1953.05.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39η

Τρίτη 19 Μαΐου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Διαπιστῶ τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας. Εἶναι ἤδη 102 κ. κ. συνάδελφοι παρόντες καὶ προσέρχονται διαρκῶς καὶ ἕτεροι. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Τζαννετάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Π. ΤΖΑΝΝΕΤΑΚΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, τόσον ὁ ἀξιότιμος κ. Γ. Μόδης, ὅσον καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Γ. Παπανδρέου, διὰ τῶν ἀγορεύσεών των ἐδημιούργησαν ἀνησυχίας εἰς τὸν κόσμον, τὸν ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, ὅσον ἀφορᾶ τὰ καπνά. Διακόψας δὲ τὸν κ. Παπανδρέου κατὰ τὴν χθεσινήν του ἀγόρευσιν, ἔδωσα τὴν διευκρίνισιν ἐπὶ τοῦ θέματος, ὅτι δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη τὴν χορήγησιν συμπληρωματικοῦ τιμήματος εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς, τοὺς πωλήσαντας τὰ καπνά των πρὸ τῆς 9ης Ἀπριλίου 1953. Ἐπειδὴ ἡ παρέμβασίς μου αὕτη δὲν ἀναγράφεται, ἐξ ἀβλεψίας προφανῶς, εἰς τὰ πρακτικά, παρακαλῶ ὅπως ἐπέλθῃ ἡ δέουσα διόρθωσίς των.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. συνάδελφε, θὰ ἐπέλθῃ ἡ δέουσα διόρθωσις. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν, κατόπιν παρατηρήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Μιχαηλίδη. Παρακαλεῖται ὁ γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§5Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 35036) 24–4–53 ἐγγράφου του διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσσαλονίκης μετὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Β. Δ. 1292)52 κλητηρίου κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Τζηρίδη, κατηγορουμένου ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει διὰ τοῦ τύπου καὶ ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου, συμφώνως τὸ ἄρθρον 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Οἱ πυροπαθεῖς καὶ ἐπαναπατρισθέντες συμμοριόπληκτοι κάτοικοι Ζερικίου Λεβαδείας ζητοῦν γεωργικὸν κλῆρον ἀπὸ τὰς ἀπαλλοτριωμένας γαίας Κωπαΐδος. Ὁ Α. Βαρναρέσος κάτοικος Λαχίου Βοιῶν Λακωνίας, ζητεῖ ἄρσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου, δημιουργίαν Ταμείου Ἀσφαλείας τῶν ἰδιοκτητῶν κ.λ.π. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Θεσ)νίκης, ζητεῖ ταχεῖαν ρύθμισιν τῶν καπνεργατικῶν ζητημάτων, συμφώνως πρὸς τὰς εἰς Θεσ)νίκην δοθείσας ὑποσχέσεις ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας. Ὁ Βασίλειος Παπαϊωάννου δημοδιδάσκαλος κάτοικος Ἐδέσσης, ζητεῖ ὅπως ἡ κάτω τοῦ 20οῦ ἔτους τῆς ἡλικίας του διανυθεῖσα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὑπηρεσία του, ἀναγνωρισθῇ ὡς συντάξιμος τοιαύτη. Ὁ βουλευτὴς Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κ. Γ. Ρουμάνης, καταθέτει ἀναφορὰν λεηλατηθέντων ἐμπόρων ἐκ διαρρήξεως ἀπὸ τὰ στρατεύματα κατοχῆς κατὰ τὴν περίοδον 1941–44, ζητούντων τροπολογίαν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, περὶ Γερμανικῶν ἐπανορθώσεων πρὸς ἀποζημίωσίν των κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας κ. Ι. Χατζηνικολῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ζάρκων, ζητοῦντος τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ἡμιτελοῦς Ἐθνικῆς ὁδοῦ Ἀλιβερίου–Καρύστου. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ε. Δρίνη, κατοίκου Καλαμῶν, ζητοῦντος χορήγησιν συντάξεως παρὰ τοῦ Ι.Κ.Α. Οἱ βουλευταὶ Δράμας κ. κ. Πελ. Πινάτσης, Δ. Γρίβας, Δημ. Περάκης καὶ Ἀντ. Φωστερίδης καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Συν]σμῶν Προσωτσάνης Δράμας, ζητούντων αὔξησιν καλλιεργητικῶν δανείων κατὰ 100.000 δραχμὰς κατὰ στρέμμα, μετατροπὴν τῶν ἀνοιγμάτων τῶν παραγωγῶν πρὸς τὴν ΑΤΕ, εἰς μεσοπρόθεσμον δάνειον τετραετοῦς διαρκείας καὶ ἰδιαιτέραν μεταχείρισιν τῶν καπνοκαλλιεργητῶν τῆς περιοχῆς Προσωτσάνης. Ὁ Σύνδεσμος Βενζινοπωλῶν Ἀθηνῶν, ζητεῖ ματαίωσιν τῆς μελετωμένης ἄρσεως κορεσμοῦ τῶν βενζιναντλιῶν. Ὁ Συνεταιρισμὸς οἰκιστῶν τῆς Μονῆς Πεντέλης, διαμαρτύρεται διὰ τὸ ὑπέρογκον τίμημα ὅπερ ἡ Μονὴ ἀπαιτεῖ παρ’ αὐτῶν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν καταληφθέντων ἐκτάσεων, καὶ ζητεῖ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ὑπὲρ τοῦ Συνεταιρισμοῦ των. Ὁ Ἐμποροεπαγγελματικὸς Σύλλογος, οἱ Αὐτοκινητισταὶ καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἱστιαίας, ζητοῦν κατάργησιν τοῦ ΚΓΕΦΑ. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Βαλτεσενίκου, Κερπινῆς. Μυγδαλιᾶς καὶ Πουρναριᾶς Ἀρκαδίας, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Κλείτορος, Μύλλοντος καὶ τὴν ὑπαγωγὴν αὐτοῦ εἰς τὸ τοιοῦτον Νυμφασίας, καὶ ζητοῦν ματαίωσιν αὐτῆς. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ἀνδρωνιάν–Καρυστίας, ζητεῖ τὴν ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου διανομῆς ρεύματος ἐκ τοῦ ἐργοστασίου Ἀλιβερίου, εἰς ἅπασαν τὴν ἐπαρχίαν Καρυστίας. Οἱ Μακεδονομάχοι ἀγωνισταὶ 1903–1909 Νομοῦ Καστοριᾶς, ζητοῦν ἀναγνώρισιν τῆς ὑπηρεσίας των ὡς Μακεδονομάχων κ.λ.π. Οἱ βουλευταὶ Κερκύρας κ.κ. Σ. Θεοτόκης, καὶ Γ. Λύχνος, καταθέτουν ἀναφορὰν Πολιτικῶν Συνταξιούχων Κερκύρας, ζητούντων ἀναδρομικῶς αὔξησιν τοῦ βοηθήματος ἐκ τοῦ Ταμείου Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Μ. Κοτσώνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Β. Χωρίτου συνταξιούχου δημοδιδασκάλου κατοίκου Μαυραντζέων Σάμου ζητοῦντος χορήγησιν προθέτου βοηθήματος ἐκ τοῦ Ταμείου Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων καὶ εἰς τοὺς ἐξελθόντας τῆς ὑπηρεσίας κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς. Κάτοικοι τοῦ χωρίου Ἅγιος Λουκᾶς Ἐπαρχίας Γιαννιτσῶν, ζητοῦν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν 1684 στρεμμάτων ἀγρῶν εὑρισκομένων ἔξωθι τοῦ χωρίου των, τοὺς ὁποίους διαχειρίζεται ἡ διδακτηριακὴ ἐπιτροπὴ ἀνεγέρσεως σχολείων τῆς πόλεως Γιαννιτσῶν καὶ διανομὴν αὐτῶν εἰς τοὺς ἀκτήμονας κατοίκους τοῦ ἐν λόγῳ χωρίου. Ὁ Σύνδεσμος Πολεμοπαθῶν καὶ Θυμάτων Κατοχῆς Δωδεκανήσου, ζητεῖ ἀποζημίωσιν διὰ τὰς ἐξ ἐπιτάξεων, βομβαρδισμῶν, διωγμῶν, κ.λ.π., ζημίας γενομένας ὑπὸ τῶν Ἰταλικῶν Ἀρχῶν Κατοχῆς. Ἀνάπηροι καὶ θύματα πολέμου τῆς περιοχῆς Κοζάνης, ζητοῦν ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐξ αὐτῶν ἀκτημόνων εἰς ἀποκαλυφθείσας γαίας τῆς λίμνης Σαρῆ–Γκιόλ. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης, ζητεῖ ἄμεσον ἀναπροσαρμογὴν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων βάσει διαμορφωμένου τιμαρίθμου ζωῆς. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ.κ. Λ. Σαραφιανός, Β. Βασιλικὸς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων Ν. Μουδανιῶν, ζητούντων παροχὴν κρατικῆς ἀρωγῆς διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ διδακτηρίου των. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Π. Πινάτσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Ἀδριανῆς Νομοῦ Δράμας, ζητούσης τροποποίησιν ἢ ἀντικατάστασιν ἢ ὁλοσχερῆ κατάργησιν διατάξεων καὶ ἄρθρων τινῶν τοῦ Α. Ν. 1910)51 πρὸς ἄρσιν δημιουργουμένων ἀδικιῶν εἰς μέγα ἀριθμὸν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Π. Ἀντωνοπούλου κατοίκου Βλαχοπούλου, Προέδρου Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ, ζητοῦντος ἄρσιν τοῦ δασμοῦ τῶν φωσφωρικῶν λιπασμάτων, ἐλευθέραν εἰσαγωγήν των κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Ἀστεριάδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ι. Καφετζῆ κατοίκου Ἱερισοῦ Χαλκιδικῆς, ζητοῦντος χορήγησιν ἀδείας κυκλοφορίας λεωφορείου ἐπὶ τῆς γραμμῆς Θεσσαλονίκης–Ἱερισοῦ Χαλκιδικῆς. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Χατζηνικολῆ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4161] 12–5–1953 ἐγγράφου σας δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν, ἡ ἀπὸ 11–5–53 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Καρυστίας κ. Ἰωάννου Χατζηνικολῆ ἀναφορικῶς μὲ τὸ ἀγρόκτημα «Πεταλιοί», ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν, ὅτι διὰ τὸ ὑπ’ ὄψιν ἀγρόκτημα ἤτοι διὰ τὸ σύμπλεγμα τῶν Νησίδων «Πεταλιοὶ» καὶ δι’ ἄλλα ἀγροκτήματα περιοχῆς Καρυστίας ἔχει ὑποβληθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μελέτη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 238]1953 ἀναφορᾶς τῆς Δ]σεως Γεωργίας Εὐβοίας. Ἐκ τῆς ἀνωτέρω ἐκθέσεως προκύπτει, ὅτι τὸ σύνολον σχεδὸν τοῦ κτήματος ἀπαρτίζεται ἀπὸ δάση καὶ θαμνοσκεπεῖς ἐκτάσεις καλυπτομένας ἀπὸ σημαντικὸν ἀριθμὸν ἀγριελαιῶν. Ἡ καλλιεργουμένη ἔκτασις τῶν Νησίδων ἀνέρχεται εἰς 3.447 περίπου στρέμματα, ἐξ αὐτῆς δὲ ἐγένετο εἰς τὸ παρελθὸν ἀπαλλοτρίωσις 3.000 στρεμμάτων παραχωρηθέντων κατὰ τὸ ἔτος 1930–31 εἰς τὸν συνεταιρισμὸν Α. Κ. Μαρμαρίου. Ἐπίσης εἶχον ἀπαλλοτριωθῆ τότε καὶ βοσκαὶ 3.500 περίπου στρεμμάτων. Ἐπειδὴ κατὰ τὸ ἄρθρον 17 παρ. 1β τοῦ Ν. Διατάγματος 2185]52 αἱ καλυπτόμεναι δι’ ἀγρίων δένδρων δεκτικῶν ἐξημερώσεως δι’ ἐγκεντρισμοῦ ἐκτάσεις ἐφ’ ὅσον ἀνήκουν εἰς φυσικὰ ἢ νομικὰ πρόσωπα ἰδιωτικοῦ δικαίου, δὲν ἐμπίπτουν εἰς τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 104 τοῦ Συντάγματος ἀπαλλοτρίωσιν, ἔχει ἐκδοθῆ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 31382] 28–2–53 διαταγή μας πρὸς τὴν Δ)σιν Γεωργίας Εὐβοίας, ὅπως δι’ ἅπαντα τὰ ἐν τῇ ἐκθέσει κτήματα περιφερείας Καρυστίας, μᾶς ὑποβάλῃ νέαν λεπτομερῆ ἔκθεσιν ἰδίᾳ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πυκνότητα τῶν ἀγρίων δένδρων καὶ τὸν κατὰ προσέγγισιν ἀριθμὸν αὐτῶν κατὰ στρέμμα διὰ νὰ κριθῇ κατὰ πόσον κυριαρχοῦσα μορφὴ τῶν κτημάτων εἶναι ἡ δασική. Ἐπίσης διὰ τῆς αὐτῆς διαταγῆς ἐζητήθη ὅπως μᾶς παράσχουν στοιχεῖα περὶ τοῦ ποία ἡ κτηνοτροφία τῶν ἰδιοκτητῶν κατὰ τὴν 1–1–1952 καὶ κατὰ τὴν διετίαν 1938–40. Ἅμα τῇ συγκεντρώσει τῶν ἀνωτέρω στοιχείων ἡ ὑπόθεσις θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ Γνωμοδοτικὸν Συμβούλιον Ἐποικισμοῦ, διὰ νὰ κριθῇ ποία ἐκ τῶν ὑπ’ ὄψει κτημάτων Καρυστίας, ὑπόκεινται, ἢ οὔ, εἰς ἀπαλλοτρίωσιν καὶ ἀκολούθως θὰ ἐκδοθοῦν αἱ σχετικαὶ ἀπαλλοτριωτικαὶ πράξεις. Ἐν Ἀθῆναι τῇ 14 Μαΐου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ.

II. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 29 Ἀπριλίου 1953 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Εὐαγγέλου Πέτσου. Ἐπὶ τῆς ἄνω ἐρωτήσεως ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν τὸν ἐρωτῶντα κ. συνάδελφον ὅτι διετάχθη ἡ ἐκ τοῦ Ταμείου Πληρωμῶν Ἀθηνῶν συνέχισις τῆς μισθοδοσίας τοῦ αἱρετοῦ Ἐκπαιδευτικοῦ Συμβούλου Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως καὶ μετὰ τὴν 15ην Μαρτίου 1953 χρονολογίαν λήξεως τῆς θητείας του, καθ’ ὅσον διὰ καταρτισθέντος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας σχεδίου νόμου παρατείνεται ἡ θητεία τοῦ ἀνωτέρω. Οἱ λόγοι οἱ ἐπιβάλλοντες τὴν παράτασιν τῆς θητείας τοῦ εἰρημένου λεπτομερῶς ἐκτίθενται εἰς τὴν συνοδεύουσαν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἧς δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ ἐρωτῶν κ. συνάδελφος δεδομένου ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἔχει κατατεθῆ εἰς τὴν Εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαΐου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ.

Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Πλατῆς καὶ Ν. Πετρίδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως εὐεργετικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ φαρμακείων καὶ φαρμακαποθηκῶν νομοθεσίας».

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§7Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, σὰν μεθαύριον ἐδῶ καὶ 90 χρόνια, 21 Μαΐου 1863, αἱ εὐγενεῖς Κόραι τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος ἡ Κέρκυρα, ἡ Κεφαλληνία ἡ Ζάκυνθος, ἡ Λευκάς, ἡ Ἰθάκη, οἱ Παξοὶ καὶ τὰ Κύθηρα ἠλευθερώθησαν. Ἠσθάνθησαν καὶ πάλιν τὴν στοργικὴν ἀγκαλιὰ τῆς Αἰωνίας Ἑλλάδος, τῆς γεννήτρας ἰδεῶν καὶ τροφοδότρας πολιτισμῶν, τῆς ψυχομάννας τῶν Ἐθνῶν, τῆς μικρᾶς τὴν ὄψιν ἀλλὰ μεγίστης εἰς ἐπιτεύξεις ἔργων καὶ πνευματικῶν κατακτήσεων. Τῆς Ἑλλάδος μὲ τὸν μικρὸν πληθυσμὸν ἀλλὰ μὲ τοὺς πολλοὺς σοφούς, τοὺς ἡμιθέους, τὰς στρατιὰς τῶν ἡρώων καὶ τὰς μυριάδας τῶν θυμάτων, ποὺ ὑπῆρξε πάντα ἡ Πατρὶς τῶν Πατρίδων καὶ τὸ λίκνον τῆς Ἐλευθερίας τῆς ἀνθρωπότητος ὁλοκλήρου. Ἐπὶ πενῆντα περίπου ἔτη, ἀπὸ τῆς 5ης Νοεμβρίου 1815 μέχρι 21ης Μαΐου 1863, ἐδοκιμάσθησαν οἱ ἀγωνισταὶ τῆς Ἑνώσεως μὲ φυλακίσεις, ἐξορίας, καρατομήσεις, ἀπαγχονισμούς. Ἡ ἱστορία γράφει, ὅτι: Ἀπὸ τῆς 5ης Νοεμβρίου 1815, ὑπεγράφη ἡ συνθήκη τῶν Παρισίων μεταξὺ τῶν Μεγάλων Δυνάμεων αἱ ὁποῖαι τὴν Ἑπτάνησον ἔταξαν ὑπὸ τὴν ἄμεσον καὶ ἀποκλειστικὴν προστασίαν τοῦ Βασιλέως τῆς Ἀγγλίας καὶ τῶν Διαδόχων αὐτοῦ. Καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι μέχρι τῆς ἐπιτυχίας τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821 ἡ Ἑπτάνησος ἐπροστατεύθη ὑπὸ τὴν σημαίαν τῆς Πρώτης τοῦ κόσμου τότε δυνάμεως τῆς Ἀγγλικῆς Αὐτοκρατορίας ἀπὸ τὸν βαρὺν ζυγὸν τοῦ κατακτητοῦ τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 92 ποὺ ἀνεζωπυρώθη ἐπὶ τοσοῦτον τὸ ἐθνικὸν φρόνημα ποῖος ἠμπορεῖ πλέον νὰ συγκρατήσῃ τοὺς ἑπτανησίους νὰ ἑνωθοῦν μὲ τοὺς ἥρωας τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος; Ἠμπορεῖ νὰ ἔβλεπαν πὼς ἡ Ἀγγλία εἶχε τὰ λεοντάρια σῆμα της, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι ᾐσθάνοντο πὼς καρδιὲς λιονταριῶν ἔπαλλον μέσα στὰ ἰδικά τους στήθη. Ἡ Κεφαλληνία λόγῳ τοῦ ὀρεινοῦ ἐδάφους της ἔπαιξε τὸν πολεμικώτερον ἐπαναστατικὸν ρόλον. Ἀλλὰ ὅλα τὰ ἑπτάνησα, ἠκολούθουν ἐν παντὶ τὸν ἀγῶνα. Καὶ—ὡς ἀναφέρει εἰς τὰ Κεφαλληνιακὰ σύμμικτα ὁ ἱστοριοδίφης Ἠλίας Τσετσέλης—μεταξὺ τῶν πρώτων, τὸ 1830, ὁ Γεράσιμος Λιβαδᾶς, ὕψωσε τὸν πυρσὸν τοῦ ἐπαναστατικοῦ ἐμπρησμοῦ, ἀναδειχθεὶς ὁ ἁγνότερος, ὁ πολυπαθέστερος καὶ ὁ καρτερικώτερος τῶν ριζοσπαστῶν. Ριζοσπάσται εὐθαρσεῖς, μεγαλόφρονες, ὁ Ἠλίας Ζερβός, ὁ Ἰωσὴφ Μομφερᾶτος, ὁ Πυλαρινὸς καὶ ἄλλοι μὲ ὑπερόχους θυσίας αὐτῶν καὶ τῶν καρτεροψύχων συναγωνιστῶν των, συνεχίζουν ἀνένδοτοι τὸν ἀγῶνα. Παρέρχονται ἔτη ἀγώνων καὶ ἡ Μεγάλη Βρεταννία τιμῶσα τοὺς ἀγῶνας αὐτῶν ἐπιτρέπει τὴν συγκρότησιν ἐλευθέρας τῶν Ἰονίων Βουλῆς τὸ 1850 ἥτις καὶ συνέρχεται ἐν Κερκύρᾳ. Ἐν αὐτῇ οἱ ριζοσπάσται ἐκηρύχθησαν ἀναφανδὸν ἀδυσώπητοι τῆς Ἀγγλικῆς προστασίας πολέμιοι, καὶ κατὰ τὴν ἱστορικὴν συνεδρίασιν τῆς 26ης Νοεμβρίου 1850, δηλαδὴ πρὸ 103 ἀκριβῶς ἐτῶν, ὁ ἐκ Ληξουρίου βουλευτὴς Ἰωάννης Τυπάλδος Καπελέτος ἐν μέσῳ ἱερᾶς συγκινήσεως ἀναγινώσκει ἐν ὀνόματι τῆς Ἁγίας Τριάδος, τὸ πρῶτον περὶ ἑνώσεως ψήφισμα τῶν Ἰονίων Νήσων μετὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ἀμέσως ὅμως ὁ Ἄγγλος Ἁρμοστής, διαλύει τὴν Βουλὴν ἐκείνην. Ἀλλὰ καὶ οἱ σθεναροὶ τῆς Ἑλληνικῆς ἰδέας πρόμαχοι μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι: δὲν ὑπάρχει μεγαλυτέρα τιμὴ στὸ ἀνθρώπινον γένος, ἀπὸ τοῦ νὰ θυσιάζῃ εὐχαρίστως ὁ ἄνθρωπος ὁλόκληρον τὴν ζωϊκὴν ὕπαρξιν, διὰ τὰ ὡραῖα ἰδανικὰ τῆς ἐλευθερίας, ἀνθίστανται μετὰ πάθους. Παρέρχονται 13 ἔτη σκληρῶν ἀγώνων, καθ’ οὓς οἱ ριζοσπάσται ὕψωσαν ὡς τεῖχος ἀκλόνητον, τὰ στήθη των καὶ τὴν ἀκράδαντον θέλησίν των, ἔναντι τῆς πρώτης τοῦ κόσμου δυνάμεως. Καὶ τὸ 1863 ἡ προστάτις δύναμις ἔκαμε τὴν παραχώρησιν τῆς Ἑπτανήσου εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πρὸς τοῦτο, εὐθὺς μετὰ τὴν ὑπὸ τῆς ἐν Ἀθήναις Ἐθνοσυνελεύσεως ἀναγόρευσιν τοῦ Πρίγκηπος τῆς Δανίας Γεωργίου, ὡς βασιλέως τῶν Ἑλλήνων, κατὰ τὸ 1863, καὶ τὴν ὑπὸ τούτου ἀποδοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στέμματος, ἐν μὲν τῇ Ἀγγλίᾳ εἰς τὰς Βουλὰς τῶν Λόρδων καὶ Κοινοτήτων ἀνηγγέλετο ἐπισήμως, ἡ ἀποφασισθεῖσα ἐθνικὴ τῆς Ἑπτανήσου ἀποκατάστασις, ἡ δὲ Ἰόνιος Βουλή, ἐπὶ τούτῳ συγκληθεῖσα ὑπὸ τοῦ Ἄγγλου Ἁρμοστοῦ, ἐψήφιζε τὴν ἕνωσιν τῶν ἑπτὰ Νήσων μετὰ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ἐσαεὶ ἀποτελῶσιν ἀναπόσπαστον αὐτοῦ μέρος ὑπὸ τὸ συνταγματικὸν σκῆπτρον τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων Γεωργίου τοῦ Αʹ καὶ τῶν Διαδόχων Αὐτοῦ. Τὰ ὀνόματα τῶν εὐτυχῶν ριζοσπαστῶν βουλευτῶν τῆς Ἰονίου Βουλῆς τῶν ὑπογραψάντων τὴν ἕνωσιν εἶναι: 1) Ἠλίας Ζερβός, 2) Ἰωσὴφ Μομφερᾶτος, 3) Γεράσιμος Λιβαδᾶς, 4) Γεώργιος Τυπάλδος–Ἰακωβᾶτος, 5) Ἰωάννης Τυπάλδος–Δοτορᾶτος, 6) Σταματέλος Πυλαρινός, 7) Ναθαναὴλ Δομενετζίνης, 8) Ἄγγελος Δεσύλας, 9) Τηλέμαχος Παΐζης, 10) Ἄγγελος Ποφάντης. Ἤδη εὐχόμεθα ὅπως ἑορτάσωμεν συντομώτατα τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν ὑπολοίπων Ἑλληνικῶν μας ἐπαρχιῶν διότι δικαιούμεθα καὶ τοῦτο. (Χειροκροτήματα).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι τὸ ἱστορικὸν γεγονός, τοῦ ὁποίου ἐμνήσθη ὁ ἔντιμος συνάδελφος, ὁ προλαλήσας, ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν εἰς πάντας ἡμᾶς, νὰ στρέψωμεν μὲ βαθεῖαν ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν τὴν σκέψιν εἰς τὸ χαρμόσυνον γεγονός, τὸ ὁποῖον συνετελέσθη πρὸ ἐνενήκοντα ἐτῶν. Ἀκριβῶς ἡ ἀμφιετηρὶς συμπίπτει τὴν προσεχῆ Πέμπτην 21 Μαΐου. Ἐνενήκοντα ἔτη συμπληροῦνται μεθαύριον ἀπὸ τὴν χαρμόσυνον ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν τμῆμα τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος, ἡ εὔανδρος Ἑπτάνησος, ἡνώθη μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος ἐσαεὶ εἰς ἀδιαίρετον πολιτειακὴν καὶ ἐθνικὴν ἑνότητα. Αἰσθανόμεθα βαθεῖαν καὶ σήμερον χαράν, τὴν αὐτὴν χαρὰν καὶ ὑπερηφάνειαν, τὴν ὁποίαν ἠσθάνθησαν τότε οἱ Ἕλληνες καὶ ἑορτάζομεν τὴν ἀμφιετηρίδα αὐτὴν τοῦ γεγονότος, τὸ ὁποῖον εὐλόγως, ἐν τῇ νεωτέρᾳ τοῦ Ἔθνους ἡμῶν ἱστορίᾳ, προσλαμβάνει ἰδιαιτέραν σημασίαν. Πρῶτον μέν, διότι ἀπετέλεσε μίαν εἰσέτι ἔμπρακτον ἀπόδειξιν τῆς ἀκατανικήτου δυνάμεως τοῦ δικαίου τῶν ἐθνικοτήτων, τοῦ δικαίου τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν καὶ ἔκφρασιν ἐπιταγῆς ἱστορικῆς δικαιοσύνης ἀπροσμάχητον. Ἔπειτα δέ, διότι ἡ ἕνωσις αὕτη ἐπετεύχθη κατόπιν μακρῶν καὶ σκληροτάτων ἀγώνων, κατὰ τοὺς ὁποίους ἔντονος μὲν ἐξεδηλώθη καὶ ὁμόφωνος ἡ θέλησις τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου, ἀλλὰ καὶ τὸ ἀδάμαστον θάρρος τοῦ Ἑπτανησιακοῦ λαοῦ, ἰδιαίτατα δὲ τῶν ἡγετῶν, τῶν ὁποίων καὶ κατ’ ὄνομα ἐμνήσθη ὁ προλαλήσας συνάδελφος. Ἀλλ’ ἰδίᾳ ἀποδίδω ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὸ ἱστορικὸν τοῦτο γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἡ περαιτέρω ἀνάπτυξις τῆς Ἑπτανήσου ὑπῆρξεν, ἡ δικαίωσις τῶν ἀγώνων ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως· πράγματι δὲ ἡ Ἑπτάνησος, συνεχίζουσα τὴν ὑψηλὴν πνευματικὴν παράδοσιν αὐτῆς, τὴν ὁποίαν διετήρει καὶ κατὰ τὴν μακρὰν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἦτο ἐκτὸς τῶν κόλπων τῆς μητρὸς Ἑλλάδος, εἰσέφερε τὸν πολιτισμόν της ἰδιότυπον, ἀλλ’ ὑψηλὸν καὶ πνευματικὸν πολιτισμὸν ὡς πολυτιμοτάτην εἰσφορὰν καὶ συμβολὴν εἰς τὸ ἔργον τῆς ὅλης ἐθνικῆς προόδου καὶ προκοπῆς. Διαπρεπέστατοι ἐπιστήμονες, πολιτικοὶ ἄνδρες μεγάλης ἀξίας, λόγιοι, ποιηταί, καλλιτέχναι, στρατιωτικοί, ἄνδρες διαπρέψαντες ἐπὶ παντὸς πνευματικοῦ καὶ ἠθικοῦ πεδίου εἰς τὸν χῶρον τῶν γραμμάτων, τῶν τεχνῶν, τῶν ἐπιστημῶν, τῆς δημοσίας καὶ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς καὶ τῆς πολιτικῆς, ἄνδρες τιμῶντες καὶ σήμερον ἀκόμη καὶ κατέχοντες ἐπικαίρους πνευματικὰς ἐπάλξεις, ἀπὸ τῶν ὁποίων λαμπαδοχοῦν τὴν σύγχρονον νεότητα, ἐπάλξεις ἐν τῇ Ἀκαδημίᾳ, ἐν τοῖς Πανεπιστημίοις, ἐν τοῖς ἀνωτάτοις διδακτηρίοις, ἄνδρες διαπρεπεῖς ἐτίμησαν τὸ Ἑλληνικὸν ὄνομα καὶ ἐδικαίωσαν τὰς ἐλπίδας, τὰς ὁποίας τὸ Ἔθνος ἐστήριξεν ἐπὶ τοῦ ἱστορικοῦ τούτου γεγονότος τῆς ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Ἡ πραγματικότης διέψευσε τοὺς ὀλίγους σκεπτικιστάς, οἱ ὁποῖοι ἀντέδρασαν κατὰ τῆς ἑνώσεως, ὅπως ἀντέδρασαν ἔπειτα κατὰ τῆς ἑνώσεως τῶν ἄλλων προσφιλῶν τμημάτων τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος, ὅπως ὑπάρχουν καὶ σήμερον ἀντιδρῶντες εἰς τὴν ἀκεραίωσιν τῆς ἰδέας τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἀνεκπληρώτων, εἰσέτι, ἐθνικῶν μας δικαίων. Διεψεύσθη ἡ ἀπαισιοδοξία, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ μικρὰ Ἑλλὰς νὰ συνενώσῃ, μὲ τοὺς μικρούς της πόρους εἰς μίαν πολιτικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἑνότητα, τὰ ἐν διασπορᾷ τμήματα τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἔκτοτε ἡ ἑνότης τῆς Ἑπτανήσου ἀπετέλεσε διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἐθνικῆς της ἑνότητος ἀφετηρίαν, ἀλλὰ καὶ ταὐτοχρόνως παράδειγμα, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα μὲ ὑπερηφάνειαν νὰ ἐπιδείξωμεν εἰς πάντα τὸν πολιτισμένον κόσμον, ἰδίᾳ δὲ εἰς τοὺς μεγάλους ἡμῶν συμμάχους καὶ εἰς τοὺς ἐλευθέρους τῆς ἀνθρωπότητος λαούς, ἀπὸ τὴν φιλικὴν διάθεσιν τῶν ὁποίων καὶ σήμερον ἀκόμη, δύναμαι νὰ τὸ εἴπω, διότι πιστεύω, ὅτι ἐκφράζω ἀπολύτως τὰ αἰσθήματα ὑμῶν, ἀπὸ τὴν φιλικὴν τούτων διάθεσιν ἀναμένομεν τὴν ἀκεραίωσιν τῶν ἐθνικῶν μας δικαίων καὶ ὡς πρὸς ἄλλα τμήματα ἐξ ἴσου προσφιλῆ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην, κύριοι, τὸ Ἔθνος προβάλλει τὸ ἱστορικὸν τοῦτο γεγονὸς μὲ τιμὴν καὶ ὑπερηφάνειαν καὶ ζητῶ τὴν ἄδειάν σας καὶ πιστεύω ὅτι θὰ εἶναι ὁμόθυμος ἡ ἐντολή σας, νὰ ἀπευθύνωμεν θερμὸν χαιρετισμὸν πρὸς τὸν Ἑπτανησιακὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ἑορτάζει τὴν 90ετηρίδα τοῦ ἱστορικοῦ γεγονότος. Πιστεύω ἀκόμη, ὅτι ἀνταποκρίνομαι πρὸς τὰ αἰσθήματα ὑμῶν, στρέφων εὐγνώμονα τὴν σκέψιν—καὶ εἶναι ἡ σκέψις τῶν Πανελλήνων—πρὸς τοὺς μεγάλους φιλελευθέρους ἡγέτας τῆς Μ. Βρεταννίας, ὅπως ὁ μέγας τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς δικαιοσύνης φίλος Γλάδστων, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν ὑψηλόφρονα ἀντίληψιν διεθνοῦς δικαιοσύνης καὶ συνετέλεσαν εἰς τὴν ἕνωσιν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ταύτην, τερματίζω τὴν μικρὰν ταύτην προσφώνησιν, μὲ τὴν βαθεῖαν ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν πάντες ἀποκομίζομεν ἀπὸ τὸ γεγονὸς τοῦτο καὶ μὲ τὴν βαθεῖαν ἐλπίδα, ὅτι ὁ Θεὸς μᾶς ἐπιφυλάσσει ταχεῖαν δικαίωσιν καὶ δι’ ἄλλα ἐξ ἴσου προσφιλῆ τμήματα τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων τῶν σχετικῶν μὲ τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς. Ὁ κ. Λ. Δερτιλῆς ἔχει τὸν λόγον.

§9Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν συζήτησιν εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν θέμα τὴν προὐκάλεσεν, ὡς γνωστόν, ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἡ ἐξαγγελθεῖσα εἰς τὸν λαὸν διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τὴν 9–4–53. Διὰ ταύτης καθωρίσθη νέα ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς ἔναντι τοῦ δολλαρίου καὶ ἐν ἀναλογίᾳ τῆς σχέσεως πρὸς τοῦτο τῆς στερλίνας καὶ τῶν λοιπῶν νομισμάτων. Τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὑπεδέχθη ἡ ἀντιπολίτευσις μὲ δριμείας διαμαρτυρίας ἀπὸ τῆς ἡγεσίας της μέχρι τῶν πολιτικῶν στελεχῶν αὐτῆς, τῶν δυναμένων νὰ ἔχουν γνώμην ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων, διετυπώθησαν δριμύταται ἐπικρίσεις. Ὁ ἀντιπολιτευόμενος, μάλιστα τύπος, διετύπωσε μὲ τοιαύτην σφοδρότητα τὴν ἀντίθεσίν του, ὥστε ἐὰν ὁ λαὸς δὲν εἶχε τὴν οἵαν ἔχει πίστιν καὶ ἐμπιστοσύνην εἰς τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, οὗτος θὰ κατελαμβάνετο ὑπὸ πανικοῦ θὰ κατελαμβάνετο, δηλαδή, ὑπὸ τοῦ συναισθήματος ἐκείνου ὑπὸ τὴν κυριαρχίαν τοῦ ὁποίου ὁδηγεῖται εἰς τὸν ὄλεθρον πᾶσα οἰκονομία, ὁσονδήποτε ἀρτίως συγκεκροτημένη. Εἰς τὴν συνδυασμένην ταύτην ἐπίθεσιν, ἦλθον νὰ ἐπικουρήσουν διὰ τῆς ἀναπτυχθείσης πρὸ ὑμῶν ἐπερωτήσεως, ἀξιότιμα καὶ ἀξιόλογα, πράγματι, στελέχη ὡς καὶ ἡγέται τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠδυνήθην, παρακολουθήσας μὲ ὅλην τὴν ἐπιβαλλομένην προσοχὴν τὴν ἀναπτυχθεῖσαν ἐπερώτησιν, νὰ δικαιολογήσω τὴν σφοδρότητα τῆς ἐπιθέσεως. Ἀρνεῖται μήπως ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν ὕπαρξιν ἀνισοτιμίας τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων τῆς δραχμῆς; Ἀρνεῖται μήπως τὴν ὕπαρξιν ἐξωτερικῆς ὑπερεκτιμημένης δραχμῆς καὶ τὰ δυσμενῆ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπέφερε τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐπὶ τῆς ὅλης οἰκονομίας τῆς χώρας; Ἀλλὰ πρὶν ἀναπτύξω τὴν σκέψιν μου ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων, θὰ μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ κάμω διευκρίνησιν. Διετυπώθη ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ κατηγορία ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι οὗτος διὰ τῆς πράξεως τῆς 9–4–53 ὑπετίμησε τὴν δραχμήν. Ἡ κατηγορία δὲν εἶναι ἀκριβής. Καὶ δὲν εἶναι ἀκριβὴς διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι ὅτε ὁ λαὸς διὰ τῆς ψήφου του ἐκάλεσε τὴν 16–11–52 τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, οὗτος εὗρε τὴν δραχμὴν ὑποτιμημένην. Ἀνάπηρον δραχμὴν παρέδωσεν εἰς τὸν Συναγερμὸν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Καὶ γνωρίζομεν, ὅτι τὰς προηγουμένας, ἐν γένει, Κυβερνήσεις ἀπετέλουν ὑπὸ διάφορα σχήματα καὶ μορφὰς τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα σήμερον εὑρίσκονται εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐὰν λοιπὸν ὑπάρχῃ κατηγορία καὶ ἐὰν ὑπάρχουν κατηγορούμενοι, καὶ ὑπάρχουν κατηγορούμενοι, αὐτοὶ δὲν εὑρίσκονται εἰς τὰς τάξεις τῆς Κυβερνήσεως. Εὑρίσκονται εἰς τὰ ἑδώλια τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§10Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Κανελλοπούλου τὸ 1945 ἔγινεν ἡ ὑποτίμησις.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως τοῦ ἀγορεύοντος, δὲν θὰ ἐπιτρέψω διακοπάς. Νὰ μὴ παρεξηγηθῇ τὸ γεγονός, διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἀποκαταστήσω μίαν τάξιν εἰς τὰς συζητήσεις. Νομίζω, δέ, ὅτι ἡ συζήτησις ἀνέρχεται εἰς τὸ προσῆκον ὕψος, ὅταν γίνεται ἄνευ θορύβου καὶ διακοπῶν. Ἀπευθύνω λοιπὸν θερμὴν παράκλησιν καὶ πρὸς τὰς δύο πτέρυγας.

§12Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Θὰ ἐνθυμηθῶμεν ὅτι ἡ τελευταία ὑποτίμησις τῆς δραχμῆς ἐγένετο τὴν 21–9–49 ἐπὶ Κυβερνήσεως δηλαδὴ Διομήδη, ἐπ’ ἀφορμῇ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς σχέσεως λίρας στερλίνας—δολλαρίου τῆς 18–9–49. Ἐὰν ἔκτοτε δὲν ἐλήφθησαν τὰ οἷα ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν μέτρα, ἐὰν αἱ Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι διεδέχθησαν τὴν Κυβέρνησιν Διομήδη, δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἀντιληφθοῦν τὸ σύνολον τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος νὰ λάβουν τὰ ριζικὰ καί, πιθανῶς, τὰ ἀντιδημοτικὰ μέτρα διὰ νὰ συγκρατήσουν τὴν δραχμήν, βεβαίως τοῦτο δὲν εἶναι εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνεπαρκείας τῶν Κυβερνήσεων, τῶν σημερινῶν δηλαδὴ κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ δραχμὴ ὑπετιμᾶτο καὶ ἐξητμίζετο, μέχρι τῆς στιγμῆς ὅτε ἐκλήθη ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Καὶ πρὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἠνοίγοντο δύο δρόμοι. Ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ νὰ διατηρήσῃ τὴν τεχνητὴν καὶ νόθον νομισματικὴν σταθερότητα καὶ νὰ μιμηθῇ, ὡς πρὸς τοῦτο, τὰς παλαιὰς Κυβερνήσεις. Ἀλλά, δὲν νομίζω, νὰ ὑπάρχῃ κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἢ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ὁ λαὸς προσέφερε τὴν οἵαν προσέφερεν ὀγκώδη πλειοψηφίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν διὰ νὰ βαδίσῃ οὗτος ἐπὶ τῆς πεπατημένης. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς προετίμησε τὸν δεύτερον δρόμον. Τὸν δρόμον τῆς δημιουργίας. Ἐπίπονος εἶναι ἡ δημιουργία. Ἀλλ’ εἰς τὸ τέρμα τῆς ὁδοῦ, νὰ ἦσθε βέβαιοι, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ ἡ δικαίωσις διὰ νὰ ἀποκτήσῃ κάποτε ἡ χώρα αὐτή, μίαν πραγματικὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Ἀλλὰ κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ἐξηγήσω διατὶ ὁ δρόμος, τὸν ὁποῖον ἠκολούθησεν ὁ Συναγερμός, ὁδηγεῖ πρὸς τὴν δημιουργίαν. Διὰ νὰ καταστῇ κάπως ἄνετος ἡ παρακολούθησις, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ μία σύντομος, συντομωτάτη ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθόν. Προπολεμικῶς τὸ ἐπίπεδον ἰσορροπίας τῆς οἰκονομίας μας, ἦτο πολὺ χαμηλόν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀπετέλει ἐπίπεδον ἰσορροπίας. Καὶ διὰ νὰ ἔχωμεν αὐτὸ τὸ χαμηλὸν οἰκονομικὸν ἐπίπεδον ἰσορροπίας, ἔπρεπε νὰ κινήσωμεν τοὺς ἐνεργητικοὺς πόρους τῆς οἰκονομίας μας καὶ τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν τῆς χώρας. Καὶ ἦσαν οἱ ἐνεργητικοὶ πόροι, πρῶτον, τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα τῆς χώρας. Δεύτερον, οἱ ἄδηλοι πόροι, τρίτον, ἡ κίνησις τῶν κεφαλαίων. Ἐκάλυπτον αἱ ἐξαγωγαί μας τὸ 70% τῶν εἰσαγωγῶν μας καὶ τὸ ὑπόλοιπον 30% τὸ ὁποῖον ἀπετέλει τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου, ἐκαλύπτετο κατὰ 85% ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους καὶ κατὰ 15% ἀπὸ τὴν κίνησιν τῶν κεφαλαίων. Τὴν ἰσορρόπησιν αὐτὴν ἦλθον νὰ διαταράξουν κατὰ τρόπον ριζικόν, αἱ ὑλικαὶ καταστροφαὶ τὰς ὁποίας ἐπέφερον ὁ πόλεμος, ἡ κατοχὴ καὶ ἡ κομμουνιστικὴ ἀνταρσία. Σήμερον τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα καλύπτουν μόλις τὸ 40% περίπου τῶν εἰσαγωγῶν καὶ τὸ ἄνοιγμα τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου καλύπτεται κατὰ 30–40% ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους. Ἡ κίνησις τῶν κεφαλαίων εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτος. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν ἐκληρονόμησεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός. Ἀναφέρομαι μόνον εἰς τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται κατὰ τὴν παροῦσαν χρῆσιν, εἰς ἕνα ἔλλειμμα γύρω τῶν 95 ἑκατομ. δολλαρίων. Τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν τῶν προηγουμένων χρήσεων εἶναι αἰσθητῶς ἀνώτερον. Ἔχομεν χρέος νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἀποκτήσωμεν οἰκονομικὴν σιαθερότητα, νὰ θέλωμεν πράγματι νὰ καταστήσωμεν αὐτοδύναμον τὴν οἰκονομίαν μας, νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ ἀπαραίτητα μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ καλύψωμεν τὸ ταχύτερον τὸ ἔλλειμμα τοῦτο τῶν 95 περίπου ἑκατομ. δολλαρίων. Ἕν ἐκ τῶν ἐμποδίων διὰ νὰ ἀποκτήσωμεν τὴν σχετικὴν καὶ δυνατὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα καὶ ἰσορροπίαν ἦτο ἡ ἐσφαλμένη νομισματικὴ πολιτική. Ἕνας ἀπὸ τοὺς ρόλους τοὺς ὁποίους ἔχει τὸ νόμισμα εἰς μίαν οἰκονομίαν εἶναι νὰ συνδέῃ τὰς σχέσεις τῆς οἰκονομίας αὐτῆς μὲ τὰς οἰκονομίας τῶν ἄλλων χωρῶν. Ὅταν τὸ νόμισμα συνδέῃ τὰς σχέσεις ταύτας κατὰ τρόπον εὐθύγραμμον τότε ἡ ἐπικοινωνία εἶναι ὁμαλή. Ὅταν τὸ νόμισμα, ὅπως ἡ δραχμή, εἶναι ἐξωτερικῶς ὑπερτιμημένον τότε ἔχομεν, πρῶτον, ἀναστολὴν τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος τῆς χώρας. Ἔχομεν, δεύτερον, διαστροφὴν τῆς κινήσεως τῶν ἀδήλων πόρων καὶ ἔχομεν, τρίτον, ἐξαφάνισιν, σχεδόν, τῆς κινήσεως τῶν κεφαλαίων. Καὶ ἐπέρχεται ἡ ἀναστολὴ τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος τῆς χώρας, διότι ὅταν μία οἰκονομία, ὅπως ἡ Ἑλληνική, ἔχῃ ἐξωτερικῶς ὑπερτιμημένον νόμισμα, τότε ἔχομεν ὑψηλὸν ἐσωτερικὸν παραγωγικὸν κόστος καὶ τὰ Ἑλληνικὰ προϊόντα δὲν δύνανται νὰ συνηγωνισθοῦν τὰ ὁμοειδῆ προϊόντα τῶν ἄλλων χωρῶν. Γεωργικὰ καὶ βιομηχανικὰ προϊόντα ἐξ ἄλλου, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ παραχθοῦν καὶ νὰ καταναλωθοῦν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἢ καί, πιθανόν, νὰ ἐξαχθοῦν ἐκ τῆς χώρας ταύτης, εἰσάγονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξαλείψωμεν τὴν ἐξωτερικὴν ὑπερτίμησιν τῆς δραχμῆς. Ὁ παραγωγὸς διαπιστώνων τὴν ἀδυναμίαν τῆς ἱκανοποιήσεώς του ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς ἐργασίας του, ἀποθαρρύνεται καὶ ἀντὶ νὰ ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας του πρὸς παραγωγὴν περισσοτέρων ἀγαθῶν, στρέφεται πρὸς τὰ πολιτικὰ γραφεῖα, στρέφεται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ εὕρῃ ἐκεῖθεν τὴν προστασίαν. Καὶ αἱ Κυβερνήσεις εὑρισκόμεναι, πρὸ τῶν δικαίων πιέσεων τῶν παραγωγῶν, ὑποχρεοῦνται νὰ λαμβάνουν μέτρα πρὸς συγκράτησιν τῶν τιμῶν, ὑποχρεοῦνται νὰ λαμβάνουν μέτρα πρὸς συγκέντρωσιν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἔχομεν τὴν δημιουργίαν ἑνὸς δυσμενοῦς οἰκονομικοῦ φαινομένου. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ διαθέσῃ τὸ ρευστὸν χρῆμα πρὸς προώθησιν τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος τῆς χώρας, τὸ διαθέτει πρὸς συγκέντρωσιν γεωργικῶν προϊόντων, τότε ἔχομεν μείωσιν τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος τῆς χώρας καὶ ἔχομεν τὴν ἐμφάνισιν τῶν πληθωριστικῶν φαινομένων. Πέραν αὐτοῦ, διότι εἶναι ὑποχρεωμέναι αἱ Κυβερνήσεις νὰ λαμβάνουν μέτρα πρὸς ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων των, δημιουργοῦνται διάφορα συστήματα, διὰ νὰ μὴ εἴπω, διάφορα τεχνάσματα. Εἶναι αἱ διάφοροι παθητικότητες, ἰδιωτικαὶ ἀνταλλαγαί, αἱ πριμοδοτήσεις κλπ., αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν δυσμενεῖς ἐπιδράσεις ἐπὶ τῆς οἰκονομίας. Δημιουργοῦνται διάφοροι διαμεσολαβητικαὶ τάξεις, μεταξὺ τοῦ παραγωγοῦ καὶ τοῦ πραγματικοῦ ἐξαγωγέως, αἱ ὁποῖαι ἀπορροφοῦν αἰσθητὸν τμῆμα τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Ἔχομεν, ὡς ἐκ τούτου, ἐπίτασιν τοῦ φαινομένου τῆς ἀνίσου διανομῆς τοῦ κοινωνικοῦ μας εἰσοδήματος. Εἶναι διαδεδομένη ἡ ἀναστολὴ τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος τῆς χώρας, ἢ προκαλουμένη, λόγῳ τῆς ἐξωτερικῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ νομίσματος. Πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἡ ἑτέρα δυσμενὴς ἐπίδρασις, ἡ ἐπίδρασις ἐπὶ τῶν ἀδήλων πόρων. Ἡ ἐξάρτησις τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους εἶναι ἐπίσης δεδομένη. Εἴπομεν, ὅτι τὸ 85% τοῦ ἐλλείμματος τοῦ ἐμπορικοῦ ἰσοζυγίου τῆς χώρας ἐκαλύπτετο προπολεμικῶς ἀπὸ τοὺς ἀδήλους πόρους. Σήμερον μὲ τὴν τηρουμένην πολιτικὴν ἐὰν δεχθῶμεν τὴν ὀρθότητα τῶν ἀπόψεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δηλαδὴ ἔπρεπε ἡ νέα ἀποτίμησις τῆς δραχμῆς, νὰ εἶναι ἔναντι τοῦ δολλαρίου 25.000 δραχ., ἐάν, ἐπαναλαμβάνω, δεχθῶμεν τὴν ἄποψιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρνηθῶμεν τὴν δυσμενῆ ἐπίδρασιν ἐπὶ τῶν ἀδήλων πόρων, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ μέχρι τῆς 9–4–53 τηρουμένη νομισματικὴ πολιτική. Ἕκαστον δολλάριον ἀπὸ μίαν ἐσφαλμένην οἰκονομικὴν πολιτικὴν ἐφορολογεῖτο 60%, μόλις τοῦτο ἐγγίζει τὰ σύνορα τῆς χώρας. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἡ οἱονεὶ αὕτη φορολογία ἀντιστρέφει τὴν πορείαν τῶν ἀδήλων πόρων καὶ ἀντὶ νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν χώραν διοχετεύονται δι’ ἄλλης ὁδοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐπιστρέφει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ φορολογεῖται ἕκαστον εἰσαγόμενον δολλάριον ἀπὸ 60–100%, διότι ἐνῷ τοῦτο ἰσοῦται πρὸς 30.000 δραχμὰς καθ’ ἡμᾶς ἢ πρὸς 25.000 δραχμὰς κατὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐξαργυρώνεται ἔναντι 15.000 δραχμῶν. Ἕνας ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἄλλως τε δύναται νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ἐπίδρασιν τῆς ἀποφάσεως τῆς 9ης Ἀπριλίου ἐπὶ τῶν σκέψεών του πρὸς μετάβασίν του εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν μετὰ τὴν ἡμερομηνίαν ταύτην. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι τὸ σοβαρώτατον κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ διὰ τὴν χώραν ὁ τουρισμὸς εἶναι ἀδύνατον νὰ προαχθῇ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἐξωτερικὸν ὑπερτιμημένον νόμισμα. Ἡ χώρα μας ἔχει καταστῆ ὁ ἀκριβότερος τόπος τῆς Εὐρώπης καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ βιομηχανία τοῦ τουρισμοῦ. Ἀλλὰ ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, τοιαύτη εἶναι ἡ ἐπίδρασις τοῦ ἐξωτερικῶς ὑπερτιμημένου νομίσματος ἔναντι τῆς κινήσεως τῶν ἀδήλων πόρων, ἔτι δυσμενεστέρα ἡ ἐπίδρασίς της ἐπὶ τῆς κινήσεως τῶν κεφαλαίων. Ἡ ὑπερτιμημένη δραχμὴ ἵσταται ὡς φραγμὸς εἰς τὰ σύνορα τῆς χώρας καὶ ἐμποδίζει τὴν εἴσοδον κεφαλαίων. Μόνον ἐσφαλμένη ἐκτίμησις τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ πιστέψωμεν, ὅτι ἀρκεῖ μία σύμβασις ἢ, οἱαδήποτε ἐγγύησις διὰ νὰ προκαλέσωμεν τὴν εἴσοδον κεφαλαίων, ἀλλοδαπῶν κεφαλαίων εἰς τὴν χώραν. Ὅταν ἔχωμεν ἐξωτερικῶς ὑπερτιμημένην δραχμήν, δὲν ἀρκοῦν αἱ συμβάσεις ἢ αἱ ἐγγυήσεις διὰ νὰ προκαλέσωμεν τὴν εἰσροὴν κεφαλαίων. Βεβαίως εἶναι ἀπαραίτητοι αἱ ἐγγυήσεις, εἶναι ἀπαραίτητοι αἱ συμβάσεις, ἀλλὰ ἀπαραίτητος προϋπόθεσις, βασικὴ προϋπόθεσις εἶναι νὰ ἔχωμεν νόμισμα ἰσοσταθμισμένον. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα περισσότερον προσεκτικοί, νὰ δώσωμεν ἰδιαιτέραν προσοχήν. Εἰς κάθε χώρα καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ πραγματοποιηθῇ οἰκονομικὴ πρόοδος, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποκτήσῃ νὰ εὕρῃ ἐπαρκῆ κεφάλαια. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τρεῖς εἶναι οἱ συντελεσταὶ τῆς παραγωγῆς. Εἶναι ἡ ἐργασία, εἶναι ἡ φύσις, εἶναι τὸ κεφάλαιον. Καὶ διαθέτει ἡ χώρα αὐτὴ τὴν ἐργασίαν. Ὀφείλομεν ὅλοι ἡμεῖς καὶ Συμπολίτευσις καὶ Ἀντιπολίτευσις, νὰ προσέξωμεν τὸ φαινόμενον τοῦτο. Διότι πράγματι ἔχομεν μίαν ταχεῖαν αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ προσφέρωμεν εἰς τὸν ἀνερχόμενον ποσοτικῶς πληθυσμὸν μας ἐργασίαν καὶ τὴν δυνατότητα νὰ ἀποζήσῃ ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας του, τότε ὅλαι αἱ προσπάθειαι, καὶ αἱ φροντίδες ὡς Ἔθνους θὰ ἀποβοῦν ἐπὶ ματαίῳ. Εἶναι ἀνάγκη, λοιπόν, ἐθνικὴ καὶ κοινωνικὴ νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὸν παράγοντα αὐτὸν, τὸν ὁποῖον διαθέτει ἡ χώρα. Ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ὁ ἕτερος παράγων, ὁ φυσικὸς πλοῦτος. Μέχρι τοῦδε, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρχεν ἡ ἀντίληψις τὴν ὁποίαν ἐδιδάχθημεν εἰς τὰ σχολεῖα, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς εἶναι πτωχὸς ὅτι δὲν ὑπάρχει ἡ δυνατότης διὰ νὰ ἀποκτήσῃ ὁ λαὸς αὐτὸς ἕνα καλύτερον βιοτικὸν ἐπίπεδον. Εὐτυχῶς νεώτεραι μελέται ἀπέδειξαν, ὅτι ὁ γεωγραφικὸς χῶρος εἰς τὸν ὁποῖον κατοικοῦμεν, διαθέτει τὸν φυσικὸν πλοῦτον καὶ δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἀντίληψις, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔλεγον οἱ παλαιότεροι καθηγηταί, ὅτι ὁ ἑλληνικὸς χῶρος παράγει μόνον πέτρας καὶ ἄνδρας. Δὲν παράγει μόνον πέτρες, ὁ τόπος αὐτός. Ἔχει φυσικὸν πλοῦτον, τὸν ὁποῖον, εἴτε ἀπὸ ἔλλειψιν γνώσεων, εἴτε ἀπὸ ἀνεπάρκειαν, δὲν ἠδυνήθημεν μέχρι τοῦδε, νὰ ἀξιοποιήσωμεν. Ἀλλὰ διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ φέρωμεν εἰς ἐπαφήν, εἰς παραγωγικὴν ἐπαφήν, τὴν ἐργασίαν καὶ τὸν φυσικὸν πλοῦτον, χρειάζεται κεφάλαιον. Καὶ τὸ κεφάλαιον ἀπουσιάζει. Ὅταν λέγωμεν κεφάλαιον, ἀλλοδαπὸν κεφάλαιον, δὲν ἐννοοῦμεν μόνον τὸ ξένον κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον ἐπιζητεῖ τοποθέτησιν εἰς τὰς ὑπαναπτύκτους χώρας. Ἐννοοῦμεν καὶ τὸ κεφάλαιον τῶν Ἑλλήνων, τὸ ἀποκτηθὲν ἐξ ἐργασίας εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ εὑρισκόμενον εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Ἐννοοῦμεν καὶ τὸ κεφάλαιον τῶν Ἑλλήνων, τὸ ἀποκτηθὲν εἰς τὴν ἡμεδαπὴν καὶ μεταφερθὲν εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, λόγῳ ἀκριβῶς πολλῶν γεγονότων, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐσφαλμένης νομισματικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε εἴχομεν. Ἐὰν δὲν δυνηθῶμεν νὰ δημιουργήσωμεν τὰς προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν τὴν εἴσοδον εἰς τὴν χώραν αὐτὴν τῶν κεφαλαίων τούτων, δὲν θὰ δυνηθῶμεν ποτὲ νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὸν φυσικὸν πλοῦτον τῆς χώρας. Δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὴν ἐργασίαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἦτο ἀπαραίτητον, νὰ ληφθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς 9ης Ἀπριλίου. Διότι ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐδημιούργησε τὰς προϋποθέσεις τῆς κινήσεως πρὸς τὴν χώραν τῶν κεφαλαίων, τῶν ξένων κεφαλαίων, τῶν πάσης μορφῆς, εἰς τὴν ἀλλοδαπήν, εὑρισκομένων ἑλληνικῶν κεφαλαίων. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἐξ ὅσων εἶπον, ἠδυνήθην νὰ ἀποδείξω τὴν ἀναγκαιότητα τοῦ ληφθέντος μέτρου. Ἠδυνήθην νὰ θεμελιώσω τὴν ὀρθότητα τοῦ ληφθέντος οἰκονομικοῦ μέτρου. Ἠδυνήθην νὰ ἐμφανίσω πρὸ τῆς Βουλῆς ὅτι ἦτο ἀνάγκη, νὰ ἐξαλείψωμεν τὴν ὑφισταμένην μέχρι τῆς 9ης Ἀπριλίου ἐξωτερικὴν ὑπερτίμησιν τῆς δραχμῆς, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνω, παρεμποδίζει καὶ ἀναστέλλει τὴν παραγωγικὴν δραστηριότητα τῆς χώρας, ἡ ὁποία διαστρέφει τὴν πορείαν τῶν ἀδήλων πόρων καὶ ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὴν πρὸς τὴν χώραν κίνησιν τῶν ἀλλοδαπῶν κεφαλαίων. Θὰ πρέπει ἐν συνεχείᾳ νὰ εἰσέλθωμεν καὶ εἰς ὡρισμένας ἄλλας διαπιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν τὴν κριτικὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ βασικῶς ὀρθοῦ αὐτοῦ μέτρου. Καὶ γνωρίζομεν, ὅτι δύο ἦσαν κυρίως τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὰ βασικὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Πρῶτον, τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἡ νέα ἀποτίμησις τῆς δραχμῆς ἔναντι τοῦ δολλαρίου. Δεύτερον ἡ δυνατότης τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν. Ἠκούσθη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἰσοτιμία ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῆς δραχμῆς καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐξισοῦντο αἱ δυνάμεις αὗται. Ἡ διαπίστωσις τῆς ἀνισοτιμίας ἑνὸς νομίσματος, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ κατὰ τρόπον ἐμπειρικὸν καὶ κατὰ τρόπον ἐπιστημονικόν. Διὰ νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω, δὲν θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὸν ἐμπειρικὸν τρόπον ἀποδείξεως. Θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ μόνον περὶ τοῦ ἐπιστημονικοῦ τρόπου ἀποδείξεως, διότι οὗτος θὰ μᾶς δώσῃ τὴν δυνατότητα νὰ κρίνωμεν, ἐὰν ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὁρίσῃ ὡς σημεῖον, ὡς νέον σημεῖον συναντήσεως δραχμῆς καὶ δολλαρίου τὰς 30.000 δρχ. ἦτο ὀρθή, ὅπως ἡμεῖς, ὅπως ὁ ὁμιλῶν ὑποστηρίζει. Τὴν θεωρίαν αὐτὴν τῆς ἐξακριβώσεως τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων, ἑνὸς νομίσματος εἰσήγαγε, τὸ πρῶτον εἰς τὴν ἐπιστήμην, ἕνας σοφός, πράγματι, καθηγητής, ὁ καθηγητὴς Κάσσελ. Ὁ καθηγητὴς Κάσσελ μεταχειριζόμενος διαφόρους δείκτας καὶ ἰσοσταθμίζων αὐτούς, εὗρε, διεπίστωσε, τὴν συνάντησιν τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων ἑνὸς νομίσματος, Εἶναι, πράγματι, περίεργον, ὅτι εἰς τὴν θεωρίαν αὐτὴν τοῦ Κάσσελ, συνεφώνησαν ὅλοι οἱ θεωρητικοὶ οἰκονομολόγοι. Εἶναι σπάνιον φαινόμενον νὰ συμπίπτῃ ἡ γνώμη ἐπὶ ἑνὸς οἰκονομικοῦ φαινομένου τὸ σύνολον τῶν θεωρητικῶν οἰκονομολόγων. Ὀφείλω ὅμως νὰ κάμω μίαν διευκρίνησιν. Συμφωνοῦν οἱ οἰκονομολόγοι εἰς τὸ ὅτι ἡ μέθοδος Κάσσελ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς δώσῃ κατὰ τρόπον ἀπόλυτον, τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀνισοτιμίας ἢ τῆς ἰσοτιμίας τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων. Λέγουν, ὅμως, ὅλοι, καὶ αὐτὸς ὁ Κάσσελ, ὅτι ἐνῷ ἡ μέθοδος ἀποδεικνύει κατὰ τρόπον ἀπόλυτον τὴν ἀνισοτιμίαν ἢ τὴν ἰσοτιμίαν τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων ἑνὸς νομίσματος, ἐν τούτοις τὸ σημεῖον τῆς συναντήσεως, δὲν δύναται νὰ τὸ ἀποδείξῃ κατὰ τρόπον ἀπόλυτον. Τὸ ἀποδεικνύει κατὰ τρόπον ἐνδεικτικόν. Πέραν τῆς ἰσοσταθμίσεως τῶν δεικτῶν, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος χειρίζεται τὴν σταθεροποίησιν ἑνὸς νομίσματος, ὀφείλει νὰ ὁδηγηθῇ ἀπὸ τὴν διαίσθησίν του, ἢ ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα διαθέτει. Δὲν ἀποδεικνύει δὲ κατὰ τρόπον ἀπόλυτον τὸ σημεῖον τῆς συναντήσεως ἡ μέθοδος αὐτή, διότι οἱ δεῖκται, τοὺς ὁποίους χειρίζεται, ἐν προκειμένῳ ὁ τιμάριθμος χονδρικῆς πωλήσεως, δὲν δημιουργοῦνται εἰς ὅλα τὰ Κράτη ἀπὸ τὰ ἴδια στοιχεῖα. Ἄλλα στοιχεῖα εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διαμορφώνουν τὸ ὕψος τοῦ τιμαρίθμου τῆς χονδρικῆς πωλήσεως εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, καὶ ἄλλα στοιχεῖα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα διαμορφώνουν τὸ ὕψος τοῦ τιμαρίθμου τῆς χονδρικῆς πωλήσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἄλλη ἡ δασμολογικὴ πολιτική, ἄλλη ἡ προστασία τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἄλλο τὸ πλῆθος τῶν οἰκονομικῶν φαινομένων καὶ στοιχείων, τὰ ὁποῖα διαμορφώνουν τοὺς διαφόρους τιμαρίθμους. Εἰς οὐδένα Κράτος, ὁ τιμάριθμος, οἱοσδήποτε τιμάριθμος, εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθῇ κατὰ τρόπον ἀπόλυτον μὲ τὸν ἀντίστοιχον τιμάριθμον ἑνὸς ἄλλου Κράτους καί, κατὰ συνέπειαν, ἐνδεικτικὸν εἶναι τὸ σημεῖον τῆς συναντήσεως τῶν δεικτῶν κατὰ τὸν χειρισμὸν τῆς μεθόδου Κάσσελ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ὁδηγηθῶ εἰς τὴν περαιτέρω πορείαν μου ἀπὸ τὸ σημεῖον συναντήσεως ἀγοραστικῆς δυνάμεως δραχμῶν μὲ δολλάριον, τὸ ὁποῖον διεπίστωσεν ὁ καθηγητὴς κ. Βαρβαρέσσος, διὰ νὰ ἀποδείξω τὴν ὀρθότητα τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ λέγω, ὅτι θὰ προτιμήσω νὰ ὁδηγηθῶ ἀπὸ τὴν ἰσοτιμίαν δραχμῆς πρὸς δολλάριον τὴν ὁποίαν διεπίστωσεν, ὁ καθηγητὴς κ. Βαρβαρέσσος, διότι, νομίζω, ὅτι ἐνῷ εἷς ἕκαστος ἐξ ἡμῶν δικαιοῦται καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ γνώμην, ἰδίαν γνώμην ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν θεμάτων, δὲν νομίζω, ὅτι δύναται νὰ παραγνωρίσῃ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν στατιστικῶν στοιχείων, ὁ καθηγητὴς κ. Βαρβαρέσσος, δικαιοῦται τὸ προβάδισμα. Καὶ ἡ ἐπιστημονική του πληρότης καὶ ἡ διεθνὴς σκοπιά του, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, εἶναι δυνατόν, εἶναι ἐπιβεβλημένον, νὰ τοῦ δίδουν τὸ προβάδισμα, ὡς πρὸς τὴν χρῆσιν τῶν στατιστικῶν στοιχείων καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐκτίμησιν τῶν στατιστικῶν δεδομένων. Κύριοι, ὁ καθηγητὴς Βαρβαρέσσος, διεπίστωσε συνάντησιν δραχμῆς καὶ δολλαρίου εἰς τὰς 25.000 δρχ. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, κύριοι συνάδελφοι, τότε ὀφείλομεν, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν σκέψιν μας. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ δραχμὴ καὶ τὸ δολλάριον συναντῶνται εἰς τὸ σημεῖον τῶν 25.000 δραχμῶν, τότε ἐφ’ ὅσον τὸ νέον σημεῖον συναντήσεων εἶναι ὑψηλότερον τοῦ προηγουμένου, ἐν προκειμένῳ τῶν 15.000 δραχμῶν, εἶναι φυσικὸν τυχὸν υἱοθετούμενον διὰ τὴν νέαν σταθεροποίησιν νὰ δημιουργήσῃ ἕνα ὑψηλότερον ἐπίπεδον ἐσωτερικῶν τιμῶν. Ἐὰν θέλωμεν νὰ δώσωμεν εἰς τὴν νέαν σταθεροποίησιν τοῦ νομίσματος τὸ χρονικὸν ὅριον τῆς τεχνητῆς, τρόπον τινὰ ἀναπνοῆς, δηλαδὴ νὰ προσφέρωμεν εἰς τὴν ὑπεύθυνον οἰκονομικὴν ἀρχὴν τὴν δυνατότητα νὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἐσωτερικῶς ἀπαραίτητα, τὰ βασικῶς καὶ ὀργανικῶς ἀναγκαῖα οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ τῆς ἐπιτρέψουν νὰ δημιουργήσῃ τὴν μόνιμον σταθερότητα τοῦ νομίσματος εἰς τὸ νέον σημεῖον, τότε πρέπει ἡ σταθεροποίησις, ἡ νέα σταθεροποίησις νὰ εἶναι εἰς ὑψηλότερον σημεῖον τῶν 25.000 δραχμῶν. Πρέπει, δηλαδή, νὰ εἶναι τοὐλάχιστον, εἰς τὸ σημεῖον τῶν 28.000 ἕως 30.000 δραχμῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Κ. Ροδόπουλος). Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρχε μία ἀπορία μεταξὺ τοῦ σημείου τῶν 28–30.000 μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἡ διαφωνία αὕτη θὰ ἦτο συζητήσιμος. Ἐφ’ ὅσον ὅμως τὸ σημεῖον τῆς διαφωνίας εὑρίσκεται κάτω τῶν 28.000, τότε, κατὰ τὴν γνώμην μου, εἶναι ἀπορριπτέα. Εἶναι ἄλλωστε φυσικόν, μία οἰκονομία μικρὰ ὡς ἡ Ἑλληνική, μὲ ἐξάρτησιν ἀπὸ τοὺς ἀδήλους αὐτῆς πόρους, μὲ ἀνεκμεταλλεύτους πόρους, νὰ ὀφείλῃ καὶ νὰ πρέπῃ νὰ διεγείρῃ τὰς παραγωγικάς της δυνάμεις, νὰ ἔχῃ ἐλαφρῶς ὑποτιμημένον νόμισμα, ἔναντι τῶν νομισμάτων τῶν ἄλλων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν βιωσίμους οἰκονομίας. Κατὰ ἕνα παρόμοιον τρόπον, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἐδημιουργήθη ἀνάλογος συζήτησις μὲ τὴν παροῦσαν. Τὸ 1928, ὅταν ἔκαμε τὴν σταθεροποίησιν, ὁ ἀείμνηστος Καφαντάρης, εὑρέθη πρὸ διαφωνίας θεωρητικῶν καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐξ ὅσων ἐνθυμοῦμαι, οἱ καθηγηταὶ Δερτιλῆς καὶ Ζολώτας διεπίστωσαν, ὅτι ἡ ἐξίσωσις τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων τῆς δραχμῆς εὑρίσκετο εἰς τὰς 328 δραχμάς. Περαιτέρω, ἀπομονώνοντες τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐνόμισαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπομονώσουν, διὰ νὰ καταστήσουν περισσότερον ὁμοειδῆ τὴν σύγκρισιν τῶν τιμαρίθμων τῶν δύο χωρῶν, ἐν προκειμένῳ τῆς Ἀγγλίας—διότι τότε ἡ Ἀγγλία ἦτο κυριαρχοῦσα οἰκονομικὴ δύναμις—εὕρισκον, ὅτι τὸ σημεῖον τῆς συναντήσεως δραχμῆς μὲ Ἀγγλικὴν λίραν ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ 340. Τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὑπεστήριξε καὶ ὁ ἀείμνηστος Ζαβιτσιᾶνος, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Παρὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν εὐθύνην της καὶ ἐν γνώσει καὶ τῶν ἄλλων στοιχείων, τὰ ὁποῖα συνιστοῦν τὸ ἰδιόρρυθμον τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, ἀπεφάσισε τὴν σταθεροποίησιν τῆς δραχμῆς μὲ τὴν λίραν εἰς τὰ 375 καὶ ὄχι εἰς τὸ 328 ἢ τὸ 340. Διὰ ν’ ἀντιληφθῶμεν πόσον ἐνδεικτικὸν εἶναι τὸ σημεῖον τῆς συναντήσεως, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐμφανίζει ἡ μέθοδος τῆς ἰσοσταθμίσεως τῶν δεικτῶν, θὰ προσθέσω καὶ τοῦτο. Θὲν ἦτο μόνον, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ντὲ γιοῦρε σταθεροποίησις. Ἐγένετο καὶ ντὲ φάκτο σταθεροποίησις εἰς τὰ 375. Ἐφ’ ὅσον, κύριοι, ἀκολουθοῦντες τὰς σκέψεις καὶ τὰς στατιστικὰς ἐκτιμήσεις τοῦ καθηγητοῦ κ. Βαρβαρέσσου, λογικῶς συνάγομεν, ὅτι ἡ σταθεροποίησις ἔπρεπε νὰ πραγματοποιηθῇ μεταξὺ τῶν 28–30.000, νομίζομεν, ὅτι δὲν ὑφίσταται περαιτέρω θέμα, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο, διὰ νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι ὀρθὴ εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἐξεδηλώθησαν ὡρισμέναι ἀνησυχίαι. Εἶπον, οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι κινδυνεύει τὸ ἐπίπεδον τῶν τιμῶν καὶ ἠκούσθησαν διάφοροι κατηγορίαι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι—ὁμολογῶ— δὲν δύνανται νὰ εὕρουν δικαίωσιν. Παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας καταβάλλω καὶ τὰς ὁποίας, ἐλπίζω, ὅτι ἔχετε διαπιστώσει, εἰς τὸ νὰ μὴ προκαλῶ ποτὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν μὲ χαρακτηρισμούς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαπιστώσω, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, δὲν ἦτο καλόπιστος ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν αὕτη. Κατηγόρησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ ἀντίρροπα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε κατὰ τὴν περίοδον μετὰ τὴν 9ην Ἀπριλίου. Κύριοι, βεβαίως, ἐκφράζω τὰς ἰδικάς μου γνώμας. Δὲν ἐκφράζω τὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλά, κύριοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι, μὲ πεῖραν δημοσίας ζωῆς καὶ ἔχοντες, τὰ οἷα ἔχουν ἀναμφισβήτητα στοιχεῖα καὶ προσόντα, οἷα ἔχουν οἱ ἀγορηταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ συγχέουν τὴν μεταβατικὴν περίοδον τῆς ἀναπροσαρμογῆς, τὴν πολιτικὴν τῆς μεταβατικῆς περιόδου τῆς ἀναπροσαρμογῆς, μὲ τὴν παγίαν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλαμβάνοντο κατὰ τὴν μεταβατικὴν περίοδον τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἀνάγονται εἰς τὴν στρατηγικήν. Εἶναι μέσα, ἡ χρησιμοποίησις τῶν ὁποίων, θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὁδηγήσῃ τὸ πλοῖον πρὸς τὸν τελικόν του προορισμόν. Ἐξαρτῶνται, βεβαίως, τὰ μέσα, ἀπὸ τὴν ἰδιοσυγκρασίαν, ἐὰν θέλετε ἀπὸ τὴν φυσιογνωμίαν τοῦ χειριζομένου ὑπευθύνως τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας. Πῶς ἦτο δυνατὸν μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔλαβεν ἕνα τόσον ριζοσπαστικὸν μέτρον, εἰς μίαν οἰκονομίαν τόσον εὐπαθῆ, νὰ μὴ ἀκολουθήσῃ ἕνα ὡρισμένον σχέδιον στρατηγικῆς; Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ κριθῇ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, δὲν εἶναι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβε κατὰ τὴν περίοδον τὴν μεταβατικήν. Εἶναι, ἐὰν κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑπερνικήσῃ τὰς δυσχερείας. Καὶ μᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀγορητὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ κ. Μητσοτάκης, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνίκησε τὴν ψυχολογικὴν νίκην. Ἐφ’ ὅσον ἡ στρατηγικὴ ποὺ ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις τῆς προσέφερε τὸ μέγιστον στοιχεῖον, τὴν ψυχολογικὴν νίκην, κατὰ τὴν περίοδον τὴν μεταβατικήν, τί τὴν θέλομεν τὴν κριτικὴν ἐπὶ τῶν κατ’ ἰδίαν μέτρων; Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι τὰ μέτρα αὐτά, τὰ ἔστω ἀντίρροπα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν μεταβατικὴν περίοδον, ὀφείλουν νὰ κριθοῦν ἐξ ἀποτελέσματος. Ἐὰν δηλ. κατώρθωσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁδηγήσῃ τὸ πλοῖον εἰς τὸν προορισμόν του ἀσφαλῶς, μέσῳ ὅλων αὐτῶν τῶν ὑφάλων καὶ ἐμποδίων, τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἐν πολλοῖς ἐκ τῶν διαφόρων δυσμενῶν προγνωστικῶν τῶν διατυπωθέντων ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, εἴτε ὑπὸ τῶν δημοσιογραφικῶν ὀργάνων αὐτῆς. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἠδυνήθη νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸν λιμένα καὶ νὰ νικήσῃ τὴν ψυχολογικὴν μάχην, τότε ἀναμφισβητήτως, τὰ μέτρα αὐτὰ ἔχουν τὴν δικαίωσίν των. Περαιτέρω, ἐὰν πρόκειται νὰ κρίνωμεν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ νίκην εἰς τὸ θέμα τῶν τιμῶν ἀπὸ ἀπόψεως μακροπροθέσμου, ὀφείλομεν νὰ ἀναμείνωμεν τὰς διαπιστώσεις ταύτας. Ἄλλωστε καὶ ὁ ἐκ τῶν Ἀρχηγῶν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Παπανδρέου, μᾶς εἶπεν: «Θὰ ἀναμείνωμεν τὸν Σεπτέμβριον». Ἐάν, ὅμως, θέλωμεν νὰ ὁδηγηθῶμεν ἀπὸ τὴν λογικὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰ ἑξῆς: Καὶ τοῦτο διὰ νὰ βεβαιωθῶμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου θὰ νικήσῃ. Ὀφείλομεν, λοιπόν, νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν μας, ὅτι γενικῶς τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενα προϊόντα ἐπηρεάζουν τὸν σχηματισμὸν τῶν διαφόρων δεικτῶν κατὰ ἕνα 20% περίπου. Πέραν αὐτοῦ, ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ἐπὶ συνόλου εἰσαγωγῶν 240 ἑκατομμυρίων, τὰ 108 ἑκατομμύρια δολλάρια εἰσήγοντο μὲ δολλάριον εἰς τιμὴν πολὺ ἀνωτέραν τῶν 15.000. Καὶ πέραν αὐτοῦ εἴχομεν καὶ τὴν ἐσωτερικὴν διαμόρφωσιν τῶν τιμῶν μὲ τὰς ὑψηλοτέρας δυνατὰς τιμάς, διότι ἡ πολυμορφία τῶν ἰσοτιμιῶν αὐτῶν, ἐπέτρεπεν εἰς τὰς ἐπιχειρηματικὰς μονάδας νὰ ἀποκερδαίνουν ποσοστὰ ὑψηλοτέρου κέρδους. Ἐφ’ ὅσον λάβωμεν ταῦτα ὑπ’ ὄψιν μας, θὰ πεισθῶμεν, ὅτι ἡ νίκη καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, θὰ εἶναι ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλωστε, κύριοι, ἐὰν ἀναφερθῶμεν—ἐπειδὴ ἀνεφέρθησαν δεῖκται καὶ τιμάριθμοι,—εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῶν τιμῶν τῆς λιανικῆς πωλήσεως, θὰ πληροφορηθῶμεν, ὅτι ὁ τιμάριθμος λιανικῆς πωλήσεως, ἀφοῦ ἀνῆλθεν ἀπὸ τὰ 429,4 ποὺ ἦτο πρὸ τῆς 9ης Ἀπριλίου εἰς τὰ 432,4, τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, ἤτοι ἀπὸ 8–16 Μαΐου κατῆλθεν εἰς τὰ 430,1. Ἀντὶ δηλαδὴ νὰ ἔχωμεν ἄνοδον τοῦ τιμαρίθμου λιανικῆς πωλήσεως, ἔχομεν κάμψιν τοῦ τιμαρίθμου τούτου. Ἀπόδειξις τῆς ἀπολύτου ἐπιτυχίας τοῦ μέτρου τούτου τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ, ἀναμφισβητήτως. ἡ ὡς ἄνω πορεία τοῦ τιμαρίθμου λιανικῆς πωλήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ τελειώσω μὲ μίαν διαπίστωσιν. Ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν καὶ περισσότερον ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ὁ λαός, ὅτι ἡ σταθερότης ἑνὸς νομίσματος δὲν ἐξαρτᾶται οὔτε ἀπὸ τὰς εὐχὰς τοῦ λαοῦ, οὔτε ἀπὸ τὴν καλὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως, τῆς οἱασδήποτε Κυβερνήσεως. Ἀμείλικτοι οἰκονομικοὶ νόμοι καθορίζουν τὴν σταθερότητα ἑνὸς νομίσματος. Ἐὰν δὲν ἔχῃ ἕνα Κράτος ἰσοσκελισμένον προϋπολογισμὸν καὶ ἰσοσκελισμένον ἰσοζύγιον πληρωμῶν, δὲν θὰ δυνηθῇ ν’ ἀποκτήσῃ σταθερότητα νομίσματος. Τότε καὶ πάλιν, ὀφείλομεν δὲ νὰ τὸ εἴπωμεν, διὰ νὰ ἐπισημάνωμεν τὰς εὐθύνας μας ὡς βουλευταὶ καὶ ὡς Κυβέρνησις, ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὸ παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἠκολούθησαν καὶ τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅταν ἦσαν ἐν τῇ Κυβερνήσει, μετὰ τὴν σταθεροποίησιν Διομήδη, ὅτε ἐπανεπαύθησαν ἐντὸς τῆς τότε πραγματοποιηθείσης σταθεροποιήσεως καὶ ἐνόμισαν, ὅτι ἐπέλυσαν τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς χώρας, χωρὶς νὰ θελήσουν μὲ μέτρα ὀργανικὰ νὰ ἐξυγιάνουν τὴν οἰκονομίαν, θὰ εὑρεθῶμεν καὶ πάλιν πρὸ τῆς ἀνάγκης νὰ ἀποτιμήσωμεν ἐκ νέου τὴν δραχμήν. Ὀφείλομεν νὰ τὸ εἴπωμεν, ὄχι μόνον διὰ νὰ ἐπισημάνωμεν τὰς εὐθύνας μας, ἀλλὰ διὰ ν’ ἀντιληφθῇ καὶ ὁ λαὸς πῶς πρέπει νὰ διαμορφώνῃ τὴν ἀντίδρασίν του ἔναντι τῶν οἰκονομικῶν μέτρων τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἢ οἱασδήποτε ἄλλης Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς 9ης Ἀπριλίου βεβαίως δὲν προσέφερεν εἰς τὴν χώραν τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Ὑποστηρίζομεν ὅμως, ὅτι ἐδημιούργησεν ἡ ἀπόφασις τῆς 9ης Ἀπριλίου μίαν ἐκ τῶν προϋποθέσεων, τὴν κυριωτέραν τῶν προϋποθέσεων, αἱ ὁποῖαι μᾶς ὁδηγοῦν εἰς τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Ἢ, ἐὰν θέλετε, ἐξηλείψαμεν διὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοὺς δυσμενεῖς παράγοντας, οἱ ὁποῖοι ἐδημιουργοῦντο ἐκ νομισματικῶν λόγων καὶ ἐκ τηρουμένης ἐσφαλμένης νομισματικῆς πολιτικῆς. Πέραν τούτου, ἀπαιτοῦνται μέτρα ὀργανικά, μέτρα ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομίας ἐν τῷ συνόλῳ της. Δι’ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι μὲ τὰ ἔκτακτα μέτρα πρὸς ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι μὲ τὰ μέτρα πρὸς περιστολὴν τῶν κρατικῶν δαπανῶν, ὅπως ὁ περιορισμὸς τῶν αὐτοκινήτων, καὶ μὲ τὰ ἄλλα παράλληλα μέτρα ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἔχει τὴν ἀπόφασιν νὰ βαδίσῃ πρὸς ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομίας. Ἐπαναλαμβάνομεν, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς 9ης Ἀπριλίου, δημιουργεῖ τὰς προϋποθέσεις τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομίας μας. Τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς χώρας, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι, ἀναμφισβητήτως, δυσχερές, εἶναι πολύπλευρον, εἶναι πολύπλοκον. Διὰ νὰ εὕρῃ τὴν δυνατὴν ἐπιτυχῆ ἀντιμετώπισιν χρειάζεται Κυβέρνησις ἰσχυρά, Κυβέρνησις σταθερά, καὶ Κυβέρνησις ἱκανὴ νὰ ἀντιληφθῇ τὸ σύνολον τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος καὶ ἀποφασισμένη νὰ προσδώσῃ εἰς τὸ πρόβλημα τοῦτο τὴν ἐκ τῶν πραγμάτων δυνατὴν λύσιν. Πιστεύομεν ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς 16 Νοεμβρίου προσέφερε τὰ δύο αὐτὰ δεδομένα εἰς τὴν χώραν μας. Πιστεύομεν, ὅτι ἐὰν ἀκολουθήσωμεν εἰς τὸν ἀνηφορικὸν του δρόμον τὸν Στρατάρχην Παπάγον, θὰ δυνηθῶμεν νὰ προσφέρωμεν εἰς τὴν χώραν αὐτὴν τὴν δυνατὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα, καὶ τὸ μονίμως σταθερὸν νόμισμα. Θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀναβιβάσωμεν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ καὶ νὰ καταστῶμεν, ὡς χώρα καὶ ὡς λαός, αὐτοδύναμοι οἰκονομικῶς εἰς τὸν εὐρωπαϊκὸν χῶρον. (Χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§14Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὴν ἔκπληξιν καὶ τὴν ἀπογοήτευσιν τὴν ὁποίαν ἠσθάνθην ὅταν συνεζητεῖτο ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων κ. κ. ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἡ ἐπερώτησις διὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν, ἐδοκίμασα κατὰ μείζονα λόγον καὶ κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως. Καὶ τότε ὅταν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἀντιμετωπίζουσα μίαν κατάστασιν ἄνευ προηγουμένου εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία ὡδηγεῖτο πρὸς τὴν πτώχευσιν, ἔλαβε πράγματι τὴν ρωμαλέαν ἀπόφασιν νὰ τὴν ἐξυγιάνῃ διὰ τῆς συγχωνεύσεως μετὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Οὐρανομήκεις διαμαρτυρίαι ἠκούσθησαν ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης, ὅτι καταληστεύεται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Καὶ ὅταν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπικυρώσεως τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης ἤχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ τὸ ἐνθυμεῖσθε παραδόξως ἠκούσαμεν τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διαμαρτυρομένους, διότι καταληστεύονται οἱ μέτοχοι τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ὅταν διὰ τοῦ ραδιοφώνου ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνήγγειλε τὴν ρωμαλέαν καὶ πάλιν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀναπροσαρμογὴν τοῦ νομίσματος, ἵνα παύσῃ ὁ λαβύρινθος τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων καὶ πάλιν ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ διὰ τοῦ τύπου καὶ διὰ τῆς ἐπερωτήσεως ἠλάλαξε καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν θὰ συνήγειρε τὸ Ἔθνος, ἵνα ἀποσοβήσῃ τὴν ἀπειλουμένην τάχα καταστροφήν. Ἐὰν παρακολουθήσωμεν τὰς δηλώσεις τοῦ φιλίου τύπου κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας μετὰ τὴν 9ην Ἀπριλίου καὶ ὅσα ἀνεπτύχθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ πάλιν θὰ ἴδωμεν ὅτι δὲν εἶναι συνεπὴς πρὸς αὐτὴν ἡ Ἀντιπολίτευσις, διότι ἐνῷ τὴν πρώτην ἡμέραν διεκήρυξαν, ὅτι εἶναι ὀλέθριον τὸ ἐγχείρημα ἄλλοι ἐξ αὐτῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παραδέχονται τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἀλλὰ δὲν τοὺς ἀρέσῃ ὁ μήνας, δὲν τοὺς ἀρέσῃ ὁ τρόπος, δὲν τοὺς ἀρέσῃ τὸ ὕψος τοῦ δολλαρίου. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς γνωστὸν τὸ πρῶτον ἐξελέγην βουλευτής. Ὅταν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Τραπεζιτικοῦ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, διὰ πρώτην φορὰν ἐνόμισα ὅτι εἶχον τὸ δικαίωμα ν’ ἀποδώσω πολιτικὰς εὐθύνας καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον τέως Ἀρχηγὸν τοῦ τέως Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ νῦν συναρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, διὰ τὸ κατάντημα τῆς Τραπέζης, διότι ἦτο ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅταν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα παρεδόθη εἰς τὴν Κομματικὴν ἐκείνην Διοίκησιν. Καὶ ἤκουσα τότε ἕναν ἀξιότιμον συνάδελφον νὰ με κατηγορῇ, ὅτι δὲν εἶναι ἔντιμον ἐπειδὴ ἦτο ἀπών, δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἐλέγξω τὸν ἀξιότιμον κ. Παπανδρέου καὶ νὰ τοῦ ἀποδώσω πολιτικὴν εὐθύνην διὰ τὸ κατάντημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ὅμως, Κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσατε ὅλους τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ἐπιτίθενται κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι μόνον ἀπών, ἀλλ’ αὐτὴν τὴν στιγμὴν μοχθεῖ καὶ ἀγωνίζεται εἰς τὴν πέραν τοῦ Ἀτλαντικοῦ μεγάλην σύμμαχον, διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος. Ἐκεῖ ἀγωνιζόμενος ἔγινε αἰτία νὰ ἐξυμνεῖται ἡ Ἑλλὰς καὶ διὰ τῆς ἐνεργείας του ἐπέτυχε ν’ ἀναγνωρίζωνται αἱ θυσίαι τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ διακηρυχθῇ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔχει τὸν καλλίτερον στρατὸν τοῦ κόσμου. (Χειροκροτήματα). Ἐξεπλάγην δι’ αὐτὴν τὴν τακτικὴν τῶν ἀντιπάλων καὶ ἦλθε εἰς τὴν μνήμην μου τὸ ἀρχαῖον ρητὸν «Σοφὸς Σοφοκλῆς, σοφώτερος Εὐριπίδης, ἁπάντων δὲ ἀνδρῶν σοφώτατος Σωκράτης». Ἐπιθετικὸς ἦτο ὁ κ. Μητσοτάκης, ἐπιθετικώτερος ὁ κ. Ζίγδης ἁπάντων δὲ τῶν ρητόρων ἐπιθετικώτατος ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου. Καὶ συνέβησαν ταῦτα διὰ νὰ πληρωθῇ τὸ ρητόν, ὄχι τῆς γραφῆς, ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πιστεύει ὁ λαός, ὅτι ὅσοι μεθίστανται εἰς τὸ ἀντίπαλον στρατόπεδον εἶναι οἱ πλέον ἀδιάλακτοι ἐχθροί, κατὰ τῶν τέως συναδέλφων των. Ἐὰν ἔφυγεν ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐπήγαινε εἰς τὸν Συναγερμὸν ὁ κ. Παπανδρέου, τότε ὁ κ. Μητσοτάκης ὁ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ συνεργάτης γνωρίζετε πῶς θὰ τὸν ἀπεκάλῃ; Διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸν «Ἐθνικὸν Κήρυκα» τῶν Χανίων ὁ ὁποῖος ἐκδίδεται ὑπὸ τοῦ κ. Μητσοτάκη. Ὅταν προεκλογικῶς ὁ κ. Γαλανάκης ὑποψήφιος βουλευτὴς Ἡρακλείου προσεχώρησε εἰς τὸν Συναγερμόν, ἔγραφεν ὁ κ. Μητσοτάκης, εἶναι «ἐξωμότης», διότι προσεχώρησε εἰς τὸν Συναγερμόν. Ἐγὼ δὲν δέχομαι αὐτὴν τὴν κατηγορίαν καὶ ἀντιθέτως ἐπειδὴ γνωρίζω τὸν ἀξιότιμον κ. τέως Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ νῦν Συναρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι εἶναι εἷς ἐκ τῶν διακεκριμένων ρητόρων, ὁ ὁποῖος τιμᾶ τὸ βῆμα τοῦτο, ἀπὸ δεκαετηρίδων καὶ τὸν παρηκολούθησα ἀπὸ μακροῦ, δύναμαι νὰ σᾶς ἀναγνώσω πῶς διετύπωνε ἄλλοτε τὰς ἀπόψεις του καὶ οὕτω θ’ ἀποδειχθῇ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις διεκδικεῖ τὴν δόξαν τῶν ἀντιφάσεων ἐπὶ τῆς πολιτικῆς της, ἢ θὰ κρίνετε εἰς ποῖον ἀνήκει τὸ πρωτάθλημα τῶν ἀντιφάσεων τῆς παλινοδίας καὶ τῆς ἀλλοπροσάλλου πολιτικῆς;

§15Κ. ΜΑΡΗΣ. Ὅλοι οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀπέφυγον προσωπικὰς ἐπιθέσεις. Σεῖς ἐπιτίθεσθε ἐναντίον ἀπουσιάζοντος συναδέλφου. Τὴν πολιτικὴν Παπανδρέου κρίνομεν ἐδῶ ἢ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως Παπάγου;

§16Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Πρέπει νὰ λεχθοῦν καὶ μερικαὶ ἀλήθειαι. Ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον ἑνὸς Ὑπουργοῦ, ἀπόντος, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, αὐτὴν τὴν στιγμὴν μοχθεῖ διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἡ ἐφημερὶς «ΕΛΛΑΣ», τὸ ἐπίσημον ὄργανον τοῦ κ. Παπανδρέου, εἰς τὸ ὑπὸ ἡμερομηνίαν 25–9–49 φύλλον, ὅταν ἐγένετο ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῆς δραχμῆς καὶ ἀπὸ 5.000 τὸ δολλάριον καθωρίσθη τότε 15.000, καθὼς θὰ ἐνθυμῆσθε, ἐπὶ Κυβερνήσεως Ἀλεξάνδρου Διομήδη, εἰς τὴν πρώτην σελίδα καὶ εἰς στήλην κυρίου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον δὲν φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Παπανδρέου, ἀλλά, ἐφ’ ὅσον ἦτο τὸ ἐπίσημον ὄργανον αὐτοῦ καὶ δὲν ἀνέγραφε ἔστω ΕΛΕΥΘΕΡΑΙ ΓΝΩΜΑΙ, ἀσφαλῶς υἱοθετῆτο παρ’ αὐτοῦ, κατὰ τὴν τότε ἀναπροσαρμογήν, ἐδέχετο ὁ κ. Παπανδρέου ταῦτα καὶ παρακαλῶ ἀκούσατε: «Ἐφημερὶς «ΕΛΛΑΣ» Κυριακὴ 25 Σεπτεμβρίου 1949 Τώρα ποὺ ἡ δραχμὴ ἀπέκτησε τὴν φυσιολογικήν της ἰσοτιμίαν, εἶναι καιρὸς ν’ ἀποκτήσωμεν συνειδητὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἱκανὴν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν προώθησιν τῶν παραγωγικῶν μας δυνάμεων, τὴν διείσδυσιν τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων μας εἰς τὰς ξένας ἀγοράς, τὴν συγκέντρωσιν καὶ ἀξιοποίησιν τῶν συναλλαγματικῶν μας πόρων. Ἦτο πράγματι ἐκπληκτικὴ ἡ ἐπιμονή μας νὰ προσκολλώμεθα εἰς ἕνα λαβύρινθον οἰκονομικῶν σχέσεων, ἀνισορρόπων περιπεπλεγμένων περιπλοκῶν, αἱ ὁποῖαι ἐδηλητηρίαζον τὴν οἰκονομικήν μας ἀτμοσφαῖραν. Δοκιμάζομεν μὲ τὴν λῆψιν τῶν νέων οἰκονομικῶν μέτρων τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ πρωτοπόρου εἰσηγητοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν δημιουργίαν μιᾶς καλυτέρας αὔριον. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι βαρὺ εἶναι τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν πρέπει ὅμως οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ν’ ἀμφιβάλωμεν, ὅτι αὕτη ἔχει τὰ δεδομένα νὰ ἐπιβληθῇ καὶ νὰ τερματίσῃ τὸν φαῦλον κύκλον τῶν οἰκονομικῶν σχέσεων. Ἀπὸ ἀπόψεως γενικῆς, ὅταν εὑρισκώμεθα πρὸ ὑποτιμήσεως τοῦ νομίσματος μιᾶς χώρας, εἶναι φυσικὸν νὰ δημιουργοῦνται καὶ τὰ δεδομένα τῶν ἀναπροσαρμογῶν τῶν τιμῶν. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἱκανότητα τῶν Κυβερνώντων νὰ λάβουν ἀποφασιστικὰ καὶ εὔστοχα μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἐμποδίσουν τὸ ἀνέβασμα τῶν τιμῶν». Καὶ προσθέτω ἐγώ. Ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Μητσοτάκη, βουλευτοῦ Χανίων, ὁ ὁποῖος ὡμολόγησε χθὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε, ἐκέρδισε τὴν πρώτην ψυχολογικὴν μάχην διὰ τὰς τιμάς. Καὶ δὲν ὑπάρχει, βεβαίως, οὐδεὶς νὰ ἀμφιβάλῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Παπάγου ἔχει τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβληθῇ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν εἰς τὰ φυσιολογικά της ἐπίπεδα. (Χειροκροτήματα). Καὶ προχωρεῖ τὸ ἐπίσημον ὄργανον τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων: «Εὑρισκόμεθα εἰς ἰδιόρρυθμον σχέσιν. Ἔχομεν ψευδῆ ἐπίσημον συναλλαγματικὴν ἰσοτιμίαν, ἀλλὰ τὸ κόστος τῆς ζωῆς ἔχει διαμορφωθῆ μὲ τὰς συναλλαγματικὰς ἰσοτιμίας. Ἡ ἀξιοποίησις ἐξ ἄλλου τῶν μεταναστευτικῶν καὶ ναυτιλιακῶν ἐμβασμάτων, ὡς καὶ τῶν Ἑλληνικῶν κεφαλαίων τῆς ἀλλοδαπῆς, θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν εἰσαγωγὴν περισσοτέρων ἀγαθῶν». Ταῦτα ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, διὰ τὴν στήλην τοῦ ἐπισήμου ὀργάνου του. Καὶ εἰς τὴν τετάρτην σελίδα τοῦ αὐτοῦ φύλλου ἔγραφε: «Ἐκκινοῦμεν ἐκ τῆς ἀρχῆς, ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ὑγιὴς λειτουργία οἰκονομίας ἄνευ ἰσοσταθμίσεως τῶν συναλλαγματικῶν ἰσοτιμιῶν. Διὰ τὴν Ἑλλάδα ὅπου ὑπάρχει καθυστερημένος τεχνικὸς παραγωγικὸς ἐξοπλισμὸς καὶ ἀναρχία οἰκονομικῶν ἐκδηλώσεων, ἐπιβάλλεται ἡ δραχμὴ νὰ εἶναι Υ-ΠΟΤΙΜΗΜΕΝΗ ἔναντι τῶν ξένων νομισμάτων». Ταῦτα ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ κατόπιν τούτου, κύριοι, ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἐν τάξει ἢ ὄχι ἢ ποῖος εὑρίσκεται ἐν ἀταξίᾳ. Καὶ οἱ ἄλλοι ρήτορες, βεβαίως, ἐγένοντο μάντεις κακῶν, διότι τινὲς ἠθέλησαν, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ ἀμφισβητήσουν τὴν ἐπάρκειαν καὶ τὴν δυνατότητα τῆς Κυβερνήσεως νὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμάς, πρᾶγμα ἀσύμφορον, ἀψυχολόγητον καὶ—δύναμαι νὰ εἴπω—ὄχι καὶ πολὺ πατριωτικόν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου ἔδωσε τόσην τρομερὰν σημασίαν εἰς τὸ ληφθὲν μέτρον τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς δραχμῆς, τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ὥστε ἐδήλωσεν, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης «διεχώρισα τὰς εὐθύνας μου» Διεχώρισε τὰς εὐθύνας του ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, λόγῳ τοῦ ληφθέντος μέτρου. Ἀρχικῶς, εἶπε, βεβαίως, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου, ἡ ὁποία παρεῖχε μεγάλην ἐξουσιοδότησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἀξιότιμον κ. Μαρκεζίνην τὸν ἔκαμε νὰ εἶναι προσεκτικός, καίτοι εἰς τὰς ἐφημερίδας ἀνέγνωσα, ὅτι κατὰ τὴν εἰς Μυτιλήνην μετάβασίν του, κατὰ τὸ Πάσχα ἐρωτηθείς, διατί δὲν συμμετέσχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐδήλωσεν, ὅτι «δὲν ἐκλήθη νὰ συμμετάσχῃ». Ὁ κ. Νουλέλης καὶ οἱ κ.κ. βουλευταὶ ἐκ Μυτιλήνης αὐτὸ τὸ γνωρίζουν καὶ τὸ ἀνακαλῶ, ἐὰν ἀμφισβητηθῇ. Ἀλλ’ ἔχω ἐπίσημα πρακτικά, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἀναγνώσω. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 2ας Μαρτίου ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπε: «Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Λεβαδείας ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐκτεθοῦν αἱ ἀπόψεις πέραν κομματικῶν τοποθετήσεων. Ἀνταποκρίνομαι εὐχαρίστως εἰς τὴν ἐπιθυμίαν του. Εὑρίσκομαι ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ΑΠΗΛΛΑΓΜΕ-ΝΟΣ κομματικῶν δεσμεύσεων καὶ ΦΙΛΟΔΟΞΩ νὰ εἶμαι μία ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΕΘΝΙΚΗ Φωνὴ τῆς Βουλῆς. Αὐτὴν τὴν ἀποστολὴν ἔχω ΑΠΟΦΑΣΙΝ νὰ ἐπιτελέσω». Ἤθελε νὰ εἶναι ὁ Ἄρειος Πάγος ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ καὶ ἠκούσατε, πόσον ὑπῆρξεν ἀκάθεκτος κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τοῦ ὁποίου καὶ ἡ ἰδιοσυγκρασία δὲν τοῦ ἤρεσε καὶ ὁ στόμφος τὸν ἠνώχλει. Ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς καὶ τέως Ἀρχηγός, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπιτρέπει διακοπάς, καίτοι τὸν παρεκάλεσα νὰ ἔλθῃ νὰ μᾶς ἀκούσῃ, διὰ νὰ συζητήσωμεν καὶ διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς αὐτὰ δι’ ἡμᾶς τοὺς νέους βουλευτὰς συμβιβάζονται, δηλαδὴ ἄλλα νὰ λέγωμεν καὶ ἄλλα νὰ πράττωμεν δὲν μᾶς ἔκαμε τὴν τιμήν. Κύριοι, ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπείγεται νὰ ὁμιλήσῃ καὶ ὑπεσχέθην εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον καὶ θέλω νὰ τηρήσω τὴν ὑπόσχεσίν μου, ὅτι δὲν θὰ μακρηγορήσω, πρέπει νὰ τελειώνω. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐκεῖνο τὸ φιλοφρόνημα, τὸ ὁποῖον ἔρριξε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ὁ ἀξιότιμος κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἰπών, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ παραμείνῃ μὲ τὴν δόξαν τῶν ἀντιφάσεων διὰ τὴν πολιτικήν της, τὸ φιλοφρόνημα αὐτὸ τὸ ἀντιστρέφω καὶ λέγω, ὅτι τὸ γέρας τῶν ἀντιφάσεων δὲν ἀνήκει εἰς τὴν παράταξιν τὴν ἰδικήν μας, ἀλλὰ εἰς ἐκείνην καὶ εἰς τοὺς ἀρχηγούς της. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, κύριοι συνάδελφοι, ἐλθὼν εἰς τὴν Βουλήν, καθὼς γνωρίζετε εὗρεν ἐρείπια. Εὗρε μίαν χώραν, ἡ ὁποῖα ἔβαινεν οἰκονομικῶς πρὸς τὸ χάος. Ἀνέλαβε πράγματι μὲ γενναιότητα καὶ ἀποφασιστικότητα τὸν Ἡράκλειον ἆθλον νὰ ἐξυγιάνῃ τὰ οἰκονομικά, νὰ ἀνασυγκροτήσῃ τὴν χώραν καί, προχωρεῖ, πρὸς τὸ ἔργον του μὲ θάρρος, μὲ αὐταπάρνησιν πρὸς τὴν Πατρίδα, χωρὶς νὰ δίδῃ σημασίαν εἰς ὅλας ἐκείνας τὰς κραυγαλέας διαμαρτυρίας, αἱ ὁποῖαι ἄλλοτε μὲν ὑποστηρίζουν τὴν μίαν ἄποψιν καὶ ἄλλοτε ἀντιφάσκουν καὶ ὑποστηρίζουν τὴν ἐντελῶς ἀντίθετον. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἔδωσε μίαν ὑπόσχεσιν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι θὰ ἐργασθῇ διὰ τὴν εὐημερίαν του. Καθὼς γνωρίζετε, ἀμέσως προέβη εἰς ρωμαλέας ἐγχειρήσεις. Χιλιάδας αὐτοκινήτων περιέκοψε, πραγματοποιήσασα οἰκονομίας δεκάδων δισεκατομμυρίων, ἐν ᾧ αἱ ἄλλαι Κυβερνήσεις οὔτε μίαν ἑκατοντάδα δὲν ἐτόλμουν νὰ περικόψουν. Ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς συνεχίζει τὸ ἔργον αὐτό, συμφώνως μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι θὰ δημιουργήσῃ μία καλλιτέραν αὔριον καὶ ἰδίως ὅτι θὰ δώσῃ ὅλην του τὴν στοργὴν διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Θαύματα δὲν ὑπεσχέθη, οὔτε πρόκειται νὰ γίνωμεν θαυματοποιοί. Ἀλλὰ ἔχομεν ἐπίγνωσιν τῆς ἀποστολῆς μας, ὅτι ἡ ἀγάπη πρὸς τὴν Πατρίδα καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος χειμάζεται καὶ ἡ ἰδιαιτέρα μας στοργὴ πρὸς τὴν ἐπαρχίαν θὰ εἶναι τὸ κίνητρόν μας. Καί, πρέπει ὅλοι νὰ εἶναι βέβαιοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη, θὰ τὰ τηρήσῃ, καὶ ἔχει τὴν δύναμιν νὰ τὰ ἐφαρμόσῃ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον εἶχον ζητήσει οἱ βουλευταὶ κ.κ.

§18Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. καὶ Δ. Κυριάκου. Ἐπειδή, ὅμως ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ κ. Τσουδερὸς ἔχει τὸν λόγον συμφώνως τῷ Κανονισμῷ.

§19Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντ.). Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, εἶναι ἐκ τῶν σπουδαιοτάτων, τὰ ὁποῖα δύναται μία Βουλὴ νὰ συζητήσῃ. Εὐτυχῶς μέχρι τοῦ σημείου τούτου—ἡ ὥρα ἡ κακὴ νὰ μὴ τὸ ἀκούσῃ—ἡ συζήτησις διεξήχθη ὁμαλὴ καὶ ἐκρατήθη εἰς τοιοῦτον ὕψος, ὅπου τιμᾶ κάθε Κοινοβουλευτικὴν Συνέλευσιν. Ἐλπίζω, ὅτι ὅπως ἡ Συμπολίτευσις ἐσεβάσθη τοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατὰ τὸ ἴδιον μέτρον ἡ Ἀντιπολίτευσις θὰ παρακολουθήσῃ ταὺς λόγους τῆς Κυβερνήσεως ἄνευ διακοπῶν, μετὰ τῆς ἀπαιτουμένης προσοχῆς! Ὅτι ὑπῆρχεν ἀνάγκη μεταρρυθμίσεως τοῦ νομισματικοῦ μας συστήματος, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία. Δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Μὲ ἀπήλλαξεν ἄλλωστε, τοῦ κόπου αὐτοῦ ὁ συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν κ. Δερτιλῆς, ὁ ὁποῖος πραγματικῶς ἔκαμε μίαν λαμπρὰν ἀνάπτυξιν, τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τὴν μεταρρύθμισιν. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς τυραννήσω μὲ πολλοὺς ἀριθμούς. Ἄλλωστε, ἡ φύσις, ὄχι μόνον τοῦ θέματος, ἀλλὰ καὶ τὸ περιεχόμενον τῶν ἐρωτημάτων, τὰ ὁποῖα μᾶς ἐτέθησαν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως μοῦ ἐπιβάλλουν αὐτὸν τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως. Οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν ἐρωτώντων βουλευτῶν καὶ γενικῶς οἱ ὁμιλήσαντες ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔθεσαν κυρίως τὸ ἐρώτημα, διατὶ εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ἀναπροσαρμογῆς ηὐξήσαμεν τὴν κυκλοφορίαν, διότι ηὐξήσαμεν τὰς πιστώσεις καὶ διότι δὲν μᾶς λέγετε εἰς ποίους ἐδώσατε τὰς πιστώσεις αὐτάς. Θὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ἐρωτήματα καὶ κανεὶς νὰ μὴ ἀνυπομονήσῃ, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι μέχρι τοῦ τέλους τοῦ λόγου μου, θὰ εἶναι ἱκανοποιημένοι ὅλοι, ὅτι ἔλαβον τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημά τους. Ἐὰν μετὰ τὸ πέρας τοῦ λόγου μου ὑπάρχουν ἀκόμη ἀπορίαι, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ μὲ ἐρωτήσουν καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ τοὺς ἀπαντήσω. Ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία, κύριοι, πράγματι, ηὐξήθη, κατὰ τοὺς δύο μῆνας, Μάρτιον καὶ Φεβρουάριον κατὰ 48 δισεκατομ. Δίδω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μίαν ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν ἄλλωστε, προηγουμένως, διακόπτων τὸν συνάδελφον κ. Ζίγδην ἔδωσα, ὅτι ἐὰν ἐχρησιμοποιήσαμεν τὸ χρονικὸν διάστημα αὐτὸ εἰς αὐτὸ δὲν πταίομεν μόνον ἐμεῖς, ἀλλά, κυρίως, οἱ πρῶτοι ἐπερωτήσαντες δύο βουλευταὶ Ἡρακλείου. Κατὰ συνέπειαν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τηρήσω αὐτὴν τὴν βάσιν εἰς τὴν συζήτησιν. Ἀλλά, πλὴν τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τοὺς δύο αὐτοὺς μῆνας κατέθεσα ἀναλυτικὸν πίνακα ἐπὶ πλέον, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τοὺς μῆνας, Ἰανουάριον, Φεβρουάριον, Μάρτιον, Ἀπρίλιος καὶ Μάϊον. Θὰ παρατηρήσετε ἐκ τοῦ πίνακος αὐτοῦ, ὅτι ἡ κυκλοφορία, τὸ τέλος τοῦ 1952 ἦτο 2475 δισεκατομμύρια. Κατὰ τὸ τέλος τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου 1953 εἶχε περιορισθῆ εἰς 2366 δισεκατομμύρια. Τὸ τέλος Φεβρουαρίου εἰς 2340 δισεκατομμύρια. Τὸ τέλος Μαρτίου 2414 δισεκατομμύρια. Τὸ τέλος Ἀπριλίου 2466 δισεκατομμύρια καὶ τὴν 12 Μαΐου ἦτο 2465 δισεκατομμύρια. Καταθέτω ἐκ νέου τὸν πίνακα αὐτόν, ὡς συνέχειαν τοῦ λόγου μου, καθὼς καὶ τὸν πίνακα τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας τῶν ἐτῶν 1938 μέχρι τοῦ τέλους Μαρτίου 1953, εἰς τιμαριθμικὰς δραχμὰς βάσει τιμαρίθμου κόστους ζωῆς. Ἡ σχετικὴ ἀνάλυσις θὰ ἐπακολουθήσῃ. «Νομισματικὴ κυκλοφορία 1952 Δεκέμβριος 31 2.475.923 1953

Σημειώσεις–Παραπομπαὶ (α) Προσωρινοὶ ἀριθμοί. Σημείωσις: Ὁριστικοὶ μόνον οἱ ἀριθμοὶ 15ης καὶ τέλους μηνῶν». «Νομισματικὴ κυκλοφορία (Εἰς δισεκ. δραχμῶν).

Ἐκ τῆς συγκρίσεως τῶν ἀριθμῶν τοῦ πρώτου πίνακος διὰ τὸ 1952 πρὸς τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ 1952, βλέπομεν ὅτι καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα ἡ κυκλοφορία ἐτηρήθη ἐντὸς ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ὁρίου. Βεβαίως δὲν ἀρνοῦμαι, ἄλλως τε οἱ ἀριθμοὶ τὸ ὁμολογοῦν, ὅτι κατὰ τὸ χρονικὸν αὐτὸ διάστημα, ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῆς οἰκονομίας ὑπάρχουν κινήσεις καὶ πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω τῆς κυκλοφορίας. Πάντως, ὅμως, εἰς τὸ τέλος ἑκάστου μηνὸς εὑρισκόμεθα ἐντὸς τοῦ ὁρίου, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ κυκλοφορία εὑρίσκετο εἰς τὸ τέλος τοῦ 1952. Κατέθεσα πρὸς τούτοις καὶ τὸν ἕτερον πίνακα, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ εἰς τὴν κυκλοφορίαν κατὰ τὰ ἔτη ἀπὸ τὸ 1938 μέχρι τοῦ Μαρτίου 1953. Εἰς τὸν πίνακα αὐτὸν παριστάνεται ἡ κυκλοφορία εἰς τιμαριθμικὰς δραχμὰς κατὰ τὰ αὐτὰ ἔτη. Παρατηροῦμεν ὅτι ἡ κυκλοφορία ἡ σημερινὴ δὲν εὑρίσκεται εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα, εἰς τὰ ὁποῖα εὑρίσκετο προπολεμικῶς. Εἶναι κατὰ πολὺ κατωτέρα. Εἶναι καὶ αὐτό, ὄχι ἔργον ἀποκλειστικὸν ἰδικόν μας, ἀλλὰ ἔργον προνοίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὸ νομισματικὸν ζήτημα, δηλαδὴ τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ποὺ καθ’ ὅλα τὰ μεταπολεμικὰ ἔτη, ἐπέτυχαν νὰ διατηρηθῇ ἡ κυκλοφορία ἐντὸς λογικῶν ὁρίων μὴ πληθωριστικῶν. Εἴπομεν, ὅτι κατὰ τοὺς δύο τελευταίους μῆνας πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἡ κυκλοφορία ηὐξήθη κατὰ 48 δισεκατ. Ἐξ ἀρχῆς ὀφείλω νὰ σημειώσω, ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ δὲν προέρχεται ἀπὸ ἄνοδον τῶν ἐμπορικῶν πιστώσεων, ὅπως θὰ τὸ ἰδοῦμε πιὸ κάτω, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι αἱ ἀνάγκαι τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπέβαλον τὴν χορήγησιν εἰς τὸ Δημόσιον 94 δισεκ. κατὰ τὸ διάστημα αὐτό. Κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον κατεβλήθησαν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν 115 δισεκ. καὶ διὰ ἀγορὰν συναλλάγματος ἐξεδόθησαν 285 δισ. Παραλείπω ἄλλους παράγοντας, οἱ ὁποῖοι ἔπαιξαν ρόλον εἰς τὸν τελικὸν σχηματισμὸν τῆς κυκλοφορίας κατὰ τοὺς μῆνας αὐτούς. Ἀλλὰ διὰ τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, πλὴν καὶ σύν, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ποὺ ἀνέφερα προηγουμένως καὶ ποὺ εἶναι ἀρκετὰ σημαντικὸν εἰς τὸ ν’ ἀνέλθῃ ἡ κυκλοφορία μόλις κατὰ 48 δισεκ. Διὰ νὰ ἱκανοποιήσω περισσότερον τὴν περιέργειάν σας, θὰ δώσω ἀριθμούς, ὅσον ἀφορᾷ καὶ τὰς πρώτας 9 ἡμέρας τοῦ Ἀπριλίου. Τὸ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου αἴτημα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι δίκαιον. Περὶ τούτου ἀναγινώσκω καὶ καταθέτω τοὺς κατωτέρω πίνακας. «Κυριώτεροι παράγοντες μεταβολῶν κυκλοφορίας μεταξὺ 1–9 Ἀπριλίου 1953 Κυκλοφορία

Παράγοντες αὐξήσεως. Ἕλλην. δι’ ἐκτέλ. προϋπολογισμοῦ

Παράγων μειώσεως. Τοποθετήσεις Τραπέζ. Ἑλλάδος (Κεντρικοῦ Κατ)τος) 0,5 Σύνολ. αὔξ. 227,1 αὔξησις κυκλοφ. μὴ ἐπελθοῦσα + 28,1 Παρατηρήσεις. 1) Οἱ ἀνωτέρω παράγοντες ἐπέδρασαν αὐξητικῶς καὶ ἡ κυκλοφορία θὰ ἔπρεπε ν’ αὐξηθῇ κατὰ 227,1 δισεκ., δηλ. κατὰ 28,1 περισσότερον τοῦ ὅτι ηὐξήθη. Ἡ αὔξησις δὲν ἐπῆλθε λόγῳ εἰσπράξεων ἐξ ἄλλων παραγόντων μὴ ἀμέσως σχετιζομένων μὲ τὸ ἐξεταζόμενον ζήτημα. 2) Αἱ τοποθετήσεις τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος παρουσιάζουν μικρὰν μείωσιν, ἀλλὰ πάντως μείωσιν. 3) Ἀπομένει πρὸς ἐξήγησιν διατὶ αἱ Τράπεζαι ἀπέσυραν τόσας καταθέσεις. Μία ἐξήγησις εἶναι, ὅτι εἶχον ν’ ἀντιμετωπίσουν ηὐξημένας πληρωμὰς (δῶρον κ. ἄ.), καθ’ ὅσον αἱ ἀναλήψεις των ἔγιναν κυρίως μέχρι τῆς 4 Ἀπριλίου. Παρέχεται κατωτέρω ἡ καθαρὰ κίνησις τῶν καταθέσεων Τραπεζῶν (δηλ. διαφορὰ καταθέσεων καὶ ἀναλήψεων) παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος.

Φαίνεται αὔξησις κυκλοφορίας κατὰ 199 δισεκ. πραγματικῶς τὸ ποσὸν εἶναι ἀρκετὰ ἐνδιαφέρον καὶ σημαντικόν, προκύπτει, ὅτι ἐξ αὐτοῦ διετέθησαν 111 δισεκ. διὰ τὸν προϋπολογισμόν. Εἰς ἐπενδύσεις 19 δισεκ. Διὰ τὸν εἰδικὸν λογαριασμὸν διαχειρίσεως κεφαλαίων δημοσίου ὀργανισμοῦ δρχ. 31 δισεκ, καὶ διὰ τὰς ἀναλήψεις Τραπεζῶν 66 δισεκ. Παράγων μειώσεως ἔναντι τοποθετήσεως ΤΕ μόνον 0,5. Αὐτὰ ὅλα δίδουν ἓν σύνολον 237 δισεκ. Δηλαδὴ ἐδόθησαν χρήματα περισσότερα ἀπὸ τὰ παραμείναντα εἰς τὴν κυκλοφορίαν δρχ. 128 δισεκ. Τώρα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κινεῖ τὸ ἐνδιαφέρον, ἴσως ἀπὸ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀριθμοὺς εἶναι αἱ ἀναλήψεις τῶν Τραπεζῶν, 66 δισεκ. Δὲν εἶναι παράδοξον, ὅτι αἱ Τράπεζαι ἀπέσυραν τὸ ποσὸν αὐτὸ κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην ἦσαν ὑποχρεωμέναι νὰ καταβάλουν τὸ δῶρον τοῦ Πάσχα καὶ νὰ διατηροῦν Ταμεῖον διὰ τὴν ἐνδεχομένην ἀνάκλησιν καταθέσεων Νομικῶν Προσώπων, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν παρομοίας περιπτώσεις ἀναγκῶν, ἢ καὶ ἄλλων ἀναγκῶν. Ἑπομένως, βλέπετε, ὅτι ὄχι μόνον διὰ τὸν Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον, ἀλλὰ καί διὰ τὸν Ἀπρίλιον, οὐσιαστικῶς, ἡ κυκλοφορία ἐπηρεάζεται ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Δημοσίου. Ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ κεφάλαιον τὸ σχετικὸν μὲ τὰς πιστώσεις. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὰς πιστώσεις τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, κατὰ τὸ ἐξεταζόμενον δίμηνον ηὐξήθησαν ἀπὸ 3565 δισεκ., εἰς 3568. Δηλαδὴ ηὐξήθησαν μόνον κατὰ 3 δισεκ. Ἀναλυτικῶς πληροφοροῦμεν τὴν Βουλήν, ὅτι αἱ πιστώσεις ηὐξήθησαν μὲν πρὸς τὴν Γεωργίαν κατὰ 36 δισεκ., πρὸς τὴν βιοτεχνίαν κατὰ 2,7 δισεκ., πρὸς τὴν κτηματικὴν κατὰ 8,5 δισεκ., καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας κατηγορίας κατὰ 2,8 δισεκ., ἐν συνόλῳ ηὐξήθησαν κατὰ 49 δισεκ. Ἠλαττώθησαν αἱ πιστώσεις πρὸς ἐμποροβιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις κατὰ 13 δισεκ. Εἰς τὸ καπνεμπόριον κατὰ 20 δισεκ., καὶ εἰς συγκέντρωσιν ἐγχωρίων προϊόντων κατὰ 14 δισεκ. Δηλαδὴ ἔχομεν ἐλάττωσιν 47 δισεκ. μείωσις κατὰ δραχ. 47 δισεκ. Κατὰ συνέπειαν μεταξὺ ἐλαττώσεων καὶ αὐξήσεων, ὑπάρχει διαφορὰ αὐξήσεως 3 δισεκ.

§20Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ τὸ δίμηνον, κύριε Ὑπουργέ;

§21Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Πάντοτε, διὰ τὸ δίμηνον θὰ σᾶς κάμω καὶ τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἀκούσητε καὶ τοὺς ἀναλυτικοὺς ἀριθμοὺς καθ’ ἕκαστον μῆνα. Ἀναγινώσκω καὶ καταθέτω τοὺς κατωτέρω πίνακας. «Κυριώτεροι παράγοντες μεταβολῶν κυκλοφορίας μηνὸς Φεβρουαρίου 1953 (Εἰς δισεκ. δρχ.)

Παράγοντες αὐξήσεως.

Παράγοντες μειώσεως.

Πιστώσεις μηνὸς Φεβρουαρίου. Ἡ τελικὴ μείωσις τῶν πρὸς τὴν οἰκονομίαν, ἐκ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου, πιστώσεων ἐκ δρχ. 47,5 δισεκ. προκύπτει ἐκ τῶν κάτωθι αὐξομειώσεων τῶν χορηγήσεων πρὸς τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς οἰκονομίας.

«Κυριώτεροι παράγοντες μεταβολῶν κυκλοφορίας μηνὸς Μαρτίου 1953 (Εἰς δισεκ. δρχ.)

Πιστώσεις μηνὸς Μαρτίου. Ἡ τελικὴ αὔξησις τῶν πρὸς τὴν οἰκονομίαν ἐκ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου, πιστώσεων ἐκ δρχ. 50,6 δισεκ. προκύπτει ἐκ τῶν κάτωθι αὐξομειώσεων τῶν χορηγήσεων πρὸς τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς οἰκονομίας.

§22Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Βιομηχανικαὶ ὅμως 18.000.000.

§23Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Μάλιστα 18.000.000. Προσθέτω, κύριοι βουλευταί, καὶ τὴν ἑξῆς οὐσιωδεστάτην πληροφορίαν. Αἱ συνολικαὶ πιστώσεις ὅλων τῶν Τραπεζῶν πρὸς τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ κεφάλαια Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ ἰδικά τῶν διαθέσιμα, κατὰ τὴν περίοδον τῶν δύο μηνῶν, ἐμειώθησαν αἱ πιστώσεις αὐταὶ συνολικῶς κατὰ 214 δισεκ. Τὸν Μάρτιον εἰδικῶς, αἱ μειώσεις τῶν Τραπεζῶν ἐκ τῶν ἰδίων διαθεσίμων ἀνῆλθον εἰς 142 δισεκ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐκαλύφθη ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος κατὰ δρχ. 50 δισεκ. καὶ τὸ ὑπόλοιπον ἐβάρυνε καθ’ ὁλοκληρίαν τὰ διαθέσιμα τῶν Ἐμπορικῶν Τραπεζῶν. Ὅπως καὶ ἂν ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα, κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον παρουσιάζεται μείωσις πιστώσεων. Ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον ἐκίνησε τὴν περιέργειαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι, τί ἔγιναν τὰ ἐκ τῆς μειώσεως κεφάλαια. Θὰ τὸ εἴπωμεν. Αἱ πιστώσεις ἐμειώθησαν κατὰ δραχμὰς 83 δισεκ.

§24Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ ποίας πιστώσεις ὁμιλεῖτε;

§25Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Διὰ τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων Ἐμπορικῶν Τραπεζῶν καὶ Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, διὰ τὰς ὁποίας εἴπομεν ὅτι ἐμειώθησαν κατὰ 215 δισεκ., εἰδικώτερον διὰ τὰς Ἐμπορικὰς Τραπέζας ἐξ ἰδίων διαθεσίμων κατὰ τὸ ποσὸν τῶν 142 δισεκ. διὰ Μάρτιον καὶ Φεβρουάριον.

§26Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μᾶς ἔχετε δώσει 214 δισεκ. συνολικὴν μείωσιν τοῦ διμήνου.

§27Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Μάλιστα. Ἐκ τῶν 214 δισεκ. ἐπαναλαμβάνω, τὰ 142 ἀφοροῦν τὰς Ἐμπορικὰς Τραπέζας ἐξ ἰδίων διαθεσίμων.

§28Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διὰ τὸν Μάρτιον εἶναι 142.

§29Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Ἐξετάζομεν καὶ τοὺς δύο μῆνας. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ 142 τῶν Τραπεζῶν ἐκαλύφθησαν κατὰ 50 δισεκ. Ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁπωσδήποτε κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον εἴχομεν μίαν μείωσιν πιστώσεων. Τί ἔγιναν τὰ χρήματα αὐτά; Πρέπει νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐκ τῶν 142 δισεκατομμυρίων ἡ ΑΤΕ ἐμείωσε τὰς πιστώσεις της γενικῶς κατὰ 68 δισεκ. καὶ ὁ λ)σμὸς συγκεντρώσεως προϊόντων ἐμειώθη κατὰ 15 δισεκ. σύνολον δρχ. 83 δισεκ. Ἑπομένως αἱ Ἐμπορικαὶ καὶ ἡ Κτηματικὴ ἐμείωσαν τὰς πιστώσεις των κατὰ τὸ ὑπόλοιπον, δηλαδὴ κατὰ δρχ. 59 δισεκ. Ἀπὸ πρόχειρον ἔρευναν, ἡ ὁποία ἐγένετο προκύπτει, ὅτι κατὰ τὸ τέλος τοῦ Μαρτίου τὰ ταμειακὰ ἀποθέματα τῶν Τραπεζῶν, εἴτε εἰς ρευστόν, εἴτε εἰς καταθέσεις παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος, ἦσαν 53 δισεκ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐκρατεῖτο ἀπὸ τὰς Τραπέζας προφανῶς ἐπὶ τῇ προβλέψει τῶν ἑορτῶν τοῦ Πάσχα. Οὕτω ἐξάγεται ποὺ ἐπῆγαν τὰ χρήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπῆρχε μία δικαία ἀπορία. Ἑπομένως ἀπὸ ὅλην τὴν ἔρευναν καὶ τοὺς πίνακας, τοὺς ὁποίους ἀνέφερα, προκύπτει ὅτι ἔχομεν μικρὰν αὔξησιν κυκλοφορίας καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰς πιστώσεις, δὲν ὑπάρχει αὔξησις, ὑπάρχει μείωσις. Ἡ πιστωτικὴ πολιτική, κύριοι, κατευθύνεται ἑκάστοτε ἀπὸ τὰς πραγματικὰς περιστάσεις καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς οἰκονομίας καὶ ἑπομένως μεταβολὴ τοῦ ἐπιπέδου τῆς πιστοδοτήσεως εἶναι πολλάκις ἐπιβεβλημένη ἐκ λόγων συνδεομένων πρὸς τὴν καθ’ ἡμέραν πραγματικότητα. Δὲν δύναται δὲ νὰ συσχετίζεται πρὸς γεγονότα, τὰ ὁποῖα μέλλουν νὰ ἐπακολουθήσουν ὡς λ.χ. τὸ γεγονὸς τῆς νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς, παρὰ μόνον ὑπὸ μίαν ἔννοιαν τῆς γενικωτέρας κατευθύνσεως τῆς πιστωτικῆς καὶ νομισματικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἐν προκειμένῳ ἀπὸ ἀπόψεως ἐπερχομένης μεταβολῆς ἐπὶ τοῦ συνολικοῦ ὄγκου τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας δὲν εἶχεν ἐπιβάλει κατὰ τὴν ἐξεταζομένην περίοδον τὸν σαφῶς ἀντιπληθωριστικόν της χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἀπὸ πολλῶν μηνῶν. Σημειοῦται ἐπίσης ὅτι ἡ ἀντιπληθωριστικὴ πολιτική, ἥτις ἐπὶ μακρὸν ἐφηρμόσθη, εἶχεν ἐπιφέρει ὡρισμένα ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἐπέβαλον τὴν μετὰ προσοχῆς παρακολούθησιν τῆς δημιουργουμένης εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν καταστάσεως, ἡ ὁποία δὲν εἶναι οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ὁδηγηθῇ εἰς πλῆρες ἀδιέξοδον καὶ καταστροφικὴν κρίσιν. Αἱ πιστώσεις δι’ ἀναπροεξοφλήσεως ἐμπορικῶν γραμματίων, τῶν ὁποίων παρατηρεῖται αὔξησις κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον, καθὼς καὶ ἡ αὔξησις τῶν βιομηχανικῶν πιστώσεων ἀνταποκρίνονται αἱ μὲν πρῶται εἰς πραγματοποιηθεῖσαν παραγωγὴν διευκολυνομένην πιστωτικῶς χάρις τῆς κυκλοφορίας τῶν παραχθέντων προϊόντων, ἡ δὲ δευτέρα ἀπὸ τὴν ἀνάγκην συνεχίσεως τῆς βιομηχανικῆς δραστηριότητος, ἥτις περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον κλάδον ὑποφέρει ἀπὸ ἔλλειψιν κεφαλαίων κινήσεως, ἀκόμη δὲ καὶ σήμερον πάσχει ἐκ τοῦ λόγου τούτου. Ἡ γενική, οὐχ ἧττον, κατεύθυνσις τῆς νομισματικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς οὐδόλως μετεβλήθη διατηροῦσα πάντοτε τὸν χαρακτῆρα τῆς ἀντιπληθωριστικῆς της ἐπενεργείας, αἱ δὲ διαπιστούμεναι μεταβολαὶ εἰς τὰ ἐπίπεδα τῶν χρηματοδοτήσεων εὑρίσκονται ὑπὸ τὴν αὐστηρὰν ἐπαγρύπνισιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ἀκολουθουμένης νομισματικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς. Ἀναγινώσκω καὶ καταθέτω, πίνακας σχετικοὺς μὲ τὰς πιστώσεις. «1. Σύνολον Πιστώσεων

2. Πιστώσεις μόνον ἐκ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου χορηγηθεῖσαι ἀπὸ Ἐμπορικὰς Τραπέζας καὶ Τράπεζαν Ἑλλάδος.

Σύνολον Πιστώσεων

Συνολικὴ Τραπεζιτικὴ Χρηματοδότησις τῆς Οἰκονομίας (κατὰ κλάδους)

Προκύπτει ὅτι ἀπὸ τοῦ τέλους 1951 ὅτε αἱ πιστώσεις τῶν Τραπεζῶν ἦσαν 5.612 δισ. κατέρχονται τὸ 1952 εἰς 5.428 δισεκ. καὶ τὸν Μάρτιον τοῦ 1953 εἰς 5.187 δισ. Ἐνδιαφέρει ἐπίσης ἡ σύγκρισις τῶν πιστώσεων αὐτῶν εἰς τιμαριθμικὰς δραχμάς. Τὸ 1938 ἦσαν 23 δισ. τὸ 1940, 22 δισ. καὶ τούς τρεῖς μῆνας τοῦ 1953 γύρω ἀπὸ τὰ 15 δισ. Ἐκ δὲ τοῦ τελευταίου πίνακος τῆς κατὰ κλάδους συνολικῆς Τραπεζιτικῆς χρηματοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας ὅτι, μεταξὺ Δεκεμβρίου 1951 καὶ Μαρτίου 1953, ἡ μείωσις χορηγήσεων ἀνῆλθεν εἰς 425 δισ. Ἡ ἐγχείρησις καθὼς παρατηρεῖτε δὲν ἦτο μικρά. Ἀλλὰ οἱ ἐπερωτῶντες δὲν ἀρκοῦνται εἰς τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, ποὺ δείχνουν τὴν ἐμμονὴν εἰς τὸν σκληρὸν ἀντιπληθωρικὸν χαρακτῆρα τῆς ἀκολουθουμένης πολιτικῆς. Ζητοῦν νὰ τοὺς εἴπωμεν ποῖοι εἶναι οἱ κατὰ τοὺς μῆνας αὐτοὺς πιστοδοτηθέντες. Καὶ ἄλλοτε ἐτέθη παρόμοιον αἴτημα ἐπὶ προηγουμένης Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὀρθῶς ἠρνήθη νὰ τὸ πράξῃ. Εἶναι ἀρχὴ παγκοσμία ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παραδίδωνται εἰς τὴν δημοσιότητα αἱ Τραπεζικαὶ συναλλαγαί. Ἐν τούτοις ἡμεῖς μὴ φοβούμενοι νὰ μάθῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις πῶς διετέθησαν καὶ εἰς ποίους ἐχορηγήθησαν αἱ πιστώσεις, προτείνομεν ὅπως εἴτε ἐγὼ ὁ ἴδιος, εἴτε ἕνας ἐκ τῶν οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν, εἴτε ὁ Διοικῶν τὴν Τράπεζαν Ἑλλάδος θέσῃ ὑπ’ ὄψει τῶν Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως (εἴτε καὶ τῶν πρὸς τοῦτο ἐξουσιοδοτημένων ἀντιπροσώπων ἑνὸς ἐξ ἑκάστου Κόμματος) τὰ πρακτικὰ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ τῶν χορηγηθεισῶν πιστώσεων κατὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας τοῦ ἔτους, διὰ νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν καὶ τὰ ὀνόματα τῶν πιστωθέντων. Ἡ ἐντύπωσίς μου εἶναι, ὅτι θὰ ἔχουν ἐκπλήξεις ἀπὸ τὰ ὀνόματα τῶν δανεισθέντων, ἰδίως τῶν καπνεμπόρων, καὶ θὰ μάθουν, ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ θήραμα ποὺ κυνηγοῦν, οὔτε τὸ λαυράκι ποὺ ψαρεύουν. Ἡ διανομὴ τῶν πιστώσεων αὐτῶν ἐγένετο παρὰ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ μάλιστα ὑπὸ τῆς ὑποεπιτροπῆς τῆς Ἐπιτροπῆς εἰς τὴν ὁποίαν δὲν μετέχουν μέλη τῆς Κυβερνήσεως, διότι γνωρίζετε ὅτι τὰς πιστώσεις κυρίως τὰς χορηγοῦν τέσσαρα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, οἱ δύο ξένοι, ὁ Σὲρ Γκρέγκορυ καὶ ὁ κ. Κωστάντζο μαζὶ μὲ τὸν καθηγητὴν κ. Ζολώταν καὶ τὸν Διοικητὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Αὐτοὶ εἶναι οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν μίαν ὑποεπιτροπὴν ἡ ὁποία ἐξετάζει τὰς ὑποβαλλομένας αἰτήσεις ἰδίως τῶν Τραπεζικῶν καὶ ἐκδίδει τὰς ἀποφάσεις της.

§30Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ μικρὰ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν προβλέπεται ἐκ τοῦ νόμου.

§31Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Δὲν αἴρομεν τὰς εὐθύνας μας, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν πιστώσεων, ἅς εἴπωμεν δὲν ὑπάρχει ὁ κυβερνητικὸς ἐπηρεασμός. Μετὰ ταῦτα ὑποβάλλονται αἱ καταστάσεις αὐταὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἢ ἐγκρίνει ἢ ἀπορρίπτει τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ ἀφοῦ λάβει γνῶσιν τῶν πρακτικῶν καὶ δικαιολογητικῶν.

§32Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Καὶ ἅπαντες οἱ Ὑπουργοὶ οἱ μετέχοντες τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ σταματήσουν μίαν πίστωσιν, ἑπομένως εἶναι ἀπόλυτος ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν χορήγησιν τῶν πιστώσεων.

§33Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Δὲν λέγω, ὅτι δὲν ὑπάρχει εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ διαστρέψωμε τὰ πράγματα ἢ μᾶλλον νὰ παρεξηγῆτε αὐτὸ τὸ ὁποῖον θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ κρίσις τῶν πιστώσεων εἶναι εἰς χεῖρας τῶν τεσσάρων προσώπων ποὺ καθώρισε, τὰ ὁποῖα εἶναι κατ’ ἀρχὴν μακρὰν τῶν κομμάτων καὶ τῶν κυβερνητικῶν ἐπιδράσεων. Περαιτέρω οἱ ἐπερωτῶντες κ. κ. βουλευταί, θέτουν τὸ ζήτημα τῆς μὴ ἐπαρκοῦς χρηματοδοτήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ ἐμπορίου βασικῶν εἰδῶν καταναλώσεως. Περὶ τούτου ἔχομεν νὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι ἡ χρηματοδότησις τοῦ κλάδου τούτου γίνεται ἀπὸ μακροῦ ἐπὶ τῇ βάσει ἰσχυουσῶν ἀποφάσεων τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Αἱ ἐν λόγῳ ἀποφάσεις προβλέπουσι τὰ ποσοστὰ χρηματοδοτήσεως, τὰ ὁποῖα κατὰ κατηγορίας ἐμπορευμάτων παρέχονται εἰς τοὺς εἰσαγωγεῖς ἐφ’ ὅσον προβαίνουσιν οὗτοι εἰς τὴν πραγματοποίησιν εἰσαγωγῶν. Αἱ ἀποφάσεις δὲ αὐταὶ ἴσχυον καὶ κατὰ τὴν περίοδον τὴν πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ἑπομένως δὲν ἔπαυσαν νὰ παρέχωνται πιστωτικαὶ εὐκολίαι, αἱ ὁποῖαι μέχρι καὶ τότε εἶχον κριθῆ, ὅτι μέσα εἰς τὰ πλαίσια τῆς νομισματικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς ἦτο δυνατὸν νὰ παρέχωνται πρὸς τὸ εἰσαγωγικὸν ἐμπόριον. Τὸ εἰσαγωγικὸν ἐμπόριον ὑπῆρξε διστακτικόν, ἡ Κυβέρνησις ὅμως ἔλαβε μέτρα ὥστε νὰ μὴ παρουσιασθῇ ἔλλειψις ἐμπορευμάτων καὶ προέβη εἰς παραγγελίας βασικῶν εἰδῶν, τά ὁποῖα ἐξασφαλίζουν τὴν ἐπάρκειαν. Πλὴν τῆς ἐπερωτήσεως περὶ κυκλοφορίας καὶ πιστώσεων, οἱ αὐτοὶ βουλευταὶ καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν ὁμιλησάντων συναδέλφων τῆς Βουλῆς, θέλουν νὰ πληροφορηθοῦν πῶς διετέθησαν τὰ Κρατικὰ ἀποθέματα τῶν ἐφοδίων καὶ τῶν ὑπὸ πώλησιν σιδηρικῶν τοῦ ΟΔΙΣΥ. Περὶ αὐτῶν λεπτομερῶς θ’ ἀπαντήσουν οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Ἐμπορίου. Δὲν θ’ ἀπασχολήσω ἑπομένως τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Παρατηρῶ ὅμως γενικῶς ὅτι ἄνευ τῆς πωλήσεως μέρους τῶν ἐφοδίων εἰς κανονικὰς τιμὰς θὰ ἦτο δύσκολον νὰ συγκρατηθοῦν αἱ τιμαὶ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Οὔτε ἐστερήθη τὸ Δημόσιον τῶν ἀναγκαίων ποσοτήτων τῶν ἐφοδίων ποὺ μᾶς χρειάζονται διὰ τὴν ρυθμιστικὴν παρέμβασίν μας ἐπὶ τῶν τιμῶν. Τὸ Κράτος δὲν ἐμπορεύεται πρὸς κερδοσκοπίαν, οὔτε ἐζημιώθη ἐκ τῶν πωληθέντων ἐφοδίων. Τὴν ὀρθὴν πολιτικὴν τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν συνεχίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τῆς ἀποκτήσεως νέων ἐφοδίων, τὰ ὁποῖα πωλεῖ αὕτη εἰς ἐλεγχομένας τιμὰς κατωτέρας τῶν τιμῶν κτήσεων. Ἡ ἐξ αὐτῶν μικρὰ ζημία καλύπτεται ἀπὸ τὰ κέρδη ἐκ προηγουμένων πωλήσεων καὶ ἐλπίζομεν ὁ τελικὸς λογαριασμὸς νὰ ἰσοζυγισθῇ. Οὔτε πρόκειται νὰ συνεχισθῇ ἡ μέθοδος αὐτὴ παρὰ ἐπ’ ὀλίγον, πρὸς διευκόλυνσιν τῆς ὁμαλῆς ἐξελίξεως τῶν τιμῶν. Ἡ πολιτική μας εἶναι ὅπως ἡ ἐνδεχομένη μικρὰ ἄνοδος τῶν τιμῶν γίνῃ βαθμιαία καὶ νὰ συμπέσῃ μὲ τὸν χρόνον καθ’ ὃν οἱ παραγωγοί μας θὰ ἔχουν ἀπολαύσει τοῦ ὑψωμοῦ τῶν τιμῶν τῶν προϊόντων αὐτῶν. Ἐκ τῶν ἐπερωτησάντων ὁ ἀγαπητός μου βουλευτὴς Φλωρίνης ὑπῆρξεν ὁ ἀπαισιοδοξώτερος. Κρῖμα δι’ ἕνα γενναῖον ἄνδρα κατὰ τὴν νεότητά του. Οὔτε ἀναστάτωσις τῆς ἀγορᾶς ἐσημειώθη ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς οὔτε καταβαράθρωσις τοῦ νομίσματος. Τὸ πρῶτον ἰδίως τὸ γνωρίζει καὶ ἡ τελευταία νοικοκυρά, ἡ ὁποία κάθε πρωΐ ἀγοράζει τὰ ἡμερήσια, τὰ κύρια εἴδη τῆς διατροφῆς μὲ τὰς αὐτὰς περίπου τιμὰς τὰς πρὸ τῆς 9ης Ἀπριλίου. Ἐλάχισται διαφοραὶ ἐσημειώθησαν. Τὸ δεύτερον, ἡ καταβαράθρωσις τοῦ νομίσματος δὲν συνέβη. Ἡ γενομένη ἀναπροσαρμογὴ ἁπλῶς ἐνομιμοποίησεν ὑφισταμένην, ἀλλὰ μὴ ἐμφανῆ νομισματικὴν ἀκαταστασίαν. Μὲ διάφορα καμουφλαρίσματα ἡ τιμὴ τοῦ συναλλάγματος ἦταν ποικίλη καὶ τὸ δολλάριον κατὰ εἴδη ἐν τῇ πραγματικότητι ἐτιμᾶτο ἀπὸ 22 χιλ. μέχρι 35 χιλ. καὶ ἄνω. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἐρρύθμισε τὴν ἀνωμαλίαν αὐτήν. Τὸ κέρδος δὲν εἶναι μικρόν. Ἐπιδιώκομεν διὰ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐξαγωγῶν, τῶν ἀδήλων πόρων καὶ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ ἰσοζυγίου πληρωμῶν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τελικῶς τὴν νομισματικὴν καὶ πιστωτικὴν σταθερότητα τῆς Χώρας. Τ’ ἀποτελέσματα αὐτὰ θέλουν χρονικήν τινα περίοδον διὰ νὰ ἐπέλθουν. Καὶ δὲν πρέπει νὰ εἴμεθα ἀνυπόμονοι οὔτε νὰ πανικοβαλλώμεθα ἀπὸ τὰς διακυμάνσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται εἰς τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῶν τιμῶν καὶ ἐνδεχομένως τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ἀρκεῖ, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἐξελίσσονται ὁμαλῶς βάσει τῆς φύσεως τῶν πραγμάτων καὶ κατόπιν ἀγρύπνου παρακολουθήσεως τῶν ἁρμοδίων Ἀρχῶν εἰς ὅσας περιστάσεις τοῦτο εἶναι ἐπιβεβλημένον. Δὲν θὰ μᾶς ἀπολείπῃ ἡ ψυχραιμία καὶ ἡ λογικὴ μέχρι τέλους. Πρῶται ἐνδείξεις, ὅτι ἡ ἐξέλιξις εἶναι καλὴ καὶ ὅτι ὁ λαὸς ἔχει ἐμπιστοσύνην πρὸς τὸ μέτρον καὶ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, ὅτι ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ μέχρι σήμερον προσεφέρθησαν πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἡ ὁποία καὶ τὰ ἠγόρασε περὶ τὰ 7 ἑκατ., αὐξηθέντος οὕτω τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος. Δεύτερον, ὅτι αἱ καταθέσεις παρὰ Τραπέζαις ἰδιωτῶν ἀνῆλθον τὸν Ἀπρίλιον κατὰ 50 δισεκ. ἐνῷ τοὺς προηγουμένους μῆνας ἡ αὔξησις ἦτο ὀλιγωτέρα. Τρίτον, ὅτι κατὰ τὸν κρίσιμον μῆνα Ἀπρίλιον ἡ ὕψωσις τοῦ τιμαρίθμου χονδρικῆς πωλήσεως περιορίζεται εἰς μόνον 4,4% τοῦ κόστους ζωῆς, εἶναι ἐντελῶς ἀσήμαντος 0,3% καὶ ὁ τιμάριθμος λιανικῆς πωλήσεως πίπτει ἐλαφρῶς κατὰ 0,7%. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι οἱ κατὰ μέσον ὅρον. Δὲν ἰσχυριζόμεθα, ὅτι εἴς τινα τῶν εἰδῶν ποὺ συγκροτοῦν τὸν τιμάριθμον δὲν ἐσημειώθησαν μεγαλύτεραί τινες αὐξήσεις, οὔτε ἀρνούμεθα, ὅτι μελλοντικῶς θὰ γίνουν καὶ ἄλλαι ἀναπροσαρμογαὶ τιμῶν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ εἶναι ἀνατρεπτικαὶ διὰ τὴν νομισματικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἰσορροπίαν καὶ τοῦτο, διότι ἡ οἰκονομία πειθαρχεῖ καὶ συμμορφοῦται πρὸς τὰς κατευθύνσεις ποὺ δίδει ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν τῶν συνεπειῶν τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Εἰς τὴν σειράν του ὁ βουλευτὴς Δωδεκανήσου κ. Ζίγδης μᾶς κατηγορεῖ, ὅτι πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς δὲν ἐμεριμνήσαμεν νὰ ὑπάρχουν αἱ ἀναγκαῖαι προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦσαν ἡ ἐγγύησις διὰ τὴν ἐπιτυχίαν αὐτῆς. Ὁ κ. Ζίγδης ἀγορεύων τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ὡμολόγησεν, ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἦτο ἐπιβεβλημένη, διότι ἀπὸ τοῦ 1949 εἶχεν ἀνατραπῆ ἡ ἰσοτιμία τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων καὶ ὅτι «ἡ πραγματικὴ ἀξία τοῦ συναλλάγματος ἦτο ἀνωτέρα τῆς ἐπισήμου, ἐξ οὗ προέκυπταν ἀνυπέρβλητοι δυσκολίαι διὰ τὰς ἐξαγωγάς μας». Ἡ ὑποτίμησις εἶπε «πρὶν νὰ καταπνιγοῦν αἱ πληθωρικαὶ πιέσεις θὰ ἦτο παραφροσύνη, διότι ἀπὸ τῆς ἑπομένης θὰ κατεποντίζοντο αἱ ἐξ αὐτῆς ὠφέλειαι». Ἕως ἐδῶ καλὰ τὰ λέει ὁ βουλευτὴς Δωδεκανήσου καὶ δὲν ἔχω παρὰ πρὸς συμπλήρωσιν τῶν λόγων του, ποὺ δικαιολογοῦν τὸ μέτρον, νὰ ὑπενθυμίσω τὴν περὶ τούτου πρὸς τὴν Βουλὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, τὸ περιεχόμενον τῆς ὁποίας εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω. Συνεχίζων ὅμως ὁ βουλευτὴς καυχᾶται, ὅτι «ἡ ἀσκηθεῖσα ὑπὸ τῆς προκατόχου μας Κυβερνήσεως, τοῦ Κέντρου, ἀντιπληθωρικὴ πολιτικὴ εἶχεν ἐκπληρώσει τὴν ἀποστολήν της καὶ εἶχον ὡριμάσει αἱ προϋποθέσεις διὰ τὴν ὑποτίμησιν...». Ἐνῷ κάνει αὐτὰς τὰς ὁμολογίας ἀντινομεῖ ἰσχυριζόμενος, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐξησφαλίσαμεν τὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Τοὐλάχιστον τὸν ἀντιπληθωρισμὸν μᾶς τὸν εἶχαν ἐξασφαλίσει, καὶ κανεὶς ἐκ τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἰσχυρίσθη, ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ ἡμεῖς ἐγκατελείψαμεν τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Μᾶς διέφυγον ὅμως πέντε ὁλόκληροι μῆνες, ἀπὸ τὸν Νοέμβριον καὶ ἐφεξῆς ἐντὸς τῶν ὁποίων ἔπρεπε κατά τινας τῶν ρητόρων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ εἶχε γίνει ἡ ἀναπροσαρμογὴ καὶ δὲν ἐξελέξαμεν καλὰ τὸν Ἀπρίλιον, διὰ τὴν μεταρρύθμισιν. Εἶπαν ὅτι ἐβιασθήκαμεν ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῆς, ἐνῷ ἀκόμη συνεχίζονται αἱ συζητήσεις Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως περὶ εἰρήνης. Προεξοφλήσαμεν τὸν κατευνασμὸν καὶ τὴν συνεννόησιν, ἄρα καὶ τὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν. Αὐτὸ δὲν τὸ ὑπελογίσαμεν, οὔτε θὰ εἰσέλθω εἰς τὸ ἔδαφος τῶν προβλέψεων διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῶν διπλωματικῶν παιγνιδιῶν. Καὶ θὰ ἦτο περίεργον διὰ μίαν «ἐπιβεβλημένην ἀναπροσαρμογὴν» χάριν τῶν ἐξαγωγῶν μας καὶ ἄλλων οἰκονομικῶν λόγων, νὰ περιμένωμεν καὶ μίαν ἀνωμαλίαν, συμβουλευόμενοι—ἴσως ἐπὶ πολὺ—τὸ διεθνὲς βαρόμετρον. Δεύτερον, ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ συνέπεσε μὲ τὴν περίοδον τῆς λήξεως τῶν πωλήσεων τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ἡ περίοδος αὐτὴ εἶναι ἡ τῆς πτώσεως τῶν τιμῶν καὶ ἑπομένως εἶναι παράγων εὐνοϊκὸς τῆς ἐπιτυχίας. Ἡμεῖς ἰσχυριζόμεθα, ὅτι βραδύτερον αἱ τιμαὶ μᾶλλον ὑψοῦνται, ποὺ εἶναι ὅρος δυσμενὴς διὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Ἐξ ἄλλου διὰ τῆς ἐγκαίρου ἀναπροσαρμογῆς πρὸ τῆς νέας ἐσοδείας ἔχομεν τὸν χρόνον νὰ λειτουργήσουν ὅλοι οἱ παράγοντες τῆς ὁμαλῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν τιμῶν, διὰ νὰ ὠφεληθοῦν αὐτῶν ἐξ ὁλοκλήρου οἱ παραγωγοὶ τῶν προϊόντων μας. Περαιτέρω κύριοι βουλευταί, πλὴν τῆς συνεχιζομένης ἀντιπληθωριστικῆς πιστωτικῆς καὶ νομισματικῆς πολιτικῆς ἡ ὁποία ἀποκλείει τὰς πληθωρικὰς ἐπιδράσεις, ἡ χρηματοδότησις κατηυθύνετο καὶ κατευθύνεται αὐστηρῶς πρὸς παραγωγικοὺς σκοπούς. Ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς διὰ τῶν ληφθέντων μέτρων, ἀκριβῶς ὀλίγον χρόνον πρὸ τῆς συναλλαγματικῆς ἀναπροσαρμογῆς, εἶχεν ἰσοσκελισθῆ. Ἡ δραχμὴ ἦτο καὶ παραμένει τὸ κυριώτερον ὄργανον τῶν συναλλαγῶν, ἡ δὲ χρυσῆ λίρα ἔχει περιέλθει εἰς ἐντελῶς δευτερεύουσαν μοῖραν, στερηθεῖσα τὸν ρόλον τοῦ μέτρου τῆς ἀξίας τῶν ἀγαθῶν. Ἡ ὅλη ψυχολογικὴ κατάστασις ἀπὸ ἀπόψεως ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν συνθηκῶν ἦτο ἐντελῶς κατάλληλος διὰ νὰ ἀποδεχθῇ ψυχραίμως καὶ μὲ ἐμπιστοσύνην τὴν ἐφαρμυγήν ἑνὸς τόσον σοβαροῦ μέτρου. Ἐπὶ πλέον ἡ Κυβέρνησις ἐχρησιμοποίησε τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν ποὺ εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ ἀνεφοδιασμοῦ τῆς Χώρας εἰς βασικὰ εἴδη ὅπως ὁ σῖτος, ἡ ζάχαρις, τὸ κατεψυγμένον κρέας, τὰ ὄσπρια, τὰ γάλα, συνολικῆς ἀξίας δολλαρίων 35 ἑκατομ. Ἡ δύναμις τῶν ἐφοδίων τούτων ἀπετέλει καὶ ἀποτελεῖ ἄκρως διασφαλιστικὸν παράγοντα συγκρατήσεως τῶν τιμῶν ἐν ὄψει τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Ἐπίσης ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν εἰσαγωγῶν ἀπὸ ὅλα τὰ ἐμπόδια τὰ ὁποῖα προϋφίσταντο, ἀπετέλει ἀσφαλιστικὴν δικλεῖδα διὰ τὸν ταχὺν ἐφ’ ἑξῆς ἀνεφοδιασμὸν τῆς οἰκονομίας εἰς εἰσαγόμενα εἴδη. Συνεπῶς, εἶχον ληφθῆ καὶ τηροῦνται ὅλα τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ὤφειλον νὰ συνοδεύουν τὴν ἀποφασισθεῖσαν ἀναπροσαρμογὴν τῆς δραχμῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπίπεδον τῆς νέας ἰσοτιμίας εἶναι τοῦτο κατ’ ἀρχὴν κατώτερον τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, ἡ ὁποία προηγουμένως ἐφηρμόζετο διὰ πολλὰ εἰσαγόμενα εἴδη ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ διὰ τὰ ὁποῖα ἡ τιμὴ τοῦ δολλαρίου ἦτο σημαντικῶς ἀνωτέρα τῶν δρχ. 30.000. Ὁ κ. Βαρβαρέσος πρὸ ἑνὸς ἔτους μὲ ὑπολογισμοὺς ἐπρότεινε τὴν νέαν ἰσοτιμίαν εἰς 25 χιλ. δρχ. Ὁ κ. Ζίγδης μὲ ἄλλην βάσιν θὰ τὴν προτιμοῦσε μέχρι 22.500. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ὑποτεθῇ ὅτι ἀπὸ τὴν σχέσιν τῶν ἀγοραστικῶν δυνάμεων τῆς δραχμῆς καὶ τῶν ξένων νομισμάτων θὰ προέκυπτε μία τιμὴ συναλλάγματος κατά τι κατωτέρα τῆς καθορισθείσης καὶ πάλιν ἦτο σκόπιμον ἡ νέα τιμὴ συναλλάγματος κατὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν νὰ ὁρισθῇ εἰς ἐπίπεδον ποὺ νὰ παρέχῃ περιθώρια διὰ κάθε ἐνδεχόμενον μεταβολῆς τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος ἄλλων χωρῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐνδεχομένης αὐξήσεως τῶν ἐσωτερικῶν τιμῶν. Ἐὰν ὑπάρχουν κίνδυνοι ἐκ τῆς συναλλαγματικῆς ἀναπροσαρμογῆς, οἱ κίνδυνοι αὐτοὶ δὲν καθίστανται μεγαλύτεροι λόγῳ τοῦ τυχὸν ἀσφαλιστικοῦ μικροῦ ὕψους τῆς νέας ἰσοτιμίας τῆς δραχμῆς ἔναντι τοῦ δολλαρίου. Καὶ μὲ ἀναπροσαρμογὴν τιμῆς συναλλάγματος εἰς χαμηλότερα ἐπίπεδα, κίνδυνοι θὰ ἀνέκυπτον, ἐὰν βασικοὶ οἰκονομικοὶ λόγοι δὲν ὑπηγόρευον τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου καὶ ἐὰν αἱ προϋποθέσεις ποὺ ἀνεφέρομεν προηγουμένως δὲν ὑπῆρχον. Εἰς τὴν πραγματικότητα λοιπὸν τὰ γεγονότα ἐξελίσσονται ὅπως προεβλέφθησαν, διότι ἡ ἐμπιστοσύνη πρὸς τὸ Ἐθνικὸν νόμισμα διατηρεῖται, ἀπόδειξιν δὲ περὶ τούτου ἀποτελοῦν διάφορα γεγονότα, ὅπως τὸ γεγονός, ὅτι ἡ τιμὴ τῆς χρυσῆς λίρας δὲν ἀνεπροσηρμόσθη κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον πρὸς τὴν μεταβολὴν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, αἱ καταθέσεις εἰς τὰς Τραπέζας συνεχίζονται, ὁ τιμάριθμος συγκρατεῖται καὶ μετακινήσεις γίνονται βραδέως ἐλεγχόμεναι ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν πέντε Ὑπουργῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἐπαγρυπνεῖ ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν, προλαμβάνει κάθε ἀνεξέλεγκτον μεταβολήν των καὶ ἐφαρμόζει ἀποτελεσματικῶς πολιτικὴν ἀνεφοδιασμοῦ τῆς χώρας εἰς ἀγαθὰ ποὺ θὰ περιορίσουν εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν τὴν ἄνοδον τοῦ ἐσωτερικοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ θὰ δυσχεράνῃ τὴν θέσιν τῶν μισθοσυντηρήτων καὶ τῶν ἀδυνάτων οἰκονομικῶν τάξεων, ὀφείλομεν νὰ δηλώσωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρακολουθεῖ μετὰ τοῦ μεγαλυτέρου ἐνδιαφέροντος τὰ συμφέροντα ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν τάξεων τῆς χώρας, ἡ δὲ πολιτική της περιλαμβάνει μέτρα διὰ τῶν ὁποίων ἡ οἰκονομικὴ ἐξέλιξις τῆς χώρας θὰ καταλήξῃ εἰς τά αὐτὰ ὀφέλη καὶ τὰ αὐτὰ βάρη εἰς ὅλους ἀνεξαιρέτως. Κύριοι βουλευταί, ἠπόρησα ν’ ἀκούσω, ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ εἶναι μέτρον ὑπὲρ τῶν πολλῶν, εἰς βάρος τῶν ὀλίγων. Ἡ δημαγωγία παρασύρει εἰς παραλογισμούς. Ἄν ὑπάρχῃ ἕνα μέτρον κατὰ τῶν ὀλίγων αὐτὸ εἶναι ἡ ὑποτίμησις τοῦ νομίσματος, διότι ἡ ἐσωτερικὴ ἀξία τῶν περιουσιῶν των ροκανίζεται. Εἰς βάρος των ἄλλως τε ἦσαν καὶ τὰ ἔκτακτα οἰκονομικὰ μέτρα πρὸς ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀναγκαίας προϋποθέσεως τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Διὰ τῆς ἐπιβληθείσης εἰσφορᾶς ἐπὶ δανείων κλπ. ἐπλήγησαν προκαταβολικῶς αἱ πλούσιαι τάξεις. Καὶ ὑποθέτω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θ’ ἀφήσῃ οὐδὲν φανερὸν αὐτόματον ὄφελος, ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς τιμῆς τοῦ νομίσματος, χωρὶς νὰ τὸ ψαλιδίσῃ κατὰ μέτρον δίκαιον. Οἱ ὠφελούμενοι ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς εἶναι ἰδίως ἡ παρ’ ἡμῖν μεγάλη τάξις τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς μεγαλυτέρας εἰς δραχμὰς τιμῆς τῶν προϊόντων των, θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐξοφλήσουν τὰ χρέη των. Αὐτὴ εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ πραγματικότης καὶ κάθε Ἕλλην πρέπει νὰ εὔχεται τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ μέτρου, χάριν τῆς οἰκονομίας μας καὶ τῶν οἰκονομικῶν μας. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος καὶ τὸ πιστεύω εἰλικρινῶς, ὅτι πρώτη ἡ Ἀντιπολίτευσις εὔχεται τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ μέτρου, διότι ἀποτελεῖται ἀπὸ Ἕλληνας καὶ γνωρίζουν, ὅτι τὸ μέρον ἀφορᾷ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Θὰ ὑπάρχουν βεβαίως—ὅπως ὑπάρχουν εἰς κάθε χώραν ἀπάτριδες—καὶ εἰς τὴν χώραν μας πολλοὶ μωροί, ἢ ὀλίγοι ἐπαγγελλόμενοι, ὅτι δὲν ἔχουν Πατρίδα, οἱ ὁποῖοι εὔχονται περὶ τοῦ ἀντιθέτου. Ἡ Βουλὴ αὐτοὺς τοὺς ἀγνοεῖ. (Χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κ. Θ. Καψάλης ἔχει τὸν λόγον.

§35Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριοι βουλευταί. Ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ τὴν συμπαράστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διεξήγαγεν μὲ ἀπόλυτον ἐπιτυχίαν τὴν πρώτην καὶ δυσχερεστέραν φάσιν τῆς Νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ἐξυγιάνσεως. Λέγω δὲ ἐξυγιάνσεως καὶ τὸ τονίζω, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔκαμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ περιβάλῃ μὲ ἐμπιστοσύνην τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἦτο τολμηρά, ἦτο τὸ αἴσθημα ὅτι ἦτο συνυφασμένη μὲ μίαν πολιτικὴν γενικωτέρας ἐξυγιάνσεως τῶν νομισματικῶν μας πραγμάτων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ ἐπεθύμουν νὰ τονίσω τὴν βασικὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐν σχέσει μὲ παρομοίας ἀποφάσεις νομισματικῶν ἀναπροσαρμογῶν τὰς ὁποίας ἐγνώρισεν ὁ τόπος μας, κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίονον. Ἡ τελευταία ἀπόφασις δὲν εἶναι μία ἁπλῆ ἀποδοχὴ μιᾶς ἀδηρίτου ἀνάγκης, ἀλλ’ εἶναι κάτι περισσότερον. Εἶναι ἡ προπαρασκευὴ καὶ ἡ ἐξασφάλισις τῶν βασικῶν προϋποθέσεων, διὰ μίαν αὐριανὴν σταθερότητα καὶ διὰ τὴν ἀνατολὴν καλυτέρων ἐλπίδων διὰ τὸν λαόν μας. Ἐὰν κάμωμεν μίαν ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθὸν θὰ ἴδωμεν ὅτι ἤδη ἀπὸ διετίας καὶ πλέον εἶχεν ἀρχίσει νὰ δημιουργεῖται εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἡ ἀνάγκη μιᾶς μεταβολῆς εἰς τὰς νομισματικάς μας συνθήκας. Νομίζω ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν ὑπάρχει κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ διαφωνῇ. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Ι. Μακρόπουλος). Ἄλλωστε ὁ ἴδιος ὁ κ. Ζίγδης, ὁ ὁποῖος ἐπικρίνει τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου, ὡμολόγησεν ὅτι εἶχε προσπαθήσει νὰ πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Ἀλλὰ κύριοι βουλευταί, ἐὰν πρόκειται ἀπὸ μίαν ἀναπροσαρμογὴν νομισματικὴν νὰ προκύψῃ ἕνα καθεστὼς καλύτερον, ἕνα καθεστὼς νομισματικῆς σταθερότητος, σᾶς ἐρωτῶ πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιχειρηθῇ μία ἀναπροσαρμογὴ ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, ὅταν αἱ βασικώτεραι προϋποθέσεις διὰ τὴν σταθεροποίησιν αὐτὴν ἔλειπον, καὶ ὅταν ὑπῆρχεν ἀκόμη ἀκατάσχετον ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι μία ἐκ τῶν κυριωτέρων ἀφορμῶν τοῦ πληθωρισμοῦ; Ὀρθῶς, λοιπόν, ἐκ τῶν πραγμάτων ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἐδίστασε νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην μιᾶς τοιαύτης πράξεως. Ἐδίστασε καὶ δι’ ἕνα ἄλλον ἀκόμη λόγον. Ἐδίστασε διότι ἀντελαμβάνετο ὅτι ἦτο μία Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔλειπε ἡ δύναμις, ἡ ὁποία ἦτο ἀναγκαία διὰ τὴν ἐπιβολὴν ἀντιδημοτικῶν μέτρων, ὡς αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔλαβε ἡ παροῦσα ἰσχυρὰ Κυβέρνησις καὶ τὰ ὁποῖα ἔδωσαν τὴν εὐκαιρίαν εἰς πολλοὺς ρήτορας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ κάμουν κριτικήν. Λυποῦμαι διότι ὁ κ. Συναρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀνέφερεν, ὡς κυρίαν ἀφορμὴν τῆς διακοπῆς τῆς συνεργασίας του μὲ τὴν Κυβέρνησιν, πρῶτον τὸ θέμα τῆς ἀναπροσαρμογῆς ὡς τὸ σοβαρώτερον, ἀλλὰ καὶ ἀκόμη τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐπεδιώχθη ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ εἶναι ἀληθές, εἶπεν μὲ ὀλίγα λόγια, ὅτι βεβαίως ἡ ἰσοσκέλισις εἶναι πρᾶξις ἐπαινετή, ἀλλὰ διεφώνησεν ὡς πρὸς τὰ μέσα μὲ τὰ ὁποῖα ἐπεδιώχθη αὐτὴ ἡ ἰσοσκέλισις. Ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι ἴσως νὰ ἦτο καλύτερον νὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἰδικήν μας θέσιν καὶ νὰ ἐδέχετο ἐπικρίσεις ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι μὲ μέσα ὄχι ἰδεώδη, ἐπέτυχεν ἐν τούτοις νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἠναγκάσθη λοιπόν, καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ παρελθὸν διότι εἶναι ἀναγκαία μία μικρὰ ἀναδρομή, ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, ἐφ’ ὅσον δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ τὰς βασικὰς προϋποθέσεις διὰ τὴν ἐξασφάλισιν μιᾶς ἐπιτυχοῦς ἀναπροσαρμογῆς, νὰ προσφύγῃ εἰς ὡρισμένα προσωρινὰ ἡμίμετρα, τὰ ὁποῖα συνίσταντο κυρίως εἰς δύο. Πρῶτον εἰς μίαν πολιτικὴν ἀντιπληθωρικήν, δηλαδὴ κατ’ οὐσίαν εἰς μίαν περιστολὴν τῶν πιστώσεων. Ἡ πολιτικὴ αὕτη κατέστη ἀληθῶς ἀναγκαία, διότι ἐφ’ ὅσον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σταματήσουν τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ ὑπάρχῃ ἕνας τρόπος ἔστω θεραπεύων τὸ σύμπτωμα καὶ ὄχι τὴν αἰτίαν, ὁ ὁποῖος νὰ προφυλάξῃ τὴν οἰκονομίαν μας ἀπὸ ἐπικίνδυνα πληθωρικὰ φαινόμενα. Ὁ πρῶτος λόγος ἦτο τὸ θέμα τῆς κυκλοφορίας. Εἶχε ἀρχίσει πλέον ἐκ μέρους τῶν ὑπευθύνων τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας νὰ συνάπτεται στενώτερον μὲ τὸ θέμα τῆς ἐκτελέσεως τῶν περιωρισμένων ἔργων ἀνασυγκροτήσεως, τὰ ὁποῖα εἶχον περιληφθῆ εἰς τὸ πρόγραμμα. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης ὅτι καὶ ἐκεῖνος ἐπίστευε, ὡς Ὑπουργὸς τῆς τότε Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ δὲν ἦτο αὐτοσκοπός, ὅτι ἦτο ἕνα στάδιον ἀναγκαῖον, ἀναπόφευκτον, παροδικὸν καὶ ἕνα στάδιον τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ προπαρασκευάσῃ τὴν κατάστασιν διὰ κάποιαν ριζικωτέραν ἀπόφασιν. Ὅπως καὶ ἂν ἔχῃ τὸ πρᾶγμα, ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἡ ἀντιπληθωρικὴ ἠσκήθη ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, μέσα εἰς τὸ πλαίσιον ποὺ ἀνέπτυξα. Εἶναι εὐτύχημα ὅτι ἠσκήθη, ἀλλὰ ἡ παράτασίς της ἤρχισεν νὰ δημιουργῇ ὡρισμένα προβλήματα διὰ τὴν οἰκονομίαν. Θὰ εἴχατε ὅλοι ἀντιληφθῆ, ὅτι ἤρχισεν μία περιστολὴ τῶν πιστώσεων ἡ ὁποία, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μὲν τῆς βιομηχανίας, μόλις μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου σημείου ἔφθασεν. Εἶχεν ὡς συνέπειαν νὰ ἐπιτείνεται τὸ πάγωμα λογαριασμῶν καὶ πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον ληφθῆ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν μὲ τὴν ἐλπίδα μακροτέρας χρησιμοποιήσεως. Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ἤρχισεν νὰ προκαλῇ περικοπὰς αὐτὴ ἡ πολιτικὴ εἰς τὰς πιστώσεις τοῦ ἐμπορίου, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἴσως εὐκολώτερον νὰ περικοποῦν, καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ περικοποῦν καὶ αἱ πιστώσεις πρὸς τοὺς ἀγρότας. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης διὰ τὸ τελευταῖον ἔτος περιεκόπησαν τὰ μεσοπρόθεσμα δάνεια ἀπὸ τὰ ὁποῖα κατωρθώσαμεν νὰ περισωθῇ ἕνα μέρος. Αὐτὸ ἦτο τὸ ἕνα σκέλος τῶν δυσχερειῶν, τὸ ὁποῖον ἀντιμετώπισε μὲ τὴν περιστολὴν τῶν πιστώσεων ἡ ὁποία ὅμως ὁδηγεῖ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον εἰς ἐπικίνδυνα φαινόμενα, δηλαδὴ εἰς μείωσιν τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἕνα δεύτερον θέμα. Τὸ δεύτερον θέμα ἦτο ἡ ἀδυναμία ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας τῶν Ἑλληνικῶν προϊόντων νὰ ἐξαχθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι ἡ Βουλὴ ἔχει ἀρκετὰ διαφωτισθῆ, ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν. Θέλω μόνον νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἤρχισε καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἐφαρμόζεται ἤδη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου μία πολιτικὴ ἡ ὁποία ἔτεινεν εἰς τὸ νὰ δημιουργῇ ὑψηλοτέρας τιμὰς δολλαρίων διὰ τὰ γεωργικά μας προϊόντα. Αἱ τιμαὶ αὐταὶ καθωρίσθησαν κατὰ ἕνα τρόπον καὶ κατὰ ἕνα μέρος ἀπὸ τὰς ἀπ’ εὐθείας ἐπιδοτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδίδοντο διὰ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ κατ’ ἕνα ἄλλο μέρος ἐτροφοδοτοῦντο, ἀπὸ τὰς λεγομένας παθητικότητας. Καὶ ἐδῶ εἶναι τὸ σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐξεφράσθη ἀμφιβολία ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἐάν, μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν ἰδιωτικῶν ἀνταλλαγῶν, ἐξηκολούθει νὰ ὑπάρχῃ παθητικότης. Καὶ βέβαια ὑπάρχει παθητικότης. Ὑπάρχουν ἀνεκτέλεστα ὑπόλοιπα προηγουμένων ἐξαγωγῶν εἰς ἀρκετὴν κλίμακα. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, δὲν ἐφανταζόμην ὅτι θὰ εὕρισκα τοιαῦτα πράγματα. Ἐν τούτοις ἐξηκολούθησε μέχρι τῶν τελευταίων ἡμερῶν νὰ ὑπάρχῃ παθητικότης. Πέραν αὐτῶν μὴ λησμονῆτε, ὅτι κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας ἤρχισαν αἱ ἀνταλλαγαὶ μὲ τὰς πέραν τοῦ παραπετάσματος χώρας. Αὐτὸ εἶναι ἀφορμὴ δημιουργίας ἑνὸς εἰσαγωγικοῦ δικαιώματος εἰς τρόπον ὥστε οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ εἶναι ἴσως καὶ κάτω τῆς πραγματικότητος. Ὑπάρχουν καὶ εἴδη εἰς τὰ ὁποῖα ἡ παθητικότης φθάνει εἰς ὑψηλοτέραν τιμὴν δολλαρίου.

§36Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κατὰ τί μεταβάλλει ἡ νέα ἰσοτιμία τὴν κατάστασιν αὐτήν;

§37Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ ἔλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Θέλω μόνον νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ ὅτι ὁ εἷς τρόπος ἦτο ἀπ’ εὐθείας ἐπιδότησις. Ὁ ἄλλος τρόπος ἦτο ἡ ἔμμεσος ἐπιδότησις ἀπὸ τὰ εἰσαγωγικὰ δικαιώματα. Ὑπάρχει καὶ μία τρίτη ἐπιδότησις, ἡ ὁποία καὶ αὐτὴ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι καὶ αὐτὴ κατὰ κάποιον τρόπον, ἀποτελεῖ ἕνα συμπλήρωμα τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν ὁ παραγωγὸς ὡρισμένων προϊόντων ἀπολαύει, εἴτε διὰ τῆς ἀπ’ εὐθείας διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιδοτήσεως ὡρισμένων προϊόντων, εἴτε διὰ τῆς ἀναλήψεως τοῦ ἐλλείμματος τῶν διαχειρίσεων ὡρισμένων προϊόντων, ἐκ μέρους τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Κύριοι, εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον παρέλιβε τὰ πράγματα ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ σκεφθῇ κανεὶς ὅτι εἰς αὐτὸν τὸν δρόμον ὑπάρχει δυνατότης νὰ ἐπιστρέψῃ κανεὶς πρὸς τὰ ὀπίσω καὶ νὰ εὕρῃ ἕνα ἕνα τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὡδήγησαν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, νομίζω, ὅτι κάθε Κυβέρνησις, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, θὰ τὸ ἐσκέπτετο καὶ θὰ τὸ ἐπροτίμα ἀπὸ τοῦ νὰ θελήσῃ νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία, ἀναμφισβητήτως, θὰ προεκάλει πολὺ μεγαλύτερον κλονισμὸν εἰς τὴν οἰκονομίαν. Νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ χάσω ὥραν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ διὰ νὰ ἀναπτύξω εἰς τὴν Βουλήν, διατὶ δυστυχῶς, ἡ ἐπιστροφὴ πρὸς τὰ ὀπίσω, ἡ ἐξαφάνισις τῶν ὑψηλῶν τιμῶν τῶν δολλαρίων, ὁ περιορισμὸς τῶν ἐπιδοτήσεων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ. Διότι καὶ ἂν ἀκόμη θεωρητικῶς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα συνελαμβάνετο ὡς μία οἰκονομικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶχεν ἐμπρός της ἕνα μακρότερον χρονικὸν διάστημα διακυβερνήσεως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἀποτολμήσῃ, μὴ λησμονῆτε τὸν σοβαρώτερον παράγοντα τοῦ χρόνου, ὁ ὁποῖος χρόνος δὲν ἐπέτρεπε τοιούτου εἴδους πειραματισμοὺς καὶ τοιαύτας ἀποπείρας. Διότι ἤδη ἐκεῖ ποὺ εἴχαμεν φθάσει, τὰ φαινόμενα τῆς μειώσεως τῆς παραγωγῆς μας, ἡ ἀποκαρδίωσις ὁλοκλήρων κλάδων τῆς παραγωγῆς, ἦτο καταφανής. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ποὺ ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐξουσίαν τὸ θέμα ἦτο τεθειμένον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὸ ἐδήλωσεν, ἄλλωστε, ὅτι ἔβλεπεν, ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμὴν ποὺ ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀρχήν, τὴν ἀναπροσαρμογὴν ὡς ἕνα φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀναπόφευκτον. Ἀναμφιβόλως ἐδῶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετασθοῦν αἱ δύο μορφαὶ τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἡ ἄμεσος, ἡ εὐθεῖα, ὡς αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἡ πλαγία ἢ ἡ ἔμμεσος. Δηλαδὴ κατὰ πόσον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν πολιτικὴν τῶν πριμοδοτήσεων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν εἰσφορῶν ἀφ’ ἑτέρου, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἀποφύγῃ μίαν ἀπ’ εὐθείας μεταβολὴν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος καὶ νὰ φθάσῃ κάποτε, μετὰ κάμποσον χρόνον, εἰς κάποιαν ἰσορροπίαν. Ἡ Κυβέρνησις προετίμησε τὸν εὐθὺν δρόμον. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ νὰ μὲ πιστεύσετε, ὅτι ὡς ἀμεσώτερος ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, χειριζόμενος αὐτὰ τὰ θέματα, τὰ θέματα δηλαδὴ αὐτὰ τῆς πλαγίας προσπαθείας ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶμαι εὐτυχὴς διότι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ὑπὲρ τῆς εὐθείας λύσεως, διότι ὑπάρχουν σοβαρώτατα μειονεκτήματα εἰς τὸ θέμα τῆς ἀναπτύξεως τῶν λεγομένων εἰσφορῶν, καὶ τῶν λεγομένων ἐπιδοτήσεων. Εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ λέγωμεν «μὰ διατί δὲν ἀνεβάζουν τὴν πριμοδότησιν;» ἀλλ’ εἶναι ἐν τούτοις πάρα πολὺ δύσκολον καὶ πάρα πολὺ λεπτὸν εἰς μίαν ἀγοράν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ἐν συνεχεῖ κινήσει, νὰ λαμβάνετε ἀποφάσεις καὶ νὰ λαμβάνετε τὰς ἀποφάσεις αὐτάς, ἀφοῦ συμβουλεύεσθε ὅλους τοὺς εἰδικοὺς ἢ ἀφοῦ ἔχετε μπροστά σας ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ νὰ ἀποδεικνύεται ὕστερα ἀπὸ ἕνα μικρὸν χρονικὸν διάστημα, ὅτι τὸ ὕψος αὐτὸ τῆς πριμοδοτήσεως εἶναι ἀνεπαρκὲς ἢ ὅτι ἐμεσολάβησαν γεγονότα ἀνεξάρτητα τῆς θελήσεώς μας, τὰ ὁποῖα τὰ ὁπωσδήποτε στενὰ περιθώρια τῶν ἐπιδοτήσεων καὶ εἰσφορῶν τὰ ὑπερέβαιναν; Θὰ μοῦ εἴπητε διατί νὰ εἶναι στενὰ τὰ περιθώρια; Στενὰ εἶναι τὰ περιθώρια ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν εἰδικῶν μεταβολῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποτολμῶνται καὶ τὰ ὁποῖα ἀσκοῦν ἕνα ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς ὅλης ἐθνικῆς οἰκονομίας. Πολλὲς φορὲς ἡ φρόνησις ἔλεγεν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ πάῃ πάρα πάνω, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατή, διὰ διαφόρους λόγους, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ὀρθῆς φύσεως ἢ τοῦ ὀρθοῦ ποσοστοῦ. Ἔπειτα συχνὰ τίθεται ἡ ἀρχὴ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, τὴν ὥραν ποὺ ἔχει ἐξαχθῆ ἕνα μέρος τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, νὰ κάμωμεν μίαν μεταβολὴν ἔστω καὶ ἀναγκαιοτάτην εἰς τὴν πριμοδότησιν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, διότι θὰ ἐφέραμεν μεγάλην ἀνατροπὴν καὶ μεγάλην ἀνωμαλίαν εἰς τὰς σχέσεις τὰς ἄλλας καὶ αὐτὸ δὲν ἦτο κάτι τὸ ὁποῖον γίνεται μίαν ἐποχήν, ἀλλὰ ἦτο κάτι τὸ ὁποῖον καθημερινῶς ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίζεται. Ἔπειτα πρέπει νὰ σᾶς ἐκμυστηρευθῶ καὶ κάτι ἄλλο. Καὶ πρίν, πρὸ τετραετίας, ὅταν διὰ βραχὺ χρονικὸν διάστημα ὑπῆρξα καὶ πάλιν Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ τώρα εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος μὲ αἴσθημα εὐθυνῶν τρομάζει πρὸ τοῦ ποσοστοῦ τῆς αὐθαιρεσίας, ἡ ὁποία ὑπάρχει μέσα εἰς τὴν λῆψιν τοιούτων ἀποφάσεων. Ἡ ἐπιβολὴ εἰσφορῶν εἰς ὡρισμένα προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἀρχίζουν νὰ παίζουν κάποιον ρόλον εἰς τὴν παραγωγὴν ἄλλων προϊόντων, σᾶς φέρει πρὸ μιᾶς περιέργου καταστάσεως ἔναντι πλέον τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι παράγουν τὸ δεύτερον αὐτὸ προϊόν καὶ δημιουργοῦνται, δηλαδή, κύματα ὁλόκληρα μέσα εἰς τὴν σύνθεσιν καὶ ἀλληλοεξάρτησιν τῶν διαφόρων προϊόντων καὶ μοιραίως καταλήγουν εἰς μίαν πολιτικὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν οὔτε ἀπόλυτος συμφωνία ἀπόψεων μπορεῖ νὰ προκύψῃ, οὔτε δικαία κρίσις πάντοτε, οὔτε ἀποφυγὴ σφαλμάτων καὶ σφαλμάτων τὰ ὁποῖα, ἴσως, ὁλόκληροι παραγωγικαὶ τάξεις πληρώνουν καμμιὰ φορά. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλους ἀκόμη, νομίζω, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ ὀρθοτέρα καὶ ἡ μᾶλλον ἐπιβαλλομένη διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτυγχάνομεν νὰ ἐμφανίσωμεν τὸ νόμισμά μας ὡς ἕνα νόμισμα τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν αὐτὴν τιμὴν δι’ ὅλα τὰ προϊόντα. Εἶναι ἡ πολιτικὴ πρὸς τὴν ὁποίαν ἔχομεν διαρκῶς ἐστραμμένα τὰ μάτια μας. Ἔγινεν ἡ παρατήρησις ἀπὸ μερικοὺς ὁμιλητὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι «καλά, τότε πῶς ἐξηγεῖτε, ὅτι εὑρέθητε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ κάμετε ἐδῶ τώρα διαφορικὰς τιμὰς συναλλάγματος μὲ τὰ παρακρατήματα κλπ.» καὶ ἀπήντησα ἀμέσως, ὅτι ἀναμφιβόλως ἡ μετάβασις ἀπὸ ἕνα στάδιον πραγματικῆς συγχύσεως εἰς τὸ στάδιον τῆς σαφηνείας εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ πᾶμε, μέσα εἰς τὴν ζωὴν τῶν ἀνθρώπων καὶ μέσα εἰς τὰ φαινόμενα τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς, δὲν γίνεται πάντοτε ἐντὸς ὡρῶν. Ἀλλὰ δύναται νὰ εἶναι βεβαία ἡ Βουλή, ὅτι ἡ γραμμή μας εἶναι αὐτὴ καὶ ὅτι ἡ πολιτική μας εἶναι νὰ προστατεύσωμεν τὴν ἑνότητα τὴν συναλλαγματικήν.

§38Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δηλαδὴ θὰ καταργηθοῦν τὰ παρακρατήματα ἐπὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων, κύριε Ὑπουργέ!

§39Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Σὺν τῷ χρόνῳ, κύριε συνάδελφε.

§40Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὰ παρακρατήματα, εἶναι μία ὑπόσχεσις τῆς Κυβερνήσεως.

§41Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Καὶ τὰς ἐπιδοτήσεις;

§42Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Καὶ τὰς ἐπιδοτήσεις βεβαίως.

§43Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Καὶ τὸ σιτάρι θὰ πάῃ εἰς τὴν φυσικὴν τιμήν;

§44Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἔχετε ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ θὰ διαφωτισθῆτε. Ἔρχομαι τώρα εἰς μερικὰς βασικὰς ἐπικρίσεις, τὰς ὁποίας διετύπωσαν οἱ κ. κ. συνάδελφοι. Πρῶτον, διατὶ ὑπῆρξεν αὐτὴ ἡ ἀντίφασις μεταξὺ τῶν ἀρχικῶν δηλώσεων τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τὸν Δεκέμβριον, ὁ ὁποῖος εἶπε, τότε, ὅτι θὰ ἀκολουθήσῃ πολιτικὴν σταθερότητος κλπ. καὶ τῆς αἰφνιδίας αὐτῆς ἀποφάσεως. Νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ συζητηθῇ σοβαρῶς τὸ θέμα αὐτὸ διότι δὲν πιστεύω κανεὶς ἀπὸ τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ φαντάζεται, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν μία τοιαύτη ἀπόφασις νὰ ἐξαγγελθῇ, καὶ νὰ ἐξαγγελθῇ μάλιστα μερικοὺς μῆνας πρὶν γίνῃ. Ὑπενθυμίζω, ὅτι εἰς μίαν ἀνάλογον περίπτωσιν, ἕνας διακεκριμένος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἀγγλίας, ὁ Κρίπς, ἐρωτηθεὶς ὀλίγας ὥρας πρὸ τῆς ἀποφάσεως τῆς ὑποτιμήσεως τῆς λίρας, εἶπεν, ὅτι οὔτε κατὰ διάνοιαν ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ κάμῃ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§45Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Καὶ ὅμως εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἦτο κοινὸν μυστικὸν ἡ ὑποτίμησις πολλοὺς μῆνας πρὸ τῆς ὑπερτιμήσεως.

§46Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ ἔπρεπε δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νὰ μακαρίσετε καὶ τὸν τόπον σας καὶ τὴν Κυβέρνησίν σας (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Πλαγιάννης). Ἔρχομαι τώρα εἰς μίαν ἄλλην ἐπίκρισιν, ὅτι ὁ χρόνος τῆς ἀναπροσαρμογῆς, δὲν ἐξελέγη καλῶς. Μολονότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐχειρίσθη τὸ θέμα αὐτὸ μὲ ἀρκετὴν σαφήνειαν, ἤθελα μόνον τὸ ἑξῆς νὰ προσθέσω. Ὅτι ὅλοι, καὶ οἱ θεωρητικοὶ καὶ οἱ εἰδικοὶ περὶ τὰ νομισματικά, καὶ φαντάζομαι καί, ὁ κ. Ζίγδης, θὰ συμφωνῇ καὶ αὐτός, ἀφοῦ μᾶς εἶπεν ὅτι ὑπάρχουν ἄφθονα ἐγχειρίδια τὰ ὁποῖα ἔχει ὑπ’ ὄψει του εἰς τὰ θέματα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι λυμένα, θὰ συμφωνῇ καὶ αὐτὸς ὅτι ὡς καλυτέρα ἐποχὴ διὰ τὴν διενέργειαν τῆς ἀναπροσαρμογῆς θεωρεῖται ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ κυκλοφορία παρουσιάζει μίαν ὕφεσιν καὶ ἡ ὅλη ἀγορὰ εὑρίσκεται εἰς τὸ ἡσυχώτερον σημεῖον. Ὡς τοιαύτη δὲ ἐποχὴ χαρακτηρίζεται, πράγματι, ἡ περίοδος μετὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους ἀπὸ 15ης ἢ 20ῆς Ἰανουαρίου μέχρι τῆς ἐποχῆς τοῦ Μαΐου. Ἀπαντῶ εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα, διατὶ δὲν ἔγινε, ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἀμέσως μόλις ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ λέγω. Πῶς θὰ ἔκαμνε τὴν ἀναπροσαρμογὴν ἡ Κυβέρνησις μὲ ἀνισοσκελισμένο προϋπολογισμὸν καὶ μὲ τὸν πληθωρισμὸν ἐν δράσει;

§47Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ποῖον πληθωρισμόν;

§48Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Νὰ ἐξηγούμεθα. Ὅταν λέγω πληθωρισμὸν—νὰ διορθώσω τὴν φράσιν μου— ἐννοῶ τὰς ἀφορμὰς τοῦ πληθωρισμοῦ ἐν δράσει. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, ἐδιάβασε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ περικοπὴν τοῦ λόγου τοῦ κ. Ζίγδη ποὺ ἔλεγεν ὅτι «ἂν δὲν κλείσῃ τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἂς μὴ συζητῶμεν». Λοιπὸν ἀπαντῶ. Φαντάζεσθε σεῖς, ὅτι ἀμέσως εἰς 15 ἡμέρας ἀφ’ ὅτου μία Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν, ὅπου οἱ Ὑπουργοὶ διὰ νὰ κατατοπισθοῦν μὲ τὰ θέματά τους χρειάζονται ἕνα χρονικὸν διάστημα, ὅτι ἦτο δυνατὸν ἐντὸς 10 ἡμερῶν νὰ ἀποφασίσουν νὰ κλείσουν τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ κάμουν καὶ τὴν ἀναπροσαρμογήν;

§49Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν τὸ ἐμελετούσατε τὸ μέτρον ἀφ’ ὅτου εἶσθε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν;

§50Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ξεύρετε πολὺ καλά, ὅτι ἡ μελέτη δὲν ἀρκεῖ ὅταν δὲν ἔχετε γνῶσιν τῶν πραγμάτων, τῶν λεπτομερειῶν τῆς δουλειᾶς σας. Ἐγώ, σᾶς ἐμυστηρεύομαι, ἐχρειάσθην ἕνα μῆνα, καίτοι ἐγνώριζον τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ μπῶ μέσα εἰς τὸν μηχανισμὸν τῆς ὅλης ἐργασίας. Φαντασθῆτε, ὅτι μία τοιαύτη ἀπόφασις, ἡ ὁποία προϋποθέτει προπαρασκευὴν καὶ ἀπαιτεῖ νὰ κρατῇ ἡ Κυβέρνησις γερὰ εἰς τὰ χέρια της ὅλον τὸν οἰκονομικὸν μηχανισμόν, ἐὰν ἠμποροῦσε νὰ ληφθῇ μέσα εἰς 15 ἡμέρας. Κύριε Ζίγδη, ἠμπορεῖ σεῖς νὰ εἶσθε ἱκανώτερος ἐμοῦ καὶ ὑμῶν τῶν ἄλλων. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἡ λογικὴ λέγει, ὅτι εἶναι ἀνθρωπίνως ἀδύνατος μία τοιαύτη δυσχερὴς ἐπιχείρησις νὰ ἀναληφθῇ ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν πρὶν ἀκόμη ἔχῃ πλήρη γνῶσιν καὶ πλήρη ἔλεγχον τῆς καταστάσεως καὶ πρίν, ἐπαναλαμβάνω, ἐπιτύχῃ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἐχρειάσθη ἕνα χρονικὸν διάστημα διὰ νὰ λύσῃ τὸ θέμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἀπετέλεσεν αὐτὸ διὰ τὴν Κυβέρνησιν βασικὴν προϋπόθεσιν, δὲν ξεύρω μία ἄλλη Κυβέρνησις πῶς θὰ ἔβλεπε τὸ πρᾶγμα αὐτό. Ἀλλὰ διὰ τὴν ἰδικήν μας Κυβέρνησιν ὑπῆρξε βασικὴ προϋπόθεσις νὰ μὴ προχωρήσῃ εἰς μίαν τοιαύτην ριζικὴν μεταβολήν, εἰς ἓν τοιοῦτον ριζικὸν μέτρον ἐὰν δὲν εἶχε πρῶτα–πρῶτα κλείσει ὁριστικὰ τὴν πόρτα τοῦ πληθωρισμοῦ. Καὶ ὅταν λέγω τὴν πόρτα τοῦ πληθωρισμοῦ, ἐννοῶ ἀκριβῶς τὴν πόρταν ἐκείνην ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ εἰσήγετο ἐπὶ τῆς οἰκονομίας μία διαρκὴς πληθωρικὴ πίεσις. Τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐχρειάσθη 4 μῆνας, κύριοι, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ εὐχάριστον σημεῖον, ὥστε νὰ ἠμπορῇ μὲ τὴν λῆψιν καὶ νέων μέτρων καὶ δυσαρέστων καὶ ἀντιδημοτικῶν νὰ τὸ ἐπιτύχῃ, νομίζω, ὅτι εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως. Τώρα, ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις διαφωνῇ, λυποῦμαι. Θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς εἶχε δείξει ἐμπράκτως τὴν ἱκανότητά της εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ προγενέστερον. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι ἐμεσολάβησεν ἕνας δεύτερος παράγων τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρει οὐσιωδέστατον, ὁ παράγων τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Μόλις ὁ παράγων αὐτὸς ἐπετεύχθη, ἐξησφαλίσθη ἀπ’ ἐκείνην τὴν στιγμήν, ἐν συνδυασμῷ καὶ μὲ τὰ ἄλλα μέτρα τὰ ὁποῖα εἶχον ληφθῆ, ὁ δρόμος διὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι αὐτὸ ἔγινε κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τοῦ Μαρτίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Ἐὰν δὲν ἐμεσολάβουν αἱ ἑορταὶ τοῦ Πάσχα, ἠμποροῦσε νὰ εἶχε γίνει καὶ μερικὰς ἡμέρας πρίν. Ἀλλ’ ἐκρίθη τελικῶς, ὅτι ὁ καταλληλότερος χρόνος θὰ ἦτο ἡ ἑβδομὰς ἡ μετὰ τὸ Πάσχα καὶ δι’ αὐτὸ ἔγινε τότε. Ἐδῶ ἐσχετίσθη ἡ ἀναπροσαρμογὴ μὲ τὸ ταξίδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἤθελον νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Βεβαίως, κάποια συσχέτισις ὑπῆρξεν ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ἐγνώριζε κατὰ τὰ μέσα Μαρτίου ἀκόμη πότε θὰ ἐπραγματοποιεῖτο τὸ ταξίδιόν του καὶ ἀνέμενε μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Ἐὰν τὸ ταξίδιόν του ἐπρόκειτο νὰ πραγματοποιηθῇ ἀμέσως, ἴσως ἡ ἀναπροσαρμογὴ νὰ ἀνεβάλλετο δι’ ὀλίγας ἑβδομάδας μέχρι τῆς ἐπιστροφῆς του. Ἐφ’ ὅσον τὸ ταξίδιόν του ἐπρόκειτο νὰ πραγματοποιηθῇ βραδύτερον, ἔγινεν ἡ ἀναπροσαρμογὴ γοργότερον. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θέλω νὰ τονίσω, ὅτι τοῦτο ὑπῆρξεν, ἴσως, εἷς ἐκ τῶν λόγων ὁ ὁποῖος συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν ὑπόνοιαι περὶ ἐνδεχομένης λήψεως τοιούτου μέτρου, διότι οἱ πολλοὶ ἐπίστευον, ὅτι καὶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπρόκειτο νὰ λάβῃ καμμίαν τοιαύτην ἀπόφασιν, θὰ τὴν ἐλάμβανεν, ἀσφαλῶς, μετὰ τὸ ταξίδι τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ἄλλην ἐπίκρισιν, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι εἶναι ἴσως ἡ μεγαλυτέρα ἐπίκρισις, διότι διὰ τὰ ἄλλα σημεῖα διαφωνίαι ὑπῆρξαν ἀλλ’ ὄχι τόσον σοβαραὶ ὅπως ἡ τελευταία ἐπίκρισις ἡ ἀφορῶσα τὸ ὕψος τῆς ἀναπροσαρμογῆς, δηλαδὴ ἐὰν ἡ τιμή, ἡ ὁποία ἐλήφθη ὡς βάσις δὲν εἶναι μία τιμὴ ἡ ὁποία εἶναι τόσον ὑψηλὴ ὥστε, ἐνδεχομένως, νὰ προδικάζῃ τὴν ἀποτυχίαν τοῦ ὅλου μέτρου. Σᾶς ὡμίλησεν ἤδη ὁ κ. Τσουδερὸς καὶ περιορίζομαι ἁπλῶς νὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος ὅτι ἐν συγκρίσει μὲ τὰς ἀναπροσαρμογὰς αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὸ παρελθόν, ἡ παροῦσα ἀναπροσαρμογὴ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ἀναμφισβητήτως, ὑπερτερεῖ. Διότι ἀκόμη καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν ἀναπροσαρμογὴν τοῦ 1949, ἐὰν δὲν ἐλαμβάνετο ἕν ὕψος τιμῆς δολλαρίου εἰς δραχμὰς τόσον κοντὰ εἰς τὴν ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἰσχύουσαν πραγματικότητα καὶ ὑπῆρχε κάποια πρόβλεψις, ἴσως ἡ ἐξέλιξις τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν νὰ εἶχεν οὐσιωδῶς ἐπηρεασθῆ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ θέμα αὐτὸ τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς ὡς ὑψηλοτέρας καὶ τῶν συνεπειῶν τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ, γεννῶνται δύο βασικὰ ζητήματα. Τὸ πρῶτον εἶναι αἱ πρόσθετοι δυσχέρειαι τὰς ὁποίας ἐμφανίζει ἡ ὑψηλοτέρα τιμὴ τοῦ συναλλάγματος διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν ἐντὸς τῶν ὁρίων ἐντὸς τῶν ὁποίων αἱ τιμαὶ πρέπει νὰ συγκρατηθοῦν. Τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἴσως γενικώτερον, ἀφορᾷ τὴν ἐλπίδα, τὴν βάσιμον ἐλπίδα, τῆς μεταβολῆς μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία παρουσιάζει σήμερον σωρείαν ἀντιφατικῶν φαινομένων καὶ σωρείαν συγκεχυμένων οἰκονομικῶν ἐκδηλώσεων. Ἡ ἐλπίς, λέγω, εἶναι, ὅτι μόνον μὲ μίαν ἀποφασιστικὴν μεταβολὴν τῆς τιμῆς θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποκομίσῃ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία μίαν μεγαλυτέραν καὶ γενικωτέραν ὠφέλειαν. Ὅπως ἕνας ἄρρωστος, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς μίαν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν χρειάζεται ἕνα κλονισμὸν διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία ἀντίδρασις καὶ μία ἀναπροσαρμογὴ τῶν δυνάμεών του, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν ἐκεῖ ὅπου εἴχομεν φθάσει, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀναμενομένη βελτίωσις εἰμὴ μόνον ἐὰν τῆς ἐδίδετο ἕνας ἰσχυρὸς κλονισμός. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, ἴσως, ἐνοχλεῖ πολλοὺς ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἠθέλησαν νὰ ἀποδώσουν εἰς τὴν ἰδιοσυγκρασίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τὴν ὑψηλὴν τιμὴν καὶ ὄχι εἰς τὰ κριτήρια τὰ ὁποῖα ἀνέφερα. Τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα, τῶν συνεπειῶν τὰς ὁποίας ἔχει ἐπὶ τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν, θὰ ἤθελον τοῦτο νὰ εἴπω. Τὸ φυσικώτερον εἶναι μία Κυβέρνησις νὰ προσπαθῇ νὰ μὴ δημιουργῇ ἐμπόδια εἰς τὸν ἑαυτόν της, ἐὰν δὲν ὑπῆρχον οἱ λόγοι οἱ βαθύτεροι εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε νὰ προστεθῇ καὶ ὁ λόγος, ὅτι μία ἔστω καὶ μικρὰ πτῶσις τῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἠδύνατο, νὰ καταστήσῃ τὸ μέτρον ἀνωφελές. Καὶ εἶναι, ἀτυχῶς, ἀληθές, ὅτι ἔχομεν ἓν κῦμα ὑποβιβασμοῦ τῶν τιμῶν πολλῶν προϊόντων. Ἀναφέρομαι εἰς τὸ βαμβάκι, τὸ ρύζι, τὸ ἔλαιον καὶ ἄλλα προϊόντα. Μία τοιαύτη συνέχισις ὑποτιμητικῆς τάσεως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς φέρῃ, ὕστερα ἀπὸ ἕνα μικρὸν χρονικὸν διάστημα, εἰς τὴν διαπίστωσιν, ὅτι πρέπει κάτι πρόσθετον νὰ γίνῃ καὶ ὅτι τὰ περιθώρια, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑπολογισθῆ διὰ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἦσαν ἀνεπαρκῆ. Πέραν αὐτοῦ, εἶναι γεγονός, ὅτι ἡ ἐξαγωγική μας προσπάθεια, ὄχι μόνον εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἄλλας κατηγορίας προϊόντων εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἔλθω, εἶχεν ἀνάγκην ἑνὸς κεντρίσματος. Αἱ παραγωγικαὶ τάξεις εἶχον ἀρχίσει νὰ ἀπελπίζωνται, ὅτι τὰ περιθώρια, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε καθωρίζοντο, ἦσαν πολὺ περιωρισμένα. Ἡ ἐθνική μας παραγωγὴ ἐχρειάζετο αὐτὸ τὸ κέντρισμα καί, νομίζω, ὅτι θὰ τὸ ἐξασφαλίσῃ, καὶ θὰ τὸ ἐξασφαλίσῃ πλήρως, ἡ ἀναπροσαρμογὴ μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον τὴν ἀπεφάσισεν ἡ Κυβέρνησις. Ὅσον ἀφορᾷ, τώρα, τὸν ἀντίκτυπον ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ, εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὑπῆρξεν ἀπόλυτος συμπαράστασις τοῦ λαοῦ εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ συμπαράστασις αὐτὴ ἦτο ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπέτρεψεν ὥστε νὰ ἐπικρατήσῃ πλήρης ψυχραιμία. Πάντως ἡ Κυβέρνησις ἀποδυομένη εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν καὶ τῆς ἀποφυγῆς ἐντυπώσεων ψυχολογικῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ προκαλέσουν τὰς ἀλογίστους καὶ ἀσυλλογίστους ἀντιδράσεις, ἐφρόντισεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, νὰ δώσῃ τὸν τόνον. Ἡ φράσις ἡ ὁποία περιελήφθη εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἦτο μία φράσις ἡ ὁποία, κυρίως, ἀπέβλεπεν εἰς τὸ νὰ δώσῃ εἰς τὸν λαὸν νὰ καταλάβῃ, ὅτι ἡ μεταβολὴ τῆς τιμῆς τοῦ δολλαρίου εἰς δραχμὰς δὲν ἐσήμαινε σύνθημα πρὸς αὐτόματον αὔξησιν ὅλων τῶν τιμῶν τῶν προϊόντων. Ἄλλωστε, ὅπως καὶ εἰς μίαν διακοπὴν ἐτόνισα, εἰς φράσιν ἐπακολουθοῦσαν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπανελάμβανεν, ὅτι δὲν θὰ ἐπιτραποῦν αὐξήσεις εἰμὴ μόνον ἐκεῖ ὅπου εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖαι. Καὶ ἡ δημιουργία τοῦ ὀργάνου, τὸ ὁποῖον προέβλεπεν ἡ ἀρχικὴ ἀπόφασις, δηλαδὴ τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν πέντε Ὑπουργῶν, εἰς αὐτὸ ἀπέβλεπεν ἄλλωστε εἰς τὸ νὰ ὑπάρξῃ ἕνας ἔλεγχος καὶ μία χαλιναγώγησις τῶν τιμῶν. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, ἔχει κάθε λόγον νὰ ἦτο ἀπολύτως εὐχαριστημένη ἀπὸ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀντέδρασαν αἱ παραγωγικαὶ τάξεις καὶ διὰ τὴν πορείαν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν αἱ τιμαί. Εἰς ὅσους ἀριθμοὺς ἀνέφερε πρὸ ὀλίγου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχω νὰ προσθέσω δύο ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔλαβον σήμερον. Ὁ ἕνας εἶναι ὁ τιμάριθμος τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς μὲ ἡμερομηνίαν 9 Μαΐου. Λοιπόν, ἡ Ἀποστολὴ εἶχεν ὡς τιμάριθμον τοῦ Μαρτίου—μέσος ὅρος τοῦ μηνὸς — 356. Τὸν Ἀπρίλιον 358, καὶ μέσος ὅρος ἀπὸ 1ης ἕως 9ης Μαΐου 362. Δηλαδή, αὔξησις κατὰ 1,1%. Ἔχω, ταὐτοχρόνως, καὶ τὸν τιμάριθμον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος διαφέρει κάπως ἀπὸ τὸν τῆς Ἀποστολῆς. Τῆς Ἀποστολῆς εἶναι εὐρύτερος. Περιλαμβάνει περίπου 40 εἴδη, ἐνῷ ὁ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὁ σταθερὸς τῆς Τραπέζης μὲ τὰ 18 γνωστὰ εἴδη. Ὁ τιμάριθμος αὐτός, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν μῆνα Ἀπρίλιον ἦτο 426,2, παρουσιάζει, κατὰ τὸ πρῶτον 15θήμερον τοῦ Μαΐου, μίαν αὔξησιν κατὰ 1,5. Δηλαδή, ἀνέρχεται εἰς 434,6—μέσος ὅρος τοῦ μηνὸς Μαΐου. Τώρα ἐὰν θέλετε καὶ τὰς δύο τελευταίας ἡμέρας ἐνῷ ὁ μέσος ὅρος τοῦ 15θημέρου ἦτο 434,6 εἰς τὰς 16 εἶναι 439,9.

§51Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§52Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν ὠφελεῖ εἰς τίποτε νὰ συγκρίνετε ἡμέραν μὲ τὴν ἡμέραν.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ μέσος ὅρος εἶναι τέχνασμα.

§54Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Μά, κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς διαφωτίσω καὶ ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ τιμάριθμος τοῦ μηνὸς Μαρτίου τῆς Τραπέζης, εἶπον, ὅτι ἦτο 429,4. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι ὅπως δεικνύουν αὐτοὶ οἱ ἀριθμοί, ὁ ἀντίκτυπος ἐπὶ τῶν τιμῶν λιανικῆς πωλήσεως τῶν εἰδῶν ποὺ ἐνδιαφέρουν τὴν ζωὴν τοῦ λαοῦ εἶναι ἀνεπαίσθητος. Θέλετε 1,1, θέλετε 1,5 ὅτι ἦτο; (Χειροκροτήματα). Ἐπιμένω εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, διότι τὸ νὰ πάρῃ κανεὶς ἕνα σημεῖον καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι τὰ καύσιμα ηὐξήθησαν κατὰ 50–60%, ἢ τὸ τάδε εἶδος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε κανένα δασμόν, ὑπέστη αὔξησιν κατὰ 80% δὲν σημαίνει τίποτε. Ἐδῶ πρέπει νὰ ἴδωμεν ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀντίκτυπος ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν εἰδῶν ποὺ ἐνδιαφέρουν τὸν λαόν. Ἐπεράσαμεν τὸ 15θήμερον, μὲ μίαν ἀνεπαίσθητον αὔξησιν τῶν τιμῶν. Ἤδη τὸ δεύτερον 15θήμερον, ὁπότε ἤρχισαν νὰ αὐξάνουν αἱ τιμαί, ὅπως τῆς ξυλείας κλπ., ἐξακολουθεῖ νὰ μὴ ἐμφανίζεται διαταραχὴ ἢ μεταβολὴ τῶν τιμῶν λιανικῆς πωλήσεως, παρὰ εἰς ἐλάχιστον ποσοστὸν 1,1. Λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν θὰ μεταβληθῇ αὐτὸ ποτέ, ἀλλ’ εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι εὐχαριστημένη ἀπὸ τὴν πορείαν τῶν τιμῶν, διότι ἀπ’ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, ἡ προσαρμογὴ τῶν τιμῶν θὰ γίνῃ κατὰ τὸν ἤρεμον πειθαρχημένον καὶ παρακολουθούμενον τρόπον, χωρὶς καμμίαν νευρικότητα ἐκ μέρους τοῦ κόσμου. (Χειροκροτήματα). Καὶ νομίζει εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὅλοι ἔπρεπε νὰ ἐκδηλώσουν τὴν χαράν των, διότι ἀσφαλῶς εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἐξέρχεται τῶν περιωρισμένων πολιτικῶν εὐθυνῶν καὶ τοῦ ἀντικτύπου ποὺ ἔχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶναι ἕνα θέμα ποὺ ἐνδιαφέρει τὴν οἰκονομίαν μας. Ἔχομεν τὸ παράπονον αὐτό, διότι ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν τιμῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐτήρησε μίαν στάσιν ὀλίγον, τέλος πάντων, περίεργον. Διότι, βέβαια, δὲν ζητοῦμεν ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ συμμερισθῇ τὴν πίστιν καὶ τὸν ἐνθουσιασμὸν τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἢ τὴν αἰσιοδοξίαν μὲ τὴν ὁποίαν βλέπει εἰς τὴν τελικὴν ἐπιτυχίαν. Ἀλλὰ ζητοῦμεν νὰ ἔχῃ κάποιαν ὑπομονὴν καὶ νὰ μὴ θέλῃ νὰ δημιουργήσῃ αἰσθήματα πανικοῦ εἰς τὸν κόσμον, προλέγουσα, ἀπὸ σήμερον, μὲ τιμαρίθμους οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν μεμονωμένα εἴδη, φοβερὰς καταστροφὰς καὶ ὅτι τοῦτο καὶ τὸ ἄλλο εἶδος ηὐξήθη κατὰ 30%. Θὰ ἔλεγον, μάλιστα, ὅτι εἰς τὴν κακὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὁ ἀντιπολιτευόμενος τύπος, θὰ ἔπρεπε, νομίζω, ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἀσκήσῃ κάθε ἐπιρροήν.

§55Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν. Δὲν δέχομαι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπεζήτησε νὰ δημιουργήσῃ πανικόν.

§56Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἐπεδίωξε.

§57Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριε Ζίγδη, διὰ νὰ μὴ παρατείνωμεν τὴν συζήτησιν, θὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Δὲν εἶπα ἐγώ, ὅτι ἐπεζήτησε νὰ δημιουργήσῃ πανικόν. Ὄχι. Εἶπα κάτι ἄλλο. Ἐλυπήθην, διότι ἀπὸ τὴν στάσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιμονήν της νὰ προλέγῃ, ὡς Κασσάνδρα, αὐτὰς τὰς καταστροφάς, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ συμβοῦν εἰς τὸ σημεῖον τῶν τιμῶν, ἐδημιούργει τὴν ἐντύπωσιν μιᾶς ἀμφιβολίας εἰς τὸν κόσμον, ἡ ὁποία καλὸν θὰ ἦτο νὰ ἀποφευχθῇ. Ἐὰν μὲν ἡ Κυβέρνησις ἀποδειχθῇ, ὅτι ἔσφαλεν εἰς τοὺς ὑπολογισμούς της, τότε δὲν τὴν σώζει τὸ ἐὰν ἔχετε εἴπει κάτι σεῖς ἢ ὄχι. Καλύτερον θὰ εἶναι νὰ ὑπάρχῃ κάποια ὑπομονή. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐτόνισε καὶ εἶπεν, ὅτι ἕως τώρα ἐπέρασεν ἡ πρώτη φάσις καὶ ἀπομένει ἡ δευτέρα καὶ ἡ τρίτη. Ἐὰν αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν τοῦ κ. Συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων τὴν υἱοθετῇ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἔχει καὶ κάποιαν ὑπομονήν, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανένα θέμα διαφωνίας. Ἐὰν κατορθώσετε μάλιστα κάπως νὰ χαλιναγωγηθοῦν καὶ ὡρισμέναι ὑπερβολαί, λιβελλογραφίαι τοῦ ἀντιπολιτευομένου τύπου, νομίζω, κύριοι, ὅτι θὰ εἶναι καλύτερον ὄχι μόνον διὰ σᾶς, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐπίπεδον τῆς πολιτικῆς ζωῆς καὶ δι’ ὁλόκληρον τὴν χώραν.

§58Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε; Ἐφρόντισα νὰ διαφυλάξω τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ κακὴν μεταχείρισιν τοῦ τιμαρίθμου, διότι ἀντικείμενον τῆς ἐπερωτήσεώς μας, ὡς ἐτονίσαμεν, ἦτο νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ παρασυρθῇ.

§59ΦΩΝΑΙ (ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Ἆ! Ἆ!.......

§60Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Παρακαλῶ, κύριοι. Νομίζω, ὅτι ὁμιλοῦμεν σοβαρώτατα αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ αὐτὰ ποὺ θὰ λεχθοῦν ἔχουν μεγάλην σημασίαν διὰ τοὺς ἀπ’ ἔξω. Ἑπομένως, ἀφήσατε νὰ ἐκτελέσωμεν τὸ ἔργον μας, ὅπως χρειάζεται, ἀξιοπρεπῶς καὶ αὐστηρότατα.

§61Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἐγὼ ἔκαμα μίαν γενικὴν παρατήρησιν καὶ ἐλπίζω οἱ κύριοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ μὴ πειραχθοῦν ἀπ’ αὐτήν. Περιέγραψα τὴν ἐντύπωσιν, δὲν ἀποδίδω κακὴν πρόθεσιν εἰς κανένα. Λέγω μόνον κάτι τι ἄλλο, διὰ νὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸν τιμάριθμον. Διότι, κ. Ζίγδη, νομίζω, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον δέχομαι καὶ τὰς ἐπικρίσεις σας, θὰ ἔπρεπε νὰ σᾶς κάμῃ καὶ σᾶς νὰ μὴ μοῦ λέγετε πὼς προσπαθήσατε νὰ βοηθήσετε τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ μὴ κακομεταχειρίζεται τοὺς τιμαρίθμους. Τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν. Εἰς τὸ τέλος κάθε μηνὸς θὰ βγαίνῃ ἕνας τιμάριθμος ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν. Ἴσως ὑπάρχουν καὶ μερικὰ Ἐπιμελητήρια ποὺ βγάζουν. Ὁ τιμάριθμος αὐτὸς ἐὰν κατὰ τὸν πρῶτον μῆνα περιεῖχε κάτι τὸ ὁποῖον ἠμποροῦσε νὰ προκαλέσῃ σύγχυσιν, διότι ὅπως εἴδατε μὲ τὴν σύγκρισιν Μαρτίου καὶ Ἀπριλίου, δὲν ὑπάρχει καμμία διαφορά, ἐὰν ὑπῆρχε κάποιο σημεῖο τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο ἀπολύτως μαθηματικόν, δηλαδὴ ἐὰν μερικαὶ μόνον ἡμέραι ἦσαν μὲ τὰς νέας τιμάς, αὐτὸ ἀνήκει πλέον εἰς τὴν ἱστορίαν, διότι αὔριον θὰ ἔχωμεν τὸν τιμάριθμον τοῦ Μαΐου, τοῦ Ἰουνίου καὶ κάθε μῆνα θὰ παρακολουθῶμεν. Συνεπῶς, δὲν ἀξίζει τὸν κόπον, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου....

§62Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ τέχνασμα τῶν μέσων ὅρων.

§63Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν τὸ εὑρῆκα ἐγὼ τὸ βγάζουν ἡ Τράπεζα καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, ἀλλὰ ἐγὼ σᾶς δίδω τὸν μέσον ὅρον τῶν 15 ἡμερῶν τοῦ Μαΐου, κ. Μητσοτάκη, καὶ βλέπετε, ὅτι ἔχει διαφορὰν 1, 1%. Ποῦ εἶναι τὸ τέχνασμα.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δι’ ὅλους τοὺς μῆνας ὁ μέσος ὅρος ἔχει καλῶς, διὰ τὸν Ἀπρίλιον εἶναι τέχνασμα.

§65Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸν τιμάριθμον τοῦ Ἀπριλίου, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω ἐπιβεβαιοῦται.

§66Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ τιμάριθμος λιανικῆς πωλήσεως τοῦ Μαρτίου εἶναι ἑβδομαδιαῖος. Καὶ ἔχομεν τὴν αʹ ἑβδομάδα 432,4 τὴν δευτέραν 431. Ἔχομεν δηλαδὴ πτῶσιν τοῦ τιμαρίθμου.

§67Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἴσως τὰ μειδιάματα, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ μὴ εἶναι δικαιολογημένα. Τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Δερτιλῆς, τὸ παράδοξον, ἐν τούτοις συμβαίνει ὑπό τὴν ἑξῆς ἔννοιαν, ὅτι μὲ τὴν πτῶσιν ὡρισμένων ἐποχιακῶν προϊόντων, παρουσιάζονται καμμιὰ φορὰ ἀπὸ τὴν μία ἡμέρα εἰς τὴν ἄλλην μεταβολαὶ εἰς τὸν τιμάριθμον, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἐνδεικτικαὶ βεβαίως καμμιᾶς γενικωτέρας μεταβολῆς τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἀλλ’ ἁπλῶς τῆς μέσης τιμῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ θέμα τῶν τιμαρίθμων θὰ ἐπεθύμουν νὰ εἴπω κάτι, τὸ ὁποῖον φεύγει ἀπὸ τὰς λεπτομερείας, τὰς κρίσεις καὶ τὰς ἐπικρίσεις. Βεβαίως ἡ ἐξέλιξις τοῦ τιμαρίθμου τῆς λιανικῆς πωλήσεως θὰ ἀποτελέσῃ ἀναμφισβητήτως τὸ βαρόμετρον τῆς πορείας, τῶν τιμῶν. Καὶ αὐτὸς ἠμπορεῖ νὰ κατανεμηθῇ εἰς ἕνα διάστημα μερικῶν μηνῶν, μολονότι ἡ Κυβέρνησις ἀφοῦ ἀπέφυγε τὴν πρώτην περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἤθελε νὰ ἔχῃ συγκεντρωμένα αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀπὸ ἐδῶ καὶ εἰς τὸ ἑξῆς θὰ χωρήσῃ μὲ γοργὸν ρυθμὸν εἰς τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ὁμαλῶν συνθηκῶν. Διότι καὶ αἱ θυσίαι, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται ἀπὸ τὰς τάξεις, ὁσονδήποτε προθύμως καὶ ἂν παρέχωνται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητοῦνται ἐπ’ ἄπειρον, ἀλλὰ καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἀναγκάζεται κανεὶς νὰ μεταχειρισθῇ φεύγουν ἀπὸ τὴν γενικὴν γραμμήν. Ὅλα αὐτὰ εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθοῦν ὡς μία κατάστασις διαρκείας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐκλείψουν τὸ ταχύτερον. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δίδω μίαν ἀπάντησιν εἰς ὅσα ἐπ’ αὐτοῦ ὑπὸ μορφὴν ἐρωτήσεων, ἀποριῶν ἢ ἐπικρίσεων διετυπώθησαν. Κύριοι βουλευταί, ὅσον βασικὸν εἶναι νὰ ὑπάρξῃ ὁμαλὴ ἡ πορεία τῶν τιμαρίθμων καὶ νὰ δικαιωθοῦν αἱ προσδοκίαι τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὸ ὕψος αὐτῶν, ἐκ τῆς αὐτομάτου ἀναπροσαρμογῆς τῶν τιμῶν, δὲν θὰ ὑπερβῇ ἐκεῖνο τὸ ὅριον, πέραν τοῦ ὁποίου νὰ ἀρχίζῃ ἡ πρᾶξις τῆς ἀναπροσαρμογῆς νὰ χάνῃ τὰ κυριώτερά της πλεονεκτήματα, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη σκέψις, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ παρακολουθήσωμεν. Ὅτι ὁ ἀντικειμενικὸς σκοπὸς εἰς τὴν σκληρὴν αὐτὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν εἴδατε μὲ πόσην ὑπομονὴν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἠκολούθησε, δὲν εἶναι ἁπλῶς καὶ μόνον ἡ πάσῃ θυσίᾳ συγκράτησις τῶν τιμῶν, οὔτε θὰ κριθῇ ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἐκ τοῦ πόσον αἱ τιμαὶ θὰ ἀνέλθουν. Ἠμπορεῖ νὰ ἀνέλθουν καὶ 5 καὶ 8% ἢ περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ καθένας θεωρεῖ ὡς ἓν λογικὸν ὅριον. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ σημασία τοῦ ὕψους τῶν τιμῶν, τῶν νέων, εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον ἔρχεται εἰς δευτερεύουσαν μοῖραν. Ποῖον εἶναι τὸ πρωτεῦον ζήτημα; Πρωτεῦον εἶναι νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ βασικὸς καὶ θεμελιώδης σκοπὸς τῆς ἀναπροσαρμογῆς, δηλ. ἡ τόνωσις τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς.

§68Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἀπὸ τριάκοντα δύο χρόνια διαρκῶς ξεπέφτει ἡ δραχμή.

§69Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κ. Μόδη. Ἀσφαλῶς ὑπῆρξε καὶ δι’ ἐμένα μία ἔκπληξις νὰ σᾶς ἀκούω νὰ λέγετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Παπάγου ἀπεφάσισεν νὰ καταφέρῃ τὸ πλῆγμα κατὰ τῆς δραχμῆς. Νομίζω, ὅτι εἰς αὐτὸ ἀδικεῖτε καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἀδικεῖτε ὀλίγον καὶ τὴν ἰδικήν σας κρίσιν, τὴν ὁποίαν ξεύρω, ὅτι εἶναι πάρα πολὺ καλὴ καὶ τὰ ζητήματα αὐτὰ τὰ παρακολουθεῖ πάντοτε μὲ προσοχήν. Τὸ πλῆγμα κατὰ τῆς δραχμῆς δὲν τὸ καταφέραμεν ἡμεῖς. Ἡμεῖς ἐκάμαμεν μίαν πρᾶξιν, ὥστε μίαν κατάστασιν διαιωνιζομένην ἐπὶ τόσα χρόνια, νὰ τὴν φέρωμεν εἰς μίαν ὁμαλότητα. Ἄν διαφωνῆτε μαζί μας εἰς τὴν τιμὴν τῶν 25 ἢ τῶν 30 χιλιάδων, αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ. Ἄν εἴχομεν ἐκλέξει τὴν τιμὴν τῶν 25.000 θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι ἐμεῖς κατεστρέψαμε τὸ νόμισμα καὶ ἐκτυπήσαμε τὴν πίστιν; Ἐνῷ ἐμεῖς ἀπὸ τότε ποὺ ἀνελάβαμεν τὴν Κυβέρνησιν δὲν ἐκάμαμεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ βγάζωμεν ἀπὸ τὴν μέσην ὅλες ἐκεῖνες τὶς ἀφορμές, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν τὴν ἀνωμαλίαν εἰς τὴν οἰκονομικήν μας ζωὴν καὶ ὅλα μας τὰ μέτρα δὲν ἀπέβλεπαν παρὰ πῶς νὰ ἐμπεδώσουν τὴν πίστιν. (Χειροκροτήματα). Ἀπετέλεσεν δι’ ἐμένα πράγματι μίαν ἔκπληξιν, τὸ ὅτι ὑπῆρξεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὁ κ. Μόδης τόσον κατηγορηματικός. Καὶ ἤθελα, ἀναφερόμενος τώρα εἰς τὴν πίστιν, νὰ ἔλεγα τὸ ἑξῆς, ὅτι εἰς τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἔδωσεν πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Πρόεδρος, ὁ κ. Τσουδερός, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὰς καταθέσεις, ἔχω πάρει στοιχεῖα νεώτερα. Ἔναντι ἑνὸς συνόλου καταθέσεων εἰς ὅλας τὰς Τραπέζας τῆς 31–3–53 ἀπὸ 2.146 δισεκατομμύρια, αἱ καταθέσεις τὴν 30–4–53 ἀνέρχονται εἰς 2.207. Ἔχομεν δηλαδὴ αὔξησιν ἀπὸ 60 δισεκατομμύρια περίπου. Αὐτὴ ἡ αὔξησις σχεδὸν ἐξ ὁλοκλήρου ὀφείλεται εἰς αὐξήσεις τῶν ἰδιωτικῶν καταθέσεων. Ἐζήτησα σήμερον τὸ ἀπόγευμα ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι δὲν ὑπῆρχον ἄλλα στοιχεῖα καὶ μοῦ εἶπον, ὅτι καὶ ὁ ἀριθμὸς τῆς 9–5–53 καὶ ἐκεῖνος ἐμφανίζει μίαν πρόσθετον αὔξησιν κατὰ τὴν 9–5–53 ἀπὸ ἄλλα 15 δισεκατομμύρια. Συνεπῶς, τὸ ἀναφέρω καὶ αὐτὸ ὡς ἕνα, ἔστω, μικρὸν κριτήριον τοῦ ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἡ ἐντύπωσις εἰς τὸν κόσμον, ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ φυγὴ ἀπὸ τὴν δραχμὴν οὔτε ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης. Καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν εἰς τὴν ὁμιλίαν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ ἔλθῃ μία στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ δραχμὴ θὰ θεωρεῖται ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ ὑγιᾶ νομίσματα, ἴσως μερικοὶ νὰ τὸ εὑρίσκουν ὑπερβολικόν, ἀλλὰ ἐγὼ προσυπογράφω πλήρως. (Χειροκροτήματα). Ἔρχομαι τώρα εἰς ἕνα ἄλλο στοιχεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἐδέχθην ἐπίσης ἐπικρίσεις. Ὅλοι οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι καὶ ὁ κ. Παπανδρέου εἶπον, ὅτι ἐσεῖς, κύριοι, μᾶς εἴπατε, ὅτι διὰ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐπιδιώκετε καὶ ἐλπίζετε, ὅτι θὰ ἔχετε μεγάλην αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν, ἀλλὰ ἀπὸ κάτι στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐκυκλοφόρησαν βλέπομεν, ὅτι αἱ προβλέψεις διὰ τὸ τρέχον ἔτος εἶναι μᾶλλον δυσμενεῖς. Θὰ ἤθελα νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι αἱ προβλέψεις εἶναι προβλέψεις, δὲν εἶμαι ἄλλωστε ὑπεύθυνος διὰ τὴν δημοσίευσιν αὐτῶν τῶν προβλέψεων. Θὰ ἐδιαβάσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἔγιναν καὶ προβλέψεις ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, αἱ ὁποῖαι περιορίζουν πάρα πολὺ τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν, διότι νομίζουν, ὅτι καὶ αἱ ἐξαγωγαὶ καὶ οἱ ἄλλοι πόροι θὰ εἶναι ὑψηλότεροι. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν χαίρω διὰ τὰς αἰσιοδόξους αὐτὰς προγνώσεις, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς ἔπρεπε νὰ ἤμουν καὶ εἶμαι εἰς τὰς προβλέψεις συντηρητικός. Πολλὲς φορὲς μᾶς ζητοῦν ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὸ μέλλον καὶ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι αὐθαίρετοι. Λέγω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι αὐθαίρετοι, διότι πρόβλεψις πῶς θὰ ἐξελιχθοῦν αἱ Ἑλληνικαὶ ἐξαγωγαί, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ κυριώτεραι ἐσοδεῖαι (ἐκ τῶν ὁποίων ἐξαρτᾶται ἡ οἰκονομία μας καὶ αἱ ἐξαγωγαὶ) εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἀσφαλῶς αὐθαίρετος καὶ πρόωρος. Δέχομαι τὴν κατηγορίαν, ὅτι ὑπῆρξα πολὺ συντηρητικὸς εἰς τὰς προβλέψεις μου ἐγὼ καὶ ἐξακολουθῶ νὰ εἶμαι, διότι δέχομαι αὐθαιρέτους ἀριθμοὺς ἀλλὰ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν θὰ γίνω πρόξενος νὰ ὑποστῇ ἡ χώρα μου, ἀπὸ ἐπισφαλεῖς ἀριθμούς, ἀσφαλῆ ζημίαν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἤθελα νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐσοδεία τῶν δημητριακῶν ἐφέτος προμηνύεται λαμπρά, ἀλλὰ προσθέτω ἀκόμη, ὅτι ὑπάρχει μπροστά μας διάστημα 2–3 ἑβδομάδων, κατὰ τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν ἡ ἐσοδεία αὐτή, ἀπὸ ἕνα λίβα ἢ ἀπὸ ἀνώμαλον καιρικὴν περίοδον, νὰ παρουσιάσῃ μίαν μείωσιν τῆς ὑπολογισμένης ἀξίας της κατὰ 30.000.000 δολλάρια. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἐκτιμήσεις τῶν ὑπευθύνων ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ὅταν λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἐσοδείαν τῶν δημητριακῶν ἠμπορεῖ νὰ εἶμαι 30 ἑκατομμύρια ἐπάνω ἢ 30 ἑκατομμύρια δολλάρια κάτω, ὅταν ὁ ἴδιος αὐτὸς ὁ καιρὸς δύναται νὰ ἔχῃ σημαντικωτάτας συνεπείας, δι’ ἕνα ἄλλον σημαντικώτατον κλάδον τῆς οἰκονομίας μας, τὴν ἐλαιοπαραγωγήν, ὅταν ἡ καλλιέργεια ἀκόμη τοῦ βάμβακος, τοῦ καπνοῦ, τοῦ ριζιοῦ, εὑρίσκεται εἰς τὰ προκαταρκτικὰ ἀκόμη στάδια, πῶς θέλετε, κύριοι, νὰ κάμω πρόβλεψιν ἐγὼ καὶ νὰ εἴπω, ὅτι θὰ εἶναι 150 ἑκατομμύρια ἢ 200 ἑκατομμύρια δολλάρια αἱ ἐξαγωγαί;

§70Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει συντηρητικότης εἰς τὰς ποσότητας, ὑπάρχει μία πρόβλεψις κατὰ προσέγγισιν.

§71Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν, ὅτι φοβοῦμαι ὅτι ὁ Θεὸς δὲν θὰ βρέξῃ καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν τίποτε. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ κάμετε ἕνα συγκερασμὸν τῶν ἀπόψεών σας.

§72Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ πρόβλεψίς σας ἦτο συντηρητικὴ ὄχι μόνον ὡς πρὸς τὰς ποσότητας, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὰς τιμὰς καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει τὴν ὀρθότητα τῶν ἀπόψεών μας.

§73Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, ἐὰν σκεφθῆτε ὀλίγον θὰ ἀμφιβάλλετε διὰ τὴν ὀρθότητα τῶν ἀπόψεών σας. Τὸ φοβοῦμαι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Κύριοι, θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς, ὅτι εἶχα δύο λόγους προσθέτους νὰ ἔχω ἀνάγκην νὰ εἶμαι συντηρητικός, καὶ οἱ δύο πρόσθετοι αὐτοὶ λόγοι εἶναι αὐτοί. Ὁ ἕνας λόγος —ἐννοῶ πάντως πρὸ ἑνὸς μηνὸς, σήμερον εἶμαι περισσότερον αἰσιόδοξος—εἶναι ὁ ἑξῆς: Ἐπηγαίναμεν εἰς ἕνα σύστημα ἐλευθερίας εἰσαγωγῶν. Κανεὶς δὲν ἠμποροῦσε νὰ προβλέψῃ τί ἐξέλιξιν θὰ εἶχον αἱ εἰσαγωγαὶ αὐταί. Ποῖος θὰ ἔλεγεν ἐπειδὴ πέρυσιν ἐφέρατε αὐτὰς τὰς ποσότητας, ἄρα καὶ τοῦ χρόνου θὰ χρειασθῆτε τὰς ἰδίας. Ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀντίκτυπος τῶν μέτρων τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐπὶ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς; Κατὰ ποῖον ποσοστὸν θὰ ἐπηρεασθῇ ἡ ἐγχωρία παραγωγὴ ἄλλων εἰδῶν ἐμμέσως; Ὅλα αὐτὰ εἶναι ὁ ἕνας λόγος. Ὁ ἄλλος λόγος, ὁ ὁποῖος θὰ σᾶς δώσῃ ἐπίσης μίαν δικαιολογίαν, διότι δὲν θεωρῶ ὑπερβολικὰ συντηρητικοὺς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνεφέρατε. Μὴ λησμονῶμεν ὅτι διὰ τὴν ἐφετεινὴν χρῆσιν ἡ ἐσοδεία τῶν καπνῶν ἦτο μικροτέρα ἀπὸ ὅ,τι εἶναι συνήθως. Ἐὰν προσπαθοῦμεν καὶ ἀποβλέπωμεν εἰς τὸ νὰ ἔχωμεν ἐφέτος μίαν μεγάλην παραγωγήν, καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ τὴν ἔχωμεν, ἐὰν βοηθήσῃ καὶ ὁ Θεὸς καὶ ὁ καιρός...

§74Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. 80.000 τόννους καπνῶν θὰ ἔχωμεν.

§75Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Νομίζω ὅτι αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι πολὺ ὑπερβολικοί. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν πρόκειται νὰ ἔχωμεν μίαν μεγάλην παραγωγήν, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι, λόγῳ τῆς φύσεως τοῦ προϊόντος, τὸ προϊόν αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ ἐξαχθῇ, ὅπως θὰ συμβῇ διὰ τὰς ἄλλας μας καλλιεργείας, τὸ ρύζι, τὸ βαμβάκι κλπ. δὲν πρόκειται, λέγω, νὰ ἐξαχθῇ ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς ἔτους. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὸ ὑπόλοιπον τῶν καπνῶν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὴν χώραν μας, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐξέφρασα κάποιαν ἀμφιβολίαν διὰ τὴν τιμήν, θέλω νὰ προσθέσω ὅτι μόνον 20.000 τόννοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ θεωρηθοῦν ὡς καπνὰ καλῆς ποιότητος. Ὑπάρχουν ὅμως ἀποθέματα τὰ ὁποῖα εἶναι, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, παλαιοτέρας ἐσοδείας, κατώτερα καπνά, τὰ ὁποῖα δυσκόλως ἐξάγονται, μολονότι ἡ πριμοδότησίς των ἔφθανε νὰ τοὺς ἔδιδεν 27.000 δραχμὰς τὸ δολλάριον. Αὐτὰς τὰς ὀλίγας ἐξηγήσεις ἤθελον νὰ δώσω διὰ νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐκεῖ καμμία ἀντίφασις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν ἑαυτόν της. Κύριοι βουλευταί, ἂν μὲ ἐρωτήσητε, παρὰ τὰς συντηρητικὰς προβλέψεις τὰς ὁποίας εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω ἀπὸ ἀπόψεως δολλαρίων ὡς πρὸς τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος, ἐὰν μὲ ἐρωτήσετε πόσον πιστεύω εἰς τὴν προώθησιν τῶν ἐξαγωγῶν μας διὰ τοῦ μέτρου τῆς ἀναπροσαρμογῆς, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἶμαι ἀπεριορίστως αἰσιόδοξος ὅτι θὰ δημιουργήσῃ νέας δυνατότητας καὶ νέους τομεῖς δραστηριότητος διὰ τὴν ἐξαγωγικήν μας κίνησιν. Ὑπενθυμίζω τὸν τομέα τῶν μεταλλευμάτων διὰ τὸν ὁποῖον, ὅταν πρὸ μηνὸς καὶ πλέον, πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς, εἶχα ζητήσει μίαν κατάστασιν ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν τῶν Ἐξαγωγέων μὲ τὴν παράκλησιν νὰ μοῦ ὑποδείξουν ποίας τιμὰς ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλίσωμεν διὰ μίαν ἐνδεχομένην πριμοδότησιν ὥστε νὰ ὑπάρχῃ δυνατότης μεγάλης ἐξαγωγῆς μεταλλευμάτων, μοῦ ἐζήτησαν τιμὴν 27.500 διὰ τὸ δολλάριον. Καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ παράδειγμα θὰ ἀντιληφθῆτε διατί ἡ τιμὴ τῶν 30.000 δραχμῶν εἶναι μία τιμὴ ἡ ὁποία περιέχει ἐπαρκὲς περιθώριον. Ὄντως ὑπάρχει μία ἔλλειψις ἐλαστικότητος εἰς ὡρισμένα ἑλληνικὰ προϊόντα. Αὐτὰ εἶναι ἡ δενδροκαλλιέργεια, ἡ σταφίς, τὰ κρασιὰ κλπ. Ἀλλὰ ἀνελαστικότης παραγωγῆς οὔτε εἰς τὸν καπνὸν οὔτε εἰς τὴν ὄρυζαν ὑπάρχει, οὔτε εἰς τὸν βάμβακα, οὔτε εἰς τὰ μεταλλεύματα. Κύριοι βουλευταί, ἔχω ἀκόμη ἕνα τομέα νὰ θίξω, τὸν τομέα τῶν εἰσαγωγῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θέλῃ νὰ ἔχῃ μερικὰς πληροφορίας. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς ἀπελευθερώσεως τῶν εἰδῶν μας ἀπετέλεσε μίαν συνάρτησιν καὶ ἕνα μέτρον ριζικώτερον, τὸ ὁποῖον τείνει νὰ δώσῃ καὶ ἔδωσεν εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἀναπροσαρμογῆς μεγαλυτέρας δυνατότητας ἐπιτυχίας. Ἦτο φυσικὰ ἕνα μέτρον τὸ ὁποῖον συνεζητήθη μετὰ προσοχῆς καὶ διὰ τὸ ὁποῖον πάντοτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ὡρισμέναι ἀπορίαι καὶ ὡρισμέναι ἀμφιβολίαι, ἐάν, δηλαδή, καὶ κατὰ πόσον ἡ ἀπελευθέρωσις αὐτὴ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φέρῃ τὴν οἰκονομίαν μας ἀργὰ ἢ γρήγορα πρὸ διαφόρου φύσεως δυσχερειῶν. Καὶ ὅ,τι μὲν ἀφορᾷ τὴν εὐχέρειαν τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσαν οἱ περιορισμοὶ τοὺς ὁποίους εἴχαμεν εἰς τὰς εἰσαγωγὰς νὰ χειριζώμεθα τὰ συμβατικὰ θέματα μὲ τὰς ἄλλας χώρας, ἐκεῖ ἡ κατάστασις ἀντιμετωπίζεται μὲ μίαν μεγαλυτέραν αἰσιοδοξίαν. Διότι ἐκεῖ τὸ ὁποῖον μᾶς ἔκαμεν εἰς τὸ παρελθὸν νὰ μεταχειριζώμεθα τὰ εἴδη αὐτά, τὰ περιωρισμένα ὡς ἕνα μέσον διὰ νὰ προκαλέσωμεν τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ἄλλων χωρῶν διὰ νὰ ἀγοράσουν ἰδικά μας προϊόντα, κυρίως ὠφείλετο εἰς τὸ ὅτι αἱ τιμαὶ τῶν ἰδικῶν μας προϊόντων δὲν ἦσαν τιμαὶ αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ συναγωνισθοῦν τὰ ξένα προϊόντα. Τώρα δὲν ἔχω λόγον νὰ ἐπιμένω εἰς τὸ νὰ ἀγοράσῃ ὁ ἕνας ἢ ὁ ἄλλος τὸ Α ἢ Β προϊόν, δεδομένου ὅτι τὸ προϊόν αὐτό, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἕνα εἶδος τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν ξένην ἀγοράν, προσφέρεται μὲ τιμάς, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ εἶναι ἱκανοποιητικώταται ἀπὸ ἀπόψεως συναγωνισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν κίνδυνον ὅτι ἦτο δυνατὸν μία τοιαύτη ἐλευθερία τῶν ἐξαγωγῶν νὰ προκαλέσῃ ἀπορρόφησιν μεγάλων ποσοτήτων συναλλάγματος ἢ νὰ μᾶς ἀναγκάσῃ νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν στενότητα ἢ νὰ ἐλλείψουν ἄλλα βασικὰ εἴδη, ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει ὅτι ἔχει μερικὰ μέσα εἰς τὴν διάθεσίν της ὥστε νὰ δημιουργήσῃ τοιαύτην κατάστασιν καὶ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἀντιδράσῃ. Τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι πρῶτον, ὁ ἔλεγχος τῆς χρηματοδοτήσεως. Τὸ δεύτερον μέτρον εἶναι τὸ τῆς δασμολογικῆς ἐπεμβάσεως. Οὕτω ἀφ’ ἑνὸς μὲν θὰ ἐκρατοῦντο αἱ εἰσαγωγαὶ μὴ ἀναγκαίων εἰδῶν εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν χαμηλότερον ἐπίπεδον, ἐξ ἄλλου δὲ θὰ περιωρίζετο ἡ εἰσαγωγὴ ὡρισμένων εἰδῶν, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατόν, ἄνευ ἐπαρκοῦς δασμολογικῆς ἐπιβαρύνσεως, νὰ θίξουν ἀξίους λόγου παραγωγικοὺς κλάδους τῆς χώρας μας. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ σᾶς ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τοὺς ἀριθμούς. Κατὰ τὸ διάστημα ἀπὸ τῆς 10ης Ἀπριλίου μέχρι σήμερον αἱ ἀνοιγεῖσαι πιστώσεις κυρίως πρὸς χώρας τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἑνώσεως ἀνῆλθον εἰς 6.161.000 δολλάρια, ἤτοι:

Εἰς αὐτὰ πρέπει νὰ προστεθῇ ἕνα ποσὸν ἀπὸ δολλάρια 3.624.000 τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἀνοιγείσας πιστώσεις πρὸς περιοχὴν δολλαρίου. Μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχουν ὑπόλοιπα πιστώσεων τῶν ἐγκριθεισῶν πρὸ τῆς 9ης Ἀπριλίου καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἀφοροῦν τὴν περιοχὴν τοῦ δολλαρίου. Περιλαμβάνονται εἰς αὐτὴν τὴν διαδικασίαν ἀλλὰ προέρχονται ἀπὸ τὰς χώρας τῶν Εὐρωπαϊκῶν πληρωμῶν καὶ ἀνέρχονται εἰς 2.600.000 δολ. Εἰδικῶς διὰ τὸ διάστημα αὐτό, τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς εἰσαγωγὰς ἀπὸ χώρας δολλαρίου ἀνέρχεται εἰς ἓν ἑκατομμύριον περίπου δολλάρια. Αὐτὸ εἶναι τὸ ποσὸν τῶν εἰσαγωγῶν μας ἢ μᾶλλον τῶν πιστώσεων αἱ ὁποῖαι ἠνοίχθησαν δι’ εἰσαγωγὰς ἀπὸ τὰς χώρας τοῦ δολλαρίου. Καὶ κάμνω τὴν ἑξῆς διασάφησιν: Ὅτι ἐξ αὐτῶν 877.000 ἀποτελοῦν δολλάρια τῆς βοηθείας, ἐνῷ 151.000 εἶναι δολλάρια τοῦ ἰδικοῦ μας συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν ἐμπνέουν καμμίαν ἀνησυχίαν. Εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ἡ κατάστασις θὰ ἐξελιχθῇ καὶ εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ὁμαλῶς. Ἄλλως τε, ὅπως ἀνέφερε καὶ ὁ Πρόεδρος κ. Τσουδερός, ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν τῶν 8.000.000 δολλαρίων τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον προσεφέρθη ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Ἐπίσης ἤθελα νὰ προσθέσω ὅτι αἱ πληροφορίαι ἀπὸ τὰ ταξιδιωτικὰ γραφεῖα εἶναι, ὅτι παρ’ ὅλον ὅτι θὰ ἀνέμενε κανεὶς ὅτι θὰ ἐξώδευον οἱ περιηγηταὶ ὀλιγώτερα χρήματα, ἔχουν διπλασιάσει σχεδὸν τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐξώδευον. Εἶναι τὸ παλαιὸν ρητὸν ὅτι «ἡ φθήνεια τρώει τὸν παρᾶ». Συνεπῶς καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν ἔχει προσδοκίας αἱ ὁποῖαι νὰ μὴ στηρίζωνται πουθενά, ἀλλὰ καὶ αὐταὶ θὰ δικαιωθοῦν, ὅπως θὰ δικαιωθῇ καὶ ἡ ὅλη πολιτικὴ τῆς ἀναπροσαρμογῆς εἰς ὄφελος τῶν ἐργαζομένων καὶ εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ εἰς τὰς πόλεις. Θὰ σταματήσω ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἂν ὑπάρχῃ ἀκόμη κανένα κενὸν τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ συμπληρώσωμεν, εἶμαι εἰς τὴν διάθεσίν σας. (Χειροκροτήματα).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κ. Π. Παπαληγούρας ἔχει τὸν λόγον.

§77Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι αἱ βασικαὶ αἰτιάσεις τὰς ὁποίας ἀπηύθυνον οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, αἰτιάσεις σχέσιν ἔχουσαι μὲ τὸν τομέα τὸν κυβερνητικόν, τὸν ὁποῖον διαχειρίζομαι ἐγώ, δύνανται νὰ συνοψισθοῦν εἰς τὰ ἑξῆς κυρίως σημεῖα. Κατηγορήθημεν, πρῶτον, ὅτι, ἐπικειμένης ἀναπροσαρμογῆς, κατηργήσαμεν τὸ δελτίον τῶν γενικῶν διανομῶν. Δεύτερον, ὅτι, ἐπικειμένης ἀναπροσαρμογῆς, ἐξεποιήσαμεν ἀλογίστως τὰ ἐφόδια καὶ κινδυνεύομεν νὰ δημιουργήσωμεν κενὰ εἰς τὴν ἀγοράν. Τρίτον, ὅτι, ἐν τῇ ἐκποιήσει αὐτῇ τῶν ἐφοδίων, ἐγένετο χειρισμὸς ὑποθέσεών τινων κατὰ τρόπον εἴτε ὕποπτον, εἴτε προνομιακόν, εἴτε ἀνόητον. Τέταρτον, ὅτι ἐπηγγέλθημεν ἑνιαίαν τιμὴν συναλλάγματος καί, παρὰ ταῦτα, ἐγκαινιάζει τὸ Ὑφυπουργεῖον Ἐμπορίου ἐπιδοτήσεις βασικῶν τινων εἰδῶν. Πέμπτον, ὅτι ἐνῷ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπηγγέλθη, ὅτι θὰ συγκρατηθοῦν αἱ τιμαί, ἐσημειώθησαν, ἢ θὰ σημειωθοῦν, αὐξήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐκμηδενίσουν τὰ ὀφέλη ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ εἰδικώτερον τὰ ὀφέλη ὑπὲρ τῆς τάξεως τῆς ἀγροτικῆς. Τέλος, ἕκτον, ὅτι ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη πολιτικὴν ἀποπαρεμβατικήν, πολιτικὴν ἀπελευθερώσεως τῆς δεσμευμένης οἰκονομίας, τὸ Ὑπουργεῖον τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ καταργηθῇ, ἔρχεται πάλιν εἰς τὸ προσκήνιον. Μὲ ἐμέμφθη ὁ, ἄρτι ἐξελθὼν τῆς αἰθούσης, κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἀναβάλλω ἐπ’ ἀόριστον τὴν αὐτοκτονίαν μου. Παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε, ὅτι τὴν ἀνησυχίαν ταύτην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐγὼ τὴν συμμερίζομαι καὶ θὰ κάμω πᾶν τὸ δυνατὸν οὕτως ὥστε ἡ ἐπαγγελία τῆς Κυβερνήσεως, ἐκείνη ἡ ὁποία ὑπῆρξε καὶ προϋπόθεσις, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον τὸ Ὑφυπουργεῖον, θὰ πληρωθῇ τὸ ταχύτερον· παρενεβλήθη μία κρίσιμος περίοδος καὶ ἀνέκυψαν καὶ πάλιν ὡρισμένα ζητήματα, ἅτινα ὅμως θὰ διευθετηθοῦν. Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ θέμα καὶ ἂς πάρωμεν μίαν πρὸς μίαν τὰς αἰτιάσεις. Ἡ πρώτη εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν κατάργησιν τοῦ δελτίου τῶν γενικῶν διανομῶν. Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ κατηγορία θὰ ἦτο βαρεῖα ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ὑπῆρχε δελτίον γενικῶν διανομῶν τὸ ὁποῖον κατηργήσαμεν, διότι ἐγὼ ἰσχυρίζομαι, ὅτι ὑπῆρχε δελτίον ἀλλὰ διανομαὶ δὲν ὑπῆρχον. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἂς ἀντιμετωπίσωμεν τὸ πρᾶγμα ἠρέμως. Διενέμετο τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ὀνειρεύεται συνάδελφος, τὰ ἑξῆς: ἄρτος ἢ ἄλευρον καὶ τὰς ἑορτὰς σάκχαρις καὶ ὄρυζα.

§78Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ὑπῆρχε μηχανισμὸς διανομῶν.

§79Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Αἱ τιμαὶ ὅλων αὐτῶν τῶν εἰδῶν μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ δελτίου παρέμειναν εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα, τινὲς μάλιστα παραδόξως ἐμειώθησαν καὶ ἐσημειώθη τοῦτο τὸ παράδοξον, ὅτι ἐνῷ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου ἦτο 3 χιλ. εἰς τὴν ἀγορὰν διὰ μίαν ὡρισμένην ποσότητα, σήμερον ἔχομεν τιμὴν 3 χιλ. δι’ ἀπεριόριστον ποσότητα. Τότε αἱ τιμαὶ τοῦ δελτίου καθωρίζοντο αὐθαιρέτως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου μου, σήμερον ἔχομεν τιμὴν τὴν ὁποίαν πάλιν ἐγὼ ρυθμίζω, ἥτις ὅμως παρακολουθεῖται καὶ τηρεῖται ἡ ἰδία ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον καὶ ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ πάρῃ ὅσην ποσότητα θέλει. Πέστε μου ἐὰν ὑπάρχῃ σύγκρισις μεταξὺ τῶν δύο καταστάσεων. Ἐὰν ἐσημειώθησαν ὀλίγαι ἀταξίαι ἐπενέβην ἀμέσως καὶ ἔπαυσαν νὰ σημειοῦνται τοιαῦται ἀταξίαι. Ἐρωτῶ λοιπόν, ποῖος ἦτο ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐξεφράσθησαν τόσαι μεγάλαι ἀνησυχίαι, διότι κατηργήσαμεν τὸ δελτίον καὶ ποῖος εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον πιστεύετε, ὅτι ἐὰν διετίθετο σήμερον τὸ ὅπλον αὐτό, θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν. Πιστεύσατέ με, ὅτι εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν ὑπῆρξε δελτίον γενικῶν διανομῶν ἀλλ’ ἰδιότυπος παρεμβατισμὸς καὶ μία σπατάλη, ἡμεῖς δὲ κατηργήσαμεν τὴν σπατάλην καὶ διετηρήσαμεν τὴν ρυθμιστικὴν παρέμβασιν.

§80Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Καὶ τὴν ἀντικατεστήσατε μὲ τὰ κέρδη τῶν ἐμπόρων.

§81Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Θὰ συζητήσωμεν περὶ τῶν κερδῶν τῶν ἐμπόρων ἐν καιρῷ.

§82Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Καὶ οἱ ἔμποροι, Ἕλληνες εἶναι.

§83Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ἐὰν πρόκειται περὶ κερδῶν, κύριοι βουλευταί, ἡ ὕπαρξις τοῦ δελτίου διανομῶν, ἐκόστιζε 12 δισ. τὸν μῆνα. Ἔναντι αὐτοῦ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὑπευθύνως τὰ ἔξοδα ἐμειώθησαν εἰς τὸ ⅓ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ καὶ ἕνα μεγάλο μέρος τῶν ὑπαλλήλων ἀπεσπάσθη εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας. Ἡ μείωσις αὐτὴ μᾶς ἔδωσε τὴν δυνατότητα νὰ δυνάμεθα νὰ λαμβάνωμεν πρόνοιαν ὅταν αὕτη εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις εἶναι ἀναγκαία. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐφοβήθη τότε ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ δελτίου καὶ δὲν μετανοεῖ σήμερον, ὅτι δὲν ἔχει εἰς χεῖράς της τὸ δελτίον διότι δὲν διέθεσε τὰ περίφημα ἀποθέματα. Θὰ σᾶς εἴπω τὶ ἀποθέματα ἔχομεν καὶ πῶς καὶ τὶ προσδοκῶμεν καὶ θὰ πεισθῆτε, ὅτι οὐδεὶς λόγος ἀνησυχίας ὑπάρχει. Αἱ προβλέψεις ὅλαι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διεψεύσθησαν. Ἡ πρόβλεψις ἡ ἀφορῶσα τὴν καλὴν διαχείρισιν τῶν ἐφοδίων διεψεύσθη. Ἡ πρόβλεψις ὅτι μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ δελτίου θὰ ἀπέθνησκαν οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοὶ διεψεύσθη, ὅτι θὰ ἐδημιούργει κενὰ εἰς τὴν ἀγορὰν ἐπίσης. Δὲν γνωρίζομεν τὶ θὰ γίνῃ τώρα ἀλλὰ θὰ δοῦμε τὶ θὰ γίνῃ τὸν Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον. Αὐτὴ εἶναι συντηρητικωτέρα πρόβλεψις καὶ τὴν δέχομαι καὶ ἐγὼ ὡς ἐπιφύλαξιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ διερωτηθῶ καὶ τοῦτο. Ὁ ἐκλεκτὸς συνάδελφος, ὁ ἐκ Ρόδου, ὁμιλῶν προχθὲς μᾶς εἶπε μὲ τὴν γνωστήν του γλαφυρότητα, ὅτι ὁ ἀντιπληθωρισμὸς δὲν ἔχει νόημα ὡς αὐτοσκοπός, νόημα ἔχει μόνον ὡς μέσον. Ὑπηνίχθη σαφῶς, ὁ κύριος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος καὶ διακεκριμένος Ὑπουργὸς τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἦτο καὶ διακεκριμένον στέλεχος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως σήμερον εἶναι, ὑπηνίχθη, ὅτι ἔτεινε καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις πρὸς κάποιαν σημειωθησομένην κάποτε ἀναπροσαρμογήν. Καὶ ὅμως καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη εἶχε προβλέψει καὶ εἶχεν ἐκδώσει δύο ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον παραμείνει εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀποπείρας, ἐπιχειρηθεῖσαν διὰ προσφόρων μέσων καταργήσεως τοῦ δελτίου. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι ἀναφέρομαι εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησαν οἱ προκάτοχοί μας, τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅταν εὑρίσκοντο εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διότι, κύριοι, δὲν ἠξεύρω πῶς, ἀλλὰ κατέστη παράδοσις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὁσάκις ἀναφέρεται κανεὶς ἐξ ἡμῶν εἰς τὴν πολιτείαν τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅταν εὑρίσκοντο ἐν τῇ Κυβερνήσει, νὰ τοῦ ἀντιτάσσεται ἡ ἔνστασις τῆς βραχυπροθέσμου παραγραφῆς. Καὶ δικαίως, κύριοι συνάδελφοι. Διότι χθὲς ἀκόμη μᾶς ὑπέμνησεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἐξηγγείλαμεν τὴν πολιτικὴν τῆς λήθης, τὴν ὁποίαν βεβαιότατα εἴμεθα διατεθειμένοι, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τὴν ἐπεκτείνωμεν καὶ ἐφ’ ὑμῶν (γέλωτες, χειροκροτήματα), οὕτως ὥστε ἡ τόσον συνήθης ἀνθρωπίνη ἀδυναμία, ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν λεγομένων καὶ τῶν πραττομένων, ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν ἀντιπολιτευτικῶν σας λόγων καὶ τῶν κυβερνητικῶν σας ἐνεργειῶν νὰ καλυφθῇ καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν λήθην, τὴν ὁποίαν μᾶς κατηγόρησεν ὁ κ. Παπανδρέου, ὅτι ἐξεχάσαμεν. Ἀλλὰ κατηγορήθημεν περίπου, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἴμεθα ἀσυντόνιστοι, ὅτι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἀσκεῖται, εἶναι ἀσυνάρτητος, διὰ τίνα λόγον; Διότι, ἁπλούστατα, δὲν εἶμαι ἐγὼ συντωνισμένος μὲ τὰς ἄλλας ὑπηρεσίας. Καὶ διατί; Διότι κατηργήθη τὸ δελτίον διανομῶν, τὸ ὁποῖον καὶ ὑμεῖς οἱ ἴδιοι ἠθέλατε νὰ καταργήσητε, ὅπως καὶ ὑμεῖς οἱ ἴδιοι ἠθέλατε νὰ κάμετε ἀναπροσαρμογήν.

§84Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὸ μὴ τὸ λέτε. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη ὁμολογία.

§85Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἴπω καὶ κάτι ἄλλο. Παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος δύο ἐκπρόσωποι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κύρους σημαντικοῦ καὶ οἱ δύο, οἰκονομικοὶ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ δύο, εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν. Ὁ ἕνας μᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι δριμὺς πολέμιος τῆς νομισματικῆς ἀναπροσαρμογῆς, ὁ κ. Ἀλλαμανῆς. Ὁ ἄλλος, ὁ κ. Ζίγδης, μᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ ἀντιπληθωρισμός, ὁ ὁποῖος ἠσκήθη ἀπὸ τὴν ἰδίαν Κυβέρνησιν τὴν τότε, καὶ ἠσκήθη, ὅπως πολὺ ὡραῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, εὐτυχῶς ποὺ ἠσκήθη, ὅτι ὁ ἀντιπληθωρισμὸς μᾶς εἶπεν, ὡς αὐτοσκοπὸς ἀσκούμενος, εἶναι μωρία. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συναγάγητε τὰ συμπεράσματα. Νομίζω, ὅτι ἐτελείωσα μὲ τὴν πρώτην αἰτίασιν. Τὸ συμπέρασμα εἶναι ἁπλοῦν. Δὲν εἴχαμεν, κύριοι, δελτίον γενικῶν διανομῶν καὶ δὲν ὑπῆρχε κανεὶς λόγος διὰ τὴν ρυθμιστικὴν παρέμβασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν κατ’ οὐσίαν ἡ Κυβέρνησις τότε μὲ τὸ γενικὸν δελτίον διανομῶν μὲ 12 δισεκατομμύρια μηνιαίως, νὰ μὴ τὴν κάμωμεν ἡμεῖς σήμερον μὲ 4 δισεκατομμύρια. Διότι κάνουμε τὴν ἴδια δουλειὰ καὶ καλύτερη. Καὶ διότι ἐγώ, κάνοντας ρυθμιστικὴν παρέμβασιν κατὰ τρόπον ὀργανικὸν μέσῳ τοῦ ἐμπορίου, τὸ ὁποῖον ὠργάνωσα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὸ ὁποῖον ἐλέγχω, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον δὲν προσπαθῶ νὰ ἀντικαταστήσω, νομίζω, ὅτι δίδω μίαν μορφὴν ὀργανικωτέραν εἰς τὴν οἰκονομίαν, τὴν ἀφήνω νὰ ἀναπτυχθῇ καὶ νομίζω, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν δὲν ὑπάρχει μαύρη ἀγορὰ καὶ δὲν ὑπάρχει μαύρη ἀγορὰ ὑπὸ συνθήκας δυσχερεστάτας, διότι δυσχερέσταται εἶναι, πάντοτε αἱ συνθῆκαι δι’ ἕνα Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ τὴν ἑπομένην οἱασδήποτε ἀναπροσαρμογῆς. Δευτέρα αἰτίασις. Ἐξεποιήσαμεν, λέγουν, τὰ ἐφόδια τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου καὶ ἀφήσαμεν ἔρημον τὴν ἀγοράν. Θὰ ἀπαντήσω, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τῆς παραθέσεως ξηρῶν ἀριθμῶν. Σῖτον τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1952 ἐξώδευσεν ἡ τότε Κυβέρνησις 57.172 τόννους. Τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1953 ἐξώδευσα ἐγὼ 59.000 τόννους. Θὰ σᾶς ἐξηγήσω εἰς τί ὀφείλεται ἡ ἀσήμαντος αὐτὴ διαφορά. Τὸν Φεβρουάριον 50.000 ἐκεῖνοι, 45.000 ἡμεῖς. Τὸν Μάρτιον 48.000 οἱ κύριοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, 48.000 ἡμεῖς. Εἰς τί ὀφείλεται ἡ καταπληκτικὴ αὐτὴ σύμπτωσις; Εἰς τὸ γεγονός, ὅτι καὶ ἐκεῖνοι καὶ ἡμεῖς ἄρτον ἐμοιράζαμε. Τόσος ἄρτος ἐχρειάζετο, τόσον σῖτον ἐμοιράζαμε. Νομίζω, ὅτι ἐπείσθητε, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πράξω ἄλλως. Ἀλλὰ ξεύρετε, ὅτι ὁ μέσος ὅρος περίπου τῆς μηνιαίας καταναλώσεως τοῦ σίτου εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἀπὸ μακρῶν ἐτῶν 60 χιλ. τόννοι. Αὐτοὺς τοὺς 60 χιλ. τόννους τοὺς ἐξώδευσα ἐγώ, ὅπως τοὺς ἐξωδεύσατε καὶ σεῖς τὴν ἐποχὴν τὴν ἰδικήν σας. Ἀλλὰ ὑπάρχει μεγάλη κατηγορία διὰ τὰ ἄλλα ἐφόδια. Καλὰ διὰ τὸν σῖτον. Ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα ἐφόδια ὄνομα ἔχουν καὶ ἕνα–ἕνα νὰ τὰ πάρωμεν. Αἱ ποσότητές των ἐκφράζονται καὶ αὐταὶ εἰς ἀριθμούς καὶ νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο χρήσιμος μία ἐπισκόπησις. Ζάκχαρις τοῦ δελτίου, κατὰ μῆνα Ἰανουάριον διετέθησαν 8.500 τόννοι. Κατὰ Φεβρουάριον, ὁπότε παρενέβησαν οἱ ἔμποροι καὶ ἔκαμα ἐγὼ τὰς ὑποτιθεμένας ἀθρόας πωλήσεις, 2289 τόννοι. Κατὰ μῆνα Μάρτιον 4306 τόννοι. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἡ ἐτησία κατανάλωσις ζακχάρεως εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι 80 χιλ. τόννοι. Ἡ διαίρεσις διὰ τοῦ δώδεκα, δεικνύει, ὅτι προκύπτουν οἱ ἀριθμοὶ 6, 6, 6. Ὑπελήφθησαν ἑπομένως διὰ τοὺς μῆνας διὰ τοὺς ὁποίους κατηγορήθημεν, ὅτι ἐξεποιήσαμεν τὰ ἐφόδια ἀλογίστως, ὑπελείφθημεν καὶ τοῦ τελευταίου μηνὸς δελτίου. Ἐὰν ἐνδιαφέρωνται οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ προβῶ εἰς περαιτέρω ἐξέτασιν τῶν ἀριθμῶν, ἀφορώντων τὴν ζάκχαριν, εἶμαι εἰς διάθεσίν σας. Σᾶς παρακαλῶ ὅμως νὰ πιστεύσητε εἰς τὰ λόγια μου. Ὅσον καὶ ἐὰν ἐρευνήσητε τὸ θέμα, δὲν ἔχει ἄλλην τινὰ πτυχὴν κεκρυμμένην.

§86Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πῶς ἐκαλύφθη τὸ ὑπόλοιπον μέρος τῶν ἀναγκῶν;

§87Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Διότι κύριοι συνάδελφοι, εἶχον γίνει ὡρισμέναι προηγούμεναι πωλήσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ὑπερβολικαὶ καὶ διότι φοβοῦμαι, ὅτι ἐκάμφθη ἐπὶ ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα, λόγῳ τῶν γενικωτέρων ἀντιπληθωριστικῶν μέτρων, ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ κοινοῦ. Εἶχε καμφθῆ πολὺ προηγουμένως, δὲν ἐκάμφθη τώρα καὶ αὐτὸς εἶναι ἕνας λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡμεῖς προσπαθῶμεν νὰ τὴν ξεκάμψωμεν. Πάντως δὲν ἔκαμα καμμίαν μαγείαν. Ἐπώλησα τόσον, ὅσον μοῦ ἐζήτησαν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει, ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Κ. Ροδόπουλος). Λοιπὸν εἴπομεν περὶ τῆς ζακχάρεως. Ὄρυζα. Ὄρυζα διετέθη ἐλαχίστη. Κατὰ τὸν μῆνα Ἰανουάριον 1.457 τόννοι. Ἦτο τὸ δελτίον, τότε, 76 δι’ ἐλευθέρας πωλήσεως, 212 κατὰ Μάρτιον καὶ 524 κατὰ τὸν Ἀπρίλιον. Βεβαίως δὲν ἰσχυρίζομαι, ὅτι εἶχον τὸ μονοπώλιον ὀρύζης. Τόση ὄρυζα ἦτο ἀναγκαία νὰ πωληθῇ. Ἡ ἄλλη ἦτο ἐγχωρία, ἡ ὁποία ἐκάλυπτε τὰς ἐπὶ πλέον ἀνάγκας τῆς χώρας. Ὄσπρια. Τὸν Ἰανουάριον 1.387 τόννοι, ἔναντι 771 διατεθέντων διὰ πωλήσεως κατὰ Φεβρουάριον καὶ 1.085 κατὰ Μάρτιον. Σπορέλαιον. Αἱ διαθέσεις σπορελαίου εἶναι παρὰ πολὺ ὀλίγαι. 347 τόννοι τὸν Φεβρουάριον, 5 τόννοι τὸν Μάρτιον καὶ 220 τὸ πρῶτον 10ήμερον τοῦ Ἀπριλίου. Τοῦτο ἐγένετο κυρίως πρὸς κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ. Περὶ σπορελαίου θὰ σᾶς εἴπω καί τινα ἄλλα, διότι ἠναγκάσθημεν νὰ κάμωμεν μερικὰς διαθέσεις ἐκτάκτους, διότι αἱ ὑπάρχουσαι ποσότητες ἐκινδύνευον νὰ χαλάσουν καὶ διότι αἱ διάφοροι Κυβερνήσεις, ὅπως καὶ τοῦ Κέντρου καὶ ἡ ἡμετέρα προσεπάθησαν τὰ τὸ διαθέσουν καὶ δὲν ἠμποροῦσαν νὰ τὸ πράξουν. Τὸ γάλα ἐβαπορὲ παρουσιάζει πλήρη ὁμαλότητα. Τὸ κρέας τὸ κατεψυγμένον ἐπίσης. Δὲν βλέπω λοιπόν, ποῦ οἱ κύριοι συνάδελφοι εὗρον βάσιν διὰ νὰ ἀνησυχήσουν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα τῆς καταστάσεως τῶν ἀποθεμάτων. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα ἱστορικήν, δηλαδὴ νὰ ξεκινήσω ἀπὸ τὰ ἔξοδα, τὰ ὁποῖα παρέλαβον ἀπὸ τὸ λεγόμενον Δημοκρατικὸν Κέντρον. Ἐδῶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν παρένθεσιν. Ὁμολογῶ, ὅτι ὡρισμένοι ἐκ τῶν συναδέλφων, ὁμιλοῦντες περὶ τῶν ἐξόδων αὐτῶν, ὡμίλησαν μὲ κάποιαν ἰδιάζουσαν συγκίνησιν καὶ ὑπερηφάνειαν, ὡσὰν νὰ εἶχον ἀποκτήσει αὐτὰ κατὰ πάγιον φεουδαρχικὸν δικαίωμα καὶ ὄχι μὲ τὰ ΡΑ τὰ πράσινα δελτία τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Πάντως καὶ ἐὰν τὰ εἶχον κληρονομικῷ δικαιώματι ἀποκτήσει, δὲν ἔκαμον ποτὲ ἀπογραφήν, διότι ὅταν ἔφθασα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ μὲ πληροφορήσῃ περὶ τῶν ποσοτήτων αὐτῶν.

§88Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀνακριβές, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἔγινεν ἡ πρώτη ἀπογραφή.

§89Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ἐγὼ λέγω τί παρέλαβον. Ἀπόπειραι ἀπογραφῆς ἔγιναν πολλαί. Ἐχρειάσθηκεν ὅμως νὰ γίνῃ μία συστηματικὴ ἀπογραφὴ καὶ μία ἐκτίμησις τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκοντο τὰ ἐφόδια. Καὶ αὐτήν, τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, τὴν ἔκαμεν ὁ Ὑπηρεσιακὸς Ὑπουργὸς κ. Γαλάνης, ὁ ὁποῖος διέταξε τὴν ἀπογραφήν, ἡ ὁποία ὅμως ἐτελείωσεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου. Μὴ νομίζετε ὅμως, ὅτι εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ μία ἀπογραφὴ εἰς 202 ἀποθηκευτικὰ κέντρα. Ἦτο βλέπετε περιπεπλεγμένον τὸ σύστημα τῶν διανομῶν. Ὑπῆρχον 202 ἀποθηκευτικὰ κέντρα. Κανεὶς δὲν ἤξευρε τί περιεῖχε τὸ κάθε κέντρον. Ἐγένετο κἄποτε μία Ὑπηρεσία, ἡ ὁποία ἐπεθεώρει τὰς διαφόρους ἀποθήκας, διότι ὑπῆρχεν ἀσυναρτησία ἀπὸ καταβολῆς, δηλαδὴ ἀφ’ ἧς ἤρχισεν ἡ ὑπόθεσις αὐτή. Δηλαδὴ πηγαίνει γενεὰς 14 ἡ ἁμαρτία καὶ ἐξαφανίζεται εἰς τὸ πέλαγος τοῦ παρελθόντος.

§90Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Φιλελευθέρων ἐγένετο ἡ πρώτη συστηματικὴ ἀπογραφή.

§91Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Αὐτὸ ποὺ ξεύρω εἶναι, ὅτι, ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ συνεχῶς μὲ ἐρωτοῦσε τί ἔγινεν ἡ ἀπογραφὴ Γαλάνη. Διατὶ δὲν ἐστάλησαν τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς Γαλάνη κλπ.

§92Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Δηλαδὴ ἡ ἀπογραφὴ εἶναι γνωστὴ ὡς ἀπογραφὴ Γαλάνη.

§93Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριοι, δὲν διεκδικῶ τὴν δόξαν. Ἁπλῶς ἀναφέρω αὐτὰ ποὺ παρελάβομεν. Εἶναι ἀληθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι παρελήφθησαν τεράστιαι ποσότητες σίτου 319.000 τόννοι. Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ ἔπαινον τῆς τότε Κυβερνήσεως, διὰ τοὺς ἑξῆς βασίμους λόγους. Διερωτῶμαι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη εἶχε τηρήσει τὰς ἐπαγγελίας της καὶ δὲν ἔκαμε συγκέντρωσιν σίτου περιωρισμένην ἀλλὰ ἀπεριόριστον, ποῦ θὰ τὸν ἔβαζεν ὅλον αὐτὸν τὸν σῖτον; Ἀφοῦ, σκεφθῆτε, εἶχεν ἐνοικιάσει πάρα πολλὰ βαπόρια, τὰ ὁποῖα εἶχε γεμίσει.

§94Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Τὰ βαπόρια ἐχρησίμευον ὡς ἀποθῆκαι;

§95Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Μάλιστα. Πρῶτα–πρῶτα εἶχε διαπραχθῆ τὸ ἑξῆς σφάλμα, περὶ σφάλματος ἐπρόκειτο, διότι δὲν εἶχον ὑπολογισθῆ ποτὲ αἱ ἀπαιτούμεναι ποσότητες πόσαι ἔπρεπε νὰ εἶναι καὶ πότε νὰ φθάσουν. Οὕτω πως συνεσωρεύοντο τεράστιαι ποσότητες ἐφοδίων. Ἐγώ, κύριοι, εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως ὄχι τοῦ νὰ ἔχω μεγάλας ποσότητας σίτου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀποθήκευσις καὶ μάλιστα ὑπὸ δυσχερεῖς συνθήκας εἶναι δυσχερέστατον πρᾶγμα, ἀλλὰ θέλω νὰ ἔχω ἕνα πάγιον ρυθμιστικὸν ἀπόθεμα 100.000 τόννων. Ἔτσι νομίζω, ὅτι κάμνει ἕνας μυαλωμένος οἰκογενειάρχης. Οὐδεὶς οἰκογενειάρχης πηγαίνει νὰ ἀγοράσῃ ἓν εἶδος, τὸ ὁποῖον ὑπόκειται εἰς φθορὰν καὶ ὑπάρχει εἰς τὴν ἀγοράν. Ἐὰν βεβαίως κινδυνεύουν αἱ τιμαὶ νὰ αὐξηθοῦν, κάμετε τὸ ἄλλο. Κλείσατέ τας ἀπὸ ἐνωρίτερον. Αὐτὸ ἐκάμαμε καὶ ἡμεῖς.

§96Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Παραβλέπετε τὴν σημασίαν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, ἡ ὁποία ὑπῆρξεν ἀφορμὴ νὰ ὑπάρξουν ἐφόδια. Νομίζω, ὅτι ἐντὸς ὀλίγου ὄχι μόνον σεῖς, ἀλλὰ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις θὰ χαιρετήσῃ τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον (ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§97Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ἐγὼ παρέλαβον τὸν Νοέμβριον 319,716 τόννους. Ἁπλούστατα ἔπρεπε νὰ μὴ ἔχῃ σημειωθῆ ἄφιξις φορτίων τὸν Νοέμβριον, Ὀκτώβριον, Σεπτέμβριον. Τοιαῦται ἀφίξεις ἐσημειώθησαν. Ἐνῷ εἴχομεν 296.000 τόννους σίτου τὸν Νοέμβριον, ὅταν παρέλαβον, ἦλθον τὸν Νοέμβριον 22.000 τόννοι. Ἡμεῖς ἐκάμομεν μίαν πλήρη μεταβολὴν εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτήν.

§98Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀπείρους προσπαθείας εἶχεν κάμει ἐν τῇ Ἀμερικανικῇ Ἀποστολῇ διὰ νὰ καθορίσῃ ἕναν ἀριθμὸν (δὲν ἠκούσθη), ἀλλὰ αἱ προσπάθειαι ἐκεῖναι δὲν κατέληξαν εἰς ἀποτέλεσμα.

§99Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Δὲν πάω νὰ εὕρω εὐθύνας. Σᾶς λέγω ποία ἦτο ἡ κατάστασις. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ καὶ αὐτὴν καὶ πᾶσαν ἄλλην ἐξήγησιν. Εἴχομεν 319.000 τόννους σίτου καὶ εἰς τὸ κρίσιμον σημεῖον εἴχομεν 140.000. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Λασηθίου νὰ τοῦ εἴπω, μὲ τὴν συνήθη κακομεταχείρισιν ποὺ κάμνει τῶν ἀριθμῶν ὅταν θέλῃ, μᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ ὄρυζα ποὺ μᾶς παρέδωσεν ἡ Κυβέρνησις Κέντρου ἦτο 200.000 ὀκάδες καὶ δὲν ὑπάρχουν παρὰ 80.000. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι 7.902 παρέλαβον τὴν 11 Νοεμβρίου καὶ 4.274 ἔχομεν τώρα. Ἐπίσης εἴπατε, ὅτι ζάκχαριν εἴχατε 32.000 τόννους καὶ ὅτι εἴχομεν τὴν κρίσιμον περίοδον 7.000. Καὶ ἐκεῖ νομίζω, ὅτι κάμνετε λάθος.

§100Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Δὲν ἔχει σημασίαν ἡ διαφορὰ τοῦ ἀριθμοῦ. Ἡμεῖς κρίνομεν τὴν ἀσυνέπειαν τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Ἐφύγατε ἀπὸ τὴν βάσιν τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐὰν ἐγένετο ἕνα λάθος εἰς τὸν ἀριθμόν, τὸ λάθος ὀφείλεται εἰς σᾶς, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδώσατε τὰ στοιχεῖα ἐγκαίρως.

§101Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Δέχομαι τὴν ἐξήγησίν σας. Ἐὰν οἱ ἀριθμοὶ δὲν σᾶς πειράζουν, ἔχετε ἐντελῶς δίκαιον. Ζάκχαρις 17.274 τόννους.......

§102Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀπὸ 40.000.

§103Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). 17.247, σᾶς εἶπον πῶς ἔγινε............ Νομίζω ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι χρειάζεται μίαν βασικὴν ἐξήγησιν τὸ θέμα τῆς ἀνανεώσεως τῶν ἀποθεμάτων διότι ἐκατηγορήθημεν, ὅτι ἀλογίστως ἐκποιοῦμεν τὰ διάφορα ἐφόδια καὶ ὅτι δὲν ἔρχεται τίποτε εἰς ἀντικατάστασιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα περίπου τῆς καταστάσεως κατὰ τὴν 31 Μαρτίου. Σῖτον ἔχομεν 126.000 ζάκχαριν....... Ὑπάρχει μία μικρὰ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν ἀριθμῶν ποὺ δίδω καὶ τῶν ἀριθμῶν ποὺ ἀνέγνωσα εἰς τὴν ἄλλην κατάστασιν. Τοῦτο προέρχεται ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι οἱ μὲν εἶναι ἀριθμοὶ ἀποθήκης, οἱ δὲ εἶναι ἀριθμοὶ προκύπτοντες ἀπὸ λογιστικὰ ὑπόλοιπα κατατεθειμένα εἰς τὸ ταμεῖον τὸ Δημόσιον. Ἡ διαφορὰ ἄλλωστε εἶναι ἀσήμαντος. Ζάκχαρις λοιπὸν... (ἀναγινώσκει)........ Κατὰ τὸ τέλος τοῦ Ἰουνίου ὁπότε ὑποτίθεται, ὅτι θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐγχώριος συγκέντρωσις, προσεπαθήσαμεν νὰ ἔχωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον σῖτον εἰς τὰς ἀποθήκας τὴν στιγμὴν ποὺ θὰ ἀρχίσῃ νὰ ἀποδίδῃ ὁ σῖτος ὁ ἐγχώριος. Πέραν τοῦ ἀποθέματος αὐτοῦ ἔχομεν διὰ χρημάτων τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας παραγγείλει 165.000 τόννους σίτου, ἔχομεν παραγγείλει 80.000 τόννους ζακχάρεως. Ὥστε βλέπετε ὅτι δὲν ἐξαφανίζονται τὰ ἐφόδια. Ἐξ αὐτῶν ποσότης 36.000 μετρικῶν τόννων θὰ πρέπει νὰ φορτωθῇ μέχρι τῆς 30ῆς Ἰουνίου 1953. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ παραγγελίαι δὲν γίνονται τὴν τελευταίαν στιγμήν, εἶναι παραγγελίαι μελετημέναι καὶ καλὰ ὑπολογισμέναι. Ἤδη φορτώνει εἰς τὸ Πόρτο–Ρίκο τὸ πλοῖον «Γρηγόρης Κ. Τρίχας 10 χιλ. τόννους». Ὑπάρχει μία ποσότης 3.000 τόννων πολωνικῆς ζακχάρεως ἡ ὁποία προέκυψεν ἐκ τοῦ κλήριγκ τοῦ ἑλληνοπολωνικοῦ. Ὄσπρια ἀναμένομεν 5.000 τόννους διὰ νὰ συμπληρώσωμεν τὸ ρυθμιστικόν μας ἀπόθεμα. Περὶ τοῦ ἐλαιολάδου δὲν θὰ σᾶς ὁμιλήσω, διότι ἡ πολιτικὴ ἐπὶ τοῦ ἐλαιολάδου θὰ χαραχθῇ ὅταν θὰ ὑπάρχῃ ἐσοδεία.

§104Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Αὐτὰ ποὺ παρηγγείλατε πρὸ πολλῶν.... (δὲν ἠκούσθη).

§105Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ἐκτὸς αὐτῶν παρηγγείλαμεν κατεψυγμένον κρέας. Ἐπίσης ἔχομεν παραγγείλει 165 τόννους καὶ 1530 τόννους, ὑπάρχει παραγγελία καὶ 6.000 τόννων κατεψυγμένου κρέατος διὰ τὸν στρατὸν καὶ γενικῶς ὁ πίναξ συνεπληρώθη μὲ τὰς τελευταίας παραγγελίας. Περιέχει, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὁ κ. Πρόεδρος, νὰ εἴπω, πέραν τῶν 35 ἑκ. δολλαρίων καὶ ἄλλα 4 ἑκ. δολ. ἔχομεν δηλαδὴ συνολικῶς παραγγείλει 39 ἑκ. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς διαθέσεως. Ὅπως ἠξεύρετε, ἡ διάθεσις ὅλων αὐτῶν τῶν ἐφοδίων γίνεται μέσῳ τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου, ἀκολουθουμένης μιᾶς ἁπλουστάτης διαδικασίας.

§106Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ παρεμβατισμὸς ἀρχίζει ἀπὸ τὴν διάθεσιν τῆς ἐξασφαλίσεως παραγγελιῶν εἰς τοὺς καταναλωτάς. Δὲν ἀφορᾷ τὰς παραγγελίας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὁ χαρακτὴρ τοῦ παρεμβατισμοῦ ποῦ εἶναι καὶ ποῦ σταματᾷ; Μοῦ λέτε, ὅτι κάμνομεν ἀποπαρεμβατικὴν πολιτικήν, διότι τὸ Κράτος ἔχει παραγγείλει τὰ ἐφόδια εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διαθέτει συνάλλαγμα καὶ ὅταν ἔλθουν τὰ ἐφόδια, τὰ δίδει εἰς τοὺς ἐμπόρους διὰ νὰ κερδίσουν.

§107Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Πράγματι, ἡ ἐρώτησις ἔχει βασιμότητα. Ἐὰν ἔχετε δυσκολίαν νὰ ἀντιληφθῆτε, νὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω. Ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν ἔχετε καμμίαν δυσκολίαν. Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ ζητήσῃ ἀπὸ καμμίαν Κυβέρνησιν, οὔτε ἀπὸ τὴν παροῦσαν, ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνη ἢ μέσα εἰς ἓν διάστημα τόσον βραχύ, ὅσον εἶναι τὸ διάστημα, καθ’ ὃ ἡμεῖς κατέχομεν, ἀφ’ οὗ, μᾶλλον, κατέχομεν ἡμεῖς τὴν ἐξουσίαν, τὴν πραγματοποίησιν μιᾶς μεταστάσεως οἰκονομικῆς, ἀπὸ ἕνα καθεστὼς περιπλόκου παρεμβατισμοῦ, εἰς ἕνα καθεστὼς πλήρους ἐλευθερίας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δέ, κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰδικῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὰς προμηθείας αὐτοῦ τοῦ εἴδους, ξεύρετε, ὅτι καμμίαν φοράν, εἶναι ὑποχρεωμένος κανεὶς νὰ προβῇ εἰς αὐτάς, ἐκ λόγων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀφοροῦν τὰς προσωπικὰς τῆς Κυβερνήσεως παρεμβατικὰς ἢ ἀποπαρεμβατικὰς διαθέσεις. Διότι, ὑπάρχουν βέβαια ἐφόδια, ὑπὸ ὡρισμένας συνθήκας, εἰς χεῖρας ἐκείνων, ποὺ παρέχουν τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν διατίθενται. Ἔχετε καὶ σεῖς πεῖραν, διετελέσατε οἰκονομικὸς Ὑπουργὸς καὶ ξεύρετε, ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμένα ἐφόδια, τὰ ὁποῖα εἶναι κανεὶς ὑποχρεωμένος νὰ............

§108Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Νὰ τὰ παραγγείλῃ; Τὰ παραγγέλλει ἀφοῦ θέλει.

§109Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν τὰ παραγγείλουν οἱ ἰδιῶται, διατί νὰ τὰ παραγγείλῃ τὸ Κράτος; Τότε, θαυμάσατε τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ ἐπαναφέρετε ἐν ἰσχύϊ.

§110Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅλα αὐτά, ποὺ κάμνετε, εἶναι σωστά, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ πολιτικὴ ποὺ ἐπηγγέλθητε.

§111Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι, ὅτι ἀποτελεῖ ἀποκάλυψιν ἡ ἀγόρευσίς σας. Δεικνύει, κατὰ τὸν κατηγορηματικώτερον τρόπον, ὅτι αἱ βασικαὶ ἐπαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως διαψεύδονται, ἀπὸ ἀπόψεως ἐφαρμογῆς πολιτικῆς, κατὰ τρόπον, ποὺ δὲν ἠμποροῦσε κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς νὰ τὸ φαντασθῇ. Τώρα ἔρχεσθε καὶ μᾶς λέτε, ὅτι τὸ ἐξόφλημα τῶν ἐφοδίων, τὸ κλείσιμον τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, διὰ τὰ ὁποῖα τόσον ἐκαυχησιολογήσατε, δὲν ἦσαν τίποτε ἄλλο, παρὰ ἔπεα πτερόεντα καὶ ὅτι ἐφαρμόζετε μίαν πολιτικὴν ἐκ διαμέτρου ἀντίθετον. Σᾶς εὐγνωμονῶ, πράγματι, διότι ἀπεσαφηνίσατε μίαν κατάστασιν καὶ μίαν ἀτμόσφαιραν, ἡ ὁποία ἦτο τόσον ψευδής.

§112Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, εἶμαι πανευτυχής, διότι ἱκανοποιήθητε, ἀλλ’ εἶμαι δυστυχέστερος, διότι παρενοήσατε, καὶ θὰ ἐπιχειρήσω καὶ πάλιν νὰ σᾶς ἐξηγήσω. Ὅταν θὰ συζητήσωμεν περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων, θὰ ἴδητε διὰ ποῖον λόγον, πράγματι, ἔγινε, ποῦ ἔγινεν ἐκποίησις ἐφοδίων καὶ ποίων ἐφοδίων ἐκποίησις ἔγινε καὶ διὰ ποῖον λόγον. Πράγματι, ἡμεῖς εἰσεπράξαμεν δραχμὰς καὶ εἰσεπράξαμεν δραχμάς, ὄχι μόνον τόσας, ὅσας εἶπε χθὲς ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ περίπου διπλασίας, ἀλλὰ τὰς εἰσεπράξαμεν ἀκινδύνως. Δεύτερον, τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ μίαν περίοδον μεταβατικήν, προμηθεύεται ἡ Κυβέρνησις, καὶ εἶναι ἠναγκασμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ἐσπευσμένας παραγγελίας ἀφθόνους καὶ τὰς παραγγελίας αὐτάς, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις, δὲν τὰς διαθέτει εἴτε διὰ τῶν δελτίων, εἴτε διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν της, ἀλλὰ τὰς διαθέτει διὰ τοῦ ἐμπορίου, ὑπὸ τὴν παρακολούθησιν τῶν ὑπηρεσιῶν, νομίζω, ὅτι μία τοιαύτη Κυβέρνησις ἐπιτελεῖ ἕνα οὐσιῶδες βῆμα πρὸς τὸν ἀποπαρεμβατισμόν. Πράγματι, δὲν ὑπάρχει 100% ἀποπαρεμβατισμός. Ἐὰν θέλετε, δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ πρῶτον, τὸ εἰσαγωγικὸν στάδιον καὶ δὲν ὑπάρχει διὰ τὰ 4 ἢ 5 βασικὰ εἴδη, διὰ τὰ ὁποῖα ἔγιναν κρατικαὶ προμήθειαι. Δι’ ὅλα τὰ ἄλλα εἴδη, πρῶτον, ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ στάδιον τῶν εἰσαγωγῶν, δεύτερον ὑπάρχει, ἐνῷ δὲν ὑπῆρχε πρίν, πλήρης ἀποπαρεμβατισμὸς εἰς ὅλα τὰ στάδια τὰ περαιτέρω. Εἰς τὸ στάδιον τοῦ χονδρεμπόρου καὶ τοῦ λιανοπωλητοῦ.

§113Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἰς τοὺς λιανοπωλητὰς δὲν ὑπῆρχε ποτέ παρεμβατισμός.

§114Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ἀποπαρεμβατισμὸς σημαίνει, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι δυνατὸν ποτὲ μεσοῦντος τοῦ 20ου αἰῶνος νὰ ἔχῃ πλήρη ἀδιαφορία πρὸς τὸ τί ἔγινεν ἢ καὶ τί θὰ γίνῃ; Οὔτε, κύριοι συνάδελφοι, ἐπηγγέλθη, εἴτε παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, εἴτε παρ’ ἄλλου τινός, ὅτι μεσοῦντος τοῦ 20οῦ αἰῶνος, πρόκειται νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν φιλελευθερισμὸν τοῦ 19ου αἰῶνος.

§115Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἰς τὸν Ὑπουργόν σας, νὰ τὰ εἴπητε ὅλα αὐτά, ὁ ὁποῖος προέβη εἰς τὰς ἐπαγγελίας.

§116Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Δὲν ἐπηγγέλθη κανεὶς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν φιλελευθερισμὸν τοῦ 19ου αἰῶνος. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἄλλοι Ὑπουργοὶ εἶπον, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἕνα συγχρονισμένον φιλελευθερισμόν, ἐντὸς τῶν σημερινῶν διεθνῶν πλαισίων καὶ τῶν πλαισίων τῆς οἰκονομίας, εἰς ὃ στάδιον ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία καὶ ἡ διεθνὴς εἶναι σήμερον ἀνεπτυγμέναι.

§117Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἰς τὴν καλὴν προπολεμικὴν ἐποχήν.

§118Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ἡ περικοπή, τὴν ὁποίαν ὑπαινίσσεσθε, ἀφορᾷ τὴν ἁπλούστευσιν τοῦ συστήματος τῶν εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν. Ἡ πλήρης ἐλευθερία σιγὰ–σιγὰ πραγματοποιεῖται. Δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ σπάσῃ ὅλα τὰ δεσμὰ διὰ μιᾶς. Ἐσπάσαμεν ἤδη ἀρκετὰ δεσμὰ καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ σπάσωμεν καὶ ἄλλα.

§119Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐθίγητε, νὰ σᾶς διαβάσω τὴν περικοπὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ.

§120Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Σᾶς παρακαλῶ, μὴ μὲ διακόπτετε, διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§121Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς συγχύσω περισσότερον.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαγορεύονται αἱ διακοπαί.

§123Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε, ὅτι δέχομαι συνήθως τὰς διακοπὰς ἀλλ’ ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη. Παρὰ ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀποκρύπτω, ὅτι ἡ πολιτική, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, ἦτο πολιτικὴ ἐκποιήσεως τῶν ἐφοδίων, ἐκποιήσεως ὅμως τῶν ἐφοδίων καθ’ ὃ μέτρον εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἠμπορούσαμεν νὰ κρατήσωμεν ἐπαρκῆ ρυθμιστικὰ ἀποθέματα, διὰ νὰ παρεμβαίνωμεν εἰς τὴν ἀγοράν. Εἶπεν ὁ κ. Συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἐξεποιήσαμεν ἐφόδια ἀξίας 500 δισεκ. Ἡ φράσις αὐτή, ἀπὸ τόσον ὑπευθύνων καὶ ἐπισήμων χειλέων ἐκστομουμένη, βεβαίως προκαλεῖ αἴσθησιν, νομίζω, ὅμως ὅτι προκαλεῖ αἴσθησιν ὅταν εἶναι ἀπομονωμένη. Πρῶτον, περὶ ποίου χρονικοῦ διαστήματος πρόκειται. Ἐὰν πρόκειται περὶ τοῦ χρονικοῦ διαστήματος τῶν τεσσάρων μηνῶν, οἱ ὁποῖοι προηγήθησαν τῆς ἀναπροσαρμογῆς, θὰ προβῶ εἰς μίαν ἐξωμολόγησιν: 121 δισεκατομμ. εἶναι καὶ ὄχι 500 δισεκατομμ. ἐξ ὧν 463 δισεκατομμύρια εἶναι μόνον εἰσπράξεις ἐκ σίτου, συκάλεως καὶ ἀλεύρων, 97 δισεκατομμ. ἐκ ζακχάρεως, 24 δισεκατομμ. ἐκ καφέ, 18 δισεκατομμύρια ἐκ τοῦ ἐλαίου τῶν διανομῶν Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου. Ἤτοι περίπου 600 δισεκατομμύρια εἶναι ἀπὸ αὐτά τὰ βασικὰ τρόφιμα, τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον. Τὰ ὑπόλοιπα εἶναι ἐφόδια καυσίμων, εἶναι εἰσπράξεις ἀπὸ καθυστερήσεις καὶ εἶναι διάφορα ἄλλα μικροκονδύλια, τὰ ὁποῖα δὲν ἀξίζουν τὸν κόπον νὰ σᾶς ἀπασχολήσουν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα τῶν περιφήμων διαθέσεων ἐπὶ πιστώσει. Καὶ ἐνθυμοῦμαι, ἀκόμη τὴν φράσιν ἐκλεκτοῦ συναδέλφου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ ὁποῖος προχθὲς ἀκόμη, μ’ ἐμέμφθη καὶ εἶπεν, ὅτι ἐξεποιήσατε τὰ ἐφόδια καὶ μάλιστα, τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν ἐπὶ πιστώσει. Θὰ σᾶς δώσω τοὺς ἀριθμούς. Πρῶτον ἀπ’ ὅλα, εἶπε καὶ πάλιν ὁ ἀγαπητὸς μου κ. Κοθρῆς, ὅτι ἐξεποίησα τὰ ἐφόδια εἰς τρεῖς ἡμέρας.

§124Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἡ διαταγή σας λέγει, ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν.

§125Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Καὶ μόνον τὸ ὅτι λέγει «ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν» ἔπρεπε νὰ σᾶς βγάλῃ μίαν βασικὴν ὑπόνοιαν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατόν, μὴ ὤν ἀνόητος, νὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ πωληθοῦν ἐντὸς τόσων ἡμερῶν. Θὰ τὰ εὕρομεν. Χρειάζεται μία ἐξήγησις. Πράγματι, παρελάβομεν 202 ἀποθηκευτικὰ Κέντρα. Διότι, εἰς τοιοῦτον σημεῖον, εἶχον φθάσει τότε ταῦτα καὶ ἐμειώσαμεν τὰ 202 καὶ τὰ ἐκάμαμεν 22, διότι ἐσκέφθημεν, ὅτι εἶναι ἀρκετὰ αὐτὰ διὰ νὰ γίνεται τὸ ἐμπόριον. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸν ἀριθμὸν ἐκεῖνον τῶν ἀποθεματικῶν κέντρων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα συνήθως διεξήγετο προπολεμικῶς τὸ ἐμπόριον. Διότι δὲν ἐγένετο ἀπὸ 202 σημεῖα τότε, ἀλλὰ ἀπὸ 22 καὶ εἰδικώτερον ἀπὸ 12. Τὰ ἀποθηκευτικὰ αὐτὰ κέντρα ἐκ 202 τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐγκατεσπαρμένα εἰς τὰ πέρατα τῆς Χώρας, πράγματι τὰ διέλυσα. Καὶ ὅσα ἐφόδια περιείχοντο εἰς αὐτά, ἐπειδὴ θὰ μοὶ ἐστοίχιζεν περισσότερον ἡ μεταφορά των ὀπίσω τὰ ἐπώλησα. Ἔκανα ὀρθῶς, πάρετέ τα, κύριοι, ἐπὶ τόπου. Καὶ ἐφοδιάσαμεν διὰ τῶν ἐφοδίων αὐτῶν τὴν ἀγορὰν καὶ παρέσχον πιστώσεις τότε, πρὸς τοὺς μεγάλους κεφαλαιοκράτας τοῦ Καρπενησίου, τῆς Σιατίστης Φλωρίνης καὶ ἄλλων τινῶν. Διότι μόνον περὶ αὐτῶν πρόκειται. Ἐκεῖ διετάχθη ἡ διάλυσις ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν. Πράγματι λοιπόν, ἐκεῖ ἐχορήγησα πιστώσεις. Αὐτὰ ἐγένοντο, μεταξὺ 26 Ἰανουαρίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι. Ἀπὸ 1ης Φεβρουαρίου δὲ ἔδωκα τὰς ἑξῆς πιστώσεις. Εἶπον, ὅτι θὰ μποροῦν νὰ πληρωθοῦν εἰς 6 δεκαημέρους δόσεις, δηλαδή, δύο μῆνας. Ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον ἔχει λήξει, ἤδη, ἡ προθεσμία πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ἔχουν ἤδη, αὐτοὶ οἱ μεγάλοι κεφαλαιοκράται, ἐξοφλήσει τὰ χρέη των, καὶ ἐὰν δὲν τὰ ἔχουν ἔχουν καταθέσει ἐγγυητικὰς ἐπιστολὰς Τραπεζῶν, ὑπὲρ τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων. Αὐτὴ ἦτο ἡ πρώτη φοβερὴ πίστωσις, τὴν ὁποίαν παρέσχον. Ὑπάρχει καὶ δευτέρα κατηγορία πιστώσεως, ἡ ὁποία ἐχορηγήθη, καὶ αὐτὴ ἀφορᾷ ὡρισμένα εἴδη, τὰ ὁποῖα εἶχον κριθῆ ὡς ἀναλλοίωτα. Φακές, σπορέλαιον, διὰ τὸ ὁποῖον εἴχομεν ἔγγραφον τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Τὸ σπορέλαιον ἦτο ἀπὸ τὸ 1950. Ἐπιχειρήσαμε νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ αὐτό, διότι κινδυνεύει νὰ χαλάσῃ. Ἔχει δὲ τὰς ἑξῆς ἰδιότητας. Ἐνῷ εὑρίσκετο εἰς μίαν κατάστασιν χημικῶς ἐν τάξει, ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ μίαν ὥραν, ἐφ’ ὅσον εἶναι παλαιόν, ὅτι ἐχάλασε. Τὸ σύνολον ὅμως αὐτῶν τῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας ἐχορήγησα, ἀνέρχεται εἰς τὸ σημαντικὸν ποσὸν τῶν 3.411.395.850 δραχμῶν. Ἐπίσης ἐπιθυμῶ νὰ διευκρινήσω τοῦτο: Ὅτι αὐταὶ αἱ πιστώσεις, ὅπως καὶ ὅλη ἡ διάθεσις τῶν ἐφοδίων, δὲν ἔγινε πρὸς ἓν ὡρισμένον ἄτομον, ἀλλὰ ἔγινε δι’ ἐπισήμων δημοσιεύσεων. Καθημερινῶς γράφει ὁ Τύπος, τὶ πωλοῦμεν καὶ τὶ δὲν πωλοῦμεν καὶ ἰδίως ὅλαι αἱ οἰκονομικαὶ ἐφημερίδες. Ποτὲ δὲν γίνεται διάθεσις οἱουδήποτε ἐφοδίου ἐφ’ ὅσον εἶμαι ἐγώ, πρὸς ὡρισμένον φυσικὸν πρόσωπον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον. Γίνεται διάθεσις εἴτε πρὸς πάντα βουλόμενον εἴτε πρὸς πάντα ἔμπορον. Δὲν κρίνει ἡ Ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου ποῖος εἶναι ἔμπορος ἢ δὲν εἶναι, ἀλλὰ προσάγεται δήλωσις τῆς Ἐφορίας, ὅτι ὁ περὶ οὗ πρόκειται, ἀσκεῖ τὸ ἐπάγγελμα τοῦτο. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις ἐπωλήθησαν χιλιάδες Ἑλληνικῶν ἐφοδίων. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, εἶμαι, ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω, κάπως τὴν προσωπικήν μου πικρίαν, διὰ τὸν τόνον, τὸν ὁποῖον εἶχε ἡ ἐπερώτησις τῶν δύο κ.κ. συναδέλφων ἐκ Κρήτης. Ὁμολογῶ, ὅτι μὲ ἐλύπησεν ἀκόμη περισσότερον, ὡς προερχομένη ἀπὸ ἕνα συνάδελφον, ὅπως ὁ κ. Μαρῆς, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ὅτι εἶχεν ὑποστῇ μίαν οἰκογενειακὴν περιπέτειαν καὶ συκοφαντίαν. Καὶ διερωτῶμαι, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, ὅταν ἠμποροῦσιν, νὰ βγοῦν καὶ νὰ μάθουν εἰς τὴν ἀγορὰν πῶς διετέθησαν τὰ ἐφόδια—τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν καὶ ὁ τελευταῖος παντοπώλης τῶν Ἀθηνῶν, ἠξεύρει πῶς διετέθησαν τὰ ἐφόδια εἰς τὰς Ἀθήνας—διερωτῶμαι, λέγω, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ διευθύνῃ κανεὶς οἰκονομικὸν Ὑπουργεῖον, τὴν σημερινὴν ἐποχήν, μὲ τὰς βαρυτάτας εὐθύνας, αἱ ὁποῖαι μᾶς βαρύνουν καὶ νὰ ἀπειλῆται ἀπὸ αὐτοῦ τοῦ εἴδους, ἐκ μέρους συναδέλφων καλοπίστων κατὰ τὰ ἄλλα, ὑπονοίας. Δὲν λέγω, ὅτι ὑπῆρξεν ὑπόνοια, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ διατυπώνεται, μία ἐπερώτησις κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ θίγῃ ἕνα Ὑπουργὸν ἄνευ οὐδεμιᾶς βάσεως. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ τὸ ἑξῆς, κύριοι συνάδελφοι: Διατὶ δὲν ἐκάματε τὸν κόπον νὰ ἐρωτήσητε δύο ἐμπόρους, πῶς γίνεται αὐτὴ ἡ διαδικασία, τὴν ὁποίαν ἠξεύρει ὁλόκληρος ἡ Ἀθήνα πρὶν γράψητε χαρτὶ καὶ καλαμάρι, κἄτι τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ πάρῃ ὁ κομμουνιστικὸς τύπος; Καὶ διερωτῶμαι, πῶς εἷς Ὑπουργός, ἐπαναλαμβάνω, διαχειριζόμενος οἰκονομικὸν Ὑπουργεῖον, ὅπου εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πάρῃ ἀποφάσεις—μερικὰς φορὰς, ἴσως, καὶ ἐσφαλμένας, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὰς πάρῃ, διότι ἀλλοίμονον ἐὰν δὲν τὰς πάρῃ—εἶναι δυνατὸν συνεχῶς νὰ ἀπειλῆται, ἀπὸ τοιούτου εἴδους ἀβασίμους κατηγορίας; Δέχομαι, ὅτι προκειμένου περὶ διαχειρίσεως δημοσίων χρημάτων, ὁ ἔλεγχος πρέπει νὰ εἶναι οὐσιαστικώτατος ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ὄχι νὰ ἐκτοξεύεται ἡ κατηγορία, εἰς ποῖα πρόσωπα ἐμοίρασα τὰ ἐφόδια. Μά, πρὸς Θεοῦ, δὲν ἠξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν ὑπάρχει μοίρασμα, προσωπικόν, ἐφοδίων. Ἀλλὰ ὑπῆρξεν καὶ ἄλλη αἰτίασις, ἐκτοξευθεῖσι ἐναντίον μας. Ἡ αἰτίασις ἐπὶ ἀνορθοδοξίᾳ. Καὶ ἐπὶ τοῦ ἑνὸς σκέλους τῶν αἰτιάσεων, περὶ τῆς ἀνορθοδοξίας, ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐγὼ θὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τοῦ ἄλλου σκέλους τῶν λεγομένων ἐπιδοτήσεων, τὸ ὁποῖον μὲ ἀφορᾷ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σεῖς ἀποκαλεῖτε ἐπιδότησιν, ἐγὼ θὰ τὸ ἀποκαλέσω, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς ἐξηγήσω, ἀγορὰν καὶ διάθεσιν εἰς προνομιακὴν τιμήν. Διότι, ἡ ἐπιδότησις ἔχει εἰς τὴν ἐπιστήμην μίαν παραδεδεγμένην ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχουν αἱ ἀγοραὶ τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ τύπου, ποὺ κάμνω ἐγώ, ἄλλωστε περὶ λέξεων δὲν πρόκειται νὰ ἐρίζωμεν. Νομίζω, ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν δύναται κανεὶς νὰ ἀκολουθήσῃ μετὰ μίαν νομισματικὴν ἀναπροσαρμογήν, ἠμπορεῖ νὰ διαιρεθῇ εἰς δύο βασικὰς κατηγορίας, ἀναλόγως, τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον θέλει νὰ ἐπιδιώξῃ. Ἢ θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησεν ἡ Μεγάλη Βρεταννία, ὅταν ἔκαμε τὴν πρώτην ἀναπροσαρμογήν, τακτική, ἡ ὁποία ἦτο συνδεδυασμένη μὲ μακρὰν πολιτικήν, οἰκονομικήν, ἀσκηθεῖσαν κυρίως ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ πολέμου, δηλαδή, μίαν πολιτικὴν παγίων ἐπιδοτήσεων. Ἐκύτταζα πρὸ ὀλίγου καὶ εἶδον, ὅτι εἶναι 461 ἑκατομμύρια λίρες ἡ ἐπιδότησις, ἐξ αὐτῆς καὶ μόνης τῆς αἰτίας, δι’ ἓν ἔτος. Τριακόσια τόσα τὸν ἄλλον χρόνον. Ἢ θὰ ἀκολουθήσῃ κανεὶς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν ὁπότε λέγεται ἐπιδότησις καὶ κάμνομεν διαφορετικὴν πολιτικὴν συναλλάγματος, ὅπως ὁ κ. ὑπαρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἶπεν, ἢ θὰ κάμῃ κάτι ἄλλο. Τὶ θὰ κάμῃ; Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἐκλεκτὸς συνάδελφος ἐκ Χανίων ὀρθότατα ἐτοποθέτησε τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως χρονικῆς. Τρία στάδια εἶχον νὰ ἀντιμετωπίσω. Πρῶτον, εἶναι τὸ πρόβλημα τὸ ψυχολογικὸν διὰ νὰ ὑπερνικήσωμεν τὸν πανικόν. Τὶ δηλαδή; Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω· νὰ ὑπερνικήσωμεν τὴν κατάστασιν τὴν ἀκολουθουμένην «πανικὸς εἰς τὴν ἀγοράν, ἡ δραχμὴ ἐπλήγη χθές, οἱ μισθοὶ καὶ τὰ ἡμερομίσθια δημεύονται ὑπὲρ τῆς ὀλιγαρχίας, διότι χάνουν 50% τῆς ἀγοραστικῆς των ἀξίας, κατάστασις ἀβεβαιότητος εἰς τὴν ἀγοράν, ὕποπτος χρηματοδότησις συγγενῶν καὶ φίλων. Δεύτερον, ἐσκεμμένη ἐκποίησις τῶν Κρατικῶν ἐφοδίων μὲ ἐπιταγὰς ἄνευ ἀντικρύσματος». Ὅταν λοιπόν, ἔχῃ κανεὶς νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν τοιαύτην ψυχολογικὴν κατάστασιν, διὰ τὴν ὁποίαν δέχομαι, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν εὐθύνεται βεβαίως ἡ Ἀντιπολίτευσις, εὐθυνόμεθα ὅμως ἡμεῖς διὰ τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν, εἶμαι ἠναγκασμένος διὰ λόγους ψυχολογικούς, νὰ εἶμαι ὅσον θέλω ἀνορθόδοξος. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος ἐκ Ρόδου, ὁ ὁποῖος ἠξεύρει πόσον τὸν ἐκτιμῶ καὶ πόσον τὸν ἀγαπῶ, μετεχειρίσθη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς τελευταίας ἀγορεύσεώς του, τὸ ἑξῆς: Προϋποθέτει, ὅτι ἡμεῖς ἀγνοοῦμεν ὡρισμένα στοιχειώδη πράγματα καὶ κατόπιν, ἀντὶ νὰ ἐξοργιζώμεθα ἡμεῖς, κύριοι, ποὺ μᾶς ἔβγαλε βλάκες, ἐξωργίζετο αὐτός, διότι μᾶς προϋπέθετεν ὡς τοιούτους. Ἔτσι μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ζίγδης. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύετε, ὅτι θὰ γίνῃ μία ἀναπροσαρμογὴ αὐτῆς τῆς τάξεως ποὺ ἔγινε καὶ θὰ καθηλωθοῦν αἱ τιμαί; Ποῖος σᾶς τὸ εἶπε, κ. Ζίγδη, ὅτι τὸ πιστεύομεν;

§126ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ.

§127Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ὄχι. Σᾶς τὸ ἐξήγησεν ὁ κ. Καψάλης, ὁ δυστυχής, καὶ ἐὰν θέλετε, νὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω καὶ ἐγώ. Ἡμεῖς ἔχομεν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Μητσοτάκης, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αὐτὰ τὰ τρία προβλήματα καὶ νομίζω, ὅτι προκύπτουν λογικῶς αὐτὰ τὰ ἀκόλουθα θέματα. Πρῶτα–πρῶτα ἔπρεπε νὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνέλθουν αἱ τιμαὶ μόνον ἐκείνων τῶν εἰδῶν, καθ’ ὃ ποσοστὸν πρέπει, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι δικαιολογημένη ἡ ὕψωσις. Καὶ διὰ νὰ συγκρατηθοῦν αἱ τιμαὶ τῶν ἄλλων εἰδῶν, ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ λάβῃ ὡρισμένα ἐξαιρετικὰ μέτρα—καὶ θὰ τὰ λάβῃ—ἐπὶ ὅσον χρονικὸν διάστημα κρίνει σκόπιμον. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ σᾶς πληροφορήσῃ οὔτε περὶ τοῦ μεγέθους τῆς ἐπιδοτήσεως καὶ τοῦ ὕψους αὐτῆς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δημοσία συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ἐπιστημονικῶς νὰ τὸ συζητήσωμεν εἶμαι διατεθειμένος, ἀλλ’ εἰς δημοσίαν συζήτησιν νὰ σᾶς εἴπῃ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ τί σκέπτεται διὰ τὰς τιμάς, ἀσφαλῶς δὲν δύναται κανεὶς νὰ τὸ ἀξιώσῃ. Ὀρθότατα, λοιπόν, ὁ κ. Ζίγδης, ἐνῷ προϋποθέτει, ὅτι ἡμεῖς εἴχομεν αὐτὸν τὸν σκοπόν, μᾶς κατηγόρησαν, ὅτι «σεῖς ἐκάματε τὴν ἀναπροσαρμογήν». Θέλετε, βεβαίως, νὰ γίνῃ μία μετατροπὴ τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν, μία ἀνακατάταξις τῆς σχέσεως τῶν τιμῶν τῶν διαφόρων κατηγοριῶν προϊόντων μεταξύ των. Ἔ! Αὐτὴν τὴν ἀνακατάταξιν σεῖς τὴν ἐμποδίζετε. Ἐὰν ἐπίστευσεν, ὁ κ. Ζίγδης, σοβαρῶς, ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν αὐτὴν τὴν πρόθεσιν νὰ ἐξακολουθήσωμεν αὐτὸ τὸ σύστημα ἐπὶ μακρὸν ἀπ’ ὅ,τι τὸ ἐπράττομεν ἐνσυνειδήτως, ἔχει δίκαιον. Ἀλλὰ δὲν δικαιοῦται, νομίζω, νὰ προϋποθέσῃ, ὅτι εἴμεθα τόσον ἀνόητοι καὶ ἀσυνεπεῖς.

§128Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἄρα ὁμολογεῖτε, ὅτι θὰ αὐξηθοῦν αἱ τιμαί.

§129Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Δὲν εἶπε κανείς, ὅτι δὲν θὰ αὐξηθοῦν αἱ τιμαί, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν προσφέρομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν ἐκεῖ ποὺ πρέπει, ἐὰν ἀρχίσωμεν μίαν συζήτησιν ἂν θὰ ὑψωθοῦν ἢ ὄχι.

§130Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Καψάλης ἠγωνίσθη νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι δὲν ἔχομεν αὐξήσεις.

§131Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Ὀρθότατα σᾶς τὸ εἶπεν. Ἐγὼ θὰ σᾶς διαβάσω ἕνα ἡμερήσιον τιμάριθμον, ποὺ κατεσκεύασα πρὸς χρῆσιν τοῦ κ. Ζίγδη. Ξεκίνησα ἀπὸ τὸ ἑξῆς: Ἔκαμα τιμάριθμον τροφίμων ἀντικειμενικά, ἐκείνων ποὺ εἶχα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἔβγαλα ἕνα μέσον ὅρον. Εἶναι διὰ τὰς Ἀθήνας, Πειραιᾶ, Θεσσαλονίκην, Πάτρας καὶ Καβάλαν. Ἐπῆρα τὶς τιμὲς καὶ ἔβγαλα: 5–4–1953 458.52, 20–4–1953 463.65, 5–5–1953 433.65. Ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας κατάλογον τῶν βασικῶν εἰδῶν καὶ σᾶς λέγω ὑπευθύνως, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις. Διότι ἔχω διεσταυρωμένας πληροφορίας ἀπὸ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ μὲ πληροφορῇ καὶ ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσίαν Ἀγορανομίας, προσεπάθησα δὲ νὰ τὰ ἐλέγξω καὶ διὰ τῶν Νομαρχιῶν. Ἔχω στοιχεῖα ὡρισμένων βασικῶν εἰδῶν τροφίμων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐμφαίνεται ποῦ ὑπάρχει αὔξησις ἢ ἐλάττωσις. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι μεγάλο κατόρθωμα τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι τὴν ὥραν αὐτὴν σημειοῦται εἰς ὡρισμένα εἴδη μείωσις, ἐνῷ πᾶς ἔχων στοιχειώδη πεῖραν περὶ τὰ οἰκονομικά, γνωρίζει ὅτι, ὅταν δημιουργῆται ἕνας κλονισμός, ὅταν τὸ δολλάριον γίνεται ἀπὸ 15.000, 30.000, ἐκείνην τὴν στιγμὴν κανεὶς δὲν ἔχει ὄρεξιν νὰ ὑποβιβάσῃ, οὔτε τὴν τιμὴν τῆς μερίδος. Ἡ δευτέρα φάσις, κύριοι, θὰ εἶναι, πράγματι, φάσις δύσκολος, ἀλλὰ θὰ εἶναι ἡ φάσις τῆς ὁριστικῆς διαμορφώσεως τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν. Ἔχει πλήρη συναίσθησιν ἡ Κυβέρνησις τούτου, ἀλλά, λόγῳ τοῦ μεγάλου κύρους, τὸ ὁποῖον διαθέτει ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως καὶ λόγῳ τῆς δυνάμεως καὶ τῆς ἐπιβολῆς, τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν διαθέτει ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νομίζω ὅτι ἐκέρδισε, παρὰ τὴν προμνησθεῖσαν ἀντίδρασιν τοῦ τύπου, ἐκέρδισεν αὐτὴν τὴν ψυχολογικὴν μάχην καὶ ἔχει τώρα τὴν ἄνεσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ τὰ κατ’ ἰδίαν προβλήματα. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἐσημειώθησαν ὡρισμέναι αὐξήσεις. Ἐὰν θέλετε, θὰ σᾶς εἴπω καὶ ἄλλας. Ἀλλά, τότε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω καὶ ποίων εἰδῶν δὲν ἐσημειώθησαν αὐξήσεις καὶ ποίων εἰδῶν ἐσημειώθη μείωσις.

§132ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πέστετά τα, κύριε Ὑπουργέ.

§133Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Δὲν νομίζω ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον. Ὅλοι ἠξεύρομεν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι οὐσιώδης ὕψωσις τοῦ τιμαρίθμου δὲν ἐπῆλθεν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις κάμνει μίαν προσπάθειαν ὄχι νὰ συγκρατήσῃ παρὰ φύσιν τὰς τιμάς, ἀλλὰ νὰ τὰς συγκρατήσῃ εἰς τὸ ἐπίπεδον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλουν, ἀντικειμενικῶς, οἱ οἰκονομικοὶ νόμοι. Κύριοι συνάδελφοι, οὐδεὶς πιστεύει, οὔτε ἠδύνατο νὰ τὸ πιστεύῃ καὶ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξήγγειλε κατὰ βάσιν τὸ μέτρον, ὅτι μόνον ἡ νομισματικὴ ἀναπροσαρμογὴ εἶναι δυνατὸν νὰ λύσῃ προβλήματα οὐσίας. Ἡ νομισματικὴ ἀναπροσαρμογὴ δημιουργεῖ τὰς προϋποθέσεις ἑνὸς μέχρις ὁρίου ἀναδασμοῦ, μιᾶς ἀνακατανομῆς καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ τῶν Ἐθνικῶν πόρων μιᾶς διαφορικῆς διαμορφώσεως τῶν σχέσεων τῶν οἰκονομικῶν τῶν διαφόρων τάξεων μεταξύ των. Κατ’ ἀρχὴν δίδει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν δυνατότητα νὰ προβῇ εἰς αὐτὴν τὴν διαμόρφωσιν. Δὲν σημαίνει, ὅμως, ὅτι, αὐτομάτως, ἐπέρχεται ἡ διαμόρφωσις αὐτή. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, μολονότι προσεπάθησα καὶ μολονότι παρηκολούθησα τὴν ὁμιλίαν τοῦ σεβαστοῦ μου συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων μὲ ἄπειρον προσοχήν, δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω ποίαν ἔννοιαν εἶχεν ἡ περὶ τῶν πέντε συνεταίρων παρατήρησίς του, ἡ ἀφορῶσα εἰς τὴν τιμὴν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Διότι, βεβαιότατα, ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Προέδρου εἶναι ὀρθή. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἐκ τῶν πέντε συνεταίρων οἱ τρεῖς ὑπάρχουν πάντοτε εἰς πᾶσαν ἐπιχειρουμένην ἐξαγωγήν, εἴτε ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ γίνεται πρὸ ἢ μετὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν, ἢ ἀνεξαρτήτως προσαρμογῆς. Οἱ ἄλλοι δὲ δύο εἶναι παρακολουθήματα πάσης ἀναπροσαρμογῆς, καὶ τῆς παρούσης καὶ πάσης ἄλλης. Καὶ ἑπομένως, προκύπτει τὸ λογικὸν συμπέρασμα, ὅτι εἴτε στρέφεται ὁ κ. συναρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων γενικῶς, κατὰ πάσης δυνατῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἰδίως ἀναπροσαρμογῆς ἀφορώσης εἰς χώρας αἱ ὁποῖαι εἶχον οὐσιώδη προϊόντα ἐξαγωγικά, ὁπότε κατὰ μείζονα λόγον τὰ ἐπιχειρήματά του θὰ ἠδύναντο νὰ ἰσχύσουν, φερ’ εἰπεῖν, διὰ τὴν Ἀγγλίαν, παρά, διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἢ ἀποτελεῖ ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, μίαν μέθοδον ἁπλῆς ἐξετάσεως τοῦ θέματος, καὶ ὡς τοιαύτην τὴν δέχομαι. Δηλαδή, πράγματι, πρέπει νὰ ἐξετάσῃ κανεὶς ποῖος θὰ εἶναι, φερ’ εἰπεῖν, ὁ πιθανὸς συναγωνισμὸς τῶν ξένων, πόσον θὰ εἶναι τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπορροφήσουν οἱ ἔμποροι, ποία θὰ εἶναι ἡ αὔξησις τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς, ποία θὰ εἶναι ἡ ἐνδεχομένη μείωσις τῶν διεθνῶν τιμῶν διὰ νὰ ἐξαγάγῃ τὸ συμπέρασμα, ἀφοῦ προσδιορίσῃ ὅλους αὐτοὺς τοὺς παράγοντας, τοὺς ὁποίους δέχεται καὶ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὑφίστανται, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι τοὺς ἐκτιμᾷ διαφορετικὰ ἀπὸ ὅ,τι τοὺς ἐκτιμᾷ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἡμεῖς δὲν λέγομεν, ὅτι τὸ 100% τῆς ἀναπροσαρμογῆς αὐτῆς, νὰ τὸ καρπωθοῦν οἱ γεωργοί. Θὰ εἴμεθα ἀνόητοι ἂν τὸ ἐλέγομεν. Λέγομεν, ὅτι θὰ καρπωθοῦν ἕνα οὐσιῶδες μέρος, διότι πιστεύομεν, ὅτι θὰ κάμωμεν πᾶν τὸ δυνατόν, νὰ ἐμφανίσωμεν ὑπὸ τὰς καλυτέρας δυνατὰς συνθήκας τὰ προϊόντα μας εἰς τὴν ἀγοράν, νὰ περιορίσωμεν ὅσον πρέπει τὰ κέρδη τῶν ἐμπόρων. Θὰ κυττάξωμεν νὰ δώσωμεν μίαν μορφὴν ἰσορροπημένην εἰς τὸ θέμα τοῦ κοστολογίου τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ θὰ κάμωμεν ὅ,τι ἠμποροῦμεν διὰ νὰ συγκρατήσωμεν καὶ τὸν γενικώτερον τιμάριθμον, μέσα εἰς τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ζήσῃ ὁ γεωργός. Αὐτὴ εἶναι ἡ τοποθέτησις τοῦ θέματος. Τέλος, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς δὲν μένει μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι εἶναι ἐφευρέτης τῆς ἀναπροσαρμογῆς. Δυστυχῶς ἔγιναν ἀναπροσαρμογαὶ ἄπειροι καὶ ἔγινε καὶ τελευταίως μία. Καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν ἀναπροσαρμογήν, κατὰ κακὴν τύχην τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχω ἐγώ, κατεῖχε, βεβαίως, ἔξοχον στέλεχος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἦτο ὁ κ. Ἀβέρωφ, ὁ ὁποῖος τί ἔκαμε; Καὶ εἰσέρχομαι, δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου εἰς τὴν τελευταίαν, νομίζω, κατὰ τοῦ Ὑφυπουργείου Ἐμπορίου αἰτίασιν, περὶ καταργήσεως τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου, ἐπεμβάσεως καὶ παρεμβάσεως εἰς τὴν ἀγορὰν δι’ ὀξέων ἀγορανομικῶν μέτρων. Τί ἔκαμεν ὁ κ. Ἀβέρωφ, ὅταν εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀναπροσαρμογὴν πολὺ μικροτέρας ἐκτάσεως, ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν, ἐγὼ τώρα ὡς διάδοχός του, ἔχω ν’ ἀντιμετωπίσω; Ἔκαμεν ἀκριβῶς, αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔκαμε καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Πρῶτον, ἔβγαλε μίαν ἀγορανομικὴν διάταξιν καὶ εἶπεν, ὅτι παγιώνουν αἱ τιμαὶ εἰς τὰ πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐπίπεδα, Οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ πράξῃ ἄλλως. Τὸ ἔκαμε, διὰ νὰ ἡσυχάσῃ καὶ ἤρχισε σιγὰ–σιγὰ κατόπιν, νὰ δίδῃ τὰς ἀναπροσαρμογάς. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπῆρχε ἄλλη μέθοδος ἐνεργείας. Εἰς καμμίαν ἄλλην χώραν τοῦ κόσμου—καθ’ ὅσον ἐγὼ γνωρίζω—δὲν ἔγινεν ἀναπροσαρμογὴ καὶ νὰ βγῇ ἡ ἀγορανομία νὰ εἴπῃ ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν «κάμετε ὅ,τι θέλετε». Ἡμεῖς, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, τότε, ἔγινε κατὰ τρόπον ἀσυστηματοποίητον, τὸ ἐπιχειροῦμεν κατὰ τρόπον συστηματικόν. Ἐκείνην τὴν ἐποχὴν ἐξωδεύθησαν 200 δισεκατομμύρια δι’ ἐπιδοτήσεις ἀπὸ τὸν λογαριασμὸν τῶν ἐφοδίων καὶ 164 δισεκατομμύρια δι’ ἐπιδοτήσεις ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμόν. Σύνολον 364 δισεκατομμύρια. Ποία ἦτο ἡ τύχη ἐκείνη τῆς ἀναπροσαρμογῆς, παρ’ ὅλας τὰς ἐπιδοτήσεις, τὸ ξεύρετε. Ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη τῆς ἰδικῆς μας ἀναπροσαρμογῆς κύριοι συνάδελφοι; Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου πράγματι, φυσικὸν εἶναι, ἡ μὲν Ἀντιπολίτευσις νὰ μὴ μᾶς ἐμπιστεύεται, ἡμεῖς, ὅμως προσβλέπομεν εἰς τὴν νέαν οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία δημιουργεῖται, μὲ πίστιν καὶ μὲ θάρρος. Καὶ τὸ θάρρος μας τὸ ἐνδυναμώνει τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τὴν πρώτην φάσιν τῆς περιπετείας αὐτῆς ἐβγήκαμε—νομίζω—καὶ τὸ λέγω μὲ ψυχραιμίαν καὶ ἀντικειμενικότητα, νικηταί. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ θέλησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν στιγμὴν εὑρίσκεται ὀπίσω μας, καὶ ἡ θέλησις πρὸ πάντων τῶν μεγάλων μαζῶν τῶν ἀγροτῶν, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἐξοχὴν πρόκειται νὰ ὠφεληθοῦν ἀπὸ τὸ μέτρον, πρόκειται νὰ στηρίξουν τὴν πολιτικήν μας καὶ νὰ τῆς δώσουν βάθρα οὐσιαστικὰ καὶ βάθρα λαϊκά. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, καμμίαν ἀμφιβολίαν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχει ἡ Κυβέρνησις, περὶ τῆς ἐπιτυχίας τοῦ μέτρου (Χειροκροτήματα).

§134Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μίαν πληροφορίαν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τὰ ἐπιδοτούμενα ἐφόδια ἀπαιτοῦν ἤδη τὸ ποσὸν τῶν 20 δισεκατομμυρίων; Δεύτερον, εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τὸ σιτάρι καὶ τὴν ζάχαριν, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιδοτήσητε μετὰ ἕνα μῆνα, διότι σίτου ἀποθέματα ἔχετε μόνον ἑνὸς μηνός, ἀπαιτοῦν ἐπιδοτήσεις 50 δισεκατομμυρίων ναὶ ἢ ὄχι;

§135Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, εἰς μὲν τὸ πρῶτον ἐρώτημα δὲν θὰ ἀπαντήσω παρὰ μόνον διὰ τῆς ἑξῆς φράσεως. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν νομίζω, μπορεῖ νὰ πλανῶμαι κατὰ μικρὸν ποσοστόν. Νομίζω, ὅτι αἱ πιστώσεις αἱ ἀνοιγεῖσαι δὲν ἔχουν ἀκόμη δοθῆ διὰ τὰς ἀγορὰς αὐτὰς τὰς ἐξαιρετικὰς τῆς τάξεως τῶν 10 δισεκατομμυρίων. Αὐτὸ δὲν σημαίνει τίποτε, σημαίνει ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε πορεία τῶν ἀποτελεσμάτων εἶναι αὐτή. Ἐπειδὴ διετελέσατε Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, γνωρίζετε ὅτι δὲν θὰ προβῶ, διότι δὲν πρέπει νὰ προβῶ, εἰς περαιτέρω συζήτησιν μεθ’ ὑμῶν, ἐπὶ τοῦ θέματος, εἶμαι ὅμως πρόθυμος νὰ σᾶς δώσω τὴν ἑξῆς ἐξήγησιν, τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς θὰ πρέπει εἰς τοὺς κατ’ ἰδίαν ὑπολογισμούς σας νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Κράτος εἶχεν ὡρισμένα ἀποθέματα. Ἡ ἀξία τῶν ἀποθεμάτων αὐτῶν ὑπερετιμήθη, διότι δίδονται τινά ἐκ τῶν ἀποθεμάτων αὐτῶν εἰς τιμὴν μείζονα τῆς τιμῆς τῆς κτήσεως. Ἤδη, ἐκ τῆς διαφορᾶς αὐτῆς τῆς διαθέσεως προκύπτει ἕνα ποσόν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συμψηφίσῃ ἐπιδοτήσεις ἀζημίως.

§136Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Βεβαιώνετε, ὅτι δὲν θέλετε 20 δισεκατομμύρια διὰ τὴν ἐπιδότησιν αὐτῶν τῶν εἰδῶν; Ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ ἀπαντήσατέ μου εὐθέως.

§137Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, διατὶ θέλετε νὰ σᾶς βεβαιώσω ἐγὼ περὶ τῆς ὀρθότητος ἑνὸς πολλαπλασιασμοῦ; Ἐδῶ ξεύρετε πόσες εἶναι αἱ ἀνάγκαι τῆς χώρας. Διὰ ζάχαριν π. χ. 8.000 τόννους, κάμετε ἕνα πυλλαπλασιασμὸν ἐπὶ 780 καὶ ἐπὶ 15.000 καὶ ἐπὶ 30.000 καὶ βγάλετε μόνοι σας πόσα δισεκατομμύρια χρειάζονται μὲ 15.000 τὸ δολλάριον καὶ μὲ 30.000 τὸ δολλάριον. Ἐὰν μὲ ἐρωτᾶτε νὰ βεβαιώσω ἐὰν πρόκειται νὰ ἐπιδοτήσω τὴν ζάχαρι ἢ τὸν καφέν, τότε ἠμπορῶ νὰ μὴ σᾶς ἀπαντήσω. Λογιστὴς εἶμαι ἐγώ; Κάμετε τοὺς ὑπολογισμούς σας.

§138Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Δὲν ἔχουν κάμει ὑπολογισμὸν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου σας, τί χρειάζονται δι’ ἐπιδοτήσεις ὡρισμένων εἰδῶν καθ’ ἕκαστον μῆνα; Διότι καθ’ ἕκαστον μῆνα ἐπιδοτοῦνται μὲ 20 δισεκατομμύρια τὸ κρέας, τὸ γάλα, τὸ τυρί, οἱ ρέγγες, ὁ βακαλάος, ναὶ ἢ οὐ; Ἐὰν πάντως εἶσθε ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν ἀπάντησίν σας, κ. Ὑφυπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, τότε παραιτοῦμαι καὶ δὲν θέλω ἄλλην ἀπάντησίν σας.

§139Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφυπ. Ἐμπορίου). Πράγματι σκέπτομαι νὰ κάμω ὡρισμένας ἐπιδοτήσεις καὶ ἔχω ἀρχίσει νὰ κάμνω ἐπιδοτήσεις αὐτοῦ τοῦ τύπου, δηλαδὴ ἀγορὰς εἰς προνομιακὴν τιμὴν καὶ διαθέσεις εἰς προνομιακὴν τιμήν. Δὲν θὰ σᾶς εἴπω ποῖον εἶναι τὸ μέγεθος τῶν ἀγορῶν αὐτῶν, διότι δὲν τὸ θεωρῶ σκόπιμον τοῦτο. Τρίτον δὲν σᾶς ἀποκρύπτω τίποτε ἀπὸ τὴν ἐρώτησίν σας, διότι σεῖς μὲ ρωτᾶτε καὶ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι κάμετε ἕνα πολλαπλασιασμόν, τὸν ὁποῖον καὶ ἕνας μαθητὴς τοῦ δημοτικοῦ σχολείου ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ. Ὅλος ὁ κόσμος ξεύρει, ὅτι τὸ κρέας ἔχει μίαν εἰσφορὰν 25%. Ἑπομένως ἅμα ἐγὼ θέλω νὰ τὸ διατηρήσω εἰς τὴν τιμήν, ποὺ εἶχε πρίν, θὰ πρέπει νὰ πριμοδοτήσω τὸ κρέας μὲ τὴν διαφορὰν 30 πρὸς 17.500. Κάμετε ἕνα πολλαπλασιασμὸν νὰ δῆτε πόσα δισεκατομμύρια χρειάζονται, διὰ νὰ κάμω τὴν ἐπιδότησιν οἱουδήποτε εἴδους θέλετε ἐπὶ ἕνα μῆνα. Νὰ σᾶς εἴπω πόσον καιρὸν θὰ κάμω ἐπιδοτήσεις, δὲν σᾶς τὸ λέγω.

§140Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Θὰ ἐπιδοτήσητε ὡρισμένα εἴδη καὶ πρέπει νὰ γνωρίζετε τί ποσὰ διατίθενται. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἔχετε κάμει προϋπολογισμὸν τί χρειάζεται διὰ τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα ἐπὶ ἕνα μῆνα θὰ ἐπιδοτήσητε. Δὲν εἶναι ἀπάντησις αὐτή, τὴν ὁποίαν δίδετε, κ. Ὑπουργέ.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παμπούκας ἔχει τὸν λόγον.

§142Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, προερχόμενος ἀπὸ περιφέρειαν παραγωγῆς κατ’ ἐξοχὴν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου ὅπως ἀνέλθω δι’ ὀλίγα λεπτὰ εἰς τὸ βῆμα, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν ἔκπληξίν μου διὰ τὴν ἀμφιβολίαν, τὴν ὁποίαν ἐνεστάλαξεν εἰς τὰς ψυχὰς τῶν παραγωγῶν τῶν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὡς πρὸς τὸ ἐὰν ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς τιμῆς τῆς δραχμῆς πρόκειται νὰ κερδίσουν εἰς τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων των, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου τῆς παραγωγῆς τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ πρὸς τὸν χειριζόμενον τὸν οἰκονομικὸν τομέα Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ τὸ μέτρον τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς πρὸς τὸ δολλάριον καὶ τὰ ξένα νομίσματα. Οἱ παραγωγοὶ μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἑσπέρας τῆς ἀναγγελίας τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐθεώρουν ἑαυτούς, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως ἐξισώσεως ἦσαν κατώτεροι ἔναντι τῶν ἄλλων Ἑλλήνων πολιτῶν. Καὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ἐντεῦθεν, αἰσθάνονται τὸν ἑαυτόν τους, ὅτι ἀπέκτησαν τὰ δικαιώματα ἐπὶ τῆς ζωῆς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀποκτήσει καὶ οἱ ἄλλοι πολῖται. Μέχρι τῆς ἀναγγελίας τῆς προσαρμογῆς ἡ θέσις των ἦτο μειονεκτική, διότι εὑρίσκοντο πρὸ ἑνὸς κρατικοῦ παρεμβατισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐνῷ καὶ δογματικῶς καὶ πρακτικῶς ὀφείλει νὰ εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀσθενεστέρων τάξεων τῆς κοινωνίας, ἐν τούτοις ὁ κρατικὸς παρεμβατισμός, ὡς πρὸς τοὺς παραγωγοὺς τῶν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων, ἠσκεῖτο μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀφαιρῇ τὸ συνάλλαγμα τῶν ἐξαγομένων γεωργικῶν προϊόντων καὶ νὰ τοὺς ἀποδίδῃ ψιχία ἐκ τοῦ συναλλάγματος αὐτοῦ.

§143Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κατάγεσθε ἀπὸ σταφιδοπαραγωγικὴν περιφέρειαν, κ. συνάδελφε. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Πιστεύετε ἀπολύτως, ὅτι μὲ τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς θὰ βγῇ ἡ σταφίδα εἰς τὸ ἐξωτερικόν;

§144Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Τόσον πολὺ τὸ πιστεύω, ὥστε εἰς τοὺς παραγωγοὺς τῆς σουλτανίνας ἔκαμεν ἐντύπωσιν, ὅταν ἐδιάβασαν τὸ τί ὑπεστηρίξατε, διότι ἔβλεπαν μὲ τὰ μάτια των, ὅτι τὴν μὲν παραμονὴν τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἐπώλουν τὴν σταφίδα πρὸς 3.500 δρχ. τὴν ὀκᾶν καὶ σήμερον τὰ ἀποθέματα αὐτῶν πωλοῦνται πρὸς 6.000–6.500 δρχ. καὶ ἐνῷ αὐτὰ βλέπουν συντελούμενα, σεῖς τοὺς ἐνσταλάζετε τὸν φόβον, ὅτι ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς οἱ παραγωγοὶ τῶν ἐξαγομένων γεωργικῶν προϊόντων δὲν πρόκειται νὰ κερδίσουν τίποτε.

§145Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ σταφίδα ἀπὸ 280 δολλάρια κατῆλθεν εἰς τὰ 200 δολλάρια.

§146Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Τὸ γνωρίζω τὸ ζήτημα. Ὁ κρατικὸς παρεμβατισμὸς ἑπομένως ἀντὶ νὰ εἶναι ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἀσθενῶν τάξεων, ἠσκεῖτο κατὰ τρόπον ὥστε νὰ φαλκιδεύῃ τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ εἰσερχομένου συναλλάγματος. Ψυχολογικὸς ἀντίκτυπος τῆς ἀντιλήψεως ταύτης ἦτο ἡ ἐλάττωσις τόσον τῆς παραγωγῆς, ὅσον καὶ ἡ ἀδιαφορία πρὸς τὴν ποιότητα τῶν προϊόντων. Συνέπεια τῆς ἀντιλήψεως αὐτῆς ἦτο καὶ ἕνα ἄλλο, ὅτι ἔπαυσαν πλέον οἱ παραγωγοὶ νὰ ἔχουν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ γενικὰ ἢ ἄλλως λεγόμενα Ἐθνικὰ Κόμματα καὶ ἤρχισαν νὰ σχηματίζουν τὴν πεποίθησιν, ὅτι μόνον δι’ ἑνὸς ταξικοῦ κόμματος, τοῦ ἀγροτικοῦ κόμματος θὰ ἴδουν καλυτέρας ἡμέρας ζωῆς. Σήμερον οἱ παραγωγοὶ εἶναι ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι ὁ κόπος των καὶ ὁ μόχθος των βραβεύονται ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ τὸ συνάλλαγμά των ἀφήνεται εἰς χεῖρας των. Ὅταν πέρυσι οἱ σουλτανοπαραγωγοὶ ἔκαμαν συλλαλητήριον, διότι τὸ προϊόντων εἶχε πέσει ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ Κράτος τοὺς ἀφήρεσεν ὁλόκληρον τὸ συνάλλαγμα, μοῦ εἶχον δώσει ἐντολὴν νὰ καταθέσω ἐπερώτησιν τύπου αὐστηροτέρου τῆς ἁπλῆς ἐπερωτήσεως καὶ κατέθεσα τὴν ἐπερώτησιν τῆς σταφίδος, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλεγον τὰ ἑξῆς: «Ἔγινε πλέον συνείδησις....... (ἀναγινώσκει).......». Καὶ περαιτέρω ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. συναρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Οἱ παραγωγοὶ ἔχουν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἑνιαία τιμὴ συναλλάγματος εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ περισσότερον τὰ συμφέροντά των. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς ἑνιαίας τιμῆς συναλλάγματος καὶ τῆς διαφορικῆς τιμῆς, ἔχει μίαν κολοσσιαίαν ψυχολογικὴν σημασίαν. Διότι εἰς μὲν τὴν ἑνιαίαν τιμὴν ὁλόκληρον τὸ συνάλλαγμα ἀφήνεται εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν καὶ ἐὰν χρειασθῇ ἀνάγκη νὰ γίνῃ μία παρακράτησις συναλλάγματος, τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἡ παρακράτησις γίνεται ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς κυρίως ὁλοκλήρου τοῦ συναλλάγματος ἐκ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ προϊόντος των, ἐνῷ ἡ διαφορικὴ τιμὴ σημαίνει, ὅτι τὸ Κράτος τοὺς πετᾷ ὡς ψιχία ἕνα 20%, ἐκ τοῦ συναλλάγματος τὸ ὁποῖον δὲν ἀνήκει εἰς τὸ Κράτος. Ἡ ἔννοια τῆς παρακρατήσεως εἶναι ἔννοια μεταπολεμική. Προπολεμικῶς οὐδέποτε διενοήθη τὸ Κράτος νὰ παρακρατήσῃ τὸ συνάλλαγμα τῶν παραγωγῶν. Μεταπολεμικῶς διὰ τοῦ καθορισμοῦ μικρᾶς τιμῆς συναλλάγματος, τὸ Κράτος ἀφήρεσε τὸ συνάλλαγμα ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τοὺς ἐπέτρεψεν ἕνα 15% διὰ τὴν σουλτανίναν. Μᾶς ἀντετάχθη ὡς ἐλάττωμα κατὰ τῆς ἑνιαίας τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, ὅτι αἱ τιμαὶ τοῦ προϊόντος θὰ πέσουν καὶ θὰ ἀπορροφήσουν τὸ μεγαλύτερον μέρος τοῦ συναλλάγματος. Οἱ παραγωγοὶ εἰς τοῦτο ἀπαντοῦν, ὅτι οὐδεὶς φθόνος. Γνωρίζουν, ὅτι μὲ τὸν συναγωνισμὸν ἑνὸς προϊόντος εἰς τὰς διεθνεῖς ἀγοράς, ἐνδέχεται νὰ ἐπέλθῃ καὶ μία κάμψις τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος εἰς ξένον συνάλλαγμα. Γνωρίζουν ὅτι ὁ καθορισμὸς τιμῆς δολλαρίου εἰς 30.000 δρχ. σημαίνει συναγωνιστικὴν ἱκανότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ προϊόντος ἔναντι τῶν προϊόντων τῶν ἄλλων χωρῶν, ὥστε διὰ καταλλήλου ἐμπορικοῦ χειρισμοῦ ἀντὶ νὰ ἐκτοπίζωνται τὰ γεωργικά μας προϊόντα, νὰ ἔχουν τὴν ἱκανότητα νὰ ἐκτοπίζουν τὰ ἰδικά μας, τὰ προϊόντα ἄλλων χωρῶν. Ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἄλλωστε τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι σπουδαῖον, διότι ἡ φίλη Τουρκία, ἡ ὁποία δὲν ἐδέχετο μέχρι τοῦδε συμφωνίαν μαζί μας καθορισμοῦ ὁμοίων τιμῶν προσφορᾶς τῶν ὁμοειδῶν προϊόντων μας, μοιραίως τώρα θὰ ἔλθῃ εἰς μίαν συμφωνίαν, ὅπως ἀπὸ κοινοῦ διατηρήσωμεν τὰς διεθνεῖς τιμάς. Οἱ παραγωγοὶ περαιτέρω δὲν φοβοῦνται, ὅτι θὰ ἀγοράζουν καὶ μερικὰ εἰσαγόμενα εἰς τὴν χώραν μας προϊόντα εἰς ηὐξημένας τιμάς, ἐφ’ ὅσον καὶ θὰ πωλοῦν τὰ προϊόντα των μὲ δολλάριον 30.000. Ἡ τιμὴ ἄλλωστε, τῶν 30.000 δραχ. ἐδηλώθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διατὶ ἔγινεν. Οἱ παραγωγοὶ ὅμως δίδουν καὶ μίαν ἄλλην ἐξήγησιν. Καὶ ἐὰν ὄντως ἡ τιμὴ τοῦ δολλαρίου εἶναι 25.000 καὶ ὡρίσθη 30.000, τοῦτο σημαίνει ὅτι παρέχεται ἡ εὐχέρεια, ἕνα προϊὸν ἐν τῷ διεθνεῖ συναγωνισμῷ νὰ ὑποστῇ ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς χωρὶς οἱ παραγωγοὶ νὰ αἰσθανθοῦν τὸν ἀντίκτυπον. Τέλος ἡ μεγάλη ἀξία τῆς ἀναπροσαρμογῆς ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι δι’ αὐτῆς θὰ ἔχωμεν μίαν αὔξησιν παραγωγῆς καὶ βελτίωσιν τῆς ποιότητος τῶν προϊόντων. Εἶναι γνωστὸν ὅτι μὲ τὴν ἀπόδοσιν τῶν νέων φυτειῶν καὶ τὴν καλυτέραν καλλιέργειαν συντόμως φθάνομεν εἰς παραγωγὴν κορινθιακῆς σταφίδος 120.000 τόννους ἐτησίως. Μὲ τὴν ἐξημέρωσιν τῶν ἀγριελαιῶν θὰ διπλασιάσωμεν τὴν παραγωγὴν τῶν ἐλαιῶν καὶ μὲ τὴν αὔξησιν τῆς δενδροκαλλιεργείας, ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν, θὰ ἀρχίσωμεν ἐξάγοντες τὰ εὐγενῆ προϊόντα τοῦ δένδρου εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Εἶναι γνωστὸν ἐπίσης ὅτι φθάνομεν προσεχῶς εἰς παραγωγὴν καπνοῦ 80.000 τόννων. Ἀνάλογον αὔξησιν ἔχομεν καὶ εἰς τὰ ἄλλα μας προϊόντα καὶ μὲ ἕνα κατάλληλον χειρισμὸν δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν ἐξαγωγὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἐξάγονται, δυνάμει τῆς ὑπογραφείσης μὲ τὴν Γερμανίαν ἐμπορικῆς συμβάσεως, κρομμύδια ἀξίας 500 χιλιάδων δολλαρίων. Εἶναι τοῦτο μία ἔνδειξις τῶν δυνατοτήτων τὰς ὁποίας θὰ ἀποκτήσωμεν. Βεβαίως ἡ Ἀντιπολίτευσις κρίνει τὸ μέτρον μὲ κάποιαν στενότητα χρόνου καὶ ὁμιλεῖ διὰ τὰ ἀποτελέσματα ποὺ ἔχομεν τὸν Ἀπρίλιον. Ἀλλὰ τὸ μέτρον τῆς ἀναπροσαρμογῆς εἶναι μέτρον μακρᾶς πνοῆς καὶ τὰ εὐεργετικά του ἀποτελέσματα θὰ τὰ κρίνωμεν μὲ αὐτὸ τὸ πρίσμα καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ὅτι θὰ ἐπεκταθοῦν αἱ καλλιέργειαι, ὥστε νὰ καλλιτερεύσῃ ὁ βίος τῶν ἀγροτῶν καὶ νὰ δύνανται νὰ ἀπασχολοῦνται ὁλοκληρωτικῶς εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ὄχι νὰ ἔχωμεν ὑποαπασχόλησιν ὅπως μέχρι σήμερον. (Χειροκροτήματα).

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.

§148Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Συνεννοήθην μετὰ τοῦ Προέδρου κ. Μακροπούλου ὅτι θὰ ὁιμλήσω μετὰ τοὺς κ. κ. Ὑπουργούς. Νομίζω, ὅτι μία τοιαύτη συνεννόησις μετὰ τοῦ κ. Προέδρου δεσμεύει καὶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ (κ. Κ. Ροδόπουλος). Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ὑπάρχει μία τοιαύτη συνεννόησις, Ἀλλ’ ἔχω ἕνα κατάλογον ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν, ὁ ὁποῖος τηρεῖται αὐστηρῶς. Ἔχω ἐπίσης καὶ τὸν Κανονισμόν, ὁ ὁποῖος δὲν ὁμιλεῖ περὶ τοιούτων συνεννοήσεων. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ εἴπῃ ἐὰν εἶμαι ἐν τάξει ἢ ὄχι.

§150Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρὶν ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, νὰ ἀκούσῃ τὰ γεγονότα. Προτοῦ ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις εἶδα τὸν κ. Πρόεδρον εἰς τὸ Γραφεῖον του, μοῦ εἶπεν, ὅτι οὐδεὶς εἶναι ἐγγεγραμμένος καὶ ὅτι θὰ ὁμιλήσω πρῶτος μετὰ τοὺς κ. κ. Ὑπουργούς. Ἐξεπλάγην ὅταν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος μοῦ ἐγνωστοποίησεν, ὅτι ὁ κατάλογος δὲν μὲ φέρει πρῶτον. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἀδικοῦμαι, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν ἐπιεικεστέραν ἔκφρασιν.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κατάλογος τῶν ὁμιλητῶν καταρτίζεται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων. Εἶναι ρητὴ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ καί ἀπορῶ πῶς ὁ κ. συνάδελφος δὲν θέλει νὰ συμφωνήσωμεν. Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ προτιμήσω τὸ κ. Μητσοτάκην ἀπὸ σᾶς, κύριε Ζίγδη.

§152Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀξίωσιν νὰ ὁμιλήσω πρῶτος. Ἁπλῶς ἐδημιούργησα τὸ ζήτημα, διότι πιστεύω, ὅτι πρέπει ὡρισμένα πράγματα νὰ γίνωνται σεβαστά.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἴτησις λόγου εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ Προέδρου, δὲν ἀποτελεῖ αἴτησιν λόγου ἐν τῇ Βουλῇ.

§154Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐζήτησα νὰ δευτερολογήσω, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς ὡρισμένα σημεῖα τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν καὶ εἰδικώτερον εἰς ὡρισμένα σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρθησαν ἀριθμοὶ καὶ στοιχεῖα εἰς ἀπάντησιν τῶν ἰδικῶν μου ἀριθμῶν καὶ ἐπιχειρημάτων. Ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, ὅτι κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἀνεπτύχθη ἐκτενῶς, τόσον ἀπὸ ἐμέ, ὅσον καὶ ἀπὸ ἄλλους ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ θέμα τῆς αὐξήσεως τῶν πιστοδοτήσεων καί, γενικώτερον, τῆς αὐξήσεως τῆς τμηματικῆς κυκλοφορίας, ὀλίγας ἡμέρας καὶ ὀλίγας ἑβδομάδας πρὸ τῆς 9 Ἀπριλίου. Ὅταν ἀνέπτυσσα τὸ θέμα, ὁ κ. Τσουδερὸς μὲ διέκοψε καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ μᾶς ἔδιδε τὴν εὐκαιρίαν, διὰ τῆς ἀπαντήσεώς του, νὰ μετανοήσωμεν. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ μετανοήσω, διότι δι’ ὅσων εἶπεν ὁ κ. Τσουδερὸς δὲν μᾶς ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν τῆς μετανοίας. Προσεπάθησα νὰ παρακολουθήσω μὲ ἄκραν προσοχὴν τὸν κ. Τσουδερόν. Ὡρισμένας μάλιστα στιγμὰς προσεπάθησα νὰ ζητήσω καὶ διευκρινίσεις, ὅπου δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶ ἀκριβῶς τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων του. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ πιστεύσω, ὅτι καὶ πάλιν ὁ κ. Τσουδερὸς ἐπανέρχεται εἰς τὴν γνώριμον μέθοδον τῆς προσπαθείας συσκοτίσεως τῶν πραγμάτων καὶ ἀποφεύγει ἐντέχνως ἤ, μᾶλλον, ἀτέχνως, νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὰ ἐρωτήματά μας. Τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ, εἶναι τὸ θέμα τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας. Ἐπεχείρησε καὶ πάλιν ὁ κ. Τσουδερός, τὴν αὐτὴν ἀλχημείαν, ὡμίλησε καὶ πάλιν διὰ τὸ δίμηνον Φεβρουαρίου–Μαρτίου καὶ ἀνέφερεν, ὅτι ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία κατὰ τοὺς δύο αὐτοὺς μῆνας ηὐξήθη μόνον κατὰ 48 δισεκ.

§155Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντ.). Σᾶς ἔδωσα ἀκριβῆ πίνακα.

§156Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὅταν ἀνέφερε τοὺς ἀριθμούς, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, μᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ μετανοήσωμεν.

§157Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Ὅταν σᾶς ὡμίλουν, ὅτι θὰ μετανοήσητε, ἠννόουν κυρίως τὴν βιαιότητα μὲ τὴν ὁποίαν ὡμιλήσατε σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα, ὅτι δὲν δίδομεν τὰ ὀνόματα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιστώθησαν. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου εἶπον, ὅτι θὰ μετανοήσητε κατόπιν τῆς ὁμιλίας μου, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκούσητε καὶ διότι εἶχον σκοπὸν νὰ κάμω τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον καὶ τὴν ὁποίαν θὰ τηρήσω.

§158Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, οἱ ἀριθμοὶ εἶναι τόσον σαφεῖς, ὥστε εἶναι βέβαιον, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐξαγάγῃ τὰ συμπεράσματά της. Ἐπαναλαμβάνω, ὅμως, ὅτι τὸ νὰ ἐπιμένετε εἰς τὴν συσκότισιν τῶν ἀριθμῶν ἀποτελεῖ προσπάθειαν συγκαλύψεως τῶν πραγμάτων. Ὅταν κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ τὰς 15 ἡμέρας, αἱ ὁποῖαι προηγήθησαν τῆς ὑποτιμήσεως, ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία ηὐξήθη κατὰ 240 δισεκ. σύμφωνα μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους σᾶς εἴπομεν, καὶ τοὺς ὁποίους σᾶς προκαλοῦμεν νὰ διαψεύσετε, ἐὰν ἠμπορῆτε, ἀποδεικνύονται πλήρως οἱ ἰσχυρισμοί μας. Εἶναι βέβαιον, ὅτι τὰς 20 ἡμέρας πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως ἐπῆλθεν ἡ προαναφερθεῖσα αὔξησις. Οὕτω, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει τὸ θέμα τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας, δηλαδή, αὔξησις κατὰ 240 δισεκ. 15 ἡμέρας προηγουμένως καὶ μείωσις κατὰ 144 δισεκ. 20 ἡμέρας μετά. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον θέμα, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργός, εἰς τὸ θέμα τῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν ἀπὸ τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐν τούτῳ ἡ αὐτὴ ἀλχημεία καὶ συσκότισις τῶν ἀριθμῶν ἐπιχειρεῖται. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸν Φεβρουάριον εἴχομεν μείωσιν 47 δισεκ., τὸν Μάρτιον αὔξησιν 50 δισεκ., γίνεται τὸ ἀλγεβρικὸν ἄθροισμα καὶ βγαίνει ἀποτέλεσμα 3 δισεκ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι 3 δισεκ. μόνον, εἶναι 50 δισεκ. καὶ μάλιστα ἡ αὔξησις αὐτὴ ἀφορᾷ τὸν πρὸ τῆς ἀναπροσαρμογῆς μῆνα. Εἶναι ἀναμφισβήτητον τὸ γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αἱ αὐξήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν εἰς τὰς πιστώσεις κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον, ὅπως εἰδικώτερον ἐξέθεσα εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ἔχουν οὕτω: «Πρὸς τὰ καπνὰ 18.000.000............ ........ (ἀναγινώσκει)........». Ἔχομεν δηλαδὴ 45 ἑκατ. αὔξησιν τῶν πιστώσεων πρὸς τὰς βιομηχανίας. Προκαλῶ τὸν κ. Τσουδερὸν νὰ μὲ διαψεύσῃ καὶ ν’ ἀμφισβητήσῃ αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς.

§159Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Λυποῦμαι πολύ, διότι δὲν πρόκειται νὰ σᾶς παρακολουθήσω.

§160Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ διαψεύσητε, διότι σᾶς ἐπαναλαμβάνω τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους σεῖς ὁ ἴδιος μᾶς ἐδώσατε.

§161Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Δὲν ἀμφισβητῶ τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἐγὼ ἔδωσα. Ἐπαναλαμβάνω ὅμως, ὅτι ἐγὼ ἔθεσα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοὺς ἀριθμοὺς τῶν μηνῶν Φεβρουαρίου καὶ Μαρτίου, σᾶς ἔδωσα δὲ ἀκόμη καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ πρώτου δεκαημέρου τοῦ Ἀπριλίου. Δυστυχῶς παρατηρῶ, ὅτι δὲν κάμνετε καλόπιστον ἑρμηνείαν τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, μολονότι οἱ πίνακες ἔχουν συνταχθῆ μὲ πλήρη σαφήνειαν καὶ ἀκρίβειαν. Μὲ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς τὸ Σῶμα θὰ κρίνῃ ποῖος ἔχει δίκαιον καὶ ποῖος ἄδικον. (Χειροκροτήματα).

§162Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. κ. συναδέλφους, νὰ μὴ σπεύδουν εἰς χειροκροτήματα, διότι ἀκριβῶς μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἀποδείξωμεν πόσον ἔσφαλεν ἡ Κυβέρνησις. Ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀποδεικνύεται, ὅτι ηὐξήθησαν αἱ πιστώσεις ἐκ διαθεσίμων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κατὰ 15 δισεκ. διὰ τὴν βιομηχανίαν, 18 δισεκ. διὰ τὸ καπνεμπόριον καὶ ὡρισμένα ἄλλα μικρότερα κονδύλια. Καὶ τοῦτο ὅταν κατὰ τὸ ἴδιον χρονικὸν διάστημα αἱ πιστώσεις πρὸς τὴν γεωργίαν ηὐξήθησαν μόνον κατὰ 11 δισεκ., ἐνῷ τὸν περασμένον χρόνο, τὸ 1951–52 εἴχομεν αὔξησιν 34 δισεκ. καὶ μείωσιν τῶν πρὸς τὴν βιομηχανίαν κατὰ 37 δισεκ. Σημειωτέον, ὅτι πέρυσι δὲν εἶχον ἀρχίσει οἱ πιστωτικοὶ περιορισμοὶ ἐντὸς τοῦ Μαρτίου. Σταματῶ, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰς τὴν διαπίστωσιν αὐτήν.

§163Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκφράσω καὶ ἐγὼ τὴν ἀπορίαν μου, διότι ὕστερα ἀπὸ ὅλας τὰς ἐξηγήσεις ποὺ ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Πρόεδρος, μὲ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰς πληροφορίας του καὶ τὴν διαβεβαίωσιν, τὴν ὁποίαν προσέθεσεν, ὅτι ὅλαι αἱ χρηματοδοτήσεις ἐξειλίχθησαν κατὰ τρόπον ὁμαλόν, νὰ ἐκφράσω λέγω, τὴν ἀπορίαν, διότι ἐπανέρχεσθε καὶ μέμφεσθε τὴν Κυβέρνησιν διὰ κάτι, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην σας, δὲν ἔκαμνε σωστό. Σᾶς ἐρωτῶ, ἠμπορεῖτε νὰ φαντασθῆτε τὴν οἰκονομίαν ὁλόκληρον ἀπαρτιζομένην ἀπὸ τόσους κλάδους νὰ εὑρίσκεται πάνω εἰς τοὺς ἰδίους ἀκριβῶς ἀριθμούς, ἀπὸ τὸν ἕνα μῆνα εἰς τὸν ἄλλον καὶ ὑπάρχει παράδειγμα, δύο ἕως τριῶν μηνῶν ποὺ συγκεκριμένα μεταξύ των νὰ μὴ παρουσιάζουν αὐξομείωσιν πότε ὁ ἕνας 50 δισεκατ. ἐπάνω καὶ πότε ὁ ἄλλος 30 δισεκατ. κάτω; Ὁμιλεῖτε διὰ τὰ 160 ἑκατομ. τῆς κυκλοφορίας καὶ παραβλέπετε τὸ γεγονός, ὅτι εἴχομεν Πάσχα κύριε Μητσοτάκη. Γνωρίζετε, ὅτι ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις, τὸ Κράτος ἀκόμη, τὰ ΝΠΔΔ ἐκινοῦντο, ἐχρειάζοντο μισθούς, προκαταβολὰς κλπ. Τί τὸ ἐκπληκτικὸν βλέπετε κατὰ τὸ διάστημα αὐτό;

§164Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διατὶ δὲν ἀφήνετε νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν ἀριθμῶν;

§165Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Θέλω νὰ συμφωνήσωμεν, πρῶτον, εἰς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ ἔπειτα ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἑρμηνείαν. Δὲν ὑπάρχει θέμα διαφωνίας εἰς τοὺς ἀριθμούς. Ὑπάρχει μόνον καὶ μόνον ἕνα θέμα, ὅτι φυσιολογικώτεραι ἐκδηλώσεις τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς, τὰς ὁποίας διέπει κατὰ τὸ τελευταῖον δίμηνον καὶ τρίμηνον ἡ συνεχὴς ἄγρυπνος πιστωτικὴ πολιτικὴ τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία εἶναι πολιτικὴ αὐστηροῦ ἐλέγχου, ἐμφανίζουν ὡρισμένας φυσιολογικὰς μεταβολάς, τὰς ὁποίας ἔπειτα ἀπὸ τὰς ἐξηγήσεις ποὺ ἐδόθησαν, μόνον μία ἐπίμονος κακὴ θέλησις ἠμπορεῖ νὰ ἀναγάγῃ εἰς ζητήματα τὰ ὁποῖα νὰ ἀπασχολήσουν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐπαναφέρεται τὸ θέμα τοῦ καπνεμπορίου.

§166Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Διατὶ μὲ προλαμβάνετε, ἀκόμη δὲν εἰσῆλθον εἰς τὴν ἑρμηνείαν τῶν ἀριθμῶν διὰ τὸ καπνεμπόριον.

§167Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ἔχω γιὰ σᾶς μίαν πολὺ καλὴν ἰδέαν καὶ αὐτὸ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ φέρει εἰς τὸ σημεῖον νὰ προτρέχω. Δώσατε τὸν τόνον ποὺ χρειάζεται εἰς τὴν συζήτησιν. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὡρισμένας ἐπιφυλάξεις εἰς τὰ ἐπὶ μέρους θέματα τῆς ἀναπροσαρμογῆς, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον θίγετε, δὲν εἶναι ἄξιον, οὔτε διὰ σᾶς, οὔτε καὶ διὰ τὴν Βουλήν.

§168Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Χαίρω διότι συνεφωνήσαμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τέλους εἰς τοὺς ἀριθμούς. Αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν πρώτην μου προσπάθειαν ἀπόψε. Παραθέτω ἁπλῶς τοὺς ἀριθμοὺς καὶ ὁ κ. Καψάλης, εἶπεν ὅτι δὲν τοὺς ἀμφισβητεῖ.

§169Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντ.). Σᾶς εἶπα, ὅτι δὲν ἀμφισβητοῦμεν τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους καταθέσαμεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν εἶναι οἱ ἴδιοι αὐτοὶ τοὺς ὁποίους ἀπαγγέλλετε, τότε συμφωνοῦμεν.

§170Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Μετὰ τὴν διαπίστωσιν αὐτήν, κάμνω μίαν τρίτην διαπίστωσιν ἡ ὁποία προέρχεται πάλιν ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὴν ὁποίαν πιστεύω, ὅτι θὰ συμφωνήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀνέφερεν ὁ κ. Τσουδερὸς ὅτι τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν ἀπὸ ὅλας τὰς Τραπέζας, ἀπὸ ἴδια διαθέσιμα κεφάλαια καὶ ἀπὸ χρηματοδοτήσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἐμειώθη ἐντὸς τοῦ Μαρτίου κατὰ 91 δισεκ. Αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, σημαίνει, δοθέντος, ὅτι κατὰ τὸν μῆνα Φεβρουάριον εἴχομεν αὔξησιν τῶν πιστώσεων ἀπὸ διαθέσιμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κατὰ 50 περίπου δισεκατομμύρια, ὅτι οὐσιαστικῶς ἐμειώθησαν αἱ πιστώσεις τῶν Ἐμπορικῶν Τραπεζῶν ἐξ ἰδίων διαθεσίμων κατὰ 142 δισεκ. Ἐκάναμεν τὸν ὑπολογισμὸν προηγουμένως κ. Πρόεδρε, κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών σας τόσον ἐγώ, ὅσον καὶ ὁ κ. Ζίγδης καὶ συνεφωνήσαμεν ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ.

§171Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μου μίαν μικρὰν παρένθεσιν. Ὑπάρχει ἕνα κακὸν εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ πιθανῶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀπάντησις διὰ νὰ λήξῃ τὸ ζήτημα. Ἐμειώθησαν αἱ τοποθετήσεις τῶν Τραπεζῶν κατὰ 142 δισεκ. Ηὐξήθησαν αἱ καταθέσεις κατὰ 9 δισεκ. Σύνολον 151 δισεκ.

§172Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντ.). Ἀπὸ ποῦ τὸ βγάλατε αὐτὸ τὸ 9;

§173Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἀπὸ τὸ μηνιαῖον οἰκονομικὸν δελτίον Μαρτίου 1953 τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἔχομεν σύνολον 151 δισεκ. Ἐὰν εἰς αὐτὰ προσθέσετε τὰ 37 δισεκατομμύρια τῶν προεξοφλήσεων, φθάνετε εἰς τὸ σύνολον, κατὰ τὸ ὁποῖον ηὐξήθησαν τὰ διαθέσιμα τῶν Τραπεζῶν κατὰ τὸν μῆνα ἐκεῖνον, εἰς 162 δισεκ., ἐὰν ἀφαιρέσητε 26 δισεκ. τὰ ὁποῖα κατετέθησαν ἀπὸ τὰς Τραπέζας εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ὥστε κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον ἔχετε μίαν αὔξησιν διαθεσίμων τῶν Τραπεζῶν κατὰ 162 δισεκ. Ἐρωτᾶται, πῶς εἶναι δυνατὸν αἱ Τράπεζαι νὰ αὐξήσουν ἀποτόμως κατὰ τόσον μέγα ἀριθμὸν τὰ διαθέσιμά των, ὅταν τοὺς στοιχίζουν τοὐλάχιστον 10% εἰς τόκον καὶ ἐν τούτοις εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην τὰς πρώτας 9 ἡμέρας τῆς ὑποτιμήσεως νὰ ἀναλάβουν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἄλλα 66 δισεκ. καὶ οὕτως νὰ ἐμφανίζωνται εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ ἔχουσαι αὔξησιν διαθεσίμων 228 δισεκ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μᾶς δώσῃ ὡρισμένην ἀπάντησιν. Ἐζήτησα ἐξηγήσεις ἀπὸ ὅλας τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας· οὐδεμία μοῦ ἐδόθη ἀπάντησις· ἡ μόνη, ἡ ὁποία πλησιάζει, εἶναι ἡ λεχθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι 83 ἀπὸ τὰ δισεκατομμύρια εἶναι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ ὅτι τὰ ἄλλα τὰ ἤθελαν διὰ τὸ Πάσχα. Ἀλλ’ ἐὰν κανεὶς ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τὰς ἀνάγκας χρηματοδοτήσεως διὰ τὸ Πάσχα, βλέπει ὅτι αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ 4πλασίως ἢ 5πλασίως ὑπερβαίνουν τὰς ἀνάγκας τοῦ Πάσχα. Ἐφ’ ᾧ καὶ ἐρωτᾶται, εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀπάντησις, τί ἔγιναν τὰ διαθέσιμα, τὰ τόσον αὐξηθέντα κατὰ τὰς κρισίμους αὐτὰς ἡμέρας;

§174Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Κύριε βουλευτὰ Δωδεκανήσου, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τοῦ θέματος. Σᾶς ἔδωσα τοὺς ἀκριβεῖς ἀριθμούς. Λυποῦμαι νὰ σᾶς εἴπω ὅτι οἱ λογαριασμοὶ τοὺς ὁποίους ἐκάματε, δὲν στηρίζονται ἐπὶ πραγματικῶν στοιχείων.

§175Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τοὺς λογαριασμοὺς τοὺς κάμνω μὲ βάσιν τοὺς ἀριθμούς σας.

§176Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Ὄχι τοὺς ἀριθμούς μου.

§177Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ γνωρίζω ἄλλα πράγματα, ἀλλὰ πρόσθεσιν καὶ ἀφαίρεσιν γνωρίζω.

§178Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.). Ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀπήγγειλα αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς. Σᾶς εἶπα ἀπολύτως εἰλικρινῶς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ σᾶς δώσω. Θέλετε νὰ τοὺς ἑρμηνεύσετε, ὅπως τοὺς ἑρμηνεύετε, θέλετε νὰ κάμετε προσθαφαιρέσεις; Δικαίωμά σας. Ἡ Βουλὴ θὰ κρίνῃ τὰς ἑκατέρωθεν ἀπόψεις.

§179Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Εἶναι ὄντως δυσχερὲς νὰ παρακολουθῇ κανεὶς κάπως μπλεγμένους ἀριθμούς. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ ἁπλουστεύων τὰ πράγματα, χρησιμοποιῶ πάντοτε τοὺς δικούς σας ἀριθμούς. Δὲν πρόκειται νὰ ἀμφισβητήσω τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐδώσατε καὶ δι’ αὐτὸ θὰ τοὺς διαβάζω ἑκάστοτε ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ σημείωμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Λέγω λοιπόν, διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ θέμα, 91 δισεκ. ἐσημείωσαν μείωσιν αἱ πιστώσεις αἱ χορηγηθεῖσαι ἀπὸ τὰ διαθέσιμα τῶν Τραπεζῶν. Καὶ λέγει παρακάτω τό δικό σας σημείωμα, ὅτι κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον εἴχατε αὔξησιν τῶν πιστώσεων ἀπὸ διαθέσιμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος 50 δισεκ. Αὐτὰ σημαίνουν, ὅτι ἔχομεν μίαν συνολικὴν μείωσιν τῶν πιστώσεων εἰς ἴδια διαθέσιμα τῶν Τραπεζῶν κατὰ 142 δισεκατομμύρια. Καὶ ταὐτοχρόνως τὸν ἴδιον μῆνα ἔχομεν αὔξησιν τῶν πιστώσεων ποὺ δίδει ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος κατὰ 50 δισεκατομμύρια. Καὶ λέγω ἀμέσως, ὅτι αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ σημαίνῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ ὅτι αἱ Ἐμπορικαὶ Τράπεζαι κατώρθωσαν νὰ τραβήξουν ἀπὸ τοὺς πτωχούς, τοὺς φουκαράδες τοὺς ἐμπόρους καὶ τοὺς ἐπαγγελματίας ἀπὸ 1, 2, 3 δισεκατομμύρια ἀπὸ τὰς πιστώσεις ποὺ τοὺς εἶχον δώσει ἐξ ἰδίων διαθεσίμων καὶ γνωρίζετε τὴν στενότητα ποὺ ἐδημιούργησεν ἡ πολιτικὴ αὐτή, τόσον εἰς τὰς διαφόρους πόλεις, ὅσον καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας. Καὶ παραλλήλως ἐχορήγησεν ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος, διὰ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς 50 δισεκατομμύρια, νέας πιστώσεις, ἐκ τῶν ὁποίων 45 δισεκατομμύρια ἐχορηγήθησαν μόνον εἰς τὴν βιομηχανίαν, ὅπως προηγουμένως ἀνέφερον. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἀπαρατήρητον. Εἶναι βέβαιον, ὅτι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίζεται ἀπὸ τὴν μιὰ μεριὰ τὰς παραμονὰς τῆς ὑποτιμήσεως αὐξάνουσα τὴν νομισματικὴν κυκλοφορίαν—σπεύδω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Καψάλην, ὅτι καὶ ἐγὼ δὲν ἀποδίδω ἐξαιρετικὴν σπουδαιότητα εἰς τὸ γεγονός, διότι ἴσως ὑπῆρχον ἐποχιακοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι τὴν ἐπέβαλον—ἀλλ’ εἶναι λέγω, γεγονός, ὅτι ἐδόθησαν 80 δισεκατομμύρια ἀπὸ τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον κατὰ μῆνα Μάρτιον καὶ σταματῶ ἐκεῖ, χωρὶς νὰ πάω εἰς τὰς 9 πρώτας ἡμέρας τοῦ Ἀπριλίου. Ὁμολογῶ, ὅτι ὁ Πρόεδρος κ. Τσουδερὸς δὲν μᾶς ἔδωκε στοιχεῖα περὶ τῶν πιστοδοτήσεων τῶν πρώτων ἡμερῶν τοῦ Ἀπριλίου. Σήμερον δὲν ἠδυνήθην νὰ παρακολουθήσω τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔδωκεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει γεγονὸς ἀναντίρρητον εἶναι ὅπως κατώρθωσα νὰ καταλάβω ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ μᾶς ἔδωκεν ἀπόψε, ὅτι καὶ τὰς πρώτας ἡμέρας τοῦ Ἀπριλίου πέραν τῆς αὐξήσεως ἡ ὁποία ἐσημειώθη τὸν Μάρτιον, ἔχομεν αὔξησιν τῶν πιστοδοτήσεων ἀπὸ διαθέσιμα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι συνάδελφοι, ἐμνημόνευσα καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐφημερὶς συμπολιτευομένη εἰς τὴν οἰκονομικήν της στήλην ἀνέφερε. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν ἐπαναλαμβάνων πλήρη τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς τὴν ἔρευναν αὐτήν, ἡ ὁποία φαίνεται ἐμπεριστατωμένη καὶ πλήρης. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν μόνον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπολύτως χαρακτηριστικὸν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ στοιχεῖα ποὺ ἀναφέρει, καὶ πρὸ παντὸς ὅσον ἀφορᾷ τὸν τόνον τὸν ὁποῖον δίδει. Ἀναφέρει λοιπὸν τὰ ἑξῆς ἡ κριτικὴ τῆς Κυβερνητικῆς συναδέλφου: «Ἐξ ἄλλου..... .... (ἀναγινώσκει)....». Βλέπετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὄχι μόνον ρητῶς συνάγεται τὸ συμπέρασμα, ὅτι κατὰ τὰς 9 πρώτας ἡμέρας τοῦ Ἀπριλίου ἔχομεν αὔξησιν, ἀλλὰ πέραν τῆς αὐξήσεως, ἡ ὁποία διεπιστώθη καὶ συνεφωνήσαμεν μὲ τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς αὐτό, ἀναφέρεται, ὅτι ἀσφαλῶς ηὐξήθησαν αἱ πιστώσεις ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ εἰς τὸ τέλος διατυποῦται σαφέστατα ὑπαινιγμός, ὅτι κάτι περίεργον κρύπτεται πίσω ἀπὸ τὴν αὔξησιν αὐτῶν τῶν τελευταίων 9 πρώτων ἡμερῶν τοῦ Ἀπριλίου.

§180Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ πηγὴ αὐτὴ εἶναι ἀνακριβής. Ὁ ἴδιος δημοσιογράφος τὴν 15ην Ἀπριλίου ἀνέφερε τὰ ἑξῆς ἀμίμητα. Ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ ἔγινε διὰ δημοσιονομικοὺς λόγους καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ καλύψῃ ἔλλειμμα 1000 ἑκατομμυρίων τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκαλύπτετο ἀπὸ τὴν φορολογίαν τὴν ὁποίαν θὰ ἐπέβαλλε κατὰ τὴν ἀναπροσαρμογήν. Ἐκεῖ ἀπέδωκεν ὁ δημοσιογράφος αὐτὸς τὴν ἀναπροσαρμογήν. Ἔχει γράψει τόσα πράγματα ὁ ἄνθρωπος αὐτός, ὥστε δὲν μοῦ κάμνουν πλέον ἐντύπωσιν.

§181Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτοῦ τοῦ Συναγερμοῦ, διότι ἡ στήλη αὐτὴ ἐλέγχεται καὶ ὑπάρχει μάλιστα εἰς 1τὴν προμετωπίδα ἀναγεγραμμένον τὸ ὄνομα τοῦ ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτοῦ τοῦ Συναγερμοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπῆρξε πρόθεσίς μου νὰ μεταχειρισθῶ τὸ ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον ὁ ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος ἀναφέρει, ὅτι δῆθεν ἡ τάδε ἐφημερὶς ἐκφράζει ἀπόψεις τοῦ τάδε. Μὲ ἠνάγκασεν ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τοῦ ὑπομνήσω, ὅτι ἡ περικοπὴ αὐτὴ δὲν ἐγράφη ἀπὸ ἀντιπολιτευομένην ἐφημερίδα, ἀλλὰ περιλαμβάνεται εἰς στήλην, ἡ ὁποία ἐλέγχεται καὶ καθοδηγεῖται ἀπὸ ἐν ἐνεργείᾳ βουλευτὴν τοῦ Συναγερμοῦ. Αὐτὸ τὸ ἀναφέρω κύριοι συνάδελφοι, προκαλούμενος.

§182Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτὰ ποὺ ἀναφέρονται.

§183Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Λυποῦμαι ἐὰν δὲν διαβάζετε ἐφημερίδας καὶ δὲν παρακολουθεῖτε τὴν οἰκονομικὴν στήλην των.

§184Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Πῶς δὲν τὰς διαβάζω;

§185Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριοι, προκαλούμενος ἀπὸ τὴν ἀτυχῆ διακοπὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἔκαμα τὴν διαπίστωσιν αὐτήν. Δὲν εἶχον πρόθεσιν νὰ τὸ κάμω ἄλλως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ γεγονός, ὅτι ἐξ αὐτῆς τῆς περικοπῆς ἐκφράζεται ἡ σαφὴς ὑπόνοια καὶ διατυποῦται αἰχμή, μᾶς δίδει ἕν πρόσθετον δικαίωμα νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὰς ἀπόψεις μας.

§186Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Ὁ ὑπαινιγμός σας διὰ τὸν βουλευτὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἠκούσθη. Ἐὰν ὑπάρχῃ Συναγερμικὸς βουλευτής, ὁ ὁποῖος διαφωνεῖ μὲ τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως, ἰδοὺ ἡ Ρόδος, ἰδοὺ καὶ τὸ πήδημα. Ἀγνοοῦμεν ποῖος εἶναι ὁ Συναγερμικὸς αὐτὸς βουλευτής, ὁ ὁποῖος ἔγραψε τὸ ἄρθρον αὐτό, ἢ τοῦ ἀποδίδονται ἄρθρα ἀνώνυμα. Ἐφ’ ὅσον ὁ βουλευτὴς αὐτὸς δὲν ἐμφανίζεται εἰς τὸ βῆμα, εἶναι ἀνύπαρκτος. (Χειροκροτήματα).

§187Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αἱ διαφοραὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἢ τοὐλάχιστον οἱ διάφοροι ἀπόψεις μὲ τοὺς βουλευτάς της, εἶναι ἰδικόν σας οἰκογενειακὸν θέμα. Ἡμεῖς οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως στοιχεῖα ἠρύσθημεν, ὄχι ἐπιχειρήματα, ἀπ’ αὐτὰ ποὺ ἀναφέρει ὁ συνάδελφός σας. Ἐὰν ἀνέφερον προηγουμένως τὴν περικοπὴν αὐτὴν καὶ ἐὰν ὑποχρεωθεὶς ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ἔκαμα μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αὐτὰς τὰς ὑπονοίας ὑπευθύνως τὰς διατυπώνει ἀπὸ τῶν στηλῶν ἐφημερίδος καὶ κυβερνητικὸς βουλευτής, διὰ νὰ συνάγεται σεῖς τὰ ἰδικάς σας συμπεράσματα ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς εὐθιξίας.

§188Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Τσουδερὸς ἔδωκε στοιχεῖα δι’ αὐτὴν τὴν ἀνάλυσιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖσθε τὰ στοιχεῖα τῆς στήλης αὐτῆς τῆς ἐφημερίδος. Ἐκεῖ ἀναφέρεται, ὅτι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀπῄτησεν ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι 100 ἑκατομμύρια, ἀλλ’ 111. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπίσημον στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ βεβαιώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Δεύτερον, ὑπάρχει διὰ πληρωμάς, δι’ ἐπενδύσεις ἕνα κονδύλιον 19,2 δισεκ. εἰς τὰ ὁποῖα προστίθεται ἡ κίνησις τοῦ λογαριασμοῦ τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου τὰ ὁποῖα εἶναι ἄλλα 31 ἑκ., τὸ δὲ ὑπόλοιπον εἶναι τὸ τί ἀπέσυρεν ἡ Τράπεζα. Εἰδικῶς εἰς τὴν πληροφορίαν τὴν ὁποίαν ζητεῖτε, ἐὰν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἔδωσε πιστώσεις σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι αἱ τοποθετήσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὸ ἀπὸ 1ης μέχρις 9ης Ἀπριλίου διάστημα ἀνῆλθον εἰς 0,5. Αὐτὰ ἔδωκεν ἡ Τράπεζα ἀπὸ ἰδικά της κεφάλαια. Συνεπῶς δὲν νομίζω καὶ πάλιν, ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς ἕνα δρόμον ὁ ὁποῖος ἀνοίγει τὴν πόρτα.... τοῦ μυστηρίου.

§189Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Χαίρω διότι ἔστω καὶ σταγονηδὸν ἀπηντήσατε εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζητήσαμεν. Δὲν ἐδώσατε τὰ στοιχεῖα ὅσον ἀφορᾷ τὰς πιστώσεις. Ὁ κ. Πρόεδρος ἔδωσεν ὄντως τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ὁ κ. Καψάλης ἀνέφερε πλὴν τῶν τοποθετήσεων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τὰς ὁποίας δὲν ἀνέφερε καὶ τὰς ὁποίας χαίρω διότι ἀνέφερεν ὁ κ. Καψάλης. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ μικρῶν διαφορῶν περὶ τοὺς ἀριθμούς· συνεφωνήσαμεν εἰς τὴν βάσιν καὶ χαίρω διὰ τὴν συμφωνίαν. Ἔμεινε βέβαια τὸ γεγονός, ὅτι ἐδόθησαν 80 δισεκ. πιστώσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὸν μῆνα Μάρτιον καὶ εἶναι βέβαιον τὸ γεγονός, ὅτι ἐδόθησαν τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ τράπεζα ἀπέσυρε συνεχῶς τὰς πιστώσεις τὰς ὁποίας εἶχε δώσει ἐξ ἰδίων διαθεσίμων εἰς τὴν ἀγοράν. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἐνῷ ἀπὸ τοὺς πτωχοὺς βιοτέχνας καὶ ἐπαγγελματίας ἐζήτησε νὰ ἐπιστρέψουν τὰς πιστώσεις τὰς ὁποίας ἔλαβον, εἰς τοὺς ὀλίγους ἐπωνύμους Ἕλληνας εἰς αὐτοὺς ποὺ γνωρίζουν τὸν δρόμον ποὺ ἄγει εἰς τὸν θάλαμον τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐδόθησαν μεγάλαι πιστώσεις αἱ ὁποῖαι μόνον διὰ τὴν βιομηχανίαν ἀνέρχονται εἰς 90 δισεκ. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐν συνδυασμῷ μὲ τὸ γεγονὸς ὅτι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἔγινεν ἡ ὑποτίμησις τοῦ νομίσματος καὶ κατὰ συνέπειαν ἐκεῖνοι ποὺ ἔλαβον πιστώσεις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διπλασιάσουν τὰ χρήματά των, δημιουργεῖ εἰς ἡμᾶς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κατονομάσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὰς πιστώσεις αὐτάς. Ὁ κ. Τσουδερὸς ἐξήγησεν ὅτι ἡ βιομηχανία εἶχεν ἀνάγκην ἀπὸ χρήματα. Γεγονὸς εἶναι ὅτι τὸν μῆνα Μάρτιον ηὐξήθησαν οἱ πιστώσεις. Καὶ γεγονὸς εἶναι, ὅτι πέρυσι τὸν αὐτὸν μῆνα, ὅτε δὲν εἴχομεν πιστωτικὸν περίσσευμα, εἴχομεν...

§190ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διαρκῶς κάμνετε σύγκρισιν μὲ τὴν περυσινὴν κατάστασιν. Ἐὰν θὰ ζῆτε, περίπου δὲν εἴχατε δώσει πιστώσεις εἰς τὸ καπνεμπόριον.

§191Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὴν βιομηχανίαν καὶ σᾶς ἐξήγησα ὅτι ἡ βιομηχανία τὸν Μάρτιον 1953 ἔλαβε 55 δισεκ., ὅταν ἡ βιομηχανία πέρυσι ἔλαβε μεῖον 47 δισεκ. Ἐφέτος ἐδόθησαν 55 δισεκ. ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὸ τὸ συντριπτικὸν γεγονός, νομίζω, ὅτι μᾶς ἔδωσε τὸ δικαίωμα, ἢ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσωμεν μίαν διευκρίνησιν. Ὁ κ. Τσουδερὸς ἀνέφερεν ὅτι αἱ πιστώσεις αὗται ἐδόθησαν ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἔχει μίαν μικρὰν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἐν τῇ οὐσίᾳ διαχειρίζεται τὰς πιστώσεις. Τὸ θέμα τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, νομίζω, ὅτι χθὲς κάπως τὸ ἐτοποθέτησα. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ἕνα ἀκόμη γεγονός, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι νόμῳ ἀνύπαρκτος. Ὁ περίφημος αὐτὸς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος ἐλέγχει τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς χώρας εἶναι νόμῳ ἀνύπαρκτος, διότι ὁ νόμος ὁ ὁποῖος προέβλεψε τὴν παράτασιν τοῦ βίου της δὲν ἐκυρώθη ἀπὸ τὴν προηγουμένην Βουλὴν καὶ δὲν ἐκυρώθη διότι ἡ τότε Βουλὴ ἐζήτησε νὰ κατατεθοῦν τὰ ἀρχεῖα τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ δημοσιευθοῦν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἐν τῇ οὐσίᾳ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι ὁ ἀνώτατος πιστωτικὸς ὀργανισμὸς τῆς χώρας, εἶναι κυβερνητικὸς ὀργανισμὸς διότι μετέχουν ὄχι μόνον μὲ δικαίωμα ψήφου, ἀλλὰ μὲ δικαίωμα veto ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι πράγματι ἕνας Ὀργανισμὸς Κυβερνητικὸς εἰς τὸν ὁποῖον μετέχουν Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε, ὅτι πρόκειται περὶ τραπεζιτικῶν μυστικῶν, ἄλλωστε ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔγινε διὰ νὰ δίδῃ, κατ’ ἐξαίρεσιν τῶν γενικῶν κανόνων οἱ ὁποῖοι τίθενται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἰς ἄτομα πιστώσεις. Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἔγινε διὰ νὰ χειρισθῇ τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς διὰ νὰ κατευθύνῃ τὰς λοιπὰς Τραπέζας καὶ νὰ ἐλέγχῃ τὴν διάθεσιν τῶν πιστώσεων καὶ ὄχι νὰ λέγῃ ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν δὲν δίδεται πίστωσις, εἰς ἕνα κύριον δίδεται. Καὶ πουθενὰ δὲν ἀναφέρεται ἀκόμη καὶ εἰς τὸν μὴ ἰσχύοντα σήμερον νόμον, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία μικρὰ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο καθ’ ὅλα ἀξιοπρεπεῖς ξένους, ἀπὸ τὸν Διοικητὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀπὸ ἕνα Καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου, ἡ ὁποία ἔρχεται καὶ κατανέμει τὰς πιστώσεις μὲ τὴν τελικήν, βεβαίως, ὑπογραφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, κατὰ συνέπειαν τὴν Κυβερνητικὴν εὐθύνην. Πουθενὰ δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον τι ἐγγεγραμμένον, οὔτε ἦτο ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐψήφισε τὸν νόμον ἐκεῖνον. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπιλαμβάνεται ἀτομικῶν περιπτώσεων, παραβιάζει ἀκόμη καὶ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὴν ἰσότητα τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Διότι οὐδεὶς θὰ τολμήσῃ νὰ μὲ διαψεύσῃ ἐὰν σᾶς εἴπω, ὅτι ἐλάχιστοι Ἕλληνες εἶναι ἱκανοὶ νὰ εὕρουν τὸν δρόμον, ὁ ὁποῖος ἄγει εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐνῷ ὁ πτωχὸς βιοτέχνης Χανίων, δι’ ἕνα ἢ δύο ἑκατομμύρια, γυρίζει τὶς Τράπεζες τῶν Χανίων καὶ δὲν εὑρίσκει κανένα διευθυντὴν Τραπέζης πρόθυμον νὰ τοῦ δανείσῃ δύο ἑκατομμύρια, διότι λέγει ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ ἀπηγόρευσε, ὅταν κάποιος τῶν κυρίων βιομηχάνων τῶν Ἀθηνῶν κινδυνεύει καὶ θέλει πιστώσεις, ἀπευθύνεται εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ καὶ 500 ἑκατομμύρια καὶ ὅσα θέλει. Διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους ἐζητήσαμεν τὰ πρακτικὰ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Παπαγιάννης καὶ πάλιν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν μοῦ εἶπε, διατί τὰ λέγετε σεῖς, ὁ ὁποῖος ἀνήκετε εἰς κόμμα τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις δὲν τὰ ἔδωσε. Θὰ ἐπαναλάβω ἦτο σφάλμα καὶ τῆς τότε Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ἔλυσε τὸ πρόβλημα τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον ἄφησε νὰ ὑπάρχῃ διὰ νὰ εἶναι ἄγος διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐὰν τῆς τότε Κυβερνήσεως ἀπετέλει σφάλμα, ἀποτελεῖ παράλειψιν ἠθικοῦ καθήκοντος, τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐλέγχεται διὰ πιστοδοτήσεις εἰς τὰς παραμονὰς τῆς ὑποτιμήσεως, νὰ ἀρνῆται νὰ τὰ καταθέσῃ. Διότι ἐξεφράσθησαν ὑπόνοιαι, ὅτι τοῦτο ἀπετέλεσε μέσον πρὸς κερδοσκοπίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο τὴν αὐτὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπετιμᾶτο τὸ Ἑλληνικὸν νόμισμα καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, συνέβαινε, ἕνα γεγονὸς δυσάρεστον διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας.

§192Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, ἐξ ἰδίων κρίνετε τὰ ἀλλότρια.

§193Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ μὴ ἐκνευρίζεσθε.

§194Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Εἶναι ἐντροπή σας. Ἔπρεπε νὰ εἴχατε στοιχεῖα.

§195Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ εἶναι εὐπρεπής. Λυποῦμαι, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Λυποῦμαι, εἰλικρινῶς, πολὺ διὰ τὸν τόνον καὶ τὸ ὕφος τὸ ὁποῖον ἐλάβατε. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀνακαλέσετε.

§196Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ἀνακαλῶ.

§197Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅταν κάμνετε διακοπάς, νὰ τὰς κάμνετε μὲ ἀντικειμενικότητα, ἐὰν θέλετε, ὄντως, νὰ προάγεται τὴν συζήτησιν. Ὁ τόνος, τὸν ὁποῖον δίδετε, εἶναι ἀπὸ ἐμέ, ἀπολύτως, ἀπαράδεκτος. Λυποῦμαι, διότι σᾶς συγχύζω καὶ σᾶς φέρω εἰς δύσκολον θέσιν, μὲ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγω. Εἶσθε ἐλεύθερος νὰ ἀπαντήσετε ἀπὸ τοῦ βήματος μὲ ἐπιχειρήματα. Ἡ ἀνταλλαγὴ γνωμῶν εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀνεύρεσιν τῆς ἀληθείας. Δὲν δύνασθε ὅμως μὲ ὑστερικὰς κραυγὰς νὰ μεταβάλλετε τὰ γεγονότα, οὔτε δύνασθε νὰ μὲ ἐμποδίσετε νὰ εἴπω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοῦ ἐπιβάλλει τὸ χρέος μου νὰ εἴπω.

§198Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Πρόκειται περὶ ἀπρεπειῶν.

§199Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀνακαλέσῃ καὶ τὸν παρακαλῶ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὁδὸν τῆς εὐπρεπείας. Λυποῦμαι, διότι βλέπω Ἕλληνα Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ γνωρίζῃ τοὺς στοιχειώδεις κανόνας τῆς ἀτομικῆς ἀγωγῆς, διὰ νὰ μὴ εἴπω τῆς κοινοβουλευτικῆς ἀγωγῆς.

§200Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὡμιλήσατε περὶ διαφόρου μεταχειρίσεως πολιτῶν, προνομιούχων κλπ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ εἴπητε, ἐδόθη, κατόπιν ἐνεργειῶν ὑμετέρων, δάνειον 4.000.000.000, εἰς τὸν Δῆμον Χανίων, ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου καὶ ἔχετε νὰ μοῦ εἴπητε ἄλλον Δῆμον, ὁ ὁποῖος νὰ ἔλαβεν, ἔστω καὶ 1.000.000.000 δάνειον; Διὰ νὰ ἴδωμεν ποῖοι κομματίζονται, ποῖοι προβαίνουν εἰς τὰς παροχὰς ἀπὸ κομματικοὺς λόγους καὶ ποῖαι ἐπαρχίαι ἔτυχον ἰδιαιτέρας μεταχειρίσεως. Διαψεύσατέ με ἐὰν θέλετε.

§201Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς διαψεύσω, ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω πολύ, νὰ μὴ μειώνετε τὸ ἐπίπεδον τῆς συζητήσεως. Ὄντως, ἐδόθη, ὄχι ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ εἶχε θέσει εἰς τὴν διάθεσίν του ἕνα κονδύλιον, διὰ τὴν ἐνίσχυσιν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Τὸ θέμα, ὅπως ὑποθέτω, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὅλως διάφορον. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἦλθον ἐδῶ, διὰ νὰ ὑποστηρίξω καμμίαν προηγουμένην Κυβέρνησιν. Ἦλθον ἐδῶ, διὰ νὰ θέσω ὡρισμένα θέματα καὶ συνεχίζω τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου. Εἶπον, διατί αἱ χορηγήσεις ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, ἦσαν πάντοτε ἀπαράδεκτοι, εἰδικώτερον ὅμως, τὴν στιγμὴν αὐτήν, εἶναι ἀπαράδεκτοι. Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ὁ κ. Τσουδερὸς εἰς τὴν ἀποψινήν του ἀγόρευσιν ἔκαμεν ἕνα βῆμα πρὸς τὰ ἐμπρός. Εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο πρόθυμος ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἔδιδε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ λάβουν γνῶσιν τῶν στοιχείων αὐτῶν.

§202Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον.)........ (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§203Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι εἰλικρινῶς. Δὲν εἶμαι ἐξουσιοδοτημένος νὰ ἀπαντήσω. Θὰ ἀπαντήσῃ ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρόεδρος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ εἴπω τὴν προσωπικήν μου ἄποψιν. Ἐδῶ δὲν τίθεται, ἁπλῶς, ἕνα θέμα, τὸ μυστικόν, τὸ ὁποῖον σήμερον γνωρίζουν 5–6 ἄνθρωποι, νὰ τὸ μοιρασθοῦν αὔριον 12. Τὸ πρόβλημα εἶναι, αὐταὶ αἱ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅπως προηγουμένως ἀνέπτυξα, λαμβάνονται, πρέπει ἢ δὲν πρέπει νὰ ἔχουν τὴν δημοσιότητα· ἐπαναλαμβάνω, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἰδική μου ἀντίληψις τὴν ὁποίαν ἔχω τὸ θάρρος νὰ ὑποστηρίξω καὶ τώρα, διότι καὶ εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν ἀνέπτυξα, εἶναι ὅτι ὄχι μόνον αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ πρέπει νὰ ἔχουν τὴν δημοσιότητα, ἀλλά, δὲν πρέπει νὰ ἰσχύουν ἐὰν δὲν δημοσιεύωνται εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ ἰδική μου ἀντίληψις εἶναι, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιλαμβάνεται ἀτομικῶν περιπτώσεων. Δύναμαι δὲ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι, ἀφ’ ἧς εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν ἀνεκινήθη τὸ θέμα αὐτό, ἡμεῖς, τοὐλάχιστον, ἡ τότε Κυβέρνησις, ναί μὲν δὲν ἐδώσαμεν τὰ στοιχεῖα, ἀλλὰ ἐσταματήσαμεν τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπιλαμβάνεται ἀτομικῶν περιπτώσεων. Δὲν ἐπροχώρησεν ὅμως καὶ αὐτὴ εἰς νόμον, ἀλλὰ τὸ κακὸν ἐπανελήφθη καὶ πάλιν ὑπὸ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπιλαμβάνεται ἀτομικῶν περιπτώσεων καὶ χορηγεῖ δάνεια εἰς ἐπωνύμους ἀνθρώπους. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἐφ’ ὅσον ζῶμεν εἰς δημοκρατικὸν καθεστώς, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ἐλεύθερον πολίτευμα, κοινοβούλιον, τύπον καὶ κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία πρέπει νὰ τηρῆται ἐνήμερος, δέν εἶναι σωστὴ ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν κάμνει ἡ Κυβέρνησις. Δὲν πρόκειται ἡμεῖς, μεταξύ μας, ἔστω νὰ μοιρασθῶμεν ἕν μυστικόν. Ἡ Κυβέρνησις λέγει, ὅτι δὲν ἔχει τίποτε νὰ φοβηθῇ ἀπὸ τὰ στοιχεῖα αὐτά. Ἄς τὰ δώσῃ, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν δημοσιότητα. Αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ ἔπρεπε νὰ μὴ λαμβάνωνται ἢ ἐφ’ ὅσον λαμβάνονται, θὰ ἔπρεπεν ἐξ ἀρχῆς νὰ ἦσαν δημόσιαι. Ἐφ’ ὅσον ἕνας εἰδικώτερος λόγος, ὁ ὁποῖος, καθ’ ὅσον γνωρίζω καὶ ἀνέπτυξα, δὲν συντρέχει ἐν προκειμένῳ, ἔχει χρέος ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς εἰς τὴν δημοσιότητα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μου ἀντίληψις καὶ ἐπὶ τῆς ἀντιλήψεως ἐγώ, τοὐλάχιστον, ἐξακολουθῶ νὰ ἵσταμαι. Δὲν θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ προχωρήσω περισσότερον ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Ὁ κ. Καψάλης μὲ ἐπρόλαβεν εἰς τὸ θέμα τοῦ καπνεμπορίου. Δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ ὑπεισέλθω εἰς αὐτό. Ἤκουσα μὲ μεγάλην προσοχὴν τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνέφερε. Μᾶς ἐβεβαίωσεν, ὅτι πολὺ πρὶν ἀποφασισθῇ ἡ ὑποτίμησις, ἡ Κυβέρνησις εἶχε προκαθορίσει τὴν χρηματοδότησιν διὰ τὸ καπνεμπόριον καὶ εἶχεν ὁρίσει διὰ τοὺς μῆνας αὐτούς, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, 65 δισεκατομμύρια καὶ ἔναντι αὐτῶν τῶν 65 δισεκατομμυρίων ἔχομεν ὄντως μίαν πολὺ μικροτέραν διάθεσιν. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀγαπητός μου κ. Ὑπουργός, τὸν ὁποῖον ὁμολογῶ ὅτι ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ, νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι τὸ ἐπιχείρημά του θὰ ἦτο ὀρθόν, ἐὰν ὄντως ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε λάβει ἀπόφασιν περὶ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τοῦ νομίσματος, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως εἶχε λάβει ἀπόφασιν ἀναπροσαρμογῆς τοῦ νομίσματος, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἰσχύῃ ἡ παλαιὰ πρόβλεψις, τὴν ὁποίαν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ εἶχε κάμει, διότι τὸ θέμα ἐτίθετο ἐπὶ ὅλως διαφορετικῆς βάσεως καὶ ὀρθὸν θὰ ἦτο, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἡ Κυβέρνησις νὰ σταματήσῃ πλήρως τὸν Μάρτιον τὴν χρηματοδότησιν τοῦ καπνεμπορίου. Διότι ἀντιλαμβάνεσθε, βεβαίως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς καὶ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ ξένου συναλλάγματος, αὐτὴν τὴν στιγμήν, σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, κατανέμεται μεταξὺ τοῦ Κράτους καὶ τοῦ ἐμπόρου ἐξαγωγέως. Οἱ παραγωγοὶ ὅμως, ὅπως ὀρθῶς ἐτονίσθη ἀπὸ πολλοὺς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν πρὸ ἐμοῦ, οὐδαμῶς ἔχουν νὰ ὠφεληθοῦν ἀπὸ αὐτό. Σήμερον αὐτὸ εἶναι τὸ καθεστώς. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε χρηματοδοτήσει τὸ καπνεμπόριον, κατὰ μῆνα Μάρτιον, οὔτε μὲ αὐτὰ τὰ 18 δισεκατομμύρια, ἀναμφισβητήτως, εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν θὰ ἔμεναν περισσότεραι ποσότητες καὶ αὐτοὶ θὰ ἀπελάμβανον, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία θὰ προέκυπτεν. Αὐτὸ εἶναι τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἤθελον, συνοψίζων, νὰ θίξω. Τὸ τρίτον θέμα ἀφορᾷ τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου. Εἶπον καὶ εἰς τὴν προηγουμένην μου ἀγόρευσιν, ὅτι ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγορηθῇ διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν, οὔτε διὰ τὸ ἀλλοπρόσαλλον τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἐνεφάνισεν. Δὲν ἦτο αὐτός, ὁ ὁποῖος καθώριζε τὴν πολιτικήν. Ἡ πολιτικὴ καθωρίζετο ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Εἶναι βέβαιον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ κ. Μαρκεζίνης ὡμίλησε περὶ διαλύσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου, περὶ ἀποπαρεμβατισμοῦ, καὶ ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ σᾶς ἀναγνώσω χθές, ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τῆς ὑποτιμήσεως ὡμίλει περὶ ἀποπαρεμβατισμοῦ. Σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὄντως μᾶς ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει, ἐξαιρετικῶς ἐνδιαφέροντα στοιχεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει, ὅτι ἄλλος ἦτο ὁ λόγος καὶ ἄλλη ἡ πρᾶξις, ὅτι ὡμίλει περὶ παρεμβατισμοῦ, ἀλλ’ ἐν τῇ οὐσίᾳ ἔκαμε παρεμβατικὴν πολιτικήν. Βεβαίως, ἀποθέματα πιθανὸν νὰ ἐδημιούργησεν, ἡ πολιτική της, ὅμως, δὲν εἶχε συνέπειαν. Τὸ γεγονός, ὅτι ἐπωλήθησαν ἐφόδια, ὡς κατεύθυνσις, ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ὑπῆρχε συνέπεια εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἤξευρεν, ὅτι τὰ ἐφόδια τῆς ἐχρειάζοντο καὶ ὑπεχρεώθη νὰ τὰ ἀντικαταστήσῃ. Τὸ γεγονός, ὅτι, ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, ἀντικατέστησε τὰ ἐφόδια, ἐφ’ ὅσον ὡς εἶναι βεβαιωμένον, ἐπωλήθησαν, ὄχι διὰ νὰ καλύψουν τρεχούσας ἀνάγκας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ἀγοράν. Ἐάν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου νομίζῃ, ὅτι πωλῶντας τὰ ἐφόδια κάμνει σωστὴν πολιτικήν, θὰ τοῦ εἴπω, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὅτι ἀντλεῖ «εἰς πίθον Δαναΐδων». Ἰδιαιτέρως, κύριοι συνάδελφοι, ἔγινε λόγος, κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν— καὶ θὰ τελειώσω μέ αὐτὴν τὴν παρατήρησιν—περὶ τοῦ τιμαρίθμου. Ἀπὸ Ὑπουργοὺς ὡμιλήσαντας, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, διετυπώθη ἡ κατηγορία, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις προσεπάθησεν, ἠθελημένως ἢ ἀθελήτως, νὰ δημιουργήσῃ πανικὸν καὶ νὰ ἐπιτείνῃ τὴν ἀπειλουμένην αὔξησιν τῶν τιμῶν. Προσωπικῶς ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ εἶχον δυσκολίαν νὰ εἴπω, ὅτι, ὄχι μόνον δὲν ἐπιχείρησα αὐτό, ἀλλὰ δὲν θὰ εἶχον δυσκολίαν νὰ εἴπω καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἐχρησιμοποίησεν ὡς ἐπιχείρημα, τὴν ἄποψιν δηλαδή, ὅτι ὄντως τὴν πρώτην φάσιν τὴν ἔβγαλε καλὰ πέρα. Δηλαδή, τὴν ψυχολογικὴν φάσιν. Δὲν ὑπῆρξε ποτὲ πρόθεσις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, σύγχυσιν νὰ δημιουργήσῃ. Διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἔχει τὴν αὐτὴν βαρεῖαν συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν της, τὴν ὁποίαν καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐλπίζω, ὅτι ἔχει, νὰ γνωρίζῃ, ὅτι τὸ ἐθνικὸν νόμισμα ἀποτελεῖ πολύτιμον κεφάλαιον δι’ ὅλους. Διότι, ἐὰν τὸ νόμισμα κλονισθῇ, ὁ τόπος καὶ ὅλοι ἡμεῖς θὰ ὑποστῶμεν τὰς συνεπείας. Ἡ Ἀντιπολίτευσις εἶπε μίαν ἁπλῆν ἀλήθειαν. Ὅτι εἶναι ἀδύνατον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἔχομεν ὑποτίμησιν τοῦ νομίσματος καὶ εἰς τοιαύτην ἔκτασιν, νὰ κρατηθοῦν αἱ τιμαὶ εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα. Καί, δὲν θὰ εἶχε καμμίαν, ἴσως, ἀνάγκην νὰ τὸ εἴπῃ αὐτὸ διότι, ἐπρόκειτο περὶ γεγονότος αὐτονοήτου, ἐὰν δὲν εἶχε βγάλει πανηγυρικὸν ὁ κ. Μαρκεζίνης, διὰ νὰ διακηρύξῃ, ὅτι αἱ τιμαὶ θὰ κρατηθοῦν. Εἶναι εὐχάριστον τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν χθεσινήν, καὶ σημερινὴν συνεδρίασιν ἰδίᾳ, ἐμφανίζεται κἄπως περισσότερον προσγειωμένη. Ὅλοι οἱ ρήτορες τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς εἶπον, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ αὔξησις τῶν τιμῶν. Καὶ ὁ κ. Τσουδερὸς καὶ ὁ κ. Καψάλης δὲν ἠρνήθησαν, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ αὔξησις τῶν τιμῶν. Ὁ κ. Καψάλης ὡμολόγησε σαφῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκοπεῖ καὶ τὰς ἐπιδοτήσεις νὰ καταργήσῃ, χωρὶς νὰ εἴπῃ διὰ πόσον χρονικὸν διάστημα θὰ γίνῃ αὐτό, καὶ τὸ παρακράτημα ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν. Αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, σημαίνει, ὅτι θὰ ἔχωμεν ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς μηνός, δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς πότε, μίαν αὔξησιν ραγδαίαν, ὡρισμένων εἰδῶν βασικῆς λαϊκῆς καταναλώσεως. Ὁ κ. Τσουδερὸς ἀνέφερε καὶ κάτι τι περίεργον. Μᾶς εἶπεν, ὅτι ὁ τιμάριθμος χονδρικῆς πωλήσεως ἀνέβηκεν, ὅπως ἀνέφερε τοῦτο καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ ἐτόνισεν ὁ κ. Τσουδερός, ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς, δὲν ἔχομεν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου λιανικῆς πωλήσεως. Νομίζω, ὅτι θὰ περιττεύῃ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι ἡ συνάρτησις τοῦ τιμαρίθμου λιανικῆς καὶ χονδρικῆς πωλήσεως εἶναι τοιαύτη, ὥστε μοιραίως ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν χονδρικῆς πωλήσεως θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν καὶ τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν λιανικῆς πωλήσεως. Ἡ πολιτική, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Κυβερνήσεως, τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν θὰ ηὐχόμεθα, εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον, νὰ ἐπιτύχῃ, διότι ἔχει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν διάθεσίν της ὡρισμένα ἀποθέματα, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ προσπαθήσῃ νὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμάς. Ἀλλ’ ἡ προσπάθειά της αὐτὴ δὲν θὰ εἶναι μακροχρόνιος, διότι, ὅπως ὡμολόγησε καὶ ἡ ἰδία, θέλει ἀποπαρεμβατισμὸν καὶ ἐπάνοδον εἰς τὴν καλὴν παλαιὰν προπολεμικὴν ἐποχήν. Τοῦτο ὅμως, ἔχει μοιραίαν συνέπειαν, τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Θὰ αὐξηθοῦν αἱ τιμαί, ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ αὐξηθοῦν. Ψυχολογικοὶ λόγοι δὲν θὰ ὑπάρξουν, καί τὸ εὔχομαι τοῦτο, εἰς τὸ ἐγγὺς μέλλον. Ὅμως ἡ ἀδήριτος ἀνάγκη τῶν ἀριθμῶν θὰ ὑπάρξῃ. Θὰ ὑπάρξῃ ἡ ἀνάγκη τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν, ἐκείνων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὸ ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα καί, κατὰ συνέπειαν, μὲ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς αὐτῶν καὶ ὁ τιμάριθμος θὰ τραβήξῃ πρὸς τὰ ἐπάνω. Δὲν θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἶμαι ἀπαισιόδοξος εἰς τὰς προβλέψεις μου. Εὔχομαι ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν νὰ μὴ εἶναι πολὺ ραγδαία καὶ νὰ μὴ εἶναι πολὺ μεγάλη. Γεγονός, ὅμως εἶναι τοῦτο: Τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, τὸ εἶπον καὶ εἰς τὴν προηγουμένην μου ἀγόρευσιν, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου, θὰ δημιουργήσῃ ἕνα μεγάλο κοινωνικὸν ζήτημα, ἕναν μεγάλο κοινωνικὸν σάλον. Διότι, κατὰ τὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ τιμάριθμος ἀνεβαίνει, τὰ ἡμερομίσθια καὶ οἱ μισθοὶ θὰ μείνουν καθηλωμένα, καὶ διότι, πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, πρὸς τὸ παρὸν τοὐλάχιστον, νὰ τὰ συγκρατήσῃ καὶ εἰς αὐτό, ἡ Κυβέρνησις ὑπολογίζει, ἀλλὰ ἡ ὅλη προσπάθεια τῆς ὑποτιμήσεως τῆς δραχμῆς, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ὑποτίμησις τῆς ἐργασίας, ξεπούλημα τῆς Ἑλληνικῆς ἐργασίας. Θὰ δώσωμεν εἰς τὸν ἐργαζόμενον Ἑλληνικὸν λαὸν χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον δι’ ἕνα ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα πρὸς ὄφελος, λέγουν, τῆς οἰκονομίας μας. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα εἶναι μέγα. Αἱ πτωχαὶ λαϊκαὶ τάξεις τῆς χώρας μας, οἱ ὑπάλληλοι καὶ ἰδίως οἱ ἐργάται ἔχουν ἕνα βιοτικὸν ἐπίπεδον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι εὔκολον νὰ τὸ χειροτερέψῃ κανείς. Ὄταν ὁ τιμάριθμος ἀνεβαίνῃ ἀξιόλογα πρὸς τὰ ἐπάνω, καὶ θὰ ἀνέβῃ ἀσφαλῶς, —συνομολογεῖται τοῦτο καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν—μοιραίως θὰ δημιουργηθῇ ἡ ἀνάγκη ἀναπροσαρμογῆς τοῦ ἐπιπέδου τῶν μισθῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων καὶ κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην θὰ ὑπάρξῃ μέγας κίνδυνος διὰ τὴν σταθερότητα τοῦ νομίσματος καὶ διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Εὔχομαι, κύριοι συνάδελφοι, ὅλους αὐτοὺς τοὺς σκοπέλους, τοὺς ὁποίους ἐνώπιόν μας ἔχομεν, νὰ τοὺς περάσωμεν, διότι κέρδος ὅλων μας θὰ εἶναι τοῦτο. Πρέπει, ὅμως, νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συνήργησεν—εἴτε θέλετε, ἀπὸ ἐπιπολαιότητα, εἴτε θέλετε, ἀπὸ ὑπερβολικὴν γοργότητα καὶ ὑπερβολικὴν ὁρμὴν—εἰς τὸ νὰ δημιουργήσῃ σκοπέλους καὶ κινδύνους, τοὺς ὁποίους καμμίαν ἀνάγκην δὲν εἴχομεν νὰ ἀντικρύσωμεν καί, ἔτσι ἢ ἀλλοιῶς, διανύομεν διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου μας τὴν περίοδον, τὴν ὁποίαν διανύομεν. Καί, τελειώνω τὸν λόγον μου μὲ τὴν διαπίστωσιν αὐτήν, ὅτι ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν, πιθανῶς, εὔχομαι καὶ ἐλπίζω τοῦτο, ἡ οἰκονομία τῆς χώρας μας νὰ ἐξέλθῃ ἀλώβητος. Βέβαιον ὅμως εἶναι, ὅτι ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς πολιτικῆς ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία ἀναλαμβάνεται, γίνεται εἰς βάρος τῶν πτωχῶν λαϊκῶν τάξεων, εἰς βάρος τῆς Ἑλληνικῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία ὑποτιμᾶται καὶ εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐτοποθέτησαν τὰ κεφάλαιά των εἰς Ἑλληνικὸν νόμισμα, διότι εἶχον τὴν ἀφέλειαν νὰ ἔχουν ἐμπιστοσύνην εἰς αὐτό. Ὁ τραυματισμὸς τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλείτερα, ἴσως, κακά, τὰ ὁποῖα ἡ ὑποτίμησις τοῦ νομίσματος θὰ ἐπιφέρῃ. Κύριοι συνάδελφοι, εὔχομαι εἰλικρινῶς, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιτύχῃ καὶ ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου νὰ ἐξέλθῃ μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν μικροτέρας ζημίας ἀπὸ τὸν στρόβιλον εἰς τὸν ὁποῖον ἔχει μπλέξει. Δυστυχῶς, αὐτὴν τὴν στιγμὴν περνοῦμεν ἀνεμοζάλην εἰς ἄγριον πέλαγος. Ἔχομεν ὅλοι μας τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ βοηθήσῃ καὶ ὁ Θεὸς νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὸ πέλαγος αὐτό. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαπιστώσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν, ὅτι τῆς ἦτο δυνατόν, ἠθελημένως, ἢ ἀθελήτως, διὰ νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς αὐτὴν τὴν τρικυμίαν. (Χειροκροτήματα).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§205Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ προκεχωρημένον τοῦ χρόνου δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐμποδίσῃ, ἀπὸ τοῦ νὰ προβῶμεν εἰς μίαν, κατὰ τὸ δυνατόν, ἀντικειμενικὴν ἀνάλυσιν τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία, ἄλλωστε, ἐγένετο κατὰ τρόπον τιμῶντα πράγματι τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον. Διότι τὸ θέμα ἦτο μέγα καὶ θὰ ἦτο βεβαίως δικαιολογημένον, τὰ πνεύματα νὰ μὴ ἔχουν ὅλην τὴν ψυχραιμίαν, ἡ ὁποία ἐν τούτοις ἐχαρακτήρισε τὴν ὅλην συζήτησιν. Ἡ ὑποτίμησις τοῦ νομίσματος ἀποτελεῖ μίαν ἐγχείρησιν. Ὑπῆρξε μία ἀμφισβήτησις, μεταξύ, Ἀντιπολιτεύσεως καὶ Κυβερνήσεως. Τμῆμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπεστήριξεν, ὅτι δὲν ἐχρειάζετο ἐγχείρησις, ἐχρειάζετο συντηρητικὴ θεραπεία. Ἐγὼ καὶ μερικοὶ ἄλλοι ἐκ τῶν ὁμιλητῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀντιθέτως, συνεφωνήσαμεν, ὅτι ἐχρειάζετο ἐγχείρησις, ἐχρειάζετο νὰ γίνῃ ὑποτίμησις. Ἐφ’ ὅσον ἐδέχθημεν τὴν ὑποτίμησιν ἐνομίσθη ἀπὸ μερικοὺς συναδέλφους, ὅτι ἐτιθέμεθα ἐκτὸς συζητήσεως, ὅτι δὲν μᾶς ἐπετρέπετε νὰ κρίνωμεν τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ ὑποτίμησις. Νομίζω, ὅτι τὸ γεγονός, ὅτι συνεφωνήσαμεν εἰς τὴν ὑποτίμησιν, ὡς τὴν ἀναγκαίαν μέθοδον θεραπείας τοῦ ἀσθενοῦς, ὄχι μόνον μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ μᾶς θέτει εἰς τὴν πλεονεκτικὴν θέσιν νὰ μᾶς ἐπιτρέπεται νὰ κρίνωμεν τὸν χειρουργόν, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν ἐγχείρησιν. Καί, ἀκριβῶς, κρίνοντες τὸν χειρουργόν, ὡς συμφωνήσαντες μετ’ αὐτοῦ, εἰς τὴν διάγνωσιν καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἐγχειρήσεως, ὑπήρξαμεν τόσον αὐστηροὶ καὶ θὰ εἴμεθα ἀκόμη αὐστηρότεροι, ἀφοῦ ἀκούσαμεν τὴν Κυβέρνησιν. Διότι αἱ ἀρχικαί μας ὑπόνοιαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντελήφθη τὴν φύσιν τῆς ἐγχειρήσεως, ὅτι προχώρησε πολὺ περισσότερον καὶ ὅτι διὰ τῆς ἐγχειρήσεως ἐδημιούργησε προβλήματα εἰς τὴν ἀγορὰν μεγαλύτερα ἴσως ἀπὸ αὐτὰ ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐξεκίνησε μετεβλήθησαν πλέον εἰς βεβαιότητα μετὰ τὰ ὅσα ἠκούσαμεν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. Κατηγορήθη παρ’ ἡμῶν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐξέλεξε κακὸν χρόνον διὰ τὴν διενέργειαν τῆς ὑποτιμήσεως. Κατηγορήθη ἐπίσης, ὅτι ἐπὶ τοῦ καιρίου σημείου τῆς νέας ἰσοτιμήσεως ἐνήργησε μὲ μίαν ἀφέλειαν, μὲ μίαν «ρώμην», ἡ ὁποία μόνον ἀπὸ ἀφελεῖς ἐγκεφάλους δικαιολογεῖται. Τρίτον, κατηγορήθη, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἡ ὁποία ἐπηκολούθησε τὴν ὑποτίμησιν, εἶναι πολιτικὴ ἡ ὁποία δεικνύει τὴν πλήρη σύγχυσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν αὕτη διέπεται καί, τέλος, κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐνήργησε τὴν ὑποτίμησιν, παρ’ ὅλην τὴν πεῖραν τῶν ἐξ ὑπερτιμήσεων τῆς μεταπελευθερωτικῆς περιόδου, χωρὶς νὰ λάβῃ τὰ στοιχειώδη μέτρα ἵνα μὴ δημιουργηθοῦν ἀδικαιολογήτως περιουσίαι καὶ νὰ μὴ καταστραφοῦν ὁμάδες κοινωνικαί, αἱ ὁποῖαι οἰκονομικῶς εἶναι αἱ ἀσθενέστεραι. Ἡ Κυβέρνησις—καὶ τὴν παρηκολούθησα μετὰ εὐλαβικῆς προσοχῆς—καὶ ἐπὶ τῶν πέντε αὐτῶν σημείων, ἢ μᾶς προσέφερεν ἀσθενεστάτας δικαιολογίας ἢ προσεπάθησε νὰ ὑπεκφύγῃ ἐπὶ τῆς οὐσίας ἢ καὶ ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ κἄν. Ἀρχίζω ἀπὸ τὸν χρόνον. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἄξιον κἂν νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ὑπογραμμίζων τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ὑποτίμησις γενομένη μετὰ τὸ Πάσχα, ὅταν ὑπῆρχον μοιραίως ἐποχιακαὶ πληθωρικαὶ πιέσεις, ὅταν τὰ προϊόντα ἔχουν ἀλλάξει χέρια καὶ ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς περιῆλθον εἰς τοὺς ἐμπόρους καί, ὅταν, εἰς τὸ κάτω–κάτω, ὑπῆρχον αἱ διεθνεῖς διαπραγματεύσεις αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν τόσην μεγάλην σημασίαν ἐπὶ τῶν τιμῶν, δὲν ἦτο πρᾶξις σωφροσύνης. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν προσέθεσε τίποτε εἰς τὸ ἐπιχείρημα, διότι οὐδὲν ἄλλο ἔκαμε παρὰ νὰ δεχθῇ, ὅτι πράγματι—καὶ ἀναφέρομαι εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, τὸν κ. Καψάλην—ἡ ὑποτίμησις ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἀπὸ τὸν Νοέμβριον. Ἐὰν δὲν ἦτο τότε ἑτοίμη ἡ Κυβέρνησις, ἠδύνατο νὰ τὴν κάμῃ τὸν Ἰανουάριον ἢ τὸν Φεβρουάριον, διατί ἄφησε νὰ τὴν κάμῃ τὸν Ἀπρίλιον; Οὐδεμία ἄλλη δικαιολογία προεβλήθη ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν εἶχε καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου πολιτικήν, παρὰ τὸ ὅτι μᾶς ἔλεγεν, ὅτι τὸ ἐσκέπτετο ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ποὺ ἦτο εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἄς μὴ μοῦ ἀντιταχθῇ δέ, ὅτι ἄφησε νὰ παρέλθῃ ὁ χρόνος αὐτός, διότι ἦτο ἀναγκαῖος διὰ τὴν προπαρασκευήν της. Διότι κατήντησεν αὐτὸ νὰ ὑποστηρίξῃ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Ὑπουργός, ὅτι ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἤρχισε νὰ ἐφαρμόζεται πολιτικὴ περιστολῆς τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος ἔληξε τὸν Ἰούνιον τοῦ 1951, ἐνῷ παρουσιάζει ἔλλειμμα εἰς τὴν ἀρχὴν 1250 δισεκατ. ἔκλεισε μὲ τὸ ἐλάχιστον ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον γνωρίζετε. Ὁ νέος προϋπολογισμὸς τῆς τρεχούσης χρήσεως ἦτο ἰσοσκελισμένος. Διότι δὲν ἐλάβατε ἐγκαίρως τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, διὰ νὰ μὴ προκύψῃ ἔλλειμμα ὡς π.χ. τὸν νόμον περὶ αὐτοκινήτων καὶ τὸν νόμον περὶ σιδηροδρόμων; Διατί ἀφήσατε νὰ ἀνατραποῦν αἱ ἀρχικαὶ προϋποθέσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη; Ἀλλὰ καὶ παρὰ ταῦτα, ποῖον ἦτο τὸ ἐμφανισθὲν ἔλλειμμα; Ἐν μηνὶ Μαρτίῳ ἤλθατε ἐδῶ καὶ ἐζητήσατε μέτρα διὰ τῶν ὁποίων καλύπτεται ἔλλειμμα 360 δισεκατομμυρίων, διότι πάρα πάνω δὲν ἦτο. Ἐὰν ὑπῆρχεν ἔλλειμμα, ὀφείλεται κατὰ συνέπειαν εἰς τὴν ὀλιγωρίαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ἐγκαίρως τὰ δέοντα μέτρα.

§206Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὰ μέτρα ἔπρεπε νὰ εἶχον ληφθῆ ἀπὸ τὸν περασμένον Μάρτιον.

§207Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν ἐφέρατε ἐγκαίρως τὸν νόμον περὶ αὐτοκινήτων............

§208Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸν νόμον, σεῖς τὸν ἐκάματε.

§209Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν χρειάζεται εἰς τὴν προκεχωρημένην αὐτὴν ὥραν............

§210Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μὲ προκαλεῖτε. Δὲν δύνασθε νὰ λέγετε ἀνακριβείας.

§211Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν σᾶς προκαλῶ.

§212Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸν νόμον τὸν ἰδικόν σας, ἐγὼ θὰ τὸν ἔφερα;

§213Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Νὰ κάμετε ἰδικόν σας νόμον.

§214Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Νὰ ἐγκαλέσετε τὸν ἑαυτόν σας δι’ ὅ,τι ἐκάματε.

§215Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸ οἰκονομικὸν ἔτος ἔληξεν εἰς τὰς 30 Ἰουνίου.

§216Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ οἰκονομικὸν ἔτος ἀρχίζει τὴν 1ην Ἰουλίου καὶ ἡμεῖς παρελάβομεν τὸν Νοέμβριον, μετὰ ἓν ἑξάμηνον.

§217Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρώτην φορὰν πληροφοροῦμαι, ὅτι ἀπὸ τὸν Ἰούλιον μέχρι τοῦ Νοεμβρίου μεσολαβεῖ ἑξάμηνον.

§218Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ χιοῦμορ σας εἶναι πάρα πολὺ δυνατόν.

§219Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὴ μὲ προκαλῆτε, διότι δὲν θέλω νὰ κάμω χρῆσιν αὐτοῦ, διὰ νὰ συντομεύωμεν. Προχωρῶ, λοιπόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος προσεπάθησε νὰ δικαιολογήσῃ διατὶ καθυστέρησεν ἐπὶ πέντε μῆνας καὶ διατὶ ἐβιάστικε μερικὲς ἑβδομάδες καὶ τὴν διενέργειαν τῆς ὑποτιμήσεως εἶναι τόσον ἀσθενές, ὥστε δὲν χρειάζεται νὰ ἐπιμείνω. Εἰσέρχομαι εἰς τὸ δεύτερον σημεῖον τῆς προπαρασκευῆς τῆς ὑποτιμήσεως ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως. Ὑπάρχει πολιτικὴ χρυσοῦ. Τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις; Δὲν ἐτόλμησε νὰ ἀναφέρῃ μίαν λέξιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ὑπάρχει ἐξ ἄλλου τὸ θέμα τῆς καταργήσεως τοῦ δελτίου καὶ τῆς διαθέσεως τῶν κρατικῶν ἀποθεμάτων. Ἦλθεν ὅμως περιέργως ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ τὶ μᾶς εἶπεν, αὐτὰ ποὺ σᾶς λέγομεν καὶ ποὺ σᾶς ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις ὡς τὴν πεμπτουσίαν τῆς πολιτικῆς της δὲν ἦσαν σωστὰ καὶ δὲν ἠκολουθήθη ἡ πολιτικὴ αὐτή. Δὲν ἐπώλησα τὰ ἀποθέματα, διέθεσα ἐλάχιστα ἀποθέματα, ὅσα χρειάζονται διὰ νὰ ἐξασφαλίσω τὴν συντήρησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ μὴ νομίζετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ οὐσίᾳ μετέτρεψε τὴν πολιτικὴν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Δέχομαι τὴν ἐξήγησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, τόν συγχαίρω προσωπικῶς διότι πράγματι κατώρθωσεν εἰς μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται ἀπὸ τόσην παρανόησιν βασικῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν, νὰ κρατηθῇ εἰς ἕνα ὀρθὸν δρόμον καὶ νὰ μὴ δημιουργήσῃ προβλήματα νέα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τὸ τρίτον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, τὸ θέμα τῆς κυκλοφορίας, δὲν νομίζω, ὅτι χρειάζεται νὰ ἐπανέλθω. Ἀλλ’ ἐδῶ ὑπάρχει μία παρεξήγησις, τὴν ὁποίαν δὲν ξεύρω διατί ἡ Κυβέρνησις θέλει εἰδικῶς νὰ ὑπογραμμίζῃ. Ὅταν ἐγὼ ἀνεφέρθην ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶπον, ὅτι δὲν ἦτο ὀρθόν, ἕνα μῆνα πρὶν ἀπὸ τὴν ὑποτίμησιν νὰ ἀναστραφῇ ἡ ἀντιπληθωρικὴ πολιτική, νὰ πᾶτε εἰς μίαν αὔξησιν τῆς κυκλοφορίας καὶ τῶν πιστώσεων, διὰ νὰ ὑποχρεωθῆτε μετὰ τὴν ὑποτίμησιν, νὰ ἐντείνετε ἀκόμη περισσότερον τὴν ἀντιπληθωρικὴν πολιτικήν. Τὸ ὅτι ὑπῆρξε, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔτσι ἔθεσα τὸ θέμα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θέλω νὰ μείνω, τὸ ὅτι ὑπῆρξεν ἀνατροπὴ τῆς πολιτικῆς τῆς ἀντιπληθωρικῆς ἀκριβῶς τὸν κρίσιμον πρὸ τῆς ὑποτιμήσεως μῆνα, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα μᾶς παρουσίασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἴδατε, σᾶς παρακαλῶ, τὴν ἐξέλιξιν τῆς κυκλοφορίας μέχρις 20 Φεβρουαρίου. Συνεχῶς πίπτει ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔτους. Καὶ τὴν 20ὴν Φεβρουαρίου ἀντιθέτως ἀρχίζει νὰ ἀνεβαίνῃ. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ γίνεται ἐντὸς τοῦ ἔτους αὐτοῦ ἡ κίνησις αὐτὴ διὰ νὰ κάμῃ ἐκεῖνα τὰ περίεργα ἅλματα, τὰς παραμονὰς τῆς ὑποτιμήσεως. Καὶ διὰ τοῦτο ἐγένετο τὸ πρᾶγμα καταπληκτικόν. Καὶ ἐρωτῶ, ἀνεξαρτήτως πάσης ἄλλης σκέψεως, διότι ὁ καθεὶς ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ἑρμηνείας τῶν φαινομένων, διατὶ νὰ παρατηρηθῇ τὸ φαινόμενον αὐτὸ καὶ διατὶ παραλλήλως νὰ αὐξηθοῦν αἱ πιστώσεις ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ δημιουργηθοῦν τόσα μεγάλα διαθέσιμα τῶν Τραπεζῶν; Ἐζήτησα ἐξηγήσεις ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἀρκεῖται εἰς αὐτά, τὰ ὁποῖα ἠρκέσθη νὰ εἴπῃ. Ὁ καθένας ἠμπορεῖ νὰ συναγάγῃ τὰ συμπεράσματά του. Ἐγὼ συνάγω ἕνα συμπέρασμα, ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὴν ἑπομένην τῆς ὑποτιμήσεως ἠναγκάσθη καὶ τοὺς πιστωτικοὺς περιορισμοὺς νὰ ἐντείνῃ καὶ νὰ μειώσῃ τὴν κυκλοφορίαν, ὅτι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἡ Κυβέρνησις διέπραξε σφάλμα σημαντικόν. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰς ὑπολοίπους σκέψεις ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, διότι δὲν ἔχουν τόσην μεγάλην σημασίαν. Ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τοῦ ὕψους τῆς ὑποτιμήσεως, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ καίριον σημεῖον τοῦ ὅλου ἐπιχειρήματος. Ἐζήτησα καὶ παρηκολούθησα μὲ ὅλην τὴν εὐλάβειαν καὶ μὲ ὅλον τὸ ἐνδιαφέρον τὰς ἐξηγήσεις τῆς Κυβερνήσεως. Διατὶ ἔγινεν ἡ ὑποτίμησις εἰς τὰς 30.000 τὸ δολλάριον; Οὐδεμία δικαιολογία ἐδόθη. Διότι νομίζω, ὅτι τόσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅσον καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἀντὶ νὰ δικαιολογήσουν τὴν ἀπίθανον αὐτὴν τιμήν, προέβαλον ἀντιθέτως δύο ἀπὸ τὰ ἀσθενέστερα σημεῖα της. Πρῶτον, μᾶς εἶπον, ὅτι τὸ ἔκαμαν διὰ νὰ ἀφήσουν μεγαλύτερον περιθώριον αὐξήσεως τῆς τιμῆς καὶ δεύτερον διότι ἐφόσον ὑπάρχουν ἀκόμη τὰ ὑπολείμματα τοῦ συστήματος τῶν παθητικοτήτων διὰ τὰ ὁποῖα τὸ δολλάριον ἐτιμᾶτο ἄνω τῶν 40 χιλ. δρχ., ἡ τιμὴ τῶν 30.000 χιλ. εἶναι καλὴ τιμὴ διὰ τὴν ὑποτίμησιν. Βεβαίως καὶ τὰ δύο αὐτὰ ἐπιχειρήματα—διότι τρίτον δὲν παρουσιάσθη—εἶναι ἐξαιρετικῶς ἕωλα καὶ ἀνεδαφικά. Κύριοι, σᾶς κατηγορήσαμεν, ὅτι καθορίζοντες τιμὴν συναλλάγματος εἰς τὰς 30.000 ὑποβάλλετε τὸν τόπον εἰς θυσίαν ἄνευ ἀνταλλάγματος καὶ σᾶς ἐφέραμεν ὡς ἀπόδειξιν τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ ἰδικοῦ σας ἰσοζυγίου πληρωμῶν. Ἐὰν τώρα, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου θέλῃ ἔναντι τῶν ἀριθμῶν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου νὰ ἀντιπαρατάξῃ ἐλπίδας καὶ πεποιθήσεις ἐπὶ τὸ καλύτερον μέλλον τῆς Ἑλλάδος, αὐτὰ ἀτυχῶς, δὲν ἀποτελοῦν σοβαρὰν συζήτησιν. Δεύτερον σημεῖον διὰ τὸ ὁποῖον κατακρίνομεν τὴν τιμὴν τῶν 30 χιλιάδων εἶναι, ὅτι ἀντιθέτως πρὸς ὅ,τι νομίζει ἡ Κυβέρνησις ἡ τιμὴ αὐτὴ ἀνατρέπει τοὺς τιμαρίθμους καὶ καταστρέφει τὴν ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως συναγωνιστικὴν ἱκανότητα τῆς δραχμῆς. Ὑπεστήριξα, ὅτι εἰς τὰς 22½ χιλ. δρχ. τὸ πολὺ εἰς τὰς 25 ἐὰν θέλετε —ἀλλὰ τότε θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ἐπιδότησις τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης— ἐλάχιστα θὰ μετεβάλλοντο καὶ ἑπομένως ἡ συναγωνιστικὴ ἱκανότης τῆς Ἑλλάδος προήγετο εἰς τὸ maximum. Ἀπέδειξα, ὅτι μὲ τιμὴν δολλαρίου 22½ χιλ. δρχ., ὁ τιμάριθμος τόσον τῶν εἰσαγομένων, ὅσον καὶ τῶν ἐξαγομένων προϊόντων, δὲν θὰ ὑφίστατο μεγάλην μεταβολήν, σχεδὸν οὐδεμίαν, αἱ δὲ τιμαὶ τῶν ἐσωτερικῶν προϊόντων θὰ ἔμενον εἰς τὸ ἴδιον ὕψος. Ἑπομένως ἡ ἐξαγωγικὴ ἱκανότης τῆς χώρας εὑρίσκετο εἰς τὸ κατώτατον ὅριον. Ἀντιθέτως διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ δολλ. εἰς τὰς 30 χιλ. ὁ γενικὸς τιμάριθμος θὰ ἀνετρέπετο καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν εἰδῶν εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἐσωτερικῶν προϊόντων. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου αὐτοῦ ἀπέδειξα ποῖαι θὰ εἶναι αἱ συνέπειαι τῆς νέας τιμῆς τοῦ συναλλάγματος ἐπὶ τῶν τιμῶν τοῦ σίτου. Ἐφ’ ὅλων αὐτῶν τῶν σημείων, τῆς ἐπιδράσεως τῆς νέας τιμῆς συναλλάγματος ἐπὶ τῶν τιμῶν καὶ τῆς διατηρήσεως τῆς συναγωνιστικῆς ἱκανότητος τῆς χώρας, οὐδὲν ἡ Κυβέρνησις εἶχε νὰ ἐπικαλεσθῇ ὑπὲρ αὐτῆς. Διὰ τοῦτο τὰ ἀντιπαρῆλθε σιγῶσα. Προχωρῶ εἰς ἄλλο σημεῖον τοῦ κατηγορητηρίου μας. Ὑποστηρίζομεν, ὅτι διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῆς νέας τιμῆς τοῦ δολλαρίου εἰς τὰς 30 χιλ. δρχ. εἶναι ἀδύνατον νὰ θεραπευθῇ πως ἡ ὑφισταμένη ἀποπνικτικὴ ἀτμόσφαιρα τοῦ ἀντιπληθωρισμοῦ, διότι ἐξαπελύθησαν νέαι πληθωρικαὶ δυνάμεις, τὰς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δαμάσῃ κανεὶς παρὰ μὲ ἐπίτασιν τῶν ἀντιπληθωρικῶν μέτρων! Οὐδὲν ἡ Κυβέρνησις ἐτόλμησε καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ ἀντιτάξῃ. Ἀνεπτύξαμεν τὰς βαρυτάτας συνεπείας τῆς νέας ἰσοτιμίας ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Οὐδὲν ἡ Κυβέρνησις ἐτόλμησε νὰ ἀντιτάξῃ. Αὐτὸς εἶναι, ὁ ἀπολογισμὸς τῆς Κυβερνητικῆς ἀπαντήσεως ἐπὶ τῆς κριτικῆς, ἡ ὁποία τῆς ἀπηυθύνθη, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὕψος τῆς ὑποτιμήσεως. Προχωρῶ ἤδη εἰς τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη μετὰ τὴν ὑποτίμησιν. Βεβαίως ἐχαρακτηρίσθη αὕτη παρ’ ἡμῶν ὡς ἀλλοπρόσαλλος. Πῶς νὰ χαρακτηρισθῇ διαφορετικά; Ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἶπεν, ὅτι εἰσήγαγε τὴν μοναδικὴν τιμὴν συναλλάγματος ἵνα αὕτη ἀποτελέσῃ τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον τῆς ἀναδημιουργίας τοῦ Ἑλληνικοῦ οἰκονομικοῦ ὀργανισμοῦ, χωρὶς νὰ ὑποπτεύεται βεβαίως τὰς συνεπείας τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ἡ τιμὴ 30 χιλιάδων ἐπὶ τῶν τιμῶν, χωρὶς νὰ ἀντιλαμβάνεται τὰς ἐπὶ τοῦ πιστωτικοῦ τομέως συνεπείας, χωρὶς νὰ ὑπολογίσῃ οὔτε αὐτὰ τὰ δημοσιονομικὰ ἀποτελέσματα. Καὶ τὴν ἑπομένην τῆς ὑποτιμήσεως, ὅταν ἀποτόμως εὑρίσκεται ἀντιμέτωπος μὲ τὴν πραγματικότητα τί κάμνει ἡ Κυβέρνησις; Σπεύδει κατατρομαγμένη νὰ προβῇ ἐν τῇ οὐσίᾳ εἰς ἀναστολὴν τῆς ὑποτιμήσεως διὰ τῆς προσφυγῆς εἰς τὰ τόσον καταδικασθέντα παρ’ αὐτῆς μέσα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίουν αἱ προσυναγερμικαὶ Κυβερνήσεις δι’ ἔλεγχον τῶν τιμῶν. Προσέφυγεν ἀκάθεκτος εἰς τὰς μεθόδους τοῦ Κράτους μπακάλη, εἰς τὸν χωροφύλακα, καὶ εἰς τὸ σφίξιμον τῆς ἀντιπληθωριστικῆς πολιτικῆς διὰ νὰ διατηρήσῃ τὸν τιμάριθμον εἰς τὸ παλαιόν του ὕψος ἀναστέλλουσα, ἐν τῇ οὐσίᾳ, τὴν ὑποτίμησιν. Προσέφυγεν ἀκόμη χειρότερον, εἰς τὰς ἐπιδοτήσεις καὶ τὰ παρακρατήματα, διὰ τῶν ὁποίων ἀναιρεῖται ἡ «ἑνιαία» τιμὴ συναλλάγματος. Ἀλλὰ μᾶς λέγει: Μὴ στενοχωρῆσθε, αἱ ἐπιδοτήσεις, τὰ παρακρατήματα καὶ τὰ ἄλλα μέτρα εἶναι παροδικὰ ἀφορῶντα τὴν μεταβατικὴν περίοδον. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κατώρθωνε νὰ ἀπαντήσῃ καθησυχαστικῶς ἐπὶ τῶν συνεπειῶν τῆς νέας τιμῆς τοῦ συναλλάγματος ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμάς, τὴν συναγωνιστικὴν ἱκανότητα τῆς χώρας, τὴν πιστωτικὴν πολιτικήν, τὸν προϋπολογισμόν της, τότε βεβαίως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι παροδικὰ καὶ μάλιστα διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν μίαν μεταβατικὴν κατάστασιν. Καὶ θὰ σᾶς ἔλεγον, μάλιστα, ὅτι σοφῶς ἐπράξατε, διότι κλιμακώνετε τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν κατὰ χρόνον. Μὴ πράξαντες τοῦτο καὶ μὴ δώσαντες εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν οὐδὲν ἐπιχείρημα ἀμβλύνσεως τῶν ἀνησυχιῶν της, εὑρίσκεσθε ὑπὸ τὴν κατηγορίαν, ὅτι ἐν τῷ τρόμῳ σας νὰ ἴδετε τὰς συνεπείας τῶν πράξεών σας, προσεφύγατε εἰς τὴν ἐπί τι, ἔστω, χρονικὸν διάστημα ἀναστολὴν τῆς ὑποτιμήσεως καὶ τὴν κατάργησιν ἐν τῷ συνόλῳ τῆς ἑνιαίας τιμῆς τοῦ συναλλάγματος. Ἐδημιουργήσατε οὕτω τὴν σύγχυσιν καὶ τὸ χάος περὶ τοῦ ὁποίου θὰ σᾶς ὁμιλήσῃ ὁ πρῶτος ἐν τῇ ἀγορᾷ ἀσχολούμενος ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις. Κύριοι, προχωρῶ εἰς τὸ τελευταῖον θέμα. Ὁμιλῶν τὴν Δευτέραν κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μου, ἀνεφέρθην εἰς τὸ θέμα τῶν αὐτομάτων ὠφελειῶν καὶ ζημιῶν ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως. Ὑπεστήριζα δὲ ὅτι δὲν ἐπετρέπετο ἐν ἔτει 1953 μετὰ τόσας ὑποτιμήσεις εἰς ἐποχὴν ποὺ ἔχομεν μίαν σχετικὴν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, νὰ κάμωμεν τὴν νέαν ὑποτίμησιν μὲ τὸν ἴδιον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἔγιναν αἱ προηγούμεναι καὶ νὰ δημιουργήσωμεν ἀδικαιολογήτως ἐξαιρετικὰ πλουσίους ἀνθρώπους καὶ ἐξαιρετικὰ πτωχούς. Ἀνέφερα καὶ ἠρώτησα συγκεκριμένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, διατὶ αὐταὶ αἱ 6½ χιλιάδες αἱ ὁποῖαι δίδονται κατὰ δολλάριον εἰς τοὺς καπνεμπόρους; Ὁμίλησα περὶ τῶν διαφόρων κατηγοριῶν δανειστῶν, οἱ ὁποῖοι ἢ ὠφελοῦνται ἢ καταστρέφονται. Οὐδεμία ἀπάντησις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐδόθη. Ὁμίλησα ἐπίσης περὶ τῆς περιουσίας τοῦ ΙΚΑ καὶ τῶν διαφόρων Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων, τὴν ὁποίαν ὑποχρεωτικῶς τὴν στέλλομεν νὰ τοποθετηθῇ εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ τὴν ἐξανεμίσωμεν διὰ μιᾶς ὑποτιμήσεως. Οὐδὲν ἡ Κυβέρνησις ἀπήντησε καὶ ἐπ’ αὐτῶν. Οὔτε κἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑποπτεύεται ὅτι θὰ δημιουργηθοῦν προβλήματα διαφορικῶν κερδῶν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὠφελοῦνται ἐξ αὐτῆς ταύτης τῆς ὑποτιμήσεως καὶ τῆς μοιραίας αὐξήσεως τῶν τιμῶν. Οὐδὲν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν ἀπήντησεν. Ἀλλ’ ἐπὶ ποίων ἀπήντησεν; Εἰς τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἔγινεν ἐπὶ τοῦ ὅλου αὐτοῦ θέματος ποῖον ἐπιχείρημα οὐσιαστικὸν ἐτέθη πρὸ ὑμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως κύριοι συνάδελφοι; Λυποῦμαι εἰλικρινῶς διότι κατερχόμενος τοῦ βήματος αὐτοῦ διαπιστώνω τὴν στειρότητα τῆς Κυβερνήσεως ὄχι μόνον εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἀποφάσεών της, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν ποὺ ἔχει νὰ ἐξηγήσῃ τὰς πράξεις της. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις τοῦ αἰφνιδιασμοῦ δὲν πρέπει νὰ προσφεύγῃ εἰς τὴν ὑπεκφυγήν, ὅταν πρόκειται νὰ ἀπολογηθῇ διὰ τὰς πράξεις. Μὲ αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν καὶ πράγματι λυπούμενος εἰλικρινῶς, κατέρχομαι τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ εὔχομαι αἱ συνέπειαι τῆς κακῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ εἶναι τόσον μοιραῖαι διὰ τὸ νόμισμα καὶ διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ὅσον αἱ σημεριναὶ καταστάσεις τὴν προοιωνίζουν. Ἄς παύσῃ δὲ νὰ μεταχειρίζεται διὰ παρηγοριά της αὐτοὺς τοὺς τιμαρίθμους καὶ αὐτοὺς τοὺς μέσους ὅρους τοὺς ὁποίους παρέθεσεν ἐδῶ καὶ οἱ ὁποῖοι ἠμπορεῖ νὰ κάμνουν ἐντύπωσιν εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κάποιαν πρακτικὴν καὶ γνῶσιν αὐτῶν τῶν τεχνικῶν κατασκευασμάτων, ἀλλ’ οὐχὶ βεβαίως εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους. Κύριοι, φθάνουν οἱ αἰφνιδιασμοί. Νὰ παύσῃ ἡ πολιτικὴ τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν ὑπεκφυγήν. Νὰ ἔχετε δὲ τὸ θάρρος ὅταν ἔρχεσθε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ἐξηγῆτε ἐπαρκῶς τὰς πράξεις καὶ τὰς ἐνεργείας σας. Ἄλλως πρέπει νὰ συμπεράνωμεν ἡμεῖς ὅτι αἱ πράξεις σας εἶναι ἀνεξήγητοι.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ ἐκ τῶν Συναρχηγῶν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κ. Γ. Παπανδρέου.

§221Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁμιλῶν ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπηυθύνθη πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο πρόθυμος νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅλα τὰ στοιχεῖα, ὥστε νὰ πληροφορηθοῦν ποῖα εἶναι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἔλαβον τὰς πιστώσεις περὶ τῶν ὁποίων ἐγένετο λόγος. Εὐχάριστον ὑπῆρξεν, ὅτι κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν ἐπῆλθε συμφωνία διὰ τοὺς ἀριθμούς, διότι πράγματι θὰ ἦτο περίεργον νὰ παρατείνεται ἡ διαφωνία διὰ τοὺς ἀριθμούς, ἐνῷ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι δεδομένοι καὶ εὑρίσκονται δημοσιευμένοι εἰς ἐπίσημα κείμενα. Καὶ ἦτο θλιβερὸν ὅτι ἀπὸ ἐχθὲς ἐφαίνετο ὑφισταμένη ἡ διαφωνία. Σήμερον ἡ διαφωνία ἔληξεν. Οἱ ἀριθμοὶ ὑπελογίσθησαν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ὅ,τι ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἐπίμαχον εἶναι ἡ ἑρμηνεία τῶν ἀριθμῶν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐζήτησεν ὅπως τὰ συγκεκριμένα αὐτὰ στοιχεῖα λόγῳ τῆς εἰδικῆς περιπτώσεως, τῆς συμπτώσεως τῆς ὑποτιμήσεως δοθοῦν εἰς τὴν δημοσιότητα. Ἡ Κυβέρνησις τὸ ἠρνήθη καὶ ἀντιπροέτεινε τὴν ἐνημέρωσιν τῶν Ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Λυπούμεθα διότι ἀδυνατοῦμεν νὰ δεχθῶμεν τὴν πρότασιν. Δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβληθῶμεν εἰς ἀνακριτάς, διότι τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ ἔργον μας. Τὰ ἀνακριτικὰ καθήκοντα ἀνήκουν εἰς ἄλλους, δὲν ἀνήκουν εἰς τοὺς Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ πράγματι νὰ διαφωτίσῃ τὴν κοινὴν γνώμην, πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν τῆς δημοσιότητος. Εἶναι ἡ πρότασις, ἡ ὁποία ὑπαγορεύεται ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τῆς δημοκρατίας. Ἀλλ’ ἐὰν τυχὸν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἤθελε νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἄρνησιν, ὑπάρχει μία ἄλλη δυνατὴ πρότασις. Ἄς καταρτισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν μιὰ μικτὴ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία νὰ λάβῃ γνῶσιν. Παύει τότε ἡ εὐθύνη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς ἄσκησιν ἀνακριτικῶν καθηκόντων καὶ ἐπανερχόμεθα εἰς μίαν ὁμαλὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν, συμφώνως πρὸς τὴν ὁποίαν Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς θὰ ἀσκῇ ὡρισμένα καθήκοντα. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπόκειται νὰ κρίνῃ ἂν προτιμᾷ τὴν δευτέραν αὐτὴν λύσιν. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ συναγάγω τὸ συμπέρασμα τῆς συζητήσεως. Ἀνεπτύξαμεν χθὲς διὰ μακρῶν τὰς ἀπόψεις μας καὶ ἀνεμείναμεν τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχουν ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα διαλύουν τὰς ἀνησυχίας μας. Καὶ ὅλαι αἱ ἀπαντήσεις τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἔπεισαν ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύξαμεν, αἱ ἀνησυχίαι, τὰς ὁποίας διετυπώσαμεν, παραμένουν δυστυχῶς ἀκλόνητοι. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῆς ὑποτιμήσεως συνοψίζεται εἰς δύο κεφάλαια: Ποῖαι εἶναι αἱ προσδοκώμεναι ὠφέλειαι καὶ ποῖοι εἶναι οἱ ἀπειλούμενοι κίνδυνοι. Ποῖαι εἶναι αἱ προσδοκώμεναι ὠφέλειαι; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου τὰς ἀνέπτυξεν. Εἶναι ἡ ἐλπὶς νὰ ζωογονηθῇ ἡ παραγωγὴ καὶ ἀπὸ τὴν ζωογόνησιν τῆς παραγωγῆς νὰ βελτιωθῇ καὶ τὸ ἰσοζύγιον τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν, καὶ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον ὡρισμένων τάξεων κατ’ ἀλληλεπίδρασιν τῆς εὐημερίας τῶν ὁποίων νὰ εὐημερήσουν καὶ αἱ ἄλλαι κοινωνικαὶ τάξεις. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰσιόδοξος πολιτική, ὁ «ἀντικατοπτρισμὸς τῆς ἐρήμου» τῆς ὑπερυποτιμήσεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐλπίδας, λυπούμεθα ὅτι δυσκολευόμεθα νὰ τὰς συμμερισθῶμεν εἰς τὸν ἴδιον βαθμόν. Βεβαίως καὶ ἡμεῖς ἐλπίζομεν ὅτι θὰ ὑπάρξῃ μία αὔξησις τῆς παραγωγῆς εἰς ὡρισμένους κλάδους. Ἀλλ’ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ διαφωνία μας; Ἡμεῖς φοβούμεθα, ὅτι τὰ εἴδη τῶν ὁποίων ἡ παραγωγὴ καὶ ἐξαγωγὴ θὰ ἠμπορέσῃ νὰ αὐξηθῇ θὰ εἶναι σχετικῶς ὀλίγα καὶ ὅτι τὸ συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐκ τῶν ἐξαγωγῶν δὲν θὰ εἶναι σοβαρῶς μεγαλύτερον ἀπὸ σήμερον, διότι θὰ ἐπακολουθήσῃ πιθανώτατα ἐλάττωσις τιμῶν, ὅπως ἤρχισε νὰ συμβαίνῃ μὲ τὸν καπνόν. Θὰ ὑπάρξῃ λοιπὸν καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, μία βελτίωσις, ἀλλὰ ἡ βελτίωσις πρῶτον θὰ ἀπαιτήσῃ χρόνον καὶ δεύτερον δὲν θὰ εἶναι μεγάλη. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μας διὰ τὰς ἐλπίδας. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γνώμης τὴν ὁποίαν ἔχομεν διὰ τοὺς κινδύνους τῶν συνεπειῶν, ἐπὶ τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀντίκτυπον ἐπὶ τῶν τιμῶν θὰ πρέπει πρῶτον νὰ ἐξηγήσωμεν τὰς σχέσεις μας μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Σήμερον δὲν ἐφαρμόζεται ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη, ἐφαρμόζεται ἡ προηγουμένη πολιτικὴ μὲ ὀλίγας παραλλαγάς. Καὶ ἐφαρμόζεται διὰ τὸ ἐπιχείρημα τῆς προσωρινότητος. Ἰδοὺ διατὶ δὲν πρόκειται ν’ ἀσχοληθῶ μὲ τὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία σήμερον ἐφαρμόζεται. Πρόκειται νὰ συναγάγω τὸ συμπέρασμα διὰ τοὺς κινδύνους τοὺς ὁποίους συνεπάγεται ἡ ὀρθόδοξος ἐφαρμογὴ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη, ἡ πολιτικὴ τῆς ἑνιαίας τιμῆς καὶ τὸ ὕψος τῶν 30.000. Κύριοι βουλευταί, ὁ πρῶτος κίνδυνος μιᾶς νομισματικῆς μεταρρυθμίσεως εἶναι ὁ ψυχολογικός. Καὶ ἔρχεται κατόπιν ἡ ὁμαλὴ λειτουργία τῶν οἰκονομικῶν νόμων. Ὅταν διετυπώσαμεν τὰς ἀνησυχίας μας, δὲν ἀπεβλέψαμεν εἰς τοὺς ἐνδεχομένους ψυχολογικοὺς κινδύνους ἑνὸς πανικοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ προεκάλει ἡ ἀναγγελία τῆς ὑπερυποτιμήσεως. Ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς προβλέψεως τῆς αὐτομάτου λειτουργίας τῶν οἰκονομικῶν νόμων, ἔχομεν καταλήξει εἰς τὴν ἀνησυχίαν ὅτι ἡ ὀρθόδοξος ἐφαρμογὴ τῆς ἐπαγγελθησομένης πολιτικῆς, ἀποτελεῖ μέγαν κίνδυνον διὰ τὸν τόπον. Διότι ἡ προσδοκωμένη ὠφέλεια θὰ ἀφορᾷ ὀλιγάριθμον κοινωνικὴν τάξιν, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς ὠφελείας, λόγῳ τῆς συνδρομῆς τῶν πέντε συνεταίρων, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα χθές, εἰς τὴν διανομὴν τῆς διαφορᾶς. Ἀλλὰ πέραν μιᾶς περιωρισμένης κατηγορίας κοινωνικῶν τάξεων, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως θὰ ἐπωφελεῖτο ἀπὸ τὴν ἐξαγωγήν, μένει ὁ μεγάλος ἀριθμὸς τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος παράγει διὰ τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν καὶ ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν μισθοβιώτων. Ἐὰν αὐτομάτως λειτουργήσουν οἱ οἰκονομικοὶ νόμοι ἐπὶ τῆς νέας πολιτικῆς, εἶναι ἀναπόφευκτος ἡ μεγάλη αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ ἀντικειμενικὸν ἀριθμητικὸν δεδομένον, δὲν ἀποτελεῖ ὑποκειμενικὴν γνώμην. Καὶ ἐὰν ἔχωμεν ὑπερβολικὴν αὔξησιν τοῦ τιμαρίθμου, ἡ ὁποία κινδυνεύει νὰ συμβῇ ἐνωρίτερον ἀπὸ τὰ ἐνδεχόμενα ὠφελήματα, τὰ ὁποῖα ὑπόσχεται ἡ μεταρρύθμισις, τότε τὰ δεινὰ θὰ εἶναι μεγαλύτερα ἀπὸ τὰς ὠφελείας. Καὶ ἐκεῖ εἶναι οἱ κίνδυνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ προκύψουν καὶ ἐκεῖθεν πηγάζουν αἱ εἰλικρινεῖς ἀνησυχίαι μας. Ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν καθιστῶμεν ὑπεύθυνον ἀπέναντι τῶν μεγάλων αὐτῶν τάξεων. Ὅπως εἶπον καὶ χθές, ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον καὶ θὰ κηρύττωμεν πάντοτε ἀπὸ τοῦ Ἐθνικοῦ τούτου βήματος, δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις, ἐν ὀνόματι μιᾶς ἐσφαλμένης πολιτικῆς, νὰ ἐλαττώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ μας, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον εἶναι χαμηλότατον. Ἐφιστῶμεν τὴν προσοχήν της καὶ δηλοῦμεν ὅτι θὰ ἀγρυπνῶμεν διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν πολιτικήν της χωρὶς νὰ ὑποβιβάσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον, τότε θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν πορείαν της, ἄλλως ἡ εὐθύνη της θὰ εἶναι βαρυτάτη. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ βραδύτερον—διότι ἀναποφεύκτως θὰ ἀποφασίσῃ—νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ τῶν εἰδῶν ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ τὴν ἀμοιβὴν τῶν μισθοβιώτων εἰς τὸν νέον τιμάριθμον καὶ πάλιν θὰ ἔχῃ ἐπωμισθῆ βαρυτάτας εὐθύνας, διότι αἱ τάξεις αὐταὶ κατὰ τὸν ἐν τῷ μεταξὺ χρόνον τῆς βαθμιαίας αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου, αἱ τάξεις αὐταὶ θὰ εἶναι τὰ θύματα τῆς ἐλαττώσεως τοῦ βιοτικοῦ των ἐπιπέδου. Ἐπειδὴ ὁ τιμάριθμος θὰ προβαδίζῃ καὶ αἱ ἀσθενεῖς καὶ πάσχουσαι τάξεις θὰ ἀγωνίζωνται, ἀσθμαίνουσαι νὰ τὸν συναντήσουν. Κύριοι ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως, ἡ εὐθύνη σας ἀπέναντι τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας εἶναι μεγάλη. Ἐπηγγέλθητε εἰς τὸν λαὸν εὐημερίαν. Καὶ ὀφείλετε νὰ τὴν παράσχετε. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ διακυβεύσετε τὸ βιοτικόν του ἐπίπεδον. Εἰς τὴν ἀποστολὴν αὐτῆς τῆς ἐπαγρυπνήσεως διὰ τὴν προστασίαν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας, ἡμεῖς θὰ ἀφιερώσωμεν ὅλας μας τὰς δυνάμεις.

§222ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Παπαπολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§223Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι αἱ ἀπόψεις μας εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν ἔλεγχον τῶν στοιχείων εἶναι αἱ αὐταὶ μὲ τὰς ἐκτεθείσας ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Τσουδερός, Ὑπουργὸς ἄνευ Χαρτοφυλακίου καὶ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἔχει τὸν λόγον.

§225Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ. καὶ Συντον). Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ μακρηγορήσω. Πρὸ ὀλίγου ἐξέθεσα τὰς ἀπόψεις μου καὶ μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπα, ἀπήντησα εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐξέθεσε πρὸ ὀλίγου. Δηλαδὴ ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως εἶναι καὶ θὰ παραμείνῃ ἡ εὐημερία τοῦ τόπου, ἡ εὐημερία τοῦ λαοῦ καὶ θὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν εἰς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Νὰ εἶναι βεβαία ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι εἰς τὸν δρόμον αὐτὸν θὰ μᾶς εὕρῃ ἐπιμόνους καὶ ἀτέγκτους· καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς μας δύνανται νὰ κριθοῦν μετά τι χρονικὸν διάστημα, ὅτε θὰ ἔχωσιν ἀποδώσει τοὺς καρποὺς τοὺς πραγματικοὺς καὶ δὲν θὰ κρίνωνται μὲ ὑποθέσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς καταθέσεως τῶν περιφήμων στοιχείων τοῦ καταλόγου τῶν πιστοδοτηθέντων, ποὺ περιέχουν, δὲν γνωρίζω ποῖα καὶ πόσα μυστήρια, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ὑπάρχει συμφέρον διὰ τὸν τόπον νὰ τύχουν δημοσιότητος. Νομίζω, καθ’ ὅσον γνωρίζω, ὅτι εἰς οὐδὲν μέρος τοῦ κόσμου δὲν γίνεται τοῦτο. Ὑποθέτω, ὅτι αὐτὸ σημαίνει πὼς κάποιος λόγος γενικώτερος θὰ ὑπάρχῃ. Καὶ ὑπηνίχθην, διὰ τὸν τόπον μας ἰδιαιτέρως, πρὸ ὀλίγου τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἔπρεπε τὰ ἔγγραφα αὐτὰ νὰ τύχουν δημοσιότητος. Γρήγορα θὰ ἔπαιρναν εἰς τὸν τύπον τὸν δρόμον τῆς μυθιστοριογραφίας. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ περὶ τούτου πεποίθησίς μου ἐνισχύθη πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Χανίων, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι μοιράζομεν ἀφθόνως πιστώσεις δὲν γνωρίζω εἰς ποίους μεγάλους καὶ πρὸς ποῖον σκοπὸν καὶ ἀφίνομεν τὸν πτωχὸν λαὸν χωρὶς πιστοδοτικὴν προστασίαν καὶ πρόνοιαν. Κατ’ ἐπέκτασιν τοῦ ἐπιχειρήματος αὐτοῦ πρέπει, κύριοι, νὰ διακρίνωμεν τὸν κίνδυνον παρομοίων εὐρυτέρων συζητήσεων εἰς βλάβην τῆς κοινωνικῆς ἰσορροπίας, τὰς ὁποίας οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν θὰ μπορέσῃ νὰ περιορίσῃ ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμφέρον νὰ ὑποσκάψουν τὴν κοινωνικήν μας βάσιν. Ἐξακολουθῶ, λοιπὸν, νὰ πιστεύω ὅτι δὲν ὑπάρχει συμφέρον νὰ γίνῃ ἡ κατάθεσις τῶν στοιχείων αὐτῶν. Ἡ κατάθεσις θὰ ἦτο εἰς βάρος τῶν συναλλαγῶν. Ἐμμένομεν λοιπὸν εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν; Θέτομεν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων ἢ τῶν ἐξουσιοδοτουμένων ἐκπροσώπων αὐτῶν. Καὶ μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας θὰ δώσωμεν δι’ ἑκάστην περίπτωσιν, ἐὰν ἐπιμένῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὅτι, δι’ ὡρισμένας ἐξ αὐτῶν ὑπάρχουν ὕποπτοι πράξεις τὰς περιπτώσεις αὐτὰς νὰ τὰς θέσωμεν ὑπὸ δημοσίαν συζήτησιν. Τὸ κακὸν ποὺ θὰ προκύψῃ θὰ εἶναι μικρότερον εἰς τὰς συνεπείας. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν περὶ τῆς ὁποίας ὡμιλήσατε, ἐρωτῶ ποία θὰ εἶναι ἡ συγκρότησις της καὶ ποῖον χαρακτῆρα θὰ ἔχῃ; Θὰ ἔχῃ τὸν χαρακτῆρα ἀνακριτικῆς ἢ ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν αὐτὴν ἐφ’ ὅσον δὲν προκύπτει ἐκ τῆς συζητήσεως ὅτι ὑπάρχει λόγος τοιαύτης διαδικασίας. Ἐὰν ἡ Ἐπιτροπὴ, δὲν θὰ ἔχῃ αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα, θὰ δύναται νὰ σχηματισθῇ ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων καὶ ἀπὸ τὰ ἁρμόδια μέλη τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα θὰ ἐνημερώνουν τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων πῶς διετέθησαν καὶ διατὶ διετέθησαν δι’ ὡρισμένους βιομηχάνους καὶ καπνεμπόρους αἱ πιστώσεις τὰς ὁποίας θὰ ἀμφισβητοῦν οἱ Ἀρχηγοὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀπολύτως εἰλικρινὴς καὶ λογικὴ καὶ εἰς αὐτὴν ἐμμένομεν. Ἐὰν θέλετε νὰ τὴν ἀποδεχθῆτε, δυνάμεθα ἀπὸ τοῦδε νὰ ὁρίσωμεν ἡμέραν καὶ ὥραν συναντήσεως πρὸς συζήτησιν καὶ ἐπίδειξιν τῶν καταλόγων τῶν πιστοδοτηθέντων. (Χειροκροτήματα).

§226Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἐπιμένομεν εἰς τὴν πρότασιν τὴν ὁποίαν ἀνεπτύξαμεν. Ἀρνούμεθα νὰ δεχθῶμεν τὴν ἄσκησιν ἀνακριτικῶν καθηκόντων. Τὸ συμπέρασμα τῶν ἀπόψεών μας εἶναι, ὅτι εἰς τὴν Δημοκρατίαν, εἰς τὰς εἰδικὰς αὐτὰς περιπτώσεις, μία εἶναι ἡ λύσις: Ἡ δημοσιότης.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ρητόρων, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν συσχετισθέντων ἐπερωτήσεων, τῶν ἀφορωσῶν τὴν ὑποτίμησιν τοῦ νομίσματος, κηρύσσεται περαιωθεῖσα. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§228ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 3.00′ π. μ.).