1953.03.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 33η

Δευτέρα 23 Μαρτίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς. Προτοῦ ὅμως, κύριοι βουλευταί, ἐπικυρώσετε τὰ πρακτικά, νομίζω, ὅτι ἔχω καθῆκον καὶ τὸ καθῆκον τοῦτο ἐκπληρῶ διὰ νὰ δώσω μίαν διευκρίνισιν, ἡ ὁποία θὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τὰ σημερινά, ἵνα ἀποτελέσῃ συμπλήρωμα τῆς προχθεσινῆς μου δηλώσεως. Ἔφθασε μέχρις ἐμοῦ ἡ αἰτίασις, ὅτι κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν ἀπαντῶν εἰς τὸν ἔντιμον στρατηγὸν Χαβίνην, ἐξέφρασα ἀμφιβολίας ἐπὶ τῆς εἰλικρινείας τῶν δηλώσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμε ὁ στρατηγὸς Χαβίνης, ὅτι ἡ δήλωσις δὲν ἐγένετο ἐξ ὀνόματος τῶν Φιλελευθέρων. Πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι μάρτυς μου. Ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνω ὑπὸ τὸ βάρος τῆς αἰτιάσεως αὐτῆς, διότι ἐὰν συνέβαινε νὰ διαπράξω τὸ σφάλμα ἔστω καὶ διὰ μίαν στιγμὴν νὰ ἐκδηλώσω δυσπιστίαν εἰς τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὴν εὐθύτητα παλαιμάχου στρατιώτου καὶ παλαιμάχου πολιτικοῦ ἀνδρός, ὡς ὁ κ. Χαβίνης, ὁ ὁποῖος παρακάθηται ἐπὶ ἔτη μακρὰ ὑπηρετῶν τὴν πατρίδα, ἐὰν συνέβαινε νὰ διαπράξω τοιοῦτον σφάλμα, δὲν θὰ εἶχον οὐδεμίαν δυσχέρειαν νὰ εἴπω κατηγορηματικῶς, ὅτι ἐγὼ διέπραξα τὸ σφάλμα. Ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Χαβίνην, ὅτι οὐδέποτε διενοήθην νὰ ἀμφισβητήσω τὴν εἰλικρίνειαν καὶ τὴν εὐθύτητα αὐτοῦ, οὔτε νὰ θέσω ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, στρατηγέ, τὴν δήλωσίν σας. Ἡ ἄποψίς μου ὅμως ἦτο, ὅτι ἐπιθύμουν καὶ πιστεύσατέ με, ὅτι αὐτὸ εἶναι μία διαρκής μου μέριμνα, νὰ τηρήσω τὸν Κανονισμόν, ὁ ποῖος εἶναι σοφώτερος ἐμοῦ. Ὑπάρχουν δύο διατάξεις εἰς τὸν Κανονισμόν, ἡ τοῦ ἄρθρου 51, ὅτι ἡ ἐπερώτησις διεξάγεται καὶ ἡ συζήτησις γίνεται μεταξὺ ἐπερωτῶντος βουλευτοῦ καὶ ἐπερωτωμένου Ὑπουργοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ ἡ χορηγοῦσα εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων τὸ δικαίωμα νὰ ἀκούωνται πάντοτε. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὀλίγας στιγμὰς πρότερον, 10–15 λεπτά, ἦτο ἐδῶ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Χαβίνης ἐζήτησε τὸν λόγον, ἐνόμισα χρέος μου νὰ τὸν ἐρωτήσω ἐὰν εἶχεν εἰδικὴν ἐντολήν, διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων παρίστατο πρίν. Μοῦ εἶπεν ὁ κ. Χαβίνης: Βεβαίως. Καὶ τοῦ εἶπον. Ὁρίστε νὰ ὁμιλήσετε καὶ ταῦτα ἀναγράφονται εἰς τὰ πρακτικά, τὰ ὁποῖα τίθενται ὑπὸ τὴν κύρωσιν ὑμῶν, κ. βουλευταί, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀπὸ τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, τὰ ὁποῖα ὅπως ἠξεύρετε εὐρύτερον καὶ λεπτομερέστερον καθορίζουν τὰ γενόμενα ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐπαναλαμβάνω, ὄχι μόνον δὲν εἶχον προχθὲς τὴν πρόθεσιν νὰ θίξω καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὸν ἔντιμον ἐκ Πρεβέζης βουλευτὴν—καὶ τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἐκπροσώπου καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἂν θέλετε—τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ ὅτι θὰ ἦτο πρᾶξις, ἡ ὁποία δὲν ἁρμόζει εἰς ἐμέ, κύριοι βουλευταί, πρᾶξις, τὴν ὁποίαν δὲν διενοήθην ποτὲ νὰ διαπράξω. Δίδω τὴν διευκρίνησιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ νὰ ἐπικυρώσετε τὰ πρακτικά. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§4Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀληθές, ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς, ἐδημιουργήθη κάποια παρεξήγησις, ἕνεκα τῆς ὁποίας καὶ ἐγὼ ὁμολογῶ, ὅτι ὡμίλησα ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς μὲ ὀξύτητα καὶ ὅπως δὲν ἔπρεπε καὶ μάλιστα ὅταν Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἰωάννης Μακρόπουλος, τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὴ ἡ προσωπικότης. Παρακαλῶ νὰ μὲ πιστεύσητε, ὅτι ἐλυπήθην πολὺ διὰ τοῦτο, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα, κ. Πρόεδρε, τῆς ἑρμηνείας τοῦ Κανονισμοῦ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω διάφορον γνώμην. Δὲν εἶναι τῆς στιγμῆς αὐτῆς τὸ ζήτημα, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ὁ Κανονισμὸς ἐν τούτῳ, διότι ἂς ὑποθέσωμεν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν γεννᾶται ἕνα ζήτημα γενικὸν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ πρέπει τὰ κόμματα νὰ ἐκφράσουν τὴν γνώμην των. Τὸ ἓν κόμμα τοῦ ὁποίου ἀπουσιάζει ὁ Ἀρχηγός του δὲν θὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του; Θὰ ἀναθέσῃ εἰς ἕνα τῶν βουλευτῶν του νὰ ἐκθέσῃ τὴν γνώμην του; Αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, κ. Πρόεδρε, διέπονται ὄχι μόνον ἀπὸ τὸ γράμμα τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Ἡ διεύθυνσις τῶν ἐργασιῶν πρέπει νὰ γίνεται ἀντικειμενικὰ καὶ μὲ καλωσύνην, διότι ἔτσι μόνον προάγεται τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τροποποιηθῇ ὁ Κανονισμὸς διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἄλλοτε ἡ ἀνωμαλία, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη προχθές.

§5Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Δύο λέξεις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Εἰς ὅσα ἀπαντῶ εἰς ἐρωτήσαντας ἀξιοτίμους συναδέλφους εἶπον φαίνεται, ὅτι ἡ γραμμὴ ὑψίστης τάσεως στοιχίζει 50 ἑκατομμύρια ἀνὰ χιλιόμετρον. Ἡ πραγματικότης εἶναι, ὅτι ἡ γραμμὴ ὑψίστης τάσεως στοιχίζει 150 ἑκατομμύρια ἀνὰ χιλιόμετρον. Παρακαλῶ νὰ γίνῃ ἡ διόρθωσις.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικά, ὡς ἀνωτέρω διωρθώθησαν ταῦτα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας κ. Πρωτοπαπαδάκη καὶ κατόπιν παρατηρήσεων τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Μπακλατζῆ, Κ. Ποντίδη, Π. Σταθοπούλου, διαγραφομένων ἅμα ἐκ τοῦ τίτλου τοῦ ψηφισθέντος νομοσχεδίου «περὶ προσαρτήσεως τῆς Νήσου Θάσου εἰς τὴν Ἱ. Μητρόπολιν Φιλίππου καὶ Νεαπόλεως καὶ περὶ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ἱ. Ἱδρύματος Εὐαγγελιστρίας Τήνου», τῶν ἐκ τυπογραφικῆς ἀβλεψίας προστεθεισῶν λέξεων «καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Γιμουρτατζῆς καὶ Σ. Πρόκος αἰτοῦνται τὴν χορήγησιν ἀδείας ἀπουσίας, ὁ μὲν πρῶτος 15θημέρου, ὁ δὲ δεύτερος 10ημέρου, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ Ἐξωτερικόν.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνονται.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας εἰς τοὺς βουλευτὰς κ.κ. Ν. Γιμουρτατζῆ καὶ Σ. Πρόκον. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§9Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Μεσολογγίου κ.κ. Π. Σταυρόπουλος καὶ Χ. Εὐαγγελᾶτος καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν καπνοπαραγωγῶν Ματαράγκας, ζητούντων χορήγησιν πρὶμ καπνῶν ἐσοδείας 1951, ἄλλως καλλιεργητικὰ δάνεια. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Ἐπισιτιστικῶν Ἐπιτροπῶν Ἁγίας Κυριακῆς, Γαρδικίου, Προδρομίου κ.λ.π., διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ Ταμείου Παραμυθιᾶς δι’ ἔκδοσιν ὑπ’ αὐτοῦ ἐνταλμάτων ἀντιτίμου τροφίμων εἰς βάρος των, ἐνῷ τοιαῦτα τρόφιμα δὲν ἔλαβον παρὰ τοῦ παρ’ αὐτῶν μηνυθέντος ἐπὶ πλαστογραφίᾳ, ὑπεξαιρέσει καὶ ἀπάτῃ παντοπώλου διανομέως. Οἱ βουλευταὶ Λασηθίου κ.κ. Ε. Κοθρῆς, Σ. Κούνδουρος, Μ. Χλουβεράκης, καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Κρητσᾶς, Ζήρου, Σκοπῆς, Κάνενε Τουρλωτῆς, Λάστρου κ.λ.π., τοῦ Προέδρου τῶν Ἐλαιουργικῶν Συν)σμῶν Κρητσᾶς, τῶν Προέδρων τῶν Ἐπαγγελματιῶν Σητείας καὶ Κρητσᾶς, καὶ τῶν φορτηγῶν αὐτοκινητιστῶν Σητείας Λασηθίου, ζητούντων διατήρησιν καὶ βελτίωσιν τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Σ. Κούνδουρος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ὀδοντιατρικοῦ Συλλόγου Ἡρακλείου, Λασηθίου, ζητοῦντος ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 2109 περὶ ἱδρύσεως Ὀδοντιατρικῆς Σχολῆς μετὰ τὰς ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἐπενεχθείσας τροποποιήσεις. Ὁ βουλευτὴς Ναυπλίου κ. Β. Βραχνὸς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἱερέων Ἀργολίδος, ζητούντων αὔξησιν τῶν ἤδη γλισχροτάτων ἀποδοχῶν των. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ.κ. Β. Βασιλικὸς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Κοινότητος καὶ Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ Νέας Σκιώνης Κασσάνδρας, ζητούντων ὅπως περιορισθοῦν τὰ ἀπαγορευτικὰ μέτρα πρὸς βοσκὴν τῶν αἰγοποιμνίων των. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Πελοπ. Πινάτσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Φιλοπροοδευτικοῦ Συλλόγου Κρατικῶν Συνεταιρισμῶν Δράμας ἡ «Ἀκρόπολις» ζητοῦντος ὅπως τὰ οἰκήματα τῶν Κρατικῶν Συνοικισμῶν παραχωρηθοῦν ὁριστικῶς καὶ δωρεὰν εἰς τοὺς ἀπὸ ἐτῶν κατέχοντας ταῦτα, ἀστέγους, χήρας, ὀρφανὰ καὶ παλαιοὺς πολεμιστὰς ἀπόρους καὶ ἐκ παραλλήλου νὰ προστατευθοῦν νομοθετικῶς καὶ τὰ ἐκ τῶν ἐνοίκων μεμονωμένα ἄτομα, τὰ ὁποῖα σήμερον ἀποκλείονται τῆς κρατικῆς στεγάσεως. Ὁ βουλευτὴς Ξάνθης κ. Θ. Διακουμόπουλος διὰ τηλεγραφήματός του ἐκφράζει εὐχαριστίας καπνοπαραγωγῶν περιφερείας Ξάνθης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ ὑπὲρ αὐτῶν λαμβανόμενα προστατευτικὰ μέτρα καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀναδιοργάνωσιν Ἀγροτραπέζης καὶ Συν)σμῶν ἐπὶ τῷ τέλει ταχείας χορηγήσεως ἐπαρκῶν πιστώσεων πρὸς ἀνακούφισιν δεινοπαθούντων καπνοπαραγωγῶν. Ὁ βουλευτὴς Βερροίας κ. Ε. Πιπῖνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δ. Παλαιολόγου κατοίκου Ἀθηνῶν, ζητοῦντος χορήγησιν δανείου πρὸς ἀποπεράτωσιν τοῦ Ἐθνικοῦ Φιλανθρωπικοῦ ἱδρύματος Δος Δραγάτση Παλαιολόγου, κειμένου εἰς θέσιν Ὄμορφη Ἐκκλησιὰ Ἀττικῆς. Ταμιακοὶ ὑπάλληλοι Σητείας Κρήτης ὑπηρετήσαντες πλέον τῶν τριῶν ἐτῶν ὡς Κοινοτικοὶ βοηθοὶ καὶ εἰσπράκτορες καὶ μεταταγέντες εἰς θέσεις Ταμιακῶν Γραμματέων καὶ Δημοσίων Εἰσπρακτόρων δυνάμει τοῦ νόμου 4953)31 ζητοῦν ἀναγνώρισιν τοῦ πρὸ τῆς μετατάξεώς των χρόνου ὑπηρεσίας, ὡς χρόνου πραγματικῆς δημοσίας ὑπηρεσίας. Ἡ Γ.Σ.Ε.Ε., ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πειραιῶς, ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία Τ.Τ.Τ., οἱ Ταχ. Ὑπάλληλοι Ἀρκαδίας καὶ Λαρίσης, διαμαρτύρονται διὰ τὸ κατατεθὲν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ τῆς περικοπῆς τοῦ δώρου τοῦ Πάσχα τῶν μισθοσυντηρήτων, περικοπῆς τοῦ ὑπὲρ τῶν φυματικῶν Τ.Τ.Τ. πόρου, φορολογίας καὶ πάσης φύσεως χρηματοδοτήσεων καὶ ἐμπορικῶν πιστώσεων κ.λ.π. Ὁ Καθηγητικὸς Σύλλογος τοῦ Παγκυπρίου Γυμνασίου ζητεῖ, ὅπως οἱ καθηγηταὶ τοῦ ἐν λόγῳ Γυμνασίου διορίζονται παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ ἡ κατάταξίς των ἐν Ἑλλάδι γίνεται ἀναλόγως τῶν ἐτῶν ὑπηρεσίας καὶ τοῦ εὐδοκίμου αὐτῆς. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως βουλευτοῦ κ. Λ. Κατσιλάμπρου. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2039 ἐ. ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ὑπ’ ἀριθ. 126)4–3–1953 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Κατσιλάμπρου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐζητήσαμεν παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ὅπως ὁρισθῇ Ἐφέτης εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Ἐφετείου Λαρίσης, ἵνα ἐνεργήσῃ σχετικὰς ἀνακρίσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαρτίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Παπαδημητρίου. 1. Διεβιβάσθησαν παρὰ τοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς Ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου εἰς τὰ παράρτημα τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας αἱ κάτωθι πιστώσεις.

Ἤτοι ἐν συνόλῳ 102 ἑκατομμ. καὶ 250 χιλ. δραχμαί. ΙΙ. Αἱ ἀνωτέρω πιστώσεις ἀφορῶσι τὴν χρῆσιν τῶν μηνῶν Νοεμβρίου 1952 μὲ Φεβρουάριον 1953. Διὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἰατροφαρμακευτικῆς περιθάλψεως ἐκτυποῦται ἡ σχετικὴ ἐγκύκλιος, ἥτις θέλει ἀποσταλῆ ἐπειγόντως. ΙΙΙ. Ἐπίσης ἀπεστάλησαν παρὰ τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου Ἀρωγῆς ἀπ’ εὐθείας εἰς τοὺς δικαιούχους ἀναπήρους καὶ θύματα πολέμου τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας, ἐκδοθέντων ἀντιστοίχων ἐνταλμάτων ἐπὶ τοῦ Ὑποκαταστήματος Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τὰ κάτωθι χρηματικὰ ποσά.

Ἤτοι ἀπεστάλησαν μέχρι σήμερον 193 ἑκατομμ. περίπου. ΙΥ. Διὰ τὴν χρῆσιν τῶν μηνῶν Μαρτίου–Ἰουνίου τοῦ ἔτους 1953 ἀποστέλλονται ἕτερα 102 ἑκατομμύρια. Κατὰ συνέπειαν τὸ παράρτημα τοῦ Νομοῦ Ἀρκαδίας, ἐξυπηρετεῖται διὰ τοῦ ποσοῦ τῶν διακοσίων ἐνενήκοντα πέντε ἑκατομμ. δραχμῶν. Τὸ ἀνωτέρω ποσὸν καθωρίσθη ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου Ταμείου Ἀρωγῆς Ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. Ἀθῆναι τῇ 18–3–53

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Ὑπηρεσιακῶν Συμβουλίων ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων διατάξεων τοῦ νόμου 1811) 1951 «περὶ τοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς ἐν γένει λειτουργίας τῆς Ἐθνικῆς Λυρικῆς Σκηνῆς» καὶ περὶ τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ι. Ἱδρύματος Εὐαγγελιστρίας Τήνου». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ αὐξήσεως τῆς δυνάμει τοῦ νόμου 4100 τοῦ 1929 ἀπονεμηθείσης συντάξεως», 2) «περὶ ἀνταλλαγῆς οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου πρὸς ἕτερον τοιοῦτον τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων καὶ παραχωρήσεως αὐτοῦ διὰ τὴν ἀνέγερσιν μεγάρου τῆς Ἀμερικανικῆς Πρεσβείας» καὶ 3) «περὶ καταργήσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων τῶν περὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ περὶ Συνεταιρισμῶν κειμένων διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Association Internationale de Sauvetage et de premiers en cas d’ Accidents». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Γουδελῆς, Χ. Καραπιπέρης, Φ. Γεροθανάσης, Α. Γκελεστάθης, Χ. Μαυρομμάτης, Ν. Βαρβιτσιώτης, Γ. Σπυρόπουλος, Ι. Τσοῦρνος, Λ. Δερτιλῆς, Χ. Ρῖζος, Ν. Ἀθανασίου κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας ἐξετάσεων τῶν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 132] 46 Ν. Δ. ὑπαγομένων φοιτητῶν καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως Πανεπιστημιακῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ἀθ. Παπαθανάσης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν. 1421]44 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ὀργανισμοῦ Χωροφυλακῆς διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τίτλου κυριότητος, ταξινομήσεως ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Παμπούκας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων τῶν περὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ περὶ Συνεταιρισμῶν κειμένων διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Β. Βραχνὸς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων τῶν περὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ περὶ Συνεταιρισμῶν κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Βουδούρης, Β. Βύζας καὶ Β. Βραχνὸς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑνοποιήσεως καὶ ἀποκεντρώσεως τῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους». Ὁ βουλευτὴς κ. Σολομωνίδης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑνοποιήσεως καὶ ἀποκεντρώσεως τῶν Τεχνικῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους».

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συλλόγου Ἀμιγῶν Πυροπαθῶν Κερκύρας ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν σχετικῶς μὲ τὴν μελετωμένην παρὰ τῆς Κυβερνήσεως παραχώρησιν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν μεσεγγυημένων Ἰταλικῶν ἀκινήτων Κερκύρας.

§11Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἐρώτησις αὐτή, ἡ ὁποία βασίζεται εἰς μίαν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πυροπαθῶν Κερκύρας, ὑπεβλήθη καὶ πέρυσι. Πέρυσι κατηυθύνετο πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐφέτος, κατηυθύνθη πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Πέρυσι, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπήντησεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει νόμος, διὰ νὰ δικαιωθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν νὰ λάβουν ἀποζημιώσεις ἀπὸ τοὺς τέως ἐχθρούς. Ἐφέτος τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δίδει ἀκριβῶς τὴν αὐτὴν ἀπάντησιν διὰ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔλαβεν ἀποζημιώσεις ἀπὸ τοὺς τέως ἐχθρούς, ἀπὸ τὴν Γερμανικὴν καὶ τὴν Ἰταλικὴν Κυβέρνησιν, ὄχι μόνον διὰ τὰς ζημίας τὰς ὁποίας ὑπέστη τὸ Κράτος, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ ἰδιῶται. Ἐζητήθησαν ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας ἀναφοραὶ περὶ τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν. Αἱ ἀναφοραὶ ὑπεβλήθησαν, ὑπελογίσθησαν καὶ βάσει αὐτῶν ἔγιναν συμβάσεις μὲ τὰς ξένας Κυβερνήσεις, ἐπὶ μικροτέρων βέβαια ποσῶν, τὰ ὁποῖα, ὅμως, δὲν περιῆλθον εἰς τοὺς ἰδιώτας, διὰ τοὺς ὁποίους προωρίζοντο, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ παρόντος κρατοῦνται ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Γνωρίζομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅλοι τὴν κατάστασιν, τὴν οἰκονομικὴν τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐκ μέρους του ἀξιοπρεπὲς καὶ ἔντιμον νὰ κρατήσῃ ἀποζημιώσεις αἱ ὁποῖαι προωρίζονται διὰ τοὺς πολίτας. Αἱ ἀποζημιώσεις αὐταὶ ἐπληρώθησαν καὶ αἱ ἀποζημιώσεις αὐταὶ ὀφείλονται εἰς ἐκείνους, αἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν τὰς ζημίας. Εἶναι δυνατὸν τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος νὰ μὴ δύναται αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ τὰς καταβάλῃ. Πρέπει ὅμως νὰ λάβῃ κάποιαν μέριμναν, ὥστε νὰ δώσῃ, εἰς τοὺς πολίτας τοὺς δικαιουμένους εἰς τὰς ἀποζημιώσεις αὐτὰς τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι φέρεται ἀπέναντί των ἐντίμως καὶ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τοὺς ἀδικήσῃ. Ἐὰν δὲν δύναται νὰ τοὺς πληρώσῃ σήμερον, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς πληρώσῃ ἀργότερα, Πάντως, ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ὑπεσχέθησαν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ συνταχθῇ. Αὐτὰ ἀπὸ γενικῆς ἀπόψεως, ὅλων τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται εἰς ἀποζημιώσεις ἐξ αἰτίας καταστροφῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν ἐκ μέρους τῶν ἐχθρῶν. Ἰδιαιτέρως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κέρκυραν, θέλω νὰ φέρω ἐδῶ τὸ παράπονον τοῦ λαοῦ της, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν Κέρκυραν παρέμειναν Ἰταλικαὶ περιουσίαι. Αἱ περιουσίαι αὐταὶ περιῆλθον εἰς τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον καὶ οἱ πολῖται, οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς, ὑπελόγιζαν νὰ ἀποζημιωθῶσι διὰ τῆς ἐκποιήσεως τῶν περιουσιῶν τούτων. Ἀλλ’ ἐπληροφορήθησαν μίαν ἡμέραν, ὅτι ἡ ἔπαυλις αἴφνης Μιμπέλλι καὶ ἄλλα ἀκίνητα ἰταλικά, παρεχωρήθησαν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐκκλησίαν. Ὁ Κερκυραϊκὸς λαὸς αἰσθάνεται, ὡς ἀδικίαν τὸ γεγονὸς τοῦτο. Ἡ ἐκκλησία, βεβαίως εἶναι ἀγαπητὴ εἰς ὅλους τοὺς Ἕλληνας. Δὲν εἶναι ὅμως δίκαιον νὰ στερηθῶσιν ἰδιαιτέρως οἱ πολῖται τῆς Κερκύρας, χάριν αὐτῆς, τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπὶ τῶν Ἰταλικῶν ἀποζημιώσεων.

§12Τ. ΠΑΡΡΗΣ. Ἤθελα νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ὀλίγα τινά. Ἐφ’ ὅσον, τὸ θέμα συνδέεται μὲ μίαν ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία λειτουργεῖ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν..... (ὁμιλεῖ ἀπὸ τῆς θέσεώς του μὴ ἀκουόμενος).

§13Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι Βουλευταί, ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. συναδέλφου, θίγει ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ ἀρκετὰ μεγάλον ἀριθμὸν Ἑλλήνων πολιτῶν. Συγκινεῖ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔπαθαν ὅσον ἀφορᾷ τὰ περιουσιακά των στοιχεῖα κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου καὶ τὸ μετὰ τὸν πόλεμον διάστημα. Ὅπως γνωρίζετε, μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἐλήφθη ἀξία λόγου φροντὶς πρὸς ἀποκατάστασιν τῶν ζημιῶν αὐτῶν. Τὸ θέμα εἶναι κολοσσιαῖον. Αἱ μέχρι τοῦδε Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ ζήτημα. Δὲν εἶμαι οὔτε ἐγὼ πρόχειρος νὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐὰν θὰ κατορθωθῇ καὶ πότε θὰ κατορθωθῇ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα. Ὑπόσχομαι πάντως εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ ἐλπίζω, ἐντὸς μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος, νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσω τί εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀποζημιώσεις, αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν μέχρι τοῦδε ἔναντι τῶν ζημιῶν αὐτῶν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ἕως τώρα πηγαίνουν εἰς τὸν κρατικὸν προϋπολογισμόν. Δὲν ἐνομοθετήθη ποτέ, ὅτι τὸ προϊὸν τῶν ἀποζημιώσεων αὐτῶν θὰ μείνῃ εἰς χωριστὸν λογαριασμόν, ὥστε νὰ χρησιμοποιηθῇ εἰς τὸ μέλλον. Καὶ ὁ τρόπος αὐτὸς φοβοῦμαι, ὅτι καὶ ὀρθὸς εἶναι καὶ ἀναγκαστικῶς ἐπεβλήθη εἰς τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις. Πάντως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ κτήματα τὰ προερχόμενα ἀπὸ Ἰταλικὰς ἐπανορθώσεις, ἐν μέρει μόνον παρεδόθησαν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἠθέλησεν ὡς γνωστόν, νὰ ἀνταλλάξῃ ἐκκλησιαστικὴν περιουσίαν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν μὲ κτήματα ἀνήκοντα εἰς τὸ Δημόσιον. Ἐδόθησαν, ὡς γνωστόν, εἰς τὴν ἐκκλησίαν τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν δημοσίων κτημάτων, ἀκόμη καὶ κτημάτων κεντρικῶν εἰς τὰς Ἀθήνας, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγκατεστημένα Ὑπουργεῖα. Καὶ τελικῶς ἐδόθησαν καὶ μερικὰ ἀπὸ τὰ ἀκίνητα, τὰ ὁποῖα ὁριστικῶς περιῆλθον εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰ ὁποῖα προέρχονται ἀπὸ περιουσίας ἐχθρικάς. Ἕνα μέρος τῶν ἀκινήτων αὐτῶν εὑρίσκεται εἰς τὴν Κέρκυραν. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἄλλο μέρος ἀκινήτων Ἰταλικῶν ἐν Κερκύρᾳ, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει παραδοθῆ εἰς τὴν ἐκκλησίαν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὅμως ὑπάρχει ἕνα εἶδος προσημειώσεως τῆς ἐκκλησίας διὰ τὸ μέλλον. Ἐννοῶ ἀπολύτως, τὴν στενοχωρίαν τῶν πληγέντων, οἱ ὁποῖοι βλέπουν, ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος εἰσπράττει, δὲν χρησιμοποιοῦνται δι’ αὐτούς, ἀλλὰ χρησιμοποιοῦνται διὰ γενικὰς ἀνάγκας. Εἰλικρινῶς, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει εὐθύνην. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπόσχομαι, εἶναι μετὰ μικρὸν χρονικὸν διάστημα, ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσῃ τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ κάμῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§14ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν εὑρίσκονται καὶ πολλοὶ Δωδεκανήσιοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑποστῆ τεραστίας ζημίας, καὶ μέχρι σήμερον οὐδεὶς ἔλαβέ τι, ὡς ἀποζημίωσιν.

§15Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὁλόκληρος ἡ περιουσία αὐτή, περὶ τὰ 1400 ἀκίνητα, παρεδόθη εἰς ὀργανισμοὺς εἰδικούς, διευθυνομένους κατὰ τρόπον εἰδικὸν καὶ διοικουμένους ἀπὸ τοὺς Δωδεκανησίους. Τὸ προϊὸν δὲ εἴτε τῆς ἐκποιήσεως αὐτῶν τῶν ἀκινήτων, εἴτε τῆς προσόδου τὴν ὁποίαν θὰ δώσουν τὰ ἀκίνητα, θὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν ἐπούλωσιν τῶν ἀναγκῶν τῆς Δωδεκανήσου. Ἐκεῖ ὑπῆρξε πράγματι εὐνοϊκὴ μεταχείρισις.

§16Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἀποζημιώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὰς ζημίας, τὰς ὁποίας ὑπέστησαν αἱ ἰδιῶται ἔχουν ἐκτιμηθῆ καὶ ἀφοροῦν εἰδικὸν κονδύλιον προοριζόμενον διὰ τοὺς ἰδιώτας Φαίνεται ὅτι τὸ Κράτος, τὰ χρήματα ταῦτα τὰ ἰδιοποιήθη καὶ τὰ κατέθεσεν εἰς τὸν ἰδικόν του κουμπαρᾶν καὶ ἀρχίζει νὰ τὰ καταβροχθίζῃ. Διότι καὶ αὐτὴ ἡ περίπτωσις ἔχει ἐφαρμοσθῆ. Νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως ἄδικον καὶ πολὺ ὀρθῶς παραπονεῖται ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Κερκύρας. Δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ Κράτος νὰ ἰδιοποιῆται τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν, διότι διὰ τὸν α ἢ β λόγον εὑρίσκονται εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐξοικονομήσουν ἀπ’ ἀλλοῦ χρήματα.

§17Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐξ ὅσων τοὐλάχιστον γνωρίζω κεχωρισμένως διεκδικοῦνται ἀπαιτήσεις Ἑλλήνων ὑπηκόων, οἱ ὁποῖοι ἐγεννήθησαν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτὰ διεκδικοῦνται κεχωρισμένως ἀπὸ τὰς ξένας Κυβερνήσεις, ὅπως π.χ. τὴν Ἰταλικὴν διὰ πολλὰ ἑκατομμύρια λιρεττῶν, ἀπαιτήσεις ἔναντι τῆς Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὰ προέρχονται ἀπὸ ζημίας, αἱ ὁποῖαι ἐγεννήθησαν ἐκτὸς τοῦ ἐδάφους τοῦ Ἑλληνικοῦ. Φοβοῦμαι, ὅτι αἱ ζημίαι, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἐπὶ Ἰταλικοῦ ἐδάφους, δὲν ἀποτελοῦν ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας διεκδικήσεως.

§18Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμετε μίαν ἐρώτησιν διὰ νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον· δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος.

§20Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Προκειμένου νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πληροφορίαν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐγγραφῶμεν. Ἤθελα τὸ ἑξῆς νὰ πληροφορηθῶ, ἐὰν εἰσέπραξε τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον ἢ ὄχι. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρᾶγμα.

§21Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Εἰσέπραξεν ἕνα μέρος, δὲν εἰσέπραξε τὸ σύνολον. Δὲν ἔχει καθαρίσει ἡ Ἑλληνικὴ ὑπόθεσις οὔτε μὲ τὴν Ἰταλίαν, οὔτε μὲ τὴν Γερμανίαν.

§22Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. ..... (δὲν ἠκούσθη)

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Μαυρομμάτης, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεως, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργόν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἐπιταχθέντων κατὰ τὸν πόλεμον ὑποζυγίων, λέγει τὰ ἑξῆς:

§24Χ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἀπεζημιώθησαν οἱ ἰδιοκτῆται αὐτοκινήτων τῶν ὁποίων τὰ αὐτοκίνητα ἐπετάχθησαν. Οὐδεμία ὅμως μέριμνα ἐλήφθη μέχρι σήμερον διὰ τὰ κτήνη τῶν ἀγροτῶν, τὰ ὁποῖα καὶ αὐτὰ ἐπετάχθησαν καὶ διὰ τοῦτο διαμαρτύρονται, διότι τίποτα δὲν ἔχουν λάβει. Παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς γνωρίσῃ τί μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τοὺς ἀγρότας αὐτούς.

§25Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας)......... ............ (δὲν ἠκούσθη).........

§26Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ἡ ὑπὸ ἀνάπτυξιν ἐρώτησις δὲν εἶναι μόνον ἐνδιαφέρουσα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀφορᾶ καὶ ἡμᾶς κυρίως, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας. Ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπήραμεν μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι κατὰ τὸν νόμον 18]44 διεγράφησαν ὅλαι αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἀγροτῶν, ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἀξίαν τῶν ζώων, τὰ ὁποῖα ἐπετάχθησαν κατὰ τὸ 1941. Ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτούς, νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχῃ γίνει, ὅ,τι ἔγινε διὰ τοὺς αὐτοκινητιστάς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητήσωμεν πληρωμὴν τοῦ ἀντιτίμου τῶν ζώων ποὺ ἐπετάχθησαν κατὰ τὸ 1941. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν εἶναι τοῦτο. Ἐφ’ ὅσον αἱ Νομαρχιακαὶ Ἐπιτροπαὶ διαθέτουν ζῶα εἰς τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν τοιαῦτα κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, ταῦτα νὰ διατίθενται προνομιακῶς εἰς τοὺς ἀπολέσαντας τὰ ζῶα των διὰ τῆς ἐπιτάξεως τοῦ 1940–41.

§27Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὰ ζῶα προέρχονται ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν.

§28Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Θὰ πρέπει, τοὐλάχιστον, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ τοὺς δώσῃ εἰδικὰ δάνεια διὰ τὴν ἀπόκτησιν ζώων. Εἶναι ἕνα μέτρον, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖτε νὰ διατάξητε· νὰ προτιμηθοῦν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν καὶ δὲν ἀπεζημιώθησαν.

§29Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Τὸ θέμα αὐτό, κύριοι βουλευταί, εἶναι, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε τῆς ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ. Εἴθε νὰ μοῦ διέθετε τὰς πιστώσεις καὶ ἀμέσως θὰ τὰς ἔδιδα εἰς τοὺς δικαιούχους. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας ὑποζύγια, ὡς γνωρίζετε, περὶ αὐτῶν ὑπάρχει σύμβασις δυνάμει τῆς ὁποίας δέον ταῦτα ἀποκλειστικῶς νὰ διατίθενται εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ πράξωμεν ἄλλως.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Α. Τσιρώνης, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ τοῦ Λάδωνος καὶ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Ὀλυμπίας.

§31Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἡ τετάρτη φορὰ ποὺ ἀπασχολεῖται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία μὲ τὸ θέμα αὐτό. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν νὰ θεωρηθῇ ὡς συναφὴς καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 19 ἐρώτησις καὶ νὰ συζητηθῇ ὁμοῦ μὲ τὰς ἄλλας ἐρωτήσεις. Ἠκούσαμεν μετ’ ἐξαιρετικῆς συμπαθείας τὰς διαμαρτυρίας ἢ τὰς ἐκκλήσεις τῶν ἄλλων συναδέλφων ἄλλων περιφερειῶν τῆς Πελοποννήσου, ζητούντων τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ ἢ ἐπὶ τέλους τὴν ἠλεκτροδότησιν διὰ τὰς περιφερείας των. Ἡ θέσις ἡ ἰδική μας ὅμως, κύριε Ὑπουργέ, τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας, τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας καὶ τῆς ἐπαρχίας Γορτυνίας, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω εἶναι θέσις προνομιακή, διότι τὰ ἔργα ἐξηλεκτρισμοῦ ἀπέχουν μόλις 30 χιλιόμετρα ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν Ὀλυμπίας. Καὶ διερωτῶνται οἱ κάτοικοι, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ τύχουν τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἠλεκτροδοτήσεως περιφέρειαι ἀπέχουσαι 300 χιλιομ. ἀπὸ τὰ ἔργα Λάδωνος, εἶναι ὀρθόν, εἶναι δίκαιον νὰ στερηθῇ τοῦ πολυτίμου αὐτοῦ ἀγαθοῦ μία ὁλόκληρος περιφέρεια, ἡ ὁποία ἑκάστοτε πλήσσεται ἀπὸ τὰς πλημμύρας τοῦ ποταμοῦ Λάδωνος; Βεβαίως, κύριε Ὑπουργέ, ἐλάβαμεν τὴν ἀπάντησίν σας, τὴν ὁποίαν ἀνεκοινώσαμεν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς περιφερείας μας, ἔχομεν ὅμως μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: Ὅλα, κύριοι, διὰ τὴν Πρωτεύουσαν; Διὰ τὴν ὕπαιθρον τί θὰ γίνῃ; Καὶ ὅταν ἐρχώμεθα νὰ ζητήσωμεν ἐργασίαν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, μᾶς λέγετε νὰ ἐπιστρέψωμεν εἰς τὰ χωριά μας. Τὰ χωριά μας δὲν ἔχουν διδάσκαλον, ἡ ὕπαιθρος δὲν ἔχει ἔργα συγκοινωνίας, στερεῖται τηλεφώνου καὶ διὰ νὰ ἀγοράσωμεν ἕνα ζεῦγος ὑποδημάτων, μοῦ γράφει ἕνας συμπολίτης μου, θέλομεν νὰ δώσωμεν 100 ὀκάδας σίτου. Τότε τί μένει εἰς ἡμᾶς; Νὰ λέγωμεν αὐτά, ὄχι διὰ νὰ δημιουργήσωμεν ἐντυπώσεις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ διὰ ν’ ἀκουσθοῦν αἱ διαμαρτυρίαι τῶν κατοίκων ἐπισήμως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ νὰ ἀκούσωμεν ἀπὸ στόματος ὑμῶν, τί τέλος πάντων ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ τί πρόκειται νὰ γίνῃ. Διότι χθὲς ἡ «Πατρὶς» τοῦ Πύργου, γράφει τὸ ἑξῆς: Ποία ἡ στάσις τῶν βουλευτῶν Εὐβοίας καὶ ποία ἡ στάσις τῶν Βουλευτῶν τοῦ Νομοῦ Ἠλείας...» (ἀναγινώσκει) Τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον συντελεῖται καὶ συνετελέσθη εἰς βάρος τῆς Ὀλυμπίας, εἶναι μέγα καὶ πρέπει νὰ σᾶς ἀπασχολήσῃ, κύριε Ὑπουργέ, καὶ νὰ ἐξευρεθῇ μία λύσις τοῦ ζητήματος.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Τριαντόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§33Π. ΤΡΙΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι πράγματι κατάφωρος ἡ ἀδικία, ἡ ὁποία γίνεται εἰς βάρος τῆς Ἐπαρχίας Ὀλυμπίας. Οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, ἡ ὁποία εἶναι ἐγγύτατα τῶν ἔργων τοῦ Λάδωνος, βλέπουν ὅτι δὲν θὰ πάρουν τὸ φῶς τὸ πολιτιμότατον αὐτὸ ἀγαθὸν ἀπὸ τὸν Λάδωνα, ἐνῷ ὑφίσταντο τόσας καταστροφὰς ἀπὸ τὰ πλημμυρίζοντα ὕδατα τοῦ Λάδωνος. Καὶ δικαίως εὑρίσκονται ἐν ἀναβρασμῷ καὶ δεδικαιολογημένῃ ἀγανακτήσει, διότι, ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν, βλέπουν ὅτι θὰ πάρουν φῶς ἄλλαι περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι κεῖνται ἑκατοντάδας χιλιόμετρα ἀπὸ τὸν Λάδωνα. Διὰ τοῦτο, νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος ὅσον ἀφορᾷ εἰδικῶς καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τὴν περιφέρειαν Ὀλυμπίας ἡ ὁποία ἦτο καὶ εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ ἀρχικὸν καὶ εἰς τὴν ἀρχικὴν μελέτην ἐπὶ Ὑπουργίας κ. Στεφανοπούλου, ὥστε καὶ ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν φῶς ἀπὸ τὸν Λάδωνα. Ἡ Δημοσία Ἐπιχείρησις Ἠλεκτρισμοῦ, κύριε Πρόεδρε, ὅπως πληροφοροῦμαι, δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ δώσῃ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Ἠλείας ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, ἀρκεῖ ὅμως τὸ Κράτος νὰ διαθέσῃ τὴν ἀπαιτουμένην δαπάνην διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ὑποβάλλομεν τὴν παράκλησιν καὶ τὸ παράπονον τῶν κατοίκων τῆς Ὀλυμπίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν Παπάγου, τοὐλάχιστον ἡ περιφέρεια ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι δίπλα εἰς τὸν Λάδωνα καὶ ἡ ὁποία ὑφίσταται τόσες καταστροφές, νὰ ὠφεληθῇ αὐτὸ τὸ ἀγαθόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀξιοποιήσῃ τὰς εὐφορωτάτας κοιλάδας τῆς Ἐπαρχίας Ὀλυμπίας καὶ Ἠλείας διὰ τὸ συμφέρον τῶν κατοίκων των, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ συμφέρον τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ὑποβάλλομεν, λοιπόν, τὴν παράκλησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας Ὑπουργόν, ὅπως ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος καὶ μᾶς δώσῃ τὴν ἀπάντησιν, τί ἐπὶ τοῦ προκειμένου σκέπτεται νὰ κάμῃ. Δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ ἀρχικόν, πρέπει τὸ Κράτος νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν νὰ μᾶς ἐνισχύσῃ ὥστε νὰ τύχωμεν τοῦ ἀγαθοῦ αὐτοῦ.

§34Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος ἑκάστοτε νὰ ἐπαναλαμβάνω τὰ ἴδια πράγματα, προκειμένου περὶ τοῦ ἰδίου θέματος. Ἡ Δημοσία Ἐπιχείρησις Ἠλεκτρισμοῦ, καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἔχωμεν σαφῶς πρὸ ὀφθαλμῶν ὅλοι, θὰ δυνηθῇ νὰ προοδεύσῃ μόνον, ἐφ’ ὅσον θὰ κινῆται βάσει τῶν ἀρχῶν μιᾶς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία διαχειρίζεται δημόσιον χρῆμα, νὰ ἀποβλέπῃ εἰς κέρδος, τὸ ἴδιον ὅπως μία ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις. Ἐὰν δὲν ἐμμείνωμεν εἰς τὴν γραμμὴν αὐτήν, τότε δυνάμεθα, ἐκ τῶν προτέρων, νὰ εἴμεθα βέβαιαι, ὅτι ἡ Δ.Ε.Η. δὲν θὰ ἀποδώσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀναμένομεν ὅ,τι θὰ ἀποδώσῃ. Ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος εἶπεν, ὅτι δὲν ἐλέγχει τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν εὑρίσκεται ἡ ἐπαρχία Ὀλυμπίας καὶ ὁ Νομὸς Ἠλείας ὁλόκληρος ἐντὸς τοῦ προγράμματος τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ. Πράγματι ἡ περιοχὴ αὕτη περιλαμβάνεται εἰς τὴν ἀρχικὴν μελέτην. Ἀλλ’ εἰς τὴν σύμβασιν ἡ ὁποία τελικῶς ὑπεγράφη τὸ 1951, ὁπότε καὶ περιωρίσθη τὸ ποσὸν ἀπὸ 212.000.000 δολλάρια εἰς 83.000.000 μόνον, κατ’ ἀνάγκην δὲν περιελήφθη ὄχι μόνον ἡ ἐπαρχία Ἠλείας, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι περιφέρειαι καὶ ἄλλα ἔργα μεταξὺ τῶν ὁποίων τὸ σημαντικώτατον τῆς γραμμῆς, ἡ ὁποία θὰ ἥνωνε τὸ δίκτυον τῆς Βορείου Ἑλλάδος μὲ τὸ δίκτυον τῆς Νοτίου Ἑλλάδος. Ὅπως καὶ ἐγγράφως σᾶς ἀπήντησα, ἐλπίζομεν πάντοτε, ὅτι θὰ ὑπάρξουν αἱ οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ προγράμματος αὐτοῦ τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ ὄχι μόνον εἰς τὴν ἀρχικῶς μελετηθεῖσαν ἔκτασιν, ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῆς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὀφείλω νὰ σᾶς δώσω μερικοὺς ἀριθμοὺς ἀναφερομένους ὄχι μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ὀλυμπίας, ἀλλὰ καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν περιοχὴν τῆς Ἠλείας. Ἡ ἀρχικὴ μελέτη, κύριοι βουλευταί, προέβλεπεν ὅτι ἡ γραμμὴ μεταφορᾶς θὰ ἐστοίχιζεν 20.550 ἑκατομμύρια. Ὁ ὑποσταθμὸς Ἀμαλιάδος θὰ ἐστοίχιζεν 1.910 ἑκατομμύρια τὰ δὲ δίκτυα διανομῆς 10 δισεκατομμύρια καὶ 370 ἑκατομμύρια, ἤτοι αἱ δαπάναι δι’ ὅλην τὴν περιοχὴν Ἠλείας ἀνήρχοντο κατὰ τὴν μελέτην τοῦ 1949 εἰς 32.830 ἑκατομμύρια· σήμερον δηλαδὴ αἱ δαπάναι ἀνέρχονται εἰς πολὺ μεγαλύτερον ποσόν. Ἐξ ἄλλου διεπιστώθησαν καταναλώσεις κατὰ τὸ 1951 ὡς ἑξῆς: Εἰς τὸν Πύργον 320 κιλοβάτ. Εἰς τὴν Ἀμαλιάδα 175, εἰς τὴν Γαστούνην 24 καὶ εἰς Ἀνδραβίδαν 39. Ἡ Ὀλυμπία δυστυχῶς δὲν εἶχε κατανάλωσιν κατὰ τὸ 1951. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴ ἡ κατανάλωσις, θὰ στοιχίζῃ τὸ κιλοβὰτ 5.300 δραχμάς. Ἰδοὺ λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρόκειται περὶ τιμῆς πραγματικῶς ἀπαγορευτικῆς. Θὰ ἠμπορούσατε νὰ μοῦ εἴπητε: Διατὶ τὰς δαπάνας αὐτὰς θὰ φέρῃ εἰδικῶς καὶ τυπικῶς ἡ περιοχὴ αὐτή; Δὲν θὰ ἦτο δικαιότερον ἡ δαπάνη ὁλόκληρος νὰ κατανεμηθῇ εἰς τοὺς καταναλωτὰς ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος; Κατὰ μίαν ἔννοιαν, βεβαίως ναί. Καὶ μὴ λησμονῆτε, ὅτι εἶμαι ἐπαρχιώτης. Ἀλλ’ ὁ σκοπὸς ὁ κύριος τῆς ΔΕΗ εἶναι νὰ κατορθώσῃ νὰ δώσῃ εὐθηνὴν ἠλεκτρικὴν ἐνέργειαν, κυρίως εἰς τὴν βιομηχανίαν. Ἐὰν λοιπόν, μὲ τοιαύτας δαπανηρὰς ἐπεκτάσεις, φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ στοιχίζῃ ἡ ἠλεκτρικὴ ἐνέργεια εἰς τὴν βιομηχανίαν, ὁπουδήποτε τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐὰν εὑρίσκεται, ποσὰ τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ ἐπιβαρύνεται τὸ κόστος τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, τότε δὲν ἐπετύχομεν τοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν μὲ τὴν ΔΕΗ.

§35Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§36Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Εἶναι σαφὲς θέμα ἐπιβαρύνσεως, ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν ὑπάρχουν καὶ τὰ οἰκονομικὰ μέσα διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου τούτου. Δὲν ἐπιθυμῶ μὲ αὐτὸ νὰ εἴπω, ὅτι οὐδέποτε ἡ περιοχὴ τῆς Ἠλείας δὲν θὰ ἀπολαύσῃ τὸ ἀγαθὸν τοῦ ἠλεκτρισμοῦ. Ἀλλ’ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ μεριμνήσωμεν πρῶτον, διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἐγκεκριμένου προγράμματος καὶ ἔπειτα θὰ ὑπάρχῃ τὸ στάδιον διὰ τὴν μελέτην καὶ τὴν προσπάθειαν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ὑπολοίπων ἔργων.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§38Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, καίτοι δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, νὰ προσθέσω ὀλίγα τινὰ εἰς ὅσα εἶπε συνοπτικῶς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας. Πιθανὸν ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν, νὰ ἐδημιουργήθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ὁ ἐξηλεκτρισμὸς εἰς τὸν τόπον μας γίνεται μόνον διὰ τὴν βιομηχανίαν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω κατηγορηματικῶς, ὅτι ἡ γεωργία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἐξ ἴσου θὰ ἀπολαύσῃ τῶν ἀγαθῶν τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ ἡ ἀρχική, ἡ βασικὴ σκέψις ἦτο ὅτι βέβαια θὰ ἐνισχύσωμεν τὴν βιομηχανίαν, δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ ἀγνοήσωμεν καὶ νὰ παραμελήσωμεν τὴν γεωργίαν. Αὐτὸς εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς βασικοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐνέπνευσαν εἰς τὸν ὑποφαινόμενον εἰς τὸ παρελθὸν τὴν ἰδέαν ὅπως δεσμεύσωμεν τμῆμα τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων ὥστε, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον—ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις—νὰ ἐξαναγκάσωμεν τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, χάρις εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι διὰ μιᾶς διεθνοῦς συνθήκης διετέθη ποσὸν 35 ἑκατομ. δολλάρια διὰ τὰ ἔργα ἐξηλεκτρισμοῦ Λάδωνος καὶ Ἄγρα, νὰ ἐξαναγκάσωμεν, λέγω, τὴν ἀποστολήν, ἵνα μὴ τὰ 35 αὐτὰ ἑκατομμύρια δολλάρια ἀπολεσθοῦν, ὅπως διαθέσῃ ὅσα ποσὰ ἐχρειάζοντο, διὰ τὴν συμπλήρωσιν πρὸς κατασκευὴν τῶν ἔργων τούτων. Ὅλοι γνωρίζετε, συνέβη δὲ ὁ ἴδιος νὰ εἶμαι ἐκεῖνος τῶν παλαιοτέρων, ὁ ὁποῖος ἐχειρίσθην τὸ ζήτημα πρὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι τὸ ἀρχικὸν σχέδιον ἐξηλεκτρισμοῦ προέβλεπεν ὄχι μόνον τὸν Ἄγραν καὶ τὸν Λάδωνα, κατ’ ἀνάγκην, ἐπαναλαμβάνω, διότι ὑφίστατο ὡς πρὸς τούτους ἡ διεθνὴς σύμβασις Ἑλληνο–Ἰταλικῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας, ἀλλ’ ἐπὶ πλέον καὶ τὸν Ἀχελῶον. Ὅταν ἐγένοντο αἱ διαπραγματεύσεις τὸν Μάρτιον τοῦ 1950 εἰς Οὐάσιγκτων διὰ τὸν καθορισμὸν τοῦ τελικοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ διετίθετο διὰ τὸν ἐξηλεκτρισμόν, διεγράφη ὁ Ἀχελῶος καὶ προσετέθη, ἀντ’ αὐτοῦ, ὁ Λοῦρος. Μετὰ ταῦτα ἐγένετο μία φαλκίδευσις τοῦ ποσοῦ τοῦ προγράμματος. Περιωρίσθησαν καὶ αὐτὰ τὰ δίκτυα διανομῆς. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἠλείας, τμήματος τῆς Πελοποννήσου, εἰς τὸ κέντρον τῆς ὁποίας ὑπάρχει ὁ Λάδων, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον αὐτὴν περικοπὴν καὶ νὰ δηλώσω, ὅτι δι’ ἐμὲ προσωπικῶς, ἡ ἀποκατάστασις τοῦ δικαίου, ἀποτελεῖ καὶ ζήτημα τιμῆς. Ὅπως εἶπα κάποτε εἰς τὴν Μακεδονίαν, ὅταν μοῦ ἐλέγετο ὅτι θὰ γίνῃ μόνον ὁ Λάδων καὶ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ὁ Ἄγρας, ὅτι δὲν θὰ μείνω εἰς τὴν θέσιν μου ἐὰν τὰ δύυ ἔργα δὲν γίνουν ταὐτοχρόνως. Αὐτὸ ἠμπορῶ νὰ δηλώσω καὶ τώρα προκειμένου περὶ τοῦ ζητήματος ἐπεκτάσεως τοῦ ρεύματος μέχρι τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Δυτικῆς Πελοποννήσου. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν θέλω σήμερον, τοὐλάχιστον, δι’ ἄλλους λόγους, νὰ εἰσέλθω. Θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο, ὅτι προκειμένου περὶ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ δικτύου διανομῆς εἰς τὴν Ἠλείαν, δὲν ὑπάρχει ἐπιβάρυνσις τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος, ὑπάρχει ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἔργων. Χρειάζονται ἐπὶ πλέον κεφάλαια, ὑπολογιζόμενα κατὰ τὴν πρώτην πρόχειρον μελέτην, εἰς δύο καὶ ἥμισυ περίπου ἑκατομμύρια δολλαρίων. Τώρα, ὅπως μὲ πληροφοροῦν, γίνεται μία νέα μελέτη, τῆς ὁποίας ἀναμένω τὰ ἀποτελέσματα, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν. Λοιπόν, γίνεται ἐπιβάρυνσις ὄχι τῆς τιμῆς τοῦ ρεύματος, ἀλλ’ ἐπιβάρυνσις τῶν κεφαλαίων, αὔξησις τῶν κεφαλαίων, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προστεθοῦν τρία ἐπὶ πλέον, ὡς εἶπα, περίπου ἑκατομμύρια δολλαρίων. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι, τοῦτο, ὅτι τόσον ἡ ἡ Δ.Ε.Η. ὅσον καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἀμφότεραι ὑπέβαλον ἤδη τὰς ἐκθέσεις των, αἵτινες ἐπὶ τοῦ σημείου τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ δικτύου, εἶναι ἀπολύτως σύμφωνοι. Καὶ αὐτὴ ἡ ΔΕΗ, πρὸ παντός, ἀνέλαβε τὴν πρωτοβουλίαν καὶ ὑπέβαλε μακροσκελέστατον ὑπόμνημα εἰς τοὺς τεχνικοὺς συμβούλους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἐπιχειρήσεως. Καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δικαιοῦμαι νὰ εἴπω ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἡ ΔΕΗ ἐνέκρινε τὴν ἐπέκτασιν αὐτήν, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω διαφορετικὴν ἀντίληψιν. Ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ἐπανέλθω ἄλλοτε ὅταν τοῦτο θὰ εἶναι ὥριμον. Αὐτὰ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Διότι εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν Βουλὴν καὶ θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ προσεχῶς.

§39Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελον μίαν ἐξήγησιν, ἀπὸ τὸν Κύριον Ὑπουργόν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, κύριε Παπασταύρου.

§41Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Εἶμαι πολὺ εὐτυχής, διότι τὴν σθεναρὰν ὑποστήριξιν, ποὺ ὑπελόγιζον ἐκ μέρους τοῦ κυρίου Στεφανοπούλου διὰ τὰ θέματα αὐτά, τὴν βλέπω ἤδη ἐκδηλουμένην. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἀντελήφθην, ἐκεῖνα ποὺ εἶπεν. Ὅτι δηλαδὴ τὰ ἔξοδα, θὰ βαρύνουν τὸν Προϋπολογισμόν, Νομίζω, ὅτι εἰς τὴν τιμὴν τοῦ ρεύματος, ὑπεισέρχεται καὶ ὁ παράγων, ἀποσβέσεως, συντηρήσεως, κλπ. Ἰδού, διατὶ ἐπιβαρύνεται ἡ τιμὴ τοῦ ρεύματος.

§42Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λέξεις.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς δηλῶ, ὅτι ἐτερματίσθη ἡ συζήτησις, ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον.

§44Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κατέληξεν εἰς τὴν κρίσιν του περὶ τῆς ἀσυμφόρου οἰκονομικῆς ἐπεκτάσεως τοῦ ρεύματος, ἐπὶ τῇ βάσει ἐσφαλμένων ὑπολογισμῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει δηλαδὴ τῆς σημερινῆς καταναλώσεως, ἡ ὁποία εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτος. Ἡ ἐπέκτασις τοῦ ἠλεκτροφωτισμοῦ θὰ ἔχῃ καὶ ἄμεσον συνέπειαν τὴν αὔξησιν καὶ τὸν πολλαπλασιασμὸν τῆς καταναλώσεως, τόσον διὰ φωτισμόν, ὅσον κυρίως διὰ σκοποὺς βιοτεχνικοὺς καὶ βιομηχανικούς.

§45Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ). Ἄν μὲ ἐπροσέχατε, θὰ ἠκούατε, ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ αὐτοὶ ἐγένοντο βάσει τῆς προβλεπομένης μελλοντικῆς καταναλώσεως.

§46Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ πάλιν οἱ ὑπολογισμοί σας εἶναι βασικῶς ἐσφαλμένοι, ὄχι μόνον αὐτοὶ καθ’ ἑαυτοί, ἀλλὰ καὶ διότι τὸ οἰκονομικῶς ἀσύμφορον, ἢ μή, δὲν πρέπει νὰ κριθῇ μεμονωμένως, τοπικῶς ἐντοπιζόμενον, ἀλλὰ γενικῶς καὶ ἐν τῷ συνόλῳ του. Ἡ ὅλη ἐπιχείρησις πρέπει νὰ κριθῇ καὶ θὰ κριθῇ ὡς ἑνιαῖον σύνολον. Εἶναι ἀπαράδεκτος, αὐτοῦ τοῦ εἴδους ὁ τεμαχισμὸς, ὁ τοπικὸς καταμερισμὸς τὸν ὁποῖον κάμνει ὁ κ. Ὑπουργός. Διαφωνῶ δὲ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ριζικῶς καὶ πρὸς τὴν ἀντίληψίν του ὅτι μόνον ὁ παράγων τοῦ κέρδους θ’ ἀποτελέσῃ τὸ μοναδικὸν κριτήριον ἐν προκειμένῳ. Ὁ σκοπὸς τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ δὲν δύναται νὰ ἀγνοήσῃ καὶ τὴν κοινωνικὴν ἄποψιν.

§47Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ Δ.Ε.Η. ἐὰν δὲν ὑπάρξουν καθαρῶς οἰκονομικὰ κριτήρια τὰ ὁποῖα θὰ κατευθύνουν ὅλας τὰς ἀποφάσεις της. Ἀποκλείεται δηλαδὴ νὰ θεωρηθῇ ἡ Δ.Ε.Η. ὡς μία ἐπιχείρησις Κοινωνικῆς προνοίας. Εἶναι ἐπιχείρησις καὶ πρέπει νὰ εἶναι ἐντελῶς κερδοσκοπικὴ τιμίως κερδοσκοπική.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτερματίσθη ἡ συζήτησις. Ὁ χρόνος παρῆλθεν, ὁ προβλεπόμενος ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ.

§49Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Διαμαρτύρομαι ἐκ μέρους τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Παράγεται τὸ ρεῦμα δίπλα εἰς τὰ σπίτια μας καὶ εἰς τὰ κτήματά μας καὶ νὰ μὴ μᾶς δίδεται φῶς, διὰ νὰ φωτισθῶμεν. Εἶναι ἀπαράδεκτον. Διαμαρτύρομαι, κύριε Πρόεδρε.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ε. Πέτσος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν σχετικῶς μὲ τὴν ἀπόλυσιν ὑπαλλήλων τῶν ΣΕΚ.

§51Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι εἰλικρινῶς διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπερωτήσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν Ὑπουργόν, διότι δι’ ἀποφάσεώς του ἐνέκρινεν πρᾶξιν τῆς Γεν. Δ)νσεως Σιδηροδρόμων, περὶ ἀπολύσεως 45 ὑπαλλήλων τῶν ΣΕΚ, ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι μόλις 3 μῆνας πρὸ τῆς ἀπολύσεώς των εἶχον ἐπαναπροσληφθῇ βάσει τοῦ νόμου 1540. Συγκεκριμένως συνέβη τὸ ἑξῆς. Συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Θʹ. ψηφίσματος εἶχον ἀπολυθῆ 800 σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι. Ἐξ αὐτῶν, κατόπιν τοῦ νόμου 1540 καὶ τῆς παρατάσεως ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὰς ὑποθέσεις τοῦ νόμου αὐτοῦ, 96 σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι ἐπανῆλθον εἰς τὰς ὑπηρεσίας των. Ἡ ἐπαναπρόσληψις τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἐγένετο βάσει τῆς ρητῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 1540 ἡ ὁποία διάταξις λέγει τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει)...........». Αἰφνιδίως ὅμως, τρεῖς μῆνας μετὰ τὴν ἐπαναπρόσληψίν των, τὰ συμβούλια τοῦ νόμου 516, περὶ νομιμοφροσύνης, προέβησαν εἰς τὴν ἐκ νέου ἀπόλυσιν τῶν 45 ἐκ τῶν 96 αὐτῶν πτωχῶν ὑπαλλήλων. Καὶ ἐρωτᾶται, ἐφ’ ὅσον αἱ ἐπιτροπαὶ τοῦ 1540, διὰ νὰ ἀποφασίσουν τὴν ἐπαναπρόσληψιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, εἶχον ἐξετάσει τὰ στοιχεῖα τὰ ἀρχικά, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχε στηριχθῇ ἡ ἀρχική των ἀπόλυσις πῶς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ποίας διατάξεως ἐπανῆλθον τὰ συμβούλια τοῦ νόμου 516, περὶ νομιμοφροσύνης καὶ προέβησαν εἰς νέαν ἀπόλυσιν; Ἡ ἐπαναπρόσληψις αὐτὴ καὶ μόνον μαρτυρεῖ τὴν νομιμοφροσύνην τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἐπιμαρτυρεῖ ἐπὶ τούτοις καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς οὐδεμίαν ἔκνομον ἐνέργειαν εἶχον προέλθει οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα τοῦ τριμήνου, καθ’ ὃ ἀνέλαβον καὶ ὑπηρέτουν εἰς τοὺς ΣΕΚ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ τῇ βάσει ποίων στοιχείων τὰ συμβούλια προῆλθον εἰς μίαν τόσον, καταφόρως, ἄδικον ἀπόφασιν. Διότι, ἐπαναλαμβάνω οὔτε ἐκλήθησαν νὰ ἀπολογηθοῦν, οὔτε ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψει νέα κρίσιμα στοιχεῖα, ὁπότε καὶ μόνον σύμφωνα μὲ τὸν νόμον 516, ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπανέλθουν τὰ συμβούλια τοῦ 516, πῶς ἐπαναλαμβάνω προέβησαν εἰς μίαν τόσον ἄδικον πρᾶξιν εἰς βάρος τῶν οἰκογενειαρχῶν. Πρόκειται, κύριε Ὑπουργέ, περὶ ἀπολύσεως ἐντίμων καὶ λευκῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν φακέλλους τελείως καθαρούς. Νομίζω ὅτι τὸ παράπονον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένον. Ἄλλως τε οὔτε σκόπιμον οὔτε συμφέρον εἶναι νὰ ἐμφυσῶμεν πανηγυρικῶς τὴν δυσπιστίαν πρὸς τὸ ἐπίσημον Κράτος δι’ ἐνεργειῶν, τοὐλάχιστον, ἀμελετήτων καὶ ἀψυχολογήτων, ὡς ἡ προκειμένη ἐνέργεια τῆς Γενικῆς Δ)νσεως Σιδηροδρόμων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἐντύπωσιν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι καὶ τοῦτο, ὅτι εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς τοῦ 516, αἱ ὁποῖαι προῆλθον εἰς τὴν ἀπόλυσιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν μετεῖχον καὶ μέλη, τὰ ὁποῖα μετέσχον εἰς τὰ συμβούλια τοῦ νόμου 1540. Πρόκειται περὶ ἐνεργείας, ἡ ὁποία, προφανῶς καὶ ἄδικος καταφόρως εἶναι καὶ εἰς τὸν νόμον δὲν στηρίζεται καὶ κατὰ συνέπειαν παράνομος. Παρακαλῶ, τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ σχετικῶς.

§52Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Συγκ.). Ὁ ἐπερωτῶν κύριος συνάδελφος ἐμνημόνευσε τὸν Ν. 516. Ὁ Ν. 516 εἶναι γενικὸς καὶ προβλέπει τὴν κρίσιν τῆς νομιμοφροσύνης ὅλων τῶν ὑπαλλήλων. Οἱ ἀπολυθέντες μὲ τὸ ψήφισμα Θʹ. καὶ ἐπανελθόντες μὲ τὸν 1540, ὤφειλον, κατ’ ἀνάγκην, νὰ κριθοῦν καὶ ἀπὸ τὸ Συμβούλιον νομιμοφροσύνης τοῦ Ν. 516. Οὕτω καὶ ἐγένετο. Γνωρίζει, ἢ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ ἐπερωτῶν κ. συνάδελφος, ὅτι ἡ ἐξουσία τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶναι ἀνύπαρκτος. Διότι ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς νομιμοφροσύνης εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν Ὑπουργὸν καὶ διὰ τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῶν Σιδηροδρόμων. Τοῦτο καὶ ἔπραξαν. Οἱ ἀπολυθέντες, ἔχουν δικαίωμα προσφυγῆς εἰς τὸ δευτεροβάθμιον Συμβούλιον, δύνανται νὰ καταφύγουν ἐκεῖ καὶ νὰ δικαιωθοῦν. Ὅπως δὲ φαίνεται καὶ ἀπὸ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, αἱ πρῶται ἀπολύσεις ἔγιναν κατὰ τὸ 1952, βάσει τοῦ Ν. 516, ὁπότε, φυσικά, ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπεύθυνος. Ἀλλά, ὁπωσδήποτε, ὁ οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς δὲν θὰ εἶχεν ἄλλην ἐξουσίαν, πλὴν τοῦ νὰ κυρώσῃ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου νομιμοφροσύνης. Ἴσως, ἀπὸ τὴν παραβολὴν τοῦ Ν. 1540 καὶ 516, νὰ φαίνεται μία ἐλαφρὰ ἀντινομία, πῶς ἄνθρωποι κριθέντες ἐπαναδιοριστέοι ἐκρίθησαν πάλιν, ἐνῷ ἄλλα εἶναι τὰ κριτήρια τοῦ Ν. 516 καὶ ἄλλα τοῦ Ν. 1540. Ὅπως δήποτε, ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ εἶναι ἐκτὸς τῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ληφθῇ κάποιον νομοθετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιφέρῃ κάποιαν ἐναρμόνισιν αὐτῶν τῶν νομοθετημάτων, βέβαια, ἐγὼ δὲν θὰ εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχω ἀντίρρησιν.

§53Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Λυποῦμαι, κύριε Ὑπουργέ, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς, ὅτι αἱ ἀπολύσεις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν φέρουν τὴν ὑπογραφήν σας, διότι ἔγιναν κατὰ μῆνα Δεκέμβριον τοῦ 1952 αἱ 25 καὶ κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1953 αἱ ὑπόλοιποι 18. Κατὰ συνέπειαν θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ πιστεύω ὅτι μᾶλλον σᾶς ἔχει διαφύγει τὸ περιστατικὸν αὐτό. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εὐχέρειαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ διευθύνσεις, νὰ ἀπολύσουν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου 516, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρὸ δύο μηνῶν ἐγένετο ἔρευνα τῆς ἐθνικοφροσύνης τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, δὲν νομίζω ὅτι ἦτο δικαιολογημένη ἡ μετὰ δίμηνον μόλις εἰσαγωγὴ τῆς περιπτώσεως τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἰς τὰ Συμβούλια τοῦ νόμου 516, διότι τὸ θέμα ἦτο ἐὰν ἦσαν νομιμόφρονες ἢ οὔ, καὶ στοιχεῖα ἐκ τῶν ὁποίων νὰ ἀποδεικνύεται ἡ μὴ νομιμοφροσύνη τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν δὲν ὑπάρχουν. Ἀντιθέτως εἰς τοὺς φακέλλους καὶ τῶν 45 ὑπάρχουν δηλώσεις μετανοίας, ὑπάρχουν ἀποχαρακτηρισμοί, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ δικαιολογῆται τὸ παράπαν, ἡ ἀπόλυσίς των ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τοῦ νόμου 516.

§54Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Συγκ.). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σεβασθῶ τὸν νόμον.

§55Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι ὄντως οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα ἀλλὰ.....

§56Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Συγκ.). Τότε διατὶ ἐπερωτῶμαι;

§57Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἠμπορούσατε νὰ μὴ ὑπογράψητε ἁπλούστατα.

§58Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Συγκ.). Καὶ νὰ παραβῶ τὸν νόμον;

§59Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Δὲν τοποθετεῖται τὸ ζήτημα ἔτσι. Ἐὰν εἶχε τὴν ἁρμοδιότητα τὸ Συμβούλιον τῆς νομιμοφροσύνης νὰ ἐπιληφθῇ καὶ νὰ τοὺς κρίνῃ. Ἐκεῖ τοποθετεῖται τὸ ζήτημα.

§60Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Συγκ.). Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σέβωμαι τοὺς νόμους καὶ ὄχι νὰ τοὺς παραβιάζω. Ἄλλοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τοὺς παραβιάζουν. (Χειροκροτήματα).

§61Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐκρίθησαν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ νόμου 1540, δὲν νομίζω ὅτι ἠμποροῦσαν νὰ λειτουργήσουν τὰ Συμβούλια τοῦ νόμου 516.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπε-

ρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, πρέπει νὰ ἀναχωρήσω διὰ τὸ Ναύπλιον, ὅπου πρόκειται ἐντὸς ἑνὸς τετάρτου τῆς ὥρας νὰ γίνῃ ἡ τελευταία ἄσκησις τῶν συνδεδυασμένων γυμνασίων, παρακαλῶ ὅπως, κατὰ παρέκκλισιν τῆς ἀκολουθουμένης σειρᾶς, ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν ἀποδέχεται τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ προτιμηθοῦν τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης;

§65ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεων προσλήψεως Ἰταλῶν τεχνικῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Β.Π. «ΕΛΛΗ» καὶ ἐγγραφῆς πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀποζημιώσεων τούτων».

§67Α. ΒΟΥΛΟΔΗΜΟΣ. Ἤθελα νὰ παρατηρήσω, κ. Ὑπουργέ, δὲν ὑπάρχουν Ἕλληνες τεχνῖται νὰ προσληφθοῦν, διατί προσλαμβάνονται ξένοι;

§68Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Πρόκειται περὶ συμβάσεων, κ. συνάδελφε, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἤδη ἐκτελεσθῆ καὶ τῶν ὁποίων ζητεῖται ἁπλῶς ἡ ἐπικύρωσις.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεων προσλήψεως Ἰταλῶν τεχνιτῶν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Β Π. «ΕΛΛΗ» καὶ ἐγγραφῆς πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀποζημιώσεων τούτων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεων μεταγραφῆς Δωδεκανησίων».

§72ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας ὑποβολῆς αἰτήσεων μεταγραφῆς Δωδεκανησίων». Τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀδειῶν γάμου ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τοῦ στρατοῦ ξηρᾶς καὶ τῶν τούτοις ἀντιστοιχούντων τοῦ Ναυτικοῦ καὶ τῆς Ἀεροπορίας», ἀποσύρεται παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πρὸς πληρεστέραν μελέτην, ὡς ἐδήλωσεν. Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1502)50 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν Δημ. ὑπαλλήλων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν» καὶ τοῦ Ν. Διατάγματος 2190)52 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Τ.Α.Σ.Σ. διατάξεων».

§74Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀπερρίφθη κατὰ πλειοψηφίαν ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν πλὴν ὅμως παρίσταται ἀνάγκη νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν παρὰ τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Στρατιᾶς πρέπει νὰ τυγχάνῃ τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως οἵας καὶ ὁ Ἀντιστράτηγος Γενικὸς Ἐπιθεωρητὴς τοῦ στρατοῦ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1502)50 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν» καὶ τοῦ Ν. Διατάγματος 2190)52 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Τ.Α.Α.Σ. διατάξεων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀνταλλαγῆς οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου πρὸς ἕτερον τοιοῦτον τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων καὶ παραχωρήσεως αὐτοῦ διὰ τὴν ἀνέγερσιν Μεγάρου τῆς Ἀμερικανικῆς Πρεσβείας».

§78ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀνταλλαγῆς οἰκοπέδου τοῦ Δημοσίου πρὸς ἕτερον τοιοῦτον τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου Πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ παραχωρήσεως αὐτοῦ διὰ τὴν ἀνέγερσιν Μεγάρου τῆς Ἀμερικανικῆς Πρεσβείας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς δυνάμει τοῦ Νόμου 4100 τοῦ 1929 ἀπονεμηθείσης συντάξεως».

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς δυνάμει τοῦ νόμου 4100 τοῦ 1929 ἀπονεμηθείσης συντάξεως». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τοῦ ναυπηγουμένου βάσει τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως φορτηγοῦ πλοίου τακτικῶν γραμμῶν».

§82Λ. ΛΑΜΠΡΙΑΝΙΔΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτ.). Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν σοβαραὶ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Ἐκ τῶν τροπολογιῶν αὐτῶν, τινὰς μὲν ἀποδέχομαι, ἄλλας δὲ εἶναι ἐντελῶς ἀδύνατον νὰ τὰς ἀποδεχθῶ, δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐκτός, ἀφοῦ, δηλώσω ποίας τροπολογίας εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ, γίνῃ κατόπιν δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ἄρθρον 5 δέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐδάφιον 1. Δέχομαι, ἐπίσης τὴν διαγραφὴν ὁλοκλήρου τοῦ βʹ ἐδαφίου, τῆς δευτέρας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 5 ὡς καὶ τὴν διαγραφὴν ὁλοκλήρου τοῦ ἄρθρου 8. Δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ δεχθῶ τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 7. Τοῦτο, παρακαλῶ, νὰ παραμείνῃ ὡς ἔχει. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 7, ἐδάφιον 2, ἀλλὰ ἐπιμένω, ὅπως παραμείνῃ ἡ δευτέρα παράγραφος, διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ὑπολοίπων δόσεων, εἰς δραχμάς, ἀντὶ λιρῶν μὲ τὴν δήλωσιν, ὅτι ἐξυπακούεται, ἐπὶ τῇ ἑκάστοτε ἰσοτιμίᾳ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Κατὰ τὰ ἄλλα εἴμεθα σύμφωνοι.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη, ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτέν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τοῦ ναυπηγομένου βάσει τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως φορτηγοῦ πλοίου τακτικῶν γραμμῶν» ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α.Ν 1854 τοῦ 1951 «περὶ ἀπονομῆς τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων».

§86ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α.Ν. 1854 τοῦ 1951 «περὶ ἀπονομῆς τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τῶν ναυπηγουμένων βάσει τοῦ προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως ἐπιβατηγῶν πλοίων Μεσογειακῶν γραμμῶν».

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τῶν ναυπηγουμένων βάσει τοῦ προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως ἐπιβατηγῶν πλοίων Μεσογειακῶν γραμμῶν». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ΦΜ] 1875 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος κλπ.».

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου ΦΜ]1875 ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1235]51 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου».

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1235]51 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκον. ἔτη 1950–51 καὶ 1951–52 δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου».

§94ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκον. ἔτη 1950–51 καὶ 1951–52 δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ Ὀρφανοτροφείου καὶ Γηροκομείου Ἀγρινίου, εἰς τὴν Χριστιανικὴν Ἕνωσιν Ὀρθοδόξων Ἀγρινίου».

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς τοῦ Ὀρφανοτροφείου καὶ Γηροκομείου Ἀγρινίου εἰς τὴν Χριστιανικὴν Ἕνωσιν Ὀρθοδόξων Ἀγρινίου». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν Ἀνασυγκρότησιν». Ἄρθρον 1ον.

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν. Ἄρθρον 2ον. Ὁ κ. Δ. Χατζόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§100Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀξιέπαινος διὰ τὸ ληφθὲν μέτρον, διότι, ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ Προϋπολισμοῦ εἶναι ἡ βάσις τῆς σταθερότητος τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας. Ἑπομένως, οὐδαμόθεν, οὐδεμία ἀντίρρησις πρέπει νὰ ὑπάρξῃ, διὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἐκπροσωπῶν παραγωγικὰς τάξεις δηλῶ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὰς παραγωγικὰς τάξεις, βιομηχανικὰς καὶ ἐμπορικὰς νὰ ὑπάρξῃ ἀπροθυμία, διὰ νὰ ἐνισχύσουν τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν Κυβερνήσεως καὶ ἐν γένει τοῦ Κράτους. Θεωρῶ ὅμως ὑποχρέωσιν νὰ σημειώσω, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 2 δὲν ἐλήφθη πρόνοια, διὰ τὰς βιομηχανίας, αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν. Καί, ναὶ μεν, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσεν εἰς τὴν προπαρελθοῦσαν συνεδρίασιν, ὅτι θὰ τὰς λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ἀλλ’ εἰς τὸ νομοσχέδιον, ὅπως τίθεται, δὲν βλέπω αὐτὴν τὴν καλὴν μεταχείρισιν, διὰ τὰς καταστραφείσας βιομηχανίας. Συγκεκριμένως, εἰς τὰς βιομηχανίας τῆς Βορείου Ἑλλάδος, συνέβη τὸ ἑξῆς ὀλέθριον, ἂς τὸ ὀνομάσωμεν, οἰκονομικὸν συμβάν. Ἐβομβαρδίσθησαν αὗται πρῶτον ἀπὸ τοὺς Ἰταλούς, κατόπιν ἀπὸ τοὺς Συμμάχους Ἄγγλους διὰ νὰ ἐκδιώξουν τοὺς Γερμανούς, καὶ τελευταίως, ἦλθεν ἡ χαριστικὴ βολὴ ἀπὸ τοὺς ἐλασίτας ἐπιδρομεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐλεηλάτησαν, ἐνέπρησαν καὶ διήρπασαν πᾶσαν κινητὴν περιουσίαν, ὥστε δὲν ἀπέμεινε πλέον ἴχνος ρευστοῦ κεφαλαίου πρὸς ἀνασυγκρότησιν καὶ ἀνάπτυξιν, περαιτέρω, τῆς βιομηχανικῆς λειτουργίας. Αὐτὰ εἶναι τόσον γνωστά, ὥστε δὲν χρειάζεται περαιτέρω ἀνάπτυξις. Ἑπομένως, θὰ ἤθελα νὰ ἀναφέρω εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, πῶς θὰ εἰσπράξῃ ἐντὸς τριμήνου, τόσα ἑκατομμύρια εἰσφορῶν ἀπὸ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν καὶ δὲν ἔχουν πλέον, ρευστὰ κεφάλαια. Εἶνε ἀληθὲς ὅτι τινὲς ἔλαβον δάνειον, ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ, διὰ νὰ κτίσουν τὰ ἐργοστάσια, ἀλλ’ ὅπως γνωρίζετε, τὰ δάνεια ἐλήφθησαν τὸ 1950, καὶ διὰ νὰ παραγγελθοῦν τὰ μηχανήματα, καὶ νὰ φθάσουν καὶ νὰ τεθοῦν εἰς λειτουργίαν, ἐπέρασαν 2 καὶ 3 χρόνια. Ἑπομένως, καὶ σήμερον ἀκόμη δὲν λειτουργοῦν κανονικῶς καὶ δὲν ἔχουν ἀπόδοσιν, ἄρα δὲν ἔχουν εὐχέρειαν χρηματικήν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργόν, εἶναι νὰ μὴ θελήσῃ νὰ τοὺς καταστρέψῃ καὶ νὰ τοὺς γονατίσῃ κυριολεκτικῶς. Πρόκειται, ὅσον οὔπω, ἡ Κυβέρνησις νὰ εὐρύνῃ, ὅπως ἐπηγγέλθη, τὴν πιστωτικὴν πολιτικήν. Ἀκόμη, ὅμως, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι μένει καὶ σήμερον, ἡ στενότης τῶν πιστώσεων καί, διὰ νὰ μὴ χαρακτηρίσω ἄλλως, ἀκολουθεῖται τὸ πρόγραμμα τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Δηλαδή, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, τὴν στενότητα τοῦ ἀντιπληθωρισμοῦ τὴν ὁποίαν ἐθέσπισεν καὶ ἐφήρμοσεν ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, τὴν ἐξακολουθεῖτε καὶ ἴσως νὰ ὑπάρχουν λόγοι, δὲν γνωρίζω ποῖοι, ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι εἶναι δυνατὸν αἱ βιομηχανίαι, σήμερον, νὰ λειτουργήσουν ἄνευ πιστώσεων; Κύριοι συνάδελφοι, πῶς εἶναι δυνατόν, μία βιομηχανία, νὰ λειτουργήσῃ ἄνευ πιστώσεως; Γνωρίζετε πάντως τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῶν συναλλαγῶν ἐν Ἑλλάδι. Πρέπει νὰ τὸ ἁπλοποιήσωμεν. Ὁ χωρικὸς εἶχε πίστωσιν ἀπὸ τὸν μπακάλη τοῦ χωριοῦ του, ὁ μπακάλης εἶχε πίστωσιν ἀπὸ τὸν ἔμπορον, ὁ ἔμπορος ἀπὸ τὸν χονδρέμπορον καὶ τὸν βιομήχανον καὶ ὁ βιομήχανος ἀπὸ τὰς Τραπέζας. Σήμερον, ἡ εὐχέρεια αὐτὴ δὲν ὑπάρχει καί, ἑπομένως, ἐπέσαμεν εἰς μίαν ὄχι κατανάλωσιν, ἀλλὰ πλήρη ἀζητησίαν τῶν ἐμπορευμάτων. Δὲν ἀγοράζει ὁ χωρικός, διότι δὲν διαθέτει ὁ μπακάλης πίστωσιν, διὰ νὰ πληρωθῇ εἰς τὸ τέλος τῆς ἐσοδείας. Ἐάν, λοιπόν, δὲν δυθοῦν πιστώσεις εἰς τὴν βιομηχανίαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσουν αἱ συναλλαγαί. Καὶ γεννᾶται τὸ πρόβλημα, διατί δὲν δίδονται πιστώσεις; Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξετε, εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, καί, ἂς μᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν δίδονται πιστώσεις, διότι δὲν πρέπει νὰ περάσουν τὸ ὅριον τῶν 2 τρισεκατομ. τοῦ κυκλοφοροῦντος νομίσματος. Κύριοι συνάδελφοι, προπολεμικῶς εἴχαμε 20 δισεκατομ. κυκλοφοροῦντος χαρτονομίσματος.

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ἀλήθεια δὲν εἶναι ἀπαραίτητον νὰ λέγεται μόνον ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§102Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ποσὸν τῶν 20 δισεκατομ. προπολεμικῶν, ἐὰν τὸ πολλαπλασιάσετε ὄχι μὲ 400 ἀλλὰ μὲ 300, πρέπει νὰ ἔχωμε σήμερον κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα 6–8 τρισεκατομμυρίων. Ἀντ’ αὐτῶν ἔχομεν μόνον δύο καὶ οἱ οἰκονομολόγοι λέγουν, ὅτι πέραν αὐτῶν ὑπάρχει ὁ πληθωρισμός! Κατὰ τὴν γνώμην μου ὅμως αὐτὸ δὲν εἶναι λογικόν. Τὸ κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσῃ τουλάχιστον τὰ 3 τρισεκατομμύρια, τὸ ἐπὶ πλέον δὲ ἓν τρισεκατομμύριον νὰ δοθῇ εἰς τὴν παραγωγήν, τὴν γεωργικὴν καὶ βιομηχανικήν. Τὸ χαρτονόμισμα, ἄλλωστε, αὐτὸ δὲν θὰ εἶναι ἀκάλυπτον, διότι θὰ ἔχῃ ἀντίκρυσμα βιομηχανικὰ ἀγαθά. Θὰ ἔχῃ ὡς ἀντίκρυσμα ἐπὶ πλέον, τὰς πρώτας ὕλας, τὰς ἐγκαταστάσεις, τὰ ἀκίνητα τῆς βιομηχανίας, τὰ ὁποῖα ὄχι μόνον τὸ καλύπτουν, ἀλλὰ θὰ τὸ ὑπερκαλύπτουν. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδοθοῦν καὶ ὁμολογίαι μὲ ὑπεγγύησιν τὰς ἐγκαταστάσεις, τὰς ὁποίας νὰ τοποθετοῦν αἱ Τράπεζαι, ὁπότε θὰ ἔχουν ὄχι μόνον τόκον, ἀλλὰ καὶ χρεωλύσια. Ἀλλὰ πρακτικώτερον νὰ ἐκδοθῇ χαρτονόμισμα, ὅπως ἔγινε καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν. Φρονῶ, ὅτι καὶ τὰ Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰσπράξεις ἐτησίως πέραν τοῦ τρισεκατομμυρίου δραχμῶν, ἠμποροῦσαν νὰ ἐπενδύσουν τὰ κεφάλαιά των εἰς τοιούτους παραγωγικοὺς σκοπούς, ὥστε νὰ κυκλοφορῇ τὸ κεφάλαιον αὐτὸ καὶ οἱ Ὀργανισμοὶ νὰ ξαναπαίρνουν νέα δάνεια, ἀντὶ νὰ ἔχωμεν τὰ γνωστὰ περιοριστικὰ μέτρα. Ὑπάρχει, λοιπόν, τρόπος δημιουργίας κεφαλαίου εἰδικοῦ. Εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου δὲν ὑπάρχει βιομηχανία, ποὺ νὰ στηρίζεται εἰς πιστώσεις τριῶν μηνῶν καὶ μὲ τόκον 20–30%. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σταθῇ μία βιομηχανία μὲ τοιοῦτον ὑπέρογκον τόκον; Τὰ τρίμηνα γραμμάτια, τὰ ἐμπορικά, εἶναι μία διευκόλυνσις τῶν ἐμπόρων μέχρις ὅτου ἐκποιήσουν τὸ ἐμπόρευμα καὶ νὰ εἰσπράξουν τὴν ἀξίαν. Ἡ βιομηχανία ὅμως, μέχρις ὅτου ἐπεξεργασθῇ τὰς πρώτας ὕλας καὶ πωλήσῃ τὸ προϊόν της, θέλει ἓξ μῆνας τοὐλάχιστον. Ἀναφέρω, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἀνωτέρω διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς βιομηχανίας νὰ σταθῇ, ἄνευ εἰδικοῦ κεφαλαίου διὰ παραγωγικοὺς σκοπούς. Ἄν γίνῃ αὐτό, αἱ ὑπάρχουσαι βιομηχανίαι θὰ ἀνασυγκροτηθοῦν καὶ θὰ ἀναπτυχθοῦν, θὰ φθάσωμεν δὲ καὶ εἰς ἐξαγωγὰς ἑλληνικῶν προϊόντων. Ἄλλως τὸ δεύτερον σκέλος τῆς Ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας, μετὰ τὴν γεωργίαν, ἡ βιομηχανικὴ παραγωγή, καταρρέει καὶ ἑπομένως καὶ αἱ προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὰς βιομηχανίας, θὰ ναυαγήσουν. Φοβοῦμαι, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἀπὸ τὰς βιομηχανίας, ποὺ κατεστράφησαν δὲν θὰ εἰσπράξῃ ὁ κ. Ὑπουργός, οὔτε τὸν πρῶτον μῆνα, οὔτε τὸν δεύτερον, οὔτε μετὰ ἓν ἔτος. Δι’ αὐτὸ προτείνομεν μὲ ἄλλους συναδέλφους νὰ ἐξαιρεθοῦν αἱ βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι ἀποδεδειγμένως ἔχουν καταστραφεῖ καὶ ἀργότερα μόλις ἀρχίσουν νὰ λειτουργοῦν, νὰ ἐπιβληθῇ καὶ εἰς αὐτὰς ἡ ἔκτακτος εἰσφορά. Ἐὰν ἤθελεν ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ τεθῇ μία διάταξις εἰς τὸν νόμον, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ, ὅτι ἀπαλλάσσονται οἱ παθόντες, οἱ καταστραφέντες, οἱ πληγέντες, ἀλλὰ νὰ γίνῃ καὶ μία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐλέγξῃ τὸν βαθμὸν τῆς καταστροφῆς καὶ μετὰ ἕξ μῆνας, ὅταν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ λειτουργήσουν κανονικά, νὰ καταβάλουν τὰ ὀφειλόμενα. Δὲν λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξαιρεθοῦν εἰς τὸ διηνεκές, ἀλλὰ νὰ ἀνασταλῇ δι’ αὐτοὺς τουλάχιστον δι’ ἓν ἑξάμηνον, νὰ γίνῃ παρὰ μιᾶς Ἐπιτροπῆς, αὐστηρὰ ἐξέτασις τοῦ παθητικοῦ ἑνὸς ἑκάστου. Διότι, ὅταν εἶναι παθητικὸς ὁ ἰσολογισμός, τί θὰ εἰσπράξετε; Καὶ μετὰ ἕξ μῆνας, ὅταν ἐξακριβωθῇ διὰ κάθε βιομηχανίαν, ποία εἶναι ἡ κατάστασίς της, τότε νὰ κληθοῦν καὶ αὐταὶ νὰ πληρώσουν ἀναλόγως τῆς εὐεξίας ποὺ ἀπέκτησαν.

§103Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, εἶπον καὶ εἰς ἀπάντησιν σχετικῆς ἐρωτήσεως ποὺ εἴχαμε ἀπόψε, τῆς ὑπ’ ἀριθ. 8, ὅτι πολλοὶ εἶναι οἱ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ζημίαν, χωρὶς νὰ ἀποζημιωθοῦν, ἐνῷ ὅπως ἠξεύρετε, εἰδικῶς ὅσον ἀφορᾷ βιομηχανίας τινάς, αὐταὶ εἶχον τὴν τύχην νὰ βοηθηθοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος διὰ δανεισμοῦ καὶ νὰ ἀποκαταστήσουν τὰ ἐργοστάσιά των. Βεβαίως αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι τοὺς ἐβοήθησαν, καλῶς ἔπραξαν, διότι ἔπρεπε νὰ προστατευθῇ καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ἐργασία, ἀλλ’ ἤδη αὐτοὶ εὑρίσκονται πράγματι εἰς θέσιν προνομιακήν, ἔναντι πάρα πολλῶν ἄλλων Ἑλλήνων. Δὲν νομίζω, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ βοήθεια πρὸς αὐτοὺς πρέπει νὰ προχωρήσῃ καὶ περαιτέρω. Ἐδῶ δὲν πρόκειται περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος, ἀλλὰ περὶ εἰσφορᾶς, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ μετάσχουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἀναλόγως τοῦ οἰκονομικοῦ των ἀναστήματος καί, εἰδικώτερον, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔτυχον βοηθείας πιστωτικῆς κάπως ὑπερτέρας τῆς συνήθους. Δὲν νομίζω, ὅτι πρόκειται νὰ γίνῃ ἓν προκειμένῳ ζημία. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ μὴ ἐπιμείνετε, κ. συνάδελφε.

§104Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν δὲν ἠμποροῦν, κ. Ὑπουργέ, νὰ πληρώσουν, τί θὰ γίνῃ;

§105Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ γίνῃ κάτι ἁπλοῦν: Θὰ τοὺς χρεώσουν αἱ Τράπεζαι καὶ θὰ ἴδωμεν τότε τί θὰ κάμωμεν. Ὑπάρχουν πάρα πολλοὶ φορολογούμενοι, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ πληρώσουν ποσὰ ποὺ δὲν ἔχουν. Τί κάμνουν αὐτοί; Δὲν νομίζω ὅτι οἱ ἐπιχειρηματίαι περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλοῦμεν τώρα, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρεθοῦν εἰς ἀδυναμίαν μεγαλυτέραν, ἀπὸ δεκάδας χιλιάδας φορολογουμένων, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ πληρώσουν φόρους ὅπως ξεύρετε διὰ τὸ 1946, τὸ 1947, τὸ 1948, τὸ 1949 καὶ τὸ 1950.

§106Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἂν χρεωθῇ εἰς τὴν Τράπεζαν, μετὰ τόσον χρόνον, θὰ εἶναι ἀπαιτητὴ αὐτὴ ἡ ὀφειλή; Μετὰ τρεῖς μῆνας; Ἢ θὰ δώσετε ὁδηγίας εἰς τὰς Τραπέζας αἱ ὀφειλαὶ αὐταὶ νὰ ἐξοφληθοῦν μετὰ ἑξάμηνον;

§107Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, καὶ ἡ ἀνησυχία σας αὐτὴ δὲν εἶναι βάσιμος. Ἡ Τράπεζα, ὅταν ἔχῃ ἕνα πελάτην, δὲν τὸν βγάζει στὸ σφυρί, ὅπως ἀφήνετε νὰ ἐννοηθῇ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Τὸν παρακολουθεῖ καί, ἂν εἶναι καλῆς πίστεως, θὰ τὸν περιμένῃ. Ἂν ὄχι, ἂν διαθέτῃ, ὅπως συμβαίνει πολλάκις, κολοσσιαῖα ποσὰ διὰ τὴν δημιουργίαν νέων ἐπιχειρήσεων, τότε θὰ τὸν πιέσῃ καὶ πρέπει νὰ τὸν πιέσῃ.

§108Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν χρεωστῇ καὶ πάλιν ἡ Τράπεζα θὰ σᾶς πληρώσῃ;

§109Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὴ εἶναι ἄλλη ὑπόθεσις ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐνδιαφερομένους, σᾶς εἶπα καὶ πάλιν, ὅτι οὐδενὸς πρόκειται νὰ βάλῃ εἰς πλειστηριασμὸν τὰ ἐργοστάσια, διότι ἂν ἐπρόκειτο νὰ τὰ βάλω, θὰ τὰ εἶχα βάλλει ἤδη, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἔχουν παγωμένας πιστώσεις πολλῶν δισεκατομμυρίων δραχμῶν καὶ ἕως τώρα δὲν ἐλήφθη κανὲν μέτρον ἐκπλειστηριασμοῦ. Δὲν πρόκειται τώρα, διὰ τὸ ποσὸν τῶν 50–110 ἑκατομμυρίων, νὰ ἐκπλειστηριασθοῦν ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι μέχρι σήμερον δὲν ἐξεπλειστηριάσθησαν διὰ πολὺ μεγαλύτερα ποσά. Εἶναι πολὺ δύσκολον πρᾶγμα νὰ ζητῇ κανεὶς χρήματα καὶ πολὺ δυσχερέστερον νὰ τὰ καταβάλῃ. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ καταφεύγωμεν διαρκῶς εἰς τοὺς μὴ ἔχοντας, θὰ στενοχωρηθοῦν ὅλοι. Εἶναι ὑποχρέωσίς μας νὰ σφίξωμεν τὰς καρδίας μας καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν φορολογίαν.

§110Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶχα καθῆκον νὰ ἀναγγείλω, ὅτι δὲν ὑπάρχει τρόπος εἰσπράξεως. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ τῶν Τραπεζῶν, νομίζω, ὅτι αἱ βιομηχανικαὶ αὐταὶ ἐπιχειρήσεις θὰ καταρρεύσουν, διότι θὰ αὐξάνουν οἱ τόκοι, θὰ αὐξάνουν τὰ δάνεια καὶ δὲν θὰ ἔχουν ποῦ τὴν κεφαλὴν κλῖναι. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν πρότασίν μου.

§111Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀντιλαμβάνομαι, κ. Πρόεδρε, τὴν δυσχέρειαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν ἀνάγκην ποὺ τοῦ ὑπαγορεύουν τὰ μέτρα, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι αἱ βιομηχανίαι, ἀλλὰ εἰδικώτερον αἱ ἰδικαί μας τρεῖς φορὰς κατεστράφησαν τελείως, τὰ ἐργοστάσια ἐβομβαρδίσθησαν καὶ ἡ Νάουσα εἰδικώτερον ὑπέστη τόσας ζημίας εἰς ἐγκαταστάσεις καὶ κτίρια. Δὲν νομίζω, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πρέπει νὰ μὴ πληρώσουν, ἀλλὰ πρέπει νὰ δοθῇ χρόνος ἀρκετὸς διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν φορολογίαν αὐτὴν καὶ νομίζω, ὅτι τὸν χρόνον αὐτὸν πρέπει νὰ τὸν παράσχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§112Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς γνωστόν, κατὰ τὸ ἔτος 1949, αἱ ὀρδαὶ τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος μαζὶ μὲ 1500 βλήματα κατέστρεψαν ὁλοσχερῶς σχεδὸν τὰς βιομηχανίας καὶ τὰς ἄλλας βιοτεχνικὰς καὶ ἐμποροβιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις τῆς πόλεως Ναούσης. Ὡς πληρεξούσιος αὐτῆς, εἶχον ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ τονίσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι αἱ βιομηχανικαὶ αὐταὶ ἐπιχειρήσεις δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀνασυγκροτηθοῦν ἂν τὸ Κράτος κατὰ τὸ 1950 δὲν ἐπέβαλλεν εἰς τοὺς ἐπιχειρηματίας αὐτοὺς νὰ ξανακτίσουν τὰ ἐργοστάσιά των. Διότι, ὅπως εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσι, εἶναι πολὺ καλλίτερον εἰς τοὺς βιομηχάνους νὰ ἀσκοῦν τὴν βιομηχανίαν των εἰς τὴν πρωτεύουσαν, παρὰ εἰς τὴν μικρὰν καὶ κατεστραμμένην ἐπαρχίαν τῆς Ναούσης. Ἐν τούτοις, λόγοι ἐθνικοὶ καὶ κοινωνικοὶ ἐπέβαλον εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ παρακαλέσῃ τοὺς βιομηχάνους αὐτοὺς ὅπως θελήσουν νὰ κτίσουν τὰ ἐργοστάσιά των. Οὕτω, μὲ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπὸ 30–70% ἐκ τοῦ κεφαλαίου τῆς βοηθείας, αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ ἀνασυνεκρότησαν καὶ ἀνῳκοδόμησαν τὰ κατεστραμμένα καὶ πυρποληθέντα ἐργοστάσιά των. Εἶναι φυσικόν, ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ διὰ τῆς καταστροφῆς αὐτῶν, ὑπέστησαν ἕνα φοβερὸν οἰκονομικὸν κλονισμόν. Κατόπιν τούτου, βεβαίως, δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν ἔκτακτον αὐτὴν εἰσφοράν, διότι δὲν εὑρίσκονται ἁπλούστατα εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, διότι αὐτοὶ ἦτο φυσικὸν νὰ καθυστερηθοῦν εἰς τὴν ἐργασίαν των καὶ ἐπὶ πλέον ἦτο φυσικὸν μὲ τὰ χρήματα αὐτὰ νὰ κτίσουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔκαψαν οἱ συμμορῖται. Δι’ αὐτὸ ὑποβάλλομεν τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 παράγραφος 1: «συμμοριόπληκτοι βιομηχανικαὶ ἐπιχειρήσεις τῶν ὁποίων κατεστράφησαν ἐν μέρει ἢ ἐν ὅλῳ τὰ ἐργοστάσιά των καὶ αἱ ἐγκαταστάσεις των, ἀπαλλάσσονται τῆς ἐκτάκτου εἰσφορᾶς τῆς ὑπὸ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου προβλεπομένης». Ἐλπίζω, καὶ πιστεύω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ προχθὲς μᾶς εἶπε κατ’ ἰδίαν, ὅτι θεωρεῖ κάπως δικαιολογημένην τὴν περίπτωσιν αὐτήν, θὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἡ ὁποία θὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὸ δίκαιον ἀλλὰ πρὸ πάντων θὰ δώσῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ κρατηθοῦν αἱ βιομηχανικαὶ ἐπιχειρήσεις τῆς μαρτυρικῆς Ναούσης.

§113Κ. ΧΑΤΖΗΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον, διότι εἶδα μὲ τὰ μάτια μου τὰς τραγικὰς ἐκείνας ἡμέρας τοῦ Ἰανουαρίου 1949 ὁπότε διέρρεεν ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς καταστραφείσης πόλεως Ναούσης πρὸς τὴν Θεσσαλονίκην.

§114Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ Λαναρᾶς νὰ πληρώσῃ;

§115Κ. ΧΑΤΖΗΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ ποὺ λέγετε, δὲν εἶναι μόνον ὁ Λαναρᾶς.

§116Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ γίνεται τέτοιος θόρυβος. Ἡ ἀρχικὴ τροπολογία ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐν προκειμένῳ καὶ δὲν ἀφορᾷ οὔτε Λαναρᾶν, οὔτε ἄλλους τινάς. Βουλευτὴς ἐκ Κρήτης τὴν ὑπέβαλεν, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἐγὼ δὲν τὴν παραδέχομαι αὐτήν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐξ ἴσου δικαιολογημένη. Ὑπεστήριξεν ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶχον καταστραφῆ εἰς τὴν Κρήτην καὶ εἶχον ἐν τῷ μεταξὺ ἀνοικοδομηθῆ. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ κανεὶς τὴν Α ἢ τὴν Β ἄποψιν, χωρὶς νὰ νομίζῃ, ὅτι ἐκπροσωπεῖ ἐδῶ συμφέροντα τοῦ Α ἢ τοῦ Β.

§117Κ. ΧΑΤΖΗΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταί, ἐξηναγκάσθησαν ὑπὸ τῆς τότε Κυβερνήσεως νὰ κρατήσουν τὰς ἐπιχειρήσεις των ἐν Ναούσῃ, τότε ποὺ διέρρεεν ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς πρὸς τὴν Θεσ)νίκην καὶ τὰς Ἀθήνας. Καὶ τότε οἱ βιομήχανοι ὑπείκοντες εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἠναγκάσθησαν νὰ κρατήσουν τὰς ἐπιχειρήσεις των, ἐν συγκρίσει μὲ τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις τῆς Θεσ)νίκης καὶ τῶν ἄλλων βιομηχανικῶν κέντρων τῆς χώρας. Παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία τοῦ κ. συναδέλφου.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 2 ὑπάρχει ἄλλη τροπολογία τῶν κ. κ. Πέτσου, Βουλοδήμου καὶ Ζορμπᾶ, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἀκολούθως... (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν).

§119Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, προχθὲς κατὰ τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἀντετάχθην, μάλιστα, μετὰ κάποιας σφοδρότητος εἰς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν προέτεινεν ὁ ἀξιότιμος κ. Μητσοτάκης, καίτοι κατ’ ἀρχὴν ἐπολέμησε τὸ νομοσχέδιον καθ’ ὁλοκληρίαν, εἰς τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἦγεν εἰς τὸ πόρισμα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαιρεθοῦν ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι οὕτως ἢ ἄλλως, ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, κατεστράφησαν καὶ ἔτυχον δαπανῶν ἀνασυγκροτήσεως. Ἀντετάχθην καὶ εἶπον, ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τύχουν αὐτῆς τῆς μεταχειρίσεως, διότι ἀποκατεστάθησαν, ἀνασυνεκροτήθησαν καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπιδιώκουν κέρδος, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τύχουν τῆς αὐτῆς μεταχειρίσεως, διότι ὁ νόμος προβλέπει μόνον τὴν περίπτωσιν νομικῶν προσώπων δημοσίου δικαίου ἢ συνεταιρισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τοιαῦτα δάνεια ἀνασυγκροτήσεως καὶ δὲν ἀσκοῦν κερδοσκοπικὴν ἐπιχείρησιν. Παρὰ ταῦτα ὅμως, κ. Ὑπουργέ, δὲν εἶχον ἐν νῷ νὰ περιλάβητε εἰς τὴν ἄρνησίν μου αὐτὴν καὶ τὰς βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις Β. Ἑλλάδος καὶ δὴ τὰς βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις Ναούσης. Συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν διετύπωσαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Διατί; Πρῶτον, διότι εἶναι σήμερον πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἡ ὕπαιθρος ἀποκτήσῃ βιομηχανίαν. Τιμᾷ τὴν Β. Ἑλλάδα τὸ γεγονός, ὅτι αἱ βιομηχανίαι τῆς Ναούσης εὑρίσκοντο πρὸ τῆς καταστροφῆς των εἰς μίαν τοιαύτην ἀκμήν, ὥστε καὶ ἐργασίαν ἐξησφάλιζον καὶ ἰσοφάριζον ἐν μέρει τὴν Β. Ἑλλάδα πρὸς τὴν λοιπὴν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν βιομηχανικὴν ἀπασχόλησιν. Δηλαδὴ ἐν ᾧ κατ’ ἐξοχὴν ἡ Β. Ἑλλὰς θεωρεῖται γεωργικὴ περιοχή, λόγῳ τῆς ὑπάρξεως τῶν μεγάλων βιομηχανιῶν τῆς Ναούσης προσδίδεται εἰς ταύτην καὶ ἡ μορφὴ βιομηχανικῆς περιοχῆς. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς παρεκλήθησαν οἱ βιομήχανοι Ναούσης μετὰ τὴν καταστροφὴν νὰ ἀνασυγκροτήσουν τὰς ἐν λόγῳ βιομηχανίας καὶ προσεδίδετο οὕτω μία μορφὴ ἐκβιομηχανοποιήσεως ὑπὸ τὴν ἔποψιν τὴν ὁποίαν τὴν διετύπωσε καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος εἰς τὰ 4ετῆ προγράμματα. Δεύτερον διότι κατεστράφησαν ὑποστάσα ὁλοκληρωτικὴν ζημίαν καὶ συνεπείᾳ τῆς καταστροφῆς αὐτῆς ὑπάρχει τοιαύτη ἀνεργία, ὥστε νὰ μὴ δύνανται τὰ Γραφεῖα εὑρέσεως ἐργασίας μέχρι στιγμῆς νὰ συγκεντρώσουν στατιστικὰ στοιχεῖα. Ποία λοιπὸν θὰ εἶναι ἡ θέσις τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν, ὅταν ὑποβληθοῦν καὶ εἰς τὴν εἰσφορὰν αὐτήν; Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι, θὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξαιρετικῶς διὰ τὰ ἐργοστάσια τῆς Ναούσης τὴν ἀπόλυτον αὐτῶν ἀπαλλαγήν. Ἄν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ δεχθῇ νὰ τύχουν οἵας μεταχειρίσεως ἔτυχον καὶ αἱ ἐπιχειρήσεις αἱ ἀσκοῦσαι τὴν ἐμπορίαν γεωργικῶν προϊόντων. Θὰ ἦτο ἀντινομία, ἀφοῦ τὸ Κράτος ηὐνόησε τὰς ἀσκούσας τὴν ἐμπορίαν γεωργικῶν προϊόντων ἐπιχειρήσεις, νὰ μὴ παράσχῃ, τοὐλάχιστον, ἴσην μεταχείρισιν καὶ εἰς τὰς βιομηχανικὰς ἐπιχειρήσεις Ναούσης, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸν πράγματι σπουδαιότατον ἀπὸ ἐθνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀπόψεως προορισμόν των. Δι’ αὐτὸ συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος.

§120Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὁ συνάδελφος κ. Μουρατίδης ἠρώτησε τὸν κ. Ὑπουργὸν ἂν τὸ χρέος τὸ ἐκ δανείων ὀφειλόμενον κατὰ τὸ ἔτος 1952 ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον μόνον ἢ ἀφορᾷ καὶ τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἀπὸ δάνεια συναφθέντα κατὰ τὸ 1952. Ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἦτο ἡ ἑξῆς: Ὅτι ἀφορᾷ μόνον τὸ κεφάλαιον καὶ ὄχι τὰ βάρη τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν ἀπὸ δάνεια παρελθόντων ἐτῶν. Ἡ δήλωσις αὕτη δὲν διετυπώθη εἰς τὰ πρακτικά.

§121Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Φοβοῦμαι, κύριε συνάδελφε, ὅτι ὑπάρχει κάποια παρεξήγησις. Ἐγὼ δὲν ἔκαμα τοιαύτην δήλωσιν.

§122Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐκ μέρους τοῦ κ. Μουρατίδη παρεκλήθην. Ἴσως νὰ ὑπάρχῃ παρεξήγησις. Πάντως καὶ ἐγὼ θὰ παρεκάλουν, ὅπως διευκρινισθῇ τὸ θέμα τοῦτο. Ἔχει ἠθικὴν βάσιν, διότι οἱ καπνέμποροι, διὰ τοὺς ὁποίους ἐνδιαφέρεται ὁ κ. Μουρατίδης, ἔλαβον δάνειον τὸ 1950 καὶ 1951 καὶ ἠγόρασαν καπνά, τὰ ὁποῖα δὲν διετέθησαν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐπεβαρύνθησαν οἱ ἄνθρωποι μὲ τὰς προσθέτους ἐπιβαρύνσεις τῶν προμηθειῶν, προεξοφλήσεων κ.λ.π.

§123Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐλήφθη εἰδικὴ μέριμνα καὶ ὁ φόρος διὰ τὰς περιπτώσεις αὐτὰς ὑπεβιβάσθη εἰς τὸ ἥμισυ. Ἑπομένως ἱκανοποιεῖται τὸ αἴτημα αὐτό. Παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπανερχώμεθα ἐπὶ τῶν αὐτῶν θεμάτων.

§124Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἤθελα νὰ παρατηρήσω καὶ τὸ ἑξῆς: Πρόκειται περὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς καπνοβιομηχάνους καὶ θέλω νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις εἰς τὴν Βουλήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ καπνά, ἔχομεν ὄχι μόνον τὸ προϊόν τῶν σιγαρέττων, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξωτερικὴν ταινίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ φορολογικὸν δικαίωμα τοῦ Δημοσίου. Ἐὰν συμφωνῆτε καὶ σεῖς, κ. Ὑπουργέ, θὰ παρεκάλουν νὰ δηλωθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν περιλαμβάνωνται καὶ τὰ ποσὰ μὲ τὰ ὁποῖα ἐπληρώθησαν αἱ φορολογίαι αὐταί.

§125Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὡς ἔχει ὁ νόμος σήμερον ὅλαι αἱ χρηματοδοτήσεις ὑπάγονται.

§126Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ ταινία νὰ μὴ γίνεται καὶ φόρος ἐπὶ φόρων. Καὶ νὰ ἐξαιρῆται ὁ φόρος καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν νὰ μείνῃ ἡ διάταξις ὡς ἔχει. Ἐὰν θέλετε, μάλιστα, νὰ τὸ γενικεύσετε καὶ νὰ εἴπητε, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει φόρος καταναλώσεως, οὗτος διαγράφεται καὶ τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν φορολογεῖται κανονικῶς, ὅπως προβλέπει τὸ νομοσχέδιον.

§127Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὑπῆρξε πράγματι κάποια βιασύνη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ προσέξωμεν περισσότερον τὸ θέμα τοῦτο καὶ νὰ ἐκπέσωμεν τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον διατίθεται διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου καταναλώσεως.

§128Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ τέλος.

§129Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ἐκ τῆς ὅλης οἰκονομίας τοῦ ἄρθρου, ἀλλὰ καὶ τοῦ νόμου ὁλοκλήρου, συνάγεται, ὅτι διὰ τῆς εἰσφορᾶς σκοποῦμεν νὰ φορολογήσωμεν τὰς ἐπιχειρηματικὰς μονάδας, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον δάνεια. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ διαδικασία τῶν δανείων ἀκολουθεῖ μίαν ὡρισμένην σειράν. Χρηματοδοτεῖ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, μίαν ἄλλην Τράπεζαν, ἡ ὁποία ἐν συνεχείᾳ χρηματοδοτεῖ τὰς ἐπιχειρήσεις, ἢ ἕνα Ταμεῖον ἢ μίαν ἄλλην ὀργάνωσιν. Ὁ σκοπός μας εἶναι νὰ φορολογήσωμεν τὴν ἐπιχειρηματικὴν μονάδα, ἡ ὁποία ἔλαβε τὸ δάνειον καὶ ὄχι τὴν μεσολαβοῦσαν Τράπεζαν. Θὰ παρακαλέσω νὰ γίνῃ καὶ αὐτὴ ἡ διευκρίνησις.

§130Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἡ ἰδική μας τροπολογία, δὲν ἀναφέρεται εἰς τὴν παράγραφον 1 τοῦ ἄρθρου 2, δὲν ἀναφέρεται δηλ. εἰς τὰ μακροπρόθεσμα δάνεια εἰς δολλάρια, ἀλλ’ εἰς τὴν παράγραφον 2. Πρόκειται περὶ τῶν βραχυπροθέσμων πιστοδοτήσεων. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει μία κατηγορία ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι πράγματι ἐδανείσθησαν κατὰ τὸ 1952, ἀλλ’ ὑπέστησαν καταστροφὰς πραγματικάς, προτείνομεν τὸ ποσὸν τῆς ζημίας τοῦ ἔτους τοῦ διαχειριστικοῦ ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1952 μέχρις τέλους Δεκεμβρίου 1952 νὰ ἐξαιρῆται τῆς ἐκτάκτου εἰσφορᾶς. Πρόκειται περὶ οὐχὶ ἐπωδύνου τροπολογίας, κ. Ὑπουργέ.

§131Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 2 διὰ τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα. Ἐκεῖ, ἐὰν ἦτο δυνατόν, λόγῳ, τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν, τὸ ½ νὰ γίνῃ ¼ καὶ τὸ ⅓ νὰ γίνῃ ⅙. Εἶναι σοβαροὶ οἱ λόγοι, κύριε Ὑπουργέ, διότι τὸν ἀντίκτυπον τὸν αἰσθανόμεθα ἀμέσως. Τώρα, προτοῦ ἀκόμη ψηφισθῇ ὁ νόμος, ἤδη ὁ παραγωγὸς ἔχει αἰσθανθῆ τὸν ἀντίκτυπον. Καὶ διὰ τοῦτο, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μελετήσητε, τοῦτο, διότι εἶναι σοβαρὸν τὸ θέμα.

§132Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐλπίζω, ὅτι ἡ πληροφορία σας, δὲν εἶναι ἀκριβής. Ἐὰν ἦτο ἀκριβής, δὲν θὰ ἦτο διόλου πρὸς τιμὴν τοῦ καπνεμπορίου.

§133Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, βάσει τῆς παραγράφου 1, τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου, τοῦ ἄρθρου 2, ἐπιδιώκεται νὰ φορολογηθοῦν ἅπαντες οἱ ἀσκοῦντες οἱανδήποτε ἐπιχείρησιν, εἴτε βιομηχανικήν, εἴτε ἁπλῶς ἀσκοῦντες ἐπάγγελμά τι. Μὲ τὸν τρόπον αὐτόν, κ. Ὑπουργέ, θὰ φορολογηθοῦν, ὅλοι οἱ ἀσκοῦντες ἕνα ἄλφα ἐπάγγελμα. Διὰ τὴν περιφέρειάν μου, δηλαδὴ διὰ τὰς πόλεις τῆς Κρήτης, τὸ Ἡράκλειον καὶ τὰ Χανιά, ἐὰν ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι δυσβάστακτος δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ὅλως ἰδιαιτέρως εἶναι δυσβάστακτος γιὰ τὸν Νομὸν Ἡρακλείου καὶ τὸν Νομὸν Χανίων ἐκ τοῦ λόγου, ὅτι κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1940, ἡμεῖς ἐβομβαρδίσθημεν, ἐπολεμήσαμεν, ἀπωλέσαμεν τὰ σπίτια μας, τὰ ἀμπέλια μας, τὰς περιουσίας μας καθ’ ὁλοκληρίαν. Εἶναι ἕνα περιστατικόν, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι τιμᾷ τὴν ἱστορίαν μας, ἀλλά, εἶναι γνωστόν, ὅτι μᾶς ἐβύθισεν εἰς τὸ πένθος. Θέλω νὰ παρακαλέσω ὅπως, ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην στιγμήν, εἰ δυνατόν, ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία μου, ἡ ὁποία λέγει τοῦτο: Ἅπαντες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπλήγησαν ἐκ πολεμικῶν γεγονότων ἢ ἐκ γεγονότων συμμοριτοπολέμου καὶ κατεστράφησαν περιουσιακῶς κατὰ 80%, αὐτοί, νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς διατάξεως τῆς παραγράφου 4 τοῦ ἄρθρου 2, δηλαδὴ νὰ μὴ φορολογηθοῦν καθ’ ὃν τρόπον ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐπιχειρηματίαι. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, κύριε Ὑπουργέ, θὰ πάρετε ἕνα ἐπαγγελματίαν, κοινόν, ὁ ὁποῖος, ἔκαμεν ἕνα δάνειον ἀπὸ μίαν Τράπεζαν 5 ἢ 10 ἑκατομ. δραχμ. τὸ ὁποῖον δάνειον ἐξώφλησε, τὸ ἀνενέωσε καὶ πάλιν τὸ ἀνενέωσε καὶ θὰ τὸν φορολογήσετε;

§134Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἔτσι ποὺ τὸ θέτετε δὲν θὰ φορολογηθῇ.

§135Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν αἱ καταστροφαί, αἱ ὁποῖαι ἐπῆλθον εἰς βάρος τῶν ἐπαγγελματιῶν αὐτῶν. Ἐὰν εὕρητε ὅτι εἶναι δίκαιον, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν κατὰ ποσοστὸν 80% εἰς ἀκίνητον καὶ κινητὴν περιουσίαν, ἐκ τῶν γεγονότων τοῦ πολέμου καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου, τότε νὰ κάμετε δεκτὴν τὴν τροπολογίαν μας.

§136Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἄλλη περιφέρεια ἐκτὸς τοῦ Βιτσίου καὶ τοῦ Γράμμου, ἡ ὁποία νὰ κατεστράφη περισσότερον ἐξ ὅλων τῶν περιφερειῶν τῆς Χώρας. Ὡς ἐκπρόσωπος τῶν περιφερειῶν αὐτῶν, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ τὰς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὴν εἰσφορὰν αὐτήν. (Χειροκροτήματα).

§137Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, πρέπει νὰ ὁμολογήσετε, ἐφ’ ὅσον ὁμολογεῖτε μὲ τέτοια ὑπερηφάνειαν, ὅτι ἡ θυσία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς περιπτώσεις κινδύνου τῆς Πατρίδος, εἶναι ὁλοκληρωτική, πρέπει νὰ ὁμολογήσετε, ὅτι καὶ ἡ Κρήτη δὲν ὑστέρησε ποτὲ εἰς θυσίας. Ἐὰν θέλετε, κύριε συνάδελφε, νὰ ἐπιμείνετε εἰς τὰς ἀπόψεις σας δύνασθε νὰ ἀνέλθετε ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ ἀναπτύξετε τὸ θέμα σας. Αὐτὸ λέγει ἡ λογικὴ καὶ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι σωστὴ ἡ ἄποψίς σας, ὅτι ἐφ’ ὅσον κατεστράφη ὁ Γράμμος πρέπει νὰ ἀγνοηθῇ ἡ ὑπόθεσις τῆς Κρήτης. Ἡ ὑπόθεσις τῆς Κρήτης εἶναι ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἐτίμησε τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπικράτειαν.

§138Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Διαστρέφετε τὰ πράγματα. Εἶμαι ἐκπρόσωπος τοῦ Βιτσίου καὶ τοῦ Γράμμου καὶ δὲν ζητῶ ἀπαλλαγήν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ. Ἐγένετο συζήτησις καὶ προχθὲς καὶ ὑπῆρξε μία ὁμὰς βουλευτῶν, ἡ ὁποία ἔκαμε μίαν ὡραιοτάτην τοποθέτησιν τοῦ ζητήματος. Μὴ δίδετε τοπικιστικὸν χρῶμα εἰς τὴν ὑπόθεσιν, μὴ δημιουργεῖτε τοπικιστικὰς ἀντιλήψεις. Καλῶς ἔθεσαν τὸ ζήτημα οἱ Κρῆτες βουλευταί, ὅτι οὐδὲν τμῆμα τῆς Ἑλλάδος ἔχει τὸ μονοπώλιον τῶν θυσιῶν.

§140Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἠθέλησα νὰ διαχωρίσω τὰ διαμερίσματα τῆς Πατρίδος μας, ἄλλοι συνάδελφοι ἐπεχείρησαν καὶ νομίζω ὅτι ἡ σύστασις ἡ ἰδική σας θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν συνάδελφον καὶ πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ὄχι πρὸς τὸν ὁμιλοῦντα, ὁ ὁποῖος ὑπερασπίζεται τὴν ἰδιαιτέραν του περιφέρειαν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπευθύνομαι εἰς ὅλους.

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οἱ βουλευταὶ ἀνήκουν εἰς τὸ Ἔθνος.

§143Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, κύριε Ὑπουργέ, ἀναπτύσσων τὸ θέμα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ ὅτι, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ υἱοθετήσητε τὴν ἄποψιν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατεστράφησαν κατὰ 80%, νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς εἰσφορᾶς αὐτῆς. Πρὸς τοῦτο καταθέτω τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία εἶναι ὑπογεγραμμένη καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους καὶ σεῖς ἀποφασίσατε ἐὰν πρέπει νὰ τὴν δεχθῆτε.

§144Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἤθελον νὰ διατυπώσω μίαν παράκλησιν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν ἐνταχθησομένην εἰς τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 2. Ὡς εἶναι γνωστόν, πρὸ διετίας Κυβερνήσεις Μεγάλων Δυνάμεων παρήγγειλαν εἰς Ἑλληνικὰς βιομηχανίας ὡρισμένα ἐμπορεύματα. Τὰ ἐμπορεύματα αὐτά, παρεδόθησαν κατόπιν συμφωνίας ἐπιτευχθείσης μόνον καὶ μόνον μὲ τὴν συστολὴν τοῦ κέρδους τοῦ βιομηχανικοῦ τῶν Ἑλληνικῶν βιομηχανιῶν εἰς σχεδὸν μηδαμινὸν ἐπίπεδον. Αἱ χρηματοδοτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὰς βιομηχανίας αὐτάς, ἐγένοντο μόνον καὶ μόνον ὡς προκαταβολαὶ ἐπιδοτήσεων, τὰς ὁποίας αἱ ξέναι Κυβερνήσεις θὰ κατέβαλον εἰς τὰς Ἑλληνικὰς ἐπιχειρήσεις. Θὰ ἦτο ἄδικον καὶ ἐπειδὴ ὑπῆρξα ὁ διαπραγματευθεὶς τὴν συμφωνίαν αὐτήν, ὡς Ὑπουργός, τότε, τῆς Βιομηχανίας, θὰ ἦτο ἄδικον, κύριε Ὑπουργέ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπετεύχθη ἐκείνη ἡ ἐξαγωγὴ τῶν ἑλληνικῶν ὑφασμάτων ἄνευ κέρδους τῶν βιομηχανιῶν, καὶ αἱ χρηματοδοτήσεις, αἱ ὁποῖαι τοὺς ἐδόθησαν, τοὺς ἐδόθησαν μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ συνεχίσουν καὶ νὰ ὁλοκληρώσουν τὴν πληρεστέραν καὶ ἀρτιωτέραν παράδοσιν τῶν παραγγελθέντων, θὰ ἦτο ἄδικον αἱ χρηματοδοτήσεις αὐταὶ νὰ ἐπιβαρυνθοῦν διὰ τῆς εἰσφορᾶς, ὅπως ἡ γενικὴ ἔννοια τοῦ ἄρθρου φαίνεται νὰ συνεπάγῃ ὡς ἀποτέλεσμα. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ δικαιώσῃ τὴν ἐπέμβασίν μου σήμερον, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς ἕνα αἴσθημα πατρότητος, ποὺ ἔχω πρὸς τὴν σύμβασιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐγένετο τότε καὶ νὰ ἀποδώσω τὸ δίκαιον εἰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι πράγματι ἐπετέλεσαν ἓν ἐθνικὸν χρέος ὑψίστης σημασίας, ἐφ’ ὅσον κατώρθωσαν ἑλληνικὰ ὑφάσματα νὰ τὰ πωλήσουν εἰς τὴν κατ’ ἐξοχὴν χώραν τῶν ὑφασμάτων, τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν.

§145Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ποίας ἑταιρείας ἀφορᾷ, κύριε συνάδελφε;

§146Λ. ΜΑΚΚΑΣ. 27 ἑταιρείας.

§147Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καθὼς καὶ ἡ Βουλὴ νομίζει, ὅτι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Γιαννιδάκης, ἀφορᾷ μόνον τοὺς Νομοὺς τῆς Κρήτης. Αὐτὴν τὴν τροπολογίαν τὴν ἔχω ὑπογράψει καὶ ἐγώ, διότι ἐνδιαφέρει καὶ τὸν Πειραιᾶ, ὅπου 500 καὶ πλέον ἔμποροι καὶ βιοτέχναι τοῦ Πειραιῶς κατεστράφησαν, κατὰ τὴν περίοδον τῶν πολεμικῶν γεγονότων τῶν βομβαρδισμῶν καὶ τῶν ἐκρήξεων καὶ οἱ ὁποῖοι παρ’ ὅλας τὰς μέχρι σήμερον γενομένας αἰτήσεις των, δὲν ἔτυχον οὐδεμιᾶς ἐνισχύσεως, οὐδὲ καὶ δανείου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῶν ἐμπόρων καὶ βιοτεχνῶν τοῦ Πειραιῶς.

§148Δ. ΠΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐγὼ δὲν συμφωνῶ μὲ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν διευκολύνσεις διὰ τὰς βιομηχανίας. Εἶναι ἀλήθεια, ὅτι ἐκεῖ ἐπάνω αἱ βιομηχανίαι κατεστράφησαν, ἀλλὰ ἐνισχύθησαν, ἐκέρδισαν καὶ κερδίζουν, συνεπῶς πρέπει νὰ πληρώσουν. Δι’ ἡμᾶς τοὺς χωρικοὺς εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἐξαιρεθοῦν. (Χειροκροτήματα).

§149Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴχατε κάμει μίαν διασαφήνισιν εἰς τὸ ἐδάφιον 4 τοῦ ἄρθρου 2, εἰς τὴν ὁποίαν ἐδηλώσατε ὅτι «ἐπαγγελματικαὶ ἑνώσεις ....... ....... (ἀναγινώσκει).......».

§150Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μάλιστα.

§151Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Θὰ παρεκάλουν, ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ διάκρισις δὲν ὑπάρχει μέσα εἰς τὸν νόμον, δὲν ὑπάρχουν αἱ ἑνώσεις, νὰ προσθέσητε εἰς τὸ ἐδάφιον 4 «οἱ συνεταιρισμοὶ καὶ αἱ ἐπαγγελματικαὶ ἑνώσεις, ἐφ’ ὅσον δὲν ἀσκοῦν κερδοσκοπικὴν ἐπιχείρησιν».

§152Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, ἤκουσα πολλὰς τροπολογίας, αἱ περισσότεραι τῶν ὁποίων ἀναμφισβητήτως εἶναι τροπολογίαι συμπαθεῖς, ἀλλὰ ὅλαι αἱ τροπολογίαι ἀφοροῦν λεπτομερείας. Εἶναι ἀδύνατον εἰς ἓν τοιοῦτον θέμα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ὅλας τὰς λεπτομερείας. Δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ βοηθήσητε τὴν Κυβέρνησιν ψηφίζοντες τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει. Αἱ θυσίαι εἶναι ἐνδεχομένως, εἰς μερικὰς περιπτώσεις, βαρύτεραι ἐκείνων ποὺ ἡμεῖς ἠθέλομεν, ἀλλὰ εἶναι θυσίαι διὰ τὴν Ἑλλάδα. Θὰ παρεκάλουν νὰ μὴν ἐπιμείνετε εἰς καμμίαν τροπολογίαν. (Χειροκροτήματα).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει.

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει.

§156Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Διὰ τὴν τροπολογίαν σας, κ. Γρηγορίου, δὲν χρειάζεται τίποτε νὰ ἀναφέρωμεν. Ἔκαμα τὴν δήλωσιν, ὅτι ὁ νόμος εἶναι σαφής, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν κερδοσκοπικαὶ ἐπιχειρήσεις.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3ον.

§158Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 νὰ δεχθῆτε μίαν ἐξαίρεσιν διὰ τοὺς παθόντας ἐκ τῶν σεισμῶν. Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ πληρώσουν τὸ 60% ἐκ τῆς αὐξήσεως τὴν ὁποίαν δίδετε. Συμβαίνουν εἰς πολλὰς περιπτώσεις νὰ ἀπέμειναν ἐκ τῆς καταστραφείσης οἰκίας ἕνα ἢ δύο δωμάτια καὶ ἀπὸ αὐτὰ τὰ δωμάτια νὰ εἰσπράττῃ ὁ ἰδιοκτήτης ἐνοίκιον. Θὰ εἶναι δίκαιον νὰ μὴ πληρώσῃ τὸν φόρον διὰ τὰ δύο δωμάτια, ὥστε νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπισκευάσῃ τὰ ἄλλα τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν.

§159Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω δεκτὴν τὴν τροπολογίαν σας.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει;

§161ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3ον ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 4ον.

§163Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἀναφέρεται ὁ τρόπος ὑποβολῆς τῶν δηλώσεων πρὸς τὰ Δημόσια Ταμεῖα. Θὰ σᾶς παρεκάλου—εἶμαι βέβαιος πῶς ἔχετε λάβει τὰ μέτρα σας—ὅπως ἐφοδιασθῶσι τὸ ταχύτερον τὰ Δημόσια Ταμεῖα μὲ ἔντυπα καὶ ἐπίσης μὲ προσωπικὸν ἀρκετόν, διότι πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας ὅτι ἐν τῇ πραγματικότητι 300 χιλιάδες δηλώσεις θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης καὶ θὰ πρέπει νὰ ὑποβληθοῦν κυρίως τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα.

§164Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Σᾶς γνωρίζω ὅτι αἱ δηλώσεις ἐκτυποῦνται ἤδη. Μὴ ἀνησυχῆτε. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Πλαγιάννης).

§165Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Ἡ προθεσμία, κύριε Ὑπουργέ, νὰ παραταθῇ μέχρι τέλους Ἀπριλίου. Ἕως τότε νὰ καταβληθῇ ἡ πρώτη δόσις.

§166Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Δὲν δύναμαι νὰ τὸ ἀποδεχθῶ. Ὑπάρχει λόγος ἐντὸς τοῦ Ἀπριλίου νὰ εἰσπραχθῇ ὡρισμένον ποσόν.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4ον γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει.

§168ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4ον ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 5ον.

§170Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω τὰς ἑξῆς δύο τροπολογίας. Κατὰ τὸ ἄρθρον 5 παράγραφος 1, ἐν περιπτώσει μὴ δηλώσεως καὶ καταβολῆς τῆς εἰσφορᾶς ὑπὸ τῶν ἐκμισθωτῶν, οἱ μισθωταὶ δικαιοῦνται ὄχι μόνον νὰ μὴ καταβάλωσι τὴν αὔξησιν διὰ τὸ 4μηνον χρονικὸν διάστημα Μαρτίου μέχρις Ἰουνίου ἀλλὰ καὶ ἐφεξῆς ἐπ’ ἄπειρον. Αὐτὴ ἡ διαταγὴ καθιεροῖ μίαν προνομιακὴν μεταχείρισιν τῶν μισθωτῶν. Εἶναι τῷ ὄντι ἀκατανόητον, νὰ ἀναγνωρίσωμεν εἰς τοὺς μισθωτὰς τὸ δικαίωμα αὐτό. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀναγνωρισθῇ τοιοῦτον δικαίωμα, ἐὰν προηγουμένως αὐτοὶ δὲν καταβάλουν τὴν αὔξησιν εἰς τὴν ὁποίαν ὑποχρεοῦνται καὶ ἐκ τῆς ὁποίας θὰ κρατηθῇ εἰσφορὰ 60%. Δι’ αὐτὸ προτείνω, κύριε Ὑπουργέ, νὰ προστεθῇ εἰς τὴν παράγραφον 1ην τοῦ ἄρθρου 5 καὶ μετὰ τὰς λέξεις «ἀκινήτων τῶν». Ἐφ’ ὅσον ἔχουν καταβάλει τὴν αὔξησιν.

§171Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Εἶναι πιθανὸν οἱ ἰδιοκτῆται καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ νὰ συνεννοηθοῦν καὶ νὰ μὴ καταβάλουν τὴν αὔξησιν.

§172Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ. Λέγει ἡ διαταγή: Ἐὰν οἱ ἐκμισθωταὶ δὲν καταβάλουν τὴν εἰσφορὰν οἱ μισθωταὶ δικαιοῦνται νὰ ἀρνηθοῦν τὴν καταβολὴν τῆς αὐξήσεως. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα διὰ νὰ τὸ ἔχουν, πρέπει νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των, νὰ ἔχουν δηλαδὴ καταβάλει τὸ ηὐξημένον μίσθωμα.

§173Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν ἀπειλὴν διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας νὰ καταβάλουν τὸν φόρον. Θέλω νὰ καταλάβῃ ὁ ἐκμισθωτὴς ἰδιοκτήτης, ὅτι πρέπει νὰ καταβάλῃ ἐμπροθέσμως τὸν φόρον καὶ ὑπὸ μορφὴν ἀπειλῆς τοῦ λέγω ὅτι ἐὰν δὲν καταβάλῃ ἐμπροθέσμως τὸν φόρον, θὰ ἠμπορέσῃ ὁ μισθωτὴς νὰ σοῦ φάῃ τὴν αὔξησιν.

§174Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἀκούσατε κ. Ὑπουργέ. Ὄχι δὲν εἶναι τόσον σαφής. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Ὁ μισθωτὴς δὲν καταβάλει καμμίαν αὔξησιν διὰ τὸ 4μηνον. Καὶ λέγετε, ἐὰν δὲν μοῦ προσαγάγει βεβαίωσιν, ὅτι κατέβαλε τὴν εἰσφορὰν δὲν σὲ πληρώνω, οὔτε διὰ 4, οὔτε διὰ 12 μῆνας. Σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι δίκαιον αὐτό;

§175Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Σᾶς ἀπαντῶ εὐθέως. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἰδιοκτήτης νὰ καταβάλῃ τὸν ὑποχρεωτικὸν φόρον οἰκοδομῶν, ἔστω καὶ ἐὰν.....

§176Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον πρᾶγμα. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει καμμία δυσκολία, εἰς τὸ νὰ βάλωμε......

§177Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μὴν ἐπιμένετε. Δὲν τὸ δέχομαι. Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι, κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν δὲν ἀπαλλάσσεται τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου ὁ ἐκμισθωτής. Καὶ ὅταν ὁ μισθωτής του δὲν τὸν πληρώνει ὑποχρεοῦται οὗτος νὰ καταβάλῃ τὸν φόρον.

§178Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, εἶμαι δικηγόρος καὶ γνωρίζω τὰς σχετικὰς διατάξεις. Σεῖς δὲν εἶσθε. Προχθὲς ἐδέχθητε τὴν ἀπάλειψιν μιᾶς διατάξεως αὐστηρᾶς, ἡ ὁποία ἀφεώρα τὴν στέρησιν τῆς ἐνοικιοστασιοκῆς προστασίας ἀπὸ τοὺς μισθωτούς, καθ’ ἣν περίπτωσιν δὲν ἐμερίμνουν διὰ τὴν ἔγκαιρον καταβολὴν τῆς εἰσφορᾶς. Ὀρθῶς, λοιπόν, ἐδέχθητε καὶ ἀπηλείφθη ἡ διάταξις αὐτή. Ἐρωτῶ, διατὶ δὲν δέχεσθε σήμερον μίαν ἁπλουστάτην ἀναγραφήν, ὅτι δικαιοῦνται οἱ μισθωτοὶ ὅλων τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἔχουν καταβάλει τὰ μισθώματά των; Δὲν νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποδεχθῆτε.

§179Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ ὅτι ἐδέχθην τὴν πρότασίν σας προχθές, τοῦτο σημαίνει, ὅτι τὴν ἐδέχθην, ἐπειδὴ ἦτο ὀρθή. Σήμερον δὲν τὴν δέχομαι, διότι δὲν τὴν δέχομαι ὡς ὀρθήν.

§180Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὅταν νομοθετοῦμεν, θὰ πρέπει νὰ μᾶς ἀκούετε.

§181Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Σᾶς ἀκούω, ἀλλὰ δὲν ἐπείσθην, κ. συνάδελφε.

§182Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δεικνύετε, ἐν πάσῃ περιπτώσει μίαν ἐμμονήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ἄλλην τροπολογίαν. Εἰς τὸ ἄρθρον 5 παράγρ. 3. Ἐὰν ὁ ἐκμισθωτὴς δὲν καταβάλῃ ἐμπροθέσμως, δηλ. ἐντὸς 10ημέρου τὴν εἰσφοράν, ὑπέχει ποινικὰς κυρώσεις. Αἱ ποινικαὶ αὐταὶ εὐθῦναι συνίστανται εἰς τὸ ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ ὑποχρεούμενος πρὸς καταβολήν, οὔτε τῆς μετατροπῆς της οὔτε τῆς ἀναστολῆς τῆς τριμήνου φυλακίσεως, εἰς τὴν ὁποίαν καταδικάζεται. Προτείνω νὰ ὑπέχῃ τὰς εὐθύνας, ἀλλὰ νὰ μὴ τὸν φυλακίζωμε. Νὰ ἰσχύῃ δηλ. ἡ ἐξαγορά.

§183Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ τὸ δέχομαι.

§184Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, αἱ κυρώσεις τοῦ νόμου νομίζω, ὅτι εἶναι ὑπερβολικαί. Παρακαλῶ νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις.

§185Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὡμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§186Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Ὑπάρχουν περιπτώσεις συνταξιούχων ἰδιοκτητῶν ἀκινήτων ποὺ ἀντιμετωπίζουν τὴν περίπτωσιν, ποὺ ὁ εὔπορος ἐνοικιαστής, ἐν γνώσει τῶν δύο αὐτῶν διατάξεων, ἐσκεμμένως δὲν καταβάλλει τὴν αὔξησιν. Καὶ τοῦ λέγομεν τώρα: Κύριε, ἐφ’ ὅσον σὺ παίρνης ἢ καὶ ὄχι τὰ χρήματα, πρέπει νὰ πληρώσῃς. Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον.

§187Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ἔχει νὰ καρπωθῇ ὁ ἐνοικιαστὴς τίποτε. Δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ τὴν αὔξησιν καὶ τὴν διαφορὰν ἂς τὴν ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Δημόσιον.

§188Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Τὸ Δημόσιον τὴν ζητεῖ ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην. Ὁ ἰδιοκτήτης ὑποχρεοῦται νὰ τὴν καταβάλῃ εἰς τακτὴν προθεσμίαν. Ἐὰν ὁ μισθωτὴς δὲν παρουσιάσῃ εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ἔκαμε τὴν δήλωσιν, τότε ὁ μισθωτὴς ἀπολαμβάνει. Καὶ λέγω εἶναι σωστὸν αὐτό;

§189Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὴν τὴν ἀπόδειξιν θὰ τὴν ἐπιδείξῃ εἰς τὸν μισθωτὴν καὶ τὴν ἰδίαν ὥραν θὰ παίρνῃ τὰ χρήματα.

§190Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει, πὼς θὰ εἰσπράξῃ, χωρὶς νὰ ἔχῃ καταβάλει τὸν φόρον.

§191Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Ὁ ἰδιοκτήτης θὰ ἔχῃ προπληρωθῆ διὰ τοὺς μῆνας Μάριον καὶ Ἀπρίλιον.

§192Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Σᾶς παρακαλῶ καὶ πάλιν νὰ δεχθῆτε, ὅτι ἡ διαφορὰ αὐτὴ εἶναι ὀλίγον μεγαλυτέρα τοῦ συνήθους φόρου οἰκοδομῶν. Καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ φόρος καταβάλλεται, δὲν δικαιούμεθα νὰ κάμωμεν τόσον θόρυβον, γύρω ἀπ’ αὐτόν. Πρόκειται περὶ λεπτομερειῶν καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνετε.

§193Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 5 τὴν εὑρίσκω καταθλιπτικὴν διὰ τοὺς ἰδιοκτήτας. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὴν ψηφίσωμεν διὰ νὰ μὴ δημιουργήσωμεν θύματα, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ φαντασθῆτε τί ἔκτασιν θὰ λάβῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν μία τυπικὴ παράβασις, ἡ ὁποία, ἐνδεχομένως, νὰ ὀφείλεται εἰς λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεως τοῦ ἰδιοκτήτου, νὰ θεωρηθῇ ὡς ποινικὸν ἀδίκημα. Ἡ μὴ καταβολὴ τοῦ φόρου εἶναι ἀρκετὴ νὰ τὸν παραπέμψῃ εἰς τὸ ἀκροατήριον καὶ νὰ καταδικασθῇ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: πόσοι ἄνθρωποι, εἴτε ἀπὸ ἄγνοιαν, εἴτε ἀπὸ ὅ,τι δήποτε ἄλλα περιστατικά, δὲν θὰ εὑρεθοῦν εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς μὴ ἐγκαίρου καταβολῆς τῆς εἰσφορᾶς;

§194Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Πρόκειται περὶ κειμένων διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἰσχύουν δι’ ὅλους τοὺς φόρους. Δὲν πρόκειται περὶ καινοτομιῶν. Δὲν ὑπάρχει περιθώριον καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνετε.

§195Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ καθόλου ἡ ἀπάντησίς σας κατὰ τοῦτο, διότι δὲν πρόκειται περὶ φόρου σταθεροῦ, εἶναι ἔκτακτος εἰσφορά, ἡ ὁποία ἔκτακτος εἰσφορὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον παρακολουθήσεως παρὰ τοῦ ἐνδιαφερομένου. Δὲν εἶναι δυνατὸν καθ’ ἕνας νὰ παρακολουθῇ πότε πρέπει νὰ καταβάλῃ καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ κινδυνεύῃ νὰ πάῃ φυλακή. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετὴ ἡ κύρωσις τῆς πρώτης παραγράφου νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκετε.

§196Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Πρέπει νὰ θέλῃ ὁ δημόσιος ταμίας νὰ ἀσκήσῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ποὺ ἔχει ἐκ τῆς παραγράφου 3 καὶ ἕως τώρα πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν τὸ ἀσκεῖ, παρὰ ἐὰν εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, ὅταν πρόκειται περὶ ἑνὸς ὀφειλέτου, ὁ ὁποῖος ἀδικαιολογήτως δυστροπεῖ νὰ καταβάλῃ.

§197Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἄλλη διάταξις, ὁμοία μὲ τῆς παραγράφου 3. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ γίνεται μνεία, ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἐκμισθωτὴς δυστροπεῖ καὶ ἀδιαφορεῖ εἰς τὴν καταβολὴν τῆς φορολογίας, νὰ διώκεται.

§198Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ἡ δίωξις γίνεται ἐντολῇ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὅταν ἔλθῃ ὁ Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ ἐντολὴν νὰ γίνῃ κάποια δίωξις, πιστεύσατε θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀδήριτος ἀνάγκη. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ κάθε ταμίας νὰ τὸ κάμνῃ αὐτό.

§199Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, εἶχα ὑποχρέωσιν νὰ σᾶς τονίσω τὴν ἀδικίαν αὐτήν. Δὲν θέλετε νὰ τὸ δεχθῆτε, δικαίωμά σας εἶναι.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μανούσης ἔχει τὸν λόγον.

§201Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Κύριε συνάδελφοι, πράγματι εἶναι πρωτοφανὴς ἡ διάταξις, ἡ ὁποία περιέχεται εἰς τὸ ἄρθρον 5 παράγραφος 1. Ποινικὴ διάταξις εἰς φορολογικὸν νόμον εἶναι ἀδύνατον νὰ τεθῇ. Ἐκ ποίας γενικῆς ἀρχῆς, ἀντλεῖ ὁ φορολογικὸς νομοθέτης τὸ δικαίωμα νὰ ἐξαναγκάζῃ τὸν ὑπόχρεων εἰς καταβολὴν τῆς αὐξήσεως καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν ὁ ὀφειλέτης τοῦ φόρου δὲν καταβάλει τὸν φόρον αὐτόν, ἀντιστοίχως νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ μισθωτὴς νὰ μὴ καταβάλῃ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθώματος; Ἡ ἀρχὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ μὴ ἐμπλέκωνται οἱ ἰδιοκτῆται μὲ τοὺς ἐνοικιαστὰς εἰς δίκας. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, διπλασιάζομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν δικῶν. Διότι θὰ παρουσιάζεται ἡ περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ μισθωτοὶ δὲν θὰ καταβάλουν τὴν ὀφειλήν των προβάλλοντες ὡς ἐπιχείρημα, ὅτι δῆθεν ὁ ἰδιοκτήτης δὲν ὑπέβαλε τὴν δήλωσιν περὶ ἐκτάκτου εἰσφορᾶς καὶ δὲν κατέβαλε τὴν εἰσφοράν. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ δημιουργηθῇ μία ἀφορμὴ σωρείας δικῶν. Εἶναι πρωτοφανὲς τὸ θέαμα ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος διὰ νὰ ἐξαναγκάζῃ τὸν ὑπόχρεων νὰ καταβάλῃ ἀντιστοίχως νὰ δίδῃ τὸ δικαίωμα εἰς ἕνα ἰδιώτην νὰ ἀμφισβητῇ τὴν ὑποχρέωσιν ποὺ ἔχει πρὸς ἕνα ἄλλον ἰδιώτην. Ἔχει ὅλα τὰ μέσα τὸ Κράτος καὶ ἡ νομοθεσία μας νὰ ὑποχρεώσῃ τὸν ὀφειλέτην ἐκ φόρων νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑποχρέωσίν του, χωρὶς ἀντιστοίχως νὰ δίδῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἰδιώτην, ὁ ὁποῖος ἔχει ἰδιωτικὴν ὑποχρέωσιν ἀπέναντι τοῦ ἐκμισθωτοῦ, νὰ ἀρνῆται τὴν ἰδιωτικὴν ὑποχρέωσιν προβάλλων τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ὁ ἐκμισθωτὴς δὲν ἐξεπλήρωσε τὰς ὑποχρεώσεις του. Εἶναι πρωτοφανὲς εἰς τὸ φορολογικόν μας δίκαιον. Μόνον δι’ ἣν περίπτωσιν δὲν προσκομίσῃ εἰς τὸ δικαστήριον δήλωσιν, ὅτι κατέβαλε τὴν εἰσφοράν, νὰ γίνεται ἀπαράδεκτος ἡ... (δὲν ἠκούσθη)... ἀγωγή. Προτείνω νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις, διότι εἶναι ἀπαράδεκτος ἐν τῷ φορολογικῷ μας δικαίῳ.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Νουλέλης ἔχει τὸν λόγον.

§203Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ τοὺς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμένοντας, πρέπει νὰ δοθῇ μεγαλυτέρα προθεσμία. Θὰ σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα. Ὑπάρχουν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμένοντες καὶ ἔχοντες ἀκίνητα εἰς τὸ χωρίον των. Ἠξεύρετε, ὅτι οὗτοι ὀφείλουν νὰ ὑποβάλουν τὰς δηλώσεις των εἰς τὴν Πρωτεύουσαν; Ἐὰν θὰ πᾶνε νὰ ἐγείρουν ἀγωγὴν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Παρακαμπυλίων καὶ ἐκεῖ θὰ τοῦ εἴπῃ ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ φέρῃ τὴν βεβαίωσιν ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἐφορίαν Ἀθηνῶν, θέλει 10 ἡμέρας διὰ νὰ λάβῃ τὸ γράμμα καὶ ἄλλας 15 διὰ νὰ τὸ ἀποστείλῃ πίσω, 25 ἡμέρας. Δηλαδὴ αὐτὸ θὰ παραλύσῃ ὅλας τὰς ἀγωγὰς ἐξώσεως. Δι’ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ τάσσεται μία προθεσμία, τοὐλάχιστον, μεγαλυτέρα, διότι δὲν εἶναι περιαυτολογία αὐτό, ἔχω 33 χρόνια δικηγόρος καὶ προχθὲς ἐπῆγα νὰ κάμω ἀγωγὴν ἐξώσεως ἰδιοκτήτου διαμένοντος ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καὶ ἀποβιώσαντος, τοῦ ὁποίου δὲν ἐγνωρίζαμεν τοὺς κληρονόμους καὶ ἔτσι δὲν ἠμποροῦσα νὰ ὑποβάλω τὴν βεβαίωσιν αὐτὴν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ ἐκμισθωτοῦ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ὅταν μαζευθοῦν δύο ἐτῶν καθυστερούμενα ἐνοίκια, οἱ ἐνοικιασταὶ θὰ τὸ σκάσουν καὶ ἔτσι ὁ ἰδιοκτήτης θὰ πληρώσῃ τὸν φόρον, ἐνῷ δὲν θὰ ἔχῃ νὰ λάβῃ τίποτε.

§204Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρὸς συγκερασμὸν τῶν δύο ἀπόψεων, θὰ ἐτόλμων νὰ προτείνω νὰ μείνῃ ἡ κύρωσις, ἀλλ’ εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον νὰ μὴ δικαιοῦται νὰ ἀρνηθῇ τὴν καταβολὴν τοῦ μισθώματος ὁ μὴ καταβάλλων τὸ μίσθωμα μισθωτής.

§205Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Παρακαλῶ τελικῶς νὰ μὴ ἐπιμείνετε.

§206Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, συμφωνῶ μαζί σας. Διότι ἡ διάταξις ἀποτελεῖ μίαν ἀπειλήν, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ ποτέ. Ἀλλ’ ἤθελον νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, κύριε Ὑπουργέ. Ἡ συνέπεια τῆς ἀρνήσεως τοῦ μισθωτοῦ νὰ καταβάλῃ τὸ μίσθωμα, ἐπέρχεται ὡς συνέπεια τῆς μὴ δηλώσεως; Νὰ βάλωμεν «τῆς μὴ καταβολῆς». Ἐν περιπτώσει μὴ καταβολῆς νὰ δικαιοῦται ὁ μισθωτὴς νὰ μὴ καταβάλῃ τὸ μίσθωμα. Διότι ὑπάρχει ἡ περίπτωσις, ἰδίως, τῶν ἀγραμμάτων, οἱ ὁποῖοι πιθανῶς νὰ μὴ προφθάσουν νὰ κάμουν δήλωσιν καὶ νὰ ἔλθῃ ὁ ἴδιος ὁ ἔφορος νὰ βεβαιώσῃ τὸν φόρον. Ἐρωτᾶται, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θὰ πληρώσουν τὸν φόρον, ὄχι συνεπείᾳ δηλώσεως, ἀλλὰ βεβαιώσεως τοῦ ἐφόρου θὰ χάσουν τὴν αὔξησιν; Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ μείνῃ ἡ κύρωσις διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς μὴ καταβολῆς.

§207Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Δὲν θὰ προλάβῃ ὁ ἔφορος νὰ τὰ ἀνακαλύψῃ αὐτὰ ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς τριμήνου, νὰ βεβαιώσῃ αὐτὸν τὸν φόρον καὶ νὰ ἀναζητήσῃ τὰ χρήματα.

§208Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Ἐζήτησα μίαν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων.

§209Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Θὰ παρεκάλουν νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ τέλος.

§210Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Καὶ διὰ τοὺς σεισμοπαθεῖς τῆς Λέσβου εἴπατε, ὅτι θὰ ἀπαντήσετε καὶ εἰς τὸ τέλος ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον.

§211Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι ἐν τῇ οὐσίᾳ καλῶς τὸ ἔχετε τοποθετήσει, ἐὰν ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ἄρθρου βγάζω σωστὸν συμπέρασμα. Σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὸ ἑξῆς: εἶμαι ἰδιοκτήτης τὸν Ἀπρίλιον κανονικὰ εἰσπράττω καὶ ὀφείλω μόνον εἰς τὰς 20 Ἀπριλίου νὰ κάμω τὴν δήλωσίν μου. Εἰς τὰς 10 Μαΐου, ἀφοῦ εἰσπράξω τὸν Ἀπρίλιον, μοῦ λέγουν μέχρι 10 Μαΐου νὰ πίω νὰ καταβάλω τὴν πρώτην δόσιν τοῦ φόρου.

§212Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Εἰσεπράξατε προηγουμένως τὸν Μάρτιον.

§213Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Ἐγὼ δὲν θὰ σᾶς ἀλλάξω τὴν γραμμήν. Ἐνῷ τὸ ἄρθρον 5 κανονικῶς διατυποῦται μέχρι τῆς λέξεως «τῶν ἐνοίκων» καὶ προστίθενται «οἱ δὲ μισθωταί......» ........... (ἀναγινώσκει)...............» Ὅλον αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ λείψῃ. Διότι τὸ δεύτερον ἐδάφιον λέγει τὰ ἑξῆς: «Διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς........... ............ (ἀναγινώσκει)............». Δηλαδὴ θὰ πρέπει νὰ πληρώσω καὶ νὰ δείξω τὴν ἀπόδειξίν μου, διὰ νὰ εἰσπράξω. Τί τὸ θέλετε αὐτό, τὸ ὁποῖον ζαλίζει; Διότι ἀνακατεύει καὶ τὸν τρίτον, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει κανένα λόγον. Εἰς τὴν οὐσίαν εἴμεθα σύμφωνοι καὶ λεκτικῶς ἀποκαθίσταται κάτι, τὸ ὁποῖον φέρει δυσχερείας. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ σταματήσετε εἰς τὸ ἐδάφιον 1 εἰς τὴν λέξιν «ἐνοίκιον». Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ κάτω εἶναι φράσις, ἡ ὁποία μᾶς φέρει ἐμπόδιον εἰς τὴν σκέψιν.

§214ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἔχει;

§215ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 6ον.

§217ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει.

§219Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς δεχθῇ τροπολογίας, ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου ἀναβάλλεται ἐπὶ 48ωρον. Ἐφ’ ὅσον δὲ δηλώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι δὲν δέχεται τροπολογίας, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραιτηθῶμεν τῶν τροπολογιῶν καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ψήφισιν.

§220ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7ον.

§221Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7. Τὴν ὑστάτην αὐτὴν στιγμὴν ἐπιθυμῶ νὰ καταβληθῇ μία προσπάθεια νὰ ἀποτραπῇ ἡ φορολογία τοῦ δώρου τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Δι’ αὐτὸ προτείνομεν τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «Ὡσαύτως ἐπιβάλλεται ἐφ’ ἅπαξ εἰσφορά. αʹ) Τῶν πάσης φύσεως ἡμεδαπῶν καὶ ἀλλοδαπῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν ὁριζομένη εἰς ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ ποσοστὸν 2% ἐπὶ τοῦ καταβεβλημένου μετοχικοῦ κεφαλαίου ἑκάστης τούτων».

§222Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε συνάδελφε, νὰ τὴν ἀποδεχθῶ.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 7 ὡς ἔχει;

§224ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 7 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 8ον.

§226ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 8 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 9ον. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης ἔχει τὸν λόγον.

§228Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, κύριοι βουλευταί, εἶχον προτείνει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, ὅπως ἐξαιρεθοῦν οἱ ἐκπαιδευτικοὶ καὶ ἀνέπτυξα τότε τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους κατὰ τὴν γνώμην μου, ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτὴ καὶ συγχρόνως ἐξήτασα, τὴν ἄποψιν, ὅτι ἐὰν μὲν ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ βελτιωθοῦν τὰ οἰκονομικά, ὅπως ὅλοι ἐλπίζομεν, τότε θὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν τῶν ἐκπαιδευτικῶν, εἰς τὴν περίπτωσιν δέ, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ βελτιωθοῦν τὰ οἰκονομικά, δὲν θὰ ἔχῃ ἁπλῶς τὴν εὐχέρειαν καὶ δὲν θὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν τούτων. Δεδομένου, ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας, διὰ τῆς ὁποίας εἰσήγετο ἡ ἐξαίρεσις, διὰ τοὺς ἐκπαιδευτικούς, δὲν ἐθεσπίζετο ὑποχρεωτικὴ διάταξις διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τῆς ἐδίδετο ἡ εὐχέρεια νὰ προβῇ εἰς διορισμούς, ἐὰν θὰ ἐνόμιζεν, ὅτι ὑπάρχουν αἱ οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Δυστυχῶς, διὰ τὴν ἄποψίν μου, βεβαίως, ἡ τροπολογία δὲν ἐγένετο δεκτή. Σήμερον ὅμως τὴν πρωΐαν εἶχον ἐπικοινωνίαν τηλεφωνικήν, μὲ τὸν Πρόεδρον τοῦ συλλόγου καὶ μὲ ... καὶ μοῦ διεβίβασαν τὴν παράκλησιν ἐκ μέρους τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου, τοῦ ὑπάρχοντος ἐκεῖ νοσοκομείου, ὅπως φροντίσω, διὰ τὴν πλήρωσιν δύο θέσεων ἰατρῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπαύθησαν. Ἐπῆγα, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς καὶ ἔλαβον τὴν πληροφορίαν, ὅτι θὰ χρειασθῇ νὰ περάσουν, αἱ ἀναγκαῖαι διατυπώσεις, διὰ τὸν διορισμὸν τῶν δύο αὐτῶν ἰατρῶν, οἱ ὁποῖοι σημειωτέον, διευθύνουν κλινικὰς ὁλοκλήρους. Κατὰ σύμπτωσιν ἐπληροφορήθην ἐκεῖ, ὅτι παρόμοιον θέμα ὑπάρχει, εἰς τὸ νοσοκομεῖον Καλαμῶν, ὅπου εἶναι κενὴ ἡ θέσις τοῦ μαιευτῆρος καὶ εἰς ἄλλο νοσοκομεῖον ἡ θέσις τοῦ χειρούργου. Καὶ ἐρωτῶ, δυνάμεθα κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νόμου νὰ ἀπαγορεύσωμεν τοὺς διορισμούς. Δὲν δυνάμεθα, ὅμως, διὰ νόμου νὰ ἀπαγορεύσωμεν, οὔτε τοὺς τοκετούς, οὔτε τὰς ἐγχειρήσεις, οὔτε τὰς ἄλλας ἀσθενείας. Τί θὰ γίνῃ λοιπόν, κατὰ τὸ τετράμηνον αὐτό;

§229Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, μήπως θὰ ἠμπορούσατε νὰ διαβάσετε τὸ ἄρθρον 9; Διότι θὰ ἐβλέπατε, ὅτι εἰς τὰς εἰδικὰς αὐτὰς περιπτώσεις λαμβάνεται μέριμνα. Ἡμεῖς συζητοῦμεν, ἐπὶ τοῦ τροπολογηθέντος σχεδίου νόμου.

§230Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Εἶναι ἐντελῶς τυπικοῦ περιεχομένου ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 9. Ἀπὸ σᾶς, κ. Ὑπουργέ, ὁ ὁποῖος εἶσθε φρουρὸς τῆς ἐργασίας, ἀπὸ σᾶς θὰ ἐξαρτηθῇ ὁ διορισμὸς αὐτῶν.

§231Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἴσως, ἀπὸ τὸν σαδισμόν, ὁ ὁποῖος μὲ διακρίνει, κατὰ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. (Γέλωτες). Ἔχει λυθῆ, κ. συνάδελφε, τὸ ζήτημά σας.

§232Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἐγώ, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἐπρότεινα τὴν τελείαν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου 9.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9, ὡς ἐτροπολογήθη;

§234ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 9 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 10ον.

§236ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 11ον.

§238Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου 11, περικόπτετε τὸν μισθὸν τῶν λιμενοφυλάκων, εἰς 50.000 δραχ. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι οἱ λιμενοφύλακες ἀποτελοῦν τὸν πυρῆνα καὶ τὸ φυτώριον τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος καὶ ὅτι οὗτοι ἀποτελοῦν τὴν ἀκτοφυλακήν, ἡ ὁποία εἶναι Στρατιωτικὸν Σῶμα. Ἐάν, ὡς ἔγραψαν αἱ ἐφημερίδες, πιθανῶς διαλυθῇ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό. Ἀλλά, οἱ ὑπαξιωματικοὶ τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι θὰ πᾶνε εἰς τὴν ἀκτοφυλακήν. Ἐὰν ὅμως στερήσωμεν τὸ Σῶμα τῶν ὑπαξιωματικῶν, πῶς θὰ δημιουργηθῇ τὸ Σῶμα τῆς Ἀκτοφυλακῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι ὅμοιον μὲ τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, τῆς Χωροφυλακῆς κλπ. Θὰ πρέπει λοιπόν, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ καταργηθῇ τὸ Σῶμα τῆς ἀκτοφυλακῆς, διὰ οἰκονομίαν ὀλίγων ἑκατομμυρίων. Ἑπομένως, θὰ πρέπει νὰ συζητήσωμεν κατ’ ἄλλον τρόπον τὸ θέμα καὶ ὄχι ἐπηρεαζόμενοι ἀπὸ προκατάληψιν.

§239Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Ἐδῶ, πρόκειται, περὶ ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων. Αὐτοί, οἱ ὁποῖοι κατετάγησαν εἰς τὸ λιμενικὸν Σῶμα, εἶναι δύο εἰδῶν. Ἄλλοι, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προϋπηρέτησαν καὶ ἄλλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν θητείαν. Ἀσφαλῶς οἱ τελευταῖοι δὲν πρέπει νὰ πληρώνωνται, ἀλλὰ νὰ παίρνουν, ὅτι παίρνει ὁ κληρωτός, ὁ ναυτικός, ἢ ὁ σμηνίτης. Ἀλλά, ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξεπλήρωσαν τὴν στρατιωτικήν των θητείαν καὶ παραμένουν ἐπὶ 2–6 ἔτη, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ τοὺς ἀφαιρῆτε τὸ δῶρον.

§240Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, σᾶς ἀπαντῶ ἀμέσως. Εἰς τὸ ἀρχικὸν σχέδιον νόμου, ὑπῆρχε διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας καταργοῦνται αἱ θέσεις αὐτῶν, αἱ ὁποῖοι παρέμενον, μετὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς στρατιωτικῆς των θητείας καὶ νὰ διατηρῇ τὸ λιμενικὸν Σῶμα, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὴν θητείαν των. Ἐκ τῶν ὑστέρων, οἱ ἐνδιαφερόμενοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, παρεκάλεσαν ὅπως, μέχρις ὅτου κριθῇ τὸ ὅλον θέμα καὶ ληφθῇ ἀπόφασις ὁριστική, νὰ μείνουν οὗτοι, μὴ λαμβάνοντες μισθόν. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἀκριβῶς, προσπαθῶ νὰ τοὺς προστατεύσω.

§241Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Ἀφοῦ, εἶναι ἔτσι τὸ ζήτημα μὲ ἱκανοποιεῖ κ. Ὑπουργέ.

§242Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ τὸ συζητήσῃ, ἄλλωστε ἡ Βουλὴ ἐν καιρῷ.

§243ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἔχει;

§244ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§245ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 ἐγένετο δεκτὸν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 12ον.

§246ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§247ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 12 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 13ον.

§248ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 13 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 14ον.

§250Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐδέχθητε μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἔδωσα ἀφορῶσαν τοὺς ἡμερησίας ἐφημερίδας, αἱ ὁποῖαι εἶναι, ὑπὸ τύπον ἐμπορικῆς ἐπιχειρήσεως καὶ διὰ τὰς ὁποίας ζητῶ νὰ καταβληθῇ, εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τὸ δῶρον.

§251Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δεκτή.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτόν, τὸ ἄρθρον 14, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§253ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 14 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 15ον.

§255ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 16ον.

§257ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 16 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 17ον.

§259ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§260ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 17 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 18ον.

§261Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 18, ἤθελον μίαν διευκρίνησιν. Ὁμιλεῖτε περὶ μονοπωλιακῶν εἰδῶν. Κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν... (ἀναγινώσκει)...». Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀναφέρετε, βάσει ποίων κριτηρίων θὰ προβῆτε εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῶν. Θέλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα μονοπώλια, τὰ ὁποῖα ἔχουν δημιουργηθῆ, εἰς ἐπαρχιακὰς περιφερείας...

§262Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, σᾶς δίδω τὴν πληροφορίαν, τὴν ὁποίαν ἔδωσα καὶ προχθές. Δὲν πρόκειται νὰ καταργηθῇ καμμία ἀποθήκη μονοπωλίου, ἡ ὁποία ἐξυπηρετεῖ ἐπαρχιακὴν περιφέρειαν. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα, ὅτι εἰς ὡρισμένας περιφερείας, διὰ λόγους διαφορετικούς, ἔγιναν ἀποθῆκαι, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν πλησίον αὐτῶν ὑπάρχουν ἄλλαι καὶ ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα, ὅταν πρόκειται περὶ ἀποθηκῶν, αἱ ὁποῖαι εἰσπράττουν μηνιαίως 950.000 δρχ. καὶ δίδουν μόνον 25.000, διότι τὰ ὑπόλοιπα διατίθενται δι’ ἀμοιβὰς κλπ. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, κατόπιν συνεργασίας μὲ τὴν Ἑταιρείαν μονοπωλίων, εὑρέθημεν ἐν ἀπολύτῳ, σύμφωνοι. Ὅπου, πράγματι εἶναι περιττὰ αὐτὰ τὰ πρακτορεῖα, νὰ καταργηθοῦν.

§263Π. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΔΗΣ. Μόνον εἰς αὐτὰς τὰς περιπτώσεις.

§264Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ γίνῃ καμμία ζημία εἰς βάρος τῶν καταναλωτῶν.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 18 ὡς ἔχει;

§266ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 18 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 19ον.

§268ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 19 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§270ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§271ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ λήξεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων». Ἐπ’ αὐτοῦ κατετέθη ἡ ἑξῆς δήλωσις: Πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Παρακαλοῦμεν ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταργήσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων» ψηφισθῇ εἰς δύο συζητήσεις. Οἱ προτείνοντες βουλευταὶ Γ. Γρηγορίου, Γ. Τσαντίρης, Ι. Ὀρφανός, Α. Βουλόδημος, Ε. Πέτσος, Γ. Τζατζάνης, Κ. Δημόπουλος, Ε. Ζαννῆς, Σ. Κωτιάδης, Θ. Χαβίνης, Ν. Κρασαδάκης, Π. Ντεντιδάκης, Κ. Βλαχοθανάσης, Π. Πολυχρονίδης. Σ. Ἀλλαμανῆς, Δ. Θεοχαρίδης, Ι. Γιαννιδάκης, Γ. Παπανδρέου, Δ. Ζησόπουλος, Ι. Τσοῦρνος. Κατὰ ταῦτα τὸ νομοσχέδιον θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν ψηφίσεως. Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων». Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§272Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ἀπευθύνω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τῶν φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ συζητεῖται. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ δώσητε μίαν πληροφορίαν, ἐν σχέσει πρὸς τὸ τελευταῖον ἄρθρον, τὸ ἀφορῶν τὸν τύπον. Ὑπάρχει εἰς ἄλλην νομοθεσίαν αὐτὴ ἡ διάκρισις, μεταξὺ καθημερινοῦ καὶ περιοδικοῦ τύπου; Μήπως, τυχόν, συμβαίνει νὰ τὸ γνωρίζετε εἰς ἄλλην νομοθεσίαν;

§273Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Εἰς νομοθεσίαν ἐξωτερικοῦ; Εἰς νομοθεσίαν ἄλλης χώρας;

§274Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μάλιστα.

§275Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν γνωρίζω.

§276Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μάλιστα. Αὐτὴ εἶναι ἡ μία πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἤθελον. Ἔπειτα, εἶναι μία δευτέρα πληροφορία. Εὑρίσκετε πρέπον, τὰς ἀποφάσεις περὶ τοῦ χαρακτῆρος τῶν περιοδικῶν, νὰ τὰς λαμβάνουν οἱ Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἔκθετοι εἰς τὴν παρεξήγησιν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνουν προκατειλημμένας πολιτικὰς ἀποφάσεις; Δὲν εἶναι πρέπον, ἐὰν πρόκειται, πράγματι, νὰ ἰσχύσῃ αὐτὴ ἡ διάκρισις—διότι ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα θὰ συζητηθῇ—ἂν πρέπει νὰ ἰσχύῃ νὰ ἀναθέσωμεν εἰς ἕνα ἀμερόληπτον Δικαστικὸν Σῶμα τὴν ἐκτίμησιν τοῦ χαρακτῆρος, ἐὰν εἶναι φιλολογικὸν ἢ ἂν εἶναι λογοτεχνικὸν περιοδικόν, καὶ νὰ μὴ εἶναι ἔκθετος ἡ κυβερνητικὴ ἐξουσία εἰς τὴν παρεξήγησιν, ὅτι ἐκ λόγων πολιτικῆς προκαταλήψεως, ἔλαβεν μίαν ἀπόφασιν;

§277Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐλπίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν φαντάζεσθε, ὅτι Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συναίσθησιν καὶ τῆς εὐθύνης των καὶ τῆς ἀποστολῆς των, θὰ λάβουν προκατειλημμένας ἀποφάσεις.

§278Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οἱ σημερινοὶ Ὑπουργοί, εἶναι ἀνώτεροι πάσης παρεξηγήσεως καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶναι ἀπηλλαγμένοι πάσης προκαταλήψεως. Ἀλλ’ οἱ νόμοι δὲν γίνονται, μόνον, διὰ τοὺς σημερινοὺς Ὑπουργοὺς καὶ οἱ Ὑπουργοί, ὅταν νομοθετοῦν, νομοθετοῦν καὶ διὰ τοὺς διαδόχους των καὶ δὲν εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅλοι οἱ διάδοχοί σας δὲν θὰ εἶναι προκατειλημμένοι.

§279Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ εἶπον καὶ διὰ τοὺς διαδόχους μας.

§280Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Λέγετε, ὅτι διὰ τὸ παρελθόν, οἱ Ὑπουργοὶ εἶναι προκατειλημμένοι καὶ διὰ τὸ μέλλον, ὅτι θὰ εἶναι ἀπροκατάληπτοι. Συμβαίνει καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἕτερον. Ἐγὼ δυσκολεύομαι νὰ πιστεύσω, ὅτι εἰς ὅλην τὴν κλίμακα τοῦ χρόνου εἶναι ἀπροκατάληπτοι. Καὶ διὰ τοῦτο, οἱ νόμοι πρέπει νὰ προφυλάσσωνται ἀπὸ τὸ ἐνδεχόμενον παρεξηγήσεων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, πέραν αὐτοῦ τοῦ κύκλου τῶν φιλολογικῶν ἐννοιῶν, ἐπανέρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Ἡ οὐσία τοῦ θέματος εἶναι, ὅτι τὰ τοιαύτης μορφῆς ζητήματα, δὲν πρέπει νὰ τὰ χειρίζεται ὁ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος εἶναι ἔκθετος εἰς τὴν παρεξήγησιν, ἀλλὰ ἕνα ἀμερόληπτον Δικαστικὸν Σῶμα. Ἡ ἄποψίς μου, ἑπομένως, εἶναι: Πρῶτον, ὅτι εἶναι ἄσκοπος ἡ διάκρισις καὶ εἶναι ἐκτεθειμένη, σήμερον, ὑπὸ τὰς συνθήκας ποὺ τίθεται, εἰς τὴν παρεξήγησιν, ὅτι πρόκειται νὰ διωχθῇ περιοδικὸν ἀντιπολιτευομένου τύπου καὶ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἄξιον τοῦ κύρους τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐκτεθῇ εἰς αὐτὴν τὴν παρεξήγησιν. Δεύτερον, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ—πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εὔχομαι, χάριν τοῦ κύρους της—θὰ πρέπει νὰ ἀναθέσωμεν τὴν κρίσιν εἰς Δικαστικὸν Σῶμα καὶ ὄχι εἰς τὸν Ὑπουργούς.

§281Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς πρὸς τὴν Βουλήν. Λυποῦμαι, διότι ἐξεφράσθη ἡ ὑπόνοια, ὅτι τὸ σχετικὸν ἄρθρον στρέφεται ἐναντίον τοῦ ὡρισμένου περιοδικοῦ. Τὸ πρᾶγμα εἶναι καὶ ἄδικον, ἀλλὰ καὶ δὲν στηρίζεται—θὰ μοῦ συγχωρήσητε τὴν φράσιν,—δὲν στηρίζεται εἰς τὴν λογικήν, διότι τὸ σχετικὸν ἄρθρον δὲν ἀναφέρεται εἰς ἕνα περιοδικόν, ἀλλὰ εἰς τὸν περιοδικὸν τύπον ἐν τῷ συνόλῳ του. Εἰς ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον καταργεῖ κάθε ἐξαίρεσιν ἀπὸ τὰς κειμένας διατάξεις, διὰ πρόσωπα ἢ ὁμάδας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνῃ μία τοιαύτη ἐξαίρεσις δι’ ἐπιχειρήσεις σαφῶς, σαφέστατα, κερδοσκοπικάς. Ὅταν φθάνωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ καταργοῦμεν ἐξαιρέσεις ἀπὸ φορολογίας τῶν βουλευτῶν, τῶν μελῶν τοῦ Νομοθετικοῦ Σώματος, ὅταν φθάνωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ καταργοῦμεν ἐξαιρέσεις ἀπὸ τῶν φόρων τῶν Ἐπισκόπων, κοινωφελῶν ἱδρυμάτων κ.ο.κ., δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διανοηθῶ ἐγὼ ὅτι θὰ ἐπιτρέψω ἐξαίρεσιν δι’ ἐπιχειρήσεις ἀποκλειστικῶς κερδοσκοπικάς. Τὸν διαχωρισμὸν μεταξὺ ἡμερησίου τύπου καὶ τύπου ἀποσκοποῦντος εἰς τὴν διαπαιδαγώγησιν τοῦ κοινοῦ, ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν στενῶς κερδοσκοπικῶν ἐπιχειρήσεων, ἀφ’ ἑτέρου τὸν ἔκαμα δι’ αὐτὸν τὸν λόγον. Δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο δυνατόν, ἐνῷ φορολογοῦνται διὰ δασμοῦ καὶ πότε–πότε καὶ δι’ εἰδικῆς εἰσφορᾶς τὰ τρόφιμα τοῦ λαοῦ, τὰ φασόλια π.χ. τὰ ὁποῖα εἶναι ἡ τροφὴ τῶν ἀπορωτέρων μας τάξεων, τὴν αὐτὴν στιγμὴν νὰ δίδεται χάρτης ἀτελὴς δι’ ἐπιχειρήσεις σαφῶς, σαφέστατα, κερδοσκοπικάς. Νομίζω, ὅτι ἡ αἰτιολογία τοῦ μέτρου εἶναι τόσον σαφής, τόσον ἀπρόσβλητος, τόσην σχέσιν ἔχουσα μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ὥστε εἰλικρινῶς μὲ λυπεῖ ἰδιαιτέρως διότι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἠθέλησε νὰ κάμῃ ἐκεῖνος πολιτικὴν καὶ ὄχι ἡ Κυβέρνησις. (Χειροκροτήματα).

§282Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχει ἀναγνώσει τὸ σχετικὸν ἄρθρον, διότι οὐδαμοῦ ἀναφέρεται, ὅτι πρόκειται νὰ μὴ ἰσχύσῃ ἡ ἀπαλλαγὴ διὰ τὰ κερδοσκοπικὰ περιοδικά. Ἡ εὕρεσις τοῦ ὅρου εἶναι ἰδική του καὶ ἐχρειάσθη μόνον διὰ τὰ ὀλίγα χειροκροτήματα τὰ ὁποῖα ἔδρεψεν ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι, ἴσως δὲν εἶχον ἀναγνώσει τὸ νομοσχέδιον.

§283Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ εἴχομεν ἀναγνώσει.

§284Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τότε, ἦτο λάθος τὸ χειροκρότημα, κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην καὶ θὰ ἐξηγήσω τὸν λόγον. Κύριε Ὑπουργέ, κερδοσκοπικὸν πότε ὀνομάζεται; Ὅταν ἔχῃ κυκλοφορίαν;

§285Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὅταν ἔχῃ κέρδη.

§286Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὅταν ἀποσκοπῇ νὰ ἀποκομίσῃ κέρδη.

§287Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ λάβετε, κύριε, τὸν λόγον ἀργότερον καὶ δύνασθε νὰ ἐκθέσητε τὰς ἀπόψεις σας. Ὁ ὅρος «κερδοσκοπικὰ» δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον. Θὰ ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον, διὰ νὰ γνωρίζωμεν ἐπὶ τίνος θέματος γίνεται ἡ συζήτησις. Τὸ ἄρθρον ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ὁμοίως ἐπιτρέπεται...... (ἀναγινώσκει).......». Λοιπόν, ἐὰν ἕνα ἐπιστημονικὸν περιοδικὸν ἔχῃ πολλὰ κέρδη, μ’ ὅλα ταῦτα ἐξαιρεῖται. Ἑπομένως, τὸ κριτήριον δὲν εἶναι τὸ κέρδος. Τὸ κριτήριον εἶναι τὸ περιεχόμενον, ὅπως τὸ ὁρίζει τὸ ἄρθρον, καὶ λυποῦμαι, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι, ἀπαντῶντες, ἐπεκαλέσθητε μίαν ἄποψιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι βάσιμος καὶ ἀπεβλέψατε εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς ἐντυπώσεως, ὅτι ὑπερασπίζω τὰ κερδοσκοπικὰ περιοδικά, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι βάσιμον. Συνηθίζω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ὁμιλῶ μὲ καλὴν πίστιν καὶ μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ ζητῶ τὴν ἀνταπόδοσιν τῶν συνομιλητῶν μου. Οὐδαμοῦ ἀναφέρεται ὁ ὅρος «κερδοσκοπικά». Ἐκ τοῦ περιεχομένου προσδιορίζεται καὶ ὄχι ἐκ τῆς κυκλοφορίας καὶ τῶν κερδῶν του.

§288Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Ἀκριβῶς.

§289Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀλλὰ εἴπατε, ὅτι ἀπαγορεύετε τὰ κερδοσκοπικὰ καὶ τὸ εἴπατε αὐτό, ὡς ἐὰν ἐγὼ τὰ ὑπερήσπιζα καὶ σεῖς δὲν τὰ ὑπερασπίζετε.

§290Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἴσως, δὲν ἔγινα ἀντιληπτός. Ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι τὸ περιεχόμενον αὐτῶν τῶν ἄλλων περιοδικῶν ἔχει σκοπὸν κερδοσκοπικόν. Τὰ πρῶτα ἔχουν σκοπὸν εἴτε νὰ διαφωτίσουν τὴν κοινὴν γνώμην εἴτε νὰ προσφέρουν διαπαιδαγώγησιν. Τὰ δεύτερα, εἶναι ἐπιχειρήσεις στενῶς, στενώτατα ἀποσκοποῦσαι εἰς κέρδη.

§291Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ αὐτό, ἐπίσης, εἶναι βεβιασμένον. Δὲν ἀναφέρεται τὸ λογοτεχνικὸν περιοδικόν. Ἂς εἴπωμεν, ἡ «Νέα Ἑστία». Εἶναι λογοτεχνικὸν περιοδικόν, δὲν ἀναφέρεται. Τὸ λογοτεχνικὸν περιοδικὸν δὲν εἶναι ἐπίσης χρήσιμον; Τὸ ψυχαγωγικὸν περιοδικόν, δὲν εἶναι ἐπίσης χρήσιμον, ὅπως εἶναι τὸ ἐπιστημονικὸν ἢ τὸ πολιτικὸν περιοδικόν; Διατὶ τὸ λογοτεχνικόν, δὲν εἶναι; Τὸ ἀνάγετε εἰς μίαν κατηγορίαν καὶ δὲν τὸ ἀναφέρετε.

§292Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ λογοτεχνικόν, ἀναμφισβητήτως, ὑπάγεται εἰς τὰ ἐκπαιδευτικὰ ἢ καὶ τὰ ἐπιστημονικά.

§293Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς τὰ ἐκπαιδευτικά, τὸ λογοτεχνικόν; Κύριε Ὑπουργέ, ἁπλοποιεῖτε τὸν ὅρον.

§294Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν τὸν ἁπλοποιῶ, τὸν γενικεύω.

§295Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι παρωχημένος ὁ χρόνος ὅπου οἱ ὅροι αὐτοὶ συμπίπτουν. Ἐφθάσαμεν εἰς μίαν ἐποχὴν ὅπου ἡ ἔννοια τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ τῆς λογοτεχνίας δὲν ταὐτίζονται.

§296Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐὰν νομίζετε, ὅτι χρειάζεται περισσοτέρα εἰδίκευσις τοῦ ἄρθρου, δὲν θὰ εἶχα καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ συζητήσωμεν τὴν δυνατότητα νὰ προσθέσωμεν καὶ τὸ λογοτεχνικόν, μολονότι, κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην δὲν χρειάζεται.

§297Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀκριβῶς, ὅπως βλέπετε, ὁ ὅρος «κερδοσκοπικὸς» εἶναι ἀνύπαρκτος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιμένω, εἶναι τοῦτο: Ἐὰν κριθῇ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ διάκρισις, ὑποστηρίζω— καὶ θέλω νὰ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ τὸ στέρξῃ— ὅτι δὲν πρέπει οἱ Ὑπουργοὶ νὰ ἀποφασίζουν διὰ τὰς περιπτώσεις τῆς ἀπαλλαγῆς. Νὰ τὸ ἐμπιστευθῆτε εἰς ἓν μὴ πολιτικὸν Σῶμα εἰς τρόπον, ὥστε καὶ οἱ πολῖται νὰ ἔχουν τό αἴσθημα τῆς ἀντικειμενικῆς κρίσεως καὶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἡ παρεξήγησις, ὅτι μία πολιτικὴ ἢ κομματικὴ ἢ προσωπικὴ προκατάληψις, ὁδηγεῖ εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἀποφάσεων.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν;

§299ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§300ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1ον.

§301Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ εἰς τὸ ἄρθρον 1 νὰ διαγραφῇ ἐκ τῆς παραγράφου 2 ἡ περίπτωσις ιδʹ τῆς ἑπομένης περιπτώσεως εʹ, λαμβανούσης τὰ στοιχεῖα ιδʹ. Πρόκειται περὶ τῶν Ἀρχιερέων καὶ γενικῶς τοῦ κλήρου, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος. Θὰ προσφέρουν βεβαίως καὶ αὐτοί, ἀλλὰ κατ’ ἄλλον τρόπον.

§302ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 1 ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§303ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§304ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. (Γίνονται ἐν συνεχείᾳ δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2–10, ὡς ἔχουν). Ἄρθρον 11ον. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§305Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 11 καταργεῖτε διαφόρους ἀπαλλαγάς, ὅπως π. χ. ὅτι «θεάματα παντὸς εἴδους διδόμενα ὑπὸ τῆς Πανεπιστημιακῆς Λέσχης (ἀναγινώσκει)». Ὅλοι, κ. συνάδελφοι, γνωρίζετε, ὅτι ἀπὸ διαφόρους φιλανθρωπικὰς ἑορτὰς ποὺ δίδονται κυρίως εἰς τὰς ἐπαρχίας, δημιουργοῦνται σχετικαὶ βιβλιοθῆκαι, ἱδρύματα, κτίρια καὶ ἐπισκευαὶ κτιρίων, σχολείων, ἐκκλησιῶν κ.λ.π. Κύριε Ὑπουργέ, χωρὶς νὰ θίξωμεν τὸ ἄρθρον, παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν προσθήκην παραγράφου διὰ τῆς ὁποίας δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρέχῃ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις φορολογικὴν ἀπαλλαγὴν μέχρι τοῦ ἡμίσεος τοῦ φόρου. Διότι εἰς τὰ χωριουδάκια ἐδημιουργήθησαν βιβλιοθῆκαι σχολικαί, ἐπῆραν θρανία, ποὺ ποτὲ τὸ Κράτος οὔτε ἠδυνήθη οὔτε θὰ δυνηθῇ νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸν εἰς τοιούτου εἴδους περιπτώσεις. Ὀρθὴ λοιπόν, θὰ ἦτο, νὰ ἐτίθετο ἡ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρέχῃ μίαν ἀπαλλαγὴν μέχρι 50%. Ἄλλωστε δὲν πρόκειται οὔτε περὶ ἐπιχειρήσεων. Ὅσοι, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἀπὸ ἐπαρχίας, θὰ γνωρίζουν, ὅτι μὲ αὐτὰς τὰς φιλανθρωπικὰς ἑορτάς, πολλὰ πράγματα γίνονται. Θὰ σᾶς ἀναφέρω παράδειγμα τῆς περιφερείας μου. Εἰς μίαν φιλανθρωπικὴν ἑορτήν, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν Ἰκαρίαν, συνεκεντρώθησαν 9 ἑκατομμύρια δραχμαί, διὰ νὰ κατασκευασθῇ ἡ γέφυρα τοῦ χωρίου Παναγία. Θέλετε τώρα νὰ φορολογήσετε αὐτὴν τὴν ἑορτήν, ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τοὺς δώσῃ οὐδεμίαν ἐνίσχυσιν πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν.

§306Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον φέρετε ἐνώπιον τοῦ Σώματος εἶναι συμπαθές, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι πρέπει νὰ ξεύρετε τοῦτο, ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν ἐπιτρέπει αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν. Εἶναι ρητὴ αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τὴν κατ’ ἐξουσιοδότησιν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ φόρου. Χρειάζεται εἰδικὸς νόμος. Ὅ,τι ἐγένετο μέχρι τοῦδε ἐγένετο παρατύπως, δι’ ὃ καὶ ἐθεωρήσαμεν πρέπον νὰ συμμορφωθῶμεν πρὸς τὸ Σύνταγμα. Ἐκεῖνο ποὺ δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν τῷ μέλλοντι, εἶναι νὰ ἀποδώσῃ ἕνα μέρος τοῦ φόρου δι’ ἀπ’ εὐθείας ἐπιδοτήσεως τοῦ σκοποῦ, χάριν τοῦ ὁποίου ἔγινεν ἡ ἑορτή. Τὸ Σύνταγμα δυστυχῶς, δὲν ἐπιτρέπει νὰ δοθῇ μία τοιαύτη ἐξουσιοδότησις εἰς τὸν ἑκάστοτε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§307ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πῶς θὰ γίνῃ ἡ ἐπιδότησις;

§308Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν. Θὰ προβλέψωμεν ἕνα εἰδικὸν κονδύλιον.

§309Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Ὑπουργέ, νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν ἔχει καμμίαν ἀπολύτως θέσιν εἰς τὸ ζήτημα ποὺ ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Γρηγορίου. Ἐὰν ὅμως εἰς τὴν Ἰκαρίαν τὰ Σωματεῖα περιορίζονται εἰς ἕνα, εἰς τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μου, τὴν Ἤπειρον, ὑπάρχουν πολλὰ τοιαῦτα. Εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ ὑπάρχουν 80 Ἠπειρωτικαὶ ἀδελφότητες, αἱ ὁποῖαι μὲ κάτι μικροχοροὺς καὶ μικροσυγκεντρώσεις ποὺ κάμνουν, συναθροίζουν κατ’ ἔτος περὶ τὰ 4, 6, 8 καὶ 10 ἑκατομμύρια, μὲ τὰ ὁποῖα κατασκευάζουν ἐκκλησίας, σχολεῖα, θρανία, βρύσες, μικρογεφύρια κ.λ.π. κάμνουν δηλαδὴ κάτι, τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος δυστυχῶς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ. Βεβαίως, αὐτὸ ποὺ λέγετε, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μὲ ἕνα διάταγμα νὰ καταργῇ ἢ νὰ δωρίζῃ, αὐτὸν τὸν φόρον εἶναι ὀρθόν, ἀλλὰ θὰ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ μία διάταξις, χωρὶς νὰ ἀντιστρατεύεται τοῦτο εἰς τὸ Σύνταγμα, νὰ τεθῇ μία διάταξις, ὅτι δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ καθορίζῃ τὸ ποσοστὸν τῆς φορολογίας.

§310Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ἠμπορεῖ. Ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Συντάγματος.

§311Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Νὰ θέσετε εἰς τὸν νόμον τὸ ἐλάχιστον ὅριον, κ, Ὑπουργέ. Δὲν καθορίζετε διὰ τοῦ νόμου τὴν φορολογίαν; Δὲν λέγετε, ὅτι τὸ Α ἢ τὸ Β εἶδος ὑπάγεται εἰς τὴν αʹ ἢ τὴν βʹ φορολογίαν; Ἔτσι καὶ ἐδῶ, νὰ μπῇ τὸ ἐλάχιστον ὅριον.

§312Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, αἱ αἰτήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται ἐν προκειμένῳ, εἶναι, ὀτὲ μὲν δεδικαιολογημέναι, ὀτὲ δὲ ἀπολύτως ἀδικαιολόγητοι. Καὶ ἀπομένει εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ δώσῃ μέχρις 8% ἔκπτωσιν ἀπὸ τὸν φόρον ἢ νὰ τὴν ἀρνηθῇ ἢ νὰ τὸν ὑποβιβάσῃ. Ὑπάρχει σωρεία τοιούτων αἰτήσεων. Ὑπάρχουν Σωματεῖα, τὰ ὁποῖα πράγματι σκοποῦν κάτι τὸ ἐνδιαφέρον, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔπραξαν κανένα ἔργον καὶ εἰς τὰ ὁποῖα συνήθως ἀρνούμεθα αὐτὴν τὴν ἔκπτωσιν ἀπὸ τὸν φόρον. Δὲν εἶναι εὔκολον τὸ πρᾶγμα, νὰ τὸ χαρακτηρίσωμεν εἰς ἕνα σχέδιον νόμου. Ἐνῷ ἐὰν θέλετε διὰ τὸ μέλλον νὰ μᾶς βοηθήσετε καὶ ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ μία τοιαύτη δυνατότης, εἶμαι πρόθυμος νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ δι’ ἑτέρας διατάξεως νὰ νομοθετήσωμεν. Ἐν προκειμένῳ, σᾶς λέγω ἕνα πρᾶγμα, ὅτι αὐτὸς ὁ σκοπὸς πρὸς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπετε, ἠμπορεῖ νὰ πραγματοποιηθῇ δι’ ἀμέσου ἐπιδοτήσεως αὐτῶν τῶν ὡρισμένων ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην βοηθείας. Ἠμπορεῖ ὀρθότατα νὰ ἐγγράψητε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἕνα κονδύλιον καὶ μὲ τὸ κονδύλιον αὐτό, νὰ ἀποδώσωμεν ἀμέσως ἕνα μέρος τοῦ φόρου, ὡς βοήθημα, ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξωμεν. Ὑπάρχει δυνατότης ἀντιμετωπίσεως τοῦ πράγματος, χωρὶς νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἀνάγκην προσηλώσεως πρὸς τὸ Σύνταγμα.

§313Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς κάθε περίπτωσιν ποὺ ἀντιμετωπίζετε μίαν ἀδυναμίαν νὰ μᾶς δώσετε λύσιν θετικήν, μᾶς δίδετε ὑποσχέσεις. Τὶ νὰ τὰς κάμωμεν τὰς ὑποσχέσεις, ὅταν εἰς τὸ μέλλον πρόκειται νὰ ρυθμίσετε ἕνα θέμα, διὰ τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον καὶ χθὲς ἀκόμη δι’ ἀποφάσεως ἰδικῆς σας, ἐχορηγούσατε ἀτελείας ὑπὲρ τοιούτων σκοπῶν;

§314Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Πράγματι, κ. συνάδελφε, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εὑρίσκομαι ἐν ἀδυναμίᾳ νὰ λησμονήσω, ὅτι ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Συντάγματος. Θὰ σᾶς ἤμην εἰλικρινῶς εὐγνώμων, ἐὰν μὲ ἐβοηθούσατε κατὰ τίνα τρόπον νὰ ἀποφύγω τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 59.

§315ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς τί προτείνετε κ. συνάδελφε;

§316Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Σᾶς εἶπον, ὅτι εἶμαι πρόθυμος νὰ συζητήσωμεν διὰ νὰ εὕρωμεν τὴν λύσιν, ἡ ὁποία νὰ ἐπιτυγχάνῃ, ἐκεῖνο ποὺ θέλετε, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ ἀντιστρατεύεται πρὸς τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Συντάγματος.

§317Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζωνται, κ. Ὑπουργέ, οἱ σκοποὶ καὶ ἡ κοινωνικὴ καὶ ἐθνικὴ σημασία, ποὺ ἔχουν αἱ ὀργανώσεις αὐταί.

§318Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Συμφωνῶ μαζί σας. Καὶ ἐγὼ συμπαθῶ ἰδιαιτέρως αὐτὰς τὰς ὀργανώσεις καὶ τὸ ἔργον ποὺ ἐπιτελοῦν.

§319Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Περαιτέρω εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ὁμιλεῖτε περὶ ἀτελοῦς εἰσόδου κ.τ.λ. Μερικαὶ ἀπὸ τὰς ἡμερησίας ἐφημερίδας δὲν περιλαμβάνονται ὅπως π. χ. ἡ Ναυτεμπορική, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἐπίσης ἐφημερὶς πολιτικοῦ περιεχομένου καὶ ὅπως τίθεται ἡ διάταξις, εἶναι ἐκτὸς τῆς ἀτελείας, τὴν ὁποίαν παρέχετε εἰς τὰς ἄλλας ἡμερησίας ἐφημερίδας.

§320Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ ἀτέλεια δὲν παρέχεται εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀλλ’ εἰς τοὺς δημοσιογράφους διὰ νὰ ἐπιτελέσουν τὸ ἔργον των. Χωρὶς νὰ κατηγορηθῶ, ὅτι συμπαθῶ τὰς οἰκονομικὰς ἐφημερίδας, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηρίξῃ κανείς, ὅτι οἱ συντάκται τῶν οἰκονομικῶν ἐφημερίδων ἔχουν ἀνάγκην νὰ πᾶνε εἰς τὸ θέαμα, διὰ νὰ ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των.

§321Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Εἴχομεν, νομίζω, συζητήσει τὸ θέμα καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ δὲν τὸ ἀπεκλείσατε, ἄλλωστε πόσοι εἶναι οἱ ἰδιοκτῆται. Ὑποβάλλεται ὡς παράπονον ὄχι ὅτι ἀξίζει τὸν κόπον νὰ συζητῆται.

§322Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπειδὴ ἀντελήφθην, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐσιαστικὴ ἀντίρρησίς σας, διὰ νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. συναδέλφων, καθόσον ἀφορᾷ τὴν καθιέρωσιν μερικῆς ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ φόρου δημοσίων θεαμάτων, ἀπὸ τὰς ἑορτὰς τὰς ἐχούσας φιλανθρωπικὸν ἢ ἐθνικὸν σκοπόν, ἤθελα νὰ σᾶς βοηθήσω. Ὑποστηρίζω, ὅτι δὲν ἔχετε κώλυμα ἐκ τοῦ ἄρθρου 59 τοῦ Συντάγματος, διατὶ τὸ ἄρθρον 59 ἐμποδίζει νὰ ἀνατεθῇ ἀπὸ νόμον εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ θεσπίζῃ τὴν ἀπαλλαγήν, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα ἡμεῖς νομοθετικὴ ἐξουσία. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡμεῖς ψηφίζοντες μίαν διάταξιν, νομοθετοῦμεν ὡς Βουλή, ὄχι ὡς ἐκτελεστικὴ ἐξουσία. Συνεπῶς δὲν ὑπάρχει ζήτημα νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς θέσπισιν ἀπαλλαγῆς ἀλλὰ θέσπισις ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Βουλήν. Ἡμεῖς ἐφαρμόζοντες τὴν διάταξιν τὴν ὁποίαν θὰ ψηφίσωμεν νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸ Αʹ Σωματεῖον ὅπου θὰ κρίνετε, ὅτι σύμφωνα μὲ τὴν διάταξιν ποὺ ψηφίζομεν ὑπάρχει ἐθνικὸς ἢ φιλανθρωπικὸς σκοπός, δὲν νομίζω, ὅτι ὅταν σεῖς θὰ ἐκδώσητε τὴν ἀπόφασιν νομοθετεῖτε, τώρα νομοθετοῦμεν ἡμεῖς. Ἄν πράγματι ἀποδεχθῆτε ἀπὸ ἀπόψεως οὐσίας τὴν πρότασιν τοῦ κ. Γρηγορίου καὶ βλέπω, ὅτι διάχυτος εἶναι ἡ συμπάθεια πρὸς τὴν πλευρὰν αὐτήν, τότε θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν ἔχετε κώλυμα ἐκ τοῦ Συντάγματος.

§323Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πρᾶγμα, νομίζω, ὅτι εἶναι ἁπλοῦν. Ἐδῶ δὲν ἐπρόκειτο νὰ καθορίσωμεν ὅτι δικαιοῦνται ὅλαι αὐταὶ αἱ ὀργανώσεις μιᾶς ἐκπτώσεως 50%, ἐνῷ τὸ μόνον ποῦ θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ κάμωμεν, εἶναι νὰ ἐξουσιοδοτήσωμεν τὸν Ὑπουργὸν νὰ κρίνῃ ἑκάστοτε ἂν μία ὀργάνωσις δικαιοῦται ἀπαλλαγῆς ἢ ὄχι. Αὐτό, νομίζω, ὅτι σαφέστατα ἀπαγορεύεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Δὲν μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα τὸ Σύνταγμα, νὰ κρίνω, ἂν θὰ δώσω ἢ ὄχι ἀπαλλαγήν. Μολονότι, μὴ νομικός, βλέπω τὸ πρᾶγμα ὀρθότερον ἀπὸ μερικοὺς ἄλλους. Ἐν προκειμένῳ, νομίζω, ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνω ἐγὼ ἂν θὰ χορηγήσω ἀπαλλαγὴν ἢ ὄχι. Αὐτὸ λέγει τὸ Σύνταγμα, ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ ἐξαιρῇ ἢ ὄχι ἀπὸ τοῦ φόρου. Αὐτὸς ἦτο ὁ σκοπὸς τοῦ ἄρθρου 59.

§324Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸ ἐδάφιον Δʹ τοῦ κεφαλαίου περὶ ἀτελοῦς εἰσόδου, λέγει ὅτι: «Οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἠθοποιοί, οἱ κεκτημένοι ἄδειαν ἐπαγγέλματος.... ...... (ἀναγινώσκει)......». Νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ τεχνῖται θεάτρου μέλη τοῦ Ταμείου Συντάξεως καὶ Ἀσφαλίσεως ἠθοποιῶν, διότι καὶ οἱ τεχνῖται τοῦ θεάτρου παίζουν ἕνα σπουδαῖον ρόλον εἰς τὸ θέατρον. Ἐφ’ ὅσον εἶναι ἠσφαλισμένοι εἰς τὸ αὐτὸ Ταμεῖον, νομίζω ὅτι καί οἱ τεχνῖται πρέπει νὰ ἔχουν ἐλευθέραν εἴσοδον εἰς τὰ θέατρα.

§325Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Οἱ τεχνῖται θεάτρου, συμπαθέστατος κλάδος τῶν ἐργατῶν τοῦ θεάτρου, δὲν δύνανται νὰ ἐξομοιωθοῦν μὲ τοὺς ἠθοποιούς. Ὁ ἠθοποιὸς πηγαίνει εἰς τὸ θέατρον διὰ νὰ ἐκπαιδευθῇ κατὰ ἕνα τρόπον, ἐνῷ ὁ τεχνίτης θεάτρου, εἶναι ἕνας τεχνικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἀπασχολεῖται μόνον ἐκεῖ ὅπου ἡ ἐργασία του τὸν καλεῖ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω διατὶ ὁ τεχνίτης θεάτρου θὰ ὑπάγῃ εἰς ὅλα τὰ θέατρα. Κατὰ πᾶσαν βεβαιότητα, δὲν θὰ ἔχῃ καὶ τὸν χρόνον νὰ μεταβαίνῃ εἰς τὰ ἄλλα θέατρα. Ἐνῷ ὁ ἠθοποιὸς βεβαίως, ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ παρακολουθήσῃ ἄλλας παραστάσεις. Δι’ αὐτὸ καὶ ὑπῆρξεν αὐτὴ ἡ ἐξαίρεσις, ἡ ὁποία δὲν ἔπρεπε νὰ θεωρηθῇ ὡς μία δυσμένεια διὰ μίαν τάξιν ἀνθρώπων λίαν συμπαθῆ. Ἐὰν συμπαθοῦντες τὴν Α ἢ Β τάξιν ἀνθρώπων, τὴν προσθέσωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον, τότε ἀκριβῶς θὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ἐκεῖνο ποὺ προηγουμένως εἴχομεν.

§326Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ παρεκάλουν τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν ι παράγραφον τῆς ἀτελοῦς εἰσόδου ἀναγράφεται: οἱ ἀξιωματικοί, ὑπαξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται ἀνάπηροι πολέμου ἔχοντες ἀναπηρίαν 35%, ἔχουν ἀτελῆ εἴσοδον κ.λ.π. Δεδομένου, ὅτι καὶ οἱ ἔχοντες 25% ἀναπηρίαν τυγχάνουν καὶ συντάξεως, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἴτε ἐτραυματίσθησαν εἰς τὸν πόλεμον, διότι ἐδέχθησαν ἕνα βλῆμα, εἴτε ἐκ τῶν κακουχιῶν ἐγένοντο ἀνάπηροι, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τὸ Δημόσιον, ἐὰν τοὺς ἐπιτραπῇ αὐτὴ ἡ ψυχαγωγία. Διότι ἄλλως κατὰ μεγάλο ποσοστόν, πτωχοὶ ὄντες, δὲν θὰ πᾶνε εἰς τὸ θέατρον καὶ δὲν θὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον. Παρακαλῶ τὸ 35% νὰ γίνῃ 25%. Εἶναι μία δικαιολογημένη ἀπαίτησις ὅλων αὐτῶν τῶν ἀφανῶν ἡρώων οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμα των ὑπὲρ τῆς Πατρίδος. Θὰ παρεκάλουν καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ δεχθῇ, διότι δὲν ἔχει καμμίαν ζημίαν νὰ ὑποστῇ τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς νὰ εἰσέρχωνται ἐνίοτε εἰς ἕνα κινηματογράφον ἢ ἕνα θέατρον χάριν ψυχαγωγίας, τῆς ὁποίας εἶναι ἄξιοι.

§327Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀντιλαμβάνομαι τὴν συγκίνησίν σας, ἀλλὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μὲ πολὺν κόπον ἔθεσα αὐτὴν τὴν παράγραφον εἰς τὸ σχετικὸν ἄρθρον, ἔχω ὅμως καὶ ἐγὼ τὴν δικαιολογίαν μου. Εἰς τὴν ἀρχὴν εἶχε περιορισθῆ εἰς τοὺς ἔχοντας βαρεῖαν ἀναπηρίαν κατόπιν ὑπεχώρησα εἰς τὸ 50% καὶ ἔφθασα εἰς τὸ 35%, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει σχεδὸν ὅλους, ὅσοι εἶναι ἀξιόλογοι ἀνάπηροι. Ἐὰν δὲν προχωρῇ καὶ παρακάτω, εἶναι διότι θέλω κατὰ ἕνα τρόπον νὰ περιορίσω τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀναπήρων, ὥστε νὰ μὴ ὑφίστανται τὴν οἵαν ὑφίστανται σήμερον μεταχείρισιν. Αὐτὸ τὸ θέαμα, νὰ βλέπῃ κανεὶς εἰς τὰ θεάματα γενομένους δεκτοὺς τοὺς ἀναπήρους μόνον εἰς ὡρισμένας ὥρας καὶ ἡμέρας, μὲ κάποιαν περιφρόνησιν, πρέπει νὰ λήξῃ. Σκόπιμον εἶναι νὰ περιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται ἀτελοῦς εἰσόδου, ἀλλὰ νὰ πείσωμεν τὰς ἐπιχειρήσεις νὰ ἐπιτρέπουν τὴν εἴσοδον τῶν ἀναπήρων πάντοτε. Ὁ ἀνάπηρος τιμᾷ κυριολεκτικῶς τὴν ὁμήγυριν εἰς τὴν ὁποίαν παρίσταται. Εἴχομεν φθάσει εἰς ὑπερβολὴν ἐπιτρέποντες εἰς χιλιάδας ἀνθρώπων νὰ πηγαίνουν δωρεὰν εἰς τὸ θέατρον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔκαμε τοὺς ἐπιχειρηματίας νὰ ἐπιτρέπουν εἰς τοὺς ἀναπήρους τὴν εἴσοδον εἰς ὡρισμένας μόνον ἡμέρας. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως μὴ ἐπιμείνητε ἐπ’ αὐτοῦ.

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 11, ὡς ἔχει;

§329ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§330ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11ον ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 12ον.

§331ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 12ον ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 13ον.

§333Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13 νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Πρέπει νὰ γίνῃ μία ἐναρμόνισις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ μὲ τὸ ἄλλο ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὸν νόμον περὶ φορολογίας αὐτοκινήτων. Οὐσιαστικῶς, ἀφοῦ ψηφισθῇ ὁ νόμος αὐτός, δὲν χρειάζεται νὰ καταργήσωμεν τὰς ἀπαλλαγάς, διότι ἐκεῖ καθορίζεται σαφῶς ποῦ ἐπιτρέπονται ἀπαλλαγαί. Δι’ αὐτὸ ἐφ’ ὅσον ψηφισθῇ ὁ νόμος αὐτός, παρακαλῶ νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 13 ὡς ἄρθρον.

§334ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 13;

§335ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτή.

§336ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν διαγραφὴν τοῦ ἄρθρου 13, τῶν λοιπῶν ἄρθρων μεταβαλλόντων ἀρίθμησιν. Ἄρθρον 14ον. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§337Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ Σιβιτανίδειος Σχολή, διότι εἶναι ἵδρυμα διὰ τὸ ὁποῖον δικαίως καυχώμεθα καὶ συντηρεῖται πάντοτε μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς τὸ ἵδρυμα αὐτὸ φορολογίας.

§338Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ παρατήρησίς σας εἶναι λογική, ἀλλ’ ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς κάμω μίαν ἀντιπαρατήρησιν. Ἐξακολουθεῖ ἡ ἀτέλεια τῆς Σιβιτανιδείου Σχολῆς, ἀλλὰ αὐτὴ ἔχει μεταβληθῆ καὶ εἰς βιοτεχνίαν ἢ βιομηχανίαν, ἐὰν θέλετε. Δὲν εἶναι ὀρθόν, συνεπῶς νὰ γίνεται συναγωνισμὸς ὅλου τοῦ ἐργαζομένου κόσμου εἰς τὴν βιομηχανίαν ξύλου ἐκ μέρους τῆς Σιβιτανιδείου, εἰσαγούσης ἀτελῶς τὴν πρώτην ὕλην. Καταργῶ τὴν ἀτέλειαν, διότι ἐπὶ ἴσοις ὅροις πρέπει νὰ συναγωνίζεται τὸ Ἵδρυμα τὸν ἐλεύθερον ἐπαγγελματίαν.

§339Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Πολὺ φοβοῦμαι, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἔλθετε ἀρωγὸς διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ἐνισχύσητε τὸ Ἵδρυμα.

§340Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ Σιβιτανίδειος ἐπιδοτεῖται μὲ 6 δισεκατομμύρια ἐτησίως;

§341Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ τὴν ἐπιδοτήσωμεν μὲ 6½ δισεκατομμύρια, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰσαγωγὴν πρώτων ὑλῶν διὰ τὴν βιοτεχνίαν της νὰ τὴν ἀπαλλάξωμεν.

§342Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ δεχθῆτε τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, σχετικῶς μὲ τὴν φορολογικὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ Ι.Κ.Α. εἰς τὸ Ἀναρρωτήριον τῆς Βούλας..... «......... (ἀναγινώσκει).........».

§343Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, δὲν δέχομαι τὴν τροπολογίαν σας, διότι δὲν γνωρίζω τὰς συνεπείας. Θὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν συνάδελφόν μου ἐπὶ τῆς Ἐργασίας, καὶ ἐὰν χρειασθῇ, θὰ τὴν συμπεριλάβωμεν εἰς ἄλλο νομοσχέδιον.

§344ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 14ον, ὡς ἔχει;

§345ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§346ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 14ον ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 15ον.

§347Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15 λέγει τὸ ἑξῆς... «......... (ἀναγινώσκει).........». Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ σαφεστέρα ἡ διατύπωσις, διότι διὰ τῆς φράσεως «διπλώματα» δὲν καλύπτονται οἱ μετατιθέμενοι διπλωματικοὶ ὑπάλληλοι.

§348Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα καλύπτεται.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὰ ἄρθρον 15ον, ὡς ἔχει;

§350ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15ον ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἄρθρον 16ον. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§352Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διὰ πρώτην φορὰν γίνεται τοιαύτη διάκρισις εἰς τὸν τύπον. Ἀνέκαθεν ὁ τύπος διεκρίνετο εἰς ἡμερήσιον καὶ περιοδικόν. Ἐὰν θέλωμεν νὰ εἴμεθα δίκαιοι, ἢ θὰ εἶναι γενικὴ ἡ φορολογία, ἢ δὲν θὰ ὑπάρχουν ἐξαιρέσεις. Ἐκτὸς ὅμως τῆς διακρίσεως ταύτης ὑπάρχει καὶ ἄλλη καθ’ ἣν διακρίνεται ὁ περιοδικὸς τύπος εἰς κοινωνικόν, ἐθνικόν, θρησκευτικὸν κ.λ.π. Ὁ τύπος αὐτὸς διὰ τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ μὴ καταβάλλῃ δασμούς, τέλη κ.λ.π. ἐνῷ ὁ ἄλλος τύπος ὁ λεγόμενος κερδοσκοπικὸς δὲν θὰ ἀπαλλάσσεται εἰς τὸ μέλλον δασμῶν κ.λ.π., ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων. Ὅλος ὁ τύπος γενικῶς εἰς τὸν κόσμον εἶναι κερδοσκοπικός. Οὐδεὶς ὑπάρχει εἰς τὴν ὑδρόγειον, τὸν ὁποῖον νὰ ἔπιασε ἡ καλωσύνη διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἐπιστημονικὸν περιοδικόν, καὶ διαφωτίσῃ τὸν κόσμον. Εἰς ὅλα τὰ περιοδικά, πλὴν τῶν θρησκευτικῶν καὶ ὡρισμένων ἐθνικῶν, τὰ ὁποῖα ἐκδίδει τὸ Κράτος, ὄπισθεν κρύπτεται καὶ ἕνας ἐπιχειρηματίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἢ θὰ φορολογηθῇ ὁλόκληρος ὁ περιοδικὸς τύπος ἢ θὰ ἀπαλλάξητε μόνον τὸν θρησκευτικὸν καὶ τὸν τύπον τὸν ἐθνικόν, ἐφ’ ὅσον ἐκδίδεται ἀπὸ τὸ Κράτος, ἢ ἄλλως θὰ ἀπαλλάξητε ὁλόκληρον τὸν περιοδικὸν τύπον, ἀφήνοντάς τον, ὡς ἦτο μέχρι σήμερον. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ τὸ ἑξῆς σχετικῶς μὲ τὸν κερδοσκοπικὸν χαρακτῆρα τοῦ τύπου. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε μέχρι ποίου σημείου εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψίς μου, ὅτι πᾶς τύπος εἶναι κερδοσκοπικός, σᾶς γνωρίζω, ὅτι ὅταν ὡς Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγήθην νὰ ἀπαλλαγῇ τὸ θρησκευτικὸν περιοδικὸν «Ζωὴ» τῶν τελῶν καὶ δασμῶν μοῦ εἶπον συνάδελφοι, ὅτι πρόκειται περὶ περιοδικοῦ, τὸ ὁποῖον θησαυρίζει καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀπαλλαγῆς, πρᾶγμα φυσικά, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν δέχομαι. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἴση μεταχείρισις δύνασθε νὰ δώσητε ἀπαλλαγὴν 15–20% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ χάρτου ἐφ’ ὅλου τοῦ περιοδικοῦ τύπου ὥστε νὰ μὴ ἔχουν πλήρη ἀπαλλαγήν. Νομίζω, ὅτι ἡ λύσις αὐτὴ εἶναι δικαία. Ἐὰν παρ’ ἐλπίδα δὲν θέλετε νὰ τοὺς ἀπαλλάξετε, δώσατέ τους, τουλάχιστον, μίαν προθεσμίαν διὰ νὰ προμηθευθοῦν τὸν χάρτην, ὁ ὁποῖος σπανίζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν ἀγοράν.

§353Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶμαι ἐκδότης ἐφημερίδος περιοδικῆς μορφῆς, οὐδέποτε δὲ ἐζήτησα ἀτέλειαν. Τὸ νὰ ἔρχωνται ὅμως περιοδικά, τὰ ὁποῖα κερδίζουν τεράστια ποσὰ καὶ νὰ ζητοῦν ἀτέλειαν, εἶναι ἀπαράδεκτον.

§354Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία διευκρίνησις ἐπὶ ὅσων ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Γρηγορίου, ὅτι καὶ ὁ θρησκευτικὸς τύπος ἐπιδιώκει ὀφέλη οἰκονομικὰ......

§355Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν εἶπον αὐτό, κ. συνάδελφε.

§356Δ. ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι ὁ θρησκευτικὸς καὶ ἐν γένει ὁ ἐπιστημονικὸς τύπος οὐδέποτε ἐπιδιώκει οἰκονομικὰ ὀφέλη. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς δαπανοῦν ἀπὸ τὰ θυλάκιά των διὰ νὰ μορφώσουν τὸν λαόν. Δὲν ὑπάρχει λοιπόν, τοιοῦτον θέμα. Ὑπάρχει ὅμως κάτι ἄλλο. Ὅτι πρέπει νὰ φορολογηθῇ ὁ διεφθαρμένος τύπος, ὁ «ψυχαγωγικὸς» ὅπως ἔχει χαρακτηρισθῆ, ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ εἰς τὴν διαφθορὰν τῶν νέων καὶ εἰς τὴν διάλυσιν τοῦ Κράτους. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ διαχωρίσῃ τὸν περιοδικὸν τύπον εἰς ἐπιστημονικὸν καὶ μή, εἰς ὠφέλιμον καὶ μή, καὶ νὰ καθιερωθῇ εἰδικὸν τέλος διὰ τὰ περιοδικὰ αὐτά.

§357Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Συμφωνῶ, κ. συνάδελφε, ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἀπαγορεύσωμεν τὰ περιοδικὰ τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὰ ὁποῖα δὲν πληρώνουν κανένα δασμὸν καὶ συναγωνίζονται ὁλόκληρον τὸν ἑλληνικὸν τύπον, τὰ περισσότερα δὲ ἐξ αὐτῶν δὲν εἶναι, παρὰ διεφθαρμένου περιεχομένου.

§358ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὰ περιοδικὰ περιλαμβάνετε, κ. Ὑπουργέ, καὶ τὰς περιοδικὰς ἐφημερίδας;

§359Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Βεβαίως.

§360Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἡ «Θέμις», κ. συνάδελφοι, εἶναι ἐπιστημονικὸν περιοδικόν, ἀλλ’ ἐκδίδεται διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ μόνον τὸν ἐπιστημονικὸν κόσμον; Γνωρίζετε, βεβαίως, ὅτι ἔχει γίνει μία μεγάλη ἐπιχείρησις.

§361Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Πρὸς προστασίαν, κ. Ὑπουργέ, τῶν λογοτεχνικῶν περιοδικῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων, νομίζω, ὅτι ἔχετε τὴν διάθεσιν νὰ φανῆτε εὐνοϊκός, θὰ ἤθελα νὰ προτείνω, νὰ θέσωμεν τὴν λέξιν «μορφωτικός», ὁπότε περιλαμβάνεται καὶ ὁ λογοτεχνικὸς τύπος.

§362Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ ἡ φιλολογία καὶ ἡ λογοτεχνία εἶναι καὶ αὐταὶ ἐπιστῆμαι.

§363Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Ἡ «Νέα Ἑστία» ποῦ θὰ ὑπαχθῇ, κ. Ὑπουργέ;

§364Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Εἶναι μορφωτικὸν περιοδικόν.

§365ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, διὰ τὴν «Νέαν Ἑστίαν». Ἐὰν γράφεται εἰς τὴν δημοτικὴν νὰ ἐπιβληθῇ δασμός, διὰ νὰ φορολογηθοῦν οἱ «τριτοκλιτοφάγοι».

§366Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν τὸ ἄρθρον σᾶς ἀπησχόλησεν ἐν ὄψει τοῦ ἄρθρου 59 τοῦ Συντάγματος. Διότι δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως χορηγεῖτε εἰς ἑαυτόν, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ δικαίωμα δι’ ἀποφάσεώς σας νὰ ἐξαιρῆτε τῆς καταργήσεως τῆς ἀπαλλαγῆς ὡρισμένα περιοδικά. Μὴ τυχὸν τοῦτο ἐμπίπτει εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ ἄρθρου 59 τοῦ Συντάγματος;

§367Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὄχι, κ. συνάδελφε. Διότι ἐδῶ καθορίζεται ποῖα τὰ περιοδικά. Ἐὰν δὲ ἡμεῖς, ὅπως ἐφοβήθη καὶ ὁ κ. Γ. Παπανδρέου, θελήσωμεν νὰ κομματισθῶμεν, ὑπάρχει τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον θὰ καταρρίψῃ τὴν ἀπόφασίν μας. Μόνον ἐὰν σεβασθῶμεν τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, τότε ἡ ἀπόφασίς μας θὰ εἶναι ἰσχυρά.

§368Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τοῦτο εὑρίσκεται εἰς κάποιαν ἀντίθεσιν μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν προηγουμένως σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς ὁλικῆς ἢ τῆς ἐπὶ μέρους ἀπαλλαγῆς φόρου διὰ τὰ φιλανθρωπικὰ σωματεῖα, ὅταν δίδουν χορούς, δεξιώσεις κ.λ.π. Διότι ἢ καὶ ἐκεῖ ἐφαρμόζεται τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Συντάγματος καὶ ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ διάταξις, ἢ πᾶμε εἰς τὸ ἄρθρον 16.

§369Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Αὐτὸ περιλαμβάνεται εἰς τὸ ἄρθρον 11.

§370Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς λέγει, ὅτι ἐνετόπισε τὰς ἀπαλλαγὰς εἰς τὰς Α καὶ Β κατηγορίας ἐφημερίδων καὶ περιοδικῶν. Ἡμεῖς δὲν ἐζητήσαμεν τίποτε ἐπὶ πλέον ἀπὸ τοῦ νὰ ἐντοπίσῃ καὶ ἐκεῖ τὴν ἀπαλλαγὴν ἢ τὴν ἔκπτωσιν ὡρισμένου φόρου ποὺ ἐπιβάλλεται εἰς ὅλα τὰ θεάματα.

§371Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ ποὺ λέτε τὸ ἀπεδέχθην. Ἀλλὰ δὲν εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ ξεχωρίσωμεν τὰ σωματεῖα αὐτὰ καὶ νὰ τὰ περικόψωμεν ἢ νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἰς αὐτὰ ἐπιτρέπεται καὶ εἰς τὰ ἄλλα δὲν ἐπιτρέπεται. Εἴπομεν νὰ ἀφήσωμεν τὸ θέμα καὶ νὰ τὸ ρυθμίσωμεν δι’ ἄλλου νομοσχεδίου. Σᾶς ἐζήτησα μίαν πίστωσιν χρόνου διὰ νὰ τὸ μελετήσωμεν. Αὐτὰ λοιπόν, χρειάζονται νὰ διατυπωθοῦν μετὰ προσοχῆς.

§372Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Σύμφωνοι.

§373Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Σᾶς ἔδωσα ἱκανοποιητικωτάτην ἀπάντησιν, διατὶ ἐπιμένετε; Σᾶς εἶπα, ὅτι μὴ ζητεῖτε ἀπὸ ἐμένα κάτι ποὺ ἐγὼ δὲν τὸ ἐσκέφθην εὐκόλως. Ἐφ’ ὅσον δὲν τὸ ἐσκέφθην, μὴ μοῦ ζητεῖτε νὰ νομοθετήσω ἐκ τοῦ προχείρου. Σᾶς εἶπα, ἀργότερα νὰ τὸ μελετήσωμεν τὸ θέμα καὶ νὰ δώσωμεν τὴν λύσιν.

§374Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Δὲν θέλω νὰ σᾶς παρασύρω εἰς κάτι ποὺ δὲν πρέπει.

§375ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀρκετά, κύριε Παπασταύρου, καθῆστε.

§376Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ ἄρθρον 1. Πρόκειται περὶ ἐκτάκτου ἀνάγκης νὰ διαγραφῇ ἡ περίπτωσις ιδʹ. Πρόκειται περὶ τῆς φορολογίας τῶν ἀρχιερέων. Ὑπάρχουν ἐθνικοὶ λόγοι ἀφορῶντες τὸν κλῆρον ἐκτὸς τῶν συνόρων τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ σᾶς δίδω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι θὰ προσφέρουν καὶ αὐτοί, ὅ,τι πρόκειται νὰ προσφέρουν, κατ’ ἄλλον τρόπον. Πρόκειται περὶ ἑνὸς σφάλματος τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ διορθώσω.

§377ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§378ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει;

§379Ε. ΝΟΥΛΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§380ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθῆστε κάτω.

§381Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν θὰ δεχθῆτε καμμίαν τροπολογίαν εἰς τὸ ἄρθρον 16;

§382Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Καμμίαν.

§383Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Οὔτε τὴν τροπολογίαν διὰ τὸ χαρτί;

§384Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ θὰ τὸ τακτοποιήσωμεν διοικητικῶς.

§385Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10.

§386Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν, ἀφ’ ἧς ἕνα ἄρθρον ψηφισθῇ καὶ γίνῃ δεκτόν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ λαμβάνῃ οἱοσδήποτε συνάδελφος τὸν λόγον. Ἀπορῶ διὰ τὴν ἐμμονὴν τοῦ κ, συναδέλφου, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10, ὅταν ἔχωμεν φθάσει εἰς τὸ ἄρθρον 15. Λυποῦμαι, κύριε Πρόεδρε, ἀλλ’ εἶναι ἔργον ὑμῶν νὰ δώσετε εἰς τὸν κ. συνάδελφον νὰ καταλάβῃ, ὅτι εἶναι ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς.

§387Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Εἶναι ἡ τρίτη φορὰ ποὺ δὲν μοῦ δίδετε τὸν λόγον. Ἔχω δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ ἀφαιρέσετε. Ἐπικαλεῖται ὁ κ. συνάδελφος, ὡς ἐὰν ἦτο συνήγορος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπικαλεῖται παρατυπίαν, τὴν ὁποίαν σεῖς οἱ ἴδιοι ἐφαρμόζετε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐπανῆλθεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 § ιδʹ: Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα νὰ ὁλοκληρώσω τὴν ἄποψίν μου εἰς ἕνα θέμα καὶ μοῦ ἀπηγορεύσατε νὰ τὴν διατυπώσω.

§388ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀνεπτύξατε τρὶς καὶ τετράκις. Ἐὰν θέλετε νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν, ἐὰν ἔχω δίκαιον ἢ ὄχι.

§389Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι δι’ αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐκάματε.

§390ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§391Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἡμεῖς δὲν θέλομεν νὰ φέρωμεν δυσκολίας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ νὰ τὴν διευκολύνωμεν.

§392Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ συνάδελφος κ. Γρηγορίου, διότι δὲν πρέπει νὰ γίνεται διάκρισις εἰς τὸν τύπον ὅσον ἀφορᾶ τὴν φορολογίαν καὶ ἐὰν δὲν κάμετε γενικὴν τὴν διάταξιν, τοὐλάχιστον νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γρηγορίου νὰ πληρώνουν ὅλοι 15%. Τὸ νομοσχέδιον ψηφίζεται ἀπόψε εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Νὰ μελετήσητε τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἔλθετε εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ μᾶς δώσητε ἀπάντησιν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ, Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσέξῃ πολὺ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Γρηγορίου καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ μᾶς ἀπαντήσετε.

§393ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει;

§394ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§395ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 16 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. Ἡ συζήτησις καὶ ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἐτερματίσθη. Συνεπῶς ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως, ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων». Ἄρθρον 1ον. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον.

§396Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶχα ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, ὅπως ἡ φράσις «τοιαῦτα ὀχήματα κυκλοφοροῦντα ἐπὶ ἐπαρχιακῶν, δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὁδῶν ὑπάγονται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου», συμπληρωθῇ μὲ τὴν φράσιν «χάριν συντηρήσεως τῶν ὁδῶν τούτων». Βεβαίως, κύριε Ὑπουργέ, ἤκουσα τὰ ἐπιχειρήματά σας ὑπὲρ τῆς ἑνότητος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἤκουσα καὶ τὰς ὑποσχέσεις σας, ὅτι ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς θὰ δύναται νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τῶν ὁδῶν ὅλης τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν διαδικασίαν, ἡ ὁποία γίνεται πρὸς διανομὴν τῶν ἐσόδων εἰς τὰς δαπάνας. Ἀλλὰ ξεύρετε, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἡ ἐπαρχιακὴ ὁδοποιΐα ἔχει στερηθῆ παντὸς πόρου. Ὑπῆρχον τὰ ταμεῖα ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, τὰ ὁποῖα συνετηροῦντο ἀπὸ τὰ διαπύλια τέλη καὶ ἄλλους πόρους, οἱ ὁποῖοι κατηργήθησαν ἢ ἐνεσωματώθησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μὲ τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι κάτι θὰ ἐδίδετο καὶ διὰ τὴν διατήρησιν τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν. Ὅμως κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη δὲν ἐδόθη ἀπολύτως τίποτε. Ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν προτείνω, εἶναι καθαρῶς ἐνδεικτική. Δὲν πρόκειται οὔτε τὴν ἑνότητα τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ διασπάσῃ, οὔτε ὡρισμένα ποσοστὰ νὰ ἀναγκάσῃ τὸν προϋπολογισμὸν νὰ δώσῃ εἰς τὰς διαφόρους κατηγορίας τῶν δρόμων. Θέλομεν μόνον νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ὅταν θὰ πηγαίνωμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων διὰ νὰ συνηγορήσωμεν πρὸς ἐπιδιόρθωσιν ἑνὸς γεφυριοῦ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ, τὸ ὁποῖον κατεστράφη, θέλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι ἐκεῖ δὲν θὰ λάβωμεν τὴν ἀπάντησιν, ὅτι αἱ πιστώσεις αἱ διατιθέμεναι ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν ἀφοροῦν μόνον καὶ ἀποκλειστικῶς τὸ ἐθνικὸν δίκτυον. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι οἱ ἐπαρχιακοὶ δρόμοι εὑρίσκονται εἰς τελείαν σχεδὸν καταστροφὴν εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας καὶ τοὺς Νομοὺς τῆς Ἑλλάδος. Βεβαίως, ἐπαναλαμβάνω, ἔχομεν ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην, ὅτι τὸ Κράτος κάποιαν ἡμέραν θὰ φροντίσῃ καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς δρόμους ὅταν θὰ ἔχῃ διορθώσει τὰς ἐθνικὰς ὁδούς, ἀλλὰ εἰς τὸ μεταξὺ μὴ μᾶς ἀποκλείετε τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν Δημοσίων Ἔργων νὰ διαθέσῃ μίαν μικρὰν πίστωσιν καὶ διὰ τοὺς ἐπαρχιακοὺς δρόμους καὶ νὰ λάβωμεν ἀπὸ ἐκεῖνον μίαν ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν.

§397Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὅταν κατατεθῇ ἐντὸς ὀλίγου ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ἔτους 1953–54 θὰ ἴδητε ἐκεῖ πῶς ἔχουν τὰ διάφορα κονδύλια καὶ θὰ ἠμπορέσετε τότε νὰ κάμετε τὰς παρατηρήσεις σας, ἐν ᾗ περιπτώσει ἔχει παραμεληθῆ ἐκεῖ ἡ ἐπαρχιακὴ ὁδοποιΐα. Δὲν ἔχει νόημα νὰ περιλάβωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον εὐχάς, τὰς ὁποίας τὰς δέχομαι ὡς εὐχάς, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς ἀλλὰ δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§398Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μὲ ὅλην τὴν ἐκτίμησιν, τὴν ὁποίαν ἔχω πρὸς τὸ πρόσωπόν σας, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρατηρήσω, ὅτι τὰς εὐχὰς καὶ τὰς ὑποσχέσεις θέλομεν νὰ τὰς δίδωμεν μετὰ.... Σεῖς ὅμως ἐδώσατε τὰς ὑποσχέσεις καὶ σεῖς ἐδημιουργήσατε τὰς ἐλπίδας. Νομίζω ὅτι δὲν καταστρέφεται τίποτε, ἐὰν εἰς τὸ νομοσχέδιον τεθῇ, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ τίθεται χάριν τῆς συντηρήσεως τῶν ὁδῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων κυκλοφοροῦν.

§399Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὰ τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα δὲν ἔχουν λόγον ὑπάρξεως, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει Κυβέρνησις, καταθέτει ἐγκαίρως τὸν προϋπολογισμὸν καὶ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλήν, νὰ τὸν κρίνῃ.

§400Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Δυνάμεθα, κύριε Ὑπουργέ, νὰ συνάγωμεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι εἰς τὸν προσεχῆ προϋπολογισμὸν θὰ προσθέσετε κονδύλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐπιδιόρθωσιν τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν;

§401Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀπολύτως.

§402Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴτε τεθῆ, εἴτε ὄχι, αὐτὴ ἡ τροπολογία, δὲν γίνεται καμμία ζημία.

§403ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει;

§404ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§405ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1, ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2–14, ὡς ἔχουν).

§406ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§407Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, ὅτι τὸ ὁδικὸν δίκτυον εἰς ὁλόκληρον τὴν Χώραν εἶναι εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Τώρα μάλιστα μὲ τὴν αὔξησιν τῶν χιλιομέτρων λόγῳ τῶν ὁδῶν αἱ ὁποῖαι ἔγιναν μὲ τὸ πρόγραμμα Πρόνοια–Ἐργασία, ἔχω πεισθῆ ἀκραδάντως ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ συντήρησίς του. Αὐτὸ εἶναι ἕνα θέμα διὰ τὸ ὁποῖον καὶ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν εἴχομεν ἔλθει εἰς σχετικὴν συζήτησιν. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, ὅλη αὐτὴ ἡ φορολογία δὲν περιέλθῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, πρέπει νὰ γνωρίζετε, καὶ ἰδοὺ ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μετὰ δύο–τρία ἔτη δὲν θὰ ὑπάρχῃ δρόμος. Πρέπει νὰ προσέξῃ πολὺ ἡ Βουλὴ τὸ θέμα αὐτό, εἶναι σοβαρώτατον. Ὄχι μόνον πρέπει νὰ περιέλθῃ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, ἀλλὰ πρέπει νὰ τεθῇ καὶ διάταξις, ὅτι πρέπει νὰ προτιμηθοῦν αἱ Ἐθνικαὶ ὁδοὶ καὶ μόνον ὅταν περισσεύσῃ νὰ διατεθῇ διὰ τὰς ἄλλας. Τουλάχιστον νὰ ἔχωμεν τὸ δίκτυον τῶν μεγάλων ἀρτηριῶν εἰς καλὴν κατάστασιν. Συμβουλευθῆτε τὸ Ὑπουργεῖον καὶ θὰ ἴδητε ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς λέγω εἶναι θετικά. Ὑποβάλω τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ προστεθῇ ἐδῶ.

§408Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Σέβομαι ἀπολύτως τὴν παρατήρησίν σας, ἀλλὰ λυποῦμαι διότι δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν σας. Εἰλικρινῶς πιστεύω, ὅτι θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ δώσωμεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων ὄχι μόνον τὸ κονδύλιον αὐτό, ἀλλὰ καὶ πρόσθετα ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ οὕτω νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθοῦν καὶ αἱ δύο ἀνάγκαι, καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς συντηρήσεως τῶν ὑπαρχουσῶν Ἐθνικῶν ὁδῶν καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς συντηρήσεως τῶν Ἐπαρχιακῶν.

§409Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Θὰ πρέπει νὰ συντηρηθοῦν κατὰ πρῶτον λόγον αἱ Ἐθνικαὶ ὁδοί.

§410ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15 γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει;

§411ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§412ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 15, ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἔχει. (Ἐν συνεχείᾳ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 16–31, ὡς ἔχουν). Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων ἐτερματίσθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου καὶ εἰς τὸ σύνολον;

§413ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§414ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Συνθήκης φιλίας καὶ συνεργασίας μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ὁμοσπόνδου Λαϊκῆς Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαυΐας». Ὁ κ. Περ. Ἰακ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§415ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατετέθη πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸ σχέδιον νόμου πρὸς κύρωσιν τῆς Συνθήκης φιλίας καὶ συνεργασίας μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος, τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ὁμοσπόνδου Λαϊκῆς Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ὡς Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐξάρω ἐνώπιον ὑμῶν τὰς ἀκολούθους διατάξεις τῆς παρούσης συμβάσεως: Αʹ) Ἐξ αὐτοῦ τοῦ τίτλου αὐτῆς προκύπτει, ὅτι δὲν ἔχει τὸν τύπον τῶν παλαιῶν συμφώνων φιλίας, ἅτινα τοσαύτας ἀπογοητεύσεις προσεπόρισαν ἡμῖν, κατὰ τὸ παρελθόν, εἰς κρισίμους στιγμὰς τοῦ ἐθνικοῦ ἡμῶν βίου. Ἀλλὰ τὸν τίτλον Συνθήκης καὶ δὴ Συνθήκης ἀμυντικῆς, ἐξασφαλιζούσης τὰς τρεῖς συμβαλλομένας Δυνάμεις κατὰ πάσης ἀδίκου καὶ ἀπροκλήτου κατ’ αὐτῶν ἐπιθέσεως. Βʹ) Καὶ πράγματι τὸ ἄρθρον 3 καθορίζει: «Τὰ Γενικὰ Ἐπιτελεῖα τῶν συμβαλλομένων μερῶν, θὰ συνεχίσωσι τὴν συνεργασίαν αὐτῶν, ἵνα ὑποβάλωσιν εἰς τὰς Κυβερνήσεις αὐτῶν συστάσεις ἐπὶ τῶν καθορισθέντων, κοινῇ συμφωνίᾳ, ζητημάτων ἀμύνης πρὸς λῆψιν συντονισμένων ἀποφάσεων». Συνεπῶς τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἐπιβάλον τὴν στρατιωτικὴν σύμπραξιν τῶν συμβαλλομένων Κρατῶν, προσδιορίζει τὸν κλασσικὸν τύπον τῆς Στρατιωτικῆς Συνθήκης Ἀμύνης. Γʹ) Πρὸς παρακολούθησιν τῆς διεθνοῦς καταστάσεως καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν κατὰ μόνιμον τρόπον τῆς συνεργασίας καὶ τῆς λήψεως τῶν ἀπαιτουμένων μέτρων, τὸ ἄρθρον 1 ὁρίζει: «Οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν συμβαλλομένων Μερῶν θὰ συνέρχωνται τακτικῶς εἰς διασκέψεις ἅπαξ τοῦ ἔτους καὶ ἐφ’ ὅσον ἤθελε κριθῇ ἀναγκαῖον, συχνότερον, ἵνα ἐξετάζωσι τὴν διεθνῆ πολιτικὴν κατάστασιν καὶ λαμβάνωσι τὰς ἐνδεικνυομένας ἀποφάσεις, συμφώνως πρὸς τοὺς σκοποὺς τῆς παρούσης Συνθήκης». Δʹ) Ἑτέρα σημαντικὴ διάταξις τῆς παρούσης Συνθήκης εἶναι ἡ τοῦ ἄρθρου 9, τὸ ὁποῖον ὁρίζει, ὅτι ἡ Συνθήκη εἶναι ἀνοικτὴ εἰς πάντας τοὺς λαοὺς τῆς περιοχῆς, οἵτινες ἔχουσιν ὡς βασικὸν κίνητρον τὴν θέλησιν νὰ παραμείνουν ἐλεύθεροι καὶ ἀνεξάρτητοι. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ὁρίζει, ὅτι «πᾶν ἕτερον» Κράτος, τοῦ ὁποίου ἡ συνεργασία θὰ κριθῇ ὑφ’ ὅλων τῶν συμβαλλομένων μερῶν χρήσιμος εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν σκοπῶν τῆς παρούσης Συνθήκης, θὰ δύναται νὰ προσχωρήσῃ εἰς αὐτὴν ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους καὶ μὲ τὰ αὐτὰ δικαιώματα, ὡς καὶ τὰ τρία συμβαλλόμενα Κράτη». Αὐταὶ εἶναι αἱ σημαντικώτεραι διατάξεις τῆς Συνθήκης. Εἰς ἄλλα ἄρθρα ἀναλαμβάνουσι τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἀναπτύξωσι τὴν συνεργασίαν αὐτῶν εἰς τὸ μορφωτικόν, οἰκονομικὸν καὶ τεχνικὸν πεδίον, ὅπως ἐπίσης νὰ ἐπιλύωσι δι’ εἰρηνικῶν μέσων, ὡς καθορίζεται εἰς τὸν χάρτην τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, πᾶσαν μεταξὺ των διαφορὰν ἐν πνεύματι κατανοήσεως καὶ φιλίας. Ἐπίσης ἀναλαμβάνουσι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἀπέχωσι πάσης ἐπεμβάσεως εἰς τὰ ἐσωτερικὰ ζητήματα ἀλλήλων. Καὶ τοῦτο ἔχει ἰδιάζουσαν σημασίαν, ἐὰν λάβῃ τις ὑπ’ ὄψιν, τίς ἦτο ἡ στάσις γείτονος Κράτους ἔναντι ἡμῶν πρὸ ὀλίγων ἔτι ἐτῶν. Δηλοῦται, ὅτι ἡ παροῦσα Συνθήκη δὲν θίγει τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τῆς Τουρκίας καὶ Ἑλλάδος, τὰς ἀπορρεούσας ἐκ τῆς Συνθήκης Βορείου Ἀτλαντικοῦ τῆς 4ης Ἀπριλίου 1949. Ἐπίσης δηλοῦται, ὅτι τὰ συμβαλλόμενα μέρη δὲν δύναται νὰ συνάψωσι συμμαχίαν ἢ νὰ μετάσχωσιν εἰς δρᾶσιν στρεφομένην ἐναντίον ἑνὸς τῶν μερῶν ἢ φύσεως δυναμένης νὰ παραβλάψῃ τὰ συμφέροντα αὐτοῦ. Ἐν τέλει καθορίζεται, ὅτι μετὰ πάροδον πέντε ἐτῶν, πᾶν συμβαλλόμενον μέρος θὰ δύναται νὰ παύσῃ ὂν μέλος, κατόπιν ἐτησίας προειδοποιήσεως. Ἡ Συνθήκη αὕτη, κύριοι βουλευταί, εἶναι ὑψίστης σημασίας, ὄχι μόνον διότι, μὴ στρεφομένη ἐναντίον οὐδενός, ἐξυπηρετεῖ τὸ μέγιστον ἀγαθὸν τῆς ἐλευθερίας καὶ ἀνεξαρτησίας τῶν συμβαλλομένων Κρατῶν, ἀλλὰ καὶ διότι δίδει τὸ παράδειγμα καὶ εἰς ἄλλα ὅμορα Κράτη νὰ συμπράξωσιν ἢ νὰ συνασπισθῶσι καθ’ ὅμοιον τρόπον χάριν τῆς ἐλευθερίας, ἡσυχίας καὶ εὐημερίας τῶν λαῶν των. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι εὐτυχής, διότι, διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, συμμετέχει εἰς τοιαύτην γραπτὴν Βαλκανικὴν Συνθήκην ὑψηλῶν ἰδεωδῶν, ἥτις ἐξασφαλίζει αὐτὴν κατὰ πάσης γειτονικῆς κατακτητικῆς ἐπιθέσεως, ἀποκαθιστᾶ τὴν ἠρεμίαν εἰς τὰς γενναίας ψυχὰς τῶν Ἑλλήνων καὶ ἰδίως τῶν ἀκριτικῶν πληθυσμῶν, οἵτινες ἀπερίσπαστοι ἤδη θὰ δύνανται νὰ ἐπιδοθῶσιν εἰς τὰ εἰρηνικὰ αὐτῶν ἔργα. Ἀπὸ σήμερον οἱ Ἕλληνες, ἀπηλλαγμένοι πάσης ἀνησυχίας διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας των, θὰ ἀναπτύξωσι μὲ τὴν ἐγνωσμένην ἐργατικότητα των πάσας τὰς δυνάμεις των διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ εὐημερίαν τῆς ἐνδόξου Πατρίδος των. Προσωπικῶς χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι συγγράφων τὸ 1942–1943 τὸ βιβλίον μου «περὶ Ἀξιώσεων τῆς Ἑλλάδος–Ἐσωτερικῶν καὶ Ἐξωτερικῶν κατευθύνσεων» ὅπερ ἐξέδωκα τὸ 1945, καὶ ἐξετάζων τὰ τῆς διεθνοῦς μελλούσης καταστάσεως, ἔγραφα ἐν αὐτῷ καὶ συνέστησα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Βαλκανικῆς περιοχῆς τὴν ἐπιδίωξιν ἀμυντικῆς συνθήκης μεταξὺ Ἑλλάδος, Τουρκίας καὶ Γιουγκοσλαυΐας. Εἶμαι εὐτυχής, ὅτι ἡ πρόβλεψίς μου αὕτη πρὸ 11 ὅλων ἐτῶν ἐπραγματοποιήθη καὶ ὅτι εἰς ἐμὲ ἔλαχε νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τῆς ὑπὸ ψήφισιν Συνθήκης ταύτης. Εὔχομαι καὶ πάλιν ν’ ἀποβῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Πατρίδος.

§416ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μακκᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§417Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶμαι συντομώτατος. Τὴν 6ην Μαρτίου, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, οἱ ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ ἄλλοι ρήτορες ἐξῆραν τὴν σημασίαν τοῦ ὑπὸ κρίσιν Συμφώνου, μεταξὺ Ἑλλάδος–Γιουγκοσλαυΐας–Τουρκίας. Εἶναι δὲ ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ αἱ εὐχαὶ συνοδεύουν τὴν ἐφαρμογήν, τὴν ὁλοκλήρωσιν καὶ τὴν πιστὴν κύρωσιν τοῦ Συμφώνου τούτου. Θὰ ἦτο ὅμως ἴσως ἐπάναγκες, κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν γενικὴν αὐτὴν εὐχὴν μὲ τὴν ὁποίαν συνοδεύομεν τὴν ζωὴν τῆς ὑπὸ γένεσιν Συμφωνίας, νὰ προστεθοῦν καὶ ὡρισμέναι συγκεκριμέναι εὐχαί. Τὴν πρώτην τοιαύτην ἐμπνέει τὸ ἄρθρον 3. Τὸ ἄρθρον 3 τονίζει ὅτι «τὰ Γενικὰ Ἐπιτελεῖα τῶν τριῶν συμβαλλομένων μερῶν θὰ συνεχίσουν τὴν συνεργασίαν των, ἵνα ὑποβάλουν εἰς τὰς Κυβερνήσεις των συστάσεις ἐπὶ τῶν καθορισθέντων κοινῇ συμφωνίᾳ ζητημάτων ἀμύνης, πρὸς λῆψιν συντονισμένων ἀποφάσεων». Ἡ εὐχὴ τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον νὰ διατυπώσω θὰ ἦτο, ὅπως ἡ ἔκτασις καὶ ἡ ἰσχὺς τῆς συνεργασίας ταύτης φθάσῃ ὅσο τὸ δυνατὸν ταχύτερον εἰς τὴν ὁλοκλήρωσιν, εἰς τρόπον ὥστε τὸ πλέον ἐπίμαχον σημεῖον τῆς Βαλκανικῆς χερσονήσου, δηλαδὴ ἡ Θράκη, ἡ τε ἀνατολικὴ καὶ ἡ δυτική, ἰδίως δὲ ἡ δυτική, τῆς ὁποίας τὸ βάθος εἶναι τόσον στενόν, ἕνεκα τῆς γειτνιάσεως τῶν συνόρων μὲ τὴν θάλασσαν, ὅπως καὶ αὕτη πλήρως κατοχυρωθῇ διὰ τῆς γενησομένης στρατιωτικῆς συμφωνίας καὶ ὅπως ἐπὶ πλέον ἐξασφαλίσουν τὰ τρία Ἐπιτελεῖα τὸν ἀνεφοδιασμὸν τῶν τριῶν στρατῶν, κατὰ τρόπον, ὥστε ὄντως νὰ εἶναι ἀδιάσπαστος ἡ γραμμὴ τοῦ κοινοῦ μετώπου. Ἡ δευτέρα εὐχή, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον νὰ διατυπώσω, κύριοι συνάδελφοι, ἐμπνέεται ἀπὸ τὸ ἄρθρον 8. Τὸ ἄρθρον 8 ὁμιλεῖ περὶ τοῦ ὅτι «ἡ συνθήκη δὲν δύναται νὰ ἑρμηνευθῇ ὡς θίγουσα καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ἀπορρεούσας διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκίαν ἐκ τῆς Συνθήκης Βορείου Ἀτλαντικοῦ». Ἡ εὐχή μας, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἦτο, ὅπως καὶ τὸ τρίτον συμβαλλόμενον μέρος κατορθώσῃ τὸ ταχύτερον νὰ διαρθρώσῃ τὴν ὅλην πολιτείαν του, μὲ τὴν τοῦ Βορείου Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου, εἰς τρόπον ὥστε, ὑπὸ ἀπολύτως ὁμοιόμορφον μέθοδον, ἐπέλθῃ καὶ ἡ γενικὴ διάρθρωσις τῆς ὑπὸ κρίσιν συνθήκης, μὲ τὴν συνθήκην τοῦ Βορείου Ἀτλαντικοῦ Συμφώνου. Ἡ τρίτη δὲ καὶ τελευταία εὐχὴ ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 9. Τὸ ἄρθρον 9 λέγει, «ὅτι ἡ συνθήκη παραμένει ἀνοικτὴ διὰ πᾶν Κράτος, τὸ ὁποῖον θὰ ἠδύνατο καὶ θὰ ἤθελε νὰ προσχωρήσῃ εἰς αὐτήν, ὑπὸ τοὺς αὐτοὺς ὅρους καὶ μὲ τὰ αὐτὰ δικαιώματα, ὡς καὶ τὰ τρία συμβαλλόμενα μέρη». Ἡ εὐχὴ δὲ αὐτὴ ἀφορᾷ,—εἶναι περιττὸν νὰ τονίσῃ κανείς,—μίαν ἑτέραν γειτονικὴν καὶ φιλικωτάτην δύναμιν, τὴν Ἰταλικὴν Δημοκρατίαν, ἡ ὁποία ἐλπίζομεν, ὅτι ταχέως διευθετοῦσα καὶ ἐκείνη τὰς τυχὸν δυσκολίας, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται, θὰ κατορθώσῃ καὶ αὐτὴ νὰ προσχωρήσῃ εἰς μίαν συμφωνίαν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προσθέσῃ ἔτι μείζονα δύναμιν, ἔτι μεῖζον κῦρος καὶ ἔτι μείζονα ἀποφασιστικὴν ἐπιρροήν, ἐπὶ τῆς εἰρήνης εἰς τὴν λεκάνην αὐτὴν τῆς Μεσογείου. Μὴ λησμονοῦμεν, ὅτι ἀνέκαθεν, ἀπὸ 40ετίας ἡ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος ἐστηρίζετο εἰς τὴν παράλληλον καὶ συνδυασμένην ἀξιοποίησιν τῆς φιλίας, τόσον τῆς Γιουγκοσλαυΐας, ὅσον καὶ τῆς Ἰταλίας, ὅσον ἀφορᾷ τὰ βορειο–δυτικά μας σύνορα καὶ ἐν γένει τὴν Ἀδριατικὴν καὶ Μεσόγειον θάλασσαν. Συνεπῶς θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, ἐὰν αἱ προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τούτου, ὅπως αἱ προϋποθέσεις αὗται πληρωθοῦν καὶ ὅπως δυνηθῶμεν καὶ τὴν προσχώρησιν τῆς Ἰταλίας νὰ χαιρετήσωμεν συντόμως ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο. Ἀλλὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔχει μίαν γενικὴν ἐμφάνισιν, ἡ ἀξία τῆς ὁποίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφύγῃ τὴν προσοχήν σας, ἀφορᾷ δὲ καὶ ἐκείνους ὡσαύτως τοὺς λαούς, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι ὑπόδουλοι. Θὰ ἠδύναντο ἐλευθερούμενοι καὶ ἀνακτῶντες τὸ δικαίωμα τῆς αὐτοδιαθέσεως, τὸ ὁποῖον ἐθυσίασαν εἰς τὴν σημερινὴν συμμαχίαν των, τῆς ὄχι εἰλικρινοῦς φιλίας, τὴν ἐπιβληθεῖσαν εἰς αὐτοὺς ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς Μόσχας, θὰ ἠδύναντο ἐλευθερούμενοι ἀπὸ τὰ δεσμὰ καὶ ἀποκτῶντες τὴν πραγματικήν των ἀνεξαρτησίαν καὶ αὐτοτέλειαν, ὡς ἐλεύθεροι πλέον λαοί, νὰ προσχωρήσουν καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν παροῦσαν σύμβασιν τῆς φιλίας καὶ τῆς συνεργασίας τῶν Βαλκανίων. Τότε, τότε θὰ ὑπάρξουν αἱ πραγματικαὶ προϋποθέσεις τῆς ἀσφαλείας, τῆς ἠρεμίας καὶ τῆς κατοχυρώσεως τῆς εἰρήνης εἰς τὴν γωνίαν αὐτὴν τῆς γῆς. Καὶ τότε—καὶ τότε μόνον—θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ὡρισμένοι παράγοντες τῆς αἰθούσης ταύτης ζητοῦν προώρως, σπεύδοντες ἐνῷ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ σπεύδουν, τὸν περιορισμὸν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι σήμερον εἶναι ἀδύνατον νὰ περιορισθοῦν, ἐνῷ τότε θὰ ἠμπορέσουν ἀφόβως νὰ μειωθοῦν, καὶ οὐσιωδῶς περιοριζόμενοι, νὰ ἀφήσουν ἐν τούτοις ἀπολύτως ἀδιαφιλονίκητον, ἀπολύτως ἀπρόσβλητον καὶ τὴν Ἑλλάδα καὶ τοὺς μετ’ αὐτῆς συμμαχοῦντας λαούς. Μὲ αὐτὰς τὰς εὐχάς, κύριοι συνάδελφοι, συνοδεύομεν τὸ Σύμφωνον τοῦτο. Εἴμεθα δὲ βέβαιοι, ὅτι ὑπὸ τὴν σθεναρὰν διεύθυνσιν τῆς πολιτικῆς των, τὰ τρία βαλκανικὰ Κράτη θὰ κατορθώσουν τὴν συμμαχίαν αὐτὴν νὰ καταστήσουν ἀφετηρίαν, δημιουργίαν ὄντως εἰρηνικῆς πολιτικῆς εἰς τὴν πολυπαθῆ χερσόνησον τῶν Βαλκανίων. Μὲ αὐτὰς τὰς εὐχὰς συνοδεύομεν τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμφωνίας αὐτῆς. (Χειροκροτήματα).

§418ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Γ. Βασιλᾶτος.

§419Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὁποῖον μετ’ ὀλίγον ψηφιζόμενον θὰ εἶναι νόμος, ἔρχεται νὰ ἐπικυρώσῃ τὴν συνθήκην φιλίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, τῆς Δημοκρατίας τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Ἡνωμένης Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Διὰ τῆς συνθήκης ταύτης, βεβαίως, ὅπως καὶ οἱ προλαλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, ἀνέφερον, διὰ τῆς συνθήκης ταύτης κατοχυροῦνται ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ αἱ συμβαλλόμεναι χῶραι καὶ ἂς ἐλπίσωμεν, ὅτι θὰ εἶναι ἀσφαλής, ἡ εἰρήνη καὶ ἡ ἀσφάλεια εἰς τὴν γωνίαν ταύτην τῶν Βαλκανίων. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξάρωμεν τὴν ἐπιτυχίαν καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος παρίσταται καὶ ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰργάσθησαν καὶ ἐμόχθησαν διὰ τὸ ἐπίμοχθον πράγματι τοῦτο ἔργον. Διότι, βεβαίως, μετὰ τῆς φίλης Τουρκίας ἡ Ἑλλὰς συνεδέετο ἀπὸ μακροῦ, ἀλλὰ ἡ δυσκολία ἦτο μὲ τὴν ἑτέραν ὅμορον χώραν τῶν Ἡνωμένων Δημοκρατιῶν τῶν Γιουγκοσλαύων. Ἀνῆλθον, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἐξάρω τὸ ἔργον καὶ τῶν παρόντων καὶ τῶν ἀπόντων. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἦλθον εἰς τὴν μνήμην μου οἱ ἀγῶνες πρὸ 75 ἐτῶν ἑνὸς Κεφαλλῆνος, ὁ ὁποῖος ἐλάμπρυνε τὸ βῆμα τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ὁ ὁποῖος ἔκτοτε μὲ προφητικὴν διορατικότητα προέβλεπε καὶ ὑπεστήριζεν, ὅτι τὸ Ἔθνος τῶν Γραικῶν, ὅπως ἔλεγε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβιώσῃ, ἐὰν δὲν θέσῃ κατὰ μέρος ὅλας τὰς διενέξεις του μὲ τὴν Ὀθωμανικὴν Αὐτοκρατορίαν, ἐὰν δὲν δώσῃ χεῖραν φιλικὴν πρὸς τοὺς ἀδελφοὺς Ὀθωμανούς, ὅπως τοὺς ἀπεκάλει. Ἦτο ὁ Γεώργιος Ἰακωβᾶτος ἢ Γεωργαντάρας, ὅπως ἀπεκαλεῖτο ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ. Εἶναι ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἐνεπνεύσθη τὴν φιλίαν Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, ὅταν ἀκόμη ἐδῶ ὑπῆρχον ρεύματα φιλορωσικά, διότι διεῖδε τὸν κίνδυνον τῆς Σλαυϊκῆς πλημμυρίδος.

§420ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ὁ Μαυροκορδᾶτος.

§421Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ ὁ Μαυροκορδᾶτος, ἀλλὰ ὁ Ἰακωβᾶτος διεκήρυξεν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, ὅτι οἱ Ἕλληνες, ἐὰν θέλουν νὰ ἐπιβιώσουν, ἐὰν θέλουν νὰ φράξουν τὴν κάθοδον τοῦ πανσλαυϊσμοῦ, ὀφείλουν νὰ δώσουν χεῖρα φιλικὴν εἰς τοὺς ἀδελφοὺς ἡμῶν Ὀθωμανοὺς καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε κατὰ τὴν περίφημον μάχην τῆς Πλεύνας νὰ διακηρύξῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τοῦ Κοινοβουλίου, ὅτι οἱ Τοῦρκοι, οἱ ὁποῖοι ὑπερημύνθησαν τοῦ φρουρίου ἐκείνου, ὑπῆρξαν πρόμαχοι τῆς ἐλευθερίας καὶ τῶν Τούρκων καὶ τῶν Ἑλλήνων. Τότε ἐξηγέρθησαν οἱ Ἕλληνες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον εἰς τὴν μεγάλην, τάχα φίλην Ρωσίαν, ἐνῷ ἐκεῖνος τοὺς προειδοποίησε καὶ τοὺς εἶπεν: Εὔχομαι νὰ μὴ ἐνθυμηθῆτε τοὺς λόγους μου, καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ παραιτηθῇ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος, διότι αἱ τότε Κυβερνήσεις ἔτεινον νὰ μεταβάλουν τὴν Ἑλλάδα εἰς ἐθνάριον σλαυϊκόν. Εἶχον ὑποχρέωσιν, κύριοι, φόρον τιμῆς ἀποτίων εἰς τὸν Κεφαλλῆνα ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος, ἐπαναλαμβάνω, πρὸ 75 ἐτῶν καὶ πλέον διεῖδε μὲ προφητικὴν διορατικότητα τὴν ἀνάγκην τῆς ἑνώσεως διὰ συμμαχίας καὶ φιλίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, ὅπως ἐπίσης, διὰ νὰ εἶμαι δίκαιος, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ στρέψω τὸν νοῦν πρὸς ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐνεπνεύσθησαν τὴν φιλίαν Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, ἡ ὁποία ἔθεσε κατὰ μέρος τὰς διαμάχας καὶ συνετέλεσεν, ὥστε ἀπὸ τοῦ 1930, νὰ ὑπογράφωνται τὰ σύμφωνα συμμαχίας μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς πάντοτε ἐτηρήσαμεν, ὅπως διακηρύσσομεν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι θὰ εἴμεθα πάντοτε πιστοὶ σύμμαχοι. Ταῦτα εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι. Εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ πάλιν νὰ συγχαρῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τὴν Βασιλικὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἐπιτυχίαν αὐτήν, διότι, πράγματι, διὰ τῆς συμμαχίας αὐτῆς, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ψηφιζομένη, θὰ μεταβληθῇ εἰς νόμον τοῦ Κράτους, ἐξασφαλίζεται ἡ ἀσφάλεια καὶ ἡ εἰρήνη ἐν τῇ γωνίᾳ ταύτῃ τῆς Βαλκανικῆς καὶ κατοχυροῦνται τὰ ὑψηλὰ ἰδεώδη τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δημοκρατίας, τὰ ὁποῖα πάντοτε ὑπὸ τὸν ἱερὸν βράχον τῆς Ἀκροπόλεως, διεκηρύχθησαν ἀνὰ τὸν κόσμον καὶ διὰ μέσου τῶν αἰώνων, ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων.

§422Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐὰν ἠκολουθεῖτο τότε ἡ χειρονομία τοῦ Ἰακωβάτου, τὰ σύνορά μας θὰ ἦσαν εἰς τὴν Λάρισαν. (Χειροκροτήματα).

§423Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔχετε λάθος, διότι ὁ Ἰακωβᾶτος ὑπεστήριζε τὴν εἰρηνικὴν ἀπορρόφησιν τῆς Τουρκίας ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων.

§424ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§425Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Χαίρομεν καὶ ἡμεῖς ἐντελῶς ἰδιαιτέρως διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συμφώνου Ἑλλάδος, Τουρκίας καὶ Γιουγκοσλαυΐας, διότι πιστεύομεν, ὅτι θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἀκεραιότητος τῶν συμβαλλομένων Κρατῶν καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς εἰρήνης εἰς τὸ νευραλγικὸν αὐτὸ σημεῖον τῆς γῆς. Ἡ ἀποτελεσματικότης ὅμως, κύριε Πρόεδρε, τοῦ συμφώνου αὐτοῦ, θὰ ἐξαρτηθῇ καὶ μόνον ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 3, τὸ ὁποῖον, κατὰ σύμπτωσιν, ἔχει τὸν αὐτὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον εἶχε καὶ τὸ ἄρθρον τὸ σχετικὸν τοῦ Βαλκανικοῦ Συμφώνου τοῦ 1933. Πρέπει νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχὴ εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ὅρους, διότι καὶ ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἶναι λεπτή, διότι εὑρίσκεται ὄπισθεν τῶν δύο Κρατῶν, τῶν ὁποίων τὸ ἓν εἶναι μεσευρωπαϊκὸν καὶ τὸ ἄλλο ἀνατολικόν. Ἐὰν οἱ στρατιωτικοὶ ὅροι εἶναι τοιοῦτοι, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σύμφωνον αὐτό, τότε ἡ ἀποτελεσματικότης τοῦ σήμερον ψηφιζομένου συμφώνου, θὰ εἶναι μηδέν. Ἐνθυμεῖσθε, τί κόποι κατεβλήθησαν τότε, διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἑρμηνεία τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Βαλκανικοῦ Συμφώνου τοῦ 1933, πρωτοστατοῦντος τοῦ Ε. Βενιζέλου, τὸν ὁποῖον καὶ ὅλα τὰ ἄλλα κόμματα καὶ ἰδίως, ὁ Ι. Μεταξᾶς, ὑπερήσπισαν καὶ ἐβοήθησαν, διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὴν ἀποστολήν του τὸ 1936, ὅταν μετέβη εἰς τὸ Βελιγράδιον. Πρέπει νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχὴ εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς ὅρους. Ἐὰν οἱ στρατιωτικοὶ ὅροι δὲν διατυπωθοῦν καλῶς, τὸ σημερινὸν σύμφωνον εἶναι τελείως ἄχρηστον. Συνεπῶς θέλω νὰ πιστεύω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὸ λεπτότατον αὐτὸ σημεῖον τῶν στρατιωτικῶν ὅρων τοῦ συμφώνου, θὰ ἐπιδείξῃ ὄχι μόνον τὴν ἐπιμέλειαν, τὴν ὁποίαν εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἐπιδείξῃ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἱκανότητα, ὥστε οἱ ὅροι αὐτοὶ νὰ καθιστῶσιν ἐφαρμόσιμον τὸ σύμφωνον τοῦτο. Αὐτὰ τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι τὸ σύμφωνον αὐτὸ θ’ ἀποβῇ εἰς ὄφελος καὶ τῶν τριῶν συμβαλλομένων Κρατῶν.

§426ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Μανούσης ἔχει τὸν λόγον.

§427Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐνόμισα ὅτι θὰ ἦτο παράλειψις, ἐὰν δὲν ἐλάμβανον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς συνθήκης φιλίας καὶ συνεργασίας μετὰ τῶν Κρατῶν Τουρκίας καὶ Γιουγκοσλαυΐας. Κυρίως, διότι προέρχομαι ἐκ περιφερείας κατ’ ἐξοχὴν ἀκριτικῆς, τοῦ Νομοῦ Σερρῶν καὶ ἐν γένει τῆς Β. Ἑλλάδος, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν εἶναι εὐαίσθητος εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἀσφαλείας. Διὰ τῆς συνθήκης ταύτης ἐξασφαλίζεται ἔτι μᾶλλον τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐμπνέῃ τοὺς βαλκανικοὺς λαοὺς διὰ τὴν οἰκονομικήν των ἐπίδοσιν. Ἀναμφισβητήτως, ὑπάρχει τὸ Ἀτλαντικὸν σύμφωνον, τὸ ὁποῖον ἐμπνέει τὴν ἀσφάλειαν καὶ πέραν τούτου, ὑπάρχει ὁ Χάρτης τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἀλλὰ δὲν δύναταί τις ν’ ἀρνηθῇ, ὅτι περισσότερον ἐνισχύει τὴν ἀσφάλειαν ἡ εἰδικὴ αὐτὴ συμμαχία μετὰ τῶν Κρατῶν τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ἐξῆρον οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, οἱ προλαλήσαντες, τὴν τεραστίαν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ συνθήκη αὐτὴ ἀπὸ ἀπόψεως τῆς ἀσφαλείας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ζωῆς καὶ τῶν στοιχειωδῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων τῶν λαῶν μας, ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων ἐτόνισε καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου, παρὰ τὸ προκεχωρημένον τῆς ὥρας, νὰ ἀνέλθω ἐπὶ τοῦ βήματος τούτου, εἶναι, ὅτι ἐξ ἴσου σπουδαιοτάτη εἶναι ἡ συνθήκη φιλίας καὶ συνεργασίας, ἰδιαίτατα ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς αὐτῆς ἀπόψεως. Ἄρθρον συγκεκριμένον, τὸ ἄρθρον 4 ὁρίζει ὅτι: «Τὰ συμβαλλόμενα μέρη θὰ ἀναπτύξωσι τὴν συνεργασίαν αὐτῶν εἰς τὸ οἰκονομικὸν πεδίον καὶ θὰ ἱδρύωνται τὰ ἀναγκαῖα ὄργανα πρὸς ρύθμισιν τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων». Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν, ἐξέφρασε πολλὰς εὐχάς. Ἐγὼ εἰς τὰς εὐχὰς αὐτὰς θὰ προσθέσω τὴν εὐχὴν νὰ γίνῃ σὰρξ καὶ ὀστᾶ τὸ ἄρθρον αὐτό. Εἶναι καιρὸς πλέον αἱ συμμαχίαι καὶ φιλίαι νὰ ἐξελιχθοῦν εἰς πραγματικὴν οἰκονομικὴν συνεργασίαν. Μέχρι τοῦδε ἔχομεν συνθήκην φιλίας μετὰ τῆς Τουρκίας, ἀλλ’ ἡ οἰκονομικὴ συνεργασία δὲν εὑρίσκεται εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἡ ἄλλη συνεργασία μας. Ἡ Ἑλλάς, εἶναι μία χώρα, ἡ ὁποία ζῇ, κυρίως, ἀπὸ τὰ ἐξαγωγικὰ αὐτῆς προϊόντα καί, ἰδιαίτατα, ἀπὸ τὸν καπνόν, εἶναι ἐπίσης χώρα, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν καὶ βιομηχανικὰ ἀκόμη, προϊόντα νὰ ἐξαγάγῃ. Ἐὰν ἡ συνθήκη αὕτη φιλίας καὶ συνεργασίας γίνῃ ἀφορμὴ διὰ νὰ τονώσωμεν τοὺς δεσμοὺς τῆς οἰκονομικῆς μας συνεργασίας μετὰ τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Γιουγκοσλαβίας, νομίζω, ὅτι θὰ ἐπιτελέσωμεν ἓν ἔργον σπουδαιότατον καὶ οὕτω ἡ οἰκονομικὴ αὐτὴ συνεργασία, ἡ ὁποία θὰ ἐμπνέεται ἀπὸ τὴν συνθήκην αὐτήν, θὰ ἀποτελέσῃ σταθμὸν βαρυσήμαντον, εἰς τὴν κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν τῶν Κρατῶν μας. Μετὰ τὴν τύχην αὐτήν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ νὰ τὸν συγχαρῶ, διότι διὰ τῆς συνθήκης αὐτῆς, θέτει τὰς βάσεις μιᾶς νέας οἰκονομικῆς συνεργασίας πρὸς τὸ καλὸν καὶ τῶν τριῶν Βαλκανικῶν Κρατῶν. (Χειροκροτήματα).

§428ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§429Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Κύριοι συνάδελφοι, συμφωνῶ πλήρως μὲ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων. Ὀρθῶς ὑπεγράμμισαν ὅσα ἔπρεπε νὰ ὑπογραμμισθοῦν ἐκ τῶν οὐσιαστικῶν ἄρθρων τῆς συνθήκης ταύτης, ταὐτοχρόνως δὲ ἐξῆρον, ὅπως ἔπρεπε, καὶ τὸν γενικώτερον ταύτης χαρακτῆρα. Ἀπὸ τὴν συνθήκην ταύτην δὲν ἀναμένομεν μόνον τοπικῆς σημασίας ἀποτελέσματα. Ἀναμένομεν καὶ μίαν γενικωτέρας φύσεως ἐπίδρασιν. Ἀναμφιβόλως τὸ ἄρθρον 3 εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προσελκύει πέραν παντὸς ἄλλου τὴν προσοχὴν ἡμῶν. Εἶναι γνωστοὶ οἱ τεταραγμένοι καιροὶ τοὺς ὁποίους διερχόμεθα, εἶναι γνωστὴ, ἡ ἐπικίνδυνος, ἡ παγκόσμιος σύγχυσις καὶ ἡ ἀσάφεια ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ καὶ κατ’ ἀνάγκην ἡ δημιουργία, νέων δεσμῶν στρατιωτικῆς φύσεως μὲ ἄλλας χώρας, ἀποτελεῖ μίαν παρηγορίαν καὶ δι’ ἡμᾶς. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 καθιεροῦται συμβατικῶς καὶ ἐφεξῆς μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καὶ νομικῶς ἕνα νέον ὄργανον, αἱ συσκέψεις τῶν 3 Γενικῶν Ἐπιτελείων διὰ τῶν ὁποίων, ἀφοῦ μελετῶνται τὰ διάφορα ζητήματα τὰ ἀφορῶντα τὴν κοινὴν ἄμυναν τῶν τριῶν χωρῶν, θὰ ὑποβάλλωνται ἐκ μέρους αὐτῶν προτάσεις πρὸς τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγκρινόμεναι θὰ μετουσιοῦνται, θὰ μεταβάλλωνται κατόπιν εἰς ἀποφάσεις συντονισμένας. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Χαβίνης, ἰδιαιτέρως, ἐπέμεινεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ. Ἐτόνισε περισσότερον τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἀξίαν τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, παραβλέπων τὰ ὑπόλοιπα, ἔφθασε μέχρι παραλληλισμοῦ τοῦ ἄρθρου τούτου μὲ ἀνάλογον ἄρθρον τῆς παλαιοτέρας Βαλκανικῆς Συμμαχίας. Ἄς μοῦ ἐπιτραπῆ, νὰ τονίσω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ οὔτε παραλληλισμός, οὔτε ἀναλογία. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατ’ ἄλλον τρόπον ἐλάμβανον χώραν αἱ στρατιωτικαὶ συμμαχίαι. Σήμερον πρόκειται περὶ ὀργανώσεως κοινῆς ἀμύνης, πρόκειται περὶ ὀργανώσεως κοινοῦ μετώπου, διὰ τὸ ὁποῖον τὰ Ἐπιτελεῖα ἤδη ἐκινήθησαν, ἐτέθησαν εἰς συνεργασίαν ἡ ὁποία καὶ θὰ συνεχισθῇ. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον περὶ αὐτοῦ. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς μέσα εἰς τὸ γενικώτερον μέτωπον τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας, τὸ ὁποῖον ἀρχίζει ἀπὸ τὸ Ἀτλαντικὸν καὶ ἐξικνεῖται μέχρι τοῦ Εἰρηνικοῦ, κατέχει οὐσιώδη θέσιν, μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα δύο Βαλκανικὰ Κράτη. Ἀντιλαμβάνεσθε πλέον, ὅτι ὁ τομεὺς αὐτὸς εὐνοούμενος καὶ ἐνισχυόμενος ἐπαρκῶς, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συμβάλῃ σημαντικῶς εἰς τοῦ ὅλου αὐτοῦ τοῦ μετώπου τὴν ἐνίσχυσιν. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια καὶ ὁ ἀντίκτυπος γενικώτερον τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὸ σύμφωνον αὐτὸ. Καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ποία ὑπῆρξε κατὰ πρῶτον λόγον ἡ ψυχολογικὴ σημασία τοῦ συμφώνου τούτου, ὅταν εἴδατε τὴν ἑπομένην ἡμέραν νὰ συνέρχεται ἐν τάχει ἡ Κόμινφορμ εἰς μυστικὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ λαμβάνῃ μυστικὰς καὶ ἀπορρήτους ἀποφάσεις, ὅταν εἴδατε προχθὲς νὰ τίθενται στρατηγοὶ Ρῶσσοι ἐπὶ κεφαλῆς τῶν στρατῶν τῶν τριῶν Βαλκανικῶν χωρῶν. Οὐδένα διαφεύγει πλέον ὅτι ὁ ἀντίκτυπος τοῦ τριμεροῦς συμφώνου εἶναι γενικώτερος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐτόνισεν ὁ φίλτατος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος, ὁ κ. Μακκᾶς, θὰ πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ ἐντὸς ὀλίγου πραγματικότητα. Καὶ ὅταν ἡ πραγματικότης αὕτη συντελεσθῇ, τότε ἀναμφιβόλως τὸ σύμφωνον ἡμῶν θὰ ἔχῃ ἀποδώσει πλήρως τοὺς καρπούς του: Δηλαδὴ ἡ ἄρθρωσις, κατὰ ἕνα τρόπον τοῦ συμφώνου αὐτοῦ μὲ τὴν ὅλην γενικωτέραν στρατηγικὴν τῶν ἐλευθέρων ἐθνῶν, μόνον τότε θὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι εἴμεθα τελείως ἥσυχοι, μόνον τότε θὰ ἔχῃ δημιουργηθῆ τὸ ἑνιαῖον μέτωπον, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐλπίζομεν καὶ ἀναμένομεν. Ἀναμφιβόλως ὑπάρχουν κενὰ εἰς τὸ μέτωπον αὐτὸ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς Δημοκρατίας. Εὐχόμεθα, ὅπως τὰ κενὰ ταῦτα τὸ ταχύτερον πληρωθοῦν καὶ ὅπως τὰ ἐμπόδια τὰ ὁποῖα ὑφίστανται παραμερισθοῦν καὶ ὑπερνικηθοῦν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τοῦτο θὰ συμβῇ διὰ λόγους γενικωτέρους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεράνω, πλέον, καὶ τῶν ἰδικῶν μας, εἰδικωτέρων ἀντιλήψεων καὶ ἐπιδιώξεων, ὅπως καὶ τῶν εἰδικωτέρων ἀντιλήψεων καὶ ἐπιδιώξεων καὶ τῶν ἄλλων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα συνεργάζονται μαζί μας. Ὅλοι μαζὶ ἀντελήφθημεν πλέον τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος καραδοκεῖ καὶ ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει ὅπως σήμερον, ὅλοι οἱ λαοί, οἱ ὁποῖοι ἀγαποῦν τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν εἰρήνην εἰς τὸν κόσμον, συνδεθοῦν ἀρρήκτως μεταξύ των. Ὑπάρχει καὶ κάτι ἄλλο ἐπὶ πλέον. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιβιώσουν οἱ λαοὶ ὑπὸ τὴν σημερινὴν μορφὴν τῶν ἐθνικῶν οἰκονομιῶν των. Σήμερον ὅτε χάρις εἰς τὰς κατακτήσεις τοῦ πνεύματος καὶ τῆς ἐπιστήμης, ἐξεμηδενίσθησαν αἱ ἀποστάσεις; δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν κατατετμημέναι οἰκονομίαι, ἰδίως εἰς τὴν εὐρωπαϊκὴν Ἤπειρον. Εἶναι ἀνάγκη ὅλαι αἱ ἐθνικαὶ οἰκονομίαι νὰ συνδεθοῦν καὶ νὰ ἑνοποιηθοῦν. Καὶ εἰς αὐτὸ ὡσαύτως ἀποβλέπει τὸ νομοσχέδιον ἐντὸς τοῦ Βαλκανικοῦ χώρου. Ἔρχεται νὰ ἐντάξῃ ἕνα νέον παράγοντα εἰς αὐτήν. Καὶ πρέπει νὰ εἴμεθα διὰ τοῦτο, ὑπερήφανοι. Ἐὰν δὲ ἐπὶ πλέον συντελεσθῇ, ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἔχει συναφθῆ, τῆς ἀρθρώσεως μὲ τὴν ἀτλαντικὴν στρατηγικήν, σύμφωνα μὲ τὴν εὐχὴν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ κ. Μακκᾶς, τότε θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχει ὁλοκληρωθῆ ἡ ἀμυντικὴ δύναμις τοῦ ἐλευθέρου κόσμου. Ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν κενὰ, καὶ ὑπάρχουν ἀναμφιβόλως, εἶναι εἰς τὸν τομέα τῆς Βαλκανικῆς καὶ τὰ κενὰ αὐτὰ θὰ πληρωθοῦν καὶ τὰ ἐμπόδια θὰ ὑπερνικηθοῦν. Τότε ἀναμφιβόλως, θὰ γίνῃ νοητόν, ὅτι τὸ σύμφωνον αὐτό, εἶναι μορφῆς, κἄπως διαφορετικῆς, ἀπὸ τὰ ἄλλα σύμφωνα. Εἶναι διαφορετικῆς μορφῆς, διότι εἶναι καὶ διαφορετικὸν τὸ πνεῦμα ποὺ τὸ ἐμπνέει. Εἶναι τὸ πνεῦμα τῆς συνεργασίας ὄχι μόνον διὰ τὴν ἄμυναν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν οἰκονομικὴν πρόοδον καὶ τὴν εὐημερίαν. Δι’ αὐτό, χαιρετίζω καὶ ἐγὼ τὸ σύμφωνον, τὸ ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγου θὰ καταστῇ νόμος, ὡς ἀπαρχὴν μιᾶς νέας περιόδου, μιᾶς νέας περιόδου ὄχι μόνον διὰ τὰ Βαλκάνια, ἀλλὰ καὶ δι’ ὁλόκληρον τὸν ἐλεύθερον κόσμον, λόγῳ τῶν γενικωτέρων ἀντικτύπων καὶ ἐπιδράσεων, οἱ ὁποῖοι, ἀναμφιβόλως θὰ προκύψουν, ἐὰν οἱ σκοποὶ τοῦ συμφώνου αὐτοῦ πραγματοποιηθοῦν. Δὲν ἔχω δὲ καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ πραγματοποιηθοῦν. Εἶναι τόση ἡ ἀγάπη, τὴν ὁποίαν προσωπικῶς διεπίστωσα πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ εἰρήνην τῶν ἄλλων δύο Βαλκανικῶν λαῶν, εἶναι τόση ἡ προσήλωσις πρὸς ταύτας τῶν Κυβερνήσεών των καὶ ταὐτοχρόνως τόσον εἰλικρινὴς ἡ διάθεσις πρὸς στενὴν συνεργασίαν μεθ’ ἡμῶν, ὥστε εἶμαι βέβαιος ὅτι γρήγορα θὰ προκύψουν οἱ εὐεργετικοὶ καρποί, τοὺς ὁποίους ἐλπίζομεν καὶ ἀναμένομεν. Καὶ μὲ αὐτὴν τὴν πίστιν καὶ μὲ αὐτὴν τὴν πεποίθησιν, χαιρετίζω τὸ τριμερὲς σύμφωνον. Εἶμαι βέβαιος πὼς ἀνταποκρίνεται πρὸς ἀξίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρὸς ἀσφάλειαν καὶ πρὸς εἰρήνην καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἀκριτικοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶμαι ἐπὶ πλέον πεπεισμένος, ὅτι ἀνταποκρίνονται καὶ πρὸς ἕνα γενικώτερον αἴσθημα, τὸ ὁποῖον διαβλέπει εἰς τὴν στενὴν οἰκονομικὴν συνεργασίαν, ἡ ὁποία τάχιστα θὰ ἐγγίσῃ τὰ ὅρια μιᾶς ἑνοποιήσεως, τὴν ἐξασφάλισιν, ἀλλὰ καὶ τὴν πραγματικὴν εὐημερίαν. Ἡ εἰρήνη χωρὶς τὴν εὐημερίαν εἶναι κάτι τὸ ἀκατόρθωτον καὶ τὸ ἀδύνατον. Ταὐτοχρόνως πρέπει νὰ ἐξασφαλίζωμεν καὶ τὰ δύο. Καὶ ὅπως βλέπομεν τὴν βοήθειαν, τὴν ὁποίαν παρέχουν αἱ Η. Π.Α., νὰ ἐπιτυγχάνῃ τὸν συνδυασμὸν τῆς στρατιωτικῆς ἀμύνης καὶ τῆς οἰκονομικῆς εὐημερίας, οὕτω καὶ ἡμεῖς πρέπει νὰ χαράξωμεν εἰς τὴν πολιτικὴν γραμμήν μας, ἔχοντες ὑπ’ ὄψει ταὐτοχρόνως νὰ ἐπιτυγχάνωμεν τὴν ἐγγύησιν διὰ τὴν εἰρήνην καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν καὶ τὴν εὐημερίαν μας. Ἀμφότερα ταῦτα πρέπει νὰ συνυπάρξουν, διότι ἀμφότερα, ὡς βλέπετε, τὰ ὑπονομεύει ὁ ἐχθρός, ὁ ὁποῖος δὲν ἀρκεῖται εἰς τὸν ἔνοπλον ἀγῶνα κατὰ τῆς ἐλευθερίας, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως χρησιμοποιεῖ καὶ τὸ μέσον τῆς οἰκονομικῆς ὑπονομεύσεως, ἵνα διὰ τοῦ οἰκονομικοῦ μαρασμοῦ καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐξαθλιώσεως, ἐπιτύχῃ νὰ διανοίξῃ τὰς θύρας τῶν Ἐθνῶν. Ἤδη τὸ παιγνίδι αὐτό, ἔγινεν ἀντιληπτὸν καὶ τὰ ἔθνη, ὅσα ἀγαποῦν τὴν ἐλευθερίαν των, ἔρχονται νὰ συνταχθοῦν τὸ ἕνα κατόπιν τοῦ ἄλλου, εἰς κοινὸν μέτωπον, τὸ ὁποῖον ἔχει κοινὴν ἡγεσίαν καὶ κοινὰς ἐπιδιώξεις. Πλησίον αὐτοῦ τὸ τριμερὲς Σύμφωνον ἐλπίζομεν νὰ ἀποφέρῃ ὅλους τοὺς καρποὺς καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ ὅλας τὰς ἐλπίδας, τὰς ὁποίας ἐπ’ αὐτοῦ στηρίζομεν (Χειροκροτήματα).

§430ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ νομοσχέδιον;

§431ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§432ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Συνθήκης Φιλίας καὶ Συνεργασίας μεταξὺ τοῦ Βασιλείου τῆς Ἑλλάδος τῆς Τουρκικῆς Δημοκρατίας καὶ τῆς Ὁμοσπόνδου Λαϊκῆς Δημοκρατίας τῆς Γιουγκοσλαυΐας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων τῶν περὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ περὶ Συνεταιρισμῶν κειμένων διατάξεων». Ἐπ’ αὐτοῦ κατετέθη ἡ ἑξῆς δήλωσις: Κύριε Πρόεδρε, Παρακαλοῦμεν ὅπως τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων τῶν περὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ περὶ Συνεταιρισμῶν κειμένων διατάξεων», ψηφισθῇ εἰς δύο συζητήσεις. Μετὰ τιμῆς Π. Ντεντιδάκης, Π. Πολυχρονίδης, Ι. Ὀρφανίδης, Κ. Βλαχοθανάσης, Θ. Χαβίνης, Σ. Κωτιάδης, Γ. Γρηγορίου, Α. Βουλόδημος, Ε. Πέτσος, Ν. Κρασαδάκης, Γ. Τζατζάνης, Ε. Ζαννῆς, Ι. Ζερβᾶνος, Γ. Τσαντίρης, Δ. Θεοχαρίδης, Ι. Γιαννιδάκης, Κ. Δημόπουλος. Μ. Βολουδάκης, Μ. Χλουβεράκης, Σ. Ἀλλαμανῆς. Κατὰ συνέπειαν τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν ψηφίσεως. Εἰσερχόμεθα ὅθεν, εἰς τὴν αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τούτου. Ὁ κ. Ε. Καλαντζῆς, εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§433Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς γενικῆς πολιτικῆς διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς ὅλης οἰκονομίας τῆς χώρας, ἦτο φυσικὸν νὰ ἐνδιαφερθῇ πρωτίστως καὶ ζωηρῶς διὰ τὴν ἀνόρθωσιν καὶ προαγωγὴν τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας. Διότι γνωστὸν εἶναι, ὅτι εἰς τὴν χώραν μας, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπερέχει ὁ γεωργικὸς πληθυσμός, τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα ἀνέρχεται εἰς τὰ 48% τοῦ ὅλου ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου καὶ ὡς ἐκ τοῦ γενικωτέρου χαρακτῆρος τῆς ἐγκαινιασθείσης προστατευτικῆς πολιτικῆς διὰ τὴν γεωργίαν, ἡ κατάθεσις τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων τῶν περὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ περὶ συνεταιρισμῶν κειμένων διατάξεων» ἔρχεται ὡς φυσικὴ συνέπεια καὶ οἱονεὶ ἀνάγκη λήψεως μέτρων ἐξυγιάνσεως καὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὰς μέχρι τοῦδε σημειωθείσας ἐλλείψεις καὶ ἀδυναμίας τοῦ Ἱδρύματος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν Συνεταιρισμῶν ἀφ’ ἑτέρου, ἐπὶ τῷ τελικῷ σκοπῷ ὅπως τὸ κύριον ὄργανον τῆς ἀσκήσεως τῆς ἀγροτικῆς πίστεως καὶ οἱ Συνεταιρισμοί, καταστοῦν ἱκανὰ νὰ συμβάλλουν ἀποδοτικώτερον εἰς τὴν αὔξησιν τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς τῆς χώρας. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγούμεθα, κύριοι βουλευταί, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἀπορρέον—ὡς φρονοῦμεν—ἐκ τοῦ σκοποῦ καὶ τῆς ἀποστολῆς τῆς Τραπέζης, προώρισται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς χειμαζομένης ἀγροτικῆς τάξεως διὰ τοῦ ἐναρμονισμοῦ τῆς κυβερνητικῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς καὶ τῆς ἐν γένει δράσεως τῆς Τραπέζης. Διότι ὁ τρόπος καθ’ ὃν ἀνεπτύχθη κατὰ τὴν μεταπελευθερωτικὴν περίοδον ἡ ἐν γένει δρᾶσις τοῦ Ἱδρύματος (Διοίκησις–Ἄσκησις Ἀγροτικῆς Πίστεως) ἐγκρίσει ἢ ἀνοχῇ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, περιήγαγε τὸ Ἵδρυμα εἰς τὴν σημερινὴν κατάστασιν, ἐν τῇ διαπιστώσει τῆς ὁποίας πάντες συμπολιτευόμενοι, ἀντιπολιτευόμενοι καὶ ἐνδιαφερόμενος γεωργικὸς πληθυσμὸς τῆς χώρας συμφωνοῦσιν, ὅτι δὲν εἶναι ἡ προσήκουσα καὶ ἐνδεδειγμένη καὶ χρήζει ἀμέσου θεραπείας. Καὶ ἐνῷ ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἐπειγούσης ἀνάγκης θεραπείας τῶν κακῶς ἐχόντων ἐν τῷ Ἱδρύματι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ὑπῆρξε καθολική, παρελείφθη ἀπὸ ἔλλειψιν πολιτικοῦ θάρρους ἢ καὶ κομματικὸν ὑπολογισμὸν ἡ λῆψις τῶν πρὸς τοῦτο ἀναγκαίων μέτρων. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλλην. Συναγερμοῦ, κύριοι βουλευταί, συνεπὴς πρὸς τὴν ἐντολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἰδιαιτέρως τῆς ἀγροτικῆς τάξεως τῆς χώρας, ἀπηλλαγμένη παντὸς κομματικοῦ ὑπολογισμοῦ μὴ προσιδιάζοντος πρὸς τὴν ἀποστολήν της καὶ μὴ ὀρρωδοῦσα πρὸ τῆς ἀναλήψεως εὐθύνης ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον, ὅπως χωρήσῃ εἰς τὴν ἐξυγίανσιν καὶ εἰς τὸν τομέα τοῦ κυριωτέρου ὀργάνου τῆς ἀγροτικῆς της πολιτικῆς. Διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν σχεδίου νόμου, ἀνασυντίθεται τὸ κύριον ὄργανον τῆς διοικήσεως τοῦ Ἱδρύματος, ἤτοι τὸ διοικητικὸν συμβούλιον. Ἐν τῇ τοιαύτῃ ἀνασυνθέσει λαμβάνεται πρόνοια ὅπως μετέχουσιν εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἐκπρόσωποι τῶν διαφόρων βασικῶν κλάδων παραγωγῆς καὶ συνεπῶς καταργεῖται ἡ μέχρι σήμερον δυνατότης τῆς συμμετοχῆς εἰς αὐτὸ ἐκπροσώπων ἑνὸς καὶ μόνον κλάδου. Τὰ τοῦ τρόπου ἀναδείξεως τῶν ἐν τῷ Δ. Συμβουλίῳ ἐκπροσώπων τῶν παραγωγικῶν τάξεων, τὰ τοῦ χρόνου τῆς θητείας καὶ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ Συμβούλιον κλπ. ἀφίεται νὰ κανονισθῶσι διὰ Βασιλικῶν Διαταγμάτων. Πάντως διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου παρέχεται ἡ εὐχέρεια, ὅπως ἀναδεικνύωνται εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης, κατὰ τρόπον περισσότερον ἀντιπροσωπευτικόν, οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ἀγροτῶν. Βεβαίως, ἀντιπροσωπευτικώτερον καὶ δημοκρατικώτερον θὰ ἦτο οἱ τοιοῦτοι ἀντιπρόσωποι νὰ ἐκλέγωνται διὰ καθολικῆς μεταξὺ τῶν ἀγροτῶν ἐν γένει ψηφοφορίας, πλὴν τοῦτο προβάλλει ἐπὶ τοσοῦτον δυσχερές, ὥστε ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ προσφύγῃ εἰς τὸ πραγματοποιήσιμον γνησιώτερον ἀντιπροσωπευτικὸν ἐκλογικὸν σύστημα. Δὲν παραλείπει ὅμως νὰ θεσπίσῃ διὰ τὴν τοιαύτην ἐκλογὴν καὶ τὰ κωλύματα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀποφευχθῇ ταὐτόχρονος συμμετοχὴ εἰς τὴν Διοίκησιν τῶν Συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων καὶ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διότι πιστεύει καὶ ὀρθῶς, ἀσυμβίβαστον τὴν σύμπτωσιν εἰς τὸ αὐτὸ πρόσωπον τῆς ἰδιότητος τοῦ ἐποπτεύοντος—ἐλέγχοντος καὶ ἐποπτευομένου— ἐλεγχομένου. Τὸ σύστημα τοῦτο τῆς ἐκλογῆς ἐπέλεξεν ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον, διότι ὡς προελέχθη εἶναι ἀντιπροσωπευτικώτερον, ἀλλὰ καὶ διότι οὐσιώδη σκοπὸν τῆς ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἀγροτικῆς της πολιτικῆς, ἔθετο τὴν ἐνίσχυσιν καὶ προαγωγὴν αὐτοῦ τούτου τοῦ κυττάρου τῆς συνεταιριστικῆς ἰδέας, οἷος ὁ Πρωτοβάθμιος Συνεταιρισμός. Διὰ τῆς τοιαύτης συμμετοχῆς τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης πρὸς τοῖς ἄλλοις ἀνακόπτεται ἡ πρὸς τὸν ὑδροκεφαλισμὸν βαθμιαία, ἀλλὰ σταθερῶς σημειωθεῖσα κατὰ τὴν μεταπελευθερωτικὴν περίοδον ἐξολίσθησις τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων, διευκολύνεται δὲ τὰ μέγιστα ὁ κύριος ρόλος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς τὸ νὰ ἐπιδιώξῃ ὅμως ὁ Πρωτοβάθμιος Συνεταιρισμός, βάθρον τῆς συνεταιριστικῆς ἰδέας, νὰ καταστῇ βιώσιμος καὶ ἱκανὸς διὰ περαιτέρω ἀνάπτυξιν. Ἐκ τῆς τοιαύτης ἐνισχύσεως τοῦ κυττάρου, κύριοι βουλευταί, ἐν συνδυασμῷ καὶ πρὸς τὰ καθιερούμενα κωλύματα, πιστεύει ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ ἀποφευχθοῦν ξέναι ἀπασχολήσεις τῶν διοικούντων τὰς ὑπερκειμένας τῶν πρωτοβαθμίων ὀργανώσεις, θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀποτοξίνωσις αὐτῶν ἀπὸ τὸ κακῶς ἐννοούμενον συνδικαλιστικὸν πνεῦμα τοῦ ὁποίου πλείστας ὅσας ἀτόπους, παρανόμους καὶ ἐπιζημίους ἐκδηλώσεις διὰ τὰ πραγματικὰ συμφέροντα τῶν ἀγροτῶν μας εἴδομεν κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ θὰ ἐπιτελέσουν αὗται πληρέστερον τὸν προορισμόν των. Τοῦτο, καθ’ ἡμᾶς, ἀποτελεῖ τὸ ἐναργέστερον δεῖγμα τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως περιβάλῃ μὲ στοργὴν τὸν θεσμὸν τῶν Συνεταιρισμῶν διὰ τῆς ἐξυγιάνσεως καὶ ἀναπτύξεως τῶν ὁποίων, θὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ μοχθῶν ἀγρότης. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 ὁρίζεται, ὅτι ὁ Διοικητὴς διορίζεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κλπ. ἀντὶ ὡς μέχρι σήμερον νὰ ἐκλέγεται ὑπὸ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Ἡ τοιαύτη τροποποίησις, οὐσιώδης ἀναμφισβητήτως, νομίζομεν, ὅτι εἶναι ἀναγκαία καὶ ἐπιβεβλημένη ἐκ τῶν εἰς τὸν Διοικητὴν ἐμπεπιστευμένων ἁρμοδιοτήτων καὶ τοῦ σκοποῦ τοῦ Ἱδρύματος. Ἡ μὴ ἀνάληψις τῆς τοιαύτης εὐθύνης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ συνεπῶς ἡ μὴ ἐξασφάλισις τῆς ἐφαρμογῆς ἀπὸ μέρους τοῦ Ἱδρύματος τῆς ἀγροτικῆς της πολιτικῆς, ἡ ὁποία τόσον σπουδαίως ἐπηρεάζει τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν πολιτικήν, εὐλόγως θὰ ἠδύνατο νὰ κριθῇ ὡς ἀδυναμία καὶ θυσία τῆς οὐσίας εἰς τύπους. Ὑπὸ τὸ προσωπεῖον τῆς αὐτοτελείας, δῆθεν τοῦ Ἱδρύματος, θὰ ἐξετρέφετο φαρισσαϊσμὸς ἀσυμβίβαστος πρὸς τὴν ἐγκαινιασθεῖσαν θαρραλέαν Κυβερνητικὴν γραμμὴν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς καὶ μερικώτερον, τῆς Γεωργικῆς τοιαύτης. Ἔχει δέ, ἄλλως τε, λεχθῆ καὶ ὑπὸ τοῦ ἱδρυτοῦ τῆς Τραπέζης ἀειμνήστου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, κατὰ τὴν τροποποίησιν τοῦ πρώτου καταστατικοῦ της τὸ 1929, ὅτε ἐπεκρίθη ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὴν τότε παρέμβασιν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν διορισμὸν Διοικητοῦ, «ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ἱδρύματος πρόσωπον μὴ ἀπολαμβάνον τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν εἶναι νοητὴ ἡ διάστασις μεταξὺ τούτου καὶ τῆς καθοριζούσης τὸ γεωργικὸν πρόγραμμα τοῦ Κράτους, Κυβερνήσεως». Ἐκτὸς τῶν ἄνω, ὁ διορισμὸς τοῦ Διοικητοῦ συντελεῖ ἐπίσης εἰς τὸ νὰ εἶναι ἀδέσμευτος οὗτος ἀπέναντι τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου. Διὰ τοῦ ἄρθρου 4 καταργοῦνται αἱ δύο θέσεις τῶν ὑποδιοικητῶν καὶ δημιουργεῖται μία θέσις ὑπηρεσιακοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ. Οὕτω πραγματοποιεῖται σοβαρωτάτη οἰκονομία καὶ διασφαλίζεται ἑνιαία ὑπηρεσιακὴ ἐμφάνισις τῆς Τραπέζης διὰ τῆς κατ’ εὐθεῖαν παρὰ τῇ διοικήσει διοχετεύσεως τῶν ὑπηρεσιακῶν ἀπόψεων. Διὰ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νομοσχεδίου προβλέπεται ὅπως καταρτισθῇ νέος ὀργανισμὸς τῆς Τραπέζης. Ἡ ἀνάγκη τῆς καταρτίσεως νέου ὀργανισμοῦ ἀνταποκρινομένη εἰς τὴν σημερινὴν πραγματικότητα, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ πληθὺς τῶν ζητημάτων συνεπείᾳ τῆς κατοχῆς καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου ἀναγνωρίζεται παρ’ ὅλων. Οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ἔχομεν, ὅτι ἡ κατάρτισίς του θὰ συντελεσθῇ ἐντὸς τοῦ πνεύματος τῶν αὐστηρῶν οἰκονομιῶν, τὸ ὁποῖον διέπει τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Διὰ τοῦ ἄρθρου 6 προβλέπεται ἡ ἀποσυμφόρησις τοῦ προσωπικοῦ καὶ καθορίζεται πρὸς τοῦτο ὑποχρεωτικὴ ἀποχώρησις ἐκ τῆς ὑπηρεσίας τῶν συμπληρωσάντων τὸ 60ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των ἢ 35ετῆ συντάξιμον ὑπηρεσίαν. Καθ’ ἡμᾶς ἐνδείκνυται, ὅπως παρασχεθῇ εἰς τὸ Ἵδρυμα ἡ εὐχέρεια νὰ μὴ στερηθῇ ἐφ’ ὡρισμένον χρόνον τῶν ὑπηρεσιῶν τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θέλουσι τυχὸν κριθῆ ὡς ἀναγκαῖοι καὶ ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Τραπέζης. Πρὸς τοῦτο προτείνω, ὅπως, εἰς τὸ τὸ ἄρθρον 6, προστεθῆ ἡ ἀκόλουθος διάταξις: «Τῆς ἀνωτέρω ὑποχρεωτικῆς ἀποχωρήσεως δύνανται νὰ ἐξαιρεθῶσιν ὅσοι, λόγῳ εἰδικῶν προσόντων ἢ εἰδικῆς πείρας, κρίνονται ὡς ἀπαραίτητοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Τραπέζης. Περὶ τούτου ἀποφασίζει τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον μετὰ πρότασιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ». Ἐπίσης προτείνομεν ὅπως καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ, ἐκδηλωθῇ ἡ στοργὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας πρὸς τοὺς ἀγωνιστὰς ὑπαλλήλους παλαιοὺς καὶ νέους καὶ ἐξαιρεθοῦν τῆς ὑποχρεωτικῆς ἐξόδου. Πρὸς τοῦτο εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 6, δέον νὰ προστεθῇ ἡ ἀκόλουθος διάταξις: «Ἐξαιροῦνται τῶν ἀνωτέρω μέτρων οἱ ὑπάλληλοι παλαιοὶ πολεμισταὶ οἱ προστατευόμενοι ὑπὸ τῶν Α. Ν. 28)31–10–1935 244)1936 καὶ 771)1937 ὡς καὶ οἱ προστατευόμενοι ὑπὸ τῶν Α. Ν. 751)48 καὶ τοῦ 1836)51 νέοι τοιοῦτοι». Αἱ διατάξεις τέλος τοῦ ἄρθρου 7, δι’ ὧν καθορίζονται ὡρισμένα κωλύματα διὰ τοὺς μετέχοντας εἰς τὰς διοικήσεις τῶν Συνεταιρικῶν Ὀργανώσεων, ἀσφαλῶς θὰ συμβάλουν εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἐπιτευχθῇ διαφορισμὸς ἐλεγχόντων καὶ ἐλεγχομένων ἐκ τῆς ἀπαγορεύσεως ὅπως τὸ αὐτὸ πρόσωπον μετέχῃ καὶ εἰς τὴν Διοίκησιν ἑτέρας Ὀργανώσεως, θὰ ἐπιτρέψῃ ὅπως τὰ ἐπιθυμοῦντα νὰ ἡγοῦνται τῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων πρόσωπα, χρησιμοποιῶνται καὶ ἀποδοτικώτερον εἰς τὴν διοίκησιν μιᾶς μόνης ὀργανώσεως, ἐπίσης δὲ θὰ συντελέσῃ ὅπως ἀναδειχθοῦν καὶ ἄλλα πρόσωπα εἰς τὴν διοίκησιν καὶ διαχείρισιν ἰδίᾳ τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ Συνεταιρικῶν Ὀργανώσεων τῆς Χώρας. Πρέπει νὰ τονισθῇ, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ Βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι καὶ ὁ Συνεταιριστικὸς τομεὺς μεταπολεμικῶς δὲν ἔμεινεν ἀνεπηρέαστος ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς γενικῆς ἐκτροπῆς. Ἀποτέλεσμα τούτου ἡ γενικὴ διαπίστωσις, ὅτι σήμερον εἶναι μειωμένη ἡ ἐμπιστοσύνη τῶν ἀγροτῶν μας πρὸς τὰς ὀργανώσεις του. Πιστεύει σήμερον ὁ γεωργός μας, ὅτι ὁ πρωτοβάθμιος Συνεταιρισμὸς ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ παρακολουθῇ ὡς φυσικὸν πρόσωπον νὰ ἐλέγχῃ καὶ δίδῃ ἐντολὰς πρὸς τὰ τέκνα αὐτοῦ, τὰς ὑπερκειμένας ὀργανώσεις, ἀντιθέτως οὗτος ἐνεκρώθη καὶ ἐγιγαντώθησαν εἰς παντοδυνάμους ὀργανώσεις, οἱ δευτεροβάθμιοι καὶ τριτοβάθμιοι Συνεταιρισμοί, δρῶντες ἀνελέγκτως ἐν πολλοῖς ἐνθυμούμενοι τοὺς γονεῖς των μόνον ὅταν πρόκειται νὰ τοὺς χρησιμοποιήσουν εἰς συλλογικὰς ἐκδηλώσεις. Ἀλλὰ περὶ αὐτῶν, τῶν ἐνδεδειγμένων, δηλαδή, ἐν τῷ συνόλῳ μέτρων διὰ τὴν ἐξύψωσιν τῆς συνεταιριστικῆς ἰδέας πιστεύομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συντόμως θὰ προνοήσῃ διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν λαμβανομένων μέτρων. Τὰ ἐκ τοῦ νομοσχεδίου μέτρα, κύριοι βουλευταί, θὰ συντελέσουν βεβαίως εἰς τὴν εὐρυθμοτέραν καὶ ἀποδοτικωτέραν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον δέον νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐπειγόντως καὶ νὰ ἀποτελέσῃ τὸ πρώτιστον μέλημα τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ ἄμεσος χρηματοδότησις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης δι’ ἐπαρκῶν κεφαλαίων ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐκπλήρωσις τοῦ προορισμοῦ της. Ἄνευ σοβαρᾶς προικοδοτήσεως, οὐδὲν ἐστὶ γενέσθαι. Εἶναι γνωσταὶ αἱ δυσχέρειαι, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζει σήμερον ἡ Τράπεζα διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν καὶ παρὰ πάντων ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνεπάρκεια τῶν εἰς τὴν διάθεσίν της τιθεμένων πιστώσεων διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Θὰ πρέπει νὰ δοθοῦν ἐπαρκῆ κεφάλαια εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς παραγωγῆς καὶ νὰ παύσῃ τὸ ταχύτερον ἡ ἐξάρτησίς της ἐκ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ὁποίαν, ὡς προκύπτει ἐκ τοῦ τελευταίου ἰσολογισμοῦ της, κατέβαλε τὸ παρελθὸν ἔτος 45.207.520,909 δραχ. διὰ τόκους διὰ τὰς παρασχεθείσας εἰς αὐτὴν πιστώσεις. Σημειοῦμεν, ὅτι ὡς προκύπτει ἐκ τοῦ ἰσολογισμοῦ τῆς Α.Τ.Ε. τοῦ 1940 τὰ μὲν κεφάλαιά της ἀνήρχοντο εἰς 1.555.253.511.97 δραχ., αἱ δὲ πάσης φύσεως καταθέσεις της εἰς δραχ. 2.800.871.470.51 καὶ μὲ τὰς πιστώσεις δὲ τὰς ὁποίας παρεῖχον αὐτῇ αἱ Τράπεζαι τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Ἐθνικῆς, διέθετε ὑπὲρ τὰς δραχ. 5.500 ἑκατομμύρια προπολεμικῶν δραχμῶν. Τὸ ποσὸν τοῦτο, ὑπαγόμενον βάσει τοῦ τιμαρίθμου ἀκριβείας ζωῆς εἰς σημερινὰς δραχμάς, εἶναι 2.000 δισεκατομμύρια περίπου, βάσει δὲ τοῦ τιμαρίθμου αὐξήσεως τῶν εἰδῶν γεωργικῆς χρήσεως καὶ καταναλώσεως, εἰς δραχ. 2.500 δισεκατομμύρια περίπου. Σήμερον ἡ Τράπεζα διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἔργου της διαθέτει μόνον πιστώσεις πέριξ τῶν 1.800 δισεκατομμυρίων ἤτοι βάσει μὲν τοῦ τιμαρίθμου ἀκριβείας ζωῆς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τὰ 90% τῶν προπολεμικῶν διαθεσίμων, βάσει δὲ τοῦ τιμαρίθμου αὐξήσεως τῶν εἰδῶν γεωργικῆς χρήσεως καὶ καταναλώσεως (ὅπερ τὸ ὀρθότερον), τὰ 72% μόνον τῶν προπολεμικῶν πιστώσεων. Ἡ ἀνισότης αὕτη, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ προπολεμικῶς παρεχόμενα, εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα ὅταν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν μετὰ τῆς Τραπέζης συναλλασσομένων ηὐξήθη ἀπὸ 550.000 εἰς 750.000 ἀρχηγοὺς οἰκογενειῶν, ὁ βιοτεχνικὸς ἐξοπλισμὸς καὶ ἡ οἰκονομία ἐν γένει τοῦ γεωργικοῦ κόσμου, ὑπέστη πλήρη ἐξάρθρωσιν ἐκ τοῦ πολέμου, τῆς κατοχῆς καὶ τῆς δράσεως τῶν συμμοριτῶν. Ἄλλως τε προπολεμικῶς ἡ γεωργία δὲν ἐχρηματοδοτεῖτο ἀποκλειστικῶς παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ καὶ παρὰ τῶν Ἐμπορικῶν Τραπεζῶν καὶ τοῦ ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου κλπ. Κύριοι βουλευταί, ἐν τῷ πνεύματι τῶν ἀνωτέρω, εἰσηγήθημεν ἐνώπιον τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας διερμηνεύομεν παράκλησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅπως διατυπώσῃ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀνάγκην τῆς σοβαρωτάτης προικοδοτήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Πέραν αὐτῶν, ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ μακρῶν ἀπησχολήθη μὲ τὸ θέμα τῆς περιστολῆς τῶν δαπανῶν διοικήσεως εἰς τὰ περιθώρια ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς φύσεως καὶ τῆς ἀποστολῆς τῆς Τραπέζης κρίνονται σήμερον κοινωνικῶς καὶ ἠθικῶς παραδεκτά, ἀνεκτὰ δέ, ἰδίᾳ, παρὰ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Διὰ τὴν συναγωγὴν συμπερασμάτων ἀσφαλῶν καὶ ἀκριβοδικαίας κρίσεως διὰ τὰ ἔξοδα Διοικήσεως τοῦ Ἱδρύματος μεμονωμένως, ἀλλὰ καὶ ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς δαπάνας Διοικήσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τελούσης καὶ ταύτης ὑπὸ τὴν κρατικὴν ἀντίληψιν, κρίνομεν σκόπιμον νὰ παραθέσωμεν τὸν κάτωθι πίνακα: Καταβληθέντα παρὰ τῶν Τραπεζῶν δι’ ἀποδοχὰς προσωπικοῦ των, εἰσφορὰς ὑπὲρ τῶν ἀσφαλιστικῶν Ταμείων του καὶ διὰ γενικὰ ἔξοδα διαχειρίσεως. (Εἰς ἑκατομμύρια δραχμῶν)

Ἐπιβάλλεται κύριοι βουλευταί, νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν, μετὰ τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους ἀνεγνώσατε εἰς τὴν εἰσηγητικήν μας ἔκθεσιν καὶ διὰ τῶν ὁποίων λαμβάνετε γνῶσιν τῶν ἀστρονομικῶν ἀριθμῶν εἰς τοὺς ὁποίους ἀνέρχονται αἱ δαπάναι διοικήσεως καὶ πάσης φύσεως ἀποδοχαὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, καὶ τὰς ἀντιστοίχους δαπάνας τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν διότι ἐκ τῆς ἁπλῆς καὶ μόνης παραθέσεως καὶ συγκρίσεως τῶν ἀριθμῶν δὲν θὰ ἀπαιτηθοῦν σχόλια διὰ τὸ αὐτοπροβαλλόμενον κατάντημα τῆς Κρατικῆς Διοικήσεως ἔναντι τοῦ μεγαλείου τῆς Διοικήσεως τῶν Πιστωτικῶν Ἱδρυμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα τὸ Κράτος καὶ ὁ λαὸς στηρίζουν διότι εἶναι κοινωφελοῦς προορισμοῦ ἱδρύματα. Θεωρητικῶς καὶ ἠθικῶς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας προΐσταται τοῦ ἑνὸς τούτων, τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, οὐσιαστικῶς ὅμως οἱ ἀριθμοὶ μαρτυροῦν, ὅτι τὸ Κράτος, καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὁ παραγωγικώτερος καὶ δραστηριώτερος τομεὺς ὡς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, καὶ ἄν θέλετε καὶ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἁπλῶς ρακένδυτος καὶ πτωχὸς κηδεμὼν τῶν ἐν λόγῳ δύο Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοί: Ὑπουργεῖον Γεωργίας

Ἐκ τῶν στοιχείων τῶν πινάκων πιστοποιεῖται, ὅτι τὸ κατοχικὸν πνεῦμα τῆς ἰδιαιτέρας ὑλικῆς ἀμοιβῆς τῶν ἐν ταῖς Τραπέζαις ἐργαζομένων, δεσπόζει καὶ σήμερον. Καὶ δεσπόζει ὄχι εἰς τὰς ἐλευθέρας κερδοσκοπικὰς ἐπιχειρήσεις, ἀλλ’ εἰς τὰς Τραπέζας ἐκείνας εἰς τὰς ὁποίας τὸ Κράτος εἶναι ὁ μοναδικὸς ἢ κύριος μέτοχος, αὗται δὲ ἐπιτελοῦν καθαρῶς Κρατικὴν ἀποστολὴν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀντλοῦν τὰ κεφάλαια αὐτῶν ἀπὸ τὸ κοινὸν βαλάντιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀτυχῶς ἀπὸ τὸ πνεῦμα τοῦτο τὸ κατοχικὸν δὲν ἠλευθερώθη ἡ συνείδησις τῶν ὑπευθύνων, παρὰ τὴν κοινωνικοοικονομικὴν δοκιμασίαν τοῦ λαοῦ μας καὶ τὴν χαίνουσαν ἀπόστασιν τοῦ μισθολογίου τῶν λοιπῶν μισθοβιώτων. Ἐκτελοῦντες ἐντολὴν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, θέτομεν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Προσωπικῶς πιστεύομεν, ὅτι συντόμως ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ θ’ ἀντιμετωπίσῃ ἐν ὅλῃ του τῇ πληρότητι τὸ θέμα, ἀναστηλώνουσα τὴν ἠθικὴν τάξιν καὶ τὸ βαρύτατα τραυματισμένον αἴσθημα τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ὡς ἐκ τῆς ἀνίσου ταύτης μεταχειρίσεως, ἐκ τῆς ὁποίας προκαλεῖται καὶ γενικωτέρα κοινωνικὴ δυσφορία καὶ ἀγανάκτησις. Καὶ ἤδη περαίνοντες, κύριοι βουλευταί, προτείνομεν τὴν ἀποδοχὴν κατ’ ἀρχὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Καί προτείνομεν, κ.κ. βουλευταί, τὴν ψήφισιν διότι πιστεύομεν, ὅτι διὰ τῶν λαμβανομένων μέτρων καὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ οἱ Συνεταιρισμοί, ὡς ἡ προικοδότησις κυρίως, ὑπὸ τὴν σκέπην διοικήσεως ἱκανῆς νὰ ἐμφυσήσῃ πνεῦμα λιτότητος καὶ αὐστηρᾶς προσηλώσεως πρὸς τὸ καθῆκον, θὰ ἀποτελέσουν τοὺς δύο πόλους, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ στηριχθῇ ἡ περαιτέρω αὔξησις τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς, ἔργον διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν τοῦ ὁποίου ὁ πολυπαθὴς ἀγρότης μας μὲ ἀνανεωμένην τὴν ἐμπιστοσύνην του πρὸς τὴν Τράπεζαν καὶ τοὺς Συνεταιρισμούς, εἶναι ἕτοιμος νὰ τανύσῃ τοὺς μῦς του. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§434ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κρασαδάκης, εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§435Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Ἐπιθυμῶ, κ. βουλευταί, νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον διετύπωσα, εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, κατὰ τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι εἰσηγούμενος τὴν γνώμην τῆς μειοψηφίας, ἤμην ἀπηλλαγμένος ἀπὸ τὴν στενόκαρδον ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑπέθετεν ὁ οἱοσδήποτε παρακολουθητὴς τῆς συζητήσεως. Τὸ λέγω τοῦτο, διότι παρηκολούθησα καὶ ἐγώ, ὡς ὁ συνάδελφος τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τῆς πλειοψηφίας, τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπόψε συζητεῖται, μὲ τὴν ἰδίαν προσοχὴν καὶ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἐκεῖνος ἐπέδειξεν. Ἔλεγα τότε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, πρὸ 24 ἐτῶν, δὲν ὑπῆρξε μόνον μία νίκη, μία ἁπλῆ κατάκτησις τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, ἀλλὰ πρὸ παντὸς ὑπῆρξε καὶ μία νίκη τοῦ δημοκρατικοῦ πνεύματος. Καὶ ἦτο κατάκτησις τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, διότι τερματίζεται ἡ ζωὴ τοῦ τοκογλύφου, ὁ ὁποῖος ἔφθειρε τὸν ἀγρότην μέσα εἰς τὰ τρίσβαθα τῆς ψυχῆς του. Καὶ ἔρχεται τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον τόσον ὀρθῶς ἐξέφραζεν ὁ Βενιζέλος, ὁ Καφαντάρης, ὁ Παπανδρέου καὶ ἀφῆκεν τὸν συνεταιρισμόν, ὁ ὁποῖος ἦλθε νὰ ἀντικαταστήσῃ εὐμενῶς διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου τὸ ἔργον τοῦ τοκογλύφου. Δι’ αὐτὸ ὁ μεγάλος ἐκεῖνος ἐμπνευστὴς ὅταν εἰσηγῆτο μόνος, Πρωθυπουργὸς ὢν τότε, τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διετύπωσε τὴν ἀναγκαιότητα τούτου ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν. Καὶ ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ὁ ὁποῖος ἀνέτρεξεν εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς συζητήσεως ἐκείνης, ποὺ ἦτο ἴσως ἕνα εὐλαβικὸν μνημόσυνον τῆς ἡμέρας ἐκείνης, διότι ὅταν πρὸ 17 ἐτῶν ἀπέθνησκεν ἐκεῖνος ἡμεῖς ἀναγινώσκομεν τὰ πρακτικά. Ἰδοὺ τί ἔλεγε: «................. (ἀναγινώσκει)..........». Ὁ ἕτερος δὲ φωτεινὸς δημοκρατικὸς ἡγέτης καταλήγων εἰς μίαν ἀγόρευσιν τοῦ λέγει: «................ (ἀναγινώσκει)..........». Δι’ αὐτὸ εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου ἀναφέρεται, ὅτι σκοπὸς τῆς ΑΤΕ εἶναι ἡ ἵδρυσις αὐτονόμου καὶ κοινωφελοῦς Τραπεζιτικοῦ Ἱδρύματος πρὸς ἄσκησιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως καὶ ἐνίσχυσιν τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων. Δύο ἦσαν οἱ σκοποὶ τοὺς ὁποίους ἐπεδίωκε τότε καὶ δύο εἶναι καὶ σήμερον, καὶ τοὺς ὁποίους ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς σέβεται, χωρὶς νὰ προβάλῃ λόγον τροποποιήσεώς των. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον προερχόμενον ἀπὸ μίαν καλοπροαίρετον διάθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, στερεῖται τοῦ πνεύματος, εἰδικώτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶχεν τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον. Διότι εἰς τὰ ἄρθρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἰσάγει διὰ νὰ τροποποιήσῃ εἶναι ἀκριβῶς ἡ κατάργησις τῆς αὐτοτελείας, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως ἡ μείωσις τῆς δημοκρατικότητος, τὴν ὁποίαν ἤθελε καὶ θέλει ὁ νομοθέτης. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι πάντες θὰ συμφωνῶμεν, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς χρηστῆς διοικήσεως δὲν εἶναι μόνον ἡ ὕπαρξις νόμων, ἀλλ’ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων μὲ ἀρετὴν καὶ κατανόησιν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, διαφωνοῦντες μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, διακηρύττομεν καὶ πάλιν, ὅτι τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Τραπέζης καὶ ἀνεξάρτητον εἶναι καὶ δύναται νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ καθῆκον του. Διότι θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι τὸ σημερινὸν Διοικ. Συμβούλιον εἰσήγαγεν εἰς δίκην, ἐδίκασε καὶ κατεδίκασε τὸν Διοικητήν. Ἤρθη ὑπεράνω τῶν εὐθυνῶν του καὶ εἶπε κάποτε εἰς ἕνα Διοικητὴν «εἶσαι ἀνάξιος». Δὲν παραγνωρίζει καὶ ὁ ὁμιλῶν τὴν στιγμὴν ταύτην, ὅτι ἡ ΑΤΕ εἶναι ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς γεωργικῆς της πολιτικῆς. Ἀλλὰ τί τὴν ἐμποδίζει ὁ ἄριστος τῶν Ἑλλήνων κ. Μυλωνᾶς; Ποῖον ἦτο τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις εἰσήγαγε καὶ δὲν ἐξετελέσθη, ὁπότε, βεβαίως, τὴν εὐθύνην θὰ εἶχεν ὁ Διοικητής; Καὶ ἐν τοιαύτη περιπτώσει θὰ ἐδικαιολογεῖτο τὸ νομοσχέδιον νὰ ἔλθῃ μὲ μόνον ἄρθρον καὶ νὰ ἀπομακρύνῃ τὸν Διοικητήν. Ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν γίνεται λόγος. Μειονεκτήματα τινὰ παρουσίασε, χωρὶς ὅμως νὰ τὰ λέγῃ ρητῶς, χωρὶς κἂν νὰ συλλαμβάνωνται συμπερασματικῶς καὶ ἔρχεται καὶ λέγει ὅτι τροποποιεῖ καὶ θέλει οὕτω τὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου. Ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸ Συμβούλιον. Ἐκεῖ εἶναι ἡ διαφωνία μας ἡ ριζική. Πιστεύομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν χρηστὴν διοίκησιν τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ ποῖος βεβαιώνει ὅτι ἡ χρηστὴ διοίκησις θὰ ὑπάρχῃ πάντοτε καὶ δὲν θὰ στραφῇ συντόμως ἢ ἀμέσως πρὸς ἄλλας ἐπιδιώξεις καὶ πρὸς ἄλλους σκοποὺς μικρὰν καὶ ἐκτὸς τοῦ σκοποῦ τῆς ΑΤΕ. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ τὸν ὑπάρχοντα νόμον νὰ κινηθῇ καὶ πάλιν τὸ γεωργικὸν καὶ ἀγροτικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ ἔχωμεν τὴν ἀντικατάστασιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐκφράζουν πολὺ περισσότερον τὰς ἀπόψεις τῆς ἀγροτικῆς τάξεως; Συνεπῶς, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἐλλειπὲς ἢ μᾶλλον ἀντίθετον πρὸς τὸ δημοκρατικὸν πνεῦμα, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς αὐτοτελείας. Ὁ ἀξ. συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας ἔφερε τὸ παράδειγμα τοῦ πρώτου Διοικητοῦ. Καὶ πράγματι ὁ Ἐλευθ. Βενιζέλος εἶπε τὰς λέξεις ἐκείνας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν κ. συνάδελφον. Τότε ὑπῆρχε προηγουμένη διοίκησις καὶ ἐπέβαλεν ὁ μέγας ἐκεῖνος Κυβερνήτης τὸν ἰδικόν του Διοικητήν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἔχωμεν ἕνα παράδειγμα ὅτι ἠθέλησεν ὁπωσδήποτε τὸν διορισμὸν τοῦ ἰδικοῦ του Διοικητοῦ; Ὄχι. Ἦτο ὁ πρῶτος Διοικητὴς ὁ ὁποῖος διωρίζετο καὶ ἦτο φυσικὸν τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο νὰ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἰδικῆς του ἐμπιστοσύνης καὶ νὰ εἶναι ὁ φορεὺς τῆς πολιτικῆς τῆς ἰδικῆς του, ἡ ὁποία τόσα ἐπετέλεσεν ἰδίᾳ εἰς τὸν τομέα τῆς ἀναπτύξεως τῆς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως καὶ ἰδέας. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ συμφωνήσῃ μαζί μου ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος τῆς πλειοψηφίας.

§436Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε μοῦ προσφέρετε τὴν εὐκαιρίαν νὰ προσθέσω μίαν σκέψιν. Θὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ἐπιμείνω, ἀγαπητὲ κ. Κρασαδάκη, εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὁ ἱδρυτὴς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀείμνηστος Ε. Βενιζέλος τὸν ἠθέλησε πάντως, ἀδιαφόρως ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τοῦ πρώτου Διοικητοῦ, φορέα τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Ἐὰν τότε αἱ γενικαὶ συνθῆκαι τῆς γεωργικῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου ὡς καὶ αἱ δημοσιονομικαὶ καὶ νομισματικαὶ τοιαῦται καὶ ἡ μορφὴ τῆς ἀσκουμένης πολιτικῆς, ὑπεχρέωνον τὸν Βενιζέλον νὰ θέλῃ ὄργανον τῆς πολιτικῆς του τὸν Διοικητήν, ἀντιλαμβάνεσθε πόσον αἱ σημεριναὶ συνθῆκαι τῆς καθ’ ὅλα τὰ σημεῖα τῆς οἰκονομίας τῆς ἀσκουμένης κυβερνητικῆς παρεμβάσεως, ἐπιτρέπουν ὕπαρξιν δυσαρμονίας μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἢ ἀδυναμίαν ἐπιβολῆς τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Δὲν νομίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι αἱ συνθῆκαι αἱ σημεριναὶ εἶναι πολὺ ὀξύτεραι τῶν χρόνων τοῦ 1929;

§437Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω μίαν ἐμμονὴν εἰς τὴν ἰδικήν μου γνώμην. Ἀλλὰ ὁ κ. συνάδελφος ἐβεβαίωσεν, ὅτι καὶ αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις δὲν ἐσεβάσθησαν τὴν αὐτοτέλειαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν διακηρύσσομεν καὶ πάλιν. Καὶ ὅμως δὲν συμβαίνει αὐτό, κύριοι συνάδελφοι· ὁ νῦν Διοικητὴς δὲν διωρίσθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἐξελέγη κατόπιν ἐλευθέρας ἐκλογῆς ἀπὸ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογήν. Τοῦτο δὲ εἶναι ἕνα χαρακτηριστικὸν παράδειγμα τῆς αὐτοτελείας τῆς Τραπέζης καὶ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον ἔρχεται ἀκριβῶς ἀντίθετον εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα σεῖς διατυπώνετε;

§438Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἐκτιμῶ τὸ πρόσωπον, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεσθε, ἀλλ’ ἐτόνισα, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, θὰ πρέπει νὰ ὁμιλῶμεν ἀπροκαλύπτως καὶ εἰλικρινῶς. Συμβαίνει νὰ ἐκτιμῶ τὸ πρόσωπον, ἀλλὰ συμβαίνει, κύριοι συνάδελφοι, ἀκριβῶς, διότι δὲν ἦτο τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν Κυβερνήσεων καθ’ ὃν χρόνον ἐξελέγη, νὰ ἔχῃ ἀγνοηθῆ παρὰ τῶν ὑπευθύνων Κυβερνήσεων ἐπὶ βλάβῃ, προφανῶς, τῶν συμφερόντων τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ἐζήσαμεν ὅλοι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τὸ φαινόμενον τῆς ἀπουσίας οἱασδήποτε ἐπαφῆς μεταξὺ Διοικητοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀκριβῶς δὲν ἀπήλαυε τῆς ἐμπιστοσύνης της. Αἱ συνέπειαι διὰ τὴν γεωργίαν μας ὑπῆρξαν, ὡς γνωστόν, ὀδυνηραί.

§439Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Καὶ ἔρχομαι τώρα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου. Ὡς διατυπώνεται τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὅλα τὰ πρόσωπα διορίζονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ θέμα, ὅπως τοποθεῖται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἔχει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι καταντᾷ τελείως προσωπικὸν τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον, ἐξηρτώμενον καὶ μόνον ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, πρόθυμον καὶ πειθήνιον, διὰ νὰ ἐκτελέσῃ τὰς διαταγάς του. Ἐνῷ μὲ τὴν προηγουμένην σύνθεσιν, εἴχομεν τοὐλάχιστον τὴν ἄνεσιν, ὅτι αἱ γεωργικαὶ ὀργανώσεις, εἰδικώτερον αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις, εἶχον ἐπαρκῆ ἀριθμόν, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο, κατὰ τρόπον πράγματι ἐπωφελῆ διὰ τὴν γεωργικὴν τάξιν, νὰ ἐκφράζῃ τὸ αἴτημα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἤθελον ἰδιαιτέρως νὰ ἐξάρω, εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅτι ὁ σημερινὸς Διοικητὴς—χωρὶς νὰ ἔχω κανένα λόγον, ὁ ὁποῖος νὰ μὲ συνδέῃ ἢ νὰ μὲ διαχωρίζῃ—ὑπῆρξεν ἕνας παλαίμαχος τῆς ἀγροτικῆς ἰδέας καὶ μὲ ἁγνὰ αἰσθήματα καὶ μὲ ἀρετὴν ἤσκησε μέχρι σήμερον τὸ καθῆκον του. Φαντάζομαι, λοιπόν, ὅτι δὲν θὰ εἶχε κανεὶς ἀντίρρησιν καὶ σήμερον ἐὰν σαφῶς τοῦ προεβάλλετο πρόγραμμα γεωργικόν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ψυχήν της, προθύμως θὰ τὸ ἐξετέλει. Τὰ ὑπόλοιπα ἄρθρα, κύριοι συνάδελφοι, ἀφοροῦν τὴν κατάργησιν τῶν ὑποδιοικήσεων. Ὡς γνωστόν, εἷς ὑποδιοικητὴς ὑπάρχει σήμερον προερχόμενος ἀπὸ τὴν ἱεραρχίαν τῆς Τραπέζης. Ἐάν, συνεπῶς, ἐγεννᾶτο ζήτημα οἰκονομικόν, ἐφ’ ὅσον οὕτως ἢ ἄλλως ἀπερχόμενος λαμβάνει μίαν σύνταξιν καὶ μίαν ἀποζημίωσιν ἱκανοποιητικήν, διὰ ποῖον λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς τότε εἰσηγεῖται τὴν δημιουργίαν ἑτέρας θέσεως, τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἰσάξιος καὶ ἰσότιμος πρὸς τὴν θέσιν τοῦ νῦν Ὑποδιευθυντοῦ;

§440Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Οὐδέποτε ἰσότιμος καὶ οὐδέποτε τόσον δαπανηρά.

§441Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ μειονέκτημα τοῦ νομοσχεδίου σας, εἶναι ὁ δογματισμός, τὸν ὁποῖον καθορίζετε διὰ τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας. Τὸ ὅριον ἡλικίας, τὸ ὁποῖον τίθεται διὰ τὸν διοικητήν, ἐκτὸς τοῦ ὅτι δημιουργεῖ μίαν κροῦσιν (;) καὶ πρὸς αὐτὸ τοῦτο τὸ Σύνταγμα, θεσμοθετεῖ ἐκ μέρους, τοὐλάχιστον, τῆς Κυβερνήσεως, τὸν κανόνα, ὅτι οἱ συμπληρώσαντες τὸ 70ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των, δὲν δύνανται νὰ ἀποδώσουν ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς. Ἐὰν δέ, αὐτὸ τὸ ζήτημα τοῦ καθορισμοῦ τῆς ἡλικίας, τὸ μεταθέσῃ ἐν συνεχείᾳ εἰς τοὺς διευθυντὰς καὶ ὑποδιευθυντὰς καὶ ὑπαλλήλους τῆς Τραπέζης, θὰ συνομολογήσητε μαζί μου, ὅτι εἰς τὴν ἡλικίαν τῶν 60 ἐτῶν καὶ εἰς τὴν ἡλικίαν τῶν 35 ἐτῶν οἱ ὑπάλληλοι, οἱ χρηστοί, δύνανται νὰ ἀποδώσουν πολὺ περισσότερα ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς νέους. Ἡ σημερινὴ ἰδέα τῶν συνδικαλιστικῶν δικαιωμάτων ἀναμφισβητήτως προσβάλλεται μὲ αὐτὴν τὴν διάταξιν καὶ ἐλπίζω ὅτι, ἐν τῇ συζητήσει, θὰ δεχθῆτε, τοὐλάχιστον, τὴν μετατόπισιν τῶν ὁρίων αὐτῶν. Ἕτερον ἐπίμαχον θέμα εἶναι ἡ ἀνυποληψία τοῦ νομοσχεδίου εἰς τοὺς συνεταιρισμούς. Βέβαια καὶ ἐδῶ εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἐκλέγονται ἀπὸ τοὺς συνεταιριστὰς τοὺς πρωτοβαθμίους οἱ ἀντιπρόσωποι. Ἀλλὰ διὰ ποῖον λόγον θὰ παραβλέψωμεν τὴν σημερινὴν κατάστασιν τῆς συνεταιριστικῆς ἐξελίξεως ὅταν εἴμεθα ὅλοι πρόθυμοι νὰ συνομολογήσωμεν ὅτι οἱ συνεταιρισμοὶ ἀπὸ τὸ 1929 καὶ ἐντεῦθεν ὡς διερρυθμίσθησαν καὶ ἠνδρώθησαν προσέφερον πράγματι καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ εἰς τὸν ἀγρότην ὑπηρεσίαν ὑψίστην. Ἀπὸ τὸ πρωτότυπον καὶ πρωτόγονον σύστημα τοῦ συνεταιρισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐδανείζετο διὰ νὰ δίδῃ μόνον καλλιεργητικὰ δάνεια, ἐφθάσαμεν εἰς τὸν συνεταιρισμὸν κοινῆς συγκεντρώσεως καὶ διαθέσεως τῶν προϊόντων των. Καὶ εἶναι σήμερον βέβαιον, ὅτι τὰ 90% τῆς ἀγροτικῆς τάξεως εἶναι ἤδη συντεταγμένα εἰς συνεταιρισμούς. Δὲν γεννᾶται ἀμφιβολία, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ὑπάρχει θέμα καὶ Τραπεζιτικὸν ὅπως καὶ θέμα συνεταιριστικόν. Ἀλλὰ καὶ πάλιν, ὅπως μὲ τὸν νόμον τὸν ὑπάρχοντα σήμερον καὶ διὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ διὰ τοὺς συνεταιρισμούς, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δεχόμεθα ὅτι ἐμφωλεύει εἰς τὴν ψυχήν σας, ἡ καλὴ προαίρεσις διὰ τὴν παραγωγικὴν τάξιν, δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ χωρὶς νὰ τραυματίζεται καὶ ἡ αὐτοτέλεια τῆς Τραπέζης καὶ πολὺ περισσότερον τὸ δημοκρατικὸν πνεῦμα, τὸ ὁποῖον κυριαρχεῖ εἰς τὴν σκέψιν σας καὶ εἰς τὴν δρᾶσιν σας. Διότι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐδιοικοῦντο μέχρι σήμερον οἱ συνεταιρισμοὶ εἶναι ὁ ἁγνότερος καὶ ὁ δημοκρατικώτερος τρόπος, ἐνῶ, ἀντιθέτως, ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον σεῖς δημιουργεῖτε, δὲν εἶναι ὀρθός. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ σεῖς ὁ ἴδιος θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν δύσκολον θέσιν νὰ ἐπιλέξητε ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ πρέπει νὰ ἀντιπροσωπεύῃ μίαν ὡρισμένην ἰδέαν μέσα εἰς τοὺς συνεταιρισμούς. Εἶμαι βέβαιος, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀπευθύνεται τὸ νομοσχέδιόν σας, δὲν θὰ χαρῇ ἰδιαιτέρως, οὔτε θὰ ἐλπίσῃ, ὅτι πράγματι θὰ ἐξέλθῃ ἐκ τῶν δεινῶν, τὰ ὁποῖα τὴν πλήττουν. Ἡ ἀγροτικὴ τάξις, χάριν τῆς ὁποίας ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον, ἔχει μίαν ἀνάγκην καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας. Ἀναμένομεν ἕνα οἱονδήποτε ἄλλο νομοσχέδιον, εἴτε καὶ μίαν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως τὴν ἔκαμεν ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ὅταν ἱδρύθη ἡ Τράπεζα, ὅτι ἔχετε εἰς χεῖράς σας μίαν μεγάλην προικοδότησιν, τὴν ὁποίαν δίδετε εἰς τὴν Τράπεζαν διὰ νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν προορισμόν της. Καὶ πράγματι αὐτὸ εἶναι τὸ καθολικὸν αἴτημα τῆς γεωργικῆς τάξεως, τὸ ὁποῖον βαρύνει πάντας ὅσους εὑρισκόμεθα ἐδῶ. Διότι εἶναι διάχυτον τὸ ἐρώτημα, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, οὐδὲν δολλάριον ἔλαβον διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν. Καὶ βέβαια, μεγάλο μέρος ἐξ αὐτῶν διωχετεύθη εἰς τὴν βιομηχανίαν. Ἀλλὰ λέγει ὁ ἀγρότης, ποῦ καὶ πότε εἶδα καὶ ἐγὼ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, τὸ σχέδιον Τρούμαν; Ὁ ἀγρότης μάλιστα ἔχει τὴν ὑπερήφανον σκέψιν, ὅτι ἐκεῖνος ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον του πολὺ περισσότερον πάσης ἄλλης τάξεως. Διότι ἀφῆκε τὸ ντουφέκι του εἰς τοὺς πρόποδας τοῦ Ὀλύμπου καὶ τοῦ Ψηλορείτου καὶ ἅρπαξε ἀμέσως τὸ ἀλέτρι καὶ τὴν σκαπάνην του διὰ νὰ ἀνορθώσῃ τὴν οἰκονομίαν του. Καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, διότι μὲ τὰ ὀλίγα μέσα, τὰ ὁποῖα τῆς διετέθησαν, ἐπανέφερε τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τῆς γεωργικῆς τάξεως εἰς τὰ προπολεμικὰ ἐπίπεδα. Συμβαίνει σήμερον νὰ εἶναι ἀνεξόφλητα δάνεια ἑνὸς ἢ δύο ἐτῶν. Καὶ θὰ ἐπληροφορήθητε, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὰς ἰδιαιτέρας σας περιφερείας, ὅτι πολλοὶ κατεδικάσθησαν μὲ ἐντάλματα προσωπικῆς κρατήσεως, ὅταν ἡμεῖς ἐδῶ συζητοῦμεν διὰ τὰς παγωμένας πιστώσεις καὶ ὑπερβάλλομεν εἰς ζῆλον πῶς καὶ πῶς θὰ δοθῇ εὐκαιρία αὐταὶ αἱ παγωμέναι πιστώσεις, νὰ μὴ ξεπαγώσουν ποτέ. Δὲν λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν διαθέτει γεωργικὸν πρόγραμμα μὲ ἀπόλυτον κατανόησιν. Θὰ πρέπει ὅμως νὰ εἶναι ὡπλισμένη μὲ στοργήν, ἀγάπην καὶ πίστιν πρὸς τὴν ἀγροτικὴν τάξιν καὶ ἐκ τῶν αἰσθημάτων αὐτῶν νὰ ἐμπνέωνται ὅλα τὰ νομοσχέδια καὶ πρὸ παντὸς τὸ ὑπὸ κρίσιν. Ἐλπίζω, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ θὰ διατυπώσῃ τὴν ἀξίωσιν—καὶ εἰς τοῦτο εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν πρότασιν τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας τὴν ὁποίαν καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀπεδέχθην ἀσμένως—πρὸς ὅλους καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εὐδαιμονία τῆς ἀγροτικῆς τάξεως σημαίνει γενναίαν προικοδότησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ αὐτὴν τὴν προικοδότησιν ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβῃ (Χειροκροτήματα).

§442ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§443Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμπληροῦται ἓν τέταρτον περίπου αἰῶνος, ἀφ’ ὅτου ἐτέθησαν τὰ θεμέλια τοῦ Πιστωτικοῦ Ἱδρύματος τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν, τοῦ Ἱδρύματος τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ ὁποίου σκοπεῖ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Ὑπῆρξε τότε ἡ ἵδρυσις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τὸ ὄνειρον δεκαετηρίδων τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ὑπῆρξε ἀκόμη ἡ κατάληξις ἀγώνων μακρῶν καὶ ἐπιμόνων ἐπιδιώξεων τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς χώρας. Καὶ ὑπῆρξεν ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἵδρυσις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἡ ἐλπίς, ὅτι καλλίτεραι ἡμέραι θὰ ἀνατείλουν διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ διὰ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῆς ἀγροτικῆς μάζης. Παρὰ τὸ προκεχωρημένον τῆς ὥρας, θὰ μὲ συγχωρήσετε—διότι θεωρῶ, ὅτι ἐκπληρῶ καθῆκον—ἐὰν εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐν σχέσει μὲ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ Ἱδρύματος αὐτοῦ, μετὰ μίαν ὁλόκληρον 25ετίαν. Ἄς ἀναμνησθῶμεν πρὸς στιγμὴν πῶς ἠσκεῖτο ἡ ἀγροτικὴ πίστις ἕως τότε ποὺ ἱδρύθη ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς μεσοπροθέσμου καὶ μακροπροθέσμου πίστεως ἦτο ἄγνωστος, διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν, ὅτι τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τῆς πιστοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν ἐξησφάλιζον ὁ ἰδιώτης, ὁ τοκογλύφος, διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν ἀκόμη, ὅτι εἰς τὰς θυρίδας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ποὺ ἤσκει τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, προσήρχοντο μόνον περὶ τὰς 300 χιλιάδας ἀγροτῶν, ἔναντι τῶν 750 χιλ. ποὺ ἀποτελοῦν σήμερον τοὺς πελάτας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. 960 ἑκατομμύρια ἦτο τὸ ποσὸν μὲ τὸ ὁποῖον ἐπροικοδότησεν ἡ Κυβέρνησις Ἐλευθερίου Βενιζέλου τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Μετὰ 11 χρόνια, εἰς τὰ 1940 ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἔχει αὐξήσει κατὰ 50% τὸ κεφάλαιόν της καὶ ἔχει συγκεντρώσει καταθέσεις τριῶν δισεκατομμυρίων προπολεμικῶν δραχμῶν. Αὐτὴ τὸ πρῶτον θέτει τὰ θεμέλια τῆς γεωργικῆς βιομηχανίας, τοῦ κλάδου, ὁ ὁποῖος ἀξιοποιεῖ τὰ γεωργικά των προϊόντα. Αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ ὄργανον τῆς προστασίας τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Αὐτὴ ἀκόμη ἐπετέλεσε τὸν μεγάλον ἆθλον, νὰ στηρίξῃ τὰς δεκάδας χιλιάδων τῶν κληρούχων, εἰς τὰ πρῶτα των βήματα τῆς ὀργανώσεως τῆς μικρῆς ἀγροτικῆς ἰδιοκτησίας καὶ ὑπῆρξεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τὸ ὄργανον μὲ τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος ὡλοκλήρωσε τὴν μεγαλυτέραν κοινωνικὴν μεταρρύθμισιν τῶν νεωτέρων χρόνων, τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν. Καὶ ἦλθεν ἡ περίοδος τῆς μαύρης κατοχῆς καὶ ὅπως τὰ πάντα κατέρρευσαν, καὶ τὰ κεφάλαια τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἐξηνεμίσθησαν. Ἀλλ’ ἔμεινε σταθερὸς ὁ κορμὸς τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀποτελέσῃ, κύριοι συνάδελφοι, τὸ μοναδικὸν ὄργανον μὲ τὸ ὁποῖον ὁ Διεθνὴς Ἐρυθρὸς Σταυρὸς ἐπέτυχε νὰ διοχετεύῃ καὶ εἰς τὸ τελευταῖον χωρίον τοῦ πλέον ἀποκρήμνου Ἑλληνικοῦ βουνοῦ, τὰ πολύτιμα τρόφιμα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀπέστειλαν οἱ Σύμμαχοι. Καὶ ὅταν ἀκόμη μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τὰ πάντα εἶχον ἐξαρθρωθῆ εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὁ μηχανισμὸς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἀπετέλεσε τὸ μέσον, μὲ τὸ ὁποῖον οἱ Σύμμαχοι διοχέτευσαν τὰ πρῶτα ἐφόδια ποὺ ἔφεραν διὰ τοὺς πεινῶντας πληθυσμοὺς τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἀκόμη, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀπετέλεσε τὸν Ὀργανισμὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος προώθησε τὴν Συνεταιριστικὴν ὀργάνωσιν, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημερινὸν σημεῖον, ἔνθα εὑρίσκεται. Οὐδείς, κύριοι, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσῃ τὰς ἀσθενεῖς πλευρὰς τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς τῆς συνεταιριστικῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοηθῇ ἀπὸ κανένα καλόπιστον μελετητὴν τῶν φαινομένων τῆς σημερινῆς μας ζωῆς, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἡ ἄλλη πλευρά, ἡ πλευρὰ τῆς ἀποτελεσματικῆς προστασίας τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Ποία, κύριοι συνάδελφοι, ἡ βασικὴ προϋπόθεσις τῆς εὐδοκιμήσεως τοῦ ἔργου τοῦ πιστωτικοῦ αὐτοῦ ἱδρύματος, ἱδρύματος διὰ τὸ ὁποῖον, ὅταν διήρχετο τὴν πρώτην περίοδόν του, πλεῖστοι ὅσοι ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπροφήτευον τὴν σύντομον χρεωκοπίαν του. Βασικὴ προϋπόθεσις εὐδοκιμήσεως τοῦ ἔργου τοῦ Ἱδρύματος αὐτοῦ ὑπῆρξεν ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν διακηρύσσει ὁ καταστατικὸς χάρτης του, ἡ αὐτοτέλεια, ἡ αὐτονομία τοῦ Ἱδρύματος. Κυρίαρχον ὄργανον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἶναι τὸ Δ. Συμβούλιόν της. Ποία ὑπῆρξεν ἡ πρόθεσις ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ καιροὺς ἐνομοθέτησαν. Ποία ὑπῆρξεν ἡ πρόθεσις τοῦ Νομοθέτου, ποὺ ἐθέσπισε τὸ Ν.Δ. 56)1946, εἶναι ἐπίσης γνωστή. Ἡ τιμὴ τοῦ Ν. Δ. αὐτοῦ ἀνήκει εἰς τὴν παράταξίν σας, κ. συνάδελφοι τῆς Συμπολιτεύσεως, διότι μεταξὺ ὑμῶν εὑρίσκεται ὁ συνάδελφος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος Ὑπουργὸς ὢν τότε τῆς Γεωργίας καὶ νῦν Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς Γεωργίας, ὁ κ. Παπαθανάσης, ἐθέσπισεν ὑπὸ ἰδίαν του εὐθύνην, χωρὶς προσφυγὴν εἰς τὴν Βουλήν, τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα, βάσει τοῦ ὁποίου εἶναι συντεθειμένον τὸ σημερινὸν Δ. Συμβούλιον. Βεβαίως ὑπῆρξαν περίοδοι, κατὰ τὰς ὁποίας ἐγένετο παρέκκλισις ἀπὸ τὴν βασικὴν αὐτὴν ἀρχὴν τῆς αὐτονομίας. Αἱ περίοδοι αὐταὶ τῆς εἰσόδου τοῦ κόμματος εἰς τὸν Ὀργανισμόν, εἶναι ἐκεῖνοι κατὰ τὰς ὁποίας ὁ ὀργανισμὸς παρήκμασε, διὰ νὰ φθάσῃ κἄποτε, ἐκεῖ ὅπου ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας εἶπε, δηλ. νὰ κηρύξῃ ἀνάξιον καὶ νὰ καθαιρέσῃ τὸ Δ. Συμβούλιον τὸν Διοικητὴν τῆς ΑΤΕ. Βεβαίως, ὑπάρχουν προβλήματα σοβαρώτατα ποὺ ἀπασχολοῦν τὸ Ἵδρυμα καὶ χαίρω, διότι ὁ ἀγαπητὸς εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας τὰ ἐπεσήμανε. Ἡ ἀπώλεια τῶν κεφαλαίων του, ἀπετέλεσεν ἀφορμὴν νὰ προσφύγῃ εἰς δανεισμόν, διὰ τὸν ὁποῖον κατέβαλεν ἕν σημαντικὸν ἐπιτόκιον καὶ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παρέχῃ εἰς τοὺς ἀγρότας μὲ ὑψηλὸν ἐπιτόκιον, ἐνῷ εἰς τὸ παρελθόν, ὅταν εἶχεν ἴδια κεφάλαια τὰ παρεῖχε μὲ πολὺ χαμηλότερον ἐπιτόκιον. Ὀρθῶς ἐπίσης, ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἐπεσήμανε τὸ ζήτημα τῆς διαταραχθείσης ἱεραρχίας, λόγῳ ἀνωμάλου βαθμολογικῆς ἐξελίξεως τοῦ προσωπικοῦ τῆς Τραπέζης καὶ τῶν ὑψηλῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ ὑπῆρξε δίκαιος καὶ ὁ εἰσηγητής, ὁ ὁποῖος, διότι σεῖς ἐδώσατε τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ ἀποδεικνύουν τὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης, ἐσκέφθη νὰ δώσῃ καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῶν γενικῶν ἐξόδων τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος. Καὶ ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, βλέπετε, ὅτι ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος ἔχουσα 4.000 ὑπαλλήλους, 14 Ὑποκαταστήματα καὶ ἴσως ὀλίγας ἑκατοντάδες πελατῶν, ἔχει 226 δισεκατομμύρια ἔξοδα, ἐνῷ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἔχουσα 4.300 ὑπαλλήλους καὶ 150 Ὑποκαταστήματα καὶ 750.000 πελάτας, ἔχει 167 δισεκατομμύρια ἔξοδα. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόβλημα, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἀλλὰ τὸ ζήτημα, τῶν ἀποδοχῶν θὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἑνιαίως.

§444Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. 4.300 ὑπαλλήλους ἔχει ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ 4.090 ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος.

§445Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας ἔδωκε μερικοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀνάγονται εἰς τὸ 1947. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ μάθω τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ 1951, ὅταν παρέλαβε τὴν Τράπεζαν ὁ κ. Μυλωνᾶς, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἡ Τράπεζα ὑπὸ τὸν Ἀλέξανδρον Μυλωνᾶν ἐκρατήθη εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἔπρεπε. Δώσατέ μας λοιπὸν τὰ στοιχεῖα τοῦ Ἰουλίου 1951.

§446Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὑποθέτω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι τυχαῖον, ὅτι ὁ κ. Καλαντζῆς ἀπέφυγε νὰ θίξῃ τὴν περίοδον τῆς θητείας τοῦ κ. Μυλωνᾶ. Πανθομολογούμενον πάντως τυγχάνει; ὅτι ὑπῆρξε φωτεινὴ ἡ περίοδος τοῦ κ. Μυλωνᾶ.

§447Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Χαίρω ἰδιαιτέρως, διότι ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος ἀγαπητὸς συνάδελφος, μὲ ἀπήλλαξε τοῦ κόπου νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Χαβίνην. Ὑποθέτω, ἔγινε ἀντιληπτὸν ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι τὸν εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας οὐδόλως ἀπησχόλησε τὸ πρόσωπον τοῦ μέχρι στιγμῆς Διοικητοῦ, οὐδὲ κἄν ἠσκήθη κριτικὴ διὰ τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Μυλωνᾶ, τὸν ὁποῖον, εἰς διακοπὴν ποὺ μοῦ παρεχώρησεν ὁ συνάδελφος εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, εἶπον, ὅτι ἐκτιμῶ.

§448Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅλοι τὸν ἐκτιμοῦν καὶ ὅλοι τὸν κλωτσοῦν.

§449Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπανορθώσετε. Αἱ σκέψεις ποὺ διετυπώθησαν ἐκ μέρους τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας, οὐδόλως σχετίζονται μὲ τὸ πρόσωπον τοῦ κ. Μυλωνᾶ, οὐδὲ παρέχουν εὐχέρειαν πρὸς τοῦτο.

§450Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐνῷ θὰ ἀνέμενε κανείς, ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίζουσα ἕνα νομοσχέδιον ἀφορῶν τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, κυρίως ν’ ἀσχοληθῇ μὲ αὐτὰ τὰ δύο σημαντικὰ προβλήματα τῆς Τραπέζης ἐν τούτοις οὐδὲ κἄν ἀσχολεῖται. Ἡ εἰσήγησις τοῦ κ. συναδέλφου καὶ εὐλόγως παρατρέχει τὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, τὰ ὁποῖα δὲν θίγουν τὰ δύο βασικὰ προβλήματα. Ἐπιδιώκεται μόνον διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου νὰ καταλυθῇ καὶ τὸ τελευταῖον στάδιον τῆς αὐτοτελείας τοῦ Ἱδρύματος. Θὰ ἤμην ὁ τελευταῖος, ὁ ὁποῖος θὰ ἠμφισβήτουν τὰς ἀγαθὰς προθέσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ ἡ κριτική, τὴν ὁποίαν ἀσκῶ ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ γενόμενον νόμος θὰ ἐξαφανίσῃ τὴν αὐτοτέλειαν τοῦ Ἱδρύματος. Καὶ ἐρωτῶ: Πιστεύει πράγματι ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐὰν καταστῇ νόμος τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἵδρυμα τὸ πιστωτικὸν τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν; Καὶ εἶναι δυνατὸν ὁ κ. Καλαντζῆς νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ὀρθότητα τῆς ἀντιλήψεως, ὅτι θὰ πρέπει μὲ κάθε Κυβερνητικὴν ἀλλαγὴν νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ ἀναστάτωσις εἰς τὸ Ἵδρυμα, διὰ νὰ ὑπάρχῃ δῆθεν εὐθυγράμμισις τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς; Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν περίμενα νὰ ἀκούσω αὐτὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Νομίζω, ὅτι ἡ αὐτοτέλεια τοῦ πιστωτικοῦ τούτου Ἱδρύματος εἶναι μία πραγματικὴ ἐγγύησις τῆς ἐπιτυχίας του. Δι’ αὐτὸ διαφωνῶ μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀσχολεῖται μὲ τὸν Διοικητὴν τῆς Τραπέζης. Ἐγὼ θὰ ἀνέμενον, κύριοι συνάδελφοι, μολονότι πράγματι ὁ Διοικητὴς ἐξελέγη ἀπὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον ἐλευθέρως καὶ ἐπετέλεσε ἀναμφισβητήτως τὸ καθῆκον του, ἐὰν δι’ οἱουσδήποτε λόγους ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶχεν λόγους νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἐκεῖνος παραμένων εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ Διοικητοῦ, δὲν θὰ ἦτο ὁ κατάλληλος φορεὺς τῆς ἰδικῆς της πολιτικῆς, νὰ ἔλθῃ εὐθέως νὰ εἴπῃ: ἡ θητεία τοῦ σημερινοῦ Διοικητοῦ τερματίζεται καὶ δὲν εἶχε ἀνάγκην νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν φαρισαϊκὴν διάταξιν, μὲ τὴν ὁποίαν τίθεται ὅριον ἡλικίας, πέραν τοῦ ὁποίου ὁ Διοικητὴς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀσκῇ τὰ καθήκοντά του. Καὶ θὰ ἐνθυμεῖσθε ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμε πρὸ ἡμερῶν, εἶχε καὶ ἐκεῖνο διατάξεις περὶ Διοικητοῦ Τραπέζης, δὲν εἶχε ὅμως διάταξιν περὶ ὁρίου ἡλικίας. Εἶναι ἀκατανόητον, προκειμένου περὶ τόσον ὑψηλοῦ ἀξιώματος, νὰ τίθεται ὅριον ἡλικίας. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν αὔριον δὲν ἔλθῃ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ θέτῃ ὅριον ἡλικίας καὶ διὰ τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ Πρωθυπουργοὺς τῆς χώρας. Πέραν αὐτοῦ δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ ἆρά γε νὰ φύγετε ἀπὸ μίαν βασικὴν ἀρχήν, ὅτι τὸ Δ. Συμβούλιον δὲν διορίζει μὲν τὸν Διοικητήν, ἀλλὰ τὸν ὑποδεικνύει δι’ ἐκλογῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις υἱοθετεῖ τὴν ἐκλογήν. Γίνεται ἕνας συγκερασμὸς ἀπόψεων Δ. Συμβουλίου καὶ Κυβερνήσεως καὶ ὅταν συμπίπτουν αἱ γνῶμαι της μετὰ τοῦ Δ. Συμβουλίου, διορίζεται ὁ Διοικητής. Διατὶ δὲν παραμένετε εἰς αὐτὴν τὴν ἀρχήν; Φοβεῖσθε, ὅτι τὸ Δ. Συμβούλιον δὲν θὰ παρακολουθήσῃ τὰς σκέψεις σας; εἰς τὴν ὑπόδειξιν τοῦ κατὰ τὴν ἰδικήν σας γνώμην καλλιτέρου προσώπου;

§451Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Διότι ἀκριβῶς δὲν ἀκολουθοῦμεν τὴν φαρισαϊκὴν τακτικήν.

§452Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐὰν αὐτὸ συνέβαινε καὶ ἠθέλατε νὰ διώξετε τὸν κ. Μυλωνᾶν, θὰ τὸ ἐλέγατε καθαρὰ χωρὶς τὴν διάταξιν περὶ ὁρίου ἡλικίας κλπ. Διατὶ ὅμως δὲν διατηρεῖτε τὴν ἀρχὴν τὴν βασικήν, ἡ ὁποία διασφαλίζει τὴν ἐκλογὴν τοῦ καλλιτέρου Διοικητοῦ; Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ Διοικητής, ἐκλεγόμενος ὑπὸ τοῦ Δ. Συμβουλίου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν αἰσθάνεται ἑαυτὸν ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως.

§453Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Εἶναι προτιμότερον νὰ αἰσθάνεται ὅτι ἀπολαμβάνει τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Κυβερνήσεως, ἢ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ στηρίζεται εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῶν μελῶν τοῦ Δ. Συμβουλίου, συναλλασσόμενος μετ’ αὐτῶν;

§454Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὁ σημερινὸς Διοικητὴς ὑπῆρξεν ἀπόρροια ἐφαρμογῆς τοῦ αὐτοῦ μικτοῦ συστήματος, τῆς ἐκλογῆς ὑπὸ τοῦ Δ. Συμβουλίου καὶ ἐπικυρώσεως ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ κτηθεῖσα πεῖρα αὐτή, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἀρχῆς, ἐνισχύει τὴν ἄποψίν σας. Ἀναφέρεται ἀπὸ μακροῦ καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τὸ κρατεῖτε μυστικὸν τὸ ὄνομα ἑνὸς Ἀνωτάτου Δικαστικοῦ, ὁ ὁποῖος προορίζεται διὰ τὴν διοίκησιν τῆς Τραπέζης. Οὐδεὶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητήσῃ ὅτι ὁ ἀνώτατος αὐτὸς Δικαστικὸς ἀποτελεῖ πραγματικὸν κόσμημα τῆς διοικητικῆς δικαιοσύνης. Θέλω ὅμως νὰ πιστεύω ὅτι ἀκριβῶς διότι προέρχεται ἀπὸ τὸ Σῶμα τὸ Δικαστικόν, θὰ μεταφέρῃ μίαν νοοτροπίαν εἰς τὸ ἰδιότυπον αὐτὸ ἵδρυμα τὸ πιστωτικόν, ἡ ὁποία δὲν ἁρμόζει εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ δὲν θὰ προσφέρῃ παρὰ τὰς ἀγαθάς του προθέσεις, παρὰ τὰς πλουσίας του γνώσεις, παρὰ τὸ μεγάλο του κῦρος, δὲν θὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας εἰς τὸν θεσμὸν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ ἀκόμη διαβλέπω, μέσῳ τῶν γραμμῶν τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι θὰ φθάσῃ ἐκεῖ δι’ ἀποσπάσεως. Αὐτὸ θὰ τοῦ δημιουργῇ τὸ αἴσθημα τῆς προσωρινότητος. Ἐνῷ ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ ἀναλάβῃ τὸ ἀξίωμα αὐτό, πρέπει νὰ στρέψῃ τὰ νῶτα πρὸς τὸ παρελθὸν καὶ νὰ ἀφοσιωθῇ μὲ ζῆλον ἀπερίσπαστος διὰ τὸ μέλλον τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ ὁποίου τοποθετεῖται ἐκεῖ. Ἐνῷ ἀποκεφαλίζετε τὸ Ἵδρυμα ἀπὸ τὸν φυσικόν του ἡγέτην, ἕναν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἐλευκάνθη εἰς τοὺς ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, ἡ Κυβέρνησις δὲν σταματᾶ ἐκεῖ, προχωρεῖ καὶ ἀποκεφαλίζει τὸ ἵδρυμα καὶ ἀπὸ τὸν δεύτερον Διοικητήν του, τὸν Ὑποδιοικητήν, τὸν αἱρετὸν Ὑποδιοικητήν, ὁ ὁποῖος ἔφθασε ἐκεῖ, ἀφοῦ διέδραμε ὅλας τὰς βαθμίδας τῆς ἱεραρχίας ἐπὶ 24 συναπτὰ ἔτη, εἶναι ὁ ὑπάλληλος ὑπ’ ἀρ. 1 τὸν ὁποῖον ἐκάλεσεν ἡ Κυβέρνησις ποὺ ἵδρυσε τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διὰ νὰ τὴν ὀργανώσῃ καὶ τὴν στηρίξῃ εἰς τὰ πρῶτα βήματά της. Καὶ ὅσον καὶ ἂν διαμαρτύρεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, θὰ ἐπαναλάβω πάλιν τὴν κατηγορίαν καὶ εἰς ὅτι ἀφορᾷ τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ σημερινοῦ Ὑποδιοικητοῦ, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ὑπῆρξαν εὐθεῖς. Τί ὤφειλε νὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις; Ἡ θητεία τοῦ σημερινοῦ Ὑποδιοικητοῦ τερματίζεται. Ἀντ’ αὐτοῦ καταργοῦμεν τὴν θέσιν τοῦ Ὑποδιοικητοῦ καὶ ἱδρύομεν συγχρόνως θέσιν Γενικοῦ Διευθυντοῦ καὶ αὐτὸς ὁ νέος Γενικὸς Διευθυντής, δὲν εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἔχῃ προσόντα, ἀλλὰ οὔτε κἂν ἀπολυτήριον Δημοτικοῦ Σχολείου καὶ θὰ τὸν ἐπιλέξωμεν ἡμεῖς καὶ θὰ τὸν ἐγκαταστήσωμεν ἐκεῖ. Ὁ Γεν. Διευθυντὴς ἐξ ἄλλου, ἔχει περισσότερα δικαιώματα, ἀπὸ ὅτι ἔχει ὁ σημερινὸς Ὑποδιοικητής. Καὶ ἐρωτῶ: Διατὶ ἐχρειάζοντο ὅλα αὐτὰ τὰ φαρισαϊκὰ καὶ δὲν ἐθεσπίζετο ἁπλούστατα, ὅτι τερματίζεται ἡ θητεία τοῦ σημερινοῦ Ὑποδιοικητοῦ. Δὲν μᾶς ἀρέσει ὁ Ὑποδιοικητής, δὲν μᾶς ἐμπνέει ἐμπιστοσύνην καὶ ὁρίζομεν τὸν τάδε καὶ ἐτελείωσεν. Ἀλλ’ οὔτε ἐκεῖ σταματῶμεν. Ἀποκεφαλίζομεν μὲ ἕνα ἄλλο ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν ὑπόλοιπον ὑπηρεσιακὴν ἡγεσίαν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ ἐπενοήθη ἐκεῖ ὅριον ἡλικίας 60 ἐτῶν ἢ συμπλήρωσιν 35 ἐτῶν συνταξίμου ὑπηρεσίας, οὐχὶ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ καὶ ἐὰν τυχὸν εἶχον ὑπηρετήσει εἰς ἄλλον ὀργανισμὸν ἢ κρατικὴν ὑπηρεσίαν. Καί, ὡς νὰ ἐπρόκειτο περὶ ὡρολογιακῆς βόμβας καλῶς ρυθμισμένης, κανονίζομεν, ὥστε αὐτὰ τὰ μειονεκτήματα τῶν 60 ἐτῶν ἢ τῶν 35 ἐτῶν συνταξίμων, νὰ ἰσχύουν μόνον διὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον. Ἐὰν μετὰ τὸ πρῶτον ἑξάμηνον συμπληρώσῃ τις τὸ 60ον ἔτος καὶ τὸ 70ον ἔτος εἶναι καλός, θὰ μείνῃ εἰς τὴν Τράπεζαν. Τὸ ὅριον—τὸ ἑξάμηνον—ἐπενοήθη, διότι ἐντὸς αὐτοῦ, φαίνεται, ὅτι ἐμπίπτουν περιπτώσεις ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀρεστοὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§455Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὸ κατάντημα τῆς Τραπέζης. Καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὰ Ὑπουργεῖα.

§456Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Προσχωρῶ εἰς τὴν ἀντίληψίν σας, κ. Ὑπουργέ, διὰ νὰ εἴπω, τί ἁπλούστερον τούτου νὰ ἔλεγεν ἡ Κυβέρνησις, συγκροτῶ μίαν ἐπιτροπὴν ἀπὸ ἕνα Ἀρεοπαγίτην, ἀπὸ ἕνα ἀνώτατον ὑπάλληλον τῆς Τραπέζης, τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ εἰς τοὺς τρεῖς αὐτοὺς ἀναθέτω νὰ εἴπουν ποῖος Διευθυντὴς ἵσταται εἰς τὴν θέσιν του καὶ πρέπει νὰ παραμείνῃ καὶ ποῖος πρέπει νὰ φύγῃ. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγεται, ἐὰν ἔχῃ σήμερον 35 χρόνια νὰ φύγῃ, ἐὰν τὰ ἔχῃ μετὰ ἑξάμηνον θὰ μείνῃ. Καὶ ἀκόμη δὲν ξεύρομεν, τελικῶς, ἐὰν θὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, ὁπότε θὰ εἶναι ἀκόμη περισσότερον διαβλητὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν δύνανται, κατ’ ἐξαίρεσιν, ὡρισμένοι ἐξ αὐτῶν, ποὺ ἐμπίπτουν εἰς τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, νὰ παραμείνουν εἰς τὸ ἵδρυμα, ὡς ἔχοντες εἰδικὰς γνώσεις καὶ εἰδικὴν πεῖραν. Καὶ ἐρωτῶ: Ποῖος ἐκ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τῆς Τραπέζης αὐτῆς, ἐπὶ ἔτη ὑπηρετήσας εἰς τὴν Τράπεζαν, δὲν ἔχει ἀποκτήσει εἰδικὰς γνώσεις καὶ εἰδικὴν πεῖραν εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἁρμοδιότητός του; Συνεπῶς, θὰ φύγουν οἱ ἐμπίπτοντες, ἀλλὰ θὰ μείνουν ἐξ αὐτῶν οἱ ἡμέτεροι. Αὐτὸ λέγει τὸ νομοσχέδιον. Καί, πρὸς πληρεστέραν ἐνημέρωσιν τοῦ Σώματος, θὰ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι μὲ αὐτὰ τὰ κριτήρια ἀποχωροῦν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι ἄγουν τὸ 51, 52, 53 ἔτος τῆς ἡλικίας των. Καὶ ἄς εἴπῃ κανεὶς ἐξ ἡμῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ στάδιον τῆς ἡλικίας ὁ ὑπάλληλος κρίνεται ὡς μὴ δυνάμενος πλέον νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν. Ἀφήνεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου νὰ διαφανῇ, ὅτι πάντα ταῦτα γίνονται διὰ λόγους οἰκονομιῶν. Καὶ εἰς τὸ μεταξύ, ἄλλη διάταξις τοῦ νομοσχεδίου προβλέπει, ὅτι ὁ νέος Γενικὸς Διευθυντὴς δύναται νὰ προσλάβῃ 3 συμβούλους ἐπὶ συμβάσει καὶ ἐπὶ μισθῷ Διευθυντοῦ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς συμβούλους οὔτε προσόντα πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἤ, τοὐλάχιστον, τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιβάλλει νὰ ἔχῃ οἱονδήποτε προσὸν ὁ κ. σύμβουλος, ποὺ θὰ εἰσέλθῃ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ Διευθυντοῦ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Οὔτε δὲ καὶ οἰκονομίαι θὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ὑπαλλήλων διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι τὰς θέσεις αὐτὰς θὰ τὰς καταλάβουν ἄλλοι διὰ προαγωγῆς καὶ συνεπῶς θὰ ὑπάρξῃ διὰ τὴν Τράπεζαν ἡ ἐπιβάρυνσις, ὁπωσδήποτε. Ἐν σχέσει μὲ τὴν σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου, ὅπως σᾶς εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος τῆς μειοψηφίας, ἐνῷ μέχρι τοῦδε ὑπῆρχον εἰς τὸ Συμβούλιον δύο ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως, δύο ἀνώτατοι κρατικοὶ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, οἱ ὁποῖοι διωχέτευον τὰς ἀπόψεις καὶ τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἦσαν αἱρετοὶ ἢ ἦσαν ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχαν προέλευσιν κυβερνητικὴν οὐδὲ διορισμὸν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, τώρα τί συμβαίνει; Μὲ τὴν νέαν σύνθεσιν, ἐκ τῶν 12, τοὐλάχιστον οἱ 8, ἔχουν διορισμὸν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω—δὲν θέλω τώρα τὴν ἀπάντησιν, κύριε Ὑπουργέ, θὰ τὴν δώσετε, ὅταν θὰ χρειασθῇ νὰ εἴπητε δύο λέξεις—, πῶς ἐννοεῖτε αὐτὴν τὴν ἀνάδειξιν αὐτῶν τῶν 4 ἐκπροσώπων τῶν συνεταιρισμένων ἀγροτῶν; Ἤκουσα τὸν κ. Εἰσηγητὴν τῆς πλειοψηφίας νὰ μᾶς λέγῃ, ὅτι ἐπὶ τέλους κάποιος ἐπρόσεξε τὸ κύτταρον τῆς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως. Προσεπάθησα νὰ ἴδω εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ κύτταρον καὶ δὲν εὑρίσκω παρὰ μόνον μίαν ἐντελῶς ἀσαφῆ διατύπωσιν, ἡ ὁποία σᾶς ἐπιτρέπει, κύριε Ὑπουργέ,—δὲν θὰ τὸ κάμετε ἴσως—ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, νὰ καθορίσετε τοιαύτην διαδικασίαν, ὥστε οἱ 4 ἀπομένοντες αἱρετοὶ πράγματι νὰ διορισθοῦν, διότι οὐδὲν κριτήριον τίθεται, πῶς θὰ γίνῃ ἡ ἀνάδειξις τῶν 4 συνεταιρισμένων ἀγροτῶν.

§457Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Διὰ Β. Διατάγματος καὶ δι’ ἐκλογῆς τῶν πρωτοβαθμίων συνεταιρισμῶν.

§458Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸ Β. Διάταγμα δὲν ἔχει πλαίσια ἀπὸ τὸν νόμον, ἐντὸς τῶν ὁποίων νὰ κινηθῇ. Ἡ λέξις «ἀνάδειξις» ὅπως σᾶς εἶπον καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, δὲν σημαίνει ἐκλογήν, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν σημαίνει ἐκλογὴν μὲ σύστημα συμμετοχῆς τῶν συνεταιρισμένων ἀγροτῶν. Μὲ αὐτὲς τὶς ὀλίγες παρατηρήσεις κατ’ ἀνάγκην, κύριοι συνάδελφοι, θὰ τερματίσω τὴν ἀγόρευσίν μου, διὰ νὰ εἴπω πρὸς τὸν ἀγαπητόν μου κ. Ὑπουργόν, ὅτι ἀναλαμβάνει μίαν εὐθύνην σημαντικήν. Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς καμπῆς τοῦ Ἱδρύματος. Τερματίζεται ἡ περίοδος τῆς αὐτοτελοῦς του ὑπάρξεως καὶ μεταβάλλεται εἰς κρατικὴν ὑπηρεσίαν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκρουσθῇ ἐντελῶς ἡ ὑπόνοια ὅτι, τὸ νέον καθεστὼς αὐτὸ θεμελιοῦται καὶ συνδυάζεται μὲ τὸν ὁμαδικὸν ἀποκεφαλισμὸν τῆς ὑπηρεσιακῆς του ἡγεσίας καὶ αἱ μεταβολαὶ αὐταὶ συντελοῦνται, διὰ νὰ τερματισθῇ μία περίοδος τοῦ Ἱδρύματος αὐτοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ ὠργανωμένα συμφέροντα, τὰ ὁποῖα ἐθίγοντο—καί, ὀρθῶς, ἐθίγοντο—ἀπὸ τὴν ἕως τοῦδε ἀσκουμένην πολιτικὴν ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, δὲν θὰ εὑρίσκουν πλέον φραγμὸν ἀπὸ τὴν παράδοσιν, ποὺ διατηροῦσαν τὰ ἀπομακρυνόμενα ὑπηρεσιακὰ στελέχη, φραγμόν, τὸν ὁποῖον ἐπὶ ματαίῳ, προσεπάθουν, ἐπὶ ἔτη καὶ ἔτη, νὰ καταρρίψουν οἱ θιγόμενοι. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, σκεφθῆτε, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν μὲ τὸ νομοσχέδιόν σας, νὰ ὁδηγήσητε, ὄχι ἁπλῶς, τὸ Ἵδρυμα εἰς καταστροφήν, ἀλλ’ εἰς ἐπικράτησιν συμφερόντων ἀνόμων, τὰ ὁποῖα θὰ ζητήσουν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν, περαιτέρω, τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. (Χειροκροτήματα).

§459ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον.

§460Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Δύο, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὰ σημεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται αἱ διατυπωθεῖσαι αἰτιάσεις ἐκ μέρους τῶν ἐπικριτῶν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Πρῶτον, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ προσβάλλεται ἡ αὐτονομία τοῦ Ἱδρύματος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, αὐτονομία, τὴν ὁποίαν ἐθέσπισεν ὁ ἱδρυτικὸς αὐτῆς νόμος, καὶ ἕτερον, ὅτι διὰ τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου προσβάλλεται ἡ δημοκρατικὴ βάσις τῆς ἐκπροσωπήσεως τῶν Συνεταιριστικῶν Ἀγροτικῶν Ὀργανώσεων καὶ κατ’ ἀριθμὸν καὶ κατὰ τρόπον ἐκλογῆς. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, κύριοι βουλευταί, νὰ εἴπω, ὅτι ἀμφότεραι αἱ αἰτιάσεις αὗται, δὲν εὐσταθοῦν. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω τὰ κατὰ τῶν ἐπικρίσεων αὐτῶν ἐπιχειρήματα τὰ ἐπίσης βάσιμα, τὰ ὁποῖα κατ’ ἀνθυποφοράν, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἀνέπτυξε. Θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ἐπὶ μιᾶς ἄλλης βάσεως, ἐπὶ ἄλλων ἀρχῶν, ἐπὶ τῶν ἀρχῶν ἐκείνων, κατὰ τὰς ὁποίας, κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἐμήν, πρέπει νὰ ὀργανῶνται τὰ ἱδρύματα τῆς Ἀγροτικῆς Πίστεως. Καί, πρῶτον, εἰσέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς αὐτονομίας. Ποία, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἔννοια τῆς αὐτονομίας; Μᾶς τὸ λέγει, ὅπως οἱ ἀξιότιμοι προλαλήσαντες εἶπον, ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀειμνήστου Ε. Βενιζέλου, ὁ ὁποῖος εἶπε, τὴν αὐτονομίαν αὐτὴν τοῦ Ἱδρύματος προσδιορίζων, «δὲν θὰ κάμω ἕνα ἵδρυμα αὐτόνομον καὶ αὐτοτελές, τὸ ὁποῖον θὰ δύναται ν’ ἀντιταχθῇ εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως». Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν δὲ αὐτήν, ὡμίλησε καὶ ὁ μακαρίτης Παπαναστασίου, ἑρμηνεύων καὶ αὐτὸς ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς αὐτονομίας τοῦ Πιστωτικοῦ Ἀγροτικοῦ Ἱδρύματος, δίδων ὀρθὴν καὶ ἐπιστημονικῶς παραδεδεγμένην ἑρμηνείαν, ὁ ἀείμνηστος Παπαναστασίου, ὁ πολυμαθέστατος καὶ βαθυστόχαστος αὐτὸς μελετητὴς τῶν γεωργικῶν προβλημάτων. Κατ’ ἀμφοτέρους δὲ αὐτοὺς ἡ αὐτονομία τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, δὲν σημαίνει ἀνεξαρτησίαν τῆς Τραπέζης. Δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ Διοίκησις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης δύναται νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν ἔννοιαν τῆς αὐτονομίας της μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ δρᾷ καὶ νὰ λειτουργῇ ἡ Τράπεζα κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὴν γραμμὴν τῆς γεωργικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ διὰ τοῦτο, κύριοι, αὐτὸς ὁ ἴδιος ὁ Ἐλ. Βενιζέλος, καθιερῶν τὸν ὁρισμὸν τῆς αὐτονομίας τῆς Τραπέζης, σαφῶς ἠρνήθη τὴν ἀνεξαρτησίαν αὐτῆς, τὴν ἀπομάκρυνσιν αὐτῆς καὶ τὴν ἀποκοπήν της ἀπὸ κάθε σχέσιν καὶ ἐξάρτησίν της πρὸς τὴν πολιτικὴν τοῦ κυβερνῶντος κόμματος. Ὑπὸ τὴν ἀντίληψιν δὲ αὐτὴν μόλις ὀλίγους μῆνας μετὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, διώρισε Διοικητὴν αὐτῆς, τὸν Ὑπουργόν του, τὸν μακαρίτην Γόντικαν, ἕνα τῶν ἐπιφανεστέρων ἐπιτελῶν τοῦ κόμματός του. Καὶ ὀφείλει πᾶς τις ἐξ ἡμῶν νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι ἡ διέλευσις ἐκ τῆς Διοικήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τοῦ μακαρίτου Γόντικα, ὑπῆρξε φωτεινὸν σημεῖον διὰ τὴν ἱστορίαν αὐτῆς. Σημαίνει, κύριοι τοῦτο, ὅτι ὁ μακαρίτης Γόντικας, ὁ ὁποῖος ἦτο εἷς ἐκ τῶν ὄχι μόνον ἁπλῶς πολιτευτῶν, ἀλλὰ καὶ σημαντικῶν κομματικῶν παραγόντων τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἦτο καὶ τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπελάμβανε τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Κυβερνήσεως. Τοιαύτην λοιπὸν ἑρμηνείαν καὶ ἔννοιαν ἔδωσαν εἰς τὸν ὅρον τῆς Αὐτονομίας αὐτοὶ οἱ εἰσηγηταί, οἱ ἱδρυταὶ τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι ὁμιλῶμεν περὶ διοικήσεως καὶ περὶ δημοκρατικῆς βάσεως τῆς διοικήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ κάμνωμεν μίαν γενικωτέραν ἔρευναν. Ποία εἶναι ἡ φύσις αὐτῶν τῶν ὀργανισμῶν τῶν ἱδρυμάτων τῆς ἀγροτικῆς πίστεως; Ποία ἡ ἱστορικὴ προέλευσις αὐτῶν καὶ ποία ἡ συγκρότησις αὐτῶν; Διότι, ἀναλόγως αὐτῶν, θὰ κρίνωμεν, ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς αὐτονομίας, ἡ ὁποία αὐτονομία, ἀναμφισβητήτως, πρέπει νὰ χαρακτηρίζῃ τὰ ἱδρύματα τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Ἀλλά, ποῖα, κύριοι, ἱδρύματα ἀγροτικῆς πίστεως; Τὰ ἱδρύματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα στηρίζονται ἐπὶ τῶν ἀρχῶν, τῶν ἐπιστημονικῶς παραδεδεγμένων, τῶν ὀρθῶν ἀρχῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ στηρίζηται ἡ ἀγροτικὴ πίστις. Ἡ ἀγροτικὴ πίστις, κύριοι, δὲν ἀσκεῖται μὲ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα παρέχουν αἱ Κυβερνήσεις, διότι, ὅταν ἡ ἀγροτικὴ πίστις λειτουργῇ μὲ τοιαῦτα κεφάλαια, τότε δὲν ἀποτελεῖ Ἵδρυμα τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, τότε εἶναι Ἵδρυμα τῆς Πολιτείας, εἶναι Ἵδρυμα τοῦ Κράτους, ἔχει τὴν μορφὴν μιᾶς κοινωνικῆς προνοίας ἡ Τράπεζα αὐτή, καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Τὸν ἐξυπηρετεῖ ὡς κυβερνητικὴ πολιτικὴ κοινωνικῆς προνοίας, διὰ τῆς δημιουργίας ὀργανώσεως ἀγροτικῆς πίστεως. Ἡ ἀγροτικὴ πίστις, λοιπόν, δύναται νὰ ἀσκῆται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, δηλαδή, μὲ κρατικὰς ἐπιχορηγήσεις, ἀλλά, τότε, δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν περὶ αὐτονομίας τοῦ Ἱδρύματος. Ἡ ἀγροτικὴ πίστις, κύριοι, πρέπει νὰ στηρίζηται κατὰ τὰς παραδεδεγμένας καὶ ἰσχυούσας ἀρχὰς εἰς ὅλας τὰς πεπολιτισμένας χώρας, ὅπου ἰσχύει τὸ σύστημα τῆς προστασίας καὶ οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ ἐν γένει τῆς γεωργίας διὰ χρημάτων, πρέπει νὰ στηρίζηται ἐπὶ τῆς ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως. Διὰ τοῦτο, ὡς εἶναι γνωστὸν καὶ παραδεδεγμένον, δύο εἶναι τὰ κεφάλαια, δύο εἶναι οἱ συντελεσταί, οἱ ὁποῖοι διέπουν τὴν ἀγροτικὴν πίστιν. Πρῶτον, καλὴ καὶ ἀρτία ὀργάνωσις τῆς συγκεντρώσεως τῆς ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως καὶ δεύτερον, ἡ δημιουργία ἑνὸς ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος τὸ συγκεντρούμενον αὐτὸ χρῆμα τῆς ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως θὰ τὸ διοχετεύῃ, κατὰ ἱκανοποιητικὸν καὶ ἄρτιον τρόπον, εἰς τοὺς ἀγρότας. Καὶ γίνεται τοῦτο, κύριοι, διότι εἶναι ἰδιάζουσαι αἱ συνθῆκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἀσκεῖται, ἡ ἰδιάζουσα αὐτὴ βιομηχανία τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ γεωργικὴ ἐπιχείρησις παρέχει μικρὰ κέρδη. Διότι, ὑπόκειται, εἰς τὰς καιρικὰς συνθήκας καὶ τὰς ἐντεῦθεν καταστροφάς. Ἑπομένως, ἡ γεωργία ἔχει ἀνάγκη κεφαλαίων, εὐθηνῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐξυπηρετοῦν συμφέροντα κερδοσκοπικά. Ἡ αὔξησις, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἀστικῶν κέντρων, δημιουργεῖ μίαν ζήτησιν ηὐξημένην τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ ἡ αὔξησις τῆς ζητήσεως ὕψωσιν τῶν τιμῶν αὐτῶν. Ἄμεσος λοιπόν, ὁ ἀντίκτυπος ἐπὶ τῆς γεωργίας. Ὁ γεωργός, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ηὐξημένης αὐτῆς ζητήσεως καὶ τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν ἐντείνει τὰς προσπαθείας του, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ, εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς ἀγορᾶς. Φροντίζει, νὰ ἐφαρμόσῃ βελτιωμένας μεθόδους καλλιεργείας καὶ χρησιμοποιεῖ μέσα τεχνικά, τὰ ὁποῖα θὰ τοῦ ἐπιτρέψουν μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν μὲ μικρότερον κόστος. Διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ὅμως τοῦτο ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως οἰκονομικῆς, χρημάτων. Καὶ ἐντεῦθεν, δημιουργεῖται ἡ ἀνάγκη τῆς ὀργανώσεως τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Ἡ πίστις, λοιπόν, εἰς τὴν ἀγροτικὴν παραγωγήν, ἀποτελεῖ ἀνάγκην ὀργανικήν, ὅπως καὶ διὰ τοὺς ἄλλους τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἐκεῖ ὁ σκοπὸς εἶναι καθαρῶς οἰκονομικῶς κερδοσκοπικός, εἰς τὴν ἀγροτικὴν παραγωγὴν εἶναι κοινωνικός. Καὶ διὰ τοῦτο αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρονται, διὰ τὴν γεωργικὴν τάξιν καὶ παραγωγὴν — διότι εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου καὶ εἰς αὐτὰς τὰς βιομηχανικῶς ὠργανωμένας, ἡ ἀγροτικὴ τάξις ἀποτελεῖ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῶν — αἱ Κυβερνήσεις, λέγω, ἐκεῖναι, παρεμβαίνουν, ἀρχικῶς, διὰ κρατικῶν κεφαλαίων ἀσκοῦσαι οἱονεὶ κοινωνικὴν πρόνοιαν, μέχρις ὅτου καταστῇ δυνατὴ ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀποταμιεύσεως ἐκείνης, ἡ ὁποία δὲν θὰ ἀποβλέπῃ εἰς κέρδη δηλαδὴ ὑψηλοῦ τόκου. Ἀλλά, εἰς τὴν ἐλευθέραν λειτουργίαν τοῦ τόπου, ὅπως εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν κοινωνικὴν οἰκονομίαν τῆς ἀποταμιεύσεως, ἡ διοχέτευσις γίνεται πρὸς ἐκείνους τοὺς κλάδους τῆς παραγωγῆς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀποδοτικώτεροι, διότι οὗτοι ἠμποροῦν νὰ καταβάλουν τόκον ὑψηλότερον. Πρὸς τὴν γεωργίαν, τῆς ὁποίας τὰ κέρδη εἶναι μικρὰ καὶ αἱ ἀποδόσεις εἶναι μικραί, δὲν στρέφεται. Ἡ γεωργία ἀποκλείεται τοῦ ὀργανισμοῦ. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐξηρέθη ὁ τρόπος τῆς ὀργανώσεως τῆς γεωργικῆς πίστεως καὶ στηρίξεώς της ἐπὶ τῆς ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως, ἡ ὁποία ἔχει ὡς βάσιν τὴν συνεταιριστικὴν ὀργάνωσιν. Οὕτω ἡ ἀγροτικὴ πίστις ἐστηρίχθη ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀλληλεγγύου εὐθύνης τοῦ μικροῦ τόκου καὶ τῆς αὐτοβοηθείας, διότι αὐτὴ δὲν διανέμει κέρδη. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κύριοι συνάδελφοι, ἡ γεωργικὴ πίστις, ἡ ὑγιὴς ὀργάνωσις αὐτῆς, πρέπει νὰ στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως, διότι, τότε, δύναται νὰ λειτουργήσῃ ἐπιτυχῶς ἡ ἀγροτικὴ πίστις, ὅταν τὰ κεφάλαια προέρχωνται ἀπὸ τὴν ἀγροτικὴν ἀποταμίευσιν. Δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ πίστις εἶναι τόσον πληρεστέρα καὶ ἀρτιωτέρα, ὅπου καλλιτέρα εἶναι ἡ ὀργάνωσις τῆς συγκεντρώσεως τῆς ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως. Ἀντιθέτως, ὅπου τὰ κεφάλαια αὐτά, ἀντλοῦνται, ἐξ ἄλλων πηγῶν, κατὰ κύριον λόγον τότε λειτουργεῖ πλημμελῶς ἡ ἀγροτικὴ πίστις καὶ ὑστερεῖ πρὸς ὄφελος τῆς ἰδιωτικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Ὑπὸ οἱανδήποτε, λοιπόν, μορφὴν ὀργανώσεως τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, ἡ πηγὴ τῆς ἀντλήσεως τῶν κεφαλαίων αὐτῶν, πρέπει, κατὰ πρῶτον λόγον, νὰ εἶναι ἡ ἀγροτικὴ ἀποταμίευσις καὶ ὡς συμπλήρωμα αὐτῆς ἐν ἀνάγκῃ νὰ ἔρχεται τὸ ἐξωτερικὸν κεφάλαιον. Διὰ τοῦτο, ἀπὸ τοῦ βορρᾶ μέχρι τῆς Μεσογείου, ἐὰν ἐρευνήσητε τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς χώρας, θὰ ἴδητε, ὅτι αὕτη στηρίζεται, κατὰ τὸ μέγιστον αὐτῆς μέρος, εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἀποταμίευσιν. Θὰ ἴδητε, εἰς τὴν Δανίαν, φέρ’ εἰπεῖν, τὰ 9% τῶν διατιθεμένων κεφαλαίων, εἰς ἀγροτικὴν πίστιν ὀφείλονται εἰς τὴν ἀγροτικὴν ἀποταμίευσιν, ἢ εἰς τὴν συνεταιριστικὴν ἀποταμίευσιν. Εἰς τὴν Ὁλλανδίαν κατὰ 80%, διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, ἐπεκράτησεν ὡς ἀρχὴ ἡ αὐτονομία τῶν ἱδρυμάτων τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, εἶναι αὐτὰ τὰ ἱδρύματα αὐτοὶ οἱ ὀργανισμοὶ εἶναι οἱ κυρίως ἀποτελοῦντες τὸν τρίτον βαθμὸν τῆς συνεταιριστικῆς ἀγροτικῆς ὀργανώσεως. Δὲν εἶναι ὁ τρίτος βαθμός, κύριοι βουλευταί, συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως, αἱ γενικαὶ συνομοσπονδίαι τῶν ἀγροτικῶν συνεταιρισμῶν, οὔτε αἱ κεντρικαὶ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις. Αἱ γενικαὶ συνομοσπονδίαι τῶν ἀγροτικῶν συνεταιρισμῶν, εἶναι ὀργανώσεις καθαρῶς ἰδεολογικαί, εἶναι ὀργανώσεις αἱ ὁποῖαι ἀποστολὴν ἔχουν νὰ δίδουν συμβουλὰς καὶ νὰ παρέχουν γνωμοδοτήσεις, νὰ καταρτίζουν στατιστικὰς καὶ νὰ αἴρουν συγκρούσεις, νὰ φροντίζουν διὰ τὴν διάδοσιν τῆς συνεταιριστικῆς ἰδέας καὶ τὴν διαφώτισιν. Δὲν ἀποσκοποῦν αὗται τὴν προαγωγὴν τῶν συναλλακτικῶν σχέσεων. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ νομικὴ μορφὴ αὐτῶν δύναται νὰ μὴ εἶναι συνεταιριστική, ἀλλ’ ἡ τοῦ σωματείου ἢ ἄλλη ἐλευθέρα συνένωσις. Αἱ δὲ κεντρικαὶ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις, εἶναι καθαρῶς οἰκονομικαὶ εἰδικῶς προσδιορισμένου σκοποῦ, ὅπως εἶναι ἡ ὀργάνωσις τῆς σταφίδος ΑΣΟ, τῆς λευκῆς, τῆς Κορινθιακῆς κλπ. Αὐταὶ αἱ ὀργανώσεις, λοιπὸν ἔχουσι καθωρισμένους σκοπούς, εἰδικοὺς καὶ οἰκονομικοὺς καὶ διὰ τοῦτο, αἱ περισσότεραι ἐξ αὐτῶν εἶναι, καὶ πρέπει νὰ εἶναι, ἐντοπισμέναι εἰς ἕνα προϊόν, διὰ τὴν ἐπιτυχεστέραν ὀργάνωσιν. Ὁ περιορισμὸς τοῦ ἀντικειμένου τῆς ἐπιχειρήσεως εἰς ὡρισμένον οἰκονομικὸν πεδίον ἀποτελεῖ ὅρον ἀσφαλοῦς ἀναπτύξεως αὐτῶν. Αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις, κ. συνάδελφοι, ἔχουν μίαν μακρὰν διεθνῆ ἱστορίαν, μίαν μακρὰν συνεταιριστικὴν πεῖραν, αὗται ἐξελίχθησαν εἰς τὴν σημερινήν των μορφήν. Ἡ συνεταιριστικὴ ὀργάνωσις εἶχε καὶ ἔχει ὡς πρωταρχικήν της βάσιν, τὴν ἀλληλέγγυον εὐθύνην καὶ τὴν αὐτοβοήθειαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν ἀρχῶν, αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις λειτουργοῦσαι κατώρθωσαν νὰ ἀποκαταστήσουν μίαν αὐθύπαρκτον ὑπόστασιν. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τούτων ἐργαζόμενοι ὡπλίσθησαν μὲ ἰδίαν πίστιν, ἡ ὁποία τοὺς προσέδωκε τὸ κῦρος, ὥστε νὰ προσελκύσουν τὴν ἀποταμίευσιν τῶν ἀγροτικῶν περιφερειῶν των. Καὶ οὕτω ὄχι μόνον δὲν ἐπεδίωξαν τὴν κρατικὴν ἐνίσχυσιν, ἀλλὰ καὶ ἀπέκρουσαν σαφῶς καὶ οἱανδήποτε ἀνάπτυξιν ἔξωθεν, ἵνα διατηρήσουν τὴν αὐτονομίαν των, ὅπως ἀπέκλεισαν καὶ τὴν συμμετοχὴν ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου. Τὴν ἀφετηρίαν εἰς τὴν τυιαύτην βασικὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀγροτικῆς πίστεως ἀπετέλεσεν ἡ σκέψις πρὸς ὀργάνωσιν τῶν μικρῶν καλλιεργητῶν εἰς συνεταιρισμούς, οἱ ὁποῖοι παρέχουν οὕτω ὁλόκληρον τὴν ἀναγκαίαν πιστωτικὴν ἐπιφάνειαν. Οἱ μικροὶ αὐτοὶ καλλιεργηταί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὁ ἐπικρατῶν τύπος τῆς γεωργικῆς ἐπιχειρήσεως καὶ ἀποτελοῦν τὰ κύτταρα τῶν πρωτοβαθμίων συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων, εἶναι οἱ αὐτόνομοι παραγωγοί, δηλαδὴ οἱ παραγωγοὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι στηρίζουν τὴν ἐκμετάλλευσιν εἰς τὴν ἰδίαν αὐτῶν ἐργασίαν, εἰς τὴν ἐργασίαν τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας των, συνήθως δὲ διαθέτουν καὶ ἰδίαν γῆν, τὴν ὁποίαν ἐκμεταλλεύονται. Οἱ αὐτόνομοι δὲ αὐτοὶ μικροὶ παραγωγοί, αὐτοὶ ἑνούμενοι ἀποτελοῦν τὰ κύτταρα τῆς πρωτοβαθμίου συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως, ἡ ὁποία πάλιν πρωτοβάθμιος συνεταιριστικὴ ὀργάνωσις, ὅταν εἰσέλθῃ εἰς ἕνωσιν συνεταιρισμῶν, πάλιν διατηρεῖ τὴν αὐτονομίαν της. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς αὐτονομίας καὶ ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ αὐτονομίας σχετικῶς πρὸς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, τὴν αὐτονομίαν ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, τὴν αὐτονομίαν ἡ ὁποία ἔχει τὴν ἀφετηρίαν της, εἰς τὴν αὐτονομίαν τοῦ παραγωγοῦ. Αὐτονομίαν, ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ αὐτόν, ὅστις εἶναι τὸ κύτταρον τῶν πρωτοβαθμίων ὀργανώσεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπίσης αὐτόνομοι καὶ δὲν χάνουν τὴν αὐτονομίαν των, ὅταν εἰσέρχωνται εἰς Ἑνώσεις Συνεταιρισμῶν. Καὶ μόνον ὅταν ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως στηριχθεῖσαι αἱ τοπικαὶ ὀργανώσεις ἐξησφάλισαν τὴν αὐτονομίαν καὶ τὴν ἀναγκαίαν πίστιν, τότε αὐτομάτως, ὡς φυσικὴ συνέπεια, προέκυψε ἡ δημιουργία Ἑνώσεων Συνεταιρισμῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον, σὺν τοῖς ἄλλοις, ὡς ἀποστολὴν τὴν διοχέτευσιν τῶν τυχὸν πλεοναζόντων κεφαλαίων ὡρισμένων τοπικῶν συνεταιρισμῶν πρὸς ἐνίσχυσιν ἄλλων πρωτοβαθμίων ὀργανώσεων μὲ ἀνεπαρκεῖς πόρους. Ἐν ἀνάγκῃ, ἐφ’ ὅσον θὰ προκύπτουν περιπτώσεις προσφυγῆς εἰς ξένα κεφάλαια, τότε ἔχουν τὴν εὐχέρειαν τῆς προεξοφλήσεως τοῦ χαρτοφυλακίου των εἰς τὰ Τραπεζιτικὰ ἱδρύματα. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ προπολεμικῶς, τοὐλάχιστον, ὅλαι αἱ ὑγιεῖς συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις τῶν προηγμένων χωρῶν, τὸ ἀπέφευγον. Μόνον μετὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον, ὅταν ἐπῆλθεν ἡ ἀνατροπὴ τῆς οἰκονομίας ὅλων τῶν Κρατῶν καὶ μετ’ αὐτῆς ἀνεταράχθη σοβαρῶς καὶ ἡ οἰκονομία τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων, τότε ἡ ἀνάγκη τῆς προσφυγῆς εἰς τὴν ἀρωγὴν τῶν Τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων κατέστη ἐπιβεβλημένη. Ἀλλὰ καὶ πάλιν τὴν αὐτονομίαν των πάντοτε διετήρησαν αἱ ὀργανώσεις αὐταὶ ὡς ἀρχήν. Τὰ χρησιμοποιούμενα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα ἀρύονται ἔξωθεν νὰ εἶναι σχετικῶς μικρά, ἐν σχέσει πρὸς τοὺς ἰδίους αὐτῶν πόρους καὶ νὰ διατίθενται ὄχι εἰς τὴν βραχυπρόθεσμον πίστιν, ἀλλὰ εἰς τὴν μεσοπρόθεσμον καὶ τὴν μακροπρόθεσμον. Καὶ ἔχομεν, κύριοι, ἐναργές, πρὸ ὀλίγων ἐτῶν, παράδειγμα σεβασμοῦ αὐτῆς τῆς αὐτονομίας, ἐξ ἀφορμῆς τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης τῆς Βουλγαρίας—ὑπῆρξεν ἔντονος καὶ μακρὰ ἡ κριτικὴ ἡ ἀσκηθεῖσα ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ—ὅταν κατὰ τῆς Γεωργικῆς Τραπέζης τῆς Βουλγαρίας διετυπώθη ἡ κατηγορία ὅτι διὰ τῆς ὑπερχρηματοδοτήσεως τῶν συνεταιρισμῶν, τοὺς εἶχεν ὑποτάξει καὶ καταστήσει ἁπλᾶ ὄργανα διανομῆς τῶν πιστώσεών της, ἀντὶ νὰ τοὺς προωθήσῃ εἰς τὸ νὰ ἀναπτύξουν τοὺς ἰδίους πόρους, ὑπέστη τοιαύτην τόσον δριμεῖαν κριτικὴν καὶ ἐντὸς ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλγαρίας, ὥστε ὁ τομεὺς αὐτὸς τῆς γεωργικῆς πίστεως, νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὴν Γεωργικὴν Τράπεζαν καὶ ἐκρίθη ἀναγκαία ἡ ἵδρυσις τῆς Κεντρικῆς Συνεταιριστικῆς Τραπέζης τῆς Βουλγαρίας πρὸς ἄσκησιν αὐτῆς καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν τριτοβάθμιον συνεταιριστικὴν ὀργάνωσιν καὶ ἀπετελέσθη οὕτω ἡ ἀληθὴς πυραμὶς τῆς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως μὲ βάσιν τοὺς πρωτοβαθμίους συνεταιρισμούς, συγκεντροῦντας τὴν ἀγροτικὴν ἀποταμίευσιν τῆς περιοχῆς, των αὐξουμένους διὰ τῶν δευτεροβαθμίων ἑνώσεων εἰς τὴν κορυφὴν τῆς πυραμίδος τὴν Κεντρικὴν Συνεταιριστικὴν Τράπεζαν. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ ἔννοια τῆς ἱστορίας τῆς αὐτονομίας, τῆς ἀγροτικῆς πίστεως καὶ κατ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν τὴν ἐθέσπιζον, οἱ ἱδρυταὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, οἱ ὁποῖοι ὡραματίζοντο καὶ ἐπίστευον, ὅτι μὲ τὰ πρῶτα κεφάλαια τὰ ὁποῖα ἐπροικοδότησαν τότε τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, θὰ προήγαγον μίαν ἡμέραν αὐτὴν καὶ δι’ αὐτῆς τὴν τότε συνεταιριστικὴν ὀργάνωσιν τῆς χώρας εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε διὰ τῆς ὀργανώσεως τῆς ἰδικῆς των ἀποταμιεύσεως, νὰ εἰσέλθουν καὶ μετάσχουν κεφάλαια τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὁπότε ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα διότι θὰ ἦτο ἀληθῶς καὶ πράγματι Τράπεζα τῶν ἀγροτικῶν συνεταιρισμῶν καὶ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Τότε θὰ ἦτο Τράπεζα ἰδική των καὶ δὲν θὰ τὴν προσέβλεπον ὡς κεφαλαιοκρατικὸν ἵδρυμα, ὅπως πολλοὶ σήμερον τὴν πιστεύουν καὶ τὴν βλέπουν ἐκ τῶν ἀγροτῶν. Ἀλλὰ καὶ τότε, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν ἠδύνατο καὶ οὕτως ἔστω συγκροτουμένη καὶ ὠργανωμένη, νὰ ἐκτείνῃ τὴν αὐτονομίαν τῆς μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε αὕτη νὰ εὑρίσκεται εἰς ἀληθῆ ἀνεξαρτησίαν ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ἡ ὁποία δι’ αὐτῆς ἀσκεῖ τὴν ἀγροτικήν της πολιτικὴν καὶ τὸ γεωργικόν της πρόγραμμα, ὑπὲρ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως καὶ τοῦ γενικοῦ συμφέροντος. Διότι δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, ἡ ἔστω καὶ οὕτω πως ὠργανωμένη Ἀγροτικὴ Τράπεζα, μὲ κεφάλαια τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ ἀντιταχθῇ εἰς τὸν παραγωγικὸν προγραμματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν αὕτη ἀποβλέπῃ ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καλλιεργείας πρωΐμων προϊόντων ἢ ὡρισμένων ἐκτάσεων αὐτῶν, δὲν εἶναι δυνατόν νὰ ἀντιταχθῇ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὸν τὸν κλάδον τῆς παραγωγῆς ἢ εἰς αὐτὴν τὴν ἔκτασιν, ἐγὼ δὲν τὴν χρηματοδοτῶ. Θὰ καθορίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν χρηματοδότησιν, διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ τότε καίτοι δὲν παύει νὰ εἶναι ἵδρυμα αὐτόνομον δὲν εἶναι ἀνεξάρτητον, ἀλλὰ ἐξαρτώμενον ἐκ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ἡ πολιτικὴ ρυθμίζει καὶ μεριμνᾷ διὰ τὸ γενικὸν συμφέρον. Διότι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ὀργανώνει τὴν λειτουργίαν τῶν συνεταιρισμῶν καὶ κατευθύνει τὴν συγκέντρωσιν τῆς ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως. Ἀλλ’ ὅταν αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τῆς αὐτονομίας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ ὅταν τὰ κεφάλαια δὲν εἶναι ξένα, ἀλλ’ εἶναι συνεταιριστικά, δὲν ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς ἀνεξαρτησίας, τότε ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἔννοια αὐτῆς τῆς αὐτονομίας, ὅταν τὰ κεφάλαια εἶναι κρατικά, ὅταν τὸ ἵδρυμα αὐτὸ δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ μία μορφὴ κρατικῆς ὀργανώσεως κοινωνικῆς προνοίας, τὴν ὁποίαν κάμνει ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι δυνατὸν τὴν Διοίκησιν τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ, νὰ τὴν παραδώσῃ εἰς ἄλλους καὶ εἰς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπολαμβάνουν τῆς ἐμπιστοσύνης αὐτῆς; Καὶ ἐάν, κ. βουλευταί, ἐὰν αὐτὸ συμβαίνῃ διὰ τὴν διοίκησιν τῆς ΑΤΕ, κατὰ μείζονα λόγον δύναται νὰ λεχθῇ διὰ τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον αὐτῆς, διὰ τὸν βαθμὸν καὶ τὴν ἔκτασιν τῆς συμμετοχῆς εἰς αὐτὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν γεωργικῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων. Ἐλέχθη καὶ ἐπανελήφθη ὑπὸ πολλῶν μάλλιστα, ὅτι ἡ ἵδρυσις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀπετέλεσε μίαν κατάκτησιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο κύριοι. Εἶναι ἁπλοῦς τρόπος τοῦ λέγειν. Δὲν ἀπετέλεσεν ἡ Α. Τ. κατάκτησιν τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ἡ ἵδρυσις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἀπετέλεσε μίαν παραχώρησιν καὶ μάλιστα γενναιόψυχον, γενναιόφρονα παραχώρησιν τοῦ Κράτους πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον ὡς ἀπαρχὴν τῆς ἐπὶ συνεταιριστικῆς βάσεως ὀργανώσεως τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Ὅταν δὲ ἔθετεν ὡς ὅρον τῆς ὑπάρξεως αὐτῆς τὴν αὐτονομίαν ὡραματίζετο καὶ προσεδόκει ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ὅτι βαθμηδὸν διαπαιδαγωγούμενοι οἱ Συνεταιρισμοὶ καὶ καλῶς λειτουργοῦντες θὰ κατώρθωνον διὰ τῶν ἰδίων αὐτῶν κεφαλαίων νὰ γίνουν πλέον αὐτοὶ οἱ κυρίαρχοι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, προάγοντες βαθμιαίως μέχρις αὐτῆς καὶ τὴν ἰδίαν αὐτονομίαν.

§461Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος τὸ εἶπε ρητῶς: «Δίδομεν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τὴν εὐχέρειαν...» (ἀναγινώσκει)...».

§462Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Βεβαίως. Καὶ ἐπανέρχομαι, κύριοι, εἰς τὸ συναφὲς ζήτημα, τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ὅταν, κ. βουλευταί, κατὰ τὸ 1946, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εὗρον τὸ Διοικ. Συμβούλιον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης 15μελές, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον διὰ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν αὐτοῦ, νὰ περιορίσω τὸν ἀριθμὸν αὐτοῦ εἰς δώδεκα, τὸν δὲ ἀριθμὸν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν γεωργικῶν ὀργανώσεων, αἵτινες ἀνήρχοντο εἰς ὀκτώ, καὶ αἱ ὁποῖαι ἀπετέλουν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου εἰς πέντε, οὕτως ὥστε τὰ ἑπτὰ μέλη τῶν κρατικῶν ἐκπροσώπων νὰ ἀποτελοῦν τὴν πλειοψηφίαν. Διότι, κύριοι, ἤδη οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων, εἶναι ἁπλοῖ ἐκπρόσωποι τῶν ὀφειλετῶν, εἰς τὴν διοίκησιν τῆς περιουσίας τῶν δανειστῶν των. Θ’ ἀπετέλει δὲ ἀληθῆ εἰρωνείαν, ἐὰν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων ἐκαλοῦντο—καὶ μάλιστα ὅταν ἀπετέλουν σταθερὰν πλειοψηφίαν —νὰ κυβερνήσουν τὴν περιουσίαν τοῦ δανειστοῦ. Ποῦ ἠκούσθη αὐτό, κύριοι; Νὰ καλοῦνται οἱ ὀφειλέται ἢ καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὀφειλετῶν νὰ διοικήσουν τὴν περιουσίαν τοῦ δανειστοῦ καὶ δὴ τοῦ νοικοκύρη τοῦ Κράτους, καὶ τὸ Κράτος νὰ ἐξαρτᾷ τὴν τύχην τῶν διαφόρων ζητημάτων καὶ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς του ἐκ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης συνθέσεως τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, τὸ ὁποῖον μὲ μίαν σύνθεσιν πλειοψηφίας, θὰ ἠδύνατο νὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις ἐναντίον τῆς θελήσεως τοῦ χρηματοδότου Κράτους καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως; Δὲν φρονῶ ὅτι εἶναι δυνατὸν σοβαρῶς νὰ ὑποστηρίξητε τοιαῦτα πράγματα καὶ ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ λέγῃ τις ὅτι προσβάλλουν αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου τὴν αὐτονομίαν τοῦ ἱδρύματος. Λέγουν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διορίζῃ τὸν Διοικητὴν ἡ Κυβέρνησις; Ἀλλὰ μήπως τὸν πρῶτον Διοικητὴν δὲν τὸν διώρισεν ἡ Κυβέρνησις; Τὸν δεύτερον Διοικητὴν ἐπίσης τὸν μακαρίτην Γόντικαν; Τὸν κ. Λαμπρόπουλον, τρίτον κατὰ σειρὰν Διοικητὴν αὐτῆς δὲν τὸν διώρισεν ἡ Κυβέρνησις, δηλαδὴ δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου; Καὶ ἐὰν ἐζητήθη καὶ ὑπῆρξε ποτὲ μία πρότασις τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου, ἡ πρότασις αὐτὴ τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐπιστεύετο σοβαρῶς, ὅτι ἦτο προϊὸν τῆς ἐλευθέρας ἐκλογῆς τῶν μελῶν αὐτοῦ καὶ ἀπηλλαγμένη τῆς Κυβερνητικῆς ἐπιδράσεως; Ἑπομένως πάντοτε ἀλλὰ καὶ ὀρθῶς πράττουσα ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ἡ ἰδία διώρισε τὸ πρόσωπον τοῦ Διοικητοῦ, πρόσωπον ἐμπνεόμενον ἀπὸ τὰς ἀρχάς της καὶ ἀπολαμβάνον τῆς ἐμπιστοσύνης αὐτῆς. Καὶ πολὺ ὀρθῶς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον περιορίζει καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐχόντων ψῆφον μελῶν τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου οὕτως ὥστε νὰ μὴ ἀποτελοῦν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν ὀφειλετῶν τὴν πλειοψηφίαν τῶν κυβερνώντων τὴν περιουσίαν τοῦ δανειστοῦ. Καὶ τὰ λέγω κύριοι, αὐτὰ ἐγὼ ὁ ὁποῖος δύναμαι νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι δὲν εἶμαι ὀλιγώτερον οὐδενὸς ἐξ ἡμῶν ἔνθερμος ὀπαδὸς τῆς συνεταιριστικῆς ἰδέας καὶ ὁ ὁποῖος πιστεύω σοβαρῶς εἰς τὴν μεγάλην ἀποστολὴν τῆς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως, διότι πιστεύω ὅτι τὰ πλεῖστα τῶν ἀγροτικῶν ζητημάτων μόνον εἰς τὴν συνεταιριστικὴν ὀργάνωσιν ἠμποροῦν νὰ εὕρουν τὴν δικαίαν λύσιν των μόνον διὰ μιᾶς ὑγιοῦς ὀργανώσεως, μιᾶς ὑγιοῦς ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας τῆς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως δύναται βασίμως νὰ προαχθῶσι. Διὰ τοῦτο μάλιστα πρεσβεύω αὐτὴν τὴν ἀρχήν, ὅτι ἡ συνεταιριστικὴ κίνησις πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν ἐπὶ τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ἐξελιχθῇ καὶ στηριχθῇ ἡ Ἀγροτικὴ πίστις διὰ τῆς ἀποταμιεύσεως τῆς ἀγροτικῆς. Διότι μόνον τὰ κεφάλαια αὐτά, κύριοι, εἶναι ἱκανὰ νὰ ἐπηρεάσουν τὸν τόκον τῶν ἀγροτικῶν δανείων καὶ νὰ ἀποδεσμεύσουν τὸν τόκον τῶν δανείων ἀπὸ τὸν τόκον τῆς ἰσορροπίας δηλαδὴ ἀπὸ τὸν τόκον τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς τῶν κεφαλαίων. Διότι, κύριοι, γενικῶς εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ γεωργικὴ ἀσκουμένη ὑπὸ τὸν τύπον τῆς μικρᾶς γεωργικῆς ἐπιχειρήσεως, εὑρίσκεται ὑπὸ συνθήκας τελείως διαφόρους πρὸς τὴν ἐν γένει βιομηχανικὴν παραγωγήν. Διότι ὅπως εἶναι γνωστὸν ἡ παραγωγικότης ἡ γεωργική, εἶναι σχεδὸν ὑποτετραπλασία τῆς βιομηχανικῆς παραγωγικότητος. Ἄλλο σημεῖον διαφορᾶς εἶναι, ὅτι ὁ χρόνος εἰς τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν εἶναι πολὺ μεγαλύτερος τοῦ χρόνου ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ βιομηχανικοῦ προϊόντος. Τρίτον, ὁ χαρακτὴρ τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς εἶναι καθαρῶς συγκυριακός, διότι ἡ γεωργικὴ παραγωγὴ καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ποιότητα καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ποσότητα, ἐξαρτᾶται ἐκ τῶν καιρικῶν συνθηκῶν. Δηλαδή, εἰς τὴν γεωργικὴν παραγωγὴν ἡ φύσις παίζει τὸν πρωτεύοντα ρόλον, ἐνῶ οἱ δύο ἄλλοι συντελεσταὶ τῆς παραγωγῆς τὸ κεφάλαιον καὶ ἡ ἐργασία, παίζουν δευτερεύοντα ρόλον, ἀντιθέτως πρὸς τὴν βιομηχανίαν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, τὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα παρέχονται εἰς τοὺς γεωργούς, δὲν δύνανται νὰ εἶναι κεφάλαια ὑψηλῶς τοκοφόρα. Πρέπει νὰ ἐκπροσωπῇ ὁ τόκος αὐτῶν ἕνα ἐλάχιστον τόκον τὸν ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ζητήσῃ μόνον ἡ ἀγροτικὴ ἀποταμίευσις καὶ τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως. Δι’ αὐτὸ καὶ δέχονται σήμερον γενικῶς, ὅτι ὁ τόκος τῶν ἀγροτικῶν δανείων δὲν πρέπει νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ 4%–5%. Φαντασθῆτε κύριοι, ποίαν ὀργάνωσιν γεωργικὴν ἔχομεν σήμερον, ὅταν ὁ τόκος μαζὶ μὲ τὰς διαφόρους προμηθείας φθάνει, εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, τὰ 12 ἕως 18%. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ οὐσιῶδες καὶ διὰ τὸ ὁποῖον οὐδεμία ἐπίκρισις διετυπώθη. Ἀλλ’ οὔτε κριτικὴ ἐγένετο, ὡς θὰ ἔδει, διὰ τὴν πλημμελῆ τοιαύτην ὀργάνωσιν τῆς ἀγροτικῆς μας πίστεως καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ διὰ τὴν ὁποίαν τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, οὐχὶ ὀρθῶς, δὲν ἀσχολεῖται. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλω νὰ προσθέσω ἐπὶ πλέον εἶναι τοῦτο, ὅτι ὅπως διαμορφοῦται σήμερον τὸ γεωργικὸν καθεστὼς καὶ τὸ κοινωνικὸν καθεστὼς τῆς καλυτέρας κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ἡ ἀγροτική μας πίστις πρέπει νὰ συνυφανθῇ μὲ τὴν συνεταιριστικὴν ὀργάνωσιν, πρέπει νὰ στηριχθῇ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἐπιστημονικῶς παραδεδεγμένων ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπαγορεύουν τὴν στενὴν σύνδεσιν αὐτῶν, οὕτως ὥστε αἱ μὲν συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις αἱ πρωτοβάθμιοι καὶ αἱ δευτεροβάθμιοι νὰ ἀποτελοῦν τοὺς ὀργανισμοὺς τῆς συγκεντρώσεως τῆς ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως καὶ διοχετεύσεως αὐτῆς πρὸς τὸ Κεντρικὸν πιστωτικὸν Ἵδρυμα, τοῦτο δὲ διαχειριζόμενον, τὸ οὕτω συγκεντρούμενον κεφάλαιον, νὰ ἀποτελῇ τὸ ἀνώτατον ὄργανον τῆς σκοπίμου καὶ παραγωγικῆς διαθέσεως πρὸς τοὺς γεωργοὺς τῆς διοχετευομένης εἰς αὐτὸ ἀγροτικῆς ἀποταμιεύσεως. Οἱ καλῶς δὲ λειτουργοῦσαι Συνεταιριστικαὶ Ὀργανώσεις ἀπηλλαγμέναι τοῦ βάρους Διοικητικοῦ μηχανισμοῦ δαπανηροῦ καὶ δυσκινήτου, ἀποτελοῦν τὰ καλλίτερα ὄργανα καὶ συγκεντρώσεως καὶ διοχετεύσεως τῆς ἀποταμιεύσεως πρὸς τὰ ἄνω, ὅταν ὑπάρχῃ καὶ παραμένῃ ἐπὶ μακρὸν νεκρὰ καὶ ἀχρησιμοποίητος καὶ πρὸς τὰ κάτω τὸ ἁρμοδιώτερον ὄργανον διαθέσεως καὶ κατανομῆς τῶν πιστώσεων εἰς τοὺς γεωργούς. Παρομοιάζει ἡ τοιαύτη ὀργάνωσις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως πρὸς τὴν φυσικὴν λειτουργίαν τῆς ζωῆς ἑνὸς δένδρου διὰ τὴν ζωὴν τοῦ ὁποίου οἱ χυμοὶ μεταφέρουν ἐκ τοῦ ἐδάφους ὅλα τὰ στοιχεῖα τῆς ἀναπτύξεώς του καὶ τῆς δημιουργίας τοῦ προϊόντος τοῦ ἀγροτικοῦ καὶ κατόπιν ἀφοῦ τροφοδοτήσουν αὐτό, κατέρχονται εἰς τὸ ἔδαφος ἐκ νέου νὰ ἀνεφοδιασθοῦν δι’ αὐτῶν πρὸς συνέχισιν τῆς λειτουργίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια, κύριοι, ἡ ἐπιστημονικῶς παραδεδεγμένη σήμερον εἰς ὅλας τὰς προηγμένας χώρας τοῦ κόσμου, τῆς ὀργανώσεως τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. (Χιροκροτήματα).

§463ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς πρότασις: «Οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ νομίζομεν ὅτι ἐφωτίσθη ἐπαρκῶς ἡ Βουλὴ ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε συζητήσεως, καὶ προτείνομεν ὅπως περιορισθῇ ἕκαστος ρήτωρ κατὰ τὴν ἀγόρευσίν του εἰς 15′. Οἱ προτείνοντες Γ. Μεταξᾶς, Δ. Πλαγιάννης, Σ. Γεωργούλης, Γ. Ρωμανός, Β. Παπαρρηγόπουλος, Χ. Γερακίνης, Ε. Νουλέλης, Λ. Μπατρῖνος, Α. Γκελεστάθης. Θ. Καλκάνης, Β. Βραχνός, Κ. Μπαροῦνος, Γερ. Βασιλᾶτος, Ν. Βαρβιτσιώτης. Κ. Μπακόλλας, Γ. Παμπούκας, Π. Σταθόπουλος, Π. Οἰκονομίδης, (ἕπονται τρεῖς ὑπογραφαὶ δυσανάγνωστοι». Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν τῶν κ. συναδέλφων;

§464ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§465ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τοῦ λοιποῦ ἡ διάρκεια τῆς ἀγορεύσεως περιορίζεται εἰς 15′. Ὁ κ. Γ. Παμπούκας ἔχει τὸν λόγον.

§466Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι μοῦ προὐξένησεν ἔκπληξιν πῶς ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐξέφρασεν ἀπορίαν, διότι ὑπεβλήθη τὸ παρὸν νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν τὸ παρουσίασεν ἡ Κυβέρνησις. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Α.Τ.Ε. ἐμφανίζεται ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε οἱαδήποτε Κυβέρνησις νὰ μὴ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα. Πρέπει νὰ δεχθῆτε, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Α.Τ.Ε. δὲν παρουσιάζεται τόσον καλὴ κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἕξ ἐτῶν. Ἐνῷ τὸ γεωργικὸν εἰσόδημα ἔχει κατέλθει καὶ ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἔχει κατέλθει εἰς τὸ ἥμισυ, ἀντιθέτως τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως τῆς ΑΤΕ ἔχουν ἀπὸ τοῦ 1946 ἑπταπλασιασθῆ καὶ οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων της καθίστανται ἡγεμονικοί. Ὁ τέως Διοικητὴς τῆς ΑΤΕ ἀπολύεται μὲν δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, πλὴν ἡ ἀπόλυσίς του, ἀκυροῦται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας καὶ ἀναλαμβάνει οὗτος τὰ καθήκοντά του, ἵνα καὶ πάλιν ἀπολυθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατόπιν προτάσεως τοῦ Μικτοῦ Συμβουλίου τῆς ΑΤΕ μόλις τελευταίως ἀνακαλυφθέντων πειθαρχικῶν παραπτωμάτων του. Ὁ Ὑποδιοικητὴς τῆς ΑΤΕ καὶ εἷς ἐκ τῶν Διευθυντῶν της, ἀσκοῦν ἐπὶ διετίαν τὰ καθήκοντά των ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βαρείας κατηγορίας, ἥτις μόλις πρό τινων μηνῶν ἀποσείεται, ὡς ἀνεμένετο ἄλλως τε, δι’ ἐκθέσεως ἀπαλλακτικοῦ βουλεύματος. Φάκελλοι σκανδάλων ἐκκρεμοῦν. Πρόσωπα ἐξεπροσώπουν τοὺς ἀγροτικοὺς συνεταιρισμοὺς εἰς τὴν ΑΤΕ ἐνεργῶς ἀναμιγνυόμενα εἰς τὴν πολιτικὴν συγχρόνως δὲ καὶ εἰς τὴν Διοίκησίν της κατὰ τρόπον ἀπαράδεκτον. Ἔργα, μὴ ἀπαραίτητα, ἔγιναν μὲ χρήματα τῆς Α.Τ.Ε. Χωρὶς νὰ δικαιολογοῦνται οἰκονομικῶς. Ἐπραγματοποιήθη ἡ ἀνέγερσις κτιρίων διὰ γραφεῖα συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων, διὰ πρατήρια πωλήσεως καταναλωτικῶν ἀγαθῶν, δαπανηρῶν ἀποθηκῶν κ.λ.π. Πολλὰ ἐκ τῶν συνεταιριστικῶν τούτων δανείων, δὲν ἐξυπηρετοῦνται ὁμαλῶς. Ἐπιστοποιήθη, δηλαδή, σπατάλη κεφαλαίων διὰ σκοποὺς μὴ ἀπαραιτήτους. Ἄλλο μειονέκτημα τοῦ μέχρι τοῦδε τρόπου τῆς ἐκλογῆς τῶν παρὰ τῆς ΑΤΕ συνεταιριστικῶν ἀντιπροσώπων ἦτο ὅτι, ἀντὶ νὰ παραχωροῦνται δάνεια διὰ μεγάλα τρακτὲρ ἁλωνιστικὰ συγκροτήματα κλπ., εἰς τὰ μέλη τῶν συνεταιρισμῶν πρώτου βαθμοῦ, παρεχωροῦντο εἰς τὰς Ἑνώσεις. Μὲ τὰ μηχανήματα καὶ τὰς ἐγκαταστάσεις ἐν γένει εἰς χεῖρας των αἱ Ἑνώσεις κατέπνιγον τὰς φωνὰς καὶ τὰς διαμαρτυρίας τῶν πρωτοβαθμίων συνεταιρισμῶν καὶ μὲ τὴν ἀπαιτουμένην συναλλαγὴν περὶ τὰς θέσεις καὶ τὰ ἀξιώματα ὑπεδούλωναν αὐτοὺς εἰς τὰς θελήσεις των. Πῶς θέλομεν λοιπὸν μία Κυβέρνησις μὲ τοιαύτην πλειοψηφίαν νὰ μὴ λάβῃ μέτρα πρὸς διόρθωσιν τῶν κακῶς κειμένων καὶ νὰ σταυρώσῃ τὰ χέρια; Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ σχεδίου νόμου θεωρεῖ ὑπευθύνους ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διῴκησαν τὴν Τράπεζαν τὰ τελευταῖα ἔτη. Ἡ προσωπικότης τοῦ κ. Α. Μυλωνᾶ παρ’ οὐδενὸς παραγνωρίζεται. Πράγματι προσέφερεν ὑπηρεσίας εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς χώρας. Τὸ Κράτος ὅμως εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἐξετάσῃ ἂν πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ διοίκησις τῆς ΑΤΕ μὲ τὰ αὐτὰ πρόσωπα, ἅτινα τὴν διῴκησαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὅτε παρουσιάσθησαν ὅλα τὰ ἀνωτέρω ἄτοπα. Αὐτὸ λοιπόν πράττει ἡ Κυβέρνησις τώρα. Ὡσαύτως διὰ τῆς ὑποχρεωτικῆς ἀποχωρήσεως ἀνωτάτων ὑπαλήλων θεσπίζεται ἡ ἀρχὴ τῆς εὐθύνης καὶ τούτων ἐν τῇ ἀποτυχίᾳ μιᾶς ἀκολουθηθείσης πολιτικῆς εἰς ἣν καὶ οὗτοι συνέπραξαν. Αὐτὰ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, καὶ ἀνταποκρίνεται πράγματι εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς καταστάσεως καὶ τῆς στιγμῆς. Ἐλέχθησαν καὶ ὡρισμέναι ἀνακρίβειαι ἀπὸ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος. Ὅτι δηλαδὴ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος θέσας ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Α.Τ.Ε. τὸν ἀείμνηστον Κ. Γόντικαν ὡς ἐκπρόσωπον τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ἔπραξε διότι ἐπρόκειτο περὶ τοῦ πρώτου Διοικητοῦ. Δὲν ἦτο ὁ πρῶτος Διοικητὴς τῆς Τραπέζης. Ὁ πρῶτος Διοικητὴς ἦτο ὁ Στέφανος Δέλτας, τὸν ὁποῖον ἀντικατέστησεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος διὰ τοῦ Κ. Γόντικα. Ὅταν ἦλθε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἰς τὴν ἐξουσίαν εὑρῆκεν εἰς τὴν Τράπεζαν τὸν κ. Κ. Γόντικαν. Παρ’ ὅλην δὲ τὴν ἐκτίμησιν ποὺ εἶχεν εἰς αὐτὸν ὁ ἀείμνηστος Παναγῆς Τσαλδάρης, τὸν ἀντικατέστησε καθὼς καὶ ὁλόκληρον τὸ Συμβούλιον, διότι τοῦτο ἐθεώρησεν ὡς ἀπαραίτητον διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς. Ὑπάρχουν πολλοὶ νόμοι διὰ τῶν ὁποίων πλειστάκις ἤλλαξε τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον. Ὅπως ὁ Α. Ν. 271]36, ὁ Α.Ν. 1481]38, τὸ Ν. Δ)γμα τῆς 31ης Μαΐου 1941, ὡς ἐπίσης καὶ τὸ Ν. Δ)γμα 56)46. Τὰ πρόσωπα τῶν Διοικητῶν ἤλλαξαν ἀλληλοδιαδόχως ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως. Ἡ πρώτη Κυβέρνησις ἔθεσεν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ΑΤΕ τὸν Α. Σιδέρην ἕναν ἐξαιρετικὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ὅμως ἀντικατεστάθη ὑπὸ τοῦ κ. Βερροιοπούλου. Ὅταν ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἀπεφάσισε τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ τότε Διοικητοῦ, ἀλλὰ ἐπειδὴ διεφώνησεν ὁ κ. Πλαστήρας μετὰ τοῦ κ. Βενιζέλου, ὡς πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ νέου Διοικητοῦ, τοῦ μὲν κ. Πλαστήρα, ὑποδεικνύοντος τὴν ἀνάθεσιν τῆς διοικήσεως εἰς τὸν πολιτικόν του φίλον κ. Πιστολάκην, τοῦ δὲ κ. Βενιζέλου, εἰς τὸν φίλον του κ. Μπακάλμπασην, ἀπεφασίσθη ἡ ἀνάθεσις τῆς διοικήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἰς τὸν ὑπό τῶν ἐκπροσώπων τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν ὑποδεικνυόμενον κ. Ἀλέξανδρον Μυλωνᾶν. Ἄν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἄνω διαφωνία, ἀσφαλῶς, ὁ κ. Μυλωνᾶς δὲν θὰ κατελάμβανε τὴν διοίκησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἔπρεπε περαιτέρω διὰ τοῦ σχεδίου νόμου νὰ μεταβληθῇ καὶ ὁ τρόπος ἐκπροσωπήσεως τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων, ἐπὶ σκοπῷ ἀπαγορεύσεως τῆς συγκεντρώσεως ἐπικινδύνου οἰκονομικῆς δυνάμεως εἰς ὀλιγάριθμα καὶ τὰ ἴδια πρόσωπα. Ἡ δημιουργία τῆς δυνάμεως αὐτῆς εἰς χεῖρας τῶν γεωργικῶν αὐτῶν ἐκπροσώπων δι’ ἐμὲ δὲν ἦτο δυσάρεστος, διότι ἀποτέλει τὸ ἀντίρροπον εἰς τὴν συγκέντρωσιν δυνάμεως ὑπὸ τῶν ἐκπροσώπων τῆς κεφαλαιοκρατίας. Δὲν ἔβλαπτε δὲ ἡ βαθμιαία μετακίνησις ἀπὸ τῆς κεφαλαιοκρατικῆς οἰκονομίας εἰς τὴν συνεταιριστικὴν οἰκονομίαν. Ἀλλ’ οἱ ὡς ἄνω συγκεντρώσαντες τὴν γεωργοοικονομικὴν δύναμιν ἐκπρόσωποι τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν, μωρανθέντες κατὰ τὸ 1950, ἀπεφάσισαν τὴν ἵδρυσιν κόμματος, εἰς τρόπον ὥστε, αὐτοδιαφημιζόμενοι, διαβάλλοντες ὁλόκληρον τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας, ὅτι οὐδὲν ἔπραξεν ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν καὶ καταχρώμενοι τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου νὰ ἐπιχειρήσουν ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς, ἀκόπως καὶ ἀνεξόδως, νὰ κυριαρχήσουν καὶ πολιτικῶς, ὡς ἐκυριάρχησαν καὶ οἰκονομικῶς, παραβιάσαντες προφανῶς καὶ τὸν περὶ συνεταιρισμῶν νόμον, ὅστις ἀπαγορεύει τὴν ἀνάμιξιν τῶν συνεταιρισμῶν εἰς τὴν πολιτικήν. Ἡ Ἐποπτικὴ Ὑπηρεσία τῆς Α.Τ.Ε. ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ διοίκησίς της κατέστησαν ὄργανα τῆς θελήσεως τῶν ἐπιτηδείων ἐκ τούτων ἐκμεταλλευτῶν τῆς συνεταιριστικῆς ἰδέας. Δικαιοτάτη, λοιπόν, εἶναι ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος δι’ ὡρισμένης διατάξεως, τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, καθορίζει, ὅτι ὅσοι ἐπολιτεύθησαν δὲν θὰ δύνανται ἐπὶ μίαν 6ετίαν νὰ ἐκπροσωποῦν τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς. Συγχαίρω, λοιπόν, τὸν κ. Ὑπουργὸν διὰ τὸ νομοσχέδιον ποὺ ὑπέβαλεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι οὕτω, ἀπακαθαιρουμένου τοῦ ἱδρύματος τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων ἀπὸ τῶν ἐκμεταλλευτῶν των, θὰ ἀπομείνῃ ἡ στοργὴ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον ὅλου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου πρὸς ἀμφοτέρους τοὺς θεσμοὺς τούτους, τοὺς τόσον ἀπαραιτήτους διὰ τὰ συμφέροντα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. (Χειροκροτήματα).

§467ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Χαβίνης ἔχει τὸν λόγον.

§468Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, οὐδέποτε εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν εἰσήχθη νομοσχέδιον τόσον προσωπικὸν ὅσον τὸ συζητούμενον καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ἀπὸ τὸ πρῶτον ἄρθρον ἕως τὸ τελευταῖον, ἀπὸ τὴν πρώτην λέξιν ἕως τὴν τελευταίαν εἶναι προσωπικόν. Ἰδοῦ τὶ λέγει τὸ πρῶτον ἄρθρον. Ὅλοι διορίζονται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἐνῷ πρῶτα ὅλα τὰ πρόσωπα ἢ τὰ περισσότερα ἦσαν ἐξ officio. Λέγει τὸ ἄρθρον 1: «Ἐκ τοῦ Γεν. Γραμματέως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τούτου μὴ ὑπάρχοντος ἐξ ἑνὸς διευθυντοῦ διοριζομένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Γεωργίας». Ὁ κείμενος νόμος λέγει ἐκ τοῦ διευθυντοῦ Γεωργίας, ὁ ὁποῖος εἶναι οἱοσδήποτε τοῦ Ὑπουργείου διευθυντής, δὲν τὸν ὁρίζει ὁ Ὑπουργός. Λέγει παρὰ κάτω, ἀπὸ ἕνα Καθηγητὴν τῆς Ἀνωτ. Γεωπονικῆς Σχολῆς ὁριζομένου ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Γεωργίας. Ὁ κείμενος νόμος λέγει ἐκ τοῦ Πρυτάνεως τῆς Γεωπονικῆς Σχολῆς. Ἐξ ἑνὸς ὑπαλλήλου εἰδικοῦ περὶ τὰ θέματα τῶν μεταφορῶν ὁριζομένου ὅμως ὄχι ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν, ἀλλὰ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Παρὰ κάτω ἔχει ἕνα μέλος ἀριστεύειν ἐπὶ τριετῇ θητείᾳ κ.ο.κ. Ἐνῷ πρῶτα, κύριε Πρόεδρε, ὅλοι αὐτοὶ ἦσαν officio. Τὸ ἐπιχείρημα τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου προβαίνει εἰς τὴν ἀναδιοργάνωσιν τῆς διοικήσεως τῆς ΑΤΕ εἶναι ὅτι θέλει νὰ ἔχῃ τὴν διοίκησιν τῆς ΑΤΕ συγκεκροτημένην κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ τὴν ἔχῃ ὑποχείριον εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἀγροτικοῦ της προγράμματος. Καὶ πῶς ἐμάντευσεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅτι ἡ νῦν Διοίκησις τῆς ΑΤΕ δὲν θὰ ἐφήρμοζε τὸ πρόγραμμά της. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ δὲν εἶναι ἄξιον τῆς σοβαρότητος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε καὶ τὸ νομοθέτημα ὁλόκληρον. Ἀποπέμπεται ἕνας Διοικητής, ὁ ὁποῖος ἐκόσμησε τὸ Ἵδρυμα, τὸ ἀνύψωσεν εἰς περιωπήν, ὁ ὁποῖος ἠνάλωσε τὸν βίον του εἰς τὰ γεωργικὰ καὶ τὰ οἰκονομικὰ θέματα, διετέλεσε δεκάκις Ὑπουργὸς καὶ ἐλάμπρυνε ὅλας τὰς θέσεις τὰς ὁποίας κατέλαβε. Ἀμφιβάλλω, κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ὑπάρχῃ δεύτερον πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ συγκεντρώνῃ ὅλα αὐτὰ τὰ προσόντα, τὴν εὐσυνειδησίαν, τὸ ἦθος, τὴν ἀνωτερότητα καὶ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ κ. Μυλωνᾶ. Αὐτὸν τὸν ἄνδρα θέλετε νὰ διώξητε. Καὶ ποῖον θὰ βάλετε, κύριε Ὑπουργέ; Δὲν ἔχετε παρόμοιον Διοικητήν. Θὰ διεφθείρετε τὴν Τράπεζαν, θὰ τὴν καταστρέψητε. Ἀλλὰ τὸ ὅλον πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου εἶναι κομματικόν. Καὶ τὸ χειρότερον εἶναι ὅτι θά δώσωμεν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν λαόν, ὅτι οἱ ἡγέται του ἀσχολοῦνται περὶ τὰ πρόσωπα καὶ τὰ κόμματα. Εἶναι τοῦτο τεράστιον κακὸν διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον καὶ τὸ Κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ χάσῃ τὴν πίστιν του ὁ λαός. Λυποῦμαι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας κ. Ἀποστολίδη, νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ κακὰς συνεπείας διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον. Οἱ πολῖται θὰ λέγουν, ὅτι ὅταν κανεὶς εἶναι ἔντιμος καὶ ἐργατικὸς ἀποπέμπεται ὅταν δὲν εἶναι ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ χειρότερον ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Προσκαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ νομοσχέδιον, χάριν τῆς ὑπολήψεως τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ τῆς στερεότητος τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ψηφιζόμενον, θὰ ἀποτελέσῃ στῖγμα διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον.

§469Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν τὸ δεχόμεθα, ὅτι ἀποτελεῖ στίγμα. Τί ἔκαμεν ἐπὶ τέλους διὰ τὸ ἵδρυμα ὁ κ. Μυλωνᾶς;

§470Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐπὶ 20 μῆνας δὲν διώρισεν οὔτε ἕνα ὑπάλληλον παρὰ τὰς πιέσεις.

§471ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§472Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ προκεχωρημένον τῆς ὥρας, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπιτρέπει μακρὰς ἀγορεύσεις. Θὰ εἶμαι ὅσον τὸ δυνατὸν σύντομος. Οἱ ἀγορηταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀνέπτυξαν τὰς θεωρητικάς των ἀπόψεις ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὰ τῆς Διοικήσεως τῆς Τραπέζης διορίζουσα τὸν Διοικητήν. Δὲν θὰ εἶχα καμμίαν δυσκολίαν νὰ συμφωνήσω πρὸς τὰς ἀπόψεις αὐτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐὰν τὰ πάντα ἐν τῇ Τραπέζῃ ἔβαινον καλῶς. Ἀλλὰ καθημερινῶς εἰς τὴν Βουλὴν ἐξ ὅλων τῶν σημείων τῆς αἰθούσης ταύτης ἐκφράζονται παράπονα κατὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ὡμίλησε περὶ ἐνταλμάτων συλλήψεως καὶ περὶ διώξεως τῶν ἀγροτῶν, περὶ μὴ χορηγήσεως δανείων κ.λ.π. Ὑπάρχουν, λοιπόν, χάλια καὶ ὑπάρχουν παράπονα ἐναντίον τῆς Τραπέζης, τὰ ὁποῖα συνωμολογήσατε καὶ σεῖς, ἀξιότιμε κ. εἰσηγητὰ τῆς μειοψηφίας. Τὰ πράγματα ἀποδεικνύουν, ὅτι τὰ πάντα δὲν ἔβαινον καλῶς εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ ὅτι κάτι τὸ νοσηρὸν ὑπάρχει εἰς αὐτήν. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἦτο ἀνανδρία νὰ μὴ θέλωμεν νὰ διορθώσωμεν τὰ κακῶς ἔχοντα, θυσιάζοντες τὴν οὐσίαν εἰς τοὺς τύπους. Ὡμιλήσατε διὰ τὸ παρελθόν. Ἴσως νὰ μὴ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τοὺς νόμους διὰ τῶν ὁποίων μετεβλήθη κατὰ τὸ παρελθὸν τὸ Συμβούλιον τῆς ΑΤΕ· ἴσως νὰ ἀγνοῆτε τὴν ἔκτασιν τῆς ἐπεμβάσεως τῶν Κυβερνήσεων εἰς τὰ τῆς Διοικήσεως τῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ἀκούσατε, κ. βουλευταί, τὴν ἑκάστοτε σύνθεσιν τοῦ Συμβουλίου: «Τὸ ἔτος 1929 διὰ τοῦ νόμου 283 τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἀπετελέσθη ἀπὸ 13 μέλη. Τὸ 1930 ἀπὸ 16 μέλη, τὸ 1934 ἀπὸ 17 μέλη, τὸ 1936 ἀπὸ 9 μέλη, τὸ 1941 ἀπὸ 9 μέλη, τὸ 1942 ἀπὸ 9 μέλη, τὸ 1945, διὰ Νομοθετικοῦ Διατάγματος, ἡ Κυβέρνησις Σοφούλη ἀντικαθιστᾷ τὴν Διοίκησιν καὶ διορίζει ὄχι πλέον ex officio, τὸ 1946, 15 μέλη, τὸ αὐτὸ ἔτος 1946 12 μέλη καὶ μεταγενεστέρως, κατὰ τὸ 1946, πάλιν 12 μέλη». Ἐξ αὐτοῦ ἐξάγεται, κύριοι βουλευταί, τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ πλειοψηφία, ἡ ὁποία εἶχε διατηρηθῆ μέχρι τὸ 1946, ἦτο ex officio, ἦτο ἐκ διορισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως. Ὀνομαστικῶς ἀπετελεῖτο καὶ ἠλέγχετο ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἀπὸ τὸ 1946, ὅταν εἰσῆλθον οἱ πέντε ἀντιπρόσωποι τῶν Οἰκονομικῶν Ὀργανισμῶν τῶν Συνεταιρισμῶν καὶ οὐχὶ τῶν Συνεταιρισμῶν, ὡς κοινῶς λέγεται, ἡ πλειοψηφία τοῦ Συμβουλίου ἀνετράπη καὶ ἡ Διοίκησις ὑπετάγη εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς πλειοψηφίας τῶν οἰκονομικῶν ἀντιπροσώπων τῶν Συνεταιρισμῶν. Καὶ οἱ οἰκονομικοὶ ἀντιπρόσωποι τῶν Ὀργανισμῶν τῶν Συνεταιρισμῶν, δὲν ἐνδιεφέροντο, κύριοι βουλευταί, διὰ τὰς μεγάλας ἀγροτικὰς μάζας. Πρὸς τοῦτο θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα ἀριθμὸν ἀρκετὰ σημαντικὸν περὶ τῶν πιστώσεων, τὰς ὁποίας ἐτύγχανον ὄχι οἱ Συνεταιρισμοί, ἀλλ’ οἱ οἰκονομικοὶ ὀργανισμοὶ τῶν Συνεταιρισμῶν. Ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς μεγάλης οἰκονομικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία μαστίζει τὸν τόπον καὶ διὰ τὰς παγωμένας πιστώσεις τῶν μεγαλοβιομηχάνων, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς 250 δισεκ., νομίζω, ὅτι ὀφείλετε νὰ πληροφορηθῆτε, ὅτι αἱ πιστώσεις πρὸς τοὺς οἰκονομικοὺς ὀργανισμοὺς τῶν Συνεταιρισμῶν, ΚΥΔΕΠ, Ἐλαιουργική, Προμηθευτικὴ καὶ ΣΕΚΕ ἀνέρχονται εἰς 217 δισεκ., αἱ πιστώσεις αἱ ἐκκρεμοῦσαι, ὄχι αἱ χορηγηθεῖσαι, καθ’ ἥν στιγμὴν τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν εἰς τοὺς μεμονωμένους ἀγρότας, ἀνέρχεται εἰς 269 ἑκατ.

§473Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Μήπως πρόκειται περὶ πιστώσεων διὰ τὴν συγκέντρωσιν προϊόντων;

§474Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Πιστώσεις πρὸς συγκέντρωσιν προϊόντων, αἱ ὁποῖαι παραμένουν ἐκκρεμεῖς, ἐχορηγήθησαν τὸ 1950 καὶ ἐκκρεμοῦσι ἕως τὸν Μάρτιον τοῦ 1952. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς μεγάλης αὐτῆς δυνάμεως, ἡ ὁποία ἤσκει τὴν ἐπιρροήν της εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ὑπετάγη ἡ Διοίκησις, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη δύναμις, ἐξ ἴσου ἰσχυρά, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε τὸ σθένος ἡ Διοίκησις νὰ ἀντεπεξέλθῃ. Καὶ ἡ ἄλλη αὐτὴ δύναμις εἶναι ἡ συνδικαλιστικὴ ὀργάνωσις τῶν ὑπαλλήλων. Ὄταν ὁμιλοῦμε περὶ μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων καὶ περὶ αὐξήσεως τῶν γενικῶν ἐξόδων—τὸ 1952 ἀνῆλθον εἰς 167 δισεκ. οἱ μισθοὶ καὶ αἱ παροχαὶ πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, ἐνῷ τὸ 1951 εἰς 133 δισεκ. δηλ. ἐντὸς ἔτους ἔχομεν αὔξησιν 47 δισεκ. —δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον, κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς ἀναφέρω τοὺς ἀριθμοὺς τῆς μισθοδοσίας τῶν 20 Διευθυντῶν καὶ Ὑποδιευθυντῶν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζω καὶ νὰ τοὺς ἀναφέρω μὲ τὸ παράπονον, ὅτι ὅταν ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἐπισήμως διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ προσωπικοῦ, μοῦ ἀπήντησε δι’ ἐγγράφου, ὅτι ἡ μισθοδοσία ἀνέρχεται εἰς ἀνώτερον καὶ κατώτερον ὅριον. Ἰδού, κύριοι βουλευταί, ποία εἶναι ἡ ἀποκάλυψις. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸν πίνακα ἀποδοχῶν διευθυντῶν καὶ ὑποδιευθυντῶν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, μετὰ τῶν ἀμοιβῶν συμμετοχῆς των εἰς συμβούλια καὶ ἐπιτροπάς. Διευθυντὴς βασικὸς μισθὸς 4.200.000, ἐπίδομα τριετίας 2.100.000, ἐπίδομα γάμου 630.000, ἐπίδομα τέκνων 630.000, ἐπίδομα πολυετίας 1.575.000. Ἔξοδα παραστάσεως 1.212.000. Δῶρα Χριστουγέννων καὶ Πάσχα 1.318.330 μηνιαίως. Ὑπηρεσιακὰ καὶ Πειθαρχικὰ Συμβούλια 140.000, μόνιμος ἐπιτροπὴ προμηθειῶν 800.000, ἐπιτροπὴ μηχανολογικῆς ὀργανώσεως 350.000, ἐπιτροπὴ ἐκκαθαρίσεως ΑΤΕ καὶ Δημοσίου 400.000, ἐπιτροπὴ ἐλλείμματος ΕΦΕΞ 400.000, ἐπιτροπὴ δαπανῶν ΕΦΕΞ 1.200.000, ἀμοιβαὶ ἐξ ΑΓΡΕΞ 200.000, μερίσματα ΑΓΡΕΞ μηνιαίως 591.665, ἤτοι σύνολον ἀποδοχῶν 12.596.995. Φόρος καθαρᾶς προσόδου μισθοδοσίας βαρύνων ὑπάλληλον καταβαλλόμενον ὑπὸ ΑΤΕ 1.075.380, εἰσφορὰ 5% ὑπὲρ Ταμείου Συνεταιρισμῶν βαρύνουσα ὑπάλληλον καταβαλλόμενον ὑπὸ ΑΤΕ 592.266. Ἤτοι Γενικὸν σύνολον ἀποδοχῶν Διευθυντοῦ 14.254.641. Κατὰ τὴν αὐτὴν σειρὰν τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, ὅσον ἀφορᾷ ὡρισμένα ἐπιδόματα καὶ ἀμοιβάς, τὸ σύνολον τῶν ἀποδοχῶν καὶ ἀμοιβῶν τῶν διευθυντῶν εἶναι 13.292.586 δραχ., 11.628.461, 12.177.305, 11.954.048, 11.854.048, 10.841.000, 14.275.320. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα λαμβάνουν μηνιαίως οἱ Διευθυνταὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης.

§475Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὄλαι αἱ Κυβερνήσεις τὰ ἤξευραν αὐτά. Καὶ σεῖς ποὺ εἶσθε 4 μῆνες Κυβέρνησις, τί ἐκάματε;

§476Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Τοῦτο μόνον θὰ ἀναφέρω. Πέρυσιν, ὅτε ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὁ κ. Ἀλλαμανῆς, ἐπὶ Κυβερνήσεως Βενιζέλου–Πλαστήρα, ἐγὼ μετὰ τοῦ κ. Χατζηγιάννη, μετὰ τὴν κύρωσιν τοῦ νόμου περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ Καταστατικοῦ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἴχομεν καταθέσει τροπολογίαν, διότι μᾶς ἦσαν γνωστὰ τὰ στοιχεῖα αὐτά, μερικῶς βεβαίως. Κατεθέσαμεν λοιπὸν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἔλεγε, δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ πάσης φύσεως ἀποδοχαὶ τῶν Διοικητῶν, Ὑποδιοικητῶν, Διευθυντῶν κλπ. τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης νὰ εἶναι ἀνώτερα τῶν ἀποδοχῶν τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἑλλάδος. Ὑμεῖς, κ. Ἀλλαμανῆ εἶσθε Ὑπουργὸς Γεωργίας, τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα καὶ κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου, δὲν ἐκάματε δεκτὴν τὴν τροπολογίαν αὐτήν. (Χειροκροτήματα).

§477Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν ἐπερίμενα ἀπὸ τὸν κ. Καλαντζῆν νὰ εἴπῃ μίαν τόσον μεγάλην ἀνακρίβειαν. Θὰ τοῦ ὑπενθυμίσω, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἦλθε κἂν εἰς τὴν Βουλήν. Συνεζητήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, διότι εἶχον διακοπῆ αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς. Ἐγὼ ἀντετάχθην εἰς τὴν τοιαύτην τροπολογίαν, διὰ τὸν λόγον, ὅτι, ὅταν ἡ τροπολογία ὑπεβλήθη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν........ (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀπαντήσω.

§478Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. Ἀλλαμανῆ τὴν συζήτησιν ποὺ ἐγένετο, παρισταμένου τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν Γεωργίας.

§479Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐμοῦ παρισταμένου;

§480Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἐξυπακούεται, ὅτι ἐλάβατε γνῶσιν. Ἐξεδόθη μάλιστα Α. Ν.

§481Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀπορῶ, πῶς ἀπέλιπεν ἡ μνήμη ἀπὸ τὸν κ. Καλαντζῆ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου δὲν ἐξεδόθη κανεὶς ἀναγκαστικὸς νόμος. Καὶ τὸ νέον Σύνταγμα ἄλλωστε τὸ ἀπαγορεύει αὐτό. Μήπως ἠμπορεῖτε νὰ πληροφορήσετε, κ. Ὑπουργέ, τὴν Βουλήν, ἐὰν τὰ ἐπιδόματα αὐτὰ τὰ λαμβάνουν καὶ οἱ Ὑπάλληλοι τῶν ἄλλων Τραπεζῶν καὶ ἐὰν τὸ νομοσχέδιόν σας καταργῇ τὰ ἐπιδόματα αὐτά;

§482Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Λοιπόν, ἀγαπητὲ κ. Ἀλλαμανῆ, καὶ προηγουμένως ἔγινεν ἡ σύγκρισις μεταξὺ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν δανείζονται πτωχοὶ ἀγρόται, ποὺ ἀγαπᾶτε καὶ σεῖς, ὅσον καὶ ἐγώ, ἐνῶ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Ἑλλάδος δανείζονται οἱ βιομήχανοι καὶ οἱ ἔμποροι, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐνδιαφερόμεθα πολύ. (Χειροκροτήματα). Εἴπατε ὅμως, διατί δὲν προβαίνομεν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ὑφισταμένου μισθολογίου. Θὰ ἦτο ἄδικον, ἐὰν διὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης προέβαινον εἰς μείωσιν τῶν ποσῶν αὐτῶν, ἐνῷ θὰ γίνῃ παραλλήλως δι’ ὅλας τὰς Τραπέζας. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις θὰ φέρῃ γενικὸν νομοσχέδιον ρυθμίσεως τῶν μισθῶν ὅλων τῶν Τραπεζῶν. (Χειροκροτήματα).

§483Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§484Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἀφοῦ σᾶς ἀνέγνωσα προηγουμένως τὰ τῆς μισθοδοσίας τῶν διευθυντῶν τῆς Τραπέζης, ἐπιτρέψατέ μου, νὰ συνεχίσω τοὺς ἀριθμοὺς διὰ τοὺς ὑποδιευθυντὰς αὐτῆς. Βασικὸς μισθὸς 3.400.000, ἐπίδομα τριετίας 1.360.000, ἐπίδομα γάμου 476.000, ἐπίδομα πολυετίας, 25 ἔτη, 1.190.000, ἔξοδα παραστάσεως 1.090.000, δῶρα Χριστουγέννων καὶ Πάσχα 939.500 μηνιαίως. Ἐπιτροπὴ ἐλλείμματος Α.Τ.Ε. 350.000, ἐπιτροπὴ προμηθειῶν 531.100, ἐπιτροπὴ ἐκτελέσεως ἔργων 300.000, σύνολον ἀποδοχῶν 9.636.600. Φόρος καθαρᾶς προσόδου μισθοῦ βαρύνων ὑπάλληλον καταβαλλόμενον ὑπὸ Α.Τ.Ε. 673.170, εἰσφορὰ 5% ὑπὲρ Ταμείου Συντάξεων βαρύνων ὑπάλληλον καὶ καταβαλλόμενον ὑπὸ Α.Τ.Ε. 422.775. Γενικὸν σύνολον ἀποδοχῶν 10.732.545. Ἕτερος ὑποδιευθυντής, βασικὸς μισθὸς 3.400.000, ἐπίδομα τριετίας 1.020.000, ἐπίδομα γάμου 442.000, ἐπίδομα τέκνων 442.000, ἐπίδομα πολυετίας 1.105.000, ἔξοδα παραστάσεως 1.090.000, δῶρα Χριστουγέννων καὶ Πάσχα μηνιαίως 1.406.120, ἀμοιβαὶ ἐξ ΑΓΡΕΞ 3.749.050, μερίσματα ΑΓΡΕΞ μηνιαίως 1.933.230. Σύνολον ἀποδοχῶν 14.482.400. Φόρος καθαρᾶς προσόδου μισθοῦ βαρύνων ὑπὲρ Ταμείου Συντάξεων βαρύνων ὑπάλληλον καταβαλλομένου ὑπὸ Α.Τ.Ε. 632.750. Γενικὸν σύνολον ἀποδοχῶν 15.704.320. Καὶ συνεχίζει, κύριοι συνάδελφοι, ὁ πίναξ τῶν ὑπολοίπων ὑποδιευθυντῶν μὲ τὰ ἑξῆς ποσά: Γενικοῦ συνόλου ἀποδοχῶν τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν, 9.409.255, 8.703.970, 9.564.765, 10.315.395, 7.632.595, 8.534.295, 7.933.480, 9.631.200, 9.067.060 καὶ εἰς τὰ ἀνωτέρω, κύριοι συνάδελφοι, δὲν περιλαμβάνονται τὰ ἐπιδόματα θέσεως, τὰ ἔξοδα κινήσεως, αἱ ὑπερωρίαι, αἱ ἀποζημιώσεις ἐκτὸς ἕδρας, αἱ ἀποζημιώσεις δι’ ἀπασχόλησιν κατὰ Κυριακάς. Ἐπίσης δὲν δυνάμεθα νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ἐπίπτωσιν δι’ ἕνα ἕκαστον ὑπάλληλον τῶν ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. καταβαλλομένων ὑπὲρ τῶν διαφόρων Ταμείων, ὡς ὑγείας, προνοίας, παιδικῆς μερίμνης, παιδικῆς κατασκηνώσεως, φυματικῶν κλπ., ὡς ἐπίσης καὶ τὰ τυχὸν καταβαλλόμενα ποσὰ ἐξ ἀσφαλιστικῶν ἐργασιῶν. Οὔτε σημειώνονται εἰς τὸν πίνακα τὰ ἔντοκα δάνεια ἀνερχόμενα εἰς 6 ἐν συνόλῳ μισθούς. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατάστασις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Σᾶς ὑπεσχέθην, κ. Χαβίνη, ὅτι θὰ σᾶς ἱκανοποιήσω καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἄρθρων νὰ δεχθῶ τὰς τροπολογίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θὰ συντελέσουν εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ συγκεκριμένως ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ὑπεστηρίξατε νὰ μὴ διορίζῃ ὁ Ὑπουργός, ἀλλὰ ex officio, νὰ μετέχουν τοῦ Δ. Συμβουλίου ὡρισμένα πρόσωπα.

§485Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Σύμφωνος, κ. Ὑπουργέ, ἀλλ’ ἡ ἐντύπωσις, ἡ ὁποία παρουσιάζεται εἰς τὸν λαὸν εἶναι κακή, διὰ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον θέλετε νὰ ἀποκαταστήσητε τὰ πράγματα.

§486Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ὑφίσταται καμμία πρόθεσις κομματισμοῦ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας ὀφείλω νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι τὸ ὅριον τῶν 70 ἐτῶν ὑφίσταται διὰ τοὺς ἀρεοπαγίτας, διὰ τοὺς συμβούλους τῆς Ἐπικρατείας καὶ δι’ ἄλλας κατηγορίας ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους. Καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι κάτι τὸ πρωτοφανές, ὅτι εἰσάγεται νομοσχέδιον μὲ ὅριον ἡλικίας 70 ἐτῶν.

§487Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Διατί εἰδικῶς διὰ τὴν Ἀγροτικήν; Καὶ διατί ὄχι καὶ διὰ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος;

§488Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ κ. εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ὡμίλησεν περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀντιπροσώπων τῶν συνεταιρισμῶν. Οἱ ἀντιπρόσωποι θὰ εἶναι 5 ἢ 9, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλέγωνται ὑπὸ τῶν πρωτοβαθμίων συνεταιρισμῶν διὰ νὰ τοὺς ἀπαλλάξωμεν ἀπὸ τοὺς ὀργανισμοὺς οἰκονομικῶν συμφερόντων τῶν οἰκονομικῶν ὀργανισμῶν τῶν συνεταιρισμῶν. Ἡ κατάργησις τῶν ὑποδιοικήσεων σύμφωνα μὲ τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γεν. Λογιστηρίου περιέχει σημαντικὴν οἰκονομίαν. Ὁ Γεν. Διευθυντὴς πρέπει νὰ ἔχῃ γνῶσιν τραπεζιτικῆς ἐργασίας, διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶναι Τράπεζα καὶ ὀφείλει νὰ ἔχῃ τραπεζιτικὰς γνώσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς Ὑποδιοικητὰς θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἦτο ἡ μόνη Τράπεζα τῆς Χώρας εἶχε ἕνα Διοικητὴν καὶ ὁ θεσμὸς τῶν Ὑποδιοικητῶν, ἐδημιουργήθη ἐκ προσωπικῶν λόγων. Δὲν εἶναι ἀναγκαῖον εἰς μίαν Τράπεζαν νὰ ὑπάρχουν δύο Ὑποδιοικηταὶ καὶ τρεῖς Ὑποδιοικηταί. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, τὸ μόνον τραπεζιτικὸν ἵδρυμα τῆς Χώρας, εἶχε ἕνα Διοικητὴν καὶ ἡ μορφὴ τῶν Ὑποδιοικητῶν ἔγινε μόνον πρὸς ἱκανοποίησιν προσωπικῶν λόγων.

§489Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἐκενώθη ἡ θέσις τοῦ Ὑποδιοικητοῦ καὶ δὲν τὸν συνεπληρώσαμεν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἐκάματε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας.

§490Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐκάματε καὶ ἕνα σωστό. Τὸ ἄρθρον 7 περὶ συνεταιρισμῶν ποὺ εἰσαγάγει ὡρισμένα ἀσυμβίβαστα, δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἐπανάληψις τοῦ νόμου 602 τοῦ 1930 τοῦ μεγάλου Ἐλευθερίου Βενιζέλου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται εἰς τὰ μέλη τῶν συνεταιρισμῶν, τὸ πολιτεύεσθαι. Δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ ἐπανάληψις. Διότι ἐξ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως ὅλος ὁ πολιτικὸς κόσμος ἐκινδύνευσε. Γνωρίζετε, κύριοι, τὰ συλλαλητήρια, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο εἰς τὴν Μακεδονίαν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠθελήσαμεν ἡμεῖς νὰ ἐπωφεληθῶμεν. Καὶ ἐρχόμεθα σήμερον καὶ θέτομεν μίαν διάταξιν, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνωνται αὐτά, τὰ ὁποῖα ἦσαν εἰς βάρος τῶν πολιτικῶν κομμάτων τῆς χώρας. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία μοιραίως θὰ ἐπακολουθήσῃ, εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀκούσω καὶ νὰ δεχθῶ πᾶσαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία θὰ συμβάλῃ εἰς τὴν καλλιτέρευσιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι πρόθεσίς μας εἶναι ὅσο τὸ δυνατὸν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον διὰ τὸν ὁποῖον ἀρχῆθεν εἶχε καὶ ἔχει μεγίστας συνεπείας. Ἐπίσης ὑπόσχομαι νὰ μεταφέρω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἔκφρασιν τῆς εὐχῆς τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Γεωργίας καὶ νὰ προσθέσω καὶ τὴν ἰδικήν μου καθὼς ἐπίσης καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐξευρεθῇ τρόπος καὶ χρηματοδοτηθῇ ἐπαρκῶς ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, διότι ἕνα ἀπὸ τὰ λάθη τῆς Διοικήσεως ἦτο ἡ προσπάθεια ὅπως ἐξεύρῃ προικοδότησιν διὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§491ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν;

§492ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§493ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1ον.

§494Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ποίας τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κάμνει δεκτάς.

§495Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρὸς τὸν κ. Χαβίνην, ὅτι δηλαδὴ οἱ διορισμοὶ εἰς τὸ Δ. Συμβούλιον δὲν θὰ γίνωνται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Γεωργίας, ἀλλὰ θὰ μετέχουν ex officio ὡρισμένα πρόσωπα. Δέχομαι ἐπίσης τὴν 1ην τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς. Τὰς λοιπὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1, δὲν τὰς ἀποδέχομαι.

§496Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ βάσις τῆς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι, ὅτι περιορίζει τὰ μέλη ἀπὸ 12 εἰς 9. Αὐτὸ τὸ ἀποδέχεσθε;

§497Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὄχι, δὲν τὴν ἀποδέχομαι. Ἐπίσης ἀποδέχομαι ὅπως ὁ εἰδικὸς ἐπὶ τῶν μεταφορῶν μὴ διορίζεται ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀλλ’ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν. «Εἰς τὸ τέλος τοῦ δευτέρου ἐδαφίου....... ........ (ἀναγινώσκει)......».

§498ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν τὸ ψηφίζομεν κατ’ ἄρθρον;

§499ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἀφήνετε νὰ εἴπητε ποίας τροπολογίας δέχεσθε ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου;

§500Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Πολὺ καλά.

§501ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Μανούσης.

§502Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τὴν ἀνάλυσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, κατεδείχθησαν δύο τινά. Πρῶτον, ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν προσέφερε τεραστίας ὑπηρεσίας, λόγῳ ἰδίᾳ, σφαλμάτων τῆς διοικήσεως, ἡ ἀγροτικὴ πίστις ἐξώκειλεν, ἐξώκειλεν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἀνυπαρξίας κεφαλαίων, ἐξώκειλεν ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ἐπιτοκίου καὶ ἰδίᾳ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς διογκώσεως τῶν δαπανῶν διοικήσεως. Κατάπληκτος ἡ Βουλὴ ἤκουσε τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἀνεκοίνωσεν ἐνώπιον αὐτῆς ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός. Οἱ ἀριθμοὶ δὲ αὐτοὶ ἀποδεικνύουν δύο τινά. Πρῶτον μέν, ὅτι ὑπάρχουν ἔξοδα διοικήσεως δυσανάλογα τελείως πρὸς τοὺς πόρους τῆς Τραπέζης καὶ δεύτερον, ὅτι ἡ διοίκησις, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ὑπεραμύνεται ἡ ἀντιπολίτευσις οὐδεμίαν ἐπέδειξεν, οὔτε κἂν στοιχειώδη μέριμναν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ πραγματικὰ συμφέροντα τῆς Τραπέζης καὶ νὰ διοχετεύσῃ τὰ χρήματα τῆς Τραπέζης πρὸς τὸν πραγματικὸν σκοπὸν καὶ ὄχι πρὸς τὴν σπατάλην αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός. Ὅλα ὅμως αὐτὰ δὲν ὀφείλονται ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς τὴν ἀνυπαρξίαν διοικήσεως ἀξίας τοῦ προορισμοῦ της. Ὀφείλονται καὶ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας δὲν ἤσκησε τὴν πρέπουσαν ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν νομίζω, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 1, ἡ ὕπαρξις τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Τραπέζης εἶναι κάτι τι ἀντίθετον πρὸς τὴν σημερινὴν κατεύθυνσιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνει τὸ Κράτος εἰς τὰ τῆς Τραπέζης. Ἐφ’ ὅσον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀσκεῖ καὶ πρέπει νὰ ἀσκῇ ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης κατὰ ποῖον τρόπον θὰ εἶναι μέσα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον Γενικὸς Γραμματεύς; Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος μέσα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον εἶναι νοητόν, ἀλλὰ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον Γενικὸς Γραμματεύς, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ εἶναι ἐλέγχων καὶ ἐλεγχόμενος. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ διαγραφῇ ἡ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς θὰ εἶναι μέλος τοῦ Διοικητικοῦ Συμβουλίου.

§503Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ μόνον σωστὸν εἶναι αὐτό.

§504Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἐπίσης ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν, τί θέσιν ἔχει μέσα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης; Μέχρι τοῦδε εἶχε μίαν θέσιν, διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶχε τὴν διακίνησιν τῶν ἐφοδίων. Ἀλλὰ ἀφ’ ἧς στιγμῆς κατηργήθη ἡ ΕΦ-ΕΞ τί λόγον ἔχει ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν μέσα εἰς τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον τῆς Τραπέζης; Προτείνω ἑπομένως καὶ τὴν διαγραφὴν τῆς παραγράφου 5, τοῦ ἄρθρου 1.

§505ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Παπασταύρου ἔχει τὸν λόγον.