1953.12.04

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 14η

Παρασκευὴ 4 Δεκεμβρίου 1953

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.15′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μπαροῦνος νὰ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΠΑΡΟΥΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Καρότσης νὰ ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΚΑΡΟΤΣΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ κ.κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης) καὶ Θ. Καψάλης (Ὑπ. Συντονισμοῦ) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἑλληνικῆς Ἐπιτροπῆς Ἀτομικῆς Ἐνεργείας». Ὁ κ. Δ. Μπαμπᾶκος (Ὑπ. Δικαιοσ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν δυνάμει τοῦ ἄρθρου 26 τοῦ Α. Ν. 1323)1949 «περὶ τῶν ἐπὶ κατοχῆς συναφθεισῶν ἀγοραπωλησιῶν ἀκινήτων» ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης». Οἱ κ.κ. Δ. Μπαμπᾶκος (Ὑπ. Δικαιοσ.) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπ. Οἰκον.) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (βʹ περίοδος), 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1949 –50, 1950–51, 1951–52 καὶ 1952–53 δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ Εἰδικῷ Προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Οἱ κ.κ. Λ. Εὐταξίας (Ὑφυπ. Οἰκον.) Α. Πρωτοπαπαδάκης (Ὑπ. Βιομηχ.) καὶ Κ. Ἀδαμόπουλος (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ διαθέσεως τοῦ κληροδοτήματος Νικολάου Καίρη ὑπὲρ τοῦ κληροδοτήματος Ἀλκιβιάδου Κ. Ἐμπειρίκου καὶ συστάσεως Οἰκοκυρικῆς καὶ Ἐπαγγελματικῆς Σχολῆς Ἄνδρου». Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης (Ὑπ. Βιομηχ.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως νομοθετημάτων ἐκδοθέντων κατὰ τὴν περίοδον τῆς ξενικῆς Κατοχῆς, ἀφορώντων τὴν Ὑπηρεσίαν Μεταλλείων τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Μπαροῦνος, Γ. Βούλγαρης, Ε. Λουλακάκης, Η. Παπαηλιοῦ, Μ. Κοτσώνης, Π. Πολυχρονίδης κ.ἄ., καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 2702)53 «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν ἀφορώντων τὰς Παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Διακουμόπουλος, Ν. Κάρτσωνας, Α. Λεονταρίδης, Π. Τριαντόπουλος καὶ Γ. Κονδύλης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαλύσεως, τροποποιήσεως ἢ ἀναμορφώσεως συμβάσεών τινων παραχωρήσεως ἐκμεταλλεύσεως Ἰαματικῶν πηγῶν τοῦ Ε.Ο.Τ. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ.

Ἐπειδὴ τὴν προσεχῆ Δευτέραν θὰ ἔχωμεν ἔλεγχον, θὰ παρεκάλουν νὰ ἐτελείωνε ὁπωσδήποτε ἀπόψε ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν δηλώσεων, διὰ νὰ μὴ γίνῃ καὶ αὔριον συνεδρίασις. Ἤδη, σήμερον ἔπρεπε νὰ κάμωμεν ἔλεγχον. Βεβαίως, ἔλεγχος εἶναι καὶ αὐτός, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συνήθη ἐργασίαν, εἰς τὴν τακτικὴν καὶ ὁμαλήν. Δι’ αὐτό, παρακαλῶ νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε, διὰ νὰ μὴ γίνῃ αὔριον συνεδρίασις, διότι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ μὴ κάμω τὴν Δευτέραν ἔλεγχον.

§6Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἔλεγχος δὲν εἶναι καὶ αὐτός;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπα, κύριε Ζαννῆ, ὅτι ἔλεγχος εἶναι καὶ αὐτός. Ὁ κ. Σ. Γουδελῆς ἔχει τὸν λόγον.

§8Σ. ΓΟΥΔΕΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν παρηκολουθήσαμεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν πεπραγμένων τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὴν ὁποίαν διεπιστώθη, ὅτι ἔπρεπεν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν νὰ γίνουν μερικαὶ οἰκονομίαι καὶ ἔτι, ὅτι ἔπρεπε τὸ ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ σταματήσῃ πλέον, δηλαδὴ νὰ πράξῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ τὸ Κράτος, ὅ,τι οἱαδήποτε ἄλλη ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία φροντίζει νὰ τακτοποιήσῃ τὸ παθητικὸν αὐτῆς. Τὰ πράγματα αὐτά, ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ μία ἰσχυρὰ Κυβέρνησις, λαμβάνουσα μάλιστα ἀντιδημοτικὰ μέτρα. Καὶ ἀκριβῶς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, στηριχθεῖσα εἰς τὴν καταπληκτικὴν πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία ἐπετεύχθη κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ἐπέτυχε τὰ πράγματα αὐτά. Ἡ συζήτησις ὅμως, κυρίως περιεστράφη περὶ τὸ θέμα τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐπέφερε μίαν γενικωτέραν ἀναστάτωσιν καὶ ἔθιξε πολλοὺς ἀνθρώπους. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐξεταστέον τυγχάνει, ἐὰν ἡ ὑποτίμησις ἔπρεπε νὰ λάβῃ χώραν ἢ θὰ ἠδύνατο ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τῆς Χώρας νὰ ἀντιμετωπισθῇ διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα καὶ πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως ἐλαμβάνοντο. Ἐγὼ προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι μὲ τὸ παλαιὸν σύστημα ἐπαίζετο ἕνα παιγνίδι ἀπάτης εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν. Διὰ τὰ προϊόντα των ὑπελογίζετο τὸ δολλάριον μὲ 15.000 δραχμάς, ἐνῷ εἰς ἄλλας περιπτώσεις ἐφθάναμεν εἰς τὴν τιμὴν δολλαρίου καὶ μέχρι 45.000 δραχμῶν. Βεβαίως εἰς τὰ ἐξαγόμενα προϊόντα ἐδίδετο τὸ λεγόμενον πρίμ, τοῦτο ὅμως δὲν ἦτο πάντοτε εὐχερές, ἀλλὰ ἐπετυγχάνετο μετὰ πολλοὺς καὶ ποικίλους ἀγῶνας. Ἐπίσης τὸ προηγούμενον σύστημα ἦτο ἕνα ἀνυπέρβλητον ἐμπόδιον διὰ τὴν εἰσροὴν εἰς τὴν Χώραν μας ξένων κεφαλαίων. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀρθῶς ἐχώρησεν εἰς τὸ μέτρον τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ νομίσματος. Μὲ τὸ ἔτσι θέλω δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στηρίξωμεν τὴν δραχμὴν εἰς τὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν εἶχε πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, ἐπροχώρησεν εἰς τὴν ὑποτίμησιν τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος καὶ μάλιστα ὥρισεν ὡς τιμὴν τοῦ δολλαρίου οὐχὶ τὰς 22 ἢ 23 χιλιάδας δραχμῶν, ὅσον δηλαδὴ εἶχεν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, ἀλλὰ εἰς τὰς 30.000 δραχμὰς ποὺ ἐπροχώρησε. Τοῦτο ἐγὼ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ τὸ σχολιάσω. Ἡ πάροδος τοῦ χρόνου θὰ ἀποδείξῃ, ἐὰν τοῦ μέτρου αὐτοῦ θὰ ἔχωμεν εὐεργετικὰ ἢ δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Πάντως ἐκ τῶν προτέρων δὲν δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν εἰσροὴν ξένων κεφαλαίων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας, ἡ ὁποία τελευταίως εἶχε λάβει ἀπειλητικὰς διαστάσεις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέλω νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν εἶναι τὸ ἑξῆς: Δηλαδὴ λόγῳ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ Ἐθνικοῦ νομίσματος προσεγένετο μία ἀδικία εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον πωλήσει τὰ καπνά των πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ νομίσματος. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὴν Κυβέρνησιν ὅπως, τὸ προβλεπόμενον νὰ παρασχεθῇ εἰς αὐτοὺς πρίμ, αὐξηθῇ, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πράγματι ἠδικήθησαν. Διότι μὲ τὴν ὑποτίμησιν εἶναι ἀληθὲς ὅτι, πολλοὶ ἠδικήθησαν. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅπως ἐξ ἄλλου καὶ εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν καὶ εἰς ὅλας ἐκείνας τὰς περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας γίνονται μεταβολαί, οἱ παραγωγοὶ ἀδικοῦνται πάντοτε περισσότερον. Φαίνεται τοῦτο εἶναι εἰς τὴν μοῖραν των. Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ προσέξῃ ὥστε τὸ μέτρον τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς νὰ ἀποβῇ εἰς τὸ μέλλον τοὐλάχιστον πρὸς ὄφελος τῶν παραγωγῶν καὶ δὴ νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων μὲ τιμὰς ἱκανοποιητικάς, συμβαδιζούσας μὲ τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς καὶ μὲ τὸν τιμάριθμον τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, ἐπ’ ὠφελείᾳ ἐξ ἄλλου οὐχὶ μόνον τῶν παραγωγῶν, ἀλλὰ ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Τὰ μέχρι τοῦδε ἀποτελέσματα ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως, διὰ τοὺς παραγωγοὺς εἶναι βεβαίως ἱκανοποιητικά. Ὁμολογῶ ὅμως, ὅτι περιμένω ἀκόμη περισσότερα πράγματα, ὥστε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν προπολεμικὴν καλὴν περίοδον. Ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θίξω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Εἶναι ἀληθές, κύριοι βουλευταί, ὅτι μεταπολεμικῶς οὐδέποτε ἐγένετο ὁλοκληρωτικὴ συγκέντρωσις σίτου. Μόνον ἐφέτος διὰ πρώτην φορὰν ἐκάμαμεν πρὸς τὸν τομέα αὐτὸν μίαν ἀξιόλογον προσπάθειαν. Ὅταν μάλιστα ἐξηγγέλθησαν τὰ μέτρα προστασίας τοῦ σίτου, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπέδειξα ὅτι ἕνα σημαντικὸν μέρος τῆς παραγωγῆς θὰ διέρρεε πρὸς τὸ ἐμπόριον μὲ χαμηλὰς τιμάς, ἀπὸ 2.300 ἕως 2.500 δραχμάς. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸς μὲ καθησύχασε τότε, πλὴν ὅμως, πρὸς δυστυχίαν τῶν παραγωγῶν, οἱ λόγοι ἐκεῖνοι ἐπηλήθευσαν. Μὲ αὐτὸ βέβαια δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἀναγνωρίζω τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Ἂν μάλιστα γίνῃ σύγκρισις μὲ τὰ προηγούμενα ἔτη, ποὺ ἐπραγματοποιεῖτο τὸ ποσὸν συγκεντρώσεως ἀπὸ 80.000 τόν. μέχρι 160.000, πέρυσι, καὶ ποὺ ἕνα μέγα ποσοστὸν ἔφευγεν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν μὲ τιμὰς ἐξευτελιστικὰς μέχρι τῶν 1.800 ἕως 2.000 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, θὰ δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ προστασία τῶν σιτοπαραγωγῶν ἐφέτος εἶναι ὁπωσδήποτε ὁλοκληρωτικὴ καὶ ἡ πληρωμὴ διὰ τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς ἦτο ἄμεσος. Τοῦτο ἀποδεικνύεται, ἄλλωστε, ἀπὸ τὴν ποσότητα τῆς συγκεντρώσεως τῶν 400.000 τόννων καὶ ἀπὸ τὸ διατεθὲν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ποσὸν τῶν 3 τρισεκατομμυρίων δραχμῶν. Εἰς τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅταν ἐγένετο συζήτησις διὰ τὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν αὐτῆς, ἤκουσα ὅτι τὸ ἔτος 1953 ἦτο τὸ ἔτος τοῦ ἀγρότου. Αὐτὸ ὁμολογῶ, ὅτι τὸ ἤκουσα μὲ κάποιαν ταραχήν, διότι τὰ ληφθέντα μέτρα ὑπὲρ τοῦ ἀγρότου εἶναι βεβαίως ἱκανοποιητικά, πλὴν ὅμως, διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν προστασίαν αὐτῶν καὶ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ των ἐπιπέδου, πρέπει νὰ ληφθοῦν καὶ ἄλλα. Ἕνα τοιοῦτον μέτρον, π.χ., θὰ εἶναι νὰ χρηματοδοτηθῇ μὲ ἱκανὰ κεφάλαια ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ὥστε νὰ δύναται νὰ παράσχῃ εἰς τοὺς παραγωγούς, ὄχι μόνον δάνεια βραχυπρόθεσμα, ἀλλὰ καὶ μεσοπρόθεσμα τοιαῦτα. Καὶ κυρίως ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ πρέπει ὅλως ἰδιαιτέρως νὰ προσέξωμεν τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς καὶ τοὺς πληθυσμοὺς τῶν περιοχῶν αὐτῶν, πρέπει περισσότερον νὰ ἐνισχύσωμεν ὅπως ἐξ ἄλλου κάμνει ὁ στρατηγὸς εἰς τὴν μάχην ποὺ προσέχει καὶ ἐνισχύει περισσότερον τὰ ἀσθενῆ σημεῖα τοῦ μετώπου. Πρέπει, λοιπόν, ἡ Α.Τ.Ε. νὰ χρηματοδοτηθῇ μὲ ἀρκετὰ κεφάλαια. Τοῦτο μάλιστα θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνει διὰ τῶν κεφαλαίων τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Ἡ καλὴ ὅμως αὐτὴ ἐποχὴ παρῆλθε καὶ παρὰ τὰς διαμαρτυρίας μας, κατὰ τὸ 1949 εἰς τὸ πρῶτον συνέδριον τῶν συμμοριοπλήκτων, ὡς καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ 1951, τὰ κεφάλαια ταῦτα διετέθησαν δι’ ἄλλους σκοπούς. Εἶπα καὶ ἄλλοτε καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι βαρεῖα εἶναι ἡ εὐθύνη τοῦ πολιτικοῦ κόσμου διὰ τὴν παράλειψιν αὐτήν. Θὰ πρέπει, λοιπόν, ἐπαναλαμβάνω, ἡ Τράπεζα νὰ χρηματοδοτηθῇ, ὥστε νὰ δίδῃ δάνεια παραγωγικὰ καὶ ὄχι μόνον προσωρινά. Διὰ τὴν λῆψιν τῶν ὁποίων μάλιστα λόγω τοῦ κρατοῦντος γραφειοκρατικοῦ συστήματος καταναλίσκεται χρόνος δυσανάλογος πρὸς τὸ παρεχόμενον ποσόν. Ἕν ἄλλο θέμα, ἐπίσης, τὸ ὁποῖον βέβαια δὲν εἶναι γενικώτερον, ἀλλ’ ἀφορᾷ μόνον τὴν Β. Ἑλλάδα καὶ τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θίξω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, εἶναι τὸ θέμα τῶν Σαρακατσαναίων. Οἱ τσελιγκάδες αὐτοὶ ἀποτελοῦν διὰ τὰ χωριά μας μίαν πληγήν, πραγματικὴν γάγγραιναν. Ὅταν λόγω τοῦ συμμοριτισμοῦ παρέστη ἀνάγκη νὰ κατέλθουν αὐτοὶ εἰς τὴν περιφέρειάν μας, εὐχαρίστως τοὺς ἐδέχθημεν καὶ τοὺς παρέσχομεν κάθε βοήθειαν. Τώρα ὅμως ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας μου εἶναι ἐπὶ ποδός. Δὲν εἶναι δυνατὸν 3.000 πρόβατα ἐπὶ πλέον τῶν χωρικῶν μέσα σὲ μικρὰ χωριὰ νὰ ζήσουν. Χρειάζεται λοιπὸν νὰ ληφθῇ κάποιο μέτρον, ὥστε νὰ ἐπανέλθουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἰς τὰ ὀρεινὰ μέρη, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἔφυγον, νὰ προστατευθοῦν ἐκεῖ διὰ δανείων, ὥστε καὶ ἡμεῖς νὰ ἀπαλλαγῶμεν καὶ ὁ πλοῦτος τῶν ὀρεινῶν αὐτῶν περιοχῶν νὰ ἀξιοποιηθῇ. Ἕνα ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει ὅλως ἰδιαιτέρως νὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι τὸ ἑξῆς: Μερικοὶ ἐκ τῶν ἐμπόρων καὶ βιομηχάνων, συνηθισμένοι ἴσως ἀπὸ τὴν μαύρην ἀγορὰν τῆς κατοχῆς, ἐκμεταλλευόμενοι τὴν ἀνάγκην τῶν παραγωγῶν, ἀγοράζουν τὰ προϊόντα των εἰς ὅλως ἐξευτελιστικὰς τιμάς, ὅπως συνέβη μὲ τὰ γάλακτα τῆς τυροκομίας καὶ μὲ μερικὰς ποσότητας καπνοῦ, αἱ ὁποῖαι ἠγοράσθησαν ἀπὸ 18–22.000 δραχμάς. Τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἔχει πολὺ κακὴν ἀπήχησιν, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται περὶ μικρῶν ποσοτήτων ἀγροτικῶν προϊόντων. Θὰ πρέπει, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ προσέξῃ ὅλως ἰδιαιτέρως. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἐπιδέχομαι ἀντίρρησίν τινα. Κατὰ τὴν ἀνώμαλον ἐποχὴν τῆς κατοχῆς καὶ τοῦ συμμοριτισμοῦ θὰ ἠδύνατο νὰ προβληθῇ κἄποια δικαιολογία διὰ τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Σήμερον ὅμως τοιαῦται πράξεις εἶναι παντελῶς ἀσυγχώρητοι. Οἱ ὀλίγοι αὐτοὶ ἀσυνείδητοι ἐκπρόσωποι τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ τοῦ βιομηχανικοῦ κόσμου πρέπει παραδειγματικῶς νὰ παταχθῶσιν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ι. Τριανταφύλλης). Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ληφθοῦν μέτρα, ὥστε ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ μὴ κηλιδώνεται. Ἐγώ, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὰ ὀλίγα αὐτὰ λόγια τελειώνω τὴν ὁμιλίαν μου. Ἀπὸ τὴν πλευρὰν τὴν ἰδικήν μας πάντοτε ἀγρύπνως θὰ παρακολουθῶμεν τὰς συναλλαγὰς μεταξὺ ἐμπορίου καὶ παραγωγῆς, ὥστε αἱ τιμαὶ νὰ εἶναι δίκαιαι καὶ λογικαὶ καὶ θὰ ὑποδεικνύωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λαμβάνωνται διὰ τοὺς παραγωγούς μας, ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι τοῦ ἀγροτικοῦ μας κόσμου καὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θεοχαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§10Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πιστεύω ἀπολύτως, ὅτι ὁ ἔλεγχος ἐπὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου ἐγένετο ἀρκούντως, καὶ δι’ αὐτό κάμνω τὴν δήλωσιν, ὅτι θὰ εἶμαι σύντομος. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὀλίγα τινά, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι τελευταίως κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς, ἠκούσθησαν ὡρισμέναι θεωρίαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, αἱ ὁποῖαι νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτοι διὰ τὰ πολιτικὰ ἤθη τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ πολιτικοῦ κόσμου. «Εἶναι βραχὺ τὸ χρονικὸν διάστημα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῇ κανεὶς τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον», εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. «Δὲν γίγνονται θαύματα ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν ὡς τὴν ἄλλην», εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Δώδεκα μῆνες παρῆλθον καὶ ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι δὲν ἦτο ἀρκετὸν τὸ χρονικὸν διάστημα, διὰ νὰ ἀποδώσῃ τοὺς καρπούς της ἡ Κυβερνητικὴ πολιτική. Ἂς μὴ ξεχνᾷ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅτι ἐντὸς ἑξαμήνου, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, εἶχε τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀποδώσουν οἱ καρποὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, καὶ δι’ αὐτὸ προσεπάθησε ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐγκαταλείπων τὰς Ἀθήνας καὶ περιερχόμενος διὰ τῶν ἀντιπροσώπων του τὴν ἐπαρχίαν καὶ διαδηλῶν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἀπέτυχεν εἰς τὸ ἔργον της. Δὲν δύναμαι, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐννοήσω διατὶ ἠθέλησε τὸ ἔτος 1953 νὰ τὸ χαρίσῃ εἰς τοὺς ἀγρότας ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Πολὺ φοβοῦμαι μήπως, ἀργότερον, ὅταν δὲν θὰ ὑπάρχῃ αὐτὸς ὁ πολιτικὸς ὀργανισμὸς ποὺ λέγεται «Ἑλληνικὸς Συναγερμός», μήπως τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τὴν ἀπαρνηθοῦν πολλοὶ Ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ πολὺ φοβοῦμαι μήπως τὴν ἀπαρνηθοῦν καὶ αὐτοὶ ἀκόμη οἱ οἰκονομικοὶ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως (χειροκροτήματα). Διότι, κύριοι συνάδελφοι, εὑρέθημεν πρὸ τοῦ φαινομένου νὰ ἀπαρνῆται τὴν πολιτικήν του, νὰ ἀρνῆται τὴν εὐθύνην του, νὰ ἀπαρνῆται τὸν ἑαυτόν του ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ 1949–1950 διετέλεσεν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ὅταν ἠρώτησε συνάδελφος τί ἀπέγιναν τὰ χρήματα τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας καὶ ἐγώ, παρεμβληθείς, εἶπον ὅτι τὸ γνωρίζει καλύτερον ὅλων μας ὁ κ. Στεφανόπουλος, οὗτος μὲ κάποιον εἰρωνικὸν τρόπον, ἀπήντησεν ὅτι ἐχρησιμοποίησε μόνον τὰ δύο τελευταῖα ἑξάμηνα τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας. Κύριοι, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν διετέλεσεν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπὸ τῆς 13.4.1946 συνεχῶς καὶ ἀδιαλείπτως, μὲ παραιτήσεις ἀλλὰ καὶ αὐθημερὸν διορισμὸν εἰς τὴν ἰδίαν θέσιν, μέχρι τῆς 6.1.1950.

§11Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Δύο ἑξάμηνα εἶναι, κ. συνάδελφε.

§12Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τὸ σχέδιον Μάρσαλ ἤρχισε τὴν 1.7.1948....

§13Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ἤρχισε τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1948. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος).

§14Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἤρχισεν, ἔστω τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1948 διὰ νὰ φθάσωμεν μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου 1950. Ἔχομεν δηλαδὴ τὸ βʹ ἑξάμηνον τοῦ 1948 καὶ τὰ δύο ἑξάμηνα τοῦ 1949. Πρὸ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ εἴχομεν καὶ ἄλλας οἰκονομικὰς ἐνισχύσεις, ὅπως τῆς Ἀμάγκ, τῆς Οὔνρα κλπ. αἱ ὁποῖαι καὶ ἐκεῖναι ἦσαν ἀμερικανικὰ δολλάρια. Καὶ τὸν κόσμον δὲν ἐνδιαφέρει ἀπὸ ποῦ προήρχοντο τὰ δολλάρια ἀλλ’ ὅτι ἔλαβε δολλάρια καὶ ποῖος διεχειρίσθη καὶ τί ἀπέγιναν τὰ δολλάρια αὐτά. Δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι φοβοῦμαι μήπως ἀργότερον εὑρεθῶμεν πρὸ τοῦ φαινομένου νὰ ἀπαρνούμεθα τὴν πολιτικήν μας. Ὤφειλα τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Στεφανόπουλον, ὁ ὁποῖος νομίζει ὅτι εἰς κάθε περίπτωσιν δύναται νὰ κάμνῃ πνεῦμα καὶ νὰ δίδῃ, μὲ τὴν ἱκανότητα ἡ ὁποία, βεβαίως, τὸν διακρίνει, ἀπαντήσεις καὶ νὰ ἀποφεύγῃ τὰς εὐθύνας. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως καὶ ἐν ἀρχῇ εἶπον, δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ χαρίσῃ τὸ ἔτος 1953 εἰς τοὺς γεωργούς. Φαίνεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ πιστεύῃ ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὴν πλάνην ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη δικαιολογημένως τὸν Νοέμβριον 1952. Εἶναι ἀληθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸν Νοέμβριον τοῦ 1952 ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ἐψήφισε τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ἐπίστευσεν ὅτι εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ τὸν νέον πολιτικὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος θὰ ἔφερε μίαν νέαν κατάστασιν, μίαν ριζικὴν ἀλλαγήν, μίαν πραγματικὴν ἐπανάστασιν καὶ θὰ τὸν ἀπήλλασσε ἀπὸ τὴν ρουτίναν μέσα εἰς τὴν ὁποίαν ζῇ συνεχῶς καὶ τὴν ὁποίαν εἶχον δημιουργήσει τὰ παλαιὰ κόμματα. Δι’ αὐτὸ ἐψήφισε τὸν Στρατάρχην Παπάγον, χωρὶς ὅμως νὰ γνωρίζῃ ὅτι διὰ τῆς στραταρχικῆς ράβδου θὰ εὑρίσκετο καὶ πάλιν εἰς τὰ χέρια τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους εἶχε καταδικάσει διὰ τῶν προηγουμένων ἐκλογῶν. Διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ὁ λαὸς κατεδίκασε διὰ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1950 πολλὰ ἐκ τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα σήμερον ἀνέζησαν διὰ τῆς στραταρχικῆς ράβδου εἰς τὸν Συναγερμόν. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἀντελήφθη πλέον ὅτι παρεδόθη βορὰ εἰς τὸ μεγάλο κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἐξακολουθεῖ σήμερον νὰ κυβερνᾷ τὴν χώραν μας πότε διὰ τοῦ ἑνὸς καὶ πότε διὰ τοῦ ἄλλου κόμματος. Χαρακτηριστικὰ γνωρίσματα τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς τοῦ Συναγερμοῦ, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι δύο. Ἡ ἐγκατάλειψις τῆς συγκεντρώσεως τῶν γεωργικῶν εἰδῶν καὶ ἡ τελεία ἀδιαφορία τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὴν τοποθέτησιν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ τὴν διαμόρφωσιν τῶν τιμῶν αὐτῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ τὴν φιλελευθέραν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Ἡμεῖς διϊστάμεθα εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν καὶ πιστεύομεν ἀπολύτως ὅτι σήμερον, οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων καὶ λόγῳ τῶν κακῶν ἕξεων τὰς ὁποίας ἀπέκτησε τὸ ἐμπόριον καὶ τὸ κεφάλαιον ἐν γένει εἰς τὴν χώραν μας ἐκ τῆς κατοχῆς καὶ τῶν ἀνωμάλων περιστάσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφεθῇ ἐλεύθερον, διότι ποτὲ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἀφήσῃ νὰ διαμορφωθοῦν αἱ τιμαὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἐλευθέρως καὶ μὲ τὰς τιμὰς αὐτὰς νὰ τὰ ἀγοράσῃ καὶ νὰ τὸ ἀνταλλάξῃ κατόπιν. Δι’ αὐτὸ ἀπολύτως πιστεύω, ὅτι μόνον διὰ τῆς παρεμβάσεως εἶναι δυνατὸν νὰ διαμορφοῦται καὶ νὰ διατηρῆται ἡ τιμὴ τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἰς λογικὰ καὶ ἱκανοποιητικὰ διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον ἐπίπεδα. Ἡ Κυβέρνησις ὅλα τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα, πλὴν τοῦ σίτου, τὰ ἄφησεν εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, τὸ ὁποῖον διαμορφώνει τὰς τιμὰς ὅπως αὐτὸ θέλει. Τοῦτο τὸ παρεδέχθη καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι, ἐκεῖ ποὺ δὲν κρίνομεν ἀναγκαῖον, δὲν εἴμεθα κουτοὶ νὰ παρεμβαίνωμεν καὶ νὰ διαθέτωμεν χρήματα πολλὰ διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν διαφόρων γεωργικῶν προϊόντων. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἦτο δυνατὴ ἡ συγκέντρωσις πολλῶν γεωργικῶν προϊόντων βασικῶν. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, σκεπτομένη κεφαλαιοκρατικὰ καὶ μὴ θέλουσα νὰ ἀφήσῃ ἀπροστάτευτον τὸ ἐμπόριον, ἠρνήθη νὰ προστατεύσῃ διὰ τοῦ συστήματος τῶν συγκεντρώσεων τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα. Κύριοι συνάδελφοι, πολλοὶ ἀπὸ σᾶς προέρχεσθε ἀπὸ γεωργικὰς περιφερείας, ὅπως καὶ ἐγὼ καὶ ἔχετε παρατηρήσει ὅτι τὰ γεωργικὰ προϊόντα εἰς μὲν τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς εἶναι εἰς πολὺ χαμηλὰς τιμάς, εἰς δὲ τοὺς τόπους τῆς καταναλώσεως, ἀντιθέτως, εἰς πολὺ ὑψηλὰς τιμάς. Διατί, κύριοι συνάδελφοι, γίνεται αὐτό; Διότι παρεμβαίνουν οἱ ἐνδιάμεσοι, οἱ χονδρέμποροι, οἱ μεγαλέμποροι καὶ φθάνουν τὰ προϊόντα μέχρι τῆς λιανικῆς πωλήσεως εἰς πολὺ ηὐξημένας τιμάς, ἀφοῦ πέρασαν ἀπὸ 6 ἕως 7 χέρια ἐν τῷ μεταξύ. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐνδιαφέρεται κἂν διὰ τὸ τί θὰ συμβῇ ἀπὸ τὴν παραγωγὴν τοῦ προϊόντος μέχρι τῆς καταναλώσεως, δεικνύει τελείαν ἀδιαφορίαν, διὰ τὸ τί θὰ γίνῃ τὸ γεωργικὸν προϊόν, τὸ ὁποῖον παράγεται εἰς τὴν Φλώριναν ἢ εἰς τὴν Καστοριάν, π. χ. πῶς θὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας, πῶς θὰ καταναλωθῇ καὶ εἰς ποίαν τιμὴν εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν Ἀθηνῶν. Ἐὰν πραγματικῶς ὑπῆρχεν ἐνδιαφέρον καὶ ὑπὲρ τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ καὶ ὑπὲρ τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου, εἴμεθα ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι τὸ κόστος τῆς ζωῆς θὰ ἦτο πάρα πολὺ διαφορετικόν. Διότι σήμερον, οὔτε οἱ παραγωγοί, οὔτε οἱ καταναλωταὶ προστατεύονται, προστατεύονται μόνον οἱ ἐνδιάμεσοι, οἱ ἔμποροι. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, ἠθέλησε κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, νὰ ποντάρῃ εἰς τὸ θέμα τοῦ σίτου, καὶ ἐνόμισεν, ὅτι αὐτὸ εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικόν της. Κύριοι συνάδελφοι, πράγματι οἱ ἀριθμοὶ ὁμιλοῦν, ὅτι ἐγένετο συγκέντρωσις σίτου εἰς πολὺ περισσοτέρας χιλιάδας τόννων, ἀπὸ κάθε ἄλλο ἔτος. Πράγματι διετέθη, ὡς εἶπεν ὁ κ. Παπαληγούρας, ἕνα τρισεκατομμύριον διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου. Καὶ ἐκεῖνο τὸ βράδυ, ὅσοι ἤκουσαν τὸν κ. Παπαληγούραν, ἀπὸ τοὺς γεωργοὺς ἀσφαλῶς, θὰ ἐκοιμήθησαν πολὺ ἥσυχοι, διότι εἶχον γίνει μαχαραγιάδες, ἀλλὰ τὸ πρωῒ ἐξύπνησαν καὶ πάλιν πτωχοί. Ἕν τρισεκατομμύριον διετέθη, κύριοι συνάδελφοι, ἀλλ’ ἐξ αὐτῶν τὰ 352 δισεκατομμύρια ἦσαν χρέη πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἐκ σιτοκαλλιεργείας, τὰ ὁποῖα ἐκράτησεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Ἄλλα 100 δισεκατομμύρια ἦσαν ἀπὸ διάφορα ἄλλα χρέη, δηλαδὴ σύνολον 450–500 δισεκατομμύρια δὲν ἐπῆγαν κἂν εἰς τὰ χέρια τῶν γεωργῶν, ἀλλ’ ἐκρατήθησαν εἰς τὰ Δημόσια Ταμεῖα. Πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, λόγῳ ἀδεξιότητος καὶ λόγῳ κακοῦ ὑπολογισμοῦ, ἄφησε τὸ Ἐθνικὸν αὐτὸ προϊὸν νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ἀπὸ τὸ ἐμπόριον, κατὰ τρόπον πασιφανέστατον. Ὅταν ἐξήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας τὴν τιμὴν τοῦ σίτου καὶ ὅταν μεταξὺ τῶν ἄλλων ἔλεγεν, ὅτι ἐφέτος καθιεροῦται τὸ ἀπεριόριστον τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, χειροκροτήματα θυελλώδη ἠκούσθησαν ἀπὸ τὴν πτέρυγα αὐτήν. Πράγματι καὶ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἠσθάνθη μίαν χαρὰν καὶ μίαν ἐλπίδα, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἴδῃ κάτι τὸ ὠφέλιμον ἀπὸ τὸ μέτρον αὐτό. Καὶ πρὶν ἢ ὁ ἀλέκτωρ φωνήσῃ τρίς, ἡ Κυβέρνησις ἀπηρνήθη τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλε καὶ ἄφησε τὸν σῖτον νὰ διαρρέῃ εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, διότι δὲν ἐτήρησε τὸν λόγον της διὰ τὸ ἀπεριόριστον τῆς συγκεντρώσεως. Τοῦτο συνέβη, διότι τὸ καταναλωτικὸν κοινὸν δὲν εἶχε τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα νὰ ἀγοράσῃ τὸ ψωμὶ εἰς ὑψηλὰς τιμὰς καὶ παρετηρήθη ὑποκατανάλωσις. Τὸ Κράτος δὲν ἠδυνήθη νὰ συγκεντρώσῃ τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα διέθεσε διὰ τὴν συγκέντρωσιν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἠγόραζε τὸ καταναλωτικὸν κοινόν. Δεύτερον, διότι δὲν εἶχεν ἀποθηκευτικοὺς χώρους. Καὶ τρίτον, διότι τὸ μέτρον αὐτό, τὸ πιστεύω ἀπολύτως, ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς σιτεμπόρους. Ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον δὲν κατώρθωσε νὰ συγκεντρώσῃ ἀπεριορίστως τὸν σῖτον, ἀλλὰ καὶ δὲν ἠδυνήθη τοὐλάχιστον νὰ συγκρατήσῃ εἰς μικρὰ ἐπίπεδα τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως, ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ ἡ ψαλὶς εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ παρέμεινε πολὺ ἀνοιχτή. Ἐὰν παρὰ ταῦτα τὴν διαφορὰν αὐτὴν τὴν ὠφελεῖτο ἡ κατανάλωσις, δὲν θὰ ἐγεννᾶτο ζήτημα. Ἀλλ’ οὔτε ἡ κατανάλωσις τὴν ὠφελήθη, οὔτε οἱ παραγωγοὶ τὴν ὠφελήθησαν, τὴν ὠφελήθησαν πάλιν οἱ σιτέμποροι, οἱ ὁποῖοι ἠγόρασαν εὐθηνὰ καὶ ἐπώλησαν ἀκριβά. Ποῦ ἔγκειται λοιπὸν ἡ προστασία διὰ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου; Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ ἀποστολὴ τῆς πολιτικῆς τῆς συγκεντρώσεως ἑνὸς γεωργικοῦ εἴδους δὲν εἶναι νὰ κατορθώσῃ νὰ συγκεντρώσῃ τὸ Α ποσὸν καὶ τὸ ἄλλο νὰ τὸ ἀφήσῃ ἔρμαιον καὶ βορὰν εἰς τοὺς ἐμπόρους. Ἀποστολὴ τῆς πολιτικῆς τῆς συγκεντρώσεως εἶναι νὰ κατορθώσῃ νὰ διατηρήσῃ μίαν τιμὴν εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, πλησιάζουσαν πρὸς τὴν τιμὴν συγκεντρώσεως, μὲ κάποιαν ἔστω καὶ μικρὰν διαφορὰν 100–200 δραχμάς. Ἐνῷ ἡ μέση τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως ἦτο 3.300 δραχμάς, τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου ἦτο 2.300. Βλέπετε, ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι μεγάλη καὶ δὲν νομίζω, ὅτι συνετέλεσεν εἰς τὴν προστασίαν τοῦ σίτου ἡ τακτικὴ αὐτή. Ὁμολογουμένως, ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε πολιτικὴν ἀποθηκεύσεως τοῦ σίτου. Δὲν εἶπεν ὅτι θὰ κάμῃ πολιτικὴν νὰ προστατεύσῃ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου, ὥστε ὁ γεωργὸς νὰ ἀποκομίσῃ ἓν εἰσόδημα σοβαρόν. Ἐγὼ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν ἤθελε νὰ τὸ κατορθώσῃ, διότι μεταξὺ τοῦ Συναγερμοῦ ὑπάρχουν ἄνθρωποι τῆς πλουτοκρατίας, οἱ ὁποῖοι δυνατὸν νὰ κατευθύνουν σήμερον, τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ πλουτοκρατίας, ἐγὼ διερωτῶμαι, σεῖς μὲν ἰσχυρίζεσθε, ὅτι δὲν προστατεύετε τὴν ὀλιγαρχίαν, τὰ ἄλλα Κόμματα ἐπίσης καταφέρονται ἐναντίον τῆς ὀλιγαρχίας, ποῖος λοιπὸν ἐνισχύει τὴν ὀλιγαρχίαν καὶ τὴν ἔχομεν σήμερον εἰς τοιαύτην ἀνάπτυξιν, μήπως ἡ Ε.Δ.Α. εἶναι ἐκείνη ποὺ ἔχει ἀναλάβει τὴν προστασίαν τῶν βιομηχάνων καὶ τῶν πλουσίων; (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς). Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀφήσατε τὴν τακτικήν, ὅτι δὲν ἔχετε καμμίαν σχέσιν μὲ τοὺς πλουτοκράτας. Εἰς τὴν παράταξίν σας ὑπάρχουν, χωρὶς νὰ θέλω νὰ τοὺς κατονομάσω, βιομήχανοι καὶ μεγαλέμποροι. Δεδομένου ὅτι δεχόμεθα, ὅτι μεταξὺ τῶν τάξεων ὑπάρχει ἀντίθεσις συμφερόντων, πῶς συμβαίνει, παρὰ τὸ συμφέρον του ὁ βιομήχανος νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν παράταξιν αὐτήν, ὅταν βλέπῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ ἀντικεφαλαιοκρατικὴν πολιτικήν; Πέραν τοῦ σίτου ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε καὶ εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ὀρύζης νὰ κάμῃ πολιτικὴν ἐπιδείξεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἔχω, ἡ παραγωγὴ ὀρύζης κατὰ τὸ 1953 ἀνῆλθεν εἰς 45.000 τόννους, ἐκ τῶν ὁποίων 30.000 ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Ἐκ τῶν ὑπολοίπων, 8.000 τόννοι ἐξήχθησαν καὶ 7.000 τόννοι μένουν ἀδιάθετοι. Πέραν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἐξαντλεῖται τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως μὲ αὐτὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα νομίζει ὅτι ἔλαβεν. Ἔχομεν ἀκόμη πληθυσμὸν ἐγκαταλελειμμένον ποὺ δὲν ἐστεγάσθη ἀκόμη, διότι ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, δὲν διετέθησαν κἂν χρήματα, διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν ἐρειπίων εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ἐγκατελείφθη ἡ ἀνοικοδόμησις. Ἔκλεισαν τὰ Γραφεῖα τῆς Ἀνοικοδομήσεως καὶ δὲν διετέθησαν πιστώσεις, πλέον τῶν 23 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν πρὸς τιμήν των, οἱ Βασιλεῖς πρὸς τὸ Κράτος, διὰ νὰ συνεχισθῇ ἡ ἀνοικοδόμησις τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα). Πέραν τῆς ἀνοικοδομήσεως, κύριοι συνάδελφοι, τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τὸν ἔχομεν ἐγκαταλείψει. Δὲν ἔχουν Κοινωνικὴν ἀσφάλισιν. Δὲν ἔχουν σχολικὰ κτίρια, διὰ νὰ μάθουν τὰ παιδιά των γράμματα, διὰ νὰ μὴ μείνουν ἀγράμματα.

§15Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Εἰς τὸ πρῶτον ἔτος ἠμποροῦσαν νὰ γίνουν ὅλα αὐτά;

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παμπούκα, διατὶ κάμνετε διακοπάς;

§17Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πράγματι ἡ πολιτικὴ ἐντιμότης μοῦ ἐπιβάλλει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν γίνονται εἰς ἕνα χρόνον. Διατί, λοιπόν, ἠθελήσατε νὰ γίνουν μέσα εἰς ἕνα ἑξάμηνον, ὅταν πέρυσι δὲν ἠμπορούσαμε νὰ τὰ διορθώσωμεν ἡμεῖς;

§18ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι. Τότε ἐπηγαίναμεν εἰς τὸν κρημνόν.

§19Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἐνθυμοῦμαι πέρυσι μίαν διάδοσιν, τὴν ὁποίαν ἄφισαν νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τοῦ Γραφείου τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι θὰ ὑπετιμᾶτο ἡ δραχμὴ καὶ ἐχάλασαν τὰ τηλέφωνα καὶ ἐρωτοῦσαν ὅλοι, ἀκόμη καὶ βουλευταὶ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, μήπως τυχὸν ἠλήθευεν ἡ πληροφορία καὶ ἐδημιουργήθη πανικὸς εἰς τὴν ἀγοράν. Καὶ τὴν ἑπομένην ἀπεδείχθη, ὅτι δὲν ἦτο τίποτε. Μήπως τότε δὲν ἦτο προδοσία αὐτό; Ἐφέτος ὅμως ἐκάματε σεῖς τὴν ὑποτίμησιν καὶ κανεὶς δὲν ἠθέλατε νὰ σᾶς κατηγορήσῃ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχει κάμει τίποτε ἀπολύτως ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν δασικὴν πολιτικὴν καὶ εἰς τὴν κτηνοτροφικὴν πολιτικήν. Εἶναι ἐντροπή, κύριοι, νὰ φέρνωμε ξυλείαν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ὅταν ἔχωμεν ἐδῶ παρθένα δάση, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ἀντικείμενα ἐκμεταλλεύσεων καὶ νὰ κερδίσωμεν τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον ἐξάγομεν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Ἔτσι ἄλλωστε θὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ ζήσουν καὶ οἱ ὀρεινοί μας πληθυσμοί, διότι μὲ τὸ νὰ τοὺς στέλλωμεν ὀλίγο καλαμπόκι, δὲν νομίζω, ὅτι κάμνομεν τίποτε ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Πρέπει νὰ τοὺς δώσωμεν τὴν δυνατότητα ἐργασίας καὶ τὴν δυνατότητα ἐπιτεύξεως εἰσοδήματος, διὰ νὰ ἠμπορέσουν καὶ αὐτοὶ νὰ ζήσουν, διότι ἄλλως δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο ἀπὸ τοῦ νὰ δημιουργοῦμεν ἕνα προλεταριᾶτον, ἀρκετὰ ἐπικίνδυνον, διὰ τὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον θέλετε σεῖς νὰ δημιουργήσητε καὶ νὰ πατρονάρετε, λέγοντες, ὅτι εἶσθε οἱ μόνοι ἐθνικόρφονες, ποὺ στηρίζετε τὸ ἀστικὸν καθεστώς. Στοργὴν ἠσθάνθη ἀπὸ τὴν παρουσίαν τῆς Κυβερνήσεως —εἶπεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος— ἡ ὕπαιθρος. Μόνον στοργὴν καὶ τίποτε ἄλλο. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ξεύρω εἰς ποῖον κεφάλαιον, εἰς ποῖον τομέα τῆς πολιτικῆς ζωῆς τῆς χώρας καὶ τῆς οἰκονομικῆς, ἠσθάνθη αὐτὴν τὴν στοργὴν ὁ κόσμος, δεδομένου, ὅτι δὲν θὰ τὸν χωρίσωμεν εἰς τάξεις. Ἀναλογίζομαι αὐτὴν τὴν στιγμήν, ποῖα Νομοθετικὰ μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἀποδείξῃ τὴν στοργὴν αὐτὴν καὶ μεταξὺ αὐτῶν μοῦ ἔρχονται εἰς τὸ μυαλό μου: Ὁ Νόμος 2500, περὶ Δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ κατάργησις τοῦ Νόμου 2222, περὶ προστασίας ἐργατῶν. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ οἱ δύο αὐτοὶ Νόμοι, εἶναι Νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἐπροστάτευον τὸν ἐργάτην καὶ τὸν μισθοβίωτον. Μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐψήφισεν ἕνα Νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου, χάριν τῆς ἐξυγιάνσεως τῶν οἰκονομικῶν τοῦ τόπου, ζημιοῦνται, ἢ μᾶλλον ὑποχρεοῦνται εἰς εἰσφορὰν οἱ βιομήχανοι. Θὰ τὸ ἐδεχόμεθα ἀσμένως αὐτό, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις τί ἔκαμε καὶ διὰ τὴν ἄλλην πλευράν, ὅταν ἐσκέφθη νὰ ἐξυγιάνῃ τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, τὴν ἐξυγίανσιν ἔκαμε μόνον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν καπνεργατῶν, χωρὶς νὰ σκεφθῇ νὰ κάμῃ κάτι καὶ διὰ τοὺς καπνεμπόρους. Τὸ ἴδιο πρᾶγμα ἔγινε καὶ μὲ τὰς ἄλλας βιομηχανίας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι πέρυσι καίτοι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον ἦτο κατὰ 30% χαμηλότερον καὶ ὅμως ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἐδώσαμε —ἔστω ψιχία— μίαν μικρὰν αὔξησιν εἰς τοὺς Δημοσίους ὑπαλλήλους. Καὶ ἐρωτῶ, ἐφέτος αὔξησις δὲν ἐδόθη. Διατηρεῖται τὸ μισθολόγιον τὸ ἰδικόν μας καὶ ὅμως οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι διατὶ δὲν διαμαρτύρονται; Δὲν διαμαρτύρονται, διότι ξεύρουν, ὅτι ὅποιος διαμαρτυρηθῇ, θὰ περάσῃ ἀπὸ τὸν 2500 καὶ θὰ πάῃ στὸ σπιτάκι του ἀσυζητητί. Καὶ προκειμένου νὰ χάσῃ καὶ αὐτὰ ποὺ παίρνει καὶ ποὺ ἐδώσαμε πέρυσι ἡμεῖς, περιμένει νὰ περάσῃ ἡ μπόρα αὐτή, διὰ νὰ ἰδῇ ἡμέρες καλλίτερες. (Χειροκροτήματα). Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ στόματος τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἶπε: Ἂς γνωρίζουν οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὅτι εἶναι ὑπηρέται τοῦ Ἔθνους καὶ δὲν δεχόμεθα συμβιβασμοὺς μὲ τοὺς ὑπηρέτας τοῦ Ἔθνους. Κύριοι συνάδελφοι, ὅλοι μας εἴμεθα ὑπηρέται τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι εἶναι ὁ καθρέπτης τοῦ Κράτους. Ὁ Δημόσιος ὑπάλληλος πρέπει νὰ ἔχῃ κάποιαν ἀξιοπρέπειαν καὶ νὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ συντηρήσῃ τὸν ἑαυτόν του καὶ τὴν οἰκογένειάν του ἀξιοπρεπῶς, διότι ἄλλως ἡ Κρατικὴ μηχανὴ δὲν θὰ πάῃ καλὰ καὶ ὁ Δημόσιος ὑπάλληλος θὰ ἀρχίσῃ νὰ δωροδοκῆται. Εἶναι πολὺ ἐπικίνδυνον, κύριοι, αὐτό, διότι οὕτω θὰ δημιουργήσωμεν διανοούμενον πλέον προλεταριᾶτο, ὄχι προλεταριᾶτο ἀγράμματο. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει δικαίωμα νὰ κρατῇ εἰς κατάστασιν πείνης τὸν Δημόσιον ὑπάλληλον. Καὶ ἐὰν ἀκόμη λέγῃ —εἰς τὸ κάτω–κάτω τῆς γραφῆς— ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου θὰ δώσῃ μίαν αὔξησιν, θὰ ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ, πῶς θὰ περάσῃ ὁ Δημόσιος ὑπάλληλος μέχρι τότε. Ζητεῖ πάντοτε ἡ Κυβέρνησις θυσίας, ἀπὸ τὸν ἐργάτην, τὸν ἀγρότην καὶ τὸν Δημόσιον ὑπάλληλον, διὰ νὰ ἐξυγιάνῃ τὸν τόπον καὶ δὲν ζητεῖ εἰσφορὰν ἀπὸ ὅλους. Διατὶ αὐτό; Διατὶ πάντοτε ζητεῖτε νὰ συνεισφέρουν οἱ πτωχοί, διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ τόπου; Καὶ πέραν, κύριοι, τοῦ Νόμου 2500 καὶ πέραν τοῦ Νόμου περὶ ἄρσεως τῆς προστασίας τῶν ἐργατικῶν χειρῶν, ὄχι ἐνδείξεις, ἀλλὰ καὶ δηλώσεις ἐπισήμους ἔχομεν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν χρειασθῇ νὰ πᾶνε καὶ ἄλλοι ἐξορία, θὰ πᾶνε. Κύριοι, δὲν εἶναι προσδοκία τῆς Ἀντιπολιτεύσεως —ὅπως εἶπεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος— νὰ γίνῃ δικτατορία, ἀλλ’ εἶναι δηλώσεις ἰδικαί σας. Εἶναι πράξεις ἰδικαί σας. Ὅταν ἐψηφίσθη ὁ Νόμος περὶ ἄρσεως τοῦ κλειστοῦ ἐπαγγέλματος τῶν καπνεργατῶν, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Νόμος, διότι ἐφοβεῖσθε μήπως ἀντιδράσουν οἱ καπνεργάται, συνελήφθησαν 10 ἄνθρωποι εἰς τὴν Καβάλαν καὶ ἐστάλησαν ἐξορία. Ἠρώτησα τότε, διατὶ στέλλονται ἐξορία; Εἶναι Κομμουνισταί; Δροῦν εἰς βάρος τῆς χώρας μας; Καὶ ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν: Ὄχι, ἀλλὰ φοβοῦνται, μήπως ἀντιδράσουν εἰς τὸν νόμον περὶ καπνεργατῶν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐστάλησαν ἐξορία. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν, λοιπόν, πράξεις, ἔχομεν καὶ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ πᾶνε ἐξορία ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀντιτίθενται εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ κατόπιν αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, πῶς θέλετε καὶ ἀπεργίαι νὰ κηρυχθοῦν...

§20Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Πότε τὸ εἶπεν αὐτό, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ; Κύριε Πρόεδρε, λέγονται ἀναλήθειαι καὶ διαμαρτυρόμεθα.

§21Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Δερτιλῆν ἀμέσως, διὰ νὰ τοῦ λύσω τὴν ἀπορίαν. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὰ ἐκτυπωθέντα πρακτικά, θὰ δῆτε ὅτι εἰς τὸ σημεῖον ποὺ τὸν διέκοψα μοῦ ἀπήντησεν ὅτι, ἐὰν χρειασθῇ θὰ σταλοῦν καὶ ἄλλοι ἐξορία. Φαίνεται ὅτι ἀγνοεῖτε τοῦτο, εἴτε διότι ἀπουσιάζατε κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐκ τῆς αἰθούσης, ἢ θὰ ἤσασθε μὲν ἐδῶ, ἀλλὰ πνεύματι θὰ ἤσασθε ἀπών. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ παρασύρῃ μάζας πρὸς τὸ μέρος της, εἶχεν ἐξαγγείλει μίαν πολιτικὴν λήθην. Τὴν πολιτικὴν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν τὴν βλέπομεν, ἀντιθέτως βλέπομεν νὰ ξεχνᾶ τὴν πολιτικὴν τῆς λήθης καὶ νὰ ἀκολουθῇ ἀντίθετον πολιτικήν. Διότι φαίνεται τότε εἶχεν ἀνάγκην ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς λήθης διὰ νὰ συγκεντρώσῃ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι θὰ τὴν ἔφερνον εἰς τὴν ἐξουσίαν, σήμερον φαίνεται ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, καὶ τὴν ἐγκατέλειψε, ὅπως ἐγκατέλειψε πολλὰς ἄλλας ὑποσχέσεις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὸ θάρρος τῆς γνώμης της καὶ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοῦ Νοεμβρίου 1952 ἀνέπτυσσε τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐφαρμόζει σήμερον, νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι δὲν θὰ σᾶς ἐψήφιζον οὔτε οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, οὔτε οἱ ἐργάται, οὔτε οἱ καπνεργάται, οὔτε οἱ ἀγρόται, θὰ σᾶς ἐψήφιζον μόνον οἱ βιομήχανοι. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§22Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Εἰς τὴν Θράκην οἱ καπνεργάται, βιομήχανοι εἶναι;

§23Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν στοργὴν τῆς Κυβερνήσεως, θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀπόσπασμα ψηφίσματος τῆς κοινῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν Σωματείων Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Νομοῦ Φλωρίνης, κατ’ ἐξοχὴν μερίς, ἡ ὁποία εὑρίσκεται πάντοτε εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ ἐν συνεχείᾳ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ: «Τετιμημένοι ἀνάπηροι καὶ θύματα πολέμου... ..... (ἀναγινώσκει) .......». Σᾶς δηλῶ, ὅτι ἡ ὀργάνωσις αὐτὴ εἶναι οὔτε εἰς τὰ χέρια τῶν κομμουνιστῶν, οὔτε συνοδοιπόρων, ἀλλὰ πρόσκεινται φίλα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀντιλαμβάνεσθε ἀπὸ αὐτό, ποία κατάστασις ὑπάρχει εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ὡσαύτως θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἐπιγραφὴν ἀνταποκρίσεως τοῦ «Ἐργατικοῦ Βήματος», ἐφημερίδος φιλικῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν: «Ὁ χειμώνας καὶ ἡ δυστυχία πλέκουν τὸν βρόχον τοῦ θανάτου στὸ λαιμὸ τῶν ἐργατοϋπαλλήλων τῆς ἀκριτικῆς Φλώρινας». Καὶ τὰ δύο αὐτὰ τὰ θέτω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, χωρὶς νὰ τὰ σχολιάσω. Ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, ποία κατάστασις ἐπικρατεῖ εἰς τὴν χώραν μας. Συνεπῶς, ἡ γενικὴ διαπίστωσις καθ’ ἡμᾶς εἶναι ὅτι ὁ ἀγρότης εὑρίσκεται εἰς τὰ χέρια τῶν ἐμπόρων καὶ τῶν βιομηχάνων, ὅπως εὑρίσκονται ἐπίσης καὶ οἱ ἄλλοι ἐργαζόμενοι καὶ οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ βιοτέχναι. Κύριοι συνάδελφοι, τελειώνοντας, θέλω νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο, μεταχειριζόμενος τὴν φράσιν τοῦ Λίνκολν, πρώτου Προέδρου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν «ὅτι δύναται κανεὶς νὰ ἐξαπατᾷ ἕνα λαὸν μία, δύο, τρεῖς καὶ περισσοτέρας φορὰς, πάντοτε, ὅμως, ποτέ». (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὶν κληθῇ νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὁ μετὰ τὸν κ. Θεοχαρίδην βουλευτής, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς ὑμᾶς, ὅτι ὁ Ὑφυπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας κ. Γυαλίστρας, ἀπέστειλεν ἐπιστολήν, διὰ τῆς ὁποίας μὲ παρακαλεῖ, ὅπως τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ἡμέραν Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, προτιμηθῇ ἡ ἐπερώτησις τοῦ βουλευτοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Μόδη, ἔχουσα ἀριθμὸν 25 καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς Ἀεροπορίας. Ὁ κ. Γυαλίστρας παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, διότι πρόκειται μετὰ ταῦτα νὰ ἀναχωρήσῃ διὰ τὴν ἐπιθεώρησιν ἀεροπορικῶν βάσεων εἰς Βόρειον Ἑλλάδα. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ προτιμηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 25 ἐπερώτησις τὴν προσεχῆ Δευτέραν; Ὁ κ. Μόδης, ἐρωτηθεὶς ἤδη ὑπ’ ἐμοῦ κατ’ ἰδίαν, πρὶν ἀναγνώσω τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Γυαλίστρα, συνεφώνησε.

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεύτερον, ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσω εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, ὅτι μόλις ἔχωμεν ἀπαρτίαν καὶ ἐὰν παραταθῇ ἐπὶ μακρὸν ἡ συζήτησις καὶ ἀποχωρήσουν τινὲς βουλευταί, πιθανὸν ν’ ἀναγκασθῶμεν νὰ ἔχωμεν συνεδρίασιν καὶ αὔριον ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν Κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων. Θὰ παρακαλέσω τοὺς ὑπολειπομένους 4–5 ἀγορητάς, ὅπως θελήσουν νὰ ὑποβοηθήσουν τὸ Σῶμα, διὰ νὰ τεθῇ τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν. Εἶναι διπλῆ ἡ ὑποχρέωσις ἡμῶν, ἀφ’ ἑνὸς οἱ ἀγορηταὶ νὰ εἶναι σύντομοι καὶ ἀφ’ ἑτέρου οἱ ἀκροαταὶ νὰ εἶναι ὑπομονητικοί, ἀλλὰ διὰ νὰ εἶναι ὑπομονητικοὶ οἱ ἀκροαταί, χρειάζεται καὶ οἱ ἀγορηταὶ νὰ εἶναι σύντομοι. Βεβαίως, τὸ Προεδρεῖον δὲν πρόκειται νὰ ὁρίσῃ κλεψύδραν, νομίζω ὅμως, διὰ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου, διὰ τὸ ὁποῖον ἐνδιαφερόμεθα, πρέπει νὰ τερματισθῇ μία συζήτησις, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς ἐτερματίσθη μετὰ τὰς ἀγορεύσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ, τῶν Ὑπουργῶν, τῶν Ἀρχηγῶν Κομμάτων καὶ πολλῶν ἄλλων συναδέλφων. Παρακαλῶ τοὺς ἀγορητάς, διὰ νὰ μὴ μείνωμεν χωρὶς ἀπαρτίαν, νὰ περιορίσουν τὴν διάρκειαν τοῦ λόγου των. Πάντως, παράκλησιν κάμνω, διότι δὲν δύναμαι νὰ περιορίσω τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Ὁ κ. Σ. Καναβαριώτης ἔχει τὸν λόγον.

§27Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Μετὰ τὰ τόσον σαφῶς ἐκτεθέντα ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων Ὑπουργῶν ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Ἐξωτερικῶν, καθὼς καὶ μετὰ τὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου λιτήν, σεμνὴν καὶ ἀποφασιστικὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν τοῦ Προέδρου τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχου Παπάγου, δὲν ἀπομένει τίποτε νὰ λεχθῇ. Οἱ Κυβερνητικοὶ ρήτορες ἐκάλυψαν πλήρως τὸν οἰκονομικόν, ἀμυντικὸν καὶ τὸν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τομέα καὶ οὕτω ἐξετέθη ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ δι’ αὐτῆς ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ἀληθὴς ἀπολογισμὸς τοῦ πρώτου ἔτους τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Κατηγορήθη, κύριοι συνάδελφοι, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς διὰ τὴν πολυνομίαν του ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, ἰδίως κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἀλλ’ εἰς τὴν πολυνομίαν αὐτὴν συγκαταλέγονται ὑψίστης σημασίας Ν. Δ., ὡς τὸ «περὶ προστασίας τῶν ξένων κεφαλαίων», ὅπως ἐπίσης συγκαταλέγονται καὶ σοβαρώτατα Ν. Δ. ἀφορῶντα τὴν δικαιοτέραν μεταχείρισιν τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἑλληνικοῦ πλοίου, ὡς τὸ «περὶ ἀπονομῆς ἀδειῶν καὶ διπλωμάτων ναυτικῆς ἱκανότητος», τὸ «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ναυτικῆς ἐργασίας» καὶ τὸ «περὶ συνθέσεως πληρωμάτων τῶν ἐμπορικῶν πλοίων», χάρις εἰς τὰ ὁποῖα καὶ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ ἄρθρον 13 τοῦ «περὶ προστασίας ξένων κεφαλαίων» Ν. Δ. ἐπερατώθησαν ἤδη αἱ διαπραγματεύσεις καὶ ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, διὰ τὴν ἐπὶ τοῦ ὑπερωκεανείου «Ἀτλάντικ», τοῦ κ. Εὐγενίδη, ὕψωσιν τῆς ἑλληνικῆς σημαίας καὶ πρόκειται ν’ ἀρχίσουν διαπραγματεύσεις, διὰ τὸ νεότευκτον ὑπερωκεάνιον «Ὀλυμπία» τῶν ἀδελφῶν Γουλανδρῆ, μὲ τάσιν ν’ ἀρχίσουν καὶ ἄλλοι μεγάλοι ἑλληνικοὶ ναυτικοὶ ὅμιλοι τοιαύτας διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὥστε τὸ ὄνειρον τῆς μεταφορᾶς τῶν Ἑλληνικῶν χρωμάτων εἰς τὰς ἀπωτάτας ἐσχατιὰς τῆς Ὑδρογείου νὰ ἐλπίζεται, ὅτι θὰ γίνῃ πραγματικότης. Ἄν, λοιπόν, εἰς τὴν πολυνομίαν αὐτὴν ὀφείλωνται τοσοῦτον μεγάλα ἐπιτεύγματα, εὐχόμεθα ὅπως καὶ κατὰ τὸ ἐπιὸν ἔτος ἐξακολουθήσῃ ἡ τόσον ἐνοχλοῦσα τὸν ἀξιότιμον κ. συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων πολυνομία. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἐκ Σάμου ἀγαπητὸν συνάδελφον. Ὁ κ. Γρηγορίου, ἐλέγχων τὰ ὅσα περὶ τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων ἐξετέθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἰδικῶς τὰ ἀφορῶντα τὸ Β. Ν., ὡμίλησε περὶ τεσσάρων ἀξιωματικῶν, τοποθετηθέντων εἰς ἀνωτάτας θέσεις ὡς τελείως ἀκαταλλήλων, χαρακτηρίσας, μάλιστα, ἕνα ἕκαστον ἐξ αὐτῶν, ὡς πρὸς τὰ μειονεκτήματα ποὺ ἔχουν. Παρέρχομαι τὸ κατὰ τὴν γνώμην μου ἄτοπον τοῦ τοιούτου χαρακτηρισμοῦ ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἐμπεπιστευμένων μὲ ἡγετικὰς θέσεις.

§28Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐτηρήθη αὐτὴ ἡ ἀρχή, τὸ νὰ μὴ θίγωνται οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι κατέχουν καιρίας θέσεις; Διότι, ἐὰν ἐνθυμῆσθε, εἰς τὴν περασμένην Βουλήν, δὲν ἐτηρήθη.

§29Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ θίγωνται οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ ἐὰν ὑπάρχῃ τίποτε εἰς βάρος των νὰ κατηγοροῦνται ἐπισήμως καὶ οὐχὶ ἀορίστως, ὥστε νὰ ἐπιβάλωνται αἱ δέουσαι κυρώσεις. Ἔχω νὰ δηλώσω ἐνώπιον ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ ἐν λόγῳ ἀξιωματικοὶ εὑρέθησαν ὑπηρετοῦντες ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ εἶχον τοποθετηθῆ εἰς τὰς καιρίας αὐτὰς θέσεις ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, εἰς ἣν ὁ κατηγορῶν κύριος συνάδελφος κατεῖχε θέσιν ἐξέχουσαν. Δὲν ἔχει δὲ κανένα λόγον νὰ εἶναι δυσηρεστημένη ἀπὸ αὐτοὺς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διότι ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς ἀνατεθειμένας αὐτοῖς ἀποστολάς, ὥστε ἡ κατηγορία ἐπιστρέφεται. Εἶπεν ὁ ἐκ Σάμου ἀγαπητὸς κ. Γρηγορίου, ὅτι χάριν, μάλιστα, εἰς ἀδεξιότητα ἢ μὴ κατανόησιν τοῦ θέματος τοῦ ἑνὸς ἐξ αὐτῶν, τοῦ τετάρτου κατὰ σειράν, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ἐστερήθημεν 22 ἀντιτορπιλλικῶν, λόγῳ ἀντιτάξεώς του εἰς τὸ νὰ ἐπεκταθῇ ὁ ὑπὸ Ἑλληνικὸν ἔλεγχον ὑγρὸς χῶρος μέχρι τῶν ἀκτῶν τῆς Ἀφρικῆς, διὰ τῆς προεκτάσεως τῶν μεσημβρινῶν καὶ οὐχὶ παραλλήλων, ὡς εἶπε, τῆς Δυτικῆς ἢ Ἀνατολικῆς Ἑλλάδος μέχρι τῶν ἀκτῶν τῆς Ἀφρικῆς. Ἀλλ’ οὐδὲν ἀνακριβέστερον τούτου. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ ἔλεγχον Ἑλληνικοῦ χώρου, ἐγένετο εἰς Νεάπολιν· οὐδὲ πρὸς στιγμὴν δὲ συνεζητήθη ἡ ἐπέκτασις τοῦ χώρου τοῦ Ἑλληνικοῦ μέχρις Ἀφρικῆς, ἀλλὰ ὡρίσθη ὅπως ἡ Ἑλλὰς ἐλέγχῃ ἀνάλογον πρὸς τὴν ἔκτασιν καὶ τὴν δυνατότητά της ὑγρὸν χῶρον. Μήπως, ἄλλωστε, γνωρίζει ὁ κ. συνάδελφος ἂν ἡ Ἰταλία, ἢ ἡ Τουρκία ἐλέγχῃ μέχρις Ἀφρικῆς; Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τοιαῦτα δὲν πρέπει νὰ λέγωνται ἀβασανίστως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἵνα μὴ γεννῶνται ἀπατηλαὶ ἐντυπώσεις, κλονίζουσαι ἀδίκως τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἔθνους ἐπὶ τὸ Π. Ναυτικόν του. Καὶ διὰ νὰ δώσω μίαν ἐντύπωσιν τοῦ πόσον ἐπιβαρυνόμεθα, ἐὰν ὁ χῶρος μας ἐξικνεῖτο μέχρις Ἀφρικῆς, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι, ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ, ἡ Ἑλλὰς θὰ ὤφειλε νὰ ἐλέγχῃ ἁπάσας τὰς νηοπομπὰς ἀπὸ Γιβραλτὰρ πρὸς Σουέζ καὶ λιμένας Μ. Ἀνατολῆς, ἐνῷ τώρα ἐλέγχει μόνον τὰς πρὸς Τουρκίαν νηοπομπάς. Τὸ νὰ ἐλέγχῃ δὲ ἡ Ἑλλὰς πάσας αὐτὰς τὰς νηοπομπάς, σημαίνει μεγάλας ἐγκαταστάσεις βάσεων καὶ σταθμῶν ἀσυρμάτου, ραντάρ, μὲ πολλὰ ἀεροσκάφη ὑποστηρίξεως, ἀρκεῖ δὲ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι διὰ τὴν τελευταίως διεξαχθεῖσαν ἄσκησιν WELD–FAST ἦλθεν εἰς Πειραιᾶ τὸ ἀγγλικὸν καταδρομικὸν «GLASCOW» ἀπὸ 1–9 Ὀκτωβρίου 1953, τὸ ὁποῖον ἐγκατέστησε σταθμοὺς ἀσυρμάτου καὶ ἐβοήθησε μὲ τὰ μέσα συνεννοήσεώς του διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἀσκήσεως. Καὶ ταῦτα, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀνώτατα στελέχη καὶ τὸν μῦθον τῶν 22 ἀντιτορπιλλικῶν καὶ τῆς προεκτάσεώς μας μέχρις Ἀφρικῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑλικὸν ἐτονίσθη ὅτι διαθέτομεν μόνον τὴν «Ἕλλη», 2 τύπου «Νίκη» ἀντιτορπιλλικά, 8 ἀγγλικὰ τύπου HUND, βοηθητικὰ καὶ 4 θηρία 15 μιλλίων καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ 4 θηρία τύπου «Πάνθηρ», ἔχω νὰ τονίσω ὅτι αὐτὰ εἶναι 19 μιλλίων μὲ ἄριστον ὁπλισμὸν ἀντιαεροπορικόν, εἶναι δὲ αὐτὰ ἀντιτορπιλλικὰ συνοδείας καὶ ἡ ταχύτης των εἶναι ἡ ἁρμόζουσα. Ἀλλὰ πλὴν αὐτῶν τῶν πλοίων, ὁ κ. συνάδελφος παρέλειψε νὰ μνημονεύσῃ καὶ τὰ 9 ἁρματαγωγὰ (3 ἀμερικανικὰ καὶ 6 ἀγγλικά), 8 ἀποβατικὰ πλοῖα, 13 μικρὰ πλοῖα ἐφόδου, 5 ναρκαλιευτικὰ στόλου Καναδικῆς κατασκευῆς τύπου «Ἀρματωλός», 14 ναρκαλιευτικά, 8 ἀκτοφυλακίδες, 8 ἀκταιωροὺς (ἀβαθῆ ναρκαλιευτικὰ–περιπολικά), 7 κανονιοφόρους, 2 κορβέττας, 4 ὑποβρύχια, τὸ πλωτὸν συνεργεῖον «Ἥφαιστος». Καὶ τέλος τὴν ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ παραληφθεῖσαν διὰ τὸ Β. Ν. «Ναυκρατοῦσα», πλοῖον δεξαμενὴν (πρώην «Ὡρίων» ΟΔΙΣΤ) ὅπερ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου δὲν παρέδιδον εἰς τὸ Β. Ν., πλοῖον χρησιμώτατον ὡς δυνάμενον νὰ δεξαμενίζῃ καὶ ἐπισκευάζῃ καὶ ἐναποθέτῃ εἰς ἣν θέσιν χρειάζονται δύο συγχρόνως ἀποβατικὰ πλοῖα καὶ 2 ναρκοθέτιδας παραληφθείσας χθὲς ὑπὸ τοῦ Β. Ν. ἐν Ἀμερικῇ. Μὲ ὅλα αὐτά, νομίζει ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ ὑλικοῦ τῆς Χώρας μας, ὡς πρὸς τὸ Β. Ν. εἶναι εὐκαταφρόνητος; Ἂν δὲ εἰς τὸ ὑλικὸν αὐτὸ προστεθῇ καὶ ἡ ἀρτιωτάτη ἐκπαίδευσις τῶν πληρωμάτων μας, ἀρκεῖ δὲ πρὸς τοῦτο νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὰ δύο ἀντιτορπιλλικά μας «Νίκη» καὶ «Δόξα» διαταχθέντα ὅπως ἀποπλεύσουν δι’ Η. Π. Α. πρὸς ἐπισκευήν, ἀπέπλευσαν ἐντὸς ἑβδομάδος ἀφ’ ἧς διετάχθησαν προσκολληθέντα εἰς τὸν 6ον Ἀμερικανικὸν Στόλον καὶ ἐκτελοῦντα ἐν πλῷ γυμνάσια τοῦ Στόλου αὐτοῦ, κατέπλευσαν εἰς Φιλαδέλφειαν, τότε ἀσφαλῶς μόνον συζητητὴς μὴ ἀντικειμενικὸς θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς παρημέλησε τὸ Ναυτικόν μας. Εὐτυχῶς καὶ διὰ τὸ Πολεμικὸν Ναυτικόν μας, ὅτι προΐσταται τῆς Κυβερνήσεως στρατιωτικὴ μορφὴ τοιαύτη, ὥστε νὰ παρέχῃ κάθε ἐγγύησιν, ὥστε νὰ μεριμνᾷ διὰ τὴν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν οἰκονομικῶν μας δυνατοτήτων, συντήρησιν καὶ προαγωγὴν τῶν ναυτικῶν μας δυνάμεων, πρὸς δόξαν παντοτεινὴν τοῦ Ναυτικοῦ μας Ἔθνους. Περαίνων, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἀγόρευσίν μου, θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω τινὰ καὶ εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἐκ Χίου βουλευτοῦ κ. Ζορμπᾶ. Οὗτος ὡμίλησε περὶ κακοδιοικήσεως ἐν τῷ Β. Ν., λόγῳ ἀπομακρύνσεως δύο ἀξιωματικῶν καὶ ἀποκαρδιώσεως τῶν νεωτέρων. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι ἡ κακοδιοίκησις ἀπότοκος τῆς ἀπομακρύνσεως 2 ἀξιωματικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς ἐπὶ Κυβερνήσεως Κέντρου ἐστάλη εἰς Συμβούλιον, καὶ δὲν εὐθύνεται δι’ αὐτὸ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὁ δ’ ἕτερος παρῃτήθη. Ὁ ἴδιος κύριος συνάδελφος, ὡμίλησε καὶ περὶ τῆς ἀπουσίας τοῦ Β. Ναυτικοῦ μας ἀπὸ τὰς δεινῶς πληγείσας Ἰονίους Νήσους, κατὰ τὴν πρώτην στιγμὴν μετὰ τοὺς σεισμούς. Ἀλλ’ αὐτὸ ἤδη ἐξετέθη καὶ ἐνώπιον ὑμῶν, κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ πρὸ καιροῦ ὑπὸ τοῦ ἀνακοινωθέντος τοῦ Ὑφυπουργείου Ναυτικῶν καὶ ὁ δυνάμενος νὰ κρίνῃ, θὰ ἀποφανθῇ ὅτι οὕτω τὸ Ναυτικόν μας συμπαρεστάθη καὶ κατὰ τρόπον οὐσιαστικὸν καὶ οὐχὶ θεαματικὸν καὶ ἄχρηστον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Εἶναι ἄσχετος μὲ τὴν ἀγόρευσίν σας. Ἤθελον νὰ γνωρίσω εἰς τὸ Σῶμα, ὅτι παρεκλήθην ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τὸ λέγω τοῦτο ἐπειδὴ εἶναι παρὼν κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὁ ἐπερωτῶν κ. Ζουμπᾶς, ὅπως συζητηθῇ ταὐτοχρόνως τὴν Δευτέραν καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὴν δρᾶσιν τοῦ Στόλου εἰς τὸ Ἰόνιον Πέλαγος. Λέγω τοῦτο, διὰ νὰ εἶναι ἐνήμερος ἡ Βουλὴ καὶ οἱ ἐπερωτῶντες κ.κ. Μόδης καὶ Ζουμπᾶς, καὶ ἐὰν συμφωνοῦν καὶ δέχωνται, νὰ παρευρίσκωνται εἰς τὴν συζήτησιν, θὰ παραστῇ δὲ καὶ ἡ Κυβέρνησις.

§31Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§32Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Βλέπετε, λοιπόν, ἐξ ὅσων ἐνώπιον ὑμῶν ἐξέθεσα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οὐδὲν σοβαρὸν ἐπιχείρημα ἀντέταξεν ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾶ τὸ Ναυτικόν μας, καθ’ οὗ ἔβαλε μὲ πυρὰ ὁμαδόν, ἀλλ’ εὐτυχῶς ἄνευ σφαιρῶν. (Χειροκροτήματα).

§33Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζορμπᾶ, δὲν σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον, δὲν τὸ προβλέπει ὁ Κανονισμός. Ἐὰν θέλετε, νὰ σᾶς ἐγγράψω νὰ ὁμιλήσητε μετὰ τοὺς ἤδη ἐγγεγραμμένους ρήτορας. Ὁ κ. Δ. Δημάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§35Δ. ΔΗΜΑΔΗΣ. Παρηκολούθησα, κύριοι βουλευταί, μὲ ἀδιάπτωτον προσοχὴν καὶ ἐνδιαφέρον τὸν ἐτήσιον ἀπολογισμὸν τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, ὡς καὶ τὰς ἐξαγγελθείσας μελλοντικὰς ἐπαγγελίας. Παρὰ ὅμως τὴν θριαμβολογικὴν ἀνάπτυξιν καὶ τὸν κατὰ κόρον λιβανισμὸν ἑαυτῶν καὶ ἀλλήλων, ὁμολογῶ ὅτι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ πεισθῶ ὅτι τὰ μέχρι σήμερον ἐπιτευχθέντα ὑπῆρξαν ἀνάλογα μὲ τὴν ἔκτασιν τῶν ἐπισωρευθέντων δυσβαστάκτων βαρῶν ἐπὶ τῶν ὤμων τῶν λαϊκῶν τάξεων καὶ μάλιστα τῶν πενεστέρων. Ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι βουλευταί, ἐθεμελιώθη, ἐπὶ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου, ἄνευ οὐδενὸς φραγμοῦ, μήτε διὰ τὰ εἴδη πολυτελείας 1) μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν σταθεροποίησιν τοῦ νομίσματος, 2) τὴν ἑδραίωσιν τῆς πίστεως καὶ 3) τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς οἰκονομίας μας διὰ συνεχίσεως τῶν παραγωγικῶν ἐπενδύσεων τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως καὶ μάλιστα εἰς αὔξοντα ἀριθμὸν καὶ ἐντονώτερον ρυθμόν. Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἐπεδιώχθη ἡ πάση θυσία, 1) ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ, 2) ἡ συγκράτησις τῶν τιμῶν διὰ τοῦ ἐλευθέρου ἀνταγωνισμοῦ, καὶ 3) ἡ ἐξεύρεσις τῶν ἀπαιτουμένων κεφαλαίων. Καὶ ἀφ’ οὗ δὲν εὐωδώθησαν αἱ προσπάθειαι τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, περὶ αὐξήσεως ἢ συνεχίσεως τῆς βοηθείας ἐν Ἡνωμέναις Πολιτείαις καὶ Ἀγγλίᾳ, ἐστράφη πρὸς τὸ ἐπιχειρηματικὸν ἰδιωτικὸν κεφάλαιον τῶν ἄλλων Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, ἀνήγγειλε δὲ ὅτι θὰ ἐπικαλεσθῇ καὶ τὸν ἐσωτερικὸν δανεισμόν. Ὀφείλομεν νὰ ἀναμείνωμεν τὸν τερματισμὸν τῶν προσπαθειῶν τούτων, διὰ νὰ κρίνωμεν καὶ τὴν πολιτικὴν καὶ τὰ μέσα τῆς ὁλοκληρώσεως ταύτης καὶ τὰ ἀποτελέσματα, ἐφ’ ὅσον κατ’ ἀρχὴν ὅλοι συμφωνοῦμεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος ἐξυψώσεως τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, ἄνευ ἀξιοποιήσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς χώρας καὶ τῆς σχετικῆς ἐκβιομηχανίσεως. Ἡ πολιτικὴ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς ἤγειρε τόσας συζητήσεις καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, παρὰ διαπρεπῶν οἰκονομολόγων καὶ διὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν ἐφαρμογήν της καὶ διὰ τὴν ἔκτασιν τοῦ τρόπου καὶ τῆς λεπτομερείας ταύτης, ὥστε νὰ ἀποτελῇ ματαιοπονίαν ἡ περαιτέρω συζήτησις. Ὑποχρέωσιν ὅμως ἔχομεν μετὰ 8)μηνον ἐφαρμογὴν νὰ κρίνωμεν ἂν καὶ εἰς ποίαν ἔκτασιν ἐπηλήθευσαν αἱ προσδοκίαι καὶ ἐπαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅστις τόσον ἐθριαμβολόγησε, θεωρήσας τοῦτο ὡς κοσμοϊστορικὸν γεγονός, ὡς μέτρον σωτηρίας τοῦ λαοῦ, ὑποσχόμενον ἡμέρας λαμπράς, διά τε τοὺς ἐργάτας καὶ ἀγρότας, μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀποκληθῇ τὸ μὲν διαρρεῦσαν ἔτος, τὸ ἔτος τοῦ ἀγρότου, τὸ δὲ ἐρχόμενον, τοῦ ἐργάτου. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἄλλαι Κυβερνήσεις προέβησαν εἰς ἀναπροσαρμογάς, καὶ ὁ κ. Σβῶλος ἠναγκάσθη νὰ προβῇ εἰς ριζοσπαστικώτερον μέτρον, τῆς πλήρους σχεδὸν ἐκμηδενίσεως τῆς δραχμῆς, ἀλλὰ δὲν ἐθριαμβολόγησεν ἠρκέσθη ἁπλῶς νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς ἐπικριτάς του ὅτι αὐτὸς δὲν ἔπραξε τίποτε περισσότερον, τῆς ἐκδόσεως τῆς ληξιαρχικῆς πράξεως τοῦ θανάτου τῆς δραχμῆς, ἥτις πρὸ πολλοῦ εἶχεν ἀποθάνει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὄχι μόνον θριαμβολογεῖ, ἀλλὰ ἰσχυρίζεται ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κατηγορηθῇ διατὶ δὲν ἐπροχώρησε περισσότερον, ἀναφέρων καὶ τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Ταννεμπάουμ (σελὶς 5 καὶ 6 πρακτικῶν). Κύριοι βουλευταί, αἱ νομισματικαὶ μεταρρυθμίσεις, αἱ ἀναπροσαρμογαί, δὲν εἶναι ἀποφάσεις δι’ ἃς δύναταί τις νὰ καυχᾶται ἢ νὰ θριαμβολογῇ. Διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι μεταθέτουν τὸ εἰσόδημα ἀπὸ τάξεως εἰς τάξεις, ἐπιφέρουν ὕψωσιν τιμῶν καὶ φυσικὸν εἶναι ἐκ τῆς ὑψώσεως τοῦ τιμαρίθμου νὰ ὑποφέρουν αἱ πενέστεραι τάξεις, ἤτοι οἱ δραχμοβίωτοι, οἱ ἡμερομίσθιοι, οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι κλπ. Εἶναι κατ’ ἀκολουθίαν μέτρα ἀδυσωπήτου ἀνάγκης καὶ θυσιῶν καὶ ὡς τοιαῦτα δέον νὰ ἐμφανίζωνται. Ἐπεκαλέσθη, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ἀξιοτίμων Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Ἐμπορίου, δείκτας καὶ τιμαρίθμους αὐξήσεως τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς ἀπὸ 120–160 καὶ αὐξήσεως κόστους ζωῆς μόνον κατὰ 16%. Οἱ δεῖκται ὅμως καὶ οἱ τιμάριθμοι καὶ ὡς πρὸς τὸν τρόπον συνθέσεως καὶ ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν καὶ προέλευσιν ἀλληλογρονθοκοποῦνται καὶ ἀμφισβητοῦνται καὶ ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ προσκειμένους πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ καλύτερος, συνεπῶς, τιμάριθμος εἶναι, ἡ ἐπικοινωνία μὲ τὴν ἀγορὰν καὶ τὰς λαϊκὰς τάξεις καὶ ἡ σύγκρισις τῶν τιμῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, αἵτινες ἐνδιαφέρουν τὰς μισθοβιώτους καὶ δραχμοβιώτους τάξεις. Θὰ βεβαιωθῇ τότε πᾶς τις, ὅτι ἡ ἀκρίβεια, ἡ ἀνεργία καὶ ἡ ὑποκατανάλωσις, μαστίζει ἀπερίγραπτα τὰς λαϊκὰς τάξεις καὶ ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν πενεστέρων καὶ μεσαίων τάξεων ἡμέρᾳ τῇ ἡμέρᾳ χειροτερεύει. Ἐὰν τὸ Κράτος κατώρθωνε μετὰ τὴν ὑποτίμησιν νὰ ἐξισορροπήσῃ τιμὰς — μισθοὺς — ἡμερομίσθια — συντάξεις, θὰ ἠδύνατο νὰ ὁμιλῇ περὶ ἐπιτυχίας. Ἀλλὰ μὲ ἀγωνιώδη συγκράτησιν τῶν τιμῶν καὶ μὲ καθήλωσιν μισθῶν, ἡμερομισθίων, συντάξεων, ἀποτελεῖ δαλτωνισμόν. Κύριοι βουλευταί, οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Φιλελευθέρων καὶ πολλοὶ ἀγορηταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀνέλυσαν καθ’ ὅλα αὐτοῦ τὰ μέρη τὸν ἀπολογισμὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ δι’ ἀριθμῶν, δεικτῶν καὶ τιμαρίθμων, ἀπέδειξαν ὅτι ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία ηὐξήθη καὶ φόροι ἔμμεσοι ἐπεβλήθησαν καὶ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν δὲν ἐξισορροπήθη καὶ πακτωλὸς συναλλάγματος, ὡς προσεδόκα ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἰσέρρευσε παρὰ τὴν δι’ αὐξήσεως τῶν φορολογιῶν καὶ ἐπιβολῆς εἰσφορῶν ἰσοσκέλισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Εἶναι πλάνη νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἡ συμπάθεια πρὸς τὴν χρυσῆν λίραν ἐξηνεμίσθη. Λόγοι πολλοὶ ἔστρεψαν τὸ ἐνδιαφέρον πρὸς τὰς καταθέσεις ὄψεως λόγῳ τοῦ καλοῦ ἐπιτοκίου, πρὸς τὴν ἀποθεματοποίησιν ἀγαθῶν, λόγῳ τῆς ἐλευθερίας εἰσαγωγῆς καὶ πρὸς τὴν οἰκοδόμησιν, ἀλλὰ ταῦτα δὲν συνιστοῦν πίστιν πρὸς τὴν οἰκοδόμησιν, ἀλλὰ ταῦτα δὲν συνιστοῦν πίστιν πρὸς τὸ νόμισμα κλπ. Ἤδη ἡ λίρα ἀνέρχεται. Αἱ συνέπειαι δηλαδὴ τῆς ὑποτιμήσεως δὲν ἔχουν ἐκδηλωθῆ ἀκόμη εἰς ὅλην των τὴν ἔκτασιν. Κυρίως, δύο παράγοντες τὰς συγκρατοῦν μέχρι τῆς στιγμῆς, ἡ σταθερότης τῆς τιμῆς τῆς χρυσῆς λίρας καὶ ἡ ἐλευθερία εἰσαγωγῶν. Ἤδη, ἤρχισε νὰ διαφαίνεται ἡ πρώτη ἀνησυχητικὴ ἐκδήλωσις. Ἐὰν δὲν ἀντιμετωπισθῇ ἐγκαίρως, ἡ διατήρησις τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν δὲν θὰ συνεχισθῇ ἐπὶ μακρόν. Συνεπῶς, ἄνευ ὀρθολογιστικῆς ὀργανώσεως τῆς οἰκονομίας μας καὶ ἄνευ βοηθείας ἐπαρκοῦς πρὸς ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας, εἴτε δι’ ἀναλήψεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τῶν πέραν τῆς οἰκονομικῆς μας ἀντοχῆς ὑπὸ τῶν Συμμάχων μας, ἐφ’ ὅσον αὗται βαρύνουσι κοινὸν σκοπόν, εἴτε διὰ μεγάλου δανείου μακροπροθέσμου παρὰ τῆς Διεθνοῦς Τραπέζης, ὅλη ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ καταρρεύσῃ καὶ ὅλαι αἱ μεγάλαι αὐταὶ θυσίαι τοῦ λαοῦ, αἵτινες ὠφέλησαν τὴν ὀλιγαρχίαν τοῦ πλούτου, ἀλλ’ ἔπληξαν ὅλας τὰς ἄλλας τάξεις, θὰ ἀποβῶσιν ἐπὶ ματαίῳ. Ἔχει σκληρὰν πεῖραν ὁ λαός μας τῶν ἰδιωτικῶν ξένων Συμβάσεων καὶ δικαίως δὲν συμμερίζεται τὰς προσδοκίας τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ τώρα, ἂς ἐξετάσωμεν τὰ ἐπιτευχθέντα κατὰ τὸ ἔτος τοῦ ἀγρότου καὶ διὰ τοὺς ἀγρότας. Καὶ πρῶτον, τὰ τῆς συγκεντρώσεως. Διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, ἡ Κυβέρνησις καθώρισε τιμὴν καὶ ἐξήγγειλεν ἀπὸ 1ης Σεπτεμβρίου ἀπεριόριστον συγκέντρωσιν. Τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην ἠθέτησε προελθοῦσα εἰς μερικωτάτην τοιαύτην, καθ’ ἣν ἕκαστος παραγωγὸς μέχρις ὡρισμένου ἀριθμοῦ στρεμμάτων ἂν μὲν ὤφειλεν εἰς τὴν Τράπεζαν θὰ παρέδιδε μέχρι τοῦ διπλασίου τῆς ἀξίας τοῦ χρέους, σίτου, ἂν ὄχι 30 ὀκάδας κατὰ στρέμμα ἐπὶ 40 π. χ. στρεμμάτων 30 ὀκάδας κατὰ στρέμμα καὶ διὰ 35 μόνον στρέμματα, ἤτοι τὸ ⅛ μόνον τῆς παραγωγῆς του, τὸ ὑπόλοιπον, ἀφοῦ παρέμεινεν εἰς τὴν ἀποθήκην τοῦ παραγωγοῦ φθειρόμενον, μὲ τὴν προσμονὴν τῆς 1ης Σεπτεμβρίου, παρεδόθη μετέπειτα εἰς τὴν κερδοσκοπίαν ἀντὶ 2.000–2.400 τὸ ἀνώτατον καὶ ἐκλεκτῆς ποιότητος, ἡ σήπεται ὡς ἀζήτητον. Ἐτηλεγράφησα τότε καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν Συντονισμοῦ καὶ πρὸς τὸν ἐπὶ τῆς Γεωργίας ἀλλ’ ἡ φωνή μου ὑπῆρξε φωνὴ βοῶντος ἐν ἐρήμῳ. Βραδύτερον, μία συμπληρωματικὴ παράδοσις ἐκ 10 ὀκάδων διὰ τοὺς ὀφειλέτας καὶ μόνον πρὸς τὴν Ἀγροτικήν, οἵτινες ὅμως, μετὰ τὴν ἐξόφλησιν τοῦ χρέους διὰ τὸ ἐπὶ πλέον παραδοθὲν ἔλαβον τὸ 40% τῆς ἀξίας. Διετάχθη ἐπίσης συγκέντρωσις σπόρου ἀνεξαρτήτως χρέους ἀπὸ πάντα διαθέτοντα σῖτον καλῆς ποιότητος καὶ τότε παρετηρήθη τὸ ἑξῆς ἀξιοσημείωτον. Ὁ παραδοθεὶς εἰς τὴν κοινὴν συγκέντρωσιν ἐπληρώθη 3.500 δραχμάς, ὁ παραδοθεὶς πρὸς σπόρον πρὸς 3.200 καὶ κατεβλήθη τῷ δικαιούχῳ τὸ ¼ μόνον τῆς ἀξίας, τοῦ ὑπολοίπου καθυστερουμένου μέχρι διαταγῆς τοῦ Κέντρου. Βλέπετε ἡ Τράπεζα δικαιοῦται νὰ εἰσπράττῃ τόκους ὑπερημερίας καὶ νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις. Ὁ παραγωγὸς ὄχι. Ἀποτέλεσμα τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ὑπῆρξεν ὁ γεωργὸς νὰ μὴ διαθέτῃ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς σπορᾶς οὔτε τὰς καλλιεργητικὰς δαπάνας, δεδομένου ὅτι τὰ γλίσχρα καλλιεργητικὰ δάνεια χορηγοῦνται πολὺ ἀργότερα τῆς σπορᾶς. Ἀλλὰ μήπως εὑρίσκει ὁ γεωργός: 1) Λιπάσματα; Ταῦτα κατόπιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου ἔλαβον τὴν ἄγουσαν πρὸς Μέσην Ἀνατολὴν καὶ φημολογεῖται ὅτι ἐξήχθησαν 25.000 τόννοι. 2) Αἱ δαπάναι καλλιεργείας καὶ κατὰ στρέμμα ηὐξήθησαν κατὰ 70%. 3) Ἡ δυσαναλογία τιμῶν εἰδῶν γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ τοιούτων βιομηχανικῶν γεωργικῆς καταναλώσεως παραμένει 12%, δυσμενὴς διὰ τὰ γεωργικὰ προϊόντα. Ἀλλὰ ἐκτὸς τούτων διατίθενται: 4) Μεσοπρόθεσμα ἢ μακροπρόθεσμα δάνεια διὰ τοὺς ἀγρότας; 5) Διψᾷ ὁ τόπος ἐξ ὑδρεύσεως καὶ ἀρδεύσεως, μέγας ἀριθμὸς γεωτρυπάνων φθείρεται εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ ἡ ἀποστολὴ ἠξίωσε τὴν ἀποστολὴν τούτων εἰς ἄλλας χώρας, ἐφ’ ὅσον δὲν διατίθενται πιστώσεις πρὸς χρησιμοποίησίν των, καὶ δὲν διετέθη ἓν μικρὸν ποσὸν πρὸς λειτουργίαν των ἢ δὲν παρεδόθησαν τοὐλάχιστον εἰς τὰς Ἑνώσεις Συνεταιρισμῶν, Δήμους καὶ Κοινότητας. 6) Δύνασθε νὰ ἔχητε περιουσίαν ἀγροτικὴν ἢ ἀστικὴν αὐτοκαλλιεργουμένην, ὁσονδήποτε μεγάλην, δὲν μπορεῖτε νὰ πραγματοποιήσητε οὔτε ἕνα μικρὸν δάνειον ὑπερτάτης ἀνάγκης, εἴτε ἀπὸ τὴν Ἀγροτικήν, εἴτε ἀπὸ τὴν Ἐθνικήν, ἔστω καὶ βραχυπρόθεσμον. Εἶναι γνωστὸν εἰς ποίας παρανομίας προῆλθον οἱ γεωργοὶ διὰ νὰ κατορθώσουν νὰ παραδώσουν περισσότερον σῖτον τοῦ διαταχθέντος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐδήλωσεν ὅτι ἡ ὑποτίμησις εἶχε μελετηθῆ πρὸ πολλοῦ εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας καὶ προπαρεσκευάσθη τὸ ἔδαφος διὰ σειρᾶς μέτρων, ὑποσχομένων τόσον τὴν ἐπιτυχίαν ταύτης, ὅσον καὶ τὸ λαμπρὸν μέλλον τῶν ἀγροτῶν. 7) Ἀσφαλῶς εἰς τοιαύτην πρόνοιαν θὰ ὀφείλεται ἡ ἐγκατάλειψις τῆς συγκεντρώσεως τῶν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων καὶ ἡ ἕνα μῆνα πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς χρηματοδότησις τοῦ καπνεμπορίου πρὸς ὑπεξαίρεσιν τοῦ καπνοῦ ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς καὶ διανομῆς τῆς διαφορᾶς μεταξὺ Κράτους καὶ καπνεμπόρων. 8) Τέλος, ἀπεστέρησε τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τοῦ πρίμ. Αἱ ἐξηγήσεις τοῦ κ. Καψάλη, Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν πείθουν, δυστυχῶς, κανένα. Αὐτὰ εἶναι τὰ εὐεργετικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τοῦ ἀγρότου, κατόπιν τῆς ἀναπροσαρμογῆς, καὶ οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον διὰ τοὺς γεωργούς μας, ἂν ἄλλα Κράτη ὑπετίμων τὸ νόμισμά των, ἢ ἐλάμβανον μέτρα μειώσεως κόστους καὶ προσφορᾶς ἐκ λόγων ἀνταγωνισμοῦ πρὸς ὁμοειδῆ ἐξαγώγιμα προϊόντα. Κύριοι βουλευταί, ἄλλα Κράτη πιστεύοντα εἰς τὴν προστασίαν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς, ἔχουν λάβει μέτρα πλήρους διασφαλίσεως ταύτης. Οὕτως, ἡ Τουρκία διὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ Γεωργίας συγκεντρώνει τὰ προϊόντα διὰ λογαριασμὸν τοῦ Κράτους κατὰ 25% ἄνω τῶν διεθνῶν τιμῶν. Ἡ δὲ Ἀμερική, καθορίζει τὰς τιμὰς ἀσφαλείας τῶν γεωργικῶν προϊόντων μὲ βάσιν τὸν τιμάριθμον τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, εἰς τρόπον ὥστε, νὰ μὴ φαλκιδεύηται τὸ εἰσόδημα τῶν ἀγροτῶν, ὡς συμβαίνει εἰς τὴν χώραν μας. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ι. Τριανταφύλλης). Ὁ κρατικὸς ὀργανισμὸς COMMOPITI CREDITI CORPORATION προβαίνει εἰς ἀγορὰς ἢ δάνεια, διαθέτων τεράστια ποσὰ πρὸς διασφάλισιν τῶν τιμῶν. Τὸ θέμα μας συνεπῶς δὲν τίθεται ὡς τὸ ἔθεσεν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Ἂν δηλαδὴ ηὐξήθη, ἐν συγκρίσει μὲ τὸ περυσινόν, τὸ εἰσόδημα τοῦ σιτοπαραγωγοῦ καὶ κατὰ ποσοστὸν α ἢ β ἐκ λόγων ὀφειλομένων εἰς διαφόρους ἄλλους λόγους καὶ εἰς τὴν Θείᾳ Προνοίᾳ αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, καὶ ὄχι εἰς τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς, ἀλλὰ ἂν 1) ἐτηρήθη ἡ ὑπόσχεσις τῆς Κυβερνήσεως περὶ ὁλοκληρωτικῆς συγκεντρώσεως, 2) ἂν ἐπροστατεύθη ὁ σιτοπαραγωγὸς ἀπὸ τὴν κερδοσκοπίαν καὶ ἂν ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ἐπετεύχθη διὰ τὸ ποσὸν ὅπερ δὲν ἠδυνήθη νὰ συγκεντρώσῃ τὸ Κράτος, 3) ἂν ὑπῆρχε δυνατότης ὁλοκληρωτικῆς συγκεντρώσεως ἄνευ πληθωρισμοῦ, 4) ἂν τὸ εἰσόδημα τοῦ σιτοπαραγωγοῦ, τὸ μὲ τοιαύτας φαλκιδεύσεις εἶναι ἐπαρκὲς διὰ μίαν οἰκογένειαν καὶ ποία ἡ ἀγοραστικὴ ἀξία, 5) ἂν τὸ ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος μεταξὺ γεωργικῶν προϊόντων καὶ τοιούτων βιομηχανικῶν γεωργικῆς καταναλώσεως ἐμφανίζῃ διαφορὰν 11– 12% (ἤτοι αὔξησιν τιμῆς γεωργικῶν προϊόντων 10– 11% ἐνῷ αὔξησις τιμῆς βιομηχανικῶν προϊόντων εἰς τὰ 22–23%), 6) ἂν θὰ συνεχισθῇ ἡ μὴ σοβαρὰ προστασία καὶ μελλοντικῶς τῆς σιτοπαραγωγῆς ἢ τῶν προϊόντων τῶν γεωργικῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα, ὅτι ἡ ὑποτίμησις, ὄχι μόνον δὲν ὠφέλησε τὰ γεωργικὰ εἴδη ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ τὰ ἔβλαψεν. Διότι μὲ τὴν φοβίαν τοῦ πληθωρισμοῦ, ἐγκατελείφθη ἡ ὁλοκληρωτικὴ συγκέντρωσις καὶ ἀφέθη τὸ μὴ συγκεντρωθὲν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς κερδοσκοπίας, ὑποβιβάσαν τὴν τιμὴν 3.383, ποὺ ὑπολογίζει ὁ κ. Παπαληγούρας, εἰς τιμὴν 2.841 δρχ. Ἀλλὰ μήπως ἐπραγματοποιήθη καὶ αὐτὴ ἡ τιμὴ λόγῳ τοῦ τρόπου διακινήσεως τοῦ σίτου καὶ τῆς ἀζητησίας καὶ τῆς φθορᾶς τούτου; Ἀπὸ ὑπόμνημα τῶν Ἀλευροβιομηχάνων Θεσσαλίας– Ἠπείρου–Μακεδονίας–Θράκης, ὅπερ θέτω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς, συνάγεται, ὅτι ἦτο δυνατὸν μὲ συνεργασίαν τούτων καὶ Κράτους, νὰ προστατευθῶσιν αἱ τιμαὶ διὰ ὁλοκληρωτικῆς συγκεντρώσεως ἄνευ πληθωρισμοῦ. Ὁ ἀγρότης, κύριοι βουλευταί, πραγματοποιεῖ τιμὰς αἵτινες καθορίζουν μεταπολεμικῶς ἀγοραστικὴν δύναμιν 60–70% τῆς τοιαύτης τοῦ 1939 ἐλλείψει προστασίας καὶ ὅτι ἂν συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ σιτοπαραγωγὴ θὰ μειωθῇ. Ὑπολογίσατε κατὰ στρέμμα, τί στοιχίζει ὁ σῖτος εἰς τὸν παραγωγόν, τὶ μένει εἰς χεῖρας του, καὶ διὰ τὴν ἐποχὴν ἀκόμη τῶν παχειῶν ἀγελάδων, ὅπερ σπανίως συμβαίνει, καὶ θὰ πεισθῆτε πόσον ἐκτεθειμένος μένει ὁ σιτοπαραγωγός, ὅστις ἂν ἔχῃ εἰσόδημα 100 ὀκάδ. κατὰ στρέμμα, δὲν ἀνταποκρίνεται οὔτε εἰς τὸ κόστος. Ἂν ἔχῃ πλέον, αὐτὸ τὸ ἐπὶ πλέον, θὰ ἀποτελέσῃ τὸ ἐτήσιον εἰσόδημά του καὶ τὰς ἀποσβέσεις του. Ἀλλὰ πόσον θὰ εἶναι τοῦτο κατὰ μέσον ὅρον; 120–150 ὀκάδας; Μὲ 50 ὀκάδας κατὰ στρέμμα καὶ τιμὴν 2841 θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας του; Ἀλλά, μήπως, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξε καλυτέρα ἡ τύχη τῶν ἄλλων μισθοσυντηρήτων τάξεων καὶ ἐργατικῶν, ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς καὶ τῆς ἐξευτελιστικῆς τιμῆς τοῦ σίτου; Καὶ τὴν ἐπωφελήθησαν αὗται; Ἡ τιμὴ τοῦ μαύρου ψωμιοῦ ἀπὸ 3.000 δραχμ., πρὸ τῆς 9ης Ἀπριλίου, ηὐξήθη εἰς 3.700, ἤτοι αὔξησις 23%, τοῦ δὲ ἄσπρου ἀπὸ 4.200 εἰς 5.300, ἤτοι κατὰ 26%. Ἂν τώρα ἀθροίσῃ τις τὰ ποσοστὰ αὐξήσεως 25 εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης πίνακος, ὅντινα κατέθεσεν ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, καὶ εὕρῃ τὸν μέσον ὅρον, οὗτος θὰ φθάσῃ εἰς τὰ 49¾%. Ὁ πίναξ ἔχει ὡς ἑξῆς:

Κύριοι βουλευταί, περιώρισα τὴν ὁμιλίαν μου εἰς τὸ σιτικὸν ζήτημα καὶ δὲν ἐπεξετάθην εἰς τὰ ἄλλα ὑπὸ συζήτησιν θέματα. Θέλω τώρα ἐξετάσει δι’ ὀλίγων καὶ τὴν περὶ χρηστῆς Διοικήσεως ἐπαγγελίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. 1) Χρηστὴν Διοίκησιν ἀποκαλεῖ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς τὴν ὄχι διὰ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως ἐπιψήφισιν ἑκατοντάδων μὴ ἐπειγόντων Ν. Δ. ἐρήμην τῶν ἐνδιαφερομένων ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ. 2) Χρηστὴν Διοίκησιν ἀποκαλεῖ τὴν ἄρσιν τῆς μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὴν τρομοκράτησιν τούτων πρὸς ὑποταγὴν εἰς τὰ κελεύσματά των, ἐπισείων ὡς Δαμόκλειον Σπάθην τὴν ἐκκαθάρισίν των, ἐν περιπτώσει ἀρνήσεως. 3) Χρηστὴν Διοίκησιν καὶ κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τῶν ἡμιμονίμων Νομαρχῶν καὶ τὴν ἀντικατάστασιν τούτων διὰ κομματικῶν τοιούτων, ὡς καὶ τὴν ἀπηνῆ δίωξιν τινῶν ἐξ αὐτῶν. 4) Τὴν κατάργησιν τῆς αὐτοδιοικήσεως τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων δι’ ἀπολύσεως τῶν ἀνεπιθυμήτων ἢ μὴ προσκειμένων Δημοτικῶν Συμβούλων καὶ Κοινοτικῶν τοιούτων. 5) Χρηστὴν Διοίκησιν τὸν διορισμὸν ὡς Γενικῶν Γραμματέων Γενικῶν Διοικήσεων ἢ ἄλλων Ὀργανισμῶν μὲ παχυλοὺς μισθούς, ἀποτυχόντων ὑποψηφίων βουλευτῶν, πρὸς καταδυνάστευσιν τῶν ἀντιπάλων, διὰ σωρείας παρανόμων ἐνεργειῶν. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, κύριοι βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἀναφέρω, ἀπάντησιν καὶ ἀπόφασιν τοῦ ἀειμνήστου Ἐλευθερίου Βενιζέλου, σχετικῶς μὲ τοὺς ἀριστίνδην Γερουσιαστάς. Ὑποψήφιοί τινες βουλευταὶ εἶχον ἀποτύχει, ἀλλὰ ἐν συγκρίσει μὲ ἄλλους ἐπιτυχόντας εἰς ἄλλας περιφερείας, εἶχον συγκεντρώσει μέγαν ἀριθμὸν ψήφων. Ἐπροτάθη τότε, ἡ ἐκλογή τινων ἐξ αὐτῶν ὡς ἀριστίνδην Γερουσιαστῶν. Ἀπάντησις: «Ἀναγνωρίζω τὴν σκοπιμότητα τῆς μὴ παραμονῆς μιᾶς περιφερείας ἄνευ οὐδενὸς ἀντιπροσώπου καὶ μὲ συγκινεῖ ἡ συγκέντρωσις τόσου μεγάλου ἀριθμοῦ ψήφων, ἀλλὰ ἡ ἀποτυχία δὲν παύει νὰ εἶναι ἀποτυχία καὶ δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐγκαινιασθῇ μία τοιαύτη ἀρχὴ ἐπιβραβεύσεως τῶν ἀποτυγχανόντων ἐξ οἱασδήποτε αἰτίας». 6) Χρηστὴν Διοίκησιν ἀποτελεῖ ὁ ἐξαναγκασμὸς παρὰ τοῦ Ι.Κ.Α. τοῦ Ἰατρικοῦ κόσμου νὰ συνταχθῇ εἰς κοινοπραξίας πρὸς περιφρούρησιν τῶν δικαιωμάτων τῶν ἠσφαλισμένων πρὸς ἐκλογὴν ἐλευθέρως τοῦ ἰατροῦ τῆς προτιμήσεώς των, ὡς καὶ τῶν ἰδίων αὐτῶν τούτων ἀπαραγράπτων δικαιωμάτων. 7) Χρηστὴν Διοίκησιν ἀποτελεῖ ἡ διὰ Ν. Δ. ἐν κρυπτῷ καὶ παραβύστῳ διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως κατάργησις ἀποφάσεων Συμβουλίου Ἐπικρατείας δύο ἀποφάσεων ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ἐκδικάσεως καὶ ἐπανεκδικάσεως Ἐπιτροπῶν ἀπαλλοτριώσεως μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν μείωσιν τοῦ κλήρου τῶν πραγματικῶν κολλήγων καὶ κληρούχων ἀπὸ 40 στρέμματα ποὺ καθώρισαν δύο Ἐπιτροπαὶ εἰς 27, πρὸς ἱκανοποίησιν περιοίκων καὶ μικροϊδιοκτητῶν, προστατευμένων ὑπὸ τοῦ ἀναφερθέντος Γενικοῦ Γραμματέως, καὶ ἐξαναγκασάντων ὑπηρεσίας καὶ Ὑπουργὸν Γεωργίας νὰ ἀνακαλέσωσιν ἀποφάσεις καὶ συνεργεῖα καὶ διὰ νόμου νομιμοποιήσωσιν ἰδιοτελεῖς σκοποὺς ὀλίγων τινῶν. Καὶ ταῦτα πάντα, ἐνῷ ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει εὐχέρεια τακτοποιήσεως ὅλων, ἄνευ ἀδικίας τῶν ἀρχικῶν δικαιούχων. Ἰδοὺ ἔγγραφον Ὑπουργείου Γεωργίας:

ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ Αʹ

ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ ΕΠΟΙΚΙΣΜΟΥ

ΤΜΗΜΑ Βʹ

Ἀριθ. πρωτ. 23051. Ἐξαιρ. ἐπείγουσα Πρὸς τὴν Διεύθυνσιν Γεωργίας Τμῆμα Ἐποικισμοῦ Κατερίνην Διὰ τῆς κοινοποιηθείσης καὶ ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 238834) 12.11.1952 ἡμετέρας τηλεγραφικῆς διαταγῆς πρὸς τὸν αὐτόθι Νομάρχην διετάχθη ὅπως συνεχισθῶσιν αἱ ἐργασίαι τοῦ Τοπογραφικοῦ Συνεργείου μέχρις ὁλοκληρώσεως τῆς διανομῆς τῶν ἐκτάσεων τοῦ ἀγροκτήματος Μαλαθριᾶς ἀνεξαρτήτως καλλιεργείας τούτων ὑπὸ τῶν κατεχόντων αὐτάς. Ἤδη ὁ Σ.Α.Α.Κ. Μαλαθριᾶς διὰ τῆς ἀπὸ 3.12.1952 αἰτήσεώς του καταγγέλλει ἡμῖν ὅτι ἐνῷ ἐπρόκειτο ἐντὸς δύο ἡμερῶν νὰ ὁλοκληρωθῇ παρὰ τοῦ ἀνωτέρω συνεργείου ἡ διανομὴ τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἐκτάσεων διετάχθη παρ’ ὑμῶν τὸ Τοπογραφικὸν Συνεργεῖον νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας του χωρὶς νὰ ἀναφέρητε καὶ ἡμῖν τοὺς λόγους τοὺς ὑπαγορεύσαντας τὴν ἐνέργειάν σας ταύτην. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω παρακαλοῦμεν ὅπως ἐπειγόντως ἀναφέρητε ἡμῖν 1) διὰ ποίας διαταγῆς διετάχθη ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ ἐν λόγῳ Τοπογραφικοῦ Συνεργείου καὶ 2) διατὶ δὲν ἀνεφέρατε ἡμῖν τοὺς λόγους τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τούτου. Ἡ Διεύθυνσις Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας πρὸς ἣν κοινοποιεῖται ἡ παροῦσα δέον ὅπως διατάξῃ τὸ ἁρμόδιον Τοπογραφικὸν Συνεργεῖον καὶ προβῇ εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς διανομῆς τῶν ἐκτάσεων τοῦ περὶ οὗ πρόκειται ἀγροκτήματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 21 Φεβρουαρίου 1953

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Ν. ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Κοινοποίησις: 1) Διεύθυνσιν Τοπογραφικῆς Ὑπηρεσίας Ἐνταῦθα 2) Νομαρχίαν Πιερίας Κατερίνην 3) Σ.Α.Α.Κ. Μαλαθριᾶς Ν. Πιερίας. Καταλήγων, κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὀλίγα παραδείγματα δύνασθε νὰ κρίνητε περὶ τῆς χρηστῆς καὶ ἀφατριάστου Διοικήσεως. Προκαλῶν καὶ τοποθετῶν ἀντιπάλους καὶ συνεργάτας ὁ κύριος Ὑπουργὸς εἰς τὸν παλαιοκομματισμόν, θορυβῶν καὶ θριαμβολογῶν δι’ ἀσήμαντα ἐπιτεύγματα, δὲν πρέπει νὰ ἀγνοῇ ὅτι ἡ Ἱστορία καὶ τῶν ἀτόμων καὶ τῶν Κομμάτων δὲν παραγράφονται μὲ μεταμορφώσεις καὶ ὅτι ὅστις σπέρνει ἀνέμους, θερίζει θυέλλας. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι διότι χθὲς ἠκούσθησαν συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως φέροντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐφημερίδας καὶ ἔντυπα ἀφορῶντα διαμάχας τοῦ παρελθόντος μεταξὺ τῶν συναρχηγῶν τῶν Φιλελευθέρων. Ἐλησμόνησεν ὅμως ὁ κ. συνάδελφος νὰ φέρῃ καὶ ὅσα ἐγράφησαν ἀπὸ πρόσωπα προσκείμενα πρὸς τὸν ἀξιότιμον Στρατάρχην καὶ κατέχοντα σήμερον ἐπίσημον θέσιν καὶ συνεργασίαν μετ’ αὐτοῦ. Τοῦτο, κύριοι, ἀντίκειται πρὸς τὰ πολιτικὰ ἤθη καὶ ἔθιμα καὶ μάλιστα προκειμένου περὶ Ἀρχηγῶν γνωστοῦ παρελθόντος.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς–Ἀναπληρωτὴς Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§37Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑ. Βοηθὸς–Ἀναπληρωτὴς Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ὁ κ. Παπασπύρου ὑπεστήριξεν, ὅτι ἡ ὠφέλεια ἡ ὁποία προέκυψεν ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, δὲν ἐκερδήθη ἀπὸ τοὺς βαμβακοπαραγωγούς, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς βιομηχάνους διότι, ὡς ἰσχυρίσθη, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὰ ἀποθέματα βάμβακος δὲν εὑρίσκοντο εἰς χεῖρας τῶν βαμβακοπαραγωγῶν, ἀλλὰ τῶν βιομηχάνων. Χθὲς ἀπὸ μνήμης ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Παπασπύρου, ἔδωσα μερικοὺς ἀριθμοὺς διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι δὲν ἦσαν ἀκριβῆ τὰ ὅσα ἀνέφερεν οὗτος. Ἤδη ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς χεῖρας μου παρατηρῶ, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ ποὺ χθὲς ἀνέφερα, ἦσαν πολὺ συντηρητικώτεροι τῆς πραγματικότητος. Τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἶναι τὰ ἑξῆς: Ἀποθέματα βάμβακος κατὰ τὴν 1.4.1953.

(Στοιχεῖα τοῦ Δελτίου τοῦ Ὀργανισμοῦ Βάμβακος). Βλέπετε συνεπῶς, ποῖος ἐκαρπώθη κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος τὴν ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ὠφέλειαν. Ἐπίσης ὁ κ. Παπασπύρου ἀνεφέρθη εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν νημάτων καὶ ἀνέφερεν ἕνα ποσοστὸν αὐξήσεως 50–60%. Ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τῶν νημάτων καὶ τῶν βαμβακερῶν ὑφασμάτων ἤρχισε νὰ ἐφαρμόζεται ἀπὸ τῆς 15ης Ἰουνίου, δηλαδὴ μέχρι τῆς ἡμερομηνίας ἐκείνης δὲν εἶχε μεταβληθῆ ἡ τιμὴ τῶν βαμβακερῶν προϊόντων. Ἀπὸ τῆς 15ης Ἰουνίου ἐγένετο μία αὔξησις, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύῃ μέχρι σήμερον. Τὸ μὲν ἀνώτερον ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως τῶν νημάτων ἀνῆλθεν εἰς 25%. Ὁ μέσος ὅρος τῆς αὐξήσεως ἀνῆλθεν εἰς 20%. Εἰς τὰ ὑφάσματα τὸ ἀνώτερον ποσοστὸν αὐξήσεως εἶναι 20%, ὁ δὲ μέσος ὅρος εἰς 15% Τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς ἤθελα νὰ ἀναφέρω, διὰ νὰ συμπληρώσω τοὺς χθεσινούς μου ἰσχυρισμούς.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παμπούκας ἔχει τὸν λόγον.

§39Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Σεβόμενος τὴν κόπωσιν τῆς Βουλῆς, ἥτις ἐπὶ ὀκτὼ καί πλέον ἡμέρας παρακολουθεῖ ἐπιχειρήματα περιστρεφόμενα γύρω ἀπὸ τὸ αὐτὸ θέμα, αἰσθάνομαι ἐμαυτὸν ὑποχρεωμένον, διὰ νὰ μὴ ὑπερβῶ τὸ τέταρτον, ὅπερ ὑπεσχέθην εἰς τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ συνοψίσω τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἐπιχειρημάτων μου, ἵνα ἐπαρκέσω εἰς τὸ περιωρισμένον τοῦ χρόνου. Θὰ ἀρκεσθῶ, λοιπόν, εἰς τὴν ἐξαγωγὴν μερικῶν συμπερασμάτων ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε γενομένης συζητήσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Κ. Γ. Ροδόπουλος). Οἱ ρήτορες ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπεστήριξαν, διὰ νὰ πείσουν τὴν Βουλήν, διὰ νὰ πείσουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι μὲ τὰ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ληφθέντα μέτρα κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ διακυβερνήσεως τῆς χώρας εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα ἡ χώρα ὄχι μόνον δὲν εἶδε καλυτέρας ἡμέρας, ἀλλ’ ἀντιθέτως ὅτι βυθίζεται ὁλονὲν καὶ περισσότερον εἰς τὴν πενίαν, ἄγεται ὁλονὲν καὶ περισσότερον εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῆς δραχμῆς, γενομένη κυρίως διὰ τὴν εἰσροὴν περισσοτέρου συναλλάγματος εἰς τὴν χώραν, εἰς οὐδὲν κατὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὠφέλησεν ἢ θὰ ὠφελήσῃ τὴν χώραν. Ὁ ὑποβιβασμὸς τοῦ ἐπιτοκίου γενικῶς καὶ τῶν ἀγροτικῶν δανείων ἰδιαιτέρως, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν μείωσιν τῶν διαφόρων τραπεζιτικῶν ἐπιβαρύνσεων, γενόμενος διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ κόστους τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς μας, δὲν πρόκειται νὰ ἀνακουφίσῃ τοὺς ἀγρότας μας. Ἡ προσπάθεια τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργοῦ νὰ ἐξεύρῃ τὸ ἀπαιτούμενον συνάλλαγμα διὰ τὴν εἰσαγωγὴν κεφαλαιουχικῶν ἀγαθῶν πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ συνταγματικῶς ἰσχύοντος νόμου περὶ προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων εἰς τὴν χώραν ὄχι μόνον, κατὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δὲν πρόκειται νὰ βελτιώσῃ τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον, ἀλλ’ ἀντιθέτως πρόκειται νὰ δυσχεράνῃ τὴν συναλλαγματικήν μας κατάστασιν. Ἡ κατάργησις τέλος τῶν μονοπωλίων, ἡ ἐπάνοδος τῆς χώρας εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, ὁ περιορισμὸς τοῦ κρατικοῦ παρεμβατισμοῦ εἰς τὴν οἰκονομίαν, ἡ ἄρσις τῶν περιορισμῶν καὶ τῶν ἐμποδίων εἰς τὰς εἰσαγωγὰς καὶ ἐξαγωγὰς ὄχι μόνον, κατὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δὲν πρόκειται νὰ ὁδηγήσουν τὴν χώραν εἰς τὰς καλὰς προπολεμικὰς ἡμέρας, ὅτε ἡ πραγματικὴ ἐργασία ἠμείβετο καὶ τὸ νόμιμον κέρδος ηὐλογεῖτο, ἀλλ’ ἀντιθέτως πρόκειται νὰ συσσωρεύσουν νέα δεινὰ διὰ τὴν χώραν καὶ τὸν λαόν. Καὶ εὐλόγως διερωτῶμαι, πῶς εἶναι δυνατόν, ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἐφ’ ὅσον καὶ αὐτὴ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον τῆς χώρας καὶ τὴν εὐημερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅσον καὶ ἡ συμπολίτευσις καὶ περὶ τούτου οὐδεὶς διενοήθη ποτὲ νὰ ἀμφιβάλῃ, πῶς εἶναι δυνατόν, ἐπαναλαμβάνω, μέτρα δι’ ὧν ἐξασφαλίζεται ἡ οἰκονομικὴ ἀνόρθωσις τῆς χώρας, καὶ ἡ βελτίωσις τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ τὰ ἐξηγῇ ὅτι ὄχι μόνον εἰς οὐδὲν ὠφέλησαν ἢ θὰ ὠφελήσουν, ἀλλ’ ἀντιθέτως θὰ ὁδηγήσουν τὴν χώραν εἰς οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν; Τὴν ἐξήγησιν τῆς ἀντινομίας ταύτης, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀντὶ νὰ κρίνῃ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατάρχου Παπάγου ἀκολουθηθεῖσαν κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἀντὶ δηλαδὴ νὰ κρίνῃ τὰ κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ληφθέντα οἰκονομικὰ μέτρα, μὲ τὰ ἄμεσα ἐντὸς ἑνὸς ὀκταμήνου ἀποτελέσματά των ἐκ τῶν ληφθέντων μέτρων εὐθὺς ἀπὸ τοῦ πρώτου ὀκταμήνου, καὶ παραγνωρίζουσα τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ ληφθέντα κατὰ τὸ πρῶτον τοῦτο ἔτος οἰκονομικὰ μέτρα ἀποτελοῦν μέρος μακροπνόου κυβερνητικοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματος, οὗτινος τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἐκδηλοῦνται βραδέως μὲν ἀλλ’ ἀσφαλῶς, ὁλονὲν καὶ ἐντονώτερα ἐπεκτεινόμενα βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον εἰς ὅλας τὰς κοινωνικὰς τάξεις, ἐφ’ ὅσον παρέρχεται ὁ χρόνος, στενεύει τὴν κριτικήν της ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἔχῃ τὴν ἀπαίτησιν ὅπως ἐντὸς τοῦ ὀκταμήνου αὐτοῦ νὰ πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ἔχουν ἐκδηλωθῆ κατὰ τὸν ἐντονώτερον τρόπον, ὅλα τὰ ἀποτελέσματα τῶν ληφθέντων μέτρων, ἐπεκτεινόμενα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς εἰς ὅλας τὰς ἐπαγγελματικὰς τάξεις συλλήβδην, καὶ εἰς ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ κατ’ ἰδίαν μέλη ἑκάστης ἐπαγγελματικῆς τάξεως. Περαιτέρω ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀσκήσασα καθ’ ὃν τρόπον ἤσκησε τὴν κριτικήν της, φωρᾶται ἀγνοοῦσα ἢ παραγνωρίζουσα τὴν διαφορὰν ἥτις ὑφίσταται μεταξὺ τῶν κοινωνικοοικονομικῶν σκοπῶν μιᾶς πολιτικῆς καὶ τῆς ἐπιρροῆς τὴν ὁποίαν ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἀσκεῖ ἑκάστοτε ἐπὶ τοῦ ἰδιωτικοοικονομικοῦ τομέως. Τὰ ληφθέντα μέτρα ἀποσκοποῦν πρωτίστως εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, εἰς τὴν εἰσροὴν ξένου συναλλάγματος, εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν τῆς χώρας καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ κοινωνικοοικονομικὸς σκοπός των. Ποῖαι τάξεις πρῶτον καὶ ποῖαι κατόπιν, ποῖα μέλη ἐξ ἑκάστης τάξεως θὰ ἐπωφεληθοῦν πρῶτα καὶ ποῖα βραδύτερον ἐκ τῆς οἰκονομικῆς ἀνορθώσεως τῆς χώρας, αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸν ἰδιωτικοοικονομικὸν τομέα τῶν ληφθέντων μέτρων. Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν παρουσίαζεν αὐτὴν τὴν ἀπαράδεκτον ἀντιεπιστημονικὴν στενότητα εἰς τὴν κριτικήν της περὶ τῶν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ληφθέντων κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος οἰκονομικῶν μέτρων καὶ τὴν αὐτὴν σύγχυσιν μεταξὺ κοινωνικοοικονομικῶν σκοπῶν εἰς οὓς ἀποβλέπουν τὰ μέτρα καὶ τῶν ἀποτελεσμάτων των ἐπὶ τῆς ἰδιωτικῆς ἢ ἀτομικῆς οἰκονομίας δὲν θὰ ὑπεστήριζεν, καθ’ ὃν τρόπον τὸ ὑπεστήριξεν, ἐπικαλουμένη πίνακας τιμῶν καὶ στατιστικὰς ἀκριβείας ζωῆς ἑνὸς ὀκταμήνου ὅτι τὸ μέτρον τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς ὑπῆρξεν ἐπιβλαβὲς δι’ ὅλας τὰς κοινωνικὰς τάξεις καὶ δι’ αὐτὴν ἀκόμη τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. Διότι ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ ὅτι ἀντικειμενικοὶ σκοποὶ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς ἦσαν ἄμεσοι μὲν ἡ βελτίωσις τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου διὰ τῆς διευκολύνσεως τῶν εἰσαγωγῶν μας, καὶ ἰδίᾳ τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, διὰ τῆς εἰσροῆς ἀφθονωτέρου συναλλάγματος τουριστικοῦ, μεταναστευτικοῦ, ναυτιλιακοῦ καὶ ἐξ ἀδήλων πόρων τοιούτου, ἀπώτεροι δὲ σκοποὶ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἦσαν ἡ ἐν γένει αὔξησις τῆς παραγωγῆς. Ἡ Ἑλληνικὴ γῆ καὶ ἡ χώρα περιέχουν ἀπεράντους δυνατότητας παραγωγῆς προϊόντων δυναμένων μὲ τὴν νέαν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος νὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὰς διεθνεῖς ἀγοράς. Καὶ ἐνῷ οἱ ἄμεσοι σκοποὶ τῆς ἀναπροσαρμογῆς διευκολύνουν τὴν ἐξαγωγὴν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων ἰδίᾳ τοῦ καπνοῦ καὶ ἡ ἐντεῦθεν ἀφθονωτέρα εἰσροὴ ξένου συναλλάγματος ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν αὔξησιν τῆς προσόδου τῶν παραγωγῶν τούτων ἐπετεύχθη κατὰ τὸ ὀκτάμηνον καὶ παρ’ οὐδενὸς καλοπίστου συζητητοῦ δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ τοῦτο, ἡ Ἀντιπολίτευσις μεταθέτουσα τὸ ζήτημα, ἠσχολήθη νὰ ἀποδείξῃ διὰ στατιστικῶν ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις συλλήβδην δὲν ὠφελήθη ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, διότι δῆθεν, τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἐν γένει ἄνευ διακρίσεως, ἐξαγομένων καὶ μή, ὑπῆρξε κατώτερον τοῦ ποσοστοῦ τῆς αὐξήσεως τοῦ κόστους τῆς ζωῆς κατὰ τὸ ὀκτάμηνον, ἐπιχείρημα ὅπερ καὶ αὐτὸ κατέπεσε διὰ τῶν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου προσαχθέντων πινάκων. Οὐδεὶς ὅμως ὑπεστήριξε ποτὲ ὅτι ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς θὰ ὠφελοῦντο ἀμέσως καὶ συλλήβδην ὅλαι αἱ ἐπαγγελματικαὶ τάξεις, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἀγροτῶν ὅλοι ἀνεξαιρέτως οἱ καλλιεργηταὶ τῆς γῆς. Οὐδεὶς ὑπεστήριξε ποτὲ ὅτι ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς θὰ ὠφεληθοῦν οἱ μισθοσυντήρητοι, δι’ οὓς ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ λάβῃ, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀκριβῶς καὶ πρόκειται νὰ λάβῃ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, εἰδικὴν πρόνοιαν ἢ ἐκ τῶν ἀγροτῶν οἱ παράγοντες ἐποχιακὰ προϊόντα καὶ ἄλλα προϊόντα ἐσωτερικῆς ἀποκλειστικῶς καταναλώσεως. Ἀμφισβητεῖ μήπως ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι οἱ παραγωγοὶ τῶν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων μας οἱ καπνοπαραγωγοί, οἱ σταφιδοπαραγωγοί, οἱ σουλτανοπαραγωγοί, οἱ βαμβακοπαραγωγοί, οἱ ὀρυζοπαραγωγοί, οἱ συκοπαραγωγοί, οἱ ρητινοσυλλέκται καὶ ἄλλαι ἀκόμη πολλαὶ κατηγορίαι ἐκ τούτων δὲν ηὔξησαν κατὰ τὸ ἀπὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς διαρρεῦσαν ὀκτάμηνον τὸ γεωργικὸν εἰσόδημά των ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῶν προϊόντων των, πολλαπλασίως ἀπὸ τὴν κατὰ τὸ αὐτὸ διάστημα ἐπελθοῦσαν αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, αὐξηθέντος συγχρόνως τοῦ ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν προϊόντων τούτων εἰσρεύσαντος εἰς τὴν χώραν συναλλάγματος; Ἀμφισβητοῦν μήπως οἱ ἐκ Κρήτης συνάδελφοι ὅτι ἡ ἐφετεινὴ τιμὴ τῆς σουλτανίνας δὲν ἦτο κατὰ 50% ἀνωτέρα τῆς περυσινῆς εἰς δραχμάς; Ἀμφισβητοῦν μήπως οἱ ἐκ Πελοποννήσου συνάδελφοι ὅτι ἡ τιμὴ τῆς Κορινθιακῆς δὲν ἦτο κατὰ 50 καὶ πλέον ἀνωτέρα τῆς περυσινῆς; Ἀμφισβητεῖ κανεὶς ἐκ τῶν συναδέλφων τῆς Βορείου Ἑλλάδος ὅτι ἡ τιμὴ τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν δὲν ἦτο κατὰ 40–160% ἀνωτέρα τῆς περυσινῆς καὶ ὅτι ἐξήχθησαν καπνὰ παραμένοντα ἀπώλητα ἐπὶ δύο καὶ τρία ἔτη; Τοῦτ’ αὐτὸ συμβαίνει καὶ δι’ ὅλα τὰ ἄλλα ἐξαγώγιμα γεωργικὰ προϊόντα. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἑπομένως τῆς δραχμῆς ἔσχε τὸ ἄμεσον ἀποτέλεσμά της ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων προϊόντων ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν ὁποίων εἰσέρχεται συνάλλαγμα εἰς τὴν χώραν. Ὅπως δὲ ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε καὶ θὰ λάβῃ μέτρα πρὸς ὑποστήριξιν τῶν μισθοσυντηρήτων οἵτινες δὲν ὠφελοῦνται ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, οὕτω ἔλαβε καὶ θὰ λάβῃ ἐν συνεχείᾳ μέτρα πρὸς ὑποστήριξιν καὶ τῶν παραγωγῶν ἐκείνων οἵτινες δὲν ὠφελοῦνται ἀμέσως ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς καθ’ ὃ παράγοντες γεωργικὰ προϊόντα ἐσωτερικῆς ἀποκλειστικῶς καταναλώσεως. Ὡς τοιοῦτον μέτρον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ διαρρεῦσαν ἔτος διὰ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου. Οὐδεὶς δύναται σοβαρῶς νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ἡ καθορισθεῖσα τιμὴ συγκεντρώσεως τῶν δραχ. 3.400 κατ’ ὀκᾶν δὲν ἦτο ἱκανοποιητικὴ διὰ τοὺς σιτοπαραγωγούς, ἐὰν μάλιστα ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ τὸ ὕψος τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς, ἀνελθούσης εἰς 1.450.000 τόννων. Ἐν παραβολῇ πρὸς τὴν προπολεμικὴν τιμὴν του ἦτο 425 φορὰς ἀνωτέρα. Καὶ ἂν εἰς ταύτην προστεθῇ ἡ κατὰ 10% αὔξησις τῶν στρεμματικῶν ἀποδόσεων εἰς τὰς κυρίως σιτοπαραγωγικὰς περιφερείας, ἡ τιμὴ αὐτὴ ἦτο ἀνωτέρα τῆς μέσης τιμῆς ὅλων τῶν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων μας. Ἦτο κατὰ 20% ἀνωτέρα τῆς περυσινῆς τιμῆς ἐκ δραχ. 2.850 καὶ κατὰ 35% ἀνωτέρα τῆς προπερυσινῆς ἐκ δραχμῶν 2.500. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιτυχοῦσα συγκέντρωσιν ἄνω τῶν 340 χιλιάδων τόννων, διέθεσεν ὑπὲρ τῶν σιτοπαραγωγῶν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ποσὸν ἄνω τοῦ 1 τρισεκατομμυρίου δραχμῶν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις, μὴ δυναμένη νὰ ἀμφισβητήσῃ τὰ ὡς ἄνω ἀναμφισβήτητα στοιχεῖα, προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ θόρυβον γύρω ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι ἡ συγκέντρωσις δὲν ὑπῆρξεν ἀπεριόριστος καὶ ὡς ἐκ τούτου ὑπῆρξάν τινες πωλήσαντες εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον εἰς τὴν τιμὴν κατὰ πολὺ κάτω τῆς καθορισθείσης τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Ταῦτα ὑποστηρίζει ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐνῷ γνωρίζει — διότι ὑπῆρξε καὶ αὐτὴ Κυβέρνησις — ὅτι καὶ τὸ ὕψος τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας καὶ ἡ ὕπαρξις ἐπαρκῶν ἀποθηκευτικῶν χώρων εἶναι συντρέχοντες παράγοντες διὰ τὴν ἐπιτυχίαν μιᾶς ἀπεριορίστου συγκεντρώσεως ἑνὸς προϊόντος. Εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, ὅταν δηλαδὴ τὸ ἀπεριόριστον τῆς συγκεντρώσεως ἑνὸς προϊόντος καθίσταται ἐκ τῶν πραγμάτων, ἀδύνατον, ἡ ἐπιτυχία τοῦ μέτρου κρίνεται ἐκ τοῦ κατὰ πόσον τὸ κράτος ἠδυνήθη νὰ συγκεντρώσῃ τὸ προϊόν ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, τὰ προϊόντα τῶν ὁποίων ἔχουν ἀνάγκην τῆς προστασίας τοῦ κράτους. Ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ἐξεταζομένου τοῦ πράγματος, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, δύναται νὰ εἶναι ὑπερήφανος, ὅτι προβλέψασα τὴν ἀθρόαν προσφορὰν ἔκαμε τοιαύτην κλιμάκωσιν χρόνου καὶ ποσοτήτων συγκεντρώσεως, ὥστε οὐδεὶς σχεδὸν μικρὸς σιτοπαραγωγὸς νὰ στερηθῇ τῆς προνομιακῆς διὰ τῆς συγκεντρώσεως μεταχειρίσεως. Οἱ πωλήσαντες σῖτον εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εἰς τιμὰς κάτω τῆς συγκεντρώσεως, ἦσαν κατὰ τὸ πλεῖστον οἱ μεγάλοι παραγωγοί. Καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συμβῇ ἄλλως, ἐφ’ ὅσον ἡ συγκέντρωσις ἀνετέθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἑκασταχοῦ ἑνώσεις γεωργικῶν συνεταιρισμῶν, ἀποτελούσας ὀργανισμοὺς αὐτῶν τούτων τῶν παραγωγῶν. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ ἀγρόται παραγωγοὶ ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων ἱκανοποιήθησαν ἐκ τοῦ μέτρου τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς, διότι εἶδον τὸ γεωργικόν των εἰσόδημα αὐξανόμενον πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὴν ἐπελθοῦσαν αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς. Οἱ σιτοπαραγωγοὶ περαιτέρω, μὲ τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καθορισθεῖσαν τιμὴν συγκεντρώσεως τοῦ προϊόντος των καὶ μὲ τὸν ὄγκον τῆς συγκεντρωθείσης ποσότητος σίτου, ἱκανοποιήθησαν ὁμοίως. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ ὄχι μόνον ἀπήλαυσαν μεγάλας τιμὰς εἰς τὰς πωλήσεις τῶν καπνῶν των, ἀλλὰ εἶδον διατιθέμενα καὶ ὅλα τὰ παλαιότερον ἀποθέματά των καὶ διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καλοῦνται νὰ ἐντείνουν τὰς παραγωγικάς των προσπαθείας πρὸς αὔξησιν τῆς παραγωγῆς των διότι ὁ Ἑλληνικὸς καπνὸς εἶναι εἰς θέσιν πλέον νὰ συναγωνίζεται εἰς τὰς διεθνεῖς ἀγορὰς τὰ καπνὰ τῶν ἄλλων χωρῶν. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ διὰ τὸν βάμβακα καὶ τὴν ὄρυζαν. Βαμβακοπαραγωγοὶ καὶ ὀρυζοκαλλιεργηταὶ ἥσυχοι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τιμῆς τῶν προϊόντων των προετοιμάζονται διὰ νέαν ἐξόρμησιν πρὸς ἐπέκτασιν τῶν καλλιεργουμένων διὰ τῶν προϊόντων τούτων ἐκτάσεων, πρὸς αὔξησιν τῆς παραγωγῆς των. Ἀλλὰ καὶ καλλιεργηταὶ ἄλλων προϊόντων ἑτοιμάζονται διὰ τὴν κατάκτησιν τῶν ξένων ἀγορῶν. Πλεῖστα ἄλλα γεωργικὰ προϊόντα ἅτινα πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς οὐδὲ κἂν ὑπελογίζομεν, ἤρχισαν ζητούμενα ἀπὸ τὰς ξένας ἀγοράς. Πρώτην φορὰν τὰ χαρούπια τῆς Κρήτης ἀπήλαυσαν ἱκανοποιητικῶν τιμῶν, χωρὶς νὰ καταφύγουν εἰς τὴν οἰνοπνευματοποίησιν. Πρό τινος χρόνου, εἰς τὴν μετὰ τῆς Γερμανίας ὑπογραφεῖσαν ἐμπορικὴν σύμβασιν τῆς χώρας μας, μεταξὺ τῶν ἐξαγωγίμων ἑλληνικῶν προϊόντων, ἀνεγράφησαν καὶ τὰ ἑλληνικὰ κρεμμύδια εἰς ποσὸν 500 χιλιάδων δολλαρίων. Πρό τινων ἡμερῶν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας ζήτησιν φυστικίων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῆς δραχμῆς, ἔδωκε νέον θάρρος εἰς τὰς παραγωγικὰς προσπαθείας τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν. Ἤρχισαν πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως νὰ ἐπιμελῶνται καὶ τῆς ποιότητος τῶν προϊόντων των. Γίνεται βαθμηδὸν καὶ κατ’ ὀλίγον πίστις των ὅτι τὰ προϊόντα μας ἐπιμεμελημένα εἰς τὴν ποιότητα καὶ καλῶς συσκευαζόμενα εἶναι παντοῦ περιζήτητα. Ἡ ἀποτίμησις τοῦ δολλαρίου εἰς 30.000 δρχ. μετέδωσε τὴν αἰσιοδοξίαν εἰς ὅλην τὴν ὕπαιθρον, κατέστησε τοὺς Ἕλληνας παραγωγοὺς ὑπερηφάνους, ὅτι παράγουν προϊόντα ἱκανὰ νὰ συναγωνίζωνται καὶ νὰ ἐκτοπίζουν ἀπὸ τὰς διεθνεῖς ἀγορὰς τὰ ὁμοειδῆ προϊόντα τῶν ἄλλων χωρῶν. Προσθέσατε εἰς ὅλα αὐτὰ τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως στοργὴν πρὸς τοὺς ἀγρότας, διὰ σειρᾶς ὅλης μέτρων, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου τῶν γεωργικῶν δανείων καὶ τῶν ἄλλων τραπεζιτικῶν ἐπιβαρύνσεων καὶ ἀμφισβητήσατε ὅσοι θέλετε καὶ ὅσον θέλετε τὸ γεγονὸς, ἂν τὸ πρῶτον ἔτος τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ δὲν ὑπῆρξε τὸ ἔτος τῶν ἀγροτῶν καὶ ἀμφισβητήσατε ὅσοι θέλετε τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ἕβδομος ὅρος τοῦ συμβολαίου, ὅπερ συνήφθη ἐν Θεσσαλονίκῃ μεταξὺ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καθ’ ὃν «διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν ἡ ἀγροτικὴ τάξις θὰ ἀποτελέσῃ τὸ κέντρον τοῦ ἐνδιαφέροντός του», δὲν ἐξεπληρώθη εἰς ἀκέραιον ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τῆς ὑπ’ αὐτὸν Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαμπούλης ἔχει τὸν λόγον.

§41ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπουσιάζει.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς, διαγράφεται. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§43Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι βαθύτατα, διότι καὶ πάλιν ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν σημερινὴν συζήτησιν ὁ διακεκριμένος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς κ. Στεφανόπουλος. Φαίνεται ὅτι εἶναι μοιραῖον νὰ μὲ ἀκούῃ, ὡς ὁ ἴδιος ἀνέφερε, πάντοτε διακόπτοντα καὶ οὐδέποτε ἀγορεύοντα. Θὰ συνομολογήσετε, ὅμως, ὅτι ἡ συνέχισις τῆς τακτικῆς αὐτῆς, δὲν ὀφείλεται εἰς ἰδικήν μας ὑπαιτιότητα, ἀλλὰ εἰς ἰδικήν του. Θὰ ἀρκεσθῶ, συνεπῶς, νὰ εἴπω ὀλίγας μόνον λέξεις, εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ εἴπῃ ἐπὶ τῆς προχθεσινῆς ἀγορεύσεώς μου. Ἐν πρώτοις, ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς μὲ ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀπολογητὴν τοῦ δόγματος τῆς πλήρους ἀνεξαρτησίας καὶ Ἐθνικῆς κυριαρχίας. Ὁ χαρακτηρισμὸς ἦτο ἄδικος καὶ ἀπέβλεπεν εἰς δύο σκοπούς. Πρῶτον, εἰς ἑλιγμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅπως μετατοπίσῃ τὴν συζήτησιν ἀπὸ τὰς αἰτιάσεις μας κατὰ τῆς διμεροῦς συμφωνίας εἰς τὴν περιοχὴν τῆς προσπαθείας, ἥτις καταβάλλεται εἰς Στρασβοῦργον πρὸς ἑνοποίησιν τῆς Εὐρώπης καὶ δεύτερον, διὰ νὰ μὲ παρουσιάσῃ ὡς εὑρισκόμενον εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὴν προαναφερθεῖσαν προσπάθειαν, ἥτις ἀποτελεῖ τὸ ἰδανικὸν τοῦ Σοσιαλισμοῦ. Πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν πραγμάτων, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἀκόλουθα: Εἰς τὰς διμερεῖς συμφωνίας ἐφ’ ὅσον δύο Κράτη ὑπογράφουν σύμφωνον, σημαίνει ὅτι ἀπὸ κοινοῦ ἀναλαμβάνουν ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι μειώνουν τὸ δόγμα τῆς Ἐθνικῆς κυριαρχίας. Πάγιος διεθνὴς κανὼν οἱουδήποτε συμφώνου εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς ἀμοιβαιότητος. Δηλαδὴ ἐφ’ ὅσον ἐγκαταλείπεται τμῆμα τῆς Ἐθνικῆς κυριαρχίας σημαίνει, ὅτι εἰς τὸ ἕτερον συμβαλλόμενον μέρος ἐγκαταλείπει τὸ αὐτὸ ποσοσιὸν Ἐθνικῆς κυριαρχίας. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ὅμως, ποὺ μία συμφωνία εἶναι ἑτεροβαρὴς χωρὶς ἀντίστοιχα δικαιώματα καὶ ὑποχρεώσεις, τότε σημαίνει ὅτι τὸ ἓν Κράτος ἐπαυξάνει τὴν κυριαρχίαν του, ἐνῷ τὸ ἕτερον ἐγκαταλείπει μέρος αὐτῆς, δηλαδὴ καθίσταται ὑποτελές. Αὐτὰ ἀπὸ αὐστηρᾶς θεωρητικῆς ἀπόψεως. Θὰ ἀπετέλει ὅμως, ὠφέλειαν, ἐὰν ἠξίουν νὰ ἰσχύσῃ καὶ ἐπὶ τῆς διμεροῦς Ἑλληνο–Ἀμερικανικῆς συμφωνίας, ἡ αὐστηρὰ ἀρχὴ τοῦ διεθνοῦς κανόνος προκειμένου περὶ διμερῶν μεταξὺ ἰσοτίμων κρατῶν συμφωνιῶν. Ἡ διμερὴς συμφωνία καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, εἶμαι ἀπόλυτα σύμφωνος μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ, εἶναι ἀπότοκος καὶ προέκτασις τῆς ὀργανώσεως τοῦ ΝΑΤΟ, ἀποβλέπουσα εἰς μεγαλυτέραν ἐξασφάλισιν τῆς χώρας μας ἐν περιπτώσει ἐπιθέσεως κατ’ αὐτῆς. Κατὰ συνέπειαν, αἱ αἰτιάσεις μας καὶ ἡ καταψήφισίς της, ὡς εἶπον καὶ κατὰ τὴν προχθεσινήν μου ἀγόρευσιν, δὲν ἐστρέφοντο κατὰ τῆς ἀρχῆς τῆς συμφωνίας, ἀλλὰ κατὰ τῶν διατάξεων ἐκείνων τῆς συμφωνίας, τὰς ὁποίας ἐθεωρήσαμεν καὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ θεωροῦμεν ἀσυμβιβάστους μὲ τὴν ἐθνικήν μας ἀξιοπρέπειαν, ὡς προσβάλλουσαι τὴν φιλοτιμίαν καὶ ὑπερηφάνειαν τοῦ γενναίου λαοῦ μας. Καὶ ἔρχομαι νῦν, εἰς τὸ θέμα τῆς προσπαθείας συσχετισμοῦ παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς διμεροῦς Ἑλληνοαμερικανικῆς συμφωνίας μὲ τὰς καταβαλλομένας ἐν Στρασβούργῳ, παρὰ τοῦ Συμβουλίου τῆς Εὐρώπης, ἐπιδιώξεις διὰ τὴν δημιουργίαν μιᾶς ἑνοποιημένης Εὐρώπης. Μὲ τὸν κίνδυνον, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς φανῶ ἀθεραπεύτως ἀφελής, ὁμολογῶ ὅτι δὲν βλέπω οὐδεμίαν σχέσιν μεταξύ των, πλὴν τῆς ἀδεξίας προσπαθείας τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργοῦ, ὅπως ἀποφύγῃ νὰ δώσῃ σαφῆ ἀπάντησιν εἰς τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἔθεσα κατὰ τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν μου. Ὁ ἐπιδιωκόμενος ἐν Στρασβούργῳ σκοπός, ἀποβλέπει εἰς τὴν ἑνοποίησιν τῆς Εὐρώπης, διὰ τῆς ἀμοιβαίως ἐκχωρήσεως κυριαρχικῶν δικαιωμάτων τῶν ἀποτελούντων τὴν Εὐρωπαϊκὴν Ἕνωσιν κρατῶν, διὰ τῆς ἱδρύσεως μιᾶς ὑπερεθνικῆς συλλογικῆς ἐξουσίας, εἰς τὴν ὁποίαν ἅπαντα τὰ μετέχοντα μέλη — κράτη ἐκχωροῦν τμῆμα τῆς ἐθνικῆς των κυριαρχίας, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς τῆς ἀμοιβαιότητος καὶ ὄχι κατὰ τρόπον σαφῶς ἑτεροβαρῆ, ὅπως συμβαίνει μὲ τὴν διμερῆ Ἑλληνοαμερικανικὴν συμφωνίαν. Ὡς παλαιὸς σοσιαλιστής, θητεύσας ἐπὶ μίαν δεκαετίαν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Γαλλικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν σπουδῶν μου, ἡ συγκατάθεσίς μου διὰ τὴν δημιουργίαν τῆς ἑνοποιημένης Εὐρώπης, εἶναι ἀπόλυτος.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§45Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀγορεύσω, κύριε Πρόεδρε, ἁπλῶς θέλω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τοὺς ὁποίους ὑπηνίχθη ὁ κ. Καναβαριώτης, εἶναι ὁ Ναύαρχος κ. Τούμπας, Διοικητὴς τοῦ «Ἀδρία», καὶ ὁ Ναύαρχος κ. Ἰατρίδης, Διοικητὴς τοῦ «Παπανικολῆ».

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ πίνακος τῶν ἀγορητῶν, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων θεωρεῖται τερματισθεῖσα. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 9. 30′ μ.μ.).