1953.05.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44η

Παρασκευὴ 29 Μαΐου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ὑπάρχει ἀπαρτία. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. (Γραμματεύς) (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Τζαννετάκης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ Ἐθνικὸς Σύλλογος Ὀργάνων Ἀγροφυλακῆς τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης ζητεῖ κρατικοποίησιν τῆς ὑπηρεσίας Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας, ἐνίσχυσιν τοῦ Τ.Α.Ο.Α., χορήγησιν ἱματισμοῦ εἰς τὰ ὄργανά της κλπ. Ὁπλῖται καὶ Ὑπαξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς, νυμφευθέντες ἄνευ ἀδείας ζητοῦν τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ἀπὸ τοῦ 1948 καὶ ἐντεῦθεν παρανόμως τελεσθέντων γάμων των κλπ. Οἱ βουλευταὶ Καρδίτσης κ. κ. Σ. Ἀλλαμανῆς καὶ Β. Βασαρδάνης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνεταιρισμοῦ πωλήσεως καπνοῦ Φαναρίου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν καθυστέρησιν καταβολῆς ὑπολοίπων πρὶμ καπνῶν ἐσοδείας 1951 καὶ ζητοῦντος ταχεῖαν αὐτοῦ καταβολήν. Οἱ βουλευταὶ Καρδίτσης κ. κ. Σ. Ἀλλαμανῆς καὶ Κ. Βασαρδάνης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μουζακίου διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι στέγασιν τῶν πυροπαθῶν κατοίκων Μουζακίου καὶ τὴν ἐξαίρεσιν τῆς κωμοπόλεως ἐκ τοῦ προγράμματος διανομῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἐκ τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ ζητοῦντος ταχεῖαν ἀνοικοδόμησιν τῶν πυρποληθεισῶν ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν οἰκιῶν των καὶ ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ἠλεκτροφωτισμοῦ εἰς τὴν ἐν λόγῳ κωμόπολιν. Τὸ Σωματεῖον Πρατηριούχων βενζίνης Θεσσαλονίκης ζητεῖ, ὅπως εἰς περίπτωσιν ἄρσεως τοῦ κορεσμοῦ τοῦ ἐπαγγέλματος τῶν βενζινοπωλῶν, ἀπαγορευθῇ ἡ χορήγησις ἀδειῶν βενζιναντλίας εἰς τοὺς αὐτοκινητιστάς, Κοινὰ Ταμεῖα Αὐτοκινήτων κλπ. Ὁ Πανελλήνιος Σύλλογος Γονέων καὶ Κηδεμόνων σπουδαστῶν Ἐξωτερικοῦ ζητεῖ τὴν λῆψιν εἰδικῶν συναλλαγματικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων σπουδαστῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Οἱ Φύλακες τοῦ τμήματος Ἀσφαλείας τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης ζητοῦν ἐπέκτασιν τῶν διατάξεων τοῦ Α. Ν. 610)45 καὶ ἐπὶ τῶν ἐπὶ βαθμῷ γραφέως αʹ φυλάκων τῆς Ἐλευθέρας Ζώνης Θεσσαλονίκης, ἐλλείψει δυνατότητος καὶ εὐχερείας περαιτέρω βαθμολογικῆς ἐξελίξεώς των. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν ζητεῖ τὴν λῆψιν μέτρων εὐεργετικῶν ὑπὲρ τῶν Ἐφέδρων Φαρμακοποιῶν τῶν ὑπηρετησάντων εἰς τὰς τάξεις τοῦ Στρατοῦ ὡς Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν τόσον κατὰ τὸν πόλεμον 1940–41 ὅσον καὶ κατὰ τὸν συμμοριτοπόλεμον κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἄργους κ. Μ. Κωλέττης–Οἰκονόμου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἄργους, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Γνωμοδοτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας προταθεῖσαν τιμὴν νωπῆς τομάτας 850 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν καὶ ζητοῦντος καθορισμὸν τιμῆς κόστους 1.430 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Αἱ Σοφία καὶ Θωμαῖς Αὐξέντη, κάτοικοι Ναούσης, ζητοῦν ἀπαλλαγὴν τῆς καταβολῆς τῶν ὑπολοίπων δόσεων τοῦ δανείου, τὸ ὁποῖον ἔλαβον τὸ 1951 πρὸς ἀποκατάστασιν ζημιῶν, ἅς ὑπέστησαν παρὰ τῶν συμμοριτῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἐδέσσης κ. Θ. Ἀνδρεάδης καταθέτει ἀναφορὰν ἀγροτῶν, κατοίκων Δήμου Ἀριδαίας, Ἐπαρχίας Ἀλμωπίας, ζητούντων ὅπως παραχωρηθῇ ἢ διανεμηθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ κρατικὸν φυτώριον Ἀριδαίας, ἐκτάσεως 70 περίπου στρεμμάτων καὶ τὴν ἄμεσον ἀποστολὴν συνεργείου ἐξακριβώσεως τῶν διαθεσίμων κοινοχρήστων ἐκτάσεων ἐν τῇ κωμοπόλει Ἀριδαίας κλπ. Οἱ Γεωργικοὶ Πιστωτικοὶ Συνεταιρισμοὶ Θηβῶν, Ταχίου καὶ Ἁγίων Θεοδώρων καὶ ἡ Ἕνωσις Συνεταιρισμῶν Ἐπαρχίας Θηβῶν, ζητοῦν καθιέρωσιν θεσμοῦ ὁλοκληρωτικῆς συγκεντρώσεως σίτου καὶ καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας πρὸς 4.500 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, διὰ δὲ τοὺς ὀφειλέτας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης πρὸς 5.000 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ἡ Ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Θεσσαλονίκης καὶ ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ροδόπης, παραπονοῦνται διὰ καθορισθεῖσαν χαμηλὴν τιμὴν συγκεντρώσεως σίτου. Ἐπιτροπὴ ὀφειλετῶν χρυσῶν λιρῶν ζητεῖ χορήγησιν μακρᾶς προθεσμίας ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν των, λόγῳ ὑφισταμένης οἰκονομικῆς δυσπραγίας κλπ. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Θ. Ταμβακᾶ καὶ Χ. Γερακίνη. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 187 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ταμβακᾶ καὶ Γερακίνη, λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι αἱ μεταβάσεις τῶν Ἐποπτῶν Ἐργασίας εἰς Κύμην, Μαντούδιον κλπ. πρὸς ἐπιθεώρησιν, θέλουσιν ἀντιμετωπισθῇ διὰ τῶν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ πιστώσεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 27 Μαΐου 1953

Ὁ Διευθυντὴς

ΣΩΤ. ΜΑΡΚΕΤΟΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Γουλῆ. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι κατόπιν Κυβερνητικῆς ἀποφάσεως τὸ ἐμπόριον τῶν χημικῶν λιπασμάτων θὰ διενεργῆται ἀπὸ 1ης Ἰουλίου ἐ.ἔ. ἀπὸ τὰς ἐγχωρίους βιομηχανίας παρασκευῆς χημικῶν λιπασμάτων, τοὺς ἰδιώτας εἰσαγωγεῖς ἐμπόρους, ὡς τοῦτο ἐγένετο προπολεμικῶς καὶ παραλλήλως μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἥτις θὰ συνεχίσῃ τὴν προμήθειαν καὶ διάθεσιν αὐτῶν πρὸς τοὺς παραγωγούς. Τὸ μέτρον τοῦτο ἐλήφθη πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐπιτεύξεως εὐθηνοτέρων τιμῶν τῶν χημικῶν λιπασμάτων, διὰ τῆς δημιουργίας συναγωνισμοῦ μετὰ τῶν ἑταιρειῶν τῆς χώρας βιομηχανίας λιπασμάτων, τῶν ἰδιωτῶν εἰσαγωγέων ἐμπόρων καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, δεδομένου μάλιστα, ὅτι ἔναντι τοῦ δυσκινήτου τῆς ΑΤΕ ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἔχει τὴν δυνατότητα τῆς ἀναπτύξεως ἀνωτέρας καὶ ἐπιτυχεστέρας δραστηριότητος εἰς τοὺς τομεῖς τῶν ἐμπορικῶν συναλλαγῶν μετὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ, τῶν διακινήσεων τῶν λιπασμάτων εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τῶν διαθέσεων τῶν λιπασμάτων ἀπ’ εὐθείας εἰς τοὺς παραγωγούς. Ἄλλως τε ἐξέλιπον ἤδη οἱ λόγοι, οἵτινες ἐπέβαλον τὴν ἀνάγκην τῆς ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν ἀναθέσεως εἰς τὴν ΑΤΕ τῆς προμηθείας καὶ διαθέσεως τῶν λιπασμάτων (μικρὰ διεθνὴς παραγωγὴ τοῦ ἀζώτου καὶ ἐντεῦθεν περιορισμοὶ χορηγήσεως τούτου, δυσχέρειαι κλπ. τοῦ ἐμπορίου). Κατὰ συνέπειαν ἡ ἀνάθεσις μονοπωλιακῶς τῆς διαθέσεως τῶν λιπασμάτων εἰς μόνην τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, δὲν παρέχει τὰς δυνατότητας ἐπιτεύξεως τῶν εὐθυνοτέρων τιμῶν, ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν ἀγορὰν δὲν ὑπάρχει συναγωνισμός. Τουναντίον ἡ συμμετοχή της μετὰ τοῦ φυσικοῦ ἐμπορίου εἰς τὴν ὅλην διαχείρισιν τῶν χημικῶν λιπασμάτων, θὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 23 Μαΐου 1953

Ὁ Ὑπουργὸς Γεωργίας

Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ

Οἱ κ.κ. Π. Σιφναῖος (Ὑπ. παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπ. τῶν Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῆς κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1950–51 πραγματοποιηθείσης δαπάνης ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Προεδρίας Κυβερνήσεως Γεν. Δ)νσεως Τύπου καὶ Πληροφοριῶν καὶ ἐγγραφῆς τῆς διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῆς ἀπαιτουμένης πιστώσεως ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου (Γενικῆς Δ)νσεως Τύπου) τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1952–53». Οἱ κ. κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπ. Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ εἰδικῶν δαπανῶν συνδρομῶν καὶ ἑτέρων ἐξόδων Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης]ΓΕΝ». Ὁ κ. Π. Λυκουρέζος (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐτησίας κρίσεως Ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς». Οἱ κ.κ. Π. Παπαληγούρας (Ὑφυπ. Ἐμπορίου) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπ. Οἰκονομικῶν), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1952– 53 οἰκονομικὰ ἔτη πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπηρεσιῶν Ἐφοδιασμοῦ–Διανομῶν Ὑπουργείου Ἐμπορίου καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ὡς καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων εἰδικοῦ λογαριασμοῦ «Κεφάλαια Διαχειρίσεως Κρατικῶν Ἐφοδίων». Ὁ κ. Α. Ἀποστολίδης (Ὑπ. Γεωργίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τῶν περὶ δασῶν νόμων». Ὁ κ. Κ. Ἀδαμόπουλος (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1910)44 νόμου «περὶ κωδικοποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας «περὶ προστασίας πολυτέκνων» καὶ εἰς τὴν Δωδεκάνησον». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μητσοτάκης, Μ. Χλουβεράκης, Κ. Μαρῆς, Ε. Κοθρῆς, Α. Πασσάδης, Δ. Θεοχαρίδης, Γ. Τσαντήρης, Ν. Ζορμπᾶς, Σ. Κούνδουρος, Ι. Μαυριδόγλου, Μ. Σκουλᾶς, Ε. Πέτσος, Β. Μουράτογλου, Ν. Κρασαδάκης, Θ. Ἀνδρεάδης, Π. Ντεντιδάκης, Δ. Παπασπύρου, Κ. Δημόπουλος, Α. Βουλόδημος καὶ Δ. Δημάδης, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2421)1953 Ν. Δ. «περὶ ἱδρύσεως Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας Πληροφοριῶν» καὶ ἱδρύσεως «Ἀνωτάτου Συμβουλίου Συντονισμοῦ Πληροφοριῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ κωδικοποιήσεως καὶ διαρρυθμίσεως τῶν περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν κειμένων διατάξεων» καὶ 2) «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς Νομοθεσίας τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δικῶν κατὰ τοῦ ἐν Ἀθήναις ἑδρεύοντος νοσοκομείου–Σανατορίου «Σωτηρία».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Η. Παπαηλιοῦ ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Ἐργασίας καὶ Βιομηχανίας, δι’ ἧς διαμαρτύρεται διὰ τὴν χρησιμοποίησιν εἰς τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα Λάδωνος, ἐργατῶν ξένης ὑπηκοότητος ἀντὶ τῶν ἐντοπίων τοιούτων κλπ.

§6Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ὅταν, κύριε Πρόεδρε, ἀπεφασίσθη ἡ κατασκευὴ τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τοῦ Λάδωνος, οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Γορτυνίας ἤλπισαν—βασίμως—ὅτι ἀνέτελλον δι’ αὐτοὺς καλλίτεραι ἡμέραι καὶ ἔκαμαν χίλια ὄνειρα. Καὶ ἤλπισαν, ὅτι θὰ πραγματοποιήσουν τοῦτο— διὰ τίνος ἄλλου;—διὰ τῆς ἐργασίας των, διὰ τοῦ μόχθου των, διὰ τοῦ ἱδρῶτος των. Ἤλπισαν, ὅτι ὅλαι αἱ ἀργοῦσαι ἐργατικαὶ καὶ τεχνικαὶ χεῖρες θὰ εὕρισκον διαρκῶς σχεδὸν ἀπασχόλησιν. Ἤλπισαν, ὅτι θὰ ἀνεκουφίζοντο ἀπὸ τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποστῆ κατὰ τὸν χρόνον τῆς κατοχῆς καὶ τῆς συμμοριακῆς ἐπικρατήσεως. Ἀλλὰ ἠπατήθησαν ἢ ἐπὶ τὸ ἐπιεικέστερον, διεψεύσθησαν εἰς τὰς προσδοκίας των αὐτάς. Διότι, εἰς τὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος, ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς κατασκευῆς των, προσλαμβάνονται καὶ ἐργάζονται Ἰταλοί, Δωδεκανήσιοι καὶ κάτοικοι ξένοι ἐντελῶς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν, τὸν Νομὸν ἢ τοὺς πλησίον Νομούς. Τοῦτο, παρὰ τὴν προσφορὰν ἱκανοῦ ἀριθμοῦ ἐργατικῶν καὶ τεχνικῶν χειρῶν. Κατὰ τὴν κατασκευήν, κύριε Πρόεδρε, τῶν ἔργων τοῦ Λάδωνος, συμβαίνουν πράγματα ἐντελῶς περίεργα καὶ ἀήθη. Καὶ ἐνῷ συμβαίνουν ταῦτα, συνεχῶς ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς κατασκευῆς των, μὲ αὔξουσαν μάλιστα τὴν ἔντασίν των, ἐν τούτοις οὐδεμία καρδία ἁρμοδίου συγκινεῖται. Καὶ ὑπάρχουν ἁρμόδιοι εἰς πολλοὺς κλάδους τῶν δημοσίων μας ὑπηρεσιῶν. Τὰ Ὑπουργεῖα Βιομηχανίας καὶ Ἐργασίας ἔρχονται εἰς τὴν πρώτην σειράν. Καί, φυσικά, δὲν ἀνέμενε κανεὶς ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν νὰ συγκινηθῇ, ἀφοῦ ἡ μόνη της ἀσχολία ἦτο πῶς εἰς τὰ ἔργα αὐτὰ νὰ τοποθετήσῃ περισσοτέρους, κατὰ τὸ δυνατόν, φίλους της. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐστράφη ἡ προσοχή της. Ἐξ οὗ καὶ κατέφθασαν εἰς Γορτυνίαν, διασχίσαντες θάλασσαν καὶ γῆν, κάτοικοι τῆς Δωδεκανήσου, ἐνεθαρρύνθησαν δὲ διάφοροι, ἀμφιβόλου ἐθνικοῦ φρονήματος, ἁρμόδιοι, ὥστε νὰ κηρύξουν τὸν ἀπηνῆ διωγμὸν κατὰ τῶν Γορτυνίων. Καὶ ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ ἁρμοδίων, πρέπει νὰ λεχθῇ εὐθέως, ὅτι ἡ στάσις αὐτῶν εἶναι τοὐλάχιστον προκλητικὴ καὶ ἀγνώμων, διότι, δὲν ἐννοεῖται νὰ προσφέρωνται ἐργατικαὶ καὶ τεχνικαὶ χεῖρες ἐντοπίων καὶ ὅμως νὰ προσλαμβάνουν τοὺς ξένους. Διότι, δὲν ἐννοεῖται νὰ ἀφαιρῆται ἡ γῆ, τὰ κτήματα, ἡ περιουσία τῶν ἐντοπίων ἀντὶ πινακίου φακῆς καὶ εἰς ἀντάλλαγμα νὰ προσφέρεται ἡ ἀνεργία καὶ ἡ περιφρόνησις. Διότι, τέλος, δὲν ἐννοεῖται νὰ προσλαμβάνωνται ὀλίγοι ἐντόπιοι καὶ αὐτοὶ νὰ ἐκλέγωνται ἀπὸ τὸ μικρόν, εὐτυχῶς, στρατόπεδον τῶν ἀριστερῶν στοιχείων. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι συμβαίνουν τὰ περίεργα αὐτὰ πράγματα, ὑπάρχει προνομιοῦχος μεταχείρισις τῶν ξένων ἐργαζομένων. Οὗτοι, οἱ ξένοι δηλαδὴ (Ἰταλοί, Δωδεκανήσιοι, Ἀθηναῖοι), ἀμείβονται περισσότερον ἢ οἱ ἐντόπιοι, μολονότι προσφέρουν τὴν ἐργασίαν των καὶ εἶναι, ἐν πολλοῖς, ἀποδοτικώτεροι καὶ ἐργατικώτεροι τῶν ξένων, ἐν τούτοις δὲν χρησιμοποιοῦνται ἢ οἱ ὀλίγοι χρησιμοποιούμενοι ἀμείβονται ὀλιγώτερον. Εἶναι, δυστυχῶς, μεγάλη ἡ ἀναλογία—ἡ δυσαναλογία δηλαδὴ—τῶν ξένων πρὸς τοὺς ἐντοπίους. Μεταφέρω ἐνταῦθα, κύριε Πρόεδρε, τὸν πόνον ὅλων τῶν κατοίκων τῆς ἐπαρχίας Γορτυνίας, οἱ ὁποῖοι ἀξιοῦν νὰ ρυθμισθοῦν τὰ συμβαίνοντα ἄτοπα. Νὰ δοθῇ ὁ ἠθικὸς ρυθμὸς καὶ εἰς τὴν λειτουργίαν τῶν ἔργων αὐτῶν. Ζητοῦν οἱ ἀναξιοπαθεῖς αὐτοί, νὰ προσλαμβάνωνται εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων καὶ νὰ προτιμῶνται τῶν ξένων. Μόνον εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν προσφέρονται ἐντόπιοι ἐργατικαὶ καὶ τεχνικαὶ χεῖρες νὰ προσλαμβάνωνται ξένοι. Οὕτω, θὰ ματαιωθῇ ἡ ἐπιχειρουμένη ἀποκέντρωσις ἑνὸς μεγάλου τμήματος τῆς Πελοποννήσου, τὸ ὁποῖον ἐνῷ ἔχει τὴν εὐτυχίαν νὰ γίνωνται τὰ ἔργα αὐτὰ εἰς τὸν τόπον του, ἐν τούτοις βλέπουν ἐργαζομένους ξένους. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ: Ἀπαλλοτριοῦνται πολλὰ—τὰ πλεῖστα—κτήματα πολλῶν Κοινοτήτων. Τί θὰ γίνουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί; Τὸ ἐσκέφθη ἁρμόδιός τις; Φρονῶ, ὅτι πρέπει, ἐκτὸς τῆς σοβαρᾶς ἀποζημιώσεως τῶν δικαιούχων κτηματιῶν νὰ παραχωρήσουν εἰς αὐτοὺς καὶ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα, ἵνα ἀσχοληθοῦν οἱ ἀναξιοπαθεῖς αὐτοὶ εἰς τὰ σχετικὰ ἔργα (οἰκιακαὶ βιομηχανίαι κλπ.). Ἢ πάντως νὰ ληφθῇ μία οἱαδήποτε πρόνοια ὑπὲρ τῶν θυμάτων αὐτῶν. Διότι, πρόκειται πραγματικῶς περὶ θυμάτων. Τὸ πρόβλημα τοῦτο γεννᾶται ὀξὺ καὶ ὠμόν, ἰδίᾳ διὰ πολλοὺς κατοίκους τῶν δήμων Ἐλευσῖνος, Τροπαίων καὶ Κλείτορος. Ἐπὶ τῶν ἀνωτέρω παρακαλῶ ἀμφοτέρους τοὺς κ. κ. Ὑπουργούς, Ἐργασίας καὶ Βιομηχανίας, τοὺς τῷ ὄντι, δραστηρίους, νὰ ἐπέμβουν καὶ ἀποκαταστήσουν τὴν δικαιοσύνην διὰ τῆς λογικῆς καὶ ἠθικῆς μεταχειρίσεως. Τοῦτο εἶναι αἴτημα μιᾶς μεγάλης περιφερείας, ἀξίας καλλιτέρας μεταχειρίσεως.

§7Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν συμφωνῶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν διαχωρισμὸν Ἑλλήνων ἐργατῶν. Ὅλοι εἴμεθα ἴσοι τὸ θέμα τοποθετεῖται κάπου ἀλλοῦ. Ἰταλοὶ ὑπὸ τὸν τύπον τεχνικῶν ἔφθασαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ μισθολόγια τῶν ἐργατῶν τῶν Ἰταλῶν εἶναι πάρα πολὺ μεγάλα. Οἱ κ. Ὑπουργοὶ τῆς Βιομηχανίας καὶ τῆς Ἐργασίας πρέπει νὰ ἐπέμβουν νὰ ὀλιγοστεύσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν Ἰταλῶν τεχνικῶν, διότι οἱ μισθοί των βάσει τῶν συμβάσεων εἶναι δεκαπλάσιοι τῶν Ἑλληνικῶν καὶ τὴν θέσιν των νὰ καταλάβουν Ἕλληνες ἐργάται. Νομίζω ὅτι οἱ κ. Ὑπουργοὶ τῆς Βιομηχανίας καὶ Ἐργασίας πρέπει νὰ ἐπέμβουν διὰ τὸ ζήτημα τῆς προσλήψεως τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν, ὄχι νὰ γίνεται διαχωρισμὸς τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν, εἴτε εἶναι Δωδεκανήσιοι εἴτε Κρῆτες κ.ο.κ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης.

§9Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ). Κύριοι βουλευταί, εὐθὺς ὡς ὑπέβαλον τὴν ἀναφορὰν οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι, ἔσπευσα νὰ ζητήσω πληροφορίας περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Ἑλλήνων καὶ ξένης ὑπηκοότητος ἐργατῶν εἰς τὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος. Παρακαλῶ, ἐδῶ νὰ σημειωθῇ, ὅτι αὐτὸ τὸ θέμα ἀφορᾷ ἡ ἐρώτησις τῶν ἀξιοτίμων κ. συναδέλφων, δηλαδὴ διαμαρτυρία διὰ τὴν χρησιμοποίησιν, εἰς τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα Λάδωνος, ἐργατῶν ξένης ὑπηκοότητος. Ἡ ἐρώτησις δὲν θίγει τὸ γεγονὸς, ὅτι ἐργάζονται ἐνδεχομένως Ἕλληνες ἐξ ἄλλων περιφερειῶν.

§10Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Κακῶς διετυπώθησαν εἰς τὴν ἀναφοράν.

§11Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Ἐπῆρα ἕνα κατάλογον τοῦ ἐργαζομένου προσωπικοῦ τὴν 31 Δεκεμβρίου 1952—διότι ἡ ἐρώτησις εἶναι παλαιά. Κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην εἰργάζοντο εἰς τὰ ἔργα τοῦ Λάδωνος 1337 Ἕλληνες καὶ 252 ξένης ὑπηκοότητος. Διὰ νὰ ἐκτιμηθῇ ὀρθῶς τὸ θέμα, θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ σχετικὸν ἄρθρον ἀπὸ τὴν σύμβασιν διὰ τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις, διότι καθὼς γνωρίζετε, σημαντικὸν τμῆμα τῶν ὅλων δαπανῶν διὰ τὰ ἔργα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ προέρχεται ἀπὸ τὰς Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις. Καὶ εἰς τὸν Λάδωνα εἶναι Ἰταλικὴ Ἑταιρεία ἡ ὁποία ἐργάζεται, τοῦτο δὲν τὸ εἴχατε ὑπ’ ὄψει σας κ. συνάδελφοι. Ἐὰν οἱ κ. συνάδελφοι ἐγνώριζαν τὰς συμβατικὰς ὑποχρεώσεις, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔλεγαν αὐτὰ ποῦ εἶπαν. Λέγει τὸ ἄρθρον 4 τῆς συμβάσεως: «....... .........(ἀναγινώσκει)..........». Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν τρόπος νὰ παρέμβῃ, ἐν προκειμένῳ, τὸ Ὑπουργεῖον. Ὁμοία συμβατικὴ ὑποχρέωσις ἔχει ἀναληφθῆ καὶ ἔναντι τῆς ΕΜΠΑΣΚΟ. Τούτων οὕτως ἐχόντων τί θέλετε νὰ κάμῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός; Ὅσον ἀφορᾷ τὸ παράπονόν σας, διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀπαλλοτριώσεων καὶ τῶν ἐπιδικαζομένων ἑκάστοτε ἀποζημιώσεων, αὐτό, ἀντιλαμβάνεσθε, δὲν εἶναι θέμα τοῦ Ὑπουργοῦ Βιομηχανίας, εἶναι θέμα καθαρῶς δικαστικόν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας κ. Ε. Γονῆς.

§13Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Πολλὰ εἶναι τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν ἐκ μέρους ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὅλων τῶν κομμάτων, ἐν σχέσει μὲ τὴν πρόσληψιν προσωπικοῦ τῶν ξένων Ἑταιρειῶν. Μοῦ ἐδόθη καὶ πάλιν ἡ ἀφορμὴ νὰ ἐξηγήσω πρὸς τὸ Σῶμα τὴν ἰδιάζουσαν αὐτὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν εὑρήκαμεν, ἀτυχῶς καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἐφ’ ὅσον συμβατικῶς ἐδεσμεύθημεν καὶ διὰ νόμου ἡ σύμβασις αὐτὴ ἐκυρώθη, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν σεβασθῶμεν. Ὄντως κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων τούτων ὑπῆρξε μία προσύμβασις μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἀναδόχου ξένης Ἑταιρείας. Εἰς τὴν σύμβασιν ταύτην ἀρχικῶς προεβλέπετο ὅτι θὰ ἐγένετο χρῆσις τοῦ Ἑλληνικοῦ προσωπικοῦ εἰς τὴν μεγαλυτέραν δυνατὴν ἔκτασιν. Αὐτὰ λέγει τὸ ἀρχικὸν προσύμφωνον. Ἀτυχῶς, κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς ὁριστικῆς συμβάσεως, τῆς κυρωθείσης διὰ νόμου, ἡ ρήτρα αὐτὴ μετετράπη ἀπὸ τῆς 23 Ἀπριλίου 1951, ὅτι θὰ χρησιμοποιῆται, ἐν προκειμένῳ, Ἰταλικὸν προσωπικὸν κατὰ τὴν μεγαλυτέραν δυνατὴν ἔκτασιν. Ἀντιστρέφεται δηλαδὴ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀρχικῶς, ὀρθῶς προεβλέφθη.

§14Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ποῖος ὑπέγραψε τὴν σύμβασιν;

§15Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ἡ Κυβέρνησις τῆς 23–4–51. Ἡμεῖς εὕρομεν τὴν σύμβασιν καὶ ἐπαναλαμβάνω, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν τηρήσωμεν, διότι οὐκ εἶναι ἄλλως γενέσθαι. Μετέβην προσωπικῶς, εἰς ἀρκετὰς περιφερείας, ὅπου ὑπάρχουν ξέναι ἑταιρεῖαι καὶ προσεπάθησα, ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, νὰ ἀμβλύνω τὸ κακόν. Ὁμολογῶ, ἐν πολλοῖς, εὗρον κατανόησιν. Εἰς τὸν Λάδωνα δὲν μοῦ ἐδόθη εὐκαιρία νὰ μεταβῶ. Ὑπόσχομαι καὶ τοῦτο νὰ τὸ πράξω. Ταῦτα, ὡς πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἡμεῖς ηὕραμεν καὶ ὀφείλομεν νὰ σεβασθῶμεν. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕτερον παράπονον, ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ μεταχειρίζεται ἐργάτας μὴ ἐντοπίους, διὰ ν’ ἀποφύγω τὴν λέξιν ξένους, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ δυσνοήτου. Τὸ ἐξήτασα καὶ τοῦτο καὶ εἶδον, ὅτι ὄντως δὲν ἦτο δυνατὸν εἰς τὸ Ἀλιβέρι φερ’ εἰπεῖν, νὰ γίνῃ ἔναρξις, τοσαύτης ἐκτάσεως καὶ σοβαρότητος, ἔργων ἄνευ προσλήψεως τεχνικοῦ προσωπικοῦ ἐκ τῶν μεγάλων πόλεων. Ὅπου τὸ εὕρισκον τὸ εἰδικὸν προσωπικὸν ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ προσλάβουν.

§16Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχον ἐντόπιοι.

§17Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριοι, δὲν ὑπάρχει καμμία ὑποχρέωσις εἰς τὸν ἐργοδότην, νὰ προσλαμβάνῃ ἀπὸ τὸ Α χωρίον ἢ τὴν Α πόλιν. Ἐπειδή, εὔλογον εἶναι νὰ ὑπάρχῃ συγκίνησις τῶν ἐκπροσώπων περιφερειῶν ἐκείνων καὶ φυσικὸν τὸ εὑρίσκω νὰ καρπωθῇ ὁ πληθυσμὸς ἐκ τῶν ἔργων τούτων ἕνα μέρος κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον τῆς θεμελιώσεως καὶ λειτουργίας τούτων, διὰ τοῦτο κατέβαλον κάθε προσπάθεια, διὰ νὰ ἀμβλύνω τὴν κατάστασιν. Ὁμολογῶ, ὅτι εἰς τὸ Ἀλιβέριον εὗρον ὑπερβολάς. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσληφθοῦν ἀπὸ τὴν περιφέρειαν ἐκείνην καὶ νὰ παρερμηνευθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου εἶπον πρὸς ἡμᾶς, ὅτι ἐφόσον δὲν εὗρον ἐντοπίους ἐπῆραν ἀπὸ τὴν Ἀθήνα καὶ τὸν Πειραιᾶ καὶ προσεπάθησα νὰ περιορίσω τὴν ἔκτασιν τοῦ κακοῦ. Ἀλλὰ γεννᾶται ἕνα ἄλλο ἐρώτημα ἐν ταὐτῷ. Διατὶ οἱ ξένοι πληρώνονται περισσότερον; Ὄχι οἱ ξένης ὑπηκοότητος, ἀλλὰ οἱ ξένοι ἄλλων περιφερειῶν, ἐξ Ἀθηνῶν π. χ. ἐργαζόμενοι εἰς τὸν Λάδωνα. Τοῦτο, κύριοι, προκύπτει ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας. Διὰ νόμου τοῦ 1944, ἐπιτρέπει αὐτὴν τὴν διαφοροποίησιν καὶ εἶναι φυσικὸν εἷς ἐργάτης μεταβαίνων ἐκ Πειραιῶς εἰς Λάδωνα νὰ ἔχῃ περισσοτέραν ἀμοιβήν. Ἡ διαφοροποίησις αὐτὴ ὄντως προκαλεῖ κάποιαν ζήλειαν κάποιαν ἀντιπάθειαν ἐκ μέρους τῶν ἐντοπίων ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι τὴν βλέπουν κατὰ διάφορον τρόπον. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου δὲν δύναμαι νὰ πράξω περισσότερον, δὲν ἔχω ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας τὸ δικαίωμα. Ἐν προκειμένῳ προσεπάθησα νὰ ἀμβλύνω τὸ κακόν, διότι νομοθετικὸν μέτρον δὲν δύναμαι νὰ λάβω. Ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τὸν ὁποῖον ἔκαμον, εἶδον ὅτι εἶναι εἰδικευμένοι τεχνῖται αὐτοὶ οἱ 200, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τὸν Λάδωνα.

§18Η. ΠΑΠΑΗΛΙΟΥ. Ὑπάρχουν καὶ ἐντόπιοι τεχνικοί.

§19Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑπεισέλθωμεν εἰς τὴν κρίσιν μιᾶς Ἑταιρείας, ἡ ὁποία ἀνέλαβεν ἕνα σοβαρὸν ἔργον, ὅτι αὐτὸς εἶναι καλλίτερος ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ἐδιάλεξες. Προκειμένου περὶ τεχνικῶν δὲν ἔχομεν τὴν δύναμιν οὔτε τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξωμεν τόσο πολὺ καὶ προσεπαθήσαμεν, ἐπαναλαμβάνω, ἐν τῷ μέτρῳ τῆς καλῆς συνεννοήσεως νὰ λύσωμεν τὸ θέμα τοῦτο καὶ ἔχομεν ἤδη ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα.

§20Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τὸ αὐτὸ παρατηρεῖται καὶ εἰς τὰ ἔργα τοῦ Λούρου. Οἱ ἐξ Ἠπείρου ἐργάται ἐὰν δὲν προσληφθοῦν εἰς αὐτὰ καὶ προτιμηθῶσι μὴ ἐντόπιοι, τότε ἡ τάξις τῶν ἐργατῶν αὐτῶν τί θὰ γίνῃ;

§21Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Δυστυχῶς κύριε συνάδελφε, δὲν δύναμαι νὰ πράξω τίποτε.

§22Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Ἡμεῖς ὡς ἀντιπρόσωποι τῆς περιφερείας Ἀλιβερίου δὲν ἔχομεν λόγους νὰ σᾶς εὐχαριστήσωμεν διὰ τὴν ἐπέμβασίν σας διὰ τὴν ἄμβλυνσιν τῶν διαφορῶν. Πρέπει ὅμως νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τῶν ἀμοιβῶν ἐκτὸς τῆς ἕδρας. Ἡ κειμένη διάταξις περὶ τῆς ἀμοιβῆς ἐκτὸς ἕδρας ὁρίζει, ὅτι λαμβάνουν ἀμοιβὴν ἐκτὸς ἕδρας, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνονται εἰς τὴν ἕδραν τῆς ἐπιχειρήσεως καὶ ἀποστέλλονται ἐκτὸς αὐτῆς. Οἱ ἐργάται τοῦ Ἀλιβερίου προσλαμβάνονται εἰς τὸ Ἀλιβέριον. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐκείνους ποὺ παίρνω ἀπὸ τὴν Κοκκινιὰν νὰ τοὺς δίδω ἀμοιβὴν ἐκτὸς ἕδρας καὶ ἐκείνους ποὺ παίρνω ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην νὰ μὴ τοὺς δίδω, τοῦτο δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν νόμον, ἰδιαίτερον ἐπίδομα ἐργασίας ἐκτὸς ἕδρας δίδεται δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνονται καὶ ἀποστέλλονται ἐκτὸς ἕδρας.

§23Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Εἶναι σαφέστατον. Ἡ ηὐξημένη ἀμοιβὴ εἶναι ἀναμφισβητήτως συνδεδεμένη μὲ τὸν τόπον ἐκ τοῦ ὁποίου μετέβη. Ὅλα τὰ ἄλλα δὲν ἀποτελοῦν οὐσιαστικὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος.

§24Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Προέβη εἰς ἀθρόας ἀπολύσεις ἡ ἑταιρεία;

§25Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὄχι.

§26Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διατὶ τότε ἕνα Κεφαλλῆνα ἐργάτην ὀνόματι Ἀθανασούλην, ἐργαζόμενον εἰς τὸ Ἀλιβέρι τὸν ἀπέλυσε μὲ τὴν αἰτιολογίαν, ὅτι προβαίνει εἰς ἀπολύσεις;

§27Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Δικαίωμα τῆς ἑταιρείας εἶναι νὰ ἀπολύῃ ἐργάτας.

§28Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Εἶχεν ἔλθει εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν μία ἀναφορά, σχετιζομένη μὲ τοὺς βομβοπλήκτους καὶ πολεμοπαθεῖς Λαμίας, ἀλλ’ ἀνεβλήθη λόγῳ ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἀνοικοδομήσεως. Ἐπειδὴ παρίσταται ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ παρακαλέσω νὰ συζητηθῇ.

§29Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Εἶχε ἀναπτυχθῆ πρὸ ἡμερῶν καὶ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις.

§30Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις ἐπὶ γενικοῦ θέματος.

§31Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Εἰδικῶς ἐπ’ αὐτοῦ.

§32Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μιᾶς παραλείψεως καὶ ἡ ἀπάντησις ἀκόμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι πλήρης ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς γεγονότος. Μόνον ἡ Λαμία καὶ πιθανὸν καὶ ἄλλαι πόλεις ἐξηρέθησαν τῆς οἱασδήποτε προνοίας καὶ ἀντιλήψεως, ἐν σχέσει μὲ τοὺς βομβοπλήκτους καὶ πολεμοπαθεῖς, ἐνῷ καὶ διὰ τὴν Ἀθήνα ἀκόμη ὑπῆρξε τοιαύτη ἀντίληψις. Διὰ τοὺς ὑποστάντας ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν βομβοπλήκτους καὶ πολεμοπαθεῖς, εἰδικῶς δὲ διὰ τὴν Λαμίαν, διὰ λόγους σχετιζομένους μὲ τὴν ἄμεσον συνέχισιν τοῦ συμμοριτοπολέμου, οἱ ὁποῖοι πιθανὸν νὰ μὴ ἐπέτρεψαν εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος, δὲν ἐλήφθη πρόνοια. Ἡ Λαμία περισσότερον ἀπ’ ὅλα τὰ ἄλλα κέντρα ἐξηρέθη ἀπὸ τὴν πρόνοιαν τῶν πολεμοπαθῶν καὶ βομβοπλήκτων. Ἡ ἀπάντησις κατὰ τοῦτο δὲν εἶναι πλήρης. Λέγει, ὅτι εἰς τὴν Λαμίαν ἐκτίσθησαν 320 λαϊκαὶ κατοικίαι. Τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ θέμα τὸ ὑφιστάμενον, τῶν πολεμοπαθῶν. Αἱ λαϊκαὶ κατοικίαι ἀνωκοδομήθησαν καὶ διετέθησαν, βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ ὑμετέρας ἀποφάσεως, εἰς τοὺς δικαιουμένους, ἀπὸ πλευρᾶς λαϊκῆς στεγάσεως, ὅπως οἱ ἀνάπηροι κτλ. Τὸ θέμα τῶν πολεμοπαθῶν καὶ βομβοπλήκτων τῆς Λαμίας μένει ἐξ ὑπ’ ἀρχῆς ἀκάλυπτον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς καταρτίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ληφθῇ πρόνοια, κατὰ τὴν προσεχῆ χρῆσιν, διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα, καθ’ ὃ μέτρον θὰ ἐπιτρέψουν αἱ γενικαὶ συνθῆκαι τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου του. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μένει τὸ εὔλογον παράπονον τῆς πόλεως τῆς Λαμίας, ὅτι ἐξηρέθη, παντελῶς, πάσης κρατικῆς ἀντιλήψεως.

§33Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Κοιν. Προνοίας). Καὶ ἐγὼ καὶ οἱ ἄλλοι ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἔχομεν ἐπίγνωσιν τοῦ θέματος, ὄχι μόνον διὰ τὴν πόλιν τῆς Λαμίας, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλας πόλεις, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν παρομοίας ζημίας. Βέβαια, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑφιστάμεθα ἔλεγχον δι’ ὅτι ἔγινεν εἰς τὸ παρελθόν, πολὺ περισσότερον μάλιστα, διότι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1952–53 δὲν ἐνεγράφη οὔτε μία πίστωσις. Ἔχομεν ἐπίγνωσιν, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ θέματος καί, ὡς πολὺ ὀρθῶς εἴπατε, ἐντὸς τῶν ὁρίων τῶν δυνατοτήτων, θὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, σχετικῆς μὲ τὴν ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τοῦ νομίσματος δημιουργηθεῖσαν εἰς τοὺς σπουδάζοντας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατάστασιν.

§35Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ συστάσεως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὄχι περὶ ἐπερωτήσεως. Καὶ κάμνω τὴν διευκρίνησιν αὐτήν, διότι τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν, ἐνδιαφέρει χιλιάδας Ἑλληνοπαίδων, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ χρήζει προσεκτικῆς συζητήσεως καὶ ἀποφάσεως, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς, ἐδημιουργήθη τὸ πρόβλημα τῆς συνεχίσεως τῶν σπουδῶν ἐκ μέρους τῶν φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ σπουδάζουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πολλαὶ χιλιάδες Ἑλληνοπαίδων, διὰ τοὺς γνωστοὺς λόγους. Διότι καὶ τὰ μέσα δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ Ἀνώτατα Ἱδρύματα νὰ ἐκπαιδεύσουν τόσας χιλιάδας Ἑλληνοπαίδων, ποὺ ἔχουν ἔφεσιν δι’ ἀνωτέρας σπουδὰς καὶ διότι ὁ θεσμὸς τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων ἀναγκάζει πολλοὺς νὰ διαφύγουν ἀπὸ τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις καὶ νὰ ἐξέρχωνται εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κατὰ πρόχειρον ὑπολογισμὸν περὶ τοὺς 5.000 Ἑλληνόπαιδας, αὐτὴν τὴν ὥραν εἶναι διεσπαρμένοι εἰς χώρας τῆς Εὐρώπης καὶ τῆς Ἀμερικῆς καὶ σπουδάζουν εἰς διάφορα Πανεπιστήμια καὶ Τεχνικὰς Σχολάς. Οἱ νέοι αὐτοὶ δὲν ἀνήκουν ὅλοι εἰς εὐπόρους οἰκογενείας καὶ πλουσίας, ἀλλὰ ἀνήκουν εἰς οἰκογενείας μισθοσυντηρήτων, συνταξιούχων, χηρῶν, θυμάτων καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦσαν νὰ ἐξοικονομήσουν, κατὰ ἕνα οἱονδήποτε τρόπον ἕνα ποσόν, μέχρις 1.000.000 δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἐπήρκει, διὰ νὰ συντηρήσουν τοὺς σπουδάζοντας νέους εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐπειδὴ τὸ θέμα συνεκίνησε τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἐπειδὴ εἶχον ὑπ’ ὄψει μου νὰ τὸ φέρω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἶχον τὴν ὑπομονήν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ σειρὰν ἡμερῶν, ἄγνωστος μεταξὺ ἀγνώστων, νὰ μεταβῶ εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἐκεῖ εἰς τὴν πλατφόρμα ποὺ συνωθοῦνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ ἤκουσα νὰ διαμαρτύρωνται καὶ νὰ παραπονοῦνται διὰ τὴν μὴ χορήγησιν συναλλάγματος καὶ ἤκουσα, ἐκ πρώτης πηγῆς, τὸν πόνον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ ἤκουσα τὸ τί ζητοῦν καὶ τί θέλουν καὶ εἶδον, πραγματικῶς, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ παιδιά των εἰς τὸ ἐξωτερικόν, δὲν εἶναι ἄνθρωποι πλούσιοι, ἀλλὰ εἶδον καὶ χήρας, εἶδον καὶ θύματα πολέμου, εἶδον καὶ πτωχοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μὲ χίλιες στερήσεις, ἔστειλον τὰ παιδιά των νὰ σπουδάσουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ συνεπῶς ἔχουν ἀνάγκην καὶ τῆς προστασίας μας καὶ τῆς προστασίας τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς στοργῆς τοῦ Κράτους. Ἐκεῖ, ἀκόμη, ἤκουσα, κύριοι συνάδελφοι, μερικὰ περιστατικά, τὰ ὁποῖα συνέβησαν τώρα τελευταῖα εἰς τὰς ξένας χώρας καὶ τὰ ὁποῖα, πράγματι, ἀποδεικνύουν πόσον καὶ αἱ Ἀνώτεραι Σχολαὶ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, αἱ ὁποῖαι φιλοξενοῦν τὰ παιδιά μας, ἔχουν προσέξει τὸ ζήτημα καὶ ἔδειξαν μερικὰ δείγματα ἀγάπης καὶ προστασίας, τὰ ὁποῖα ὀφείλομεν νὰ ἀναφέρωμεν, διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν σημασίαν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Εἰς ἓν Ἰταλικὸν Πανεπιστήμιον ὁ πρύτανις αὐτοῦ ἀντελήφθη, ὅτι ἐπειδὴ ἐπί τινας ἡμέρας καθυστεροῦσεν ἡ ἀποστολὴ συναλλάγματος, οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου αὐτοῦ, τὸ μεσημέρι δὲν ἔτρωγον τὸ συσσίτιον τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐπειδὴ ἐγνώριζεν, ὅτι ὅταν ὑφίστανται αὐτὰς τὰς δοκιμασίας οἱ φοιτηταί, χάνουν τὸ ἠθικόν των καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ συνεχίσουν τὴν ἐκπαίδευσίν των, τοὺς ἐκάλεσε καὶ τοὺς ἠρώτησε, διατὶ δὲν ἔτρωγον τὸ συσσίτιόν των, τὸ μεσημέρι. Ἐπειδὴ καθυστεροῦν τὰ χρήματα. Δὲν ἔχομεν ἄλλα διὰ νὰ συμμετάσχωμεν εἰς τὸ συσσίτιον, εἶπον. Νὰ συμμετάσχετε, τοὺς ἀπήντησεν ὁ πρύτανις καὶ ὅταν σᾶς στείλουν, νὰ τὰ πληρώσετε. Ἀλλὰ καὶ ἂν δὲν σᾶς στείλουν, εἰς βάρος τοῦ Πανεπιστημίου θὰ διατρέφεσθε. Ἄλλο περιστατικόν: Εἰς Ἀγγλικὸν Πανεπιστήμιον, διευθυντὴς Κολλεγίου ἀντελήφθη τὸ ἴδιον πρᾶγμα καὶ ἐκάλεσεν τοὺς Ἕλληνας σπουδαστὰς καὶ τοὺς ἐδάνεισε μερικὰ χρήματα, διὰ νὰ περάσουν τὰς ἡμέρας ποὺ ὑπῆρχεν ἡ ἀνωμαλία αὐτή. Καὶ εἰς τὸν Καναδᾶν, ἐπίσης, αἱ Τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρέτουν τοὺς φοιτητάς μας, ὅταν εἶδον, ὅτι καθυστέρησεν ἡ ἀποστολὴ συναλλάγματος, ἐκάλεσαν τοὺς φοιτητὰς καὶ τοὺς ἔδωσαν χρήματα καὶ οὕτω τοὺς διηυκόλυναν διὰ νὰ μὴ μείνουν χωρὶς συνάλλαγμα καὶ διὰ νὰ μὴ σπάσῃ τὸ ἠθικόν των. Τὰ περιστατικὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα, εἶναι βεβαιωμένα καὶ ἀποδεικνύουν, ὅτι τὰ ἔξω Πανεπιστήμια, ὅπου σπουδάζουν τὰ παιδιά μας, ἔχουν γνῶσιν, ὅτι πράγματι ἐπιδίδονται εἰς τὰς ἐπιστήμας των καὶ θέλουν νὰ σπουδάσουν, διὰ νὰ καταστοῦν χρήσιμοι καὶ εἰς τὴν πατρίδα των καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν. Ἔχομεν, λοιπόν, ὡς ἐκ τούτου καθῆκον καὶ ἡμεῖς νὰ τοὺς προσέξωμεν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν, ἐνθυμουμένη παλαιὰν χειρονομίαν τοῦ Κράτους, ὅταν εὑρέθη εἰς τὴν αὐτὴν περίστασιν τὸ 1932, ποὺ ἔγινεν καὶ τότε ἀναπροσαρμογὴ τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς καὶ καθιερώθη τὸ φοιτητικὸν συνάλλαγμα, ἔχει ὑποχρέωσιν, λέγω, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλοι μας νὰ βοηθήσωμεν τὰ παιδιὰ αὐτὰ νὰ συνεχίσουν καὶ νὰ τελειώσουν τὰς σπουδάς των. Διότι πρόκειται περὶ νέων, τοὺς ὁποίους ἐὰν δὲν τοὺς βοηθήσωμεν νὰ σπουδάσουν, θὰ τοὺς βλάψωμεν καὶ θὰ τοὺς καταστήσωμεν ἐχθροὺς τοῦ Κράτους, ἐνῷ εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐὰν δείξωμεν ὅλην μας τὴν στοργὴν καὶ τὴν ἀγάπην μας πρὸς αὐτούς, θὰ τοὺς κατακτήσωμεν καὶ θὰ τοὺς κάμωμεν στελέχη τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Κοινωνίας, στελέχη δυνατά, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦν νὰ βοηθήσουν τὸν λαόν. Νομίζω, ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ πληρώσῃ εἰς τὸ τέλος, διὰ νὰ σπουδάσουν αὐτὰ τὰ παιδιά, διότι ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ πληρωθῇ ἡ διαφορὰ τοῦ συναλλάγματος, νομίζω, λέγω, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς προκειμένου νὰ ἀποκτήσῃ 2000–3000 ἐπιστήμονας, εὐχαρίστως θὰ ὑποστῇ αὐτὴν τὴν θυσίαν. Ὑποβάλλομεν, λοιπόν, τὴν πρότασιν, ὅπως ἐκκαθαρισθοῦν οἱ σπουδάζοντες εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πρῶτον οἱ στρατολογικῶς ἐν τάξει. Διότι, οὔτε ἐγώ, οὔτε κανεὶς ἐκ τῶν κ. συναδέλφων, θὰ θελήσῃ νὰ ὑποστῇ ἔστω καὶ μιᾶς δραχμῆς θυσίαν ὁ κρατικὸς προϋπολογισμός, δι’ ἕναν ἀνυπότακτον ἢ λιποτάκτην. Θὰ ἐκκαθαρίσωμεν ἀκόμη ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πράγματι φοιτοῦν εἰς τὰ ξένα Πανεπιστήμια. Διότι, συμβαίνει καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅ,τι συμβαίνει καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ὅπου ὅλοι οἱ φοιτηταί, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας, δὲν εἶναι τακτικοὶ θαμῶνες τῶν Πανεπιστημιακῶν αἰθουσῶν, ἀλλὰ εἶναι πολλοί, ποὺ δυστυχῶς παρεκτρέπονται καὶ καταλήγουν εἰς τὰ καφενεῖα καὶ εἰς τὰ καταγώγια καὶ κοροϊδεύουν καὶ σακατεύουν τὰς οἰκογενείας των, αἱ ὁποῖαι νομίζουν, ὅτι σπουδάζουν, ἐνῷ αὐτοὶ διασκεδάζουν καὶ παρεκτρέπονται. Οὕτω θὰ δοθῇ μία εὐκαιρία νὰ ἐκκαθαρισθοῦν οὗτοι καὶ μετὰ τὸ Κράτος νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ, ἀφοῦ ζητήσῃ ἀπὸ αὐτοὺς στοιχεῖα, ὅτι σπουδάζουν πραγματικῶς, ὁπότε θὰ πρέπει νὰ τοὺς βοηθήσῃ. Ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀφορμὴν δῆθεν τὰς σπουδὰς καὶ πηγαίνουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ κάθονται εἰς τὰ καφενεῖα. Περὶ αὐτῶν ὡμίλησεν ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου κ. Δασκαλάκης. Ὑπάρχει, πράγματι, ἕνας ὡρισμένος ἀριθμὸς τοιούτων φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι φεύγουν διὰ σπουδὰς καὶ τοὺς βλέπομεν εἰς τὰ καφενεῖα τῶν Ἰταλικῶν πόλεων καὶ εἰς τὰ καφενεῖα τῶν Παρισίων καὶ τοῦ Λονδίνου καὶ χαρτοπαίζουν. Αὐτοὺς νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν διότι δὲν σπουδάζουν. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐκκαθαρίσωμεν ὅλους τοὺς ἐν ἀλλοδαπῇ σπουδαστὰς καὶ ἀφοῦ τοὺς ἐκκαθαρίσωμεν, νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν πραγματικῶς φοιτώντων, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι φλέγονται ἀπὸ τὴν ἀνάγκην νὰ μορφωθοῦν καὶ νὰ γίνουν ἐπιστήμονες καὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Χώραν μας καὶ νὰ μεταδώσουν τὰ φῶτα των εἰς τὴν Πατρίδα των.

§36Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ μὴ εἶναι, πρῶτον κουκουέδες καὶ δεύτερον νὰ μὴ εἶναι παιδιὰ εὐπόρων, ἀλλὰ μισθοσυντηρήτων.

§37Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μὲ ἐπρολάβατε, κ. συνάδελφε. Νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν μισθοσυντηρήτων καὶ τὸν διαχωρισμὸν τῶν πτωχῶν ἀπὸ τοὺς πλουσίους.

§38ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. ...... Μέχρι τοῦ τρέχοντος σχολικοῦ ἔτους. (Δὲν ἠκούσθη πλήρως ἡ διακοπή).

§39Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὄχι μέχρι τοῦ τρέχοντος σχολικοῦ ἔτους. Δὲν κάμνομεν τίποτε. Ὀφείλομεν νὰ τοὺς βοηθήσωμεν νὰ τελειώσουν τὰς σπουδὰς των. Αὐτὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν 5000, μετὰ τὴν ἐκκαθάρισιν θὰ περιορισθῇ εἰς 2000–3000, τοὺς ὁποίους ἔχομεν καθῆκον, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς βοηθήσωμεν. Τώρα, ἐκ τούτων, τινὲς—ὅσοι εἶναι δυνατὸν— πρέπει νὰ ἀπορροφηθοῦν ἀπὸ τὰς ἐδῶ Σχολάς, νὰ μεταγραφοῦν δηλαδή, ὥστε ἐπανερχόμενοι νὰ συνεχίσουν τὰς σπουδάς των. Ὅσοι ὅμως δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀπορροφηθοῦν ἀπὸ τὰς σχολὰς τὰς ἐδῶ, αὐτοὺς πρέπει νὰ τοὺς βοηθήσωμεν νὰ παραμείνουν ἐκεῖ καὶ νὰ συνεχίσουν τὰς σπουδάς των. Ὁ καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου κ. Δασκαλάκης εἰς δύο ἄρθρα του, τὰ ὁποῖα ἐδημοσίευσεν, εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἔθνος» ἐκηρύχθη γενικῶς ὑπὲρ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν φοιτητῶν αὐτῶν, διότι νομίζει, ὅλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι πηγαίνουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι ἀνάξιοι, ἀγράμματοι κλπ. Εἰς τὸ ἄρθρον του καταλήγει ὡς ἑξῆς: «Ἡ μόνη λύσις, εἶναι τοὐλάχιστον δι’ ὅλους, ὁ ἐπαναπατρισμός. Ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ὅτι καὶ αἱ Σχολαί μας δὲν ἔχουν τὰ μέσα νὰ τοὺς ἀπορροφήσουν. Συνεπῶς, ἐὰν ἐλαμβάνομεν μίαν ἀπόφασιν ἐπαναπατρισμοῦ ὅλων αὐτῶν τῶν σπουδαστῶν, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν τοῦτο. Διότι, καὶ αἱ ἐδῶ Σχολαὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τοῦ Πολυτεχνείου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς χωρέσουν. Ἔχομεν λοιπὸν ὑποχρέωσιν, ἀφοῦ κάμωμεν μίαν ἐκκαθάρισιν, καὶ ἔχει καιρὸν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ ἴδῃ ποίους ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν, ὅλους τοὺς ὑπολοίπους νὰ τοὺς βοηθήσωμεν νὰ τελειώσουν τὰς σπουδάς των, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀφήσωμεν εἰς τὴν μέσην. Δὲν δύναμαι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ἀναφέρω περισσοτέρας λεπτομερείας. Ἀλλὰ σᾶς λέγω καὶ νομίζω, ὅτι θὰ μὲ καταλάβετε, ὅτι εἶναι Ἐθνικὴ ἀνάγκη, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ βοηθήσωμεν τοὺς νέους αὐτοὺς νὰ τελειώσουν τὰς σπουδάς των, νὰ τοὺς βοηθήσωμεν ἡμεῖς, τὸ Κράτος, νὰ τοὺς παρακολουθήσωμεν ἡμεῖς, νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν ἡμεῖς καὶ νὰ τοὺς ἔχωμεν ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν καὶ τὴν προστασίαν μας καὶ νὰ μὴ τοὺς ἀφήσωμεν ἐρήμους εἰς τὴν ξένην. Διότι δὲν συμφέρει εἰς τὸ Κράτος νὰ τοὺς ἀφήσωμεν ἀπροστατεύτους. Νομίζω, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς εὐχαρίστως θὰ ὑποστῇ οἱανδήποτε θυσίαν, ἐπαναλαμβάνω, προκειμένου νὰ ἀποκτήσῃ 2000–3000 νέους ἐπιστήμονας καὶ οὗτοι, ὅταν γυρίσουν εἰς τὴν Πατρίδα μας, θὰ ἀρχίσουν νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των καὶ θὰ ἀνέλθουν εἰς τὴν ἀνωτάτην Ἡγεσίαν τοῦ τόπου, τὴν ἐπιστημονικήν, τὴν κοινωνικήν, τὴν πολιτικὴν καὶ τότε θὰ καταστοῦν ἱκανοὶ νὰ ἀνταποδώσουν εἰς τὸ Κράτος καὶ τὴν Κοινωνίαν ὅτι σήμερον τοῖς προσφέρεται. Κάμνω θερμὴν σύστασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀποφασίσῃ. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ δώσῃ εὐθηνὸν συνάλλαγμα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἐδῶ διὰ τὰς διακοπάς των, διὰ νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὰ συναλλαγματικὰ βάρη τῆς κατὰ τὴν περίοδον τῶν διακοπῶν διαμονῆς των εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§41Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸ ζήτημα τοῦ συναλλάγματος τῶν σπουδαστῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἔδειξεν ἐνδιαφέρον καὶ ἐκανόνισεν, ὅπως μέχρι τέλους Ἰουνίου τοῦ τρέχοντος ἔτους δοθῇ τὸ συνάλλαγμα, βεβαίως, ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις. Ἐν πάσῃ, ὅμως, περιπτώσει, τὸ ζήτημα δὲν σταματᾷ μέχρις ἐδῶ, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετασθῇ καὶ νὰ ἀντιμετωπισθῇ εὐρύτερον, διότι ἤδη ἔχει δημιουργηθῇ μία κατάστασις. Ὡρισμέναι οἰκογένειαι ἐπώλησαν ὅ,τι εἶχον καὶ δὲν εἶχον. Ἔφθασαν, μάλιστα μέχρι τοῦ σημείου νὰ πωλήσουν καὶ οἰκίας των, διὰ νὰ στείλουν τὰ παιδιά των εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἤδη, ἔπειτα ἀπὸ δύο τρία χρόνια, εὑρίσκονται εἰς τὸ τέρμα τῶν σπουδῶν των. Καὶ τώρα μὲ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη μετὰ τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς, αὐτοί, πραγματικῶς κατέχονται ἀπὸ μεγάλην στενοχωρίαν, διότι δὲν γνωρίζουν τὶ θὰ γίνουν αὔριον. Θὰ ὑποχρεωθοῦν, δηλαδή, νὰ ἐπαναπατρίσουν τὰ παιδιά των καὶ νὰ σταματήσουν τὰς σπουδάς των, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ὀλέθριον, διὰ τοὺς γονεῖς των, ἀλλά, κυρίως καὶ διὰ τοὺς νέους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ἐπαναπατρισθοῦν. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν, ἀπασχολεῖ μίαν τάξιν Ἑλλήνων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι προσέφερον καὶ προσφέρουν πάντοτε, ὅ,τι τοὺς ζητήσῃ ἡ Πατρίς. Τὰ παιδιὰ αὐτά, ὅσα τοὐλάχιστον ἐγὼ γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως, ἀνήκουν εἰς οἰκογενείας ἀγροτῶν, ἐπαγγελματιῶν, μισθοσυντηρήτων, δημοσίων ὑπαλλήλων, ἀνήκουν, δηλαδή, εἰς μίαν τάξιν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι, πραγματικῶς προσέφερον καὶ προσφέρουν ὅ,τι ζητήσῃ ἀπ’ αὐτοὺς ἡ Πατρίς. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ σοβαρώτατα τὸ ζήτημα ὑπ’ ὄψιν καὶ ἔπειτα ἀπὸ τὸν Ἰούνιον νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ὅπως πρέπει. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι, ὅταν τὸ Κράτος ἀναγνωρίζῃ τὸν θεσμὸν τῶν ὑποτροφιῶν καὶ στέλλει εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν νὰ μορφωθοῦν καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχομεν δεδομένον ὅτι τὰ παιδιὰ αὐτὰ σημειώνουν πρόοδον ἐξαιρετικήν, διὰ τὴν ὁποίαν, μάλιστα, ἀποσποῦν καὶ ἐπαίνους τῶν ξένων Πανεπιστημίων, νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ προστατεύσῃ τὰ παιδιὰ αὐτὰ νὰ περατώσουν τὰς σπουδάς των καί, κατόπιν, νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον, ὅπως θέλει. Ἐρωτῶ ὅμως, ἂν ἐπιστρέψουν ἐδῶ, χωρὶς νὰ περατώσουν τὰς σπουδάς των, τί θὰ γίνῃ; Ἐὰν γίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν ὁ κ. Βραχνός, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ θὰ μεταβληθοῦν εἰς «ἰνστρούχτορας», εἰς κήρυκας τοῦ κομμουνισμοῦ, διότι, πρέπει νὰ ἠξεύρετε, ὅτι αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των θὰ γίνουν κήρυκες ἐναντίον τοῦ καθεστῶτος, διότι ὅλοι αὐτοὶ εἶναι μορφωμένοι καὶ ἀπογοητευμένοι καὶ χωρὶς ἐργασίαν, θὰ σκέπτωνται «δεινά». Νὰ διορισθοῦν εἰς μίαν ὑπηρεσίαν δὲν εἶναι δυνατόν. Τί θὰ κάμουν; Νὰ φοιτήσουν εἰς τὰ ἰδικά μας ἐκπαιδευτήρια δὲν τοὺς ἐπιτρέπουν. Τί θὰ γίνουν; Θὰ γίνουν κήρυκες τῆς ἀνατροπῆς τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος καὶ ὄχι μόνον αὐτοί, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι συνδέονται μὲ αὐτούς. Νομίζω, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εὐχαρίστως, θὰ ὑποστῇ μίαν νέαν θυσίαν, διὰ νὰ δυνηθοῦν αὐτὰ τὰ παιδιὰ νὰ φέρουν εἰς αἴσιον πέρας τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον, πραγματικῶς, μὲ τόσους κόπους καὶ μὲ τόσας θυσίας ἀνέλαβον. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, κατανοοῦσα τὴν σημασίαν τοῦ πράγματος, θὰ θελήσῃ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ, ὅπως, πραγματικῶς, ἀξίζει. (Χειροκροτήματα).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ντεντιδάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§43Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ μὴ καταπονῶ τὴν Βουλὴν καὶ ἐπαναλαμβάνω τὰ ἴδια, συμφωνῶ, ἀπολύτως, μὲ τοὺς προλαλήσαντας καὶ συνιστῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως, ἐξετάζουσα μετὰ συμπαθείας τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον συζητεῖται, ἐξεύρῃ τὸν τρόπον ὥστε νὰ χορηγήσῃ εὐθηνὸν συνάλλαγμα, εἰς τοὺς φοιτητὰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τὰς σπουδάς των καὶ ἐπὶ τῇ ἐπιδείξει πιστοποιητικῶν τῆς προόδου αὐτῶν—διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν εἶναι ὅλοι πιστοὶ παρακολουθηταὶ τῶν μαθημάτων—διὰ νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ διάκρισις καὶ νὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ἐνδιαφέρωνται, διὰ τὰ μαθήματά των, πρέπει νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ διάκρισις καὶ νὰ δίδεται τὸ συνάλλαγμα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν ἀνελλιπῶς καὶ προοδεύουν. Αὐτὴν τὴν σύστασιν ἤθελα νὰ κάμω εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§45Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἀναμείνω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ τότε θὰ ὁμιλήσω.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§47Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κάμῃ πᾶν τὸ δυνατὸν νὰ διευκολύνῃ αὐτὰ τὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὸ ἐξωτερικόν, νὰ τελειώσουν τὰς σπουδάς των, διότι θὰ εἶναι μεγάλη πικρία αὐτῶν τῶν νέων—εἶναι δὲ 4–5 χιλιάδες, νομίζω—νὰ ἐγκαταλειφθοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος εἰς τὸ μέσον τῶν σπουδῶν των. Νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι πρέπει νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν ἡ Κυβέρνησις νὰ διευκολύνῃ αὐτὰ τὰ παιδιά. Ἀπ’ ἐδῶ καὶ πέρα ἂς λάβῃ αὐστηρότερα μέτρα. Ἀλλά, τώρα, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ εἶναι ὀρθὸν νὰ τοὺς ποτίσωμεν μὲ τὴν πικρίαν αὐτὴν καὶ νὰ τοὺς ἐγκαταλείψωμεν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν χωρὶς χρήματα καὶ νὰ τοὺς ἀναγκάσωμεν νὰ ἐπιστρέψουν. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ, σοβαρῶς, ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν σύστασιν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§49Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, συμβαίνει νὰ εἶμαι ὁ ἱδρυτὴς τοῦ θεσμοῦ τῶν ὑποτροφιῶν. Εὔλογον, ἑπομένως, εἶναι νὰ αἰσθάνωμαι ἰδιαιτέραν συγκίνησιν, διὰ τὸ θέμα. Ὁμολογῶ, ὅτι ἔχω δοκιμάσει ἔκπληξιν ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀνήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἐφαρμόσῃ εἰς τὸ θέμα. Ἀφοῦ τὸ Κράτος ἔκρινεν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς θυσίας, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ εὐρυτέρας σπουδὰς εἰς διακρινόμενα τέκνα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι πράγματι περίεργον, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν μὲ ἰδίας δαπάνας αἱ οἰκογένειαι μεριμνοῦν, διὰ τὰς εὐρυτέρας σπουδὰς τῶν τέκνων των, ἐμποδίζονται ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως, δὲν θὰ εἶμαι διατεθειμένος νὰ συστήσω, ὅπως ἀπεριορίστως, εἰς ὅσους σπουδάζουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, παρασχεθοῦν αἱ εὐχέρειαι, ἀλλ’ ἡ περίπτωσις ἡ συναλλαγματικὴ παρουσιάζει μίαν ἰδεώδη εὐκαιρίαν, τὸ Κράτος νὰ ἀσκήσῃ ἐποπτείαν ἐπὶ τῶν σπουδῶν των. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ εὐκαιρία, εἶναι περίεργον, ὅτι τὸ Κράτος, δὲν ἐπιλαμβάνεται διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν εὐδόκιμον πορείαν τῶν σπουδῶν χιλιάδων νέων. Προτείνω εἰς ἑκάστην Πρεσβείαν νὰ ὁρισθῇ ὑπεύθυνον πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θὰ παρακολουθῇ τὰς σπουδὰς των, εἰς τρόπον, ὥστε αἱ Ἀνώταται Σχολαί, νὰ ὑποβάλουν εἰς τὴν Πρεσβείαν, ἢ νὰ ζητῶνται ἀπὸ τὰς Ἀνωτάτας Σχολάς, αἱ ἐπιδόσεις τῶν φοιτητῶν καὶ μόνον ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς εὐδοκιμήσεως τῶν σπουδῶν, μόνον ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν αὐτήν, ὅπως συμβαίνει μὲ τοὺς ὑποτρόφους, νὰ παρέχωνται εὐκολίαι. Νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι πᾶσα εὐκολία, ἡ ὁποία παρέχεται, εἰς τοὺς ὑποτρόφους νὰ παρέχεται καὶ διὰ τὴν εὐδοκίμησιν τῶν σπουδῶν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως βεβαιωθῶμεν, κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι Ὑπουργοί, ὅτι αἱ σπουδαὶ εὐδοκιμοῦν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἢ Ἐθνικὸν ἢ Οἰκονομικὸν ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέψῃ τὸν σφαγιασμὸν αὐτῶν τῶν νέων; Μοῦ εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ συλλάβω. Δι’ αὐτὸ συνιστῶ ὑπὸ δύο προϋποθέσεις, πρῶτον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ πραγματικῶς πλουσίων, οἱ ὁποῖοι θὰ σπουδάσουν τὰ τέκνα των μὲ τὴν νέαν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος καὶ δεύτερον, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς πραγματικῆς καὶ πλήρους εὐδοκιμήσεως τῶν σπουδῶν των, νὰ παρασχεθοῦν ὅλαι αἱ εὐκαιρίαι διὰ τὴν πνευματικὴν ἀνάπτυξιν τῆς νέας γενεᾶς, διότι τὸ ἀντίθετον θὰ ἦτο πράγματι ἔγκλημα τῆς Πατρίδος ἐναντίον τῆς νεότητος. (Χειροκροτήματα).

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§51Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτοῦ ὑποβληθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία συζητεῖται ἀπόψε, εἶχεν ὑποβληθῆ μία ἐρώτησις βάσει μιᾶς ἀναφορᾶς τῆς «Ἐπιτροπῆς γονέων σπουδαστῶν ἐξωτερικοῦ Κερκύρας», παρὰ τοῦ κ. Θεοτόκη, ἐμοῦ καὶ 107 ἑτέρων συναδέλφων. Κατόπιν ὑπεβλήθη ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία, ὡς ἀντιλαμβάνομαι, δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν οὐσίαν ἐπερωτήσεως, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐρωτήσεως καὶ συστάσεως. Ἐπειδὴ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρεξηγηθῇ ἡ ἀπουσία τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν ἀπ’ αὐτὴν τὴν συζήτησιν, θὰ παρακαλέσω νὰ δώσητε τὸν λόγον καὶ εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι διετυπώσαμεν τὴν ἐρώτησιν καὶ ἡ ὁποία ἔχει ἀκριβῶς τὴν ἔννοιαν, ὅτι θέλομεν νὰ παρακαλέσωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τοὺς φοιτητάς, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ οἱ ὁποῖοι λόγῳ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἐμποδίζονται εἰς τὰς σπουδάς των. Αὐτὴν τὴν σύστασιν εἶχον νὰ κάμω καί, ἂν θέλουν οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι συνυπέγραψαν μαζί μου τὴν ἐρώτησιν, ἂς διατυπώσουν καὶ αὐτοὶ τὴν παράκλησίν των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Λύχνος ἔχει δίκαιον. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, ἐὰν δέχεται νὰ συζητηθῇ ἡ ἀναφορὰ περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτής, σχετικῶς μὲ τὴν συζητουμένην ἐπερώτησιν.

§53ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι 107 ἐγγεγραμμένοι. Ὀρθῶς γίνεται ἡ σύστασις ἀπὸ τὸν κ. βουλευτὴν Κερκύρας, διότι ἐν τῇ οὐσίᾳ, δὲν εἶναι ἐπερώτησις, ἀλλ’ ἐρώτησις καὶ σύστασις, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Ζορμπᾶς.

§55Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἴμεθα σύμφωνοι, κ. Πρόεδρε.

§56Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Οὔτε ἡ πλευρὰ ἡ ἰδική μας, κ. Πρόεδρε, ἔχει ἀντίρρησιν νὰ γίνῃ συζήτησις.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος, κ. συνάδελφε. Κατὰ ταῦτα συσχετίζεται καὶ συζητεῖται ἡ περὶ ἧς πρόκειται ἀναφορὰ τῶν γονέων σπουδαστῶν ἐξωτερικοῦ. Ὁ κ. Κ. Μπακόλλας ἔχει τὸν λόγον.

§58Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε. Ἕν σημεῖον μόνον θέλω νὰ ἐπισημάνω, ὅτι ἐὰν ὑπάρξῃ περίπτωσις καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις δὲν υἱοθετήσῃ τὰ ὅσα ἐπιχειρήματα ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες καὶ ὑποχρεωθοῦν οἱ νέοι αὐτοὶ νὰ ἐπιστρέψουν ἐδῶ, εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπάρχουν ἀνώταται Σχολαί, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς δεχθοῦν, ὅπως ἡ Ἰατρικὴ......

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἀληθές.

§60Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὶ πρέπει νὰ γίνουν οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἔλθουν, θὰ τοὺς ὑποχρεώσωμεν νὰ ἔλθουν, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγγραφοῦν οὔτε εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, οὔτε εἰς τὴν Ἰατρικήν, οὔτε εἰς τὰς ἄλλας Σχολάς, ὅπου δὲν ὑπάρχουν ἐργαστήρια. Νομίζω, λοιπόν, ἔπειτα ἀπὸ ὅσα εἶπε καὶ ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, μετὰ τὸν διαχωρισμὸν ποὺ θὰ γίνῃ ὡς πρὸς τοὺς πλουσίους, ὡς πρὸς τοὺς εὐδοκιμοῦντας καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ ἐπανέλθουν ἐδῶ—προσθέτω ἐγώ: καὶ οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς ἀνωτάτας Σχολὰς—οἱ ὑπόλοιποι νὰ παραμείνουν ἔξω καὶ νὰ τύχουν τοῦ εὐεργετήματος, ὑπὸ τὴν παρακολούθησιν τοῦ Κράτους.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§62Ν. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Συντάσσομαι ἀπολύτως πρὸς ὅσα ἀνέπτυξαν οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. προλαλήσαντες. Ἰδιαιτέρως ἐπιμένω ἐπὶ τῆς σπουδαιότητος τοῦ θέματος ποὺ ἀνέπτυξεν ὁ κ. Μπακόλλας. Νομίζω, ὅτι τὸ οἰκονομικὸν θέμα πρέπει νὰ συσχετισθῇ ἀπολύτως μὲ τὴν δυνατότητα τῆς ἐξακολουθήσεως τῶν σπουδῶν τῶν ἐδῶ ἐπαναπατρισθησομένων, ἐν σχέσει ἰδίως μὲ τὰς πρακτικὰς Σχολάς, κατὰ πόσον δηλαδὴ αὐτοὶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξυπηρετηθοῦν καὶ κατὰ πόσον θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ Πανεπιστήμιον νὰ τοὺς παράσχῃ ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ τελειώσουν τὰς σπουδάς των. Ἑπομένως, χρειάζεται ἀπόλυτος συνδυασμὸς τῶν ἀπόψεων τῶν Ὑπουργείων Οἰκονομικῶν καὶ Παιδείας.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κρασαδάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§64Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἐξηντλημένον τὸ θέμα, ἀλλ’ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι διάχυτος εἶναι ἡ ἐπιθυμία ὅλων τῶν πτερύγων τῆς αἰθούσης, ὅτι τὸ αἴτημα τῶν σπουδαστῶν καὶ τῶν γονέων των πρέπει νὰ τύχῃ μιᾶς δικαιώσεως. Καὶ δι’ ἕνα ἄλλον ἀκόμη λόγον, κ. Πρόεδρε. Ἀντικρύζομεν κατ’ ἔτος μίαν στενόκαρδον ἀντίληψιν τῆς ἀνωτάτης ἐκπαιδεύσεως ἐν Ἑλλάδι. Ἴσως αἱ θύραι νὰ ἔχουν κλεισθῆ διὰ πολλὰ καλὰ παιδιὰ καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ εἰσέλθουν νέοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἤδη εἰς τὴν ξένην. Νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀρθὸν καὶ δίκαιον, νὰ δοθοῦν τὰ μέσα, ἀφοῦ αἱ οἰκογένειαί των προσφέρονται νὰ συνεχίσουν τὰς σπουδάς των, ὥστε καὶ μετὰ τὸ μέτρον τῆς ἀναπροσαρμογῆς νὰ μὴ καταστραφοῦν αὐτοὶ οἱ ἐκλεκτοὶ νέοι. Διὰ τοῦ διαχωρισμοῦ τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, τῶν πλουσίων ποὺ εἶναι εὔκολον νὰ ξεκαθαρισθοῦν ποῖοι εἶναι, ὅλοι οἱ ἄλλοι πρέπει νὰ τύχουν εὐθηνοῦ συναλλάγματος, φοιτητικοῦ, ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ, ὅτι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι εὐδοκιμοῦν εἰς τὴν ξένην, θὰ δύνανται νὰ ἔλθουν καὶ νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν τῆς Ἑλλάδος, τῆς ὁποίας ἔχομεν ἀνάγκην. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἕνα συγκριτικὸν ἀριθμόν, κ. Πρόεδρε. Εἰς τὴν Γιουγκοσλαβίαν σπουδάζουν 33 χιλιάδες φοιτηταὶ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Συγκριτικῶς οἱ ἰδικοί μας εἶναι κάτω τοῦ ὑποδιπλασίου. Ἔχουν οἱ νέοι αὐτοὶ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ ἐφροντίσαμεν νὰ θέσωμεν δεσμὰ εἰς τοὺς νέους καὶ τοὺς ἀφίνομεν νὰ βγοῦν ἔξω. Ἄς τύχουν τῆς στοργῆς τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας διὰ τὸ τόσον ὀρθὸν καὶ δίκαιον αἴτημά των.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Λουλακάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος.

§66Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε, τῶν γονέων καὶ κηδεμόνων τῶν σπουδαστῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ δι’ οὓς λόγους ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες καὶ εἰδικώτερον ὁ χειρισθεὶς εὐρύτερον τὸ θέμα κ. Ζορμπᾶς, μὲ τοὺς περιορισμούς, τοὺς ὁποίους ἀναπτύσσω ἐγγράφως εἰς τὴν κατατεθεῖσαν ἐπερώτησιν. Καὶ δι’ ἕνα ἄλλο σοβαρώτατον ἐπιχείρημα, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι σήμερον ὑπεύθυνον, ὅτι οἱ φοιτηταὶ οἱ ὁποῖοι τρέπονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν δύνανται νὰ φοιτήσουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, διότι δὲν παρέχονται τὰ ἐργαστηριακὰ καὶ κτιριακὰ μέσα, τὰ ὁποῖα κρίνονται ἀπαραίτητα διὰ νὰ μορφωθοῦν καταλλήλως. Καὶ διότι ἐπὶ πλέον ἔχει καθιερωθῆ ὁ κανὼν τοῦ numerus clausus, εἰς τοιοῦτον μάλιστα σημεῖον, ὥστε μόλις τὸ 1|30 ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑφίστανται ἐξετάσεις, νὰ δύνανται νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ὁ τρώσας λοιπόν, καὶ ἰάσεται. Τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον θέτει περιορισμοὺς εἶναι ὑποχρεωμένον σήμερον νὰ λάβῃ πρόνοιαν δι’ αὐτοὺς τοὺς σπουδαστὰς διὰ νὰ μὴ διακόψουν τὰς σπουδάς των καὶ καταστραφῇ τὸ ἐπιστημονικὸν καὶ ἐπαγγελματικὸν μέλλον των. Πολλοὶ ἀπ’ αὐτοὺς θὰ δώσουν εἰς τὸ Ἔθνος ἐπιστήμονας ἀρίστους καὶ χρησίμους εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ τὸ Κράτος. Δὲν εἶναι δὲ σπάνιαι αἱ περιπτώσεις ποὺ πολλοὶ ἀπ’ αὐτοὺς ἀναδεικνύονται καὶ εἰς ἀρίστους καθηγητὰς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τιμοῦν τὸ Ἔθνος, τὸ Πανεπιστήμιον ὅπου διδάσκουν καὶ τὴν ἐπιστήμην, εἰς τὴν κατάκτησιν τῆς ὁποίας ἐπιδίδονται μετὰ ζήλου. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ μέριμναν διὰ τοὺς Ἕλληνας σπουδαστὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Σολομωνίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§68Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξε τὸ ἐνδιαφέρον της διὰ τὸ τρέχον Πανεπιστημιακὸν ἔτος. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ δείξῃ αὐτὴν τὴν συμπάθειαν καὶ τὸ ἐνδιαφέρον καὶ διὰ τὰ μελλοντικὰ ἔτη καὶ ἰδίως μέχρι τῆς ἀποπερατώσεως τῶν σπουδῶν τῶν φοιτητῶν τῶν ἤδη φοιτούντων. Διὰ τὸ μέλλον, βεβαίως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῇ μία πρόνοια, ὥστε νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψιν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ πᾶνε εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι θὰ πληρώσουν ὄχι τὸ φοιτητικὸν συνάλλαγμα. Βεβαίως πάντοτε ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις ποὺ ἀνέφερον οἱ κύριοι συνάδελφοι, τῆς μὴ εὐπορίας τῶν γονέων των, τῆς εὐδοκίμου σπουδῆς των καὶ τῆς στρατολογικῆς τακτοποιήσεώς των, ὥστε ὅλοι αὐτοὶ οἱ νέοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἔφεσιν νὰ σπουδάσουν, νὰ ἠμπορέσουν νὰ συνεχίσουν μέχρι πέρατος τῶν σπουδῶν των. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις, ἀφοῦ βλέπω, ὅτι τόσον ἡ συμπολίτευσις ὅσον καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις εἶναι σύμφωνοι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ δεχθῇ τὸ δίκαιον αὐτὸ αἴτημα τῶν φοιτητῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Κ. Ροδόπουλος).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§70Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. (Ὑπ. Συντον.). Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι συμπαθέστατον. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅπως καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν ὁμιλησάντων, ἐκδηλώνει τὸ ἐνδιαφέρον της διὰ τοὺς σπουδαστὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὀφείλετε νὰ γνωρίζετε, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν σπουδαζόντων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν ὑπερβαίνει τὰς 3.500, ὅτι ὅμως ἐκ τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος, τὸ κράτος διέθετε 6.000.000 δολλαρίων τὸ ἔτος πρὸς 15.000 δρχ. τὸ δολλάριον. Ἡ δαπάνη δηλαδὴ ἀνήρχετο εἰς 90 δισεκατομμύρια δρχ. Ἐὰν κατὰ συνέπειαν σήμερον τὸ Κράτος ἀναλάβῃ τὰ βάρη τῆς συναλλαγματικῆς διαφορᾶς, βεβαίως θὰ πληρώσῃ ἀρκετὰ δισεκατομμύρια. Δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι θὰ πληρώσῃ 90 δισεκατομμύρια, διότι ἤδη διὰ τοῦ ληφθέντος μέτρου περιωρίσθη τὸ ποσὸν τῶν δολλαρίων, τὰ ὁποῖα διατίθενται. Ἐξ ἄλλου δι’ ἄλλων λεπτομερειακῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν, τὸ διατιθέμενον ποσὸν περιορίζεται ἀκόμη περισσότερον. Ὁπωσδήποτε ὅμως καὶ εἰς ἥν περίπτωσιν ὑποθέσωμεν, ὅτι τὸ ποσὸν περιορισθῇ καὶ εἰς τὸ ἓν τρίτον ἀκόμη, 30 δισεκατομ. δρχ. ἡ δαπάνη αὐτὴ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν θὰ ἦτο ἕνα ἀρκετὰ σοβαρὸν βάρος αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἡ Κυβέρνησις, ὅπως γνωρίζετε, δὲν ἐδίστασε διὰ τοὺς μῆνας, οἱ ὁποῖοι ὑπολείπονται μέχρι τέλους τοῦ σχολικοῦ ἔτους, νὰ χορηγήσῃ τὸ συνάλλαγμα τὸ ἀπαιτούμενον διὰ νὰ συνεχίσουν τὰς σπουδὰς των οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ σπουδάζοντες καὶ νὰ τὰς τελειώσουν διὰ τὸ τρέχον ἔτος. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι δυνάμεθα νὰ παραβάλωμεν ἢ νὰ παρομοιάσωμεν αὐτοὺς τοὺς ἐξ ἰδίων δαπανῶν ἐξελθόντας τῆς χώρας διὰ σπουδὰς, μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται τῆς συνδρομῆς τοῦ Κράτους, βάσει τῶν θεσμῶν τῶν ὑποτροφιῶν. Ὑποτροφία εἶναι ἄλλο πρᾶγμα, ὑποτροφία δίδεται κατόπιν ὡρισμένων κανόνων καὶ δοκιμασιῶν, ἐνῷ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον ἀπὸ τὴν χώραν διὰ νὰ συνεχίσουν σπουδὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀνέλαβον νὰ σπουδάσουν ἐξ ἰδίων δαπανῶν καὶ ἑπομένως καὶ μὲ τοὺς συναφεῖς κινδύνους.

§71Δ. ΚΟΥΤΣΙΜΠΟΣ. Εἶναι οἱ ἀποτυχόντες ποὺ πῆγαν ἔξω.

§72Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Νὰ σᾶς πῶ. Ἕνας σοβαρὸς ἀριθμὸς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον ἀπὸ τὴν χώραν νὰ σπουδάσουν, ἕνας σοβαρὸς ἀριθμός, δὲν λέγω πάντες, εἶναι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον ἐδῶ, εἴτε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον εἴτε εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον καὶ ἀπέτυχον.

§73Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν ἀπέτυχαν.

§74Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε, ὅτι δὲν ἀπέτυχον, οὔτε πρόκειται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ συζητήσωμεν ἐπί τῶν γραπτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐκρίθησαν ἀπορριπτέοι. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ ἀνώτατα ἱδρύματα τοῦ Κράτους, ὅπως τὸ Πανεπιστήμιον καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον, ὅτι εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν ἐξεταζομένων δὲν σφάλλουν. Ὅπως καὶ ἐὰν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, ἀναμφισβητήτως μεταξὺ τῶν ἐξελθόντων, ἕνα μέρος εἶναι καὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ ἀποτύχουν ἢ ἐὰν θέλετε, ἐξ ἐκείνων ποὺ ἠδικήθησαν εἰς τὰ ἀποτελέσματα. Ἰσχυρίζομαι λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχει μία μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐταξίδευσαν διὰ διαφόρους λόγους ὅπως σπουδάσουν καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλονται μὲ ὑποτροφίας. Ὑπῆρξα πάντοτε ὀπαδὸς τῆς ἀρχῆς τῶν ὑποτροφιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ χορηγῶνται κατὰ νόμιμον καὶ τὸν κανονικώτερον δυνατὸν τρόπον. Ἄρα, σύγκρισις ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Ἐπίσης ἔχω νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς: Ὄτι αὐτοὶ οἱ νέοι, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον διὰ νὰ σπουδάσουν μὲ ἰδίας δαπάνας καὶ μὲ ἰδίους κινδύνους, διὰ τὴν τιμὴν τοῦ συναλλάγματος, πρέπει νὰ συγκριθοῦν καὶ πρὸς τὴν θέσιν τῶν σπουδαστῶν οἱ ὁποῖοι παρέμειναν ἐδῶ, σπουδάζουν, πληρώνουν τὰ δίδακτρά των εἰς τὰ Πανεπιστήμια καὶ τὰς Σχολὰς καὶ οἱ ὁποῖοι δικαίως θὰ ἠδύναντο νὰ παραπονεθοῦν διὰ ποῖον λόγον ἐρχόμεθα ἀρωγοὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον, ἐνῷ αὐτοὶ ἐξακολουθοῦν νὰ σπουδάζουν, πληρώνοντες τὰ δίδακτρα καὶ γενικῶς τὰς ὑποχρεώσεις των, ἔναντι τοῦ Κράτους. Αὐταὶ εἶναι παρατηρήσεις ποὺ δὲν τείνουν εἰς τὸ νὰ φανῶ ἐχθρικὰ διακείμενος πρὸς τὰς συστάσεις τῶν ἐπερωτησάντων. Ἁπλῶς, ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς μερικὰς σχετικὰς παρατηρήσεις, διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὅσον θὰ ἤθελε κανεὶς νὰ ὑποθέσῃ. Πιστεύω δὲ ὅτι γίνεται ἀκόμη περισσότερον δύσκολον τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ὅπως εἶπα καὶ ἐν ἀρχῇ, θὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐνδιαφερόμεθα διὰ τοὺς σπουδαστὰς, ἀλλ’ ἐνδιαφερόμεθα καὶ δι’ ὅλους τοὺς φορολογουμένους τοῦ Κράτους. Ἐνδιαφερόμεθα ἐπὶ πλέον νὰ ἐξοικονομήσωμεν τὸ κάθε δυνατὸν ποσὸν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν ἄνοιγμα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, καὶ νὰ δυνάμεθα διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἀνασυγκροτήσωμεν οἰκονομικῶς τὴν χώραν. Ἐκεῖ πρέπει νὰ στρέφεται, νομίζω, ἡ προσοχὴ ὅλων τῶν Κυβερνήσεων τῆς Χώρας. Θὰ μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν θὰ χαθῇ ὁ κόσμος ἀπὸ 30 ἢ 40 δισεκατομμύρια, ἀλλὰ νομίζω ὅτι λίγο ἀπὸ δῶ, λίγο ἀπ’ ἐκεῖ θὰ ἔχωμεν ἕνα ποσὸν, μὲ τὸ ὁποῖον κάτι θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ κάμωμεν ἀπὸ ἀπόψεως ἐνισχύσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς Χώρας. Ὁπωσδήποτε μὲ τὰς παρατηρήσεις αὐτὰς τῆς γενικῆς φύσεως ἔχω νὰ εἴπω τοῦτο ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀδιαφορεῖ πρὸς τὸ θέμα καὶ ἐπρόσεξε τὰς συστάσεις τῶν βουλευτῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Συμπολιτεύσεως, ποὺ ὡμίλησαν ὑπὲρ τοῦ θέματος. Εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος καὶ προσεχῶς θὰ παρουσιάσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰ μέτρα της καὶ τότε θὰ κληθοῦν οἱ κ.κ. συνάδελφοι τῆς Βουλῆς νὰ κρίνουν ἢ νὰ ἐπικρίνουν, νὰ ψηφίσουν ἢ νὰ ἀπορρίψουν τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§76Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, κατανοεῖ κανεὶς εὐχερῶς τὴν συγκίνησιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχονται οἱ γονεῖς τῶν παιδιῶν, ποὺ εὑρέθησαν ξαφνικὰ εἰς δυσχερῆ θέσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἑπομένως κατανοεῖ ἐπίσης εὔκολα τὸ ὅτι ἡ συγκίνησις αὐτὴ κατεδείχθη καὶ εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Ἔθνους. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως ἐπρόσεξαν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τὸ θέμα, δι’ ὃ καὶ ἔδωσαν μίαν προσωρινὴν λύσιν, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὰ παιδιὰ αὐτὰ τὴν παραμονὴν μέχρι τέλους τοῦ ἐφετεινοῦ σχολικοῦ ἔτους εἰς τὴν ξένην, ἕως ὅτου οἱ κηδεμόνες των ἢ τὸ Κράτος ἀποφασίσῃ περὶ τοῦ τί δέον γενέσθαι. Νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα μὲ ψυχραιμίαν καὶ κρίνω σκόπιμον νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς ὡρισμένα στοιχεῖα ἀφορῶντα τὸ θέμα αὐτὸ καὶ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας τὰ παιδιὰ αὐτὰ ἀνεχώρησαν εἰς τὴν ξένην διὰ νὰ σπουδάσουν. Ὁ ἀριθμὸς τῶν παιδιῶν τὰ ὁποῖα λαμβάνουν συνάλλαγμα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος εἶναι 3.500. Πρέπει ὅμως νὰ προσθέσω, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἕνας ἄλλος σημαντικὸς ἀριθμός, ὁ ὁποῖος δὲν λαμβάνει συνάλλαγμα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν. Τὸ θέμα ἀπησχόλησε καὶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἄλλοτε καὶ δικαιολογημένως αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις, ἔλαβον μέτρα ἀπαγορευτικὰ τῆς ἐξόδου τῶν παιδιῶν αὐτῶν εἰς τὴν ξένην καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχε δυνατότης νὰ ἀρνηθῇ τις τὸ διαβατήριον, τὰ μέτρα συνωψίσθησαν εἰς τὸ ὅτι δὲν δικαιοῦνται τὰ παιδιὰ αὐτὰ νὰ παίρνουν συνάλλαγμα καὶ ἔφευγον τότε εἰς τὴν ξένην παραιτούμενοι τοῦ δικαιώματος νὰ παίρνουν συνάλλαγμα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ γονεῖς των προφανῶς ἐπρομηθεύοντο τὸ συνάλλαγμα ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Ἑπομένως ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι μεγαλύτερος. Πέραν τούτου ἤθελα νὰ δώσω καὶ ἄλλα στοιχεῖα, διότι καὶ ἐκεῖνα τὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα ἐπῆραν συνάλλαγμα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν δὲν τὸ ἐπῆραν κατὰ τὰς περιόδους κατὰ τὰς ὁποίας ἐπετρέπετο νὰ γραφοῦν εἰς ἕνα οἱονδήποτε πίνακα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ μετὰ μεταγενεστέραν ἐνέργειαν τῶν γονέων των, οἱ ὁποῖοι συνωθοῦντο εἰς τὰ πολιτικὰ γραφεῖα καὶ τὰ γραφεῖα τῶν ἁρμοδίων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐπετύγχανον οὕτω νὰ ἐγγραφοῦν ἐκ τῶν ὑστέρων. Τρίτον στοιχεῖον εἶναι, ὅτι ἕνα 10% ἀπὸ τὰ παιδιὰ αὐτὰ σπουδάζουν εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ Καναδᾶν, 10% εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ 80% εἰς τὰς εὐρωπαϊκὰς χώρας καὶ ἰδίᾳ εἰς τὴν Γαλλίαν. Αἱ ἐπιστῆμαι εἰς τὰς ὁποίας τὰ παιδιὰ αὐτά ἐδήλωσαν ὅτι ἐπιδίδονται εἶναι αἱ ἑξῆς: Ἀπεδείχθη δὲ ὅτι πολλὲς φορὲς διὰ νὰ ξεφύγουν ἀπὸ τὴν ἀπαγόρευσιν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τοὺς καταλόγους τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐδήλωναν τὰ παιδιὰ ἐπαγγέλματα τὰ ὁποῖα δὲν ἠκολούθησαν εἰς τὴν ξένην. Ἐπὶ 350, 224 ἐδήλωσαν ὅτι παρακολουθοῦν ἀεροναυπηγικήν. Δὲν ἠξεύρω πόσα ἀεροπλάνα θὰ ναυπηγηθοῦν. Ἐκεῖνο ποὺ ξεύρω εἶναι ὅτι δὲν ἐγένετο ἔλεγχος τῶν δηλώσεων αὐτῶν. Τὸ θέμα εἶναι ἐνδιαφέρον καὶ ἡ λύσις τὴν ὁποίαν θὰ δώσωμεν πρέπει νὰ εἶναι λύσις Ἐθνική, νὰ λύσωμεν ἕνα Ἐθνικὸν πρόβλημα. 876 ἔχουσι δηλώσει ὅτι σπουδάζουν ἠλεκτρολόγοι μηχανικοί, 632 τὴν ἀεροναυπηγικήν, 262 τὴν κτηνιατρικήν, 108 ἐμπορικὰς καὶ οἰκονομικὰς ἐπιστήμας, 114 βιομηχανικὰς σπουδάς, 28 χημείαν καὶ μαθηματικὰ καὶ 285 ὑφαντουργικήν. Καὶ αὐτὸς ὁ κλάδος εἶναι ἐνδιαφέρων, ἐὰν πράγματι 282 σπουδάζουν ὑφαντουργικὴν Φοβοῦμαι ὅτι πολλὰ ἀπὸ τὰ παιδιὰ τὰ ὁποῖα ἔχουσι δηλώσει ἐπιστήμας ἐνδιαφερούσας, δὲν σπουδάζουν τὰς ἐπιστήμας αὐτάς, ἀλλὰ ἰατρικὴν ἢ νομικά, ἀλλὰ ἔκαμαν αὐτὴν τὴν δήλωσιν διότι ἐπετρέπετο ἡ ἐξαίρεσις εἰς ὅσους ἐδήλωναν ἐπιστήμην μὴ διδασκομένην εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πέραν αὐτοῦ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐδαπανᾶτο δι’ αὐτοὺς εἶναι ὅπως εἶπε ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Τσουδερὸς 5.900 δολλάρια, ἕνα ποσὸν καταπληκτικὸν τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν μὲ 30.000 τὸ δολλάριον κάμνει 180 δισεκατομμύρια καὶ μὲ 15.000 τὸ δολλάριον ὅπως ἦτο πρὶν κάμνει 90 δισεκ. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἡ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιδότησις εἰς αὐτοὺς ἦτο ἐκπληκτική, ἐνῷ εἰς τὰ Ἀνώτατα Ἱδρύματά μας εἶναι μηδαμινή. Τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν εἶναι ζήτημα ἐὰν λαμβάνῃ 2–3 δισεκ., τῆς Θεσσαλονίκης 6, τὸ Πολυτεχνεῖον δὲ ἕνα ἀσήμαντον ποσόν, καθ’ ἣν στιγμὴν δαπανᾷ ἡ Ἑλλὰς 180 δισεκατομμύρια διὰ τοὺς Ἕλληνας φοιτητὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§77Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Αἱ δραχμαὶ πληρώνονται ὅμως....

§78Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ δαπανᾶται συνάλλαγμα 180 δισεκ. δι’ αὐτούς, ἐνῷ εἰς τὰ ἱδρύματά μας δὲν δίδομεν τίποτα....

§79Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ μὴν ἀναφέρετε 180 δισεκατομμύρια, τότε νὰ ἀναφέρετε τὸ συνάλλαγμα.

§80Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ οἰκονομία αὐτοῦ τοῦ τόπου, ἐδαπάνα 90 δισεκατομμύρια μέχρι χθὲς καὶ αὔριον θὰ δαπανᾷ 180. Λέγω ὅτι, ἐὰν τὰ 90 δισεκατομμύρια ἐδαπανῶντο διὰ νὰ βοηθηθῇ ἡ ἰδική μας Ἀνωτάτη Ἐκπαίδευσις, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκπαιδεύσωμεν πολὺ περισσοτέρους Ἑλληνόπαιδας.

§81Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ αὐτό.

§82Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ ἀκριβῶς καταδικάζω. Ὅτι, ἀντὶ νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ θέματος τῆς Ἀνωτάτης Ἐκπαιδεύσεως, ἀφήσαμεν τὰ πράγματα καὶ μᾶς παρέσυραν, ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀδιέξοδον καὶ νὰ ζητῶμεν ὡς μόνην λύσιν νὰ καταβάλῃ ὁ ἀνυπόδυτος Ἕλλην τὰ ἔξοδα αὐτά.

§83Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ παραμένῃ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὸ φαινόμενον αὐτὸ παρατηρεῖται μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Εἰς τὰς ἄλλας Βαλκανικὰς χώρας.

§84Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ κάμνωμεν τοιαύτας συγκρίσεις. Ἀπὸ ἀπόψεως πνευματικῆς ἐξελίξεως προηγούμεθα χίλια χρόνια ἀπὸ τοὺς ἄλλους. (Χειροκροτήματα). Πάντως, κύριοι, εἰλικρινὰ δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει λόγος νὰ διαπληκτιζώμεθα ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον εἶναι κοινοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ δὲν πρέπει νὰ προκαλῇ ἀντεγκλήσεις. Τούτων οὕτως ἐχόντων, ἡ Κυβέρνησις περιωρίσθη νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα προσωρινῶς μέχρι τῆς 30ῆς Ἰουνίου. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα θὰ μελετήσωμεν βεβαίως ἐκ νέου τὸ ζήτημα. Καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐγὼ προσωπικῶς, παρ’ ὅτι εἶμαι καὶ γονεὺς ὁ ἴδιος, δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀποδεχθῶ τὴν εὐχάριστον διὰ τοὺς κηδεμόνας λύσιν τοῦ νὰ καταβάλῃ ὁ Προϋπολογισμὸς ἐφεξῆς 90 ἢ 60 δισεκατομμύρια δραχμῶν ἐτησίως εἰς ξένα πνευματικὰ ἱδρύματα. Θὰ προσέθετον καὶ τοῦτο: Ὅτι, ἀτυχῶς, πολλὰ ἀπὸ τὰ παιδιὰ αὐτὰ δὲν σπουδάζουν. Συνέπεσε καὶ ἐγὼ νὰ κάμω τὰς πανεπιστημιακάς μου σπουδὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅπου ἔζησα πολλὰ χρόνια καὶ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ἀπὸ προσωπικὴν πεῖραν, ὅτι εἶναι ζήτημα ἐὰν τὸ 20% τῶν παιδιῶν αὐτῶν καταλήγουν νὰ λαμβάνουν τὸ δίπλωμά των καὶ νὰ ἐπιστρέφουν. Εὑρίσκονται εἰς τὴν ξένην χωρὶς παρακολούθησιν εἰς ἕνα περιβάλλον ἐλεεινόν, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ χάνωμεν πράγματι τὰ Ἑλληνικὰ νειᾶτα. Ἔπειτα ἕνα ποσοστὸν ἀπὸ τὰ παιδιὰ ποὺ διαπρέπουν, χάνονται διὰ τὴν Ἑλλάδα, διότι παραμένει εἰς τὴν ξένην, ὅπου εὑρίσκει ὅρους ἐργασίας εὐνοϊκωτέρους ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μας. Ἑπομένως, εἰλικρινῶς πιστεύω, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνῃ, ὅτι εἶναι ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ θέμα ἀπαιτεῖ πολλὴν προσοχὴν καὶ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ χωρὶς προκατάληψιν καὶ χωρὶς προσπάθειαν δημιουργίας ἐντυπώσεων. Δὲν εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τοὺς κηδεμόνας, ἐὰν παρατείνωμεν τὴν παραμονὴν τῶν παιδιῶν των εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πρέπει νὰ φροντίσωμεν τὰ παιδιὰ αὐτὰ νὰ τελειώσουν τὰς σπουδάς των ἐδῶ καὶ νὰ γίνουν καλοὶ ἄνθρωποι. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς δὲν ἄφησε τὸ ζήτημα νὰ λιμνάσῃ, ἀλλὰ τὸ ἀντιμετώπισε μὲ τὸ θάρρος ποὺ ἔπρεπε καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ λύσιν, ἡ ὁποία πράγματι θὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὸ πραγματικὸν συμφέρον τῶν Ἑλληνοπαίδων, ποὺ σπουδάζουν εἰς τὴν ξένην. (Χειροκροτήματα).

§85Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπροκάλεσε σύγχυσιν δύο χωριστῶν θεμάτων. Τῶν παγίων ἀναγκῶν τῶν ἀνωτάτων Ἑλληνικῶν ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων, αἱ ὁποῖαι πράγματι ὑπάρχουν καὶ τοῦ προσωρινοῦ μέτρου πρὸς περάτωσιν τῶν σπουδῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εὐδοκίμως σπουδάζουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν πρόκειται περὶ μονίμου ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ περὶ προσωρινῆς δι’ ἐφέτος πολὺ ὀλιγωτέρας διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος καὶ ἴσως ἀπείρως πολὺ μικροτέρας διὰ τὸ τρίτον ἔτος. Ἐνῷ αἱ ἀνάγκαι τῶν Ἑλληνικῶν Ἐκπαιδευτικῶν Ἰδρυμάτων ὑπάρχουν πράγματι καὶ εἶναι πάγιαι καὶ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Δεύτερον, ὀρθῶς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς διαφόρους περιπτώσεις σπουδαστῶν. Ἐὰν πράγματι, ὅπως ἄφησε νὰ ἐννοηθῇ, πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν εἰκονικῶς ἔχουν ἀναφέρει σπουδάς, αὐτὸ ὁδηγεῖ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὀλίγοι εἶναι οἱ πράγματι σπουδάζοντες καὶ εὐδοκιμοῦντες. Ὁ ἀριθμός, ἑπομένως, ἐλαττούμενος διευκολύνει τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀνταπόκρισιν πρὸς τὸ αἴτημα τῶν κηδεμόνων καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Θέλω, ἑπομένως, νὰ ἐλπίζω, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ μία λύσις ἡ ὁποία δὲν θὰ ὁδηγῇ εἰς τὸν σφαγιασμὸν τῆς σπουδαζούσης νεότητος. (Χειροκροτήματα).

§86Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Λυποῦμαι, ὅτι διὰ δευτέραν φορὰν ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὁμιλεῖ περὶ σφαγιασμοῦ τῆς σπουδαζούσης νεότητος. Φαντάζομαι, ὅτι σφαγιασμὸν τῆς σπουδαζούσης νεότητος σεῖς ἐκάματε, ἢ ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδική σας, ὅταν λόγῳ ἀκριβῶς ἐλλείψεως πιστώσεων ὑπεχρεώνατε τὰ Ἀνώτατα Ἐκπαιδευτικὰ Ἱδρύματα νὰ ἀρνοῦνται νὰ παίρνουν φοιτητὰς καὶ δι’ οἰκονομίαν ἐλαχίστων ἑκατομμυρίων ἀφήσατε τὰ παιδιὰ νὰ πηγαίνουν εἰς τὴν ξένην. Ἑπομένως ἐὰν ὑπάρχῃ ἔγκλημα ἦτο τότε ποὺ δὲν ἐλήφθησαν ἐγκαίρως τὰ δέοντα μέτρα.

§87Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐννοήσω τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δὲν ἐννοῶ ποῖον σφαγιασμὸν τοῦ παρελθόντος ὑπαινίσσεται. Τὸν περιωρισμένον ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος ὁρίζεται εἰς τὰ Πανεπιστήμια διὰ τοὺς σπουδαστάς; Πράγματι τὸ numerus clausus ὡρίσθη εἰς παλαιοτέρους χρόνους, ὅταν ὑπῆρξα Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Διὰ ποῖον λόγον, κ. Ὑπουργέ; Ἀκριβῶς δι’ ἐκεῖνον ποὺ ἀνεφέρθη ἀπόψε. Τὰ Πανεπιστήμια καὶ τὰ Ἀνώτατα Ἱδρύματα, ἔχουν μίαν ὡρισμένην δυναμικότητα διδασκαλίας. Δὲν εἶναι λαχαναγορὰ διὰ νὰ γίνωνται ἀγορεύσεις. Ἐπίσης, εἰς τὰς πρακτικὰς σχολὰς ὑπάρχει μία δυναμικότης ἐργαστηρίων καὶ κλινικῶν. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνας ἀριθμός. Ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτητῶν πρέπει νὰ εὑρίσκεται εἰς ἀνταπόκρισιν πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν καθηγητῶν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐργαστηρίων καὶ τῶν ἄλλων μέσων διδασκαλίας. Εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὁρίζεται καὶ εἰς τὰς ἄλλας κατηγορίας σπουδῶν. Καὶ εἰς τὴν κατωτάτην καὶ εἰς τὴν μέσην παιδείαν. Διὰ τὴν κατωτάτην παιδείαν ὁρίζεται, εὐλόγως, ἡ ἀνάγκη 30–40 μαθητῶν κατὰ διδάσκαλον. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὴν μέσην παιδείαν. Ἑπομένως ἡ πρόνοια νὰ ὑπάρχῃ ἀνταπόκρισις μεταξὺ ἀριθμοῦ φοιτητῶν καὶ καθηγητῶν καὶ μέσων διδασκαλίας εἶναι εὔλογος πρόνοια. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ἀπάντησις. Καὶ ἡ δευτέρα ἀπάντησις, ἡ ὁποία ἔχει χαρακτῆρα διαφωτίσεως τῆς Βουλῆς, εἶναι ὅτι...

§88ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. ..... (δὲν ἠκούσθη).

§89Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς ἀντιδράσεως; Ὅταν ὑποστηρίζω, ὅτι πρόκειται διὰ τοὺς πράγματι εὐδοκιμοῦντας, ἐφόσον δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ περατώσουν τὰς σπουδάς των, θεωρῶ τόσον στοιχειώδη τὴν ἀλήθειαν αὐτήν, ὥστε εἰλικρινῶς νὰ ἀπορῶ ὅταν εἰς τὴν στοιχειώδη αὐτὴν ἀλήθειαν διατυποῦνται ἀντιρρήσεις.

§90Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω νὰ ἀπαντήσω τι εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπεν, διότι ὅσα ἐτέθησαν ὡς πρώτη πρότασίς του δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἐπανάληψις τῶν ὅσων ἐγὼ περίπου εἶπον προηγουμένως.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζει ὡς σύστασιν, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, σχετικῶς μὲ τὴν παράλειψιν χορηγήσεως εἰς ἐννέα κατηγορίας συνταξιούχων τοῦ Ν.Α.Τ. τῆς τελευταίως χορηγηθείσης αὐξήσεως τῶν συντάξεων.

§92Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Δυνάμει νόμων καὶ βάσει τῆς ναυτικῆς των ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἐμπορικὸν καὶ τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν, ὡρισμέναι κατηγορίαι συνταξιούχων ὑπήχθησαν εἰς τὸ Ναυτικὸν Ἀπομαχικὸν Ταμεῖον. Πρὸ μηνὸς τὸ Δ. Σ. τοῦ Ν.Α.Τ. ἐξέδωκεν ἀπόφασιν αὐξήσεως τῶν συντάξεων τῶν συνταξιούχων τοῦ Ν.Α.Τ. κατὰ 33% ὄχι ὅμως ὅλων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὸ Ν.Α.Τ., ἀλλὰ ὡρισμένων καὶ ἐξῄρεσεν ὡρισμένας κατηγορίας. Ἐξήρεσε, κυρίως, κατηγορίας συνταξιούχων, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν, ἐξῄρεσε τὰ θύματα τοῦ τραγικοῦ Ἀλεξάνδρου Ζῆτα ποὺ τὸ 1927 συνεκίνησεν ὅλους μας. Ἐξῄρεσεν ἐν συνόλῳ 9 κατηγορίας συνταξιούχων τοῦ Ν.Α.Τ., οἱ ὁποῖοι νομίμως καὶ βάσει ὑπηρεσίας καὶ βάσει διατάξεων νόμων ὑπήχθησαν εἰς τὸ Ν.Α.Τ. Τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἐκύρωσε καὶ δι’ αὐτὸ ἐπερωτᾶται. Διότι ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ διατὶ ἐξῃρέθησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ νὰ προκαλέσῃ ἐπανάληψιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δ.Σ. διὰ νὰ δώσῃ τὴν αὔξησιν εἰς ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν συνταξιούχων. Εὐτυχῶς, ἐξ ὅσων γνωρίζω καὶ ἐξ ὅσων εἶχε τὴν εὐχαρίστησιν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας νὰ μοῦ εἴπῃ εἰς τὸ Γραφεῖον του, ὅταν τὸν ἐπεσκέφθην, κατενόησε καὶ ἐκεῖνος τὴν ἀδικίαν καὶ εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐπανορθώσεως. Πιστεύω, ὅτι καὶ ἀπόψε, ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ ἐπαναλάβῃ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι θὰ κάμῃ πᾶν τὸ ἀφορὸν αὐτὸν ὅπως ἐπανορθώσῃ τὸ λάθος τοῦ Δ.Σ. καὶ ἱκανοποιήσῃ καὶ αὐτοὺς τοὺς συνταξιούχους καὶ δι’ αὐτὸ τὸν εὐχαριστῶ προκαταβολικῶς ἐκ μέρους των.

§93Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔτυχε καὶ ἐγώ, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ναυτικῆς Ἑστίας, νὰ ἐπισκεφθῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ μὲ διεβεβαίωσεν, ὅτι θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα εὐνοϊκῶς ὑπὲρ ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἐξῄρεσε τὸ Συμβούλιον τοῦ Ν.Α.Τ., ἢ μᾶλλον ἡ σχηματισθεῖσα πληοψηφία ἐκ τῶν ἐργατικῶν μελῶν τοῦ Συμβουλίου τοῦ ΝΑΤ, ἐννέα κατηγορίας ἐν συνόλῳ. Καὶ μὲ ἱκανοποίησεν ἀπολύτως ἡ διαβεβαίωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Οὐχ’ ἧττον ὅμως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω πόσον μὲ ἐξένισεν ἡ ἀπόφασις τῶν ἐργατικῶν μελῶν, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ Προέδρου, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐμπορ. Ναυτιλίας, παρὰ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργικοῦ Ἐπιτρόπου, ἡ γνώμη ἡ σχηματισθεῖσα ἀπὸ τὰ ἐργατικὰ μέλη. Ἐν προκειμένῳ μὲ ἐξένισε, διότι δὲν δέχομαι, ἐγὼ τοὐλάχιστον, τὰ ἐργατικὰ μέλη τοῦ Συμβουλίου τοῦ ΝΑΤ νὰ γίνουν ὑπερυπουργοί, νὰ γίνουν ὑπερκυβέρνησις, νὰ γίνουν ὑπερκοινοβούλιον. Καὶ ἐπὶ τούτου τοῦ σημείου ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ.

§94Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς πιστεύω, ὅτι θὰ διαβεβαιώσῃ τὴν Βουλήν, ὅτι τὴν ἀδικίαν αὐτήν, ἡ ὁποία διεπράχθη ἀπὸ τὸ Δ. Σ., θὰ τὴν ἄρῃ, νομίζω, ὅτι καὶ οἱ συνταξιοῦχοι καὶ ἡμεῖς πρέπει νὰ εἴμεθα ἱκανοποιημένοι.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἔχει τὸν λόγον.

§96Λ. ΛΑΜΠΡΙΑΝΙΔΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας). Κύριοι βουλευταί, τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου πράγματι εἰς τὴν συνεδρίασίν του τῆς 29ης Ὀκτωβρίου 1952, δηλαδὴ πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ηὔξησε τὸν συντελεστὴν ἀπὸ 4.500 εἰς 6.000 δραχμάς. Ἐπηκολούθησε μία ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ, ὁ ὁποῖος τὴν ἐκύρωσε καὶ τὴν ἔστειλεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, διότι πρέπει διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν δύο Ὑπουργῶν νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ τοιαύτη ἀπόφασις. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν εἶχε εἰσέτι ὑπογραφῆ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἡ ἀπόφασις. Ὑπεβλήθη εἰς ἐμέ. Εὗρον ἑτοίμην καθ’ ὅλα αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὑπέγραψα, τὴν προσυπέγραψε καὶ ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν. Δὲν εἶχε ἐν τῷ μεταξὺ δημιουργηθῆ ζήτημα. Ὄντως προκύπτει ὅτι μία ὡρισμένη κατηγορία συνταξιούχων τοῦ ΝΑΤ, διὰ τοὺς ὁποίους ἄλλοι τοὺς ἀμφισβητοῦν κατὰ πόσον ὀρθῶς ὑπήχθησαν εἰς τὴν συνταξιοδότησιν τοῦ ΝΑΤ, ὑπέβαλον τὸ παράπονον τοῦτο. Συμμερίζομαι τὴν ἀγωνίαν τοῦ κόσμου αὐτοῦ καὶ διὰ νὰ εὕρω μίαν δυνατότητα νὰ ἱκανοποιήσω τὸ αἴτημά των, παρέπεμψα τὸ θέμα εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον τοῦ Κράτους, τὴν γνωμοδότησιν τοῦ ὁποίου ἀναμένω, διὰ νὰ εὕρω τὴν δυνατότητα νὰ ἐπανορθώσω τὴν ἄδικον αὐτὴν ἀπόφασιν τοῦ Δ.Σ. τοῦ Ν.Α.Τ.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Γ. Γρηγορίου, πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν, Ἐμπορίου, Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ Διανομῶν, σχετικῶς μὲ τὴν τιμὴν τῶν πετρελαιοειδῶν, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ζητεῖ, βάσει τοῦ ἄρθρου 51 ἐδαφ. αʹ τοῦ Κανονισμοῦ, τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεώς της, διὰ τὴν προσεχῆ ἢ οἱανδήποτε ἄλλην ὁρισθησομένην συνεδρίασιν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἑπομένως ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεως ἀναβάλλεται.

§98Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησίς μου εἶχε κατατεθῆ τὴν 11ην Μαΐου. Ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὅλον τὸν χρόνον νὰ ἑτοιμάσῃ τὴν ἀπάντησίν της. Διαμαρτύρομαι, διότι ἡ Κυβέρνησις φυγομαχεῖ καὶ δὲν δέχεται τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν πετρελαιοειδῶν, διότι γνωρίζει ὅτι θὰ ἀποκαλυφθοῦν τὰ σκάνδαλα τῶν καυσίμων ποὺ τὴν βαρύνουν. Διαμαρτύρομαι, διότι ἀπὸ τῆς πρωΐας τῆς σήμερον ὁ φιλικὸς Τύπος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ διασκεδάσῃ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐκ τοῦ σκανδάλου, προσεπάθησε νὰ θολώσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ νὰ ἀναμίξῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, ἐν γνώσει, ὅτι ἀπόψε θὰ συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησίς μου περὶ τοῦ τεραστίου Κυβερνητικοῦ σκανδάλου. (Φωναί, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὀφείλετε νὰ σεβασθῆτε τὸν Κανονισμόν, κύριε συνάδελφε. Σᾶς ἔδωκα τὸν λόγον διὰ νὰ κάμετε μίαν διαμαρτυρίαν καὶ οὐχὶ διὰ νὰ ἀγορεύσητε. Ἡ Κυβέρνησις, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπερωτήσεώς τινος. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Ἐργασίας καὶ Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, κλπ.

§100Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνάπτυξις τῆς ἐπερωτήσεώς μου, τῶν ἁρμοδίων κ. κ. Ὑπουργῶν ἀπουσιαζόντων. Εἰς ποίους νὰ τὰ εἴπωμεν; Ν’ ἀναβληθῇ.

§101Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ, διότι οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ εἶναι ἐδῶ καὶ ἐνῷ ἐγνώριζον ὅτι πρόκειται νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, ἔφυγον. Νομίζω δὲ ὅτι, ἐπειδὴ ἡ Κυβέρνησις προτίθεται, μετὰ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, νὰ συνεχίσῃ νομοθετικὴν ἐργασίαν, ὅτι τοῦτο γίνεται σκοπίμως διὰ νὰ πᾶμε ἐνωρίτερον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, ἐνῷ εἶναι ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§102Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων. Νὰ ἀναμείνωμεν τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς—θὰ ἐπικοινωνήσω μαζί τους—καὶ ἡ νομοθετικὴ ἐργασία ἂς γίνῃ ἀργότερον. Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἂν καὶ ἔχω δικά μου νομοσχέδια....

§103Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νὰ διακόψωμεν ἕως ὅτου ἔλθουν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ καὶ μετὰ συνεχίζομεν τὴν συνεδρίασιν.

§104Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παραδέχομαι καὶ ἐγώ, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς εἶχεν ἀναγνώσει τὰς ἐπερωτήσεις καὶ ὡρίσθη αἱ ἐπερωτήσεις αὐταὶ νὰ συζητηθοῦν ἀπόψε, ὅτι πρέπει νὰ εἰδοποιηθοῦν οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ νὰ ἔλθουν. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν, ἐὰν εἶσθε σύμφωνος νὰ μὴ διακόψωμεν, διότι ὑπάρχει ἕνας ἄλλος κίνδυνος τῆς διαρροῆς τῶν κ. κ. συναδέλφων. Νὰ εἰδοποιήσωμεν τοὺς κυρίους συναδέλφους Ὑπουργοὺς νὰ ἔλθουν καὶ ἐν τῷ μεταξὺ νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις τῶν κυρίων συναδέλφων, εἰδικώτερον δὲ τοῦ κ. Ζορμπᾶ.

§105Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐὰν δὲν προσέλθουν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀποχωρήσωμεν τῆς συνεδριάσεως.

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρακαλέσω, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, νὰ μὴ δώσετε αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν εἰς τὴν ἀποχώρησιν τῶν κυρίων Ὑπουργῶν. Ὅπως ξεύρετε καὶ ἐξ ἰδίας πείρας— καὶ ἐγὼ ἄλλοτε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἔκανα τὰς αὐτὰς διαμαρτυρίας πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς τῆς ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως—τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπιτεθῆ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργείων, εἶναι τοιαῦτα, ὥστε κατ’ ἀνάγκην πολλὲς φορὲς καὶ τὸ βράδυ νὰ ἔχουν τόσον σοβαρὰς ἀπασχολήσεις, εἰς συνεδριάσεις π. χ. εἰς τὰς ὁποίας ἡ παρουσία των εἶναι ἀπαραίτητος, ὥστε, ἀκουσίως των, νὰ ἀπουσιάζουν τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς.

§107Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὄχι εἰς τὰς 9 ἡ ὥρα.

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ εἰς τὰς 9 συμβαίνει. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θεωρῶ ἀναγκαῖον νὰ εἰδοποιηθοῦν· θὰ ἀναλάβω ἀμέσως νὰ τοὺς εἰδοποιήσω. Θὰ παρακαλέσω ὅμως ἐν τῷ μεταξὺ νὰ προχωρήσωμεν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Πολυχρονίδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν κατάργησιν ἀποθηκῶν μονοπωλιακῶν εἰδῶν.

§110Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ ἰδίᾳ τῶν ἀπομεμακρυσμένων περιφερειῶν τῆς χώρας, ἔχουν ἱδρυθῆ ἀποθῆκαι μονοπωλιακῶν εἰδῶν. Κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, περιελήφθη διάταξις, ἡ τοῦ ἄρθρου 18, διὰ τῆς ὁποίας παρείχετο εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἡ εὐχέρεια τῆς καταργήσεως ὡρισμένων ἐκ τῶν ἀποθηκῶν μονοπωλιακῶν εἰδῶν. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 18 διέκοψα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, βάσει ποίων κριτηρίων θὰ προβῇ εἰς τὴν κατάργησιν ὡρισμένων ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τούτων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπήντησε μὲ κατηγορηματικότητα καὶ διεβεβαίωσε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἡ κατάργησις θὰ ἀφεώρα μόνον ἀποθήκας, αἱ ὁποῖαι συμπίπτουν νὰ εὑρίσκωνται ἡ μία πλησίον τῆς ἄλλης καὶ νὰ ἔχουν μικρὰς προσόδους, ὥστε ἐκ τῆς κινήσεώς των νὰ μὴ ἔχουν εἰσπράξεις τοιαύτας, ὥστε νὰ καλύπτωνται αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἀποθηκῶν τούτων. Ἡ κατηγορηματικὴ αὕτη δήλωσις, εὑρίσκεται καταχωρημένη εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῆς συνεδριάσεως ἐκείνης. Ἀτυχῶς παρὰ τὴν κατηγορηματικὴν αὐτὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, συνέβησαν ἄλλα πράγματα. Κατηργήθησαν δηλαδὴ ἀποθῆκαι, αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦν μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ καὶ μάλιστα ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, χωρὶς νὰ τηρηθῇ τὸ κριτήριον, τὸ ὁποῖον καθώρισε κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ συγκεκριμένων περιπτώσεων τὰς ὁποίας ἔθεσα ὑπ’ ὄψιν, ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν θετικότητα, μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι δὲν εἶχε ὑπ’ ὄψει του τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ, Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, οὔτε προσωπικῶς ἠσχολήθη μὲ τὴν κατάργησιν τῶν ἀποθηκῶν. Ἡ κατάργησις, μοῦ εἶπεν, ἔγινε ἐκ μέρους τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ συνεπῶς ὁ ἴδιος δὲν ἔχω προσωπικὴν ἀντίληψιν. Τοῦ ἔθεσα ὑπ’ ὄψιν συγκεκριμένας περιπτώσεις καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ συνεννοηθῇ καὶ μὲ τὰς ὑπηρεσίας του, διὰ νὰ διαπιστώσῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν ὅσων ὑποστηρίζω. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μοῦ ἀπήντησε, καίτοι ἀναγνωρίζει, ὅτι ἔχουν γίνει παρόμοια σφάλματα, λυπεῖται, διότι δὲν ἔχει τὴν εὐχέρειαν ἐκ τοῦ νόμου νὰ ἐπανιδρύσῃ τὰς καταργηθείσας αὐτὰς ἀποθήκας, δεδομένου, ὅτι τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου ὁμιλεῖ περὶ τῆς ἐκδόσεως ἑνὸς ἐφ’ ἅπαξ Διατάγματος, τὸ ὁποῖον θὰ καταργῇ ὡρισμένας ἀποθήκας. Εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑφυπουργόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει τὴν εὐχέρειαν αὐτήν, δι’ ὅσας περιπτώσεις ἀναγνωρίζει, ὅτι αὐταὶ αἱ ἀποθῆκαι δὲν πρέπει νὰ καταργηθοῦν, νὰ δώσῃ μίαν ὑπεύθυνον ἐντολὴν περὶ διατηρήσεώς των καὶ ἐν συνεχείᾳ διὰ νομοθετήματος νὰ καλύψῃ τὴν νομιμότητα τῆς τοιαύτης ἐνεργείας του. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἐδοκίμασε ἕνα δισταγμὸν νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ μοῦ ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν, ὅτι θὰ συνεννοῆτο σχετικῶς μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ὄντως ἡ ἄποψις εἶναι ὀρθὴ καὶ ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τὰς ὑπηρεσίας, ὥστε νὰ διατηρηθοῦν αἱ ἀποθῆκαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐκρίνοντο, ὅτι ἦσαν ἀπαραίτητοι καὶ ἔπειτα δι’ ἑνὸς νομοθετήματος θὰ ἐκάλυπτε τὴν νομιμοποίησιν τῆς τοιαύτης ἐνεργείας. Ἐὰν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν συνεννοήθη μὲ τὸν κ. Ὑπουργόν, καὶ κατέληξαν εἰς ἀπόφασιν δὲν ὑπάρχει θέμα ἐπερωτήσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἐὰν ὄντως συνεννοήθη μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἔμειναν σύμφωνοι, ὥστε τὸ ζήτημα νὰ ὁδηγηθῇ πρὸς τακτοποίησίν του.

§111ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ζητεῖτε; Ἐπανασύστασιν;

§112Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ζητῶ νὰ ἐπανασυσταθοῦν ὡρισμέναι ἀποθῆκαι, αἱ ὁποῖαι κακῶς κατηργήθησαν, παρὰ τὰ κριτήρια, τὰ ὁποῖα ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε καθορίσει, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Αὐτὸ εἶναι τὸ αἴτημά μου.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ τὴν συζητουμένην ἐπερώτησιν σχετικὴ εἶναι καὶ ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Γ. Βασιλάτου.

§114Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς στείλῃ, τὰ ἐπῆρεν ὁ κ. Σπέντζας, ὁ ὁποῖος ἠσθένησε καὶ συνεπῶς δὲν ἔλαβον γνῶσιν αὐτῶν. Ὅταν ἔλθῃ ὁ κ. Σπέντζας, τότε θὰ λάβω γνῶσιν τοῦ φακέλλου καὶ θὰ ἀναπτύξω καὶ τὴν ἰδικήν μου ἐπερώτησιν.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ἀναβάλλεται ἡ ἰδική σας. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§116Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Κύριοι Βουλευταί, ἀνέμενον νὰ ἀναπτύξουν καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι τὰς ἀντιρρήσεις των διὰ τὴν κατάργησιν ὡρισμένων ἀποθηκῶν μονοπωλίου. Δυστυχῶς ὁ κ. Λαντζούνης καὶ ὁ κ. Σπέντζας ἀπουσιάζουν καὶ ὁ κ. Βασιλᾶτος, δὲν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ φακέλλου καὶ δὲν λαμβάνει μέρος εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐν τούτοις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δώσω μερικὰς ἐξηγήσεις. Καθὼς γνωρίζετε, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν, κατόπιν εἰσηγήσεως τοῦ Γεν. Λογιστηρίου καὶ προέβη εἰς τὴν κατάργησιν ὡρισμένων ἀποθηκῶν μονοπωλίου, διὰ λόγους οἰκονομίας. Ἡ ἀρχικὴ μάλιστα πρότασις τοῦ Γεν. Λογιστηρίου ἦτο νὰ καταργηθοῦν 98 ἀποθῆκαι. Ἐπὶ τοῦ συνόλου 332 ἀποθηκῶν, ἡ πρότασις ἦτο νὰ καταργηθοῦν 98 ἀποθῆκαι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅμως τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν συνεννοήσει καὶ μὲ τὴν Ἑταιρείαν Ὑπεγγύων Προσόδων, περιώρισεν τὸν ἀριθμὸν εἰς 45. Τελικῶς αἱ καταργηθεῖσαι ἀνῆλθον εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 43. Ὁ κ. Πολυχρονίδης εἰς τὴν ἐπερώτησίν του, ἀνέφερεν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι θὰ καταργήσῃ ἐκείνας τὰς ἀποθήκας, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ συνεκέντρωνον τὰ ἔξοδα τῆς διατηρήσεώς των ἢ θὰ εἶχον ὑψηλὸν κόστος καὶ ἑπομένως δὲν θὰ εἶχον οἰκονομικὴν ἀπόδοσιν. Θὰ ἦσαν δηλ. κατά τινα τρόπον παθητικαί. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ δὲν ἦτο ἀπολύτως ἡ σκέψις, τόσον τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅσον καὶ τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ὅταν προέβησαν εἰς τὴν κατάργησιν αὐτήν. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς διαβάσω τὴν σχετικὴν εἰσήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε ἡ ὑπηρεσία τοῦ Γεν. Λογιστηρίου, ὅταν ἐζήτησε νὰ καταργηθοῦν αἱ ἀποθῆκαι αὐταί. Λέγει λοιπὸν τὸ ἑξῆς: «Νὰ ἀραιωθοῦν αἱ ἀποθῆκαι κατὰ τὸ μᾶλλον ἀνωδύνως διὰ τοὺς πληθυσμούς, εἰς ἃς περιφερείας τὸ μονοπωλιακὸν δίκτυον εἶναι πολὺ πυκνόν, ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν κατοίκων, τὴν φυσικὴν διαμόρφωσιν τοῦ ἐδάφους, τὴν πληρότητα τῶν ὁδικῶν δικτύων, τὴν εὐχέρειαν τῶν σημερινῶν μέσων μεταφορῶν, κυρίως τῶν αὐτοκινήτων καὶ τῶν πετρελαιοκινήτων πλοίων, ἅτινα δὲν ὑφίσταντο τὰ παλαιότερα ἔτη». Αὐτὴ περίπου ἦτο ἡ κατευθυντήριος γραμμὴ κατὰ τὴν κατάρτισιν τῶν πινάκων. Ὅταν ἐπέστρεψα ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, διότι γνωρίζετε, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἐψηφίσθη κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου, εἰς ἐμὲ ἔλαχεν ὁ κλῆρος νὰ προβῶ εἰς τὴν ἐπώδυνον αὐτὴν οἰκονομικὴν ἐγχείρησιν. Ἐπειδὴ—ὅπως γνωρίζετε, ὅτι ἐκπροσωπῶ ἐπὶ μίαν 20ετίαν ἐπαρχίας ὀρεινὰς—γνωρίζω πόσον ταλαιπωροῦνται οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοί, διὰ νὰ προμηθευθοῦν τὰ μονοπωλιακὰ εἴδη, εὑρέθην πράγματι εἰς πολὺ δύσκολον θέσιν, διότι ἔπρεπε παρὰ τὴν συνείδησίν μου, νὰ καταργήσω ὡρισμένας ἀποθήκας, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἐνδεχομένως χρήσιμοι. Θὰ ἤθελον νὰ ἀκούσητε ποῖαι σκέψεις μὲ ὡδήγησαν εἰς τὴν κατάργησιν ὡρισμένων ἀποθηκῶν καὶ νὰ κρίνητε, ἐὰν ἡ κρίσις μου ἦτο κατὰ τὸ πλεῖστον δικαία. Κατὰ πρῶτον, παρὰ τὴν εἰσήγησιν τῆς Ὑπηρεσίας, ἐθεώρησα, ὅτι δὲν ἐπετρέπετο νὰ καταργηθοῦν αἱ ἀποθῆκαι τῶν νέων Χωρῶν, εἰδικῶς τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ἠπείρου δὲν κατήργησα, παρὰ μία καὶ μόνην ἀποθήκην ἐκ τῶν ἀποθηκῶν τῆς Β. Ἑλλάδος, διὰ τὴν ὁποίαν ὅλαι αἱ Ὑπηρεσίαι συνεφώνουν, ὅτι δὲν ἦτο χρήσιμος, Πρόκειται περὶ τῆς ἀποθήκης τῶν Βασιλικῶν. Ἐπίσης, παρὰ τὴν εἰσήγησιν τῆς Ὑπηρεσίας, δὲν κατήργησα καμμίαν ὀρεινὴν ἀποθήκην, ἰδίως εἰς τὸν ὀρεινὸν ὄγκον τῆς Ἠπείρου, τῆς Ἄρτης καὶ τῆς Αἰτωλοακαρνανίας. Πολλαὶ δὲ ἐκ τῶν ἀποθηκῶν αὐτῶν, πράγματι, δὲν ἦσαν συμφέρουσαι, οὔτε διὰ τὸ Δημόσιον, οὔτε διὰ τὴν Ἑταιρείαν. Ἐν τούτοις, ἠρνήθην κατηγορηματικῶς νὰ τὰς καταργήσω. Ἐπίσης δὲν συνεφώνησα μὲ τὴν πρότασιν τῆς Ὑπηρεσίας καὶ τῆς Ἑταιρείας Ὑπεγγύων Προσόδων, διὰ νὰ καταργήσωμεν τὰς ἀποθήκας εἰς ὡρισμένας νήσους, δηλ. ἐκεῖ, ὅπου δὲν ὑπῆρχε, παρὰ μία καὶ μόνον ἀποθήκη, αἵτινες δὲν εἶναι συμφέρουσαι λόγῳ ὑψηλοῦ κόστους. Ἐφρόντισα νὰ κατανείμω τὰς καταργουμένας ἀποθήκας εἰς ὅλην τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, ὅπου τὸ δίκτυον ἦτο ἰδιαιτέρως πυκνὸν καὶ μάλιστα ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἀκριβῶς, διὰ νὰ εἶναι ἀδιάβλητος ἡ κρίσις μου, δὲν συνεβουλεύθην οὔτε τοὺς στενωτέρους μου συνεργάτας, οὔτε τὸν σεβαστόν μου Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ χωρὶς νὰ τὸν ἐρωτήσω, κατήργησα μίαν ἀποθήκην εἰς τὴν ἰδιαιτέραν του πατρίδα, ἀκριβῶς διότι ἐθεώρησα, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν πρὸ παντὸς κομματικὰ κριτήρια, εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἀποθηκῶν. Ἐπίσης πρέπει νὰ προσθέσω ὅτι, ἐνῷ εἶναι γνωστοὶ οἱ σύνδεσμοι τοὺς ὁποίους ἔχω μὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν ἠθέλησα οὔτε αὐτὸν νὰ συμβουλευθῶ, ὅταν κατήργησα 8 ἀποθήκας εἰς τὴν περιφέρειάν του, δηλαδὴ τὰς περισσοτέρας ἀποθήκας αἱ ὁποῖαι κατηργήθησαν εἰς ἕνα Νομόν. Εὐθὺς ἀμέσως ἔρχεται ὁ ἰδικός μου Νομός, ὅπου κατηργήθησαν 4 ἀποθῆκαι. Ἑπομένως οὐδεὶς δύναται νὰ μὲ κατηγορήσῃ, ὅτι δὲν ἐπεχείρησα μὲ ἰδιαιτέραν εὐσυνειδησίαν νὰ ἀνταποκριθῶ εἰς τὸ δύσκολον ἔργον τῆς ἀνεπηρεάστου ἀπονομῆς δικαιοσύνης. Διὰ νὰ πεισθῆτε καὶ σεῖς, ὅτι ἡ κρίσις μου ἦτο κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ ἀνθρωπίνως δικαιοτέρα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω μερικοὺς ἀριθμούς. Ἐπὶ συνόλου 332 ἀποθηκῶν, αἱ 241 εἶναι εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα καὶ αἱ ἄλλαι 91 εἰς τὰς νέας χώρας. Εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα κατηργήθησαν 36 ἀποθῆκαι καὶ 6 μόνον εἰς τὰς νέας χώρας. Αἱ 5 ἐξ αὐτῶν εἶναι εἰς τὰς νήσους τοῦ Αἰγαίου. Εἰς τὰς δύο μεγάλας νήσους εἰς τὴν Κρήτην ἐπὶ 14 ἀποθηκῶν αἱ τρεῖς, εἰς τὴν Εὔβοιαν ἐπὶ 13 αἱ τρεῖς, εἰς τὴν Φθιώτιδα ἐπὶ 12 δύο εἰς τὴν Φωκίδα ἐπὶ 11 δύο εἰς τὴν Μαγνησίαν ἐπὶ 10 τὰς τρεῖς, εἰς τὴν Λάρισαν, Καρδίτσαν καὶ Βοιωτίαν ἀνὰ μίαν. Τέλος εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἡ ὁποία ἔχει 87 ἀποθήκας καὶ ἑπομένως τὸ πυκνότερον δίκτυον, εἰς τὴν Ἠλείαν ἐπὶ 20 τὰς ὀκτώ, εἰς τὴν Μεσσηνίαν ἐπὶ 15 τὰς τρεῖς, εἰς τὴν Ἀρκαδίαν ἐπὶ 14 τὰς τρεῖς, εἰς τὴν Ἀργολίδα ἐπὶ 12 τὴν μίαν, εἰς τὴν Λακωνίαν ἐπὶ 11 τὴν μίαν. Θὰ ἤθελον, λοιπόν, νὰ ἀντιστρέψω τὸ ἐρώτημα εἰς τοὺς ἐπικριτάς μου καὶ νὰ τοὺς ἐρωτήσω, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ προέβαινον αὐτοὶ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν ἀποθηκῶν;

§117Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Οὐδεμία δὲν ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ. Ἄλλος τρόπος οἰκονομιῶν ὑπῆρχεν.

§118Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ. (Ὑφυπ. Οἰκον.). Ἐγὼ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόσω τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον σεῖς ὅλοι καὶ σεῖς, κύριε Βασιλᾶτε, ἐψηφίσατε. Ἐγὼ ἀπουσίαζα, ἐνῷ σεῖς εἶσθε παρών. Νομίζω, ὅτι ἔκαμα ὅ,τι ἦτο δυνατόν, ὥστε νὰ γίνῃ ἡ κατάργησις τῶν ἀποθηκῶν μὲ τὴν μικροτέραν ζημίαν καὶ μὲ ὅλην τὴν δυνατὴν ἐπιμέλειαν. Φυσικὰ ὡς ἄνθρωπος, ἠμπορεῖ καὶ ἐγὼ νὰ ἠπατήθην εἰς τὴν κατάργησιν ὡρισμένων ἀποθηκῶν, ἀλλὰ γενικῶς, νομίζω, ὅτι ἔκαμα τὸ καθῆκόν μου.

§119Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὄχι σεῖς, σᾶς παρεπλάνησεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Γεν. Λογιστηρίου.

§120Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Εἶναι ἑπόμενον νὰ μὴ ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν ὡρισμένας παρατηρήσεις συναδέλφων καὶ νὰ κατήργησα ὡρισμένας ἀποθήκας, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπεν, ἴσως, νὰ διατηρηθοῦν. Εἶμαι πρόθυμος νὰ ἐπανεξετάσω τὸ θέμα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι σύμφωνος, ὅπως ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι πράγματι ὑπάρχουν ὀρειναὶ περιοχαί, αἱ ὁποῖαι ταλαιπωροῦνται ἀπὸ τὴν κατάργησιν τῶν ἀποθηκῶν καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ πρέπει πάσῃ θυσίᾳ νὰ ἐξυπηρετηθοῦν, νὰ εἰσηγηθῶμεν νέον νομοσχέδιον πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐπανιδρύσῃ ὡρισμένας ἀποθήκας, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῶν πραγμάτων θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖαι διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν ἰδίως, καθὼς ἐτόνισα καὶ προηγουμένως, τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν. (Χειροκροτήματα).

§121Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι καὶ ἐκτιμῶμεν τὴν καλήν σας διάθεσιν. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὰς τὰς ἀποθήκας, αἱ ὁποῖαι βάσει ὑπηρεσιακῶν κριτηρίων κρινόμεναι θὰ πρέπει νὰ ἐπανιδρυθοῦν, ἀπὸ τοῦδε νὰ δώσητε ἐντολὴν διατηρήσεώς των μέχρι τῆς ἐπανεξετάσεως, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς τῶν μονοπωλιακῶν εἰδῶν εἰς ἄλλας ἀποθήκας.

§122Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν εἶχε ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι λήγει εἰς τὰς 31 Μαΐου ἡ προθεσμία τῆς καταργήσεως καὶ ἑπομένως δὲν ἔχω καιρὸν διαθέσιμον διὰ νὰ διατάξω τὴν ἀναστολήν. Θὰ ἐξετάσωμεν τὸ θέμα καὶ θὰ ἐπανδρώσωμεν, ὅπως σᾶς εἶπον, ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ κριθῶσιν ἀπαραίτητοι.

§123Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Θὰ πρέπει νὰ κρατηθοῦν αἱ ἀποθῆκαι αὐταὶ μέχρις ὅτου γίνῃ ἡ ἐπανεξέτασις, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἀποφύγωμεν τὴν πρόσθετον δαπάνην τῆς μεταφορᾶς τῶν μονοπωλιακῶν εἰδῶν.

§124Λ. ΕΥΤΑΞΙΑΣ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ καιρὸς δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ τὸ κάμω.

§125Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συντόμως θὰ καταθέσῃ νομοσχέδιον ἐξ οὗ θὰ παρέχεται ἡ εὐχέρεια ἐπανεξετάσεως τοῦ θέματος τῆς ἀνασυστάσεως τῶν ἀποθηκῶν, παραιτοῦμαι τῆς ἐπερωτήσεώς μου, διότι θεωρῶ ἀπολύτως ἱκανοποιητικὴν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Παραμένω δὲ ἥσυχος, ὅτι ἡ ἀποθήκη Ἁγίας Εὐφημίας Κεφαλληνίας συντόμως θὰ ἀνασυσταθῇ.

§126Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εὐχαριστῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὴν δήλωσιν, ὅτι διὰ τοῦ κατατεθησομένου νομοσχεδίου θὰ παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια τῆς ἐπανασυστάσεως καταργηθεισῶν ἀποθηκῶν μονοπωλιακῶν εἰδῶν, τοῦτο δὲ διότι μεταξὺ τῶν καταργηθεισῶν περιλαμβάνεται καὶ ἡ καταργηθεῖσα ἀποθήκη Κονιστρῶν, κακῶς καταργηθεῖσα. Δὲν παραλείπω δὲ νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ἀποθήκη Κονιστρῶν ἐξυπηρετεῖ τὰ ὀρεινὰ χωριὰ τῆς κεντρικῆς Εὐβοίας Μανί, Μακρυχωρίου κλπ.

§127Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐγὼ δὲν ἀπεμακρύνθην ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἤμην ἐδῶ. Δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι εἶναι πάρα πολὺ τραγικὸν ἐὰν εἰς κάποιαν δεδομένην στιγμὴν δὲν εὑρισκώμεθα ἐδῶ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ θέλω νὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ἐπανεξετάσωμεν τὸ θέμα τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Θὰ ἔπρεπε καθ’ ὡρισμένην ἡμέραν νὰ συγκεντρώνωνται αἱ ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις ποὺ ἀφοροῦν ὡρισμένους Ὑπουργούς. Αἰσθάνομαι βαρυτάτην τὴν συνείδησιν ὅταν ἐπὶ ὥρας ἀναμένω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἠμποροῦσα ν’ ἀπαντήσω πολὺ συντόμως, ὅταν σημαντικώτατα συμφέροντα τοῦ Κράτους ἀναμένουν. Δι’ αὐτὸ παρεπονέθην, ὅτι διὰ ψύλλου πήδημα οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διαμαρτύρονται, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐδῶ. Ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἐπιμεληθῇ τοῦ θέματος καὶ νὰ μᾶς εἰσηγηθῇ μίαν τροποποίησιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Καὶ εἰς τὸ Ἀγγλικὸν καὶ εἰς ἄλλα Κοινοβούλια γίνεται αὐτό, συγκεντροῦνται αἱ ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις τοῦ Α Ὑπουργοῦ καὶ μίαν ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος ἀπαντᾷ εἰς ὅλους.

§128ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὀρθόν.

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζετε, ὅτι εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ διακόψητε τὴν συνεδρίασιν διότι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία;

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑποβάλητε ἔνστασιν ἀπαρτίας. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν παραμονὴν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ τῶν στρατιωτικῶν κλάσεων 42–45.

§131Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐξεδόθη διαταγὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἢ τοῦ Ὑφυπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τῆς ὁποίας κρατοῦνται εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ οἱ ὑπηρετοῦντες στρατεύσιμοι τῶν κλάσεων 1942–45, μολονότι διὰ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσαμεν δικαιοῦνται νὰ ἐξαγοράσουν τὴν θητείαν των. Ἐπιτρέπεται ἐν τούτοις, εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν προσῆλθον καὶ δὲν κατετάγησαν, νὰ ἐξαγοράσουν ὁλόκληρον τὴν θητείαν των. Ὅσοι προσῆλθον καὶ κατετάγησαν, καλῶς παραμένουν καὶ καλῶς ὑπηρετοῦν, ἔστω καὶ ἐὰν ὑπηρετοῦν πολλοὺς μῆνας καὶ θὰ ὑπηρετήσουν περισσοτέρους. Οἱ δὲ ἔξυπνοι συνομήλικοί των, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρησαν καλύτερον νὰ ἐξακολουθήσουν παραμένοντες εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διότι περὶ αὐτῶν πρόκειται, ἠμποροῦν νὰ ἐξαγοράσουν τὰς θητείας των! Ἡ ἐγκύκλιος λέγει, ὅτι αὐτοὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐξαγοράσουν τὴν θητείαν των, «λόγῳ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Στρατεύματος». Οἱ τῶν κλάσεων 1942–43 εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ ἐὰν ἀκόμη εἶναι βοηθητικοὶ καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ παραμένοντες εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἔχουν τὸ εὐεργέτημα καὶ τὸ προνόμιον μὲ ὀλίγας δραχμάς, ὑποτιμημένας, νὰ ἐξαγοράσουν ὅλην τὴν θητείαν των. Ἔχει παρατηρηθῆ, πολὺ περισσοτέρας τῆς μιᾶς φορᾶς, ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτὸν βραβεύονται οἱ ἔξυπνοι, οἱ πονηροὶ καὶ οἱ ἀφελεῖς, οἱ πιστεύοντες εἰς τοὺς νόμους καὶ συμμορφούμενοι μὲ αὐτούς, πληρώνουν τὰ σπασμένα. Νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ προνομιακὴ διάκρισις ὑπὲρ τῶν ἐξύπνων καὶ παρανόμων.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§133Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφυπ. Στρατιωτ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Μόδη θὰ εἶχε βάσιν λογικήν, εἰς ἣν περίπτωσιν δὲν ἦτο μία δημιουργημένη κατάστασις, ἀπὸ ἀπόψεως κατατάξεως εἰς τὸν στρατόν. Πράγματι, οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος, δηλαδὴ οἱ ὑπηρετοῦντες τῶν κλάσεων 1942–45, εὑρίσκονται εἰς μίαν μειονεκτικὴν θέσιν ἔναντι ἐκείνων, τοὺς ὁποίους περιέλαβεν ὁ ψηφισθεὶς ὑπὸ τῆς Βουλῆς νόμος 2321, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεπε τὴν ἐξαγορὰν τῆς θητείας. Ἀλλὰ συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Οἱ ὑπηρετοῦντες εἰς τὸν στρατόν, τῶν κατηγοριῶν αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι δικαιοῦνται ἐξαγορᾶς, ἀνέρχονται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 2.000 περίπου καὶ οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἐγγράμματοι. Συνεπῶς, ἀποτελοῦν, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, τὴν βάσιν καὶ τὴν στελέχωσιν τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. Δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, ἑπομένως, νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ δι’ αὐτοὺς τὸ εὐεργέτημα τῆς ἐξαγορᾶς τῆς θητείας, διότι θὰ ἐκινδύνευεν ἡ δυναμικότης καὶ ἡ ἀξία τοῦ ὑπάρχοντος στρατοῦ. Ἄλλως τε, νομίζω, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἐδήλωσε, τότε, ὅταν ἐψηφίζετο ὁ σχετικὸς νόμος, ὅτι μὲ λύπην του, δὲν θὰ καθίστατο δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέτρου τῆς ἐξαγορᾶς τῆς θητείας καὶ διὰ τοὺς ὑπηρετοῦντας πρὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1953. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις λυπεῖται, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκτείνῃ τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας τῶν κλάσεων 1942–45. Διότι, ὡς καὶ προηγουμένως σᾶς εἶπον, διὰ τῆς ἀπολύσεως αὐτῶν θὰ ἐκινδύνευεν αὐτὴ αὕτη ἡ σύνθεσις τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, διότι αὐτοὶ ἀποτελοῦν τὴν στελέχωσιν τούτου καὶ μάλιστα ἄλλοι μὲν ἐξ αὐτῶν εἶναι ἔφεδροι ἀξιωματικοί, ἄλλοι δὲ ἀποτελοῦν τὰς εἰδικότητας τοῦ στρατεύματος καὶ ὡς ἀντιλαμβάνεσθε ἔχει ἀξίαν καὶ μεγάλην σημασίαν τοῦτο. Ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία ἀντιμετωπίζει τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ βαθμιαίως, δηλαδὴ προβλέπει τμηματικὰς ἀπολύσεις τῶν κλάσεων αὐτῶν 1942– 45, πρὸ τῆς ἐκπληρώσεως τῆς θητείας, δηλαδὴ πρὸ τῆς συμπληρώσεως 18 μηνῶν, διὰ τοὺς ἔχοντας ὑποχρέωσιν πλήρους θητείας, καὶ πρὸ τῆς συμπληρώσεως 8 μηνῶν, διὰ τοὺς ἔχοντας περιωρισμένην θητείαν, δηλαδὴ λόγους ἀπαλλαγῆς. Ἐπίσης προβλέπει, κατὰ δεύτερον λόγον, τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τὴν ἐφεδρικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ὅπως ἠξεύρετε, μετὰ τὴν ὑπηρεσίαν ὡς κληρωτῶν, ἔχουν καὶ ὑποχρέωσιν ἐφεδρικὴν 6–10 μηνῶν. Συνεπῶς, ἐπὶ τοῦ παρόντος, τοὐλάχιστον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ καὶ δι’ αὐτοὺς τὸ μέτρον τῆς ἐξαγορᾶς τῆς θητείας καὶ νὰ ἀπολυθοῦν. Διότι ἐπαναλαμβάνω, ὁ κίνδυνος αὐτῆς ταύτης τῆς συνθέσεως τοῦ στρατεύματος, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ὅλοι θὰ παραδέχεσθε ὡς ὀρθόν, ὡς λογικὸν καὶ ὡς ἀναπόφευκτον, ἐπιβάλλει τοῦτο.

§134Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Ἐὰν ὑπάρχουν περιπτώσεις μὴ ἀπαραιτήτων, ἐξετάζεται;

§135Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφυπ. Στρατ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν μεμονωμέναι περιπτώσεις, διότι ὅλοι εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ δεύτερον, ὅπως εἶπον, τὸ σύνολον αὐτῶν ἀποτελεῖται ἀπὸ ἐγγραμμάτους, οἱ ὁποῖοι καὶ στελεχώνουν τὸν στρατόν.

§136Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἔχετε καὶ μερικοὺς εἰς τὴν Μακρόνησον, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀπαραίτητοι.

§137Γ. ΜΟΔΗΣ. Καὶ οἱ βοηθητικοὶ εἶναι ἀπαραίτητοι;

§138Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφυπ. Στρατ.). Βεβαίως, διότι χρησιμοποιοῦνται εἰς γραφικὰς ὑπηρεσίας καὶ ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατόν, οὔτε αὐτοὺς νὰ τοὺς ἀπολύσωμεν.

§139Γ. ΜΟΔΗΣ. Βέβαια, οἱ βοηθητικοὶ κάτι κάμουν, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος αὐτοὶ νὰ κρατοῦνται ἐν ὑπηρεσίᾳ καὶ οἱ ἄλλοι νὰ δίδουν ὀλίγα λεπτὰ καὶ νὰ ἐξαγοράζουν τὴν θητείαν των.

§140Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφυπ. Στρατ.). Μὲ τὴν διαφορὰν τὴν ἑξῆς, ὅτι οἱ βοηθητικοὶ ἐκτελοῦν μίαν οὐσιώδη ὑπηρεσίαν, ὑπηρεσίαν γραφείου, ἡ ὁποία εἶναι ἐξ ἴσου σπουδαία ὅπως αἱ ἄλλαι ὑπηρεσίαι. Ἐὰν ἀπολύσωμεν τὸν βοηθητικόν, πρὶν τὸν ἀναπληρώσωμεν ἀπὸ κάποιον ἄλλον βοηθητικόν, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ γραφείου, θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ πάρωμεν ἰδιώτην, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον προσκρούει εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὴν πρόσληψιν ἰδιωτῶν. Συνεπῶς, ἐὰν δώσωμεν εἰς αὐτοὺς τὸ δικαίωμα τῆς ἐξαγορᾶς τῆς θητείας καὶ ἀπολυθοῦν, θὰ μᾶς λείψουν οἱ γραφεῖς, φερ’ εἰπεῖν ἀπὸ τὸ στρατολογικὸν γραφεῖον τῆς Κοζάνης, ἀπὸ τὸ τάδε νοσοκομεῖον κλπ. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ ὑποτιμήσωμεν τὴν ἀξίαν καὶ τῶν γραφείων, ἀπὸ ἀπόψεως ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν προσφέρουν εἰς τὸν ἐνεργὸν στρατόν. Καταλήγω, δηλαδή, εἰς τὸ ἑξῆς, ὅτι ναὶ μὲν τὸ αἴτημα αὐτῶν εἶναι δίκαιον, ἀλλὰ αἱ ὑπηρεσιακαὶ ἀνάγκαι εἶναι τοιαῦται, ὥστε, ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον, ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ μέτρον τῆς ἐξαγορᾶς καὶ δι’ αὐτούς, ἄνευ κινδύνου ὑποβιβασμοῦ τῆς μαχητικότητος τοῦ στρατεύματος. (Χειροκροτήματα).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἔχει τὸν λόγον.

§142Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῶν κ.κ. συναδέλφων, τῆς σχετικῆς μὲ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ἀπαντήσωμεν. Ἀναφέρομαι εἰς τὰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἀναμφισβητήτως ὑπάρχει θέμα αὐξήσεως μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ἀναμένει ὅμως ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐκ τῶν τιμῶν τελικὴν διαμόρφωσιν τῆς καταστάσεως, διὰ νὰ ἐξαγγείλῃ τὰ ληφθησόμενα ὑπ’ αὐτῆς μέτρα.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαπιστώνων ἔλλειψιν ἀπαρτίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἐλλείψει ἀπαρτίας, διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 10.00′ μ.μ.)