1953.11.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9η

Παρασκευὴ 27 Νοεμβρίου 1953

Προεδρία κ. Κ. Γ. ΡΟΔΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.10′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Καρότσης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΚΑΡΟΤΣΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως μὲ φραστικάς τινας διορθώσεις.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

§4Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Θὰ παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διατυπώσω μίαν ἐρώτησιν πρὸς τὸ Προεδρεῖον, ἐπὶ τῆς πορείας τῆς συζητήσεως.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ζίγδη, διὰ νὰ λάβετε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, κατὰ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰ εἰθισμένα, ἔπρεπε νὰ εἶχεν εἰδοποιηθῆ ὁ Πρόεδρος. Θὰ ἔδει νὰ μοῦ εἴχατε κάμει τὴν τιμὴν νὰ ἔλθητε εἰς τὸ γραφεῖον μου προηγουμένως. Διότι, ἄλλως, δὲν σᾶς δίδω τὸν λόγον, λυποῦμαι πολύ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§6Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ ἀπασχολήσω ἐπὶ μακρὸν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διότι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ ἔργου τῆς διακυβερνήσεως τῆς Χώρας ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ἐξετέθη πλήρως καὶ κατὰ τρόπον θαυμαστὸν ἀπὸ τοὺς ἐκλεκτοὺς συνεργάτας μου, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἡ Ἀντιπολίτευσις, οὐδὲν στοιχεῖον, μέχρι τοῦδε, προσεκόμισεν, ἐκτὸς τῶν προβλέψεων, τὰς ὁποίας ἐξακολουθεῖ νὰ κάμνῃ, ὅτι ἐπίκεινται συμφοραὶ εἰς τὸ Ἔθνος, λόγῳ τῆς ἀνόδου εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Τοιαῦται προβλέψεις, καταστρεπτικῶν καὶ ἀνεπανορθώτων συμφορῶν, δικτατορικῶν προθέσεων, ὁλοκληρωτικῶν τάσεων, ἐπανειλημμένως διετυπώθησαν κατὰ τὸ παρελθόν, διατυποῦνται καὶ τώρα, ἀσφαλῶς δὲ θὰ διατυπωθῶσι καὶ εἰς τὸ μέλλον, παρὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ λάβῃ κανεὶς ταῦτα ὑπ’ ὄψιν, διότι ἀποτελοῦν εὐχάς, ἐλπίδας καὶ εὐσεβεῖς μόνον πόθους. Ἐὰν ἀπευθύνωμαι πρὸς ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, τὸ πράττω, ὄχι διὰ νὰ κάμω λεπτομερῆ ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διὰ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ διὰ ταύτης τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι σταθερὰ θὰ εἶναι ἡ πορεία μας, διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ προγράμματός μας. (Χειροκροτήματα). Τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 16ης Νοεμβρίου τοῦ 1952 καὶ ἡ ἔκτασις τῆς ἐμπιστοσύνης, μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς περιέβαλεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δημιουργοῦν δι’ ἡμᾶς βαρείας, βαρυτάτας ὑποχρεώσεις, καὶ δὲν ἐννοοῦμεν οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον νὰ παρεκκλίνωμεν, ἀπὸ ὅσα ὑπεσχέθημεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπίστευσεν. Ὅταν ἐξαντλήσωμεν καὶ τὸ τελευταῖον δευτερόλεπτον τῆς τετραετίας, τότε θὰ λογοδοτήσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Καὶ ἡμεῖς μὲν θὰ ἔχωμεν ἥσυχον τὴν συνείδησιν, ὅτι ἐπράξαμεν τὸ πρὸς τὴν πατρίδα καθῆκον, ὁ δὲ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ μέγας καὶ μοναδικὸς κριτής, θὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ ἀποφασίσῃ, ἐὰν θὰ μᾶς ἀνανεώσῃ ἢ ὄχι τὴν ἐντολὴν καὶ ἂν θὰ μᾶς περιβάλῃ καὶ πάλιν διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης του. (Χειροκροτήματα). Τὸ ὅτι θὰ παραμείνωμεν εἰς τὴν ἐξουσίαν μέχρις ἐξαντλήσεως καὶ τοῦ τελευταίου δευτερολέπτου τῆς τετραετίας, αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ πάρῃ ἀπόφασιν ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ νὰ συνηθίσῃ νὰ περιμένῃ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Τὸ νὰ συνηθίσῃ δὲ νὰ περιμένῃ, εἶναι καὶ αὐτὸ μία ἀρετή, ἂν μάλιστα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ ὄχι εὐχάριστος κατάστασις τὴν ὁποίαν ἐκληρονομήσαμεν, εἶναι ἔργον ἀποκλειστικὰ ἰδικόν της. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἔπρεπεν ἡ ἀντιπολίτευσις νὰ ἔχῃ ἀποκομίσει ὡρισμένα διδάγματα. Ἀτυχῶς, ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε πολιτείας της, φαίνεται ὅτι οὐδὲν ἐδιδάχθη. Ἐκτὸς ἂν νομίζῃ ὅτι διὰ τῆς πολιτείας της ταύτης δύναται νὰ δημιουργήσῃ περὶ ἐμὲ μίαν ἀτμόσφαιραν ἀνησυχίας καὶ νὰ μὲ ἀναγκάσῃ νὰ μεταβάλω τακτικήν. Τοὺς προειδοποιῶ ὅτι πλανῶνται πλάνην μεγάλην. Δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὐκόλως ἐπηρεάζονται, πολλῷ δὲ μᾶλλον ἐκφοβίζονται. Ἔχω μαζί μου τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Χειροκροτήματα). Τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν τῆς 16ης Νοεμβρίου τοῦ 1952, ἡ ἔκτασις τῆς ἐμπιστοσύνης, μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς περιέβαλεν Ἑλληνικὸς λαός, αἱ ἐπαναληπτικαὶ ἐκλογαί, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν ἐν τῷ μεταξύ, ἡ βάσιμος προσδοκία, ὅτι ἡ πρὸς ἡμᾶς ἐντολὴ θὰ ἀνανεωθῇ καὶ θὰ μᾶς περιβάλῃ καὶ πάλιν ὁ λαὸς διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης του, μοῦ δίδει τὴν δύναμιν νὰ πράξω ὅ,τι εἶναι δυνατόν, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ριζικὴ ἐκείνη ἀλλαγή, τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπὶ τοσοῦτον ἀνέμενε καὶ τόσον πολὺ ἐπόθησε. Κύριοι βουλευταί, δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι αἱ ἔνοπλοι ἡμῶν δυνάμεις, ὑπὸ μίαν ἡγεσίαν νῦν, μὲ ἄριστον ἠθικόν, εἶναι ἀπὸ πάσης ἀπόψεως πολύπειροι καὶ ἀρτίως ὠργανωμέναι. Τιμοῦν τὸ Ἔθνος καὶ τὸ Ἔθνος εἶναι ὑπερήφανον δι’ αὐτάς. Καὶ εἶμαι εὐτυχής, ὅτι μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία, ὄχι μόνον ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ὡς σχὼν τὴν τιμὴν νὰ διοικήσω δὶς τὰς ἐνόπλους ἡμῶν δυνάμεις, νὰ ἀποτίσω τὸν ὀφειλόμενον φόρον τιμῆς καὶ νὰ ἐκφράσω πρὸς αὐτὰς τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἐξωτερικῶς ἡ Ἑλλὰς ἀνέκτησε καὶ πάλιν τὴν ἁρμόζουσαν εἰς αὐτὴν θέσιν. Τὴν τιμοῦν, τὴν σέβονται, τὴν ὑπολογίζουν. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι πιστῶς προσηλωμένη εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της, τὰς ἀπορρεούσας ἀπὸ τὸ Βορειοατλαντικὸν Σύμφωνον. Εἶναι πιστὴ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της πρὸς τὸν Ο.Η.Ε., ἡ δὲ συνεργασία της μὲ τὴν Γιουγκοσλαβίαν καὶ τὴν Τουρκίαν, ὄχι μόνον ἠδραίωσεν ἐπὶ ἰσχυρῶν βάσεων τὴν ἀμοιβαίαν κατανόησιν καὶ ἐμπιστοσύνην μεταξὺ τῶν τριῶν λαῶν, ἀλλὰ καὶ ἐξασφαλίζει κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον τὴν εἰρήνην, εἰς τὴν ἀνήσυχον ταύτην περιοχὴ τῆς Νιοτιοανατολικῆς Εὐρώπης. Αἱ στρατιωτικαὶ συνομιλίαι πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι βουλευταί, μεταξὺ Γιουγκοσλαβίας, Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος διεξήχθησαν καὶ διεξάγονται κατὰ τρόπον λίαν ἱκανοποιητικόν. Τελευταίως ἐν Βελιγραδίῳ κατηρτίσθη πλήρως τὸ γενικὸν σχέδιον ἐνεργείας, τὸ σχέδιον τῆς συνεργασίας τῶν ἀεροποριῶν τῶν τριῶν Κρατῶν. Εἰς τὰς συνομιλίας, αἱ ὁποῖαι θὰ διεξαχθοῦν κατ’ ἀρχὰς εἰς τὴν Ἄγκυραν, μετέπειτα δὲ εἰς τὰς Ἀθήνας, θὰ γίνῃ ἡ ἐπεξεργασία τῶν δευτερευόντων σχεδίων, ὅπως λ. χ. τὰ σχέδια ἀντιαεροπορικῆς ἀμύνης κλπ., τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσι παράρτημα τοῦ βασικοῦ σχεδίου. Ὅλα αὐτὰ τὰ σχέδια θὰ τεθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τῶν οἰκείων Κυβερνήσεων πρὸς ἐπικύρωσιν, καὶ ὅταν αὗται ἀποφασίσουν, τὰ σχέδια ταῦτα, τὰ στρατιωτικά, θὰ ἀποτελέσουν ἀναπόσπαστον μέρος τῆς πολιτικῆς συμφωνίας. Θέλω νὰ ἐκφράσω τὴν εὐχὴν ὅπως, δημιουργουμένων τῶν καταλλήλων συνθηκῶν καὶ διευθετουμένων ὡρισμένων διαφορῶν, ἡ Γιουγκοσλαβία εἰσέλθῃ εἰς τὴν οἰκογένειαν τῶν μελῶν τοῦ Βορειοατλαντικοῦ Συμφώνου. Ὡς πρὸς τὰς διαφοράς, αἱ ὁποῖαι χωρίζουν δύο ὅμορα Κράτη, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐτάχθη οὔτε μὲ τὸ μέρος τοῦ ἑνός, οὔτε μὲ τὸ μέρος τοῦ ἄλλου Κράτους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἁπλῶς διετύπωσεν ἡ Κυβέρνησις ἐπανειλημμένως ὡς εὐχήν, ἦτο νὰ ἐξευρεθῇ λύσις πρὸς τὸ συμφέρον, ὄχι μόνον τῶν ἐνδιαφερομένων Κρατῶν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ γενικώτερον συμφέρον ὅλων τῶν ἐλευθέρων Ἐθνῶν. Εἶμαι εὐτυχής, κύριοι βουλευταί, καὶ ὑπερήφανος, διότι ὑπεγράφη ἡ συμφωνία περὶ στρατιωτικῶν εὐκολιῶν, δι’ ἧς παραχωροῦνται βάσεις ἐν Ἑλλάδι, πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, εὐθὺς ὡς ἐξελέγη ὁ Στρατηγὸς Ἀϊζενχάουερ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, ἀπηύθυνα πρὸς αὐτὸν προσωπικὴν ἐπιστολήν, διὰ τῆς ὁποίας τοῦ εἰσηγούμην ὅπως, διὰ τὴν καλυτέραν διασφάλισιν τῆς ἀμύνης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ ἄρθρου 51 τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Βορειοατλαντικοῦ Συμφώνου, συναφθῇ συμφωνία περὶ παραχωρήσεως βάσεων ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος, πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ἐννοεῖται φυσικά, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ συμφωνία αὕτη θὰ ἐτύγχανε τῆς ἐγκρίσεως τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἡ ὑπογραφεῖσα συμφωνία ὄχι μόνον ἰσχυροποιεῖ τὸ αἴσθημα ἀσφαλείας, ἰδίως εἰς τοὺς ἀκριτικοὺς πληθυσμούς μας, ἀλλὰ συγχρόνως ἐξυπηρετεῖ τοὺς σκοποὺς τοῦ Ὀργανισμοῦ τοῦ Βορειοατλαντικοῦ Συμφώνου, πρὸς διασφάλισιν τῆς παγκοσμίου εἰρήνης. Ἀλλ’ ἐκεῖ ὅπου κυρίως ἡ Κυβέρνησις ἔστρεψε τὴν προσοχὴν αὐτῆς, ἦτο ὁ οἰκονομικὸς τομεύς. Ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν παρελάβομεν, δὲν ἦτο εὐχάριστος. Τὸ πρῶτον ἔτος τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν προεβλέπετο δύσκολον καὶ τῷ ὄντι ἦτο πολὺ δύσκολον, ὡς τὸ πρῶτον ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον τίθενται τὰ θεμέλια. Ἠναγκάσθημεν νὰ λάβωμεν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀντιδημοτικὰ καὶ σκληρά, ἀλλ’ εἴχομεν πάντοτε ὡς γνώμονα τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅταν ἀπεφάσισα νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὴν πολιτικήν, ἔπραξα τοῦτο ὄχι διὰ νὰ δημιουργήσω κόμμα ἢ νὰ ἀποκτήσω κομματικοὺς φίλους. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ φαίνωμαι εὐάρεστος εἰς τοὺς ἐκλογεῖς, οὔτε δημαγωγῶ, πρὸς ἄγραν ψήφων! Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω καὶ τὸ ὁποῖον φιλοδοξῶ, εἶναι νὰ ἀποβῶ χρήσιμος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Παρ’ ὅλην, ὅμως τὴν ὄχι εὐχάριστον κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐκληρονομήσαμεν, τὰ ἀποτελέσματα τοῦ πρώτου ἔτους, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὑπερέβησαν καὶ αὐτὰς ἀκόμη τὰς ἰδικάς μας προσδοκίας. Ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου, ἡ ὁποία ἔβαινεν ὁλοταχῶς πρὸς τὴν κατιοῦσαν καὶ ἔφθινεν, ἀνέρρωσε. Τὸ ὄνειρον τὸ ὁποῖον εἴχομεν, νὰ ἀποκτήσωμεν προϋπολογισμὸν μὲ περίσσευμα, ἐπραγματοποιήθη. Ἡ ἐλευθερία τῶν συναλλαγῶν ἀντικατέστησε τὸν παρεμβατισμόν, τὰς ἀτελειώτους δυσκολίας, ἐξηφάνισε τὰ σκάνδαλα. Τὰ ἐπαγγέλματα ἐλευθεροῦνται. Ἡ παραγωγὴ αὐξάνει, ἔστω καὶ μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ, ὡς εἶπε χθές, ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων.

§7Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Εἶναι ὁ Θεὸς μαζί σας, κύριε Πρόεδρε.

§8Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὁ τόκος ἀπὸ τὰ δυσθεώρητα ὕψη ὑπεβιβάσθη. Ἡ ἐπαρχία, ἡ ὁποία ἦτο τελείως ἐγκαταλελειμμένη ἀρχίζει νὰ αἰσθάνεται τὴν κυβερνητικὴν μέριμναν καὶ στοργήν. Καὶ τέλος, ἡ ἐλπὶς τῆς ἀνατολῆς τῶν παλαιῶν καλῶν προπολεμικῶν ἡμερῶν, γίνεται σιγὰ–σιγὰ πραγματικότης. Ἀλλά, κύριοι, δὲν ἀρκοῦν ὅλα αὐτά. Πολλὰ πράγματα πρέπει νὰ γίνουν ἀκόμη. Δὲν γίνονται θαύματα ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην. Δύναμαι ὅμως νὰ διαβεβαιώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι θὰ συνεχίσωμεν τὰς προσπαθείας μας μὲ πίστιν, μὲ θάρρος καὶ μὲ ἀποφασιστικότητα, διὰ νὰ ἀξιοποιηθοῦν οἱ ἀθάνατοι ἀγῶνες τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ διασφαλισθῇ ἡ ἑλληνικὴ εὐημερία. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Πίστιν, θάρρος καὶ ἀποφασιστικότητα ἔχομεν. Δὲν μᾶς λείπουν καὶ δὲν θὰ μᾶς λείψουν ποτέ. Κύριοι βουλευταί, θεμελιώνομεν μίαν μεγάλην εἰρηνικὴν ἐπανάστασιν πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ. Παρ’ ὅλας τὰς τυχὸν ἀντιδράσεις εἰς τὸ μέγα αὐτὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἀνελάβομεν, θὰ τὸ πραγματοποιήσωμεν. Μὲ τὴν θερμὴν συμπαράστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ δύσκολον τοῦτο ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπωμίσθημεν, θὰ τὸ φέρωμεν εἰς πέρας. (Ὄρθιοι οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως ὑποδέχονται τὸν λόγον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μὲ ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα)............

§9Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἢ μᾶλλον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλὴ τὴν πορείαν τῶν συζητήσεων. Διότι, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τριήμερον ὡμίλουν οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως, καὶ μόλις ἤρχισε νὰ ἀπαντᾷ ἡ Ἀντιπολίτευσις, παρενέβη ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως δὲν ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα τοῦτο, τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρεμβαίνῃ. Ἤδη, ὅμως, ἐρωτῶ: Ποῦ εὑρίσκεται ἡ συζήτησις; Ποῖος θὰ ἀπαντήσῃ, καὶ πότε ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ ἔχῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις της;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸ ἄρθρον 20 τοῦ Κανονισμοῦ, οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, κατά τινα δὲ ἐπιείκειαν καὶ Κοινοβουλευτικοὶ ἐκπρόσωποι τῶν κομμάτων, οἱ τελευταῖοι ἐπὶ συζητήσεως κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων, δικαιοῦνται νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον ὅταν τὸν ζητήσουν. Ἐπίσης θὰ ὁμιλήσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι. Θὰ τηρηθῇ δηλαδὴ ὁ Κανονισμὸς ἀπαρεγκλίτως διὰ τὸν ὁποῖον ἄλλωστε καὶ κατηγοροῦμαι ἐνίοτε ὅτι εἶμαι αὐστηρὸς εἰς τὴν ἐφαρμογήν του.

§11Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποῖος θὰ ἀπαντήσῃ;

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἢ ὁ κ. Παπαπολίτης ἐκπρόσωπος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Ἂν δὲν θέλουν νὰ λάβουν τὸν λόγον, θὰ ὁμιλήσουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι, ὡς ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει. Οὐδεὶς θὰ στερηθῇ τοῦ λόγου καὶ ὁ Κανονισμὸς θὰ τηρηθῇ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§13Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀρχηγὸς Φιλελευθέρων). Δὲν θὰ ὁμιλήσω σήμερον, κ. Πρόεδρε. Θὰ λάβω τὸν λόγον τὴν Δευτέραν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Παπαπολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§15Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, συνεπληρώθη πράγματι ἀπὸ τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἓν ἔτος καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ οἱ Ὑπουργοὶ Ἀμύνης καὶ Ἐξωτερικῶν προέβησαν εἰς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου καὶ ἐξῆρον τὰ ἐπιτεύγματα αὐτοῦ. Λυπούμεθα εἰλικρινῶς διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμμερισθῶμεν τὴν ἱκανοποίησιν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ᾐσθάνθη διὰ τὸ ἐπιτελεσθὲν ἔργον καὶ τὴν αἰσιοδοξίαν διὰ τὸ μέλλον. Ἐδιδάχθημεν ἀπὸ τὸν Ἀρχηγόν μας, καὶ ἀποτελεῖ πίστιν καὶ ἀρχὴν νὰ ἐπιχαίρωμεν καὶ νὰ χειροκροτῶμεν κάθε ἔργον ὑπὲρ τοῦ λαοῦ καὶ ὅταν τοῦτο εἶναι ἔργον τῶν ἀντιπάλων μας. Δυστυχῶς, ὅμως, τὸ ἔργον τὸ κυβερνητικόν, δὲν ὑπῆρξε τοιοῦτον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δοκιμάσωμεν τὴν ἱκανοποίησιν αὐτήν. Θὰ ἦτο ἄλλωστε δυνατὸν δοκιμάζοντες τὴν ἱκανοποίησιν αὐτὴν διὰ ἕνα ἔργον ὑπὲρ τῆς χώρας καὶ τοῦ λαοῦ, νὰ προβῶμεν εἰς περαιτέρω κριτικήν, ἡ ὁποία καὶ χρήσιμος καὶ γόνιμος θὰ ἦτο διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ τὴν προφυλάξωμεν ἀπὸ τὰς πλάνας καὶ τὰ σφάλματα εἰς τὸ μέλλον. Δὲν εἶναι ἄλλως τε οὐδὲν ἔργον τέλειον, ὅλα τὰ ἔργα ἔχουν τὰς ἀτελείας των. Δὲν εἶναι, λοιπόν, εἰς τὰς προθέσεις μας ἡ ἄσκησις μιᾶς στείρας ἀντιπολιτεύσεως, διότι καὶ τοῦτο, ἐὰν ἦτο εἰς τὰς προθέσεις μας, δὲν θὰ ἀπέλειπε τὸ στάδιον. Ὅπως τὸ πρῶτον ἀπὸ τῆς ἀνόδου μου εἰς τὸ βῆμα ἐτόνισα, τὸ κόμμα, τοῦ ὁποίου ἐκφράζω τὰς ἀπόψεις, ἀντιλαμβάνεται τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐρεύνης ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῶν ἰδίων του ἀρχῶν καὶ κατευθύνσεων, μὲ τὴν τάσιν καὶ τὴν προσπάθειαν νὰ καταστήσῃ τὸ ἔργον τὸ κυβερνητικὸν κατὰ τὸ δυνατὸν χρησιμώτερον καὶ ἐπωφελέστερον διὰ τὸν λαόν. Δυστυχῶς, ὅμως λέγω, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς, τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, ὑπῆρξε τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν οὐδὲ μερικῶς νὰ δοκιμάσωμεν τὴν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἡ Κυβέρνησις ᾐσθάνθη, ἀλλὰ καὶ ἡ πτέρυξ ἡ Κυβερνητικὴ ἐξεδήλωσεν. Ἀντιθέτως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαπιστώσωμεν μὲ πικρίαν, ὅτι μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία συνεκέντρωσε, χάρις εἰς τὸ ἐπικρατῆσαν ἐκλογικὸν σύστημα μίαν τοιαύτην συντριπτικὴν πλειοψηφίαν, ἠδύνατο νὰ ἀποβῇ δύναμις ἀγαθοποιὸς καὶ ἀντὶ τούτου, ἀπέβη δύναμις ὀλεθρία, δύναμις συντριπτικὴ τῶν λαϊκῶν τάξεων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Μὲ πικρίαν λέγω, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν διαπίστωσιν αὐτήν. Πρέπει πράγματι πᾶς Ἕλλην νὰ δοκιμάζῃ πικρίαν, ὅταν μία Κυβέρνησις τοιαύτης πλειοψηφίας πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐξαιρετικὴν καὶ μοναδικὴν εὐκαιρίαν, δὲν ἠδυνήθη νὰ πράξῃ οὐδὲν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. Ἀντιθέτως σημειοῦται μία ὀπισθοδρόμησις καὶ μία πτῶσις τοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, τοῦ βιοτικοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ ἠθικοῦ καὶ πνευματικοῦ. Δὲν ἠδυνήθη κύριοι, ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ οὐδὲν διὰ τὴν ἐξυγίανσιν καὶ ἀνύψωσιν τῆς Δημοσίας ζωῆς. Ἀντιθέτως, ἐπανερχόμεθα εἰς τὰς μεθόδους τοῦ παλαιοκομματισμοῦ, διὰ τὰς ὁποίας ἐπιστεύσαμεν, ὅτι ἐξέλιπον πράγματι ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1909. Δὲν ἠδυνήθη ἀκόμη, καὶ ἀπωλέσθη εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἡ εὐκαιρία, νὰ πράξῃ οὐδὲν διὰ τὴν προαγωγὴν καὶ ἀνάπτυξιν τῶν Δημοκρατικῶν θεσμῶν καὶ τὴν ἀποκατάστασιν πλήρους πολιτικῆς ὁμαλότητος. Ἀλλὰ ἀντιθέτως μεθοδικῶς βυσσοδομεῖται καὶ παρασκευάζεται ἡ θρασυτέρα κατ’ αὐτῶν ἐπιβουλή. Ὅτι βυσσοδομεῖται καὶ προπαρασκευάζεται ἡ οὐσιαστικὴ αὐτῶν ἀνατροπή. Τέλος, κύριοι βουλευταί, δὲν ἔπραξεν ἀκόμη εἰς τὸν τομέα τὸν ἐξωτερικόν, παρ’ ὅλας τὰς μεγαλαυχίας ἡ Κυβέρνησις, οὐδὲν διὰ τὴν ἐξύψωσιν τῆς διεθνοῦς θέσεως τῆς Ἑλλάδος, ὡς χώρας κυριάρχου καὶ ἀνεξαρτήτου, παράγοντος σημαντικοῦ, ἐντὸς τῆς συμμαχικῆς οἰκογενείας, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπεδείχθη προθυμία καὶ σπουδή, ὥστε ἡ Ἑλλὰς νὰ μειονεκτῇ ἔναντι ἄλλων συμμάχων κρατῶν καὶ νὰ τυγχάνῃ μεταχειρίσεως ὡς οἱονεὶ ἀποικία. (Φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς: Ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι ἀποικία!). Ἠδύνατο, λέγω, μία τοιαύτη συντριπτικὴ δύναμις Κοινοβουλευτικὴ νὰ ἀποβῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ λαοῦ καὶ ἀκριβῶς, ἡ δύναμις αὐτὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία, ὅσον καθιστᾷ τὸ ἔργον σας εὐχερές, ἐπὶ τοσοῦτον καθιστᾷ καὶ τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως τεραστίας, τόσον διὰ τὰς πράξεις, ὅσον καὶ διὰ τὰς παραλείψεις της. Καὶ ἤδη, κύριοι βουλευταί, εἰσέρχομαι εἰς τὸν τομέα τὸν οἰκονομικόν, εἰς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ὁποίου, ἀπὸ τοῦ βήματος, διὰ μακρῶν προέβη ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐπεκαλέσθη δείκτας, ἐπεκαλέσθη πίνακας, νὰ καταδείξῃ, ὅτι τὸ ἔργον τὸ οἰκονομικὸν ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἐπιτυχὲς καὶ ὅτι ὁ λαὸς πλέει εἰς πελάγη εὐτυχίας. Καὶ ἐπηκολούθησε παράθεσις ἀριθμῶν παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, οἱ ὁποῖοι δύναται νὰ εἴπῃ τις, ὅτι ἐκονιορτοποίησαν ἐν τῇ κυριολεξίᾳ τοὺς ἀριθμοὺς ἐκείνους. Τί χρειάζονται ὅμως, κύριοι, οἱ ἀριθμοί; Τί χρειάζονται οἱ πίνακες ὅταν ὑπάρχῃ μία πραγματικὴ κατάστασις, ἡ ὁποία βοᾷ καὶ κραυγάζει ὅτι ἡ θέσις ὅλων τῶν στρωμάτων, ὅλου τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ὑπῆρχε προσυναγερμικῶς καὶ δὲν μετεβλήθη οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ἐπὶ τὰ βελτίω. Εἴπομεν, ὅτε ἐπροβαίνομεν εἰς τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τοῦ νομίσματος, τὰς ἀπόψεις μας καὶ προειδοποιήσαμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰς συνεπείας τὰς ὁποίας θὰ εἶχεν ἡ λῆψις τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Καὶ νομίζω ὅτι ἐκ τῶν πραγμάτων, εἰς μικρὸν μάλιστα διάστημα, ἐπηληθεύσαμεν. Ἐπιθυμοῦμεν, κύριοι, νὰ ἐρωτήσωμεν, ὡς ἐργάτης, ὡς ὑπάλληλος, ὡς μισθοσυντήρητος, ὡς συνταξιοῦχος, ὡς ἐπαγγελματίας, ὡς βιοτέχνης, ὡς ἀγρότης τέλος, τὸ χαϊδεμένον παιδὶ τῆς Κυβερνήσεως, ποῦ εἶναι ἡ μεταβολὴ ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ κομπορρημονῇ καὶ νὰ καυχᾶται. Γνωρίζετε ποία ὑπῆρξεν ἡ κατάστασις προσυναγερμικῶς. Ἀθλιεστάτη ἦτο ἡ κατάστασις τῶν ἐργαζομένων ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων καὶ ἠδυνήθη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, μὲ τὴν μικρὰν πράγματι πλειοψηφίαν τῶν 2–3 βουλευτῶν «ἡ ἀσταθὴς ἐκείνη Κυβέρνησις» ὡς εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἠδυνήθη νὰ δώσῃ μίαν μικρὰν αὔξησιν εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ ἔτι μικροτέραν εἰς τοὺς συνταξιούχους, χωρὶς βεβαίως νὰ σημαίνῃ τοῦτο, ὅτι ἐξησφαλίσθη ἕνα ἐπίπεδον ἀνεκτὸν εἰς τοὺς ἐργαζομένους. Καὶ ἤδη ἡ Κυβέρνησις ἠσθάνθη εἰς ποίαν κατάστασιν πράγματι εὑρίσκονται αἱ τάξεις αὐταὶ καὶ ἦλθε καὶ ἐκείνη καὶ διεκήρυξεν αὔξησιν πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Ἀλλὰ τί ἐπηκολούθησε; Ἐνῷ ὁ τιμάριθμος κατὰ τοὺς ἐπισήμους πίνακας ὑπερέβη τὸ 15%, σύμφωνα μὲ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον συντάσσει ὁ οἰκογενειάρχης καθ’ ἑκάστην μεταβαίνων εἰς τὴν ἀγοράν, διὰ νὰ προμηθευθῇ τὰ ἀναγκαιοῦντα διὰ τὴν συντήρησιν τῆς οἰκογενείας του, ηὐξήθη κατὰ 30–40%, ἐνῷ μισθοὶ καὶ ἡμερομίσθια ηὐξήθησαν κατὰ μέσον ὅρον κατὰ 8%. Ἀφήνω, κύριοι, σωρείαν ἄλλων ἐπιβαρύνσεων, τὰς ὁποίας εἶναι ὑποχρεωμένος κάθε οἰκογενιάρχης νὰ ἀντιμετωπίζῃ καθ’ ἑκάστην. Καὶ ἔχομεν τὴν αὔξησιν τῶν Δικαστικῶν τελῶν καὶ τὴν αὔξησιν τῶν διδάκτρων τὰ ὁποῖα καθιστοῦν ἀπρόσιτον τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν παιδείαν εἰς τὸν μοχθοῦντα καὶ ἐργαζόμενον λαόν. Περιωρίσθη, λοιπόν, ἡ δυνατότης τῶν ἐργαζομένων τάξεων, ὡς πρὸς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν των εἰς 60% κατ’ ἀνώτατον ὅριον. Ἀπὸ ἐδῶ, λοιπόν, ἀρχίζει ἡ ἐξαθλίωσις τῶν ἐργαζομένων τάξεων καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ ἠθικὴ ἔκπτωσις αὐτῶν, πέραν δὲ τούτου ἡ ἄμβλυνσις τοῦ ἐθνικοῦ συναισθήματος καὶ φρονήματος, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ βεβαίως καθ’ ἑαυτὸ τιμαλφέστατον ἀγαθὸν καὶ σημαντικὸν καὶ τὸ μόνον ἀσφαλὲς ἔρεισμα, ὑπὸ τὰς σημερινὰς μάλιστα συνθήκας τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Καὶ ἐνῷ αὐτὴ εἶναι ἡ θέσις ἀπὸ πλευρᾶς οἰκονομικῆς τῶν ἐργαζομένων, ἕνα καθεστὼς ἀβεβαιότητος καὶ ἀνασφαλείας ζῇ ὁλόκληρος ἡ τάξις τῶν ἐργαζομένων, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Συναγερμοῦ. Διότι, κύριοι, εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ Δημόσιοι Ὑπάλληλοι μετὰ τὸν γνωστὸν νόμον περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, μετὰ τὴν κατάργησιν τῆς κατοχυρωμένης Συνταγματικῶς θέσεώς των, δὲν ἀσχολοῦνται περὶ οὐδενὸς, ἀλλὰ πῶς, ἀντὶ οἱουδήποτε ἀνταλλάγματος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τὸ Κόμμα, νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσουν καὶ νὰ διατηρήσουν τὰς θέσεις των. Οἱ δὲ ἐργάται καὶ οἱ ἰδιωτικοὶ ὑπάλληλοι, διὰ τῆς ἄρσεως πλείστων ὅσων διατάξεων προστατευτικῶν νόμων κατοχυρουσῶν τὴν θέσιν των, μετεβλήθησαν εἰς πραγματικὰ ὑποζύγια καὶ ἕρμαια τῶν ἐργοδοτῶν των, μὴ τολμῶντα, οὐδὲ τὰ καθυστερούμενα ἡμερομίσθιά των νὰ διεκδικήσουν, φοβούμενοι τὴν ἐπικρεμαμένην ἀπειλὴν τῆς ἀπολύσεώς των. Πέραν, λοιπόν, τῆς οἰκονομικῆς συντριβῆς τῶν ἐργαζομένων τάξεων, συνέτριψεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ τὴν ἠθικὴν προσωπικότητα τῶν ἐργαζομένων. Ἀλλὰ ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἡ Δημοκρατία ἔχῃ ἕνα στήριγμα καὶ ἕνα καύχημα καὶ ἐγκαλλώπισμα, τοῦτο εἶναι ὅτι δὲν ἐνδιαφέρεται ἁπλῶς διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἠθικῆς τῶν πολιτῶν της ἀκεραιότητος, ἀλλὰ καὶ μέριμνάν της ἀποτελεῖ ἀνύστακτον ἡ διαρκὴς ἐξύψωσις αὐτῆς. Τί νὰ εἴπωμεν τώρα διὰ τὰς χιλιάδας τῶν συνταξιούχων; Τί νὰ εἴπωμεν διὰ τὸ δρᾶμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπερίγραπτον, ὅσον ἀπερίγραπτος εἶναι ἡ ἐγκληματικὴ στάσις τῆς πολιτείας ἔναντι αὐτῶν. Μὴ λησμονῆτε κύριοι, ὅτι, ὅταν οἱ πραγματικοὶ συνταξιοῦχοι εἰσῆλθον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, τὸ ἐθνικὸν νόμισμα εἶχεν ἰσοτιμίαν πρὸς τὴν χρυσῆν λίραν διπλασίας τοὐλάχιστον ἀγοραστικῆς ἀξίας τῆς σημερινῆς, διότι 25 δραχμαὶ ἰσοδυνάμουν μὲ μίαν χρυσῆν λίραν. Μὲ αὐτὰς δὲ τὰς δραχμὰς ἐπλήρωναν τὰ πρῶτα συνταξιοδοτικά των βάρη, διὰ νὰ ἴδουν βαθμιαίως τὴν ἔκπτωσιν τοῦ νομίσματος. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπῆρξαν μόνον οἱ μισθωτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν. Μία τάξις, ἡ ὁποία συνετρίβη ἀπὸ τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως καὶ συγκεκριμένως ἀπὸ τὴν ὑποτίμησιν τοῦ νομίσματος, κατὰ τρόπον ἐπίσης οἰκτρὸν καὶ ἀπερίγραπτον, εἶναι ἡ τάξις τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ τῶν βιοτεχνῶν διὰ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν κατεδέχθη προχθὲς καμμίαν μνείαν νὰ κάμῃ. Ὁ περιορισμὸς τῆς ἀγοραστικῆς ἱκανότητος τῶν ἐργαζομένων εἶχεν ἄμεσον ἀντίκτυπον ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν των. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, καὶ εἶπον τοῦτο καὶ ἄλλοτε καὶ ἐπανέλαβεν ἐσχάτως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος κ. Πετροπουλάκος, εἰς τὸ συνέδριον ἐπαγγελματιῶν, ὅτι οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ οἱ βιοτέχναι ἀποτελοῦν τὰ πρόχειρα πιστωτικὰ ἱδρύματα τοῦ ἐργαζομένου καὶ μοχθοῦντος λαοῦ. Εἶπε, μάλιστα, χαρακτηριστικῶς ὁ κ. Πετροπουλάκος, ὅτι χάρις εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ τοὺς βιοτέχνας, δὲν ἀπέθανον ἄνθρωποι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅπως ἀλλοῦ. Γνωρίζετε, λοιπόν, ὅτι καθίσταται ἡ θέσις των δυσχερεστάτη, διότι ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς καθίσταται δύσκολος ἡ εἴσπραξις τῶν πιστώσεών των, ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ἐπιτακτικὴ ἡ περαιτέρω ἐπαύξησις τῶν πιστώσεων, λόγῳ ἀκριβῶς τοῦ περιορισμοῦ τῶν δυνατοτήτων τῶν ἐργαζομένων. Ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ ληφθέντα φορολογικὰ μέτρα καὶ αἱ λοιπαὶ ἐπιβαρύνσεις συνέτριψαν αὐτούς. Καὶ ἐπειδὴ ἠρωτήθημεν τί ἐπράξαμεν ἡμεῖς, σᾶς λέγω ὅτι ἡμεῖς ἤλθομεν ἀρωγοὶ εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ ἐβοηθήσαμεν αὐτούς, ἐπιτρέψαντες τὴν προεξόφλησιν γραμματίων μέχρι 15 ἑκατομμυρίων ἄνευ τιμολογίου καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, ἐξαιρέσαντες τὰς Ἀθήνας, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην, μὲ τὴν ἀπόφασιν τότε ὅπως ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον καὶ εἰς τὰς πόλεις αὐτάς, ἀπὸ τοῦ μηνὸς Νοεμβρίου. Ἀλλ’ ἐπηκολούθησεν ἡ πτῶσις καὶ παρέμεινεν ὁ περιορισμὸς αὐτός. Ἐδώσαμεν, λοιπόν, κάτι εἰς τὴν τάξιν τῶν ἐπαγγελματιῶν, εἰς τοὺς ὁποίους σεῖς δὲν ἠδυνήθητε, μία Κυβέρνησις μὲ τοιαύτην πλειοψηφίαν, νὰ δώσητε οὔτε μίαν δραχμήν. Γογγύζουν ἑπομένως καὶ αἱ τάξεις τῶν ἐπαγγελματιῶν, γογγύζουν ἀντιμετωπίζουσαι καθημερινῶς, τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι ἀκριβῶς δὲν ἔχουν ἄλλους ἀπὸ τοὺς ὁποίους νὰ πιστοδοτηθοῦν ἀπὸ τοὺς πιστωτάς των, τοὺς προμηθευτάς των οἱ ὁποῖοι, καὶ τοῦτο εἶναι γνωστὸν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Ἐμπορίου, ἐξαντλοῦν τὸ ἐλάχιστον αὐτῶν κέρδος ἐκμεταλλευόμενοι τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται, λόγῳ ἀκριβῶς τῆς ἀδυναμίας νὰ πιστοδοτηθοῦν ἀλλαχοῦ, διὰ νὰ ἀναγκάζωνται οὕτω ὅπως προκειμένου νὰ ἐξασφαλίσουν τὸ ἐλάχιστον κέρδος, τὸ ὁποῖον τοὺς ἀναγνωρίζεται, νὰ παραβαίνουν τὸν ἀγορανομικὸν νόμον καὶ νὰ ὑφίστανται συνεπείας ἠθικὰς καὶ ὑλικάς. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, μήπως μόνον αἱ τάξεις αὐταὶ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν καὶ μόνον, αὐταὶ εἶναι αἱ τάξεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι γογγύζουν; Μήπως δὲν εἶναι καὶ ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν, περὶ τῆς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς εἶπεν ὅτι ὑπῆρξεν ὁ χρόνος τῶν ἀγροτῶν καὶ ὁμιλῶν τὴν 9ην Ἀπριλίου τοὺς ἐκάλεσε νὰ πανηγυρίσουν διὰ τὰς λαμπρὰς ἡμέρας αἱ ὁποῖαι τοὺς ἀναμένουν. Μήπως ἡ τύχη αὐτῶν ὑπῆρξε καλλιτέρα; Διὰ μακρῶν ὁ ἀξιότιμος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων περιέγραψε τὸ δρᾶμα ἐκείνων. Παρ’ ὅλην τὴν λαμπρὰν ἐσοδείαν, παρ’ ὅλην τὴν εὔνοιαν τῆς φύσεως δὲν ἠδυνήθησαν ἐξ αἰτίας τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀνταποκριθοῦν οὐδὲ εἰς τὰς στοιχειώδεις δαπάνας τῆς παραγωγῆς των. Εἶναι γνωστὸν καὶ τὸ γνωρίζετε ὅλοι ὅσοι εἶσθε ἀπὸ σιτοπαραγωγικὰς περιοχὰς ὅτι ἐπωλήθη ὁ σῖτος 2.200 κατ’ ὀκᾶν μὲ δολλάριον 30.000 δραχ. Καὶ ἐνῷ εἰς αὐτὰς τὰς τιμὰς πωλεῖται ὁ σῖτος, οἱ καταναλωταὶ τοῦ ἄρτου καὶ τοῦ λευκοῦ καλοῦνται νὰ πληρώσουν πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὅτι ἐπλήρωναν. Εἶναι πραγματικὸν κατόρθωμα τῆς Κυβερνήσεως ὅτι μίαν πολιτικὴν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ὑπὲρ τῶν σιτοπαραγωγῶν καθιερωμένην μετέτρεψεν εἰς πολιτικὴν προστασίας τοῦ ξένου σίτου. Ἀλλὰ μήπως μόνον οἱ σιτοπαραγωγοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰς συνεπείας τοῦ Κυβερνητικοῦ μέτρου; Ἂς ἔλθωμεν, κύριοι, εἰς τὴν ἄλλην τάξιν, τὴν ἐπίσης πολυάριθμον, τὴν τάξιν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἶπεν ὅτι ὅταν εὑρισκόμεθα ἀκόμη εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν κατὰ πολὺ πρὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας, εἴχομεν ἀντιμετωπίσει τὸ θέμα τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς ὡς μέτρον σωτήριον καὶ ἀνεμένομεν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐξησφαλίζαμεν τὴν πλειοψηφίαν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ ἐπέτρεπε τὴν ἐφαρμογήν του. Καὶ ἐνῷ ταῦτα ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ ἀξιότιμος βοηθὸς Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ κ. Καψάλης κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ἔλεγε: «Πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἔλαβεν ἐντὸς τοῦ μηνὸς Δεκεμβρίου τὴν ἀπόφασιν νὰ χρηματοδοτήσῃ τὸ καπνεμπόριον». Ἐφ’ ὅσον, κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ μακροῦ χρόνου εἶχε λάβει τὴν ἀπόφασιν καὶ ἐφ’ ὅσον εἶχε τάξει ὡς χρόνον ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τὴν 9ην Ἀπριλίου, πῶς ἐχρηματοδότησεν ἀθρόως τὸ καπνεμπόριον, διὰ νὰ ἀναρπάσῃ τὸ προϊόν ἀπὸ τοὺς καπνοπαραγωγούς; Παρέμεινεν ἀναπάντητον τὸ ἐρώτημά μας κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, ὅπως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν οὐδεμία ἐδόθη ἀπάντησις καὶ πιστεύω ὅτι οὐδεμία ἀπάντησις εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ. Ἠθέλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἀμφισβητῶν τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα διετέθησαν διὰ τὴν χρηματοδότησιν, νὰ εἴπῃ ὅτι ὑφίστανται αὐταὶ αἱ διακυμάνσεις. Ἀφήνομεν, κύριοι, τὰς διακυμάνσεις, ἐὰν πράγματι αὐτὸν τὸν μῆνα ἐπῆγαν ὀλιγώτερον ἢ περισσότερον. Διατὶ ὅμως ἡ σπουδὴ τῆς λήψεως τῆς ἀποφάσεως τῆς χρηματοδοτήσεως ἐντὸς τοῦ Δεκεμβρίου; Καὶ ἐδῶ, λοιπόν, ὅπως τὸν μόχθον τῶν ἐργατῶν ἐκμεταλλεύονται οἱ ὀλίγοι, οἱ κερδοσκόποι, οἱ ἐκπρόσωποι τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, τὸ αὐτὸ συνέβη μὲ τὸν μόχθον τῶν ἀγροτῶν. Ἐθησαύρισαν οἱ σιτέμποροι, ἐθησαύρισαν οἱ καπνέμποροι, καὶ οἱ ἀγρόται ἐξακολουθοῦν νὰ στενάζουν καὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐπωφεληθοῦν αὐτοῦ τοῦ μέτρου, διὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς νέας αὐξήσεις ἐκείνων τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς ἀναγκαιοῦσαν διὰ τὴν καλλιέργειαν καὶ τὰς ἐν γένει ἀνάγκας των καὶ τέλος πάντων νὰ αἰσθανθοῦν κάποιαν ἀνακούφισιν. Ἡ ὑποτίμησις, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπέβλεπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅταν ἐκάλει τοὺς ἀγρότας νὰ πανηγυρίσουν διὰ τὰς ἡμέρας τὰς λαμπράς, αἱ ὁποῖαι τοὺς ἀνέμενον, δὲν ἀποτελεῖ παρὰ ἐξαγωγὴν τοῦ μόχθου τοῦ ἀγρότου εἰς ἐπίπεδα σημαντικῶς μειωμένα. Ἀνέμενεν, ἀπὸ τὴν ὑποτίμησιν, αὔξησιν τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου καὶ ἀνέμενεν ἀπὸ τὴν ὑποτίμησιν αὔξησιν τῆς εἰσαγωγῆς συναλλάγματος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένεται αὔξησις εἰσοδήματος γεωργικοῦ ὅταν τὸ προϊόν προσφέρεται εἰς μειωμένα σημαντικῶς ἐπίπεδα; Ὅταν ὑποστηρίζωμεν ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν προϊόντων μας εἶναι ὑψηλαὶ καί, ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαγάγωμεν, ὅταν γνωρίζωμεν ὅτι, εἰς αὐτὰς τὰς ὑψηλὰς τιμάς, ἡ ἀμοιβὴ τοῦ ἀγρότου καὶ τοῦ ἐργάτου δὲν εἶναι παρὰ ἐλαχίστη, ὅταν ἐπίσης γνωρίζωμεν ὅτι τὰ περισσότερα εἴδη πρώτης ἀνάγκης εἰσάγομεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, πῶς εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ ἀναμένεται αὔξησις τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἀγρότου; Καὶ ἀνεμένομεν ἀκόμη καὶ αὔξησιν εἰσαγωγῆς συναλλάγματος, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι, διὰ νὰ εἰσάγωμεν τὰς αὐτὰς καὶ πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως ποσότητας, πρέπει νὰ ἐξαγάγωμεν, ἂν μὴ διπλασίας, τοὐλάχιστον, ὀλίγον ἀφισταμένας ἀπὸ αὐτὰς τὰς ποσότητας. Ἀνεφέρθησαν ὅμως πίνακες ἐκ τῶν ὁποίων, παρὰ ταῦτα, ἀποδεικνύεται ὅτι αἱ ἐξαγωγαί μας ηὐξήθησαν, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ συναλλάγματος ηὐξήθη, καί, ἑπομένως, τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν εὐσταθοῦν. Ὁ κ. Δερτιλῆς, ἠθέλησε χθές, ἀντικρούων τὸν Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, νὰ ἀναλύσῃ τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθη καὶ νὰ ἐκφράσῃ τὴν ἀπορίαν του. Τί θέλετε, κύριε Δερτιλῆ, τοὺς πίνακας, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι, εὐθύς, μὲ τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου τῆς ὑποτιμήσεως, πέρυσι, τὰ καπνὰ τὰ ἀμερικανικοῦ τύπου ὑπετιμήθησαν, διότι οἱ ἀγορασταὶ ἐζήτησαν μείωσιν τῶν τιμῶν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἔσπευσεν ἁρμοδίως νὰ ἀναγνωρίσῃ μείωσιν τῶν τιμολογίων τῶν καπνῶν αὐτῶν; Καὶ ἐπῆλθεν, ἀμέσως, μία μείωσις συναλλάγματος καὶ μία ζημία.

§16Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπ.). Τὰ πιστεύετε αὐτά, κύριε συνάδελφε;

§17Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἀποδεδειγμένα. Καὶ θὰ παρεκάλουν, ἐπισήμως, κύριε Ὑπουργέ, ἀπὸ τῆς θέσεώς σας, νὰ ἀμφισβητήσετε ταῦτα. Ὅτι δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι πέρυσι εὐθὺς μὲ τὴν ὑποτίμησιν ἐγένετο αὐτό. Γνωρίζετε, ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας καὶ σεῖς ἀπὸ τὴν πεῖραν, ὅτι ὁσάκις ἐδόθη ηὐξημένη πριμοδότησις αἱ τιμαὶ ἐσημείωσαν ἀμέσως κάμψιν.

§18Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§19Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὅταν γίνεται πριμοδότησις, εἴτε συναλλαγματικὴ ἀναπροσαρμογή, σημειοῦται μία κάμψις τῶν τιμῶν τῆς μορφῆς, τὴν ὁποίαν εἴπατε εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας. Ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ σᾶς διακόψω ἐπὶ πολύ, σᾶς λέγω μόνον ὅτι, ὅταν θὰ ὁμιλήσω μὲ τὴν σειράν μου, θὰ δώσω πληροφορίας καὶ λεπτομερῆ στοιχεῖα, περὶ τῆς πορείας τῶν ἐξαγωγῶν, εἰδικῶς εἰς τὰ καπνά, διότι πρόκειται περὶ βασικοῦ προϊόντος καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ σεῖς μετὰ τῶν ἄλλων κ.κ. συναδέλφων θὰ αἰσθανθῆτε τὸν ἴδιον πατριωτικὸν ἐνθουσιασμόν.

§20Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Θὰ ἀναμείνωμεν, κύριοι, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου νὰ μᾶς δώσῃ πράγματι τὰ στοιχεῖα, διὰ νὰ δώσωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἀπάντησιν ἐν καιρῷ. Ηὐξήθησαν, εἶπαν, ἀκόμη αἱ ἐξαγωγαὶ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Δερτιλῆς ἀντικρούοντες τὸν ἀξιότιμον κ. συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Κύριοι, ἦτο φυσικὸν νὰ αὐξάνωνται κατ’ ἔτος αἱ εἰσαγωγαί. Ἦτο φυσικόν, λέγω, τοῦτο λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν Διεθνῶν Συνθηκῶν. Ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπεκαλέσθη χθὲς μίαν συμφωνίαν, τὴν συμφωνίαν Παπανδρέου–Ἔρχαρτ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ, διότι ὑπῆρξα ὁ συνεχίσας τὴν πραγματοποίησιν τῆς συμφωνίας ἐκείνης. Βάσει, κύριοι, ἐκείνης τῆς συμφωνίας ἀνελαμβάνετο πράγματι ἡ ὑποχρέωσις εἰσαγωγῆς καπνῶν εἰς τὴν Γερμανίαν, κατόπιν μειώσεως τῆς φορολογίας τῆς καπνοβιομηχανίας. Καὶ μετέβην προσωπικῶς προπέρυσιν, ὅταν ἦτο ἐκεῖ ἡ ἀντιπροσωπεία μας, διὰ νὰ καταστήσωμεν τοῦτο πραγματικότητα. Χάρις εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ἔρχαρτ, κατόπιν τῶν συνεννοήσεων τὰς ὁποίας διεξήγαγα, εἰσήχθη αὐθωρεὶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ἐνεκρίθη ἡ ἀπόφασις, ὅπως μειωθῇ ἡ φορολογία τῶν σιγαρέττων, Κατόπιν τούτου ἀνέκυπτεν ἀμέσως ἡ πραγματοποίησις, ὡς πρὸς τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν τῆς εἰσαγωγῆς καπνῶν, συμφώνως μὲ τὴν συμφωνίαν. Ταὐτόχρονος δέ, ἦτο ἡ ἀντίληψις, ὅλων τῶν εἰδικῶν, ὅτι θὰ ηὐξάνετο αὐτομάτως ἡ κατανάλωσις πλέον τῶν 20% — 30%. Καὶ ἡ κατανάλωσις αὐτὴ θὰ ἦτο εἰς καπνὰ ἀνατολικά, Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας. Θὰ εἴχομεν, ἑπομένως, ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ, ἕνα ποσοστὸν ἐξαγωγίμων καπνῶν. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, ἀγνοεῖτε ὅτι πέρυσιν, ἐπὶ Κυβερνήσεώς μου καὶ Ὑπουργίας μου, διὰ τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου ὑπεγράψαμεν μίαν συμφωνίαν μὲ τὴν Πολωνίαν, βάσει τῆς ὁποίας ἐφέτος ἐπραγματοποιήσατε ἐξαγωγάς. Ἀσφαλῶς, ὁ ρυθμὸς αὐτὸς τῶν ἐξαγωγῶν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ βαίνῃ προοδευτικῶς. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀπέδωσα μετριοπαθῶς τὸν ἀντίκτυπον τὸν ὁποῖον ἐφ’ ὅλων τῶν ἐργαζομένων εἶχε τὸ μέτρον τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἐφ’ ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἐργαζομένων. Ὑπῆρξεν ἀντιθέτως καὶ ἡ τάξις, ἡ ὁποία ηὐνοήθη. Ὑπῆρξε μία ὁμὰς ἀνθρώπων, ἡ ὁποία ἐν τῇ πραγματικῇ τῆς λέξεως ἐννοίᾳ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸν μοχθοῦντα καὶ ἐργαζόμενον λαόν. Εἶναι οἱ δυνάσται του οἱ σεσημασμένοι. Εἶναι ἐκεῖνοι, ἀπὸ τοὺς ὁποίους μία οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ προοδευτικὴ πολιτική, θὰ ἐπιδιώξῃ νὰ ἀπολυτρώσῃ τὸν λαόν. Ὑπεστηρίξαμεν, κύριοι βουλευταί, ἄλλοτε, ὅτι ὁ Συναγερμὸς εἶναι τὸ πολιτικὸν ὄργανον τῆς τάξεως αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας καὶ ὁ Συναργεμὸς διεμαρτυρήθη μὲ ἱερὰν ἀγανάκτησιν. Ἦλθον τὰ μέτρα του, ἦλθεν ἡ πολιτική του, διὰ νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ὄχι μόνον ἡμεῖς εἴχομεν δίκαιον, ὄχι ὅτι ἐκεῖνοι δὲν εἶχον ποσῶς δίκαιον, ἀλλ’ ἀντιθέτως ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπεστηρίξαμεν αὐτό, ἦτο δυνατὸν νὰ συλλάβῃ τὴν ἔκτασιν τῶν δεσμῶν τῆς τάξεως αὐτῆς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, καὶ τῆς πλήρους ὑποταγῆς εἰς τὰ συμφέροντα τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας.

§21Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Σεῖς τοὺς ἐλιβανίζατε καὶ τοὺς ἐδώσατε ὅλα τὰ ἑκατομμύρια.

§22Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὑπῆρξεν ἀποφασιστική, ρηξικέλευθος, τολμηρὰ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ὑποστήριξιν τῶν συμφερόντων τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας. Ἀλλ’ ὅσον ἐπιτυχὴς ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ αὐτὴ εἰς τὴν εὔνοιαν αὐτῆς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν ὀλιγαρχίαν, ἐπὶ τοσοῦτον ἐπιτυχὴς ὑπῆρξε καὶ ἡ σατανικότης της, διὰ νὰ ἐμφανίσῃ κάθε μέτρον ἐναντίον τοῦ λαοῦ καὶ ὑπὲρ τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας, ὡς μέτρον ἀποσκοποῦν εἰς τὴν προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ Λαοῦ. Καὶ ἡ ὑποτίμησις καὶ ἡ συγχώνευσις τῶν τραπεζῶν καὶ ἡ φορολογία διὰ τὴν δῆθεν ἰσοσκέλισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ ἡ προσέλκυσις ξένων κεφαλαίων καὶ ὅλα τὰ ἐργατικὰ νομοσχέδια, ἀπὸ τὴν ἰδίαν ἐμφοροῦνται ἀρχήν. Ἐνθυμεῖσθε, ὅταν ἐπηγγέλλετο τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν. Σκοπός, ἔλεγεν ἦτο ἡ ἀναδιοργάνωσις τοῦ Τραπεζιτικοῦ συστήματος, ἡ πραγματοποίησις οἰκονομιῶν καὶ ἡ μείωσις ἐντεῦθεν τοῦ ἐπιτοκίου. Καὶ ὅταν ἡ συγχώνευσις ἐπῆλθε καὶ ὅταν ὁ δικτάκτωρ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς ἀνέλαβε τὴν Διοίκησιν τῆς ἑνιαίας Τραπέζης, ἐλησμονήθησαν ἐκεῖναι αἱ μεγαλόστομοι ἐπαγγελίαι καὶ ἡ ἀναδιοργάνωσις τοῦ Τραπεζιτικοῦ συστήματος παρέμεινεν ἐπαγγελία ἄνευ πραγματοποιήσεως. Ἀλλά, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπε τότε, ὅτι ἀπὸ τὴν μείωσιν τοῦ ἐπιτοκίου ἐξήρτα τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἔργου του. Καὶ θὰ ἔπρεπεν, ἀσφαλῶς, διὰ νὰ καταδείξῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ δὲν ἀστειεύεται, καὶ ὅτι πραγματοποιεῖ τὰς ὑποσχέσεις της καὶ νὰ δείξῃ ὅτι ἐπέτυχεν εἰς τὴν προσπάθειαν καὶ νὰ ἐξαγγείλῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς μειώσεως τοῦ Τραπεζιτικοῦ ἐπιτοκίου. Ἀλλά, κύριοι, ἐὰν ἡ ἀπόφασις τῆς μειώσεως τοῦ ἐπιτοκίου ἐπρόκειτο νὰ εἶναι μία αὐθαίρετος κυβερνητικὴ ἀπόφασις, ἄνευ πραγματοποιήσεως τῆς ἀναδιοργανώσεως τοῦ Τραπεζιτικοῦ συστήματος καὶ ἄνευ τῆς πραγματοποιήσεως δαπανῶν, ἐὰν μέχρι στιγμῆς δὲν ἐπραγματοποιήθησαν καὶ ἐάν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ αὐθαίρετος Κυβερνητικὴ ἀπόφασις, διατὶ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς δὲν ἐπραγματοποιήθη ἡ ἀπόφασις αὐτὴ καὶ ἀνέμενε τόσον χρόνον διὰ νὰ ἐξαγγείλῃ ταύτην; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Ἀλλά, κύριοι, καὶ ἐδῶ εἶναι πλάνη. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ ὕψος τῆς πιστοδοτήσεως τοῦ Ἐμπορίου καὶ τῆς Βιομηχανίας παραμένει τὸ αὐτό. Πῶς, λοιπόν, ἐπραγματοποιήθη μείωσις τοῦ Τραπεζιτικοῦ ἐπιτοκίου, ἀπὸ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ὠφεληθοῦν αἱ τάξεις αἱ ὁποῖαι πράγματι πρέπει νὰ ὠφεληθοῦν; Καὶ πάλιν εὐνοεῖται μία εὐάριθμος ὁμὰς πιστούχων, ἐκεῖνοι ἀκριβῶς, οἱ τῶν παγωμένων πιστώσεων. Ἀλλά, κύριοι, ἐνθυμεῖσθε ἀκόμη, ὅταν ἐκαλοῦντο οἱ ὑπάλληλοι νὰ συνεισφέρουν, διὰ νὰ δοθῇ παγία πλέον προσαύξησις τοῦ μισθοῦ των. Σᾶς καλοῦμεν καὶ σᾶς. Δώσατε τὸ πασχαλινόν σας δῶρον, διότι πρέπει νὰ ἰσοσκελίσωμεν τὸν Προϋπολογισμόν. Τὸ μέτρον εἶναι γιὰ σᾶς, γιὰ νὰ ζήσετε καλὲς ἡμέρες ὁριστικά, μόνιμα καὶ οἱ μισθοί σας νὰ αὐξηθοῦν παγίως. Καὶ ὅταν ἐπραγματοποιήθη αὐτὸ καὶ τὸ πασχαλινὸ δῶρον, προσεφέρθη καὶ ὁ μισθὸς κάποιας διδασκαλίσσης καὶ πολλῶν ἄλλων, ἦλθεν ἡ ὑποτίμησις, ὄχι διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ὑπόσχεσις, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια, ὅ,τι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀπέμεινε διὰ τὴν στοιχειώδη συντήρησιν τῶν τάξεων αὐτῶν. (Χειροκροτήματα). Καὶ θὰ ἤθελον, κύριοι, καταλήγων εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν τομέα τὸν οἰκονομικόν, νὰ ἐρωτήσω καὶ νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἀπορίαν αὐτήν, ἡ ὁποία παραμένει ἀναπάντητος ἀπὸ τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῆς ὑποτιμήσεως, τί ἔγιναν τὰ 2 τρισεκατομμύρια, ἡ ὑπεραξία τῶν καλυμμάτων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐὰν διετέθησαν, ποῦ καὶ πῶς διετέθησαν; Παραμένει ἀναπάντητος καὶ ἐλπίζομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ σήμερον νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἐξήγησιν ἐπ’ αὐτοῦ. Διότι ὡμιλήσαμεν περὶ ἰσοσκελίσεως προϋπολογισμῶν, ὅταν καταληστεύσαμεν τὸν λαὸν διὰ νὰ ἰσοσκελίσωμεν τὸν προϋπολογισμόν. Ποίαν ἀξίαν ἔχει ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅταν ἀνίσως κατανέμεται ὁ πλοῦτος; Ποίαν ἀξίαν ἔχει ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ ὅταν γίνεται μὲ τὸ ψωμὶ τοῦ ἐργάτου, ὅταν γίνεται μὲ τὸ αὐγὸ τοῦ ἀρρωστημένου παιδιοῦ τοῦ ἐργάτου καὶ τοῦ ὑπαλλήλου; Τί ἀξίαν ἔχει νὰ ἰσοσκελίσωμεν τὸν προϋπολογισμόν, ὅταν γίνεται εἰς βάρος τῶν τάξεων ἐκείνων, ποὺ συνεισφέρουν τὸ αἷμα των, ὅταν γίνεται εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πάντοτε δίδουν, χωρὶς νὰ τυγχάνουν οὐδεμιᾶς ἐκ μέρους τοῦ Κράτους στοργῆς καὶ ἐπιχορηγήσεως; (Χειροκροτήματα). Καὶ θὰ ἤθελον, κύριοι, μετὰ τὴν ἀπάντησίν μου ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ οἰκονομικοῦ, νὰ ἀσχοληθῶ καὶ ἐπὶ ἄλλων σημείων, ὄχι βεβαίως ἐκείνων ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπῆρξεν ἀπολογισμός, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν ὅτι εἰς ὡρισμένους τομεῖς ἔπρεπε νὰ περιορίσῃ τὸν ἀπολογισμόν της καὶ δὲν γνωρίζω διατὶ ὑπετίμησεν ἄλλους σημαντικοὺς τομεῖς τοῦ κυβερνητικοῦ ἔργου, ἀλλὰ λέγω εἰς ὡρισμένας ἐπαγγελίας, εἰς ὡρισμένους ὅρους τοῦ συμβολαίου τῆς Θεσσαλονίκης. Ὑπῆρξεν ἐπαγγελία τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπῆρξεν ὅρος τοῦ συμβολαίου τῆς Θεσσαλονίκης, ἡ χρηστὴ διοίκησις. Καὶ ἀντὶ χρηστῆς διοικήσεως, εἴδομεν νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς τὰς μεθόδους τὰς παλαιοτέρας τοῦ φαύλου παλαιοκομματισμοῦ. Εἴδομεν διὰ διατάξεως, παρεμβαλλομένης εἰς τὸν νόμον περὶ προστασίας τῶν σεισμοπαθῶν, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δύναται νὰ θύῃ καὶ ἀπολύῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους οὐδεὶς διώρισεν, ἀλλὰ ἡ ψῆφος τοῦ λαοῦ ἔφερεν εἰς τὰ Δημοτικὰ καὶ Κοινοτικὰ Συμβούλια. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν θὰ εἶχε ἀξίαν τὸ κομματικὸν αὐτὸ τερατούργημα, ἐὰν ἔμενεν ἐκεῖ. Γνωρίζετε τὸ δικαίωμα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ, νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, ὅπως ἐπιθυμῇ, νὰ ἀναπληρώσῃ καὶ ἀντικαταστήσῃ αὐτούς. Καὶ εἴδατε κύριοι, μέσα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἀπὸ 9 Δημοτικοὺς Συμβούλους, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ ἔγκριτος ὀφθαλμίατρος καὶ πρώην Ὑπουργός, ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν φιλελεύθερος βουλευτής, ὁ κ. Θεοφύλακτος, ἀπολύεται. Ὁ διευθυντὴς τῶν «Βαλκανίων» κ. Καστρινός, ἀπολύεται.

§23Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ εἰς τὸν Ἕβρον, εἰς Κοινότητας ὅπου ἐμειοψήφισεν ὁ Συναγερμός, ἐτιμωρήθησαν μὲ ἀπόλυσιν Πρόεδροι Κοινοτήτων.

§24Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι, δὲν εἶναι εἰς τὴν πρόθεσίν μας νὰ συνηγορήσωμεν ὑπὲρ τῆς παρατάξεως ἐκείνης, ἀλλὰ ἐκείνη ἀπετέλεσε τὴν χρυσῆν γέφυραν τῆς ἀνόδου σας εἰς τὴν ἐξουσίαν. (Χειροκροτήματα). Ἐάν, ἑπομένως, νομίσητε ὅτι κακῶς πολιτεύεται καὶ κακῶς ὑφίσταται, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ τὸ εἴπητε καθαρά, νὰ ἀσκήσωμεν τὴν κριτικήν μας εἰς ἄλλους τομεῖς. Ὑπῆρξεν ἡ παράταξις ἐκείνη, ἡ ὁποία κατεπολέμησε περισσότερον τὸ Κόμμα τὸ ἰδικόν μας, τὸ ὁποῖον ἀπετέλει καὶ ἀποτελεῖ τὸν φραγμὸν τὸν ἀνυπέρβλητον εἰς τὴν περαιτέρω ἐπέκτασίν της. Καὶ πέραν, κύριοι, τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων, ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ καθεστὼς τῶν κομματικῶν Νομαρχῶν. Κατηργήθη ὁ θεσμὸς τῶν μονίμων Νομαρχῶν, ὁ ὁποῖος ηὐλογήθη ἀπὸ σημαντικὰ καὶ ἀξιόλογα μέλη τῆς Κυβερνήσεως τὸν κ. Στεφανόπουλον καὶ τὸν κ. Κανελλόπουλον.

§25Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Υἱοθέτησαν, ἀλλὰ τὰ παιδιὰ διέψευσαν τὰς προσδοκίας ἐκείνων ποὺ τὰς υἱοθέτησαν. (Χειροκροτήματα).

§26Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Περίεργον, κ. Στεφανόπουλε, νὰ διαψεύδεσθε πάντοτε εἰς τὰς προσδοκίας σας.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Οἱ γονεῖς ὑπῆρξαν ἄστοργοι.

§28Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Δύναται νὰ λεχθῇ, ὅτι τὸ πλεῖστον, διὰ νὰ μὴ εἴπω τὸ σύνολον ἀνήκει εἰς τὴν παράταξιν ἐκείνην. Θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λεχθῇ, πῶς ἀφοῦ ἀνήκουν εἰς τὴν παράταξίν μας, ἡμεῖς ἐννοοῦμεν νὰ καταργήσωμεν ἐκείνους καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ καθεστὼς τῶν κομματικῶν Νομαρχῶν; Ἡ ἀπάντησις εἶναι αὐτονόητος καὶ ἁπλῆ. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι καὶ εἰς τὸν Συναγερμόν, οἱ ὁποῖοι κοσμοῦνται μὲ τόσα προσόντα, οἱ ὁποῖοι ὅταν ἔχουν μίαν προστασίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν κομματικὴν σκοπιμότητα, ἀλλὰ μέχρι τοῦ σημείου ποὺ νὰ μὴ παραβοῦν τελείως τὴν συνείδησίν των καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ διασύρουν τελείως τὴν προσωπικότητά των. Δὲν τοὺς χρειάζονται οὔτε αὐτούς. Χρειάζονται ἐκείνους ποὺ θὰ εἶναι τυφλὰ καὶ πειθήνια ὄργανα, πιστὰ εἰς τὰς ἐντολὰς καὶ ἐπιθυμίας τοῦ κόμματος. Μετά, κύριοι, τὴν κατάργησιν τῶν Κοινοτικῶν καὶ Δημοτικῶν Συμβούλων, μετὰ τὴν συναγερμοποίησιν τῶν Νομαρχῶν, ἐρχόμεθα πλέον εἰς τὴν συναγερμοποίησιν ὁλοκλήρου τοῦ Κρατικοῦ μηχανισμοῦ, διὰ τοῦ γνωστοῦ νόμου περὶ ὀργανώσεων τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν. Καὶ ἐντὸς ὀλίγου θὰ ἔχωμεν βεβαίως ὑπαλλήλους, οὐχὶ ὅμως ὑπαλλήλους τοῦ Κράτους, ὑπαλλήλους τοῦ Συναγερμοῦ οἱ ὁποῖοι παρὰ ταῦτα, δὲν θὰ ἀμείβωνται ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ἀλλὰ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας πολίτας. Αὐτὴ εἶναι ἡ χρηστὴ διοίκησις τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ὁποίαν ἀπεκαλέσαμεν ἀναβίωσιν τῆς φαυλότητος, ἀναβίωσιν τοῦ παλαιοκομματισμοῦ.

§29Θ. ΛΕΚΚΑΣ. Ὁ κόσμος τί λέγει; Σεῖς μπορεῖτε νὰ λέγετε ὅ,τι θέλετε.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κύριε συνάδελφε, τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ.

§31Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἴσως, ἡμεῖς ἔχομεν ἄδικον καὶ ἐκεῖνοι ἔχουν δίκαιον, ἴσως ὅταν λέγουν χρηστὴν διοίκησιν, ὅταν τὴν ἐπηγγέλλοντο καὶ σήμερον ποὺ πρόκειται νὰ τὴν ἐφαρμόσουν, ἐννοοῦν ὡς χρηστὴν διοίκησιν πᾶν ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὸν Συναγερμόν, ἀντεθνικὸν δὲ καὶ ἀντιλαϊκὸν εἶναι ὅτι ἐξυπηρετεῖ τοὺς ἀντιπάλους. Ἀλλὰ γνωρίζετε, κύριοι, ποῦ ὁδηγεῖ ἡ θεωρία αὐτή. Ὁδηγεῖ εἰς τὸ μονοκομματικὸν Κράτος, τὸ ὁποῖον εἶναι χειρότερον ἀπὸ τὴν φανερὰν μορφὴν τοῦ παλαιοκομματισμοῦ, ἀποτελεῖ μίαν μεθοδικὴν προσπάθειαν καταλύσεως τῆς δημοκρατίας καὶ καταλύσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἐπέτρεπε τὸ διεθνὲς κλῖμα, ὁ Συναγερμὸς θὰ ὡδηγεῖτο εἰς ἀπροκάλυπτον ἐπιβολὴν τοῦ μονοκομματικοῦ κράτους, τοῦ φασιστικοῦ κράτους. Ἀπὸ ἐκεῖ ἠκούσθη ὅτι ὁ Ε. Σ. ἀποτελεῖ τὸ τελευταῖον πείραμα τοῦ Ἀστικοῦ Καθεστῶτος. Ἀπὸ ἐκεῖ ἠκούσθη ἡ θεωρία ὅτι πολοῦνται αἱ πολιτικαὶ δυνάμεις μεταξὺ Συναγερμοῦ καὶ Κομμουνισμοῦ. Τί σημαίνει, κύριοι βουλευταί, τοῦτο; Ὅτι ἀποτυγχάνοντος τοῦ Συναγερμοῦ, μοιραίως ἔρχεται ὁ κομμουνισμός. Ἡ μία θεωρία συμπληρώνει τὴν ἄλλην, διὰ νὰ κατασταλάξῃ εἰς τὸ ἀσφαλὲς συμπέρασμα, ὅτι ἱδρύομεν Κράτος μονοκομματικόν, ἢ παραδιδόμεθα εἰς τὸν Κομμουνισμόν, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι οὐδέποτε οἰκειοθελῶς παραδίδεται ἓν Ἀστικὸν Καθεστὼς εἰς τὸν Κομμουνισμόν. Ἀλλὰ ἡ θεωρία τοῦ μονοκομματικοῦ Κράτους ἀποτελεῖ πληρεστέραν ἄρνησιν τῆς ἀληθοῦς δημοκρατίας. Διότι ἡ ἀληθὴς δημοκρατία δὲν σημαίνει ἁπλῶς συνύπαρξιν συμπολιτεύσεως καὶ ἀντιπολιτεύσεως. Ἀληθὴς δημοκρατία ὑπάρχει ὅταν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἐκπροσωποῦνται καὶ ἐκφράζονται ὅλαι αἱ σημαντικαὶ λαϊκαὶ ροπαὶ καὶ τάσεις καὶ ὅταν αἱ τάσεις αὐταὶ δὲν στραγγαλίζονται καὶ δὲν τίθενται εἰς τὸ περιθώριον τῆς δημοσίας ζωῆς, ἀλλὰ εἶναι παράγοντες οἱ ὁποῖοι ἐπιδροῦν ἐπ’ αὐτῆς καὶ συντελοῦν εἰς τὴν διαμόρφωσίν της. (Θόρυβος καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ μὴ κάμνετε οὔτε σχόλια, οὔτε διακοπάς, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν.

§33Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἀλλ’ αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ πίστις πρὸς τὸ περίεργον εἶδος τῆς φασιστικῆς δημοκρατίας τοῦ Ε. Σ., κατευθύνει τὴν ὅλην κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν πολιτικήν της. Πιστεύει ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς βαθμιαίας ὑποδουλώσεως τοῦ λαοῦ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἐπικράτησιν τοῦ συστήματος ἐκείνου. Κύριοι, μὴ ἐκλαμβάνετε τὴν φαινομενικὴν καὶ ἐπιφανειακὴν ἀδράνειαν τοῦ λαοῦ ὡς ἐπιδοκιμασίαν τοῦ ἔργου σας! Μὴ τὴν ἐκλαμβάνετε ὡς ἀνοχὴν καὶ ὡς ὑποταγὴν τοῦ λαοῦ εἰς τὰ σχέδια καὶ τὰς ἐπιδιώξεις σας. Δὲν ἐπέστη ἡ στιγμὴ διὰ νὰ σείσῃ ὁ λέων τὴν φοβερὰν χαίτην του καὶ ἐκβάλῃ τοὺς βρυχηθμούς του. Ἀναστρέψατε πορείαν καὶ πορείαν 180 μοιρῶν, διὰ νὰ μὴ εἶναι ἀργά. Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα εἰς τὴν ἱστορίαν, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπλήρωσαν μὲ βαρύτατον τίμημα τὴν περιφρόνησιν πρὸς τὸν λαὸν καὶ τὴν προσπάθειαν τῆς ὑποταγῆς του. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἠθέλησε προδικάζων προχθὲς τὸ μέλλον, νὰ ὁμιλήσῃ διὰ τετραετίας καὶ δωδεκαετίας καὶ νὰ εἴπῃ πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς πτέρυγος ἐκείνης: «Δὲν γνωρίζετε ἐὰν θὰ εἶσθε τὴν ἑπομένην τετραετίαν ἐκεῖ», Προεδίκασε καὶ προδιέγραψε τὸ μέλλον, τὸ ὁποῖον βεβαίως κατὰ τὸν ποιητὴν ἀνήκει μόνον εἰς τὸν Θεόν. Ἀλλ’ ἐάν, κύριοι, συνεχίσετε τὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖτε, ἐπιτρέψατέ μας, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ εἴπωμεν καὶ εἰς ὑμᾶς καὶ εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πολὺ φοβούμεθα ὅτι βαίνετε ἀκατάσχετοι πρὸς τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀκούσετε τὸν βαρύτατον τοῦ Χρυσοστόμου ἀφορισμόν: «Ποῦ ἡ λαμπρὰ τῆς Ὑπατίας περιβολή;». Καὶ διὰ μὲν τοὺς δημοκράτας δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν, ἡ ἀποχώρησις ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν. Ἀποτελεῖ νέαν ἐνίσχυσιν καὶ δίδει νέας δυνάμεις διὰ τὴν ἐπάνοδον καὶ κατάκτησιν τῆς ἐξουσίας. Δι’ ἐκείνους ὅμως, οἱ ὁποῖοι ἐμπνέονται ἀπὸ φασιστικὰς ἀντιλήψεις, ἰσοδυναμεῖ πρὸς καταδίκην, ἰσοδυναμεῖ πρὸς θάνατον. Κύριοι, ἐτελείωσα τὸν λόγον μου. Δὲν θὰ ἤθελα νὰ ἐπεκταθῶ καὶ ἐπὶ ἄλλων ζητημάτων, διότι συνάδελφοί μου ἐξαιρετικοὶ θὰ ἀπαντήσουν καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ μὴ ἀφήσω ἀναπάντητον ἕνα χαρακτηρισμὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἐπανῆλθεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁμιλῶν περὶ «ὑποκυβερνήσεων». Ὁμιλεῖτε, κύριοι, περὶ ὑποκυβερνήσεων σεῖς διὰ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, ὅταν ἐκείνη εἶχε τὸ θάρρος εἶχε τὸ ἀνάστημα τὸ πολιτικόν, μὲ τὴν ἀσθενῆ πλειοψηφίαν, τὴν ὁποίαν διέθετε νὰ εἴπῃ, τί; «Εἶμαι Κράτος πτωχόν, εἶμαι ἀποφασισμένον νὰ διατηρήσω τὰς δυνάμεις μου τὰς στρατιωτικάς, ἀλλὰ καὶ ἔχω ἀνάγκην ἐνισχύσεως». Δὲν ἔκαμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπράξατε σεῖς, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ: Προθυμία καὶ ὑποταγή. Ἡμεῖς ἑπομένως δὲν ὑπήρξαμεν ὑποκυβέρνησις. Ὑπήρξαμεν Κυβέρνησις, ἀνταξία τοῦ λαοῦ τοῦ δημοκρατικοῦ, τὸν ὁποῖον ἐξεπροσωποῦμεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δὲν εἶναι δυνατὸν σεῖς νὰ ἀποδίδετε τοιαύτην μομφὴν εἰς ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε πάντοτε ἀγέρωχος, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε πάντοτε τολμηρὸς καὶ ἠθέλησε πάντοτε νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὰ ἐθνικὰ προβλήματα μὲ τὸ ἀνάστημά του, τὸ ὁποῖον τοῦ ἔδωσαν οἱ ἀγῶνες του καὶ αἱ θυσίαι του ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ αἱ θυσίαι τοῦ Ἔθνους. Εἰς δὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ διαστείλῃ τὴν θέσιν τοῦ Κόμματός μας κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ὁμολογουμένως μᾶς ἐπροκάλεσε κάποιαν ἔκπληξιν, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν Ἑλληνοαμερικανικὴν συμφωνίαν, ἔχω νὰ εἴπω ὅ,τι εἴπομεν, κ. Ὑπουργέ, ὅταν ἀπηντήσαμεν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ διεκηρύξαμεν τὴν πίστιν μας, πρὸς τοὺς δύο αὐτοὺς ὀργανισμούς, καὶ τοῦ ΝΑΤΟ καὶ τοῦ ΟΗΕ. Ἡμεῖς, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀλλαμανῆς, εἶπε χθές, εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὡδηγήσαμε τὴν χώραν εἰς τὸ Σύμφωνον ἐκεῖνο καὶ ἑπομένως ἡμεῖς περισσότερον παντὸς ἄλλου, ἐμμένομεν εἰς πᾶσαν ὑποχρέωσιν ἀπορρέουσαν ἐκ τοῦ Συμφώνου ἐκείνου. Ἡμεῖς, ὅμως, εἴπομεν καὶ τότε καὶ συνεχίζομεν, βάσει τῶν ἰδίων μας ἀρχῶν, ὅτι ἀξιοῦμεν ἴσην μεταχείρισιν. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς συμμάχους ἐκπροσώπους, καὶ ἐκείνους λαοῦ δημοκρατικοῦ, νὰ θέτουν τὴν Ἑλλάδα εἰς ἥσσονα μοῖραν ἔναντι ἄλλων συμμάχων καὶ ἔναντι ἀκόμη χθεσινῶν ἐχθρῶν. Ἐπιθυμοῦμεν ἴσην μεταχείρισιν. Μᾶς δίδουν τὸ δικαίωμα τοῦτο αἱ θυσίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνέμενε ποτὲ ἀπὸ ἐπίσημα χείλη ὑποσχέσεις διὰ νὰ προμαχήσῃ ὑπὲρ τῶν κοινῶν ἰδανικῶν τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Ὅταν ἡ Ἰαπωνία, μέχρι χθὲς χώρα ἐχθρική, ἐζήτησε νὰ ἀπαλειφθῇ ὁ ὅρος τῆς ἑτεροδικίας καὶ οἱ σύμμαχοι τὸ ἐδέχθησαν, διατὶ νὰ τραυματίζεται ἡ ἐθνικὴ ψυχὴ καὶ ἡ φιλοτιμία τῶν Ἑλλήνων, ὅτι τυγχάνουν κατωτέρας μεταχειρίσεως ἔναντι ἄλλων; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον. Περιορίζομαι εἰς τὸ νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησίν μου διὰ τὰς συντελεσθείσας προόδους εἰς τὸν τομέα τὸν διπλωματικόν, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν συνέχειαν τῆς προσπαθείας καὶ ἐπιδοκιμασίαν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Περιορίζομαι ἐπίσης νὰ ἐκφράσω τὴν ἱκανοποίησιν καὶ τὴν χαράν μου διὰ τὰς προόδους, αἱ ὁποῖαι συνετελέσθησαν εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκπαιδεύσεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὀργανώσεως καὶ ἀνανεώσεως ὑλικοῦ, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐκεῖναι ἀποτελοῦν συνέχειαν τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Κύριοι, ἐτελείωσα. Νομίζω, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις ἐπικαλουμένη οἱαδήποτε στοιχεῖα νὰ ἀνατρέψῃ μίαν πραγματικὴν κατάστασιν. Συνέθλιψεν ὅλας τὰς ἐργαζομένας τάξεις. Ηὐνόησε μίαν μερίδα, τὴν οἰκονομικὴν ὀλιγαρχίαν. Θὰ ἦτο εἰλικρινὴς καὶ θὰ εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἀναγνωρίσωμεν τὴν εἰλικρίνειάν της ἐὰν ἔλεγεν: Αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ ἔτος τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας καὶ θὰ προχωρήσωμεν εἰς τοὺς ἄλλους τομεῖς. Ἐλπίσατε, ἑπομένως, αἱ λοιπαὶ τάξεις διὰ τὸ μέλλον. Καὶ ἀναμφισβητήτως ὑπῆρξε τὸ ἔτος τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας καὶ τῆς ἐξουθενώσεως ὅλων τῶν ἐργαζομένων τάξεων. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ἐκπροσώπου τῶν Κομμάτων διὰ νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον, συνεχίζεται ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων. Ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, παρὰ τὴν σειρὰν τῶν ἐγγεγραμμένων, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 19 προτελευταία παράγραφος τοῦ Κανονισμοῦ, δύναται, ἢ μᾶλλον δικαιοῦνται νὰ λάβουν τὸν λόγον, καὶ οἱ ἀντιλέγοντες, ἐὰν ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένοι ἐναλλάξ. Ἐπὶ τῶν ἤδη ἐγγεγραμμένων 24 ρητόρων, οἱ 20 εἶναι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ 4 τῆς Συμπολιτεύσεως. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§35Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συνεπληρώθη ἔτος ἀπὸ τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης εἶχεν ἀσκήσει ἀντιπολίτευσιν εὔκολον καὶ ἄνετον, ἀφ’ ὅτου ὅμως ἔγινε Κυβέρνησις, ἀνέλαβε νὰ κατευθύνῃ ὑπευθύνως τὰς τύχας τῆς Χώρας μας. Συνάδελφος τῆς Συμπολιτεύσεως, χαρακτηριστικώτατα χθὲς ἀνέφερεν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀπέκτησεν ἐπὶ τέλους παρελθὸν καὶ τὸ πρόσφατον παρελθὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καλούμεθα σήμερον νὰ κρίνωμεν. Τὴν ἀρχὴν τῆς συζητήσεως ἔκαμεν ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔδωσεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ δι’ αὐτῆς ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου της. Χρέος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι νὰ κρίνῃ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ διατυπώσῃ τὰς ἀπόψεις της καὶ νὰ ὑποδείξῃ τί κατὰ τὴν ἰδικήν της ἀντίληψιν ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνῃ. Τὸ θέμα, ἐὰν κανεὶς θέλῃ νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ ὅλων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ κυβερνητικῆς πλευρᾶς ἐξετέθησαν, εἶναι τόσον μέγα, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ καλυφθῇ ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν ἑνὸς καὶ μόνον ρήτορος. Ἄλλωστε ὁ συναρχηγὸς τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω, ἔδωσε μίαν πλήρη καὶ ἐμπεριστατωμένην ἀπάντησιν εἰς τοὺς κυβερνητικοὺς ἰσχυρισμούς. Εἰς ἡμᾶς, τοὺς ἐν συνεχείᾳ ρήτορας, ἀπομένει νὰ ἀναπτύξωμεν ὡρισμένα εἰδικώτερα θέματα καὶ νὰ φωτίσωμεν πληρέστερον ὡρισμένας πλευρὰς τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξηντλήθησαν ἀπὸ τὰς μέχρι τῆς στιγμῆς συζητήσεις. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν κανεὶς θελήσῃ νὰ δώσῃ ἕνα γενικὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ συνοψίσῃ εἰς τὸ ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς διακυβερνήσεως τῆς Χώρας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπάγου ἐπέτυχε νὰ χειροτερεύσῃ τὴν ζωὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς τοῦτο εἶναι εὐχερὲς νὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι, ἐὰν θελήσωμεν ἀντικειμενικῶς νὰ ἐξετάσωμεν τὰς ἐπὶ μέρους πλευρὰς τοῦ θέματος. Δὲν νομίζω, ἐν πρώτοις, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσῃ κανείς, ὅτι κατόπιν τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος τῆς διακυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐπηκολούθησε μία σημαντικωτάτη ὕψωσις τοῦ τιμαρίθμου, ἐνῷ δὲν ὑπῆρξεν ἀνάλογος αὔξησις τῶν εἰσοδημάτων τῶν διαφόρων τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἔγινε μακρὰ συζήτησις καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου, ἀλλὰ καὶ παλαιότερον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμαρίθμου. Συνάδελφος τῆς Συμπολιτεύσεως ἠθέλησε νὰ ἐμφανίσῃ ἀλάνθαστον τὸν τιμάριθμον καὶ εἶπεν ὅτι ὁ τιμάριθμος εἶναι ὅπως τὸ θερμόμετρον, τὸ ὁποῖον μὲ ἀπόλυτον ἀκρίβειαν ἑκάστοτε δίδει τὸν πυρετόν. Νομίζω ὅτι καὶ ὁ ἴδιος εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι οἱ τιμάριθμοι, οἱ ὁποῖοι δίδονται, εἰδικῶς ὁ τιμάριθμος, τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπεκαλέσθη, κάθε ἄλλο παρὰ τὸ ἀλάθητον δύναται νὰ διεκδικήσῃ ὑπὲρ ἑαυτοῦ. Ἄλλωστε δὲν εἶναι ὁ μόνος τιμάριθμος, τοῦ ὁποίου γίνεται χρῆσις. Ὅλοι, ὅσοι κάπως εἰδικώτερον ἀσχολοῦνται μὲ τὰ οἰκονομικὰ θέματα, γνωρίζουν ὅτι πέραν τοῦ τιμαρίθμου τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχουν καὶ τηροῦνται καὶ ἄλλοι τιμάριθμοι, τῶν ὁποίων τὰ συμπεράσματα ἀφίστανται οὐσιωδῶς ἀπὸ τὰ συμπεράσματα, εἰς τὰ ὁποῖα καταλήγουν οἱ τηροῦντες τὸν τιμάριθμον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸν τιμάριθμον τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, οὔτε εἰς τὸν τιμάριθμον, τὸν ὁποῖον τηροῦν δημοσιογραφικὰ ὄργανα, φίλα προσκείμενα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διότι δὲν εἶναι πρόθεσίς μου νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν διὰ τῶν τιμαρίθμων ἀπόδειξιν τῆς βασιμότητος τῶν ἐπιχειρημάτων. Κύριοι συνάδελφοι, δόξα τῷ Θεῷ, μέσα εἰς τὴν Ἑλλάδα ζῶμεν ὅλοι μας. Παιδιὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ εἴμεθα, μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διαρκῶς καὶ συνεχῶς ἐπικοινωνοῦμε. Καθένας ἀπὸ σᾶς, νομίζω εὐχερέστατα δύναται νὰ διαπιστώσῃ ὅτι οὐσιωδέστατα ἐπεβαρύνθη τὸ κόστος τῆς ζωῆς, ὅλων ἀναμφισβητήτως τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς τὸν τόπον μας, κύριοι συνάδελφοι, ἀφ’ ἧς ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν, συνηθίζεται πλέον νὰ ἀντιμετωπίζωνται μὲ περισσὴν ἄνεσιν καὶ εὐκολίαν μεγάλα οἰκονομικὰ θέματα. Ἐλήφθη ἕνα βασικὸν οἰκονομικὸν μέτρον, ὅπως ἡ ὑποτίμησις τῆς ἑλληνικῆς δραχμῆς, καὶ εἴδατε ἀμέσως ἐντὸς βραχυτάτου χρονικοῦ διαστήματος σημαντικὴν ἄνοδον τῶν τιμῶν. Ἡ Κυβέρνησις δὲν φαίνεται οὐδαμῶς νὰ συγκινῆται ἀπὸ τὸ φαινόμενον αὐτό. Δὲν φαίνεται οὐδαμῶς νὰ συγκινῆται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱανδήποτε καὶ ἐὰν παραδεχθῆτε τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου, καὶ 20% μόνον ἐὰν τὴν παραδεχθῆτε αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ Ἕλλην, ὁ ἔχων ἓν ἑκατομμύριον, διαθέτει σήμερον μόνον 800.000. Κατὰ συνέπειαν, τὸ ⅕ τοῦ εἰσοδήματός του ἐφαλκίδευσεν ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐτήρησε. Εὔκολα καὶ ἄνετα ἀντιμετωπίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὸ θέμα. Θὰ σᾶς θυμήσω ὅμως ὅτι εἰς ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν παλαιοτέραν δημοκρατικὴν παράδοσιν, εἰς τὰς ὁποίας αἱ Κυβερνήσεις συνηθίζουν νὰ σέβωνται περισσότερον τὰ δικαιώματα τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος τὰς ἀναδεικνύει μὲ τὴν ψῆφον του, εἰς τὴν Ἀγγλίαν π. χ., διὰ νὰ αὐξήσουν κατ’ ὀλίγα σελίνια ἢ πέννας τὴν τιμὴν ἑνὸς βασικοῦ εἴδους γίνεται μακρὰ συζήτησις εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ αἱ Κυβερνήσεις μὲ δέος ἀντιμετωπίζουν τὸ ἐνδεχόμενον αὐτό. Ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱαδήποτε καὶ ἂν θελήσετε νὰ παραδεχθῆτε ὅτι εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου — καὶ δὲν ἐπιμένω νὰ σᾶς δώσω ἐγὼ ἀκριβὲς ποσοστὸν — γεγονὸς ἀναντίρρητον εἶναι, ἄλλωστε καὶ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὸ ὡμολόγησεν, ὅτι ὑπάρχει μία αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου, ἡ ὁποία ὑπερβαίνει σημαντικῶς τὴν αὔξησιν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐχορήγησεν εἰς τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια. Κατὰ συνέπειαν, δὲν νομίζω ὅτι συζητεῖται, δὲ νομίζω ὅτι οὐδεὶς καλῆς πίστεως ἄνθρωπος εἰς τὸν τόπον αὐτὸν δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἡ θέσις τῶν ἐργαζομένων, τῶν ἐργατῶν καὶ γενικῶς τῶν πάσης φύσεως μισθωτῶν, εἴτε ἰδιωτικῶν εἴτε κρατικῶν ὑπαλλήλων εἶναι χειροτέρα ἀπὸ ὅτι ἦτο τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπάγου ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ἀλλά, λέγει ἡ Κυβέρνησις, τὸ ἐφετεινὸν ἔτος δὲν εἶναι τὸ ἔτος τῶν ἐργαζομένων, εἶναι τὸ ἔτος τῶν ἀγροτῶν. Πρὸς αὐτοὺς ἐστράφη καὶ εἰς τὴν καλυτέρευσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἀγροτῶν ἀπέβλεψεν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου διεξοδικῶς ἀπησχολήθη μὲ τὸ θέμα καὶ ὀρθότατα ἔπραξε, διότι ἀναμφισβητήτως, διὰ τοὺς καλῆς πίστεως συζητητάς, ἀπὸ αὐτὸ θὰ κριθῇ ἡ ἐπιτυχία τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν λιδίαν λίθον, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ κριθῇ ἡ πολιτική της. Τὸ πρόβλημα εἶναι, ἐπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις ἢ ὄχι, αὐτὸ τὸ ὁποῖον διεκήρυξεν ὅτι ἐπέτυχε καὶ τὸ ὁποῖον ἀπηγγέλθη κατὰ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνήγγειλε τὴν ὑποτίμησιν τῆς Ἑλληνικῆς δραχμῆς; Κύριοι συνάδελφοι, ἀναμφισβήτητον γεγονὸς εἶναι, ὅτι ὁ τιμάριθμος μέχρι σήμερον ὑψώθη σημαντικῶς. Δὲν κάμνω προβλέψεις διὰ τὸ μέλλον, εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ θὰ ἔλθω ἐν συνεχείᾳ, χωρὶς, ἄλλωστε, καὶ τότε νὰ κάμω συγκεκριμένας προβλέψεις, διότι τοῦτο δὲν εἶναι εἰς τὰς συνηθείας μου. Ὁ ἀγρότης, κύριοι βουλευταί, ἔχει εἰσόδημα ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, καὶ ἔχει πολλαπλᾶς ἀνάγκας. Πάντοτε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ὁσάκις συνεζητήσαμεν τὸ θέμα τῆς τύχης τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν, πάντοτε ἀνέκυπτε τὸ θέμα τῆς ἀνισότητος, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ ὁ Ἕλλην ἀγρότης. Ἐγένετο καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ γίνεται λόγος διὰ τὴν ψαλίδα, ἡ ὁποία ἐμφανίζεται ἀπὸ τὴν σχέσιν τῶν δύο αὐτῶν τιμῶν. Συνεπῶς, διὰ νὰ μπορέσῃ κανεὶς νὰ κρίνῃ, ἐὰν ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς ἔχει σήμερον τύχην καλυτέραν, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν ἐσημειώθη αὔξησις τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ ὁ ἀγρότης. Εἰς τοῦτο, οὐδεὶς ἄλλος δύναται νὰ δώσῃ ἐγκυρότερα στοιχεῖα ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία ἄλλωστε ἐλέγχεται σήμερον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία καὶ εἰδικὸν νόμον ἔκαμεν διὰ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν διοίκησιν τῆς Τραπέζης τὸν ἄνθρωπον τῆς ἐμπιστοσύνης της. Εἶναι γεγονὸς γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀπὸ τοῦ 1946 τηρεῖ τοὺς εἰδικοὺς δείκτας, οἱ ὁποῖοι δεικνύουν τὸν τιμάριθμον τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, καὶ τὸν τιμάριθμον τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν. Οἱ δεῖκται αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐμφανίζουν τὴν σχέσιν μεταξὺ τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν, ἀποδεικνύουν, ὅτι ἔχομεν μὲν μίαν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν εἰδῶν, ἡ ὁποία δύναται νὰ προσδιορισθῇ περίπου εἰς τὸ 11%, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως, ἔχομεν σημαντικῶς μεγαλυτέραν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν οἱ ἀγρόται καὶ τὰ ὁποῖα προσδιορίζονται εἰς τὸ 23%. Δηλαδή, ἐὰν καὶ εἰς τὸ παρελθὸν εἴχομεν μίαν ψαλίδα μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν τιμῶν, τὸ ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος ἐμεγάλωσε κατὰ 12%. Εἶμαι περίεργος, νὰ ἀκούσω τί θὰ ἀντείπῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν παρατήρησιν αὐτήν, διότι τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς δὲν τοὺς ἔδωσεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι νοητὸν νὰ ὑποτεθῇ, ὅτι προσπαθεῖ νὰ δυσφημίσῃ τὴν πολιτικὴν τοῦ κ. Μαρκεζίνη. Ἄλλωστε εἶναι πολὺ χαρακτηριστικὴ καὶ ἐκφράζει τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον διέπει τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι οἱ τιμάριθμοι, οἱ ὁποῖοι τηροῦνται ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, ἔπαυσαν νὰ δίδωνται εἰς τὴν δημοσιότητα. Ἀφ’ ἧς δηλαδὴ οἱ τιμάριθμοι αὐτοὶ ἐνεφάνισαν δεδομένα, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν εὐχάριστα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐνόμισεν, ὅτι εἶχε χρέος, νὰ διατάξῃ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, νὰ μὴ τοὺς δίδῃ εἰς τὴν δημοσιότητα. Ἴσως πιστεύει ὅτι οὕτω θὰ πείσῃ τὴν κοινὴν γνώμην περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς πολιτικῆς του. Πάντως δὲν ἐπιδιώκει νὰ μᾶς στερήσῃ ἑνὸς μέσου, βάσει τοῦ ὁποίου, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶμεν, καὶ νὰ ἀποδείξωμεν τὴν χειροτέρευσιν τῆς θέσεως τοῦ ἀγρότου. Πέραν ὅμως αὐτῶν, πέραν τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ θέσις τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου, ἀπὸ ἀπόψεως βιοτικοῦ ἐπιπέδου ἐχειροτέρευσεν, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζουν τὸ ἔτος τῶν ἀγροτῶν. Ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, ἐνεφάνισε καὶ πλείστους ἄλλους λόγους, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Εἰς ἐμὲ θὰ ἐπιτραπῇ νὰ προσθέσω, καί τινας ἄλλους. Ἡ Κυβέρνησις, καὶ εἰδικώτερον οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τῆς Γεωργίας, ἐπηγγέλθησαν, καὶ προεκλογικῶς καὶ μετεκλογικῶς, ὅτι θὰ μειώσουν τὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων. Καὶ ὅμως ὑποθέτω, ὅτι ὅλοι γνωρίζουν, ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν τῶν λιπασμάτων, εἶναι 60%. Τὰ λιπάσματα σήμερον εἶναι ἀπρόσιτα εἰς πλείστας περιπτώσεις διὰ τὸν Ἕλληνα ἀγρότην. Ἐπίσης διὰ πρώτην φοράν, μεταπολεμικῶς, ἐμφανίζεται τὸ φαινόμενον, οἱ Ἕλληνες ἀγρόται νὰ στεροῦνται λιπασμάτων τὴν ἐποχὴν τῆς σπορᾶς. Ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἐγὼ προσωπικῶς, ὑπέβαλον ἐπερώτησιν καὶ θὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα ἐκτενῶς. Ἀλλὰ εἰς μίαν γενικὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ θέμα ἔχει θέσιν. Οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τὴν ὕψωσιν, εἶναι γνωστοί. Ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐμπορίας τῶν λιπασμάτων. Τοῦτο ἐξήγγειλε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Ἀργότερον ὅμως, ἀμφότεροι ἀντελήφθησαν, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐμπορίας τῶν λιπασμάτων, ἦτο ἐκ τῶν πραγμάτων ἀνέφικτος, καὶ ὑπεχρεώθησαν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσαν αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις. Τοῦτο ὅμως εἶχεν ὡς συνέπειαν νὰ καθυστερήσῃ ἡ προκήρυξις ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. τῶν μειοδοσιῶν διὰ τὴν προμήθειαν τῶν λιπασμάτων. Καὶ ἐν συνεχείᾳ ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐνέκρινε τὰ ἀποτελέσματα τῶν μειοδοσιῶν καὶ τὰς ἐπανέλαβε συχνὰ ἄνευ λόγου. Ἐὰν εἰς τὸ γεγονὸς αὐτὸ προστεθῇ καὶ τὸ ὅτι, ἐξάγομεν ἑλληνικὰ λιπάσματα εἰς ξένας χώρας, διότι ἡ ἐξαγωγὴ καθίσταται συμφέρουσα διὰ τοὺς βιομηχάνους τῶν λιπασμάτων, τότε θὰ ἴδητε, κύριοι, τὴν εἰκόνα τῆς στοργῆς τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Ἔτσι, ἀντικρύσαμεν τὸ πρωτοφανὲς γεγονὸς νὰ ἐμφανισθῇ τὸ Κράτος ἄνευ ἀποθεμάτων. Πρέπει ὅμως νὰ σημειωθῇ καὶ τοῦτο. Ἀπὸ τῆς ὑποτιμήσεως σημειοῦται σημαντικὴ αὔξησις τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας. Θὰ ἀνέμενε κανείς, ὅτι θὰ εἴχαμεν, κατὰ συνέπειαν, αὔξησιν τῶν δανείων καὶ τῶν ἐν γένει πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι χορηγοῦνται πρὸς τοὺς ἀγρότας. Εἶναι καταπληκτικὸν τὸ γεγονός, ὅτι παρὰ τὴν εὐχέρειαν τὴν ὁποίαν ὄντως ἀπέκτησεν ἡ Κυβέρνησις, σημαντικῶς μεγαλυτέραν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν εἶχον αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις, παρὰ ταῦτα τὰ μεσοπρόθεσμα δάνεια εἰς τὰ ὁποῖα ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς χώρας στηρίζεται καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα τόσα προσδοκᾶ ἡ οἰκονομία τῆς χώρας μας, διότι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου καμμία τοποθέτησις δανείων, δὲν εἶναι τόσον παραγωγική, ὅσον αὐτά ταῦτα ἐμειώθησαν εἰς τὸ ἥμισυ, τὰ δὲ βραχυπρόθεσμα καλλιεργητικὰ δάνεια, μέχρι τῆς στιγμῆς καμμίαν δὲν ἐνεφάνισαν αὔξησιν. Εἰς τὸ πρόγραμμα δὲ τὸ ὁποῖον κατηρτίσθη ὡς ἐπληροφορήθημεν, θὰ ἐμφανίσουν μίαν αὔξησιν 15–20%. Αὔξησιν πάντως, δυσανάλογον πρὸς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμένῃ τις κατόπιν τῆς νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς. Ὑπάρχει ὅμως καὶ κάτι ἄλλο ἀκόμη: Τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ δὲν ἐπροστατεύθησαν. Εἶναι γνωστὴ ἡ ἰδιομορφία, τὴν ὁποίαν παρουσιάζουν πλεῖστα ὅσα προϊόντα τῆς Ἑλληνικῆς γῆς. Καὶ ἡ πολιτικὴ τῆς κάθε Κυβερνήσεως, δὲν κρίνεται τόσον ἀπὸ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν πραγματοποιοῦν τὰ ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα, ὅσον κρίνεται ἀπὸ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ὁ Ἕλλην ἀγρότης, ὁ ὁποῖος τὰ παράγει, εἰσπράττει. Ἐπ’ αὐτοῦ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψε τὴν πολιτικὴν τῆς συγκεντρώσεως, τὴν ὁποίαν αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις εἶχον χαράξει καὶ ἡ πεῖρα εἶχεν ἐπιβάλει, καὶ ἠκολούθησε νέαν ἰδικήν της πολιτικὴν ἀνεπαρκῆ, διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἑλληνικῶν γεωργικῶν προϊόντων. Πέραν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τοιοῦτον ἀτυχῆ τρόπον, ὥστε παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι διετέθη ἓν τρισεκατομμύριον δραχμῶν, δὲν ὡλοκληρώθη, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ τιμὴ τοῦ σίτου νὰ πέσῃ εἰς τὰ ἐπίπεδα τῶν 2200 δραχμῶν, δι’ οὐδὲν ἄλλο προϊόν ἐγένετο συγκέντρωσις. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ πρόβλημα τοῦ ἐλαίου καὶ δι’ αὐτὸ ὅμως δὲν προτίθεται νὰ κάμῃ συγκέντρωσιν. Τὸ θέμα θὰ τὸ συζητήσωμεν εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν. Προειδοποιοῦμεν ὅμως τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ μοιραία συνέπεια τῆς πολιτικῆς της εἶναι νὰ πέσῃ τὸ λάδι πολὺ κάτω τῶν ἐπιπέδων τὰ ὁποῖα ἐμφανίζει ὁ κ. Μαρκεζίνης εἰς τοὺς πίνακάς του καί, ταὐτοχρόνως μοιραία συνέπεια εἶναι, μετὰ ἕνα ἔτος, τὸ λάδι νὰ εἶναι ἀπρόσιτον διὰ τὰς μεγάλας καταναλωτικὰς μάζας. Ἀκόμη, ὅμως, καὶ κάτι ἄλλο. Ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἔκαμε τὴν ὑποτίμησιν, μᾶς εἶπεν ὅτι ἀντιτίθεται ἀπολύτως, τόσον διὰ λόγους ἀρχῆς, ὅσον καὶ διὰ λόγους οὐσιαστικούς, πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς διαφορᾶς συναλλάγματος, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑπεστηρίζαμεν καὶ ὑποστηρίζομεν. Μᾶς εἶπεν ὅτι, ἐφεξῆς, τὸ δολλάριον θὰ στοιχίζῃ 30.000 δραχμ. Πρὸς 30.000 θὰ πληρώνεται ὁ ἐξαγωγεὺς καὶ πρὸς 30.000 θὰ τὸ πληρώνῃ ὁ εἰσαγωγεύς. Καὶ ὄντως, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἀρχὴ αὐτὴ ἐτηρήθη ἀπαρεγκλίτως. Ἐτηρήθη τόσον ἀπαρεγκλίτως, ὥστε ἐμειώθησαν αἱ τιμαὶ τῶν εἰδῶν πολυτελείας εἰς τὴν Ἑλλάδα παρὰ τὸ γεγονὸς τῆς ἀνόδου τοῦ τιμαρίθμου. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἴδη ὑπερπολυτελείας προσφέρονται ἀφθόνως εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγορὰν καὶ εἰς τιμὰς μικροτέρας ἀπὸ τὰς πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως. Καὶ ἐνῶ αὐτὸ ἐγένετο, ἐνῶ ἡ Κυβέρνησις ἐπέμεινε εἰς τὴν τιμὴν τῶν 30.000 ἀκόμη καὶ διὰ τὰ εἴδη τῆς λαϊκῆς καταναλώσεως, τῆς εὐρείας λαϊκῆς καταναλώσεως, ἀκόμη καὶ διὰ τὸ σιτάρι, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσαχθῇ διὰ νὰ φάῃ ψωμὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἐνῶ ἠρνήθη δι’ οἱονδήποτε εἶδος βασικῆς καταναλώσεως νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἀρχὴν αὐτήν, ἐν τούτοις, ἰσχύει παρακράτημα διὰ τρία ἀπὸ τὰ βασικὰ ἑλληνικὰ προϊόντα. Διατί, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία καθώρισε νέαν ἰσοτιμίαν τοῦ συναλλάγματος, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ἑορτάζομεν τὸ ἔτος τῶν ἀγροτῶν, διατὶ δὲν τοὺς δίδει τὴν φυσικὴν τιμήν, τὴν ὁποίαν ὅλα τὰ προϊόντα ἔχουν; Διατὶ εἰς τὸ λάδι πρέπει νὰ τεθῇ παρακράτημα; Διατὶ εἰς τὸ βαμβάκι νὰ ὑπάρχῃ παρακράτημα; Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τοῦτο ἕνα βαρὺ λάθος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι μία πρόσθετος ἀπόδειξις ὅτι κάθε ἄλλο παρὰ στοργὴν ἐκδηλώνει ἀπέναντι τῶν ἀγροτικῶν μαζῶν. Δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον εἰς τὸ θέμα αὐτό. Εἶπον προηγουμένως ὅτι ὅσον ἀφορᾶ τοὺς μισθωτούς, συζήτησις δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε κἂν νὰ γίνῃ. Ἀναμφισβήτητον εἶναι καὶ ὡμολογημένον εἶναι ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ θέσις τῶν μισθοσυντηρήτων ἐχειροτέρευσεν. Ὑπόσχεται πάλιν ἡ Κυβέρνησις, ὑπόσχεται διὰ πολλοστὴν φοράν, ὅτι πρόκειται νὰ βελτιώσῃ τὴν θέσιν των. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς πλειοψηφίας, ὅτι εἰς τὰς προεκλογικάς του ἐπαγγελίας ὁ Συναγερμὸς διεκήρυξεν ὅτι θὰ βελτιώσῃ τὴν θέσιν τῶν ὑπαλλήλων. Ὑπεσχέθη εἰς αὐτοὺς μίαν αὔξησιν 20%. Ὄχι μόνον δὲν ἐπραγματοποίησε τὴν αὔξησιν, ἀλλὰ διὰ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς ἤδη τοὺς ἐφαλκίδευσε τὸ πενιχρόν των εἰσόδημα κατὰ ἀξιόλογον ποσοστόν, κατὰ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον μεταβάλλει τοὺς μισθούς των τις μισθοὺς πείνης. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μαρκεζίνης, μὲ τὴν εὐκολίαν ἡ ὁποία τὸν διακρίνει εἰς τὴν παροχὴν ὑποσχέσεων, ὑπόσχεται ὅτι τὸ προσεχὲς ἔτος θὰ εἶναι ἔτος τῶν ἐργαζομένων. Ἡμεῖς θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς νὰ ἴδωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προχωρῇ εἰς ἀναπροσαρμογὴν τῶν ἡμερομισθίων καὶ τῶν μισθῶν. Διότι εἶναι ἐπικίνδυνον, διὰ τὴν κοινωνικήν μας ἰσορροπίαν, νὰ ἐξακολουθῇ νὰ διατηρῆται τὸ σημερινὸν ἐπίπεδον τῶν μισθῶν. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Παπάγου, εἶναι Κυβέρνησις ἰσχυρά. Εἶναι Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπέτυχε διὰ ποικίλων μέσων νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ἐκδήλωσιν τῆς φυσικῆς ἀντιδράσεως τῶν ἐκπροσώπων τῶν ὠργανωμένων τάξεων, οἱ ὁποῖοι εὔλογον εἶναι νὰ διαμαρτύρωνται ἐνώπιον τῆς τακτικῆς αὐτῆς. Τὸ γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν συναντᾷ ἀντίδρασιν, δὲν συναντᾷ, οὐδὲ πόρρωθεν, ἀνάλογον ἀντίδρασιν πρὸς ἐκείνην τὴν ὁποίαν συνήντων αἱ Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος τῆς δίδει τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς ἀνέσεως εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς πολιτικῆς της. Τοῦτο, ὅμως, ἀκριβῶς, ἐγκυμονεῖ τοὺς μεγάλους κινδύνους. Διότι, ὅσον τὸ κακὸν περισσεύει, τόσον καὶ ὁ κίνδυνος τῆς ἐκρήξεως γίνεται περισσότερον σοβαρός. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡμεῖς θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς νὰ ἴδωμεν καὶ νὰ χειροκροτήσωμεν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν, ἡ ὁποία εἶναι ἐπιβεβλημένη καὶ πρέπει νὰ πραγματοποιηθῇ. Θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν δίδει. Ἐάν, ὅμως, κρίνωμεν ἀπὸ τὰ ὅσα μέχρι σήμερον ἴδομεν, δικαιούμεθα, νομίζω, νὰ ἔχωμεν πολλὰς ἀμφιβολίας καὶ ἐπιφυλάξεις. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ ὅλοι οἱ μέχρι σήμερον ἀπολογηταὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ὁμολογοῦν καὶ παραδέγονται ὅτι τὸ κυριώτερον οἰκονομικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἔλαβεν, ὑπῆρξεν ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς, ἡ ὑποτίμησις τῆς ἀξίας της. Βεβαίως, εὔλογον εἶναι, ἡ κριτικὴ ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως νὰ στρέφεται γύρω ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπῆλθον ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως. Θὰ προσπαθήσω, κύριοι συνάδελφοι, ἐν ἀπολύτῳ συντομίᾳ, διότι τὸ θέμα εἶναι μέγα, νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Βέβαιον, ὅπως προηγουμένως εἶπον, εἶναι ὅτι ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς εἶχεν ὡς ἄμεσον συνέπειαν τὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου. Ὁ μέγας κίνδυνος, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀντεμετώπισεν, ὑπῆρξε νὰ ξεφύγουν αἱ τιμαὶ ἀπὸ τὸν ἔλεγχον της καὶ νὰ ἐμφανισθῇ τὸ δυσάρεστον φαινόμενον ραγδαίας ἀνατιμήσεως τῶν εἰδῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐκινδύνευε νὰ τινάξῃ εἰς τὸν ἀέρα τὴν οἰκονομίαν μας. Εἶναι ἀκριβές, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν, ἡ ὁποία ἐσημειώθη μέχρι σήμερον, δὲν εἶναι τόση, ὅσην ὡρισμέναι ἀπαισιόδοξοι προβλέψεις ἀνέμενον. Ἐγὼ προσωπικῶς, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν συζήτησιν περὶ τῆς ὑποτιμήσεως, εἶχον τὴν εἰλικρίνειαν νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι, ἀναμφισβητήτως, ἐκέρδισε τὴν πρώτην φάσιν τῆς ὑποτιμήσεως. Δὲν εἴδομεν, δηλαδή, τὰς πρώτας ἡμέρας τὴν ραγδαίαν ἄνοδον τῶν τιμῶν, τὴν ὁποίαν ὁ καθεὶς ἐφοβεῖτο καὶ δὲν ἔχω καὶ καμμίαν δυσκολίαν νὰ εἴπω καὶ σήμερον, ὅτι τὸ ἐν συνεχείᾳ διάστημα ὑπῆρξεν εὐνοϊκὸν διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀνταπεκρίθη πρὸς τὰς προβλέψεις τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις εἶχε διατυπώσει. Ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου δὲν εἶναι ἀνησυχητικὴ εἰς σημεῖον τοιοῦτον, ὥστε νὰ κινδυνεύῃ ἐκ τούτου τοῦ λόγου νὰ ἀνατραπῇ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν πρέπει, ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ἐκ τούτου νὰ συμπεράνῃ κανεὶς ὅτι ἡ ὑποτίμησις ἐπέτυχεν. Ἀντιθέτως, μάλιστα. Μέχρι τῆς στιγμῆς, ἡ ὑποτίμησις ἐπραγματοποιήθη ἀναλώμασι καὶ ἐξόδοις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις, μέχρι σήμερον, καθυστέρησε νὰ πραγματοποιήσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἦτο στοιχειωδέστατον καθῆκον της. Ἐπέτυχε τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν διὰ τῆς ἐξαθλιώσεως τῆς μεγάλης μάζης τοῦ λαοῦ. Καὶ ἡ ἐξαθλίωσις αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζεται ἐπ’ ἄπειρον. Ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου, καθ’ ἃ λέγει ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ φανῇ συνεπής, θὰ ἔχωμεν ἀναπροσαρμογὴν τῶν μισθῶν. Καὶ ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῶν μισθῶν, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀποτελέσῃ ἄλλο στάδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ κριθῇ ἡ ἐπιτυχία τῆς πολιτικῆς τῆς ὑποτιμήσεως. Πέραν αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, τί ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεδίωξεν ἡ Κυβέρνησις νὰ πραγματοποιήσῃ διὰ τῆς ὑποτιμήσεως; Ἀναμφισβητήτως, ἄλλος κυριώτατος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν ὑποτίμησιν, ἦτο νὰ βελτιώσῃ, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὸ ἰσοζύγιον τῶν πληρωμῶν. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς πρέπει νὰ γίνῃ μία ἐξέτασις προσεκτικὴ καὶ ἀντικειμενική. Βέβαιον ἐν πρώτοις εἶναι, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ συναλλάγματος, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἀπὸ τὰς Ἑλληνικὰς ἐξαγωγὰς, δὲν εἶναι σημαντικὴ καὶ βέβαιον εἶναι ἀκόμη, ὅτι αἱ κατὰ μονάδα τιμαὶ τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων μετὰ τὴν ὑποτίμησιν, ἐμειώθησαν. Ἡ μείωσις ἀλλοῦ εἶναι μεγαλυτέρα, ἀλλοῦ εἶναι μικροτέρα. Νομίζω ὅτι ὅλοι θὰ συμφωνήσουν ἀκόμη καὶ ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὸ ὅτι κατὰ μέσον ὅρον ὑπερβαίνει τὸ 10%. Κατὰ συνέπειαν δὲν νομίζω ὅτι ἡ τακτικὴ τοῦ κ. Μαρκεζίνη νὰ συγκρίνῃ τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον προῆλθεν ἀπὸ τὰς περυσινὰς καὶ ἐφετεινὰς ἐξαγωγάς, δίδει εἰλικρινῆ εἰκόνα τῆς καταστάσεως. Ἐφέτος, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἑλληνικὴ γεωργικὴ παραγωγὴ ὑπερέβη κατὰ πολὺ τὴν ἑλληνικὴν γεωργικὴν παραγωγὴν τοῦ περασμένου ἔτους. Καὶ ἄν, π. χ., ἐφέτος εἴχατε δύο φορὲς περισσότερη σταφίδα ἀπὸ ὅ,τι ἦτο πέρυσι, κατὰ ποίαν λογικὴν τὸ συνάλλαγμα εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τὸ ἴδιον; Ἡ ἐπιτυχία τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς τιμῆς τῆς δραχμῆς, ἐν σχέσει πρὸς τὰς ἐξαγωγὰς τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων, θὰ ἐκρίνετο μόνον ἐὰν ἐξητάζετο τὸ θέμα ἀπὸ τῆς ἑξῆς βάσεως. Ὑπῆρχον ἑλληνικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξήγοντο εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀκόμη καὶ μὲ τὸ παλαιὸν σύστημα. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι εἶχον μείνει ἐλάχισται ποσότητες γεωργικῶν προϊόντων, οἱ ὁποῖαι ὅμως θὰ ἐξήγοντο καὶ μὲ τὸ προηγούμενον σύστημα, διότι ἐγένετο χρῆσις τῆς πριμοδοτήσεως. Πέραν αὐτῶν τῶν ποσοτήτων, ἰδίᾳ καπνῶν, οὐδὲν ἄλλο γεωργικὸν προϊόν εἶχε παραμείνει χωρὶς νὰ ἐξαχθῇ. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶχον ἀνάγκην ἀπὸ τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς διὰ νὰ ἐξαχθοῦν τὰ ἑλληνικὰ προϊόντα. Ἡ σταφὶς εἶχεν ἐξαχθῆ καὶ ἡ σουλτανίνα καὶ ἡ κορινθιακὴ καὶ θὰ ἐξήγοντο καὶ ἐφέτος.

§36Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. .... (δὲν ἠκούσθη).

§37Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὰ προϊόντα ἐξήγοντο καὶ μὲ τὸ παλαιὸν σύστημα καὶ δὲν παρουσιάσθη περίπτωσις μὴ ἐξαγωγῆς αὐτῶν, παρὰ μόνον εἰς σπανιωτάτας περιπτώσεις. Κατὰ συνέπειαν συμπεραίνομεν ὅτι, καὶ ἂν εἴχομεν ἐφέτος αὔξησιν συναλλάγματος ἀπὸ τὰς ἑλληνικὰς ἐξαγωγὰς, τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει ὅτι ἐπέτυχεν ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς. Καὶ τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἄλλο σκέλος τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν, εἰς τὸ σκέλος τῶν ἀδήλων πόρων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, πολλοὶ ἀριθμοὶ ἀπολύτως ἀντιφατικοὶ ἀνεφέρθησαν. Ἤκουσα διαφόρους ἀπόψεις, ἤκουσα ἀκόμη τὸν ἀγαπητὸν φίλον καὶ ἀξιότιμον ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτήν, κ. Δερτιλῆν νὰ λέγῃ ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ συναλλάγματος ἐξ ἀδήλων πόρων ἦτο 96%. Ἐγὼ διαβάζω τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ἀντὶ 55% ἔχομεν 80%, δηλαδὴ ἔχομεν μίαν αὔξησιν 35%.

§38Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Εἶναι 55%.

§39Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι 45%, καὶ ἂν ὑπολογίσετε ὅτι ἑκάστοτε τὰ τελευταῖα χρόνια, ὅπως ὑπολογίζει συντηρητικὰ ὁ κ. Δερτιλῆς, ἔχομεν αὔξησιν τῶν ἀδήλων πόρων κατὰ 10% ἔχομεν μίαν αὔξησιν 35%. Ἄν ὑπολογίσετε ὅτι τὰς πρώτας ἑβδομάδας μετὰ τὴν ὑποτίμησιν προσεφέρθη ἀποθησαυρισμένον συνάλλαγμα ἀθρόως, ἤτοι δολλάρια εὑρισκόμενα εἰς χεῖρας τῶν ἰδιωτῶν, τὰ ὁποῖα ἀνήρχοντα εἰς 8–10 ἑκατομμύρια, τότε θὰ ἴδητε ὅτι ἡ αὔξησις καταπίπτει πολὺ κάτω τοῦ ἐπιπέδου τοῦ 35%. Ἂν κατανείμητε κατὰ κεφάλαια τὸ συνάλλαγμα τῶν ἀδήλων πόρων, θὰ ἴδητε ὅτι οἱ ἄδηλοι πόροι κατανέμονται εἰς τὸ ναυτιλιακὸν συνάλλαγμα, εἰς τὸ μεταναστευτικὸν συνάλλαγμα καὶ εἰς τουριστικὸν συνάλλαγμα. Τὸ μεταναστευτικὸν συνάλλαγμα δὲν ηὐξήθη ἀπὸ τῆς ὑποτιμήσεως καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἰσχυρίσθη τοῦτο ἡ Κυβέρνησις. Ἀντιθέτως νομίζω ὅτι μὲ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου θὰ διατρέξωμεν τὸν ἀντίθετον κίνδυνον, ὁ Ἀμερικανὸς μετανάστης στέλλει εἰς τὴν οἰκογένειάν του ἕνα ποσὸν τὸ ὁποῖον συνήθως ὑπολογίζει εἰς δραχμάς. Ἂν ἔστελλε δολλάρια ἀντιπροσωπεύοντα ἕνα ἑκατομμύριον, θὰ στέλλῃ τώρα ὀλιγώτερα δολλάρια. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ μεταναστευτικὸν συνάλλαγμα δὲν ηὐξήθη, ἐπίσης τὸ αὐτὸ θὰ συμβῇ καὶ εἰς τὸ ναυτιλιακόν. Ἄλλως τε δὲν παρῆλθε πολὺς χρόνος καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ ἀριθμοὶ δὲν ἠμποροῦν ν’ ἀποδώσουν τὴν πραγματικότητα. Πάντως, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ μεταναστευτικὸν συνάλλαγμα εἶναι δυνατὸν νὰ μειωθῇ, τὸ δὲ ναυτιλιακὸν νὰ μείνῃ τὸ ἴδιον. Ἀπομένει, λοιπόν, τὸ τουριστικὸν συνάλλαγμα. Μὲ τὴν διάφορον τιμὴν τοῦ συναλλάγματος τοῦ τουριστικοῦ, ἡ Κυβέρνησις εἶχε ὅλην τὴν ἄνεσιν καὶ εὐχέρειαν νὰ καθορίσῃ τιμὴν τουριστικοῦ συναλλάγματος τριάκοντα χιλιάδων δραχμῶν κατὰ δολλάριον, τότε θὰ εἶχε τὸ αὐτὸ ποσὸν τουριστικοῦ συναλλάγματος, τὸ ὁποῖον ἀπέδωσε καὶ ἡ ὑποτίμησις καὶ μάλιστα περισσότερον, διότι ὁ τιμάριθμος δὲν θὰ εἶχεν αὐξηθῆ.

§40Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὲ παρακολουθήσετε.

§41Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέψω ἀριθμοὺς ἢ ἀγόρευσιν.

§42Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θέτω εἰς τὴν διάθεσίν σας τοὺς ἀριθμοὺς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὡς πρὸς τοὺς ἀδήλους πόρους καὶ σᾶς δίδω προθεσμίαν 24 ὡρῶν νὰ τοὺς ἀμφισβητήσετε.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχωρήσατε, κύριε Μητσοτάκη.

§44Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ θέσετε τοὺς ἀριθμοὺς εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κ. Μαρκεζίνη. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἐγὼ μὲ ἀριθμοὺς τοῦ κ. Μαρκεζίνη προχωρῶ εἰς τὴν συζήτησιν. Ἀπεδείχθη, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα προηγουμένως ἀνέπτυξα, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως συναλλάγματος ἡ ὑποτίμησις ὠφέλησεν ἐν μέρει, δὲν ἔφερεν ὅμως οὐσιώδη βελτίωσιν τῆς θέσεως τῆς Ἑλλάδος. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ὁ κ. Μαρκεζίνης δίδει, οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν τὰ δεδομένα τοῦ τελευταίου ἔτους, νομίζω ὅτι δὲν ἐκφράζουν τὴν πραγματικότητα. Ἂς σκεφθῇ καθεὶς ἐξ ἡμῶν, τί θὰ συνέβαινε ἂν ἐχρειάζοντο μόνον 400 χιλιάδες τόννοι σίτου ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἂς σκεφθῇ ἀκόμη τί θὰ συνέβαινεν ἂν ἠναγκαζόμεθα νὰ πληρώσωμεν 40 ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ τὸν σῖτον, ὁπότε αὐτομάτως τὸ οἰκοδόμημα τὸ περίτεχνον τοῦ κ. Μαρκεζίνη θὰ ἀνετρέπετο. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δύναται βασίμως νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι μέχρι σήμερον ἡ ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς εἶχεν ἀναμφισβητήτως δυσάρεστα ἀποτελέσματα διὰ τὴν οἰκονομίαν μας. Ἐχειροτέρευσε τὴν τύχην τῶν μεγάλων μαζῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, χωρὶς νὰ δημιουργήσῃ τὰς προϋποθέσεις ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομίας μας. Ἀλλὰ θὰ ἀντείπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ: Ἔχομεν τὸν δείκτην τῆς αὐξήσεως τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, τί λέγει ἡ Ἀντιπολίτευσις περὶ τούτου; Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ὑπενθυμίσω ἐν πρώτοις, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ζίγδης διακόπτων τὸν κ. Μαρκεζίνην κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών του παρετήρησεν ὅτι ὁ δείκτης τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς δὲν εἶναι δείκτης, τὸν ὁποῖον Κρατικὴ Ὑπηρεσία συντάσσει, ἀλλὰ εἶναι δείκτης, τὸν ὁποῖον μᾶς δίδουν οἱ Ἕλληνες βιομήχανοι.

§45Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Συντάσσεται ἀπὸ τὸ 1945.

§46Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὄντως συντάσσεται, κύριε συνάδελφε, ἀπὸ τὸ 1945 καὶ ὄντως ἀπὸ τοῦ 1945 συνεχῶς ἀμφισβητεῖται ἡ ἀκρίβεια αὐτοῦ. Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω περισσότερα, θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀμφισβητεῖται, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν σήμερον, ἀλλὰ ἀμφισβητεῖται καὶ ἀπὸ τὴν Συμπολίτευσιν, ἀπὸ γνωστὸν Συναγερμικὸν συνάδελφον. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, παρακολουθεῖτε τὴν οἰκονομικὴν στήλην Συναγερμικῆς ἐφημερίδος, τὴν ὁποίαν συντάσσει γνωστὸς οἰκονομολόγος συνάδελφός σας Συναγερμικὸς βουλευτής, θὰ ἴδητε πῶς δικαιολογεῖ εἰς χθεσινὸν καὶ σημερινὸν ἄρθρον του, διατὶ δὲν εἶναι ἀκριβὴς καὶ διατὶ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα αὐτὸς ὁ δείκτης τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ ἐγὼ θὰ σᾶς εἴπω καὶ κάτι ἄλλο παραπάνω. Δὲν ἐπιθυμῶ εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου νὰ ἐπηρεασθῶ καθόλου ἀπὸ τὴν θέσιν μου εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς λέγω, ὅτι ἀσχέτως τοῦ ὅτι δὲν παραδέχομαι τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἀριθμῶν ποὺ μᾶς δίδει ὁ δείκτης τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς καὶ εἰς ἀπόδειξιν τούτου θὰ σᾶς εἴπω τὸ βασικὸν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ὁ Συναγερμικὸς συνάδελφος ἀναφέρει καὶ τὸ ὁποῖον εἶναι ὀρθότατον. Μεταξὺ Φεβρουαρίου καὶ Ὀκτωβρίου ἐμφανίζεται μία αὔξησις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς, κατὰ 35,6%. Κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ὄχι μόνον δὲν ἐμφανίζεται αὔξησις τῆς ἀπασχολήσεως, εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι μᾶς δίδουν αὐτὴν τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐμφανίζεται καὶ κάποια ἐλαχίστη ἐλάττωσις τῆς ἀπασχολήσεως. Καὶ διερωτᾶται εὐλόγως ὁ Συναγερμικὸς συνάδελφος, πῶς εἶναι δυνατὸν χωρὶς νὰ ἔχωμεν οὐδεμίαν ἀπολύτως αὔξησιν, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐλάττωσιν τῆς ἀπασχολήσεως, νὰ ἔχωμεν 36% αὔξησιν τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς; Αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ ἐσήμαινε ὅτι ἔχομεν περίπου 38% αὔξησιν τῆς ἀποδόσεως τῆς ἐργασίας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι παντελῶς ἀδύνατον μέσα εἰς ἕνα 9μηνον, κατὰ τὸ ὁποῖον μάλιστα δὲν ηὐξήθησαν καὶ τὰ μηχανικὰ μέσα.

§47Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἀπάντησιν;

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ δὲν ἐπιτρέπει διακοπάς.

§49Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐμένα νὰ μὴ μοῦ δώσητε καμμίαν ἀπάντησιν. Τὸ πολὺ–πολὺ νὰ δώσητε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Τζανετάκην, ὁ ὁποῖος τὰ γράφει αὐτά. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ παρατηρήσω, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, παρὰ ταῦτα, τὸν τελευταῖον καιρόν, καὶ ἐνῶ πρῶτος τὸ ὁμολογῶ, χωρὶς νὰ ἀνέρχεται εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα, μία αὔξησις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς. Ποῦ ὀφείλεται ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, αὐτὴ ἡ αὔξησις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς; Θὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω ἀμέσως. Μέχρι σήμερον δὲν ἔχει πραγματοποιηθῆ ἀκόμη, μετὰ τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῶν τιμῶν. Αἱ τιμαὶ δὲν ἔχουν εὕρει μέχρι τῆς στιγμῆς τὰ τελικά των ἐπίπεδα. Ἔτσι τοὐλάχιστον πιστεύει ἡ ἑλληνικὴ ἀγορά. Δὲν συζητῶ τί πιστεύει ὁ κ. Μαρκεζίνης, ἀλλὰ τί οἱ βιομήχανοι, οἱ ὁποῖοι σπεύδουν νὰ ἐπωφεληθοῦν τοῦ χαμηλοῦ κόστους, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἀπὸ τὰς σχετικῶς χαμηλὰς τιμὰς τῆς ἑλληνικῆς ἐργασίας, καὶ παράγουν, κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἀποταμίευσιν. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον οἱ Ἕλληνες βιομήχανοι ἠκολούθησαν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἦτο σύστημα ὑποπαραγωγῆς, ἀντικατεστάθη σήμερον ἀπὸ μίαν ἄλλην τακτικήν, προσκαίρως βέβαια ἀπὸ τὴν τακτικὴν τῆς δημιουργίας ἀποθεμάτων. Ἐπιπροσθέτως ἡ ἑλληνικὴ ἀγορὰ δυσπιστεῖ πρὸς τὴν δυνατότητα τῆς Κυβερνήσεως νὰ κρατήσῃ ἐπ’ ἄπειρον τὴν παντελῆ ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν, καὶ δι’ αὐτὸν ἀκόμη τὸν λόγον σπεύδει μὲ κάθε τρόπον νὰ αὐξήσῃ τὴν παραγωγήν. Ὅταν ὅμως συμπληρωθῇ ὁ κύκλος, ὅταν αἱ τιμαὶ εὕρουν τὰ τελικά των ἐπίπεδα, ὅταν ἀναπροσαρμοσθοῦν τὰ ἡμερομίσθια, τότε, ὅταν τυχὸν ἐγκαταλειφθῇ τὸ σύστημα τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, ἢ μετριασθῇ ἡ ἀπόλυτος ἐλευθερία τῶν εἰσαγωγῶν, τότε θὰ συμβῇ ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ φαινόμενον τῆς πωλήσεως εἰς ηὐξημένας τιμὰς καὶ τοῦ ἀποθησαυρισμοῦ τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν πώλησιν τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν, πιθανώτατα εἰς χρυσᾶς λίρας. Δὲν θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κάνω προβλέψεις. Δὲν εἶναι πρόθεσίς μου νὰ δώσω τὴν στιγμὴν αὐτὴν τόνον ἀπαισιοδοξίας. Ἄλλωστε τὰ γεγονότα θὰ δείξουν ἐν συνεχείᾳ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε δίκαιον, ἢ ἐὰν ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ὑπεστηρίξαμεν ἀντίθετον πολιτικήν, εἴχομεν δίκαιον. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω μόνον ἐν κατακλεῖδι νὰ σημειώσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Αἱ τιμαὶ ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ σταματήσουν εἰς τὸ σημερινόν των ἐπίπεδον. Δὲν θέλω νὰ σᾶς εἴπω πόσον θὰ αὐξηθοῦν. Πάντως ὅμως, ὑποθέτω ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν ὅλοι εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι θὰ αὐξηθοῦν, διότι ὑπάρχουν πολλοὶ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους θὰ αὐξηθοῦν. Θὰ σᾶς ἀναφέρω μίαν πρόβλεψιν, τὴν ὁποίαν πάλιν ὁ Συναγερμικὸς συνάδελφος, τὸν ὁποῖον προηγουμένως ἀνέφερα, ἔκαμε εἰς χθεσινὸν φύλλον Συναγερμικῆς ἐφημερίδος. Ὁ κ. Τζανετάκης λέγει ὅτι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἀναμένεται ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου κατὰ τοὺς προσεχεῖς μῆνας, εἶναι οἱ κάτωθι: Πρῶτον, ἡ τάσις τὴν ὁποίαν δεικνύει ὁ τιμάριθμος λιανικῆς πωλήσεως νὰ παρακολουθῇ τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμαρίθμου χονδρικῆς πωλήσεως. Ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Μαρκεζίνης νὰ ὁμιλῇ περὶ νέας ἀνακατανομῆς τῶν κερδῶν καὶ τῶν εἰσοδημάτων μεταξὺ τῶν διαφόρων τάξεων, εἶναι γεγονὸς ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ ἄπειρον ὁ τιμάριθμος χονδρικῆς πωλήσεως νὰ αὐξάνεται κατὰ διπλάσιον ποσοστὸν ἀπὸ ὅ,τι ὁ τιμάριθμος τῆς λιανικῆς πωλήσεως. Μοιραίως ὁ τιμάριθμος λιανικῆς πωλήσεως θὰ πάῃ νὰ φθάσῃ, νὰ πλησιάσῃ, τὸν τιμάριθμον χονδρικῆς πωλήσεως. Δεύτερον, ἡ διόγκωσις τῆς κυκλοφορίας τῶν Τραπεζογραμματίων. Ἀναμφισβητήτως ἡ αὔξησις τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας δημιουργεῖ πρόβλημα τιμῶν. Τρίτον, ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ἐὰν ἔχωμεν αὔξησιν τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, φυσικὸν νὰ ἐπηρεασθοῦν αἱ τιμαί. Τέταρτον, ἡ αὔξησις τῶν ἐπενδύσεων. Ἐὰν χρησιμοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις πολλὰς δραχμὰς διὰ τὰς ἐπενδύσεις, εἶναι φυσικὸν νὰ ἔχωμεν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Πέμπτον, ἡ συνέχισις τῆς ἀνόδου τῆς τιμῆς τῆς χρυσῆς λίρας εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ ἕκτον — τὸ ἀναφέρει τελευταῖον, διότι ἔχει βαρύνουσαν σημασίαν — ἡ ἀδυναμία διατηρήσεως τοῦ καθεστῶτος τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ εἶμαι τόσον ἀπόλυτος, ὅσον ὁ Συναγερμικὸς συνάδελφος. Δὲν θὰ σᾶς εἴπω τώρα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς παντελῆ ἀδυναμίαν νὰ διατηρήσῃ τὸ καθεστὼς τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Θὰ σᾶς εἴπω μόνον, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει ἕνα μεγάλο πρόβλημα καὶ μίαν μεγίστην δυσχέρειαν. Καὶ εὐλόγως, καθημερινῶς ἀπασχολοῦνται τὰ ὑπεύθυνα μέλη της μὲ τὸ θέμα αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν της, μετὰ τὴν ἀπόφασιν περὶ ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, νὰ κρατήσῃ πάσῃ θυσίᾳ τὰς τιμάς, ἐπροχώρησεν εἰς ἕνα ἀπονενοημένον μέτρον, εἰς τὴν παντελῆ ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι εἶναι λίαν εὐχάριστον νὰ πληροφορῆται κανείς, ὅτι ἕνας τόπος ἀποφασίζει νὰ λάβῃ τὸ μέτρον αὐτό. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅπως θὰ γνωρίζετε ὅλοι σας, ὅτι παντελῆ ἐλευθερίαν εἰσαγωγῶν δὲν ἐτόλμησε νὰ καθιερώσῃ οὔτε ἡ Ἀμερική, οὔτε ἡ Ἑλβετία, οὔτε κανὲν ἄλλο Κράτος. Ἐτόλμησεν ὅμως νὰ τὴν καθιερώσῃ ἡ μικρὰ Ἑλλάς. Εἴθε ἡ κατάστασίς της νὰ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δικαιολογῇ τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου. Εἴθε, τὰ θεμέλια τῆς οἰκονομίας μας νὰ εἶναι τόσον σταθερά, ὥστε ἡ πολιτικὴ αὐτὴ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὴν διάρκειαν τοῦ χρόνου. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι, ἀσχέτως τῶν ἀσθενῶν αὐτῶν πλευρῶν ποὺ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ παρουσιάζει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατηρηθῇ εἰς μακρὰν χρονικὴν διάρκειαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ πολιτικὴ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν σημαίνει κατὰ πρῶτον λόγον, μονόπλευρον ἀφοπλισμὸν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς ἐμπορικάς της σχέσεις μὲ τὰς λοιπὰς χώρας. Ἀνεφέρθη καὶ ἐγράφη χαρακτηριστικὸν παράδειγμα. Ὅτι ἡ Γαλλία, ἡ ὁποία εἰς τὸ παρελθὸν εἰσήγαγε μεγάλας ποσότητας ἑλληνικῶν κρασιῶν, δὲν εἰσάγει οὐδεμίαν ποσότητα κρασιῶν τώρα, ἐνῷ ἀντιθέτως, οἱ Ἕλληνες εἶναι ἐλεύθεροι νὰ εἰσάγουν ὅσας ποσότητας θέλουν γαλλικῶν κρασιῶν, ἀρωμάτων καὶ εἰδῶν πολυτελείας, τὰ ὁποῖα ἡ Γαλλικὴ βιομηχανία παράγει.

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί νὰ τὰ κάμωμεν;

§51Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ τὰ χρησιμοποιήσωμεν. Διότι δυστυχῶς ἡ ὅλη πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἕως σήμερον τείνει εἰς τὸ νὰ ἐξαθλιώνῃ τὰς πτωχὰς τάξεις καὶ νὰ αὐξάνῃ τὸ εἰσόδημα τῶν ἰσχυρῶν οἰκονομικῶς τάξεων. Καὶ ἔτσι σήμερον βλέπετε τὸ περίεργον φαινόμενον, τὸ ἀπαράδεκτον δι’ ἓν σύγχρονον Κράτος φαινόμενον, τὸ ὁποῖον σᾶς πρώτους, ποὺ στηρίζετε τὴν πολιτικὴν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ἔπρεπε νὰ σᾶς ἐμβάλῃ εἰς σκέψεις, αἱ τιμαὶ τῶν εἰδῶν πολυτελείας νὰ πίπτουν καὶ νὰ γεμίζῃ ἡ ἀγορὰ ἀπὸ τὰ εἴδη αὐτά, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ἄλλα εἴδη εὐρείας λαϊκῆς καταναλώσεως καὶ τὸ ψωμὶ ἀκριβαίνουν. (Χειροκροτήματα). Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι ἡ πρώτη συνέπεια, ἡ ἄμεσος συνέπεια τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν εἶναι, ὅτι ἀφωπλίσθη μονοπλεύρως ἡ χώρα μας εἰς τὰς διεθνεῖς συναλλαγάς της καὶ ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ πάντα εἰσάγονται ἐλευθέρως, τὰ ἑλληνικὰ ὅμως προϊόντα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν ἔχουν καμμίαν προστασίαν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, τὸ πρόβλημα εἶναι, θὰ ἀνθέξῃ ἡ ἑλληνικὴ ἀγορὰ ἐπὶ μικρὸν χρόνον εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ καθεστῶτος αὐτοῦ; Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ κάμω προβλέψεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι κάθε σώφρων ἄνθρωπος εἰς τὴν χώραν μας, μὲ πολὺν σκεπτικισμὸν θὰ ἀπήντα εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ὅλα ἐξελιχθοῦν καλῶς, ἐὰν ὁ Θεὸς τὰ φέρῃ δεξιά, ἐὰν ἡ παραγωγὴ τῆς Χώρας εἶναι ἀρίστη, ἐὰν ἔχωμεν ὑποτίμησιν τῶν τιμῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, ἐὰν ἔχωμεν διεθνῶς ἀτμόσφαιραν κατευνασμοῦ, καὶ ὅλα ἔλθουν εὐνοϊκῶς, ἴσως ἠμπορέσωμε νὰ ἀνθέξωμεν. Ἐὰν ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, κάτι ἀπὸ ὅλα αὐτά, ἔλθῃ ἀνάποδα, ἐὰν κάτι συμβῇ δυσάρεστον, ἐὰν μία σημειωθῇ αὔξησις τῶν τιμῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, ἐὰν μερικῶς καταστραφῇ ἡ παραγωγή μας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ τὸ σύστημα αὐτὸ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν; Καὶ δὲν θὰ ἐπείραζε, κύριοι, δὲν θὰ ἦτο τίποτε τὸ δυσάρεστον, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν ἄνεσιν, τὸ σύστημα τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν, ἀπὸ τὴν μίαν ἡμέραν εἰς τὴν ἄλλην νὰ τὸ καταργήσῃ. Θὰ ἔλεγε κανείς, ὅτι δὲν ἐχάλασε ὁ κόσμος. Ἀλλὰ ὅλη ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἰς αὐτὸ ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὴν τὴν στιγμὴν στηρίζεται ἐπὸ τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν. Ἀλλοίμονον, ὄχι διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλοίμονον δι’ ὅλους μας, ἀλλοίμονον διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, ἐὰν ἀκουσθῇ αὔριον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκοπεύει νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν ἐλευθερίαν τῶν εἰσαγωγῶν, ἢ νὰ τὴν περιορίσῃ. Ὁ ἀντίκτυπος ἐπὶ τῶν τιμῶν θὰ εἶναι τέτοιος, ὥστε φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ, ἀλλὰ θὰ γκρεμίσῃ ἀπὸ τὰ θεμέλιά του ὁλόκληρον τὸ οἰκονομικὸν οἰκοδόμημα. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ αὐτὰς τὰς γενικὰς παρατηρήσεις τερματίζω τὰ ὅσα εἶχον νὰ εἴπω, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑποτίμησιν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ι. Τριανταφύλλης). Δὲν θὰ ἀπασχοληθῶ μὲ τὸ θέμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ μᾶς δώσῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀπασχοληθῶμεν προσεχῶς. Ὁ κύριος Παπαγιάννης νομίζω δὲν παρίσταται ἀπόψε ἐδῶ — εἶχεν ὑπερηφάνως διακηρύξει ὅτι ὄχι μόνον ἐγκαίρως θὰ κατέθετε τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ θὰ τὸν ἐψήφιζε καὶ ἐντὸς τῶν Συνταγματικῶν περιθωρίων. Τότε εἴχαμεν ἐκφράσει σκεπτικισμὸν ὡς πρὸς τὴν πραγματοποίησιν τῆς ὑποσχέσεως αὐτῆς, καὶ ἐξωργίσθη ὁ κύριος Παπαγιάννης, ὅπως συνήθως ἐξοργίζεται, ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχῃ ἀντιρρήσεις. Ἀλλὰ καὶ καθυστερημένως κατετέθη καί, ὅπως ὁ ἀξιότιμος κύριος Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ δηλώσῃ ἐπιγραμματικῶς, αὐτὸ τὸ ὁποῖον κατετέθη ὅ,τι ἄλλο θέλετε εἶναι, ἀλλὰ προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι. Διότι ὅλοι σας γνωρίζετε, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει νὰ ἔχῃ ἕνα βασικὸν προσὸν τὴν ἀπόλυτον εἰδικότητα τῶν δαπανῶν. Ὁ προϋπολογισμός, καὶ ἱστορικῶς καὶ Κοινοβουλευτικῶς, ἐπεβλήθη ἐκ τῆς ἀνάγκης νὰ ἐλέγχῃ τὰ ἔσοδα καὶ ἰδίᾳ τὰς δαπάνας ἡ Ἀντιπροσωπεία τοῦ Λαοῦ. Σήμερον ὅμως ἀντιμετωπίζομεν ἕνα προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος κατετέθη, διὰ νὰ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐξεπλήρωσε συνταγματικὴν ὑποχρέωσίν της, ἕνα προϋπολογισμὸν ποὺ ἀποτελεῖ ἀντίγραφον τοῦ περυσινοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι θὰ ἔχῃ περίσσευμα. Εὐχόμεθα νὰ ἔχῃ, ἀρκεῖ νὰ μὴ γίνῃ τοῦτο μὲ τὸν σφαγιασμὸν τῶν συνταξιούχων καὶ τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων, διότι τέτοιο περίσσευμα ὁ κάθε ἕνας ἠμπορεῖ εὐκόλως νὰ ἐπιτύχῃ. Ἀκόμη δὲν ἔδωκεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς Δημοσίους ὑπαλλήλους, τὴν αὔξησιν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐπαγγελθῆ. Ἔτσι ὅμως τὸ ἑπόμενον ἔτος, ὄχι 300 δισεκατομμύρια, ἀλλὰ πολὺ περισσότερον περίσσευμα ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ὁ προϋπολογισμός. Κατὰ συνέπειαν ἀδυνατοῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι δὲν ἔχομεν ἀκόμη πλήρη στοιχεῖα. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει καὶ ἀποτελεῖ βασικὸν θέμα δι’ ὅλους μας διότι ἀφορᾷ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου μας καὶ τοῦ Λαοῦ μας, εἶναι τὸ θέμα τῆς Ἑλληνικῆς ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ θέμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως συνδέεται ἀναμφισβητήτως μὲ τὸ θέμα τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Παπανδρέου, δὲν νομίζω ὅτι χρειάζεται νὰ ἐπιμείνῃ κανεὶς ἐπὶ πολὺ εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτό. Θὰ παρατηρήσω μόνον, ὅτι ὁ κ. Μαρκεζίνης ἀφοῦ ἐπέστρεψεν ἄπρακτος ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, ἐνεθυμήθη ὅτι δὲν μᾶς χρειάζεται ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια. Προηγουμένως οὔτε ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, οὔτε ὁ κύριος Μαρκεζίνης εἶχον εἴπη τέτοια πράγματα. Ἐνθυμηθῆτε, κύριοι βουλευταί, καὶ ἰδίως σεῖς τῆς πλειοψηφίας τὰς προεκλογικάς σας περιοδείας καὶ τοὺς προεκλογικοὺς λόγους τοὺς ἀρίστους καὶ τὰ προγράμματα, ὅταν ὁ Στρατάρχης Παπάγος διεκήρυσσεν: «Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ ἴδητε περικοπτομένην τὴν ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ψηφίσατε τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν». Καὶ εἶχον ὁ κύριος Παπάγος καὶ ὁ κύριος Μαρκεζίνης τὸ θλιβερὸν προνόμιον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τους νὰ μειωθῇ, νὰ ἐκμηδενισθῇ ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀντιπολιτεύσεως). Δὲν ἀκολουθοῦμεν, κύριοι, ἡμεῖς τὸ σύνθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διὰ νὰ σᾶς εἴπωμεν ὅτι ἐμειώθη ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια διότι σεῖς εἶσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ θὰ ὁμολογήσετε ὅτι ἦτο χειρίστου εἴδους ἀπάτη τὸ νὰ ἰσχυρίζεσθε σεῖς οἱ ὁποῖοι εἴδατε ἐκμηδενιζομένην τὴν ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ὅτι θὰ ἐμειοῦτο ἡ βοήθεια διότι εἴχομεν ὑποκυβερνήσεις, διότι εἴχομεν ἀναξίας Κυβερνήσεις. Τὸ πάθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀποδεικνύει πόση ἔλλειψις εὐθύνης διακρίνει τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Διότι ὄχι μόνον ἔλεγον ὅτι μὲ τοιούτου εἴδους Κυβερνήσεις δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναμένετε ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ἀλλὰ ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον νὰ διακηρύσσουν καὶ νὰ λέγουν τί τοὺς δίδετε τὴν βοήθειαν, αὐτοὶ θὰ τὴν σπαταλήσουν. Καὶ ὅμως εἴδατε τί ἐπάθατε σεῖς οἱ ἴδιοι. Ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὁ ὁποῖος μετέβη, ὅπως ἔλεγεν ὁ κατευθυνόμενος Συναγερμικὸς τύπος διὰ νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἑλλάδος, διὰ ν’ ἀναπτύξῃ τὸ μακροπρόθεσμον πρόγραμμα ἐπενδύσεων καὶ νὰ ζητήσῃ βοήθειαν, ἐπέστρεψε καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν χρειαζόμεθα βοήθειαν. Ἐπίσης ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ συνέβη ἕνα πρωτάκουστον γεγονός. Ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια, ὅπως καθωρίσθη οὐσιαστικῶς δὲν ἔχομεν τὸ ἐφετεινὸν ἔτος βοήθειαν διότι τὸ κονδύλιον τῶν κοινοχρήστων εἰδῶν ὑπερκαλύπτει τὸ κονδύλιον τῆς βοηθείας, ὅπως ἦτο τελικῶς κατωτέρα ἐκείνης ἡ ὁποία ἐπροτάθη ἀπὸ τὴν ἐδῶ ἀμερικανικὴν ἀποστολήν. Μέχρι σήμερον εἰς τὸ παρελθὸν πάντοτε αἱ Κυβερνήσεις ἠγωνίζοντο καὶ ἐπετύγχανον ὄχι αὔξησιν πάντως νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν ὅ,τι ἐπρότεινεν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή. Σήμερον ἡ ἰσχυρὰ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος ἡ Οἰκουμένη στρέφει μὲ ἐμπιστοσύνην τὰ ὄμματά της ἔχει τὸ προνόμιον νὰ ἴδῃ καὶ αὐτὸ ἀκόμη τὸ ἐπίπεδον τὸ προταθὲν ὑπὸ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς νὰ μειοῦται. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ὅτι ἡ ἀμερικανικὴ βοήθεια ἐξεμηδενίσθη, εἶναι ἕνα γεγονὸς εἰς τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ τοῦ τόπου νὰ σταθῇ. Ἔπρεπε νὰ προχωρήσωμεν πάρα πέρα. Φυσικὸν εἶναι ὅταν τὰ χρήματα δὲν ἔρχωνται ἀπὸ τὴν βοήθειαν νὰ τὰ ἀναζητήσωμεν κάπου ἀλλοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τὰ ἀνεζήτησεν, ὀρθῶς ἔπραξεν ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐν τούτῳ, ἀπὸ τὴν Διεθνῆ Τράπεζαν ἀνασυγκροτήσεως. Δὲν γνωρίζω τί ἀποτέλεσμα θὰ ἔχῃ ἡ αἴτησις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἔκθεσις τῶν ἀποσταλέντων παρατηρητῶν τῆς Διεθνοῦς Τραπέζης. Θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι θὰ εἶναι εὐμενής, διότι ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις τοῦ τόπου μόνον μὲ κεφάλαια τοιαῦτα, μὲ κεφάλαια μακροπρόθεσμα καὶ μὲ πολὺ μικρὸν ἐπιτόκιον, μὲ κεφάλαια ποὺ θὰ δοθοῦν μὲ τὴν ἐλαχίστην ἐπιβάρυνσιν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ μάθῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἡ αἴτησις ἀπερρίφθη ὑπὸ τῆς Τραπέζης, νὰ ἐπιδιώξωμεν τὸν ἰδιωτικὸν δανεισμόν. Ἐὰν ὃ μὴ γένοιτο ἀποτύχῃ ἡ αἴτησις τοῦ κ. Μαρκεζίνη πρὸς τὴν Διεθνῆ Τράπεζαν ἀνασυγκροτήσεως, βεβαίως δὲν ἀπομένει παρὰ νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν διεθνῆ ἰδιωτικὸν δανεισμόν. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ποὺ ἡ αἴτησις ἐκκρεμεῖ, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἐπιδιώκεται ὁ ἰδιωτικὸς δανεισμός, ἰδίως ὅταν πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ μεγάλα ἔργα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ χειρότερος τρόπος ἐκτελέσεως τῶν ἔργων αὐτῶν καὶ ὑποθέτω ὅτι ὅλοι σας θὰ συμφωνῆτε ἐπ’ αὐτοῦ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν αἱ μελέται αἱ ὁποῖαι ὑποτίθεται ὅτι ἔχουν γίνει καὶ αἱ ὁποῖαι ἐλπίζω ὅτι θὰ ἔχουν γίνῃ, διὰ τὰ μεγάλα αὐτὰ ἔργα ἀνασυγκροτήσεως ἔχουν ἀντιμετωπίσει τὸ πρόβλημα τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα θὰ δοθοῦν διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων αὐτῶν. Θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι θὰ ἔχουν γίνει πλήρεις μελέται, ἂν καὶ ἀπὸ πολλὰς πλευρὰς καὶ ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς ἀμφισβητεῖται τοῦτο: Ὑπάρχει ἡ γνώμη, ὅτι δὲν ἔχουν ὁλοκληρωθῆ αἱ μελέται τῶν ἔργων αὐτῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, προσωπικῶς πιστεύω ὅτι μὲ δάνεια τὰ ὁποῖα θὰ χορηγηθοῦν διὰ 7 ἢ 8 ἔτη, εἶναι δυσχερέστατον ὅταν μάλιστα τὰ δάνεια αὐτὰ ἔχουν ὑψηλότερον τόκον, ἀπ’ ὅ,τι ἔχουν τὰ δάνεια τῆς Διεθνοῦς Τραπέζης, νὰ ἐκτελεσθοῦν παραγωγικὰ ἔργα καὶ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν δανείων αὐτῶν. Εὔχομαι, κύριοι συνάδελφοι, αἱ ἀνησυχίαι μου νὰ διαψευσθοῦν ἀπὸ τὰ πράγματα. Κατόπιν τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν «περὶ εἰσροῆς ξένων κεφαλαίων», ἐπιδιώκεται ἡ εἴσοδος ξένων κεφαλαίων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ὄχι πλέον διὰ δανεισμοῦ, ἀλλὰ δι’ ἐπενδύσεων κεφαλαίων βασικῆς σημασίας ἔργων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε ὅλοι ὅτι ἰδιωτικὸς δανεισμὸς ὅταν συνεπάγεται μεγάλες ἐπενδύσεις δημιουργεῖ προβλήματα διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον δίδεται, ἀλλὰ ἐπὶ πλέον καὶ ἡ τοποθέτησις ξένων κεφαλαίων εἰς τὴν Ἑλλάδα εἰς μεγάλην μάλιστα κλίμακα, ἔχει ὡρισμένα ἀναμφισβητήτως μειονεκτήματα. Τοῦτο ἀναγνωρίζεται γενικῶς. Περιλαμβάνεται ἀκόμη καὶ εἰς μίαν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ο.Η.Ε., διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῶν ὑπανεπτυγμένων χωρῶν. Θὰ σᾶς διαβάσω ἕνα ἐνδιαφέρον ἀπόσπασμα, τὸ ὁποῖον φίλος μου ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς: «Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ο.Η.Ε. διὰ τὴν ἀνάπτυξιν........ (ἀναγινώσκει)........». Ἡ ἄποψις, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ὁποία διατυπώνεται ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ο.Η.Ε. διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν συμπίπτει μὲ ὅσα ἀνέφερα. Τὰ εἴπομεν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοθετήματος, «περὶ εἰσροῆς ξένων κεφαλαίων», θὰ τὰ ἐπαναλάβωμεν καὶ σήμερον. Ναὶ μὲν τὸ ξένον κεφάλαιον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν χώραν μας καὶ ὑπὸ κάποιαν μορφὴν οἱανδήποτε, εἰς τὸ τέλος–τέλος, ἐὰν ὅλαι αἱ προηγούμεναι δυνατότητες ἔχουν ἀποτύχει, ὑπὸ οἱανδήποτε μορφήν, χρέος μας εἶναι, νὰ τὸ ἐπιδιώξωμεν καὶ νὰ τὸ δεχθῶμεν, ἀλλὰ χρειάζεται μεγίστη πρόνοια καὶ μεγίστη περίσκεψις εἰς τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν ἐπενδύσεων, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ γίνουν. Εἰδικώτερον, ἐγώ, προσωπικῶς, θὰ εἶχον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἐργοστασίου τοῦ ἀζώτου. Τὸ ἐργοστάσιον τοῦτο, δὲν εἶναι δυνατόν, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, νὰ πέσῃ εἰς χεῖρας ἰδιωτῶν, εἰς χεῖρας ἰδιωτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκμεταλλευθοῦν καὶ δι’ αὐτὸ ἀκόμη περισσότερον τὴν ἀγροτικήν μας τάξιν, ἡ ὁποία ἀρκετὴν ἐκμετάλλευσιν ὑφίσταται μέχρι σήμερον. Ὡρισμέναι, βασικῆς σημασίας, ἐπιχειρήσεις, διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου μας, ὡρισμέναι ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουν μεγάλας λαϊκὰς τάξεις, ὅπως τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου, ὅπως τὰ ἔργα ἐξηλεκτρισμοῦ κλπ., δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, νὰ δοθοῦν εἰς ἰδιώτας, ἀλλὰ πρέπει νὰ δοθοῦν εἰς ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐλέγχωνται ἀπὸ τὸ Κράτος. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συμβῇ τὸ ἀντίθετον. Καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ προσέξῃ τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ὁμόθυμον ἄποψιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀσχέτως ἐὰν ἐψήφισεν ἢ ὄχι τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν.

§52Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Τὸ περίεργον εἶναι ὅτι δὲν τὸ ἐνεθυμήθητε, ὅταν εἴχατε τὰ δολλάρια τῆς βοηθείας.

§53Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μαρκεζίνης περιώδευσεν, ἀνὰ τὴν Εὐρώπην καὶ ἀνὰ τὴν ὑφήλιον, καὶ ἀνέπτυξεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὰ ἐπιτεύγματα τῶν ταξιδίων του. Ἐγὼ δὲν θὰ τὸν παρακολουθήσω εἰς τὸ ἀνὰ τὴν ὑφήλιον ταξίδιόν του, ὅπως ἔπραξεν ὁ Ἀρχηγός μου κ. Παπανδρέου, θὰ σημειώσω μόνον ὅτι πενιχρά, μέχρι τῆς στιγμῆς εἶναι τὰ ἐπιτεύγματα τῶν περιοδειῶν του. Ὑποσχέσεις εἶναι, διακηρύξεις εἶναι, πλαίσια εἶναι, τὰ ὁποῖα θὰ ἴδωμεν, ἐν συνεχείᾳ εἰς τὴν πρᾶξιν, θὰ τὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ θὰ διατυπώσωμεν τὰς ἀπόψεις μας, ἐπὶ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀκολουθήσῃ. Θὰ ἤθελον μόνον νὰ παρατηρήσω ὅτι, κατὰ τὸ ταξίδιόν του εἰς τὴν Γερμανίαν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀντιμετωπίσει, χρέος εἶχε νὰ εἶχεν ἀντιμετωπίσει, ἕνα ἄλλο θέμα. Ὅπως θὰ γνωρίζετε, ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἐρωτήσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλε, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ἀξιότιμος κ. Μόδης, μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας, ὑπάρχει, ἐκ τοῦ παρελθόντος, ἤδη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς κατοχῆς, μία ἐκκρεμότης. Κατὰ τὸ 1942, συνωμολογήθη μία συμφωνία, μεταξὺ τῆς τότε Ἑλληνικῆς κατοχικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἐκπροσώπου τῆς Γερμανίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ ὁποῖος συνέπεσε νὰ εἶναι καὶ ἕνας ἐκ τῶν ἰσχυρῶν παραγόντων τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν Γερμανίαν, μία συμφωνία, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ἔξοδα τῆς κατοχῆς, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπερέβαινον ἓν ὡρισμένον ποσόν, τὸ ὁποῖον καθωρίζετο εἰς σταθεροποιημένας, τιμαριθμικὰς δραχμάς, θὰ ἐθεωρεῖτο ὡς δάνειον τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Γερμανικήν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπληρώνετο, ἐν καιρῷ. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, καὶ ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, τὸ ποσὸν τοῦτο ἀνέρχεται εἰς ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Εἶναι ποσὸν ὀφειλόμενον ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν Κυβέρνησιν, κατὰ τοὺς ρητοὺς ὅρους τῆς συμφωνίας. Βεβαίως, ἡ τελικὴ τύχη τῆς ἀπαιτήσεως αὐτῆς τῆς Ἑλλάδος θὰ κριθῇ, κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς συνθήκης εἰρήνης μὲ τὴν Γερμανίαν. Ἐπειδὴ ὅμως, ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, εἰς τὸν κόσμον, οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν καὶ πότε θὰ ὑπογραφῇ συνθήκη εἰρήνης μὲ τὴν Γερμανίαν, νομίζω, ὅτι σκόπιμον θὰ ἦτο διὰ τὴν Ἑλληνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία μετέβη εἰς τὴν Γερμανίαν, ἀντὶ νὰ ἐπιδιώξῃ, ἁπλῶς καὶ μόνον, νὰ ἐξεύρῃ κεφάλαια διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, νὰ θέσῃ, ἐπὶ τάπητος, τὸ πρόβλημα αὐτὸ καὶ νὰ τὸ διαπραγματευθῇ μὲ τὴν Γερμανίαν. Σήμερον, ἐφ’ ὅσον ἀποκαθίστανται στεναὶ οἰκονομικαὶ σχέσεις, μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Γερμανίας, καὶ ὀρθότατα ἐπιδιώκομεν νὰ τὰς ἀποκαταστήσωμεν — ἄλλως τε ἔναρξιν εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν εἶχε κάμει πρῶτος ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, μὲ τὴν ἀποστολήν του εἰς Γερμανίαν — χρήσιμον καὶ ὠφέλιμον θὰ ἦτο νὰ εἴχομεν τοποθετήσει τὸ θέμα καὶ τὸ εἴχομεν συζητήσει. Ἐὰν ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐπέστρεφε καὶ μᾶς ἔλεγεν ὅτι, ἦλθε μὲ ὡρισμένα ἑκατομμύρια δολλάρια, ἔναντι τῆς ἀπαιτήσεως αὐτῆς τῆς Ἑλλάδος, τοῦτο βεβαίως, διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος πολλὰ ὑπέστη ἀπὸ τὴν Γερμανίαν τοῦ Χίτλερ καὶ τὰ ὁποῖα λησμονοῦμεν, τὴν στιγμὴν αὐτὴν— προσπαθοῦμεν νὰ λησμονήσωμεν—ἀλλὰ ὁπωσδήποτε νωπὴ εἶναι ἀκόμη ἡ ἀναμνησίς των, θὰ εἶχεν ἕνα ἀντάλλαγμα. Παρὰ ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔγινεν αὐτό. Ἡ Γερμανία ὑπεσχέθη εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ χορηγήσῃ ὡρισμένα δάνεια καὶ ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἠγγυήθη διὰ τὰ δάνεια αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ χορηγηθοῦν μέχρις ὡρισμένου ποσοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι τοῦτο δὲν ἐπετέλεσε ἐπίτευγμα τοῦ ταξιδίου τοῦ κ. Μαρκεζίνη εἰς τὴν Γερμανίαν, θὰ σημειώσω ὅμως μόνον ὅτι, ὅπως γνωρίζουν οἱ εἰδότες καὶ ὅπως ἀνεγράφη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν τύπον, ἤδη, πρὶν ταξιδεύσῃ ὁ κ. Μαρκεζίνης εἰς τὴν Γερμανίαν, ἰδιωτικαὶ συμφωνίαι εἶχον ἐξασφαλίσει εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ μέγιστον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἐδόθη καί, δὲν νομίζω ὅτι ἐδικαιοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ δώσῃ τόσον ἐμφαντικὸν τόνον εἰς τὴν ἐπιτυχίαν του. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Γερμανία ἔχει περίσσευμα εἰς τὸ ἐμπορικόν της ἰσοζύγιον καὶ ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Γερμανίας εἶναι νὰ τραπῇ καὶ πάλιν πρὸς τὴν κατάκτησιν τῆς ὑπολειπομένης ἤδη ἀγορᾶς τῶν Βαλκανίων καὶ τῶν ἀγορῶν τῆς Ἐγγὺς καὶ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Εὔλογον, συνεπῶς, ἦτο νὰ ἐνδιαφερθοῦν οἱ Γερμανοὶ καὶ διὰ τὴν διείσδυσιν τῶν Γερμανικῶν κεφαλαίων εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Μαρκεζίνης ἐπέστρεψεν ἐξαγγείλας ὅτι ἐπέτυχε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡρισμένον γερμανικὸν κεφάλαιον. Θέλομεν νὰ ἐλπίζωμεν ὅτι τὸ κεφάλαιον αὐτὸ θὰ ἀποτελέσῃ μίαν ἀπὸ τὰς βάσεις, διὰ νὰ ἀρχίσῃ πραγματοποιούμενον τὸ πρόγραμμα τῶν ἐπενδύσεων, τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς μόνον εἰς τὰ χαρτιὰ καὶ εἰς τὰ λόγια εὑρίσκεται. Τὴν ἀνασυγκρότησιν δὲν τὴν εἴδομεν ἀκόμη πραγματοποιουμένην. Κατὰ τὸ ἐφετεινὸν ἔτος ὁ κ. Μαρκεζίνης καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἔπεσαν ἔξω εἰς ὅλας τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἐπηγγέλθησαν. Ἄς εὐχηθῶμεν, ἔστω καὶ μὲ καθυστέρησιν, ἡ ἀνασυγκρότησις νὰ ἀρχίσῃ νὰ λαμβάνῃ σάρκα καὶ ὀστᾶ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ αὐτὰ τελειώνω τὰ ὅσα εἶχον νὰ εἴπω περὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι πρόθεσίς μου νὰ ὑπεισέλθω εἰς τοὺς ἄλλους τομεῖς. Δὲν θὰ ὁμιλήσω διὰ τὰ ὅσα ὁ κ. Κανελλόπουλος ἀνέφερε, οὔτε θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Θὰ σημειώσω μόνον, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὅτι, νομίζω, ὅτι τὰ ὅσα εἶπε περὶ τῆς Ἑλληνοαμερικανικῆς συμφωνίας δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν πραγματικότητα, ὅπως τοὐλάχιστον ἀνεγράφη εἰς τὸν τύπον — δὲν γνωρίζω ἂν τοῦτο εἶναι ἀκριβὲς — ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἐτηρήθη κἂν ἐνήμερος τῶν συνομιλιῶν, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἰς τὴν τελευταίαν φάσιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ κατὰ συνέπειαν εὐθύνας διὰ τὸ περιεχόμενον τῆς συμφωνίας, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀμέσως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐκλήθη τὴν τελευταίαν στιγμήν, διότι οὐκ ἦν ἄλλως γενέσθαι, νὰ ὑπογράψῃ τὴν συμφωνίαν αὐτήν, δὲν μᾶς διεφώτισε περισσότερον παρὰ ὅσον ὁ συνάδελφός του τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἶχε διαφωτίσει τότε τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἰδίως, κύριοι, εἶναι ἀπολύτως ἀνακριβὲς τὸ λεχθὲν ἀπὸ τὸν κ. Στεφανόπουλον, ὅτι φυσικὴ συνέπεια τῆς συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον ἦτο ἡ ὑποχρέωσί της ὅπως συνάψῃ τὴν συμφωνίαν αὐτήν. Τοῦτο εἶναι τοσούτῳ μᾶλλον ἀνακριβές, διότι ἀποδεικνύεται καὶ ἀπὸ τὰ πράγματα. Ὑπάρχουν χῶραι, κύριοι συνάδελφοι, μέλη τοῦ Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου, αἱ ὁποῖαι ἠρνήθησαν τὴν παραχώρησιν βάσεων εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Καὶ ἐπὶ προσθέτως, δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι τὸ σύμφωνον τοῦτο συνήφθη ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ ΝΑΤΟ, ἐντὸς τῶν πλαισίων τοῦ Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου, ὅπως ἡ εἰδικὴ συμφωνία τοῦ Λονδίνου, ἡ ὁποία διέπει τὸ καθεστὼς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων τῶν χωρῶν–μελῶν τοῦ ΝΑΤΟ, τὰ ὁποῖα ἔδρασαν εἰς ἄλλην χώραν μέλος τοῦ ΝΑΤΟ.

§54ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ...... (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§55Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν λέγῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀνακριβείας, χρέος μας εἶναι τοὐλάχιστον νὰ τὸ σημειώσωμεν. Εἴθισται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ προσέχῃ τὰ ὅσα λέγει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ προβαίνῃ πάντοτε εἰς δηλώσεις ἀπολύτως ἀκριβεῖς. Τοῦτο δὲν συνέβη εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι δὲν ἐτηρήθη ἡ γενικὴ συμφωνία, ἡ ὁποία ὑφίσταται μεταξὺ τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ καὶ ὅτι Ἑλλὰς προέβη εἰς παραχωρήσεις πέραν ἐκείνων τὰς ὁποίας εἶχεν ἀποδεχθῆ. Ἀκόμη δὲ διαφωνοῦμεν καὶ πρὸς 2 κύρια σημεῖα τῆς συμφωνίας. Καὶ πρὸς τὴν ἑτεροδικίαν, τὴν ὁποίαν κάκιστα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ παρεχώρησε καὶ τὴν ὁποίαν οὔτε ἡ ἡττημένη Ἰαπωνία ἐδέχθη, ὅπως ὁ κ. Παπαπολίτης εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπῃ, καθὼς ἐπίσης καὶ ὡς πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ πληρώσῃ τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν εἰς τὴν Χώραν μετὰ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν Ἀμερικανικῶν στρατευμάτων ἐξ αὐτῆς. Ἡ παρατήρησίς μου παραμένει ἄνευ ἀπαντήσεως καὶ τὸ λάθος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὸν χειρισμὸν τοῦ θέματος τούτου ἐπιβεβαιοῦται ἀπὸ ὅσα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἐπιτελεῖς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐπὶ 3 ἡμέρας κατὰ σειρὰν ἀπασχολήσαντες τὴν Βουλήν, καθένας ἐπὶ μίαν συνεδρίασιν, ἐξέθεσαν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀπαντᾷ πολὺ στενώτερα καὶ εἰς πολὺ βραχύτερα περιθώρια χρόνου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκπροσωπεῖται πενιχρῶς εἰς τὰ κυβερνητικὰ ἑδώλια κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν ἀνήκει εἰς τὰς συνηθείας οὔτε τοῦ κ. Παπάγου, οὔτε τοῦ κ. Μαρκεζίνη, νὰ τιμοῦν τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν διὰ τῆς παρουσίας των. Καὶ ὅμως, νομίζω ὅτι, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δικαιοῦμαι νὰ κάμω μίαν βασικὴν παρατήρησιν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, περισσότερον ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον Πρωθυπουργὸν τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, ἔχει χρέος νὰ παρίσταται εἰς τὰς συζητήσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου καὶ νὰ ἀπαντᾷ αὐτὸς ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως, διότι αὐτὸν ἐψήφισεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Δὲν γνωρίζω ἂν, οἱ καθ’ ὅλα ἀξιότιμοι Ὑπουργοὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐνεφανίζοντο χωρὶς νὰ ἐκαλύπτοντο ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ κ. Παπάγου, ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐὰν θὰ ἦσαν βουλευταὶ καὶ ἐὰν θὰ ἦσαν Ὑπουργοί. Κατὰ συνέπειαν, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀξιοῖ ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ παρίσταται εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Κοινοβουλίου, τοὐλάχιστον ὅταν συζητοῦνται βασικὰ θέματα, ὅπως εἶναι τὸ σημερινόν. Καί, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἀντὶ νὰ ἔρχεται, κατὰ συγκατάβασιν ὡς ἀλεξιπτωτιστής, κατ’ ἀραιὰ χρονικὰ διαστήματα εἰς τὴν Βουλήν μας, νὰ παρίσταται τοὐλάχιστον, ὅταν συζητοῦνται θέματα τῆς ἰδικῆς του ἁρμοδιότητος. Ἡ περιφρόνησις ὅμως, τὴν ὁποίαν δεικνύει πρὸς τὸ Σῶμα, δὲν ἀντανακλᾷ τόσον πρὸς ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, ἀντλοῦμεν τὴν δύναμίν μας ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὰς ἀπόψεις μας τὰς διατυπώνομεν εἴτε εἶναι παρόντες ὁ κ. Παπάγος καὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης, εἴτε εἶναι ἀπόντες, ἀντανακλᾷ ὅμως καὶ θίγει τοὺς Κοινοβουλευτικοὺς θεσμούς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, οἱ Ὑπουργοὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀνέπτυξαν τὰ ἐπιτεύγματά του, κατὰ τὸ ἔτος τὸ λῆξαν καὶ ὅλοι εὑρέθησαν σύμφωνοι εἰς τὴν ἔξαρσιν τοῦ ἔργου τοῦ κ. Παπάγου. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ σύμπνοιά των αὐτὴ παρουσιάζεται εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις, ὡς ἐν προκειμένῳ. Πάντως ὅλοι συνηγωνίσθησαν ἀλλήλοις εἰς λιβανωτὸν πρὸς τὸν κ. Παπάγον ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν γλαφυρὰν ἔκφρασιν τοῦ κ. Μαρκεζίνη ἦτο ὁ «μέγας ἐνήμερος» τῶν ὅσων συνέβαινον. Κύριοι συνάδελφοι, δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, νὰ διακηρύσσῃ ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἐπέτυχεν. Ἀλλά, οἱ ἐκπρόσωποί της ἐπροχώρησαν πολὺ εἰς τὴν κριτικὴν τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία προηγήθη, καὶ διετύπωσαν τὴν κριτικὴν αὐτὴν κατὰ τρόπον ἀπολύτως ἀπαράδεκτον. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς τὴν κορώνα τοῦ λόγου του καὶ θέλων προφανῶς νὰ ἐξάρῃ ἀκόμη περισσότερον τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ἀπὸ τὸν κ. Παπάγον, ἔκαμε μίαν δριμυτάτην καὶ ἀσυνήθη, διὰ τὰ Κοινοβουλευτικὰ χρονικά, ἐπίθεσιν ἐναντίον τῶν προηγουμένων πολιτικῶν καταστάσεων εἰς τὴν Χώραν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἰδικά του λόγια: «Ὅλοι θὰ ἔχετε ἀναμνήσεις....... (ἀναγινώσκει)........». Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Στεφανόπουλος, ὑπῆρξε, τότε, διαπρεπὲς στέλεχος τοῦ πολιτικοῦ κόσμου τῆς Χώρας. Ἐὰν θέλῃ νὰ χαρακτηρίζῃ τὸν ἑαυτόν του, εἶναι ἐλεύθερος νὰ χρησιμοποιήσῃ οἱονδήποτε χαρακτηρισμὸν ἐπιθυμεῖ. Ἀλλὰ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ χαρακτηρίσῃ συλλήβδην, τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς Χώρας, μὲ τὰς φράσεις τὰς ὁποίας ἐχρησιμοποίησε. Τὸ εἶπον καὶ εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν καὶ θὰ τὸ ξαναείπω καὶ σήμερον: Τὰ κόμματα ἔχουν τὴν ἱστορίαν των. Ἀλλὰ ἔχουν καὶ οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες τὴν ἰδικήν των ἱστορίαν. Καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι πολιτικοὶ ἄνδρες εἰσῆλθον εἰς τὸ νέον κίνημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, δὲν σημαίνει ὅτι ἔχασαν οὕτω τὴν προσωπικότητά των, οὔτε τὴν ἱστορίαν των. Ἡμεῖς, δὲν παραδεχόμεθα, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀπετέλεσε τὴν Κολυμβήθραν τοῦ Σιλωάμ, ὅπου ὅλοι οἱ φαῦλοι, οἱ ἀποτυχόντες καὶ οἱ ἀνίκανοι ἀνεβαπτίσθησαν διὰ νὰ μεταβληθοῦν εἰς σωτῆρας. Ἐὰν θέλετε σεῖς νὰ τὸ πιστεύετε, δικαίωμά σας εἶναι. Ἡμεῖς, πάντως, οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀποκρούομεν μὲ ἀγανάκτησιν τοὺς χαρακτηρισμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἔχει, ἂν πιστεύσωμεν τὰ λόγια της, περισσὴν αὐτοπεποίθησιν. Βαδίζει στηριζομένη εἰς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ εἰς τὴν πλειοψηφίαν της εἰς τὴν Βουλήν. Χαριτολογῶν, ὑποθέτω ὁ κ. Μαρκεζίνης, μᾶς ἐδήλωσε τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν, ὅτι τρεῖς τετραετίας θὰ κυβερνήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς καὶ ὅτι, θὰ ἔχωμεν νὰ κρίνωμεν καὶ τὸ δωδέκατον ἔτος τῆς διακυβερνήσεώς του. Εἶναι δικαίωμά σας, κύριοι συνάδελφοι, νὰ αἰσιοδοξῆτε καὶ νὰ ἐλπίζετε, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι εὐτυχὴς καὶ ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας ἀπὸ σᾶς. Προσωπικῶς ἀμφιβάλλω, ὅπως νομίζω ὅτι ἀμφιβάλλει καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καθὼς καὶ πολλοὶ ἀπὸ ὑμᾶς. Νομίζω ὅτι ἤδη, οἱ πρῶτοι τριγμοὶ εἰς τὸ οἰκοδόμημα ἀρχίζουν νὰ ἀκούωνται. Ἐξ αἰτίας, ἴσως, τῆς περισσῆς αὐτοπεποιθήσεως, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὴν Κυβέρνησιν, ἰδίᾳ εἰς τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν, ὤθησε τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν σὲ ἕνα ἐπικίνδυνον δρόμον. Καὶ ὑποθέτω, διὰ νὰ ἀναμνησθῶ τὰ ἰδικά σας λόγια, ὅτι τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ προσεχοῦς τετραετοῦς σχεδίου, ὁ κ. Μαντζαβῖνος θὰ προτιμήσῃ νὰ τὴν κάμῃ μὲ κανένα ἄλλο Κόμμα αὐτὴν τὴν φορὰν καὶ ὄχι μὲ τὸ Κόμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ὁ κ. Μαντζαβῖνος ἔχει ὄσφρησιν καὶ ὑποθέτω ὅτι θὰ προτιμήσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, μόνον ποὺ ἡ Ἀντιπολίτευσις, δὲν θὰ ἔχῃ τὴν σκληρότητα, δημοσίᾳ νὰ διακηρύξῃ τὴν προδοσίαν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ τελειώσω μὲ τὴν διαπίστωσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἄρχισα. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶδε τὴν θέσιν του, σαφῶς χειροτερεύουσαν. Τὸ βιοτικόν του ἐπίπεδον ἐχειροτέρευσε μέχρι στιγμῆς, καὶ ἠμποροῦμε νὰ σᾶς βεβαιώσωμεν ὅτι δυσφορεῖ καὶ ἀγανακτεῖ. Βεβαίως, ἰσχυρίζεται ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἀπετέλεσαν θυσίας, διὰ νὰ δημιουργηθῇ καὶ νὰ θεμελιωθῇ ἕνα καλύτερον μέλλον. Ἄς ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ ἴδωμεν καλυτέρας ἡμέρας. Πρὸς τὸ παρὸν ὅμως, βλέπομεν τὸ δυσάρεστον παρόν. Εὐχόμεθα ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ συνεχίσῃ εἰς τὸν κακόν της δρόμον μὲ τὴν ἰδίαν ἄνεσιν καὶ τὴν ἰδίαν αὐτάρεσκον αὐτοπεποίθησιν, τὰς ὁποίας μέχρι σήμερον ἐπέδειξε. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ὅσον ἰσχυρότεραι εἶναι αἱ Κυβερνήσεις, τόσον τραγικωτέρα καὶ πλέον δυσάρεστος εἶναι ἡ πτῶσις των, ὅταν δὲν ἀκούσουν τὴν φωνὴν τοῦ λαοῦ, καὶ δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὰ αἰτήματα τῶν λαϊκῶν τάξεων. (Χειροκροτήματα).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§57Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κατάπληξιν ἐπροξένησεν, κύριοι βουλευταί, καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ὁ τόνος, μὲ τὸν ὁποῖον οἱ ἐπίλεκτοι ἐπιτελεῖς καὶ τὰ κυριώτερα στελέχη τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἤρχισαν τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ ἔργου, τοῦ πρώτου ἔτους τῆς Κυβερνήσεως ταύτης. Οὔτε πολύ, οὔτε ὀλίγον, οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως ὑπεστήριξαν ὅτι πρὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὑπῆρχε χάος καὶ μόνον μὲ τὴν ἐμφάνισιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ τόπου ἦλθε τὸ φῶς!! Ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ ἔργου, τὸν ὁποῖον ἔκαμαν λεπτομερῶς καὶ ἀπησχόλησαν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀπεδείχθη ὅτι πρὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ δὲν ὑπῆρχε χάος ἀλλ’ ὑπῆρχε πραγματικὸν φῶς, τὸ ὁποῖον πηγαίνει νὰ συσκοτίσῃ σήμερον ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς μὲ τὰ ἔργα του. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς πεπειραμένους πολιτικοὺς νὰ δημιουργοῦν ἐντυπώσεις, ὅτι εὗρε χάος ἡ Κυβέρνησίς των. Καὶ νομίζουν ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ προκαλέσουν τὸν πανικὸν εἰς τὰς μάζας καὶ θὰ ἀποκτήσουν τὴν συμπάθειαν τῶν ἀδικουμένων σήμερον μαζῶν πρὸς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν... Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς τὴν διαπίστωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐκληρονόμησεν χάος, εἶπε καὶ κάτι ἄλλο, βαρύτερον καὶ σοβαρώτερον. Εἶπεν ὅτι πρὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐφηρμόζετο εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ὁ νόμος τῆς Ζούγκλας. Μάλιστα, κύριοι, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ Κέντρου, τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, τῆς... φαυλοκρατικῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως, ἐφηρμόσθη ὁ νόμος τῆς Ζούγκλας, διότι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, τῆς μικρᾶς πλειοψηφίας, εἶχε τὴν ἠθικὴν δύναμιν νὰ τηρήσῃ τὸν λόγον της καὶ νὰ ψηφίσῃ τὸ Σύνταγμα καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον τῶν ἀπαλλοτριώσεων, τὸν νόμον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς πεινασμένους ἀγρότας νὰ εἰσέλθουν εἰς τὰ μεγάλα τσιφλίκια. Ἐὰν αὐτὸν τὸν νόμον τῶν ἀπαλλοτριώσεων ἐννοῇ ὡς νόμον τῆς Ζούγκλας, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι τιμὴ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου ποὺ ἐψήφισε τοιοῦτον νόμον, ποὺ ἔδωσε ψωμὶ εἰς τοὺς πεινασμένους. Περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶπεν ὅτι πρὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐφηρμόζετο ὁ νόμος τῆς ἀθετήσεως τοῦ λόγου, τοῦ διδομένου λόγου. Καὶ διηρεύνησα τὴν ἱστορίαν τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου, αἱ ὁποῖαι ἦλθον εἰς τὴν ἀρχὴν ἀπὸ τοῦ 1950 καὶ ἐντεῦθεν καὶ δὲν εὗρον καμμίαν, μὰ καμμίαν περίπτωσιν ποὺ οὔτε στέλεχος, οὔτε ἡγέτης τῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα μετέσχον τῶν Κυβερνήσεων αὐτῶν, ἠθέτησαν τὸν λόγον των, ὥστε νὰ κατηγορῆται ὁ πολιτικὸς κόσμος, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὴν παράταξιν αὐτήν, ὅτι συνηθίζει εἰς τὴν ἀθέτησιν τῶν λόγων του. Ἀντιθέτως ἀπὸ τὴν πλευρὰν ἐκείνην εἶναι γνωστὴ ἡ ἱστορία ποῖοι ἀθετοῦν τὸν λόγον των καὶ δὲν θέλω νὰ ἐπαναλάβω οὔτε τὴν ἱστορίαν τοῦ 1931 ποὺ πολιτικοὶ ἡγέται ὑπέγραψαν καὶ διέγραψαν τὴν ὑπογραφήν των, ἀπὸ ἔγγραφον ποὺ ὑπεστήριζε τὸ νόμιμον τότε πολίτευμα τῆς χώρας, οὔτε τὴν ἱστορίαν τοῦ 1951, ὅπου πολιτικὸς ἡγέτης ὑπέγραψε καὶ ἠθέτησε τὴν ὑπογραφήν του ἀπὸ ἔγγραφον σοβαρώτατον, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ὅτι θὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος ἐκ τῆς Βουλῆς, ποὺ θὰ προέκυπτεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 9ης Σεπτεμβρίου 1951. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι αὐταὶ αἱ κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι ἐξεπέμφθησαν ἐναντίον τῆς παρατάξεως ἐκείνης, τῆς παρατάξεως τῆς προοδευτικῆς, τῆς παρατάξεως, ἡ ὁποία εἰς τὸ ἐνεργητικόν της ἀπὸ τοῦ 1909 ἔχει μόνον νὰ ἐπιδεικνύῃ ἔργα προόδου, ἔργα ἐξελίξεως, ἔργα τίμια εἰς τὸν τόπον αὐτόν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τῆς ἐκπέμπωνται κατηγορίαι, ὅτι παρέδωσε χάος εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅτι ἐφηρμόζοντο ὑπὸ αὐτῆς νόμοι ζούγκλας καὶ ἀθετήσεις λόγων τιμῆς. Εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἀπήντησαν ἤδη ἀξιόλογοι ρήτορες καὶ θὰ ἀπαντήσουν καὶ ἄλλοι... Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ κάμω ὀλίγας διαπιστώσεις. Ὅτι ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου μέχρι σήμερον, ὄχι διὰ τῆς Βουλῆς, ὅπως εἴθισται, ἀλλὰ διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ Κυβέρνησις ἐπέβαλε φόρους περίπου 1 τρισεκατομμυρίου δραχμῶν, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι ἔμμεσοι φόροι, δηλαδὴ φόροι, οἱ ὁποῖοι πλήττουν τὰς λαϊκὰς τάξεις. Αὐτὸ τὸ γνωρίζει ὁ λαός, πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ νὰ ἐπαναλαμβάνεται, διὰ νὰ γίνῃ συνείδησίς του, διὰ νὰ καταλάβῃ ὁ λαὸς τὴν νοοτροπίαν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶναι νοοτροπία ὄντως ὀλιγαρχικὴ εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ ὄχι κατὰ σχῆμα λόγου. Κατέστησεν ἡ Κυβέρνησις δυσπρόσιτον διὰ τὸν λαὸν καὶ τὴν Δικαιοσύνην καὶ τὴν Παιδείαν καὶ καυχᾶται ὅτι προσέφερεν ὑπηρεσίας πρὸς τὸν λαὸν διὰ τὸν ὁποῖον θέλει τάχα νὰ μὴ ἀδικῆται καὶ νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ προχωρήσῃ πέραν τοῦ δημοτικοῦ σχολείου τὸ παιδί του νὰ μορφωθῇ. Διότι μὲ τὴν νέαν φορολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλεν εἰς τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν καὶ μὲ ἐκείνην ποὺ σχεδιάζει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν, εἶναι ζήτημα ἐὰν τὰ παιδιὰ τοῦ ἀγρότου θὰ ἠμπορέσουν ὄχι μόνον νὰ φοιτήσουν, ἀλλὰ νὰ ἀντικρύσουν τὰ προπύλαια τοῦ Πανεπιστημίου. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀπάντησίν της — καὶ τὸ ζητοῦμεν ἑπομένως καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνομεν — ὀφείλει νὰ μᾶς εἴπῃ τὶ ἀπέγινε καὶ ποῦ διετέθη ἡ ὑπεραξία τοῦ ξένου νομίσματος τοῦ εὑρεθέντος εἰς τὰ χρηματοφυλάκια τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τὴν ἑσπέραν τῆς 9ης Ἀπριλίου. Ἡ ὑπεραξία αὕτη ὑπερέβαινε τὸ 1 τρισεκατομμύριον καὶ ἔφθανε τὰ 2 τρισεκατομμύρια. Ὠχλήθη μέχρι σήμερον ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν τύπον καὶ δὲν ἀπήντησεν. Δὲν θὰ θεωρήσωμεν περατωθεῖσαν τὴν συζήτησιν αὐτήν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν μᾶς φέρῃ ἀπάντησιν, πλήρη λογαριασμόν, τοῦ τὶ ἀπέγιναν τὰ χρήματα αὐτά. Διότι εἶναι ἕνα σημαντικὸν κέρδος. Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος τὸ ἀπεκόμισεν ἢ τὸ δημόσιον; Τὸ ἀπεκόμισε διὰ νὰ καλύψῃ, ποίας ἀνάγκας; Διότι εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εὗρεν ἕνα προϋπολογισμόν, ὁ ὁποῖος παρουσίαζεν ἕνα ἔλλειμμα καὶ ἐζήτησε θυσίες ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διὰ νὰ καλύψῃ τὰ 600 δισεκατομμύρια τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον τοὺς παρεδώσαμε. Τὸ 1 τρισεκατομμύριον, τὸ ὁποῖον αὐτομάτως ἐκέρδισεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἑσπέραν τῆς 9ης Ἀπριλίου, δὲν μᾶς εἶπε ποῦ τὸ διέθετε. Ἀξιοῦμεν, ζητεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαντήσῃ καὶ νὰ ἀπαντήσῃ σαφῶς. Ἐπίσης ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ζητεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὸ ἑξῆς: Εἶχε πρόγραμμα, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ κάμῃ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς δραχμῆς εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Διατί, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐχρηματοδότησε τοὺς καπνεμπόρους καὶ ἔκαμε συγκέντρωσιν καὶ δὲν ἐχρηματοδότησε τοὺς καπνοκαλλιεργητικοὺς συνεταιρισμούς, ὥστε τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον προεβλέπετο νὰ μεταβιβασθῇ εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ ὄχι εἰς τοὺς καπνεμπόρους; Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτῶν καὶ νὰ μᾶς καταθέσῃ λεπτομερῆ λογαριασμόν, πόσα ἐκέρδισαν οἱ καπνέμποροι, οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν χρήματα τοῦ δημοσίου καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι δὲν ἀπεμακρύνθησαν τῶν Ἀθηνῶν ἀλλὰ δι’ ἀντιπροσώπων των εἰς τὰς ἐπαρχίας ἔκαμαν τὴν συγκέντρωσιν. Αὐτοὶ οἱ κύριοι, οἱ ὀλίγοι καπνέμποροι, ἐκέρδισαν ἕνα ποσὸν τεράστιον περὶ τὰ 200 δισ., εἰς 600 δισ. τὰ ἀνεβίβασεν ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλευθέρων, καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μᾶς εἴπῃ διατὶ δὲν ἐχρηματοδότησε τοὺς καπνοκαλλιεργητικοὺς συνεταιρισμούς, ὥστε ἀσφαλῶς τὸ κέρδος νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὰ θυλάκια τῶν παραγωγῶν; Πόσα ἀκριβῶς ἐκέρδισαν οἱ καπνέμποροι, οἱ ὁποῖοι τὰ ἐκέρδισαν καὶ ποῖοι τὰ διενεμήθησαν; Εἶναι ἓν ἐθνικὸν αἴτημα τοῦ λαοῦ καὶ, κυρίως, τοῦ καπνοπαραγωγικοῦ, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ μάθῃ τὴν πληροφορίαν αὐτήν. Διότι εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ἡμέρας λαμπρὰς καί, ἀντ’ αὐτῶν, ἐπεκράτησεν ἡ ἀπαθλίωσις, διότι τὸ ψωμὶ τὸ ἐπῆραν ἀπὸ τὸ στόμα των οἱ καπνέμποροι. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Κ. Ροδόπουλος). Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ἀκόμη εἰς τὸ ἑξῆς: Εἶναι βέβαιον, λόγῳ τοῦ ἐφαρμοσθέντος συστήματος συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, ὅτι οἱ μικροὶ καλλιεργηταὶ παρέδωσαν εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἐλαχίστας ποσότητας, μόνον διὰ νὰ ἐξοφλήσουν τὰ πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν χρέη των, ἠναγκάσθησαν δὲ κατόπιν, διότι τοὺς ἐπίεζον τὰ ἄλλα χρέη των, τὰ ἐξωτραπεζιτικά, νὰ πωλήσουν τὴν ἐσοδείαν των εἰς τιμὰς πολὺ κάτω τῆς καθορισθείσης τιμῆς συγκεντρώσεως, ἀπὸ 1.900–2.400 κατ’ ὀκᾶν. Τώρα ὁ σῖτος οὗτος, ὁ ὁποῖος ἔφυγεν ἀπὸ τὰ χέρια τῶν μικρῶν παραγωγῶν — καὶ οἱ ὁποῖοι σήμερον διὰ νὰ τὸν ἐπανακτήσουν τὸν πληρώνουν πρὸς 3.700 καὶ 3.800 δραχμ. — ὁ σῖτος οὗτος συνεκεντρώθη εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν σιτεμπόρων καὶ θὰ διατεθῇ εἰς τὴν κατανάλωσιν εἰς τιμὴν πολὺ πέραν τῶν 3.800 δραχ. Θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν παρηκολούθησεν ὅλην αὐτὴν τὴν ἐπιχείρησιν, ἐὰν θὰ ἀσκήσῃ κανένα ἔλεγχον εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ σίτου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος συνεκεντρώθη ἀπὸ τὸ σιτεμπόριον — καὶ ὁ ὁποῖος παρελήφθη ἀπὸ τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς — καὶ ἂν θὰ προβῇ εἰς καμμίαν μείωσιν τῆς τιμῆς τῶν ζυμαρικῶν ἢ τοῦ ἄρτου, τοὐλάχιστον τοῦ προερχομένου ἐκ τοῦ σίτου αὐτοῦ τῶν μικρῶν παραγωγῶν, ἢ ἐὰν θὰ ἀφήσῃ ἐλεύθερον τὸ σιτεμπόριον νὰ πωλήσῃ τὸν σῖτον εἰς τὴν τιμὴν ποὺ θὰ διαμορφωθῇ, εἰς τὴν τιμὴν δηλαδὴ ποὺ θὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα τῶν 3.700, ὥστε νὰ ἀποθησαυρίσῃ τὸ σιτεμπόριον εἰς βάρος τῶν σιτοπαραγωγῶν. Εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον θέτουν ἡ κοινὴ γνώμη καὶ οἱ παραγωγοί, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαντήσῃ σαφῶς καὶ κατηγορηματικῶς, ὥστε νὰ διαφωτισθῇ πλήρως ὁ λαός. Πέραν τούτου, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ: Διατὶ ἄφησε τὴν Α.Τ.Ε. νὰ συνάψῃ σύμβασιν μὲ τὸ μοναδικὸν ἐργοστάσιον λιπασμάτων, εἰς τὴν ὁποίαν ὁρίζεται ὅτι θὰ ἀγοράσῃ ἡ Τράπεζα 30.000 τόννους φωσφοροῦχα λιπάσματα, ὅσα δηλαδὴ ἐχρειάσθησαν εἰς τὴν περυσινὴν παραγωγήν, γνωστοῦ ὄντος ὅτι ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἀπριλίου αἱ Διευθύνσεις Γεωργίας ἀπηύθυναν ἀναφορὰς πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἰς τὰς ὁποίας ἐτόνιζον ὅτι προβλέπεται διὰ τὸ ἑπόμενον καλλιεργητικὸν ἔτος ηὐξημένη κατανάλωσις φωσφορούχων λιπασμάτων, διότι ἡ παραγωγὴ τῶν δημητριακῶν — εἰς τὴν ὁποίαν διατίθενται τὰ λιπάσματα αὐτὰ — ἐπέτυχε καὶ οἱ παραγωγοὶ αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπεκτείνουν τὴν καλλιέργειάν των. Παρ’ ὅλον ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐγνώριζεν αὐτὸ τὸ αἴτημα καί, συνεπῶς, ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὰ ἀπαιτούμενα μέτρα ὥστε νὰ ἔχῃ εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν Συνεταιρισμῶν καὶ τῆς ΑΤΕ τὴν 31ην Σεπτεμβρίου — διότι ἀπὸ τῶν ἀρχῶν Ὀκτωβρίου ἀρχίζει εἰς τὰς διαφόρους περιοχὰς τῆς Χώρας τὸ καλλιεργητικὸν ἔτος — νὰ ἔχῃ 40–50.000 τόννους φωσφορούχων λιπασμάτων, ἡ Α.Τ.Ε. ὑπέγραψε σύμβασιν μὲ τὸ ἐργοστάσιον λιπασμάτων νὰ τῆς παραδώσῃ τὰ λιπάσματα μέχρι τῆς 31ης Δεκεμβρίου, δηλαδὴ μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ καλλιεργητικοῦ ἔτους. Δι’ αὐτὸ παρουσιάσθη ἡ ἔλλειψις τοῦ λιπάσματος, δι’ αὐτὸ ἡ ἐξέγερσις πανταχόθεν, εἰς ὅλην τὴν Χώραν, τῶν παραγωγῶν. Διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπρόβλεψε καί, ἐφ’ ὅσον ἐφήρμοσε τὴν πολιτικὴν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἐζήτησε τὸ ἐργοστάσιον νὰ τὸ ἀφήσῃ ἐλεύθερον νὰ ἐξαγάγῃ λίπασμα διὰ νὰ ἀποκομίσῃ συνάλλαγμα διατὶ δὲν ἔλαβε πρόνοιαν ἐξ ἄλλης πηγῆς νὰ ἐφοδιάσῃ ἐγκαιρότερον τὴν Α.Τ.Ε. διὰ λιπασμάτων, ὥστε νὰ μὴ ἀναστατώσῃ ὅλον τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τῆς Χώρας καὶ νὰ ὑπογράψῃ ἡ ΑΤΕ τὴν πρωτοφανῆ αὐτὴν σύμβασιν εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, δυνάμει τῆς ὁποίας τὸ ἐργοστάσιον θὰ παραδώσῃ τὰ λιπάσματα μέχρι τέλους Δεκεμβρίου ἀντὶ μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου, ὅπως ἐγένετο μέχρι τοῦδε; Δὲν θέλω νὰ ὑποστηρίξω τὴν ὑπόνοιαν καὶ τὴν ἄποψιν ὅτι τοῦτο ἐγένετο ὄχι τόσον διὰ νὰ ὑποστηριχθῇ τὸ ἐργοστάσιον αὐτό, ἀλλὰ διὰ νὰ τορπιλλισθῇ ἡ πολιτικὴ τῆς σιταρκείας, ἡ ὁποία ἀπαρέσκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐμποδίζει εἰς μερικοὺς σιτεμπόρους νὰ χρηματίζωνται εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ αἴτημα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ὑποφέρει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν λιπασμάτων, εἶναι σαφὲς καὶ κατηγορηματικὸν καὶ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ. Παρέστημεν μάρτυρες — καὶ σεῖς, κύριοι συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως θὰ παρέστητε ἀσφαλῶς μάρτυρες — τῶν δραματικῶν στιγμῶν ποὺ πέρασαν οἱ παραγωγοί. Εἰς τὸ χωριό μου πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ὅπου οἱ κάτοικοι εἶναι φιλήσυχοι, ἐν τούτοις διεπληκτίσθησαν οἱ ἄνθρωποι διὰ δύο σακκιὰ φωσφορούχων λιπασμάτων. Καὶ ἔχει, κατόπιν αὐτῶν, ἡ Κυβέρνησις τὴν τόλμην νὰ ἰσχυρίζεται ὅτι τὸ λῆγον ἔτος, ἦτο ἔτος τῆς εὐδαιμονίας τοῦ ἀγρότου! Καὶ διὰ νὰ τελειώσωμεν μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἀσχοληθῶ τώρα μὲ τὸ ζήτημα τῶν κλειστῶν ἐπαγγελμάτων. Ἐκαυχήθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ — καὶ τὸ καύχημα αὐτὸ τὸ ἐπανέλαβεν ἀκόμη καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως — ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατήργησε τὴν πολιτικὴν τῶν κλειστῶν ἐπαγγελμάτων. Ἀλλ’ ἐὰν ἀναζητήσωμεν τὴν νέαν αὐτὴν πολιτικήν, θὰ τὴν ἀνεύρωμεν μόνον εἰς τὸ ἐπάγγελμα τῶν καπνεργατῶν. Κανὲν ἄλλο ἐπάγγελμα ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔθιξε. Τοὐναντίον διὰ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἐψηφίσθη — ὀρθῶς δέ· καὶ ἐγὼ ὑπερψήφισα τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο — ἓν ἄλλο ἐπάγγελμα ἀπολύτως συμπαθές, τῶν ἀστικῶν μεσιτῶν, τὸ ἔκλεισεν ἔτι περισσότερον. Αὐτὰ τὰ δύο παραδείγματα, τοῦ ἀνοίγματος δηλαδὴ τοῦ ἐπαγγέλματος τῶν καπνεργατῶν καὶ τοῦ κλεισίματος τοῦ ἐπαγγέλματος τῶν μεσιτῶν, χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ θίξῃ κανὲν ἄλλο ἐπάγγελμα, δείχνουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πιστεύει εἰς τὴν πολιτικὴν τῶν ἀνοικτῶν ἐπαγγελμάτων, ἀλλὰ ἤνοιξε τὸ ἐπάγγελμα τῶν καπνεργατῶν, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ τοὺς πλήξῃ. Διότι οἱ καπνέμποροι, οἱ ὁποῖοι φαίνεται, κυριαρχοῦν καὶ πιέζουν τὴν Κυβέρνησιν — καὶ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις βοηθεῖ καὶ ἐξυπηρετεῖ — οἱ καπνέμποροι ἤθελον νὰ κερδίσουν ὄχι μόνον ἀπὸ τὸν μόχθον καὶ τὸν ἱδρῶτα καὶ τὸ αἷμα τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν καπνεργατῶν. Μοῦ εἶπον, κατὰ μίαν τελευταίαν ἐπίσκεψίν μου εἰς τὴν Καβάλαν, ἐπαγγελματίαι: «Τὰ ἄλλα χρόνια ἐδίδοντο διὰ τὴν συσκευασίαν τοῦ καπνοῦ εἰς τὴν πόλιν μας 52 δισεκατομμύρια δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ἀνεζωογόνουν τὴν ἀγοράν. Ἔπαιρνα ἀπ’ αὐτὰ καὶ ἐγὼ ὁ μπακάλης, μοῦ λέγει, καὶ ὁ ἀρτοποιὸς καὶ ὁ ξενοδόχος καὶ ὅλη ἡ πόλις. Ἐφέτος διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ καπνοῦ, λόγῳ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐφήρμοσεν ἡ Κυβέρνησις, καὶ τοῦ ἀνοίγματος τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος, διετέθησαν μόνον 15 δισεκατομμύρια δραχμῶν». Ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ ἐπέτρεψε καὶ ἐκέρδισε τὸ καπνεμπόριον ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα τῶν ἐργατῶν, ἕνα ποσὸν 35 δισεκατομμυρίων εἰς τὴν Καβάλαν καὶ εἰς τὰς ἄλλας πόλεις ἀνάλογον; Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ τί ὠφελήθη τὸ καπνεμπόριον ἀπὸ τὸ ἄνοιγμα τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος. Διατὶ τὰ ὠφελήθη καὶ διατὶ ἄφισε νὰ ἐπέλθῃ ἀπαθλίωσις καὶ νὰ στερηθοῦν τῆς ἐργασίας των 1400 καπνεργάται; Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ δημιουργεῖ καὶ καπνικὰ προβλήματα εἰς τὴν Καβάλαν, διότι τὸ καπνεμπόριον ἦτο ἐλεύθερον εἰς τὴν ἐπιλογὴν τῶν ἐργατῶν καὶ ἐπέλεγεν ἐργατρίας γυναῖκας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἠναγκασμέναι νὰ ἐργάζωνται ὅλην τὴν ἡμέρα εἰς τὴν ἀποθήκην καὶ τὸ βράδυ εἰς τὸ σπίτι των. Καὶ ἐρωτᾶται, αὐτὴν τὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις, αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν δίδει, ἀντὶ νὰ κερδίσῃ ὁ παραγωγὸς τοῦ καπνοῦ, κερδίζει τὸ καπνεμπόριον. Ἔπρεπε νὰ ἴδητε τὴν ἀνεργίαν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς Καβάλας, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις. Πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ ἀπαντήσῃ ἄλλος ἀγαπητὸς συνάδελφος, ἐγὼ ἁπλῶς θὰ εἴπω τὰ ἑξῆς. Ἐπεριμέναμε νὰ μᾶς εἴπῃ πῶς ἐχάθη ὁ κῶδιξ. Ἔπρεπε νὰ μᾶς διαφωτίσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διὰ νὰ μᾶς διαφωτίσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διὰ νὰ διαφωτίσωμεν καὶ ἡμεῖς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν πῶς εἶναι ὠργανωμένη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν κτλ.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαγορεύω τὰς διακοπάς, ἐπιθυμῶ νὰ μὴ γίνῃ οὐδεμία διακοπὴ εἰς τὸν κ. Ζορμπᾶν, τοῦτο ἀποτελεῖ ὑπηρεσίαν πρὸς ἐμέ.

§59Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπερίμενα δύο λόγια ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον συνεκίνησε τὴν κοινὴν γνώμην. Ἀκόμη ἐπερίμενα ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἀνακοινώσεις ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ἀποδήμου Ἑλληνισμοῦ, περὶ τοῦ ὁποίου εἴχομεν ὁμιλήσει ὁ κ. Εὐαγγελᾶτος καὶ ἐγώ, καὶ ἔδωσεν ἀφορμὴν νὰ μελετηθῇ τὸ πρόβλημα τοῦ ἀποδήμου Ἑλληνισμοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔρχεται καὶ λέγει ὅτι κατετέθη ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον προβλέπει νὰ γίνεται συνέδριον τῶν ἀποδήμων, διὰ νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις, λὲς καὶ δὲν ἔχει ἀντιπροσώπους τὸ Κράτος, ὥστε νὰ πληροφορῆται τὰ προβλήματα καὶ νὰ λαμβάνῃ τὰ ἀνάλογα μέτρα. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ σημειώσω τὴν μεγάλην παράλειψιν, τὴν ὁποίαν ἔκανε ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ ἐνημερώσῃ ἐπὶ τῶν μεγάλων πραγμάτων τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅπως ἐγένετο εἰς τὸ παρελθόν. Ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, μολονότι εἰς τὴν ἐποχήν του τὰ μίση ἦσαν μεγάλα, συνήθιζε νὰ καλῇ τοὺς ἀντιπάλους του καὶ νὰ τοὺς ἐνημερώνῃ ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, ὅπως καὶ οἱ ἀντίπαλοί του ἐνημέρωνον τοῦτον. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν ἐτήρησε τὴν παράδοσιν αὐτὴν καὶ ἄφισε νὰ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, θέματα τὰ ὁποῖα ἐδῶ δὲν προάγουν τὰς διεθνεῖς μας σχέσεις. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι μία παράλειψις τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν παλαιὰν παράδοσιν καὶ νὰ ἐνημερώνῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Τώρα θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἀπουσιάζει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁμιλῶν εἶπεν ὅτι ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς παρουσιάζει κατὰ τὸ ἔτος αὐτὸ τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας ὑπὸ τοῦ Συναγερμοῦ, τὸ ἀνώτατον ἐπίπεδον, ἠθικοῦ, ὀργανώσεως καὶ ἐκπαιδεύσεως. Αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀλήθειαν, ὅτι ὁ στρατὸς ἔχει ἠθικόν, ἀλλὰ δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ εἶναι ἔργον συνεχῶν προσπαθειῶν, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ στρατός μας, ὄχι τώρα, ἀλλὰ ἀνέκαθεν. Ἔχομεν τὸ προνόμιον νὰ ἔχωμεν πάντοτε ὠργανωμένον καὶ ἄρτιον στρατόν. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἐπίτευγμα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ὁ στρατὸς καὶ προσβάλλεται οὗτος, ὅταν λέγωνται ταῦτα. Ὁ στρατὸς ἔχει φθάσει εἰς τὸ ὕψος του κατόπιν μακρῶν ἀγώνων καὶ μεγάλων θυσιῶν. Θὰ εἴπωμεν μερικά, διότι πρέπει νὰ λέγεται ἡ ἀλήθεια εἰς αὐτὰ τοὐλάχιστον τὰ ἐθνικὰ θέματα, διὰ νὰ ἀποδείξωμεν ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις τοῦ στρατοῦ μας εἶναι ἀποτέλεσμα μακροχρονίου προσπαθείας. Ὁ στρατός μας μέχρι τοῦ 1939 ἠκολούθει τὸ Γαλλικὸν σύστημα ὀργανώσεως. Τὸ σύστημα αὐτό, μᾶς ἔκαμε νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸν δεύτερον. Ὅταν ἐμαχόμεθα μόνοι εἰς τὴν Ἀλβανίαν, προσέτρεξαν τότε οἱ Βρεταννοὶ φίλοι μας καὶ διὰ πρώτην φορὰν συνειργάσθησαν ἐκεῖ μαζί μας κατὰ ξηράν. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ὑπεγράφη ἓν ἠθικὸν συμβόλαιον, μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν Βρεταννῶν, διὰ νὰ συνεχίσωμεν ἡνωμένοι τὴν διεξαγωγὴν τοῦ πολέμου. Τὸν διεξηγάγομεν νικηφόρως. Ὁ στρατός μας ἀνταπεκρίθη εἰς τὰς προσδοκίας τοῦ Ἔθνους, καὶ τῶν φίλων μας. Ἦλθεν ὅμως ἡ ὥρα, μετὰ τὸν πόλεμον, καθ’ ἣν οἱ φίλοι μας Βρεταννοί, ἔχοντες νὰ ἀντιμετωπίσουν μεγάλα οἰκονομικὰ προβλήματα, μᾶς εἶπον ὅτι θὰ ἀφήσουν ἐνταῦθα ὀργανωτὰς νὰ μᾶς βοηθήσουν ἀπὸ ἀπόψεως ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικοῦ δὲν θὰ συνεχίσουν τὴν βοήθειαν. Οὕτω τὸ 1947 μᾶς ἄφησαν οἱ Βρεταννοί, ἀφοῦ ὅμως μᾶς ἐφωδίασαν πλουσιοπαρόχως δι’ ὑλικοῦ παντὸς εἴδους. Μετὰ τὸ 1947, ἡ τότε Κυβέρνησις κατηυθύνθη πρὸς τοὺς ἄλλους φίλους μας, τοὺς Ἀμερικανούς, καὶ ἤρχισε τότε ἡ εἰσροὴ ἐκπαιδευτῶν καὶ ὑλικῶν ἐκ τῆς Ἀμερικῆς. Ἀπὸ τότε ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε καὶ τοὺς πολέμους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἐπιτυχῶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὁ στρατός μας, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐπίπεδον τῆς ἐκπαιδεύσεώς του νὰ παρουσιάζῃ βελτίωσιν καὶ ἄνοδον. Δὲν εἶναι συνεπῶς ἔργον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἡ βελτίωσις τῆς θέσεως τοῦ στρατοῦ μας ἀπὸ ἀπόψεως ἐκπαιδεύσεως, ὑλικοῦ καὶ ἠθικοῦ. Ὁ στρατὸς εἶχε πάντοτε, καὶ ὀργάνωσιν καὶ ἐκπαίδευσιν καὶ ἠθικόν. Συνεπῶς δὲν θὰ πρέπει ζητήματα τοιαύτης φύσεως νὰ τὰ μονοπωλῇ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Ὁ στρατὸς ἀνήκει εἰς τὸ Ἔθνος, καὶ τὸ Ἔθνος ἔχει ἀνάγκην τοῦ στρατοῦ. Ἐὰν ὁ στρατὸς σήμερον εἶναι ὠργανωμένος, αὐτὸ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς προσπαθείας τῶν στρατιωτῶν καὶ τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ. Καθῆκον δὲ ἡμῶν τῶν πολιτικῶν εἶναι νὰ δώσωμεν τὴν δύναμιν εἰς τὸν στρατὸν νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ὀργάνωσίν του. Καμμία ὅμως Κυβέρνησις δὲν ὑστέρησεν εἰς τὸ καθῆκον της αὐτό. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ λέγεται ὅτι ὅλαι αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις παρημέλησαν τὸ καθῆκον των αὐτὸ, καὶ μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον της. Μᾶς ἀνέφερεν ἀκόμη, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ὁ στρατὸς, διαρκοῦντος τοῦ ἔτους αὐτοῦ, ἔκαμε ἔργα κοινῆς ὠφελείας. Αὐτό, κύριοι, εἶναι συνήθης προσφορὰ τοῦ στρατοῦ. Ὅταν τὸ στράτευμα δὲν ἔχῃ νὰ ἀσχοληθῇ μὲ πολεμικὰ ἔργα, πάντοτε βοηθεῖ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου. Εἶχε καθῆκον ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ μὴ μονοπωλήσῃ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τὴν προσπάθειαν αὐτήν, νὰ φέρῃ πίνακας, ὁπότε θὰ ἐβλέπαμεν ὅτι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπετελέσθη ὑπὸ τοῦ στρατοῦ, τὸ ἔργον αὐτὸ ἐπανελήφθη καὶ εἰς προηγούμενα ἔτη. Ὁ στρατὸς ἢ κρατᾶ τὸ ὅπλον, ἢ κρατᾶ τὴν σκαπάνην καὶ βοηθεῖ τὸν λαόν. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εὗρε μίαν συνήθειαν καὶ τὴν ἠκολούθησε. Δὲν ἔκαμε τίποτα τὸ νέον. Τοῦτο μόνον ἔκαμεν ἔναντι τοῦ στρατοῦ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ὅτι μόλις ἀνέλαβε τὴν ἀρχήν, παρουσίασε μίαν ἀκοσμίαν καὶ μίαν ἀντίθεσιν πρὸς τὰ κοινοβουλευτικά μας ἔθιμα καὶ τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου. Δὲν ὡρκίσθη ἀμέσως ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ παρῆλθε μία ἑβδομάς, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν ἀνωτάτων στελεχῶν καὶ ἡγητόρων τοῦ στρατοῦ καὶ κατόπιν ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν τοῦ Ὑπουργείου ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς. Κατὰ τὸ διάστημα αὐτό, ἡ Κυβέρνησις ἀπεμάκρυνεν ἀπὸ τὸ στράτευμα, Στρατηγούς, οἱ ὁποῖοι πολλὰ προσέφερον εἰς τὴν Πατρίδα, ὅπως τὸν Στρατηγὸν Τσακαλῶτον, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὴ ἡ δρᾶσις καὶ ὁ ὁποῖος ὡδήγησε τὸν στρατὸν εἰς τὴν νικηφόρον μάχην τοῦ Ρίμινι, ἡ ὁποία εἶναι τεραστίας σημασίας Ἑλληνικὴ νίκη. Αὐτὸν τὸν στρατηγὸν ἐὰν τὸν εἶχον οἱ Γάλλοι, οἱ Ἄγγλοι, οἱ Ἀμερικανοὶ ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος λαὸς δὲν θὰ τὸν ἀπεμάκρυναν οὕτω ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ. Ἡμεῖς, αἱ Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου, αἱ ὁποῖαι κατηγορήθησαν κατ’ ἐπανάληψιν ὡς φαυλοκράται, ἡμεῖς ἐψηφίσαμεν καὶ ἐδώσαμεν τίτλους εἰς τὸν Στρατάρχην Παπάγον, διότι αὐτὸ ἐνομίσαμεν ὅτι ἦτο τὸ καθῆκον μας. Σεῖς, ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος τόσας προσέφερεν ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα, δὲν τὸν ἐτιμήσατε καὶ τὸν μετεχειρίσθητε ὡς τὸν τελευταῖον τῶν Ἑλλήνων. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ Ναυτικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης μᾶς εἶπε χαριτολογῶν ὅτι ὁ στρατὸς εἶναι ὁ Ἀδάμ, ἡ Ἀεροπορία εἶναι ἡ Εὔα (ΕΒΑ) καὶ τὸ Ναυτικὸν εἶναι τὸ οὐδέτερον. Καί, πράγματι, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ ἐκεῖ κατήντησε τὸ ἔνδοξον Ναυτικόν μας μὲ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ. Κατήντησε τὸ «ἀποπαίδι», τὸ οὐδέτερον. Ποῖον; Τὸ Ναυτικόν μας, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ τὴν Ἑλληνικὴν ψυχήν, τὴν συγκλονίζει, τὸ ὁποῖον συνδέεται ἐπὶ 3.000 χρόνια μὲ τὴν ἱστορίαν μας!! Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρουσίασεν ὡς ἀπολογισμὸν τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δυνάμεων, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι γνωστὸν τί ἐγένετο εἰς τοὺς διαδρόμους τῆς Βουλῆς ποὺ ἤρχοντο οἱ κηδεμόνες τῶν ὑποψηφίων καὶ παρεκάλουν τοὺς βουλευτὰς τῆς ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς νὰ ψηφίσουν τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέτρεπε τὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δοκίμων. Καὶ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τοῦ Ναυτικοῦ ἀντέδρα εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, ηὔξησε τὸν ἀριθμὸν τῶν Δοκίμων, ὄχι διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τυχὸν ἕνα σχέδιόν της, ἀλλὰ ὑπείκουσα εἰς τὴν πίεσιν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι, βεβαίως, ἀνήκουν εἰς ὅλα τὰ Κόμματα. Ἔκαμε ἐπίσης αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ναυτοπαίδων καὶ τῶν τεχνιτῶν, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι γνωστὸν ὅτι ὁρίζεται ἕνας ἀριθμός, ὁ ὁποῖος ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν σχετικῶν διαγωνισμῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐπετέλεσεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ Ναυτικόν. Δὲν μᾶς εἶπε τίποτε ὁ κ. Ὑπουργὸς οὔτε διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ πλωτοῦ ὑλικοῦ, οὔτε διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ ὑλικοῦ τῶν πλοίων, οὔτε διὰ τὴν πολιτικήν της ὡς πρὸς τὸ Ναυτικόν. Περιφρονεῖ τὸν τομέα αὐτὸν τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης, ποὺ εἶναι γνωστὸν ὅτι εἰς τὸ νησιωτικόν μας Κράτος τὸ ναυτικὸν προσέφερε σημαντικωτάτας ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα καὶ ἐν πολέμῳ καὶ ἐν εἰρήνῃ. Εἶναι γνωστὴ ἡ συμβολὴ τοῦ στόλου μας εἰς τὸν πόλεμον τοῦ 1949–41. Θὰ σᾶς εἴπω δὲ τοῦτο. Ὅταν ἐπανῆλθεν ὁ πρῶτος ἥρως τοῦ Ναυτικοῦ μας εἰς τὸν πόλεμον αὐτόν, ὁ Ἰατρίδης, ὁ ὁποῖος σήμερον περιφέρεται εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν περιφρονημένος καὶ τὸν συνώδευσα ὡς Προσωπάρχης τότε τοῦ Ὑπουργείου, εἰς τὸν τότε Πρωθυπουργόν, ὁ τελευταῖος τοῦ εἶπε: «Κύριε Ἀντιπλοίαρχε, τὰ συγχαρητήριά μου», προάγων οὕτω αὐτὸν διὰ τῆς προσφωνήσεως ταύτης εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀντιπλοιάρχου. Τρόπος προαγωγῆς, ὁ ὁποῖος πρώτην φορὰν ἐγένετο εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ὁ Ἰατρίδης τότε, ἀνελύθη εἰς δάκρυα. Δὲν εἶχε καταλάβει καὶ ὁ ἴδιος τὸ μέγεθος τῆς προσφορᾶς του εἰς τὸν ἀγῶνα. Ἐὰν δὲν ἐτορπίλλιζε τὰ τρία πλοῖα, τὰ ὁποῖα ἔκαμον μεταφορὰς ἐξ Ἰταλίας πρὸς τὸν Αὐλῶνα καὶ ἀφήνοντο ἐλεύθερα νὰ συνεχίσουν τὸν ἀνεφοδιασμὸν τοῦ ἐν Ἀλβανίᾳ Ἰταλικοῦ στρατοῦ, ἀλλοία θὰ ἦτο ἡ τροπὴ τοῦ πολέμου ἐκείνου. Τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τὸν ἀπέπεμψε, τὸν ἄνθρωπον τοῦ ὁποίου τὰ κατορθώματα θὰ τὰ ἀναφέρῃ ἡ ἱστορία καὶ θὰ τὰ περιλάβουν τὰ ἑλληνικὰ ἀναγνωσματάρια, τὸν ἐπέταξεν εἰς τοὺς δρόμους.

§60Κ. ΒΟΒΟΛΙΝΗΣ. Σεῖς τὸν πετάξετε.

§61Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι, σεῖς τὸν ἐπετάξατε καὶ τὸν ἐξεγελάσετε. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς ἕνα ἄλλον ἥρωα, τοῦ ναυτικοῦ πολέμου. Εἰς τὸν Ναύαρχον Τούμπαν. Ὁ Τούμπας ἀποτελεῖ ἐπίσης καύχημα τῆς νεωτέρας ἑλληνικῆς ναυτικῆς ἱστορίας, διότι εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὅταν ἐδιχάσθη ὁ «Ἀδρίας», ὡδήγησε τὸ πλοῖον ἀπὸ τὰς ἀκτὰς τῆς Τουρκίας καὶ ὑπὸ τὴν ἐπίθεσιν ὅλων τῶν ἐχθρικῶν ἀεροσκαφῶν καὶ τῶν ὑποβρυχίων εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν. Αὐτὸν τὸν ἔνδοξον ἀξιωματικὸν τὸν παρελθόντα Αὔγουστον διὰ λόγους προσωπικούς, ἡ Κυβέρνησις τὸν ἠνάγκασεν εἰς παραίτησιν καὶ τὸν ἀπεμάκρυνε ἀπὸ τὸ ναυτικόν. Ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς κακοδιοικήσεως εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι πλέον τὸ ἠθικὸν τοῦ ναυτικοῦ μας εὑρίσκεται σήμερον εἰς κατάπτωσιν. Τόσον δὲ καλὰ τὰ κατάφερεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν σεισμοπαθῶν τῶν Ἰονίων Νήσων, ὥστε δὲν ἐνεφανίσθη ὠργανωμένος ὁ στόλος μας εἰς τὴν προσπάθειαν ἐκείνην. Ἐπὶ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, παρουσιάσθη ἀκόμη τὸ ἑξῆς πρωτοφανὲς: Τὴν 28ην Ὀκτωβρίου 1953, ποὺ ἐγένετο ἡ παρέλασις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ὁ λαός, ὁ ὁποῖος παρηκολούθει ἀπὸ τὴν ὁδὸν τὴν πρὸς τὸν Ἄγνωστον Στρατιώτην, ἐχειροκρότησε καὶ δικαίως ὅλας τὰς μονάδας τοῦ στρατοῦ ξηρᾶς, ἐχειροκρότησε καὶ δικαίως ὅλας τὰς μονάδας τῆς ἀεροπορίας, τὸ πυροσβεστικὸν σῶμα, τὴν ἀστυνομίαν πόλεων, τὸ λιμενικὸν σῶμα, καὶ τὸ μόνον σῶμα, τὸ μόνον ἄγημα τὸ ὁποῖον δὲν ἐχειροκρότησε ἦτο τὸ ἄγημα τοῦ Ναυτικοῦ. Μετὰ τὴν παρέλασιν αὐτήν, εὑρισκόμενος πλησίον τοῦ τόπου τῆς παρελάσεως, εἶδα δύο ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τοῦ Ναυτικοῦ τῆς παρατάξεώς σας, οἱ ὁποῖοι ἔκλαιον καὶ ἐδάκρυζαν καὶ μοῦ ἔλεγον, τί ἐπάθαμε, πρώτην φορὰν εἴδαμε νὰ παρελαύνῃ ἡ Σχολὴ τῶν Δοκίμων καὶ τὰ Ναυτικὰ ἀγήματα καὶ πρώτην φορὰν δὲν ἐχειροκρότησεν ὁ λαός. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς κακοδιοικήσεως, καὶ ὅταν ὁμιλῶ περὶ Τούμπα ἢ περὶ Ἰατρίδη, δὲν ὁμιλῶ εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχε, ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψεν ἕνα ὅπλον σημαντικὸν τῆς ἐθνικῆς μας ἀμύνης, τὸ ἀποθαρρύνει καὶ ἀποτέλεσμα αὐτοῦ εἶναι ὅτι καὶ ὁ λαὸς ἤρχισε νὰ τὸ ἐγκαταλείπῃ.

§62Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι πατριωτικὴ πρᾶξις αὐτὸ ποὺ λέγετε, κύριε συνάδελφε.

§63Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἶναι διαπίστωσις. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης μᾶς εἶπεν ὅτι κατὰ Σεπτέμβριον τοῦ 1950, ὁ τότε Ἀρχιστράτηγος ἔθεσε τὰς βάσεις τῆς ἀναδιοργανώσεως τῆς ἀεροπορίας καὶ τὸ 1953 ἡ ἀεροπορία μας ἔφθασεν εἰς τὸ κατακόρυφον. Ἀπορῶ, πῶς ἄνθρωπος τῆς λογικῆς καὶ τοῦ πατριωτισμοῦ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔσβησε ὅλην τὴν προηγουμένην προσπάθειαν τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου. Καὶ ἀπορῶ, πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔκαμε αὐτὸ τὸ ἀτόπημα, νὰ διαγράψῃ δηλαδὴ ἀπὸ τὴν ἱστορίαν τῆς νεωτέρας ἀεροπορίας ὅλην τὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία πράγματι κατεβλήθη διὰ τὴν ἀνάπτυξιν, διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν δι’ ὑλικῶν ἀμερικανικῶν, ἀπὸ τὸ 1950 μέχρι σήμερον. Δὲν συνηθίζομε νὰ χρησιμοποιλοῦμεν ἀριθμοὺς καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν ἀριθμούς, προκειμένου περὶ τοῦ στρατοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ χρησιμοποιήσωμεν τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ὡρῶν πτήσεων. Εἰς τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1950 εἴχομεν 21.000 ὥρας πτήσεων. Εἰς τὸ δεύτερον ἑξάμηνον 23.000. Εἰς τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1951 27.000 ὥρας πτήσεων, εἰς τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1951 29.000, εἰς τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1952 36.114, εἰς τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1952 41.000. Καὶ εἰς τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1953 44.000 ὥρας πτήσεων. Βλέπομεν, λοιπόν, μίαν συστηματικὴν ἄνοδον τῆς στάθμης τῆς ἀποδόσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς ἀεροπορίας ἀπὸ τοῦ 1950 ἕως τὸ 1953. Μάλιστα βλέπομεν ὅτι τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1952 ὑπερβαίνουν τὸ ὅριον ὅλης αὐτῆς τῆς περιόδου κατὰ τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον διώκει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου. Ἐκ τῆς πορείας τῶν πτήσεων αὐτῶν βλέπομεν, χωρὶς νὰ ἐπικαλεσθῶμεν ἄλλους ἀριθμούς, βλέπομεν ὅτι πράγματι ἀπὸ τοῦ 1950 καὶ ἐντεῦθεν, ἡ ἀεροπορία μας ἤρχισε μίαν αὔξησιν λόγῳ τῆς προσφορᾶς τῶν φίλων μας, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἀνεφωδίαζαν καὶ λόγῳ τῆς προσπαθείας τὴν ὁποίαν κατέβαλον αὐτὰ ταῦτα τὰ στελέχη καὶ οἱ ἄνδρες τῆς ἀεροπορίας μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν Κυβερνήσεων. Δὲν εἶναι, λοιπόν, κάτι τὸ πρωτοφανὲς αὐτὸ ποὺ συνέβη, πέρυσι, οὔτε ἔκαμε τίποτε πρωτότυπον καὶ σημαντικόν, ὥστε νὰ ἐπαίρεται τόσον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Ἁπλῶς ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον της, ὅπως θὰ τὸ ἐξετέλει οἱαδήποτε Κυβέρνησις. Ὡς πρὸς τὴν βοήθειαν τῶν ἀξιωματικῶν, πράγματι ἡ Κυβέρνησις ἡ προηγουμένη ὠργάνωσεν αὐτὸν τὸν συνεταιρισμὸν καὶ ἔλαθεν ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε νὰ ἠμπορέσωμε νὰ στεγάσωμε τοὺς ἀξιωματικούς, διέθεσε πίστωσιν διὰ τὸ ζήτημα τῆς στεγάσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐμελέτησε τὸ σύστημα τοῦ συνεταιρισμοῦ, τὸ ὁποῖον προχωρεῖ σήμερον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Δὲν ἔκαμε δηλαδὴ τίποτε τὸ πρωτότυπον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀλλὰ εὗρε μίαν προπαρασκευὴν καὶ μίαν προεργασίαν καὶ τὴν προχωρεῖ. Συνεπῶς εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως, τῆς ὀργανώσεως, τοῦ ἠθικοῦ τοῦ στρατοῦ, τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης, τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ μονοπωλήσῃ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἔχομεν νὰ παρατηρήσωμεν ὅτι ὁ στρατὸς τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς ἀεροπορίας ἔκαμε τὰ βήματα, τὰ ὁποῖα ἐχρειάζετο νὰ κάμῃ, καὶ τὰ ὁποῖα ἐγένοντο μόνα τους, ἐκ τῆς προπαρασκευῆς τῶν ὑλικῶν, τὰ ὁποῖα εἶχον γίνει λόγῳ τῶν θεμελίων τὰ ὁποῖα ἔθεσεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, τὸ δὲ ναυτικὸν κατὰ τὴν περίοδον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ὀπισθοδρόμησε καὶ τείνει πρὸς διάλυσιν. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα τῶν σεισμοπαθῶν. Ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῶν σεισμοπαθῶν, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελέσῃ καὶ ἀντικείμενον ἐπερωτήσεως. Τὸ ναυτικόν μας δὲν ἐκινητοποιήθη εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκείνην ὅσον ἔπρεπε καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἀνδρῶν τοῦ ναυτικοῦ μας παραμένει τὸ παράπονον, ὅτι δὲν ἐχρησιμοποιήθησαν ὅπως ἔπρεπε εἰς τὴν τραγικὴν αὐτὴν περίπτωσιν τῆς πατρίδος μας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὅταν γίνεται ἕνας σεισμὸς μεγάλος ἐπακολουθοῦν μετὰ σεισμοί, οἱ ὁποῖοι συμπληρώνουν τὴν καταστροφήν, εἶναι νόμος τῆς γεωλογίας αὐτός. Δυστυχῶς καὶ ἡ νῆσος μου εἶναι σεισμεπαθὴς καὶ ἐπιρρεπὴς εἰς αὐτὴν τὴν τραγικὴν μοῖραν ποὺ μᾶς ἔφερεν ὁ Ἐγκέλαδος καὶ γνωρίζω τὸ πρᾶγμα ἐκ πείρας. Μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θέλει νὰ εὑρίσκεται κοντὰ εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ, σπεύδει ἐπὶ τόπου διὰ τῶν ταχυτέρων μέσων καὶ τὰ ταχύτερα μέσα, τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ χρησιμοποιήσῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ φθάσῃ ἐγκαίρως ἡ βοήθεια εἰς τὰς τρεῖς προσφιλεῖς μας νήσους, ἦταν τὰ ἀντιτορπιλλικὰ καὶ τὸ καταδρομικόν μας. Τὰ πλοῖα αὐτὰ ἔπρεπε νὰ παίξουν τὸν ρόλον τοῦ πρώτου ταχυδρόμου, ὁ ὁποῖος θὰ ἔφθανεν εἰς τὰς τρεῖς νήσους. Θὰ ἔδιδον τὸ μήνυμα τῆς παρηγορίας εἰς τοὺς πληθυσμοὺς καὶ θὰ προσέφερον θετικῶς τὴν πρώτην βοήθειαν. Ἐν συνεχείᾳ θὰ ἤρχοντο τὰ ἁρματαγωγὰ καὶ τὰ ἐμπορικὰ πλοῖα, τὰ ὁποῖα θὰ μετέφερον τὰ ἐφόδια. Ἡ Κυβέρνησις καθυστέρησε. Εἰς τὰς 9 Αὐγούστου ἔγινε τὸ μεγάλον κακόν. Τὸ βράδυ τῆς 10 Αὐγούστου, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Κεφαλληνίας κ. Λιβαδᾶς, μᾶς κατετόπισεν ἐπὶ τῆς τραγικῆς θέσεως τῶν κατοίκων καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοι συνεστήσαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐχρησιμοποίησε τὰ ταχέα μέσα. Διέθεσεν ἕνα ἁρματαγωγόν, τὸν «Ἀλφειόν», καὶ ἔπειτα τὸν «Ἀξιόν», πλοῖα βραδυκίνητα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται συνήθως ὡς πλοῖα ἐφοδιασμοῦ, τὰ ὁποῖα ἕπονται τῶν ἀντιτορπιλλικῶν. Τὰ ἀντιτορπιλλικὰ ὤφειλον νὰ τρέξουν πρῶτα νὰ ἀποκαταστήσουν τὴν ἐπικοινωνίαν, νὰ παράσχουν τὰς πρώτας βοηθείας καὶ νὰ τονώσουν τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις καθυστέρησεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ καθήκοντος καὶ ἀπηγόρευσεν εἰς τὸ ναυτικόν μας νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ὕψιστον αὐτὸ καθῆκον. Εἰς τὰς 14 τοῦ Αὐγούστου, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εὑρέθησαν ἐπὶ τόπου εἰς τὰς τρεῖς τραγικὰς νήσους, 18 Βρεταννικὰ πλοῖα, 10 Ἀμερικανικά, 7 Ἰταλικά, 6 Ἰσραηλίτικα καὶ δύο Γαλλικά, καὶ εὑρέθη μόνον ὁ «Πάνθηρ», Ἑλληνικὸν πλοῖον εἰς τὴν Ζάκυνθον! Ἐπλήγη ἡ φιλοτιμία τοῦ Ναυτικοῦ μας. Τὴν νύκτα τῆς 14 Αὐγούστου, ἐνῷ τὰ πολεμικά μας ἔπρεπε νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰς τρεῖς νήσους, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ναυτικῶν μετέβαινε, ἐπιβαίνων τοῦ «Λέοντος», νὰ προσκυνήσῃ εἰς τὴν Παναγίαν τῆς Τήνου. Μεγάλη ἡ χάρι της, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔπραττε πλέον θεάρεστον ἔργον, ἐὰν κατηυθύνετο μὲ τὰ πλοῖα πρὸς τὰς σεισμοπαθεῖς νήσους. Τὸ ναυτικὸν ὅλας ἐκείνας τὰς ἡμέρας, ἐζήτει, διὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Στόλου, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ διὰ νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὰς νήσους. Μὲ εἴκοσι ἐπὶ πλέον ἄνδρας ἠδύνατο νὰ κινηθῇ τὸ καταδρομικὸν «Ἕλλη», τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς θέσιν νὰ δώσῃ 5.000 μερίδας ἡμερησίως φαγητοῦ καὶ νὰ νοσηλεύσῃ 1.000 τραυματίας καὶ ὅμως δὲν τοῦ ἐπέτρεψαν νὰ κινηθῇ, δὲν ἐπέτρεψαν εἰς τὸ Ναυτικόν μας νὰ δράσῃ. Διατί; Διότι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὴν περιοχὴν τὴν σεισμόπληκτον ὁ ναύαρχος Τούμπας. Διὰ λόγους προσωπικοὺς ἠμπόδισαν τὸ ναυτικὸν νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον του. Ἠδράνησαν τὰ πλοῖα τοῦ Στόλου, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν εἰς τὸν Ναύσταθμον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, μόνον καὶ μόνον, διὰ νὰ κορεσθῇ τὸ πάθος τῆς Κυβερνήσεως ἐναντίον ἑνὸς ἥρωος καὶ ἑνὸς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος κατεῖχεν ἀνωτάτην θέσιν εἰς τὸ Ναυτικόν. Αὐτὸ ἀποδεικνύει μικρόψυχον Κυβέρνησιν. Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία διατηρεῖ μίαν στάσιν ἀπαράδεκτον διὰ τὴν σημερινὴν ἐποχήν. Μετέβην ἐπὶ τόπου εἰς τὰς τρεῖς νήσους καὶ εἰς πόλεις καὶ εἰς τὰ χωρία καὶ συνωμίλησα μὲ τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι μοῦ εἶπον, ὅτι εἴδαμεν Ἰσραηλίτας, Ἄγγλους, Γάλλους, Ἀμερικανούς, δὲν εἴδαμεν ὅμως Ἕλληνας. Δὲν ὑπάρχει Ἑλληνικὸς Στόλος; Αὐτὰ μοῦ τὰ ἔλεγον μὲ δάκρυα εἰς τὰ μάτια. Ἡ Κυβέρνησις παρέλειψεν τὸ καθῆκον της, δὲν ἄφησε τὸ ναυτικὸν, ἕνα εὐγενὲς ὅπλον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ καμάρι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, νὰ προσφέρῃ τὰς ἐξαιρέτους ὑπηρεσίας του καὶ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν δραστηριότητα, τὴν ὁποίαν ἤθελε νὰ ἀναπτύξῃ εἰς τοὺς πληγέντας πληθυσμούς. Τὰ ἑλληνικὰ πλοῖα παρέμειναν ἀδρανῆ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ἀντὶ νὰ μεταβῇ, ὡς ὤφειλεν, εἰς τὸν τόπον τῆς τραγωδίας, μετέβαινε διὰ νὰ προσκυνήσῃ εἰς τὴν Μεγαλόχαρη τῆς Τήνου. Ἠμποροῦσε νὰ ἀναβάλῃ τὸ θρησκευτικὸν αὐτὸ καθῆκον. Νομίζω, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὡς πρὸς τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ Στρατὸς τῆς ξηρᾶς, ἐκτὸς τῶν ἀνωμαλιῶν, τὰς ὁποίας αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις προεκάλεσε διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως τῶν ἡγετικῶν στελεχῶν του, ἐπροχώρησεν εἰς τὰ βήματά του, τὰ ὁποῖα εἶχε προπαρασκευάσει ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Ἡ Ἀεροπορία, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικοῦ καὶ ἀποδόσεως, ἐβελτίωσε τὰ βήματά της, τὰ ὁποῖα εἶχε προπαρασκευάσει ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Τὸ Ναυτικὸν ὅμως ὀπισθοδρόμησεν, ἠμποδίσθη νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον του. Τὸ Ναυτικόν, τὸ ὁποῖον ἦτο μέσα εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ ἀπετέλει ἀγλάϊσμα τοῦ λαοῦ μας, τὸ ναυτικὸν αὐτὸ σήμερον ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ, διότι τὸ ἀπεμάκρυνεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ἔργων τὰ ὁποῖα ἔκαμε διὰ τῆς κακοδιοικήσεώς της καὶ διότι τὸ ἠμπόδισεν εἰς μίαν τραγικὴν ὥραν νὰ κάμῃ τὸ καθῆκον του.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μάλιστα. (Χειροκροτεῖ).

§65Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ εἰρωνεύεσθε, τὰ χειροκροτήματά σας δὲν τὰ δέχομαι. Ἐὰν θέλετε νὰ εἰρωνεύεσθε, νὰ πᾶτε εἰς ἄλλην αἴθουσαν νὰ εἰρωνεύεσθε. Ἐδῶ ἐκτελοῦμεν τὸ καθῆκον μας καὶ λέγομεν τὴν ἀλήθειαν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπῆρχε πρόθεσις εἰρωνείας.

§67Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ ἐν γένει ἀπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐπὶ τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως δὲν μᾶς ἱκανοποίησε, διότι δὲν παρουσίασε καμμίαν πρωτοτυπίαν. Ἁπλῶς εἰς τὰ δύο Σώματα ἠκολούθησε τὴν πεπατημένην, εἰς δὲ τὸ ἄλλο ἔδειξεν ἀδράνειαν. (Χειροκροτήματα).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας, ἔχουσα οὕτω: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Ὑποβάλλομεν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ παρακαλοῦμεν ὅπως ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος τῶν ὀνομάτων τῶν κ. κ. βουλευτῶν. 26.11.1953. Ι. Παπαμαστοράκης, Σ. Μπίρης, Εὐάγγ. Πέτσος, Ε. Καθρῆς, Ε. Ζαννῆς, Σ. Κωτιάδης, Β. Μουράτογλου, Θ. Ἀνδρεάδης, Α. Βουλόδημος, Α. Πασσάδης. Παρισταμένων τῶν ὑποβαλόντων τὴν ἔνστασιν, αὕτη καλῶς, κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἔχει. Διαπιστῶν ὅτι ὄντως δὲν εὑρισκόμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Ἐλλείψει ἀπαρτίας, λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων. (Ὥρα 10.45′ μ. μ.).