1953.03.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31η

Πέμπτη 19 Μαρτίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν χθεσικὴν συνεδρίασιν συζητουμένου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως, ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων», παρεκάλεσα νὰ διορθωθοῦν ἀβλεψίαι τινές, παρατηρηθεῖσαι εἰς τὸ κείμενον τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. Αἱ ἀβλεψίαι αὗται εἶναι αἱ ἑξῆς: 1) Εἰς τὸ ἄρθρον 2, παρ. 1, ἐδάφ. δʹ, ἡ λέξις «Πταισματοδίκου» νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τῆς λέξεως «Πλημμελειοδικείου». 2) Εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον, παρ. 4, μετὰ τὰς λέξεις «τῷ συμβολαίῳ περίληψις» νὰ προστεθοῦν αἱ λέξεις «ἐκδιδομένη ἀτελῶς». 3) Εἰς τὸ ἄρθρον 11, παρ. 1, ἐδάφ, βʹ, εἰς τὸν δεύτερον στίχον, πρὸ τῆς λέξεως «Μηχανολόγος» νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «Μηχανικός». 4) Εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον, παρ. 6, στίχος δεύτερος, πρὸ τῆς λέξεως «ὑπαλλήλων», νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «τεχνικῶν». 5) Εἰς τὸ ἄρθρον 29, παρ. 2, στίχος ἕβδομος, μετὰ τὸν ἀριθμὸν «72», νὰ προστεθοῦν αἱ λέξεις «καὶ 73». Ἐπειδὴ αἱ παρατηρήσεις μου αὗται δὲν ἀναφέρονται εἰς τὰ πρακτικά, παρακαλῶ νὰ γίνῃ ἡ δέουσα διόρθωσις καὶ τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἐκτυπωθῇ διορθούμενον ὡς ἀνωτέρω.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν αἰτουμένην διόρθωσιν;

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ ἑπομένως ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Γυαλίστρας καὶ Ι. Ἰντζὲς αἰτοῦνται τὴν χορήγησιν ἀδείας ἀπουσίας, ὁ μὲν πρῶτος 8ημέρου, ὁ δὲ δεύτερος ἑνὸς μηνός, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Γρίβας αἰτεῖται 10ήμερον ἀπουσίας ἄδειαν.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνονται.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν αἴτησίν της διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας εἰς τοὺ βουλευτὰς κ. κ. Σ. Γυαλίστραν, Ι. Ἰντζὲν καὶ Δ. Γρίβαν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§9Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Κ. Ποντίδης καταθέτει ἀναφορὰν ἐνοικιαστῶν φόρου ἀγοραπωλουμένων ζώων καὶ γεωργικῆς παραγωγῆς 1950–51 καὶ 1951–52 κατοίκων Διδυμοτείχου, ζητούντων ἀπαλλαγὴν ἐκ τῆς πληρωμῆς τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὸ Κράτος τελευταίων δόσεων φόρου λόγῳ τῆς ἀπαγορεύσεως μεταφορᾶς σφαγίων προσβληθέντων ὑπὸ ἀφθώδους πυρετοῦ. Οἱ βουλευταὶ Ἔβρου κ.κ. Β. Μητσόπουλος, Κ. Ποντίδης, Ν. Γιμουρτατζῆς καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Κομμάτων Ἔβρου ζητοῦντος βελτίωσιν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀγροφυλακῆς καὶ ἀνάληψιν μισθοδοσίας ὀργάνων της ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Α. Αὐγερινὸς καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Ἄνω καὶ Κάτω Σκαφιδωτῆς Κοινότητος Τρικάστρου Πρεβέζης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ χορήγησιν καὶ εἰς αὐτοὺς τῆς εἰς τὰ συμμοριόπληκτα χωρία παρασχεθείσης γενικῶς στεγαστικῆς βοηθείας καὶ ζητούντων τὴν ἐπίδειξιν κρατικοῦ ἐνδιαφέροντος. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης κ. Α. Αὐγερινός, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γ. Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Παλαιοροφόρου Πρεβέζης, ζητοῦντος τὴν ἀναθεώρησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 173135]35 Διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐπὶ τῷ τέλει καταβολῆς μισθώματος, μόνον ἐπὶ τῶν πράγματι καλλιεργηθέντων 170 στρεμμάτων καὶ οὐχὶ ἐπὶ 500 ὡς ὥρισεν ἡ ἀνωτέρω ἀπόφασις βάσει ἐσφαλμένων στοιχείων. Οἱ βουλευταὶ Θεσπρωτίας κ.κ. Χ. Παπασταύρου καὶ Ν. Ἀθανασίου καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Ἀσπροκκλησίου Φιλιατῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ χορήγησιν εἰς αὐτοὺς τῆς εἰς τὰ συμμοριόπληκτα χωρία παρασχεθείσης γενικῶς στεγαστικῆς βοηθείας καὶ ζητούντων τὴν ἐπίδειξιν κρατικοῦ ἐνδιαφέροντος. Οἱ βουλευταὶ Μεσολογγίου κ.κ. Π. Σταυρόπουλος καὶ Χ. Εὐαγγελᾶτος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνεταιρισμοῦ Πωλήσεως Καπνοῦ Παπαδάτων Μεσολογγίου, ζητοῦντος σταθερὰς τιμὰς ἀγοραπωλησίας καπνῶν καὶ πριμοδότησιν καπνοῦ κεφαλοδεμένου (μάτσου) μὲ πρὶμ ἀνώτερον τοῦ δοθησομένου τοιούτου διὰ τὰ ἀρμαθοδέματα. Ὁ Ἰατρικὸς Σύλλογος Μεσσηνίας, ζητεῖ τὴν ἵδρυσιν ἀγροτικῶν ἰατρείων εἰς κάθε χωρίον, βρεφοκομικῶν σταθμῶν καὶ μικρῶν νοσοκομείων εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Δήμων καὶ Νομῶν, νοσοκομείων εἰς τὰς πρωτευούσας ἐπαρχιῶν, Σανατορίων εἰς περιοχὴν τριῶν—τεσσάρων Νομῶν, συστηματικὴν ὀργάνωσιν τῆς σχολιατρικῆς ὑπηρεσίας καὶ σειρὰν μέτρων κατὰ τὰ ἐν τῷ ὑπομνήματί του ἐκτιθέμενα πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς κρατικῆς ἀντιλήψεως διὰ τὴν προστασίαν τῆς ὑγείας τῶν πολιτῶν τῆς χώρας καὶ τῆς θέσεως τοῦ ἰατροῦ ἐν αὐτῇ. Ὁ πρόεδρος ΚΤΕΑ Ἀστικῶν Γραμμῶν Πατρῶν ζητεῖ ἀποσυμφόρησιν ἀστικοῦ ΚΤΕΑ Πατρῶν, ἀπαλλαγὴν τοῦ ἐπαρχιακοῦ αὐτοκινήτου ἀπὸ τοῦ φόρου θέσεων κ.λ.π. Αὐτοκινητισταὶ Β. Ἑλλάδος καὶ τὸ Σωματεῖον Ἰδιωτικῶν Φορτηγῶν Αὐτοκινήτων Δράμας ζητοῦν κατάργησιν ΚΤΕΦΑ. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, αἱ ὀργανώσεις καὶ τὰ Σωματεῖα Μάνδρας Ἀττικῆς διαμαρτύρονται διὰ τὴν πρόσληψιν ὑπὸ τοῦ Σωματείου Λιμενεργατῶν Ἐλευσῖνος 25 ἐργατῶν, καταγομένων ἐκ ξένων περιφερειῶν καὶ ζητοῦν προτίμησιν τῶν ἐντοπίων. Ἡ Ἕνωσις Ὑπαλληλικοῦ Προσωπικοῦ Τύπου, οἱ ἀνάπηροι πολέμου Βόλου Μυτιλήνης καὶ αἱ Ἐθνικαὶ Ἑνώσεις ἀναπήρων θυμάτων πολέμου Καβάλλας, Βισαλτίας, Ἀνατ. Μακεδονίας καὶ Θράκης διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην κατάργησιν ἀτελοῦς εἰσόδου τῶν μελῶν των εἰς δημόσια θεάματα καὶ ζητοῦν διατήρησιν ὑφισταμένου δικαιώματος. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Μελισσίων, ζητεῖ τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Ν. 1846)51 περὶ ΙΚΑ ἐπὶ τῷ τέλει τῆς ἐπιβολῆς καὶ εἰς τὸ ἐν λόγῳ ἵδρυμα τῶν πάσης φύσεως Δημοτικῶν, Κοινοτικῶν καὶ Δημοσίων φορολογιῶν. Ὁ Πρόεδρος Συν)σμοῦ Μαχαλοῦ, ζητεῖ ἄμεσον χορήγησιν καλλιεργητικῶν δανείων καπνοῦ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος, ὁ Γ. Συν)σμὸς Μυτιλήνης καὶ Ἐλαιοπαραγωγοὶ Στυλίδος διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ὑποχρεωτικῆς δακοκτονίας καὶ ζητοῦν ἐξαίρεσιν ἐκ τοῦ μέτρου τούτου. Ἡ Μικτὴ Ἐπιτροπὴ Ἀγῶνος «ΑΣΜΑΕ» Β. Ἑλλάδος, Ἠπείρου, Θεσσαλίας, Πελοποννήσου, Νήσων, ζητεῖ κατάργησιν ΚΤΕΦΑ κ.λ.π. Ἡ Ἕνωσις Ἐργατῶν Σφαγείων Θεσ)νίκης, ζητεῖ τροποποίησιν τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 7.7.53 ἐπὶ τῷ τέλει ν’ ἀπαγορευθῇ τελείως ἡ μεταφορὰ σφαγμένων ζώων, προοριζομένων διὰ τὰς καταναλωτικὰς ἀνάγκας τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης, ἐπ’ ὠφελείᾳ δημοσίας ὑγείας καὶ συμφερόντων ἐργατῶν σφαγείων. Ὁ Γεωργοκτηματικὸς Σύλλογος Ζακύνθου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι κατάργησιν τοῦ Ν. 2258, δεσμεύσαντος ἅπασαν τὴν μικροϊδιοκτησίαν τῆς Νήσου. Ἐπιτροπὴ παραγωγῶν Λαρίσης, διαμαρτύρεται δι’ ἀπόφασιν Ὑφυπουργοῦ Ἐμπορίου περὶ προσμίξεως 40% σίτου ἐλευθέρας ἀγορᾶς καὶ ζητεῖ διάθεσιν ὑπαρχόντων ἀποθεμάτων σίτου, τῆς ἀνωτέρω ἀποφάσεως μὴ δυναμένης νὰ ἀπορροφήσῃ ὑπάρχοντα τοιαῦτα. Ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία Ἐργοληπτῶν Οἰκοδόμων, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Προνοίας τὴν ἀπαγορεύουσαν τὴν ἀνέγερσιν οἰκοδομῶν ἐκτὸς σχεδίου καὶ ζητεῖ τὴν ἄρσιν αὐτῆς. Οἱ Συνταξιοῦχοι Σιδηροδρομικοὶ ΣΕΚ Λαμίας ζητοῦν καταβολὴν τοῦ δώρου τῶν Χριστουγέννων. Ἡ Διοίκησις τοῦ Ἐργατοϋπαλληλικοῦ Κέντρου Καρδίτσης, τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον Σητειῶν, Θεσσαλονίκης καὶ οἱ εἰσπράκτορες λεωφορείων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται δι’ ἀποφασισθεῖσαν ἄρσιν κατοχυρώσεως καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος. Ἐπιτροπαὶ προσφύγων κατοίκων Σοφικοῦ, Διδυμοτείχου, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην διανομὴν εἰς ἀκτήμονας 60 στρεμμάτων παραχωρηθέντων τὸ 1923 εἰς αὐτοὺς ὑπὸ τῆς Ὑπηρεσίας Ἐποικισμοῦ πρὸς ἀποκατάστασίν των, κ.λ.π. Ἡ Πανελλαδικὴ Ὁμοσπονδία Καυσίμων ζητεῖ τὴν δι’ αὐτῆς ἀποκλειστικὴν διάθεσιν τοῦ φωτιστικοῦ πετρελαίου, τὴν προστασίαν τῶν ἐγχωρίων καυσίμων, τὴν ἐλευθέραν εἰσαγωγὴν καὶ διάθεσιν τῶν στερεῶν καυσίμων κ.λ.π. Κάτοικοι τοῦ Προσφυγικοῦ Συνοικισμοῦ Νέας Μαγνησίας, Λαμίας ζητοῦν ἀκύρωσιν τῶν ἀποφάσεων τῆς Ἐκτιμητικῆς Ἐπιτροπῆς οἰκοπέδων, δι’ ὧν ὑποχρεοῦνται νὰ πληρώσουν τὴν δυσανάλογον τιμὴν τῶν 22.000 δραχμῶν κατὰ τετρ. μέτρον διὰ τὰ ὑπ’ αὐτῶν καταληφθέντα αὐθαιρέτως τὸ 1931 πλεονάζοντα οἰκόπεδα τοῦ συνοικισμοῦ τούτου, πρὸς στεγαστικήν των ἀποκατάστασιν ἐνῷ οἱ παρακείμενοι ἀγροὶ πωλοῦνται πρὸς 1.000.000 τὸ στρέμμα. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. Βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Αʹ). Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Νικολίτσα. Ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Νικολίτσα κατατεθεῖσαν τὴν 3ην τρέχοντος ὑπ’ ἀριθ. 124 ἐρώτησιν, ἧς ἀντίγραφον διεβιβάσθη ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2011 τῆς 4)3)53 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἀκόλουθα: Ἡ εἰσφορὰ ἐπιβάλλεται ὑπὸ τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων βάσει τοῦ ἄρθρου 39 τοῦ Α. Ν. 1910)51 «περὶ τῶν προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων» δι’ ἓν οἰκονομικὸν ἔτος ἢ καὶ πλείονα. Αὕτη ὑπολογίζεται βάσει τῆς οἰκονομικῆς δυνατότητος τοῦ φορολογουμένου κατοίκου τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος, ἥτις προκύπτει ἐκ τοῦ εἰσοδήματος ἢ τῆς ἀστικῆς περιουσίας του. Ἐν τῇ ἐννοίᾳ δὲ τῆς περιουσίας νοεῖται καὶ ἡ ἄσκησις οἱουδήποτε ἐπαγγέλματος ἢ ἐπιχειρήσεως ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος. Ἡ φορολογία αὕτη ἔχει θεσπισθῆ ἀπὸ δεκαετηρίδων, κατ’ ἀρχὰς μὲν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ὡρισμένου ἔργου, βραδύτερον δὲ πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν οἰκονομικῶν τῶν Δήμων ἢ Κοινοτήτων, ὡς καὶ νῦν ἰσχύει λόγῳ τοῦ περιορισμοῦ τῆς φορολογικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἀνωτέρω ὀργανισμῶν τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον συνιστᾶ τὸν περιορισμὸν τῆς ἐπιβολῆς τῆς εἰσφορᾶς ταύτης, ἐσχάτως δὲ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2962 τῆς 14)1)53 ἐγκυκλίου ἡμῶν, ἧς ἀντίγραφον ἐπισυνάπτομεν, ἐγένοντο συστάσεις ὅπως ἡ φορολογία αὕτη ἐπιβάλλεται βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων. Ἡ ἀνωτέρω εἰσφορά, ἐφ’ ὅσον ἐπιβάλλεται συνεχῶς διὰ πλείονα οἰκονομικὰ ἔτη, εἶναι πράγματι ἐπαχθὴς καὶ μελετᾶται ὁ διὰ νόμου περιορισμὸς τῆς ἐπιβολῆς της, ἐφ’ ὅσον βεβαίως καταστῆ δυνατὴ ἡ εὔρυνσις τῆς φορολογικῆς δικαιοδοσίας τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, ἥτις ἤδη ἐμφανίζεται ἐξαιρετικὰ περιωρισμένη. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαρτίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ

Βʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ἠλ. Παπαηλιοῦ καὶ Ι. Τσούρνου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 123 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν Γορτυνίας κ. κ. Ἠλ. Παπαηλιοῦ καὶ Ἰωάννου Τσούρνου, διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1965) 3–3–1953 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ ἀκόλουθα: Ἐπὶ τοῦ κληροδοτήματος Νικ. Γιαννοπούλου ὑπὲρ τῆς Κοινότητος Βάχλια–Γορτυνίας, τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 79260)14–10–50 διαταγῆς του πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Ἀρκαδίας διέταξεν ὅπως ἀναθέσῃ εἰς ὑπάλληλον τῆς Νομαρχίας τὴν διενέργειαν λεπτομεροῦς ἐλέγχου τὸ ταχύτερον ἐπὶ τοῦ ἐν λόγῳ κληροδοτήματος. Κατόπιν τῆς ὡς ἄνω διαταγῆς μας ἡ Νομαρχία Ἀρκαδίας ἀνέθεσε τὴν διενέργειαν τοῦ ἐλέγχου τούτου εἰς ὑπάλληλόν της, πλὴν ὅμως, ἐπειδὴ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἐθεώρησεν ἐπαρκῆ τὰ ἐν τῇ ὑποβληθείσῃ ἐκθέσει διαλαμβανόμενα στοιχεῖα, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 83956) 13–12–52 ἐγγράφου του πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Ἀρκαδίας, οὗτινος ἐπισυνάπτομεν ἀντίγραφον ἐνετάλη οὗτος, ὅπως ἐνεργήσῃ συμπληρωματικὴν ἐξέτασιν ἀπὸ τοῦ ἔτους 1941–1950 καὶ 1950–1952. Ἐν ἀναμονῇ τῆς ὑποβολῆς τῆς ἐκθέσεως τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ Δημοσίων ὑπολόγων κ. Γ. Ἀνδριάνου εἰς ὃν παρὰ τοῦ ὡς ἄνω Νομάρχου ἀνετέθη ἡ διενέργεια τοῦ συμπληρωματικοῦ ἐλέγχου, θέλομεν προέλθει εἰς τὰς περαιτέρω ἐνδεικνυομένας ἐνεργείας πρὸς ρύθμισιν τοῦ ἐν λόγῳ ζητήματος. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Μαρτίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Γεν. Δ)σις Δ)σις Αὐτ)σεως. «Σχετικῶς μὲ καταλειφθὲν εἰς τὴν Κοινότητα Βάχλιας κληροδότημα» Πρὸς τὸν κ. Νομάρχην Ἀρκαδίας Ἐν σχέσει πρὸς τὸ καταλειφθὲν εἰς τὴν Κοινότητα Βάχλιας ὑπὸ τοῦ Νικ. Χρ. Γιαννοπούλου κληροδότημα, περὶ οὗ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 26305 ἐ. ἔ. ἀναφορά σας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: Καίτοι παρῆλθον 10 ἔτη, ὁ σκοπὸς τοῦ κληροδοτήματος δὲν ἤρξατο ἐκπληρούμενος, ἀφοῦ εἰσέτι οὐδεμία πτωχὴ νεάνις τῆς Κοινότητος Βάχλιας ἐπροικοδοτήθη ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τοῦ κληροδοτήματος κατὰ τὴν βούλησιν τοῦ διαθέτου. Κατόπιν τούτου, δέον νὰ ἐξετασθῇ ἐὰν τὰ ἐκ τοῦ κληροδοτήματος ἔσοδα εἶναι ἐπαρκῆ πρὸς πλήρωσιν τοῦ δι’ αὐτοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Πρὸς διαπίστωσιν ὅμως τούτου, ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις τῶν ἐνδεικνυομένων μέτρων διὰ τὴν ἐπωφελεστέραν ἐκμετάλλευσιν τῶν κληροδοτηθέντων κτημάτων καὶ ὁ ἔλεγχος ὡς πρὸς τὴν μέχρι τοῦδε διαχείρισιν αὐτῶν. Ἡ ὑπὸ τοῦ ὑπαλλήλου τῆς καθ’ ὑμᾶς Νομαρχίας κ. Βασιλείου ἐνεργηθεῖσα ἐν προκειμένῳ ἐξέτασις χρήζει συμπληρώσεως, καθ’ ὅσον εἰς ταύτην παρουσιάζονται κενά. Αὕτη δὲν περιέλαβεν ἅπαν τὸ χρονικὸν διάστημα, ἤτοι τὸ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1941, καθ’ ὃ ἀπεβίωσεν ὁ διαθέτης, ἀλλὰ τὸ ἀπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1945 ἕως 1946. Οὕτως, ἐκ τῆς ὑποβληθείσης ὑπὸ τοῦ εἰρημένου ὑπαλλήλου ἀπὸ 28 Δεκεμβρίου 1950 σχετικῆς ἐκθέσεως προβάλλουσι τὰ ἑξῆς ἐρωτήματα; Πῶς διετέθη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1941 μέχρι τοῦ ἔτους 1945 τὸ καταληφθὲν εἰς τὴν Κοινότητα Βάχλιας καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κοινότητος Καμινίων Πατρῶν εὑρισκόμενον κτῆμα, ποῖαι αἱ ἐξ αὐτοῦ πρόσοδοι καὶ πῶς αὗται ἐχρησιμοποιήθησαν; Πῶς διετέθη τὸ κτῆμα τοῦτο κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1945–46, διὰ δημοπρασίας ἢ δι’ ἀπ’ εὐθείας συμφωνίας πῶς ἐξεποιήθησαν τὰ καταβληθέντα ὡς μίσθωμα αὐτοῦ προϊόντα, πῶς ἐδικαιολογήθησαν αἱ σχετικαὶ δαπάναι καλλιεργείας, συντηρήσεως, ὁδοιπορικῶν ἐξόδων καὶ εἰς ποῖα ποσὰ ἀνῆλθον αὗται; Τὰ αὐτὰ ἐρωτήματα, πλὴν τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τοῦ κτήματος, ἀνακύπτουσι καὶ διὰ τὰ μετέπειτα οἰκονομικὰ ἔτη, διὰ τὰ ὁποῖα δὲν προσάγονται πλήρη στοιχεῖα ὡς πρὸς τὰς ἐκποιηθείσας ποσότητας τῶν καταβληθέντων ὡς μίσθωμα προϊόντων καὶ τὰς σχετικὰς δαπάνας. Εἰδικῶς διὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1948–49 καὶ 1949–50 οὐδὲν στοιχεῖον ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τοῦ εἰρημένου ὑπαλλήλου, ὡς οὗτος ἀναφέρει ἐν τῇ ἐκθέσει του, λόγῳ ἀπουσίας του κατὰ τὰ χρονικὰ ταῦτα διαστήματα, διατελέσαντος Προέδρου τῆς Κοινότητος. Ἐπίσης ὡς πρὸς τοὺς σωλῆνας, τοὺς ὁποίους κατέλιπεν ὁ διαθέτης διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ὑδρεύσεως τῆς Κοινότητος, δὲν καταλογίζονται εὐθῦναι διὰ τὴν μὴ ἀσφαλῆ διαφύλαξίν των. Ἐξ ὅλων τῶν ἀνωτέρω καταφαίνεται, ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ κληροδοτήματος ὑπῆρξε λίαν ἀνώμαλος. Κατόπιν τούτου παρακαλοῦμεν, ὅπως διαταχθῇ νέος ἔλεγχος ὡς πρὸς τὴν μέχρι τοῦδε διαχείρισιν τοῦ κληροδοτήματος, ὅστις θὰ περιλάβῃ ἅπαν τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τοῦ ἔτους 1941 μέχρι σήμερον. Ὁ ἔλεγχος δέον νὰ εἶναι ἐνδελεχής, ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ καταλογισμοῦ τῶν διαπιστωθησομένων ἀνωμαλιῶν εἰς βάρος τῶν ὑπευθύνων. Ἐκ παραλλήλου δέον νὰ διαταχθῇ ἡ Κοινότης Βάχλια νὰ παραλάβῃ τοὺς εἰς τὴν Ὑποδιοίκησιν Χωροφυλακῆς Τροπαίων εὑρισκομένους σωλῆνας καὶ μεριμνήσῃ διὰ τὴν αὐτῶν φύλαξιν. Πρὸς τούτοις, παρακαλοῦμεν ὅπως ἀναφέρητε ἡμῖν ἀντὶ ποίου μισθώματος ἔχει ἐκμισθωθῇ ἡ εἰς τὴν Κοινότητα Βάχλιας εὑρισκομένη οἰκία, ἥτις κατελείφθη εἰς τὴν Κοινότητα ταύτην ὑπὸ τοῦ διαθέτου καὶ εἰς ἣν στεγάζεται τὸ δημοτικὸν σχολεῖον καὶ ἀπὸ πότε καθυστερεῖται ἡ καταβολὴ αὐτοῦ, ἵνα μεριμνήσωμεν διὰ τὴν καταβολήν του ὑπὸ τοῦ Δημοσίου. Ἐν τέλει, παρακαλοῦμεν ὅπως αἱ ἐν προκειμένῳ ἐνέργειαι ὑμῶν ὦσιν ἄμεσοι καὶ ἀποτελεσματικαί, ἀναφέρητε δ’ ἡμῖν τὸ ταχύτερον πρὸς ρύθμισιν τῶν περαιτέρω ἐνεργειῶν μας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Δεκεμβρίου 1952. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Ι. ΛΑΖΑΡΙΔΗΣ.

Ὁ κ. Κ. Καλλίας (Ὑπ. Ἐθν. Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἀκινήτων ἐν τῇ περιοχῇ τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης πρὸς ἵδρυσιν Πανελληνίου Ὀλυμπιακοῦ Σταδίου». Ἡ παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1235)1951 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: «Περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ νόμου 2266)52 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Ἰατροδικαστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης διατάξεων» καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων» καὶ 2) «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκον. ἔτη 1950–51 καὶ 1951–52 δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ προσαρτήσεως τῆς Νήσου Θάσου εἰς τὴν Ἱερὰν Μητρόπολιν Φιλίππων καὶ Νεαπόλεως», 2) «περὶ διορισμοῦ εἰς τὰ νηπιαγωγεῖα τοῦ Κράτους νηπιαγωγῶν ἀποφοίτων μονοετῶν τμημάτων τῶν Ν. Δ. 1976)42 καὶ 526)48», 3) «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἀκινήτων ἐν τῇ περιοχῇ τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης πρὸς ἵδρυσιν Πανελληνίου Ὀλυμπιακοῦ Σταδίου» καὶ 4) «περὶ ρυθμίσεως ὑπεραρίθμων ἐκπαιδευτικῶν ἐν γένει λειτουργῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Γκελεστάθης καὶ Γ. Βογιατζῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων».

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τὸν λόγον ἔχει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§11Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Δευτέρας, μακρὰ ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶχον καταθέσει, τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὴν δυνατότητα προαγωγῆς ἀξιωματικῶν τῆς ἀεροπορίας, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἔφεδροι ἐκ μονίμων καὶ ὑπηρετοῦν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ἐπιτροπὴ διεφώνησεν πρὸς τὸ νομοσχέδιον καὶ κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Δευτέρας πολλοὶ ἐκ τῶν μελῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἄλλοι ἀξιότιμοι συνάδελφοι ὡμίλησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Προσεπάθησα νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν κατάθεσιν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχεδίου. Προσεπάθησα δηλονότι νὰ θεμελιώσω ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ ὑπηρεσιακῆς, τὴν σημασίαν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Καὶ πρέπει, κύριοι, νὰ ὁμολογήσω, ὅτι παρ’ ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀνταποκρίνεται εἰς ἀνάγκας τοῦ Σώματος, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς στοιχειώδους δικαιοσύνης ἔναντι ἀξιωματικῶν ὑπηρετησάντων καὶ ὑπηρετούντων κατὰ τρόπον ἄξιον τὴν Πατρίδα. Παρὰ τὸ γεγονός, κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον συζητούμενον εἰς εὐρύτερον κύκλον — διότι ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον εἴμεθα ὀλίγοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν — θὰ ἦτο ἴσως δυνατὸν νὰ ἀποσπάσῃ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ψηφισθῇ δεδομένου, ὅτι ἔχω χρέος νὰ σεβασθῶ τὴν ἄποψιν τῶν μελῶν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, χρέος ὄχι νομικὸν ἀλλὰ πολιτικὸν καὶ ἠθικὸν — χωρὶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω νὰ ἀποτελῇ δεδομένον δι’ οἱανδήποτε μελλοντικὴν περίπτωσιν — παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ θεωρήσῃ τὸ νομοσχέδιον ἀποσυρθέν. Καταλήγω εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ἀφ’ ἑνὸς διὰ λόγους σεβασμοῦ τῆς γνώμης εἰδικῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ ὁποῖα δυστυχῶς δὲν κατώρθωσαν νὰ πεισθοῦν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀνταποκρίνεται πρὸς ἀνάγκην καὶ ἀφ’ ἑτέρου, διότι θὰ ἔχω τὴν εὐχέρειαν συζητουμένου προσεχῶς γενικωτέρου νομοσχεδίου — κατατεθέντος ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι — περὶ αὐξήσεως τῶν ὀργανικῶν θέσεων εἰς τὸ Σῶμα τῆς Β. Ἀεροπορίας, νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅπως ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ὑπὸ μορφὴν τροπολογίας τὴν ὁποίαν θὰ διατυπώσω καὶ θὰ ἐξαρτήσω ἀπὸ τὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τούτου, τὸ ὁποῖον ἀφήνω ἐν τῷ μεταξὺ ἐκκρεμές.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ σχέδιον νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 7 παράγρ. 2 τοῦ Ν. Διατάγματος 1041]49 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Νομ. Διατάγματος 119]46, ὡς καὶ ἐνίων διατάξεων τῶν περὶ ἱεραρχίας, προαγωγῶν καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν νόμων καὶ νομοθετικῶν διαταγμάτων», τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 9ης τρ. μ., εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, θεωρεῖται ὡς ἀποσυρθέν.»

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 1223]49 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 994]43 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 4506]30 «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§13ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Ν. Δ. 1223]49 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 994]43 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 4506]30 «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν» καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κ. Ν. 4952]31 ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως καὶ καταργήσεως τοῦ Α.Ν. 1928]51.

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Κ. Ν. 4952]31, ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως καὶ καταργήσεως τοῦ Α. Ν. 1928]51». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μετατάξεως ἀξιωματικῶν πολεμικῆς διαθεσιμότητος καταργηθέντων Σωμάτων εἰς τὰ Νέα Σώματα».

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ μετατάξεως Ἀξιωματικῶν Πολεμικῆς Διαθεσιμότητος καταργηθέντων Σωμάτων εἰς τὰ Νέα Σώματα». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ τίτλου «Ἐπιμελητήριον» ὑπὸ μικρῶν Σωματείων».

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ τίτλου «Ἐπιμελητήριον» ὑπὸ μικρῶν Σωματείων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν». Ἐπ’ αὐτοῦ κατετέθη ἡ ἑξῆς δήλωσις: Πρὸς Τὸν Κον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Παρακαλοῦμεν ὅπως τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, συζητηθῇ εἰς δύο συζητήσεις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Μαρτίου 1953 Οἱ βουλευταὶ Ε. Κοθρῆς, Θ. Χαβίνης, Ἐλ. Βενιζέλος, Κωνστ. Μητσοτάκης, Π. Ντεντιδάκης, Νικ. Κρασαδάκης, Γ. Γρηγορίου, Π. Πολυχρονίδης, Α. Βουλόδημος, Ε. Ζαννῆς, Ε. Μπακλατζῆς, Μ. Χλουβεράκης, Ε. Λουλακάκης, Ε. Πέτσος, Ι. Παπαμαστοράκης, Δ. Παπασπύρου, Σ. Παπαπολίτης, Ι. Γιαννιδάκης, Α. Ἀντωνίου, Δ. Θεοχαρίδης, Μ. Βολουδάκης, Ν. Ζορμπᾶς, Γ. Τζατζάνης κλπ. Κατὰ συνέπειαν τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν. Εἰσερχόμεθα ὅθεν, εἰς τὴν αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν». Ὁ κ. Λ. Δερτιλῆς, εἰσηγητὴς ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς πλειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§21Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατανοῶ τὴν σημασίαν ἑνὸς νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλονται εἰσφοραὶ εἰς εὐρείας κατηγορίας πολιτῶν. Τὸ ὅτι, μάλιστα, μεταξὺ τῶν πολιτῶν αὐτῶν εὑρίσκονται καὶ κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι ἐδοκιμάσθησαν σκληρῶς κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ αἱ ὁποῖαι δοκιμάζονται καὶ σήμερον ἀκόμη, ὅπως π.χ. ἡ κατηγορία τῶν ὑπαλλήλων, αὐτὸ μοῦ προκαλεῖ λύπην. Ἐὰν εἰς αὐτὰ προσθέσωμεν καὶ τὴν ἐπίγνωσιν τῆς ὑφέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ οἰκονομία μας, τότε θὰ ὁλοκληρώσωμεν τὸν κύκλον τῶν συναισθημάτων τὰ ὁποῖα μὲ κατέχουν τὴν στιγμὴν ταύτην. Παρὰ ταῦτα, κ. βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ μὲ πιστεύσητε ὅτι ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ἐπιτελῶ χρέος συνειδήσεως εἰσηγούμενος τὴν ἀποδοχὴν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Διότι ἔχω τὴν πίστιν, ὅτι μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον πρόκειται νὰ δημιουργήσωμεν τὰς προϋποθέσεις ἑνὸς καλυτέρου οἰκονομικοῦ μέλλοντος διὰ τὴν χώραν, ἑνὸς καλυτέρου τρόπου ζωῆς διὰ τὸ κοινωνικὸν σύνολον καὶ κατὰ συνέπειαν, καὶ διὰ τὰς κατηγορίας τῶν πληττομένων πολιτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ ἐπιβοηθήσω τὴν ἄνετον παρακολούθησιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀκολουθήσω μίαν σειρὰν σκέψεως. Θὰ ἐξετάσωμεν τὸ νομοσχέδιον πρῶτον ἀπὸ ἀπόψεως σκοποῦ. Τί ἐπιδιώκει, δηλαδή, νὰ θεραπεύσῃ τὸ νομοσχέδιον. Δεύτερον, θὰ τὸ ἐξετάσωμεν ἀπὸ ἀπόψεως ἀνάγκης. Ποία ἡ ἀνάγκη τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ τρίτον, θὰ ἐξετάσωμεν τὰ μέσα μὲ τὰ ὁποῖα ὁ νομοθέτης προσπαθεῖ νὰ θεραπεύσῃ τὸν σκοπόν. Καὶ πρῶτον, ὡς πρὸς τὸν σκοπόν. Ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, κύριοι, ἐμφανίζεται εὐκρινέστατα ὄχι μόνον εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ περισσότερον τούτου, ἐμφανίζεται εἰς τὸ πρὸς τὸν λαόν, μήνυμα τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν Βουλήν. Εἶπεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος: «Σκοπός μου εἶναι νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν σταθερότητα εἰς τὴν οἰκονομίαν, τὴν ἐξύψωσιν τῆς οἰκονομίας, τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας». Ἰδού, κ. βουλευταί, εἰς τρεῖς μόνον ὅρους ἕνα ὁλόκληρον οἰκονομικὸν πρόγραμμα, ἕνα πρόγραμμα τοῦ ὁποίου ἡ ἐπιτυχία θὰ ἠδύνατο νὰ ἀλλάξῃ τὴν φυσιογνωμίαν τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας, θὰ ἠδύνατο νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν Χώραν καὶ εἰς τὸν λαὸν τὴν σχετικὴν καὶ τὴν δυνατὴν εὐημερίαν. Διότι ὁ ὅρος «οἰκονομικὴ σταθερότης» εἶναι ἕνας εὐρύτατος ὅρος, ὁ ὁποῖος περιέχει τὴν λύσιν τοῦ μακροπροθέσμου προβλήματος τῆς Χώρας, ὁ ὁποῖος ὅρος περιέχει τὴν δυνατότητα τῆς ἐξασφαλίσεως ἐργασίας δι’ ὅλον τὸν πληθυσμὸν καὶ τὴν δυνατότητα νὰ ἀποζήσῃ ἕκαστος ἐργαζόμενος ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας του. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συγχέωμεν τὴν νομισματικὴν σταθερότητα μὲ τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Ἡ νομισματικὴ σταθερότης εἶναι ἔννοια κατὰ πολὺ στενωτέρα. Περιέχεται εἰς τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Καὶ δὲν περιέχει τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα, εἰς τὴν οἰκονομίαν μας πρέπει νὰ δυνηθῶμεν νὰ μετατοπίσωμεν τὸ μακροπρόθεσμον πρόβλημα τῆς Χώρας, κυριώτεραι ἐκδηλώσεις τοῦ ὁποίου εἶναι τὸ χαμηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ καὶ ἡ χαμηλὴ στάθμη ἀπασχολήσεως. Ἔχομεν, πράγματι, τὸ χαμηλότερον κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα τῆς Εὐρώπης. Καὶ ἔχομεν ἐπίσης ἕνα πληθυσμιακὸν πλεόνασμα, τὸ ὁποῖον ἐὰν τὸ ἐκτιμήσωμεν ὑπὸ τὴν εὐρεῖαν αὐτοῦ μορφὴν, δηλαδὴ ὅτι ἔχομεν λαὸν μὴ ἀπασχολούμενον, λαὸν ὑποαπασχολούμενον, λαὸν παρασιτικῶς ἀπασχολούμενον, τότε θὰ ἴδωμεν ὅτι ἔχομεν ἕνα πληθυσμιακὸν πλεόνασμα ἑνὸς ἑκατομμυρίου ψυχῶν περίπου. Καὶ ἔχομεν χρέος νὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα, ἔστω καὶ τὰ προσωρινῶς ὀδυνηρά, διὰ νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν, δηλαδὴ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα. Ἀλλά, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν οἰκονομικὴν σταθερότητα, χρειάζεται νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐξύψωσιν τῆς οἰκονομίας, νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν δεύτερον σκοπὸν τὸν ὁποῖον περιέχει τὸ πρὸς τὸν λαὸν μήνυμα τοῦ Στρατάρχου. Καὶ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐξύψωσιν τῆς οἰκονομίας, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ἡ οἰκονομία μας ἔχει χαμηλὴν ἀποταμιευτικὴν ἱκανότητα καὶ κατὰ συνέπειαν, δὲν διαθέτει τὰ μέσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς ἐπιτρέψουν νὰ φέρωμεν εἰς ἐπαφὴν τοὺς ὑπ’ αὐτῆς διαθετομένους παράγοντας, δηλαδὴ τὴν «φύσιν» μὲ τὸν «ἄνθρωπον». Διαθέτει, πράγματι δύο παράγοντας ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία, τὴν «φύσιν» καὶ τὸν «ἄνθρωπον» καὶ στερεῖται τοῦ τρίτου παράγοντος ἤτοι τῶν ρευστῶν κεφαλαίων. Καὶ ἔχομεν χρέος νὰ πράξωμεν πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ ἐξεύρωμεν τὰ ρευστὰ κεφάλαια. Καὶ τὰ ρευστὰ κεφάλαια μᾶς προσφέρονται ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν. Ἔχομεν δὲ χρέος, ἔχομεν εὐθύνην, θὰ εἴμεθα ὑπεύθυνοι ἔναντι τοῦ μέλλοντος τῆς Χώρας, ἐὰν δὲν λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ἔστω καὶ ὀδυνηρὰ προσωρινῶς μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀναφέρω τρεῖς μόνον ἀριθμοὺς ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, χωρὶς νὰ θελήσω νὰ ἐπεκτείνω τὴν συζήτησιν, διότι δὲν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν ἐνταῦθα περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἐχρησιμοποιήθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια, ἀλλὰ νὰ καταδείξωμεν τὴν ἀνάγκην ἀξιοποιήσεως αὐτῆς καὶ νὰ κατανοήσωμεν καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Τὰ εἰς δραχμὰς ἰσόποσα τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας τοῦ ἔτους 1948–1952 ἀνῆλθον 13.105.000.000.000. Ἀπ’ αὐτὰ διεθέσαμεν διὰ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως μόνον 3.502 δισεκατομμύρια. Καὶ διεθέσαμεν διὰ τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ 4.891 δισεκατομμύρια, ἐὰν εἰς αὐτὸ προσθέσωμεν καὶ τὸ λογιστικὸν ἐκ 221 δισεκ. ὑπόλοιπον τῶν παλαιῶν χρήσεων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διεθέσαμεν ὡς ἐκ τούτου 3500 δισεκατομμύρια περίπου διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, δηλαδὴ διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας, καὶ 5.000 δισεκατομμύρια περίπου διὰ τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὸς ἦτο ὁ τρόπος τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας κατὰ τὸ παρελθόν. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ νὰ προσπαθήσῃ νὰ ἀξιοποιήσῃ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν. Δὲν νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἔστω καὶ εἷς εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἢ καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ τοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους θέτει τὸ νομοσχέδιον, νὰ δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀνάγκην ὅπως ἡ χώρα ἀποκτήσῃ οἰκονομικὴν σταθερότητα, ὅπως ἐπιτύχωμεν τὴν ἐξύψωσιν τῆς οἰκονομίας, ὅπως ἐπιτύχωμεν πάσῃ θυσίᾳ καὶ μὲ πᾶν μέτρον, ἔστω προσωρινῶς ἐπώδυνον, τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Καὶ ἐφ’ ὅσον, ὅπως ἐλπίζω, εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὸν δεύτερον ὅρον, εἰς τὸν ὅρον, ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ ἀνάγκη καταθέσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἀλλὰ διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ τὸ νομοσχέδιον, θὰ πρέπει, κύριοι βουλευταί, νὰ ἔχῃ γνῶσιν τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας. Περισσότερον αὐτοῦ, θὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ἀκριβῆ γνῶσιν τῆς καταστάσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χώρας. Καὶ ὑπῆρξεν ἀτύχημα διὰ τὴν Βουλὴν ὄχι μόνον τὴν σημερινὴν ἢ τὴν προηγουμένην, ἀλλὰ δι’ ὅλας τὰς μεταπελευθερωτικὰς Βουλάς, ὅτι δὲν ηὐτύχησαν νὰ συζητήσουν καὶ νὰ ψηφίσουν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἐὰν τοῦτο εἶχε συμβῆ, τότε θὰ ἦτο εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ παρακολουθήσῃ τὸ παρὸν Νομοσχέδιον κατὰ τρόπον πληρέστερον καὶ νὰ κρίνῃ τοῦτο κατ’ ἀξίαν. Εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν πρὸ ἡμερῶν, ἐκτελοῦντες ἐντολὴν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ εἴπωμεν πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἔπρεπεν ἐπιτέλους αὕτη νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν Συνταγματικὴν ἐπιταγὴν καὶ πρὸς τὴν γενικωτέραν ἀνάγκην καὶ νὰ θελήσῃ νὰ συζητήσῃ καὶ νὰ ψηφίσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Καὶ ἠκούσαμεν εὐχαρίστως τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ τὸν παριστάμενον Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐβεβαίωσαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, καινοτομοῦσα καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, θὰ καταθέσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους κλὶ θὰ δυνηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ τὸν συζητήσῃ. Τὴν ἰδίαν διαβεβαίωσιν ἔδωσε πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός. Συζητοῦσα ἡ Βουλὴ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, θὰ δύναται πάντοτε νὰ κρίνῃ κατ’ ἀξίαν καὶ κατὰ συνείδησιν ἕνα οἰκονομικὸν μέτρον, ἕνα οἰκονομικὸν νομοσχέδιον. Θὰ δύναται ἀκόμη καὶ ὁ λαός, μὲ τὴν ἐλευθερίαν τῶν συζητήσεων, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν Βουλήν, μὲ τὴν δημοσιότητα, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, νὰ παρακολουθῇ τὸ θέμα, τὸ σπουδαῖον αὐτὸ θέμα, τὴν κατάστασιν, δηλαδή, τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν, διὰ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ τοποθετῆται ἔναντι τῶν Κυβερνήσεων, ἀναλόγως τῆς πραγματικῆς καταστάσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Μετὰ τὴν γενικὴν αὐτὴν διαπίστωσιν, ἂς πλησιάσωμεν περισσότερον τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον καὶ ἂς ἐξετάσωμεν τὴν ἀνάγκην ἡ ὁποία ἐπέβαλε τὴν κατάθεσιν τούτου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε τὴν ἔμπνευσιν νὰ κάμῃ ἐκτενεῖς δηλώσεις εἰς τὸν τύπον καὶ εἴδομεν ἐκεῖ τὴν κατάστασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἕνας ὑπολογισμὸς τῶν κονδυλίων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, ἀναβιβάζει τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς 919 δισεκατομμύρια. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω τὰ κονδύλια, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν τὸ ἔλλειμμα τοῦτο. Σχηματίζονται ἀπὸ 399 δισεκατομμύρια, ὅσον ἦτο τὸ ἔλλειμμα κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως τὴν 19ην Αὐγούστου 1952. Περαιτέρω ἔχομεν ἕνα κονδύλιον 262 δισεκατομμυρίων εἰς ὃ ποσὸν ἀνέρχονται τὰ ὑπολειφθέντα ἔσοδα. Ἔχομεν ἐν συνεχείᾳ ἕτερον κονδύλιον ἐκ 258 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τὸ ποσὸν τῶν ἐσφαλμένως προϋπολογισθέντων ἐξόδων, ἤτοι σύνολον ἐλλείμματος προϋπολογισμοῦ 919 δισεκατομμύρια. Ἔχω τὴν ἀνάλυσιν τῶν κονδυλίων αὐτῶν. Δὲν θὰ θελήσω νὰ ταλαιπωρήσω τὴν Βουλήν, ἀναφέρων κεχωρισμένως τὰ κονδύλια ταῦτα, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ θελήσῃ νὰ δώσῃ, ὁμιλῶν, τὴν περαιτέρω ἀνάλυσιν, ἐὰν ζητηθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ὅμως νὰ ἐξάρω τὸ γεγονός, ὅτι ἀπὸ τὴν προσπάθειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὴν προσπάθειαν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, κατέστη δυνατὸν νὰ μειωθῇ τὸ ἔλλειμμα τοῦτο κατὰ 590 δισεκατομμύρια. Ἀπομένουν οὕτω ἀκάλυπτα 329 δισεκατομμύρια. Θὰ ἴδωμεν ἐν συνεχείᾳ κατὰ ποῖον τρόπον καλύπτει τὸ ἐν λόγῳ ἔλλειμμα τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Ἀλλὰ πρὶν ἴδωμεν τὰ μέσα τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ ὁ ἀξιότιμος, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός, πρὸς κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω μίαν διευκρίνισιν. Ὑπεστηρίχθη ὅτι καθυστέρησεν ἡ ἀναγγελία τοῦ ἐλλείμματος. Δὲν νομίζω, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα εἶναι σοβαρὸν καὶ ἀντέχει εἰς σοβαρὰν βάσανον. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διαπιστωθῇ ἕνα ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ; Χρειάζεται ἔρευνα τῶν καθέκαστα κονδυλίων, χρειάζεται μελέτη τοῦ προϋπολογισμοῦ, χρειάζεται ἐξέτασις προσεκτικὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ πέραν αὐτοῦ δὲν χρειάζεται μόνον μελέτη καὶ ἔρευνα, χρειάζεται καὶ προσπάθεια νὰ ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος τῆς καλύψεως τοῦ παθητικοῦ ὑπολοίπου τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ μετὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀναγγελία τοῦ ἐλλείμματος. Ἀλλοίμονον ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διαπιστώνων ἕνα ἔλλειμμα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ἐξήρχετο εἰς τὸν ἐξώστην τοῦ Ὑπουργείου νὰ ἀναγγείλῃ εἰς τὸν λαὸν τοῦτο, χωρὶς ταὐτοχρόνως νὰ ἀναγγείλῃ καὶ τὸν τρόπον τῆς καλύψεώς του. Εἰς μίαν οἰκονομίαν ὅπως ἡ Ἑλληνική, μὲ τὴν γνωστὴν ὑπερευαισθησίαν, ἐὰν τοῦτο διέπραττεν ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἦτο ἔγκλημα καὶ κατὰ τῆς οἰκονομίας καὶ κατὰ τοῦ λαοῦ. Εἶχε χρέος καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ προσέξῃ, νὰ μελετήσῃ, νὰ ἐρευνήσῃ, νὰ ἐξεύρῃ τὰ μέσα τῆς καλύψεως τοῦ ἐλλείμματος καὶ μετὰ νὰ ἀναγγείλῃ ταὐτοχρόνως τὸ ἔλλειμμα καὶ τὸν τρόπον τῆς καλύψεώς του. Καὶ αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ δρόμος τὸν ὁποῖον ἠκολούθησεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. (Χειροκροτήματα). Ὁ δρόμος αὐτὸς εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν ἐθνικὴν ἐπιταγήν, εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ὀφείλει καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ μία Κυβέρνησις σεβομένη τὸν ἑαυτόν της καὶ ἀξία τῆς ἀποστολῆς της. Δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι σύντομον ἦτο τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἠδυνήθη ὁ Ὑπουργὸς νὰ διαπιστώσῃ τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ταὐτοχρόνως νὰ προνοήσῃ διὰ τὴν κάλυψίν του. Ὑπάρχουν, κ.κ. συνάδελφοι, ἀναμφισβητήτως πολλοὶ τρόποι καλύψεως τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἄς ἴδωμεν καὶ ἂς ἐξετάσωμεν ποῖος ἦτο ὁ τρόπος τὸν ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ποῖον ἀποφεύγει νὰ ἀκολουθήσῃ καὶ ποῖον τρόπον ἀκολουθεῖ καὶ διατὶ τὸν ἀκολουθεῖ. Ὑπάρχει πρῶτον ὁ φαινομενικῶς ἀνώδυνος τρόπος καλύψεως τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ κατευθυνθῇ πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, πρὸς τὸ ἐκδοτικὸν ἵδρυμα καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν λειτουργίαν τῆς ἐκδοτικῆς μηχανῆς. Τίποτε εὐκολώτερον τούτου. Θὰ ἠδύνατο νὰ θέσῃ εἰς κίνησιν τὴν ἐκδοτικὴν μηχανὴν καὶ νὰ ἐξεύρῃ ἀνέτως τὰ δισεκ. τὰ ὁποῖα σήμερον ἀπουσιάζουν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν· ἀλλ’ ἐρωτῶ: Θὰ ἦτο ἀξία τοῦ ἑαυτοῦ της, ἀξία τῆς ἀποστολῆς της ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἂν ἠκολούθει τὸν ἄνετον καὶ τὸν φαινομενικῶς ἀνώδυνον αὐτὸν τρόπον; Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, καὶ ἀσφαλῶς γνωρίζομεν, ὅτι διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία ἰσορρόπησις τῶν τιμῶν, ἀπαιτεῖται νὰ ὑπάρχῃ ἰσορρόπησις χρηματικῶν μέσων καὶ ἀγαθῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἕνα ἁπλουστευμένον σχῆμα. Πρέπει αἱ τιμαί, τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ χρηματικὰ μέσα τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς κυκλοφορίαν, νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὸ αὐτὸ ὕψος, ὥστε νὰ γίνεται εὐθύγραμμος συνάντησις. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς διὰ μιᾶς οἱασδήποτε ἐνεργείας, διὰ τῆς ἐκδοτικῆς μηχανῆς, μεταθέσωμεν τὸ ὕψος τῶν χρηματικῶν μέσων, τότε, ἕνα ποσοστὸν τῶν κυκλοφορούντων χρηματικῶν μέσων, εὑρίσκεται εἰς τὸ κενόν. Τότε, ἔχομεν ἀνισορροπίαν μεταξὺ τῶν ἐν κυκλοφορίᾳ χρηματικῶν μέσων καὶ ἀγαθῶν καὶ βλέπομεν πολλὰ χρηματικὰ μέσα, ἐν προκειμένῳ πολλὰς δραχμάς, νὰ κυνηγοῦν ὀλίγα ἀγαθά. Αὐτή, εἶναι ἡ ἁπλουστευμένη μορφὴ τοῦ πληθωρισμοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ φαινόμενον τὸ ὁποῖον προκαλεῖ τὴν ἄνοδον τῶν τιμῶν καὶ ὅλην τὴν ἀνισορροπίαν ἡ ὁποία ὑφίστατο εἰς τὴν οἰκονομίαν μας κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ τὸ ὁποῖον ἐδημιούργει τὸν φαῦλον κύκλον, κάτω ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐστέναζεν ἡ κοινωνικὴ καὶ οἰκονομικὴ ζωὴ τῆς χώρας. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν ἄνετον αὐτὸν δρόμον καὶ τὸν φαινομενικῶς ἀνώδυνον αὐτὸν δρόμον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διότι ἡ πρᾶξις αὐτὴ θὰ ἦτο πρᾶξις ὄχι μόνον ἄστοχος ἀλλὰ θὰ ἦτο καὶ πρᾶξις ἐγκληματικὴ κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς χώρας καὶ ἰδιαίτατα καθ’ ὅλων τῶν πολιτῶν καὶ δὴ τῶν μισθοβιώντων πολιτῶν καὶ γενικῶς, ὅλων τῶν πολιτῶν τῶν ἐχόντων σταθερὰ εἰς δραχμὰς εἰσοδήματα. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὀφείλω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ τοιαύτη ἔκδοσις χαρτονομίσματος πρὸς ἱκανοποίησιν καθαρῶς καταναλωτικῶν ἀναγκῶν, δὲν πρέπει νὰ συγχέεται μὲ τὴν ἔκδοσιν χαρτονομίσματος, ἡ ὁποία γίνεται πρὸς προώθησιν τῆς παραγωγικῆς δραστηριότητος τῆς Χώρας, ὅτε ὑπὸ ὡρισμένας προϋποθέσεις, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι ἐνδείκνυται ἡ περιωρισμένη ἔκδοσις χαρτονομίσματος. Κατὰ συνέπειαν, ἦτο φυσικόν, ἦτο λογικόν, νὰ ἀπορριφθῇ αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς καλύψεως τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ὑπῆρχε καὶ ἕτερος ἄνετος τρόπος ὁ ὁποῖος ἠκολουθήθη πράγματι κατὰ τὸ παρελθόν. Ὑπῆρχε καὶ ἓν ἄλλο κονδύλιον πρὸς τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ στραφῇ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅπως τοσάκις ἐστράφησαν αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις. Ὑπῆρχε τὸ κονδύλιον τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Μοῦ ἐδόθη εὐκαιρία νὰ σᾶς εἴπω προηγουμένως, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀπὸ τὸ κονδύλιον τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας 3.500 δισεκατομμύρια ἐστράφησαν πρὸς τὴν ἀξιοποίησιν τῆς Οἰκονομίας τῆς Χώρας καὶ 5.000 δισεκατομμύρια ἐστράφησαν πρὸς τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διατὶ δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν αὐτὸν δρόμον καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ; Ἄνετος εἶναι ὁ δρόμος καὶ φαινομενικῶς ἀνώδυνος. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἐξήγησα ἐπαρκῶς εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσηγήσεώς μου, διατὶ εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὴν χώραν νὰ ἐξεύρῃ τὰ χρηματικὰ ἐκεῖνα μέσα τὰ ὁποῖα λείπουν ἀπὸ τὴν οἰκονομίαν μας λόγῳ τῆς χαμηλῆς στάθμης ἐσωτερικῆς ἀποταμιεύσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ὀργανικήν μας ἀδυναμίαν καὶ διατὶ ὀφείλομεν νὰ ἀντλήσωμεν τὰ ποσὰ ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν. Ἄν διαθέσωμεν τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν διὰ κάλυψιν ἐλλειμμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ, τότε καταδικάζομεν τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας, τότε καταδικάζομεν τὸν λαὸν εἰς αἰωνίαν στέρησιν, τότε δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ καταστῶμεν αὐτοδύναμος οἰκονομικὴ μονὰς μέσα εἰς τὸν Εὐρωπαϊκὸν χῶρον. Καὶ οὔτε ὡς Ἔθνος, οὔτε ὡς λαὸς θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιζήσωμεν ἀνεξάρτητοι, ἄνευ βοηθείας. Θὰ πρέπει κάποτε νὰ θυσιάσωμεν τὸ παρόν, χάριν τοῦ μέλλοντος. Καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, Κυβέρνησις ἀξία τῆς ἀποστολῆς της καὶ ἀναλογιζομένη τὰς εὐθύνας της ὄχι μόνον ἔναντι τοῦ παρόντος, ἀλλὰ καὶ ἔναντι τοῦ μέλλοντος, ἐπροτίμησε νὰ ἀφήσῃ ἄθικτον τὸ κονδύλιον τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ νὰ στραφῇ πρὸς τὸν προσωρινῶς ἐπώδυνον τρόπον, ἀλλὰ τρόπον ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ θεμελιώσῃ τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας. Καὶ ἐσκέφθη, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν—βεβαίως δὲν δύναμαι νὰ διερμηνεύσω αὐθεντικῶς τὰς σκέψεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀλλὰ τὴν ἰδικήν μου σκέψιν ἀκολουθῶ —ἐσκέφθη: Μοῦ χρειάζονται ὡρισμένα δισεκατ. Δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται — δι’ οὓς λόγους ἀνέφερα ἤδη, νὰ στραφῶ οὔτε εἰς τὴν ἐκδοτικὴν μηχανὴν οὔτε πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν καὶ ὀφείλω νὰ ἐξεύρω τὰ μέσα αὐτὰ ἐντὸς ἑνὸς ὡρισμένου χρονικοῦ διαστήματος, διότι ἐπὶ τέλους περιωρισμένον εἶναι τὸ χρονικὸν διάστημα. Ἐνιαύσιος εἶναι ἡ περίοδος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ ἐσκέφθη: Μοῦ χρειάζονται, πρῶτον, πόροι ἀμέσου ἀποδόσεως. Μοῦ χρειάζονται, δεύτερον, οἱ πόροι αὐτοὶ νὰ ἐξευρεθοῦν κατὰ τρόπον αὐτόματον. Διότι ἔχει πικρὰν πεῖραν ὁ τόπος, καὶ οἱ φορολογούμενοι ἀπὸ τὴν ἀνάθεσιν τῶν θεμάτων αὐτῶν εἰς Ἐπιτροπὰς καὶ γνωρίζομεν, ὅτι συνήθως οἱ μεγάλοι ἀνεύθυνοι εὑρίσκουν τὸν τρόπον νὰ ἐκφεύγουν ὅταν τὰ θέματα αὐτὰ τίθενται εἰς τὴν αὐθαίρετον κρίσιν τῶν Ἐπιτροπῶν ἢ τῶν φορολογικῶν ὀργάνων. Καὶ δικαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἠθέλησε νὰ εὕρῃ τρόπον αὐτοματικόν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὁ τρόπος τῆς αὐθαιρεσίας τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἠθέλησεν, ἐπίσης, αὐτὰ τὰ μέσα νὰ τὰ ἐξεύρῃ ἔξω ἀπὸ τὸν φορολογικὸν μηχανισμὸν τῆς χώρας καὶ δὲν ἠθέλησε νὰ διαταράξῃ τὴν λειτουργίαν τοῦ φοροτεχνικοῦ μας ὀργανισμοῦ, τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐργάζονται αἱ φοροτεχνικαὶ ὑπηρεσίαι. Ἐστράφη οὕτω πρὸς τὰς ἐκτάκτους εἰσφοράς. Ἄς ἴδωμεν, εἰς γενικὰς γραμμάς, τὰς ἐκτάκτους εἰσφοράς. Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου προνοεῖ κατ’ ἀρχὴν ἐξοικονόμησιν 144 δισεκατομμυρίων ἐξ αὐξήσεως ἐσόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Τὸ κονδύλιον τοῦτο κατανέμεται εἰδικώτερον εἰς 30 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα προβλέπεται νὰ εἰσπραχθοῦν διὰ τοῦ ἄρθρου 2 δι’ εἰσφορᾶς τῶν λαβόντων δάνεια ἢ πιστώσεις ἐκ τοῦ εἰς δολλάρια κεφαλαίου τῆς βοηθείας, κλπ. (ἀναγινώσκει). Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἡ ἀπόδοσις τοῦ ἄρθρου τούτου θὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα καὶ ἐκτάκτως συντηρητικὸς ἦτο ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἶναι πιθανόν, ὡς εἶναι διατυπωμένον τὸ ἄρθρον αὐτό, νὰ δημιουργῇ ὡρισμένας αἰχμὰς καὶ ὡρισμένας ἀνησυχίας καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ συζητήσωμεν κατὰ τρόπον προσεκτικὸν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Διὰ τῶν ἄρθρων 3–6, προνοεῖ τὴν εἴσπραξιν κονδυλίου 90 δισεκατομμυρίων. Εἶναι μία εἰσφορὰ τὴν ὁποίαν θέτει ἐπὶ τῶν ἰδιοκτητῶν ἀστικῶν ἀκινήτων Εἰσφέρεται τὸ 60% τῆς τελευταίως γενομένης αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων «... (ἀναγινώσκει)...» Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι κατὰ τὴν νομοθέτησιν τῶν αὐξήσεων αὐτῶν, κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν αὐξήσεων αὐτῶν, ὑπέστημεν δριμεῖαν ἐπίθεσιν ὑπὸ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἠκούσαμεν διαμαρτυρίας ἀπὸ τοὺς ἐνοικιαστάς. Εἶπεν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι ἀκαίρως ἐγένοντο αἱ αὐξήσεις καὶ εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ οἰκονομία εὑρίσκετο ἐν ὑφέσει. Εἶπον οἱ ἐνοικιασταί, ὅτι δὲν παρῆλθε πολὺς χρόνος ἀπὸ τῆς τελευταίας αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων. Ἐχαρακτήρισαν τὴν αὔξησιν τῶν ἐνοικίων ὡς ἄκαιρον καὶ ἄδικον. Καὶ ἀπήντησεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Ἠθέλησα νὰ ἀμβλύνω τὴν ὑφισταμένην ἀδικίαν. Σκοπός μου εἶναι νὰ ἐπιφέρω σχετικὴν ἰσορρόπησιν τῶν ὑφισταμένων σχέσεων μεταξὺ ἐνοικιαστῶν καὶ ἰδιοκτητῶν. Ἐλπίζω διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου νὰ ἀμβλύνωνται αἱ ἀντιθέσεις μας μὲ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Διότι ἐὰν πράγματι αἱ αὐξήσεις ἔγιναν ἀκαίρως, καὶ ἦσαν ἄδικοι—ὡς ὑπεστήριξεν ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ—ἰδοὺ διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου, προνοεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὥστε τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως νὰ κατευθύνῃ πρὸς θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ κατὰ συνέπειαν ἐκμισθωτῶν καὶ μισθωτῶν. Ἐλπίζομεν νὰ εὕρωμεν σύμφωνον τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὥστε νὰ τύχῃ γενικῆς ἐπιδοκιμασίας τὸ ἄρθρον τοῦτο. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἕτερον ἔσοδον, ἐξ 20.000.000 δραχ. τὸ ὁποῖον προβλέπουν τὰ ἄρθρα 7 καὶ 8. Ὀφείλω, κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ σύνολον τῶν Ἐπαγγελματιῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπόκεινται εἰς τὸν φόρον αὐτὸν εἶναι 280.000 καὶ ἐξ αὐτῶν ἀπαλλάσσονται πάσης εἰσφορᾶς 260.000. Ἀπομένουν μόνον 19.500 περίπου ἐπαγγελματίαι καὶ βιοτέχναι, οἱ ὑπαγόμενοι εἰς τὰς ἀνωτέρας φορολογικὰς κλίμακας, ἀπὸ τῆς 11ης μέχρι τῆς 20ης φορολογικῆς κλίμακος, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ δώσουν τὴν εἰσφορὰν αὐτήν. Ὀρθὴ ἦτο ἡ τοποθέτησις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι πράγματι μαστίζονται ἀπὸ κρίσιν οἱ μικροεπαγγελματίαι καὶ μικροβιοτέχναι καὶ ὤφειλε καὶ ἔπρεπε νὰ προνοήσῃ διὰ τὴν τελείαν ἀπαλλαγήν των. Καὶ ὑπάρχουν ἀκόμη, διὰ νὰ συγκεντρωθῇ τὸ σύνολον τῶν κονδυλίων τῶν 144.000.000.000 δραχ. καὶ ἕτερον κονδύλιον ἐκ 4.000.000.000, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ ἀναστολὴν ἐπὶ 2ετίαν τῆς διαθέσεως, τῶν παρὰ τῇ Τραπέζῃ Ἑλλάδος εὑρισκομένων κονδυλίων πρὸς ἀνέγερσιν δημοσίων κτιρίων. Τὰ κονδύλια ταῦτα ἀπαρτίζουν ἓν σύνολον 144.000.000 δραχ., καὶ προέρχονται ἀπὸ αὔξησιν τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἔχομεν καὶ μίαν ἄλλην κατηγορίαν προερχομένην ἐκ περιστολῆς τῶν δαπανῶν τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ ἀποτελουμένην ἐξ 78.700.000.000 δραχμῶν. Τὰ ἄρθρα 9, 10, 11, 13 καὶ 18 εἰσφέρουν 13.100.000.000 δραχ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφέρω νομίζω τὰ ἐπὶ μέρους κονδύλια. Εἶναι μικρὰ κονδύλια καὶ θὰ σᾶς ἐταλαιπώρουν ἀδικαιολογήτως. Ἔρχομαι ἐν συνεχείᾳ εἰς τὸ κρίσιμον κονδύλιον τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 14 καὶ ἀφορῶν τὴν εἰσφορὰν τοῦ ½ ἐκ τοῦ δώρου τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Πάσχα καὶ τὴν εἰσφορὰν τῶν βουλευτῶν. Τὸ κονδύλιον τοῦτο ἀνέρχεται εἰς 65.600.000.000 δραχμάς. Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ἐδοκιμάσθησαν σκληρῶς κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ δοκιμάζονται καὶ σήμερον. Ἀλλὰ εἶναι φυσικὸν νὰ θεωροῦνται οἱ ὑπάλληλοι ὀργανικῶς συνδεδεμένοι μὲ τὸ Κράτος, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ δοκιμάζουν τὸν ἀντίκτυπον τῶν ἑκάστοτε διακυμάνσεων τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἶναι φυσικόν. Ὑπάρχει, ἕνας ὀργανικὸς σύνδεσμος, μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων καὶ τοῦ Κράτους. Καὶ ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἡ εἰσφορὰ τῶν βουλευτῶν. Ἐλησμόνησεν ἴσως ἐκ παραδρομῆς νὰ ἀναφέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἑτέραν εἰσφοράν, ὁλοκλήρου τοῦ δώρου τοῦ Πάσχα καὶ τοῦ νέου Ἔτους, διότι εἶναι νομοθετημένον καὶ αὐτό. Γνωρίζω κύριοι, ὅτι ὑπάρχουν ἀνάγκαι καὶ πλεῖστοι βουλευταί, ἰδίως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν οἰκογενειακὴν στέγην καὶ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, οἱ ὁποῖοι πράγματι δοκιμάζονται σκληρῶς. Ἀλλὰ καὶ οἱ βουλευταὶ εἶναι συνυφασμένοι καὶ συνδεδεμένοι μὲ τὸ Κράτος καὶ κατὰ συνέπειαν ὀφείλουν καὶ πρέπει νὰ ὑποστοῦν καὶ αὐτοὶ τὰς διακυμάνσεις τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ συνεισφέρουν ἐκ τοῦ εἰσοδήματός των. Ἔχομεν λοιπὸν ἐκ τῶν δύο αὐτῶν κονδυλίων 222.700.000.000 δραχμάς. Τὸ ὑπόλοιπον μέχρι τῶν 329.000.000.000 δραχμῶν καλύπτεται δι’ ἐντάσεως τῶν εἰσπράξεων, ἀνακατανομῆς τῶν ἐσόδων τοῦ Κρατικοῦ λαχείου καὶ ἐξ ἄλλων κονδυλίων. Κύριοι βουλευταί, μία καλόπιστος διάθεσις—καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι αὕτη ὑπάρχει εἰς ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς — θὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι καὶ ὁ προβαλλόμενος σκοπὸς καὶ ἡ ὑφισταμένη ἀνάγκη καὶ τὰ χρησιμοποιηθέντα μέσα ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς ἐκ τῶν πραγμάτων δημιουργηθείσας περιστάσεις. Θὰ συμφωνήσωμεν ἐπίσης εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ὁ ὑπὸ κρίσιν προϋπολογισμός, τοῦ 1952–1953, δὲν εἶναι προϋπολογισμὸς ὁ ὁποῖος συνετάχθη ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς μιᾶς χώρας ἔχει πάντοτε τὴν φυσιογνωμίαν τοῦ συντάκτου του. Εἶναι βέβαια πιθανὸν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν ἀναπροσαρμογαὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ πάντοτε ἡ φυσιογνωμία τοῦ συντάκτου ὑπάρχει εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἀνήκει ἡ ἐκτέλεσις. Κατὰ συνέπειαν ἡ φυσιογνωμία τοῦ ὑπὸ κρίσιν προϋπολογισμοῦ ἀνήκει εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, ἡ σφραγὶς δὲ τῆς ἐκτελέσεως ἀνήκει εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι εὐθύνεται διὰ τὸ ἔλλειμμα καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ τοῦτο, διότι διὰ τῆς πολιτικῆς της ἐπέφερε τὴν ὕφεσιν εἰς τὴν οἰκονομίαν. Δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχῃ ὑπεύθυνος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐπέφερε τὴν ὕφεσιν εἰς τὴν οἰκονομίαν. Ἡ ὕφεσις εἰς τὴν οἰκονομίαν εἶχεν ἀρχίσει πολὺ πρὶν ἢ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀναλάβῃ τὴν ἀρχήν. Καὶ δὲν εἶναι σοβαρὸν τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιστρέψῃ τὸν ροῦν τῆς οἰκονομίας, διὰ μιᾶς μαγικῆς ράβδου, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ.

§22Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. ..... Ὁ κ. Μαρκεζίνης.

§23Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Εἴπομεν, ὅτι θὰ ἐλαμβάνομεν καὶ ἐλάβομεν μέτρα. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως ἡ πορεία μιᾶς οἰκονομίας νὰ ἀλλάξῃ τὸν ροῦν της ἀποτόμως. Ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως σταθμίζεται, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ ἐὰν λαμβάνῃ τὰ ἀπαραίτητα μέτρα, διὰ νὰ ἀντιστρέψῃ τὸν ροῦν. Καὶ ὑποστηρίζομεν, ὅτι λαμβάνονται τὰ μέτρα. Τὸ σημερινὸν νομοθέτημα τὸ ἀποδεικνύει. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπω καὶ ἓν ἄλλο γεγονὸς τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζει τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ πλῆθος ἄλλων πράξεων, ἐμφανίζει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἔχει τὸ θάρρος τῆς ἀντιδημοτικότητος. Πράγματι εἴπομεν καὶ εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ φαινομενικῶς ἀνωδύνων μέσων, ἀλλὰ πραγματικῶς ἐγκληματικῶν μέτρων κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς χώρας καὶ κατὰ τοῦ συμφέροντος τοῦ λαοῦ. Παρὰ ταῦτα ὅμως μὲ τὸ θάρρος τῆς ἀντιδημοτικότητος ποὺ τὴν χαρακτηρίζουν, ἔλαβε μέτρα ριζικά, διὰ νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἐξύψωσιν καὶ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομίας. Καὶ τὸ θάρρος αὐτὸ τῆς ἀντιδημοτικότητος, δὲν ἐμφανίζεται εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον, μόνον εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς εἰσφορᾶς. Εὑρίσκεται καὶ εἰς ἕνα ἄλλο ἄρθρον τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν κατ’ ἀξίαν νὰ ἐκτιμήσωμεν. Εἶναι τὸ ἄρθρον 9 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου Προβλέπει τὴν παῦσιν τῶν διορισμῶν. Στερεῖ τὸν ἑαυτόν της τοῦ δικαιώματος νόμου ἡ παροῦσα Κυβέρνησις νὰ διορίζῃ ὑπαλλήλους. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ προσέξουν ἰδιαιτέρως τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὄχι μόνον ἡ Βουλή, ἀλλὰ καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Διότι πράγματι ἐὰν καὶ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις εἶχον τὸ θάρρος καὶ τὴν ἔμπνευσιν νὰ νομοθετήσουν ἀπαγόρευσιν τῶν διορισμῶν δὲν θὰ ὑφίστατο θέμα περικοπῆς τοῦ δώρου τοῦ Πάσχα. (Χειροκροτήματα).

§24Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις τὸ ἐφήρμοσεν ἀπαρεγκλίτως αὐτὸ τὸ ἀξίωμα ἄνευ νόμου ἐπὶ 6 μῆνας καί οὐδεὶς ὑπάλληλος διωρίσθη κατὰ τὸ διάστημα αὐτό. Μόνον ἐξαίρεσις ἔγινε διὰ τοὺς δημοδιδασκάλους καὶ τοῦ νόμου 751. Οὐδεὶς ἄλλος διορισμὸς ἐγένετο ἀπολύτως ἄνευ νόμου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§25Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ἐκτιμῶ ἰδιαιτέρως ὑμᾶς ὡς ἄτομον καὶ τὰ λεγόμενα ὑφ’ ὑμῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι στασιάζεται τὸ θέμα. Πάντοτε οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἠρνοῦντο τὸν ὑπ’ αὐτῶν διορισμὸν ὑπαλλήλων καὶ πάντοτε οἱ προϋπολογισμοὶ ἐνεφανίζοντο διωγκωμένοι. Θὰ ἐνθυμηθῆτε ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὑπῆρχε διαφωνία τοῦ προηγουμένου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μὲ τὴν ΑΔΕΔΥ, μὲ τὴν διοίκησιν τῆς ΑΔΕΔΥ. Ὑπεστήριζον οἱ ὑπάλληλοι αὐξανόμεθα διότι διορίζονται καθημερινῶς ὑπάλληλοι. Ὑπεστήριξεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν ἐγένοντο διορισμοί. Δὲν γνωρίζω ποῦ εὑρίσκετο τὸ δίκαιον. Πάντως δὲν ὑπάρχει ἀδιάψευστος διάταξις ἡ ὁποία νὰ λέγῃ ἀπαγορεύονται οἱ διορισμοί. Ἐὰν ὑπῆρχε τοιαύτη διάταξις τότε ἀναμφισβητήτως θὰ ἐλέγαμεν καὶ ἡμεῖς ὅτι ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις εἶχε καὶ αὐτὴ τὸ θάρρος τῆς ἀντιδημοτικότητος καὶ τότε θὰ ἠδύνατο καὶ αὐτὴ νὰ εἴπῃ αὐτὸ ποὺ λέγομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Κύριοι, περιωρίσαμεν τὸν ἑαυτόν μας. Κύριοι, περιωρίσαμεν τὴν δύναμίν μας, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ διογκώσωμεν τὸ κονδύλιον τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ ὁποῖον διαφυλάσσεται διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων. Ἐὰν τὸν ἴδιον τρόπον ἠκολούθει ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις καὶ ἀνώτεροι θὰ ἦσαν οἱ μισθοί σας καὶ τὰ δῶρα σας ἄθικτα. Κατὰ συνέπειαν δυνάμεθα νὰ ἰσχυρισθῶμεν ὅτι πράγματι οἰκοδομοῦμεν ἕνα καλλίτερον μέλλον διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. (Χειροκροτήματα).

§26Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δύο μῆνας πρὸ τῶν ἐκλογῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διώρισε 250 ὑπαλλήλους.

§27Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα μέχρι τέλους Ἰουνίου ἀπηγόρευσε τοὺς διορισμούς. Καὶ ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἐπὶ 6 μῆνας εἶχεν ἀπαγορεύσει τοὺς διορισμούς.

§28Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ὀφείλομεν νὰ ἐξάρωμεν καὶ τὴν εἰλικρίνειαν τῶν προθέσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διότι αὐτὰ τὰ μέτρα τὰ ἀντιδημοτικὰ λαμβάνονται,—ἂς μὴ τὸ λησμονῶμεν—εἰς τὰς παραμονὰς ἐπαναληπτικῶν ἐκλογῶν γενομένων εἰς εὐρεῖαν κλίμακα. Θὰ ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἀναβάλῃ τὰ μέτρα ἐπὶ 15 ἡμέρας καὶ νὰ τὰ λάβῃ τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν. Τὸ ὅτι τὰ λαμβάνει τὴν προηγουμένην τῶν ἐκλογῶν, ἀποτελεῖ μίαν ἀπόδειξιν τῆς εἰλικρινείας τῶν προθέσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τῆς εἰλικρινείας μὲ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζει τὰ θέματα καὶ τὸ θάρρος μὲ τὸ ὁποῖον ἀντιμετωπίζει τὰ θέματα ἔναντι τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κάμω προσωπικὴν αἰχμὴν κατ’ οὐδενὸς κόμματος καὶ ἀπευθύνομαι ἰδιαιτέρως πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἐλπίζω ἡ μέχρι τοῦδε θητεία μου εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴ μὲ ἔχῃ ἐμφανίσει ὡς προκαλοῦντα τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιθυμῶ νὰ μὲ πιστεύσῃ, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ εἴπω δὲν θὰ ἀπευθύνεται πρὸς οὐδεμίαν συγκεκριμένην Ἀντιπολίτευσιν. Κατευθύνεται πρὸς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος. Καὶ λέγω, ἂς ἐνθυμηθῇ ὁ λαός, ἂς ἐνθυμηθῶμεν ἡμεῖς ὅλας τὰς κομματικὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἐξουσίαν κατὰ τὰς παραμονὰς ἐκλογῶν καὶ νὰ ἐνθυμηθῶμεν κατὰ ποῖον τρόπον μετεχειρίσθησαν τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις. Μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ἐὰν πράγματι εἶχε φωνὴν ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς θὰ ἠκούαμεν τὸν ψαλμὸν «διεμερίσαντο τὰ ἱμάτιά μου καὶ ἐπὶ τὸν ἱματισμόν μου ἔβαλον κλῆρον». (Χειροκροτήματα).

§29Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτὰ ποὺ λέγετε δὲν εἶναι ἀκριβῆ.

§30Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Εἶπον δὲν ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§31Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νὰ ἀπευθύνεσθε πρὸς τὴν πτέρυγα ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀπετέλει τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἡ ὁποία διώκησεν ἐπὶ μίαν 5ετίαν. Καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον.

§32Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν γνωρίζω Κυβέρνησιν τοῦ κ. Στεφανοπούλου. Γνωρίζω μόνον, ὅτι ἡ σημερινὴ Ἀντιπολίτευσις κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογὰς μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Αὐτὸ γνωρίζω. Κατὰ συνέπειαν δὲν δύνασθε νὰ μᾶς κατηγορήσητε διὰ τὴν πολιτικὴν τῶν συμμάχων σας.

§33Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡμεῖς κατήλθομεν εἰς 3–4 περιφερείας μαζί, ἀλλὰ ὅλα τὰ στελέχη τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εὑρίσκονται εἰς τὴν παράταξίν σας.

§34Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ἐξάρω καὶ μίαν χειρονομίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσα σήμερον εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἀνέγνωσα τὴν προσφορὰν τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. (Χειροκροτήματα). Καὶ εἶναι χρέος μου νὰ ἐξάρω τὴν προσφοράν. Ὑπῆρξαν πάντοτε οἱ ἀνάπηροι πρῶτοι εἰς τὰς θυσίας καὶ δικαίως ἐζήτησαν τὸ προβάδισμα τῆς εἰσφορᾶς διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὀφείλομεν νὰ ἐξάρωμεν τὴν χειρονομίαν αὐτὴν τῶν ἀναπήρων. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἴπω ἀκόμη δύο λέξεις. Ἐπιθυμῶ νὰ μὲ πιστεύσητε, ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὰ συναισθήματα, τὰ ὁποῖα μὲ κατέχουν ὡς ἄτομον καὶ περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσηγήσεώς μου, κατέχομαι καὶ ἀπὸ μίαν φιλοδοξίαν, ἡ ὁποία μοῦ γεννᾶται ἐξ ἀφορμῆς τῆς καταθέσεως τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Καὶ ἡ αἰσιοδοξία αὐτή, ἡ ὁποία πρέπει νὰ μεταδοθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς ὅλα τὰ στρώματα τοῦ λαοῦ προέρχεται ἀπὸ τὴν πίστιν μου, πίστιν ἡ ὁποία μοῦ γενιᾶται καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, ὅτι σήμερον τὸ πηδάλιον τῆς χώρας τὸ κρατεῖ Κυβερνήτης ἀποφασισμένος νὰ νικήσῃ. (Χειροκροτήματα) Ἀποφασισμένος νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα—τὰ ἔστω καὶ προσωρινῶς ἐπώδυνα—διὰ νὰ οἰκοδομήσῃ τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας. Θυσίας ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν λαὸν ἡ γνώριμος φωνὴ τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ἂς ἐνθυμηθῇ ὁ λαός, ὅτι ὁποτεδήποτε ἐζήτησεν ἀπὸ αὐτὸν θυσίας ὁ Στρατάρχης, αὗται δὲν ἀπέβησαν ἐπὶ ματαίῳ. Διότι γνωρίζει νὰ ἀξιοποιῇ τὸν μόχθον καὶ τὰς θυσίας τοῦ λαοῦ ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Δικαιούμεθα, κατὰ συνέπειαν, νὰ αἰσιοδοξήσωμεν. Διότι μόνον ἐὰν πιστεύσωμεν εἰς τὸν ἑαυτόν μας. Μόνον ἐὰν θυσιάσωμεν τὸ παρὸν διὰ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς καλυτέρου μέλλοντος. Τότε μόνον θὰ δυνηθῶμεν νὰ καταστῶμεν καὶ ὡς Ἔθνος καὶ ὡς λαός, αὐτοδύναμος οἰκονομικὴ μονάς, μέσα εἰς τὸν εὐρωπαϊκὸν χῶρον. Τότε καὶ μόνον, τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀπαντήσωμεν ἱκανοποιητικῶς εἰς τὸ ἱερὸν καὶ ἀγωνιῶδες αἴτημα τοῦ νέου, νὰ εὕρῃ ἐργασίαν καὶ νὰ ἀποζήσῃ ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας του. (Χειροκροτήματα).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης, εἰσηγητὴς ἐκ μέρους τῆς μειοψηφίας, ἔχει τὸν λόγον.

§36Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν σχέδιον νόμου, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ δεύτερον κατὰ σειρὰν σοβαρὸν οἰκονομικὸν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ὑποβάλει ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ προσπαθείᾳ ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς της. Μετὰ τὴν περίφημον πλέον συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν, εἶναι τὸ δεύτερον νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον κατατίθεται εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ὁ ἁρμόδιος ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ τομέως κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐξήγγειλεν εἰς τὴν ραδιοφωνικήν του ὁμιλίαν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Τὸ νομοθέτημα τοῦτο, ἔχει αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ γενικωτέραν σημασίαν, ἀλλὰ προσλαμβάνει ἀκόμη μεγαλυτέραν καὶ πρέπει μετὰ πάσης προσοχῆς νὰ συζητηθῇ, διότι ἡ συζήτησις, κατ’ ἀνάγκην, θὰ ἐπεκταθῇ εἰς τὸ ὅλον θέμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τοῦτο τὸ ἠθέλησε πρώτη ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία συνέδεσε τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ μὲ κριτικὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως τὸν κατέθεσεν ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πρωτοφανὲς αὐτὸ τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον ἀντικρύζομεν τὸν τελευταῖον καιρόν. Ἡ Κυβέρνησις, εἰς πλείστας περιπτώσεις, προσπαθοῦσα νὰ ἐπιβάλῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα αὐτὴ κρίνει σκόπιμα, διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς πολιτικῆς της, κάμνει συνεχῶς ἀντιπολίτευσιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Προσπαθεῖ νὰ κατηγορήσῃ τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις καὶ εἰδικώτερον τὰς δύο Κυβερνήσεις τοῦ Κέντρου καὶ ἐπικαλεῖται, δῆθεν, ἰδικά των σφάλματα, διὰ νὰ δικαιολογήσῃ ἢ διὰ νὰ ἀποπειραθῇ νὰ δικαιολογήσῃ τὰ ἰδικά της μέτρα. Εἶναι, κατ’ ἐξοχήν, ἀντικοινοβουλευτικὸν τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑπ’ ὄψει της, ἔχει ἐνώπιον της, δεδομένα τὰ προβλήματα καὶ ὀφείλει, εἰς τὴν ἀντιμετώπισίν των καὶ εἰς τὴν ἐξαγγελίαν τῶν μέτρων της νὰ προσπαθῇ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ τὰ δικαιολογῇ, διὰ νὰ πείθῃ περὶ τῆς ὀρθότητος καὶ τῆς ἀναγκαιότητός των. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις πρώτη ἤρξατο τὴν συζήτησιν καὶ χρέος ἰδικόν μας, χρέος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι δι’ ὀλίγων νὰ ἀπαντήσωμεν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι ὁ προϋπολογισμός, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου κατέθεσεν, ἦτο εἰκονικὸς καὶ τὸ ἔλλειμμα ἀνέρχεται σήμερον εἰς 920.000.000.000 δραχμῶν. Ὀφείλω, νὰ εἴπω, ὅτι ἐμέ, τοὐλάχιστον, προσωπικῶς μὲ κατέπληξεν ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ χειριστὴς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὁ ὑπευθυνότερος ἐξ ὅλων τῶν Ὑπουργῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν οἰκονομικὸν τομέα, μετὰ τὸν κύριον ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ συνάδελφόν του καὶ ἀνέμενον ἀπὸ αὐτὸν μετὰ μεγαλυτέρας προσοχῆς καὶ μετὰ μεγαλυτέρας ἀκριβείας νὰ χειρισθῇ τὸ θέμα τοῦτο. Εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν—δὲν θὰ προχωρήσω εἰς πολὺ εἰδικοὺς ἀριθμούς, ἀλλὰ θὰ περιορισθῶ εἰς ὡρισμένα γενικὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι ἀποδεικνύουν πλήρως ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προτίθεμαι νὰ εἴπω—ὅπως κατετέθη, προεβλέπετο ἓν κονδύλιον ἐκ 400 δισεκατομμυρίων, ἐκ τῶν ὁποίων 300 δισεκατομμύρια θὰ ἦσαν ἀνεκτέλεστοι δαπάναι καὶ 100.000.000.000 θὰ ἦσαν ἐπιστροφαὶ χρημάτων. Κατὰ συνέπειαν ἤδη, ἐξ ἀρχῆς, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἤλπιζεν, ἀνέμενε, καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἐπετύγχανε, τὴν οἰκονομίαν τῶν 400.000.000.000, τὴν ὁποίαν εἶχε προβλέψει εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους. Εἶναι κατὰ συνέπειαν, βέβαιον ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 920.000.000.000, τὸν ὁποῖον ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέφερεν, εἶναι κατὰ πρῶτον λόγον ἐκ τούτου ἐσφαλμένος καὶ ἀνακριβής. Διότι, πάντως, τὰ 400,000.000.000 πρέπει νὰ ἀφαιρεθοῦν. Πέραν τούτου κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁμολογεῖ εἰς τὴν δήλωσίν του καὶ ἐμνημόνευσε ἕτερον κονδύλιον 190 δισεκατομμυρίων ἀδιαθέτων δαπανῶν. Εἶναι οἰκονομίαι, τὰς ὁποίας ἐπέτυχε, τὰς ὁποίας κατορθώνει νὰ πραγματοποιήσῃ πέραν τῶν 300.000.000.000, αἱ ὁποῖαι ἀρχικῶς προεβλέποντο. Καὶ αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἔλλειμμα, κύριοι συνάδελφοι, ἀφοῦ ἤδη ἀποτελεῖ πραγματοποιηθεῖσαν οἰκονομίαν, κατὰ τὸ κύριον ἴσως μέρος ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, κατὰ κάποιον μέτρον καὶ ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ πραγματοποιηθῇ καὶ δὲν δύναται σοβαρῶς νὰ ὁμιλήσῃ τις περὶ ἐλλείμματος, καὶ ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τοῦτο Ἐπίσης ἔχει ἓν κονδύλιον 62.000.000.000, ἀπαίτησιν κατὰ τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως ἐκ φορτίων. Τὸ κονδύλιον τοῦτο εἶναι βέβαιον, ἡ ἀπαίτησις εἶναι καὶ ἐκκαθαρισμένη καὶ τὰ χρήματα εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ ὑπάρξουν. Τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ 62.000.000.000, πρόκειται πιθανῶς νὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῆς Κωπαΐδος, δὲν παύει ἀπὸ τοῦ νὰ δημιουργῇ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀφαιρέσεως αὐτοῦ ἐκ τοῦ ποσοῦ τοῦ ὑπολογιζομένου ἐλλείμματος. Ἡ ἀποζημίωσις τῆς Κωπαΐδος εἶναι εἰδικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον, ὅταν ἀποφασισθῇ ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἰδιοκτητῶν καὶ ὅταν ἐπέλθῃ εἰδικὴ συμφωνία μὲ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν, θὰ τεθῇ καὶ θὰ λυθῇ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὑπάρχει δυνατότης δανεισμοῦ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, μὲ τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιβαρυνθοῦν τελικῶς οἱ ἀγρόται, πρὸς τοὺς ὁποίους θὰ δοθοῦν τὰ ἀπαλλοτριούμενα κτήματα τῆς Κωπαΐδος. Τελικῶς κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει ἀκόμη καὶ κάτι ἄλλο, 65 δισεκατομμύρια ὁμολογεῖ ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι θὰ προέλθουν ἐξ ἐντάσεως εἰσπράξεως τῶν φόρων καὶ τὰ 65.000.000.000 τὰ προσθέτει εἰς τὸ ἔλλειμμα. Ἐὰν αὐτὰ τὰ τέσσαρα χονδρὰ κονδύλια, ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὰ 920 δισεκατομμύρια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, βλέπετε ἀμέσως, ὅτι τὸ λογιστικὸν ἔλλειμμα ἀνέρχεται εἰς 203 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Θὰ ἦτο ἄλλωστε, ὄντως καταπληκτικόν, ἐὰν σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἐνεφανίζετο, διὰ πρώτην φοράν, νὰ ἐξαγγείλῃ αὐτὸ τὸ τεράστιον ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἦτο εἰκονικός. Ὁ προϋπολογισμὸς ὡς γνωρίζετε, κατετέθη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος θέρους εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. Ὁ ἴδιος ὁ Συναγερμὸς, κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τοῦ βίου τῆς προκατόχου Βουλῆς, προεκάλεσε εὐρεῖαν γενικὴν οἰκονομικὴν συζήτησιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐθίγησαν τὰ θέματα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐν συνεχείᾳ, μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς Ἐξουσίας, ὁ Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνης ἀπηύθυνε ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν, πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἔχομεν, δέ, ἐπανειλημμένας Κυβερνητικὰς δηλώσεις ἐπισήμους καὶ μὴ ἐπισήμους, εἰς τὰς ὁποίας οὐδὲν ἀνεφέρετο περὶ ἐλλείμματος. Ἀντιθέτως πάντοτε, μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν κατετέθη ὁ νόμος, οὗτος, ἡ Κυβέρνησις διεκήρυσσεν, ὅτι τὰ πράγματα βαίνουσι καλῶς, ὅτι οἱ φόροι ἀποδίδουν καὶ κατὰ συνέπειαν, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν πρέπει νὰ ἀνησυχῇ, ἐκ πιθανοῦ ἐλλείμματος. Καὶ ἐμφανιζόμεθα τὴν τελευταίαν στιγμήν, ὅταν κατατεθῇ αὐτὸ τὸ νομοθέτημα ἐπιβολῆς νέων φορολογιῶν διὰ νὰ διακηρύξωμεν ὅτι τὸ ἔλλειμμα εἶναι πολὺ μεγαλείτερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς εἶναι. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν ἰδικήν μου, τοὐλάχιστον ἀντίληψιν, ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνεκαινίασε, δὲν εἶναι μόνον πρωτάκουστος. Ἐγὼ προσωπικῶς πιστεύω, ὅτι δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὰς εὐθύνας τοῦ λειτουργήματος, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὀφείλει πάντοτε νὰ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν προσεκτικὸς εἰς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους δίδει. Ὀφείλει νὰ σταθμίζῃ μὲ ἐξαιρετικὴν σοβαρότητα τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους δίδει, διότι ὀφείλει νὰ ἀναμετρᾷ τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας οἱ λόγοι του θὰ ἔχουν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου μας. Εἶναι πρωτάκουστον ἐπαναλαμβάνω τὸ φαινόμενον, εἷς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διακηρύσσῃ, ὅτι τὸ ἔλλειμμα εἶναι πολὺ μεγαλείτερον ἀπὸ ἐκεῖνον, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς τὴν πραγματικότητα.

§37Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§38Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, μὴ μὲ διακόπτετε τώρα ποὺ ἀναφέρω ἀριθμούς. Ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχετε ἀνάγκην ἀπὸ πολλοὺς ἀριθμούς. Ἡ ἀλχημεία τῶν ἀριθμῶν, ὁπωσδήποτε δημιουργεῖ σύγχυσιν, ἀκόμη καὶ εἰς τοὺς πλέον εἰδικούς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ προσέξετε, εἶναι τοῦτο καὶ μόνον: ἔχετε ἕνα νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἰσοσκελίζει τὸν προϋπολογισμόν. Ἄς ἴδωμεν λοιπόν, τί οἰκονομίας προκαλεῖ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ καὶ τί νέους πόρους δημιουργεῖ. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, εἶναι σαφεστάτη. Προβλέπει 144 δισεκατομ. νέους πόρους 74,70 δισεκατομ. οἰκονομίας. Ἄθροισμα 218,7 δισεκατομ. Κατὰ συνέπειαν, ὅταν ἔρχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ μᾶς λέγει, ὅτι μὲ 218,5 δισεκατομ. ἐπιτυγχάνει ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῇ περὶ ἐλλείμματος 920 δισεκατομμυρίων; Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἶναι εἰς ὅλους μας σαφές, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι κάτι τὸ στατικόν, κάτι τὸ ἀμετάβλητον εἰς τὴν βάσιν του. Ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι πρόβλεψις, περὶ τῆς πιθανῆς, τῆς ἀναμενομένης κινήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους. Οὐδεὶς προϋπολογισμὸς κλείνει, ὡς ἀρχικῶς κατετέθη, ἰδίως κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ὁπότε, ὁμολογουμένως, αἱ συνθῆκαι τῆς οἰκονομίας, εἶναι ἀνώμαλοι. Ὑπῆρξαν καὶ εἰς τὸ παρελθὸν προϋπολογισμοί, οἱ ὁποῖοι προέβλεπον μεγαλείτερον ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον χάρις εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν αἱ τότε Κυβερνήσεις ἐφήρμοσαν, ἐσμικρύνθη σημαντικώτατα καὶ πολὺ περισσότερον ἀπὸ ὅτι ἐσμίκρυνε τὸ ἔλλειμμα ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, δι’ οἰκονομιῶν, τὰς ὁποίας λέγει, ὅτι ἔκαμε. Παράδειγμα ὁ προηγούμενος προϋπολογισμός, ὁ ὁποῖος ἐξεκίνησε, μὲ ἕνα ἔλλειμμα 1500 δισεκατομ. καὶ ἔκλεισε μὲ ἔλλειμμα 440 δισεκατομ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ κάθε προϋπολογισμοῦ, ἔχει εὐρύτατον πεδίον, διὰ τὴν πραγματοποίησιν οἰκονομιῶν καὶ εἶναι πάντοτε ὑποχρεωμένος νὰ κάμῃ ἀναπροσαρμογὴν τῶν ἐσόδων, ἑκάστοτε, κατὰ τὰς ἀλλεπαλλήλους ἀναπροσαρμογὰς τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀναλόγως τῆς πορείας τῶν εἰσπράξεων τῶν φόρων. Τοῦτο, ἀναμφισβητήτως, ἔκαμε καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἔρχεται νὰ ἐμφανίσῃ, ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπέτυχε, εἴτε ἀπὸ οἰκονομίας, εἴτε ἀπὸ τὰς αὐξήσεις τῶν φόρων, αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους, ἀκόμη δὲ καὶ τὰς οἰκονομίας τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ὡς ἔλλειμμα, διὰ νὰ δυνηθῇ, ἐμφανίζουσα τὸ φάσμα ἑνὸς ἐλλείμματος 920 δισεκατομ., νὰ πείσῃ τὸν λαὸν νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰς βαρείας θυσίας, εἰς τὰς ὁποίας τὸν καλεῖ μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν φορολογικὸν νομοσχέδιον. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κατόπιν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀνέπτυξα, δὲν εἶναι πλέον δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν σοβαρῶς δι’ ἔλλειμμα 920 δισεκατομυρίων. Τὸ ἔλλειμμα, ἐὰν θέλετε, τῆς στιγμῆς αὐτῆς, διότι δὲν εἶναι, βεβαίως, δυνατὸν νὰ ὑπολογίσωμεν μὲ ἀπόλυτον ἀκρίβειαν τί θὰ γίνῃ μέχρι τῆς λήξεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προσπαθεῖ νὰ καλύψῃ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Μετὰ τὴν γενικὴν αὐτὴν ἀνάπτυξιν, ὡς πρὸς τὸ σημεῖον εἰς τὸν ὁποῖον εὑρίσκεται, σήμερον, ὁ ἑλληνικὸς προϋπολογισμός, πρέπει νὰ μελετήσωμεν τὸ θέμα αὐτὸ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν. Κεντρικὴ γραμμὴ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου εἶναι, ἀναμφισβητήτως, ἡ ἐπιδίωξις τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν προϋπολογισμόν. Ἀσχέτως, λοιπόν, τῆς συζητήσεως περὶ εὐθυνῶν τοῦ παρελθόντος, βέβαιον φαίνεται, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὰ ἀδιάσειστα στοιχεῖα τῶν ἀριθμῶν, ὅτι ὑπάρχει ἕνα ἔλλειμμα 219 δισεκατ. δρχ. τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις, ἀποπειρᾶται μὲ τὸ παρὸν νομοθέτημα νὰ καλύψῃ. Πρέπει ἐξ ἀρχῆς νὰ δηλωθῇ καὶ εἰς τοῦτο ἀποδίδω ἰδιαιτέραν σημασίαν, ὅτι, οὔτε ἡ ἰδική μας ἄποψις, οὔτε, οὐδενός, φαντάζομαι, ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου ἐκ τῶν ἁρμοδίων οἰκονομικῶν παραγόντων εἶναι, ὅτι ὁ προϋπολογισμός, πρέπει νὰ μείνῃ ἀνοικτός. Γενικὴ εἶναι, ἡ πεποίθησις, ὅτι ὁ προϋπολογισμός, πρέπει νὰ ἰσοσκελισθῇ πρὸς γενικώτερον ὄφελος τῆς οἰκονομίας μας, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ βασικὴν προϋπόθεσιν, διὰ νὰ ἔχωμεν οἰκονομικὴν σταθερότητα καί, διὰ νὰ προωθήσωμεν τὴν ἀνασυγκρότησιν, εἰς τὴν ὁποίαν τόσην σημασίαν ἀποδίδομεν.

§39Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ὑπάρχει καὶ ἀντίθετος ἄποψις, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω ἐγώ.

§40Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δὲν γνωρίζω τὴν ἄποψίν σας. Ἐγὼ ἔχω τὴν ἄποψιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ ἀναπτύξω. Κατὰ συνέπειαν, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ἑξῆς πρόβλημα: Ἡ Κυβέρνησις, ἐν ὄψει τῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν θέλει νὰ ἀντιμετωπίσῃ, τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ, διὰ νὰ καλύψῃ τὸ ἔλλειμμα τοῦ ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως ἐκφράζεται εἰς τὸν ἀριθμόν, τὸν ὁποῖον ἀνέφερα καί, ὄχι ὅπως ἐμφανίζεται μὲ τὸ ἀνακριβὲς καὶ εἰκονικὸν ἀριθμὸν τῶν 920 δισεκατομμυρίων; Ὑπάρχουν διάφοροι τρόποι, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ κανείς, ἕνα ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ὁ πρῶτος τρόπος, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι νὰ προσπαθήσῃ νὰ μειώσῃ τὰς δαπάνας, ὥστε νὰ ἰσοζυγισθοῦν τελικῶς μὲ τὰ ἔσοδα. Ἡ Κυβέρνησις, ἰσχυρίζεται, ὅτι ἐξήντλησε πᾶν περιθώριον οἰκονομιῶν. Δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ εἴπω, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτύχῃ ἀκόμη μεγαλειτέραν μείωσιν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἔχω χρέος νὰ τονίσω, εἶναι, ὅτι εἰς ὁλόκληρον αὐτὴν τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο καὶ γίνεται, οὐδὲν ἀνεφέρθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὡς πρὸς ἓν ἀπὸ τὰ κύρια κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἐπανεξετάσῃ. Ὁ ἑλληνικὸς προϋπολογισμός, λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀποτελεῖται κατὰ τὸ 70% ἀπὸ δαπάνας, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ μεταβληθοῦν, ἀπὸ κονδύλια, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ θιγοῦν. Ἀναμφισβητήτως, οἱ μισθοὶ καὶ αἱ συντάξεις, αἱ ὁποῖαι καλύπτουν μέγα μέρος τῶν συνολικῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους, εἶναι κονδύλια τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ θιγοῦν. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, τὸ μεγαλύτερον κονδύλιον, τοῦ ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπορροφᾷ τὰ τελευταῖα ἔτη, καὶ τὴν τελευταίαν ἰκμάδα τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομίας, εἶναι τὸ μέγα κονδύλιον τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἡ Κυβέρνησις, ὄχι μόνον, δὲν προσεπάθησε νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ὄχι μόνον δὲν ἀπεπειράθη νὰ θίξῃ τὸ κονδύλιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐν τούτοις ἔχει τόσην ἔκτασιν, ὥστε μέσα εἰς αὐτό, εὐχερῶς, θὰ ἠδύνατο, τοὐλάχιστον, μέγα τμῆμα τοῦ ἐλλείμματος νὰ καλυφθῇ ὄχι μόνον τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἔπραξεν, ἀλλ’ ηὔξησε καὶ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, κατὰ τὴν ὀλιγόμηνον διάρκειαν τοῦ βίου της.

§41Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Διὰ τὴν ἄμυναν τῆς χώρας.

§42Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ μὴ μὲ διακόπτετε. 34 δισεκατομμύρια ὁμολογοῦνται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, δι’ αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, κατὰ τὴν ἰδικήν μου δήλωσιν καὶ κατὰ τὰς ἰδικάς μας πληροφορίας, ὑπάρχουν καὶ ἄλλα 70 τοὐλάχιστον δισεκατομμύρια ἐκ τοῦ κονδυλίου τῶν λεγομένων κοινοχρήστων εἰδῶν, δηλαδή, συνολικῶς, ὑπὲρ τὰ 100 δισεκατομμύρια, ηὐξήθησαν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι τοὺς τελευταίους μῆνας. Ἑκατὸν δισεκατομμύρια, ὅταν τὸ ὅλον νομοθέτημα, ἀποβλέπῃ εἰς τὴν ἐξοικονόμησιν, περίπου, διακοσίων. Μὲ τὰ 100 δισεκατομμύρια καὶ ἂν ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις ἐπρόκειτο νὰ κρατήσῃ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, εἰς τὸ ἐπίπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον τὰς εὑρῆκε—μὲ τὰ 100 δισεκατομμύρια, τοὐλάχιστον, δὲν θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ περικόψῃ τὸ δῶρον τοῦ Πάσχα καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ περισώσῃ καὶ τὰ ἄλλα κονδύλια, τὰ ὁποῖα θίγει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν τῆς χώρας μας εἶναι μεγάλης ἐκτάσεως θέμα, ξεφεύγει ἀπὸ τὸ στενὸν οἰκονομικὸν τομέα καὶ συνδέεται μὲ τὸ μέγιστον ἐθνικὸν θέμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας. Δὲν προτίθεμαι, αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ τὸ ἀναπτύξω ἐν ἐκτάσει. Θέλω, ὅμως, νὰ τονίσω, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, αἱ ὁποῖαι προηγήθησαν, ἤνοιξαν τὸν δρόμον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ, ἐβάδισαν εὐθαρσῶς καὶ ἔλαβον καὶ ἐφήρμοσαν συγκεκριμένα μέτρα. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅταν ἡ στρατιωτικὴ θητεία ἐμειώθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου, ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἦτο ἀντίθετος, καθ’ ὅσον, τοὐλάχιστον, ἐγὼ γνωρίζω ἠκούσθησαν ἐπίσημοι καὶ ἡμιεπίσημοι δηλώσεις, ὅτι ἡ μείωσις τῆς στρατιωτικῆς θητείας, πιθανῶς νὰ μειώσῃ τὴν δυνατότητα ἀμύνης τῆς χώρας μας. Ἐν τούτοις, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν, δὲν ἐπανέφερε τὴν στρατιωτικὴν θητείαν εἰς τὸ ἐπίπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ προηγουμένως ἦτο. Τοῦτο ἀναφέρω, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι πάντοτε, ὑπάρχουν δυνατότητες μειώσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ ἐν πόσῃ περιπτώσει, ὑπάρχουν δυνατότητες συζητήσεως. Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ἀκραδάντως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο, ἐὰν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας δὲν τὰς ἐθεώρει, τρόπον τινὰ ὅπως καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν, εἶπον «ταμπού», ἐὰν δὲν τὰς ἐθεώρει ὡς ἀνεπιδέκτους πάσης συζητήσεως, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐλάφρυνσιν, τὴν ὁποίαν ἐχρειάζετο, ὥστε ἐκ τούτου καὶ μόνον νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Θὰ προχωρήσω, διὰ νὰ ἐξετάσω αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ νομοθέτημα. Ἐὰν οὔτε οἰκονομίαι ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν, ἐὰν οὔτε καὶ αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μειωθοῦν, ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον θὰ ἤθελε καὶ ὤφειλεν, ὅπως εἶπον προηγουμένως, νὰ καλύψῃ τὸ ἔλλειμμα, ἔπρεπε νὰ ἀναζητήσῃ νέους πόρους. Τώρα, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν εἰδικωτέραν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον, ὅπως καὶ προηγουμένως εἶπον, προβλέπει νέους φόρους ἀπὸ 144 δισεκατομμύρια καὶ οἰκονομίας ἀπὸ 75 περίπου δισεκατομμύρια. Ἡ Κυβέρνησις λέγει, ἂς τὸ παραδεχθῶμεν πρὸς στιγμὴν καίτοι προηγουμένως, νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα, ὅτι δὲν ἦτο ἀναγκαῖον νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον ἐπιβολῆς νέων φόρων λέγει, ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου μας καὶ νὰ ζητήσῃ νέαν θυσίαν. Ἂς ἐξετάσωμεν, κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τίνα τρόπον προσπαθεῖ νὰ ἐπιτύχῃ τοῦτο: Κατ’ ἀρχήν, ἀναφέρεται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, καὶ ὁμολογεῖται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι αἱ θυσίαι, αἱ ὁποῖαι ζητοῦνται, εἶναι ἔκτακτοι καὶ προσωριναί. Τοῦτο δὲ μνημονεύεται καὶ εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ νόμου. Ζητοῦνται ἔκτακτοι θυσίαι καὶ δὲν ἐπιβάλλονται νέοι πάγιοι φόροι, ἐπὶ τῷ σκοπῷ ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους. Ὅταν ἕνα Κράτος εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτήν, νὰ προσφύγῃ πρὸς τὴν οἰκονομίαν διὰ νὰ ζητήσῃ μίαν νέαν, ἔκτακτον, εἰσφοράν, νομίζω, ὅτι χρέος τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ τὸ ἀπεφάσιζεν, ἔπρεπε νὰ εἶναι, νὰ ἐξετάσῃ πρωτίστως καὶ βασικῶς, ἀπὸ ποίους θὰ ζητήσῃ τὰς νέας αὐτὰς θυσίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ κανὼν τῆς φορολογικῆς δικαιοσύνης ἀποτελεῖ τὸν βασικὸν κανόνα, τὸν ὁποῖον αἱ Κυβερνήσεις ἐπιβάλλουσαι νέους ἰδίᾳ ἐκτάκτους φόρους, ὀφείλουν νὰ τηροῦν καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι εἰδικώτερον εἰς τὴν χώραν μας ὅπου τὸ αἴσθημα τῆς ἰσότητος καὶ τῆς δικαιοσύνης εἶναι πηγαῖον καὶ ἰσχυρόν, εἰς τὴν συνείδησιν τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι εἶναι ὅλοι ἐλεύθεροι καὶ ἴσοι, ὁ κανὼν τῆς φορολογικῆς δικαιοσύνης ὀφείλει πάντοτε νὰ ἀποτελῇ τὸν γνώμονα τῆς φορολογικῆς πολιτικῆς. Δυστυχῶς, κύριοι συνάδελφοι, εἱρμὸς δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ νομοθέτημα, ἑνιαία κατεύθυνσις δὲν ὑπάρχει, κεντρικὴ γραμμὴ δὲν ὑπάρχει. Τὸ νομοθέτημα εἶναι σπασμωδικόν, ἀκολουθεῖ τὴν ὁδὸν τῆς εὐκολίας ἁρπάζει ἀπὸ ὅπου βρῇ καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀποφεύγει ἐπιμελῶς νὰ θίξῃ τὴν τάξιν τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν. Ἡ φορολογία αὐτὴ ὅπως ἐπιβάλλεται, ἰδίως ἡ φορολογία τοῦ ἄρθρου 2, πιθανῶς νὰ ὀνομάζεται εἰσφορὰ ἢ ὁπωσδήποτε ἄλλως, ἐν τῇ οὐσίᾳ ὅμως ἀποτελεῖ φόρον ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου, διότι φόρος εἰσοδήματος δὲν εἶναι, ὅπως δὲν εἶναι καὶ καμμία ἄλλη ἀπὸ τὰς φορολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται, ἀφοῦ δὲν ἔχει ὡς κριτήριον τὸ εἰσόδημα. Ἡ Κυβέρνησις, νομίζομεν, ὅτι θὰ ὤφειλε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀπεφάσιζε νὰ ζητήσῃ αὐτὴν τὴν ἔκτακτον εἰσφοράν, νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὰς εὐπορωτέρας τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ αὐτὰς νὰ καλύψουν τὸ ποσὸν τῶν 200 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον, ἐπὶ τέλους, δὲν εἶναι ἐξαιρετικὰ μεγάλο. Ἀνάλογα παραδείγματα, ἔχομεν ἐκ τοῦ παρελθόντος. Θὰ ὑπενθυμίσω, παρ’ ὅτι φαίνεται νὰ εἶναι ἐξαιρετικὰ ἀσυμπαθὴς εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν περίπτωσιν τῆς εἰσφορᾶς τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀειμνήστου Θεμιστοκλῆ Σοφούλη ἐπέβαλεν ἐπὶ τῶν εὐπόρων. Ἀντεῖπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἀντιλέγουν οἱ θεωρητικῶς καταπολεμοῦντες τὴν εἰσφορὰν αὐτήν, ὅτι κάποια Ἐπιτροπὴ ἀπίθανος συνῆλθεν ἐντὸς κλειστοῦ δωματίου καὶ κατέταξε τοὺς εὐπόρους καὶ τοὺς ἐπέβαλε τὸν φόρον. Κύριοι, δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι εἰς τὸ τέλειον εἶναι ἀδύνατον νὰ φθάσετε ὅταν ἐπιχειρῆτε νὰ ἐπιβάλητε μίαν ἔκτακτον εἰσφοράν. Οἱανδήποτε Ἐπιτροπήν, ὁσονδήποτε τελείαν καὶ ἂν ὁρίσητε καὶ ἂν τὴν ἐξουσιοδοτήσητε νὰ κατανείμῃ μεταξὺ τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θέλετε νὰ εἰσπράξητε, ἀλλ’ οὐδέποτε μία τέτοια Ἐπιτροπὴ μὲ αὐτὰ τὰ κριτήρια θὰ ἔφθανεν εἰς τὴν ἀδικίαν εἰς τὴν ὁποίαν φθάνει τὸ παρὸν νομοθέτημα καὶ οὐδέποτε θὰ ἔφθανεν εἰς τὸ νὰ ἐπιβαρύνῃ ἀπόρους, κατ’ ἐξοχὴν ἀπόρους τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι οὐδεμία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἀπὸ κάποιον νόμον θὰ εἶχεν ἁρμοδιότητα νὰ κατανείμῃ ἓν ποσὸν μεταξὺ εὐπόρων Ἑλλήνων πολιτῶν, δὲν θὰ ἐπεβάρυνε βεβαίως τὸν πτωχὸν κλητῆρα, οὔτε θὰ ἐπέβαλεν εἰς τὸν ἐπιτηδευματίαν Ἕλληνα νὰ πληρώσῃ εἰσφοράν. Θὰ ἀνεύρισκε τοὺς ἰσχυροτέρους οἰκονομικῶς, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ βαστάσουν κάποιαν ἐπιβάρυνσιν καὶ ἐπ’ αὐτῶν θὰ τὴν ἐπέβαλε. Διὰ τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι λυπηρὸν νὰ διαπιστώσωμεν, ὅτι εἰς τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν δὲν εἶναι ἁπλῶς βέβαιον, ὅτι δὲν ἐπιτυγχάνεται ἡ φορολογικὴ δικαιοσύνη, ἀλλά, δυστυχῶς, ὅτι δὲν ἐπιχειρεῖται νὰ πραγματοποιηθῇ κάποια, κατὰ κάποιον λόγον φορολογικὴ δικαιοσύνη, δὲν ἐπιχειρεῖται κἂν νὰ ἐπιρριφθοῦν τὰ βάρη εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ τὰ φέρουν ἀλλὰ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε καὶ πάντοτε μὲ τὴν φροντίδα μήπως τυχὸν θιγοῦν ὑπερβαλλόντως οἱ οἰκονομικῶς ἰσχυροί, ἐπιβαρύνονται ὡρισμέναι τάξεις τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν, αἱ ὁποῖαι συνέπεσε νὰ πέσουν εἰς τὴν τανάλια τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ νομοθέτημα, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ἄρθρον 2 προβλέπει τὴν ἐπιβολὴν μιᾶς εἰσφορᾶς ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον δάνεια ἀπὸ τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν Δανείων εἰς δολλάρια καὶ ἀπὸ Τραπέζας καὶ ἀπὸ πάσης φύσεως Ὀργανισμοὺς εἰς δραχμάς. Ἡ κλῖμαξ τοῦ φόρου εἶναι προοδευτικὴ καὶ ἡ εἰσφορὰ ἐπιβάλλεται εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἀπὸ 200 ἑκατομμύρια καὶ πάνω καὶ ἀπὸ 10 χιλιάδες δολλάρια καὶ πάνω, προκειμένου περὶ δανείων εἰς δολλάρια. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει ἐξ ἀρχῆς νὰ παρατηρηθῇ ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 2 εἶναι—ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, εἰς εἰδικώτερον θέμα τὴν γενικὴν διαπίστωσιν τὴν ὁποίαν προηγουμένως ἔκαμα—ὅτι τὸ κριτήριον τοῦ δανεισμοῦ εἶναι βασικῶς αὐθαίρετον κριτήριον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι κατ’ ἐξοχὴν πολλαὶ ὁριακαὶ ἐπιχειρήσεις, ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι ἀντιμετωπίζουν οἰκονομικὴν ἀδυναμίαν, εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ δανεισθοῦν. Καὶ αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ ἐφαρμοζομένου τοῦ ἄρθρου 2, θὰ εὑρεθοῦν εἰς δυσμενεστέραν θέσιν ἀπὸ τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ εὑρεθοῦν ἄλλαι ἀνθοῦσαι ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι, διότι εἶχον ἴδια κεφάλαια, δὲν κατέφυγαν εἰς δανεισμόν. Ἐπίσης, ἄλλη βασικὴ παρατήρησις ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, εἶναι, ὅτι τοῦτο ἔρχεται νὰ ἐπιβαρύνῃ τὰς νέας ἐπενδύσεις. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἕνα δάνειον διὰ νὰ ἱδρύσουν μίαν βιομηχανίαν ἢ διὰ κἄποιον ἄλλον παραγωγικὸν σκοπόν, ἐπιβαρύνονται. Καὶ ἔτσι αἱ νέαι ἐπενδύσεις, αἱ ὁποῖαι κατ’ ἐξοχὴν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀντικείμενον στοργῆς ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία λέγει ὅτι ἀποβλέπει εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας μας, εὑρίσκονται εἰς δυσμενεστέραν θέσιν, ἀπὸ ὅ,τι εὑρίσκονται αἱ παλαιαὶ Ἐπιχειρήσεις. Τὸ τρίτον ὅμως καὶ τὸ βασικώτερον, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον ἰδίως ὅπως εἶχεν ἀρχικῶς διατυπωθῆ—διότι εἰς τὴν ἀνατύπωσιν κατόπιν τῆς συζητήσεως εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν βλέπω μίαν διόρθωσιν—ὁ συντελεστὴς εἶναι ἑνιαῖος ὡς πρὸς τὴν ἐπιβάρυνσιν ἐπὶ τῶν πάσης φύσεως δανείων. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τί σημαίνει τοῦτο, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο καὶ μόνον: Τὸ δάνειον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ἀπὸ τὴν Κ.Ε.Δ. διὰ νὰ ἐξοφληθῇ μετὰ πάροδον 20 ἐτῶν καὶ τὸ ὁποῖον εἶχε κατ’ ἐξοχὴν χαμηλὸν ἐπιτόκιον, ἐπεβαρύνετο κατὰ τὸν αὐτὸν λόγον μὲ τὸν ὁποῖον ἐπεβαρύνετο ἡ βραχυπρόθεσμος πίστωσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἕνας ἐξαγωγεὺς διὰ νὰ ἐξαγάγῃ Ἑλληνικὰ προϊόντα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἢ ἕνας ἔμπορος διὰ τὸ ἄνοιγμα μιᾶς πιστώσεως ἵνα εἰσαγάγῃ προϊόντα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἶναι βέβαιον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι προχειρότης διακρίνει καὶ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νομοσχεδίου. Ἐν τῇ οὐσίᾳ ἡ εἰσφορὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει, ἀποτελεῖ πρόσθετον ἐπιβάρυνσιν τοῦ τόκου. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐλπίζω, νὰ κάμω μίαν παρέμβασιν: Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος δὲν μᾶς κάμνει δυστυχῶς τὴν τιμὴν νὰ παρίσταται οὔτε ἀπόψε εἰς τὴν συζήτησιν, εἶχε δηλώσει εἰς ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν του πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι, ἐὰν ἐντὸς ἑξαμήνου δὲν ἐπετύγχανε νὰ μειώσῃ τὸν τόκον, θὰ ἐθεώρει τὸν ἑαυτόν του ἀποτυχόντα. Τὸ παρὸν νομοθέτημα, κύριοι, δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ αὐξάνῃ τὸν τόκον καὶ νὰ τὸν αὐξάνῃ σημαντικῶς, εἰς ὡρισμένας μάλιστα περιπτώσεις θὰ ἠμπορῇ νὰ εἴπῃ σχεδὸν νὰ διπλασιάσῃ τὸν τόκον. Διότι ἐὰν π.χ. ἔχετε μίαν βραχυπρόθεσμον χρηματοδότησιν διὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἑνὸς ἐγχωρίου Ἑλληνικοῦ προϊόντος—παίρνω ὡς παράδειγμα τὴν σουλτανίναν, ἡ ὁποία παράγεται εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν—θὰ ἴδετε ἐκεῖ ἀξιολόγους χρηματοδοτήσεις πρὸς ἐξαγωγεῖς, αἱ ὁποῖαι ἐμπίπτουν εἰς τὸν ἀνώτατον συντελεστήν, τῶν 3 καὶ 4%, θὰ ἴδετε ἀξιολόγους χρηματοδοτήσεις, αἱ ὁποῖαι δίδονται διὰ τὴν διάρκειαν 2, 3 τὸ πολὺ μηνῶν, ὅταν λοιπόν, τὸ κεφάλαιον τοῦ ἐμπόρου τὸ ἐπιβαρύνετε διὰ τρεῖς μῆνας μὲ 3%, τοῦτο σημαίνει, ὅτι ἡ ἐπὶ πλέον ἐπιβάρυνσις τοῦ τόκου θὰ εἶναι 10–12%. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω τίποτε ἀντικρύζων αὐτὴν τὴν ἀλλοπρόσαλλον Κυβερνητικὴν γραμμήν. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἦτο ὅτι θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ ἀναμείνῃ ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιάσκον νὰ μειώσῃ τὸν τόκον, ὅπως μᾶς ὑπεσχέθη μετὰ τὴν ἐθνοσωτήριον συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν! Μετὰ τὸ ἄρθρον 2, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἔχει ἰδιαιτέραν σημασίαν, εἶναι τὸ ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τὴν εἰσφορὰν ἐπὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἶχεν ἐξαγγείλει, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων εἰς τόνον θριαμβευτικὸν διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἐπέτυχεν ἐπὶ τέλους νὰ πραγματοποιηθῇ κἄποια ἰσορροπία καὶ κἄποια δικαιοσύνη, εἰς τὰς σχέσεις ἐνοικιαστῶν καὶ ἰδιοκτητῶν διὰ τῆς αὐξήσεως, τὴν ὁποίαν ἐπέβαλε. Κύριοι συνάδελφοι, ἀσχέτως αὐτῆς καθ’ ἑαυτῆς τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκ πρώτης ὄψεως ἐκπλήσσει καὶ δὲν ἐκπλήσσει μόνον τὸν προσεκτικὸν παρατηρητήν, ἀλλ’ ἐκπλήσσει καὶ τὸν μέσον πολίτην (συνέβη νὰ ἀκούσω συμβατικῶς τὴν παρατήρησιν αὐτήν), εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπέβαλε τὰς αὐξήσεις διὰ νὰ ἔλθῃ μετὰ πάροδον 15 ἡμερῶν νὰ τοὺς φορολογήσῃ, χωρὶς ὅταν ἐνέκρινε τὰς αὐξήσεις νὰ ὁμιλήσῃ περὶ πιθανότητος ἐπιβαρύνσεως τῆς αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων. Τὸ φαινόμενον εἶναι περίεργον. Ἀναντίρρητον εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ αὔξησις δὲν ἐξηγγέλθη συγχρόνως μὲ τὴν ἐπιβολὴν τῆς φορολογίας ἐπὶ τοῦ ἐπὶ πλέον εἰσπραττομένου ποσοῦ, δημιουργεῖ δυσχερείας περὶ τὴν εἴσπραξιν καὶ αὐξάνει τὴν δυσαρέσκειαν τῶν φορολογουμένων, διότι μετὰ τὴν πάροδον τῶν ἡμερῶν αὐτῶν οἱ ἄνθρωποι εὐλόγως ἀνέκτησαν αἰσθήματα κυρίου ἐπὶ τῆς αὐξήσεως, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐνέκρινε. Καὶ εὐλόγως διερωτᾶται κανείς, διατὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔσπευσε, τοὐλάχιστον διὰ λόγους ψυχολογικούς, διὰ νὰ ἔχῃ ὄχι τόσον ὀδυνηρὸν τὸν ἀντίκτυπον εἰς τὴν τάξιν πρὸς τὴν ὁποίαν στρέφεται, ταὐτοχρόνως πρὸς τὰς αὐξήσεις νὰ ἐξαγγείλῃ καὶ τὴν φορολογίαν; Εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτὸ ἐγὼ τουλάχιστον δὲν εὑρίσκω ἐξήγησιν. Εἴτε ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο ἀκόμη ἀποφασισμένη πρὸ 15 ἡμερῶν νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ νέα φορολογικὰ μέτρα διότι πρόγραμμα σαφὲς καὶ συγκεκριμένον δὲν εἶχεν, εἴτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος, ἐν ἐσχάτῃ ἀναλύσει, ἔχει τὴν εὐθύνην τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ἀδιαφορεῖ διὰ τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν τὰ μέτρα του ἔχουν μεταξὺ τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὰς ὁποίας ἀφοροῦν. Ἕτερον θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ θιγῇ εἰς τὴν κατ’ ἀρχὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι τὸ θέμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ ἄρθρον 7. Ἡ Κυβέρνησις ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἐπιτηδευματίας, οἱ ὁποῖοι φορολογοῦνται ἀπὸ τὸν φόρον Δʹ κατηγορίας, μίαν εἰσφοράν. Καὶ ἐν τούτῳ τὸ ἄρθρον αὐτὸ χαρακτηρίζει τὸ νομοθέτημα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ φόρος Δʹ κατηγορίας ἔχει δύο σκέλη. Ἔχει τὸ πάγιον τέλος καὶ ἔχει καὶ τὸ πυσόν, τὸ ὁποῖον πληρώνεται μὲ προοδευτικὴν κλίμακα, βάσει τῶν πραγματοποιουμένων ἐσόδων. Εὔλογον θὰ ἦτο τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει μίαν νέαν φορολογίαν, νὰ ἐπιδιώξῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ πιάσῃ, νὰ προσπαθήσῃ, τουλάχιστον, νὰ πιάσῃ, τὸ εἰσόδημα καὶ αὐτὸ νὰ φορολογήσῃ. Ἡ Κυβέρνησις, ἐν τούτοις, ἔκαμεν ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Στηρίζεται εἰς τὸ πάγιον τέλος καὶ τοῦτο διπλασιάζει, διὰ νὰ εἰσπράξῃ εὐχερῶς κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ὅσα χρήματα δυνηθῇ, ἀδιαφυροῦσα ἂν δὲν ἀντέχῃ εἰς καμμίαν βάσανον τὸ μέτρον ποὺ λαμβάνει. Κύριοι συνάδελφοι, ὄντως ἡ εἰσφορά, ἡ ὁποία ζητεῖται δὲν εἶναι σημαντική. Ποικίλλει μεταξὺ τοῦ ποσοῦ τῶν 340.000 καὶ τοῦ 1.440.000 περίπου, ὅσον ἀφορᾷ, τοὺς ἐπιτηδευματίας, προκειμένου δὲ περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν φθάνει τὰ 6 ἑκατομμύρια. Βέβαιον, πάντως, εἶναι, ὅτι ἀπὸ τὴν πηγὴν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο, ἐφ’ ὅσον τυχὸν θὰ τὸ ἀπεφάσιζε, νὰ ἀντλήσῃ τὰ χρήματα αὐτὰ κατὰ τρόπον πολὺ δικαιότερον. Καὶ χρέος της ἦτο νὰ ἀποβλέψῃ ἔστω κατὰ κάποιον ποσοστόν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὴν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν ἢ πάντως τὸ εἰσόδημα, διότι τὸ εἰσόδημα φορολογεῖ εἰς τὰς περιπτώσεις τοῦ φόρου Δʹ κατηγορίας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀντικρύσητε τὸ φαινόμενον νὰ φορολογῆται ἡ οἱαδήποτε μικρὰ καὶ πτωχὴ Ἀνώνυμος Ἑλληνικὴ Ἑταιρεία μὲ 6 ἑκ. δραχμάς, μὲ ὅσα δηλαδὴ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα — ἡ νέα Τράπεζα, μὲ συγχωρεῖτε — ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ τὴν συγχώνευσιν. Καὶ ὁ φόρος αὐτὸς θὰ εἶναι δύο φορὰς πάρα πάνω ἀπὸ ὅτι εἶναι τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον παρακρατεῖται ἀπὸ τὸ δῶρον ἑνὸς μέσου ἢ ἀνωτέρου Τραπεζιτικοῦ ὑπαλλήλου. Τὰ παραδείγματα αὐτά, νομίζω, σᾶς δίδουν γλαφυρὰν τὴν εἰκόνα τῆς ἀνισότητος, τὴν ὁποίαν τὸ νομοθέτημα τοῦτο δημιουργεῖ καὶ τῆς ἀσυναρτησίας ἡ ὁποία τὸ χαρακτηρίζει. Τελικῶς, τὸ τελευταῖον ἄρθρον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἀξίζει κανεὶς νὰ ἐπιμείνῃ, εἶναι τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν περικοπὴν τοῦ δώρου τῶν ὑπαλλήλων, τῶν δημοσίων, τῶν Τραπεζιτικῶν καὶ τῶν λοιπῶν ὀργανισμῶν καὶ ὡρισμένων ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Ἐλέχθη ἀπὸ μερικοὺς καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νομίζω, κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι εἶναι δυνατὸν θεωρητικῶς νὰ ἀμφισβητηθῇ ἡ ἀρχὴ τῆς καταβολῆς δώρου Χριστουγέννων καὶ Πάσχα. Νομίζω, ὅτι ἡ ἄποψις αὐτὴ εἶναι ἀνεδαφικὴ καὶ δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, γεγονὸς εἶναι, ὅτι νόμοι ἰσχύοντες, ἔχουν προβλέψει τὴν παροχὴν δώρου καὶ γεγονὸς εἶναι ὅτι εἰς τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν ἔχει ἐγγραφῆ τὸ κονδύλιον τοῦ δώρου. Ἀναμφισβητήτως δέ, εἰς τὴν σκέψιν οὐδενὸς ὁ ὁποῖος προτείνει τὴν ἀλλαγὴν συστήματος μισθοδοσίας δὲν εἶναι τὸ νὰ μειώσουν τὸ σύνολον τῶν ἀποδοχῶν, ἀλλὰ ἁπλῶς τυχὸν νὰ κατανείμωμεν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον σήμερον καταβάλλεται εἰς 13½ μῆνας εἰς 12. Κεκτημένον δικαίωμα ἀποτελεῖ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους τὸ δῶρον τοῦ Πάσχα καὶ ἀναγεγραμμένον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡ Κυβέρνησις λέγει ὅτι τοὺς καλεῖ νὰ εἰσφέρουν καὶ αὐτοὶ μίαν θυσίαν διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Νομίζω ὅτι ἡ κυβέρνησις διὰ ἕνα κονδύλιον τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει εἰς τὸ τέλος καὶ τόσην ἀποφασιστικὴν διὰ τὸν προϋπολογισμὸν ἀξίαν, παραβιάζει μίαν βασικὴν ἀρχήν, τὴν ἀρχὴν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητοῦνται ἔστω καὶ ὑπὸ τύπον ἐκτάκτου θυσίας περικοπαὶ ἀποδοχῶν τῶν Ἑλλήνων μισθοσυντηρήτων νὰ παραγνωρίζῃ τὴν στυγνὴν πραγματικότητα, ἡ ὁποία τὴν στιγμὴν αὐτὴν μᾶς διδάσκει, ὅτι περαιτέρω ἐπιβάρυνσις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ χωρὶς οὗτοι νὰ καμφθοῦν. Οἱ ὑπάλληλοι κατὰ τὸ πλεῖστον, ὑποθέτω ὅτι οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν παρισταμένων θὰ τὸ γνωρίζουν, ἔχουν προεξοφλήσει τὸ δῶρον τοῦ Πάσχα, ἔχουν ἤδη ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ πληρωθοῦν, καὶ ὅταν τὸ δῶρον περικοπῇ θὰ φθάσουν εἰς οἰκονομικὸν ἀδιέξοδον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ κυβέρνησις θὰ τοὺς στερήσῃ τὴν χαρὰν τοῦ Πάσχα θὰ τοὺς στερήσῃ τῆς δυνατότητος τὴν ὁποίαν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν νὰ ἀγοράσουν ὀλίγον κρέας διὰ τὰς οἰκογενείας των. Καὶ τοῦτο γίνεται ὅταν αἱ ἐπιβαρύνσεις ἀφίνουν ἐπιμελῶς ἀθίκτους τὰς τάξεις τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν. Διότι πολλαὶ τάξεις πλουσίων Ἑλλήνων πολιτῶν δὲν θίγονται, διότι ὡς χαρακτηριστικῶς σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως, καὶ θὰ ἐπανέλθω καὶ πάλιν, ὅταν ἕνας ὑπάλληλος Τραπεζιτικὸς εἴτε δημόσιος ὑπάλληλος λαμβάνῃ κάπως ηὐξημένον μισθὸν θὰ πληρώσῃ τὸ ἴδιον ποσὸν ὡς εἰσφορὰν τὸ ὁποῖον θὰ πληρώσῃ καὶ ἕνας μεγαλέμπορος τῆς ἀγορᾶς τῶν Ἀθηνῶν, ἢ ἕνας μεγαλέμπορος τῆς ὁδοῦ Αἰόλου. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι αὐτὸ δικαιοσύνη. Ἠμπορεῖ μία Κυβέρνησις νὰ φθάσῃ εἰς τὸ νὰ ζητῇ ὀδυνηρὰ μέτρα καὶ θυσίας, ἀλλὰ ὀφείλει πάντοτε, θὰ τὸ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, νὰ ἔχῃ ὡς κατευθυντήριον γραμμὴν τὴν ἰσότητα. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ προσφέρῃ προθύμως προκειμένου νὰ σώσῃ τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι πεπεισμένος ὅτι πρῶτα εἰσφέρουν οἱ ἔχοντες καὶ μετὰ οἱ μὴ ἔχοντες. Τελειώνοντας τὴν εἰδικωτέραν ἀνάπτυξιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου θὰ εἶχα νὰ κάμω καὶ μίαν γενικωτέραν παρατήρησιν. Τὸ θέμα δὲν ἔχει ἀξίαν σήμερον, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατόπιν τῆς συζητήσεως εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν, ἀπήλειψε τὴν σχετικὴν παράγραφον, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ ἄρθρον τοῦτο προβλέπει τὴν δυνατότητα τῆς Κυβερνήσεως νὰ διορίσῃ Κυβερνητικοὺς Ἐπιτρόπους εἰς τοὺς ΣΕΚ καὶ ΣΠΑΠ καὶ δίδει εἰς τοὺς Κυβερνητικοὺς αὐτοὺς Ἐπιτρόπους ἁρμοδιότητα veto, νὰ σταματοῦν δηλαδὴ οἱανδήποτε δαπάνην καὶ νὰ θέτουν τὸ θέμα ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀσχέτως τοῦ γεγονότος ὅτι ὑπάρχουν ἤδη βάσει κειμένων νόμων οἱ κυβερνητικοὶ ἐπίτροποι μὲ κάποιαν μικροτέραν ἔστω ἁρμοδιότητα, εἰς τὸν διορισμὸν νέων κυβερνητικῶν ἐπιτρόπων εἰς τοὺς ΣΕΚ καὶ ΣΠΑΠ θὰ ἦτο δυνατὸν ἴσως νὰ μὴ ἔχῃ κανεὶς ἀντίρρησιν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅμως ἐνδιαφέρει, εἶναι τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τὸ ὁποῖον καὶ ἀναγινώσκω: «Δι’ ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ ἑκάστοτε ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, δύναται νὰ ὁρίζηται κυβερνητικὸς οἰκονομικὸς ἐπίτροπος καὶ εἰς ἕτερα νομικὰ πρόσωπα, Τραπέζας καὶ Ὀργανισμοὺς κοινῆς ὠφελείας», καὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ αὐτοῦ ἐπιτρόπου ἡ ἁρμοδιότης εἶναι ἡ αὐτὴ μὲ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ κυβερνητικοῦ ἐπιτρόπου ὁ ὁποῖος προβλέπεται εἰς τοὺς ΣΕΚ καὶ ΣΠΑΠ». Δηλαδὴ πλήρης ἁρμοδιότης καὶ ἐξουσία εἰς τὸ νὰ σταματᾷ οἱανδήποτε ἀπόφασιν καὶ νὰ μὴ ἐγκρίνῃ οἱανδήποτε δαπάνην. Μὲ κατέπληξε καὶ κατέπληξε καὶ τοὺς πλείστους τῶν συναδέλφων οἱ ὁποῖοι μετέχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἡ διατύπωσις τοῦ ἐδαφίου αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία κατεφέρετο ἐναντίον τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου διὰ παρεμβατικὴν πολιτικήν, μὲ τὸ ἄρθρον αὐτὸ ζητᾶ νὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ διορίζῃ κομισσαρίους εἰς κάθε νομικὸν πρόσωπον. Δηλαδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν ἀνεξελέγκτως, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐψηφίζετο ὡς κατετέθη, νὰ ὁρίζῃ τὸν ἄνθρωπόν του, τὸν ὁποῖον ἴσως θὰ εἶχε κομματικὸν ὄργανον ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ εἶχεν ὄργανον κρατικῆς παρεμβατικῆς πολιτικῆς, ὄχι πλέον εἰς τὴν τράπεζαν καὶ τοὺς ὀργανισμοὺς κοινῆς ὠφελείας, ἀλλὰ καὶ εἰς οἱονδήποτε νομικὸν πρόσωπον. Εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐνώπιον τῆς γενικῆς ἀντιδράσεως, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν, διέγραψε τὸ τελευταῖον ἐδάφιον, τὸ ὁποῖον δὲν βλέπω εἰς τὸ ἀνατυπωμένον κείμενον τοῦ νόμου. Εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητον γεγονός, ὅτι τὸ ἐδάφιον τοῦτο, συμπεριληφθὲν εἰς τὴν ἀρχικὴν διατύπωσιν, ἀποδεικνύει τὴν πλήρη προχειρότητα καὶ ἀσυναρτησίαν, ἡ ὁποία διακρίνει τὸ ὅλον νομοσχέδιον. Διότι ἐὰν μὲ κάποιαν μεγαλυτέραν σοβαρότητα εἶχον τὰ θέματα μελετηθῆ, ἀσφαλῶς δὲν θὰ παρεισέφρυε καὶ εἰς τὴν πρώτην διατύπωσιν ἄρθρον τοιούτου περιεχομένου. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἦτο πρόθεσίς μου νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Παρέστη ἀνάγκη νὰ πράξω τοῦτο διὰ νὰ ἀποδείξω, ἢ διὰ νὰ προσπαθήσω τουλάχιστον νὰ ἀποδείξω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σήμερον συζητοῦμεν, πάσχει ἀπὸ μίαν βασικὴν ἀδυναμίαν, πάσχει ἀπὸ τὴν ἀδυναμίαν ὅτι παραβλέπει, παραγνωρίζει καὶ περιφρονεῖ πλήρως τοὺς κανόνας τῆς φορολογικῆς δικαιοσύνης. Καὶ ἐπιπροσθέτως ὅτι ἐπιρρίπτει βάρη εἰς τοὺς πολλοὺς πρὸς ὄφελος τῶν ὀλίγων καὶ τῶν οἰκονομικῶν ἰσχυρῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν θίγονται. Λυποῦμαι, ἀλλ’ ἐνώπιον τῆς καταστάσεως αὐτῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν διαπίστωσιν ὅ,τι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅπως ἀποδεικνύουν τὰ ἔργα του, δὲν ἀσκεῖ φιλολαϊκὴν πολιτικήν, ὅτι φείδεται καὶ προσέχει τοὺς οἰκονομικῶς ἰσχυροὺς ἀλλὰ δὲν ἔχει καμμίαν δυσκολίαν νὰ ἐπιβάλῃ βάρη εἰς τὴν μεγάλην μᾶζαν τοῦ πτωχοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§43Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διὰ τὴν προσφορὰν τῶν ἀναπήρων τὶ λέτε;

§44Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἡ προσφορὰ αὐτή, ἐμὲ προσωπικῶς βαθύτατα μὲ συγκινεῖ. Ἡ τάξις τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου εἶναι ἀπὸ τὰς συμπαθεστέρας τάξεις καὶ μὲ τὴν πρᾶξιν της αὐτὴν ἀποδεικνύει, ὅτι ἔχει βαθεῖαν συναίσθησιν τῶν ἐθνικῶν της ὑποχρεώσεων. Ἑπομένως, δὲν ἔπρεπε πρὸς ἐμὲ νὰ ἀπευθύνητε τὴν ἐρώτησίν σας, ἀλλὰ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος προχθὲς ἀκόμη ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν μεταβάλων παλαιάς του ἀπόψεις, νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον περικόπτει κεκτημένα δικαιώματα τῶν ἀναπήρων καὶ νὰ τὴν ἀπευθύνητε καὶ πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἰς ὅλα τὰ νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν ζητεῖ νὰ περικόψῃ καὶ ἄλλα δικαιώματα τῶν ἀναπήρων. Ἂς μὴ προχωρήσωμεν ὅμως ἐπ’ αὐτοῦ, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις—ἡμεῖς λέμε—ὅτι ἀδιαφορεῖ πρὸς τὰς εὐρείας λαϊκὰς μάζας, καὶ ὅτι κάνει πολιτικὴν πρὸς ὄφελος τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν, σεῖς πέστε ἀπὸ σπουδὴν ἢ προχειρότητα, ἢ ὠθούμενος ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ μαζεύσῃ χρήματα καταθέτει νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἐπιβαρύνει τὰς πτωχὰς τάξεις, χωρὶς νὰ καταβληθῇ προσπάθεια, διὰ νὰ ἐπιβαρυνθοῦν καὶ οἱ οἰκονομικῶς ἰσχυροί. Θὰ τελειώσω μὲ μίαν ἀκόμη διαπίστωσιν. Ἀναμφισβητήτως ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου διέρχεται σήμερον περίοδον κρίσεως. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι ἡ κρίσις αὐτή, θὰ ἐπηρεάσῃ καὶ τὰ κρατικὰ ἔσοδα. Ὡρισμέναι φορολογίαι ἀποδίδουν ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅτι ἀπέδιδον, ἂν καὶ θὰ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ, ὅτι ἡ κάμψις αὐτὴ δὲν φαίνεται νὰ εἶναι πρὸς τὸ παρὸν ἐπικίνδυνος καὶ ὑπάρχει ἀκόμη ἐλπίς, ὅτι θὰ εἶναι παροδική. Βέβαιον εἶναι, ὅτι αἱ στιγμαὶ δὲν εἶναι κατάλληλοι διὰ νὰ ἐπιβάλωμεν νέα βάρη εἰς τὴν οἰκονομίαν. Ἤδη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλλην. Συναγερμοῦ ἐλησμόνησε, ὅ τι προεξήγγειλεν προεκλογικῶς. Ὄχι μόνον δέ, δὲν κατεπολέμησεν τὴν νομισματικὴν στενότητα καὶ δὲν ηὔρυνεν τὰ ὅρια τῆς πίστεως ἀλλ’ ἀπεναντίας ἐπέτεινεν τὴν στενότητα καὶ ἐπροκάλεσεν βαρυτέραν δυσφορίαν τῆς οἰκονομίας μας. Πρόσθετα βάρη, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται εἰς στιγμὰς οἰκονομικῆς ὑφέσεως καὶ ἐν ὄψει τῆς νομισματικῆς στενότητος, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν οἰκονομίαν μας, εἶναι πιθανὸν νὰ ἐπιδεινώσουν τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν. Ἡ οἰκονομικὴ κρίσις θὰ φέρῃ μεγαλυτέρας δυσχερείας εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν κρατικῶν ἐσόδων καὶ θὰ δημιουργηθῇ οὕτω φαῦλος κύκλος, ὁ ὁποῖος θὰ ὁδηγήσῃ τὴν οἰκονομίαν εἰς τὸ ἀδιέξοδον. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος διὰ τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν, τῆς ὁποίας ἀπόρροια εἶναι ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν σήμερον ἀντιμετωπίζομεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὁ ὁποῖος οὔτε ἀπόψε δὲν ἔκαμεν εἰς τὸ Σῶμα τὴν τιμὴν νὰ παρίσταται, λέγεται, ὅτι ἀπειλεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ νέαν ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν, πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ ἀναφέρῃ νέα σωτήρια μέτρα. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ εἴπῃ πιθανῶς ἀξιόλογα πράγματα εἰς τὴν προσεχῆ του ὁμιλίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι, ὅτι θλιβερὰ ὑπῆρξεν ἡ ἐμφάνισις τῆς Κυβερνήσεως μέχρι σήμερον εἰς τὰ δύο βασικὰ οἰκονομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐνεφάνισε. Θλιβερὰ ὑπῆρξεν ἡ ἐμφάνισίς της εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν, θλιβερὰ εἶναι καὶ ἡ ἀποψινή της ἐμφάνισις. Δυστυχῶς ὅμως ὄχι τόσον διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν τόπον μας, αἱ Κυβερνήσεις κρίνονται ἀπὸ τὰ ἔργα των καὶ ὄχι ἀπὸ τὰς ραδιοφωνικὰς ὁμιλίας τοῦ ἀπουσιάζοντος Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλος ἔχει τὸν λόγον.

§46Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅταν ἀνήγγειλε τὰ φορολογικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀπήντησα διὰ τοῦ τύπου ὅτι τὰ ἁρμόδια μέλη τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου θὰ δώσουν τὴν δέουσαν ἀπάντησιν εἰς τὸ τεχνικὸν μέρος τῶν δηλώσεων, μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία ὕστερα ἀπὸ μίαν προσωπικὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος καὶ ἀπὸ πληροφορίας τὰς ὁποίας συνέλεξα ἀπὸ τὸ Γεν. Λογιστήριον νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ κάμω τὰς ἀκολούθους παρατηρήσεις. Τὸ ποσὸν τοῦ ἐλλείμματος ὅπως ὀρθῶς ἀνέφερεν ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος καὶ τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνεβίβασεν εἰς 920 δισεκ. εἶναι ἀνύπαρκτον διότι ἐξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς περιλαμβάνει 400 δισεκατ. τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ἐπιστροφὴν χρημάτων ἢ μὴ ἐκτελεσθείσας δαπάνας, ὅπως ἀκριβῶς προέβλεπεν ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, δηλαδὴ πρόκειται περὶ τεχνάσματος, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἐδίσταζα νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι ἀνάξιον τῆς κρισιμότητος καὶ τῆς σοβαρότητος τῶν στιγμῶν. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω, ἔρχομαι νὰ ἀμφισβητήσω τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀνέφερεν ἕνα ποσὸν 190 δισεκατ. τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ προέρχεται ἐξ ἀδιαθέτων πιστώσεων καὶ τοῦτο μὲν εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὀφείλεται εἰς τὴν φειδὼ μὲ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διεχειρίσθη τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, ἀλλ’ ἀποδεικνύει ἐξ ἄλλου τὴν ἐλαστικότητα μὲ τὴν ὁποίαν συνετάγη ὁ προϋπολογισμὸς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ κάμῃ αὐτὰς τὰς μεταθέσεις κονδυλίων καὶ συνεπῶς τὸ ἐπιχείρημα τῆς εἰκονικότητος τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἀνύπαρκτον. Τρίτη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ καὶ αὐτὴ ἕνα εἶδος ταχυδακτυλουργίας, εἶναι, ὅτι ἐνῷ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέφερεν 70 δισεκατ. λόγῳ κακῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων, ὡς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία πρὸ 7 μηνῶν κατέλιπεν τὴν ἀρχὴν εὐθύνεται διὰ τὴν μὴ εἴσπραξιν τῶν φόρων, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ἔχει ἕνα κονδύλιον τῶν 85 δισικατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται εἰς τὴν καλὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ὁμολογῶ δὲν ἐπερίμενα αὐτὴν τὴν θαυματοποιΐαν καὶ διατί ἄλλωστε αὐτὴ δὲν ἐφηρμόσθη ἀπὸ τετραμήνου ἀφ’ ἧς ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις ἀλλὰ ἔρχεται ὕστερα ἀπὸ 4 μῆνας. Τετάρτη παρατήρησις εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπαγγέλλεται οἰκονομίας, ηὔξησε κατὰ τὸ διάστημα τῶν 4 μηνῶν τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας κατὰ 34 ὅλα δισεκατομμύρια. Καὶ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ἀνέλαβε καὶ περαιτέρω ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνέρχονται εἰς 73 δισεκατομμύρια λόγῳ μακροτέρας συμβολῆς τοῦ συμμαχικοῦ παράγοντος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴν εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα, διότι ἴσως νὰ δημιουργήσωμεν ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι εὐχάριστα. Ἀλλ’ ἀρκεῖ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ αὔξησις, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀνέρχεται εἰς 110 δισεκατομμύρια καὶ πλέον. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ κατηγόρησεν ἐπὶ πλέον τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, ὅτι ἄφηνεν ἔλλειμμα εἰς τοὺς σιδηροδρόμους 160 δισεκατομμύρια. Δὲν πρέπει ὅμως, κύριοι βουλευταί, νὰ λησμονῆτε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη εἶχεν ἑτοιμάσει πλήρη νομοθετικὴν ἐργασίαν διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐπιτυγχάνετο μείωσις τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ. Ἐνῷ ἀντιθέτως, ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἔρχεται διὰ τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς Κυβερνητικοῦ Ἐπιτρόπου νὰ σώσῃ τὴν κατάστασιν. Διὰ νὰ κάμῃ τί ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος; Τὸ μέγιστον τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ εἶναι νὰ μειώσῃ τὰ 160 δισεκατομμύρια εἰς 158. Ἔπειτα ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέφερεν τὸ κονδύλιον τοῦ ἀποθεματικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του. Θὰ ἦτο ὅμως ἀκριβέστερος ἐὰν τὸ κονδύλιον αὐτὸ τὸ ἀνέφερεν ὡς τὸ παρέλαβεν ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν καὶ ὄχι ὅπως ἔχει σήμερον. Διότι δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔγινε χρησιμοποίησις τοῦ κονδυλίου αὐτοῦ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§47Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ἔγινε χρησιμοποίησις. Τὰ κονδύλια τοῦ ἀποθεματικοῦ εἶναι τὰ ἑξῆς: 410 δισεκατομμύρια διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν καὶ τῶν συντάξεων, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμοποιηθοῦν δι’ ὃν σκοπὸν ἀρχῆθεν ἐσημειώθη εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἕνα κονδύλιον 150 δισεκατομμυρίων διὰ κάλυψιν ἐνταλμάτων παρελθόντων οἰκονομικῶν ἐτῶν. Ἀπὸ αὐτὰ ἐξετελέσθησαν 70 καὶ εἶναι ὑπὸ ψήφισιν 45 δισεκατομμύρια. Αὐτὸ τὸ κονδύλιον τελικῶς, θὰ ἐπαρκέσῃ, διότι αἱ ἐκκρεμεῖς ὑποχρεώσεις τῶν προηγουμένων ἐτῶν ἔχουν ὑπολογισθῆ εἰς ὕψος πολὺ κατώτερον ἀπὸ ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον εἰς τὴν πραγματικότητα ἔπρεπε νὰ ὑπολογισθοῦν. Καὶ ἀντὶ 190 ὑπῆρξε πρόβλεψις μόνον διὰ 150 δισεκατομμύρια. 147 δισεκατομμύρια εἶναι τὸ τακτικὸν ἀποθεματικὸν καὶ ἤδη κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον ἔχουν περιορισθῆ κατὰ 31 δισεκατομμύρια. Καὶ τὸ κονδύλιον τὸ ὁποῖον ἐπερίσεψε τὸ ἀναφέρω ὅλο εἰς τὸ σημείωμα τὸ ὁποῖον ἔχετε ἐμπρός σας.

§48Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κατὰ συνέπειαν, κύριοι βουλευταί, τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον τόσον πομπωδῶς ἀνηγγέλθη εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν δὲν ὑφίσταται καὶ πάντως δὲν βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία κατήρτισε τὸν προϋπολογισμόν. Ἀλλ’ ἂς ἔλθωμεν νὰ ἴδωμεν κατὰ ποῖον τρόπον σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ ἔλλειμμα τῶν 216 δισεκατομμυρίων. Τὸ ἀντιμετωπίζει πρῶτον μὲ νέας φορολογίας, δεύτερον μὲ οἰκονομίας καὶ τρίτον μὲ διοικητικὰ μέτρα. Καὶ ὡς πρὸς τὰς φορολογίας ἐπιβάλλει διὰ τοῦ ἄρθρου 2 μίαν φορολογίαν εἰς ὅλους οἱ ὁποῖοι ἔλαβον δάνεια τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Δανείων καὶ δάνεια εἰς δραχμάς. Τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συλλέξῃ ἐξ αὐτῆς εἶναι περὶ τὰ 30 δισεκατομμύρια. Ἀλλὰ τοῦτο οὐσιαστικῶς ἀποτελεῖ μίαν ἐπαύξησιν τοῦ τόκου, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις διεκήρυξε πάντοτε ὅτι θὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ τόκου. Πέραν τούτου γίνεται καὶ ἀδικία. Διότι ἔπρεπε νὰ γίνῃ διαφορετικὴ μεταχείρισις διὰ τὰ μακροπρόθεσμα καὶ διαφορετικὴ διὰ τὰ βραχυπρόθεσμα δάνεια. Θὰ συμβῇ ὅμως καὶ κάτι ἄλλο. Ὅτι οἱ λαβόντες τὰ δάνεια αὐτὰ δὲν εἶναι κατὰ τεκμήριον οἰκονομικῶς ἰσχυρότεροι καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ζητήσουν δάνεια ἀπὸ τὰς Τραπέζας διὰ νὰ καταβάλουν τὰ ποσὰ αὐτά. Καὶ αὐτὰ τὰ χρήματα θὰ μεταβληθοῦν πάλιν εἰς παγωμένας πιστώσεις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ δημιουργήσῃ περαιτέρω στενότητα εἰς τὴν κυκλοφορίαν καὶ συνεπῶς κρίσιν μεγαλυτέραν εἰς τὴν ἀγοράν. Τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι ἡ φορολογία ἐπὶ τῶν ἐνοικίων. Εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν, ὅταν συνεζητεῖτο τότε τὸ νομοσχέδιον, νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ ἦτο καλύτερον νὰ μελετηθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ἐπανέλθῃ. Καὶ ἀποδεικνύεται μὲ πόσην προχειρότητα ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Διεκηρύχθη τότε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἀποκαθίσταται μία ἀδικία πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας—καὶ πρέπει νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι δὲν εἶμαι ἐναντίον τῆς προστασίας τῆς ἰδιοκτησίας. Ἐν τούτοις μετὰ 15 ἡμέρας ἔρχεται καὶ φορολογεῖ μὲ 60% τὰς αὐξήσεις αὐτὰς τῶν ἐνοικίων. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιδεικνύει οὕτω τὴν ἀπαιτουμένην σοβαρότητα. Θὰ κάμω μίαν πρότασιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι ὅτι πρέπει, κατὰ κύριον λόγον, νὰ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ οἰκονομικῶς εὐρωστότεροι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀντὶ νὰ στερήσωμεν τοῦ δώρου τοῦ Πάσχα τοὺς ὑπαλλήλους, νὰ πάρωμεν τὸ σύνολον τῆς αὐξήσεως τῶν ἐνοικίων διὰ τὸ τρίμηνον αὐτὸ καὶ νὰ ἐξοικονομήσωμεν ἀπὸ ἐκεῖ τὰ 65 δισεκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἀποδίδει ἡ φορολογία τοῦ δώρου καὶ ὄχι ἀπὸ τοὺς δεινοπαθοῦντας ὑπαλλήλους. Καὶ ὁ φόρος ἐπιτηδεύματος ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἀποδώσῃ περὶ τὰ 20 δισεκατομ. δημιουργεῖ ἀνισότητας καὶ ἀδικίας. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα π. χ. θὰ πληρώσῃ 6 ἑκατομ. ποὺ εἶναι τὸ μάξιμουμ καὶ μιὰ οἱαδήποτε ἐπαρχιακὴ βιομηχανία ἡ ὁποία ἔχει τὴν μορφὴν ἀνωνύμου ἑταιρίας, θὰ πληρώσῃ τὸ ἴδιον ποσόν. Τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὥστε νὰ ἐπιβαρύνῃ περισσότερον τοὺς οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρους. Δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὰς οἰκονομίας αἱ ὁποῖαι γίνονται μὲ ὡρισμένα μικροκονδύλια, ὅπως ἡ μείωσις κατὰ 25% τῶν ἐξόδων μεταβάσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν, κονδύλια ἀνεπαίσθητα. Θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ κονδύλιον, τὸ ὁποῖον πράγματι εἶναι σημαντικόν, τῶν 65 δισεκατομμ., ἐκ τῆς περικοπῆς τοῦ δώρου τῶν ὑπαλλήλων. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἐξέλεξεν ὡς στόχον τοὺς πτωχοὺς ὑπαλλήλους. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θελήσῃ νὰ μελετήσῃ τὴν ἀνωτέρω πρότασίν μου, θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ἐθεραπεύετο τὸ κακὸν αὐτό. Ὅπως παρετήρησεν ὁ κ. Μητσοτάκης, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐστηρίζοντο εἰς τὸ δῶρον τοῦ Πάσχα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία γνωρίζει τὴν οἰκτράν των κατάστασιν, νὰ τοὺς στερήσῃ τῆς μικρᾶς αὐτῆς ἐνισχύσεως. Τὰ διοικητικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἡ ἀνακατανομὴ τῶν ποσοστῶν τοῦ Ταμείου τοῦ Ἐθνικοῦ Στόλου καὶ ἕνα ποσὸν 18 δισεκατομ. τὸ ὁποῖον ἔλαβε ἀπὸ τὸν ἔρανον τῆς Βασιλίσσης. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἔρανος τῆς Βασιλίσσης ἔρχεται εἰς ἐνίσχυσιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους. Κατὰ τὴν γνώμην μας ἡ Κυβέρνησις μὲ προχειρότητα, καὶ ἐντελῶς ἀψυχολόγητα, ὑπέβαλε τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ ζητεῖ ἐπειγόντως τὴν ψήφισίν του, διότι θέλει ἀντὶ πάσης θυσίας νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν προϋπολογισμόν. Εἰς ἐμὲ ἐδόθη εὐκαιρία δι’ ἑνὸς ἄρθρου τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, νὰ εἴπω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ποῖος εἶναι ὁ δρόμος πρὸς ἀποτελεσματικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις κωφεύει εἰς τὴν ἔκκλησίν μου αὐτήν. Δὲν εἶναι δυνατόν, ὅταν ἡ Χώρα διέρχεται τοιαύτην κρίσιν, νὰ διατηροῦμεν τὸν στρατὸν εἰς τὰ ὕψη αὐτὰ καὶ νὰ ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς μὲ δαπάνας τὰς ὁποίας δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Ἐλέχθη ἀπὸ ἐφημερίδα τοῦ Συναγερμοῦ ὅτι ἀσκῶ ἐκβιασμόν. Δὲν κάμνω κανένα ἐκβιασμόν. Διότι θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὸ 1950, ὡς Ἀρχιστράτηγος τότε, εἶχεν συμφωνήσει εἰς ληφθεῖσαν ἀπόφασιν νὰ μειωθῇ ὁ στρατὸς εἰς τὰ ἐπίπεδα τῆς εἰρήνης. Ἐφ’ ὅσον ὅμως παρατείνεται ὁ ψυχρὸς πόλεμος, εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ διατηροῦμεν αὐτὴν τὴν σκέψιν, ἡ ὁποία θὰ καταστρέψῃ κάθε οἰκονομικὴν ἰκμάδα εἰς τὴν χώραν μας;

§49Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ζαχαριάδης ἦτο σύμμαχός σας. Εἰς τὸ Κιλκὶς συνειργάζεσθο.

§50Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἀφήσατε αὐτά, κύριε Παπαδόπουλε. Ὁ προϋπολογισμὸς ἀπορροφᾶ τὰ 2 τρισεκατομμύρια 315 δισεκατομμύρια—ἐὰν εἶναι οἱ ἀριθμοὶ ἀκριβεῖς—Ἐὰν εἰς αὐτὰ προσθέσωμεν τὰ Σώματα Ἀσφαλείας, ἀνέρχεται εἰς 3 τρισεκατομμύρια 348 δισεκατομμύρια. Ἐὰν ὁ στρατὸς ἐπανήρχετο εἰς τὴν δύναμιν τῆς εἰρήνης θὰ ἐγένετο μία οἰκονομία 1 τρισεκατομμυρίου 100 δισεκατομμυρίων. Ἀπὸ αὐτὰ ἐὰν ἀφαιρέσητε 200 δισεκατομμύρια τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὰ κοινόχρηστα εἴδη θὰ ἔχωμεν πραγματικῶς οἰκονομίαν 900 δισεκατομμυρίων. Δὲν λέγω νὰ πᾶνε εἰς τὰς 70.000 ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλαττωθῇ ὁ στρατὸς κατὰ ἕνα ποσοστόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέπῃ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν, τὴν ὁποίαν διερχόμεθα. Ἄλλως ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ βαυκαλίζεται εἰς τὴν δύναμιν τῶν 240 βουλευτῶν, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ σαρωθῇ ἀπὸ τὴν ἐπιρροὴν τῶν γεγονότων καὶ τῆς καταστάσεως τὴν ὁποίαν ἔχει δημιουργήσει διὰ μιᾶς πολιτικῆς ἀσυναρτήτου καὶ ἀνικάνου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα.

§52Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἔθιξε τὸ ζήτημα τῆς μειώσεως τῆς ἐθνικῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ μας. Εἰς ἄρθρον του, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἶδε τὸ φῶς, ἐπρότεινεν ὅπως ὁ στρατός μας μειωθῇ εἰς τὰς 70.000 καὶ ὅπως ἐπιδιωχθῇ, ἐν περιπτώσει συρράξεως, ἡ ἀνάπτυξίς του διὰ ταχείας ἐπιστρατεύσεως. Κύριοι βουλευταί, ὁ στρατός, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀπὸ τοῦ καιροῦ τῆς εἰρήνης, σήμερον πρέπει νὰ δύναται ν’ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰ ἑξῆς: Ἀφ’ ἑνὸς νὰ δύναται νὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ ν’ ἀντιμετωπίσωμεν μίαν αἰφνιδιαστικὴν ἐπίθεσιν καὶ δεύτερον νὰ καλύψῃ τὴν ἐπιστράτευσιν τῶν ὑπὸ τοῦ ἐν ἰσχύϊ σχεδίου ἐπιστρατεύσεως προβλεπομένων δυνάμεων. Ποῖον εἶναι ἐκεῖνο τὸ ἐλάχιστον ὅριον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιδιώξωμεν, νὰ ἔχωμεν ὑπὸ τὰ ὅπλα καὶ πῶς θὰ τὸ ἐξεύρωμεν; Θὰ τὸ ἐξεύρωμεν, κύριοι, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν, πρῶτον μὲν τὰς γενικὰς πολιτικὰς συνθήκας, δεύτερον τὴν διαμόρφωσιν τῆς χώρας μας καὶ τρίτον κυρίως τὰς δυνατότητας τῶν ἀντιπάλων μας. Κύριοι βουλευταί, θὰ σᾶς εἴπω μερικὰ στοιχεῖα ὅσον ἀφορᾷ τὰς δυνατότητος τῶν ἀντιπάλων μας αὐτὴν τὴν στιγμήν. Τὰς γενικὰς συνθήκας τὰς ἠξεύρετε ὅλοι. Δὲν ἀποκλείεται, ὅπως συνέβη εἰς τὴν Κορέαν, νὰ ἐπέλθῃ πάλιν μία σύρραξις. Αἱ δυνατότητες τῶν ἀντιπάλων μας, κ. βουλευταί, εἶναι αἱ ἑξῆς. Πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι διεπιστώθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν συνάντησιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν Ἐπιτελείων ἀναφέρουν, ὅτι ἡ Βουλγαρία αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει 15 μεραρχίας ἐν εἰρήνῃ καὶ ὅταν ὁμιλῶ διὰ μεραρχίας, ὁμιλῶ γενικῶς εἴτε πρόκειται περὶ μεραρχιῶν πεζικοῦ, εἴτε πρόκειται περὶ μεραρχιῶν ἱππικοῦ ἢ ἁρμάτων. Δύναται δὲ νὰ ἐπιστρατεύσῃ 21–25 μεραρχίας. Ἡ δύναμις εἰρήνης, τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον ὁ βουλγαρικὸς στρατὸς ἀνέρχεται εἰς 170.000, ἐπὶ πλέον δὲ ἔχει 65.000 περίπου μονάδας συνόρων, ὅπως εἴχομεν ἄλλοτε ἡμεῖς, τοὺς συνοριακοὺς τομεῖς. Ἡ Ἀλβανία ἔχει μίαν δύναμιν 3–4 μεραρχιῶν δυναμένη ἐν ἐπιστρατεύσει νὰ φθάσῃ εἰς τὰς 6–7 μεραρχίας. Ἡ ἐν εἰρήνῃ δύναμις τοῦ Ἀλβανικοῦ στρατοῦ ὑπὸ τὰ ὅπλα εἶναι 45 χιλ. Ἡ Ρουμανία ἔχει 16–18 μεραρχίας ὑπὸ τὰ ὅπλα καὶ δύναται νὰ φθάσῃ ἐν ἐπιστρατεύσει τὰς 25–30, μὲ σημερινὴν δύναμιν εἰρήνης περὶ τὰς 260 χιλιάδας. Ἡ Οὑγγαρία ἔχει 18–20 μεραρχίας ἐν εἰρήνῃ δυναμένη νὰ φθάσῃ τὰς 25 ἐν πολέμῳ καὶ μὲ σημερινὴν δύναμιν εἰρήνης 270 χιλιάδας. Ἐπὶ πλέον, κύριοι βουλευταί, εἶναι καὶ 10 Σοβιετικαὶ μεραρχίαι εἰς Αὐστρίαν, Οὑγγαρίαν καὶ Ρουμανίαν. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ πολέμου, δὲν θὰ τὴν ἔχωμεν ἡμεῖς, τότε πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι δύνανται ἰδίως τὰ ὅμορα κράτη νὰ λάβουν ἐγκαίρως προπαρασκευαστικὰ μέτρα ἐπιστρατεύσεως καὶ πιθανὸν νὰ ἐπιστρατευθοῦν, καὶ συγκεντρώσωσιν τὰς μονάδας των πρὸς τὰ σύνορά μας, χωρὶς ἡ πληροφορία αὐτὴ νὰ μᾶς ἔλθῃ ἐγκαίρως καὶ εἶναι ἑπομένως ἐκμεταλλεύσιμος. Ἡμεῖς ἔχομεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν 143 χιλιάδας στρατὸν ξηρᾶς ὑπὸ τὰ ὅπλα. Προτείνει ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων νὰ μειωθῇ ἡ δύναμις εἰς 70 χιλιάδας. Τοῦτο μόνον ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω. Τὸ ποσὸν τῶν 70 χιλ. ἀνδρῶν εἶναι ἐκεῖνο περίπου, τὸ ὁποῖον διαθέτει ἡ Τουρκία διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης. Καὶ νομίζετε, κύριε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ὅταν διατίθεται ἀπὸ τὴν Τουρκίαν τὸ ποσὸν αὐτὸ τῆς δυνάμεως, μόνον διὰ τὴν Ἀν. Θράκην, ἡμεῖς ἠμποροῦμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν στάθμην τῶν 70 χιλ. στρατοῦ μόνον, δι’ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν Στρατόν. Ἐὰν θέλετε, κύριοι βουλευταί, νὰ μάθετε τὶ ἔχει ἡ Τουρκία ὑπὸ τὰ ὅπλα καὶ ἡ Γιουγκοσλαυΐα θὰ σᾶς δώσω καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου πληροφορίας. Ἡ Τουρκία ἔχει 21 μεραρχίας καί 6 ταξιαρχίας, δηλαδὴ δύναμιν εἰρήνης 300–350 χιλ. ἀνδρῶν, ἡ δὲ Γιουγκοσλαυΐα ἔχει δύναμιν 29 μεραρχιῶν ὑπὸ τὰ ὅπλα, δηλαδὴ δύναμιν ἐν εἰρήνῃ 400–450 χιλιάδας ἀνδρῶν. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας, κύριοι βουλευταί, βλέπετε κατὰ πόσον θὰ ἦτο ἐπικίνδυνον νὰ μειώσωμεν τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ μας, καὶ κατὰ πόσον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ριψοκινδυνεύσωμεν νὰ μὴ δυνηθῶμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν αἰφνιδιαστικὴν ἐπίθεσιν καὶ νὰ καλύψωμεν τὴν ἐπιστράτευσίν μας. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιλαμβάνομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ δηλώσω κατηγορηματικῶς, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς συναισθανόμενος τὴν εὐθύνην του ἔναντι τῆς Ἐθνικῆς ἀσφαλείας καὶ συνεπὴς πρὸς τὰς διεθνεῖς ὑποχρεώσεις, οὐδὲ κατὰ ἕνα στρατιώτην θὰ μειώσῃ τὴν σημερινὴν δύναμιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§53Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἰς τὴν ὁμιλίαν μου εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ πᾶμε εἰς τὸν στρατὸν τῆς Εἰρήνης.

§54Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερ.). Αὐτὸ τὸ εἴπατε εἰς τὸν τύπον.

§55Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Εἴχατε πάει καὶ σεῖς εἰς τὰς 50 χιλ.

§56Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Ἦσαν ἄλλαι τότε συνθῆκαι.

§57Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Διατί, κύριε Πρόεδρε, ἀντὶ νὰ σκοτώσετε τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου μὲ τὸ δυσβάστακτον αὐτὸ βάρος δὲν προσπαθεῖτε νὰ τοποθετήσετε, ὅπως ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εἶχε θέσει τὸ ζήτημα ἐπὶ ἄλλης βάσεως.

§58Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον, ὡς ἡγέτης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁμιλῶν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας εἶχεν εἴπει: «Ἡ ἐπαφή μου, κ. βουλευταί, μὲ τὴν ὕπαιθρον μὲ ἀνησυχεῖ σοβαρῶς, μὲ τὴν ὀγκουμένην δυσφορίαν τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, ὅπως καὶ ἡ διαμαρτυρία τῶν ἐπαγγελματικῶν καὶ ἐμπορικῶν τάξεων, διότι οἱ ἐπαγγελματίαι μὲ τοὺς ἀγρότας θεμελιώνουν τὸ καθεστώς μας. Ἀφήσατε τὸ σιωπηλὸν δρᾶμα τῶν ἀγροτῶν, τοὺς ὁποίους τὸ φάσμα τῆς ἀνεργίας συγκρατεῖ ἀπὸ τὴν ἐξέγερσιν. Ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἴδωμεν, ποῦ ὑπάρχει μία ἀντικειμενικὴ ἀδυναμία, ὥστε νὰ βοηθήσωμεν ὅλοι, καὶ ποῦ ὑπάρχει ὑποκειμενικὴ ὑπαιτιότης, ὥστε νὰ καταγγείλωμεν τοὺς ὑπευθύνους». Νομίζω, ὅτι ἡ ἐπανάληψις αὐτῶν τῶν λόγων σήμερον ἔχει καταστῆ ἐπίσης ἐπίκαιρος. Διότι, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς περίοδον οἰκονομικῆς κρίσεως. Καὶ οἱ ἀγρόται καὶ οἱ ἐργάται καὶ οἱ ἐπαγγελματίαι πάσχουν. Καὶ εἶναι πράγματι ἐπιβεβλημένον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ὅπως διαπιστωθῇ, ποῦ ὑπάρχει «ἀντικειμενικὴ ἀδυναμία», διὰ νὰ βοηθήσωμεν ὅλοι, καὶ ποῦ ὑπάρχει «ὑποκειμενικὴ ὑπαιτιότης», διὰ νὰ καταλογισθοῦν αἱ εὐθῦναι. Καὶ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ διεξαχθῇ εἰς εὐρεῖαν ἔκτασιν ἡ συζήτησις, διότι ὑπάρχει ὁ φόβος, μὲ τὴν ἐντόπισιν τῆς συζητήσεως εἰς τὸ συγκεκριμένον νομοσχέδιον, νὰ ἐλαττωθῇ ἡ ἐπίγνωσις τῶν γενικωτέρων αἰτίων, τῶν ἀντικειμενικῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δημιουργήσει μίαν βαρεῖαν κατάστασιν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ σχηματίζεται ἡ ἐσφαλμένη ἐντύπωσις, ὅτι εἰς ἀκέραιον ὑπεύθυνος διὰ τὴν σημερινὴν κρίσιν, εἶναι ἄλλοτε ἡ προκάτοχος καὶ ἄλλοτε ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Κύριοι βουλευταί, κατατάσσω εἰς τὴν «ἀντικειμενικὴν ἀδυναμίαν», τὸ θέμα τῆς βοηθείας καὶ τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Καὶ κατατάσσω εἰς τὴν κατηγορίαν τῆς «ὑποκειμενικῆς ὑπαιτιότητος» τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῶν Κυβερνήσεων. Διὰ τοῦτο θεωρῶ ἐπιβεβλημένον, εἰς μίαν σύντομον ἀναδρομήν, νὰ προσδιορίσω πρῶτον, τὸ θέμα τῆς βοηθείας, διὰ νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἡ μεγάλη Ἀμερικανικὴ Δημοκρατία, κ. βουλευταί, χαράσσουσα μίαν γραμμὴν πρωτοφανῆ εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ κόσμου, ἀνέλαβε μὲ τὴν εἰσφορὰν τῶν πολιτῶν της τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐρειπίων ὅλων τῶν ἐλευθέρων Λαῶν. Καὶ ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι εἰς τὴν γενναιότητα αὐτῆς τῆς εἰσφορᾶς ἡ Ἑλλὰς ηὐνοήθη, διότι ἐντὸς τῶν ὀλίγων μεταπελευθερωτικῶν ἐτῶν, διετέθησαν ἀπὸ τοὺς Μεγάλους Συμμάχους ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος πλέον τῶν δύο δισεκατομμυρίων δολλαρίων, τὰ ὁποῖα σημαίνουν διά τὰ ἔτη τῆς βοηθείας, περίπου ἕν ἑκατομμύριον δολλάρια ἡμερησίως. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπενθυμίζομεν τοὺς ἀριθμοὺς, διότι συχνάκις λησμονοῦνται. Διὰ νὰ ἐκτιμήσωμεν τὸ μέγεθος τῆς βοηθείας, θὰ πρέπει νὰ τὴν συγκρίνωμεν μὲ τὸν δανεισμὸν ὁλοκλήρου τοῦ αἰῶνος τῆς ἐλευθερίας. Τὸ σύνολον τῶν δανείων κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ αἰῶνος τῆς ἐλευθερίας ἀνέρχεται εἰς 500 ἑκατομμύρια δολλάρια, σημερινῆς ἀξίας ἑνὸς δισεκατομμυρίου δολλαρίων. Ἑπομένως ἡ βοήθεια ἡ Ἀμερικανικὴ ὑπῆρξεν ὑπερδιπλασία τοῦ συνόλου τῶν δανεισμῶν τοῦ αἰῶνος τῆς ἐλευθερίας. Καὶ ἐκεῖνοι οἱ δανεισμοὶ ὑπῆρξαν ἐπαχθέστατοι. Ἐνῶ ἡ προσφορὰ τῆς Μεγάλης Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας ὑπῆρξε δωρεὰ πρὸς τὴν Ἐλευθερίαν. Ἐθεώρησα καθῆκον νὰ ὑπενθυμίσω τοὺς ἀριθμούς, διότι ἀποτελοῦν ἀφετηρίαν πρὸς συζήτησιν τοῦ θέματος. Ἐλέχθη ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἐλευθερίας, ὅτι ἡ ἀξία αὐτῆς τῆς Ἀμερικανικῆς προσφορᾶς δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπερτιμηθῇ, διότι ὀφείλεται εἰς τὴν ἱκανοποίησιν ἰδίου πολιτικοῦ συμφέροντος. Ἐλέχθη, ὅτι εἶχεν πολιτικὸν συμφέρον ἡ Δημοκρατία τῆς Ἀμερικῆς νὰ βοηθήσῃ τοὺς ἐλευθέρους λαούς. Ἀποδέχομαι προθύμως τὴν παρατήρησιν. Καὶ μακαρίζω τὴν ὕπαρξιν τοῦ πολιτικοῦ συμφέροντος ἑνὸς μεγάλου Λαοῦ, τὸ ὁποῖον ταυτίζεται μὲ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν εὐημερίαν τῆς χώρας μου. (Χειροκροτήματα). Ἐλέχθη ἐπίσης ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἐλευθερίας, ὅτι ὑπῆρξε σκληρὸν τὸ τίμημα τῆς παροχῆς τῆς βοηθείας, διότι ἀπωλέσθη ἡ αὐτοτέλεια. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ παρατήρησις εἶναι ἀβάσιμος. Ἀσφαλῶς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους ἡ περίοδος τῆς αὐτοτελείας παρῆλθεν. Ἀλλὰ δὲν παρῆλθε, διότι προσεφέρθη ἡ βοήθεια, παρῆλθεν, διότι ἐδημιουργήθησαν νέαι συνθῆκαι εἰς τὴν μοῖραν τοῦ κόσμου. Διότι ἔγιναν τὰ δύο παγκόσμια μέτωπα. Τὸ μέτωπον τῆς ἐλευθερίας καὶ τὸ μέτωπον τῆς δουλείας. Καὶ μέσα εἰς τὴν ἑνότητα τοῦ παγκοσμίου μετώπου τῆς ἐλευθερίας, ἡ ἔννοια τῆς αὐτοτελείας παρῆλθεν. Ὄχι ὅμως διὰ ν’ ἀντικατασταθῇ ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ὑποτελείας, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς συνεργασίας, ἐλευθέρων, ἠθικῶς ὁμοτίμων λαῶν. Καὶ ὀφείλουν πλέον ὅλοι νὰ προσαρμοσθοῦν εἰς τὸ νέον κλῖμα τοῦ κόσμου. Καὶ ἡ ἀσύδοτος αὐτοτέλεια εἶναι πλέον ἀπαράδεκτος. Ὅπως ἐπίσης εἶναι ἀπαράδεκτος καὶ ἡ δουλοφροσύνη τῆς ὑποτελείας. Καὶ ὑπάρχει ἡ ὁμότιμος συνεργασία, ἡ ὁποία σημαίνει ἀμοιβαίους συμβιβασμούς, ἐναρμόνισιν ἀπόψεων. Ἀλλὰ ὑπάρχει, πέραν τῶν παρατηρήσεων αὐτῶν, ἐφόσον θέτομεν τὸ ζήτημα τῆς βοηθείας, ὑπάρχει ἕνα καίριον ἐρώτημα: Δυνάμεθα νὰ θέσωμεν ὑπὸ συζήτησιν τὴν βοήθειαν; Δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν γνώμην, ἀφοῦ προσφέρεται δωρεὰν ἀπὸ τὴν μεγάλην Ἀμερικανικὴν Δημοκρατίαν; Τὸ ἐρώτημα εἶναι καίριον. Κύριοι βουλευταί, μία βοήθεια ἢ εἶναι πρᾶξις φιλανθρωπίας, ἢ εἶναι πρᾶξις πολιτική. Ὅταν εἶναι πρᾶξις φιλανθρωπίας γνώμην ἔχει μόνον ὁ δίδων, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ γνώμην ὁ λαμβάνων. Ἀλλ’ ὅταν εἶναι πρᾶξις πολιτική, ὅταν μὲ τὴν βοήθειαν ἐπιδιώκεται ἡ πραγμάτωσις ὡρισμένου σκοποῦ, τότε ἔχουν καὶ οἱ δύο γνώμην καὶ ὁ δίδων καὶ ὁ λαμβάνων. Καὶ ὑπάρχει τὸ κριτήριον, εἶναι ὁ πολιτικὸς σκοπός. Δύναται ἑπομένως, ἐπὶ μιᾶς ἀντικειμενικῆς βάσεως νὰ διεξάγεται ἡ συζήτησις, κατὰ πόσον ὁ πολιτικὸς σκοπός, ὁ ὁποῖος ἐτέθη μὲ τὴν βοήθειαν, ἐπετεύχθη. Καὶ εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἡ παρεχομένη βοήθεια δὲν εἶναι πρᾶξις φιλανθρωπίας, εἶναι πρᾶξις πολιτική. Καὶ ὁ πολιτικὸς σκοπὸς προσδιορίζεται εἰς τὸν βασικὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐψήφισε τὸ Κογκρέσσον, ὅταν ἐνέκρινε τὸ σχέδιον Μάρσαλ. Ἡ διάταξις τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἡ ἀποκατάστασις, ἡ διατήρησις ἐντὸς τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν, τῶν ἀρχῶν περὶ ἐλευθερίας, ἐλευθέρων θεσμῶν καὶ πραγματικῆς ἀνεξαρτησίας, ἐξαρτᾶται κατὰ μέγα μέρος ἐκ τῆς δημιουργίας ὑγιῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν, σταθερῶν, διεθνῶν οἰκονομικῶν σχέσεων καὶ ἐκ τῆς ἐπιτεύξεως ἐκ μέρους τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν οἰκονομίας ὑγιοῦς καὶ ἀνεξαρτήτου τῆς ἐκτάκτου ἔξωθεν παρεχομένης βοηθείας». Καὶ προσθέτει: «Ἀποφασίζεται ἡ παροχὴ ὑλικῆς καὶ οἰκονομικῆς βοηθείας, εἰς τὰς συμμετασχούσας χώρας, κατὰ τρόπον ὥστε βοηθούμενοι νὰ καταστοῦν μέσῳ τῶν ἰδίων ἀτομικῶν καὶ κοινῶν προσπαθειῶν, ἀνεξάρτητοι τῆς ἐκτάκτου παροχῆς ἔξωθεν οἰκονομικῆς βοηθείας». Ἑπομένως, ὁ πολιτικὸς σκοπὸς ἔχει τεθῆ καὶ ὑπάρχει ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ὡς ἠθικῶς ὁμότιμοι συνεργάται. Καὶ τίθεται τὸ ἐρώτημα: Ὁ σκοπὸς αὐτός, νὰ γίνῃ ἡ βοηθουμένη χώρα, ἡ Ἑλλάς, ἀνεξάρτητος πάσης ἔξωθεν ἐκτάκτου βοηθείας, ἔχει ὄντως συντελεσθῆ; Κύριοι βουλευταί, συνηθίζομεν νὰ ὑποτιμῶμεν τὴν ἀπόδοσιν τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ὅμως εἶναι τεραστία. Ἡ παραγωγὴ εἰς τὴν γεωργίαν ἔχει ὑπερβῆ τὴν προπολεμικήν, ἐπίσης καὶ ἡ παραγωγὴ εἰς τὴν βιομηχανίαν. Ἡ ἁλιεία ἔχει διπλασιασθῆ. Ἡ παραγωγὴ καὶ τοῦ βάμβακος καὶ τῆς ὀρύζης ἐκάλυψε τὰς ἀνάγκας τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως καὶ ἀποβλέπει πλέον εἰς ἐξαγωγάς. Καὶ ἡ συγκοινωνία, ὄχι μόνον ἔχει ἀποκατασταθῆ, ἀλλὰ ἔχει βελτιωθῆ. Θὰ πρέπει νὰ ὑπενθυμίσωμεν τὰς ἀποδόσεις διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι. Καὶ διετέθη διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ ἥμισυ τῆς βοηθείας, διότι πλέον τοῦ ἡμίσεος διετέθη διὰ τὸν ἀγῶνα τῆς ἐλευθερίας. Καὶ ὁ ἀγὼν αὐτὸς τῆς ἐλευθερίας, ἐνῷ ὑπῆρξεν κατὰ πρῶτον λόγον, κατ’ ἐξοχήν, ἀγὼν τῆς Ἑλλάδος, ὑπῆρξε ταὐτοχρόνως ἀγὼν συμμαχικός, διότι ἡ ἀπώλεια τῆς Ἑλλάδος θὰ εἶχεν ἀπροσμετρήτους συνεπείας εἰς τὴν Μεσόγειον, διὰ τὸ μέτωπον τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Καὶ ἐνῷ διετέθη ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ ἥμισυ τῆς βοηθείας, διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, ἐνῷ εἰς τὰς ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐδοκιμάσθησαν ἀπὸ τὸν ἐσωτερικὸν πόλεμον, ὁλόκληρος ἡ βοήθεια διετέθη διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, μὲ ὅλα ταῦτα κατωρθώσαμεν αὐτὸ τὸ μέγα ἐπίτευγμα. Καὶ τίθεται τὸ νέον ἐρώτημα. Μὲ τὸ σύνολον αὐτῶν τῶν ἀποδόσεων συνετελέσθη ὁ πολιτικὸς σκοπός, ὅπως προσδιορίζεται εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς Οὐασιγκτῶνος; Ἡ ἀπάντησις Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους εἶναι ἀρνητική. Ἀκόμη δὲν ἔχει συντελεσθῆ. Καὶ ἡ ἀντικειμενικὴ διαπίστωσις, ὁδηγεῖ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι πρόωρος περικοπὴ τῆς βοηθείας, ματαιώνει τὸν ἀρχικὸν βασικὸν πολιτικὸν σκοπόν, ὁ ὁποῖος ἐτέθη εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Κογκρέσσου. Πῶς συνάγεται, ὅτι δὲν ἔχει ἡ Βοήθεια ἐπιτελέσει ἀκόμη τὴν ἀποστολὴν «τῆς οἰκονομικῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Χώρας μας ἀπὸ πάσης ἔξωθεν ἐκτάκτου βοηθείας»; Εἶναι, πρῶτον τὸ γεγονός, ὅτι τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς χαμηλότατον σημεῖον. Κύριοι βουλευταί, ἀνέκαθεν ἡ Ἑλλάς, ἦτο χώρα πτωχή. Ὄπως καὶ ἄλλοτε συνέβη νὰ εἴπω, ὁ Θεός, νομίσας, ὅτι μᾶς προσέφερε τὸ πνεῦμα, μᾶς ἐστέρησε τὴν ὕλην..... Οἱ ἀριθμοί, ὅπως ἐμφανίζονται εἰς τὰς Διεθνεῖς στατιστικὰς διὰ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν λαῶν, ἔχουν ὡς ἑξῆς: Εἰς τὴν Ἑλλάδα κατ’ ἄτομον καὶ κατ’ ἔτος Ἐθνικὸν εἰσόδημα 130 δολλάρια, εἰς τὴν Γερμανίαν 400, εἰς τὸ Βέλγιον καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν 600 καὶ εἰς τὰς Ἡν. Πολιτείας 1600 δολλ. Εἰς τὴν Ἑλλάδα λοιπὸν 130 δολλάρια! Καὶ εἶναι τὸ χαμηλότερον ἐπίπεδον ὅλης τῆς Εὐρώπης. Ἐπίσης, τὰ μεγάλα ἔργα ἀνασυγκροτήσεως, τὰ ὁποῖα ἐγγυῶνται τὴν οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τοῦ μέλλοντος, ὅπως εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἡ ἐνέργεια, δὲν ἔχουν ἀκόμη ἐκτελεσθῆ. Μεγάλη εἶναι ἡ ἀνεργία καὶ ἡ ἀπασχόλησις. Καὶ εἰς τοὺς λογαριασμοὺς τῶν ἐξωτερικῶν πληρωμῶν ὑπάρχει ἀκόμη ἐτήσιον ἄνοιγμα πλέον τῶν 100 ἑκατομμυρίων δολλαρίων. Ἰδοὺ τὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν, ὅτι ὁ πολιτικὸς σκοπὸς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ διὰ τὴν Ἑλλάδα δὲν ἔχει ἐπιτευχθῆ. Καὶ ὄχι ἐξ ἰδίας ὑπαιτιότητος, ἀλλὰ διότι τὸ μεῖζον μέρος τῆς βοηθείας, διετέθη εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐλευθερίας. Δὲν ἐπικαλούμεθα τὸν ρωμαντισμὸν τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ παρελθόντος διὰ τὰς ὁποίας συνήθως κατηγορούμεθα ὅτι τὰς ὑπενθυμίζομεν. Ἐπικαλούμεθα τὴν πραγματικότητα τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος. Καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ παρόντος καὶ τοῦ μέλλοντος, διακηρύττομεν, ὅτι ὁ ρυθμὸς τῆς ἐλαττώσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καθίσταται ἐπικίνδυνος. Ἀπὸ 250 ἑκατομμύρια δολλάρια ἔπεσεν εἰς τὰ 170, καὶ ἐφέτος εἰς τὰ 80 ἑκατομ. Καὶ δὲν γνωρίζομεν τὸ προσεχὲς μέλλον. Τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι εἰς τοὺς ὅρους τῆς «ἀντικειμενικῆς ἀδυναμίας» ὀφείλομεν νὰ κατατάξωμεν ὡς πρῶτον παράγοντα τὴν ὑπέρμετρον καὶ πρόωρον περικοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας. Ἐντὸς τῶν 4 ἐτῶν τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας διετίθεντο μηνιαίως διακόσια πεντήκοντα δισεκατομμύρια δραχμῶν διὰ παραγωγικὰ ἔργα, διὰ παροχὴν πιστώσεων, διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ τώρα διατίθενται μόλις 60 δισεκατομμύρια. Εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπορῆτε, διατί συνέβη ἡ κρίσις; Ὅταν ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ ὑπέρμετρος πτῶσις ἀπὸ τὰ 250 εἰς τὰ 60 δισεκατομμύρια μηνιαίως, εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποροῦμεν διὰ τὴν κρίσιν; Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν συναγωγὴν τοῦ πολιτικοῦ συμπεράσματος, ἔπειτα ἀπὸ αὐτὰς τὰς διαπιστώσεις. Ἐκήρυξεν ἐπανειλημμένως ὁ ἀξιότιμος

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὡς ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐκτὸς τῆς ἀρχῆς καὶ κατόπιν, ὅταν ἀνέλαβε τὴν ἀρχήν, ἐκήρυξεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι διατεθειμένη νὰ ζήσῃ παρασιτικῶς, στηριζομένη ἐπ’ ἄπειρον εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Βοήθειαν. Καὶ ἔχει ἀπολύτως δίκαιον. Κανεὶς εἰς αὐτὴν τὴν ὑπερήφανον καὶ φιλότιμον χώραν, δὲν θὰ ἐδέχετο νὰ γίνῃ παράσιτον οἱασδήποτε ξένης δυνάμεως. Ἀλλὰ ὅσον τοῦτο εἶναι ἀληθές, εἶναι ἐπίσης ἀληθὲς ὅτι ἡ πρόωρος περικοπὴ τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐπιτευχθῆ ὁ τεθεὶς πολιτικὸς σκοπός, εἶναι ἐπικίνδυνος. Καὶ ὅτι μία ἀξία τοῦ ὀνόματός της Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, περιβαλλομένη μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἔχει καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ διακηρύξῃ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν, καθ’ ὅσον ἀφορᾶ τὸ κεφάλαιον τῆς βοηθείας, ἐπεθύμουν νὰ καταλήξω. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἀμελῇ αὐτὴν τὴν δημοσίαν διαπίστωσιν. Ὀρθὴ εἶναι ἡ διακήρυξις ὅτι ἐπ’ ἄπειρον ἀρνούμεθα τὴν βοήθειαν. Ἡ ἀποσιώπησις ὅμως τοῦ παρόντος, τῆς πραγματικῆς κρίσεως τοῦ παρόντος, εἰς τὴν ὁποίαν ὁδηγεῖ ἡ ἀπότομος περικοπὴ τῆς βοηθείας, δὲν εἶναι εἰλικρινὴς ἀπεικόνισις ὑφισταμένης πραγματικότητος. Καὶ δὲν ἀποτελεῖ καμμίαν συμμαχικὴν ἀταξίαν ἡ διακήρυξις τῆς ἀληθείας. Διὰ τοῦτο ἀκριβῶς εἴμεθα σύμμαχοι, διὰ νὰ λέγωμεν μὲ εἰλικρίνειαν ὁ εἷς πρὸς τὸν ἄλλον τὴν ἀλήθειαν.

§62Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Δὲν εἶπα ποτὲ ὅτι θὰ ἀρνηθῶμεν τὴν βοήθειαν.

§63Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι βεβαίως, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἴπατε ὅτι δὲν θὰ στηριζώμεθα ἐπ’ ἄπειρον εἰς τὴν βοήθειαν.

§64Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Ἀσφαλῶς.

§65Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προσθέτω, εἶναι ὅτι ἔχετε ἀποσιωπήσει τὸ θέμα. Καὶ ὅμως, μία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ διακηρύξῃ, ὅτι ἡ βοήθεια διὰ τὴν Ἑλλάδα, διὰ τὰς οἰκονομικάς τῆς συνθήκας, ἐξακολουθεῖ ἀκόμη νὰ εἶναι ἀπαραίτητος, διότι χωρὶς νὰ ὁλοκληρωθῇ ὁ σκοπός, κινδυνεύομεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς μίαν ἐπικίνδυνον περίοδον πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς κρίσεως.

§66Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Βεβαίως.

§67Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ τώρα εἰσέρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ δεύτερον μέγα θέμα, εἰς τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Τὸ θέμα κατέστησεν ἐπίκαιρον ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔδωκε τὴν ἀπάντησιν. Κύριοι βουλευταί, ζῶμεν εἰς μίαν περίοδον ἐπικίνδυνον. Μόνον ἀφελεῖς ἄνθρωποι ἠμποροῦν νὰ νομίζουν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς ἀνέφελον περίοδον εἰρήνης. Καὶ τὰ τελευταῖα γεγονότα καθιστοῦν περισσότερον ἀμφίβολον τὴν διεθνῆ κατάστασιν. Καὶ ἐπίσης ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ ὁ ὁποῖος ἐνεδρεύει καὶ ἀπειλεῖ τὴν εἰρήνην τοῦ κόσμου γνωρίζομεν — καὶ τὸ γνωρίζομεν ἡμεῖς εἰς τὴν ἱερὰν αὐτὴν γῆν ἀπὸ ἰδίαν σκληροτάτην πεῖραν — μόνον ἡ ἐπάρκεια τῆς ἀμύνης ἀποτελεῖ ἐγγύησιν τῆς εἰρήνης. Ἀλλὰ δὲν ὑφίσταται μόνον τὸ θέμα τῆς ἐκτιμήσεως τῶν εἰδικῶν συνθηκῶν τῆς Ἑλλάδος. Σήμερον, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, δὲν ὑπάρχει στρατιωτικὴ πολιτικὴ μιᾶς μεμονωμένης χώρας καὶ φοβοῦμαι, ὅτι τοῦτο ἐλησμονήθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ἀποτελοῦμεν μέλος συμμαχίας. Εὑρισκόμεθα ὡς σύμμαχοι ἐντὸς τοῦ Ἀτλαντικοῦ συμφώνου. Προχθὲς ὑπεγράψαμεν Βαλκανικὸν σύμφωνον φιλίας καὶ συνεργασίας. Καὶ ἀμφότεραι αἱ συμφωνίαι μας ἀνεχώρουν ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὡρισμένης στρατιωτικῆς δυνάμεως τῆς Ἑλλάδος. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς μονομερὴς ἀποστράτευσις σημαίνει κατ’ οὐσίαν ἔξοδον ἀπὸ τὴν συμμαχίαν. (Χειροκροτήματα).

§68Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν;

§69Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εὐχαρίστως.

§70Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζετε, ὅτι ὑπάρχει καμμία διεθνὴς ὑποχρέωσις, ἡ ὁποία μᾶς ἐπιβάλλει τὰς 150.000 στρατοῦ;

§71Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κάμετε ὑπομονὴν θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων μὲ ὑποχρεώνει νὰ εἴπω ἐνωρίτερον, ὅ,τι θὰ ἔλεγον κατὰ τὴν πορείαν τοῦ λόγου μου. Πέραν τῶν γραπτῶν κειμένων, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων, αἱ ἠθικαὶ δεσμεύσεις διὰ τὴν Ἑλλάδα εἶναι βαρύτεραι. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὑπάρχει μία μεγάλη παράδοσις, τῆς ὁποίας φέρετε τὸ ὄνομα, ἡ ὁποία ἐτίμησεν αὐτὴν τὴν ἀρχήν. Δι’ ἡμᾶς, Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἡ ὁποία συνοψίζεται εἰς τὴν ἀκόλουθον περικοπήν, εἶναι πράγματι ἀπαράδεκτος. Ἔγραψεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων: «Δὲν πρέπει οὐδ’ ἐπὶ μίαν ἡμέραν περαιτέρω νὰ δεχθῶμεν ὅπως κρατήσωμεν ὑπὸ τὰ ὅπλα δυνάμεις μεγαλυτέρας τῶν 70.000 ἀνδρῶν, ἀλλ’ ὀφείλομεν ἀντιθέτως νὰ προχωρήσωμεν χωρὶς κανένα δισταγμὸν εἰς τὴν ἀποστράτευσιν».

§72Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἄρατε Πύλας!

§73Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐκφράζω εἰλικρινῶς τὴν λύπην μου δι’ αὐτὸ τὸ ἀτύχημα. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ὅσον ἀνενδότως ἀντιτίθεμαι πρὸς αὐτὴν τὴν ἄποψιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ στραφῶ καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ διαπιστώσω καὶ πρὸς ἐκείνην τὴν πλευρὰν μίαν διαφωνίαν μου. Κύριοι βουλευταί, τὸ καθῆκον τοῦ Ἔθνους, αἱ ἀνειλημμέναι ἠθικαὶ ὑποχρεώσεις, ὁ διαγραφόμενος καὶ ἐντεινόμενος κίνδυνος καὶ τῆς παγκοσμίου καὶ τῆς Βαλκανικῆς Εἰρήνης, μᾶς ὑποχρεώνει νὰ διατηρήσωμεν τὰς δυνάμεις μας καὶ συγχρόνως εἰς πᾶσαν περίπτωσιν μᾶς ὑποχρεώνει νὰ μὴ ἀποφασίσωμεν ποτὲ μονομερῆ ἀποστράτευσιν χωρὶς συμμαχικὴν ἔγκρισιν. Ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ εἴμεθα μέλη μιᾶς συμμαχίας, καὶ ἡ διατήρησις τῶν δυνάμεων καὶ ἡ ἐλάττωσις καὶ ἡ αὔξησις ἐπιβάλλεται νὰ εἶναι συμμαχικὴ ἔγκρισις, οὐδέποτε μονομερὴς ἀπόφασις.

§74ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἰσχύει διὰ τοὺς ἄλλους;

§75Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐρωτώμεθα, διατί αὐτὸ δὲν ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς ἄλλους; Πάλιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν πλευρὰν εἰς παλαιοτέρους χρόνους εἶχεν ἀκουσθῆ ἡ ἀπάντησις, «ὅτι εἴμεθα πολὺ μικροὶ διὰ μίαν μεγάλην ἀπιστίαν!». Κύριοι βουλευταί, ὅσον τοῦτο εἶναι βέβαιον, ἐπίσης εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι τῆς Ἑλλάδος καταθλίβουν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὸν λαόν μας. Τὸ σύνολον τῆς ἐπιβαρύνσεως ἀνέρχεται εἰς 47½% ἐπὶ τῆς φορολογίας τῶν Ἑλλήνων. Οἱ ἀριθμοὶ ἔχουν ὡς ἑξῆς: Τὸ καθαρὸν ποσὸν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν εἶναι εἰς τὸν τρέχοντα προϋπολογισμὸν 2.621.000.000.000 ἐπὶ φορολογικῶν ἐσόδων, 5.500.000.000.000 ἤτοι 47½%. Κύριοι, ἀρκεῖ ἁπλῆ ἀνάγνωσις, ἁπλῆ ἀκρόασις διὰ νὰ γίνῃ σαφές, ὅτι εἶναι ἐπιβάρυνσις ὑπέρμετρος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον καθ’ ἑαυτὴν ὑπέρμετρος. Τὸ καταπληκτικὸν εἶναι, ὅτι ὅπως διαπιστώνεται ἀπὸ τὴν στατιστικήν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκδώσει ἡ Ἐπιθεώρησις τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, εἴμεθα οἱ πρῶτοι τοῦ κόσμου εἰς ἐπιβάρυνσιν. Εἴμεθα ὁ πτωχότερος λαὸς εἰς ἐθνικὸν εἰσόδημα, ἔχομεν τὰ 130 δολλάρια τῆς δυστυχίας μας καὶ ταυτοχρόνως εἴμεθα ὁ λαός, ὁ ἐπιβαρυνόμενος ἀπὸ τὸ σύνολον τῶν ἐλευθέρων λαῶν μὲ τὰς μεγαλυτέρας στρατιωτικὰς δαπάνας. Ἰδοὺ οἱ ἀριθμοί: Εἶναι ἡ Οἰκονομικὴ Ἐπιθεώρησις τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν «Γενεύη 1953». Ἡ Ἰταλία εἶχε πρὸ τοῦ πολέμου ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος 9,1% καὶ ἔχει σήμερον 5,3%. Τὸ Βέλγιον ἔχει σήμερον 4,9 ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἡ Τουρκία εἶχε πρὸ τοῦ πολέμου 5,5 καὶ ἔχει σήμερον 4,9. Καὶ ἡ Ἑλλάς, ἡ πάμπτωχος, εἶναι πρώτη. Εἶχε πρὸ τοῦ πολέμου 4,7 καὶ ἔχει σήμερον 7,7 ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος! Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀδύνατον νὰ παρέλθωμεν ἀδιαμαρτυρήτως αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς. Ἔχομεν τὸ μικρότερον ἐθνικὸν εἰσόδημα τῆς Εὐρώπης καὶ ἔχομεν τὴν μεγαλυτέραν ἐπιβάρυνσιν εἰς στρατιωτικὰς δαπάνας. Καὶ εἴμεθα σύμμαχοι, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι εἴμεθα ἠθικῶς ὁμότιμος καὶ συνεργαζόμενος λαός. Ἀποτελεῖ, ἑπομένως, καθῆκον μας, ὅπως καθῆκον μας εἶναι νὰ τιμῶμεν τὴν ὑπογραφὴν καὶ τὸν λόγον μας καὶ νὰ διατηρῶμεν τὰς στρατιωτικάς μας δυνάμεις, ὡς ἐξ ἴσου δικαίωμα καὶ καθῆκον μας εἶναι νὰ διακηρύξωμεν καὶ αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις καταθλίβουν ὑπερμέτρως τὸν λαόν. Καὶ ἑπομένως δικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τοὺς μεγάλους συμμάχους μας, ὅπως τὸ ηὐξημένον ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καλυφθῇ ἀπὸ ἰδικήν των βοήθειαν. (Χειροκροτήματα).

§76ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἄλλως; (Θόρυβος).

§77Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς αὐτό, κύριοι συνάδελφοι. Προτοῦ νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τοὺς ψιθύρους, θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ὑπάρχουν οἱ ψίθυροι, διότι, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, εἶναι τόσον οὐσιῶδες αὐτὸ ποὺ ἠρωτήθη, ὥστε νὰ εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἐλάμβανα θέσιν. Ἐρωτῶμαι λοιπόν: Καὶ ἐάν, μ’ ὅλα ταῦτα, παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας θὰ καταβάλωμεν διὰ τὴν συνέχισιν τῆς βοηθείας, μέχρις ὅτου ὁλοκληρωθῇ τὸ ἔργον τῆς οἰκονομικῆς αὐταρκείας καὶ διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ὑπερμέτρου βάρους τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἂν δὲν εὕρωμεν ἀνταπόκρισιν, ποῖον εἶναι τὸ καθῆκον μας; Θὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν μὲ μίαν ὑπενθύμισιν: Κατὰ τὸ στάδιον τοῦ ἀντισυμμοριακοῦ ἀγῶνος ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἐπαλαίαμεν νὰ πείσωμεν τοὺς συμμάχους μας, ὅτι αὐτὸς ὁ βραδὺς τρόπος, στάγδην, τῆς παροχῆς ἐνισχύσεων παρέτεινεν ἐπικινδύνως τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν. Εἴχομεν ὑποστηρίξει, καὶ ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία, ὅτι ἐὰν διετίθετο διὰ μιᾶς, μεγάλη ἐνίσχυσις, θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ τὸ μέγιστον αὐτὸ τῆς δυνάμεως νὰ ἐπιτύχωμεν τὸ ἐλάχιστον τοῦ χρόνου καὶ τῶν θυσιῶν τοῦ ἀγῶνος. Ἐπὶ μακρόν, δὲν εὑρίσκαμεν ἀνταπόκρισιν. Ἀλλὰ οὐδεὶς ὑπῆρξεν, ὁ ὁποῖος νὰ συστήσῃ, διότι δὲν εὑρίσκαμεν ἀνταπόκρισιν, νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὸν ἀγῶνα. (Χειροκροτήματα). Θὰ συνεχίσωμεν τὸν ἀγῶνα κινητοποιοῦντες τὰς ἰδικάς μας δυνάμεις καὶ θὰ ἀντλήσωμεν ἀπὸ τὸ ὑστέρημα καὶ ἀπὸ τὴν ψυχήν μας, διότι ἡ Ἑλλὰς οὐδέποτε ἐγκαταλείπει τὸν ἀγῶνα τῆς ἰδικῆς της αἰωνιότητος. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἀλλ’ οὐδέποτε θὰ παύσωμεν, καὶ τοῦτο εἶναι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, οὐδέποτε θὰ παύσωμεν νὰ μεγαλοφωνῶμεν τὴν ἀλήθειαν καὶ εἰς τὰς ἰδιαιτέρας μας ὁμιλίας καὶ εἰς τὰ πολιτικά μας προγράμματα, καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, μέχρις ὅτου εἰσακουσθῶμεν. Διότι τελικῶς θὰ εἰσακουσθῶμεν, ἐπειδὴ εἶναι φωνὴ τῆς ἀληθείας καὶ τῆς δικαιοσύνης. Αὐτοί, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, οἱ δύο ἀντικειμενικοὶ λόγοι εἶναι οἱ κύριοι συντελεσταὶ τῆς ὑφισταμένης οἰκονομικῆς κρίσεως, τὴν ὁποίαν καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου εὑρέθη εἰς τὴν δύσκολον θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὴν ὁποίαν ἐπίσης καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ δυσκολεύεται νὰ δαμάσῃ. Περιορίζομεν τοιουτοτρόπως εἰς τὰς φυσικὰς διαστάσεις των τὰς «ὑποκειμενικὰς» εὐθύνας τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ τῶν δύο Κυβερνήσεων. Βεβαίως ἐδημιουργήθη ἡ οἰκονομικὴ κρίσις. Ὅταν ἔχωμεν τὴν κατάθλιψιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν μὲ τὴν διάθεσιν τοῦ ἡμίσεος τῆς Ἑλληνικῆς φορολογίας ὑπὲρ τῶν δαπανῶν τοῦ στρατοῦ καὶ ὅταν ἔχωμεν τὴν ἐλάττωσιν τῶν 250.000.000 τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας κατὰ μῆνα, καθ’ ὅλα τὰ ἔτη τῆς βοηθείας Μάρσαλ, εἰς 60.000.000 σήμερον, εἶναι εὔλογον, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς μίαν βαρεῖαν περίοδον οἰκονομικῆς κρίσεως. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ἐλαττώνονται αἱ πιστώσεις, ἐλαττώνεται ἑπομένως καὶ ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις. Ἐλαττώνεται ἡ διάθεσις χρημάτων διὰ τὰς ἐπενδύσεις καὶ τὰ παραγωγικὰ ἔργα, ἐλαττώνεται ἑπομένως ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου. Καλύπτεται τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐξ ἰδίων μέσων, ἄρα ἀφαιροῦνται χρήματα, ἀφαιρεῖται ἀγοραστικὴ δύναμις. Ἐλαττώνεται ἡ διάθεσις τῶν χρυσῶν λιρῶν, λόγῳ τῆς πτώσεως καὶ ἀφαιρεῖται τοιουτοτρόπως ἐπίσης ἀγοραστικὴ δύναμις. Καὶ ἐκ τοῦ συνόλου αὐτῶν τῶν ἐλαττώσεων ἐπέρχεται ἐπίσης βραδύτης τῆς κυκλοφορίας τοῦ χρήματος, ἡ ὁποία ἐπίσης ἔχει σπουδαῖον ἀντίκτυπον εἰς τὴν κατανάλωσιν. Καὶ τέλος δημιουργεῖται καὶ ἐκ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως κλονισμὸς ἐμπιστοσύνης, ἐλάττωσις ἐμπιστοσύνης, ἡ ὁποία ἐπίσης ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀποθησαύρισιν τῶν δραχμῶν, εἰς τὴν «φοβίαν» ἐνώπιον τῶν παραγωγικῶν ἐπιχειρήσεων. Αὐτὰ εἶναι τὰ συστατικὰ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, ἐντὸς τῆς ὁποίας εὑρισκόμεθα. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐξαγγείλει ὡρισμένην οἰκονομικὴν πολιτικήν. Θὰ εἶναι πρόωρον νὰ τὴν κρίνωμεν. Ἡ καλὴ πίστις ἐπιβάλλει νὰ ἀναμείνωμεν τὰς ἀποδόσεις της. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον θεωροῦμεν καθῆκον, ἀπὸ τοῦδε, νὰ τονίσωμεν, εἶναι τοῦτο: Ὅτι πράγματι ἡ νομισματικὴ καὶ οἰκονομικὴ σταθεροποίησις εἶναι ἀπαραίτητος. Ἀλλ’, ὅταν λέγωμεν σταθεροποίησιν, οἰκονομικὴν καὶ νομισματικήν, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν, ὅτι ἡ σταθεροποίησις εἶναι δυνατὴ καὶ εἰς ἀνώτερον καὶ εἰς ἴσον καὶ εἰς χαμηλότερον βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ. Διότι, σταθεροποίησις σημαίνει ἰσορρόπησιν προσφορᾶς καὶ ζητήσεως. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπεθύμουν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις συμπληρώσῃ τὴν ἐπαγγελίαν τῆς νομισματικῆς καὶ οἰκονομικῆς σταθεροποιήσεως, τὴν συμπλήρωσιν μὲ τὴν ὑπόσχεσιν τῆς μὴ ἐλαττώσεως τοῦ σημερινοῦ χαμηλοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας. Ἡ Κυβέρνησις πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Καὶ ἐπικαλεῖται δύο σκοπούς: Τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν πλήρη ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Καὶ εἰς τοὺς δύο σκοποὺς ἔχει δίκαιον. Πράγματι καὶ ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἡ πλήρης ἀξιοποίησις τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται: Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα λαμβάνει, διὰ τὴν πραγματοποίησιν αὐτῶν τῶν σκοπῶν, ἀνταποκρίνονται πράγματι εἰς τοὺς σκοπούς; Δημιουργοῦν περισσοτέραν ὠφέλειαν, ἢ περισσοτέραν ζημίαν; Κύριοι βουλευταί, ἐξομολογοῦμαι ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἔχω δοκιμάσει αἴσθημα ἐκπλήξεως ἀπὸ τὸ κείμενον τοῦ νομοσχεδίου. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὸν χαρακτηρισμόν, ὅτι ὑπῆρξε νομοσχέδιον, ἀπολύτως πρόχειρον καὶ ἀσυνεπὲς πρὸς τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει, πρῶτον, τὸ θεμελιῶδες θέμα τῆς ἀρχῆς. Ἐπιτρέπεται, ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ πάγιον, συνεχὲς γεγονός, νὰ ἀντικρύζωνται μὲ ἐξαιρετικὰ μέτρα; Δὲν εἶναι πρέπον, ὅπως μόνον ἐξαιρετικαὶ περιστάσεις ἀντιμετωπίζωνται μὲ ἐξαιρετικὰ μέτρα; Εἶναι ἡ πρώτη ἐπιφύλαξις, τὴν ὁποίαν ἔχω ἀπέναντι τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ συγκεκριμένα μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἔπειθεν, ὅτι ἀπὸ τῆς 1ης Ἰουλίου, θὰ εἶναι πλέον αὐτοδύναμος ὁ προϋπολογισμός, τότε μόνον θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν ἐξεύρεσιν ἐξαιρετικῶν πόρων. Ἀλλὰ δὲν ἔχομεν ἐκ τοῦ κειμένου τοῦ νομοσχεδίου, καμμίαν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἀναγγέλλονται πόροι, οἱ ὁποῖοι θὰ δημιουργήσουν, αὐτομάτως τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προσεχοῦς προϋπολογισμοῦ. Ἰδού, διατί, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν, διὰ τὸ μέλλον, εὐλόγως, ἀποροῦμεν, διότι παγίας ἀνάγκας ἀντιμετωπίζει μὲ ἐξαιρετικοὺς πόρους. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τοῦ θέματος τῆς ἀρχῆς: Ἐφ’ ὅσον, ἡ Κυβέρνησις ἔκρινεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναζητήσῃ ἐξαιρετικοὺς πόρους, ποίαν ὁδὸν ὤφειλε νὰ ἀκολουθήσῃ; Κύριοι βουλευταὶ καὶ εἰς τὸ παρελθόν, εἰς ἀναλόγους συνθήκας, ἐπεδιώχθη ἐξεύρεσις ἐξαιρετικῶν πόρων. Ἀνεφέρθη ἡ περίπτωσις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀειμνήστου Σοφούλη. Καὶ παλαιότερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν Μαξίμου, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶχον ἀναλάβει πρωτοβουλίαν ἐράνου «ἐθνικῆς περιθάλψεως ὑπὲρ τῶν μαχομένων». Καὶ εἶχον εὕρει ἀπὸ εἰσφορὰς καὶ μόνον τῶν εὐπόρων, ἐφοπλιστῶν, ἐμπόρων, βιομηχάνων καὶ Τραπεζῶν, 40 δισεκατομμύρια. Εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις ἐξαιρετικῆς ἀνάγκης, αὐτονόητον εἶναι, ὅτι μόνον οἱ εὔποροι καλοῦνται νὰ εἰσφέρουν. Οὐδέποτε ὁ ἐπιούσιος ἄρτος. Τὸ κείμενον, ὅμως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, κύριοι βουλευταί, εἶναι περίεργον, ὅτι ἀποφεύγει ἀπολύτως αὐτὴν τὴν ὀρθὴν βάσιν. Ποία θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ βάσις; Θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ φορολογία τῶν κερδῶν, ἢ ἡ φορολογία τῶν κεφαλαίων. Καὶ ὅπου θὰ ἐπεβάλετο ἡ φορολογία, εἴτε τῶν κερδῶν εἴτε τῶν κεφαλαίων, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι, ἐπίσης γενική. Ἀλλὰ αὐτό, ἀκριβῶς, δὲν συμβαίνει εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Ποῖαι εἶναι, αἱ φορολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται; Εἶναι, πρῶτον ἡ ἀπίστευτος φορολογία τοῦ πασχαλινοῦ δώρου. Ὅλοι γνωρίζομεν, οἱ Ἕλληνες, τὴν ἱερότητα τοῦ Πάσχα διὰ τὴν Ἑλληνικὴν οἰκογένειαν. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι ἀπὸ τὰς δαπάνας τοῦ Πάσχα, τῆς ἡμέρας τῆς Ἀναστάσεως, θὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς μισθοβιώτους τὴν ἡμέραν αὐτὴν τῆς χαρᾶς, θὰ ἀφαιρέσωμεν τὸ ἀρνὶ τοῦ Πάσχα; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ περισσότερον ἀτυχὴς ἔμπνευσις. Ἀκόμη καὶ ἐὰν εἰς ἄλλας περιστάσεις τμῆμα τοῦ μισθοῦ ἐπρόκειτο νὰ ἀφαιρεθῇ, θὰ ἦτο ἡ ἀφαίρεσις περισσότερον ἀνώδυνος ἀπὸ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ Πασχαλινοῦ δώρου, ἡ ὁποία στερεῖ τὴν χαρὰν τῆς Ἀναστάσεως ἀπὸ τοὺς μισθοβιώτους Ἕλληνας. Καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἤθελον νὰ ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ, τοὐλάχιστον αὐτὸ τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου καὶ νὰ ἀναζητήσῃ ἄλλους πόρους διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ποσοῦ. Ἀλλὰ πέραν αὐτῆς τῆς ἀτυχεστάτης ἐμπνεύσεως, τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ ἡμίσεος τοῦ Πασχαλινοῦ δώρου, ἡ ὁποία ἰσοδυναμεῖ μὲ ἀφαίρεσιν 60 δισεκ. ἀπὸ τοὺς μισθοβιώτους, ἐπεβλήθη ἐπίσης ἡ ἀφαίρεσις τοῦ 60% ἀπὸ τὰ ηὐξημένα μισθώματα. Κύριοι βουλευταί, εἴχομεν ὑποστηρίξει ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόσφατος ἦτο μία μεγάλη αὔξησις τῶν ἐνοικίων θὰ ἔπρεπε νὰ παρέλθῃ ὀλίγος χρόνος προσαρμογῆς, διὰ νὰ καταστῇ κατόπιν δυνατὴ περαιτέρω αὔξησις. Διεκηρύξαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς μίαν ἀρχήν, ἡ ὁποία, εἶμαι βέβαιος, ὅτι συντόμως, θὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι περιέχει ἀλήθειαν. Τὴν ἀρχὴν τῆς κλιμακωτῆς ἄρσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου, τὴν ὁποίαν, διεπίστωσα, ὅτι εὐχαρίστως δέχονται καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ καὶ οἱ ἰδιοκτῆται. Διότι καὶ τοὺς δύο ὑπηρετεῖ. Καὶ οἱ ἐνοικιασταὶ βαθμιαίως προσαρμόζονται, καὶ οἱ ἰδιοκτῆται πληροφοροῦνται, ὅτι ἐπὶ τέλους ἀποκτοῦν τὴν κυριότητα τῶν ἀκινήτων καὶ πληροφορούμενοι αὐτὴν τὴν εἴδησιν ἀποκαθιστοῦν τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τῶν ἀκινήτων των, ὄχι εἰς τὸν τελικὸν χρόνον τῆς ἄρσεως, ἀλλὰ ἀναδρομικῶς, ἀμέσως, ἀπὸ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναγγελίας. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνήσεως διεκηρύχθη καὶ εἰς λυρικοὺς τόνους, ἀπὸ τοῦ βήματος, τὸ δικαίωμα τῶν πασχόντων ἰδιοκτητῶν, χάριν τῶν ὁποίων ἀπεφασίσθη ἡ αὔξησις τῶν μισθωμάτων, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, πῶς τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῶν ἰδιοκτητῶν τὸ ἐλησμόνησαν ἐντὸς ὀλίγου, ὥστε νὰ ἀποφασίσουν τὴν ἀφαίρεσίν του. Ἡ ἀντίφασις εὑρίσκεται εἰς τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ἔχω ἐπίσης νὰ προβῶ καὶ εἰς ἄλλην παρατήρησιν. Περὶ αὐτῆς τῆς ἀφαιρέσεως οὐδὲν ἐλέχθη τότε. Ἑπομένως ἢ ἦτο γνωστὴ καὶ ἀπεκρύβη καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄτοπον, ἢ ἦτο ἄγνωστος καὶ ἡ ἀνάγκη ἀνεκαλύφθη ἐκ τῶν ὑστέρων. Καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι θλιβερόν, διὰ τὴν ἐνημερότητα τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Ἀπὸ τὸ ἀδήριτον αὐτὸ δίλημμα ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἐξέλθῃ. Ἀλλὰ πέραν καὶ τοῦ θέματος τῶν ηὐξημένων μισθωμάτων, ὑπάρχει ἐπίσης ἡ περίεργος διάταξις τῆς φορολογίας τῶν δανείων. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν δανείων, ἄλλοι ἔχουν ὠφεληθῆ καὶ ἄλλοι ἔχουν καταστραφῆ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπάρχουν παγωμέναι πιστώσεις αἱ ὁποῖαι ἀντιμετωπίζονται ἢ μὲ τὴν παράτασιν τῶν προθεσμιῶν ἢ μὲ τὴν πτώχευσιν. Ἐπετρέπετο νὰ τεθῇ ἡ ἀμφίβολος αὐτὴ βάσις διὰ τὴν φορολογίαν; Διατί δὲν τίθεται ἡ ὀρθὴ βάσις τῶν κερδῶν καὶ τῶν κεφαλαίων; Ὅσοι ὠφελήθησαν ἀπὸ τὰ δάνεια, θὰ πληρώσουν, ἀναλόγως, τῆς οἰκονομικῆς των καταστάσεως καὶ ὅσοι ἐζημιώθησαν δὲν θὰ πληρώσουν. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, ποῦ εὑρέθη αὐτὴ ἡ ἐντελῶς ἐπισφαλὴς βάσις ἐπὶ τῆς ὁποίας ἠθέλησαν νὰ στηριχθοῦν διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος. Δὲν πρόκειται, κύριοι βουλευταί, νὰ προχωρήσω εἰς ὅλα τὰ κεφάλαια τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τὴν συζήτησιν κατ’ ἄρθρον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ περισσοτέρα ἀνάλυσις. Εἰς τὰς τρεῖς ὅμως, αὐτὰς βασικὰς παρατηρήσεις, νομίζω, ὅτι συνοψίζεται τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου καὶ διαπιστοῦται ὅτι δὲν ὑπάρχει εἱρμός, δὲν ὑπάρχει συνέπεια, δὲν ὑπάρχει βάθος, εἰς τὴν χάραξιν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Καὶ τοῦτο μὲ ὁδηγεῖ εἰς μίαν γενικωτέραν παρατήρησιν. Ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἔχω νὰ εἴπω: Ἐμφανίζει τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν, κατὰ ἕνα τρόπον σπασμωδικὸν καὶ ἀσυνάρτητον καὶ ἔχει δημιουργήσει εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, ὄχι μόνον κλονισμὸν τοῦ αἰσθήματος τῆς οἰκονομικῆς ἀσφαλείας, ἔχει δημιουργήσει μίαν ἀληθινὴν καὶ ἐπικίνδυνον οἰκονομικὴν «φοβίαν». Ἐπιβάλλεται, διὰ τοῦτο νὰ συνταχθῇ ἓν ὡλοκληρωμένον οἰκονομικὸν πρόγραμμα μὲ εἱρμόν, καὶ ἑνότητα καὶ νὰ γνωσθῇ ἐγκαίρως, ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὥστε ἕκαστος νὰ προσαρμοσθῇ εἰς μίαν πραγματικότητα καὶ τῆς Δημοσίας καὶ τῆς Ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τοῦ καθήκοντος, διὰ νὰ εἶναι πλήρως ὡλοκληρωμένη ἡ πολιτικὴ καὶ οἰκονομικὴ κατεύθυνσις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, κύριοι συνάδελφοι, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ ἐπαναλάβω καὶ νὰ τονίσω, ὅτι εἰς τὴν οἰκονομικὴν αὐτὴν πολιτικήν, δὲν ἐπιτρέπεται πλέον νὰ συγκαλύπτῃ καὶ νὰ ἀποσιωπᾷ τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον πάσης Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως διακηρύττῃ τὴν ἀνάγκην τῆς συνεχίσεως καὶ τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς βοηθείας. Καὶ νὰ διακηρύττῃ ἐπίσης μεγαλοφώνως τὴν ἀνάγκην τῆς καλύψεως τῶν ἐπὶ πλέον στρατιωτικῶν δαπανῶν ἀπὸ τοὺς Συμμάχους μας. Μόνον εἰς μίαν οἰκονομικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀκολουθοῦσα συνεπῶς τὰς ἀρχὰς τῆς οἰκονομικῆς καὶ νομισματικῆς σταθερότητος, θέτουσα, ὡς σκοπὸν τὴν διατήρησιν ἀμειώτου τοῦ σημερινοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Λαοῦ καὶ τονίζουσα τὴν ἀνάγκην καὶ τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς βοηθείας, καὶ τῆς καλύψεως τῶν ἐπὶ πλέον στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην, ὅτι θὰ ὑπηρετήσῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν Χώραν. Καὶ ἐπιθυμῶ τερματίζων τὸν λόγον μου καὶ ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἴπω: Ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ σημερινὴ συζήτησις ἠμπορεῖ νὰ ἀποβῇ πρὸς τὸ καλὸν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἔθνους. Ὑψώνοντες τὴν φωνήν σας διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς βοηθείας καὶ διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ὑπερμέτρων στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἠμπορεῖτε νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι ἔχετε τὴν ἐπικουρίαν καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§79Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, λαμβάνω τὸν λόγον ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μεθ’ ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος εἶπε σχετικῶς μὲ τὰς δαπάνας τὰς πολεμικάς. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων προσαρμοσθείς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι μοῦ ἐπροξένησε βαρεῖαν ἀπορίαν, εἰς συνθήματα τὰ ὁποῖα ἀπό τινων ἐτῶν κηρύσσονται εἰς μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ τύπου ἐπρότεινε τὴν μείωσιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας. Τὴν ἀπάντησιν τὴν ἔδωσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν ὁ Στρατάρχης Παπάγος κατὰ τρόπον λιτόν, σαφῆ, καίριον καί, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ προσθέσω, ἀποστομωτικόν.

§80Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διότι δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις.....

§81Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συνεχίσω ὀλίγον τὸν συλλογισμόν μου.

§82Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ κάμω μίαν διακοπήν.

§83Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κατόπιν θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὴν κάμετε, ὅταν τελειώσω τὸν συλλογισμόν μου.

§84Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἐπήρατε μίαν ἐσφαλμένην βάσιν.

§85Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ, νὰ ὁλοκληρώσω τὸν συλλογισμόν μου καὶ θὰ δεχθῶ οἱανδήποτε παρατήρησιν ἐκ μέρους σας καὶ οἱανδήποτε διακοπήν. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος, δὲν ἐχρησιμοποίησε κἄν ἐπιχειρήματα ἀναλυτικά. Ἔθεσεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ἀκοῆς τῶν Ἑλλήνων βουλευτῶν πολλὰ καὶ ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ ὅλων τῶν ἐπὶ γῆς ἀνθρώπων καὶ ἰδίᾳ τῶν πολιτῶν τῶν ἐλευθέρων Κρατῶν, διότι αὐτοὶ οἱ πολῖται κυρίως ἐνδιαφέρονται διὰ τὸ πρόβλημα, τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα συνιστοῦν τὴν διαφορὰν τῆς δυνάμεως, τῆς ἐν ὥρᾳ εἰρήνης διαθεσίμου ὑπὸ τὰ ὅπλα δυνάμεως τῶν πιθανῶν ἀντιπάλων τῆς Ἑλλάδος, καὶ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν δύο συμμάχων της εἰς τὰ Βαλκάνια, τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Καὶ ἀντιπαραθέσας τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς χωρὶς νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσῃ οἱονδήποτε σχόλιον, προέβη ἐν τέλει εἰς τὴν διαδήλωσιν ὄχι ἁπλῶς τῆς βουλήσεως τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς, ἀλλὰ τῆς βουλήσεως τοῦ Ἔθνους, ὅπως οὐδὲ κατὰ ἕν στρατιώτην μὴ πραγματοποιηθῇ ἡ μείωσις τῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας διαθέτει σήμερον ἡ Ἑλλάδα; Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ τριῶν ἐτῶν ἀκριβῶς ἢ μᾶλλον, κατὰ τὸ φθινόπωρον τοῦ 1949, ἠλέγχθην δριμύτατα ἀπὸ ὡρισμένην μερίδα τοῦ τύπου, διότι ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ τονίσω ἔκτοτε, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη, ὑφ’ οἱασδήποτε οἰκονομικὰς συνθήκας καὶ μὲ οἱανδήποτε ἐξέλιξιν τῆς ἀμερικανικῆς πρὸς τὴν Ἑλλάδα βοηθείας, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη ἡ μείωσις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας. Ἡ οὐσιώδης μείωσις.—Μειώσεις ὡρισμέναι—αἱ ὁποῖαι ἐπραγματοποιήθησαν καὶ δὴ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, βεβαίως ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθοῦν, ἀλλ’ οὐσιώδης μείωσις, ἐξικνουμένη μέχρι τοῦ σημείου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ὑπέδειξεν εἰς τὸ ἄρθρον του ὡς σκοπὸν καὶ ὡς τέρμα εἰς τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ κατευθυνθῶμεν, μείωσις τοιαύτης ἐκτάσεως, ἔκτοτε ἐτόνισα— χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὁ πόλεμος τῆς Κορέας, προβλέπων τὴν ἐξέλιξιν, διότι ἡ ἐξέλιξις ἦτο φανερά, ὁ ψυχρὸς πόλεμος ἦτο εἰς τὴν ὀξυτέραν του φάσιν—ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐπιχειρηθῇ. Καὶ ἐκατηγορήθην καί, μάλιστα, ἐκ μέρους μερίδος τοῦ τύπου ἐλοιδωρήθην. Θὰ παρακαλέσω, προτοῦ συνεχίσω, τὸν κ. ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, νὰ κάμῃ τὴν διακοπήν του.

§86Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἤθελα νὰ κάμω μίαν διακοπήν, διότι ἐπήρατε ἕνα μέρος μόνον τοῦ ἄρθρου μου, τὸ ὁποῖον ἀνεφέρατε. Ἀλλὰ ἀναφέρω ρητῶς: «Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων... (ἀναγινώσκει)...» Νομίζω, κύριε Ὑπουργέ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι ἐγὼ διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἠθέλησα ἀκριβῶς νὰ τονώσω τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ αἴτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι αἴτημα ἐθνικόν, τῆς παροχῆς περαιτέρω βοηθείας διὰ τὴν διατήρησιν τῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι κρίνονται ὑπὸ τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀσφαλείας, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖαι διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἀσφαλείας εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου καὶ νομίζω, ὅτι σᾶς διευκολύνω. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ κάμετε τὸν χαρακτηρισμὸν ποὺ ἐκάματε, διότι νομίζω, ὅτι ἕως τώρα ὑπῆρξεν ἀτύχημα διὰ τὸν τόπον, ὅτι τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν πάντοτε μειοδοτοῦσαν εἰς τὸ ἐθνικὸν τοῦτο αἴτημα. Δι’ αὐτὸ περιήλθομεν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν.

§87Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εὐτυχὴς διότι ἡ ὁμιλία μου ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἀποκαλύψῃ τὴν πρόθεσιν καὶ τὸ πνεῦμα.

§88Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ γράφω.

§89Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης).... τὸ πνεῦμα ὑπὸ τοῦ ὁποίου διείπετο ὅταν προέβαινεν εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν σκέψεών του καὶ εἰς τὴν ἀποψινήν του ἀγόρευσιν. Καὶ λέγω, ὅτι εἶμαι εὐτυχής, διότι πράγματι οἱαδήποτε δήλωσις, οἱουδήποτε κόμματος καὶ δὴ κόμματος τῆς ἀντιπολιτεύσεως, κόμματος ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀλληλεγγύου πρὸς ἡμᾶς εἰς πᾶν ὅ,τι εἶναι ἐθνικῶς καὶ ἱστορικῶς κρίσιμον, πᾶσα τοιαύτη δήλωσις εἶναι εὐπρόσδεκτος καὶ ἀποτελεῖ βοήθειαν. Ἀλλὰ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπροχώρησε καὶ πέραν αὐτοῦ καὶ εἶπεν ὅτι εἰς ἥν περίπτωσιν δὲν μᾶς βοηθήσουν, θὰ εἴμεθα ἠναγκασμένοι ὁπωσδήποτε νὰ μειώσωμεν τὰς δυνάμεις μας. Καὶ δὲν λέγω, ὅτι τὴν διατύπωσιν αὐτὴν τὴν ἐχρησιμοποίησεν ὑπὸ μορφὴν ἀπειλῆς καὶ ἐκβιασμοῦ. Πρὸς ποῖον θὰ ἐστρέφοντο ἄλλωστε αἱ ἀπειλαὶ αὐταί; Ἁπλούστατα ἐναντίον τοῦ ἰδίου τοῦ ἑαυτοῦ μας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ κ. Βενιζέλος ἐχρησιμοποίησεν, ὄχι ἔστω ὑπὸ μορφὴν ἐκβιασμοῦ, ἀλλὰ ὑπὸ μορφὴν προειδοποιήσεως, τὴν φράσιν αὐτήν, ὅτι θὰ προβῶμεν ὁπωσδήποτε εἰς τὴν μείωσιν τῶν δυνάμεών μας. Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἀνέμενα, ὅταν ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἀνέμενον, ἤμην βέβαιος ἐκ τῶν προτέρων καὶ ἀνέμενον ὅτι θὰ ἐτάσσετο μὲ τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὐχὶ μὲ τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ ἀνέμενον, διότι γνωρίζω ποία εἶναι ἡ σειρὰ τῶν σκέψεών του ἐπὶ τοῦ κρισίμου αὐτοῦ σημείου καὶ γνωρίζω, ὅτι ἐπὶ τούτου τουλάχιστον τοῦ σημείου, ὑπάρχει πλήρης ταυτότης ἀντιλήψεων, μεταξὺ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ ἡμῶν. Ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἐπροχώρησεν, ὀρθῶς—καὶ τὸν εὐχαριστοῦμεν δι’ αὐτὸ—εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις καὶ συστάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀξιόλογοι, ἀλλὰ αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἔδωσεν ἀφορμὴν νὰ ἐκληφθῇ τὸ περιεχόμενον τῶν συστάσεων αὐτῶν, ὡς κάτι, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἐνστερνισθῆ καὶ συλλάβει. Εὐτυχῶς ποὺ προέβη ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν παρατηρήσεων καὶ συστάσεων αὐτῶν, διότι τοιουτοτρόπως παρέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν εὐκαιρίαν νὰ λάβῃ σαφῆ θέσιν καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Κύριοι συνάδελφοι, ἀναμφισβητήτως, ἡ Ἑλλάς, ἀσχέτως τῆς βοηθείας ἡ ὁποία θὰ τῆς δοθῇ ἢ δὲν θὰ τῆς δοθῇ, θὰ διατηρήσῃ τὰς δυνάμεις της εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἑκάστοτε ἀντικειμενικὰς συνθήκας, περὶ τῶν ὁποίων ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ὡμίλησε. (Χειροκροτήματα). Καὶ θὰ τὰς διατηρήσῃ, λέγω, εἰς τὸ ὕψος ἐπίσης ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βάσει τῶν ἀντικειμενικῶν αὐτῶν συνθηκῶν καὶ ἐν ἀπολύτῳ πρὸς αὐτὰς συναρτήσει, ὑπαγορεύει, ὅπως ἐπίσης πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ χρέος μας ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς μας ἀσφαλείας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸ συμμαχικόν μας χρέος. Καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγώ, διότι ἡ ἐπανάληψις εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαία ἀπὸ χείλη Κυβερνητικά, ὅτι τὸ συμμαχικόν μας χρέος, τὸ συλλαμβάνομεν τόσον ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς Ἀτλαντικῆς οἰκογενείας, ὅσον καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ προσφάτως ὑπογραφέντος καὶ μέλλοντος νὰ κυρωθῇ συμφώνου μεταξὺ Τουρκίας–Γιουγκοσλαυΐας καὶ ἡμῶν. Θὰ παρεκάλουν ὅμως τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δ.Σ.Κ. νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι προβαίνει εἰς τὴν δήλωσιν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. τῆς Κυβερνήσεως, προβαίνουσα εἰς τὴν δήλωσιν αὐτὴν δὲν παραλείπει νὰ προσθέσῃ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὑπὸ τὸ βάρος αὐτῶν τῶν μεγάλων δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν συγκράτησιν τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων εἰς τὸ ὕψος, τὸ ἀντιστοιχοῦν εἰς τὰς σημερινὰς ἀνάγκας, ὑφίσταται τοιαύτην ἀφαίμαξιν, ὑφίσταται τοιαύτην μείωσιν τοῦ ψυχικοῦ δυναμικοῦ–ψυχικοῦ δυναμικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι συνάρτησις, φυσικὴ συνάρτησις, τῆς οἰκονομικῆς του καταστάσεως, ὥστε, ἐὰν δὲν ἐκτιμηθῇ ἡ θυσία αὐτὴ τῆς Ἑλλάδος, ἐπιμενούσης εἰς τὸ νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον της, ὑπὸ τῶν μεγάλων τῆς συμμάχων, δὲν ἀποκλείεται μετὰ ἕν ἔτος, μετὰ δύο ἔτη, μετὰ τρία ἔτη, νὰ γονατίσῃ. Καὶ τότε αἱ δυνατότητες ἀξιοποιήσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τῆς χώρας θὰ μειωθοῦν, ἐκ τοῦ συγκεκριμένου αὐτοῦ λόγου. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς καὶ ἂν ἀκόμη ἐπρόκειτο νὰ εἶναι βεβαία αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅτι δὲν θὰ τύχῃ μεγαλυτέρας βοηθείας, βοηθείας ἀπαραιτήτου διὰ νὰ μὴ γονατίσῃ, θὰ ἐξηκολούθει διατηροῦσα τὰς δυνάμεις της ἐκεῖ ὅπου τὰς διατηρεῖ. Διότι καὶ ἄν ἀκόμη ἐπρόκειτο ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν δρόμον τοῦ χοροῦ τοῦ Ζαλόγγου (ζωηρότατα χειροκροτήματα), αὐτὸν τὸν δρόμον θὰ ἠκολούθη καὶ ποτὲ τὸν ἀντίστροφον, ἔστω καὶ ἂν ὁ ἀντίστροφος θὰ ἦτο ὁ δρόμος τῆς ἀμεριμνησίας καὶ τῆς ἀνέσεως, ἀνέσεως, ἄλλως τε, ἡ ὁποία θὰ συνεδέετο μὲ τὴν ἐνδεχομένην δουλείαν καὶ ὑποταγὴν ὑπὸ τὴν μεγίστην βαρβαρότητα, τὴν ὁποίαν ἐγνώρισεν ὁ κόσμος. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος νὰ πιστεύσῃ, ὅτι σκεπτόμεθα καὶ ἡμεῖς ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο ὅπως σκέπτεται καὶ ἐκεῖνος. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, μάλιστα, ἡ Βουλὴ νὰ μνημονεύσω—πρὸς χρησιμοποίησιν παραδείγματος, τὸ ὁποῖον κατὰ τρόπον ἁπτὸν θὰ ἀποδείξῃ ὅτι σκεπτόμεθα ἔτσι—νὰ μνημονεύσω ἓν περιστατικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄξιον μνείας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Τὸν Δεκέμβριον, ὅπως γνωρίζετε, εἴχομεν τὴν σύνοδον τοῦ Συμβουλίου τῶν Ὑπουργῶν τοῦ Ν.Α Τ.Ο. καὶ εἴχομεν μεταβῆ ἐκεῖ ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐγώ. Ἐτέθη εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν Ὑπουργῶν τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. τὸ ζήτημα τῆς κατανομῆς τῶν βαρῶν ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔργα τὰ λεγόμενα τῆς «κοινῆς ὑποδομῆς». Καὶ ἐτέθη ἡ ἀρχὴ ὅτι αἱ χῶραι ἐκεῖναι, ἐπὶ τοῦ ἐδάφους τῶν ὁποίων θὰ ἐπραγματοποιοῦντο τὰ ἔργα αὐτὰ τῆς κοινῆς ὑποδομῆς, θὰ ἐλάμβανον μέρος, ἐξ ἰδίων οἰκονομικῶν δυνάμεων, εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων τούτων περίπου κατὰ τὸ 50%. Ἐνδεικτικῶς ἐλέχθη τοῦτο ὑπὸ Προέδρου τῆς Εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὑπουργῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τῶν Κρατῶν τοῦ Ν.Α.Τ.Ο., ἀλλ’ ἡ ἐνδεικτικὴ αὐτὴ τοποθέτησις ἦτο χαρακτηριστικὴ τῆς κατευθύνσεως, ἡ ὁποία ἐδίδετο. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ χρησιμοποιήσω τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἀκριβῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐχρησιμοποίησε καὶ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δ. Σ. Κόμματος. Δὲν τὰ ἐχρησιμοποίησα μόνον ἐγώ, ἀλλὰ τὰ ἐχρησιμοποίησεν ὁρμώμενος ἐκ τῆς αὐτῆς θεμιτῆς αἰτίας καὶ ὁ Τοῦρκος συνάδελφός μου, διότι καὶ ἡ Τουρκία, ἀδιάφορον ἂν ἔχῃ δυνατότητας ἴσως οἰκονομικῶς μεγαλυτέρας ἡμῶν, βαρύνεται ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ διὰ τὰς στρατιωτικὰς δυνάμεις της κατὰ τρόπον περίπου τὸν αὐτόν, μὲ τὸν ὁποῖον βαρύνεται καὶ ἡ Ἑλλάς. Καὶ ἐξετιμήθη ἰδιαιτέρως ἡ σειρὰ αὐτῶν τῶν σκέψεων, ἐξετιμήθη ὄχι ἡ σειρὰ τῶν σκέψεων, διότι δὲν ἔχουν τόσην σημασίαν αἱ ἀναπτυσσόμεναι σκέψεις, ὅσην σημασίαν ἔχει ἡ πραγματικότης, ἐξετιμήθη ἡ ἰδιότυπος πραγματικότης, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα ὡς καὶ τὴν Τουρκίαν καὶ τελικῶς ὡρίσθη ὅπως ἡ οἰκονομικὴ συμμετοχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν ἔργων κοινῆς ὑποδομῆς μὴ ἀνέλθῃ ἄνω τοῦ 17% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ συνόλου τῶν ἔργων. Καὶ δὲν παραλείπω νὰ προσθέσω ὅτι, ἐνῷ ἐγένετο μία μεγάλη μείωσις τοῦ συνόλου τοῦ προγράμματος τῶν ἔργων λόγῳ σχετικῆς ἀδυναμίας πολλῶν κρατῶν νὰ συνεισφέρουν εἰς τὴν πραγματοποίησίν των, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἑλλάδα ἡ μείωσις περιωρίσθη εἰς τὸ ἐλάχιστον. Καὶ ἐνῷ προεβλέποντο κατ’ ἀρχὴν 15.000.000 λιρῶν Ἀγγλίας εἰς πρόγραμμα 160 ἑκατομμυρίων λιρῶν Ἀγγλίας, μετὰ τὴν μείωσιν τοῦ ἐπιπέδου ἀπὸ 160 ἑκατομμυρίων 82.000.000 λιρῶν Ἀγγλίας, ἡ μείωσις ὅσον ἀφορᾷ τὴν μερίδα τὴν Ἑλληνικὴν περιωρίσθη εἰς 3.000.000 μόνον. Καὶ ἐπήγαμεν ἀπὸ τὰ 19.000.000 εἰς 12.000.000. Καὶ ἐπὶ τῶν 12.000.000 λιρῶν Ἀγγλίας ἀνελάβομεν τὴν ὑποχρέωσιν συμμετοχῆς μόνον κατὰ 17%. Κύριοι συνάδελφοι, ἐθεώρησα καθῆκον μου, διότι δὲν εἶχα ἄλλοτε τὴν εὐκαιρίαν νὰ προβῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἰς τὴν δήλωσιν αὐτήν, ἐθεώρησα καθῆκόν μου ὁρμώμενος ἀπὸ τὴν παρατήρησιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δ. Σ. Κόμματος, ὅπως χρησιμοποιήσω τὸ παράδειγμα αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καὶ μίαν ἄμεσον ἀπόδειξιν τοῦ γεγονότος, ὅτι σκεπτόμεθα ὅπως καὶ ἐκεῖνος καὶ εἴμεθα εὐτυχεῖς, διότι καὶ ἐκεῖνος, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δ. Σ. Κόμματος σκέπτεται ὅπως καὶ ἡμεῖς. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὰ εἶχα νὰ σᾶς εἴπω ἐν γενικωτάταις γραμμαῖς. Καὶ ἐν ἐπιλόγῳ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς θὰ διατηρήσῃ τὰς δυνάμεις της, δὲν ἐννοῶ κατὰ τρόπον σχολαστικὸν καὶ τυπικόν, εἰς τὸ ὕψος τὸ Α ἢ Β, θὰ διατηρήσῃ τὰς δυνάμεις της, εἰς τὸ ὕψος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἑκάστοτε θὰ ἀνταποκρίνεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὰς ἀντικειμενικὰς συνθήκας τὰς κρατούσας παγκοσμίως καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν τομέα τῶν Βαλκανίων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Ἑλλὰς ἀναλάβει, εἰς τὰ χρέη της τὰ συμμαχικά, ἀλλὰ πρωτίστως εἰς τὸ μέγα χρέος της ἀπέναντι τοῦ ἑαυτοῦ της, ἀπέναντι τῆς ἱστορίας της, ἀπέναντι, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, τῆς Ἑλληνικῆς αἰωνιότητος. Αὐτὸ ὅμως, τὸ ὁποῖον δηλοῦμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δὲν σημαίνει διόλου, ὅπως ὡρισμένη πλευρὰ τοῦ τύπου ἐνόμισεν ὅτι εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ, δὲν σημαίνει διόλου, ὅτι προβαίνομεν εἰς οἱανδήποτε ἀπαλλοτρίωσιν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Ἑλλὰς διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἐνόπλων αὐτῆς δυνάμεως. Δὲν σημαίνει διόλου, ὅτι δὲν θὰ ὑψώνωμεν ἑκάστοτε τὴν φωνήν μας καὶ σᾶς εἶπα ὅτι ὑψώθη ἡ φωνὴ αὐτὴ καὶ τὸν Δεκέμβριον εἰς τοὺς Παρισίους, ὅτι δὲν θὰ ὑψώνωμεν ἑκάστοτε τὴν φωνήν μας διὰ νὰ λέγωμεν ὅτι, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡμεῖς θὰ σταθῶμεν ἐκεῖ ὅπου τὸ καθῆκον μᾶς ἐπιβάλλει νὰ σταθῶμεν, σᾶς προειδοποιοῦμεν καὶ σᾶς λέγομεν ὅτι δὲν γνωρίζομεν ἕως πότε θὰ ἀνθέξωμεν, δὲν γνωρίζομεν ποία θὰ εἶναι ἡ ἐπίδρασις τῶν τόσον μεγάλων βαρῶν ἐπὶ τῆς ἀντοχῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Βεβαίως, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔρχομαι καὶ προσθέτω, ὅτι δὲν θὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ αὐτὸ τὸ ἐνδεχόμενον μοιρολατρικῶς. Καὶ δὲν τὸ ἀντιμετωπίζει μοιρολατρικῶς ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ἴσως αἱ προηγούμεναι κυβερνήσεις τὸ ἀντιμετώπιζον μοιρολατρικῶς. Ἀκόμη καὶ τὸ ἐνδεχόμενον τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς ἰδίας της δυνάμεις, τὸ ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ μὴ γονατίσῃ ὁ λαός, διὰ νὰ ὑποστῇ μικροτέραν φθορὰν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ τὸ ἐνδεχόμενον αὐτὸ τὸ ἀντιμετωπίζει, λαμβάνουσα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου σειρὰν μέτρων καὶ ἀποφασισμένη νὰ λάβῃ ἀκόμη εἰς τὸ μέλλον σειρὰν πολὺ περισσοτέρων μέτρων. Διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν θὰ ἐπιχειρήσῃ, καὶ θὰ ἐπιχειρήσῃ τιμίως, θὰ μὲ τὴν μεγαλυτέραν δυνατὴν αὐστηρότητα, αὐστηρότητα στρεφομένην κυρίως ἀπέναντι τοῦ ἑαυτοῦ της, ἀπέναντι τῆς συνειδήσεως αὐτῶν τούτων τῶν ἀπαρτιζόντων τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κρίσιν. Καὶ ὑπενθυμίζω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους καὶ ἀγαπητοὺς συναδέλφους τοὺς εὑρισκομένους ἐν τῇ Βουλῇ, ὑπενθυμίζω εἰς ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι τὸ πρῶτον μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἦτο μέτρον, τὸ ὁποῖον, ὄντως πρωτοφανές, ἀπετέλεσεν αὐτοπεριορισμόν. Δι’ αὐτὸ πρὸ ὀλίγου ὡμίλησα περὶ τῆς αὐστηρότητος, τὴν ὁποίαν κατ’ ἐξοχὴν τρέφομεν εἰς βάρος τοῦ ἑαυτοῦ μας. Δὲν γνωρίζω Κυβέρνησιν, καὶ μετέσχον πολλῶν Κυβερνήσεων εἰς τὸ παρελθόν, ἡ ὁποία νὰ ἐξεκίνησεν ἀπὸ τὸν ἀπόλυτον αὐτὸν καὶ ἀμείλικτον αὐτοπεριορισμόν. Εἴπομεν καὶ τὸ ἐφαρμόζομεν—ὅτι λέγει ὁ Στρατάρχης Παπάγος τὸ ἐφαρμόζει καὶ ἐκεῖνος καὶ τὸ ἐφαρμόζομεν καὶ ἡμεῖς—(χειροκροτήματα) εἴπομεν καὶ τὸ ἐφαρμόζομεν, ὅτι δὲν θὰ προβῶμεν, παρὰ τὰς πιέσεις, παρὰ τὴν τεραστίαν ἔκτασιν, τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Κόμμα μας, παρὰ τὴν τεραστίαν ἔκτασιν καὶ ἔντασιν τῶν πιέσεων, τὰς ὁποίας ὑφιστάμεθα, δὲν θὰ προβῶμεν εἰς κανένα διορισμὸν οὔτε εἰς τὰς Δημοσίας ὑπηρεσίας οὔτε εἰς τοὺς Ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου, οὔτε εἰς τὰς Τραπέζας, αἱ ὁποῖαι εἶναι κατά τινα τρόπον ἐξηρτημέναι ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἐξεκινήσαμεν ἀπὸ αὐτὸν τὸν αὐτοπεριορισμόν, ὁ ὁποῖος ἀσχέτως τῆς μεγάλης σημασίας, τὴν ὁποίαν πιστεύω ὅτι θὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τοῦ προϋπολογισμοῦ μας καὶ ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ μας βίου, ἀσχέτως αὐτῆς, ἀποτελεῖ μίαν μεγάλην ἠθικὴν ἀφετηρίαν, ἡ ὁποία ἠθικὴ ἀφετηρία ἐγγυᾶται διὰ τὸ προσεχὲς μέλλον τῆς Ἑλλάδος. (Παρατεταμένα καὶ ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ 5′.

(Ὥρα 10.30′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 10.45′ μ. μ.) (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βασιλικός).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§93Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς καταθέσεως εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ σχεδίου νόμου περὶ ἐκτάκτων μέτρων σκοπούντων τὴν ἐπίτευξιν τῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἠσθάνθην τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπικοινωνήσω μὲ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἰδιαιτέρως μὲ τὰς τάξεις τῶν φορολογουμένων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι βαστάζουν τὸ βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χώρας Λυποῦμαι διότι ἡ ἐπικοινωνία αὐτὴ δὲν ἐγένετο ὡς, ἴσως, θὰ ἦτο ὀρθότερον μέσῳ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ τὸ μικρὸν, ἔστω, χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον θὰ παρήρχετο ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς καταθέσεως τοῦ νομοθετήματος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην θὰ ἄφηνεν ἕνα κενὸν καὶ κατὰ τὸ κενὸν τοῦτο χρονικὸν διάστημα ὁ Ἕλλην πολίτης δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐννοήσῃ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους τοιαῦται ἔκτακται εἰσφοραὶ ἐπιβάλλονται. Δὲν θὰ ἐπανελάμβανον τὴν ἔκθεσιν τῆς δημοσιονομικῆς μας σήμερον καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμα διὰ τῶν ἀνακοινώσεων αὐτῶν ἀπόψε εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν παρατηρήσεις μερικῶν ἀπὸ τοὺς ἀγορητάς, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐπρόλαβον εἰς τὸ βῆμα αὐτό, δὲν ἔπειθον, ὅτι εἶναι ἀναγκαῖον νὰ ἐπαναλάβω ὡρισμένους ἀριθμοὺς καὶ νὰ δώσω τὰς ἀπαραιτήτους ἐξηγήσεις. Κύριοι βουλευταί, ἀνεκοίνωσα ἀριθμοὺς ἀπολύτως ἠλεγμένους καὶ εἰς τὸ αἴτημα ἀντιπροσώπων τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ Ἀρχηγῶν κομμάτων τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀπήντησα ἀμέσως, θέσας εἰς τὴν διάθεσιν αὐτῶν καὶ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως, δὲν ὑπῆρξε καμμία πιθανότης, στοιχεῖα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθησαν ὄχι μόνον νὰ εἶναι ἀνακριβῆ, ἀλλ’ οὐδὲ κἂν ἐσφαλμένα ἔστω καὶ κατὰ μίαν δραχμήν. Εἰς τὰ θέματα αὐτὰ τὰ οἰκονομικά, εἰς τὰ θέματα τὰ δημοσιονομικὰ τὰ σχέσιν ἔχοντα μὲ τὸν προϋπολογισμὸν δὲν χωροῦν ἑρμηνεῖαι, χωρεῖ μόνον χρησιμοποίησις πραγματικῶν ἀριθμῶν. Ἀτυχῶς, ἡ Ἀντιπολίτευσις μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ἐξήγησε διατὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχει ὑποβάλει ὡς ἀριθμοὺς καὶ ὡς ἀποτέλεσμα δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Ἁπλῶς κατέφυγεν εἰς συμπεράσματα αὐθαίρετα, εἰς φόβους, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύονται ἐντελῶς ἀδικαιολόγητοι καὶ εἰς ὡρισμένας παρερμηνείας. Εἶναι, λοιπόν, ὄχι μόνον σκόπιμον, ἀλλὰ καὶ ἐπιβαλλόμενον νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους περιεῖχεν ἡ ἀνακοίνωσίς μου ἐκείνη. Τὸ ἔλλειμμα τοῦ κατατεθέντος ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως προϋπολογισμοῦ κατ’ Αὔγουστον 1952 ἀνήρχετο κατὰ δήλωσιν αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως, δήλωσιν, ἡ ὁποία καὶ ὑπάρχει εἰς τὸ κείμενον τῆς εἰσηγήσεως, κατατεθείσης εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐκτυπωθείσης ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, εἰς τὸ ποσὸν τῶν 399 δισεκατομ. Συγχρόνως ὅμως, ὁ εἰσηγούμενος τὸν προϋπολογισμὸν Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέφερεν, ὅτι θὰ καλύψῃ τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ κατὰ δύο τρόπους. Κατὰ τὸν ἕνα τρόπον διὰ κονδύλιον 100 δισεκατ. προερχόμενον ἐξ ἐπιστροφῶν χρημάτων καὶ δεύτερον, ἀπὸ ἕνα ἄλλο κονδύλιον 299 δισεκ. τὸ ὁποῖον ἔμελλε νὰ προέλθῃ ἀπὸ τὴν προσδοκίαν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔμενον τελικῶς κατὰ μέρος ἀδιάθετοι. Ἡ προσδοκία καὶ τῶν δύο κονδυλίων ὑπῆρξεν ἀπολύτως νόμιμος. Ἐγὼ οὐδὲ εἰς τὰς ἀνακοινώσεις μου εἶπον, ὅτι ἦτο ἀδύνατον αὐτὰ νὰ πραγματοποιηθοῦν. Διότι πράγματι, τὰ μὲν 100 δισεκ. τῶν ἐπιστροφῶν εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον εἶναι πιθανὸν νὰ παρατηρηθῇ μέσα εἰς ἕνα προϋπολογισμὸν ὕψους ὑπὲρ τὰ 6 τρισεκατομ. δραχμῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀδιαθέτους πιστώσεις, τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἤλπισεν ἐπὶ 299 ἦτο ἕνα ποσοστὸν ἴσως ὑπεραισιόδοξον, λόγῳ τῆς στενότητος εἰς τὰ κονδύλια ποὺ εἶχεν ὁ τελικὸς προϋπολογισμός, πάντως ὅμως ποσοστὸν τὸ ὁποῖον μὲ κάποιαν προσπάθειαν θὰ ἦτο τελικῶς δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ. Πέραν ὅμως τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ τῶν 399 δισεκατομ. κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς καταστάσεως, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μοὶ ἀνετέθη τὸ βάρος τοῦ δημοσιονομικοῦ τομέως τῆς Κυβερνήσεως, διεπίστωσα, ὅτι πληθὺς κονδυλίων εἴτε ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔσοδα, εἴτε ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔξοδα, ἦσαν ὡς ὑπεραισιόδοξα ἢ ἀνεπαρκῆ ἢ καὶ ἀνακριβῆ ἀκόμη. Καὶ διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ οὐδεμία σκέψις, ὅτι ἠμποροῦσα νὰ χρησιμοποιήσω συμπεράσματα μὴ βασιζόμενα ἐπὶ τῆς πραγματικότητος, ἀνέφερα τὰ κονδύλια αὐτὰ ἓν πρὸς ἕν. Προσετίθεντο οὕτω εἰς τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν 400 δισεκατομ., τὸ ὁποῖον ἐνδεχομένως θὰ ἠμποροῦσε τελικῶς νὰ καλυφθῇ μὲ κάποιαν προσπάθειαν, προσετίθετο ἕνα ἄλλο ποσὸν 520 δισεκατομ. τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν ἀναφέρει ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις. Διότι ἴσως δὲν θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ δηλώσῃ κατὰ τίνα τρόπον θὰ καλύψῃ τὸ πρόσθετον αὐτὸ ἔλλειμμα. Καὶ πράγματι ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἔσοδα ὑπάρχει ἕνα ποσὸν 262 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ εἴτε ἐσφαλμένην ἐκτίμησιν ἐσόδων ἢ ἀνακριβῆ ἀναγραφὴν αὐτῶν. Ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 262 δισεκατομμυρίων θὰ ἀναφέρωμεν πρῶτον 50 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσπράξωμεν ὀλιγώτερον. Καὶ αὐτὸ ἦτο γνωστὸν τὸν Αὔγουστον 1952. Διότι ἡ Κυβέρνησις ἀνέγραψεν ἔσοδα ἀπὸ νόμους τοὺς ὁποίους δὲν ἐφρόντισε νὰ εἶχε καταθέσει καὶ ψηφίσει εἰς τὴν Βουλήν. Ἐνῷ δηλαδή, τὰ ἔσοδα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νόμων αὐτῶν τὰ ὑπελόγισεν ἀπὸ τῆς 1–7–52, τὰ σχετικὰ νομοσχέδια δὲν τὰ κατέθεσεν ἀλλὰ πολὺ ἀργότερον καὶ τὸ ἐκεῖθεν ἔσοδον ἤρχισεν ἀποδίδον πολὺ ἀργότερον. Τοιουτοτρόπως ἀπὸ τὴν φορολογίαν οἰκοδομῶν τὸ πρόσθετον ποσὸν τοῦ φόρου, τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ προέλθῃ ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν ἐνοικίων, ἡ ὁποία ἔγινεν ἐπὶ ὑπουργίας κ. Παπασπύρου, ἐνῷ εἶχεν ὑπολογισθῆ ἀπὸ 1–7–52 ἤρχισε πραγματοποιουμένη ἀπό 1–9–52. Ἐντεῦθεν ὑπάρχει ζημία 15 δισεκατομμυρίων. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ τελῶν χαρτοσήμου ἡ ὁποία ὑπελογίσθη ἀπὸ 1–7–52 ἤρχισε μετὰ τρίμηνον. Ἐντεῦθεν μείωσις τῶν ἐσόδων κατὰ 25 δισεκατομμύρια. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ τέλη κυκλοφορίας αὐτοκινήτων ὑπελογίσθη, ὅτι θὰ ἀρχίσουν εἰσπραττόμενα ἀπὸ τῆς 1–1–53. Διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο θὰ ἔπρεπε τὸ νομοσχέδιον ἐγκαίρως νὰ κατατεθῇ, νὰ ψηφισθῇ, νὰ δημιουργηθοῦν αἱ σχετικαὶ ὑπηρεσίαι καὶ ἡ ταξινόμησις τῶν αὐτοκινήτων νὰ ἀρχίσῃ τρεῖς μῆνας ἐνωρίτερον, δηλαδὴ κατὰ Σεπτέμβριον, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη τὸ κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δὲν ἐπεδίωξε τὴν ψήφισίν του. Χθὲς δὲ ὁ εἷς τῶν ὑπευθύνων τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης Ὑφυπουργὸς τότε τῶν Οἰκονομικῶν κ. Γρηγορίου, μᾶς ἀπεκάλυψε, ὅτι διὰ λόγους σκοπιμότητος μόνον κατετέθη τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ πρόθεσίς των ἦτο νὰ μὴ ψηφισθῇ, διότι θὰ ἐπεβάρυνε τὴν τάξιν τῶν αὐτοκινητιστῶν. Ἔχομεν ἑπομένως ἀναγραφὴν κονδυλίου σημαντικοῦ 17 δισεκατομμυρίων, ἀπὸ τὰ ὁποῖα μόνον περὶ τὰ 7 δισεκατομμύρια ἐλπίζεται νὰ εἰσπράξωμεν, ἀφ’ ἧς, τῇ ἰδικῇ μας προσπαθείᾳ, ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἐκ τούτων 10 δισεκατομμύρια μειωμένη εἴσπραξις. Ἑπομένως τὸ κονδύλιον τῶν 50 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη εἰς προϋπολογισμόν, συνταχθέντα κατ’ Αὔγουστον καὶ κατατεθέντα εἰς τὴν Βουλήν, εἶναι ἕνα κονδύλιον τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητηθῇ ἀπὸ κανένα. Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει ἕνα κονδύλιον 60 δισεκατομ. προερχόμενον ἀπὸ ἐσφαλμένην ἐκτίμησιν ἐσόδων. Πράγματι εἰς τὸν φόρον μισθωτῶν ὑπηρεσιῶν, ἀνεγράφη δύο φορὰς τὸ αὐτὸ κονδύλιον 35 δισεκατομ., ἐνδεχομένως κατὰ λάθος. Ἐπίσης, ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολόγησιν τοῦ χαρτοσήμου, ἔγινε μία ἐσφαλμένη ἐκτίμησις, ἡ ὁποία προκαλεῖ μείωσιν τῆς ἀποδόσεως κατὰ 25 δισεκατομ. ἐκτίμησις ἐσφαλμένη, διότι ἔπρεπε νὰ προβλεφθῇ ἡ μοιραία μείωσις τῶν συναλλαγῶν, ἡ ὁποία προεκλήθη ἀπὸ τὴν στενότητα ἡ ὁποία ἠκολούθησεν ὡρισμένα μέτρα ἀντιπληθωριστικὰ τῆς τότε Κυβερνήσεως, χωρὶς νὰ κρίνῃ ἐὰν ἦσαν ἐπιβεβλημένα ἢ ὄχι. Πέραν τούτων ἀκόμη, ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἔλαβε τὸ μέτρον τῆς προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας. Τὸ μέτρον αὐτό, ὀρθὸν κατὰ βάσιν προέβλεπε μείωσιν τοῦ Φ. Κ.Ε. Ἡ μείωσις αὐτὴ δὲν ἀφῃρέθη ἀπὸ τὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἐσόδου τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν καὶ ἔχομεν μοιραίως πτῶσιν τοῦ ἐσόδου κατὰ 20 δισεκ. δρχ. ἀπὸ ἔλλειψιν στοιχειώδους προνοίας τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρουσιάσῃ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα νὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν πραγματικότητα. Ἄλλα κονδύλια 70 δισεκ. δρχ. εἶναι κακῶς ὑπολογισμένα. Καὶ αὐτὸ τὸ κονδύλιον ἠμπορεῖ νὰ τὸ χωρίσῃ κανεὶς εἰς δύο: εἰς 45 δισεκ. ποὺ προέρχονται ἀπὸ μοιραίαν πτῶσιν τοῦ φόρου καθαρᾶς προσόδου καὶ 25 δισ. ἀπὸ τὴν πτῶσιν τῶν φόρων καταναλώσεως. Δὲν πρόκειται περὶ γεγονότων, κύριοι βουλευταί, τὰ ὁποῖα ἔγιναν ἐν τῷ μεταξὺ καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὰ προβλέψῃ κανείς. Διότι, ὅπως ἐξηκρίβωσα ἀπὸ τὴν προσεκτικὴν μελέτην τῶν δεδομένων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθησαν οἱ ὑπολογισμοί, διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὰ κονδύλια αὐτὰ τὰ σχετικὰ ἐκ τοῦ φόρου καθαρᾶς προσόδου, ἐβασίσθησαν εἰς τὰ ἀποτελέσματα τῆς προηγουμένης χρήσεως 1951–52, αὐξηθέντα κατά τι ἀναλόγως τῶν νομοθετικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως ἐπηρέασαν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ ἔσοδον. Ἐβασίζοντο ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς χρήσεως τῆς προηγουμένης 1951–52, ἀποτελεσμάτων τὰ ὁποῖα προῆλθον ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ οἰκονομία κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο τὸ διαχειριστικὸν 1951, ἀπὸ ἀπόψεως συναλλαγῆς καὶ κινήσεως εὑρέθη εἰς τὸ καλύτερον σημεῖον, ὡς μεταπελευθερωτικῶς ἤρχισε πάλιν νὰ ἐργάζεται ἡ Ἑλλάς. Ἔλαβε λοιπόν, ὁ ὑπεύθυνος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς μέτρον καταρτίσεως κατὰ τὸν ἰδικόν του ὑπολογισμὸν στοιχεῖα τοῦ 1951, ἐνῶ ἤδη εἶχε διαρρεύσει ἕνα μέγιστον μέρος τοῦ 1952. Καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ 1952 εἶχεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἀπὸ τοῦ Μαρτίου, μίαν σημαντικωτάτην πτῶσιν συναλλαγῶν, ἡ ὁποία μοιραίως θὰ ἐπέφερε καὶ σημαντικὴν πτῶσιν τοῦ φόρου καθαρᾶς προσόδου. Καὶ πράγματι, τὸ γεγονὸς ὅτι καθ’ ὅλον τὸ καλοκαίρι τοῦ 1952 ἡ παραγωγὴ ἡ βιομηχανικὴ εἶχε σχεδὸν ἐκμηδενισθῆ ἔφερεν ὡς ἀποτέλεσμα, ὁ φόρος κύκλου ἐργασιῶν ὁ ὑπολογισθεὶς νὰ ἐπιβαρύνῃ τὰ προϊόντα τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας, ἀπεδείχθη ὅτι εἰς ἀπόδοσιν ἦτο πολὺ κατώτερος ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς τὴν ἀνάλογον ἐποχὴν τοῦ 1951. Ἐπίσης καὶ ἀπὸ τὴν πτῶσιν τῶν φόρων καταναλώσεως ἔχομεν διαφορὰν ἐσόδων 25 δισεκ. δρχ. Πέραν αὐτοῦ ἀναφέρεται καὶ ἕνα κονδύλιον 60 δισεκατομμυρίων, 92 ὡς ἔσοδα καὶ 32 εἰς τὰ ἔξοδα. Τὸ πρᾶγμα ἔχει κάποιαν σχέσιν καὶ θὰ τὸ ἐξηγήσω. Ὑπάρχει μία ἀπαίτησις βεβαία τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῆς Βρεττανικῆς Κυβερνήσεως. Καὶ πρὸ ὀλίγου μόλις ὁ Εἰσηγητὴς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἀνέφερεν, ὅτι τὸ κονδύλιον αὐτὸ ἦτο ἀπολύτως βέβαιον κονδύλιον καὶ μάλιστα ὅτι εἶχε νομιμοποιηθῆ ἀπολύτως καὶ ἡ σχετικὴ ἀπαίτησις τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι βουλευταί, τὰ πράγματα δυστυχῶς δὲν εἶναι ἔτσι. Ἔχομεν πράγματι λαβεῖν ἕνα ποσὸν λιρῶν ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν ἀπωλείας Ἑλληνικῶν πλοίων ἢ μᾶλλον ἀπὸ ἀξίαν φορτίων κατασχεθέντων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν καὶ περιελθόντα εἰς τὴν κυριότητά της. Ἀλλὰ τὰ κονδύλια αὐτὰ ἀναγράφονται ἐπανειλημμένως χωρὶς καὶ νὰ πραγματοποιοῦνται καὶ κατὰ τὸ 1951 καὶ κατὰ τὸ 1952 καὶ ἀνεγράφησαν διὰ τρίτην φορὰν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1952–53, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει, ὅτι τὸ κονδύλιον δὲν ἦτο ξεκαθαρισμένο καὶ δὲν ἦτο διόλου βέβαιον καὶ ἦτο ἀπολύτως ἀμφίβολον. Ἀλλὰ οὔτε κἂν ὑπῆρχε νομιμοποίησις καὶ ἐκκαθάρισις τῆς ἀπαιτήσεως, διότι ἡ ὑπόθεσις εὑρίσκεται ὑπὸ διαιτησίαν, τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὑποστηριζούσης, ὅτι ἡ σχέσις δολλαρίου καὶ λίρας πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ τότε ὑπάρχουσα τῶν 4,3 δολλαρίων πρὸς μίαν λίραν Ἀγγλίας, τῆς Βρεττανικῆς Κυβερνήσεως ἐπιμενούσης, ὅτι ἡ σχέσις αὕτη πρέπει νὰ εἶναι 2,80. Ἀνεγράφη, λοιπόν, τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸ ἐνεργητικόν, ἐνῶ ἡ εἴσπραξις τοῦ κονδυλίου δὲν ἦτο πραγματική, ἐνῶ δὲν ἐγίνετο ἡ διένεξις ὅσον ἀφορᾷ τὴν σχέσιν δολλαρίου καὶ λίρας, οὔτε ἦτο ἐξησφαλισμένη ἡ μεταφορὰ τοῦ συναλλάγματος τῶν Ἀγγλικῶν λιρῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἄλλωστε ἡ τότε Κυβέρνησις εἶχε προγραμματισθῆ καὶ γνωρίζετε μετὰ πόσης εὐρύτητος εἶχεν ἐξαγγείλει ἕνα ὁλόκληρον πρόγραμμα ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων. Ἓν ἐκ τῶν πρώτων κεφαλαίων ἦτο καὶ ἡ ἀπαλλοτρίωσις τῆς Κωπαΐδος καὶ ἦτο ἀρχῆθεν γνωστὸν, ὅτι εἰς κάλυψιν τῆς πληρωμῆς τῶν ἀναγκαίων λιρῶν θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο μέρος τῆς ἀποζημιώσεως ἐκ τῶν λιρῶν αὐτῶν.

§94Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁφείλω νὰ προσθέσω εἰς ὅσα λέγει ὁ κ. συνάδελφος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ὁδηγίαι τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία μετέβη εἰς Ἀγγλίαν, διὰ τὴν διευθέτησιν τοῦ ζητήματος τῆς Κωπαΐδος, ἦσαν νὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ τὴν ἐξαγορὰν τῆς Κωπαΐδος. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἤδη ὑπ’ ὄψει της ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ δι’ ἄλλον τινὰ σκοπόν.

§95Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ὁ θεσμὸς τῆς ἀπαλλοτριώσεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον λειτουργεῖ. Τὸ Κράτος πληρώνει διὰ τῶν ὁμολογιῶν τὴν ἀποζημίωσιν εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας. Ἐν προκειμένῳ νὰ ἐξαγορασθοῦν ἀπαλλοτριωθέντα περιουσιακὰ στοιχεῖα τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος καὶ κάμνομεν διαπραγματεύσεις διὰ τὴν καταβολὴν τῆς νομίμου ἀποζημιώσεως καὶ τὴν ἐξαγορὰν μιᾶς ἀπαιτήσεως. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δεδομένης μιᾶς ἰσχυούσης......

§96Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ παρεκάλουν τὸν συνάδελφον ἐκ Λεβαδείας κ. Παπασπύρου νὰ μὴ μὲ διακόπτῃ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ δεχθῶ κάθε διακοπὴν ἐπὶ τοῦ θέματος, ὄχι διὰ νὰ δώσω τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀγορεύσῃ ὁ κ. Παπασπύρου ἐπὶ θέματος ἀπολύτως ἀσχέτου μὲ τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν κάμνομεν. Μετὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἦτο τελείως ἀπίθανον νὰ εἰσπραχθῇ ἐντὸς τοῦ 1952–53, ὅπως δὲν εἶχεν εἰσπραχθῆ καὶ κατὰ τὰ δύο προηγούμενα ἔτη. Ἑπομένως δὲν ἠμποροῦσε νὰ χρησιμοποιηθῇ, ὡς ἀσφαλὲς στοιχεῖον τοῦ ἐνεργητικοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ ποσὸν τῶν 60 δισεκατομμυρίων. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι πιθανὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχε λόγον νὰ ἀναγράψῃ τὸ κονδύλιον αὐτό. Θὰ ἔπρεπε, κατὰ ἴσον ποσὸν νὰ εἶχεν αὐξήσει τὰ ἀποθεματικά, ὥστε νὰ μὴν ἐπροκαλεῖτο αἰφνιδιασμὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τοῦ λόγου τούτου. Ἔχομεν, λοιπόν, ἀσφαλῶς ὑπερτίμησιν τῶν ἐσόδων εἴτε ἀπὸ ἀνακριβῆ ἐγγραφήν, εἴτε ἀπὸ ὑπερβολικήν. Ἀλλὰ καὶ τὰ ἔξοδα, κ.κ. συνάδελφοι, εἶχον τὴν ἰδίαν τακτικὴν ἐγγραφῶν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ πράγματι καὶ ἡ ἐγγραφὴ τῶν ἀχρεωστήτως καταβληθέντων φόρων ἀναφέρεται εἰς τὸν προϋπολογισμόν, μὲ τὸ ποσὸν μόνον τῶν 30 δισεκατ. Ἐνῷ εἶναι βέβαιον, ὅτι πιθανώτατα νὰ ὑπερβῇ καὶ τὰ 80 δισεκατ. Αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ τὸ γνωρίζῃ. Διότι ὁ τρόπος, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὸν ὁποῖον ἐφαρμόζεται ἡ φορολογία τῆς καθαρᾶς προσόδου εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι πράγματι τρόπος σχεδὸν ἀναχρονιστικός. Αἱ φοροτεχνικαὶ ὑπηρεσίαι ἔχουν χιλιάδας ὑπαλλήλων, ὑπαλλήλων καλῶν, ἀγαθῶν καὶ φιλοτίμων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἀλλὰ ὑπαλλήλων ἐλάχιστον μέρος τῶν ὁποίων εἶναι κατηρτισμένον λογιστικῶς, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν φορολογίαν καθαρᾶς προσόδου. Ἀπὸ ἔρευνα τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἀπεδείχθη, ὅτι τὰ ¾ τῶν ὑπηρετησάντων φοροτεχνικῶν ὑπαλλήλων, ἐνῷ εἶχον πολλὰ προσόντα, δὲν γνωρίζουν λογιστικά. Καὶ ἐνῷ ἐπὶ ἔτη καὶ ὀρθῶς αἱ Κυβερνήσεις καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἔκαμαν ἔντονον προσπάθειαν νὰ ἐπιβάλουν, φορολογικὰ βιβλία εἰς τοὺς φορολογουμένους, ὥστε νὰ μπορέσῃ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ καθαρὰ πρόσοδος, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μόνη ἡ ὁποία ἀποδίδει φορολογικῶς ἔσοδα εἰς τὸ Κράτος, εἰς τὴν Ἑλλάδα οὐδεὶς ἐφρόντισε νὰ καταρτίσῃ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξῃ τὰ βιβλία αὐτά. Καὶ ἐνῷ ὑποχρεοῦνται μέχρι καὶ οἱ καστανάδες τῆς γωνιᾶς νὰ τηροῦν λογιστικὰ βιβλία, σᾶς γνωρίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπάρχει περιφέρεια ὅπως π.χ. τῆς Ἠπείρου μὲ 60 φοροτεχνικοὺς ὑπαλλήλους, χωρὶς ἐξ αὐτῶν οὔτε ἕνας νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμῃ ἕναν ἐμπορικὸν ἔλεγχον. Αὐτὴ ἡ ἀνεπάρκεια τῶν φοροτεχνικῶν ὑπηρεσιῶν, ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τὴν δημιουργίαν φορολογικῶν δικῶν κατὰ ἑκατοντάδας. Ἡ βεβαίωσις τῶν ἐσόδων γίνεται κατὰ τρόπον πρόχειρον, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς βεβαιώσεως τοῦ ἐσόδου καὶ τῆς τελικῆς ἀποφάσεως τῶν ἐκδικαστικῶν ἐπιτροπῶν, καὶ εἶναι πολλάκις κολοσσιαία. Κατὰ δεκάδας καθημερινῶς ἐκδίδονται ἀποφάσεις τῶν ἐκδικαστικῶν ἐπιτροπῶν αἱ ὁποῖαι καταρρίπτουν φύλλα ἐλέγχου καὶ ἀκυρώνουν ἔσοδα ἠλπισθέντα ὡς βέβαια ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου. Ἐπειδὴ δὲ ἐπεταχύνθη—καὶ εἰς αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κατηγορήσῃ κανεὶς τοὺς προκατόχους μου —ἡ εἴσπραξις τῶν φόρων πρὸ τῆς ἐκδικάσεως τῶν σχετικῶν ἐνστάσεων, ἔχομεν σωρείαν ἐπιστροφῶν, αἱ ἐπιστροφαὶ δὲ ὡς γνωστὸν γίνονται ἀμέσως. Καὶ διότι εἰς οἰκονομικὰ ζητήματα ἐννοῶ νὰ εἶμαι ἀπολύτως ἀντικειμενικὸς καὶ δὲν θὰ ἀκολουθήσω ἄλλους, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν μὲ συγκεχυμένας φράσεις νὰ ἀντιμετωπίσουν τοιαῦτα θέματα, ἐπειδὴ εἶμαι ἀπολύτως ἀντικειμενικός, πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι ὀρθῶς ἐλήφθη τὸ μέτρον τῆς ἀμέσου ἀποδόσεως τῶν ἀχρεωστήτως καταβληθέντων φόρων. Ἡ προκάτοχος ὅμως Κυβέρνησις καταρτίσασα τὸν προϋπολογισμόν, διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐνέγραψε κονδύλιον μόνον 30 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, ἐνῷ καὶ 80, ὅπως σᾶς εἶπον, δὲν φθάνουν. Πέραν ὅμως τούτου, διὰ τοῦ νόμου περὶ προστασίας τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας, ἡ Κυβέρνησις ἐθέσπισεν ἐπιστροφὴν τοῦ δασμοῦ πετρελαίου, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖται διὰ τὴν παραγωγὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος, ποὺ καταναλίσκουν αἱ ἐπαρχιακαὶ βιομηχανίαι. Αὐτὴ ἡ ἀνάγκη ἐπιστροφῆς δασμοῦ δημιουργεῖ μίαν ἀναγκαστικήν, μίαν μοιραίαν ἀπόδοσιν εἰσπραχθέντων δι’ ἐμμέσων φόρων, ἡ ὁποία μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἔχει ὑπερβῆ τὰ 15–20 δισεκατομμύρια. Αὐτὸ ἀποδεικνύει πόσον ἀνεπαρκὲς ἦτο τὸ κονδύλιον τῶν 30 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐγγραφῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1952–53. Πέραν τούτου δὲν ἐνεγράφη διόλου, παρ’ ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἐκ τοῦ νόμου ὑποχρέωσιν νὰ τὸ ἐγγράψῃ, ἕνα κονδύλιον 28 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς καταβαλλομένης μισθοδοσίας τοῦ ἐφημεριακοῦ κλήρου. Ἀκόμη δὲν ἀναγράφονται ὀφειλαὶ πρὸς τὸν Ἔρανον Βορείων Ἐπαρχιῶν καὶ πρὸς τὰ Ταμεῖα Ἐπαρχιακῆς ὁδοποιΐας, ἀνερχόμεναι εἰς 16 δισεκατομμύρια καὶ αἱ ὁποῖαι παρελείφθησαν ἐξ ὁλοκλήρου. Δὲν ὑπάρχει ἐπίσης καμμία πρόβλεψις διὰ τὰς δαπάνας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦνται ἀπὸ τὴν προσχώρησιν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Διὰ τὴν προσχώρησιν αὐτὴν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἐχάρησαν. Ἰδιαιτέρως ἐχάρη ἡ Κυβέρνησις ἡ προηγηθεῖσα ἡμῶν εἰς τὴν ἀρχήν, ἡ ὁποία καὶ διεξεδίκησε τὴν τιμήν, ὅτι αὐτὴ συνετέλεσεν εἰς τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν ἀγῶνα ἀμύνης τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Παρὰ ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, ἀποκηρύσσουν σήμερον οἱ ὑπερασπισταὶ τῆς δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, τὸ κονδύλιον τῶν 34 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἀναφέρω ὡς ἔξοδον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ προβλεφθῆ εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἑλλάς, προσχωρήσασα εἰς τὸ ΝΑΤΟ, ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ ἐκτελέσῃ καὶ τὰς ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπέρρεον ἀπὸ τὴν συμφωνίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμεν. Ἀκόμη ὑπάρχει ὁ κίνδυνος τῶν 160 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ ὁποῖον καλύπτει τὸ ἔλλειμμα τῶν σιδηροδρόμων. Ἀναφέρεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν κονδύλιον 38 δισεκατομμυρίων μόνον διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος τῶν σιδηροδρόμων, ἐνῷ τὸ ὁλικὸν ἔλλειμμα θὰ φθάσῃ περίπου τὰ 200 δισεκατομμύρια. Δίδεται εἰς αὐτὸ ἡ ἀπάντησις, ὅτι τὰ 160 δισεκατομμύρια ἢ τοὐλάχιστον ἕνα μέρος ἀπὸ αὐτά, τὰ 130 δισεκατομμύρια ἡ Κυβέρνησις ἐπρόκειτο νὰ τὰ καλύψῃ μὲ τὸν εἰδικὸν φόρον, ὁ ὁποῖος διὰ νομοθετήματος θὰ ἐπεβάλλετο εἰς τοὺς αὐτοκινητιστάς. Καὶ πράγματι εἶχε καταρτισθῆ διὰ τοῦτο σχέδιον νόμου ἀπὸ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν προηγουμένην Βουλήν. Ἡ χθεσινὴ δήλωσις τοῦ τέως Ὑφυπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι καὶ ἡ πολὺ ἐλαφροτέρα φορολογία τῶν αὐτοκινήτων, ἡ ὁποία τελικῶς ἐπιρρίπτεται εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας αὐτοκινητιστάς, τῶν 23 δισεκατομμυρίων μᾶς πείθει, ὅτι καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ὑπῆρχε πρόθεσις εἰς τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ τὸ φέρῃ πρὸς ψήφισιν. Ἄλλωστε, ἐὰν ὑπῆρχε πρόθεσις δὲν εἶχε λόγον νὰ μὴν ἐγγράψῃ καὶ τὸ ἐξ αὐτῆς ἔσοδον εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ὥστε ἐγγράφουσα καὶ τὸ πραγματικὸν ἔλλειμμα νὰ ἔχῃ ἰσοσκελίσει τὸν προϋπολογισμόν. Δὲν ἐτόλμησε νὰ τὸ ἀναφέρῃ τὸ νομοθέτημα αὐτὸ ὡς ἔσοδον, διότι πράγματι εἶναι ἕνα νομοθέτημα τὸ ὁποῖον οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ. Ἐπιβάλλει πρὸς κάλυψιν τῶν ἐλλειμμάτων τοῦ προϋπολογισμοῦ φόρον 10% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων τῶν αὐτοκινήτων. Χθὲς συνεκινήθημεν καὶ ἐπὶ 5 καὶ 6 ὥρας ἠγορεύομεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, διὰ μίαν ἐπιβάρυνσιν 1000, 2000 ἢ 3000 ἡμερησίως ἐπὶ τῶν αὐτοκινήτων δημοσίας χρήσεως καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν των καὶ εἴχομεν τὴν πρόθεσιν, ἰσχυρίζονται οἱ ἐνδιαφερόμενοι, νὰ ἐπιβάλωμεν ἐπιβάρυνσιν 10% ἐπὶ τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων ἐπὶ τῶν αὐτοκινήτων. Καὶ χθὲς ἐθέτομεν ἡμεῖς, ἡ Κυβέρνησις, τὴν πλάκα τοῦ τάφου ἐπὶ ὁλοκλήρου τῆς τάξεως τῶν ἐπαγγελματιῶν αὐτοκινητιστῶν, ἐνῷ ἐκεῖνοι ἐπέβαλον φόρον 10%, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν ἀνάστασιν τοῦ κλάδου τῶν αὐτοκινητιστῶν. (Χειροκροτήματα). Βεβαίως τὸ ἔλλειμμα τῶν σιδηροδρόμων δὲν εἶναι ὁλόκληρον 160 δισεκ. Ἐν τῷ μεταξὺ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα κονδύλια, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ προβλεφθοῦν, ὅπως ἡ αὔξησις 20% τῶν μισθῶν τῶν σιδηροδρομικῶν, ἡ ὁποία ἦτο μοιραία. Ἐπίσης καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς προβλέψεως κονδυλίου 15 δισεκ. διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς γραμμῆς Ἀθηνῶν– Θεσσαλονίκης—συνόρων, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἤδη εἰδοποιηθῆ ἀπὸ τὸν Ἰούλιον 1952, δηλ. πρὸ τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις ἠκύρωσε τὰς σχετικὰς πιστώσεις τοῦ κεφαλαίου τῶν ἐπενδύσεων, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σιδηροδρόμων γραμμῆς καὶ αὐτό, διότι εἶχον πεισθῆ, ὅτι ἡ αἰτιολογία τοῦ ἐγγράφου, ὅτι δὲν καταβάλλεται ἡ προσπάθεια τὰ δίκτυα αὐτὰ νὰ διοικηθοῦν κατὰ τρόπον ὀρθὸν ἐπιχειρηματικῶς καὶ νὰ παύσουν νὰ ἔχουν ἐλλείμματα. Μ’ αὐτὴν τὴν δικαιολογίαν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἐσταμάτησε τὰς πιστώσεις διὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς καὶ δεύτερον ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν μέτρα, ὥστε νὰ παύσῃ ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος προὐκάλεσε τὸ δυσάρεστον αὐτό, νὰ ἀναλάβῃ τὸ σχετικὸν κονδύλιον ὁ προϋπολογισμός, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ περιμένωμεν τὸ τέλος τοῦ ἔτους, ὁπότε ἔρχονται αἱ τελευταίως παραγγελθεῖσαι ἀτμομηχαναί, αἱ ὁποῖαι εἶναι βαρεῖαι καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ κινηθοῦν ἐπάνω εἰς τὰς ὑπαρχούσας γραμμάς, χωρὶς αὗται νὰ ἐπισκευασθοῦν. Πέραν αὐτῶν, κύριοι, τῶν κονδυλίων δαπανῶν, τὰ ὁποῖα φθάνουν εἰς ἓν ποσὸν σημαντικώτατον: 248.000.000.000 δρχ. καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἀνεγράφησαν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἐνῷ ἦσαν κονδύλια φανερὰ καὶ ἀποδεδειγμένα, ὑπάρχουν καὶ νέα βάρη, τὰ ὁποῖα, μετὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔγιναν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα δὲν ἀνεγράφη τίποτε. Τὰ βάρη αὐτὰ εἶναι 41.000.000.000 δρχ. ἀπὸ διαφορὰν αὐξήσεως τῶν συντάξεων τῶν θυμάτων πολέμου. Πράγματι ἡ Κυβέρνησις κατέθεσεν ἓν νομοθέτημα, κατὰ τὰς προεκλογικὰς ἐκείνας ἡμέρας, εἰς τὸ ὁποῖον ἔκαμε δεκτὰς διαφόρους τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔφθανον ν’ ἀναγνωρίζουν ἀναπηρίαν μέχρι 10%, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐπῆλθεν ἐπιβάρυνσις κατὰ 41 δισεκ. δρχ. Ἀκόμη δὲν εἶχε προβλεφθῆ δαπάνη ἐξ 20 δισεκ. δρχ., ἡ ὁποία θὰ προὐκαλεῖτο εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, ἀπὸ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐπὶ Ὑπουργίας τοῦ κ. Παπασπύρου. Ἐγένετο ἡ αὔξησις, ὑπελογίσθη ὁ φόρος ποὺ θὰ εἰσεπράττετο, ἀλλὰ δὲν ὑπελογίσθη καὶ δὲν ἀνεγράφη εἰς τὰ ἔξοδα τὸ κονδύλιον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεβάρυνεν ὡς μισθωτὴν τὸ Δημόσιον. Τέλος, ὑπάρχει ἀκόμη ἓν κονδύλιον 40 δισεκατομμ. δρχ., τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν παρελθόντων ἐτῶν. Ἀκόμη ἓν κονδύλιον 12 δισεκατομμ. δρχ., διὰ τὴν στέγασιν τῶν ἀστέγων προσφύγων. Ὑπενθυμίζω, ὅτι ὅταν παρεδόθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ διὰ τὴν στέγασιν ἀκτημόνων κτήματα ἀνήκοντα εἰς τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, ἀνελήφθη ἀπὸ τὸ Κράτος μία ὑποχρέωσις καταβολῆς ἑνὸς μέρους τῆς ἀξίας τῶν ἀνταλλαξίμων, τοῦ ⅓, διότι τὸ ἄλλο ⅓ θὰ ἐπλήρωνε τὸ Δημόσιον καὶ τὸ ἄλλο οἱ ἀκτήμονες. Κατελογίσθη, λοιπόν, ὅτι τὸ μέρος αὐτῆς τῆς ἀξίας θὰ κατενέμετο εἰς πολλὰ οἰκονομικὰ ἔτη καὶ εἰς κάθε οἰκονομικὸν ἔτος ἀνελαμβάνετο ὑποχρέωσις 12 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Αὐτὴ ἡ ὑποχρέωσις, οὐδαμοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀναγράφεται. Πέραν, ὅμως, αὐτοῦ, εἶχεν ἀναληφθῆ ἡ ὑποχρέωσις καταβολῆς διαφορᾶς εἰς τὴν ΚΥΔΕΠ, ἀπὸ ἐξαγωγὰς βάμβακος, 10 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Εἶχε χορηγηθῆ ἓν ποσὸν εἰς τὴν Τ.Α.Ε., τοῦ ὁποίου μέρος μόνον περιῆλθεν εἰς χεῖράς της. Καὶ αὐτὸ δὲν ἀναγράφεται εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἡ ἀπόφασις, κύριοι, τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ σχετικὴ μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Ἑταιρείας αὐτῆς, εἶναι ἡ καταπληκτικωτέρα ποὺ ἔχω εἴδει. Εὐτυχῶς ἡ πτῶσις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἀνάληψις τῆς εὐθύνης ἀπὸ τὴν προσωρινὴν Κυβέρνησιν τῶν ἐκλογῶν, εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα μόνον 2 δισεκατομμύρια ἀπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς ἐπιβαρύνσεις, νὰ μένουν τελικῶς εἰς βάρος τοῦ Κράτους. Ὅλα αὐτὰ τὰ κονδύλια ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσὸν τῶν 442 δισεκατομμυρίων καὶ καλύπτονται μόνον ἀπὸ 184 δισεκατομμύρια ποὺ παραμένουν ὡς ἀποθεματικόν, ὅπως ἀπήντησα καὶ εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ἔχομεν, λοιπόν, τελικῶς διαφορὰν 262 δισεκατομμυρίων δραχμῶν εἰς βάρος τῶν ἐσόδων καὶ 258 δισεκατομμύρια εἰς αὔξησιν τῶν ἐξόδων. Ἑπομένως, 520 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἐγγραφῆ ἀρχῆθεν ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς αὐτὸν καὶ νὰ καλύψουν τὸ πραγματικὸν ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἂς μὴ μεταχειρίζωμαι ὅμως τὴν λέξιν, ἡ ὁποία σᾶς ἐκνευρίζει. Αὐτὸ τὸ ἄνοιγμα δὲν ἦτο ἀρχῆθεν ὅλο αὐτὸ ἔλλειμμα. Ἦτο ἄνοιγμα πρὸς ἀντιμετώπισιν κατὰ ἕνα ποσοστόν. Ἦτο δυνατὸν νὰ καλυφθῇ, διότι καὶ εἰς τὰς ἀνακοινώσεις μου ρητῶς ἀναφέρω καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὰ 100 δισεκατομμύρια τὰ ἐλπιζόμενα εἰς ἐπιστροφὴν χρήματα ὀρθῶς ἠλπίσθησαν καὶ τὰ 300 δισεκατομμύρια ἦτο δυνατὸν καὶ αὐτὰ νὰ ὑπολογισθοῦν. Ἀλλὰ τὰ 520 δισεκατομμύρια δραχ. οὐδαμοῦ τῆς ἐκθέσεως ἀναφέρονται, ὅτι ὑπῆρχον καὶ πολλῷ μᾶλλον, ὅτι ἠμποροῦσαν κάπου νὰ εὑρεθοῦν. Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς εὑρισκόμενοι, φυσικὰ δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἔγκλημα τοῦ νὰ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εὐθὺς ἀπὸ τῆς πρώτης ἑβδομάδος, ὅπως ὑπεστηρίχθη ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῶν ἐφημερίδων καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς τεραστίου ἐλλείμματος, χωρὶς νὰ ἀναλογισθῶμεν τὰς συνεπείας αὐτοῦ. Ἐθεωρήσαμεν ἄλλωστε, ὅτι αὐτὸ θὰ ἦτο καὶ ἄδικον, διότι καθῆκον τῶν ἀναλαμβανόντων τὰς εὐθύνας δὲν εἶναι νὰ ἐπιτίθενται κατὰ τῶν προκατόχων των, ἀλλὰ νὰ καταβάλλουν κάθε προσπάθειαν, διὰ νὰ ἐπιτύχουν διόρθωσιν μιᾶς κακῆς καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ἐκληρονόμησαν. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἔργον ἐπεδόθησαν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς. Εἶναι εἰς τοὺς περισσοτέρους ἀπὸ σᾶς γνωστὴ ἡ προσπάθεια ποὺ κατεβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὴ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν κοινὸν ἡ προσπάθεια ποὺ καταβάλλεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν λιτότητα τὴν ὁποίαν θέλει νὰ φέρῃ εἰς τὴν κρατικὴν μηχανήν. (Χειροκροτήματα). Αἱ σχετικαὶ ὁδηγίαι τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἀπὸ τῆς πρώτης συνεδριάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἦσαν μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν ὄχι μόνον τὴν ἐξυπηρετικὴν προσπάθειαν, ἡ ὁποία καταβάλλεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν τομέα τῆς περισυλλογῆς καὶ ἔχουν δημιουργήσει ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τῆς Ἑλλάδος τὴν πεποίθησιν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀνεξαρτήτως κομματικῆς ἀποχρώσεως, ὅτι τώρα, τοὐλάχιστον, ἐδῶ ὅλοι νοικοκυραῖοι εἶναι καὶ δὲν πρόκειται νὰ κάμουν ζημίαν. Ἀλλ’ εἴχομεν τὴν σκληρότητα νὰ ἀποφύγωμεν κάθε ἐνέργειαν καὶ πρᾶξιν κυβερνητικήν, ἡ ὁποία θὰ ἱκανοποιῇ ὄχι κἂν φίλους, ἀλλ’ οὔτε πρόσωπα καὶ ὁμάδας καὶ ἐτηρήσαμεν μίαν γραμμήν, τὴν γραμμὴν τῆς αὐστηρᾶς ἐξοικονομήσεως καὶ τῆς τελευταίας δεκάρας, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὸν μόχθον τῶν Ἑλλήνων μὲ ἀποτέλεσμα. Κατεβάλαμεν, ἑπομένως, προσπάθειαν, ὥστε αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα πλέον τὸ καθαρὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ περιορισθῇ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον. Δὲν ἐγνωρίζαμεν ἐὰν ἐπέστη ἡ στιγμὴ διὰ νὰ ὑποστῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μίαν νέαν θυσίαν. Πιστεύομεν πάντως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅτι ἐπὶ Κυβερνήσεως Συναγερμοῦ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀφεθῇ ὁ προϋπολογισμὸς μὲ ἔλλειμμα. Διότι, κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει τίποτε ποὺ νὰ δικαιολογῇ τὴν ἐγκατάλειψιν ἑνὸς ἐλλείμματος εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Δὲν ὑπάρχει θεωρία ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ σταθῇ ἀντίθετος εἰς τὴν ἀλήθειαν, ὅτι ὁ ἰσοσκελισμένος προϋπολογισμὸς ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν καὶ δικαιοῦται μὲ κάθε θυσίαν, ἔστω καὶ μὲ ἐπίκλησιν εἰς νέας θυσίας τῶν φορολογουμένων, ἐν ἀνάγκῃ, ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἰσοσκελίζεται. Διότι κάθε ἔλλειμμα δὲν καλύπτεται μὲ ἕνα δάνειον τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς δώσουν, ἀλλὰ καλύπτεται μὲ μοιραίαν ἀλλ’ ἀφανῆ φορολογίαν αὐτοῦ τούτου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὑποθέτομεν, ὅτι ἐφέτος ἀφήναμεν τὸ ἔλλειμμα τὸ τελικὸν τῶν 260 δισεκατομμυρίων ἀκάλυπτον, τί θὰ γίνῃ; Ἁπλούστατα τὸ κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα θὰ ηὐξάνετο κατὰ 250 δισεκατ. δραχμάς, καὶ θὰ προέκυπτεν ἔτι πλέον μεγαλύτερος πληθωρισμὸς καὶ μοιραίως ἡ ἀνταλλακτικὴ δύναμις τοῦ νομίσματος κατ’ ἀναλογίαν θὰ ἦτο μικροτέρα. Τὸ κυκλοφοροῦν νόμισμα εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ὅλων τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν καὶ ἑπομένως ὅλοι οἱ Ἕλληνες πολῖται, χωρὶς νὰ τὸ καταλάβουν, θὰ τὸ καταλάβαιναν μετ’ ὀλίγον χρονικὸν διάστημα, θὰ εἶχον φορολογηθῆ κατὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα. Νομίζω, ὅτι πιὸ θαρραλέον θὰ ἦτο, νὰ εἶχε τὸ θάρρος ἑκάστη Κυβέρνησις νὰ καλῇ ἐκείνας τὰς τάξεις τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ ἄρουν καὶ νέα βάρη καὶ νὰ ἀντιμετωπίσουν νέας θυσίας, νὰ ἀναλάβουν τὴν πρόσθετον προσπάθειαν τῆς καλύψεως τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀντὶ αἱ θυσίαι νὰ διαχέωνται ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἰδικώτερον ἐπάνω εἰς τὰς ἀπορωτέρας τάξεις. Πρὸς κάλυψιν αὐτοῦ τοῦ ἐλλείμματος τῶν 520 δισεκατ. κατεβλήθη ἐξαιρετικὴ προσπάθεια, ὥστε τὸ ποσὸν τῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων, τὸ ὁποῖον ἀρχῆθεν εἶχεν ὑπολογισθῆ εἰς 300 δισεκατ. νὰ φθάσῃ σχεδὸν τὰ 500 δισεκατ. Ἐλέχθη καὶ ἐδιάβασα εἰς κάποιαν ἀνακοίνωσιν, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, ὄχι μόνον εἶχε πραγματοποιηθῆ ἡ οἰκονομία τῶν 300 δισεκατομμυρίων, ἀλλὰ καὶ τὰ 150 δισεκατ. ποὺ ἐκάμαμεν οἰκονομίαν ἀπὸ τὴν ἡμέραν ποὺ ἀνελάβαμεν, ὅτι καὶ ἐκεῖνα ἀποτελοῦν ἔργον τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Μόνον ἀπὸ τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται εἰς ἐπισήμους δηλώσεις τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἀποδεικνύει, ἐὰν μή τι ἄλλο, τοὐλάχιστον ὑπάρχει εἰς τὸ πνεῦμα του, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ εἰσηγητοῦ τῆς μειοψηφίας, μία συγκεχυμένη ἔννοια τοῦ τὶ θὰ πῇ ἀδιάθετος πίστωσις. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὸ πρᾶγμα. Αἱ πιστώσεις αἱ ἐγγραφόμεναι εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἐκτελοῦνται ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τῶν σχετικῶν κονδυλίων. Ἀπὸ τὸ κάθε κονδύλιον ἐνδεχομένως περισσεύει ἕνα ποσόν. Ἀναγράφεται κονδύλιον 50 δισεκατομμυρίων. Ἐκτελεῖται μέχρι τὸ τέλος κατὰ 47 δισεκατομμύρια καὶ παραμένει ἕνα μικρὸν ποσὸν τὸ ὁποῖον περισσεύει. Τὸ περίσσευμα αὐτῶν τῶν κονδυλίων εἶναι ἡ προσδοκία τῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων. Τώρα, ἐὰν εἶναι σοβαρὸν τὸ ὅτι ἀπὸ τὰ κονδύλια αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ διατεθοῦν δι’ ὅλο τὸ ἔτος, ἐπραγματοποιήθη ἡ οἰκονομία αὐτὴ καὶ μάλιστα κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον, καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ ¼ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἔχει ἐκτελεσθῆ, κατὰ πόσον εἶναι σοβαρὸν ἀφήνω εἰς σᾶς νὰ κρίνητε.

§97Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ποιὸς τὸ εἶπεν αὐτό;

§98Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀναγράφεται εἰς ἄρθρον τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐλευθερία». Κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον ἐπὶ προϋπολογισθέντων ἐξόδων 6 δισεκατομμυρίων, λογικὸν εἶναι νὰ ἔχουν πραγματοποιηθῆ τὰ 1.500 δισεκατομμύρια. Ἀπὸ τὰ 1.500 δισεκατομμύρια, τὰ 7% εἶναι δαπάνη ἀμετάθετος, ὅπως θὰ τὸ ἐξηγήσω ἐντὸς ὀλίγου, διότι δυστυχῶς τὸ 7% τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀποτελεῖται ἀπὸ πιστώσεις ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἐκτελεστάς. Ἑπομένως, ἔχομεν περίπου περὶ τὰ 1.000 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἀναμφισβητήτως κατεβλήθησαν κατὰ τὸ ποῶτον τρίμηνον εἰς μισθοὺς καὶ συντάξεις καὶ εἰς ἄλλας δαπάνας, ἀπὸ τὰς ὁποίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξοικονομηθοῦν σπουδαῖα πράγματα. Ἑπομένως, ἀπὸ τὸ ὑπόλοιπον τῶν 500 δισεκατομμυρίων, ἐπετεύχθη ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν 490 δισεκατομμύρια, δηλαδὴ δὲν ἐξοδεύθηκε τίποτε. Ἐγὼ δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐξηκολούθει μέχρι τέλους μὲ μίαν καλὴν διαχείρισιν τῶν διαφόρων κονδυλίων καὶ παρακολούθησιν τῆς ἐκτελέσεως, ὅτι δὲν θὰ κατώρθωνεν ἴσως νὰ ἐπιτύχῃ τὴν οἰκονομίαν τῶν 300 δισεκατομμυρίων. Δὲν εἶμαι ὅμως βέβαιος ἂν τὸ ἔπραξε, διότι ἡ διαχείρισις τῆς ἐξουσίας καὶ τοῦ τομέως τοῦ οἰκονομικοῦ τὸ πρῶτον τρίμηνον μὲ τὴν σωρείαν τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὰς γνωστὰς ἐπιβαρύνσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν καὶ τοὺς διορισμοὺς τοὺς ἄνευ τέλους μὲ πείθει, ὅτι κάθε ἄλλο παρὰ τοιαύτη προσπάθεια κατεβλήθη. Πάντως εἶναι κωμικὸν ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἰσχυρίζεται, ὅτι τὸ κονδύλιον τῶν 190 δισεκατομμυρίων δὲν ὀφείλεται εἰς ἰδικὰς μας προσπαθείας, ἀλλὰ ὀφείλεται εἰς ἰδικάς της προσπαθείας καὶ μάλιστα ὅτι τὸ ἐπραγματοποίησεν ἤδη. Αἱ οἰκονομίαι ἄλλως τε, κύριοι, εἶναι γνωσταί. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀπὸ τῆς πρώτης συνεδριάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐσταμάτησε τοὺς διορισμοὺς δι’ ἕνα χρονικὸν διάστημα μέχρι τέλους τοῦ προηγουμένου ἔτους 1952, ἀμέσως μετὰ ἐπανέλαβε τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν ταύτην μέχρι τοῦ τέλους τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους καί ἤδη, διὰ νομοθετήματος, θέλει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς ἑαυτὴν καὶ ἐπισημότερον ἀκόμη τὴν δέσμευσιν ταύτην. Πέραν αὐτοῦ, ἡ γνωστὴ προσπάθεια, ἡ ὁποία κατεβλήθη, ἐντολῇ αὐτοῦ τούτου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, περὶ καταργήσεως ὡρισμένων κρατικῶν αὐτοκινήτων, εἶναι μία σημαντικὴ οἰκονομία, ἡ ὁποία βεβαίως στενοχωρεῖ καὶ ἐκπλήσσει τοὺς συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι εἶναι καὶ αὐτὴ μία ἐνέργεια, ἡ ὁποία τόσον πολὺ ἱκανοποιεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§99Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας ἀπεφασίσθη.

§100Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀλλὰ δὲν τὴν ἐπραγματοποιήσατε. Μόνον ἀπὸ τὰς πολιτικὰς ὑπηρεσίας, μέχρι τῆς στιγμῆς, ἔχουν τεθῆ ἐκτὸς ὑπηρεσίας 2541 αὐτοκίνητα. Τὰ αὐτοκίνητα αὐτὰ εἶχον, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, ὅλα ὁδηγούς, ἔκαιον βενζίνην, εἶχον ἀνταλλακτικά, ἐχρησιμοποίουν συνεργεῖα διὰ τὴν ἐπισκευήν των καὶ φαντάζεσθε πόση εἶναι ἡ στενοχωρία τῶν συναδέλφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅταν ἐπικαλούμεθα τὰς οἰκονομίας αὐτάς, τὰς ὁποίας, τόσον πολὺ ἀντιλαμβάνεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Τὰ στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα ἐπίσης θὰ τεθοῦν ἐκτὸς ὑπηρεσίας, εἶναι, νομίζω, ἄλλα 1500.

§101Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Πόσα εἶναι ἀπὸ αὐτὰ τὰ στρατιωτικὰ αὐτοκίνητα;

§102Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὰ εἶναι ὅλα πολιτικά.

§103Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Πόσα ἐτέθησαν εἰς κυκλοφορίαν;

§104Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς τὴν ἡμερομηνίαν, ἀλλ’ ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἐτέθησαν ὅλα ἐπὶ ἰδικῆς σας Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ἔφθασα εἰς τὸ τέλος τῆς ἐκθέσεώς μου ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, ἔκθεσις βασιζομένη ἐπάνω εἰς στοιχεῖα ἀπολύτως ἀκριβῆ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ἔθεσα εἰς τὴν διάθεσιν τῶν συναδέλφων τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἐπιδέχονται, καλοπίστως οὐδεμίαν προσβολὴν καὶ ἀμφισβήτησιν. Μετὰ τὰς προσπαθείας αὐτὰς καὶ μετὰ τὰς ἀνακατανομὰς τῶν κερδῶν τοῦ Κρατικοῦ Λαχείου καὶ κατάργησιν ὡρισμένων ἰδιαιτέρων ταμείων, τὰ ὁποῖα δὲν ἦσαν ἀπαραίτητα, ὥστε νὰ ἔχῃ καταβληθῆ ἐκ μέρους μας κάθε προσπάθεια ἐξαντλήσεως τῆς προσφυγῆς πρὸς μέσα, ξένα πρὸς ἔκτακτον ἐπιβάρυνσιν τοῦ κοινοῦ, ἐφθάσαμεν εἰς ἔλλειμμα τελικὸν 205 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ ἦτο ἀνάγκη καὶ αὐτὸ νὰ καλυφθῇ. Καὶ διὰ νὰ καλυφθῇ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ προσφύγῃ εἰς δύο ἀκόμη μέτρα. Τὸ ἓν εἶναι ἡ ἐπιβολὴ ἐκτάκτου εἰσφορᾶς καὶ τὸ ἄλλο εἶναι περαιτέρω οἰκονομίαι. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὸ θέμα τῆς ἐπιβολῆς εἰσφορᾶς. Κατεκρίθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ νομοσχέδιόν της εἶναι ἀνερμάτιστον, ὅτι τὸ νομοσχέδιόν της πάσχει, δὲν ξεύρω ἀπὸ ποίας νόσους—αὐτὰ ἐπανελήφθησαν καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν—χωρίς, πράγματι, νὰ προβάλλωνται μέτρα καταλληλότερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήσαμεν. Ἡ πρώτη κατηγορία εἶναι, ὅτι ἐφορολογήσαμεν τοὺς πτωχοὺς καὶ δὲν ἐφορολογήσαμεν τοὺς πλουσίους· 2–3 εἶναι αἱ φορολογίαι, αἱ εἰσφοραὶ μᾶλλον, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν μορφὴν φορολογήσεως τοῦ κοινοῦ. Καί αἱ τρεῖς, ἀναμφισβητήτως, δὲν ἀφοροῦν τοὺς πτωχούς. Κύριοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὁ εὐκολώτερος τρόπος ἀντιμετωπίσεως τῆς δυσκολίας, διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἦτο ἡ ἐπιβολὴ μιᾶς ἐμμέσου φορολογίας. Ἕνας τρόπος εἰς τὸν ὁποῖον προσέφευγον εὐκόλως ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις, ποὺ εὑρίσκοντο εἰς στενοχωρίαν καὶ δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ ἤρχοντο ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ τὸν ἀντιμετωπίζουν μὲ τὸ θάρρος, ποὺ τὸν ἀντιμετωπίζομεν ἡμεῖς, καὶ νὰ ζητοῦν θυσίας. Αἱ θυσίαι ἐπεβάλλοντο κατὰ τρόπον ἀνώδυνον, κατὰ τρόπον, ποὺ δὲν τὸν ἀντελαμβάνετο ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ εἴπω τὴν λέξιν, ἐπιβάλλοντο πονηρῶς. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀπηγόρευσεν εἰς ἑαυτὴν τὸν τοιοῦτον τρόπον ἀντιμετωπίσεως τῆς δυσκολίας καὶ δὲν ἐπέβαλεν, ἐν προκειμένῳ, καμμίαν ἐπιβάρυνσιν ἔμμεσον, οὕτως ὥστε νὰ ἐπιριφθῇ εἰς τὴν μάζαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, οὔτε μιᾶς δραχμῆς, ἐπὶ ἑνὸς τόσον μεγάλου κονδυλίου. Δὲν ἔβαλε φορολογίαν οὔτε εἰς τὴν βενζίνην, οὔτε εἰς τὰ τρόφιμα, οὔτε εἰς τοὺς τελωνειακοὺς δασμούς, οὔτε πουθενά, ἀλλὰ ἀντιμετώπισεν ὄντως τοὺς εὐπόρους, ὄχι μὲ κακίαν, ὄχι μὲ κακότητα, ἀλλὰ ἐν συναισθήσει ὅτι, οἱ οἰκονομικῶς ἰσχυρότεροι, ἔπρεπε αὐτοὶ νὰ δώσουν πρῶτοι τὸ παράδειγμα καὶ νὰ ἐπωμισθοῦν τὸ βάρος τῆς ἐκτάκτου εἰσφορᾶς. Τὸ μεγαλύτερον ἔσοδον, τὸ μεγαλύτερον μέρος ἀπὸ τὸ ὅλον ποσόν, ἀποτελεῖ τὸ κονδύλιον τῶν 90 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀστικὴν ἰδιοκτησίαν. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως τοῦ σχετικοῦ νόμου περὶ ἐνοικιοστασίου, ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὸν ἐκ Λεβαδείας συνάδελφον κ. Παπασπύρου, ἐλέχθη μᾶλλον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ καρπωθοῦν τὴν αὔξησιν τῶν ἐνοικίων δὲν εἶναι οἱ μικροὶ ἰδιοκτῆται, εἶναι οἱ μεγάλοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ πλουσίους ἐνοικιαστάς. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτοὺς ποὺ ἔχουν τοὺς πλουσίους ἐνοικιαστάς, αὐτοὺς πλήττομεν καὶ δὲν πλήττομεν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, οὔτε τοὺς πτωχοὺς ἐκ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ δὲν τοὺς πλήττομεν κἂν ἀδίκως. Τὶ κάμνομεν; Τὸ ἔσοδον τῶν 4 μηνῶν, τὸ φορολογοῦμεν μὲ ἓν ἑνιαῖον ποσοστὸν 60%. Αὐτὸ δὲν εἶναι ὅλο, ἔκτακτος εἰσφορά. Εἶναι κατὰ ἕνα ποσοστὸν μέρος τοῦ τακτικοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον οἱ ἰδιοκτῆται αὐτοὶ ὤφειλον εἰς τὸ Δημόσιον. Τό μέτρον αὐτό, ἐλήφθη καὶ διὰ λόγους ἱκανοποιήσεως μιᾶς ἀνάγκης ἀδηρίτου, ἀλλὰ καὶ καὶ διὰ λόγους συνδεομένους μὲ τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐφαρμοζόμενον, μὲ προσοχὴν καὶ μὲ ἔντασιν τῆς προσπαθείας τῆς συνήθους δραστηριότητος τῶν φοροτεχνικῶν ὀργάνων. Φαντασθῆτε τὶ θὰ ἐγίνετο, ἐάν, αὐτὴν τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν δεκάδες χιλιάδες ἐκκρεμεῖς φορολογικοὶ φάκελλοι ὑπάρχουν, ἐὰν ἐδημιουργοῦμεν 200.000 νέους φακέλλους φόρων οἰκοδομῶν καὶ ὑποχρεοῦμεν τὸ προσωπικὸν τῶν Ἐφοριῶν νὰ συμπληρώσῃ τοὺς ἤδη ὑπάρχοντας φακέλλους, μὲ τὴν προσθήκην τοῦ νέου ἐσόδου, διὰ τὸ τελευταῖον τετράμηνον 1952–1953, μὲ ἀναγκαστικὴν ἀναπροσαρμογὴν τῶν συντελεστῶν, τῆς ἀναλυτικῆς καὶ συνθετικῆς φορολογίας. Διότι ὑπενθυμίζω, ὅτι εἰς τὸν φόρον οἰκοδομῶν, τῆς ἀναλυτικῆς καὶ τῆς συνθετικῆς φορολογίας οἱ συντελεσταὶ εἶναι προοδευτικοί. Δὲν θὰ ἐπήρκει, οὔτε ἕνα ἑξάμηνον διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸς ὁ συσχετισμὸς καὶ νὰ εἰσπράξωμεν τὸν φόρον τὸν ὁποῖον ἐδικαιούμεθα. Διότι, διὰ λόγους καλῆς ἐφαρμογῆς τῆς κειμένης φορολογικῆς νομοθεσίας καὶ ἀντιμετωπίσεως κατὰ τρόπον δίκαιον, διὰ τῆς ἐπιρρίψεως τοῦ βάρους, ἀκριβῶς, εἰς τοὺς οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρους, μᾶς ἦλθεν ἡ σκέψις τῆς ἐπιβολῆς αὐτῆς τῆς ἐφ’ ἅπαξ ἐκτάκτου εἰσφορᾶς, ἐπὶ τῶν ἐνοικίων 4 μηνῶν. Εἰσφορᾶς ἡ ὁποία εἶναι τόσον δικαία, ὥστε δὲν προεκάλεσε τὰς ἀντιρρήσεις οὐδενὸς ἰδιοκτήτου. Προσεκάλεσεν μόνον τὰς ἀντιρρήσεις τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία κόπτεται, συνήθως, ὑπὲρ τῶν ἀπορωτέρων Ἑλλήνων καί, ἡ ὁποία ἀπόψε ἐνεφανίσθη ἐδῶ, κοπτομένη ὑπὲρ τῶν ἰδιοκτητῶν, ἐνῷ οὔτε κἄν διαμαρτύρονται οὗτοι.

§105Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐλέχθη τοιοῦτον πρᾶγμα.

§106Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐὰν ἐλέχθη ἢ δὲν ἐλέχθη, θὰ παρακαλέσω νὰ διαβάσητε, αὔριον τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, διότι ἐπιμένω, ὅτι ἐλέχθη.

§107Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν ἐλέχθη τοιοῦτόν τι, ἐπαναλαμβάνω...

§108Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Σᾶς ζητῶ συγγνώμην, κ. Πρόεδρε. Δὲν ἀνεφέρθην εἰς ὑμᾶς. Ἐνόμισα μάλιστα πὼς δὲν εἴχατε ἔλθει εἰς τὴν αἴθουσαν. Δὲν τὸ εἶπα, δι’ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε.

§109Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ ἀριστερᾶς. Ποίαν ἀριστερὰν ὑπονοεῖτε;

§110Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐχρησιμοποίησα τὴν λέξιν «ἀριστερά», διότι ἀσχολεῖσθε ἀπὸ τὸ πρωΐ ὡς τὸ βράδυ εἰς τὸ νὰ ἐπιμένετε, ὅτι εἶσθε «ἀριστερά», διότι διαρκῶς καταφέρεσθε ἐναντίον τῶν εὐπορωτέρων τάξεων καὶ διαρκῶς ἀναλαμβάνετε τῶν ἀπορωτέρων τάξεων τὴν ὑπεράσπισιν, ἐνῷ τὰ μέτρα σας εἰς τὸ παρελθόν, ἦσαν ὅλα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπεβάρυνον τὰς λαϊκὰς τάξεις καὶ ἐδημιούργουν διαρκῶς εὐκαιρίας πλουτισμοῦ τῶν λεγομένων ἀπορωτέρων τάξεων. (Χειροκροτήματα). Πέραν αὐτοῦ, ἕνα κονδύλιον 30 δισεκ. δραχμῶν ἀφορᾷ μίαν φορολόγησιν τῶν ἀκριβῶς ἰσχυροτέρων, οἰκονομικῶς, Ἑλλήνων. Καί, ὡς τεκμήριον τῆς φορολογήσεως αὐτῆς, ἐλήφθη, κύριοι συνάδελφοι, τὸ οἰκονομικὸν ἀνάστημα τῶν ἐπιχειρηματιῶν αὐτῶν, προδιδόμενον ἀπὸ τὴν ἐνίσχυσιν τὴν δανειακήν, τῆς ὁποίας ἔτυχον, κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν τελευταίων ἐτῶν. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, γνωστὸν καὶ ἡ κοινὴ γνώμη βοᾷ—καὶ ἐβόων καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως—ὅτι ὡρισμένα ἄτομα ὀλιγάριθμα, ἔχουν μονοπωλήσει τὸ θέμα τῶν πιστώσεων, ἔχουν μονοπωλήσει τὴν ἐνίσχυσιν, τὴν ὁποίαν παρέχει τὸ κεφάλαιον τὸ πιστωτικὸν τῶν Τραπεζῶν, τὸ ὁποῖον μεταπελευθερωτικῶς δὲν εἶναι κεφάλαιον ἰδιωτικόν, ἀλλὰ εἶναι κεφάλαιον ἀνῆκον εἰς τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δανεισμοὶ 30 δισεκ. 50 δισεκ., 15 δισεκ., εἶναι πράγματα ἀσύλληπτα εἰς τὸν νοῦν τοῦ κοινοῦ Ἕλληνος. Παρὰ ταῦτα, αὐτὸ ἀποτελεῖ πραγματικότητα τῆς συγχρόνου ζωῆς καὶ δὲν γνωρίζω, ἂν τίποτε ἄλλο ἀπὸ αὐτὸ προδίδῃ δικαιότερον καὶ ἐμφανέστερον τὸ οἰκονομικὸν ἀνάστημα ἐκείνων τῶν ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι κρίνονται δεκτικαὶ τοιαύτης πιστοδοτήσεως. Οἱ ἄλλοι οἱ ἁπλοῖ Ἕλληνες, δι’ ἕνα δάνειον 100, 200, 300 ἑκατομμυρίων δραχμῶν ἀντιμετωπίζουν μετὰ δέους τὴν Τράπεζάν τους. Διὰ 15 ἑκατομμύρια δραχμὰς ἀπευθύνονται ἐκκλήσεις ἀπέλπιδες ἀπὸ τὸν λαὸν τῶν ἐπαρχιῶν. Διὰ 15 ἑκατομμύρια δραχμάς, κατ’ ἀνώτερον ὅριον, καὶ διὰ 2 καὶ διὰ 3. Καὶ ἀπόψε ἤκουσα πάλιν μὲ ἱερὸν μένος καὶ μὲ ἀγανάκτησιν τὴν φράσιν, ὅτι ὁ πόρος αὐτὸς τῶν 30 δισεκατομμυρίων, πρόκειται νὰ προέλθῃ ἀπὸ τοὺς ἀπορωτέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Φαίνεται, ὅτι οἱ ἀπορώτεροι τῶν Ἑλλήνων κατορθώνουν καὶ χρηματοδοτοῦνται μὲ μερικὰς χιλιάδας ἑκατομμυρίων ἕκαστος. Δέχομαι, κύριοι συνάδελφοι, ἐξ ἀντιθέτου—καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης—ὅτι ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι βαρύς, καὶ ἂν ὑπάρχῃ κάτι, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ προβληθῇ ἐναντίον εἰδικῶς τοῦ μέτρου αὐτοῦ, εἶναι ἀκριβῶς ἡ βαρύτης τοῦ μέτρου. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε τὸ βάρος τῆς εἰσφορᾶς αὐτῆς νὰ ἐπιρριφθῇ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρων, ἔστω καὶ ἂν εἶναι ὀλίγοι, ἔστω καὶ ἂν τὸ βάρος, ὧρες–ὧρες ἦταν τόσον μεγάλο, ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ ὁμιλήσῃ κανεὶς καὶ περὶ ὑπερβολῆς. Ἐὰν ἡ φράσις ὅμως, περὶ τοῦ ὅτι τὸ βάρος αὐτὸ τῶν 30 δισεκ. πρόκειται νὰ ἐπιρριφθῇ εἰς τοὺς μικροὺς καὶ τοὺς ὀλίγους, εἶναι ἀφελής, ἀξίζει τὸν κόπον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μίαν ἄλλην παρατήρησιν, διότι μᾶς ἀπηυθύνθησαν σχετικαὶ ἐρωτήσεις καὶ ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος «διατί, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἐχρησιμοποιήσατε γνωστὰς μεθόδους, τὸν φόρον τῶν εὐπόρων, τὴν φορολογίαν τοῦ κεφαλαίου, ἢ εὐθέως τὴν φορολογίαν τῆς καθαρᾶς προσόδου, ἀλλ’ ἐχρησιμοποιήσατε τοιούτους ἐκτάκτους φόρους καὶ μάλιστα ἐπὶ τῶν πιστώσεων;» Διότι, κύριοι συνάδελφοι, φορολογίαν μόνον ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος δὲν ἠμπορέσαμεν νὰ ἐπιβάλωμεν ἄλλην. Εἶναι γνωστόν, ὅτι οἱ συντελεσταὶ φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἐξαιρετικῶς ὑψηλοί. Εἶναι ἐξαιρετικῶς ὑψηλοί, δεδομένης τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ οἰκονομία μας. Τὰ ποσοστὰ τῆς φορολογίας φθάνουν εἰς τὰ 70%. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σκεφθῇ οὐδεὶς περαιτέρω ἐπιβάρυνσιν χωρὶς τὸν κίνδυνον νὰ συντρίψῃ τελείως τὸ μέσον τῆς φορολογίας καθαρᾶς προσόδου, τὸ ὁποῖον, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, εἶναι ἕνα μέσον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξωμεν πάρα πολύ, διότι μόνον αὐτὸ ἀποδίδει στοιχειώδη φορολογικὴν δικαιοσύνην. Ἤδη ἐπετεύχθη καὶ αὐτὸ εἶναι εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων—ἤδη ἐπετεύχθη ἡ δημιουργία κατὰ ἕνα τοὐλάχιστον ποσοστὸν τῆς φορολογικῆς συνειδήσεως καὶ ἕνα μέγιστον μέρος τῶν ἐσόδων ἐκ τῆς καθαρᾶς προσόδου, προέρχεται ἀπὸ δηλώσεις τὰς ὁποίας ἑκουσίως ἕνα μέρος τῶν φορολογουμένων ὑποβάλλει. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπὸν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ λησμονήσωμεν τὴν ἀνάγκην νὰ σεβασθῶμεν αὐτοὺς τοὺς φορολογουμένους, οἱ ὁποῖοι φορολογοῦνται τόσον βαρέως καὶ δείχνουν τόσην καλὴν θέλησιν καὶ νὰ τοὺς ἐπιβαρύνωμεν, αὐτοὺς ἀκριβῶς, μὲ περαιτέρω ποσοστὸν μὲ κίνδυνον καὶ νὰ ἀδικήσωμεν τοὺς εἰλικρινεῖς φορολογουμένους καὶ νὰ τοὺς πείσωμεν ὅτι ὁ μόνος δρόμος εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι νὰ προχωρῇ κανεὶς εἰς φορολογικὴν ἀνταρσίαν καὶ νὰ μὴ εἶναι νομιμόφρων πολίτης. Ὀρθὸν θὰ ἦτο νὰ ἐπιβαρύνωμεν ἐκείνους τοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι δὲν καταβάλλουν φόρον καθαρᾶς προσόδου καί, κύριοι συνάδελφοι, ἔπρεπε νὰ μὴ μείνητε ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ γεγονότος, ὅτι πολλοὶ ἀκριβῶς ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔτυχον κολοσσιαίας πιστοδοτήσεως, ἐμφανίζουσι διαρκῶς ἰσολογισμοὺς ἄνευ κερδῶν καὶ ἑπομένως οὐδένα φόρον καταβάλλουν εἰς τὸ Δημόσιον. Δὲν ἦτο δυνατόν, λοιπόν, νὰ θίξωμεν τὴν κειμένην φορολογίαν καὶ νὰ θίξωμεν τοὺς νομιμόφρονας καὶ καλοὺς φορολογουμένους, διὰ περαιτέρω ἐπιβαρύνσεων. Ἔπρεπε νὰ καταφύγωμεν, πράγματι, εἰς ἔκτακτα μέτρα. Δὲν ἐχρησιμοποιήσαμεν τὴν φορολογίαν κεφαλαίου, διότι ἡ φορολογία κεφαλαίου εἶναι κάτι ἐξαιρετικῶς δύσκολον εἰς τὴν ἐφαρμογήν. Ἅπαξ ἐφηρμόσθη εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπὶ μακαρίτη Κοφινᾶ κατὰ τὸ 1923. Τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ἐνθυμούμεθα καὶ 20 ἔτη μετὰ τὸ 1923, ἡ φορολογία αὐτὴ δὲν εἶχεν ἐφαρμοσθῇ καὶ δὲν εἶχεν ἀποδώσει. Παρόμοιον μέτρον ἐφηρμόσθη, τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπενθύμισεν ὁ κατελθὼν πρὸ ὀλίγου τοῦ βήματος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὁ φόρος τῶν εὐπόρων. Ἀλλὰ καὶ τοῦ φόρου αὐτοῦ τὰ ἀποτελέσματα ἦσαν ἄθλια. Οὔτε τὸ 70%, ἂν δὲν κάμνω λάθος τοῦ εἰσοδήματος ποὺ ἀνεμένετο κατωρθώθη νὰ εἰσπραχθῇ καὶ ἀκόμη καὶ σήμερον ὑπάρχουν ἀνείσπρακτα ποσὰ ἀπὸ τὴν φορολογίαν τοῦ φόρου αὐτοῦ κατὰ τὸ 1949 καὶ εἰς τὸ σημερινὸν νομοθέτημα ὑπάρχει μία διάταξις, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει νὰ θεωρήσωμεν τὸν φόρον αὐτὸν ἐξακολουθοῦντα μέχρι τέλους τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους, ὥστε νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν εἴσπραξιν καὶ ἄλλων ποσῶν, τὰ ὁποῖα ἀκόμη καθυστεροῦνται. Σημειώσατε, ὅτι ὑπῆρξε καὶ ἀδικώτατος ὁ φόρος αὐτός, διότι εἶχεν ἀκριβῶς ἕνα ἀνώτατον ὅριον τῶν 750.000.000 διὰ τὸν ἐπιχειρηματίαν καί, ἑπομένως, ἀναγκαστικῶς, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχεν ἀνώτατον ὅριον, ἡ φορολόγησις κατευθύνετο πρὸς τὰ κάτω. Καὶ περιελήφθη εἰς τοὺς καταλόγους τοὺς ὁποίους κατήρτισαν αἱ ἐπιτροπαὶ τῆς φορολογίας τῶν εὐπόρων πληθὺς ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι μόνον ὡς μὴ ἄποροι ἦτο δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθοῦν καὶ οὐχὶ ὡς ἄποροι καὶ τοιοῦτον σφάλμα δὲν ἐπετρέπετο ν’ ἐπαναλάβωμεν καὶ ἡμεῖς. Ἐθεωρήσαμεν, λοιπόν, ὅτι ἔπρεπε νὰ εὕρωμεν ἕνα τρόπον καθορισμοῦ, προχείρου, ὁμολογῶ, διότι τὸ ἔσοδον τὸ εἴχομεν ἀνάγκην, ἀμέσου ὑπολογισμοῦ τοῦ οἰκονομικοῦ ἀναστήματος τῶν πλουσιωτέρων Ἑλλήνων. Δὲν ἀποκλείεται, ἐκεῖ νὰ ὑπῆρξεν ὑπερβολή, δὲν δέχομαι ὅμως τὴν κατηγορίαν, ὅτι τὸ σχετικὸν ἄρθρον περιέχει, προβλέπει, φορολόγησιν τῶν ἀπορωτέρων Ἑλλήνων. Ἴσα–ἴσα, προβλέπει φορολόγησιν ἐλαχίστων Ἑλλήνων καί, μάλιστα, βαρύτατα. Πέραν αὐτοῦ, ἕνα μικρὸν κονδύλιον ἐζητήσαμεν ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας ἐπιτηδευματίας. Ἀνέφερα προηγουμένως, ὅτι οἱ ὀλίγοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἤδη ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους τοὺς φορολογικοὺς καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν ἕνα μέρος μικρὸν τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔδει νὰ φορολογηθοῦν, εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἤδη φορολογοῦνται βαρύτατα, δὲν ἠθελήσαμεν νὰ ἐπιρρίψωμεν μεγάλο βάρος καὶ ὑποστηρίζομεν, ὅτι καλῶς ἐπράξαμεν. Ἀπὸ τοὺς 280.000 ἐπιτηδευματίας, ἐθέσαμεν ἐκτὸς εἰσφορᾶς 260.000 καὶ περιωρίσαμεν τὴν εἰσφορὰν εἰς 20.000 ἀνθρώπους, μικρὰν εἰσφοράν, μόνον διὰ νὰ τοὺς δώσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ μετάσχουν εἰς τὴν τιμὴν αὐτήν, διότι τιμὴν ἀποτελεῖ ἡ συμμετοχὴ εἰς τὴν σημερινὴν θυσίαν τιμὴν κάθε Ἕλληνος. Οἱ ἄνθρωποι ὅμως αὐτοὶ ἤδη φορολογοῦνται βαρύτατα. Αὐτοὶ εἶναι, κύριοι βουλευταί, οἱ τρεῖς τομεῖς φορολογήσεως τῶν πολιτῶν. Καὶ οἱ τρεῖς βαρύνουν ἀναμφισβητήτως τάξεις εὐπόρους κατὰ τρόπον, κατὰ τὸ δυνατὸν δίκαιον. Οἱ φόροι δὲ αὐτοὶ δὲν ἐδημιούργησαν ὅπως ξεύρετε καμμίαν ἀνησυχίαν καὶ καμμίαν ἀντίδρασιν καὶ καμμίαν διαμαρτυρίαν. Εἰς ἕνα μόνον τομέα ὑπάρχουν διαμαρτυρίαι, εἰς τὸν τομέα τοῦ ποσοῦ τῶν 30 δισεκατομμυρίων, ὅπου πράγματι ἡ φορολογία εἶναι βαρεῖα. Μένει ἀκόμη τὸ κονδύλιον τῶν 65 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὸ ὁποῖον ἐπεβλήθη ὡς εἰσφορὰ ἐπὶ τοῦ δώρου τοῦ καταβαλλομένου εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ τοὺς ὑπαλλήλους Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ὑποφαινόμενος ἐδίστασεν ἐξαιρετικὰ πρὶν ἢ φθάσῃ εἰς τὸ μέτρον αὐτό. Ἀλλὰ δὲν ἐπρόκειτο περὶ φορολογίας καὶ δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας. Πρόκειται περὶ ἑνὸς κονδυλίου, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται εἰς τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας ἠναγκάσθημεν νὰ κάμωμεν εἰς τὰ κονδύλια τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι τὸ 70% τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀποτελεῖται ἀπὸ πιστώσεις ἀμεταθέτους, μὴ δυναμένας νὰ θιγοῦν. Ἑπομένως ἡ προσπάθεια ἐξοικονομήσεως τῶν 600–700 δισεκ. δραχμῶν ποὺ πρέπει νὰ καταλήξωμεν νὰ οἰκονομηθοῦν, πρέπει νὰ στραφῇ μόνον εἰς τὸ ὑπόλοιπον 30%. Ἦτο ἀδύνατον ἐπὶ ἑνὸς ποσοῦ μὴ φθάνοντος κἂν τὰ 2 τρισεκατομμύρια νὰ ἐξοικονομηθοῦν 600–700 δισεκατ. δραχμ. Ἦτο λοιπὸν ἀνάγκη καὶ τὸ 70% τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ ὑποστῇ κάποιαν θυσίαν. Κύριοι βουλευταί, ἔχει δημιουργηθῆ μία κατάστασις ἀρκετὰ δυσχερὴς μὲ τὸ θέμα τοῦ κόστους τῆς κρατικῆς μηχανῆς ἐν Ἑλλάδι καὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν δημοσίων λειτουργῶν. Ἀπερισκέπτως παρεσύρθησαν αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις εἰς αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος εἶναι σήμερον κατὰ 25% ἀνώτερος τοῦ προπολεμικοῦ. Παρεσύρθησαν εἰς αὔξησιν ἀθρόαν τῶν προαγωγῶν μὲ ἀποτέλεσμα, τὸ μέγιστον μέρος τῶν ὑπαλλήλων νὰ εἶναι ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ τοῦ τμηματάρχου καὶ ἄνω. Ὑπάρχει εἰς ἕνα ἀπὸ τὰ Ὑπουργεῖα Διεύθυνσις μὲ πέντε ἐν συνόλῳ ὑπαλλήλους. Ὑπάρχει τμηματάρχης χωρὶς κανένα ὑπάλληλον ὑπ’ αὐτόν. Ἡ διάρθρωσις ἡ κρατικὴ ἔχει φθάσει εἰς σημεῖον πραγματικῶς κωμικόν. Ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν εἰς τὰς ἐπαρχίας ἀποτελούμεναι ἀπὸ 25 ὑπαλλήλους, ἀσχολοῦνται μὲ ἐργασίαν διὰ τὴν ὁποίαν ἕνας ὑπάλληλος θὰ ἦτο ἀρκετός. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς μισθοδοσίαν—ὄχι εἰς συντάξεις—νὰ φθάνῃ σήμερον τὸ 40% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν δαπανῶν, ἐνῷ προπολεμικῶς δὲν ὑπερέβαινε τὸ 25%. Ἡ κατάστασις αὐτὴ πρέπει ἀναμφισβητήτως νὰ ἀντιμετωπισθῇ, ἄν θέλωμεν νὰ ἐπιζήσωμεν ὡς Κράτος. Ὁ προϋπολογισμὸς πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ ἴδῃ τὸ μέρος αὐτὸ τὸ χρησιμοποιούμενον διὰ τὴν λειτουργίαν τῆς κρατικῆς μηχανῆς νὰ μειοῦται κάθε ἡμέρα, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ καὶ κάποιο τμῆμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμοποιῆται διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ τοῦ ἀτυχοῦς λαοῦ καὶ διὰ τὴν δημιουργίαν καὶ τὴν πραγματοποίησιν ὡρισμένων ἔργων. Πολλαὶ προτάσεις ὑπῆρξαν. Καὶ ἐγὼ προσωπικῶς καὶ ἡ Κυβέρνησις τὰς ἐθέσαμεν κατὰ μέρος ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, διότι δὲν ἠθέλομεν νὰ πλήξωμεν τὴν τάξιν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἡ μόνη ὑπεύθυνος διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν· πολλοὶ ἄλλοι εἶναι ὑπεύθυνοι περισσότερον αὐτῆς καὶ ἰδίως οἱ μέχρι σήμερον διοικήσαντες. Δι’ ὃ καὶ κατελήξαμεν εἰς μίαν γενικὴν ἐπιβάρυνσιν ἐλαφράν, μὴ ἔχουσαν σχέσιν μὲ τὴν μηνιαίαν ἀποζημίωσιν ἑκάστου ὑπαλλήλου, ἐπιβάρυνσιν ἐλαφρὰν καὶ ἐφ’ ἅπαξ καταβαλλομένην, οὕτως ὥστε ἰσοσκελιζομένου ἐφέτος τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ μᾶς δοθῇ εὐκαιρία νὰ στηρίξωμεν τὸν προσεχῆ προϋπολογισμὸν ἐπάνω εἰς βάσεις ὑγιειεστέρας καὶ ἀφοῦ προηγουμένως μελετήσωμεν τὸ ὅλον θέμα τῆς κρατικῆς διαρθρώσεως καὶ καταλήξωμεν εἰς ριζικὴν λύσιν αὐτοῦ λύσιν εἰς τὴν ὁποίαν εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν συμπαράστασιν τῶν ἐκπροσώπων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Καὶ ἐν προκειμένῳ, κύριοι συνάδελφοι, προσεπαθήσαμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπιβολὴν θυσίας καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν λοιπῶν ἐπιχειρήσεων, πλὴν τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, εἰς ὅλους δηλαδὴ τοὺς μισθωτοὺς, τῶν ὁποίων κατ’ ἀρχὴν αἱ ἀποδοχαὶ εἶναι μικραὶ ἢ μέτριαι. Καὶ ἐν προκειμένῳ, ἑπομένως, οἰκονομία, ἔγινε, δὲν ἔγινε φορολόγησις. Ἡ φορολόγησις, ὅση ὑπῆρξε—καὶ αὐτὴ ὄχι τόσον πολὺ σημαντικὴ—εἶναι φορολόγησις ἡ ὁποία ἐβάρυνε μόνον εὐπόρους Ἕλληνας καί, μάλιστα τοὺς κατὰ τεκμήριον εὐπορωτέρους ἐξ αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, πὼς ἀπέδειξα ὅτι τὸ μὲν ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ ἦτο ἀκριβῶς οἷον ἀνεκοινώθη. Ὅτι ἡ προσπάθεια, τὴν ὁποίαν κατέβαλεν ἡ Κυβέρνησις πρὸς κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ, χωρὶς νὰ ἀναγκασθῇ νὰ προσφύγῃ εἰς ἔκτακτα μέτρα, ἦτο προσπάθεια καὶ ἔντιμος καὶ ὅσον ἔντιμος ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Ὅτι, πέραν αὐτοῦ, τὸ μικρὸν ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ κάλυψις ἦτο ἀπαραίτητος διὰ τὴν δημιουργίαν τῶν συνθηκῶν, ὥστε νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀνάρρωσιν τῆς οἰκονομίας καὶ τὴν θεμελίωσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ θυσία, τὴν ὁποίαν ἐχρησιμοποιήσαμεν διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἰσοσκέλισιν αὐτὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἦτο θυσία, ἡ ὁποία γενικῶς ἐπεβάρυνε μόνον τὰς εὐπόρους τάξεις καὶ ὅτι ἦτο θυσία, ἡ ὁποία τόσον ἐπιτυχὴς ὑπῆρξεν, ὥστε διὰ πρώτην φορὰν ἐλάχισται ὑπῆρξαν αἱ ἀντιδράσεις ἐναντίον τῆς θυσίας αὐτῆς. Ἤθελα, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς ὡρισμένας παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι μοῦ ἐγένοντο. Μία πρώτη παρατήρησις ἦτο ἡ σχετικὴ μὲ μίαν διάταξιν περὶ Κυβερνητικῶν Ἐπιτρόπων. Ἡ παρατήρησις ἔγινε—εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω—μὲ ἀρκετὴν ἔλλειψιν καλῆς πίστεως.

§111Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ εἶναι ὑπάλληλοι αὐτοί;

§112Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε.

§113Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Θὰ διορισθοῦν;

§114Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτοὶ θὰ εἶναι ἐκπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως, δὲν προβλέπεται μάλιστα καὶ νὰ ἀμειφθοῦν.

§115Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἄμισθοι θὰ εἶναι;

§116Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μάλιστα. Δὲν ἀναφέρει ὁ νόμος τίποτε περὶ ἀποζημιώσεως.

§117Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Χειρότερον ἂν εἶναι ἄμισθοι.

§118Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὴ εἶναι ἀντίληψίς σας. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἡ Κυβέρνησις, τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν μᾶλλον, αἰφνιδιάζεται κάθε στιγμὴν ἀπὸ ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι γεννῶνται, χωρὶς νὰ τὰς ἔχῃ κανεὶς ὑπολογίσει ἢ κανεὶς προβλέψει. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνέλαβα τὴν εὐθύνην τοῦ τομέως αὐτοῦ κάθε ἡμέραν μοῦ ἀναγγέλλεται ὅτι καλούμεθα νὰ πληρώσωμεν καὶ ποσὰ δισεκατομμυρίων—πότε 3, πότε 4, πότε 5, πότε καὶ 60—καὶ τὰ ὁποῖα οὐδέποτε διενοούμην, ὅτι τὰ ὤφειλε τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Περὶ τίνος πρόκειται; Ἀθρόως εἶχε δοθῆ ἡ ἐγγύησις τοῦ Δημοσίου δεξιὰ καὶ ἀριστερά, εἰς ἰδιωτικὰς ἀκόμη ἐπιχειρήσεις, χωρὶς νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα ποὺ ἔπρεπε, ὥστε, ἐὰν ἡ ἐγγύησις αὐτὴ ἦτο χρήσιμος καὶ ἀπαραίτητος, τοὐλάχιστον νὰ παρακολουθηθῇ ἡ διαχείρισις τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν καὶ μὴ ὑπάρξῃ ὁ κίνδυνος μία ἡμέρα ἡ ἐγγύησις τοῦ Δημοσίου νὰ καταστῇ ἀπαιτητή. Ἐπτώχευσαν σιδηροδρομικὰ δίκτυα. Ἕν ἐξ αὐτῶν—ἰδιωτικὴ ἀπολύτως ἐπιχείρησις ἦτο—ἔτυχε βοηθείας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἀνερχομένης εἰς τὸ ποσὸν τῶν 118 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, ἐντὸς τετραετίας.

§119ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖον;

§120Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Οἱ Σιδηρόδρομοι Θεσσαλίας, 118 δισεκ. τὰ ὁποῖα μοιραίως τώρα ἔρχονται ὅλα εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου. Ἄλλη ἐπιχείρησις, οἱ Σιδηρόδρομοι Β. Δ. Ἑλλάδος—ἡ ἴδια κατάστασις. Ἡ Τ.Α.Ε. ἄνω τῶν 80 δισεκ. δραχμῶν κοστίζει εἰς τὸ Δημόσιον, Δεξιὰ καὶ ἀριστερὰ εἶχον δοθῆ ἐγγυήσεις τοῦ Δημοσίου χωρὶς καμμίαν παρακολούθησιν. Παρόμοια πράγματα συμβαίνουν καὶ ὅσον ἀφορᾷ ἄλλα Ν.Π.Δ.Δ., εἰς τὰ ὁποῖα καλεῖται ὁ προϋπολογισμὸς τὴν τελευταίαν στιγμήν, νὰ δώσῃ χεῖρα βοηθείας νὰ καλύψῃ ἐλλείμματα. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, τὸ πρᾶγμα αὐτὸ νὰ συνεχισθῇ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν μέτρα.

§121Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Ἔλεγχος εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν θὰ γίνῃ;

§122Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἔχει ἀρχίσει κύριοι συνάδελφοι. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη, νὰ γίνεται παρακολούθησις ὅλων αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὰς ὁποίας τὸ κράτος οὐσιαστικῶς συμμετέχει τῶν εὐθυνῶν καὶ μάλιστα ὅπως ἀποδεικνύεται κατὰ 100%. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταί, εἴτε νὰ μὴ ἐλέγχωνται, εἴτε νὰ ἐλέγχωνται, δι’ ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ὁρίζονται ἐκεῖ συνήθως διὰ κομματικοὺς λόγους καὶ οἱ ὁποῖοι καταλήγουν, ὅπως ἔγινεν εἰς τοὺς σιδηροδρόμους τῆς Θεσσαλίας, εἰς τὰς φυλακάς. Διότι, κύριοι, ἐκπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου εἶχον ὁρισθῆ εἰς μερικὰς ἀπὸ αὐτὰς τὰς Ἑταιρείας καὶ μάλιστα εἰς ἐκείνας αἱ ὁποῖαι πρῶται ἐπτώχευσαν, εἶχον ὁρισθῆ ἐπὶ ὡρισμένῃ θητείᾳ ἐξασφαλιζομένου τοιουτοτρόπως τοῦ γεγονότος, ὅτι ὁ ἴδιος ἄνθρωπος θὰ παρακολουθῇ τὴν ἐπιχείρησιν αὐτὴν καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ συνελήφθησαν καταχρώμενοι ὄχι μόνον τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Κράτους, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τούτων τῶν Ἑταιρειῶν. Ἕνας ἐκ τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο κἂν μετακλητὸς ὑπάλληλος, ἀλλὰ ἦτο διωρισμένος ἐπὶ θητείᾳ, ἀπεκαλύφθη νὰ ἔχῃ δανεισθῆ ποσά, δανεισθῆ εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν, 300 καὶ 400 ἑκατομμύρια δραχμῶν καὶ μάλιστα τὰ ποσὰ αὐτὰ εἶχον καλυφθῆ μὲ ψευδῆ ἐντάλματα εἰς τὰ βιβλία τῆς Ἑταιρείας.

§123Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§124Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Εἶναι ὁ Φραγκάκης Λοιπὸν ἐσκέφθημεν, ὅτι εἶναι στοιχειώδης ὑποχρέωσις τοῦ Δημοσίου νὰ ὀφείλῃ εἰς τὰς Ἑταιρείας ἐκείνας τὰς ἰδιωτικὰς ἢ ἀκόμη εἰς τοὺς Ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου, ὁσάκις παρέχει σημαντικὰς ἐγγυήσεις, ἐσκέφθημεν, ὅτι τὸ Δημόσιον πρέπει νὰ ὁρίζῃ Κυβερνητικοὺς Ἐπιτρόπους, οἱ ὁποῖοι δὲν πρόκειται κἂν νὰ διαχειρισθοῦν τὰς Ἑταιρείας, ἀλλὰ νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς ἀρνήσεως μιᾶς ἀποφάσεως ὁσάκις ἡ ἀπόφασις αὐτὴ δημιουργεῖ κίνδυνον διὰ τὸ Κράτος. Τὸ μόνον δικαίωμα αὐτῶν τῶν Κυβερνητικῶν Ἐπιτρόπων θὰ ἦτο νὰ παρακολουθήσουν τὴν διαχείρισιν τῶν Ἑταιρειῶν καὶ νὰ ἀναφέρουν εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τὰ συμβαίνοντα εἰς τὰς Ἑταιρείας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι διαχειρίζονται χρήματα τοῦ Δημοσίου. Δὲν καταλαβαίνω διατὶ τόση ἀγανάκτησις διὰ τὸ μέτρον. Τὸ μέτρον δὲν ἐπρόκειτο καθ’ ἡμᾶς νὰ ἐπιβληθῇ μόνον εἰς τὰ σιδηροδρομικὰ δίκτυα, ἀλλὰ καὶ σὲ κάθε πρόσωπον νομικόν, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχεν ἀνάγκην αὐτῆς τῆς παρακολουθήσεως. Μοῦ ἔγινεν ἡ παρατήρησις εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι ἐνδεχομένως ἡ διατύπωσις ἦτο ἀτυχὴς καὶ ὅτι θὰ ὑπῆρξε δοκιμωτέρα διατύπωσις, ἡ ὁποία ἐπέτρεπεν εἰς κάποιον ἄλλον, μοῦ ἔγινεν ἡ τιμὴ νὰ μοῦ λεχθῇ, ὅτι φυσικὰ δὲν ἔχομεν εἰς σᾶς καμμίαν δυσπιστίαν, θὰ ἐπέτρεπεν εἰς κάποιον ἄλλον νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὸ μέτρον καὶ νὰ παρέμβῃ εἰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις χωρὶς κανένα λόγον. Εὑρῆκα ὅτι ἡ παρατήρησις ἦτο λογικὴ καὶ ἐδέχθην ἀμέσως νὰ διαγραφῇ ἡ σχετικὴ διάταξις καὶ ἀφοῦ γίνῃ ἡ διόρθωσις αὐτὴ νὰ τὸ φέρω δι’ ἰδιαιτέρου νομοσχεδίου, διότι ἀκριβῶς παρεκλήθην νὰ αἰτιολογήσω τὸ νομοσχέδιον. Αὐτὴ ἡ ἁπλῆ περίπτωσις καὶ ἡ ἀπολύτως δικαιολογημένη περίπτωσις, διὰ τὴν ὁποίαν μὲ τόσην καλὴν πίστην συνεζητήσαμεν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἦλθε σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ὑπὸ μορφὴν σκανδάλου, τὸ ὁποῖον κατηγγέλετο εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Αὐτὸ δεικνύει τὴν καλὴν πίστιν καὶ τὴν σοβαρότητα, μὲ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζω τὰ πολὺ σοβαρὰ θέματα, θέματα ὅπως τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ ἀπόψε, θέματα σχετιζόμενα μὲ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§125Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὰς Ἀνωνύμους Ἑταιρείας, κύριε Ὑπουργέ;

§126Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐξήγησα ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τῆς εἰσφορᾶς δὲν ἀφορᾷ τὴν φορολόγησιν τῶν συνήθων κερδῶν, ἀφορᾷ ἁπλῶς μίαν πρόσθετον εἰσφοράν. Αἱ Ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι, ἐν τῷ συνόλῳ των, φορολογοῦνται μὲ καθαρὰν πρόσοδον καὶ τὸ Δημόσιον συμμετέχει εἰς τὰ κέρδη των μέχρι τοῦ 70% αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι ἀπέδειξα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐν προκειμένῳ ἔκαμε τὸ καθῆκον της, εἰσηγηθεῖσα τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, συναισθανομένη τὴν ἀνάγκην νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰς ἐπενδύσεις καὶ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προγράμματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, συναισθανομένη τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀνάρρωσις τῆς οἰκονομίας μας καὶ ἡ δημιουργία μιᾶς Ἑλλάδος ἐν εὐημερίᾳ θὰ ἐγκρίνῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Κυβέρνησις καὶ Βουλὴ θὰ χωρήσωμεν μαζὶ πρὸς τὸ μέλλον, διὰ νὰ πραγματοποιήσωμεν τὰς ἐλπίδας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν συνείδησιν ἥσυχον, ὅτι ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας, μόνον ὅταν δὲν δώσωμεν προσοχὴν εἰς τὰς κραυγὰς τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ προχωρήσωμεν ἐπιτελοῦντες τὸ καθῆκον μας μέχρι τέλους, καθῆκον, τὸ ὁποῖον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ κάνωμεν διὰ νὰ εἴμεθα ἄξιοι τῆς ἐντολῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§127Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν σοβαρωτάτην συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη ἀπόψε ἐν τῇ αἰθούσῃ, ἰδίως ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων κυρίων Ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἔθιξαν τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα τῆς Χώρας, τὴν ἀνάγκην τῆς στρατιωτικῆς σταθερότητος καὶ ἰδίως τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας, ὅπως ἐξετέθη ἀπὸ τὸν κ. Παπανδρέου, ἡ συνείδησίς μου ἀνατρέχει εἰς ἕνα ἱστορικὸν γεγονὸς καὶ μετὰ θάρρους ἀναφωνῶ: «Ζήτω ὁ ἀθάνατος Ἰωάννης Μεταξᾶς».

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§129Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἴσως ὀχληρόν, ἀλλ’ εἶναι ἀπαραίτητον αἱ κραυγαὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ ταράξουν τὴν ἠρεμίαν τῆς αἰθούσης. Εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, ἀπαραίτητον διὰ τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος νὰ ἀκούεται ἡ ὀχληρὰ κραυγὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ διερευνήσει τῆς δημοσιονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας διεπίστωσεν, ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ ὁδηγεῖ εἰς σημαντικὸν ἔλλειμμα καὶ καθ’ ὃ εἶχε χρέος προσπαθεῖ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ καλύψῃ τὸ ἔλλειμμα τοῦτο. Δὲν ἦτο δυνατὸν—καὶ ἐτονίσθη ἤδη ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους—νὰ ἀκουσθῇ ἀντίρρησις ἐναντίον τῆς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιτελέσῃ τὸν προϋπολογισμόν. Ἡ ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία εἶχεν ἐπωμισθῆ τὰς εὐθύνας τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας εἰς τὸ παρελθὸν εἶχεν διεξάγει τὸν ἴδιον ἀγῶνα πλέον σκληρὸν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸν ἴδιον σκοπόν. Θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ ἐμφανισθῇ πρῶτον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, καὶ ἀφοῦ διαφωτίσει τὸν λαὸν καὶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ ἐλλείμματος, νὰ ζητήσῃ τὰς ἀπαραιτήτους θυσίας διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν του. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις συναισθανομένη τὸν ἄδικον καὶ ἀντιλαϊκὸν χαρακτῆρα τῶν προτεινομένων μέτρων, ἐσκέφθη νὰ ἐπιρρίψῃ τὸ βάρος, τὴν εὐθύνην τοῦ ἐλλείμματος εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ ἀποσείσῃ τὰς εὐθύνας ἀπὸ τῶν ἰδικῶν της ὤμων καὶ νὰ τὰς ρίψῃ εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁμιλῶν, ἐστράφη μὲ περισσοτέραν ὁρμὴν ἀπ’ ὅτι εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ἐναντίον τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, διὰ νὰ εἴπῃ, ὅτι τάχα ἐκείνη δὲν κατέβαλεν τὴν προσπάθειαν ἣν ἔπρεπε νὰ καταβάλῃ, ὅταν διεχειρίζετο τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ παρελθόντος ἔτους. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ εἶχε πολλὰ διδάγματα, ἐὰν καὶ στοιχειωδῶς ἠρεύνα τοὺς ἀριθμούς τους εἰς τὴν διάθεσιν τῆς προηγουμένης χρήσεως. Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ μετάσχω τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἐπωμισθῶ τὰς εὐθύνας τῆς γενικωτέρας αὐτῆς πολιτικῆς καὶ ἐκ καθήκοντος νὰ παραδώσω ὡρισμένους ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν πολλὰ νὰ διδάξουν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Παρελάβαμεν τὴν ἐξουσίαν τὴν 28]10]51. Εἴχαμεν καὶ ἡμεῖς τότε ἕνα τρίμηνον τὸ ὁποῖον δὲν ἠλέγξαμεν ἀφ’ ἧς ἤρχισεν ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκείνου. Ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς συνετάγη μὲ πᾶσαν ἐπιμέλειαν καὶ μὲ ἐπιτυχῆ προσπάθεια τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὑπῆρχε τότε προϋπολογιζόμενον ἔλλειμμα 1580 δισεκατ. Ἀνέκυψεν περαιτέρω κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ νέων ἀπαραιτήτων καὶ δικαιολογημένων δαπανῶν 350 δισεκατ. εἰς τρόπον ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς ἐκεῖνος ὡδηγεῖτο εἰς ἔλλειμμα 1930 δισεκ. Καὶ ὁ προκάτοχός σας κ. Ὑπουργέ, ὁ ὁποῖος μὲ αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα παρέλαβεν τὸν προϋπολογισμὸν τὸν ὡδήγησεν εἰς ἕνα ἀπολογισμὸν ὁ ὁποῖος ἐνεφάνισεν ἔλλειμμα 612 δισεκ. Ἐπέτυχεν κατὰ συνέπειαν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη νὰ καλύψῃ 1300 δισεκ. καὶ τοῦτο χωρὶς νὰ προσφύγῃ εἰς θέσπισιν νέων φόρων. Ἰδοὺ δὲ τὸ μυστικὸν τῆς ἐπιτυχίας τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Προβλεφθεῖσαι δαπάναι καὶ μεταγενεστέρως ἀνακύψασαι 7176 δισεκ. πραγματοποιηθεῖσαι 6535. Δηλαδὴ μείωσις τῶν προβλεφθεισῶν δαπανῶν κατὰ 641 δισεκ. Κατόπιν τούτου δὲν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἆθλος τὸ ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις μείωσιν δαπανῶν κατὰ 415 δισεκ. Περεταίρω εἴχομεν προβλεπόμενα ἔσοδα 1951–52 5247 δισεκ. καὶ ἐπραγματοποιήθησαν 5719 δισεκ. Δηλαδὴ ἐπραγματοποιήσαμεν αὔξησιν τῶν ἐσόδων κατὰ 530 δισεκ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀντιμετώπισεν ὁ προκάτοχος συνάδελφός σας κ. Ὑπουργὸς τὸ τεράστιον ἔλλειμμα τῶν 1930 δισεκ. Ὁ τεράστιος αὐτὸς ἆθλος ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα σκληρᾶς προσπαθείας εἰς τὸν τομέα τῶν οἰκονομιῶν καὶ τὸν τομέα τῆς ἀμειλίκτου πατάξεως τῆς φοροδιαφυγῆς. Αἱ δαπάναι, αἱ ὁποῖαι ἀνέκυψαν κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἦσαν αἱ ἀκόλουθοι: Ἔλλειμμα τῶν ΣΕΚ. Αὔξησις τῆς πριμοδοτήσεως τῶν καπνοπαραγωγῶν. Αὔξησις τῶν κατωτέρων δημοσίων ὑπαλλήλων κατὰ 15%. Αὔξησις τῶν συντάξεων κατὰ 5%. Δι’ αὐτὰς τὰς ἀπροβλέπτους δαπάνας καὶ μὲ τὸ προϋπολογισθὲν ἔλλειμμα καὶ μὲ αὔξησιν τῶν ἐπενδύσεων κατελήξαμεν εἰς ἔλλειμμα 600 δισεκ. Ἐνῷ σεῖς ἠγωνίζεσθε, παραλαβόντες ἰσοσκελισμένον προϋπολογισμὸν νὰ ἐπιτύχετε τὴν ἀνασυγκρότησιν, ἡμεῖς μὲ ἔλλειμμα 1500 δισεκατ. ἐπεδείξαμεν ἔργον ἐπὶ τοῦ τομέως αὐτοῦ. Ἰδοὺ διατί καταλογίζομεν εὐθύνας εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διότι δὲν ἔγνω νὰ λάβῃ μαθήματα, μελετῶσα τὴν διαχείρισιν τῶν δημοσιονομικῶν πραγμάτων τῆς χώρας κατὰ τὸ 1951–52, ὥστε νὰ μὴ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ βαρυτάτας θυσίας ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Δ. Πλαγιάννης). Ἐβάλατε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τοῦ προκατόχου σας, ἀπουσιάζοντος ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐβάλατε μὲ πολλὴν ὀξύτητα. Καὶ μίαν ἄδικον ἐπίθεσιν ἐκάματε ἐναντίον του καὶ μίαν ὕβριν ἐξεστομήσατε. Εἴπατε, ὅτι παρέδωσε πλαστὸν προϋπολογισμόν. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀκριβές. Δὲν εἶναι ἐπίσημον ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐφημερὶς τὴν ὁποίαν ἔχω ἀνὰ χεῖρας. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἀμφισβητήσετε, ὅτι ἡ «Καθημερινή», περισσότερον πάσης ἄλλης ἐφημερίδος, ἐγκύρως ἐκφράζει τὰς κυβερνητικὰς ἀπόψεις καὶ εἶναι ἡ καλύτερον πληροφορημένη διὰ τὰς κυβερνητικὰς προθέσεις. Ἡ «Καθημερινὴ» λοιπόν, εἰς τὸ φύλλον τῆς 22–2–53, εἰς τὴν πρώτην σελίδα καὶ εἰς τρίστηλον δημοσίευμα ἀναγγέλλει ὅτι... «........ (ἀναγινώσκει).......».

§130Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἀμφισβητῶ, ὅτι ἡ ἐφημερὶς αὕτη ἀποτελεῖ τὴν Κυβέρνησιν.

§131Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Σᾶς εἶπον περὶ αὐτοῦ. Καὶ συνεχίζει ἡ «Καθημερινὴ»..................... «........ (ἀναγινώσκει).......». Αὐτὰ ἐγράφοντο πρὸ εἰκοσαημέρου, κ.κ. βουλευταί. Καὶ αἰφνιδίως ἀνακαλύπτομεν ὅτι ἡ ἀπόδοσις τῶν φόρων δὲν βαίνει καλῶς, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ κ. Εὐελπίδη ἦτο εἰκονικὸς καὶ ὅτι ὁδηγούμεθα μοιραίως πρὸς ἕνα ἔλλειμμα 920 δισεκατομμυρίων. Ματαίως προσπαθεῖ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ μᾶς πείσῃ διὰ τῆς ὁμιλίας του ὅτι δὲν ἀνέφερε τὸν ἀριθμὸν τῶν 920 δισεκατομμυρίων διὰ νὰ ἐντυπωσιάσῃ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ νὰ δυσφημήσῃ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν. Διότι ὅταν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀναφέρεται ὅτι ὑπάρχει λογιστικὸν ἔλλειμμα 400 δισεκατομμυρίων ἀλλ’ ὑπάρχει τὸ ἀντίκρυσμα τῶν 300 δισεκατομμυρίων ἐξ ἀδιαθέτων πιστώσεων καὶ 100 δισεκατομμυρίων ἐξ ἐπιστροφῶν χρημάτων, τότε δὲν ὑπάρχει ἔλλειμμα. Ἀλλ’ ἔχομεν ἀκόμη δύο ἀριθμοὺς. Ἔχομεν τὰ 190 δισεκατομμύρια τὰ ὁποῖα ὁ ἴδιος ἀνέφερεν ὅτι ἐξ αὐτοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἐξοικονομήσῃ ἐξ ἀδιαθέτων πιστώσεων καὶ τὰ 65 δισεκατομμύρια τὰ ὁποῖα θὰ ἐξοικονομήσῃ διὰ τῆς ἐντάσεως τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων. Καὶ διερωτῶμαι: Ἆρά γε ὁ συντάκτης τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸν ὁποῖον παρέλαβε, τοῦ ἔχει ὑποδείξει νὰ μὴ κάμῃ ἔντασιν εἰσπράξεων φόρων ἢ νὰ μὴ κάμῃ οἰκονομίας διὰ νὰ δύναται νὰ λέγῃ σήμερον ὅτι τὰ 255 δισεκατομμύρια εἶναι ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ; Μὲ αὐτοὺς τοὺς τέσσαρας ἀριθμοὺς φθάνομεν ἀμέσως ἀπὸ τὰ 920 εἰς τὰ 365 δισεκατομμύρια. Καὶ ἐπιχειρεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι τάχα αὐτὰ τὰ 365 δισεκατομμύρια εἶναι ποσὰ διὰ τὰ ὁποῖα τὴν εὐθύνην φέρει ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις. Καὶ ἰδοὺ τὸ πρῶτον κονδύλιον, μᾶς λέγει λόγῳ κάμψεως τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας μοῦ μειώνει τὰ ἔσοδα κατὰ 70 δισεκατομμύρια. Συνεπῶς, ἡ πρὸ ἑπτὰ μηνῶν κυβερνῶσα παράταξις, καλεῖται νὰ λογοδοτήσῃ διὰ τὴν κάμψιν τῆς οἰκονομίας ποὺ παρουσιάσθη ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Διότι θὰ εἶχα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν ἀξιότιμον καὶ μοναδικὸν τὴν στιγμὴν ταύτην ἐν τῇ αἰθούσῃ ἀντιπρόσωπον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὑπάρχουν μερικοὶ ἀριθμοὶ εὔγλωττοι καὶ ἀδιάψευστοι, οἱ ὁποῖοι ἀποκαλύπτουν κ. Ὑπουργέ, ὅτι αὐτὴ ἡ διαθρυλουμένη κάμψις τῆς οἰκονομίας δὲν ἐσημειώθη παρὰ ἕνα μῆνα ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας ἀπὸ μέρους σας. Μία στατιστική, ἡ ὁποία δεικνύει τὴν διακύμανσιν τῆς καταναλώσεως τοῦ βιομηχανικοῦ ρεύματος καὶ μαρτυρεῖ διὰ τὴν πρόοδον καὶ τὴν κάμψιν τῆς οἰκονομίας, μία πρόσφατος περιοδικὴ ἔκδοσις τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς τῆς 28 2–1953, μᾶς δείχνει ὅτι ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1952 ὁ δείκτης τῆς καταναλώσεως βιομηχανικοῦ ρεύματος εἰς τὴν περιοχὴν πρωτευούσης, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται τὸ 909, περίπου τῆς βιομηχανικῆς δυναμικότητος, βαίνει διαρκῶς ἀνερχόμενος, διὰ νὰ σημειώσῃ μοναδικὴν κάμψιν περὶ τὰ τέλη Δεκεμβρίου 1952. Καὶ ἐὰν ἐρωτήσετε, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, τὰς ὑπηρεσίας σας, θὰ σᾶς πληροφορήσουν ὅτι ἡ ἀπόδοσις τῶν φόρων ἔβαινε πλέον ἢ ἱκανοποιητικῶς μέχρι καὶ τοῦ τέλους Νοεμβρίου ἢ Δεκεμβρίου 1952. Καὶ ἡ πρώτη κάμψις ἐσημειώθη ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου 1953. Αὐτὴν τὴν κάμψιν δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ θέλετε νὰ τὴν ἀποδώσητε εἰς μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐγκατέλειψε τὴν ἐξουσίαν πρὸ 6 μηνῶν.

§132Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ κάμψις παρετηρήθη μέχρι τοῦ Νοεμβρίου ὅτε ἀνέλαβεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις.

§133Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἡ ἄμεσος φορολογία ἄρχισε νὰ ἀποδίδῃ.

§134Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἡ ἄμεσος φορολογία ὑπερετιμήθη κατὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§135Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν νομίζω, ὅτι δικαιοῦσθε κυβερνῶντες τὴν Χώραν περὶ τὰ τέλη Μαρτίου 1953, νὰ ἀποδίδετε τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν εἰς μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐγκατέλειψε πρὸ 6 μηνῶν τὴν ἐξουσίαν. Ἰδοὺ διατί δὲν δικαιοῦσθε νὰ φορτώσητε εἰς τοὺς ὤμους τοῦ προκατόχου Ὑπουργοῦ τὴν μείωσιν τῆς ἀποδόσεως τῶν ἐσόδων κατὰ 70 δισεκατομμύρια. Ἀνεφέρθητε εἰς ἓν κονδύλιον ποὺ ἀφορᾷ τὰς δαπάνας διὰ τὸν ἐφημεριακὸν κλῆρον. Δὲν σᾶς ἐπληροφόρησεν ἡ Ὑπηρεσιακὴ Κυβέρνησις, ὅτι αἱ δαπάναι προέκυψαν ἀπὸ τὴν αὔξησιν κατὰ 20% τῶν ἀποδοχῶν τοῦ κλήρου, ἡ ὁποία ἀπεφασίσθη ἀπὸ τὴν Ὑπηρεσιακὴν Κυβέρνησιν; Ἀπορῶ πῶς δὲν τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψιν.

§136Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὰ 28 δισεκατομ. εἶναι δαπάναι αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε ν’ ἀναγραφοῦν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἔτους 1952–53 καὶ δὲν ἀνεγράφησαν.

§137Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Καὶ ἔρχομαι, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸ ἔλλειμμα τῶν σιδηροδρόμων. Ἡμεῖς ὑπελογίσαμεν ἕνα ἔλλειμμα 160 δισεκ., σεῖς προσεθέσατε καὶ ἄλλας δαπάνας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιβαρύνουν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ σεῖς τὸ ἀνεβιβάσατε εἰς 190 δισ. Ὅταν ἡμεῖς ἐνεγράψαμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 40 δισ. διὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ¼ τοῦ ἐλλείμματος, προβλέποντες ὅτι ἐντὸς τριμήνου ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς νέας χρήσεως θὰ ἐψηφίζετο ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος, πρέπει νὰ δεχθῆτε, ὅτι θὰ ἐξηφάνιζε τὸ ἔλλειμμα, διατὶ καταλογίζετε εἰς τὸν προκάτοχον Ὑπουργὸν τὴν εὐθύνην, ὅτι δὲν ἔβαλεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ὁλόκληρον τὸ ἔλλειμμα ἑνὸς ὁλοκλήρου ἔτους; Μὴ τυχὸν φέρωμεν τὴν εὐθύνην διότι ἔγιναν προώρως αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἐντεῦθεν δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο; Ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ καὶ παρέλαβε τὴν ἐξουσίαν περὶ τὰ μέσα Νοεμβρίου καὶ ἡ Βουλὴ ἐκλήθη περὶ τὰ μέσα Δεκεμβρίου· εἰς τὸ διάστημα τοῦ μηνὸς ἡ Κυβέρνησις, οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, εἶχον ὑπ’ ὄψει των τὸ νομοσχέδιον καὶ κυρίως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὅτι ὑπῆρχεν ἕνα ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον ἠμποροῦσε νὰ καλυφθῇ μόνον μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, δὲν εἶχε παρὰ νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ, νὰ τὸ ψηφίσῃ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ ἔλλειμμα 190 δισεκ. ἀλλὰ 40 δισεκ. καὶ ἄλλα 30 δισεκ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἐπρόσθεσεν ἀκόμη ἕνα κονδύλιον 40 δισεκ. ἀπὸ ὑποχρεώσεις παρελθόντων ἐτῶν. Καὶ διερωτῶμαι ἐὰν ἐπίεσεν ἡ Ἀντιπολίτευσις τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ φέρνῃ καθημερινῶς νομοσχέδια ἐγκρίσεως δαπανῶν παρελθούσης χρήσεως, ὥστε νὰ τοῦ δημιουργῆται αὐτὴ ἡ διόγκωσις τοῦ σχετικοῦ κονδυλίου. Εἰς χεῖρας του ἦτο νὰ κλιμακώσῃ τὴν δαπάνην αὐτὴν εἰς τὴν προηγουμένην χρῆσιν. Εἶναι προφανές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ κατηγορία, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τοῦ προκατόχου του, περὶ τοῦ ὅτι μοῦ παρέδωσε προϋπολογισμὸν εἰκονικόν, εἶναι ἀβάσιμος. Σκοπὸν μόνον εἶχε νὰ ἐπιρρίψῃ τὴν εὐθύνην εἰς τὸν προκάτοχον Ὑπουργόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν στερήσεις διὰ νὰ καλύψῃ τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται, πράγματι διὰ τῶν προτεινομένων φορολογικῶν μέτρων, ζητεῖ θυσίας ἀπὸ τοὺς οἰκονομικῶς ἰσχυρούς; Ἀρκεῖ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ προσέξητε δύο μόνον ἀριθμοὺς ποὺ περιέχει ἡ ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἀναμένεται ἀπόδοσις ἀπὸ τὸν φόρον τῶν ἰδιοκτητῶν ἐνοικιοστασιακῶν ἀκινήτων 90 δισεκ. καὶ 65 δισεκ. ἀπὸ τὴν περικοπὴν τοῦ δώρου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Δηλαδὴ τὰ ¾ τῶν θυσιῶν τὰ ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας ἐνοικιοστασιακῶν ἀκινήτων καὶ ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους. Ἀνεκαλύφθη, λοιπόν, σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ ¾ τοῦ πλούτου τῆς χώρας εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἰδιοκτητῶν ἐνοικιοστασιακῶν ἀκινήτων. Παραδίδω τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καὶ τὰ συμπεράσματα αὐτὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὴν ἐξεταστικὴν περιέργειαν τῶν ἐπιστημόνων διὰ νὰ ἐρευνήσουν βάσει τῶν δεδομένων τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας. Ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῆτε ὅτι ὑπάρχει στοιχειώδης δικαιοσύνη εἰς τὸ μέτρον αὐτό, ὅταν πλήσσωνται οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἐνοικιοστασιακῶν ἀκινήτων καὶ ἀφήνονται ἀσύδοτοι οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἀκινήτων ποὺ τελοῦν ὑπὸ ἐλευθέραν μίσθωσιν; Ζητεῖτε ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ ἐνοικιοστασιακοῦ ἀκινήτου, πρὶν εἰσπράξῃ τὴν αὔξησιν νὰ μεταβῇ εἰς τὸ ταμεῖον καὶ νὰ καταβάλῃ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον. Ἐὰν δὲν καταβάλῃ χάνει τὸ δικαίωμα εἰς τὸ διηνεκὲς νὰ εἰσπράττῃ τὴν νομοθετηθεῖσαν πρὸ 15 ἡμερῶν αὔξησιν. Ἐὰν ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν τολμήσῃ νὰ καταβάλῃ τὴν αὔξησιν, τότε, ἀκούσατε, κύριοι βουλευταί, χάνει τὴν ἐνοικιοστασιακὴν προστασίαν. Ἀναχωρεῖ ἀπὸ τὸ δεδομένον ὁ νομοθέτης, ὅτι ὁ ἰδιοκτήτης ἐνοικιοστασιακοῦ ἀκινήτου ἔχει τὴν εὐχέρειαν τὴν οἰκονομικήν, πρὶν ἢ εἰσπράξῃ, ἐπαναλαμβάνω, τὴν αὔξησιν, νὰ τὴν καταθέσῃ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Ἐν τῷ μεταξὺ εἶναι γνωστὸν ὅτι σωρεία αἰτήσεων μισθωτῶν ἔχει ὑποβληθῆ, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν μείωσιν τοῦ ἐνοικίου λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας. Αὐτὸ τὸ ἀγνοεῖ ὁ νομοθέτης καὶ ἀξιώνει ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην νὰ καταβάλῃ τὴν εἰσφοράν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τῶν δανείων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπέκρουσε κατηγορίαν, ἡ ὁποία δὲν διετυπώθη. Οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἰσχυρίσθη ὅτι διὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς πλήσσετε τὰς λαϊκὰς τάξεις.

§138Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μήπως δὲν ἠκούσατε καλά; Ἔγινεν ἀνάπτυξις τοῦ θέματος ἐπὶ ὥραν πολὺν ἀπὸ τοῦ Σώματος. Διαβάστε τὰ πρακτικά.

§139Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Σᾶς παρετήρησαν τὸ ἑξῆς, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι, πρῶτον δὲν εἶναι τεκμήριον, ὅτι αὐτοὶ εἶναι οἱ οἰκονομικῶς εὐρωστότεροι καὶ ὅτι ὑπάρχουν οἰκονομικῶς εὐρωστότεροι, μὴ δανειζόμενοι τοὺς ὁποίους ἀφήνετε ἀφορολογήτους καὶ ἀσυδότους, δὲν τοὺς δίδετε τὴν τιμὴν νὰ συμμετάσχουν εἰς τὴν θυσίαν τὴν ὁποίαν ζητεῖτε. Καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν σᾶς ὑπεβλήθησαν πολλαὶ παρατηρήσεις καὶ ἀπὸ συναδέλφους τῆς Συμπολιτεύσεως δι’ εἰδικὰς περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζουν τὴν εἰκόνα τῆς ἀδικίας, διότι τὸ κριτήριον τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖται εἶναι αὐθαίρετον, τὸ κριτήριον διὰ τοῦ δανεισμοῦ. Ἄλλωστε, δι’ αὐτοῦ τοῦ μέτρου, ὁδηγῆτε ἐμμέσως εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ τόκου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς ἀνέπτυξεν ἐδῶ ὅτι ἡ θεραπεία τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ τόπου ἔχει ὡς πανάκειαν τὴν μείωσιν τοῦ τόκου. Καὶ ἔρχεσθε σεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας καὶ προκαλεῖτε αὔξησιν τοῦ τόκου. Ἰσχυρίσθητε ἐπίσης, κύριε Ὑπουργέ, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ὁ προκάτοχός σας Ὑπουργὸς ἐνέγραψεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὰς ἀπαιτήσεις κατὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν κατάσχεσιν τῶν φορτίων (;) τῶν Ἑλληνικῶν πλοίων διαρκοῦντος τοῦ πολέμου, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐντελῶς ἀπίθανον ὅτι θὰ εἰσπραχθοῦν. Πρέπει νὰ δεχθῆτε ὅτι εἴπατε μίαν ἀνακρίβειαν. Διότι καθ’ ἣν στιγμὴν λέγετε αὐτό, εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ συνάδελφός σας ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διαπραγματεύεται τὴν ἐξόφλησιν τῆς ἀποζημιώσεως τῆς Κωπαΐδος μὲ τὸν συμψηφισμὸν τῶν ἀπαιτήσεων αὐτῶν, τῶν ὁποίων τὴν εἴσπραξιν θεωρεῖτε ἀπίθανον.

§140Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν πρόκειται περὶ τῆς εἰσπράξεως. Ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐγγεγραμμένον καὶ τὸ κονδύλιον τῶν δαπανῶν τὸ ἀνάλογον.

§141Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπεστηρίξατε πρὸ ὀλίγου ὅτι καὶ σήμερον ἀκόμη εἶναι ἀπίθανος ἡ εἴσπραξις, ἐνῷ εἶναι βεβαία ἀπὸ διμήνου.

§142Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὁ συμψηφισμὸς, κύριε συνάδελφε.

§143Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§144Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσε ἔπρεπε νὰ εἶναι καὶ τὸ κονδύλιον τῶν δαπανῶν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἀνάλογον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀμελήσατε νὰ κάμετε.

§145Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Θὰ τελειώσω ἀπαντῶν εἰς μίαν ἀποστροφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶπεν ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου του, ὁ κ. Ὑπουργός, ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ἡ ὁποία σήμερον ὡς Ἀντιπολίτευσις διαμαρτύρεται καὶ ὑπεραμύνεται τῶν λαϊκῶν τάξεων, ὅτι ἐκείνη κυρίως ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλάμβανε, ἔπλησσε τὰς λαϊκὰς τάξεις. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἐνθυμῆσθε, ἀφ’ ἧς ὑπάρχει ἐλεύθερον Ἑλληνικὸν Κράτος, ὑπῆρξε ποτὲ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ ἀντιμετώπισεν ἀπεργίαν ἐμπόρων καὶ ὑπῆρξε ποτὲ Κυβέρνησις ἡ ὁποία νὰ ἀντιμετώπισε τὴν λυσσαλέαν ἀντίδρασιν τῶν βιομηχάνων; Αὐτὸ μαρτυρεῖ ποίων τὰ συμφέροντα ἔπληξεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη. (Χειροκροτήματα).

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κ. Σ. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον.

§147Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λάβω ἐκ νέου τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀποσείσω τὰς ἐπιθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξαπελύθησαν ἐναντίον μου, λόγῳ τοῦ ἄρθρου, τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη πρό τινων ἡμερῶν εἰς Ἀθηναϊκὴν ἐφημερίδα. Εἰς τὴν ἐπίθεσιν αὐτὴν ἔλαβε μέρος καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβεν ἐργολαβικῶς νὰ παίξῃ τὸν ρόλον τοῦ διαιτητοῦ εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν. Δὲν πρόκειται νὰ τοῦ ἀπαντήσω, διότι εἶναι καὶ ἀπών. Ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν παρεσύρθη ἀπὸ τὴν τάσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει νὰ φτιάχνῃ μίαν ὡραίαν φράσιν πατριωτικῆς ἐξάρσεως: «Δὲν ἐπεριμέναμεν, ὅτι ὁ υἱὸς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου θὰ ἐζήτει τὴν ἀμυντικὴν ἐξασθένησιν τῆς Ἑλλάδος!». Κύριοι, δὲν νομίζω εἰλικρινῶς, ὅτι κανεὶς ἐξ ὑμῶν πιστεύει, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα προέτεινα, ἀποβλέπουν εἰς τὴν μείωσιν τῆς ἀμυντικῆς καταστάσεως τῆς χώρας. Ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ ἀξιωματικός, ἔλαβον μέρος εἰς τοὺς Ἐθνικοὺς ἀγῶνας καὶ δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐζήτουν τὴν ἐξασθένησιν τῆς ἀμύνης. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ, παρὰ νὰ ἐπισημάνω τὸν κίνδυνον, τὸν ὁποῖον διατρέχομεν λόγῳ τῆς δυσπραγίας, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν χώραν καὶ νὰ μὴ σημειώσω, ὅτι λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ καμφθῇ τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ ἡ κάμψις τοῦ ἠθικοῦ τοῦ λαοῦ, νὰ ἔχῃ ἀντίκτυπον καὶ εἰς τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ. Ὡμίλησεν ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ἀνέφερεν ἀκόμη καὶ τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου. Βεβαίως νὰ χορέψωμεν τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου, ὅταν παραστῇ ἀνάγκη. Δὲν δυνάμεθα ὅμως αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ζητήσωμεν νὰ χορέψουν τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου οἱ πτωχοὶ ὑπάλληλοι, τῶν ὁποίων κόπτομεν 65 δισεκ. Ὁ χορὸς τοῦ Ζαλόγγου πρέπει νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ ἡμᾶς, τὴν ἰθύνουσαν τάξιν, ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἡγέτας τῶν κομμάτων καὶ ἀπὸ τοὺς οἰκονομικῶς εὐρωστοτέρους καὶ κατόπιν νὰ τὸν ζητήσωμεν καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους. Κύριοι βουλευταί, εἶναι εὔκολον νὰ ἀποδίδωνται μομφαὶ εἰς μίαν γνώμην, τὴν ὁποίαν πιστεύω, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὴν υἱοθετοῦσεν ἐξ ἀρχῆς, μὲ τὴν ὑποστήρηξιν, τὴν ὁποίαν σᾶς παρέσχεν ὁ λαός, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς ἐπέτρεπε νὰ ἀνασάνωμεν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεφέρθη εἰς τὰς δυνάμεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Τὰς γνωρίζω. Γνωρίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ δυνάμεις καὶ δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἔλεγα νὰ ἀφοπλισθῶμεν διὰ νὰ παραδοθῶμεν εἰς τοὺς ὄνυχας τῆς Κόμινφορμ καὶ τοῦ Ζαχαριάδη, ὅπως ἀνέφερε συνάδελφος ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρχουν 17 Βουλγαρικαὶ μεραρχίαι, 16 εἰς τὴν Ρουμανίαν καὶ δὲν ἠξεύρω πόσαι εἰς τήν Ἀλβανίαν, μὴ ξεχνᾶτε, ὅτι εἰς τὴν Δυτικὴν Εὐρώπην ὑπάρχουν 200 Ρωσικαὶ μεραρχίαι ἔναντι 50, τὰς ὁποίας προβλέπει τὸ πρόγραμμα τοῦ ΝΑΤΟ νὰ εἶναι ἕτοιμοι ἐκ μέρους τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ διὰ τὸ τέλος 1952 καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι κἂν ἕτοιμοι. Ἑπομένως, ἔχομεν μίαν τεραστίαν διαφορὰν καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα βλέπετε χώρας, αἱ ὁποῖαι μετέχουν τοῦ ΝΑΤΟ, καὶ ἀνέλαβον ὑποχρεώσεις, ἐν τούτοις ἀρνοῦνται νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των. Καὶ αὐτὴ ἡ Μεγάλη Βρεταννία δὲν θὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ἐντὸς τοῦ προγράμματος τοῦ ΝΑΤΟ. Κύριοι βουλευταί, ἡ δήλωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ φίλος μου κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν καὶ νὰ διαγγέλλωμεν ὅτι, ὅ,τι συμβῇ, θὰ κρατήσωμεν τὰς δυνάμεις. Εἶναι ἀντιπολιτικὸν τὸ πρᾶγμα (ἢ ἐπιχείρημα;) καὶ δὲν ἤθελον νὰ τὸ ἀκούσω αὐτὸ ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἐὰν ἀκόμη εἶχεν ἀποφασίσει νὰ τὸ κάμῃ. Ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ πιστοποιητικὰ καλῆς διαγωγῆς. Καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι σφάλμα κολοσσιαῖον, τὸ ὁποῖον διαπιστοῦμεν. Καὶ τὸ λέγω, διότι καὶ εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα ἡ πολιτικὴ ποὺ ἀκολουθεῖτε, δὲν εἶναι αὐτὴ ποὺ πιστεύει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Εἴχετε διακηρύξει ὡς Ἀντιπολίτευσις, ὅτι θὰ ἀκολουθήσετε διαφορετικὴν πολιτικὴν καὶ τὴν ἐξακολουθεῖτε μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ εἶσθε ἀρεστοὶ εἰς τοὺς μεγάλους φίλους μας. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἤθελον νὰ εἴπω, φοβούμενος, μήπως ὅλοι σαρωθοῦμεν ὑπὸ τὰ ἐρείπια τῆς πολιτικῆς σας.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§149Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἐκτιμῶ ἀπολύτως τὴν ἀνησυχίαν, ἡ ὁποία κατέχει τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Συγκεκριμένως, τὴν ἀνησυχίαν, τὴν ὁποίαν τοῦ ἐμπνέει τὸ μέγα βάρος, τὸ ὁποῖον ἔχει τεθῆ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπὶ τῶν ὤμων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἀμύνης τῆς Χώρας. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Ἀσφαλῶς ἡ πρόθεσις εἶναι ἁγνότατα Ἑλληνική. Ἡ διαμαρτυρία, τὴν ὁποίαν διαπιστώνει εἶναι διαμαρτυρία, ἡ ὁποία ἔχει, ἀναμφισβητήτως, τὴν ἠθικήν της βάσιν. Ἀλλὰ πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη ὑποτεθῇ, ὅτι θὰ εἴχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν ἐπιχειρηματολογίαν καὶ τὴν σειρὰν τῶν συλλογισμῶν, τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἐστὲ βέβαιοι, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐκ τῆς τοιαύτης ἐπιχειρηματολογίας καὶ τῆς τοιαύτης διαχειρίσεως τοῦ κρισίμου προβλήματος τῶν βαρῶν τῶν συνδεομένων μὲ τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας, οὐδὲν ἀποτέλεσμα θὰ προέκυπτεν. Ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἔχετε παρακολουθήσει ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους τὴν σχετικὴν ἐξέλιξιν τοῦ ζητήματος, ὅταν εἰς τὴν Κυβέρνησιν εὑρίσκετο ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Τότε ἐλέχθη καὶ ἐλέχθη ὑπὸ μορφὴν προειδοποιήσεως, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ τὰς λέξεις «ἀπειλῆς» καὶ «ἐκβιασμοῦ», ὅτι θὰ προβῶμεν εἰς μείωσιν τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων, ἐὰν δὲν τύχωμεν βοηθείας. Καὶ ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων: Ἡ τοιαύτη τοποθέτησις τοῦ ζητήματος, γινομένη εἰς τὸ παρελθὸν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ποῖον ἀποτέλεσμα εἶχε;

§150Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Πρῶτον, τότε δὲν ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα, ἀλλὰ πολὺ ἀργότερον. Ἀλλὰ μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ συνέπεσεν ἡ ἐπίσκεψις τοῦ Στρατάρχου Μοντγκόμερυ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι ἡ δύναμις τοῦ Στρατοῦ τῆς Ἑλλάδος εἶναι συνάρτησις τῆς οἰκονομικῆς της δυνατότητος. Ἐπίσης ἔχομεν καὶ τὴν ἰδίαν περίπου δήλωσιν τοῦ Στρατηγοῦ Ριτζγουαίη ἀργότερον. Νομίζω, ὅτι εἶναι δύο ἐπιχειρήματα, ποὺ ἔπρεπε νὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψιν τῶν ἁρμοδίων.

§151Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀκριβῶς, ἀξιότιμε κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, συμπίπτει πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ εἶπον. Ἐθέσατε τὸ ζήτημα, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ὑπῆρξεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνεμένετο, Διότι, ὅταν ἕνας λαὸς θέτῃ τὸ ζήτημα ὑπ’ αὐτὴν τὴν μορφήν, ὅταν μία χώρα, ὅπως ἡ Ἑλλάς, μάλιστα, θέτῃ τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν μορφὴν αὐτήν, ἐστὲ βέβαιος, καὶ τὸ γνωρίζετε, διότι γνωρίζετε τὴν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν προκαλοῦν τοιούτου εἴδους τοποθετήσεις εἰς τὰς συνειδήσεις τῶν μεγάλων μας φίλων καὶ συμμάχων, τὸ ἀποτέλεσμα δὲν ἐπέρχεται. Ἀλλὰ σᾶς λέγω, ἀξιότιμε καὶ ἀγαπητὲ κύριε συνάδελφε, ὅτι ἀσχέτως τοῦ ἐὰν θὰ ἐπήρχετο ἢ ὄχι τὸ ἀποτέλεσμα—καὶ ἔχομεν ἤδη τὸ δεδομένον τοῦ παρελθόντος, τὸ συνδεόμενον μὲ τὴν ἰδικήν σας εὐθύνην, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τῶν Φιλελευθέρων—ἀσχέτως αὐτοῦ, δὲν νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας εἶναι θέμα ἀποτελοῦν συνάρτησιν τῆς οἱασδήποτε γνώμης, τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ὁ οἱοσδήποτε, ὅσον δοξασμένος καὶ ἐὰν εἶναι, Στρατάρχης, ξένος πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας μας δὲν εἶναι κἂν θέμα ἀποτελοῦν συνάρτησιν τῆς οἱασδήποτε ἀπηχήσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ἔξω. Καὶ γνωρίζω, ὅτι ἡ ἀπήχησις εἶναι πάντοτε κακὴ καὶ δὲν ἔπρεπε ἡ Ἑλλὰς νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτό, διότι κατὰ κύριον λόγον, τὰς δυνάμεις μας τὰς στρατιωτικάς, τὰς συντηροῦμεν εἰς τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον τὰς συντηροῦμεν, διὰ νὰ εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς τὸν ἑαυτόν μας, διὰ νὰ εἴμεθα συνεπεῖς καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ, ὅπως τὸ ἐπράξαμεν πάντοτε εἰς τὴν ἱστορίαν μας, τὴν ἄμυναν τῆς ἰδίας μας χώρας. Καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τὸ χρέος ἔναντι τοῦ ἑαυτοῦ μας εἶναι τοσούτῳ κρισιμώτερον, καθ’ ὅσον ἡ ἄμυνα τῆς χώρας μας ἀποτελεῖ συνάρτησιν τῆς ἀμύνης τῶν χωρῶν τοῦ ΝΑΤΟ. Ὀφείλομεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ποὺ συνδέονται μὲ τὴν συμμετοχήν μας εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ εἰς τὴν νέαν Συμμαχίαν—ἐπιτρέψατέ μοι νὰ χρησιμοποιήσω τὴν λέξιν—τὴν εἰδικωτέραν, ἡ ὁποία ἐπραγματοποιήθη εἰς τὸν τομέα τῶν Βαλκανίων. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐπετρέπετο ἡ θέσις τοῦ ζητήματος, ὅπως ὁ κ. Βενιζέλος τὴν ὑπεστήριξε, γνωρίζομεν ἤδη, βάσει τῆς πείρας τοῦ παρελθόντος, ὅτι αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα. Ὁ ρεαλισμὸς ἐπιβάλλει γνῶσιν τῆς ψυχολογίας καὶ τῶν μεγάλων λαῶν, μὲ τοὺς ὁποίους ἐρχόμεθα εἰς ἐπαφὴν καὶ ἡ γνῶσις αὐτή, καθ’ ὃ μέτρον εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν κατέχω προσωπικῶς, μὲ ὁδηγεῖ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ τοιαύτη τακτικὴ δὲν ἔχει ἀποτέλεσμα. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων..........

§152Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Τὸ ἐπεδιώξατε;

§153Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ ἐπεδιώξατε σεῖς.

§154Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡμεῖς τὸ ἐπεδιώξαμεν ὡς μία Κυβέρνησις 3 ψήφων. Σεῖς τὸ ἐπεδιώξατε;

§155Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ Συναγερμὸς οὐδέποτε θὰ χρησιμοποιήσῃ ὡς ἐπιχείρημα διὰ τὴν ἐπιδίωξιν βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἐπιχείρημα συνδεόμενον μὲ τὴν μείωσιν τῶν ἱκανοτήτων τῆς Ἑλλάδος, ὅπως προασπίσῃ τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια αὐτοῦ τοῦ τόπου. (Χειροκροτήματα). Οὐδέποτε, οὔτε ὑπὸ μορφὴν ἀπειλῆς, οὔτε ὑπὸ μορφὴν ἐκβιασμοῦ, οὔτε ὑπὸ μορφὴν ἐπιχειρήματος, θὰ χρησιμοποιήσῃ ὁ Συναγερμὸς τὴν τακτικὴν αὐτήν, ἡ ὁποία ἀπάδει πρὸς τὰς παραδόσεις τῆς Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ἀπάδει πρὸς τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν ἠκολούθησεν ἡ Ἑλλάς.

§156Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ τακτικὴ αὐτὴ ἀπάδει; Τί ἀπάδει; Δὲν σᾶς ἐννοῶ. Ὅταν τοὺς λέγωμεν δὲν βαστᾶμε, τὶ θὰ πῇ ἀπάδει;

§157Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μὴ διαμαρτύρεσθε.

§158Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἠμπορῆ νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶ;

§159Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μὴ ταράττεσθε. Δὲν ἐννοῶ τὴν στάσιν σας. Λυποῦμαι διότι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων τοῦ ὁποίου ἀναγνωρίζω τὴν ἁγνότητα τὴν ἐθνικήν, ἐταράχθη μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀποχωρήσῃ τῆς αἰθούσης, λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ τὸν ἀνακαλέσω εἰς τὴν θέσιν του. Κύριοι συνάδελφοι, ἐξενίσθη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων διότι εἶπον, ὅτι ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν ὑπέδειξεν ἀπάδει πρὸς τὴν παράδοσιν τὴν Ἑλληνικὴν καὶ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν κατανοῶ πῶς δὲν ἔχει συλλάβει τὴν ἀντίφασιν τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοὐλάχιστον συλλαμβάνω, μεταξὺ τῆς περὶ ἧς ὁ λόγος τακτικῆς τὴν ὁποίαν συνιστᾷ ὁ κ. Βενιζέλος καὶ τῆς παραδόσεως τῆς Ἑλληνικῆς. Ἡ Ἑλλὰς οὐδέποτε ἐξήρτησε τὴν προάσπισιν τῶν ἰδεωδῶν, τῆς τιμῆς καὶ τοῦ ἐδάφους της ἀπὸ οἱαδήποτε βοήθειαν ἐκ μέρους τῶν φίλων της. Ἐὰν τὴν ἐξήρτα, αὐτὸ θὰ ἀπετέλει παραγνώρισιν τῶν ἰδίων αὐτῆς ἀμέσων ἠθικῶν συμφερόντων καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Στρατάρχου Παπάγου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἔνοχος τῆς παραγνωρίσεως αὐτῆς. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐξέφρασε τὴν βαθεῖαν του ἀπορίαν, πῶς ἐγὼ δὲν κατανοῶ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ἀδύνατον νὰ βαστάσῃ τὸ βάρος τῶν οἰκονομικῶν ὑποχρεώσεων ποὺ ἔχει ἀναλάβει, διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἀμύνης τῆς χώρας. Φαίνεται, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, δὲν παρηκολούθησεν, ἢ παριστάμενος δὲν ἠθέλησε νὰ παρακολουθήσῃ τὴν σειρὰν τῶν συλλογισμῶν, τοὺς ὁποίους ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀνέπτυξα. Καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι τὸ βάρος εἶναι μέγα, ὅτι τὸ βάρος εἶναι σχεδὸν συντριπτικόν. Καὶ ἐγὼ ἀναγνωρίζω, ὅτι πρέπει νὰ βροντοφωνήσωμεν—ὡς ἐτόνισε καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος— ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὑπὸ τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν τούτων δαπανῶν, εἶναι ἐνδεχόμενον μετά τινα ἔτη νὰ γονατίσῃ. Αὐτὴ ἦτο ἡ λέξις, τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν πρώτην μου ἀγόρευσιν ἐχρησιμοποίησα, ἀλλ’ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα, δὲν ἀπήντησεν εἰς ὅσα ἐγὼ εἶπον, ἀπήντησεν εἰς ὅσα ἐνόμισεν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ μοῦ ἀποδώσῃ, διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἁπλούστατα εἰς τὴν ἀπάντησίν του. Αὐτὸ δὲν τὸ ἀνέμενον ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ διαφορά μας, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων; Ἡμεῖς μὲν λέγομεν καὶ τονίζομεν—καὶ ἐγὼ ἐχρησιμοποίησα τὸ παράδειγμα τοῦ Δεκεμβρίου 1952 τῆς συνόδου τῶν Ὑπουργῶν τοῦ ΝΑΤΟ—ἡμεῖς λέγομεν καὶ τονίζομεν ὅτι τὸ βάρος εἶναι μέγα καὶ ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἴσως, παρὰ τὴν μεγάλην προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν θὰ καταβάλωμεν διὰ νὰ τὴν στηρίξωμεν, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μὴ καταστῇ δυνατὸν νὰ βαστάσῃ ἐπὶ μακρὸν χρόνον αὐτὸ τὸ μέγα βάρος. Σεῖς ὅμως λέγετε, ὅτι πρέπει, διὰ ν’ ἀναγκάσωμεν τοὺς μεγάλους φίλους μας νὰ μᾶς βοηθήσουν, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς μειώσεως τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων. Αὐτὰ ἐλέχθησαν καὶ ἐγράφησαν, καὶ εὐτυχῶς ἐγράφησαν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀμφισβητηθοῦν. Ἐλέχθη, ὅτι πρέπει νὰ μειώσωμεν τὰς δυνάμεις τοῦ στρατοῦ μας εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν 70 χιλ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ποῖος ὑπεύθυνος Κυβερνήτης θὰ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως; Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ Ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐὰν ἦτο ὑπεύθυνος Κυβερνήτης, οὐδέποτε θὰ ἐπραγματοποίει αὐτὴν τὴν ἀπειλήν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησε. Διότι αὐτὴ ἡ ἀπειλὴ θὰ ἦτο ἀπειλὴ ἐναντίον τοῦ ἰδίου τοῦ ἑαυτοῦ μας. Οὐδεὶς γνωρίζει ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν τί εἶναι δυνατὸν νὰ συμβῇ εἰς τὰ Βαλκάνια καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Καὶ οὐδεὶς ὑπεύθυνος Ἕλλην πολιτικὸς δὲν θά προέβαινεν, ἀντιμετωπίζων κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον τὴν τύχην τῆς χώρας εἰς τὴν λῆψιν μιᾶς τοιαύτης ἀποφάσεως. Ἀπορῶ πῶς ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐθύμωσε, διότι ἐχρησιμοποίησα τὴν φράσιν, ὅτι θεωρῶ τὴν τακτικὴν αὐτήν, ὅτι ἀπάδει πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν παράδοσιν. Τί ἔπρεπε νὰ κάμωμεν ἡμεῖς ὅταν ἠκούσαμεν τὴν φράσιν, ὅτι προβαίνομεν εἰς μειοδοσίαν; Ἀποκρούω ἀπολύτως τὴν κατηγορίαν αὐτήν, ἡ ὁποία δὲν ἐπετρέπετο ποτὲ νὰ ἐξέλθῃ ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ὑπῆρξαν μερικαὶ ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι ἐχρησιμοποίησαν τὴν φρασεολογίαν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Δὲν μειοδοτοῦμεν, ἀπεναντίας πλειοδοτοῦμεν εἰς θυσίας, εἰς ὑποχρεώσεις. Δὲν μειοδοτοῦμεν, ἀλλὰ προβαίνομεν εἰς τὴν διατήρησιν ἐκείνων τῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἂν καὶ μικραὶ αὐταὶ καθ’ ἑαυταὶ διὰ τὴν περίπτωσιν κινδύνου, εἶναι τοὐλάχιστον τὸ κατώτερον ὅριον ἀμύνης, τὸ ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς αὐτὴν τὴν στιγμὴν δύναται νὰ συντηρήσῃ.

§160Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὰ ἄλλα Κράτη τοῦ ΝΑΤΟ ἔχουν τὸ ὕψος τῶν δυνάμεων;

§161Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ αὐτὴν τὴν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν, σεῖς, ἐπαναλαμβάνετε καὶ εἶπε: Διατὶ τὰ ἄλλα Κράτη τοῦ ΝΑΤΟ δὲν κάμνουν ὅ,τι κάμνει ἡ Ἑλλάς; Διότι, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, ἡ Ἑλλὰς κάμνει πάντοτε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν κάμνουν οἱ ἄλλοι. (Χειροκροτήματα). Διότι ἐὰν οἱ ἄλλοι, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, καὶ αὐτὴ εἶναι ἀπάντησις ἀπευθυνομένη ἰδίᾳ πρὸς τὸν ἀπόντα Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ἔκαμνον ὅ,τι κάμνει ἡ Ἑλλάς, δὲν θὰ ἠδύνατο ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων νὰ εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπε καὶ τὸ ὁποῖον πράγματι ἀποτελεῖ μίαν δραματικὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἀπέναντι τόσων σοβιετικῶν μεραρχιῶν εἰς τὴν Γερμανίαν, ὑπάρχουν τόσον ὀλίγαι συμμαχικαὶ μεραρχίαι. Ἀπαντῶ ὅτι ἐὰν τὰ Κράτη τοῦ ΝΑΤΟ ἔκαμνον ἐκεῖνο ποὺ κάμνει ἡ Ἑλλάς, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον παρουσιάζει αὐτὴ ἡ δυσαναλογία δυνάμεων ποὺ παρουσιάζει ἡ Δυτικὴ Εὐρώπη. (Χειροκροτήματα). Ἀντί, λοιπόν, νὰ εἴπῃ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, καὶ νὰ εἰπῆτε καὶ σεῖς κ. Παπασπύρου, ὅτι πρέπει τὰ ἄλλα Κράτη τοῦ ΝΑΤΟ νὰ μιμηθοῦν ἡμᾶς, εἴπατε ὅτι πρέπει ἡμεῖς νὰ μιμηθῶμεν τὰ Κράτη ἐκεῖνα. Κύριοι, ἡμεῖς, ὅταν οἱ ἄλλοι εἶχον σχεδὸν πλήρως ἀφοπλισθῆ, ἐπεράσαμεν ἀπὸ μίαν δραματικὴν περιπέτειαν, ἀπὸ τὴν περιπέτειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου. Ἐγνωρίσαμεν ὅσα ἐκεῖνοι δὲν ἐγνώρισαν. Δὲν ἐπεράσαμεν ἀπὸ τὰς αὐταπάτας αἱ ὁποῖαι ἐκυριάρχησαν, καὶ ἐν μέρει ἀκόμη κυριαρχοῦν, εἰς τὴν κοινὴν γνώμην ὡρισμένων Κρατῶν τοῦ ΝΑΤΟ—εὐτυχῶς, ὄχι εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν.— Δὲν ἐπεράσαμεν ἀπὸ τὰς αὐταπάτας αὐτάς. Δὲν θέλω νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι ἡμεῖς τὰς αὐταπάτας τὰς ἀπεφύγαμεν, λόγῳ ἱστορικῆς ὀξυδερκείας καὶ ἱκανότητος, τῆς ὁποίας, τυχόν, στεροῦνται οἱ ἄλλοι. Πιθανὸν νὰ συμβαίνῃ καὶ αὐτό. Καὶ θὰ εἶχον, ἴσως, δίκαιον νὰ τὸ ἰσχυρισθῶ, ἀλλὰ ἀρκοῦμαι εἰς τὸ νὰ τονίσω τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἐπεράσαμεν ἀπὸ αὐταπάτας καὶ ὅτι ἡ μοῖρα μᾶς ἐπέβαλε νὰ γνωρίσωμεν ὅσα οἱ ἄλλοι δὲν ἐγνώρισαν. Καὶ ἀφοῦ τὰ ἐγνωρίσαμεν, ἀφοῦ τὰ ὑπέστημεν, πρέπει ἡ ἐμπειρία αὐτή, ἡ ὁποία ἤρχισε νὰ γίνεται πηγὴ διδαγμάτων καὶ φωτὸς διὰ τοὺς ἄλλους, νὰ ἐγκαταλειφθῇ ἀπὸ ἡμᾶς; Κύριοι, ὁμολογῶ ὅτι ἀπορῶ διὰ τὴν τοιαύτην τοποθέτησιν τοῦ ζητήματος. Καταλήγω. Παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων δὲν ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ παρακολουθήσῃ μέχρι τέλους τὴν ἀπάντησίν μου, ἐπαναλαμβάνω, καὶ εἰς τὸν ἐπίλογον, ὅτι εἶπον καὶ ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, δηλαδή, ὅτι θεωρῶ, καὶ τὸ θεωρῶ πράγματι διότι τὸ γνωρίζω, θεωρῶ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν, εἰς τὴν κριτικὴν τὴν ὁποίαν ἤσκησε, βασιζομένην ἐπὶ ἁγνοτάτης Ἑλληνικῆς διαθέσεως. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πλανᾶται καὶ νομίζω, ὅτι τὴν πλάνην αὐτὴν δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἐπιτρέψω εἰς τὸν ἑαυτόν μου νὰ τὴν συμμερισθῇ. Δὲν ἔφθασα εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνόμισε πρὸς στιγμὴν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ μὲ θεωρήσῃ ὡς φθάσαντα, δηλαδή, εἰς τὸ σημεῖον νὰ παραγνωρίσω τὰς φοβερὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ εἰς τὴν ἀντοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἡ διατήρησις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἰς τὸ ὕψος, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται. Κάθε ἄλλο. Ὡμίλησα σαφῶς, ὅταν ἀπήντησα καὶ εἰς τὸν κ. Βενιζέλον καὶ εἰς τὸν κ. Παπανδρέου. Ἤλπιζα, ὅτι ὁ κ. Βενιζέλος θὰ εἶχε παρακολουθήσει τὰ ὅσα εἶπον. Ἀλλὰ ἐνῷ ἀναγνωρίζω, καὶ ἀναγνωρίζει καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν εἶναι μέγα, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ σὺν τῷ χρόνῳ καταθλιπτικὸν καὶ συντριπτικόν, ἐξ ἄλλου δὲν νομίζω, καὶ δὲν νομίζει ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος, καὶ δὲν νομίζει, κατ’ ἐξοχήν, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῆς, ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀδιαφορήσωμεν διὰ τοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦν τὴν χώραν. Τὸ πρῶτον, καὶ μέγα, θέμα, εἰς περίοδον τόσον κρίσιμον, ὅπως εἶναι ἡ σημερινή, κρίσιμον διὰ τὸν κόσμον ὁλόκληρον, εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀμύνης. Δι’ αὐτό, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἐχρησιμοποίησα καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ χοροῦ τοῦ Ζαλόγγου. Δὲν τὸν ἐχρησιμοποίησα, ὑφ’ ἣν ἔννοιαν τὴν ἐξέλαβεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων. Ἴσως ἡ εἰκὼν εἶναι τραγική. Εὔχομαι νὰ μὴ εὑρεθῇ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ὁδόν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν αἱ ἡρωϊκαὶ ἐκεῖναι γυναῖκες, ἑκάστη τῶν ὁποίων ἦτο καὶ μία Ἑλλάς. Ἀλλ’ ὅταν ἀντιμετωπίζῃ κανεὶς τὴν ἱστορικήν του μοῖραν, ὅταν τὴν μοῖραν τὴν ἀντιμετωπίζῃ μὲ βούλησιν, ὥστε νὰ παύῃ νὰ εἶναι μοῖρα καὶ νὰ γίνεται κατεύθυνσις καὶ ἱστορικὴ ἀποστολή, τότε δὲν δικαιοῦται νὰ ἀγνοῇ καὶ τὸ ἐνδεχόμενον μιᾶς τραγικῆς ἐκβάσεως. Ὅταν τὸ γνωρίζῃ, τότε εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ τὸ ὑπερνικήσῃ. Ὅταν τὸ ἀντιλαμβάνεται ὡς ἐνδεχόμενον καὶ τὸ ἀντιμετωπίζῃ, τότε ὑπάρχει σχεδὸν ἡ βεβαιότης, ὅτι τὸ ἐνδεχόμενον αὐτῆς τῆς τραγικῆς πορείας δὲν θὰ σημειωθῇ. Ἐνῷ, ἐὰν ἠκολουθοῦμεν τὴν σύστασιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, τότε θὰ ἐκρημνιζόμεθα, ἴσως, εἰς τὸν κρημνόν, χωρὶς νὰ εἴμεθα κἂν ἡρωϊκοὶ εἰς τὴν πορείαν τοῦ Ζαλόγγου. (Χειροκροτήματα).

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρότασις περιορισμοῦ τοῦ λόγου τῶν ὑπολοίπων ρητόρων ἔχουσα οὕτω: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Φρονοῦντες, ὅτι μετὰ τὰς διεξοδικὰς ἀγορεύσεις τῶν κ.κ. Εἰσηγητῶν πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας καὶ τὰς ἀγορεύσεις τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καὶ ἐπὶ πλέον μετὰ τὴν ἐμπεριστατωμένην ἀγόρευσιν τοῦ κυρίου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργοῦ εἰς ὃν ἀπήντησεν διὰ μακρῶν ὁ τέως Ὑπουργὸς κ. Ἀλλαμανῆς, προφανῶς, ἐξηντλήθη τὸ θέμα τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου, φωτισθείσης ἐπαρκῶς τῆς Βουλῆς, ὑποβάλλομεν τὴν πρότασιν ὅπως περιορίσητε τὸν χρόνον τῆς συζητήσεως εἰς χρονικὸν ὅριον ¼ τῆς ὥρας διὰ τὰς ἐφεξῆς ἀγορεύσεις. Γ. Βασιλᾶτος, Γ. Μεταξᾶς, Λ. Κατσιλάμπρος, Ν. Κωνσταντόπουλος, Γ. Στεφανόπουλος, Π. Τριαντόπουλος, Η. Ζουμπουλάκης, Α. Παπαθανάσης, Χ. Σολομωνίδης, Χ. Βαφέας, Γ. Λύχνος, Ε. Νουλέλης, Α. Ψιμάρας, Χ. Παπασταύρου, κλπ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἐν λόγῳ πρότασιν;

§163ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Σ. Γεωργούλης ἔχει τὸν λόγον.

§165Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἐπίστευον ὅτι θὰ ἠναγκαζόμην νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ ἑνὸς θέματος οἰκονομικοῦ. Διότι νομίζω, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν παρακάθηνται ἄλλοι ἁρμοδιώτεροι ἐμοῦ διὰ τὸ ἔργον τοῦτο. Ἄλλως τε ἡ φωτεινὴ καὶ ἐμπεριστατωμένη ἔκθεσις τοῦ Εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας, ἀξιοτίμου συναδέλφου ἐξ Ἀθηνῶν, θὰ ἦτο ἀρκετὴ διὰ τὴν πλήρη ἐνημέρωσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ὅμως ὁ Εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, ἀξιότιμος κ. συνάδελφος ἐκ Χανίων, τοῦ ὁποίου, ὅλως ἰδιαιτέρως, ἐκτιμῶ τὴν ἐμβρίθειαν καὶ τὸ κριτικὸν πνεῦμα κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν σκέψεών του, εὗρε συναφὲς τὸ θέμα τοῦτο, τὸ θέμα τὸ οἰκονομικὸν μὲ τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ τὸ ἔθεσε κατὰ τρόπον σχετικῶς ἀνώδυνον. Ἐξ ἀντιθέτου ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἐπραγματοποίησε μίαν στενοτάτην συσχέτισιν τοῦ προβλήματος τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ μὲ τὸ πρόβλημα τῶν οἰκονομικῶν δαπανῶν καὶ τὸ ζήτημα τῆς οἰκονομικῆς βοηθείας καί, οὔτε περισσότερον οὔτε ὀλιγώτερον, ἔφθασεν εἰς τὴν αἰσίαν λύσιν νὰ προτείνῃ ὅτι διὰ τῆς μεθόδου τῆς ἐλαττώσεως τῆς ἀριθμητικῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ μία οἰκονομία ἐξ 900.000.000 ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λύσῃ τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας, ὄχι μόνον τῆς παρούσης ὥρας, ἀλλὰ ὅλας τὰς μελλοντικὰς δυσχερείας τοῦ ἑλληνικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ λύσις αὐτή, κύριοι, εἶναι λύσις ἁπλῆ, λύσις, ὅπως τὸ αὐγὸ τοῦ Κολόμβου καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἐζητήθη ἀκόμη δίπλωμα εὑρεσιτεχνίας διὰ τὴν ἀνακάλυψιν. Παρουσιάζεται συνεπῶς ἡ οἰκονομικὴ πλευρὰ τοῦ θέματος στενώτατα συνδεδεμένη μὲ τὴν στρατιωτικὴν πλευρὰν καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο σκόπιμον διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν Βουλὴν νὰ γίνῃ μία ἔκθεσις ἀπὸ τεχνικῆς ἀπόψεως τῆς στρατιωτικῆς πλευρᾶς. Προκειμένου νὰ κριθῇ ἡ στρατιωτικὴ ἄποψις τοῦ προβλήματος, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, κύριοι βουλευταί, νὰ δεχθῶμεν δύο ἀπόψεις τὴν ἄποψιν τῆς ἀσφαλείας τῶν ἑλληνικῶν συνόρων καὶ δεύτερον τὴν ἄποψιν τῶν διεθνῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἄποψις τῆς ἑλληνικῆς ἀσφαλείας ἔχει πάλιν διπλῆν μορφήν. Ἔχει τὴν ἀσφάλειαν τὴν ἐξωτερικὴν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τὴν ἐσωτερικήν. Θὰ διαπραγματευθῶ χωριστὰ τὰ δύο αὐτὰ συγκεκριμένα θέματα. Γνωρίζετε κ. συνάδελφοι, ὅτι τὰ βόρεια σύνορά μας ἐκτείνονται, ἐπὶ μετώπου 1000 χιλιομέτρων. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ μὲ τὴν ἀμείλικτον λογικὴν τῶν ἀριθμῶν, ἔδωσεν ἁπτὴν εἰκόνα τῆς διαφορᾶς τῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται, ἐν εἰρήνῃ, μεταξὺ τῶν Ἑλληνικῶν δυνάμεων καὶ τῶν δυνάμεων τῶν εὑρισκομένων εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν. Γνωρίζομεν, δηλαδή, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν, εὑρίσκονται δυνάμεις ὑπὲρ διπλάσιαι τῶν Ἑλληνικῶν. 250 χιλιάδες ἔνοπλοι Ἀλβανοὶ καὶ Βούλγαροι, εὑρίσκονται κατὰ μῆκος τῶν Ἑλληνικῶν συνόρων. Μὲ τὰς Χώρας αὐτάς, δὲν μᾶς συνδέει κανὲν σύμφωνον φιλίας ἢ μὴ ἐπιθέσεως. Ἀπεναντίας μᾶς χωρίζει τὸ σιδηροῦν παραπέτασμα καὶ μᾶς χωρίζει, ἀκόμη, καὶ τὸ ἐνδεχόμενον, ὅτι ἀπὸ μίαν κατεύθυνσιν, τὴν ὁποίαν πάντες γνωρίζομεν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκπορευθῇ αὔριον μία διαταγή, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ τὰ ἔνοπλα αὐτὰ στίφη, εἰς μίαν εἰσβολὴν, πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν ἔδαφος. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν. Τί θὰ ἔπρεπε νὰ κάμωμεν ἡμεῖς, κ. βουλευταί, διὰ νὰ ἀντικρούσωμεν μίαν ἐνδεχομένην προσβολήν; Ἐπιτρέψατέ μου νὰ προβῶ, εἰς μίαν σύντομον ἀνάλυσιν τῶν Ἑλληνικῶν συνόρων, ἀπὸ δυσμῶν, πρὸς ἀνατολάς. Ἔχομεν τὰ Ἀλβανικὰ σύνορα. Ἐπ’ αὐτῶν ὑφίστανται τρεῖς ἐπικίνδυνοι κατευθύνσεις εἰσβολῆς. Ἡ κατεύθυνσις τοῦ Τεπελενίου–Ἰωαννίνων, ἡ κατεύθυνσις Ἄψου–Πίνδου καὶ ἡ κατεύθυνσις Κορυτσᾶς–Καστοριᾶς. Ἐπὶ τῶν βουλγαρικῶν συνόρων, εἶναι πέντε κατευθύνσεις, πιθανῆς εἰσβολῆς καὶ ἐξικνοῦνται ἀπὸ τὸ ὑψίπεδον τῆς Σόφιας καὶ τὴν λεκάνην τοῦ Ἔβρου πρὸς τὸν Στρυμῶνα, τὸν Νέστον, τὴν Ξάνθην, τὴν Κομοτινὴν καὶ τὸ Διδυμότειχον. Ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἡ ἐπίθεσις εἶναι ταὐτόχρονος καὶ κατὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας, θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, νὰ ὑπολογίζωμεν καὶ ἄλλας δύο κατευθύνσεις, τὴν κατεύθυνσιν Πελαγωνίας καὶ Ἀξιοῦ. Ἔχομεν, δηλαδή, δέκα ἐπικινδύνους κατευθύνσεις εἰσβολῆς. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ περιορισθῶμεν, μόνον εἰς τὸ θεωρητικὸν ἐπίπεδον, ἔχομεν ὑποχρέωσιν, νὰ δεχθῶμεν, διὰ τὴν τακτικὴν ἀσφάλειαν εἰς ἑκάστην ἐκ τῶν ἀνωτέρω κατευθύνσεων, τὴν δύναμιν μιᾶς μεραρχίας. Προκύπτει, συνεπῶς, ἡ ἀνάγκη παρατάξεως δέκα μεραρχιῶν κατὰ μῆκος τῶν Ἑλληνικῶν συνόρων, διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ μία στοιχειώδης τακτικὴ ἀσφάλεια. Πέραν ὅμως αὐτῆς, τῆς τακτικῆς ἀσφαλείας, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν δύο μεραρχίαι, ἐπὶ τῶν Ἀλβανικῶν συνόρων. Ὡς τοπικαὶ ἐφεδρεῖαι χρειάζονται μία διὰ τὸ μέτωπον Ἠπείρου, μία διὰ τὸ μέτωπον τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας καὶ ἄλλαι τρεῖς, ἀκόμη, εἰς τὸ μέτωπον τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Δυτικῆς Θράκης, δηλαδή, ἐφθάσαμεν, εἰς τὰς 15 μεραρχίας. Ἐπὶ πλέον αὐτῶν τῶν μεραρχιῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ κάτω Ἀξιοῦ μία δύναμις, ἐκ 5, τοὐλάχιστον, μεραρχιῶν, εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ἀρχιστρατήγου, διὰ νὰ χρησιμοποιηθοῦν ὡς γενικὴ ἐφεδρεία. Τὸ σύνολον λοιπὸν τῶν δυνάμεων, διὰ μίαν πραγματικὴν ἀσφάλειαν, ἀνέρχεται εἰς 20 μεραρχίας. Σήμερον ἔχομεν 10 μεραρχίας μόνον, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι αἱ μεραρχίαι αὗται, δὲν ἔχουν πλήρη ἐμπόλεμον σύνθεσιν, ἀλλὰ περίπου τοιαύτην. Δηλαδή, ἔχομεν σήμερον, μόνον τὸ ¼ τῆς ἀπαιτουμένης δυνάμεως. Μία τοιαύτη σύνθεσις, ἔχω τὴν τιμήν, νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι παρέχει μόνον, μίαν στοιχειώδη στρατηγικὴν ἀσφάλειαν καὶ ὄχι τακτικὴν ἀσφάλειαν. Διότι, ὁ ἐχθρός, εἶναι εἰς θέσιν νὰ πραγματοποιήσῃ μίαν αἰφνιδιαστικὴν εἰσβολήν. Θὰ ἤθελον, τώρα, νὰ διαπραγματευθῶ τὸ ζήτημα, ἐὰν πρὸς στιγμήν, ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐὰν πρὸς στιγμὴν κατελήγομεν εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν 70–80 χιλ. ἀνδρῶν, διὰ τὴν ἐν εἰρήνῃ σύνθεσιν, ποία θὰ ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα; Μὲ 70–80 χιλ. ἄνδρας ὑπηρετοῦντας ὑπὸ τὰ ὅπλα, εἶναι φανερόν, ὅτι θὰ εἴχομεν, ὑπὸ τὰ ὅπλα, δύο ἡλικίας στρατευσίμων. Ἐκ τῶν δύο αὐτῶν ἡλικιῶν, ἡ μὲν πρώτη θὰ διήνυε, τὸ πρῶτον ἔτος τῆς ἐκγυμνάσεώς της, ἡ δὲ ἄλλη θὰ εὑρίσκετο, εἰς τὸ δεύτερον ἔτος τῆς ὑπηρεσίας καὶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ, διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν βορείων μας συνόρων. Συνεπῶς θὰ ὑπολογίζωμεν, μόνον, ἐπὶ 40.000 ἀνδρῶν, διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῶν βορείων συνόρων μας. Ἀλλά, αἱ 40 αὐταὶ χιλιάδες ἀνδρῶν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἐξ ὁλοκλήρου διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τῶν μεραρχιῶν τῶν βορείων συνόρων μας. Διότι θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐκπέσωμεν ἕνα ποσοστὸν ἀπὸ αὐτάς, διὰ τὰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ, διὰ τὰ ἄλλα ὅπλα κλπ. Συνεπῶς, εἶναι ζήτημα, ἐὰν 20.000 ἄνδρες, θὰ ἐχρησιμοποιοῦντο, διὰ τὴν ἐπάνδρωσιν τῶν μεραρχιῶν τῶν βορείων ἐπαρχιῶν. Δηλαδή, ἡ ἀναλογία θὰ ἦτο 2.000 ἄνδρες διὰ κάθε μεραρχίαν. Ἡ ἀναλογία αὐτή, θὰ μᾶς ἔδιδε τὸ ἀποτέλεσμα, ὅτι θὰ εἴχομεν πεζικὸν ἐπὶ μετώπου 100 χιλιομέτρων, ἐκ 2000 ἀνδρῶν, δηλαδή, 20 ἄνδρας τὸ χιλιόμετρον. Εἶναι φανερόν, ὅτι μὲ μίαν τοιαύτην πυκνότητα δυνάμεως πεζικοῦ, θὰ ἦτο ἀπολύτως ἀδύνατον, ὄχι μόνον νὰ ὀργανωθῇ μία στοιχειώδης ἄμυνα, ἀλλὰ νὰ ὀργανωθῇ καὶ οἱοσδήποτε ἀμυντικὸς ἐπιβραδυντικὸς ἑλιγμός. Δηλαδή, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἡ Ἑλλὰς τῶν βορείων συνόρων θὰ ἐστερεῖτο, ὄχι μόνον στρατηγικῆς ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ τακτικῆς ἀσφαλείας. Θὰ ἤθελον, τώρα, νὰ ἐξετάσω τὴν ἐπίδρασιν, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχεν, ἡ παραδοχὴ τοῦ ἐπιπέδου τῶν 70.000 ἀνδρῶν, ἐπὶ τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, κ. βουλευταί, ὅτι μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ συμμοριτοπολέμου, 15.000 συμμορῖται κατέφυγον εἰς τὰς δορυφόρους χώρας καὶ ἐπὶ πλέον, ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ, εἶσθε ὑποχρεωμένοι, νὰ ὑπολογίζετε 10.000 Ἑλληνοπαίδων, οἱ ὁποῖοι ἐκπαιδεύονται, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὡς γενίτσαροι καὶ εἶναι ἕτοιμοι νὰ συμπληρώσουν καὶ νὰ ἐπανδρώσουν τὰ τμήματα τῶν συμμοριτῶν. Καὶ ἐρωτῶ. Τί θὰ γίνῃ, ἂν ἐρημωθοῦν αἱ φρουραὶ τῆς Βορείου Ἑλλάδος; Ποίαν ἐπίδρασιν θὰ ἔχῃ τοῦτο, διὰ τὸ ἠθικὸν τῶν κατοίκων τῆς Βορείου Ἑλλάδος; Ὁ καλλιεργητὴς τῆς Βορείου Ἑλλάδος, τί θὰ κάνῃ; Θὰ ἔχῃ ἐστραμμένα τὰ βλέμματα, πρὸς τὸ ἔδαφος διὰ νὰ τὸ καλλιεργήσῃ, ἢ πρὸς τὰ βόρεια σύνορα, διὰ νὰ διακρίνῃ ἐγκαίρως, πότε θὰ φανῇ ἡ σκούφια τοῦ συμμορίτου; Θὰ διακινδυνεύσωμεν, κύριοι, τὸν παράγοντα τῆς ἀσφαλείας καὶ τοῦ ἠθικοῦ τῶν βορείων πληθυσμῶν. Καί, ἐπὶ πλέον, ἐρωτῶ: Πῶς θὰ εἶναι δυνατόν, εἰς μίαν τοιαύτην κατάστασιν πανικοῦ νὰ σκεφθῆτε, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις τῶν λιγνιτῶν τῆς Πτολεμαΐδος, ἢ νὰ γίνουν τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα τοῦ Ἄγρα καὶ ἡ ἀξιοποίησις τῶν ἐκτάσεων, αἱ ὁποῖαι κατακλύζουν τὸν Στρυμῶνα καὶ τὸν Νέστον; Ἢ, πῶς θὰ εἶναι δυνατόν, εἰς μίαν τοιαύτην κατάστασιν πανικοῦ, νὰ προχωρήσῃ ἡ καλλιέργεια τοῦ καπνοῦ, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξαρτᾶται τὸ ἰσοζύγιον τῶν Ἑλληνικῶν πληρωμῶν; Θὰ δημιουργηθῇ, κ. συνάδελφοι, μία κατάστασις, ἡ ὁποία θὰ εἶναι, ὄχι μόνον μειονεκτική, ἀπὸ ἀπόψεως στρατιωτικῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς. Καί, ἐπὶ πλέον, ἡ ἀπόλυσις αὐτῶν τῶν 70.000 ἀνδρῶν, τὴν ὁποίαν προτείνει ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ εἶναι μία αὔξησις τοῦ ἐργασιακοῦ δυναμικοῦ τῆς χώρας. Ἑβδομήντα χιλιάδες ἀνθρώπων νέων, ζητούντων ἐργασίαν, θὰ ριφθοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς ἐργασίας καὶ πρέπει καὶ αὐτὸ ἀκόμη, νὰ ὑπολογισθῇ, κύριοι βουλευταί. Συνεπῶς, θὰ ἦτο δυνατόν, ἴσως, ἀπὸ μίαν θυσίαν τῆς στρατηγικῆς καὶ τακτικῆς ἀσφαλείας τῶν Βορείων Ἑλληνικῶν συνόρων, νὰ πραγματοποιηθῇ μία οἰκονομία καὶ νὰ περισυλλεγοῦν μερικὰ ἀργύρια, ἀλλὰ τὸ τίμημα θὰ ἦτο βαρύ, τὸ τίμημα θὰ ἦτο ἡ ἀσφάλεια τῶν Βορείων Ἑλληνικῶν συνόρων καί, ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτούς, τὰ ἀργύρια αὐτά, κύριοι βουλευταί, θὰ ἦσαν, μᾶλλον, τὰ ἀργύρια τοῦ Ἰούδα. Θὰ ἤθελα, τώρα, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἐξετάσω ποία θὰ ἦτο ἡ ἐπίδρασις τοῦ στρατιωτικοῦ προβλήματος, ἐπὶ τῶν διεθνῶν σχέσεων τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Ἑλληνικὸς χῶρος, ὁ Ἑλληνικὸς στρατηγικὸς χῶρος, ὁ ὁποῖος ὁρίζεται, πρὸς βορρᾶν ἀπὸ τὰς ὀροσειρὰς τοῦ Γράμμου τῆς Κερκίνης καὶ τῆς Ροδόπης, ἀποτελεῖ ἕνα σύστημα συγκοινωνιῶν, ποὺ συνδέουν τὴν Ἀνατολὴν μὲ τὴν Δύσιν καὶ τὸν Βορρᾶν μὲ τὸν Νότον. Ὡς ἐκ τούτου, προσφέρονται διὰ τὴν ἐγκατάστασιν χερσαίων ναυτικῶν καὶ ἀεροπορικῶν βάσεων, δι’ ἐπιχειρήσεις, πρὸς οἱανδήποτε ἐκ τῶν ἀνωτέρω κατευθύνσεων. Ἡ προνομιακὴ αὕτη θέσις τῆς Ἑλλάδος τῆς παρέχει τὸ στρατηγικὸν πλεονέκτημα νὰ πλαγιοφυλάσσῃ τὰ Δαρδανέλλια ἀπὸ Δυσμῶν καὶ τὰς ἀκτὰς τῆς Δυτικῆς Μ. Ἀσίας. Ἐπίσης φράσσει τὴν ἔξοδον τοῦ Εὐξείνου Πόντου—διότι κακῶς ὑπολογίζεται, ὅτι ἡ ἔξοδος τοῦ Εὐξείνου Πόντου εὑρίσκεται εἰς τὰς χεῖρας τῶν Τούρκων.— Ἡ πραγματικὴ ἔξοδος τοῦ Εὐξείνου Πόντου εὑρίσκεται μεταξὺ Ρόδου καὶ Ἀνατολικῆς Κρήτης καὶ μεταξὺ Δ. Κρήτης καὶ Πελοποννήσου. Ἐκεῖ εἶναι ἡ πραγματικὴ ἔξοδος τοῦ Εὐξείνου Πόντου. Ἡμεῖς εἴμεθα οἱ διακάτοχοι τῶν ἐξόδων τοῦ Εὐξείνου Πόντου. Ἐπίσης, ἡ Γεωγραφικὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος, τὴν καθιστᾷ φρουρὸν τῶν συγκοινωνιῶν τῆς Γιουγκοσλαβίας μὲ τὴν Ἀνατολικὴν Μεσόγειον καὶ ἐπίσης, τὴν καθιστᾷ πλαγιοφύλακα τῆς Ἀδριατικῆς καὶ πλαγιοφύλακα τῆς Ἀνατολικῆς Ἰταλίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ προνομιοῦχος θέσις τῆς Ἑλλάδος. Ἐπίσης, διὰ τὴν σύνθεσιν ἑνὸς ἀμυντικοῦ μετώπου, ὅπως γίνεται τώρα ἀπὸ τῶν Αὐστριακῶν Ἄλπεων μέχρι τοῦ Εὐξείνου Πόντου, ἡ Ἑλλὰς ἀποτελεῖ τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον. Ἀλλὰ ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγομεν διὰ μίαν περιοχὴν ἢ διὰ τὰς στρατηγικὰς ἰδιότητας ἑνὸς γεωγραφικοῦ χώρου, δὲν εἶναι ἰδιότητες, αἱ ὁποῖαι ἐνυπάρχουν αὐταὶ καθ’ ἑαυτὰς μέσα εἰς τὸν χῶρον αὐτόν, αὐτοδυνάμως, εἶναι ἰδιότητες, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν δυνάμει. Διὰ νὰ ἔλθουν εἰς τὴν ἐνέργειαν, εἶναι ἀπαραίτητος ἡ δι’ ἐπαρκῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων κατοχὴ αὐτοῦ τοῦ χώρου. Ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ἡ στρατιωτικὴ κατοχὴ τοῦ χώρου, τότε δὲν ὑπάρχουν στρατηγικαὶ ἰδιότητες. Καὶ εἰς τοῦτο, ἀκριβῶς, τείνει ἡ ὕπαρξις ἐπαρκῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων, ποὺ ἐξασφαλίζουν τὴν διεθνῆ θέσιν τῆς Ἑλλάδος, ποὺ ἐξασφαλίζουν τὴν θέσιν τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ ἀπόψεως διεθνῶν σχέσεων. Διότι ὁ συνδυασμὸς τῶν στρατιωτικῶν ἰδιοτήτων μὲ τὴν ὕπαρξιν ἐπαρκῶν δυνάμεων, ὑπῆρξε κατὰ πρῶτον, ἀφετηρία τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς προσεγγίσεως, ἔπειτα, ὑπῆρξεν ὁ ἀρραβὼν τῆς συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ ΝΑΤΟ καὶ ὑπῆρξε καὶ τὸ θεμέλιον τῆς συγκροτήσεως τοῦ Βαλκανικοῦ Συμφώνου. Ἐὰν ἀφαιρέσητε τὴν δύναμιν αὐτὴν τὴν στρατιωτικήν, ἡ ὁποία κατέχει τὸν στραιηγικὸν αὐτὸν χῶρον, ὅλα αὐτὰ διαλύονται καὶ διακυβεύεται, πλήρως ἡ στρατηγικὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Νοτιανατολικὴν Εὐρώπην. Ὁ ἀξιότιμος εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διετύπωσε μίαν ἀξίωσιν, μίαν σκέψιν μᾶλλον, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κρίνεται, μόνον, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὄχι ἡ Ἀντιπολίτευσις. Ἐπιτρέψατέ μου, κύριοι βουλευταί, νὰ πιστεύω, ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κρίνονται τὰ πάντα, καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις. Κρίνεται καὶ τὸ παρὸν καὶ τὸ παρελθόν. Κρίνεται τὸ παρελθόν, ἐφ’ ὅσον καὶ καθ’ ὅσον αἱ πράξεις τοῦ παρελθόντος, συνδέονται μὲ τὰς δυσχερείας τῆς παρούσης ὥρας. Καὶ διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμένη ἡ συζήτησις, διὰ τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴ σημερινὴν κακὴν θέσιν τοῦ προβλήματος καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ. Κατὰ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μου, κύριοι βουλευταί, ἡ κακὴ αὐτὴ τοποθέτησις ὀφείλεται εἰς τὸν ἀδέξιον χειρισμὸν τοῦ ζητήματος. Ὁ ἀδέξιος αὐτὸς χειρισμὸς ἐπραγματοποιήθη ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὸ 1952. Δηλαδὴ ἀντὶ νὰ σταθῇ στερεὰ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς ἰσχυρᾶς στρατιωτικῆς ὀργανώσεως τῆς Ἑλλάδος, ἀντὶ νὰ διακηρύξῃ, ὅτι οἱ στρατηγικοὶ σκοποί, οἱ πολιτικοὶ σκοποὶ δὲν ἐπραγματοποιήθησαν, ἀκόμη, καὶ ἀντὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων αὐτῶν νὰ ἐπιδιώξῃ τῆς αὔξησιν τῆς βοηθείας, τοὐναντίον, ἐνήργησε κατὰ σχῆμα πρωθύστερον, ἐζήτησε, κατὰ πρῶτον τὴν αὔξησιν τῆς βοηθείας καὶ ἐνεθυμήθη καὶ τὴν στρατιωτικὴν ὀργάνωσιν, μόνον καὶ μόνον, διὰ νὰ τὴν ἐπισείσῃ ἀπὸ τὰ παρασκήνια, ὡς φόβητρον, ὡς ἀπειλή, «ἢ μᾶς δίδετε χρήματα ἢ ἐλαττώνω τὰς στρατιωτικὰς δυνάμεις». Αὐτὸ ἦτο, κυρίως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐκλόνισε τὴν πίστιν τοῦ Ἔθνους εἰς τὰς δυνάμεις του καὶ ἐκλόνισε τὴν πίστιν τῶν Συμμάχων πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἡ ἀπάντησις ὑπῆρξεν ἄμεσος. Ὑπῆρξεν ἡ διακοπὴ τῆς βοηθείας.

§166Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σκιαμαχεῖτε εἰς τὸ θέμα αὐτό. Κατηγορεῖτε τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις καὶ τότε ἠκολούθησε τὴν Ἐθνικὴν Ἑλληνικὴν πολιτικήν. Ὁ Συναγερμός, κάπως, ὠλιγώρησεν εἰς τὸ θέμα αὐτό. Ἔχομεν πάντες τὴν εὐθύνην. Ἀλλά, θὰ μοῦ κάμετε, τοὐλάχιστον, τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἀκούσητε. Τὸ θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχετε προχωρήσει, εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐκτὸς συζητήσεως. Τὸ νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε, συζητοῦμεν, ἢ τὸ θέμα τὸ στρατιωτικόν;

§167Σ. ΓΕΩΡΓΟΥΛΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀσμένως, ἀπεδέχθην τὴν διακοπήν σας, διότι πιστεύω, ὅτι ἡ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁμιλία, δὲν εἶναι μονόλογος, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν ὀροφὴν τῆς αἰθούσης. Πιστεύω, ὅτι ὀφείλει νὰ εἶναι διάλογος, διάλογος διεξαγόμενος μεταξὺ καλοπίστων ἀνδρῶν καὶ ἐχόντων, ὡς ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὸν προσδιορισμὸν τῆς ἀληθείας καὶ τὴν ἀνακάλυψιν τῶν μέσων, πρὸς θεραπείαν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος. Δὲν εἶμαι ἐκτὸς θέματος, ἐφ’ ὅσον διαπραγματεύομαι τὸ στρατιωτικὸν πρόβλημα, ἐν συναρτήσει μὲ τὸ οἰκονομικόν, εὑρίσκομαι ἐντὸς τοῦ θέματος. Θὰ ἤθελα, προτοῦ τελειώσω — καὶ τελειώνω ἀμέσως — θὰ ἤθελα νὰ τονίσω, ὅτι ἔναντι ὅλης αὐτῆς τῆς καταστάσεως ἐξεδηλώθη ἡ ἀντίδρασις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἡ ἔμπρακτος ἐκδήλωσις ὑπῆρξεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, λαμβάνουσα καὶ εἰσηγουμένη τὰ μέτρα, τῶν ὁποίων ἐπιζητεῖ τὴν ἐπιψήφισιν, δὲν πρέπει νὰ λησμονῆται, ὅτι εἶναι ἡ πρώτη Κυβέρνησις τῆς ὀκταετίας, ἡ ὁποία τολμᾷ νὰ πλήξῃ ὠργανωμένας ὁμάδας καὶ δημιουργημένα συμφέροντα. Εἶναι ἡ πρώτη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία τολμᾷ νὰ πλήξῃ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν πολλῶν ὑπὸ τῶν ὀλίγων, ἡ πρώτη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία προσπαθεῖ νὰ σταματήσῃ τὴν κρατικὴν σπατάλην, ἡ πρώτη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία συγκατατίθεται νὰ λάβῃ ἀντιδημοτικὰ μέτρα ἐπὶ θυσίᾳ τοῦ κομματικοῦ της συμφέροντος. Καὶ εἶναι λυπηρόν, ὅτι ἐνῷ ἔπρεπε νὰ συναντήσῃ τὴν ἀνοχήν, ἂν ὄχι τὴν συμπαράστασιν, συναντᾷ τὸ λυσσαλέον πεῖσμα τῆς πτέρυγος αὐτῆς, τῆς ὁποίας, τέλος πάντων, δημιούργημα εἶναι ὁ προϋπολογισμός, τοῦ ὁποίου, διὰ τοῦ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχεδίου, ἐπιδιώκεται ἡ συμπλήρωσις τοῦ ἐλλείμματος. Εἰς τὸ σημεῖον, ποὺ ἔφθασαν τὰ πράγματα, κύριοι συνάδελφοι, ἀπαιτοῦνται μέτρα γενναῖα καὶ δραστικά. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ἐντολὴν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ τὰ λάβῃ καὶ θὰ τὰ λάβῃ καὶ θὰ τὰ ἐφαρμόσῃ, διὰ νὰ ἐξαγάγῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀπὸ τὸ οἰκονομικόν, πολιτικὸν καὶ στρατιωτικὸν ἀδιέξοδον, εἰς τὸ ὁποῖον τὴν ὡδήγησεν ἡ κακὴ διαχείρισις τοῦ παρελθόντος. (Χειροκροτήματα).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λεκαρᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§169Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν θεωρεῖται τὸ θέμα ἐξηντλημένον; Ἄς παραιτηθῶμεν πλέον τοῦ λόγου.

§170Δ. ΛΕΚΑΡΑΚΟΣ. Παραιτοῦμαι.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Ζαννῆς.

§172Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἐθίγη καὶ δικαίως ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἕνα ζήτημα ὑψίστης σημασίας, τὸ ζήτημα τῶν ἐθνικῶν δαπανῶν. Κύριοι βουλευταί, τελοῦμεν ὅλοι καὶ περισσότερον παντὸς ἄλλου ἡ κυβερνητικὴ παράταξις, ὑπὸ τὸ πλέγμα τῶν ἀναμνήσεων, ἀναμνήσεων ὀδυνηρῶν, ἀναμνήσεων δραματικῶν, ἀναμνήσεων ἴσως ἐφιαλτικῶν, αἱ ὁποῖαι σκοτίζουν τὴν διάνοιάν μας καὶ μᾶς ἐμποδίζουν νὰ ἴδωμεν πὼς τίθενται σήμερον τὰ πράγματα, δηλονότι ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς ὠμῆς συγχρόνου πραγματικότητος, Τὰ ἐξετάζομεν ὑπὸ τὸ πρῖσμα ἡρωϊκῶν μὲν ἀλλὰ παρωχημένων ἐποχῶν. Περισσότερον παντὸς ἄλλου τελεῖ εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν ὁ ἐκλεκτὸς καθηγητὴς καὶ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργός, ὁ κ. Κανελλόπουλος. Ἔχουν καταλάβει αἱ ἀναμνήσεις ὅλην τὴν περιοχὴν τῆς διανοίας του καὶ δὲν τὸν ἀφίνουν νὰ ἴδῃ τὰ πράγματα ὅπως εἶναι σήμερον. Καὶ ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ἔχει συντελεσθῆ τὴν ἐποχὴν αὐτήν, τὰ τελευταῖα χρόνια, ἕνα βαρυσήμαντον ἱστορικὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον συμβαίνει εἰς τὸν μακρυνὸν χῶρον τῆς Ἀσίας, τὴν Κορέαν. Ἡ σημασία τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, διαφεύγει τὴν προσοχὴν τοῦ κ. καθηγητοῦ. Ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὴν τελευταίαν περιπέτειαν τοῦ Ἔθνους μας, δὲν βλέπει πλέον, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῆς εἰρήνης, εἶναι κάτι τὸ ἑνιαῖον καὶ ἀδιαίρετον. Ἄλλως δὲν θὰ ὑπῆρχε λόγος τὰ παιδιὰ τῆς Ἑλλάδας νὰ σκοτώνωνται σήμερον εἰς τὴν Κορέαν. Κατὰ συνέπειαν, ἡ ἄμυνα τῆς χώρας μας, δὲν ἐνδιαφέρει μόνον τὸν τόπον αὐτόν, ἀλλ’ ἐνδιαφέρει ὅλους τοὺς ἐλευθέρους λαούς, ὅπως καὶ ἡμεῖς ἐνδιαφερόμεθα δι’ ὅ,τι σήμερον συμβαίνει ὅπως εἶπον πρὸ ὀλίγου, εἰς τὴν μακρυνὴν Κορέαν. Συνέπεια τοῦ γεγονότος τούτου, κ. συνάδελφοι, εἶναι ὅτι κατέστη δυνατὴ ἡ ἀπόσπασις τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἐκ τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος. Καὶ ἐρωτῶ νὰ μοῦ εἴπητε, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ συντελεσθῇ τὸ γεγονὸς τοῦτο, πρὶν ἀπὸ 5 ἢ 6 ἔτη, ὅταν ἡμεῖς διενύομεν τὴν δραματικὴν περίοδον τῆς προσφάτου ζωῆς μας. Μόνον διότι ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἀντελήφθη ὅτι οἱ ἐλεύθεροι λαοὶ εἶναι συνησπισμένοι, ἀπεφάσισε νὰ ἀποσπασθῇ ἀπὸ τὸ Ρωσσικὸν Μπλὸκ καὶ νὰ ἔλθῃ μὲ τὸ μέρος τῶν ἐλευθέρων λαῶν.

§173Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Τὶ σχέσιν ἔχει αὐτὸ τὸ ζήτημα μὲ τὸν προϋπολογισμόν;

§174Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἔχει σχέσιν μὲ τὰς στρατιωτικὰς δαπάνας, κ. συνάδελφε.

§175Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δηλαδή, ἡ Γιουγκοσλαυβία μᾶς ἔσωσεν ἡμᾶς; Τὶ θέλετε νὰ εἴπητε;

§176Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Εἶπον, ὅτι ἐπειδὴ εἶδεν, ὅτι ἔσπευσαν ὅλοι οἱ ἐλεύθεροι λαοὶ εἰς βοήθειαν τῆς Κορέας, ἡ Γιουγκοσλαυΐα ἀπεφάσισε νὰ ἀποσπασθῇ ἀπὸ τὸ Ρωσικὸν Μπλόκ, διότι ἐπείσθη, ὅτι ἡ εἰρήνη εἶναι κάτι τὸ ἑνιαῖον καὶ ἀδιαίρετον, τοῦθ’ ὅπερ σημαίνει, ὅτι ἐφεξῆς ἡ ἄμυνα μιᾶς χώρας δὲν ἀφορᾷ μόνον αὐτήν, ἀλλὰ ὅλους τοὺς ἐλευθέρους λαοὺς καὶ ἑπομένως τὰ βάρη τῆς ἀμύνης δὲν πρέπει νὰ συνθλίβουν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὑπόθεσις ὅλων τῶν ἐλευθέρων λαῶν καὶ ἀνάλογα μὲ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα ἑκάστου.

§177ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ καταργήσωμεν τὸν στρατὸν τότε.

§178Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶπον αὐτό, εἶπον νὰ μειώσωμεν τὰ βάρη τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν εἰς ἐπίπεδον ἀνεκτὸν ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὁμιλῶν πρὸ ἡμερῶν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ ἄμυνα εἶναι συνάρτησις δύο παραγόντων—καὶ συμφωνῶ μαζί του— πρῶτον αἱ ἐθνικαὶ δυνάμεις καὶ δεύτερον ἡ εὐημερία. Ἐγὼ δὲν θὰ εἴπω εὐημερίαν, ἀλλὰ τὸ ὑποφερτὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον, ἄνευ τοῦ ὁποίου εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ Ἐθνικὴ ἄμυνα. Κατὰ τὴν σημερινὴν ὁμιλίαν του παραδόξως ὁ κ. Παπανδρέου ἐλησμόνησε τὸν παράγοντα εὐημερία καὶ ὑποστηρίζει μόνον τὸν παράγοντα ἔνοπλοι δυνάμεις. Κύριοι βουλευταί, ὁμιλῶν πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀνεμνήσθη τῆς ἡρωϊκῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγένετο ὁ χορὸς τοῦ Ζαλόγγου. Ὁ ἡρωϊσμὸς τοῦ Ζαλόγγου ἀνήκει εἰς παρωχημένας ἐποχάς. Εἴμεθα ἀποφασισμένοι καὶ ἡμεῖς ἐὰν χρειασθῇ νὰ ἐπαναλάβωμεν τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου καὶ νὰ δώσωμεν ὅ,τι διαθέτομεν, ἀλλὰ ἀρνούμεθα νὰ θυσιάζωνται οἱ Ἕλληνες καὶ νὰ ἀποκτοῦν τὴν ἐλευθερίαν των οἱ Σουδανέζοι ἢ οἱ Ἐρνουσῖνοι, νὰ ἀπομένουν δὲ Ἑλληνικὰ τμήματα ὑπόδουλα, ὡς ἡ Κύπρος καὶ ἡ Βόρειος Ἤπειρος. Θὰ πρέπει κατὰ τὴν γνώμην μου ὁ ἀγωνιζόμενος Ἕλλην νὰ ἠξεύρῃ, ὅτι δὲν ἀγωνίζεται μόνον διὰ τὴν ἐλευθερίαν του, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ διὰ τὴν ὁλοκλήρωσίν της καθὼς καὶ δι’ ἕνα βιοτικὸν ἐπίπεδον ὑποφερτόν. Τοῦτο κατενόησε, κύριοι συνάδελφοι, περισσότερον παντὸς ἄλλου ἡ Σοβιετικὴ Ρωσία, ἡ ὁποία ἠναγκάσθη νὰ παραβιάσῃ βασικὰς ἀρχὰς τοῦ κομμουνιστικοῦ δόγματος κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, ἀκριβῶς διὰ νὰ δώσῃ εἰς τὸν Ρῶσον στρατιώτην τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν πολεμᾷ μόνον διὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀλλὰ διὰ κάτι περισσότερον, διὰ τὴν οἰκογένειάν του, διὰ τὴν θρησκείαν του καὶ βεβαίως καὶ διὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν του Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἠνάγκασαν τὴν Ρωσίαν «νὰ βάλῃ νερό, ὅπως λέγουν, εἰς τὸ κρασί της». Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ φέρῃ κανὲν ἀποτέλεσμα. Ἔλεγα καὶ χθές, ὅτι εἶναι χιμαιρικὴ ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἰσοσκελίσῃ τὸν προϋπολογισμόν. Ἄς ὑποθέσωμεν —καὶ σᾶς παραχωρῶ τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν—ὅτι πράγματι ἐπετεύχθη ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τί θὰ γίνῃ μετὰ ἕν ἔτος, μὲ τὴν ἀνεργίαν τὴν ὁποίαν ἔχομεν, μὲ τὴν ὑποαπασχόλησιν τὴν ὁποίαν ἔχομεν καὶ τὴν κάμψιν τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ οἰκονομία μας; Ποῖα τὰ ἀποτελέσματα μετὰ ἕν ἔτος; Καὶ τότε θὰ ζητηθοῦν νέαι θυσίαι ἀπὸ τὸν ἀτυχῆ Ἑλληνικὸν λαόν; Τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν θέλωμεν νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν ριζικῶς, ἔγκειται εἰς τὴν μείωσιν τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ θὰ πρέπει ὀρθολογιστικῶς νὰ τὸ θέσωμεν ἐνώπιον τῶν μεγάλων συμμάχων μας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ ἡ Ἑλλάς, νὰ βαρύνεται μὲ στρατιωτικὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας δὲν ἔχει καμμία ἄλλη δύναμις ἐν ἀναλογίᾳ πληθυσμοῦ καὶ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος.

§179Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης πῶς τὸ θέτει τὸ ζήτημα.

§180Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ἡ ἰδική μας θέσις εἶναι τελείως διάφορος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τελεῖ ὑπὸ τὸ πνεῦμα τῶν ἀναμνήσεων, ἔχει συσκοτισθῆ ἡ διάνοιά του, ἀκριβῶς, διότι ζῇ κάτω ἀπὸ τὰς ἀναμνήσεις. Θὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ὀρθολογιστικῶς, καὶ ὅπως καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι λαοί, νὰ σκεφθῶμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν μόνον ἡ Ἑλλὰς νὰ βαρύνεται μὲ τὰ βάρη ποὺ ἔχει σήμερον. Καταμερισμὸς λοιπὸν τῶν βαρῶν, δεδομένου, ὅτι ἡ εἰρήνη εἶναι ἑνιαία καὶ ἀδιαίρετος. Ἡ ὑπόθεσις τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὑπόθεσις ὅλων τῶν ἐλευθέρων λαῶν, ὅπως ἡ ὑπόθεσις τῆς Κορέας εἶναι καὶ ὑπόθεσις ἰδική μας καὶ δι’ αὐτὸ χύνεται ἐκεῖ τὸ Ἑλληνικὸν αἷμα, ἄλλως δὲν θὰ εἴμεθα συνεπεῖς, διότι ἐὰν ἡμεῖς μόνοι φέρωμεν τὸ βάρος τῆς ἐθνικῆς μας ἀνεξαρτησίας ...

§181Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Τότε ποῖος θὰ τὸ φέρῃ;

§182Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Μόνοι; Τότε διατί χύνεται Ἑλληνικὸν αἷμα εἰς τὴν Κορέαν, κ. συνάδελφε; Σήμερον ὁ κόσμος εἶναι διῃρημένος εἰς δύο μπλόκ, τὸ Ἀνατολικὸν καὶ τὸ Δυτικόν, καὶ ὡς ἐκ τούτου μόνοι μας δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν τίποτε ἀπολύτως.

§183ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ μόνοι μας, ὅπως τὸ 1940.

§184Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Αὐτά, κ. συνάδελφε, εἶναι ἀντιλήψεις ρωμαντικαί, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τὸν περασμένον αἰῶνα καὶ ὄχι εἰς τὸν σημερινόν. Ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ καμφθῇ τὸ ἠθικόν μας, διότι τότε ἡ καταστροφὴ θὰ εἶναι τρομακτική, ὀφείλομεν νὰ θέσωμεν εὐθαρσῶς ἐνώπιον τῶν μεγάλων συμμάχων μας τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Μὲ τὰ σημερινὰ βάρη εἶναι ἀδύνατον ἡ Ἑλλὰς νὰ πράξῃ εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκόν της. Δι’ αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ κατανομὴ τῶν βαρῶν ἀναλόγως τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ ἑκάστου Κράτους μέλους τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω. Τὸ θέμα ἐξηντλήθη. Ὅλοι οἱ προλαλήσαντες ὡμίλησαν ἐπὶ ὅλων τῶν ζητημάτων, μόνον τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον θεωρῶ τὸ πλέον ἀξιόλογον, ἠθέλησα νὰ θίξω καὶ περαίνων, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωμεν χωρὶς νὰ γονατίσωμεν, ἐὰν δὲν περιορισθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ δαπάναι. Τὰ ἄλλα εἶναι κομπογιαννίτικα φάρμακα, τὰ ὁποῖα οὐδὲν ἀποτέλεσμα θὰ ἀποδώσουν.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Α. Ἀντωνίου.

§186Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐκφράζω τὴν κατάπληξίν μου διὰ τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον εὔχεται πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον τοιαύτης σοβαρότητος ὡς τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν τοιοῦτον. Διότι πράγματι, ὀλίγας μόνον ὥρας ἀφ’ ἧς ἀνηγγέλθησαν τὰ μέτρα καὶ κατετέθη τὸ νομοσχέδιον, ἔρχεται πρὸς συζήτησιν ὡς ὑπηρεσιακὸν καὶ κατεπεῖγον. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἀπαραίτητον περιθώριον χρόνου διὰ νὰ μελετηθῇ ἐπαρκῶς τὸ νομοσχέδιον καὶ εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι ἡ συζήτησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου διαφωτιστική, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον συνοδεύεται ἀπὸ μίαν ἀνεπαρκεστάτην εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν. Πράγματι, ὅπως θὰ ἔχετε διαπιστώσει, δι’ ἐλαχίστων λέξεων ὑπάρχει εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν ὁ δικαιολογητικὸς λόγος τοῦ νομοσχεδίου, λέξεων αἱ ὁποῖαι ἔχουν οὕτω: «Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι ἀποφασιστικὴ ἡ ἐπίδρασις, τὴν ὁποίαν ἀσκεῖ ἐπὶ τῆς σταθεροποιήσεως τῆς οἰκονομίας καὶ τῆς προόδου τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ». Εἰς τὰς ὀλίγας αὐτὰς λέξεις συνοψίζεται ἐξ ὁλοκλήρου ἡ δικαιολογία τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ μᾶς ἐπιτραπῇ, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἔχωμεν σοβαρωτάτας ἀντιρρήσεις, ἐὰν ἡ κάλυψις τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ πρέπει νὰ ἐπιδιωχθῇ καὶ νὰ ἐπιτευχθῇ πάσῃ θυσίᾳ, ἀδιακρίτως τῶν αἰτίων τῆς προελεύσεως αὐτοῦ διότι πιστεύομεν, ὅτι θὰ ἔπρεπε πρωτίστως, διὰ νὰ ἐκτιμηθῇ ἡ ἀξία τῶν λαμβανομένων μέτρων, νὰ διευκρινισθῇ ποῖα εἶναι τὰ αἴτια καὶ εἰς τί ὀφείλεται τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δυστυχῶς, ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἀορίστου ἀναδρομῆς εἰς τὸ παρελθόν, τὸ ὁποῖον ἀνάγεται εἰς δέκα καὶ πλέον μῆνας, ἠθέλησε νὰ ἀντλήσῃ ἐπιχειρήματα. Νομίζω, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, περιπίπτει ἡ ἰδία εἰς μεγαλυτέραν παρεξήγησιν, ὅπως ἐπίσης φρονῶ, ὅτι δὲν περιποιεῖ τιμὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν ἐπικαλῆται διὰ τοῦ ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ, ὅτι ἡ περικοπὴ τῆς βοηθείας ὀφείλεται δῆθεν εἰς τὰς σπατάλας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπὸ τῶν Κυβερνήσεων τοῦ Κέντρου. Δὲν περιποιεῖ, ἐπαναλαμβάνω, τιμήν, διότι εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ποὺ ἀνηγγέλθη τὸ σχέδιον Μάρσαλ, εἶχεν ἀποφασισθῆ ἔκτοτε ἡ διαδοχικὴ μείωσις τῆς μελλούσης νὰ παρασχεθῇ βοηθείας ὄχι μόνον διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλας τὰς χώρας, αἱ ὁποῖαι ἔτυχον τῆς βοηθείας αὐτῆς. Θὰ ἔπρεπεν, ἀναμφισβητήτως, ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τὸν ὀρθότερον τρόπον, ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τὸ θέμα τῶν ἐλλειμμάτων, νὰ διακρίνῃ τὸ ἔλλειμμα εἰς κατηγορίας ἀναλόγως τῶν αἰτίων τῆς προελεύσεώς του καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, νομίζω, ὅτι θεμελιώδης θὰ ἦτο ἡ διάκρισις τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τρεῖς κατηγορίας. Πρῶτον, εἰς τὸ ποσοστὸν τοῦ ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται εἰς φοροδιαφυγάς, εἰς κακὴν διοικητικὴν ὀργάνωσιν, εἰς κακὴν εἴσπραξιν τῶν φόρων, σπατάλας καὶ ἄλλα παρόμοια αἴτια. Ἀναμφισβήτητον εἶναι, ὅτι διὰ τὰς περιπτώσεις αὐτὰς ἐπιβάλλεται ἡ λῆψις σκληρῶν μέτρων πρὸς κάλυψιν τοῦ ἐλλείμματος. Ἀναμφισβητήτως, ὅμως, διὰ δύο ἄλλας κατηγορίας, ὅπως εἶναι τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὀφείλεται εἰς οἰκονομικὴν κρίσιν, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ τὴν δευτέραν κατηγορίαν καὶ τρίτον τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται εἰς δαπάνας ἀνασυγκροτήσεως, θὰ ἔπρεπε νὰ πρυτανεύσουν διάφοροι ἀντιλήψεις. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, δι’ ἡμᾶς πρωτίστην σημασίαν ἔχουν τὰ ἐλλείμματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἀπὸ τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν, αὐτὰ ἔχουν κεφαλαιώδη σημασίαν διὰ τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας, διότι αὐτὰ τὰ ἐλλείμματα εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξασθενίζουν τὴν οἰκονομικὴν ἰσχὺν τῆς χώρας, ἐνῷ τὰ ἐλλείμματα, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἀπὸ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερα πρὸ ὀλίγου, δὲν ἔχουν τὴν σημασίαν αὐτήν, διότι προέρχονται ἀπὸ δαπάνας, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐντὸς τῆς χώρας καὶ αἱ ὁποῖαι γίνονται ὑπὲρ τῶν κατοίκων τῆς χώρας αὐτῆς. Συνεπῶς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἐὰν ἐξετασθοῦν τὰ ἐλλείμματα τῶν προϋπολογισμῶν, δὲν ἔχουν τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ ἐλλείμματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ ἰσοζύγιον πληρωμῶν. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, κύριοι βουλευταί, τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ κατὰ σεβαρώτατον ποσοστὸν ὀφείλεται εἰς τὴν μὴ δυναμένην νὰ ἀμφισβητηθῇ οἰκονομικὴν κρίσιν, νομίζω, ὅτι κακῶς ἀντιμετοπίζεται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι, ἀντὶ νὰ ὠφελήσῃ, θὰ προκαλέσῃ ζημίαν εἰς τὸν τόπον. Θὰ προκαλέσῃ δέ, ζημίαν, διότι ἡ κρίσις ὀφείλεται, ἀναμφισβητήτως, εἰς τὴν μείωσιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως μεγάλων καταναλωτικῶν μαζῶν. Ὅταν δέ, ὅπως συμβαίνει μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, δὲν ἐπιβάλλονται φορολογίαι ἐπὶ πλεοναζούσης ἀγοραστικῆς δυνάμεως ἀλλ’ ἐπιβάλλονται φόροι ἐπὶ τῆς μηδαμινῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως μικρῶν ἰδιοκτητῶν, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἐκόπτετο ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν παρελθοῦσαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἐνοικιοστασίου, ὅταν μειοῦται ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις, ἡ ὑποτυπώδης ἀγοραστικὴ δύναμις πτωχῶν ὑπαλλήλων, εἶναι φυσικόν, ἐπαναλαμβάνω, ἀντὶ νὰ διευκολύνεται ἡ ἐπίλυσις τῆς κρίσεως, εἰς στιγμὴν ποὺ ἡ οἰκονομία ἔχει ἀνάγκην τονωτικῶν, νὰ τορπιλλίζεται διὰ τῆς ἰδίας δημοσιονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐπάνοδος εἰς τὴν εὐημερίαν, ὡς ἀνάρρωσις τῆς οἰκονομίας, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλεῖτο πρὸ ὀλίγου ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶναι φυσικόν, ὡς ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς κόστους τῶν προϊόντων, νὰ μειωθῇ ἡ παραγωγικὴ δραστηριότης καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῆς τοιαύτης πολιτικῆς δὲν θὰ ἐπηρεάσουν μόνον τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἀλλὰ θὰ ἔχουν δυσμενῆ ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς μελλοντικῆς πορείας τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν. Οὕτω, ἂν κ. Ὑπουργέ, κατωρθώνατε νὰ ἐξασφαλίσητε τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν, θὰ εὑρεθῆτε πρὸ τεραστίων δυσχερειῶν λόγῳ τῆς καταστάστεως τὴν ὁποίαν δημιουργεῖτε, ὅταν προσεχῶς θὰ ἀντιμετωπίσητε τὸ θέμα τοῦ προσεχοῦς προϋπολογισμοῦ, ὁπότε θὰ σημειωθῇ μείωσις τῶν εἰσπράξεων τῶν ἐσόδων τοῦ δημοσίου λόγῳ ἐλαττώσεως τῆς παραγωγῆς, μὲ συνέπειαν νὰ καταστῇ πλέον δυσχερὴς ἡ θέσις σας ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν εἶναι ἐπίσης ἀπαράδεκτος ἡ ὕπαρξις ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον προέρχεται συνεπείᾳ δαπανῶν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς συγκινῇ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ ὀφειλόμενον εἰς τὸν λόγον αὐτόν, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, βεβαίως, ὅτι αἱ δαπάναι αὐταὶ γίνονται εἰς αὐστηρῶς παραγωγικὰ ἔργα. Ἀναμφισβητήτως, κύριοι, τὸ θέμα τοῦ ἐλλείμματος, θὰ ἔπρεπεν νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς πρωτίστως τῆς μειώσεως τῶν δαπανῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν παραγωγικὸν χαρακτῆρα. Ὑπάρχουν μεγάλα περιθώρια δι’ ἐλάττωσιν τῶν μὴ παραγωγικῶν δαπανῶν, ὡς π.χ. εἰς τὸν τομέα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Πέραν αὐτοῦ ὅμως, ὑπάρχουν πλεῖσται ὅσαι ὑπηρεσίαι, ἡ διατήρησις τῶν ὁποίων ἐλαχίστην χρησιμότητα παρέχει. Ὑπάρχει ἐπίσης καὶ μία ἄλλη περίπτωσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Ἀνέγνωσα προχθές, ὅτι ὁ Ἄτλυ, ὁ μόνος ἐπιζῶν πρώην Πρωθυπουργὸς τῆς Ἀγγλίας, μετέβη εἰς μίαν τελετὴν χρησιμοποιήσας ταξί. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀντιθέτως, ὅπου ἔχομεν δεκάδας τέως Πρωθυπουργῶν ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσίν των πολυτελῆ αὐτοκίνητα. Κύριοι συνάδελφοι, ἀδιστάκτως πιστεύω, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ὄχι μόνον δὲν θὰ ἀποβῇ εἰς ὄφελος τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλ’ ἀντιθέτως θὰ ἀποτελέσῃ βαρύτατον πλῆγμα κατὰ τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς χώρας. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς ὑμᾶς, κ. βουλευταί, ὄχι ἐξ ὀνόματος τῶν θιγομένων φορολογουμένων, οἱ ὁποῖοι καλοῦνται νὰ ὑποστοῦν θυσίας, ὄχι μόνον ματαίας, ἀλλὰ καὶ ἐπιζημίους οὔτε ἐξ ὀνόματος τῆς δεινῶς κακοποιουμένης φορολογικῆς δικαιοσύνης, ἀλλὰ χάριν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος νὰ καταψηφίσετε ἀσυζητητὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, διότι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ προσφέρητε θετικὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα).

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου κηρύσσεται περαιωμένη. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου κατ’ ἀρχήν;

§188ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον νόμου. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1ον.

§190ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1 ἐγένετο δεκτόν, ὡς διατυποῦται ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 2ον.

§192Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Μίαν διευκρίνισιν, κ. Ὑπουργέ. Ἡ εἰσφορὰ θὰ περιορισθῇ εἰς τοὺς καταβάλλοντας ἢ θὰ ἐπιρριφθῇ εἰς τὸ καταναλωτικὸν Κοινόν; Δηλαδή, οἱ ἐπιχειρηματίαι, οἱ ὁποῖοι θὰ πληρώσουν τὴν εἰσφορὰν θὰ τὴν ὑπολογίσουν εἰς τὰ ταμεῖα τους; Δεύτερον, κατὰ τεκμήριον εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ περιελάβετε ἐκείνους ποὺ ἀπελύθησαν κατὰ ἕνα τρόπον κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Νομίζω ὅτι παρελείψατε δύο κατηγορίας ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ συμπεριληφθοῦν διὰ τὴν φορολογικὴν δικαιοσύνην. Ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐξώφλησαν τὰ χρέη των εἰς πληθωρικὰς δραχμὰς καὶ μίαν ὁμάδα παραγγελιοδόχων, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν ὅλας τὰς εἰσαγωγὰς τῶν τελευταίων ἐτῶν καὶ ἐπλούτησαν.

§193Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Εἰς ἄλλο παρεμφερὲς νομοσχέδιον θὰ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰς παρατηρήσεις αὐτάς.

§194Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ὡς Ὑπουργός, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 βασικῶς εἶμαι σύμφωνος. Νομίζω ὅμως, ὅτι τὰ κριτήρια τὰ ὁποῖα τίθενται εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίσουν ὡρισμένους περιέργους περιπτώσεις. Εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἐὰν ἀναγάγωμεν τὴν εἰσφορὰν εἰς μίαν ἐτησίαν περίοδον, θὰ ἴδωμεν τὸ καταπληκτικὸν φαινόμενον νὰ ὑποβοηθῇ ἡ εἰσφορὰ ὁλόκληρον τὴν πίστωσιν. Κατὰ συνέπειαν, πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ περιορίσουν τὴν εἰσφορὰν εἰς ἕνα ἀνεκτὸν ὅριον. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν τροπολογίαν μου, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι περιορίζει τὸ κακόν, ἔχουσαν οὕτω: «Διὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῆς εἰσφορᾶς, θὰ ληφθῇ ὁ μέσος ὅρος, βάσει τῶν ἡμερησίων ὑπολοίπων καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους 1952, τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν διάταξιν λογαριασμῶν ἢ ὀφειλῶν, ἀφαιρουμένων ὁπωσδήποτε τῶν εἰς λογαριασμὸν καταθέσεων ἢ εἰς οἱονδήποτε λογαριασμὸν τυχὸν πιστωτικῶν ὑπολοίπων τοῦ αὐτοῦ ὀφειλέτου».

§195Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ ἀποτρέπει πράγματι ἐκεῖνο ποὺ εἴπατε. Εἶμαι σύμφωνος.

§196Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἀναμφισβητήτως ἡ τροπολογία τοῦ κ. Δερτιλῆ ἔχει βάσιν καὶ εἶναι ὀρθή, ἰδίᾳ ἐπὶ ὡρισμένων περιπτώσεων βραχυπροθέσμων δανείων. Ἦτο λοιπὸν ἀπαραίτητος ἡ διευκρίνισις αὕτη. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἐν συνεχείᾳ νὰ κάμω καὶ δύο ἄλλας εἰδικωτέρας παρατηρήσεις. Ἡ μία εἶναι καθαρῶς φραστικὴ καὶ ἀφορᾷ τὸ ἐδάφιον 4 τοῦ ἀνατυπουμένου σχεδίου. Ὑπάρχουν περιπτώσεις καθ’ ἅς Δῆμοι ἰδίως, Ἀθηνῶν καὶ κοινότητες ἔχουν λάβει ἐπὶ πιστώσει ὑλικά, χρηματοδοτηθέντες τρόπον τινα ἐμμέσως ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ γεννηθῇ ζήτημα καὶ δι’ αὐτούς.

§197Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτοὶ ὑπάγονται εἰς τὸ ἄρθρον 1 εἰς, τὸ δάνειον Μάρσαλ. «....... ....... (ἀναγινώσκει).......». κατὰ συνέπεια δὲν ἀφορᾷ τοὺς Δήμους.

§198Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐπίσης ἤθελα νὰ διευκρινισθῇ ὅτι εἰς τοὺς Συνεταιρισμοὺς περιλαμβάνετε τοὺς πάσης φύσεως Συνεταιρισμοὺς καὶ φυσικὰ καὶ τοὺς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμούς.

§199Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Βεβαίως. Δὲν περιλαμβάνονται οἱ ἐμπορικοὶ Συνεταιρισμοί.

§200Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θέλω ἐπίσης νὰ τονίσω τὴν περίπτωσιν τῶν βομβοπλήκτων. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι κπὶ ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν 100% ἐκ πολεμικῆς αἰτίας εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ αἱ ὁποῖαι ἔλαβον δάνεια διὰ νὰ ἀνασυγκροτηθοῦν. Θὰ ἦτο ἄδικον τὰ δάνεια αὐτὰ νὰ φορολογηθοῦν. Συνάδελφοι ὑπέβαλον τροπολογίαν καθ’ ἣν ἐξαιροῦνται. Ἐγὼ θὰ προτείνω νὰ διορθώνωμεν «πολεμόπληκτοι».

§201Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν ὑπάρχουν ἐπιχειρήσεις καὶ βιομηχανίαι αἵτινες κατεστράφησαν ἐκ πολεμικῆς αἰτίας. Αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ δὲν ἀπεζημιώθησαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἐξετάσω τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς ἐλαφροτέραν φορολογικὴν κλίμακα.

§202Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἴχατε εἴπει κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχεδίου, ὅτι κατὰ τὴν ψήφισιν τούτου θὰ ἐπροβαίνατε εἰς σχετικὴν δήλωσιν ἥτις θὰ ἀνεγράφετο εἰς τὰ πρακτικά, προκειμένου περὶ τῶν ἐπαγγελματιῶν ἑνώσεων αἵτινες δὲν ἔχουν νομικὴν μορφήν. Αἱ Ἑνώσεις αὗται μὴ ἀσκοῦσαι κερδοσκοπικὴν ἐπιχείρησιν ὅπως π.χ. ἡ Ἕνωσις Συντακτῶν, συνάψασα δάνεια πρὸς στέγασιν τῶν μελῶν των δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν εἰσφοράν.

§203Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι ἐπαγγελματικαὶ ἑνώσεις μὴ ἀσκοῦσαι κερδοσκοπικὴν ἐπιχείρησιν, ἀλλὰ συνάπτουσαι δάνεια πρὸς στέγασιν τῶν μελῶν των δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν εἰσφοράν.

§204Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὅπως γνωρίζετε τὸ ἐμπόριον τοῦ καπνοῦ δὲν ἔχει τὴν μορφὴν τῶν ἄλλων προϊόντων. Ὁ ἔμπορος τοῦ καπνοῦ ὄχι μόνον διαθέτει τεράστια ποσά, ἀλλὰ ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας δὲν γνωρίζει ἐὰν θὰ ρευστοποιήσῃ τὸ ἐμπόρευμά του διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὰς ὑποχρεώσεις του. Διότι ὁ ἔμπορος τοῦ καπνοῦ ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ τὸ ἐμπόρευμά του 2, 3 καὶ 4 χρόνια ἀπώλητον, πρᾶγμα ποὺ δὲν συμβαίνει μὲ ἐμπόρους ἄλλων προϊόντων. Φρονῶ, ὅτι προκειμένου περὶ αὐτῶν νὰ ληφθῇ μία ἰδιαιτέρα μέριμνα καὶ συγκεκριμένως διὰ τοὺς ἀγοράσαντας καπνὰ ἐσοδείας 1950, τὰ ὁποῖα μένουν ἀπώλητα νὰ μὴ ὑπαχθοῦν εἰς φορολογίαν, ἀλλὰ μόνον οἱ ἀγοράσαντες καπνὰ τοῦ 1952.

§205Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Ἔχει ὑπολογισθῆ ἀνώτατον ὅριον 2%.

§206Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ τὸ ἐξετάσητε τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀπαλλάξητε τελείως τὰ καπνὰ τοῦ 1950. Προκειμένου περὶ τῶν καπνῶν τοῦ 1951 δι’ αὐτὰ νὰ ἐξετάσητε, διότι μένουν ἀπώλητα καὶ νὰ τοὺς φορολογήσητε μὲ ἕνα συντελεστὴν κάτω τοῦ 2%.

§207Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ἴδιον ἀκριβῶς, κύριε Ὑπουργέ, συμβαίνει καὶ διὰ τὸ ἐμπόριον τῆς σουλτανίνας. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζετε, ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας παρακολουθήσεως εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν εἶναι, ὅτι αὐτοὶ χρηματοδοτοῦνται μὲ τὸ 50%, τὸ ὑπόλοιπον ποσὸν ἐφοδιάζονται ἀπὸ τὴν μαύρην ἀγορὰν καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἡ ἐφετινὴ ἐξαγωγὴ δὲν ἀφῆκεν ὄχι μόνον κέρδος, ἀλλὰ ζημίαν σημαντικήν. Τὸ μέτρον τῆς ἀπαλλαγῆς διὰ τοὺς ἐξαγωγεῖς τοῦ καπνοῦ, ποὺ εἰσηγήθη ὁ κ. Παπαθανάσης, προτείνω νὰ ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τοὺς ἐξαγωγεῖς τῆς σουλτανίνας. Ἐπίσης συνηγορῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μητσοτάκη διὰ τοὺς βομβοπλήκτους νὰ ἀπαλλαγοῦν τῆς εἰσφορᾶς, διότι μέσα εἰς τὸ μικρὸν αὐτὸ χρονικὸν διάστημα δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀνασυγκροτηθοῦν.

§208Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 2 ἐπιβαλλομένη εἰσφορά, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργός, παρεδέχθη νὰ μειώσῃ κατὰ 50%, γεννᾷ καὶ πάλιν τὴν ἄδικον μεταχείρισιν τῶν φορολογουμένων καὶ εἰδικῶς τῶν ἀσχολουμένων μὲ ἐξαγώγιμα προϊόντα μας. Συγκεκριμένως διὰ τὰ ἐξαγώγιμα καπνὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι οἱ κατακτηταὶ ἐδέσμευσαν 22.000.000 κιλὰ καπνοῦ καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος χρηματοδοτεῖ κατ’ ἔτος τὸ καπνεμπόριον μὲ 80% τῆς ἀξίας τῶν καπνῶν. Πρὸ ἡμερῶν μὲ τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταργήσεως κατοχυρώσεως τοῦ καπνεργατικοῦ ἐπαγγέλματος» εἴχομεν ἐπιβολὴν ἄλλου φόρου 3% ἐπὶ τῆς ἀξίας φὸμπ τῶν καπνῶν καὶ γνωστὸν ὅτι τὸ ἐπιτόκιον τῶν χρηματοδοτήσεων διὰ τοῦ καπνοῦ ἀνέρχεται τὰ 10% ἐν συνόλῳ. Ἐπειδὴ αἱ συνθῆκαι χρηματοδοτήσεως τοῦ ἐξαγωγίμου καπνοῦ εἶναι διάφοροι τῶν ἄλλων χρηματοδοτήσεων ἀλλὰ καὶ ἡ ἐμπορία ὑπὸ συνθήκας ἄλλας, προτείνω τὰ ἑξῆς: 1) Διὰ τὰ δάνεια τὰ συναφθέντα ἀπὸ τοῦ 1951 καὶ παλαιότερον νὰ μὴ ἐπιβληθῇ οὐδεμία εἰσφορά, διότι τὰ καπνὰ τὰ ἀγορασθέντα διὰ τῶν δανείων αὐτῶν δὲν ἐξήχθησαν καὶ ἀποτελοῦν παθητικὸν ἐμπόρευμα ἐπιβαρυνόμενον συνεχῶς μὲ τόκους. 2) Εἰδικῶς διὰ τὰ δάνεια τὰ συναφθέντα κατὰ τὸ 1952 πρὸς ἀγορὰν καπνῶν ἐσοδείας 1951 ἡ εἰσφορὰ δὲν δύναται νὰ ὑπερβαίνῃ τὸ 10|ο.

§209Ι. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΗΣ. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν συνεζητήθη τὸ θέμα τῆς χρηματοδοτήσεως τῶν ἐγχωρίων προϊόντων. Νομίζω, ὅτι ἔγιναν δεκταὶ αἱ ἀπόψεις νὰ μειώσωμεν τὴν εἰσφορὰν εἰς 2%. Τοῦτο ὅμως, ὑποθέτω, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ δικαιοσύνην, διότι εἶναι γεγονὸς ὅτι κατὰ κάποιον τρόπον τὸ οἰκονομικὸν ἀνάστημα θὰ τὸ ἐξεύρωμεν ἀπὸ μίαν πιστοδότησιν. Αὐτὸ συμβαίνει κατὰ κανόνα. Ὁ κανὼν ὅμως ἔχει καὶ ἐξαιρέσεις. Μία ἐξαίρεσις εἶναι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι παίρνουν δάνεια εἴτε διὰ........ εἴτε δι’ ἄλλου τρόπου. Αὐτοὺς νὰ τοὺς φορολογήσητε. Ὑπάρχει ὅμως ἡ περίπτωσις τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων. Τότε ὁ λόγος τῆς χρηματοδοτήσεως εἶναι ἀντιστρόφως τῆς οἰκονομικῆς δικαιότητος. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐπιβάλωμεν φορολογίαν ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, θὰ ἔχωμεν ὡς ἀποτέλεσμα, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πραγματικῶς ἔχουν οἰκονομικὴν ἐπιφάνειαν νὰ διαφύγουν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καὶ ἔρχεται τὸ Κράτος νὰ τοὺς χρηματοδοτήσῃ μέχρι ποσοστοῦ 100%, νὰ καλοῦνται νὰ πληρώσουν, δεδομένου δὲ ὅτι κυρίως εἶναι οἱ ἔμποροι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν τὰς χρηματοδοτήσεις διὰ νὰ ἐκτελέσουν παραγγελίας—αὐτὸ ἄλλωστε εἶναι καὶ τὸ στοιχεῖον τὸ ὁποῖον ζητοῦν αἱ Τράπεζαι διὰ νὰ χρηματοδοτήσουν,—λαμβάνουν μίαν προμήθειαν, ἡ ὁποία πολλὲς φορὲς δὲν εἶναι πλέον τοῦ 3%. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ, δι’ ὅλα τὰ ἐξαγώγιμα προϊόντα, ἐφ’ ὅσον χρηματοδοτοῦνται ἡ εἰσφορὰ νὰ περιορισθῇ κατ’ ἀνώτατον ὅριον εἰς τὸ 1% καὶ νὰ περιληφθῇ μία μόνον ἐσοδεία, διότι δὲν εἶναι νοητόν, εἰς ὅσα, οἱ ἄνθρωποι, οἱ ἐπιχειρηματίαι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι δανείζονται ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, ἔχουν, τρεῖς, τέσσαρες καὶ πέντε ἐσοδεῖες καὶ εἶναι κατεστραμμένες, νὰ τοὺς ἐπιβάλωμεν εἰσφοράν. Ἔχω ἑτοίμην τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀποδεχθῆτε.

§210Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Μητσοτάκη, ὅτι πράγματι πρέπει νὰ ἐξαιρεθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν ζημίας ἀπὸ τοὺς βομβαρδισμοὺς κατὰ 80% εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις των. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔλαβον μίαν ἐνίσχυσιν καὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀνεγείρουν τὰ ἐργοστάσια τὰ ὁποῖα κατεστράφησαν, διότι ἔπρεπε ἐκ τοῦ δανείου νὰ ἀνασυγκροτήσουν καὶ τὴν ὑπόλοιπον περιουσίαν των. Νομίζω, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ χρηματοδοτηθέντες δὲν δύνανται νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις των δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰσφοράν. Διότι θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἴδωμεν ἐπιχειρήσεις νὰ βγαίνουν εἰς τὴν πλειοδοσίαν. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ ὅπως οἱ ὑποστάντες ζημίας κατὰ 80% τῶν ἐπιχειρήσεών των καὶ ὁλοκλήρου τῆς περιουσίας των, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι προσέφερον μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος, ἀπαλλαγῶσιν τῆς εἰσφορᾶς.

§211Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ἤθελα νὰ ἀπαντήσω τοῦτο εἰς ὅσα ὑπεστήριξαν οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, προκειμένου περὶ τῶν πολεμοπλήκτων συμφωνῶ καὶ ἐγώ, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προβλέπει ἔσοδον 30 δισεκατομμυρίων ἐξ αὐτῆς τῆς φορολογίας. Ἐὰν φορολογήσωμεν καθ’ ὃν τρόπον θέλει νὰ φορολογήσωμεν, νομίζω, ὅτι θὰ πάρωμεν τὰ 200 δισεκατ. μόνον ἀπὸ αὐτὴν τὴν παράγραφον. Ἡ ἀξία τῶν καπνῶν μιᾶς ἐσοδείας εἶναι 700 δισεκατ. Ἐὰν ἑπομένως αὐτὴ χρηματοδοτῆται μὲ τὸ 90% τῆς ἀξίας, ἔχομεν 630 δισεκατ. πρὸς 4% 21 δισεκατομ. Ἐὰν λοιπόν, μόνον ἀπὸ τὴν ἐξαγωγὴν ἑνὸς καὶ μόνον ἔτους ἐσοδείας καπνῶν εἰσπράξωμεν 24 δισεκατομ. ἐπὶ τῶν 30, τότε ἐφ’ ὅλων τῶν ἄλλων ποὺ προβλέπει τὸ νομοσχέδιον, τί θὰ εἰσπράξωμεν; Μόνον ἀπὸ αὐτὴν τὴν παράγραφον θὰ εἰσπράξωμεν ὁλόκληρον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ χρειασθῇ. Τοῦτο τὸ λέγω διὰ νὰ δείξω, ὅτι ὀφείλετε ποιάν τινα ἐλαστικότητα ἐκεῖ ὅπου πράγματι συμβαίνουν ἀδικίαι καὶ συμβαίνει πράγματι νὰ εἶναι ἀδικίαι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν καπνῶν καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν πολεμοπλήκτων ἐπιχειρήσεων, διότι ἐκεῖ, εἰς τοὺς κατεστραμμένους αὐτοὺς ἀνθρώπους, τῶν ὁποίων ἐπὶ ἐτῶν ἠχρηστεύθησαν αἱ ἐπιχειρήσεις καὶ τὰ ἐργοστάσια, ἐδώσαμε δάνειον διὰ νὰ ἀνασυγκροτηθοῦν ἐν μέρει, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλειτούργησαν ἀκόμη. Ἑπομένως δὲν ἐπρόλαβαν νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς δαπάνας καὶ τοὺς τόκους. Καὶ τὰ δάνεια ἐπιβαρύνονται μὲ τὸ 3%. Ἑπομένως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ τόκος ἀνέρχεται εἰς 28–30%. Ἤδη ἐπιβαρύνονται αἰσθητῶς, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὴ ἡ ἐξόφλησις τῶν δανείων μὲ τὴν σημερινὴν ἐπιβάρυνσιν. Ἐὰν ἑπομένως εἰς αὐτὰς τὰς καταστραφείσας βιομηχανίας, τὰς ὁποίας ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον χάριν τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας νὰ ἐνισχύσωμεν, ἐπιθέσωμεν νέον βάρος, διαπράττομεν προφανῆ ἀδικίαν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον καὶ ἐπειδὴ εὑρίσκω, ὅτι ὑπάρχουν περιθώρια, χωρὶς κίνδυνον νὰ διαταραχθῇ ὁ σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι ὀφείλετε νὰ δείξετε κατανόησιν, τὴν ὁποίαν ἄλλωστε ἐξεδηλώσατε καὶ κατὰ συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ διαμορφώσητε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ θέματος, ὥστε κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ ἔχωμεν τὰς συγκεκριμένας ἀπόψεις σας. Θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ὁπωσδήποτε ἕνας φραγμός. Ἐὰν εἰς ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς παθητικὴν κατάστασιν ἐπιβάλλομεν εἰσφοράν, θὰ προτιμήσουν νὰ δώσουν τὰς ἐπιχειρήσεις των, παρὰ νὰ καταβάλουν τὴν εἰσφοράν. Αὐτὰ θέτω ὑπ’ ὄψιν σας καὶ σᾶς παρακαλῶ, κ. Ὑπουργέ, νὰ τὰ μελετήσετε μέχρι τῆς δευτέρας συζητήσεως.

§212Κ. ΧΑΤΖΗΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιχειρήσεις Ναούσης, νὰ λάβετε ὑπ’ ὄψει σας τὴν κατάστασίν των καὶ νὰ μειώσετε τὸ ποσοστὸν τοῦ φόρου εἰς 2% δι’ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δὲν ἠμπόρεσαν νὰ συνέλθουν καὶ κατατρύχονται ὑπὸ σοβαρᾶς οἰκονομικῆς κρίσεως.

§213Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δύο εἶναι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα προτείνονται ὑπὸ τῶν κυρίων συναδέλφων. Τὸ πρῶτον, ἀφορᾷ τὰ ἐξαγώγιμα γεωργικὰ προϊόντα παλαιῶν ἐτῶν καὶ τὸ δεύτερον τὸ θέμα τῶν πολεμοπλήκτων ἐπιχειρήσεων. Θὰ ἐπρότεινα ἐν προκειμένῳ τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει σχετικὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 2). Νομίζω, ὅτι οὕτω, ἐὰν δὲν ἔχετε ἀντίρρησιν, λύεται τὸ ζήτημα τῶν ἐξαγωγίμων γεωργικῶν προϊόντων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν προταθεῖσαν τροπολογίαν τοῦ κ. Μητσοτάκη, θὰ ἐπεθύμουν νὰ πληροφορηθῶ τί σημαίνει τὸ 80%, διότι δὲν θὰ ἤθελα νὰ εἶναι εὐρεῖα ἡ ἐξαίρεσις καὶ ἐπ’ ἄπειρον, διότι τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθόν.

§214Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Τὸ 80%, ἐνεγράφη εἰς τὴν τροπολογίαν, κατόπιν συζητήσεως τῆς Ἐπιτροπῆς. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἔκαμον τὴν πρότασιν καὶ εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ κάποια μέριμνα διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἡ ὁποία κατεστράφη λόγῳ τῶν πολεμικῶν συνθηκῶν. Σᾶς εἶπον μάλιστα, τὶ ποσοστὸν θέλετε νὰ βάλωμεν δι’ ἐπιχειρήσεις, ποὺ κατεστράφησαν ὁλοσχερῶς.

§215Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἔχετε δίκαιον. Ἤθελον νὰ διαφωτισθῶ. Συμφωνῶ, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ὁπωσδήποτε περιορισμός. Νὰ ἀναφέρετε λοιπόν, «ὁλοκληρωτικὰς καταστροφάς».

§216Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶμαι τῆς γνώμης, νὰ μὴ κριθῇ, ἡ ποσότης τῆς καταστροφῆς, διότι αὐτὰ τὰ δάνεια, ἦσαν ξένα, καὶ ἐδόθησαν πρὸς ἐπανόρθωσιν τῶν καταστροφῶν. Συνεπῶς, εἴτε 30, εἴτε 40 εἴτε 50% βάλλομεν, εἶναι τὸ ἴδιο πρᾶγμα.

§217Δ. ΛΟΝΤΟΣ. Ὁμιλοῦμεν περὶ δανείων. Τὰ δάνεια ἐδόθησαν διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῶν γενομένων ἐκ πολεμικῶν αἰτιῶν καταστροφῶν. Ἑπομένως, ἔχομεν τὸν προσδιορισμὸν ιῆς καταστροφῆς, εἰς μικρότερα μάλιστα ποσά, διότι δὲν ἐχρηματοδοτήθησαν ὁλοκληρωτικῶς αἱ καταστροφαὶ ἀπὸ τὸ δάνειον. Ἔχομεν διὰ τοῦ δανείου τὸν προσδιορισμὸν τῆς καταστροφῆς. Ἑπομένως πᾶς ἄλλος προσδιορισμός, ὅπως ἐκεῖνος ποὺ προέτεινεν ὁ κ. Μητσοτάκης, δὲν ἔχει νόημα, διότι δὲν πρόκειται περὶ τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν πρὸς ἀνασυγκρότησιν καταστροφῶν ἐκ πολεμικῶν αἰτίων, τῶν βιομηχανιῶν. Ἀλλὰ τὸ δάνειον, εἶναι γνωστόν, ὅτι δὲν ἀνταπεκρίθη εἰς τὴν ὁλότητα τῆς καταστροφῆς. Ἦτο ἁπλῶς μία ἐνίσχυσις ποὺ ἐδόθη. Ἔχομεν ἄρα, τὸν προσδιορισμὸν τῆς καταστροφῆς, ἐκ τοῦ ποσοῦ. Ὁπωσδήποτε ἄλλος προσδιορισμὸς θὰ ὡδήγει εἰς ἄτοπον.

§218Ν. ΜΑΝΟΥΣΗΣ. Ἀπορῶ πῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, φαίνεται ὑποχωρητικὸς εἰς τὴν πρότασιν τὴν διατυπωθεῖσαν ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ἰδίᾳ δὲ τοῦ κ. Μητσοτάκη, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιεικεστέραν μεταχείρισιν ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον τὰ δάνεια, διὰ νὰ βοηθηθοῦν. Ποῖος ὅμως ἦτο ὁ σκοπὸς τοῦ δανείου; Νὰ ἀποκαταστήσουν τὰς ἐπιχειρήσεις των. Πῶς εἶναι, κύριοι, δυνατόν, καθ’ ἣν στιγμὴν φορολογοῦμεν καὶ τὸ δῶρον τοῦ ὑπαλλήλου, νὰ φανῶμεν ἐπιεικεῖς ἀπέναντι βιομηχανιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπῆραν δάνεια, διὰ νὰ ἀποκαταστήσουν τὰς ἐπιχειρήσεις των; Νομίζω, ὅτι εἰς τὴν βασικὴν καὶ θεμελιώδη ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου μας ἀντίκειται αὐτό. Μίαν καὶ μόνην ἐξαίρεσιν ζητοῦμε, κ. Ὑπουργέ, μόνον διὰ τὸν καπνόν, διότι ὁ καπνὸς αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι τὸ πολυτιμότερον προϊόν, τὸ ὁποῖον ὑπάγεται ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ Κράτους. Χθὲς ἀκόμη ἐξυμνήσαμε τὸ καπνεργατικὸν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου καταργοῦμε τὴν ὑποχρεωτικὴν καπνεργασίαν, διὰ νὰ προστατεύσωμεν τὸν καπνόν, ὡς ἀπαραίτητον ἐθνικὸν προϊόν, συναφὲς μὲ τὴν οἰκονομικὴν προστασίαν τῆς χώρας. Τοῦτ’ αὐτὸ θὰ πράξωμε καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὄχι χάριν τῶν καπνεμπόρων καὶ τῶν ἐπιχειρήσεων, ἀλλὰ χάριν τοῦ καπνοῦ, διὰ νὰ μὴ ἐπαυξήσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ καπνοῦ. Ὅσοι λόγοι ὑπεχρέωσαν διὰ τὴν κατάργησιν τῆς καπνεργασίας, τοῦτο ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Πᾶσα ἄλλη τροπολογία, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, ἄν δέχεσθε, θὰ εὑρίσκεσθε εἰς πλήρη ἀντίφασιν μὲ τὴν βασικὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶναι νόμος φορολογίας τοῦ ἰσχυροῦ, ἀφοῦ φορολογεῖ καὶ τοὺς ἀδυνάτους, τοὺς δημ. ὑπαλλήλους. Αὐτὸ ἤθελον. Νὰ φανῆτε ἀμείλικτοι εἰς πᾶσαν τροπολογίαν.

§219Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην συμβαίνει ἡ ἑξῆς περίπτωσις: Διὰ τὴν κατανομὴν τοῦ καφὲ εἰς τοὺς καφεκόπτας καὶ τοὺς καφεμπόρους, ὑπάρχει μία κοινοπραξία ὡρισμένων ἐμπόρων, 10– 15, οἱ ὁποῖοι παίρνουν τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ἀξίας τοῦ καφέ, ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἐνῷ λοιπὸν οὗτοι φέρονται ὡς δανεισθέντες εἰς τὴν Τράπεζαν Ἑλλάδος, ὁ καφὲς κατανέμεται καὶ γίνεται ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ὑπὸ μιᾶς ἑκατοντάδος ἄλλων μικροτέρων ἐμπόρων. Δὲν εἶναι λοιπὸν δίκαιον νὰ καταβάλουν τὴν εἰσφορὰν αὐτὴν καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι κατ’ οὐσίαν δὲν εἶναι οὔτε ἔμποροι. Ἐπὶ πλέον δὲ θὰ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ καφὲς πωλεῖται ὑπὸ τῶν ἐμπόρων εἰς τιμήν, τὴν ὁποίαν ὁρίζει ἡ ἐπιτροπὴ διατιμήσεως, οὕτως ὥστε νὰ μὴ δικαιολογῆται κέρδος μεγάλο. Προκειμένου λοιπόν, ὅπως εἰς τὴν παράγραφον 4, τοῦ ἄρθρου 2, προστεθῇ καὶ ἡ ἑξῆς ἐξαίρεσις: «Ἡ κοινοπραξία (ἀναγινώσκει)».

§220Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ δεχθῶ μόνον τὴν διόρθωσιν τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὰ ἐγχώρια προϊόντα, εἴτε τῆς τελευταίας ἐσοδείας, εἴτε προηγουμένων ἐσοδειῶν. Διὰ τὰς ἄλλας παρατηρήσεις, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὰς μελετήσω καὶ νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἄλλην τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν μοῦ εἰσηγήθη ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου, εἰς τὴν παράγραφον 4 τοῦ ἄρθρου 1, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: ἐξαιροῦνται οἱ συνεταιρισμοί, οἱ μὴ ἀσκοῦντες ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις.

§221Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Διὰ τοὺς ὑπολοίπους;

§222Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐπιφυλάσσομαι νὰ σᾶς ἀπαντήσω κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§223Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεων αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὰς πόλεις, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἐπιχειρήσεων αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὰς ἐπαρχίας. Εἶναι μία ὑποστήριξις τῆς ἐπαρχιακῆς βιομηχανίας.

§224Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μὲ τὴν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν, ποὺ ἐκάματε εἰς τὴν παράγραφον 4 εἰς τὰς ἐξαιρέσεις, περιλαμβάνετε καὶ τοὺς γεωργικοὺς συνεταιρισμούς;

§225Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μάλιστα, διότι δὲν ἀσκοῦν κερδοσκοπικὴν ἐπιχείρησιν. Ὑπάρχουν οἱ Ἐμπορικοὶ Συνεταιρισμοί, τοὺς ὁποίους δὲν θέλω νὰ ἐξαιρέσω.

§226Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας διὰ τὰς πολεμοπαθεῖς ἐπιχειρήσεις, θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐπιστήσω, κύριε Ὑπουργέ, τὴν προσοχήν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ποσοστόν.

§227Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἔθιξε ὁ κ. συνάδελφος, σχετικῶς μὲ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν πολεμοπαθῶν ἐπιχειρήσεων, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὰ ἑξῆς: ὅτι, ἐὰν αἱ ἐπιχειρήσεις αὗται αἱ καταστραφεῖσαι ἀπὸ τῆς λήψεως τοῦ δανείου, ἀνέκτησαν τὴν προτέραν των οἰκονομικὴν ἀνθηρότητα, δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐξαιρεθοῦν τοῦ μέτρου τούτου, τῆς ἐκτάκτου φορολογίας. Συμφωνῶ μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μανούσης ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐκεῖνο ποὺ θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Νὰ ἐπέλθῃ ἕνας συγκερασμός, ἐὰν αἱ ἐπιχειρήσεις δὲν εὑρίσκονται εἰς ἀνθηρὰν οἰκονομικὴν κατάστασιν, τότε νὰ ἐξαιρεθοῦν τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἐὰν ἀνέκτησαν τὴν προτέραν των οἰκονομικὴν κατάστασιν, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν, ὅταν παίρνωμεν ἀπὸ τοὺς πτωχοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους τὸ δῶρον των, νὰ ἐξαιρέσωμεν ἀνθηρὰς ἐπιχειρήσεις.

§228Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δι’ αὐτὸ ἐπιφυλάσσομαι.

§229ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 γίνεται δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ τήν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν;

§230ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καί τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 3ον.

§232Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν μισθωμάτων, θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὰ ἑξῆς: Ἐν ᾗ περιπτώσει οἱ μισθωταὶ δὲν καταβάλλουν τὴν αὔξησιν, προσφεύγοντες εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, καθ’ ὃ ἔχουν τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου, τὶ θὰ γίνῃ ὁ ἰδιοκτήτης; Ὁ ἰδιοκτήτης εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ καταβάλῃ τὴν εἰσφοράν. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως, οἱ μισθωταὶ καταφεύγουν εἰς τὸν Πρόεδρον, ὡς δὲ ἐπληροφορήθην, αἱ ἀγωγαί, αἱ ὁποῖαι ἠγέρθησαν, ἔχουν προσδιορισθῇ διὰ τὸ τέλος Μαΐου. Οἱ ἰδιοκτῆται, ἐν τῷ μεταξύ, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώσουν φόρον δι’ αὔξησιν μισθώματος ποὺ δὲν εἰσέπραξαν. Διὰ τοῦτο λέγω, ἐν ᾗ περιπτώσει δυστροπεῖ ὁ μισθωτὴς νὰ καταβάλῃ τὴν αὔξησιν, νὰ μετατίθεται τὸ βάρος τῆς καταβολῆς τῆς εἰσφορᾶς, εἰς τὸν μισθωτήν. Ἐὰν τοῦτο εἶναι δυσχερές, τότε νὰ χαρακτηρισθῇ, τοὐλάχιστον, συνυπεύθυνος καὶ ὁ μισθωτής, μὲ μίαν ἁπλῆν προσθήκην εἰς τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 3, ἡ ὁποία νὰ λέγῃ: «Ἡ κατὰ τὰ ἀνωτέρω εἰσφορὰ ὑπολογίζεται ἐπὶ.................... .......... (ἀναγινώσκει).......... θὰ εἶναι συνυπεύθυνος καὶ ὁ μισθωτής». Τοῦτο εἶναι μία ἀπειλὴ πρὸς τὸν μισθωτὴν νὰ καταβάλλῃ τὴν αὔξησιν. Θὰ παρακαλέσω, νὰ γίνῃ αὐτὸ δεκτόν.

§233ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ἔγερσις τῆς ἐνστάσεως δὲν ἀναστέλλει τὴν πληρωμήν.

§234Γ. ΡΩΜΑΝΟΣ. Ὑπάρχει περίπτωσις, ὅπου ὁ μισθωτὴς ἔχει καταβάλει τὴν αὔξησιν τὴν προβλεπομένην, ὑπὸ τῆς ἐκδοθείσης ἀποφάσεως.

§235Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι ὡς πρὸς τὸ θέμα αὐτό, δικαιοτέρα καὶ ὀρθοτέρα εἶναι ἡ ἑξῆς λύσις. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐκκρεμὴς αἴτησις, ἢ ἐὰν ὑποβληθῇ αἴτησις πρὸς μείωσιν τοῦ μισθώματος, πρὸς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν ἐκ μέρους τοῦ μισθωτοῦ, τότε ἀντίγραφον τῆς ἀγωγῆς, ἢ τῆς αἰτήσεως περὶ μειώσεως τοῦ μισθώματος νὰ συνυποβάλεται. Ἔτσι θὰ ἠμπορῇ ν’ ἀναστέλλεται ἡ καταβολὴ ηὐξημένου μισθώματος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§236Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐν τῷ μεταξύ, συμφώνως πρὸς τὸν νόμον, τὸ ἐνοίκιον καταβάλλεται ηὐξημένον.

§237Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐκκρεμὴς αἴτησις περὶ μειώσεως τοῦ μισθώματος, δὲν ὑπάρχει καθυστέρησις.

§238Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν τὸ δέχομαι τοῦτο κύριοι.

§239Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ ἀμφιβολία, ἡ ὁποία γεννᾶται εἰς τὸ ἄρθρον 3, εἶναι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ δυστροπία, διὰ τὴν καταβολὴν μισθώματος, ἐκ μέρους τοῦ μισθωτοῦ. Ἐρωτῶ, μήπως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἡ λύσις, νὰ παρέχεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν ἐκμισθωτήν, νὰ κάμῃ ἐκχώρησιν τοῦ μισθώματος πρὸς τὸ Δημόσιον;

§240Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὄχι, δὲν εἶναι δυνατόν.

§241Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διατί, κ. Ὑπουργέ, νὰ μὴ στρέφεται ἀπ’ εὐθείας κατὰ τοῦ ὑποχρέου;

§242Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ πρέπει νὰ προσέξετε καὶ κάτι ἄλλο. Μὲ τὸ ηὐξημένον μίσθωμα, θὰ κινδυνεύσουν οἱ περισσότεροι ἐνοικιασταὶ νὰ γίνουν δραχμοσυντήρητοι.

§243Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἔχετε δίκαιον. Σᾶς ἀπαντῶ δὲ ὅτι ἤδη ἔχω δώσει σχετικὸν σημείωμα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, καὶ ἐλήφθη νομοθετικὸν μέτρον, πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ ἐνδεχομένου τούτου.

§244Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν συνεπλήρωσα τὴν πρότασίν μου. Ἐὰν ὑποβληθῇ αἴτησις μειώσεως τοῦ μισθώματος καὶ ἐκδοθῇ, μετά τινα χρόνον, ἀπόφασις μειοῦσα τὸ μίσθωμα, δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα, εἰς τὸν ἰδιοκτήτην, νὰ λαμβάνῃ τὴν καταβληθεῖσαν εἰσφοράν.

§245Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ γίνεται αὐτοδικαίως. Κάθε φόρος, ἀχρεωστήτως καταβληθείς, ἐπιστρέφεται ἀμέσως.

§246Π. ΓΥΙΟΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία κατοχύρωσις, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὴ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, νομίζω, ὅτι ἐπειδή, ἐκ μέρους τῶν δικαστηρίων ὑπάρχει προδιάθεσις, ὑπὲρ τοῦ περιορισμοῦ, νομίζω, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν διάταξιν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ περιορισθῇ τὸ δικαίωμα μειώσεως, κατὰ τὸ ἄρθρον 32, παράγραφος 4, τοῦ ἐνοικιοστασίου, μόνον τῶν 40%.

§247Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν γίνεται αὐτό.

§248Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀγορεύων, ἔκαμε μίαν πρότασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις θὰ εἶχε τὴν θέσιν της, εἰς τὸ ἄρθρον 3. Εἶπεν, δηλαδή, ὅτι προκειμένου νὰ δοθῇ τὸ δῶρον τοῦ Πάσχα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, ἐὰν θὰ ἐδέχετο ἡ Κυβέρνησις, νὰ πάρῃ τὸ σύνολον τῆς αὐξήσεως, μέχρι τοῦ προσεχοῦς οἰκονομικοῦ ἔτους. Μήπως, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν, ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς;

§249Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, αὐτὴ ἀνατρέπει τὸν νόμον, αὐτὴ καθ’ ἑαυτήν, ἑπομένως δὲν δέχομαι τὴν πρότασιν.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3, γίνεται δεκτόν, ὡς διετυπώθη ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§251ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§252ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 ἐγένετο δεκτόν, ὡς διετυπώθη ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 4ον.

§253Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§254Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν θέλετε νὰ μετακινήσετε τὰς ἡμερομηνίας τῆς παραγράφου 2, δηλαδή, ἡ 15 Ἀπριλίου νὰ γίνῃ 30 Ἀπριλίου, ἢ 10 Μαΐου, νὰ γίνῃ 31 Μαΐου καὶ ἡ 10 Ἰουνίου νὰ γίνῃ 30 Ἰουνίου, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Διότι, εἰς τὰς ἀρχὰς Ἀπριλίου εἶναι τὰ Πάσχα καὶ δὲν θὰ ἠμπορέσουν πολλοὶ τῶν μισθωτῶν νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ὑποχρεώσεις των, πρὸς τὸν ἐκμισθωτήν των. Ἐνῷ, εἰς τὸ δεύτερον δεκαπενθήμερον τοῦ Ἀπριλίου θὰ ἔχουν, ἴσως, μεγαλειτέραν εὐχέρειαν.

§255Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μὲ ἐνδιαφέρει, κ. συνάδελφε, τὸ ἔσοδον νὰ γίνῃ ἐντὸς τοῦ μηνός. Θέλω ἐγκαίρως νὰ εἰσπραχθοῦν. Ἐὰν θέλετε, νὰ βάλωμεν 20 τοῦ μηνός. Αὐτὸ τὸ δέχομαι.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη.

§257ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 4 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 5ον.

§259Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ, ὅτι αἱ κυρώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτῆς τῆς κατηγορίας τοῦ ἐσόδου, εἶναι ἐντελῶς δυσανάλογοι καὶ ἐντελῶς διάφοροι ἀπὸ τὰς κυρώσεις, ποὺ ἐπιβάλλονται εἰς ὅλας τὰς ἄλλας περιπτώσεις, ὥστε νὰ ἀφίνεται ἡ ἐντύπωσις δυσπιστίας δι’ ἕνα ἔσοδον, τοῦ ὁποίου ἡ βεβαίωσις εἶναι ἁπλῆ. Θὰ ἤθελα νὰ ἀρχίσω ἀπὸ τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου 5, ὅπου λέγει: Ἐπὶ καθυστερήσεως καταβολῆς «... ........ (ἀναγινώσκει).......» Ὁμολογῶ, ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ παρουσιάζει καὶ τοῦτο τὸ ἐξόχως περίεργον, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει μίαν ἔλλειψιν ἐμβαθύνσεως. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἰδιοκτήτης, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὸ ἐνοίκιον καὶ ἔδωσεν ἀπόδειξιν, νὰ κάμῃ καὶ ἀγωγὴν ἐξώσεως κατὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ.

§260Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὡμιλήσατε περὶ ἐλλείψεως ἐμβαθύνσεως. Θὰ λάβετε ἀμέσως, τὴν ἀπάντησιν.

§261Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι νομοτεχνικὸν τὸ ζήτημα.

§262Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Ὁ σκοπὸς τοῦ συντάκτου ἦτο νὰ ἐλεγχθῇ ὁ ἰδιοκτήτης, ὅτι κατέβαλε, διότι, λόγῳ τοῦ ὅτι τὰ μέτρα εἶναι ἔκτακτα, θέλαμε νὰ ἀποφύγωμε τὴν συνήθη ἀποφυγὴν ἐγκαίρου καταβολῆς τῆς εἰσφορᾶς αὐτῆς καὶ θέλομε νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν μισθωτὴν νὰ ζητήσῃ νὰ ἴδῃ τὴν ἀπόδειξιν καταβολῆς τοῦ φόρου καὶ διὰ τοῦτο, εἰς προηγουμένην παράγραφον ὑποχρεώνομε τὸν ἰδιοκτήτην νὰ δείξῃ εἰς τὸν μισθωτὴν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐγώ, ὅμως, δέχομαι νὰ μοῦ εὕρετε μίαν ἄλλην λύσιν.

§263Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν παράγραφον 4 λέγετε: «εἰς περίπτωσιν μὴ... (ἀναγινώσκει).......». Πολὺ ὀρθῶς. Εἰς τὴν παράγραφον 5 λέγετε: «Εἰς περίπτωσιν........ (ἀναγινώσκει).......». Καὶ αὐτὸ τὸ ἀντιλαμβάνομαι. Ἡ δευτέρα περίοδος τῆς παραγράφου αὐτῆς, νομίζω, ὅτι παρέλκει. Ἐφ’ ὅσον λέγετε, ὅτι δὲν δικαιοῦνται οἱ ἐκμισθωταὶ νὰ λάβουν τὴν αὔξησιν αὐτήν, παρέλκει νὰ λέγετε, ὅτι οἱ μισθωταί ὀφείλουν νὰ τὴν ἀρνηθοῦν. Περαιτέρω λέγετε ὅτι: ὀφειλαὶ πρὸ τῆς «......... ......... (ἀναγινώσκει)...........» Ἔχει καλῶς, ἂν καὶ ἡ καλυτέρα ἐγγύησις δι’ ἐμέ, εἶναι ἡ ὑπάρχουσα εἰς τὴν παγίαν διάταξιν τοῦ νόμου 1640. Ὅλα αὐτὰ, ποῦ λέγετε, ἐκεῖ θὰ καταλήξουν. Θὰ ἐγερθῇ ἀγωγὴ ἐξώσεως, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἀπαράδεκτος. Ὑπάρχει παγία διάταξις τοῦ νόμου 1640 κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἀπαράδεκτος τοιαύτη ἀγωγή, ἂν δὲν προσάγηται βεβαίωσις τοῦ ἐφόρου περὶ καταβολῆς τοῦ φόρου αὐτοῦ. Δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παρουσιάζηται ἡ φοβία αὐτή, ἡ ὁποία ἐν πολλοῖς, εἶναι ἄνευ πρακτικῶν ἀποτελεσμάτων, καὶ δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ μία παγίδα διὰ τοὺς μισθωτάς.

§264Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Οἱ δὲ Πρόεδροι τῶν Πρωτοδικῶν, ζητοῦν προσφάτως δηλώσεις. Συνεπῶς, δὲν ὑπάρχει ὁ κίνδυνος αὐτός.

§265Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ κάμω τὴν διατύπωσιν σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα σας, καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θὰ τὴν ἐγκρίνωμεν. Γίνεται, κατ’ ἀρχὴν δεκτὴ ἡ πρότασις, ἀλλὰ θὰ τὴν διατυπώσωμεν καταλλήλως.

§266Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Εἰς τὸ συμπλήρωμα τοῦ νόμου αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ μία διάταξις, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ σκληρά, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι εἶναι ἀντίθετος καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Π. Ν., ὅπου οὐδεὶς καταδικάζεται, ἐὰν δὲν ἔχῃ, μὲ δόλον ἢ πρόθεσιν, πράξει κάτι. Ἐδῶ λέγετε: «Αἱ ποιναὶ τῆς προηγουμένης παραγράφου...........» (ἀναγινώσκει)...........» Εἶναι μία κύρωσις ἡ ὁποία εἶναι πολὺ αὐστηρά.

§267Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἤθελα νὰ ἐξηγήσω ἕνα πρᾶγμα. Τὸ τέλος αὐτὸ ἐπεβλήθη, δι’ ὡρισμένους λόγους καὶ εἷς ἐξ αὐτῶν ἦτο τὸ γεγονός, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολήσωμεν τὰς ἐφορίας μὲ νέαν ἐργασίαν. Εἶναι μία διάταξις ποὺ δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο, παρὰ ὅτι «ὁ φόβος φυλάει τὰ ἔρημα». Διότι, ἂν δὲν τὸ κάμωμεν αὐτὸ, καὶ ἀναθέσωμεν εἰς τοὺς Ἐφόρους, οὔτε τὸ 1960 δὲν θὰ ἔχωμεν εἰσπράξει πεντάρα. Παρακαλῶ, γενικῶς, νὰ μοῦ κάμετε παρατηρήσεις, μόνον, ὅταν πρόκειται περὶ ἑνὸς μεγάλου λάθους.

§268Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Εἶναι ὑπερβολικόν, κύριε Ὑπουργέ. Μία γυναικούλα ἔχει ἕνα σπιτάκι καὶ δὲν ὑπέβαλε τὴν δήλωσιν ἐξ ἀγνοίας κλπ. Βεβαίως θὰ πληρώσῃ τὰ πρόστιμα, ἀλλ’ ὄχι νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον καὶ νὰ καταδικασθῇ εἰς τριῶν μηνῶν φυλάκισιν ἄνευ ἀναστολῆς καὶ ἄνευ ἐξαγορᾶς. Εἶναι κάτι φοβερόν.

§269Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον,). Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ δεχθῶ.

§270Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, λέγετε ὅτι ὁ ἐκμισθωτής, ἐὰν δὲν καταβάλῃ τὴν δόσιν, ἔχει ποινικὰς εὐθύνας. Ὀρθῶς. Ἐὰν ὅμως ὁ μισθωτὴς δὲν τὸν πληρώσῃ; Νὰ βάλωμεν μίαν λέξιν «ἐφ’ ὅσον δὲν εἰσπράξῃ.....».

§271Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὄχι.

§272ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἐτροποποιήθη;

§273ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§274ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 6, 7 καὶ 8, ὡς ἔχουν διατυπωθῆ ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς).

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9ον.

§276Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφ. Ἐμπ.). Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ νὰ γραφῇ ἀκριβῶς εἰς τὰ πρακτικὰ ὅ,τι θὰ εἴπω ἐγὼ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Εἰς μίαν ἐκ τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων ἐψηφίσαμεν τὸν νόμον, τὸν σχετικὸν μὲ τοὺς ἐπὶ συμβάσει τοῦ τέως Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ. Πρόκειται περὶ ἁπλῆς διευκρινήσεως, διότι εἶναι φανερόν, ὅτι ὁ σημερινὸς νόμος, μολονότι μεταγενέστερος τοῦ ἄλλου κατὰ δύο ἡμέρας, δὲν ἐπικρατεῖ, διότι ὁ παρὼν νόμος εἶναι γενικός, ἐνῷ ὁ ἄλλος εἶναι νόμος εἰδικώτατος, κατὰ τὰς συνήθεις νομικὰς ἀρχάς. Παρακαλῶ, λοιπόν, παραπολὺ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι δὲν περιλαμβάνεται ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ ἄρθρου 9 ὁ νόμος ἐκεῖνος, ὁ ὑπ’ ἀριθ. τάδε.

§277Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑφυπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσέξῃ τοῦτο: Νομίζω, ὅτι νομικῶς δυσχερῶς εἶναι ὑποστηρίξιμος ἡ ἄποψις τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ἀσχέτως τοῦ ὅτι συμφωνῶ ἐπὶ τῆς οὐσίας καὶ εἶμαι πρόθυμος νὰ ἐξαιρεθῇ ἡ εἰδικὴ περίπτωσις ποὺ ἀνέφερε. Σωστότερον θὰ ἦτο νὰ τὸ βάλωμεν ρητῶς εἰς τὸν νόμον. Μὲ δήλωσιν εἰς τὰ πρακτικὰ δὲν γίνεται τὸ ζήτημα. Νὰ καθυστερήσετε τὴν δημοσίευσιν τοῦ νόμου ἐκείνου, κύριε Ὑφυπουργέ.

§278Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ (Ὑφ. Ἐμπ.). Δὲν ξεύρω, πιθανῶς καὶ νὰ ἔχῃ δημοσιευθῆ ἤδη.

§279Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι πρὸς τιμὴν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀνεγνωρίσθη, διὰ τοῦ ἁρμοδίου ἐκπροσώπου της, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὅτι λόγοι ἠθικοί, κοινωνικοὶ καὶ αὐτόχρημα ἐθνικοὶ ἐπιβάλλουν τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἤδη, διὰ τοῦ ἄρθρου 9, ἀποκλείεται οἱοσδήποτε διορισμός, εἰς οἱανδήποτε θέσιν, εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας. Διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν κατέθεσα, εἰσάγεται ἐξαίρεσις ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐκπαιδευτικούς. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 9 θὰ ἠδύνατο νὰ λείπῃ. Ἴσως νὰ ὀφείλεται εἰς τὴν εὐθιξίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν της νὰ διαβεβαιώσῃ τὸν κόσμον, ὅτι εἶναι τόσον ἀποφασισμένη νὰ τηρήσῃ τὴν περὶ ἀπαγορεύσεως διορισμῶν ἀπόφασίν της, ὥστε τὴν κατοχυρώνει καὶ διὰ νομοθετικῆς διατάξεως. Διὰ τῆς τροπολογίας, ποὺ προτείνω, δὲν δημιουργεῖται ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ διορίζῃ, ἀλλ’ ἁπλῶς τῆς παρέχεται ἡ δυνατότης καὶ ἡ εὐχέρεια, ἐάν, ὡς ἐλπίζομεν, ἔλθουν καλὰ τὰ πράγματα, νὰ διορίσῃ ἐκπαιδευτικούς, χωρὶς φόβον ἀνατροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§280Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸν Ἀπρίλιον καὶ τὸν Μάϊον δὲν ἀνοίγουν τὰ σχολεῖα πλέον. Ἄλλωστε ἕως ὅτου νὰ πάρῃ τὴν ἀπόφασιν, νὰ διορισθῇ ὁ διδάσκαλος...

§281Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον, κ. Ὑπουργέ, ὅτι θὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία τὴν ἀνάγκην προτάξεως τοῦ ζητήματος τῆς Παιδείας διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι πολύ.

§282Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Οἱ μόνοι διορισθέντες ἕως τώρα ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι διδάσκαλοι, γιατροὶ καὶ νοσοκόμοι εἰς τὰ νοσοκομεῖα.

§283Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἔχουν δοθῆ πιστώσεις, κ. Ὑπουργέ, διὰ καθηγητὰς καὶ ὑπάρχει φόβος νὰ μὴ δημοσιευθοῦν.

§284Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ διάταξις εἰς τὸ ἄρθρον 9, ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον θὰ δύναται εἰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις νὰ ἐγκρίνῃ ἕνα διορισμόν.

§285Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δέχομαι τὴν προσθήκην αὐτήν.

§286Α. ΜΗΤΑΚΙΔΗΣ. Ἐγὼ θὰ προτείνω μίαν τροπολογίαν, ἡ ὁποία δὲν θὰ σᾶς ἐμποδίσῃ καθόλου, κ. Ὑπουργέ, νὰ ἐφαρμόσητε τὸ πρόγραμμά σας, διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πρόκειται διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν Κοινοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τὰς θέσεις τοῦ γραμματέως κενάς. Ἀντιλαμβάνεσθε τὶ σημαίνει διὰ μίαν κοινότητα νὰ μὴ ἔχῃ γραμματέα. Πρὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὑπῆρχεν ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπηγόρευε τοὺς διορισμοὺς εἰς τὰς Κοινότητας, ἀλλ’ ἀνεγνώρισεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τοῦτο εἶναι ἄτοπον. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ μὴ τὸ δεχθῆτε. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ Κοινότητες νὰ μείνουν χωρὶς γραμματεῖς.

§287Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἅμα δεχθῶ καὶ ἄλλην ἐξαίρεσιν, εἶναι ὡσὰν νὰ καταργῶ τὸ ἄρθρον.

§288Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ διευκρίνισις, ὅτι εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν δὲν περιλαμβάνεται τὸ ἐργατικὸν προσωπικόν.

§289Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐργατικὸν καὶ ἐργατοτεχνικὸν προσωπικόν.

§290Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μάλιστα.

§291Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ δυστυχῶς ἡμεῖς ἐδῶ οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἠκούσαμε τίποτε ἀπὸ ὅ,τι ἐλέχθη, θὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ τὶ ἐδέχθη, διὰ νὰ γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς τὶ ψηφίζομεν.

§292Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Διὰ τὸ ἄρθρον 9 δὲν ἐδέχθην καμμίαν ἀπὸ τὰς ὑποβληθείσας τροπολογίας, πλὴν μιᾶς, ἡ ὁποία καλύπτει ἐνδεχομένως μίαν ἔκτακτον ἀνάγκην. Εἴπομεν δηλαδή, ὅτι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θὰ δύναται νὰ γίνῃ μία ἐξαίρεσις, ἕνας διορισμός.

§293Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔχετε κάμει, κύριε Ὑπουργέ, διατύπωσιν; Διότι ἐὰν ἀφήσετε εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὴν δυνατότητα νὰ καταστρατηγήσῃ τὸ ἄρθρον 9, εἶναι πολὺ προτιμότερον νὰ τὸ διαγράψετε ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον 9.

§294Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον εἰς τὰς ἰδικάς σας Κυβερνήσεις ἐλάμβανεν διαρκῶς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι καταργοῦσαν νόμους καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων τὰς ἐκυρώνατε τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς διὰ νόμων.

§295Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μὴ παρασύρεται εἰς ἀντιδικίαν, διότι δὲν εἶναι καὶ ἡ ὥρα κατάλληλος δι’ ἀντιδικίαν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ εἴπω, εἶναι καθαρῶς νομικόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ δεσμεύσῃ ἑαυτήν, ὅπως ἰσχυρίζεται ὅτι ἐδέσμευσαν ἑαυτάς, προκάτοχοι Κυβερνήσεις. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς θέτει τὸ ἄρθρον 9, εἶναι νομικῶς σόλοικον, ὅτι ἐπιτρέπεται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ γίνωνται διορισμοί. Ἐγὼ τὴν ἄποψίν μου, τὴν λέγω διὰ τὴν τάξιν, ὅτι ἐπειδή, κύριοι, θέλετε νὰ κάμετε νομικὴν διατύπωσιν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ βάλετε τοιαύτην ἐξαίρεσιν, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνοίξῃ διάπλατα τὰς θύρας, ὁπότε ὅλα τὰ μεγάλα λόγια, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν, ἐλέχθησαν ἐπὶ ματαίῳ.

§296ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9 ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§297ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 9, ἐγένετο δεκτόν. ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 10ον.

§299Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 10 προτείνω νὰ διαγραφῇ ἡ τρίτη παράγραφος, διότι ἔτσι ὅπως εἶναι διατετυπωμένον ἐπιβάλλει εἰς τοὺς ἀποστελλομένους εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο. ἀξιωματικούς, ὄχι ἁπλῶς τὴν περικοπὴν τοῦ 20%, ἀλλὰ περικοπὴν ἑτέρων 25%, δηλαδὴ 45%. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος λαμβάνει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐν Εὐρώπῃ 20 δολλάρια καὶ εἶναι ἀνώτατος ἀξιωματικός, θὰ πάρῃ ἐξαφνικὰ 12 δολλάρια, ἀλλὰ μὲ 12 δολλάρια δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνας στρατηγός, ἀποστελλόμενος διὰ 20 ἡμέρας εἰς τὸ Ν.Α.Τ.Ο., νὰ ζήσῃ. Ἑπομένως θὰ διαγραφῇ ἡ παράγραφος 3η.

§300Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὅταν ἕνας ἀποστελλόμενος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν παραμείνῃ ἐκεῖ πέραν τοῦ τετραμήνου, κατ’ ἄλλην διάταξιν ἡ ἀμοιβὴ μειοῦται κατὰ 25%, διότι ὑποτίθεται, ὅτι μονιμώτερον θὰ παραμείνῃ ἐκεῖ. Ἤδη, μὲ τὴν γενικὴν αὐτὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς πολιτικούς, εἰς τὸ 25% προστίθεται ἄλλο ἕνα 20%.

§301Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀποτελεῖ ἐπιχείρημα δι’ ὅλας τὰς ἀποστολάς. Ἐὰν θέλετε νὰ τὸ διαγράψωμεν, ἀλλὰ διατὶ κάμνετε διαφορισμὸν μεταξὺ τῶν ἀξιωματούχων τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. καὶ τῶν ἄλλων ἀποστολῶν; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διαγράψατε ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον, εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐὰν εἶναι ἄλλος εἰδικὸς λόγος, ὁ ὁποῖος συντρέχει μόνον διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ν.Α.Τ.Ο., δώσατέ μας νὰ τὸ καταλάβωμεν. Ἄλλως καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ν.Α.Τ.Ο. θὰ ἔχουν τὴν κοινὴν μοῖραν.

§302Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐγὼ συμφωνῶ εἰς τὸ νὰ διαγραφῇ ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον 10. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κόψωμεν τώρα τὸ 20% καὶ μετὰ τὸ πρῶτον τετράμηνον ἄλλο 25%. Σᾶς εἶπα τί παίρνει ὁ στρατηγός. Νὰ σᾶς πῶ τί παίρνει ὁ κατώτερος ἀξιωματικός. Παίρνει ἤδη 12 δολλάρια, μὲ τὴν περικοπὴν θὰ πάρῃ 7 δολλάρια. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ μὲ τὰ 7 δολλάρια.

§303Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Νὰ γίνῃ περικοπὴ τοῦ 20% διὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας, μετὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας νὰ μὴ γίνῃ καμμία περικοπή. Συνήθως αἱ ἀποστολαὶ δὲν διαρκοῦν πέραν τῶν 4 μηνῶν, ἑπομένως θὰ γίνῃ μείωσις 20%.

§304Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὴν δέχομαι, διότι εἶναι πρότασις ἀρίστη. Δηλαδὴ θὰ γίνῃ περικοπὴ 20% τοὺς πρώτους τέσσαρας μῆνας καὶ μετὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας ἡ περικοπὴ θὰ εἶναι ἐν συνόλῳ 25%.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 10 ὡς ἐτροποποιήθη;

§306ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§307ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 10 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 11ον.

§308Θ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Διὰ τοὺς λιμενοφύλακας, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν 5–6 ἔτη πρέπει νὰ γίνῃ μία διάφορος μεταχείρισις.

§309Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατόν.

§310ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἔχει διατυπωθῆ ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς;

§311ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 11 ἐγένετο δεκτὸν, ὡς ἔχει διατυπωθῆ ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 12ον.

§313ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 12 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἔχει διατυπωθῆ ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 13ον.

§315Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, κ. Ὑπουργέ, τὴν τροπολογίαν μου. Πρόκειται περὶ πραγματικῆς τραγωδίας. Εἶναι γνωστὸν βεβαίως, ὅτι πάντοτε ἡ καρδιὰ τῶν Ὑπουργῶν τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι σκληρή, ἀλλὰ πρὸ τῆς τραγωδίας αὐτῆς νομίζω, ὅτι ἔπρεπεν νὰ ὑποχωρήσῃ ἡ σκληρότης. Πρόκειται περὶ ποσοστοῦ τὸ ὁποῖον τροφοδοτεῖ τοὺς φυματικούς. Ὡς γνωρίζετε ἡ τριατατικὴ ὑπηρεσία ἔχει τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν εἰς τὴν φυματίωσιν. Ἐὰν βλέπατε πῶς κατήντησαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, δὲν θὰ εἴχατε ἀντίρρησιν.

§316Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ θέμα τὸ ἐμελέτησα καὶ ὑπάρχει συγκατάθεσις τῶν ἐνδιαφερομένων οἱ ὁποῖοι ἱκανοποιοῦνται μὲ τὸ 4%.

§317Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ (Ὑφ. Συγκοιν.). Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅπως συγκατατεθῇ εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πολυζωγοπούλου. Παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι 6.000 ταχυδρομικοὶ ὑπάλληλοι ἐπιδοτοῦνται διὰ τῶν Ταμείων Ὑγείας καὶ φυματικῶν. Κατὰ τὸ παρελθὸν εἴχομεν τὸ πενιντάλεπτον τῶν φυματικῶν. Ὅταν τὸ γραμματόσημον ἐγένετο 1000 δραχμάς, τὸ δικαίωμα τῶν φυματικῶν ἔπρεπε νὰ ἀνέρχεται εἰς τὸ 20% τούτου. Παρὰ τοῦτο ὅμως περιωρίσθη εἰς 7% καὶ τώρα γίνεται 3%. Παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι πρόκειται περὶ νοικοκυρεμένου Ταμείου καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κάνῃ δεκτὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πολυζωγοπούλου.

§318Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ παρακαλεῖ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ θέματος τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει πρακτικὴν ἀξίαν, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§319Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Παρέχω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐὰν τὸ Ταμεῖον περιέλθῃ εἰς δυσχερῆ θέσιν ἀναλαμβάνω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ βοηθήσω.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 13 δεκτόν ὡς ἐτροποποιήθη;

§321ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 13 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 14ον.

§323Ε. ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΔΗΣ. Οὐδείς, κύριοι, θὰ αἰσθανθῇ τόσον τὸ βάρος αὐτό, ὅσον οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, πολλοὶ τῶν ὁποίων δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ ἀγοράσουν κρέας διὰ τὸ Πάσχα. Παρακαλῶ ὅπως τὸ κατώτερον τοῦ δώρου τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὁρισθῇ εἰς 350 χιλ. δρχ.

§324Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Οἱ ὑπάλληλοι συνεφώνησαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν θυσίαν αὐτὴν καὶ τὴν λύσιν ἡ ὁποία ἐδόθη. Ὑπάρχει κατώτερον ὅριον 280 χιλ. καὶ ἀνώτερον 500.000, εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπὸ τοῦ εἰσηγητοῦ καὶ κάτω ἡ εἰσφορὰ θὰ κρατηθῇ εἰς ἓξ 15ημέρους δόσεις. Συνεπῶς θὰ τὸ λάβουν ὁλόκληρον, εἶναι μία λύσις, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθησαν καὶ οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ θέλω νὰ ἐξάρω τὴν κατανόησιν, τὴν ὁποίαν ἔδειξεν ὁ ὑπαλληλικὸς κόσμος καὶ προσωπικῶς ἐγὼ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ τοὺς συγχαρῶ, διὰ τὴν κατανόησιν καὶ τὸ ἦθος των.

§325Δ. ΛΕΚΑΡΑΚΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ κάμῃ ἕνα δῶρον εἰς τοὺς πτωχοὺς ὑπαλλήλους. Δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας τῶν πολιτῶν ἠκούσθησαν φωναὶ καὶ ἐζητήθησαν εὔνοιαι, ὡρισμέναι τῶν ὁποίων ἐγένοντο δεκταί. Νὰ αὐξήσωμεν, λοιπόν, τὸ κατώτατον ὅριον εἰς 300 χιλιάδας.

§326Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐὰν ἀποδεχθῶ τοῦτο, θὰ ἔχωμεν πάλιν ἔλλειμμα εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§327Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ ἐπεθύμουν νὰ κάμω δύο παρατηρήσεις. Τὴν μίαν γενικὴν καὶ τὴν ἄλλην εἰδικήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδήλωσε καὶ τὸ ἤκουσα μετ’ ἐξαιρετικοῦ ἐνδιαφέροντος, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι συνεφώνησαν εἰς τὴν περικοπὴν τοῦ δώρου τοῦ Πάσχα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ φέρω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος μίαν ἔκκλησιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσαν σήμερον ἐκπρόσωποι τῶν ὑπαλλήλων Γʹ κατηγορίας, δηλαδὴ τῶν κατωτέρων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ὅπως τὸ κατώτατον ὅριον αὐξηθῇ. Θὰ ἠδύνατο νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ αἴτημα τοῦτο ἐὰν καταργήσωμεν τὸ ἀνώτατον καὶ τὸ κατώτατον ὅριον καὶ νὰ λάβουν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι 500 χιλ. Ἐν τῇ ἀθλιότητι κοινὴ ἂς εἶναι ἡ μοῖρα καὶ ἂς ὑπάρξῃ ἰσότης. Πέραν αὐτοῦ ἤθελα νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ θέμα τῶν ὑπαλλήλων τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν. Ἤδη ἐπῆλθε μία βελτίωσις τοῦ νόμου, διότι ἀναφέρεται, ὅτι θὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὸ ἄρθρον 15 οἱ ὑπάλληλοι τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦν περισσοτέρους τῶν 30 ὑπαλλήλους. Θὰ ἐπρότεινα ὁ ἀριθμὸς τῶν 30 νὰ αὐξηθῇ εἰς 50 ὑπαλλήλους. Ἐπίσης θέλω νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας τοῦτο. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ 9)10 τῶν ἐφημερίδων τῶν Ἀθηνῶν δὲν ἔχουν τὴν μορφὴν τῆς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας. Συμπίπτει νὰ ἔχουν τὴν μορφὴν ταύτην 1–2 ἐξ αὐτῶν, τῶν ὁποίων οἱ ὑπάλληλοι δὲν θὰ λάβουν τὸ δῶρον. Παρεκλήθην νὰ θέσω τοῦτο ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, μὲ τὴν προσθήκην, ὅτι διὰ τοὺς δημοσιογράφους τελευταίως κατηργήθη μία ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τοῦ φόρου μισθωτῶν ὑπηρεσιῶν καὶ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ δευτέρα δυσμενὴς μεταχείρισις.

§328Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἡ βάσις τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ κ. Μητσοτάκης δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον, διότι μεταβάλλει ἄρδην τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τοῦ κατωτάτου ὁρίου εἰς δρχ. 300.000 ὅπως ἐπρότεινεν ὁ κ. Λεκαράκος συμφωνῶ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 30 ὑπαλλήλων καλῶς ἔχει, δοθέντος ὅτι, ὡς εἶναι γνωστόν, ἐλάχιστοι εἶναι αἱ Ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι ποὺ ἀπασχολοῦν προσωπικὸν ἀνώτερον τῶν 50 ὑπαλλήλων.

§329Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ ἄρθρον 14 παράγραφος 3 προκιμένου περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, ὀρθὸν εἶναι νὰ θέσωμεν τὴν κύρωσιν, ἡ ὁποία προβλέπεται διὰ τοὺς ἄλλους διὰ τὴν περίπτωσιν τῆς μὴ καταβολῆς.

§330Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θέλω νὰ παρατηρήσω ὅτι πρέπει νὰ διαγραφῇ ἡ λέξις «ὑπαλλήλων» διότι κατὰ λάθος ἐτέθη. Ὑπάρχουν πολλαὶ βιομηχανικαὶ ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖα ἔχουν 2–3 ὑπαλλήλους, ἀλλὰ μέγα ἐργατικὸν προσωπικόν.

§331Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Θὰ ἔπρεπε ν’ ἀπαλλάξητε ἐν τῷ συνόλῳ τοὺς ἐργάτας.

§332Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Μόνον διὰ τὸ μέτρον, ὑπολογίζω τοὺς ἐργάτας. Οἱ ἐργάται δὲν συμπεριλαμβάνονται εἰς τὴν εἰσφορὰν τοῦ δώρου.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Ἄρθρον 14 δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη;

§334ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§335ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 14 ἐγένετο δεκτὸν ὡς ἐτροποποιήθη. Ἄρθρον 15ον.

§336Δ. ΚΑΡΡΕΡ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαγράψητε τὴν τελευταίαν παράγραφον.

§337Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. : Τὸ ἄρθρον 15 ἐκτὸς τῶν ἄλλων λέγει τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει)...». Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀντικρούων ἀπὸ τοῦ βήματος τὸν εἰσηγητὴν τῆς μειοψηφίας, ἐζήτησε εἰς τὸ Σῶμα ὅτι ἡ σκέψις του ἦτο νὰ δύναται νὰ τοποθετῇ Κυβερνητικοὺς Ἐπιτρόπους εἰς ἐκείνας τὰς ἐπιχειρήσεις εἰς τὰς ὁποίας τὸ δημόσιον ἔδωσεν ἐγγυήσεις καὶ ἡ διαχείρισις τῶν ὁποίων πρέπει νὰ παρακολουθῆται ἀπὸ τὸ Κράτος. Διότι ἄλλωστε τὸ Κράτος κινδυνεύει νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ καταβάλῃ κολοσσιαῖα ποσά, λόγῳ τῶν παρασχεθεισῶν ἐν τῷ παρελθόντι ἐγγυήσεων. Καὶ ἡ ἄποψις αὐτὴ εἶναι τόσον θεμελιωμένη, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ βασικὴ ἀντίρρησις. Εἶναι καὶ νομικῶς ἀπαράδεκτον νὰ δίδῃ τὸ Κράτος ἐγγυήσεις καὶ νὰ μὴν δύναται νὰ τὰς παρακολουθῇ, διότι ἔτσι ἀποκαθίσταται τὸ δημόσιον εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ ὀφειλέτου. Ἑπομένως δὲν ἀντιλαμβάνομαι διατί ἐδέχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ τετάρτη παράγραφος τοῦ ἄρθρου 15. Θὰ ἔλεγον, ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ τοποθετηθῇ ὡς ἀκολούθως: «Δι’ ἀποφάσεων τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ ἑκάστοτε ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ δύναται νὰ ὁρίζηται ἄνευ εἰδικῆς ἀντιμισθίας, Κυβερνητικὸς Οἰκονομικὸς Ἐπίτροπος καὶ εἰς ἕτερα Νομικὰ Πρόσωπα, Τραπέζας καὶ Ὀργανισμοὺς κοινῆς ὠφελείας, ἐφ’ ὅσον παρεσχέθη αὐτοῖς ὑπὸ τοῦ Δημοσίου δάνειον ἢ χρηματικὴ ἐγγύησις ἢ ἐπιχορήγησις ἐκ τοῦ Δημοσίου Προϋπολογισμοῦ. Ἡ ἁρμοδιότης, τὰ δικαιώματα καὶ αἱ ὑποχρεώσεις τῶν οὕτω διοριζομένων Ἐπιτρόπων καθορίζονται εἰς τὰς προηγουμένας παραγράφους τοῦ παρόντος ἄρθρου».

§338Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐδέχθην τὴν διαγραφὴν διὰ νὰ τὸ διατυπώσω ἀρτιώτερον. Πάντως ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ τροποποιήσω τὴν 4ην παράγραφον.

§339ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης ἔχει τὸν λόγον.