1953.03.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 28η

Δευτέρα 16 Μαρτίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.55′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Πλατῆς, αἰτεῖται 20ήμερον ἀπουσίας ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν τῆς αἰτηθείσης ἀδείας εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Γ. Πλατῆν. Ὡσαύτως, οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δερτιλῆς. Κ. Μπακόλλας καὶ Ι. Χατζηνικολῆς, αἰτοῦνται ἄδειαν ἀπουσίας ἑνὸς μηνὸς, προκειμένου καὶ οὗτοι ν’ ἀναχωρήσουν διὰ τὸ ἐξωτερικόν.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγκρίνονται.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν τῶν αἰτηθεισῶν ἀδειῶν εἰς τοὺς βουλευτὰς κ. κ. Λ. Δερτιλῆν, Κ. Μπακόλλαν καὶ Ι. Χατζηνικολῆν. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι δι’ ἀποφάσεώς μας, ὡρίσθησαν ὡς μέλη ἐν ταῖς Κοινοβουλευτικαῖς Ἐπιτροπαῖς τῶν Ὑπουργείων: 1) Ἐργασίας: οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δημ. Ἡρακλείδης καὶ Εὐάγγελος Πέτσος, 2) Κοινωνικῆς Προνοίας: ὁ βουλευτὴς κ. Ἰωάν. Ζερβάνος. 3) Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας: ὁ βουλευτὴς κ. Ἐμμ. Ζαννῆς καὶ 4) Ἐθνικῆς Ἀμύνης: ὁ βουλευτὴς κ. Ἰωάν. Γιαννιδάκης, εἰς ἀντικατάστασιν τῶν κ. κ. Γεωργ. Ἀράπη, Χρήστ. Χονδροματίδη, Ν. Πρωτόπαπα, Ἀλ. Βερνίκου καὶ Κ. Παπαμαντέλλου, ἀπολεσάντων τὴν βουλευτικὴν ἰδιότητα, μετὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Εἰδικοῦ Δικαστηρίου ἀκύρωσιν τῶν ἐκλογῶν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§8Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικὸς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Δουμπιῶν Χαλκιδικῆς, ζητούσης τὴν ἀκύρωσιν τῆς γενομένης τὸ 1930 πωλήσεως τῆς ἀποξηρανθείσης λιμνοβάλτης Καριγκιὸλ καὶ τὴν διανομὴν αὐτῆς εἰς τοὺς ἀκτήμονας κατοίκους τῶν γειτονικῶν χωρίων Δουμπιά, Καλαμωτοῦ, Μεσοκώμου καὶ Ἀδάμ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ὀργανώσεων καὶ Σωματείων Μελιγαλᾶ καὶ περιχώρων, ζητούντων παροχὴν ἠλεκτρικοῦ ρεύματος ἐκ τῶν ἔργων ἐξηλεκτρισμοῦ Λάδωνος καὶ εἰς τὴν πόλιν των. Ὁ βουλευτὴς Μαντινείας κ. Δ. Παπαδημητρίου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κτηνοτροφικοῦ Συνεταιρισμοῦ Νεστάνης Τριπόλεως, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τυροκομικῶν προϊόντων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ζητοῦντος χορήγησιν τυροκομικῶν δανείων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Δ. Ἰωάννου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἀηδονοχωρίου– Κονίτσης, ζητοῦντος τὴν χορήγησιν ὑλικῶν καὶ χρημάτων πρὸς ἀποπεράτωσιν τῶν ἡμιτελῶν στεγάστρων των. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Δ. Ἰωάννου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Ἠπείρου, ζητούντων τὴν ἀναστολὴν ἐκτελέσεως ἐνταλμάτων τοῦ Δημοσίου Ταμείου Δωδώνης, διὰ καταλογιστικὰς πράξεις τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐκκαθαρίσεως τῆς περιουσίας τῆς ΥΕΚΑ, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι παρουσίασαν ἐλλείμματα κατὰ τὰς δι’ αὐτοκινήτου μεταφοράς. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Β. Βασιλικὸς καὶ Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος Συκιᾶς Χαλκιδικῆς ζητούσης ἀπαλλοτρίωσιν τῶν παρακειμένων εἰς αὐτὴν μετυχίων Λαυριώτικο καὶ Κριαρίτσι διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς κτηνοτροφίας τῆς ἐν λόγῳ Κοινότητος, κατασκευὴν ὑδραγωγείου διὰ μεταφορὰν ποσίμου ὕδατος, τὴν προέκτασιν τῆς ὁδοῦ Συκιᾶς–Λιμένος, Κωφοῦ, τὴν ἵδρυσιν ἡμιγυμνασίου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Δ. Ἰωάννου καταθέτει ἀναφορὰν 200 ἀγροτικῶν οἰκογενειῶν ὀρυζοκαλλιεργητῶν τῆς Κοινότητος Κουλιῶν Δωδώνης Ἰωαννίνων διαμαρτυρομένων διὰ τὰ ὑπὸ τῆς ΑΤΕ ληφθέντα ἐναντίον των καταπιεστικὰ μέτρα πρὸς ἐξόφλησιν τῶν πρὸς αὐτὴν χρεῶν των καὶ ζητούντων ὅπως τὰ μὴ ἐξοφληθέντα εἰσέτι δάνεια χαρακτηρισθοῦν ὡς μεσοπρόθεσμα κλπ. Οἱ κ. κ. Π. Κανελλόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τακτοποιήσεως Τεχνικῶν ἐξ ἀνακατατάξεως ὑπαξιωματικῶν τῆς Βασ. Ἀεροπορίας». Οἱ κ. κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Λ. Λαμπριανίδης (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Λονδίνῳ τὴν 10ην Ἰουνίου 1948 Δ. Συμβάσεως «περὶ ἀσφαλείας τῆς ἀνθρωπίνης ζωῆς ἐν θαλάσσῃ». Οἱ κ.κ. Δ. Μπαμπᾶκος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καὶ Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν, κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1948–49, 1949– 50, 1950–51 καὶ 1951–52, ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης». Ὁ κ. Π. Λυκουρέζος (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως ἄρθρου 1 Ν. 1421]44 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς διατάξεων». Ὁ κ. Κ. Καλλίας (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ διορισμοῦ εἰς τὰ Νηπιαγωγεῖα τοῦ Κράτους νηπιαγωγῶν ἀποφοίτων μονοετῶν τμημάτων τῶν Ν. Δ. 1976]42 καὶ 526]48». 2) «Περὶ προσαρτήσεως τῆς νήσου Θάσου εἰς τὴν Ἱερὰν Μητρόπολιν Φιλίππων καὶ Νεαπόλεως» καὶ 3) «Περὶ ρυθμίσεως ὑπεραρίθμων ἐκπαιδευτικῶν ἐν γένει λειτουργῶν». Ὁ κ. Κ. Παπαγιάννης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ αὐξήσεως τῆς συντάξεως τῆς Α. Υ. τῆς Πριγκιπίσσης Ἀσπασίας συζύγου τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Ἀλεξάνδρου». Ὁ κ. Α. Καραθόδωρος (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1049]49 Ν. Δ. «περὶ ὀργανώσεως τῶν Τηλεπικοινωνιῶν τῆς Ἑλλάδος «ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1944]51 Α. Ν.». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Δαμασκῷ τὴν 2αν Ἰουνίου 1952 Ἐμπορικῆς Συμβάσεως μετὰ τῆς Συρίας» καὶ 2) «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948– 49, 1949–50 καὶ 1950–51 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσιν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν φύλλων τοῦ καπνοῦ καὶ συγχωνεύσεως τοῦ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Καπνεργατῶν μετὰ τοῦ ΙΚΑ». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Ἰντζὲς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Ν. 2266]52 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Ἰατροδικαστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης διατάξεων» καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Χλουβεράκης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 1854 τοῦ 1951 «περὶ ἀπονομῆς τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Κρασαδάκης, Π. Πολυχρονίδης, Ι. Ὀρφανός, Γ. Τζατζάνης, Μ. Χλουβεράκης, Ε. Κοθρῆς, Ι. Παπαμαστοράκης, Γ. Πετρακογιώργης κ.ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως φορολογικῶν ἀπαλλαγῶν καὶ ἐξαιρέσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Δαβάκης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως, ἀδειῶν καὶ κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Μπερδελῆς, Χ. Παπασταύρου, Π. Τσούτσουρας, Α. Παπαβαλσάμης, Μ. Καροῦσος, Α. Φράγκου καὶ Γ. Βασιλᾶτος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως, ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Παπασταύρου, Α. Παπαβαλσάμης, Δ. Μπερδελῆς καὶ Μ. Καροῦσος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τίτλων κυριότητος, ταξινομήσεως, ἀδειῶν κυκλοφορίας καὶ φορολογίας αὐτοκινήτων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Λαυρεντίδης, Π. Μόντζαλας, Π. Κάβδας, Χ. Ντινίδης καὶ Σ. Πρόκος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ καταργήσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ἐπεξεργασίαν τῶν φύλλων καπνοῦ καὶ συγχωνεύσεως τοῦ ΤΑΚ μετὰ τοῦ ΙΚΑ».

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§10Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω σχέδιον νόμου «περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν». Εἶναι, κύριοι βουλευταί, τόση ἡ σημασία τοῦ σχεδίου τούτου νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐξασφαλίζεται ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ δημιουργοῦνται ἐλπιδοφόροι προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀνάρρωσιν τῆς οἰκονομίας μας καὶ τὴν θεμελίωσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς τοῦτο ἐξηγγέλθη ὑπὸ τοῦ Στρατάρχου καὶ Προέδρου αὐτῆς καὶ τόσον ἐπεῖγον τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε ἐπιβάλλεται τὸ ταχύτερον νὰ γίνῃ νόμος καὶ παρακαλῶ, νὰ συζητηθῇ εἰς μόνην ἀνάγνωσιν, κηρυσσόμενον κατεπεῖγον.

§11Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν κάτι, τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ κινήσῃ τὸ ἐνδιαφέρον της. Τὴν μεσημβρίαν σήμερον μὲ ἐπεσκέφθη μία διδασκάλισσα τῆς Νέας Σμύρνης, τῆς ὁποίας ὁ σύζυγος εἶναι δόκιμος Ταμιακὸς ὑπάλληλος εἰς Χαλκίδα, καὶ προσέφερεν ὁλόκληρον τὸν μισθόν του ἐξ 800.000 δραχμῶν, δι’ ἐνίσχυσιν τῆς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἰσοσκέλισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Παραδίδω τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐγχειρίζει φάκελλον, περιέχοντα τὸ ἄνω ποσὸν εἰς τὸν παριστάμενον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις καὶ τὸν παραλαμβάνει). Ἡ ὀνομαστική του ἀξία βεβαίως εἶναι μικρά. Ἡ πραγματική του ὅμως, νομίζω ὅτι εἶναι ἀτίμητος, (ζωηρὰ χειροκροτήματα) διότι ἀντιπροσωπεύει τὴν πίστιν τοῦ Ἔθνους, χάρις εἰς τὴν ὁποίαν ἐπετεύχθησαν αἱ πρόοδοι τοῦ Ἔθνους μας.

§12Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μᾶς ἀνακοινώσητε τὸ ὄνομα.

§13Π. ΣΙΦΝΑΙΟΣ (Ὑπ. Προεδρ. Κυβερν.). Καίτοι παρεκλήθην ὅπως μὴ δοθῇ τὸ ὄνομά του εἰς τὴν δημοσιότητα, ἐγὼ σᾶς τὸ λέγω. Λέγεται Καρδαρᾶς.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δίδω τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Μ. Χλουβεράκην, διὰ νὰ ὑποβάλῃ μίαν ἐρώτησιν, συντομώτατα ὅμως.

§15Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ 15 ἡμερῶν ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως δοθῇ παράτασις δίμηνος, εἰς τοὺς τελειοφοίτους σπουδαστὰς τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν, διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ δώσουν ἐξετάσεις καὶ ἀπερίσπαστοι, κατόπιν, νὰ κληθοῦν ὑπὸ τὰ ὅπλα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ θὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ μᾶς εἴπῃ, ἐὰν ἐλήφθη ἢ ὄχι ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§16Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ θέμα ἐμελετήθη καὶ εἶμαι εὐτυχής, δυνάμενος νὰ δώσω ἀπάντησιν ἱκανοποιητικὴν εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον. Οἱ τελειόφοιτοι τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν ἀντὶ νὰ προσέλθουν τὸν Ἀπρίλιον, θὰ προσέλθουν τὸν Ἰούλιον, δηλαδὴ εἰς τὴν ἑπομένην ΕΣΣΟ.

§17Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Θέλω νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργόν. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπόφασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πράγματι μᾶς συγκινεῖ. Τόσον οἱ σπουδασταί, ὅσον καὶ οἱ γονεῖς αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι πτωχοὶ ἐργάται, ἐπαγγελματίαι καὶ ἀγρόται, διαβιβάζουν τὰς εὐχαριστίας των πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ νὰ εἶναι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἐπὶ τοιούτων ἠθικῶν ζητημάτων, εἰς τὰ ὁποῖα δίδεται ἱκανοποιητικὴ λύσις, ἀφ’ ἑνὸς αἴρεται τὸ παράπονον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄνισον, γενικῶς, μεταχείρισιν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀποκρούεται, ἐν προκειμένῳ, τὸ δίκαιον παράπονον διὰ τὴν ἄνισον μεταχείρισιν ἐν σχέσει μὲ τὰ Ἀνώτερα Πνευματικὰ Ἱδρύματα. Διαβιβάζω τὰς εὐχαριστίας ὅλων αὐτῶν τῶν σπουδαστῶν καὶ τῶν γονέων αὐτῶν πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὑπεβλήθη αἴτησις δέκα βουλευτῶν περὶ προτάξεως τῆς ἐρωτήσεως διὰ τὴν ἀναστολὴν τῆς διώξεως τῆς αἰγός. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ἀναβάλλεται ἡ ἐρώτησις.

§19Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῶν δηλώσεων εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Γεωργίας, παρακαλῶ ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις.

§20Θ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀνέστειλε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀπὸ τοῦ 1952 ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς αἰγοβοσκῆς εἰς ἐλατοδάση, δὲν ἀπομένει παρὰ νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ θέματα, τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν διαβίωσιν τοῦ ὀρεινοῦ πληθυσμοῦ, παρακαλοῦμεν ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι κρίνομεν ἀναγκαίαν τὴν παρουσίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργοῦ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παμπούκας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Δικαστικῶν Ὑπαλλήλων Κορινθίας, ζητούσης βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν, κλπ.

§22Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§24Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἤθελα καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι εἶναι ὑπάλληλοι ποὺ ὑπηρετοῦν 15 χρόνια εἰς τὸν ἴδιον βαθμόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 12. Ὁ κ. Χ. Παναγούλιας ἔχει τὸν λόγον.

§26Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχει περιεχόμενον πλέον ἡ ἀναφορὰ αὐτή. (Ἀναβάλλονται ἐν συνεχείᾳ λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἐρωτωμένων κ. κ. Ὑπουργῶν αἱ ὑπ’ ἀριθ. 13, 14, 15, 16, 18, 19, 25, 27, 32, 34, 36, 37, 38, 39 καὶ 40 ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 41. Οἱ κ.κ. Α. Λαμπρόπουλος, Β. Βασιλικὸς καὶ Λ. Σαραφιανός, ἔχουν κατὰ σειρὰν τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς Προέδρου Κοινότητος Ὀλύνθου Χαλκιδικῆς, σχετικῶς μὲ τὴν διευθέτησιν τῆς κοίτης τοῦ Ὀλινθίου ποταμοῦ.

§28Λ. ΣΑΡΑΦΙΑΝΟΣ. Τὴν συνιστῶ, κ. Πρόεδρε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀρ. 42 ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀρ. 44. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου Κοινότητος Σκουτεσιάδος–Τριχωνίδος, ζητοῦντος λῆψιν μέτρων διὰ τὴν στέγασιν τῶν πυροπαθῶν κατοίκων, κλπ.

§30Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Γρίβας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀκτημόνων καὶ μικροκληρούχων Δράμας, ζητούντων τὴν χορήγησιν ἐκτάσεως ἀγρῶν κειμένων εἰς τὰ Τενάγη Φιλίππων.

§32Δ. ΓΡΙΒΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 48 ἀναβάλλεται. Διαγράφονται αἱ 50 καὶ 51, δοθείσης ἀπαντήσεως.

§34Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω δύο λέξεις, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς 50. Εἶμαι ἐγγεγραμμένος.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεζητήθη.

§36Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Συνεζητήθησαν παρεμφερεῖς τὴν ἄλλην φοράν. Εἶναι μία ἄλλη ἄποψις τοῦ αὐτοῦ ζητήματος ἡ ὁποία δὲν ἐθίγη.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν εἶναι διαγεγραμμένη καὶ δι’ αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς δώσω τὸν λόγον. Ὁ κ. Κ. Γιαννούσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορῶν αὐτοκινητιστῶν καὶ ἄλλων ὀργανώσεων ζητούντων κατάργησιν τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α.

§38Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς, κ. Πρόεδρε. Πρὸ ἡμερῶν ἐγένετο συζήτησις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος καὶ ἀνεπτύχθησαν αἱ ἀπόψεις διὰ τὰς ὁποίας ἐπιβάλλεται ἡ κατάργησις τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν ἐμπόρων. Θὰ ἤθελα νὰ ἐξετασθῇ τὸ αὐτὸ ζήτημα, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν συμφερόντων αὐτῶν τούτων τῶν αὐτοκινητιστῶν. Οἱ αὐτοκινητισταί, κ. Ὑπουργὲ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν, οἱ μετέχοντες τῶν διαφόρων Κ.Τ.Ε.Φ.Α. κατὰ μέγιστον ποσοστόν, εἶναι ἐναντίον τῆς διατηρήσεως τοῦ θεσμοῦ τούτου, ὁ ὁποῖος δὲν συνεπάγεται τίποτε ἄλλο, παρὰ ἐλάττωσιν τῶν ἐσόδων, ἐλάττωσιν τῆς ἐργασίας καὶ κέρδη εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἴσως, ἴσως, λόγῳ τῆς ἀνικανότητός των καὶ οἱουδήποτε ἄλλου λόγου, δὲν θὰ ἦσαν ἱκανοί, νὰ ἔχουν τὴν ἐργασίαν τὴν ὁποίαν ἔχουν. Ἡ ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐπέδειξεν εἰς πολλὰς κατευθύνσεις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ φιλελευθερισμὸς πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἄποψιν τῆς καταργήσεως τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐλήφθη εἰς τὸ συνέδριον τῶν αὐτοκινητιστῶν, δὲν εἶναι καθόλου σύμφωνος μὲ τὰς πραγματικὰς διαθέσεις τῶν αὐτοκινητιστῶν. Κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν ἐλέχθη, ὅτι ἐπὶ 102 ἀντιπροσώπων τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α., ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τῆς διατηρήσεως τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. οἱ 99. Τοῦτο εἶναι ἐντελῶς πλασματικόν, διότι ἐκπροσωποῦν τὴν βούλησιν τῶν ἐκπροσώπων μόνον τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α., οἱ ὁποῖοι εἶναι μισθοσυντήρητοι καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν κάθε συμφέρον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ διατήρησις τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Ὅλοι οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι, καλῶς ἢ κακῶς, ἀντιπροσωπεύονται ἀπὸ αὐτούς, εἶναι ἐναντίον τῆς διατηρήσεως τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Ἄν θέλετε νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὴν πραγματικὴν βούλησιν, τῶν πραγματικῶν αὐτοκινητιστῶν, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ διατάξητε τὰ καθέκαστα Κ.Τ.Ε.Φ.Α. νὰ κάμουν γενικὰς συνελεύσεις καὶ νὰ ψηφίσουν ὅλοι οἱ αὐτοκινητισταὶ καὶ νὰ ἴδωμεν τὶ πραγματικὰ θέλουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι τὰ 80–90% τῶν αὐτοκινητιστῶν εἶναι κεκηρυγμένοι ἐναντίον τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Τώρα ἡ ἄλλη ἄποψις, ὅτι χρειάζονται αὐτὰ διὰ τὴν ἐπιστράτευσιν, δὲν τὸ γνωρίζω, ἠξεύρω μόνον ὅτι ἔχομεν κάμει καὶ ἄλλους πολέμους, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἡ φιλοπατρία τῶν Ἑλλήνων δὲν ἠμπόδισε τὴν ἐπιστράτευσιν. Τώρα ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς φορολογίας, ὑπάρχει τρόπος νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα, θὰ ἐξακολουθήσουν ὑφιστάμενα τὰ Κ.Τ.Ε.Φ.Α. ὡς γραφεῖα ἐκδόσεως φορτωτικῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. Ὑπουργέ, νὰ τὸ ἐξετάσητε μὲ αὐτὴν τὴν ἄποψιν τῆς ἐξυπηρετήσεως ὄχι μόνον τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν ἐμπόρων, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τούτων τῶν αὐτοκινητιστῶν.

§39Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, κ. συνάδελφε. Τὸ Ὑπουργεῖον θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ὡς εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγενεστέρων συναφῶν ἀναφορῶν, καὶ θὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς γνώμας ὅλων τῶν τάξεων καὶ τῶν αὐτοκινητιστῶν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 55 ἀναβάλλεται λόγῳ ἀπουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 56 ἀναφορᾶς τοῦ συλλόγου πολυτέκνων Ἀμαλιάδος, ζητοῦντος δωρεὰν χορήγησιν φαρμάκων, ὁ κ. Σ. Πολυζωγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§41Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Εὐαγγελᾶτος ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Γαβαλῶν καὶ λοιπῶν Ὀργανώσεων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων Μακρυνείας.

§43Χ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Μεσολογγίου ὑπάρχει μία ἔκτασις μεγάλη, ἀνήκουσα εἰς τὸν τέως δῆμον Μακρυνείας. Ταῦτα τὰ ἔργα, σπουδαῖα ἀπὸ ἀπόψεως ἀποδόσεως, διότι ἡ περιφέρεια αὐτὴ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν καπνοπαραγωγική, ταῦτα τὰ ἔργα ἔχουν μελετηθῆ καὶ εἰς κανένα πρόγραμμα δὲν ἔχουν ὑπαχθῆ. Ἀτυχῶς καὶ εἰς τὴν περίοδον αὐτὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δὲν τὸ ἔχει προσέξει τὸ θέμα καὶ ἐντεῦθεν αἱ διαμαρτυρίαι καὶ ἐντεῦθεν γενικῶς ἡ ἀξίωσις ὅπως τὰ ἔργα τῆς ἀρδεύσεως τῆς Μακρυνείας λάβουν τὴν προσήκουσαν θέσιν.

§44Α. ΑΠΟΣΤΟΔΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἐζητήθη ἡ πίστωσις διὰ τὰ ἔργα τῆς Μακρυνείας, ἀλλὰ λόγῳ τῆς περικοπῆς τῆς γενομένης τὸν Ἰούλιον 1952 δὲν ἐχορηγήθη ἀκόμη πίστωσις ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Εὐελπιστοῦμεν ὅτι ἐὰν χορηγηθῇ ἡ πίστωσις θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ τὰ ἐκτελέσωμεν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Σταυρόπουλος ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§46Π. ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα τῶν ἀρδευτικῶν ἔργων τῆς Μακρυνείας ἔχει μίαν ἐξαιρετικὴν σοβαρότητα καὶ ἐντεῦθεν ἀπασχολῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Πρόκειται περὶ ἐκτάσεως 30.000 περίπου στρεμμάτων. Κατὰ τοὺς γενομένους ὑπολογισμοὺς ἡ κατὰ μέσον ὅρον πρόσοδος κατὰ στρέμμα σήμερον ἀνέρχεται εἰς 299.000 δρχ. μὲ τὴν ἐκτέλεσιν δὲ τῶν ἀρδευτικῶν αὐτῶν ἔργων πρόκειται νὰ αὐξηθῇ ἀμέσως τὸ στρέμμα εἰς 711.000 δρχ. καὶ μετὰ μίαν πενταετίαν εἰς 1.000.000 δρχ. Ἤθελα ἀκριβῶς λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ ἔργου νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ νὰ παρακαλέσω ὅπως, δεδομένου, ὅτι καὶ ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν στενότητα, ὅπως εὐθὺς ἀμέσως ὅταν αἱ οἰκονομικαὶ δυνατότητες τὸ ἐπιτρέψουν, ἐγγράψῃ τὸ σχετικὸν κονδύλιον, ὥστε νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν τὸ ἔργον εἰς σύντομον χρόνον.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§48Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ἔργα τῆς Μακρυνείας συνδέονται μὲ τὰ ἔργα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔχουν κατοχυρωθῆ διὰ συμβάσεως τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Περὶ τῶν ἔργων αὐτῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὰ ἔργα Μακρυνείας, ἔχει ὑπογραφῆ σύμβασις εἰδικὴ χρηματοδοτήσεως ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ κατὰ 60% ἐκ μέρους τοῦ σχεδίου εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου καὶ τὰ 40% βαρύνουν τοὺς ὠφελουμένους δι’ αὐτῶν. Πρόκειται περὶ ἔργων τῶν ὁποίων ἡ μελέτη εἶναι πλήρης. Ἔχουν γίνει καὶ τὰ ἐγκαίνια ἐπανειλημμένως μάλιστα, ἔχει γίνει ἔναρξις τῶν χωματουργικῶν ἔργων καὶ μετὰ τὴν ἔναρξιν αὐτῶν ἔχουν σταματήσει, τὰ ἔργα δὲ αὐτά, πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσουν μίαν κατ’ ἐξοχὴν καπνοφόρον περιφέρειαν καὶ ἀνέρχονται περίπου εἰς 28–30 χιλιάδες στρέμματα. Ἡ δαπάνη δὲν εἶναι μεγάλη, εἶναι δαπάνη 5–6 δισεκατομμυρίων. Τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον βαρύνει τὸ Δημόσιον φρονῶ, ὅτι εἶναι τόσον μικρόν, ὥστε νὰ πρέπει νὰ χορηγηθῇ, δεδομένου, ὅτι δὲν πρόκειται ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ποσὸν νὰ δαπανηθῇ τὸ πρῶτον ἔτος, θὰ δαπανηθῇ τὸ πρῶτον, τὸ δεύτερον ἴσως καὶ τὸ τρίτον ἔτος. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συνιστῶ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα ἀφορᾶ ἡ ὑποβληθεῖσα ἀναφορά.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Νικολίτσας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§50Ι. ΝΙΚΟΛΙΤΣΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 54 ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 57 ὁ κ. Πέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§52Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἡ ἐρώτησις μετατραπεῖσα εἰς ἐπερώτησιν, περιελήφθη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Χ. Σταυρακούλη, ζητοῦντος χορήγησιν γεωργικοῦ κλήρου.

§54Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Βασιλικὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος καὶ τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Παλιουρίου Χαλκιδικῆς, ζητούντων ἀναστολὴν τῶν πρὸς τὴν ΑΤΕ χρεῶν των κ.λ.π... ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας.

§56Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§58Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως μεριμνήσῃ σχετικῶς.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παμπούκας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§60Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν τὸ αὐτὸ ζήτημα δηλαδὴ νὰ δοθοῦν συστάσεις εἰς τὴν Α.Τ.Ε. ὅπως μὴ πιέζῃ τοὺς ὀφειλέτας της, τοὺς μὴ δυναμένους ἐξ ἀνωτέρας βίας νὰ ἐκπληρώσουν τὰς ἔναντι αὐτῆς ὑποχρεώσεις των. Ἡ κρίσις ὅμως περὶ τῆς ἀδυναμίας ἢ μὴ τῆς ἐξοφλήσεως τοῦ χρέους ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν Δ)ντὴν τοῦ Ὑποκαταστήματος, ἀπὸ τὴν διάθεσιν καὶ τὴν κρίσιν αὐτοῦ. Οὗτος δὲν ἐξετάζει πολλάκις ἐὰν ὁ ὀφειλέτης εἶχε ἄλλας σοβαρωτέρας ἀνάγκας νὰ καλύψῃ, ἂν ἀναιτίως τοῦ καθυστερῇ τὸ χρέος. Πρέπει νὰ γίνῃ κάποτε μία ἄνετος συζήτησις ἐπὶ τοῦ σοβαροῦ τούτου θέματος κατὰ πόσον δηλαδὴ τὴν κρίσιν τοῦ συναιτίου τῆς ὀφειλῆς πρέπει νὰ τὴν ἔχει ἓν πρόσωπον, ἢ νὰ τὴν ἀναθέσωμεν εἰς μίαν τοπικὴν ἐπιτροπήν. Ἡ περυσινὴ ὅμως συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ γίνουν συστάσεις εἰς τὴν Α.Τ.Ε. ἵνα τοὐλάχιστον ἡ χορήγησις τῶν λιπασμάτων καὶ τῶν φαρμάκων μὴ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν μὴ ἐξόφλησιν τοῦ χρέους, τοῦ γεωργοῦ. Δὲν δύναται ἡ μὴ χορήγησις τῶν λιπασμάτων καὶ φαρμάκων νὰ εἶναι ποινὴ ἐναντίον τῶν καθυστερούντων τὸ χρέος τῶν παραγωγῶν. Πράγματι ἐξέδωκε συστάσεις ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, δυστυχῶς ὅμως αἱ διαταγαὶ αὐταὶ δὲν τηροῦνται πλήρως ὑπὸ τῆς Α.Τ.Ε. καὶ τοιουτοτρόπως πολλοὶ παραγωγοὶ ἐστερήθησαν τῶν φαρμάκων καὶ λιπασμάτων, ἐπὶ ζημίᾳ φυσικὰ τῆς παραγωγῆς, δηλαδὴ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§62Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ὅπως ἐξετάσῃ καὶ τὸ ζήτημα τῶν μικρῶν χρεῶν, διότι διώκονται πολλοὶ ἐπειδὴ χρεωστοῦν ἐλάχιστα ποσά.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον.

§64Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Θὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως, ἡ ὁποία ἀφορᾷ μίαν συγκεκριμένην περιφέρειαν τῆς Χαλκιδικῆς. Ὅταν ἔλαβον τὴν ἀναφοράν, παρεκάλεσα τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ ἐξετάσῃ εἰδικῶς τὴν ὑπόθεσιν καὶ δώσῃ ἀναλόγους ὁδηγίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἄλλα ἐκφεύγουν τοῦ κειμένου τῆς ἐρωτήσεως καὶ συνεπῶς τῆς ἀμέσου ἀπαντήσεως, ἡ ὁποία ἀπῃτήθη ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Σήμερον τὰ δάνεια δίδονται δι’ ὡρισμένας καλλιεργείας καὶ ἐφ’ ὅσον κρατεῖ τὸ αὐτὸ σύστημα δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ ἀσθένεια τῆς συζύγου, κ.λ.π. καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ συνεχισθῇ τὸ ζήτημα τῆς εἰσπράξεως τῶν χρεῶν. Πάντως ἐδόθησαν συστάσεις, αἱ εἰσπράξεις νὰ γίνωνται ἐν τῷ μέτρῳ τοῦ δυνατοῦ.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐπερώτησις τοῦ κ. Ι. Ὀρφανοῦ ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐπερωτήσεως, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, σχετικῶς μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν τοποθετήσεως εἰς ἐργασίαν ἀνέργων ἐγκατασταθέντων εἰς τὴν περιοχὴν Πρωτευούσης μετὰ τὴν 28ην Ὀκτωβρίου 1940, ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§66Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Παρακαλῶ, ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι σοβαρόν, νὰ παρακληθῇ, νὰ προσέλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε τὴν ἀναβολὴν μέχρις ὅτου ἔλθῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας.

§68Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς ἐργασίας εἶναι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐργασίας.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναμείνωμεν τότε τὸν κ. Ὑπουργόν. Ἡ ὑπ’ ἀριθμ. 3 ἐπερώτησις τοῦ κ. Κ. Δημοπούλου, ἀπευθυνομένη πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 4 ἐπερωτήσεως, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, δι’ ἧς ἐπερωτᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ τίνα λόγον δὲν προέβη εἰσέτι εἰς τὴν κατάληψιν τοῦ ἀγροκτήματος Κωπαΐδος καὶ διανομὴν αὐτοῦ εἰς τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητάς, ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον,

§70Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐμείναμεν σύμφωνοι μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 5 ἐπερώτησις τοῦ κ. Ν. Ζορμπᾶ, ἡ ἀπευθυνομένη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, σχετικῶς μὲ τοὺς διορισμοὺς παρὰ τοῦ νόμου 1856, κλπ. εἰς τὸ παράρτημα τοῦ οἴκου ναύτου Χίου, ἀναβάλλεται, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπουσιάζει λόγῳ ἀσθενείας.

§72Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησίς μου ἀπευθύνεται, βεβαίως, πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἐδῶ, ἀλλὰ μοῦ ἀρκεῖ, ἡ παρουσία τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ τὴν ἀναπτύξω, διότι εἶναι γενικοῦ ἐνδιαφέροντος.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι κανονικὸν ἀφοῦ λείπει, ὁ κ. Ὑπουργός. Θὰ ἀναπτύξετε τὴν ἐπερώτησίν σας ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ; Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι κανονικόν. Σᾶς δίδω δὲ τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰδοποίησεν, ὅτι τὴν Τετάρτην θὰ εἶναι ἐδῶ, διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 1, τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, σχεδίου νόμου. Ἐλπίζω νὰ γίνῃ καλὰ ὁ κ. Ὑπουργός, διὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις.

§74Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, δὲν θέλω ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε, θὰ ἀποτελέσῃ μονόλογον ἡ ἐπερώτησίς σας. Ἡ συζήτησις προϋποθέτει ἀπάντησιν, ὥστε νὰ διαφωτισθῇ ἡ Βουλή. Ἐδῶ αἰτιᾶσθε τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας «διότι κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου..... (ἀναγινώσκει).....» «Μηδένα ἀναπολόγητον δικάζειν». Κύριε Ζορμπᾶ, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι κανονικὸν αὐτό. Πρέπει νὰ εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐδῶ.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ἐκ Χίου, νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἐπερώτησίν του. Ἔχει τὸ δικαίωμα, βεβαίως, νὰ τὴν ἀναπτύξῃ καὶ ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἀλλὰ μόνον τότε θὰ εἶχε τὸ ἠθικὸν δικαίωμα νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τοῦτο, ἐὰν διεπίστωσεν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπουσίαζε σκοπίμως. Ὅταν γνωρίζῃ ὁ κ. Ζορμπᾶς, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ἀπουσιάζει λόγῳ ἀσθενείας, εἶναι μᾶλλον ὀρθότερον νὰ ἀναμείνῃ τὴν ἐπιστροφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ τότε νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ἐπερώτησίν του. Τύποις ἔχετε τὸ δικαίωμα, κατ’ οὐσίαν ὅμως, ὄχι.

§77Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν διευκρίνησιν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὴν Παρασκευήν, εἴτε εἶναι, εἴτε δὲν εἶναι ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ τὴν ἀναπτύξω, διότι εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον, συγκινεῖ, τὴν κοινὴν γνώμην.

§78ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἐπερώτησις σκοπὸν ἔχει, ἵνα ἐκ τῆς ἀπαντήσεως φωτισθῇ ἡ Βουλή, Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ διαφώτισις τῆς Βουλῆς ἄνευ ἀπαντήσεως;

§79Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ, λέγει, προκειμένου περὶ ἐπερωτήσεων, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν προσεχῆ ἡμέραν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Συνεπῶς δικαίωμα τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναβολήν.

§80Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ εἶχα νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Εἶναι ἐγγεγραμμέναι σήμερον εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν 9 ἐπερωτήσεις. Εἰς τὰς ἐπερωτήσεις αὐτὰς ἐπερωτῶνται οἱ κ. κ. Ὑπουργοί, παρίστανται δὲ δυστυχῶς μόνον Ὑπουργοὶ οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ἀπαντήσουν εἰς δύο ἐπερωτήσεις. Ἐπὶ πλέον, κύριε Πρόεδρε, διὰ πρώτην φοράν, καθιερώθη τὸ σύστημα νὰ ἔχωμεν παραλλήλως καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. Ἔχετε δὲ πέραν τῶν ἐπερωτήσεων εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν 13 νομοσχέδια, τινὰ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ οὐσιώδη. Ἐλέχθη ἐπανειλημμένως, κύριε Πρόεδρε, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀναντίρρητον δικαίωμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ ζητήσῃ ὅπως μόνον ἐφ’ ὅσον ἐξαντλεῖται ἡ Ἡμερησία Διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων, νὰ εἰσερχώμεθα εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς Ἐργασίας. Καὶ ἀκριβῶς δι’ αὐτό, εἶναι χρέος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξαντλοῦνται αἱ ἐπερωτήσεις παρουσία τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐὰν ἀπουσιάζουν οἱ Ὑπουργοί, ἐξαντλεῖται αὐτομάτως ἡ Ἡμερησία Διάταξις τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς Ὑμᾶς καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δικαίωμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ παρίσταται κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων, ὥστε νὰ μὴ ἀποβῇ γράμμα κενόν, ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ τονισθῇ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν εἶναι, δυστυχῶς, ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον αὐτό, νὰ ἔχωμεν παραλλήλως καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδαμόθεν διετυπώθη, οὐδὲ σκέψις ἐγένετο, νὰ περιορισθῇ τὸ δικαίωμα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τοῦ ἐλέγχου. Εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι προσωπικῶς θεωρῶ, ὅτι ἐν τῇ λειτουργίᾳ τοῦ Κοινοβουλίου, θεωρῶ ἰσότιμον τὸν ἔλεγχον ἐν σχέσει πρὸς τὸ νομοθετικὸν ἔργον. Διότι ἀποτελεῖ μίαν πραγματικὴν ὑπηρεσίαν ὁ ἔλεγχος, ὅταν εἶναι ἀντικειμενικὸς καὶ καλόπιστος καὶ πιστεύω, ὅτι πάντοτε καλόπιστος θὰ εἶναι ὁ ἔλεγχος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν, λέγω, ὅτι οὐδεμία σκέψις, οὔτε κἂν ὑπόνοια εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, θέλει νὰ ἐμποδίσῃ τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐὰν κατὰ σύμπτωσιν, ἄλλα καθήκοντα ἠμπόδισαν τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς νὰ ἐμφανισθοῦν ἐδῶ, δὲν θὰ χαθῇ ὁ κόσμος, ἐὰν μία ἢ δύο ἐπερωτήσεις ἀναβληθοῦν διὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὅτι ἐγγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν παραλλήλως καὶ νομοθετικὴ ἐργασία, πρέπει νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν, ὅτι τοῦτο γίνεται ὑπὸ τὴν αἵρεσιν, ὅτι θὰ ἐξαντληθῇ ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην τῶν μέτρων τούτων, ἐγγράφων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νομοθετικὴν ἐργασίαν. Τοῦτο διὰ νὰ μὴ ἀναλωθῇ ἀσκόπως ὁ χρόνος.

§82Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τῆς ἀπουσίας τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, καταστρατηγεῖται ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πάντοτε ἐγένετο αὐτὸ καὶ μάλιστα εἰς τὴν σημερινὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξ ἴσου σοβαρὰ καθήκοντα ἀπασχολοῦν τοὺς κ. κ. Ὑπουργούς.

§84Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι κατ’ ἐξαίρεσιν καὶ λόγῳ ἐπειγούσης ἀνάγκης, τὰς ἡμέρας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου νὰ δύναται νὰ ὑπάρχῃ καὶ νομοθετικὴ ἐργασία. Τελευταίως ὅμως, συστηματικῶς γίνεται ἡ ἐξαίρεσις αὐτή. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμένωμεν μέχρι τῆς 12ης νυκτερινῆς ὥρας καὶ πέραν αὐτῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν συζητοῦνται τὰ νομοσχέδια. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ σταματήσῃ τὸ φαινόμενον αὐτό.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ἐξαντληθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις τῶν ἐπερωτήσεων, τότε θὰ εἰσερχώμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§86Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ νομοθετικὴ ἐργασία γίνεται μετὰ τὸ μεσονύκτιον, ὁπότε ἡ Βουλὴ εἶναι ἐξηντλημένη καὶ ψηφίζονται σοβαρώτατα νομοσχέδια ἐπὶ παρουσίᾳ ὀλίγων βουλευτῶν. Δι’ αὐτό, μόνον εἰς ἐξαιρετικὰς περιστάσεις καὶ ὅταν ὑπάρχῃ ἐπείγουσα νομοθετικὴ ἐργασία, νὰ ἐγγράφεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἶχον νὰ κάμω ὥστε νὰ μὴ ἔρχωνται πρὸς συζήτησιν τὰ νομοσχέδια κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἔχων τὴν εὐθύνην τῆς διευθύνσεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, βεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι πολὺ μακρὰν ἀπὸ τὴν σκέψιν μου ἡ πρόθεσις ἵνα περιορίσω τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, διὰ νὰ προκαλέσω συζήτησιν ἐπὶ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§88Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Οὐδεὶς διετύπωσε μομφὴν ἐναντίον σας.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀσφαλῶς δὲν πρόκειται περὶ μομφῆς.

§90Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ συστήσητε εἰς τοὺς κ. Ὑπουργοὺς νὰ παρίστανται, διότι ἐὰν ὑπάρχῃ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος καὶ δὲν εἶναι κανεὶς Ὑπουργὸς ἐδῶ, τότε εἰσερχόμεθα ἀμέσως εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4 ἀνεβλήθη;

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθη.

§93Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἀνεβλήθη διὰ τὴν Παρασκευήν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 6 ἐπερώτησις. Ὁ κ. Ε. Πέτσος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του ταύτης, ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Γεωργίας καὶ Βιομηχανίας, σχετικῶς μὲ τὴν ἄμεσον καὶ ἄνευ ἀναβολῆς λῆψιν μέτρων κατὰ τῆς δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἐξηλεκτρισμοῦ, ἥτις εἰς τὴν περιοχὴν ἔργων Ἄγρα Ἐδέσσης ἐμμένει νὰ ἐφαρμόσῃ μελέτην ἀποτελοῦσαν τὴν ὁλοκληρωτικὴν καταστροφὴν τριῶν χωρίων, κλπ.

§95Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, μολονότι ἐκ πρώτης ὄψεως ἐμφανίζεται ὡς θέμα τυπικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ κατὰ συνέπειαν περιωρισμένης, ἴσως, σημασίας, ἐν τούτοις εἶναι σοβαρώτατον—εἶναι σοβαρώτατον διότι ἀπὸ τὴν τοιαύτην ἢ τοιαύτην λύσιν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ δοθῇ εἰς αὐτό, ἐξαρτᾶται ἡ περίσωσις ἢ ἡ καταστροφὴ τριῶν χωρίων καὶ ἡ σωτηρία ἢ ὁ ἀφανισμὸς τριῶν καὶ πλέον χιλιάδων ἀνθρωπίνων ψυχῶν. Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Ἐδέσσης ἐκτελοῦνται, ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους, τὰ ἔργα τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ τοῦ Ἄγρα. Βορείως τῆς πόλεως Ἐδέσσης καὶ εἰς ἀπόστασιν 5 χιλιομέτρων, εὑρίσκεται ἕνα γραφικὸ καὶ ἱστορικὸ χωριὸ ὁ Ἄγρας, τὸ παλαιὸ Βλάδοβον μετονομασθὲν εἰς Ἄγρα πρὸς τιμὴν τοῦ ἐκ Ναυπλίου ὁπλαρχηγοῦ Τέλου Ἀγραπινοῦ ὁ ὁποῖος ἔδωσε τὴν ζωήν του εἰς τοὺς ἱεροὺς ἐκείνους τόπους κατὰ τὸν Μακεδονικὸν ἀγῶνα. Εἰς ἀπόστασιν ὀλίγων χιλιομέτρων ἀπὸ τὸν Ἄγρα, ἐκτείνεται μία ἔκτασις, ἐν σχήματι τριγωνικῆς λεκάνης, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ 18.000 –20.000 στρέμματα γῆς ἰδιόκτητα, ἀποτελεῖται δηλονότι, ἀπὸ τὰ χωράφια τῶν κατοίκων τῶν τριῶν χωριῶν τοῦ Ἄγρα, τοῦ Νησίου καὶ τοῦ Βρητοῦ. Τὰ χωράφια αὐτὰ ἀπετέλουν πάντοτε καὶ ἀποτελοῦν καὶ σήμερον τὴν μοναδικήν, δυστυχῶς, πηγὴν βιοπορισμοῦ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Ἡ ἐν λόγῳ ἔκτασις διαρρέεται, ἀπὸ τὸν Ἐδεσσαῖον ποταμὸν—καί, ὄχι, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὸν Βόδα. Ἐδῶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν μικρὰν παρέκβασιν. Ἡ λέξις «Βόδας» εἶναι σλαυϊκὴ λέξις, κακῶς κατὰ συνέπειαν χρησιμοποιεῖται καὶ εἰς τὰ βιβλία τὰ ἀναγνωστικὰ καὶ εἰς τὰς γεωγραφίας καὶ εἰς τὴν ἐπίσημον ἀλληλογραφίαν τοῦ Κράτους. Ἔχομεν τὴν θαυμασίαν λέξιν «Ἐδεσσαῖος» ποταμός. Ἡ ἀρχαία ὀνομασία τῆς πόλεως Ἐδέσσης, τῆς «nobitis urbis» ὅπως τὴν εἶχεν ἀποκαλέσει ὁ Ρωμαῖος Λίσιζ εἶναι Ἔδεσσα καὶ προέρχεται ἀπὸ τὴν Φρυγικὴν λέξιν feda ποῦ σημαίνει νερό, «σα» εἶναι τὸ μόριον τῆς πλησμονῆς fedessa λοιπὸν εἶναι ἡ πόλις τῶν ὑδάτων, δηλαδὴ Ἔδεσσα. Κατὰ τὰς σλαυϊκὰς ἐπιδρομὰς οἱ Σλαῦοι τὴν Ἔδεσσαν τὴν μετωνόμασαν εἰς «Βοδενὰ» ἀπὸ τὴν σλαυϊκὴν λέξιν «βόδα», ποὺ σημαίνει νερό. Κατὰ συνέπειαν νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τελείως ἀπαράδεκτον νὰ ἐξακολουθῶμεν σήμερον ἀκόμη νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῆς λέξεως Βοδενὰ καὶ Βόδας ποταμός. Τὴν παρέκβασιν αὐτήν, τὴν ἀπευθύνω κυρίως πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ θερμῶς, ὅπως μὴν ἐπιτρέψῃ τοὐλάχιστον ἀπὸ τώρα καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τὴν χρησιμοποίησιν τῆς λέξεως «Βόδα» καὶ «Βοδενὰ» εἰς τὰ σχολεῖα καὶ τὰ διδακτικὰ βιβλία.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ μὲ ἐνδιαφέρει προσωπικῶς τὸ ζήτημα, ἔχει ἐπιληφθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ μετονομασίας τῶν βαρβαρικῶν τοπωνυμιῶν; Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς;

§97Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν παρέκβασιν αὐτήν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶχα ὑποχρέωσιν νὰ τὴν κάμω. Τὴν ἀνωτέρω λοιπὸν ἔκτασιν τῶν 18.000 στρεμμάτων τῶν τριῶν χωρίων Ἄγρα, Νησιοῦ καὶ Βρυττῶν τὴν διασχίζει ὁ Ἐδεσσαῖος ποταμός, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ χειμῶνος, ἰδίως, ξεχειλίζει καὶ πλημμυρίζει ὁλόκληρον σχεδὸν τὴν ἔκτασιν τῶν 18.000 στρεμ. Καὶ μέχρι μὲν τῆς ἐποχῆς τοῦ πολέμου καὶ τῆς κατοχῆς, οἱ κάτοικοι κατώρθωναν, χάρις εἰς τὴν προσωπικήν των προσπάθειαν, νὰ ἐπιτυγχάνουν τὸν καθαρισμὸν τῆς κοίτης καὶ νὰ περισώζουν τὰ χωράφια των ἀπὸ τὴν πλημμύραν. Κατὰ τὴν διάρκειαν ὅμως τῆς κατοχῆς, λόγῳ τῶν δημιουργηθεισῶν ἀνωμάλων συνθηκῶν καὶ κυρίως τὰς ἀσκουμένας τρομοκρατίας ἐκ μέρους τῶν κατακτητῶν, οἱ κάτοικοι δὲν ἠδυνήθησαν ἐπὶ ὁλόκληρα συνεχῆ ἔτη, νὰ προβοῦν εἰς τὸν καθαρισμὸν τῆς κοίτις τοῦ ποταμοῦ, ὁ ὁποῖος, ἔτσι, ἐπλημμύρισε καὶ μετέβαλε τὰ χωράφια τῶν δυστυχισμένων χωρικῶν εἰς ἕνα ἀπέραντον ἕλος. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν αἱ τρεῖς Κοινότητες Ἄγρα, Νησίου καὶ Βρυττῶν ἤρχισαν μίαν πραγματικῶς ἀπέλπιδα προσπάθειαν, διὰ νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους, ἐφ’ ὅσον συνεπείᾳ τῆς ἐκτάσεώς του ἡ δι’ ἰδίων μέσων ἐξυγίανσις ἦτο ἀδύνατος. Πλὴν ὅλαι των αἱ προσπάθειαι ἀπέβησαν μάταιαι. Ἔφθασαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ ζητήσουν τὴν ἀποστολὴν μιᾶς ἁπλῆς φαγάνας διὰ τὴν μερικὴν καὶ προσωρινήν, ἔστω, ἀποξήρανσιν τοῦ ἕλους. Καὶ πάλιν ὅμως οὐδὲν ἐπέτυχον. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐνεφανίσθη καὶ ἡ ΔΕΗ, ἡ ὁποία ἐν ὄψει τῶν ὑπὸ ἐκτέλεσιν μεγάλων ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων ἐπεζήτησεν ἀμέσως νὰ προβῇ εἰς ἀπαλλοτρίωσιν ὁλοκλήρου τῆς ἐκτάσεως. Οἱ κάτοικοι τρομοκρατηθέντες, διότι κινδυνεύοντες νὰ χάσουν τὴν μοναδικὴν πηγὴν βιοπορισμοῦ των ἠπειλοῦντο ἀπὸ βέβαιον ἐκ πείνης θάνατον, ἤρχισαν διαμαρτυρόμενοι ἐντονώτατα, καὶ ζητοῦντες τὴν ἐφαρμογὴν σχεδίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπέτρεπον τὴν μερικὴν μόνον χρησιμοποίησιν τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς, ἀπὸ τὴν δημοσίαν ἐπιχείρησιν ἐξηλεκτρισμοῦ.

§98Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπ. Βιομηχ.). Αὐτὸ ἔγινε τὸ 1948;

§99Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Τὸ 1948 ἐσυνεχίζετο ἡ προσπάθεια διὰ τὴν ἀποξήρανσιν. Αὐτὰ ἐγένοντο τὸ 1950. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐπέρασεν ἀρκετὸς χρόνος, χωρὶς δυστυχῶς, κανένα ἀποτέλεσμα ὁπότε ἐφθάσαμεν εἰς τὸ 1951, ὅτε καὶ ὑπεγράφη ἡ σύμβασις ἡ Ἑλληνοϊταλικὴ τῶν ἐπανορθώσεων, ἥτις ἐδημιούργησε τετελεσμένον γεγονός. Ἤδη, ἡ δημοσία ἐπιχείρησις ἐξηλεκτρισμοῦ, ἐξακολουθεῖ καὶ ἐπιμένει νὰ χρησιμοποιήσῃ ὁλόκληρον τὴν ἔκτασιν τῶν 15 χιλ. στρεμμάτων, ὡς ρυθμιστικὴν λίμνην, διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν ἐργοστασίων τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ. Ἐὰν ὄντως συμβῇ τοῦτο, εἶναι φυσικὸν ὁλόκληρος ἡ καλλιεργήσιμος ἔκτασις νὰ καταστραφῇ τελείως καὶ οἱ κάτοικοι νὰ χάσουν διὰ παντὸς τὰ χωράφια των. Ἐπιτροπαὶ μεταβάσαι ἐπανειλημμένως εἰς τὴν Δ.Ε.Η. ἔλαβον τὴν ἀπάντησιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ τροποποίησις τοῦ σχεδίου, διότι τοῦτο θὰ συνεπήγετο πρόσθετον δαπάνην 3 δισεκ. Ἀπευθύνομεν ἔκκλησιν πρὸς ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ θέματος, διότι ἐκ τῆς τοιαύτης, ἢ τοιαύτης ρυθμίσεως αὐτοῦ ἐξαρτᾶται ἡ καταστροφὴ τῶν τριῶν αὐτῶν χωρίων, ἤ, ἀντιθέτως, ἡ σωτηρία των. Ἐὰν εἶναι ἀληθές, ὅτι ἀπαιτεῖται ἡ πρόσθετος αὐτὴ δαπάνη, ὀφείλει πράγματι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, καθ’ ὃ μέρος, τοὐλάχιστον, ἐξυπηρετεῖ ἐγγειοβελτιωτικοὺς σκοπούς, τὴν δαπάνην αὐτὴν νὰ τὴν ἀναλάβῃ αὐτὸ τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, διότι, ἐπαναλαμβάνομεν, εἰς περίπτωσιν ἐφαρμογῆς τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου τῆς Δ.Ε.Η., 3 χιλιάδες κάτοικοι, εἶναι καταδικασμένοι εἰς βέβαιον ἐκ πείνης θάνατον.

§100Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Ἠξεύρετε πόσο θὰ στοιχίσῃ τὸ στρέμμα;

§101Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Δὲν γνωρίζω. Γνωρίζω μόνον ὅτι θὰ ἀπαιτηθῇ μία ἐπιπρόσθετος συνολικὴ δαπάνη 3 δισεκ., τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ κάλλιστα καὶ ὀφείλει νὰ ἀναλάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας.

§102ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσα στρέμματα εἶναι;

§103Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ὁλόκληρος ἡ ἔκτασις;

§104Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Ἡ ἔκτασις ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἀξιοποιηθῇ εἶναι μόνον 3.500 στρέμματα.

§105Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἐκτὸς τῆς ὑπὸ ἐκτέλεσιν μελέτης ἐναντίον τῆς ὁποίας ἀντιτιθέμεθα καὶ ἡ ὁποία προβλέπει τὴν χρησιμοποίησιν ὁλοκλήρου τῆς ἐκτάσεως ὡς ρυθμιστικῆς δεξαμενῆς, ὑπάρχει καὶ ἄλλη μελέτη, ἡ ὁποία προβλέπει τὴν κατασκευὴν φράγματος εἰς τὸ ἄνω τμῆμα τῆς ἐκτάσεως. Διὰ τὴν κατασκευήν του ἀπαιτεῖται δαπάνη 3 δισεκατομ. Μὲ τὴν κατασκευὴν τοῦ φράγματος τούτου, ὁλόκληρος ἡ ἐντεῦθεν τοῦ φράγματος ἔκτασις ἀποξηραίνεται καὶ μένει τὸ τμῆμα τὸ ὑπεράνω τοῦ φράγματος, τὸ ὁποῖον καὶ μόνον μεταβάλλεται εἰς ρυθμιστικὴν δεξαμενὴν ὑπεραρκοῦσαν διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου. Τὴν ἐφαρμογὴν τῆς μελέτης ταύτης ἀξιοῦμεν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Βιομηχανίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω ὅλως ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας καὶ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐὰν ἡ Δ.Ε.Η. ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ σχεδίου της, τότε ἀναγκαστικῶς ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιμετωπίσῃ ἄλλο σοβαρὸν πρόβλημα, τὴν μεταφορὰν τῶν τριῶν χωρίων εἰς ἄλλην περιοχήν. Παρόμοιον ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, εἶχε γεννηθῆ καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν κατὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἔργων τοῦ Ροδανοῦ. Καὶ ἐκεῖ ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις, ἠναγκάσθη νὰ λάβῃ μέτρα μεταφορᾶς τῶν κατοίκων καὶ ἐγκαταστάσεώς των εἰς ἄλλας περιοχάς. Κάτι παρόμοιον θὰ ἔπρεπε νὰ συμβῇ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ Ἄγρα. Δυστυχῶς ὅμως εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει περίσσεια καλλιεργησίμων ἐκτάσεων καί, κατὰ συνέπειαν, μόνη λύσις ἀπομένει ἡ τροποποίησις τοῦ σχεδίου τῆς Δ.Ε.Η., τροποποίησις, ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ὡς προανεφέραμεν καὶ ἡ ἰδία ἡ Δ.Ε.Η. ἀντιμεσωπίσασα τὸ πρόβλημα εἶχεν προβῆ εἰς ἐκπόνησιν σχετικῆς μελέτης. Ἐσταμάτησεν ὅμως ἀποκλειστικῶς διὰ λόγους οἰκονομικούς. Δὲν νομίζω, ἐν τούτοις, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐπιτρέπεται διὰ 2, ἢ καὶ 5, ἢ καὶ 10 δισεκατ. νὰ θυσιασθοῦν χιλιάδες ψυχῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ παράκλησίς μου καὶ ἡ σύστασίς μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν.

§106Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι καθ’ ὅλα ἀξιόλογος. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀποβλέπει συμπαθέστατα τὴν ἄποψιν δυνατότητος ἀποξηράνσεως τῆς τεχνητῆς λίμνης, τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ κατασκευάσῃ ἡ Δ.Ε.Η., ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας δὲν διαθέτει ἰδίας πιστώσεις, εἶναι πιστώσεις ποὺ παρέχονται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Εἶδον ἀπόψε τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ἐπὶ τοῦ θέματος, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι σᾶς ἀπήντησεν, ὅτι εὑρίσκει τὰς παρατηρήσεις ἀξιολόγους, θὰ προσπαθήσῃ δὲ διὰ παντὸς τρόπου ὅπως ἀποτραπῇ ἡ βλάβη, ἡ ὁποία γίνεται κατὰ τῶν κατοίκων αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας θὰ ἤμην ἀπολύτως εὐτυχὴς ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ συμβάλῃ, ἔστω καὶ διὰ τῆς περικοπῆς ἄλλων πιστώσεων.

§107Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπιθυμῶ νὰ προβάλω τὸ ἐπεῖγον τοῦ ζητήματος. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ ρυθμὸς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων ἐξακολουθήσῃ ὁ σημερινός, μετὰ 5 μῆνας θὰ εἶναι πολὺ ἀργά.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης.

§109Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομηχανίας). Κύριοι βουλευταί, εἶναι πραγματικῶς πολὺ δυσχερές, νὰ ἀναπτυχθοῦν εἰς τὴν Βουλὴν θέματα τεχνικά, ἡ κατανόησις τῶν ὁποίων ἀπαιτεῖ πολλὰς εἰδικὰς γνώσεις καὶ εἰδικὰς μελέτας. Εἶναι εὔκολον νὰ λέγεται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι δύναται τὸ φράγμα νὰ γίνῃ εἰς σημεῖον ὑψηλότερον καὶ νὰ ἀποξηρανθῇ ἡ ὑπόλοιπος ἔκτασις. Ὅταν ὅμως τὰ πράγματα τεθοῦν ἐπὶ τῆς τραπέζης τῆς μελέτης καὶ γίνουν οἱ ὑπολογισμοὶ οἱ ἀπαιτούμενοι, οἱ τεχνικοὶ καὶ οἰκονομικοί, τότε παρουσιάζονται ὑπὸ διάφορον ὄψιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως, οὔτε εἰς τὸν πλέον εἰδικευμένον καθηγητὴν τοῦ Πολυτεχνείου νὰ ἀναπτύξῃ μάθημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸς ἀπὸ τοὺς καθ’ ὅλα ἀξιοτίμους κ. συναδέλφους, ἀλλὰ μὴ μηχανικούς. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι εἰς τὴν Βουλὴν νὰ περιοριζώμεθα νὰ θίγωμεν τὰ τεχνικὰ θέματα κάπως γενικώτερον. Βασικὸν εἶναι, κύριοι βουλευταί, πρῶτα ἀπ’ ὅλα τοῦτο: Ἔχομεν ἢ δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Δ.Ε.Η.; Καὶ δὲν θὰ ἐπερίμενα ποτέ, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, νὰ ἀκούσω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐμπιστοσύνη. Ἐὰν λοιπὸν ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην, ὀφείλομεν μὲ αὐτὴν ὡς βάσιν νὰ ξεκινήσωμεν καὶ νὰ δεχθῶμεν μίαν μελέτην τεχνικοοικονομικήν, ὡσὰν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκτελέσει ἡ Δ.Ε.Η., δηλαδὴ ἡ ΕΜΠΑΣΚΟ, ὡς ἐκτελεσθεῖσαν μὲ ὅλην τὴν ἀπαιτουμένην προσοχὴν καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ ἔργου τοῦ ἰδικοῦ της καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἐνδεχομένων ζημιῶν, ποὺ θὰ προκαλέσῃ. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, γνωρίζετε ὅτι καὶ ἡ νομοθεσία ἡ διέπουσα τὴν Δ.Ε.Η., ἡ ὁποία δὲν εἶναι νομοθεσία τελευταία—εἶναι προηγουμένης Βουλῆς νομοθεσία—εἶναι τοιαύτη, ὥστε οὐδεμίαν σχεδὸν παρέμβασιν νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας. Καὶ τοῦτο, ἐὰν εἶναι ὀρθὸν ἢ ὄχι, δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι ἡ πραγματικότης. Θὰ προσπαθήσω μὲ ὅσον εἶναι δυνατὸν ἁπλούστερον τρόπον νὰ ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς πῶς ἔχει τὸ ζήτημα. Ἡ ἀρχικὴ μελέτη προέβλεπεν ὅτι ἡ μέση στάθμη λειτουργίας τῆς λίμνης, περὶ ἧς πρόκειται, θὰ ἦτο εἰς τὰ 478 μέτρα καὶ 70 ἑκατοστά. Μετὰ τὴν διαμαρτυρίαν τῶν κατοίκων, ποὺ ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος, ἐγένετο μελέτη ἡ μέση αὐτὴ στάθμη νὰ κατέλθῃ εἰς τὰ 478 μέτρα, δηλαδὴ νὰ ὑπάρξῃ μία διαφορὰ 70 ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου. Ἐπειδὴ τὰ ἐδάφη ἐκεῖ εἶχον πολὺ ἁπαλὰς κλίσεις, τὰ 70 αὐτὰ ἑκατοστά, δηλαδὴ ἡ πτῶσις τῆς στάθμης κατὰ τὰ 70 αὐτὰ ἑκατοστά, θὰ ἐσήμαινε περιορισμὸν τῆς ρυθμιστικῆς ἱκανότητος τοῦ ἔργου τοῦ Ἄγρα ἀπὸ 17,6 ὥρας μόνον εἰς 7,7. Ἀντιλαμβάνεσθε λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὁποία ζημία θὰ προέκυπτε διὰ τὸ ὅλον ἔργον τῆς Δ.Ε.Η. Ἡ δὲ δαπάνη διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἀπαιτουμένων πρὸς τοῦτο ἔργων, ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ προεκάλουν ζημίαν 60% τῆς ἀξίας τοῦ ἔργου Ἄγρα, θὰ ἀνήρχετο εἰς 825.000 δολλάρια, δηλαδὴ 13.000.000.000 δραχμὰς περίπου καὶ θὰ ἀπεδίδοντο εἰς τὴν καλλιέργειαν 3.500 στρέμματα μόνον. Ἀναλογοῦν δηλαδὴ 236 δολάρια κατὰ στρέμμα, ποὺ ἀναβιβάζει εἰς τὰ 4.000.000 δραχμὰς τὴν ἀξίαν στρέμματος. Καὶ ἐρωτᾶται, ἀξίζει τὸ στρέμμα γῆς, αὐτοῦ τοῦ εἴδους, 4.000.000; Τέσσαρα ἑκατομμύρια θὰ ἐστοίχιζε τὸ στρέμμα. Παρὰ ταῦτα καὶ μὲ τὸ πνεῦμα αὐτό, μὲ τὸ ὁποῖον ὡμίλησε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐπεζητήσαμεν ἐπανειλημμένως νὰ ἐπανεξετασθῇ ἡ περίπτωσις αὐτή. Πραγματικῶς μᾶς ἐπληροφόρησεν ἡ Δ.Ε.Η. ὅτι ἀναμένεται ἐκ νέου ἕνας εἰδικὸς Ἀμερικανός, ὁ κ. Γκλόερ, ὁ ὁποῖος θὰ μελετήσῃ ἐκ νέου τὸ ζήτημα. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι παρ’ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀσφαλῶς διαπνέεται ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἠμπορέσῃ νὰ δώσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέραν γῆν εἰς τοὺς ἀγρότας ἐκεῖ, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ καταβιβάσωμεν τὴν στάθμην ἔστω καὶ μόνον 70 ἑκατοστά. Διότι ἡ ζημία διὰ τὸν ἐξηλεκτρισμὸν καὶ διὰ τὴν ἀπόδοσιν τοῦ ἔργου τοῦ Ἄγρα, καθὼς σᾶς εἶπον προηγουμένως, εἶναι πολὺ μεγάλη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, καθὼς γνωρίζετε, τὸ ἔργον αὐτὸ συνδέεται καὶ μὲ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τὴν λίμνην τοῦ Ὀστρόβου. Ἀπὸ ἐκεῖ λοιπὸν θὰ ἀποδοθοῦν κάποτε, ὄχι 3.000 στρέμματα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ στερήσωμεν αὐτὴν τὴν περιοχήν, ἀλλὰ θὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν 22.000 στρέμματα.

§110Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἰδιοκτησία.

§111Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἰδιοκτησία. Ἐδῶ εἶναι μία ἀδήριτος λογικὴ τῶν ἀριθμῶν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν ἄλλως. Συμφέρει νὰ στοιχίσῃ τὸ στρέμμα 4.000.000 ἢ ὄχι; Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§112Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὑπολογίζετε ἐπὶ τῶν ἀποκαλυφθησομένων ἐκτάσεων τῆς λίμνης Ὀστρόβου. Διότι ἐκεῖ περιμένουν οἱ κάτοικοι τῶν ὁποίων τὰ χωράφια ἔχουν παρθῇ ἀπὸ τὰ νερά.

§113Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα ἀντιμετωπίζεται συνολικῶς. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀντιμετωπισθῇ τοπικῶς. Τὸ θέμα εἶναι ποία θὰ εἶναι ἡ ὠφέλεια καὶ ἡ ζημία ἡ ἐθνική. Διὰ τῆς μελέτης τοῦ ἔργου αὐτοῦ, ἀγόμεθα εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ συμφερώτερον, ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς, εἶναι νὰ γίνῃ τὸ ἔργον τοῦ Ἄγρα, ὅπως προβλέπεται. Διότι θὰ ἐπέλθῃ μὲν ἡ ζημία αὐτή, θὰ ἐπέλθῃ ὅμως καὶ ἡ ἄλλη ὠφέλεια. Ἐὰν θέλετε νὰ συζητήσετε τεχνικὰς λεπτομερείας, κ. συνάδελφε, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ συζητήσετε μὲ τὸν κ. Γκλόερ, ὁ ὁποῖος εἶναι τεχνικὸς καὶ ὁ ὁποῖος ἴσως νὰ κατανοήσῃ τὰς θεωρίας σας. Ἀλλὰ μὴ μοῦ λέγετε, ὅτι εἶναι τόσον εὔκολον, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τοῦτο ἢ τὸ ἄλλο, διότι δὲν ἠμπορῆτε νὰ τὸ εἴπητε, χωρὶς νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει τὰ στοιχεῖα, ποὺ ἔχουν αὐτοί, ποὺ τὰ ἐμελέτησαν.

§114Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἐπερωτῶν, ἀλλὰ εἶμαι ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ προστατεύσῃ τοὺς κατοίκους τῆς λίμνης Ὀστρόβου, διὰ τοὺς ὁποίους εἴπατε, ὅτι θὰ ἀποκαλυφθοῦν ἐκτάσεις, διὰ τῶν ὁποίων θὰ δύνανται νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ κάτοικοι τῆς περιοχῆς Ἐδέσσης. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις. (Κωδωνοκρουσίαι).

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ συζήτησις περιορίζεται μεταξὺ τοῦ ἐπερωτῶντος καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§116Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μοῦ ἐπέτρεψε τὴν διακοπήν. Ἡ διακοπή, ἄλλωστε, δὲν ἀποβλέπει εἰς πολιτικὴν σκοπιμότητα, ἀλλὰ εἰς τὴν διασάφησιν ὡρισμένων σημείων ἐφ’ ὅσον ἡ συζήτησις διέπεται ἀπὸ τόσον καλὴν πίστιν.

§117Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, τὸ ποῖος θὰ πάρῃ τὰς ἐκτάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποκαλυφθοῦν εἰς τὸ Ὄστροβον, δὲν ἐπηρεάζει τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος, δηλαδή, ὅτι θὰ ἀποδοθοῦν 22.000 στρέμματα εἰς τὴν γεωργίαν καὶ ποῖος θὰ τὰ πάρῃ αὐτὰ τὰ στρέμματα εἶναι ἄλλη ὑπόθεσις, ἡ ὁποία δὲν ἀφορᾷ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας. Γεγονὸς εἶναι—καὶ δὲν θὰ ἤθελον νὰ τὸ ἐπαναλάβω, ἀλλὰ πρέπει μετὰ τὴν διακοπὴν νὰ κάμω μίαν περίληψιν τῶν ὅσων εἶπον—γεγονὸς εἶναι λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ συνθῆκαι αἱ τεχνικαὶ καὶ εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν εἶναι τοιαῦται, ὥστε διὰ μίαν μείωσιν τῆς στάθμης, διὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπῃτεῖτο τὸ σημαντικὸν ποσὸν τῶν 800.000 δολλαρίων δὲν θὰ εἴχομεν ἀντίκρυσμα κέρδους, ἀλλὰ θὰ εἴχομεν ἀντίκρυσμα ἀπωλείας περαιτέρω τοῦ ἔργου αὐτοῦ τούτου, τοῦ ὁποίου ἡ ἀποδοτικότης θὰ ἐμειοῦτο κατὰ 60%, ἀπὸ 17 εἰς 7 ὥρας, ἐπίσης δὲ καὶ μίαν τιμὴν κατὰ στρέμμα, ἡ ὁποία θὰ τὸ καθίστα δῶρον ἄδωρον. Καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω ἄλλην μίαν φοράν, ὅτι τὸ θέμα, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ μελετηθῇ, δι’ ἄλλην μίαν φοράν. (Χειροκροτήματα).

§118Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Βιομηχανίας, ἀπουσιάζει ὁ κ. Ζίγδης, ὁ ὁποῖος, ἐὰν παρίστατο, θὰ σᾶς ἔδιδε τὴν πληροφορίαν, ὅτι πέρυσιν ἡ Δ.Ε.Η. κατετόπισε τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας ἐπὶ τοῦ θέματος κατὰ τρόπον τελείως διαφορετικόν, διότι ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Καραβίδας τὸν κ. Ζίγδην, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ τῆς νέας μελέτης.

§119Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ). Τὰ πορίσματα...

§120Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Κατὰ τὸν ἴδιον τὸν κ. Καραβίδαν, ἐὰν ἐφηρμόζετο ἡ τρίτη κατὰ σειρὰν μελέτη του, τότε θὰ εἴχωμεν ἀπόδοσιν εἰς τὴν καλλιέργειαν 12.000 στρεμμάτων.

§121Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Οἱ ἀριθμοὶ ποὺ σᾶς εἶπον εἶναι ἐκ τῆς μελέτης του τοῦ Ἰουλίου 1952.

§122Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἔχουν γίνει καὶ ἄλλαι μελέται. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν κάμω ἐπερώτησιν. Διασαφηνίζω τὰ πράγματα καὶ ὑπογραμμίζω τὴν σοβαρότητα τοῦ ζητήματος καὶ θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ τὸ λάβετε ὑπ’ ὄψιν.

§123Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Δὲν ἐπερίμενα τὴν σύστασίν σας, διὰ νὰ ἐπιληφθῶ τοῦ θέματος. Ἐπελήφθην τοῦ θέματος, διότι μὲ ὤχλησεν ὁ Γ. Διοικητὴς Β. Ἑλλάδος, ὁ κ. Στράτος. Ἐπελήφθην συνεπῶς, χωρὶς τὴν σύστασίν σας, ἡ ὁποία θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὡς δευτέρα διότι ὡς πρώτη ἐλήφθη ἡ σύστασις τοῦ κ. Στράτου. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἠμπορεῖ τοῦτο νὰ ἀποτελέσῃ ἐπερώτησιν.

§124Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ὑπάρχουν 7 μελέται, ἡ τρίτη δὲ προβλέπει τὴν κατασκευὴν φράγματος, ἀξίας 7 δισεκατομμυρίων δρχ., τὴν ὁποίαν ὅμως δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναλάβῃ ἡ Δ.Ε.Η., διότι δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναλάβῃ τοιαύτην δαπάνην. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι ποὺ σᾶς ἔδωκαν.

§125Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ). Δὲν εἶναι μόνον τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης, ἀλλὰ καὶ ἡ μείωσις τῆς ἀποδοτικότητος τοῦ Ἄγρα.

§126Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς σᾶς ἔδωκε μίαν διαβεβαίωσιν, ὅτι θὰ λάβῃ μέριμναν καὶ θὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα πρὸς τί; Σᾶς ἐβεβαίωσεν ὅτι παρὰ τὴν ὑπάρχουσαν...

§127Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Ἐὰν ἡ πραγματικότης εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ...

§128Ε. ΠΕΤΣΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι καθαρῶς οἰκονομικόν.

§129Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Βιομ.). Εἶναι οἰκονομικοτεχνικόν.

§130Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ποία εἶναι ἡ θέσις τῶν κατοίκων καὶ τί σκέπεται ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ἐπ’ αὐτοῦ; (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως ἐτερματίσθη.

§132Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνεβλήθη ἡ συζήτησίς της, ἐπειδὴ ἀπουσιάζατε. Εὐχαρίστως τὴν ἐπαναφέρω, διότι μοῦ ἐγένοντο παράπονα. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, σχετικῶς μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν τοποθετήσεως ἀνέργων ἐγκατασταθέντων εἰς τὴν περιοχὴν Πρωτευούσης μετὰ τὴν 28ην Ὀκτωβρίου 1940, κλπ.

§134Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν πρωΐαν τῆς 7ης Μαρτίου, ἀνεστατώθη ἡ περιοχὴ τῆς Πρωτευούσης, εἰς τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, ὅπου ὑπάρχουν τὰ Γραφεῖα εὑρέσεως ἐργασίας, διότι πολλοὶ ἄεργοι μετέβησαν ἐκεῖ, διὰ νὰ ἐγγραφοῦν πρὸς ἀνεύρεσιν ἐργασίας καὶ τοὺς ἐδηλώθη, ὅτι ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἔφθασεν εἰς ὅλα τὰ Γραφεῖα εὑρέσεως ἐργασίας τῆς περιοχῆς τῆς Πρωτευούσης, ἡ ὑπ’ ἀριθμ. 17727]6–3–53, διαταγὴ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ Ἐργασίας, διὰ τῆς ὁποίας ἐντέλλονται τὰ γραφεῖα αὐτά, νὰ μὴ τοποθετήσουν εἰς ἐργασίαν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἦλθον καὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς τὴν περιοχὴν αὐτήν, μετὰ τὴν 28ην Ὀκτωβρίου τοῦ 1940. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας, ἐβιάσθη νὰ ἐκδώσῃ αὐτὴν τὴν διαταγήν, διότι σήμερον κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν, κρίσις οἰκονομικὴ μαστίζει τὸν τόπον μας, καὶ ἡ κατάστασις τῶν ἐπαρχιῶν εἶναι οἰκτρά. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατόν, κοινωνικὰ ζητήματα νὰ τὰ λύσωμεν διὰ διαταγῆς, ἀστυνομικοῦ χαρακτῆρος, ὅπως εἶναι αὐτή. Ἔπρεπε νὰ ἀναμείνῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας, νὰ ληφθοῦν ὡρισμένα μέτρα οἰκονομικῆς φύσεως, νὰ ἀναζωογονηθῇ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου, καὶ νὰ ἀρχίσουν αἱ ἐργασίαι εἰς τὰς ἐπαρχίας, καὶ τότε ἀφοῦ μελετήσῃ τὰς συνθήκας τὰς οἰκονομικὰς καὶ κοινωνικὰς κατὰ τόπους, καὶ ἴδῃ, ὅτι ὡρισμέναι ἐπαρχίαι, ἠμποροῦν νὰ συντηρήσουν τὸν πληθυσμόν· τότε νὰ ἐκδώσῃ συγκεκριμένην διαταγὴν καὶ νὰ εἴπῃ: Ἀπαγορεύω εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Ἀθηνῶν νὰ εὑρίσκουν ἐργασίας, ἐκ τῆς περιοχῆς α ἢ β, διότι ἐκεῖ λειτουργοῦν ἐργοστάσια, βιομηχανίαι, κ.λ.π. Ἡ γενικὴ αὐτὴ διαταγή, ἀνεστάτωσε τὸν κόσμον εἰς τὰς Ἀθήνας. Κύριοι, τὸ νὰ θέτωμεν ἕνα ὅριον, μὲ τὸ ὁποῖον ἀνατρέχωμεν δέκα τρία χρόνια πίσω, δὲν εἶναι ὀρθόν. Τὴν λαμπρὰν καὶ τρισένδοξον αὐτὴν ἡμερομηνίαν, τῆς 28ης Ὀκτωβρίου, πρέπει νὰ τιμῶμεν καὶ νὰ τὴν δοξάζωμεν, ὡς μίαν λαμπρὰν ἐπέτειον. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ τὴν θεωροῦμεν ὡς ὁρόσημον, διὰ νὰ λύσωμεν τὰ κοινωνικὰ προβλήματα, διότι ἔχουν ἔκτοτε περάσει δεκατρία χρόνια. Ἐπεράσαμεν ἀπὸ πόλεμον καὶ κατοχήν. Οἱ ἄνθρωποι, ἠναγκάσθησαν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς ἐπαρχίας, νὰ πωλήσουν τὰ ὑπάρχοντά των, καὶ ἐγκατεστάθησαν εἰς τὰς Ἀθήνας, κατὰ τὰ ἔτη 1941–1942–1943 1944. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπιστρέψουν ὀπίσω...

§135ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί;

§136Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. .. διότι δὲν ἔχουν τίποτα εἰς τὰς ἐπαρχίας των, καὶ τώρα δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐξασφαλίσουν δουλειὰ ἐνταῦθα, μὲ τὴν διαταγὴν αὐτὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Νομίζω, ὅτι ἡ διαταγὴ αὐτὴ πάσχει πολλαπλῶς, καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀψυχολόγητος. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργός, μελετήσῃ καλύτερα τὰ πράγματα, θὰ πρέπει νὰ τὴν ἀναθεωρήσῃ. Ἐὰν νομίζῃ, ὅτι ὡρισμέναι περιφέρειαι αὐτῆς τῆς Ἐπικρατείας, δὲν ἠμποροῦν νὰ διαθρέψουν τὸν πληθυσμόν, τότε, ἂς ἐκδώσῃ ἄλλην διαταγήν, καὶ ἂς ἀπαγορεύσῃ εἰς τοὺς ἐκ τῆς περιφερείας αὐτῆς, νὰ ἀνεύρουν ἐργασίαν. Ἀλλὰ ἔχομεν καὶ ἄλλας πτωχὰς περιφερείας, εἰς τὴν Ἠπειρωτικὴν Ἑλλάδα, ὅπου οἱ ἄνθρωποι δὲν ἠμποροῦν νὰ ζήσουν. Ἔρχονται ἐδῶ, ὅπου ἠμποροῦν νὰ ἐξοικονομήσουν κἄτι. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, τὶ θὰ κάμουν, ἐὰν σήμερον τοὺς διώξωμεν; (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βασιλικός). Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ θέμα πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ σοβαρῶς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας νὰ τὸ ἐπανεξετάσῃ, διότι ἐπῆλθε πράγματι ἀναστάτωσις, εἰς τὴν κοινωνίαν τῶν δύο πόλεων καὶ ὄχι μόνον διεμαρτυρήθησαν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τώρα, ἔρχονται προσφάτως, ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκατασταθῆ πρὸ 10–13 ἐτῶν, δηλαδὴ ἀπὸ τὸ 1940—τὸ 1943. Νομίζω, ὅτι μὲ τοιούτου εἴδους ἀστυνομικοῦ, οὕτως εἰπεῖν, περιεχομένου, διαταγάς, δὲν λύονται κοινωνικὰ προβλήματα. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις, νὰ προσπαθήσῃ νὰ τονώσῃ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῶν ἐπαρχιῶν, νὰ τονώσῃ τὰς βιομηχανίας καὶ τὰς ἐπιχειρήσεις, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν εὐρυθμίαν τοῦ οἰκονομικοῦ βίου εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τότε, οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν, θὰ εὑρεθῇ, διαμαρτυρόμενος, διὰ τὴν ἔκδοσιν, μιᾶς τοιαύτης διαταγῆς, ὅταν, λέγω, δημιουργηθοῦν αἱ προϋποθέσεις καὶ τῆς ἐπανόδου τοῦ πληθυσμοῦ, εἰς τὰς ἐπαρχίας. Διότι, ὁμολογοῦμεν ὅτι πρέπει καὶ αὐτό, κάποτε, νὰ γίνῃ, ἀλλὰ δὲν εἶναι κατάλληλος ἡ στιγμὴ σήμερον. Ὁμολογοῦμεν, ὅτι πάσχει ἡ Ἑλλὰς ἐξ αὐτοῦ τοῦ δημογραφικοῦ προβλήματος. Διότι, δὲν εἶναι δυνατόν, ἓν Κράτος 7,5 ἑκατομμ. κατοίκων, νὰ ἔχῃ δύο ἑκατομμ. κατοίκους, εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Σᾶς ἐρωτῶ, ὅμως κ. κ. συνάδελφοι, εἶναι τώρα, ἡ κατάλληλος ἐποχὴ νὰ ἐκδοθῇ ἡ διαταγή, ἡ ὁποία ἐξεδόθη, ἀφοῦ δὲν ἐπρόλαβεν ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἐκεῖνα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ τονώσουν τὴν ἐπαρχίαν, ὥστε νὰ ἐγκαταστήσῃ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, εἰς τὸν τόπον των; Ἐξετάσατε τὰς περιφερείας καὶ καθ’ ἕνα ἕκαστον τῶν ἀνθρώπων τῶν ἰδικῶν σας, καὶ θὰ ἀντιληφθῆτε τὸ ἀδύνατον τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ὡς ἄνω διαταγῆς. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἐβιάσθη νὰ ἐκδώσῃ αὐτὴν τὴν διαταγὴν καὶ ὅτι, ἑπομένως, θὰ πρέπει νὰ τὴν ἐπανεξετάσῃ, διότι ἐπιφέρει ἀναστάτωσιν, εἰς τὴν κοινωνίαν τῶν δύο Πόλεων. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει, τὸ ὅριον, τὸ ὁποῖον θέτει, εἶναι πολὺ μακρυνόν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀνατρέχωμεν, εἰς τὸ 1940, διότι ἐπεράσαμεν, ἀπὸ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, ἡ ὁποία ἐδημιούργησε συνθήκας ἄλλας καὶ πολλοὶ ἄνθρωποι, ἠναγκάσθησαν, ἀφοῦ ἐπώλησαν ὅλα τὰ ὑπάρχοντά των, νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ χωριά των καὶ νὰ ἔλθουν ἐδῶ. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, νὰ ἐπανεξετάσῃ τὴν διαταγήν του, διότι εἶχε δυσμενεστάτην ἀπήχησιν. Ἔπληξε χιλιάδας ἀνθρώπους καὶ εἶναι τελείως ἀνεδαφική.

§137ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ ἐγκατασταθοῦν, οἱ Ἀθηναῖοι εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ οἱ ἐπαρχιῶται εἰς τὰς Ἀθήνας.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐργασίας ἔχει τὸν λόγον.

§139Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει μία παρεξήγησις. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἐκ τῶν κειμένων Διατάξεων, δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα νὰ διατάσσῃ προσλήψεις ἢ ἀπολύσεις. Τὸ δικαίωμα τῆς προσλήψεως διατηρεῖται ἀπόλυτον ἀπὸ τὸν ἐργοδότην, ἐπαναλαμβάνω, δυνάμει τῶν κειμένων, σήμερον, διατάξεων, ὄχι τῶν ἄλλοτε ἰσχυουσῶν. Ἄλλοτε πράγματι, ὅτε ὑπῆρχε τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειάν του, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας εἶχε τὸ τοιοῦτον δικαίωμα τῆς τοποθετήσεως καὶ τῆς προσλήψεως. Σήμερον, ὅμως, δὲν ἔχει τοιοῦτον δικαίωμα. Ἑπομένως, ἀβάσιμος εἶναι ἡ αἰτίασις κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐργασίας. Τί συμβαίνει ὅμως; Καὶ ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ διευθύνω καὶ πάλιν τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ 1949, ὅτε εἶχε τὸ δικαίωμα ὁ Ὑπουργὸς Ἐργασίας, εἰς τὸ θέμα τὸ μέγα, τῆς ἀπασχολήσεως, εὗρον ὡς ἀναγκαῖον μέτρον τὸ παρόν, δηλαδή, νὰ ἀπαγορεύσω τὴν πρόσληψιν ἐργατῶν, μὴ διαμενόντων εἰς τὰς Ἀθήνας πρὸ τοῦ 1940. Μάλιστα, κατ’ εὐτυχῆ σύμπτωσιν, ὅτε παρέδωσα τὸ Ὑπουργεῖον, ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ὅτι εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἶπον, ὅτι τὸ μόνον μέτρον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἤθελον ἰδιαιτέρως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν του, εἶναι αὐτό, κατὰ τὴν παράδοσιν. Καὶ ἦτο πράγματι, ἓν μέτρον ἐπιβαλλόμενον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅτε εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς διευθύνσεως, τὸ δυναμικόν, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας. Σήμερον ὅμως; τοιοῦτον δικαίωμα δὲν ὑπάρχει Ἐγένετο ὅμως, ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, μία σύστασις πρὸς τὰ Γραφεῖα Εὑρέσεως Ἐργασίας.

§140Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὡμίλησαν περὶ διαταγῆς.

§141Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Ἀφοῦ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα, κ. Πρόεδρε. Καὶ τὸ ἠξεύρουν αἱ ἐπιχειρήσεις τοῦτο. Ἔχουν νομικοὺς συμβούλους καὶ ἠξεύρουν, ὅτι τὸ δικαίωμα τῆς προσλήψεως εἶναι ἐλεύθερον. Ἀλλὰ οἱ καταφεύγοντες εἰς τὸ Γραφεῖον Εὑρέσεως ἐργασίας, ἔλαβον μίαν σύστασιν, ἡ ὁποία κατὰ σειράν, ἔχει ὡς ἑξῆς, δηλαδή, κατὰ ποῖον τρόπον πρέπει νὰ γίνεται ἡ προτίμησις τῶν προσλήψεων: «Οἱ γεννηθέντες ἐν τῇ περιφερείᾳ.......... ....... (ἀναγινώσκει).......». Ἡ ἄλλη, ἡ διαταγή, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, λέγει: «Οἱ μὴ πληροῦντες τὰς ὡς ἄνω προϋποθέσεις ....... (ἀναγινώσκει).......». Σύστασις εἶναι, πρὸς τὰ τέσσαρα Γραφεῖα Εὑρέσεως Ἐργασίας Ἀθηνῶν. Ἐπαναλαμβάνω, δικαίωμα δὲν ἔχει ὁ Ὑπουργός. Ἀλλά, ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις τὸ διατηροῦν. Ἐρωτῶ ὅμως, εἶναι ὄντως θέμα ἢ ὄχι, τὸ θέμα τῆς ἀπασχολήσεως; Εἶναι ὄντως, κοινὴ πλέον συνείδησις, ὅτι ἡ ἀστυφιλία ἀποτελεῖ κίνδυνον; Πρέπει, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς πρᾶγμα. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας ποὺ παρέδωσα τὸ Ὑπουργεῖον, ἀπὸ τῆς 13 Ἀπριλίου τοῦ 1949 μέχρι σήμερον, ἔχουν τοποθετηθῆ, ἐξ ἐπαρχιῶν, ἐλθόντες νεωστί, ὄχι ἐγκατεστημένοι εἰς τὰς Ἀθήνας, τοὺς ὁποίους οὐδεὶς βλάπτει, διότι τοὺς ἐλθόντας εἰς Ἀθήνας καὶ εὑρόντας ἐργασίαν καὶ ἐργαζομένους, δὲν τοὺς ἀφορᾷ ἡ σύστασις τῆς ἐξαιρέσεως, παντάπασιν, ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1949, ἐπαναλαμβάνω, ἕως σήμερον, ἔχουν τοποθετηθῆ, κατὰ τὰς ἡμιτελεῖς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω μέχρι σήμερον, περὶ τὰς 20.000. Ἔχουν ἔλθει ἐξ ἐπαρχιῶν καὶ ἔχουν τοποθετηθῆ 20.000, κύριοι συνάδελφοι, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχω δυναμικὸν ἐργατικὸν ἀκινητοῦν καὶ ἀργοῦν, περὶ τὰς 40.000, ἐν Ἀθήναις, ἂν δὲν εἶναι καὶ περισσότεροι. Ἐρωτῶ, λοιπόν, κύριοι: Ἔχομεν γύρω μας τοὺς προσφυγικοὺς συνοικισμούς, οἱ ὁποῖοι μαστίζονται ἀπὸ ἀνεργίαν. Ἔχομεν τὴν συρροὴν αὐτήν, πρὸς τὰς Ἀθήνας, τοὺς ὁποίους ἐφέραμεν, διὰ νὰ........, ἀλλὰ δὲν γνωρίζομεν τὶ νὰ τοὺς κάμωμεν. Ἀποτελοῦν οὗτοι βάρος, δι’ ἕκαστον τῶν πολιτῶν, δι’ ἕκαστον τῶν γνωστῶν των. Καταφεύγουν πρὸς ἐμέ, ἐκλαμβάνοντες τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ὡς Γραφεῖον Εὑρέσεως ἐργασίας. Καὶ ἐρωτῶ, δοθέντος ὅτι εἶναι ἀνειδίκευτοι, ὅτι δὲν ἔχουν κατοικίαν, δὲν ἀποτελοῦν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ἐξ ἐκκινήσεως, τεράστιον κίνδυνον; Διατί θὰ διευκολύνω ἐγώ, τὸν κίνδυνον τοῦτον; Διατί δὲν θὰ ἐπισημάνω τὸν κίνδυνον τοῦτον εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν; Καὶ διατί δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω καὶ νομοθετικῶς μεθαύριον; Διότι πρέπει κάπως νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην τῆς διοχετεύσεως αὐτῶν τῶν δυνάμεων. Διατί θὰ συρρεύσουν αὐτοὶ ἐν Ἀθήναις; Διατί νὰ τοὺς διευκολύνωμεν, ὅταν ἔχω αὐτὸ τὸ δυναμικὸν ἀργοῦν, μονίμως, ἐν Ἀθήναις; Δὲν δύναμαι νὰ τοὺς ἐπιδοτήσω. Δὲν δύναμαι νὰ τοὺς ἐξεύρω ἐργασίαν, ἀλλὰ ἂς μὴ ὑποστοῦν καὶ τὸν συναγωνισμὸν αὐτόν, ἄνευ λόγου.

§142Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αὐτὰ ποὺ λέγετε εἶναι ὅλα σωστά. Ἀλλὰ θὰ ἐπιτρέψητε καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς καταγομένους ἐξ ἐπαρχιῶν, εἰς τὰς ὁποίας πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι 100άδες χιλιάδων ἀγρόται τὸ βράδυ δὲν τρώγουν οὔτε ἕνα κομμάτι ψωμί, νὰ σᾶς ἐρωτήσωμεν, τί θὰ γίνουν αὐτοὶ ποὺ ἔρχονται ἐδῶ διὰ νὰ ζήσουν; Διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσουν. Ἔχουν 3–4 στρέμματα, μὲ τὰ ὁποῖα, ὅταν καὶ ἡ παραγωγὴ εἶναι ἀρίστη, δὲν δύνανται νὰ θρέψουν τὰ παιδιά τους οὔτε δύο μῆνας. Στέλλουν ἕνα παιδὶ καὶ ἐργάζεται ἐδῶ καὶ στέλλει χρήματα διὰ νὰ συντηρῆται ἡ οἰκογένειά του. Αὐτὸ διὰ τὴν Ἤπειρον εἶναι κανών. Σᾶς ἐρωτῶ, νὰ ἀπαντήσετε εἰς τὸ συγκεκριμένον αὐτὸ ἐρώτημα.

§143Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Ἀπαντῶ. Εἶναι εἰς τὴν τραγικὴν μοῖραν τῆς χώρας τὸ τεράστιον ποσὸν τῶν 100.000 νέων, τῶν ἐρχομένων κατ’ ἔτος εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ἤδη ἐργαζομένων. Σᾶς ἐρωτῶ, γνωρίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία τοῦτον τὸν ἀριθμόν; Αὐτὸ εἶναι τὸ τεράστιον θέμα τῆς ἀπασχολήσεως καὶ τοῦ ἐπαγγελματικοῦ προσανατολισμοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον δίδω ρητὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι σοβαρῶς θὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἀλλά, κύριε συνάδελφε, ποῖος θὰ σᾶς ἐμποδίσῃ νὰ εὕρετε μίαν ἐργασίαν εἰς τοὺς ἐξ ἐπαρχιῶν ἐρχομένους. Ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ; Δὲν ἀπηγόρευσα εἰς οὐδένα, διότι τὸ δικαίωμα τῆς προσλήψεως εἶναι ἐλεύθερον.

§144Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν σᾶς κατηγορῶ. Συζήτησιν κάμνω.

§145Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Τὸ δικαίωμα τῆς προσλήψεως εἶναι ἀπόλυτον καὶ οὐδεμία διαταγὴ ἰσχύει. Ἁπλῶς διὰ τὰ τέσσαρα γραφεῖα θέτω μίαν τάξιν, νομίζω ἀντικειμενικῶς ὀρθήν. (Χειροκροτήματα). Νομίζω, μάλιστα, ὅτι πάρα πολὺ καθυστέρησεν ἡ λῆψις αὐτοῦ τοῦ μέτρου. Ἀποτελεῖ, κύριοι, τεράστιον κοινωνικὸν κίνδυνον καὶ αὐτὸ τὸ δυναμικὸν θὰ ἀποτελέσῃ, ἴσως, δυναμίτιδα μίαν ἡμέραν, κύριοι, ἐναντίον τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ μέτρα. (Χειροκροτήματα).

§146Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θέλω νὰ πληροφορήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ὅτι ἡ σύστασίς του, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν, ἐξελήφθη ὡς αὐστηρὰ διαταγή, τόσον ἀπὸ τὰ Γραφεῖα Εὑρέσεως Ἐργασίας, ὅσον καὶ ἀπὸ τὰς ἐπιχειρήσεις, καὶ ἀπὸ τὰς 7 Μαρτίου οὐδεμία ἐπιχείρησις προσλαμβάνει ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔφερον πιστοποιητικὸν τῆς Ἀστυνομίας, ὅτι...

§147Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Δὲν εἶναι ὀρθόν.

§148Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Οὕτως ἐξελήφθη. Ἔχω συγκεκριμένον παράδειγμα.

§149Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Προχθές, ἐπιχείρησις δὲν ἐπῆρεν οὐδένα ἐργάτην ἀπὸ τὴν Ἀθήνα καὶ τοὺς ἐπῆρεν ὅλους ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν.

§150Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἔχω συγκεκριμένον παράδειγμα, κ. Ὑπουργέ. Ἔστειλα εἰς ἐργοστάσιον δύο γυναῖκας νὰ πιάσουν δουλειὰ καὶ τοὺς εἶπαν νὰ φέρουν χαρτὶ ἀστυνομίας, ὅτι εἶναι ἐγκατεστημέναι εἰς τὰς Ἀθήνας πρὸ τῆς 28 Ὀκτωβρίου. Ἡ ἐξήγησις τὴν ὁποίαν ἐδώσατε, νομίζω, ὅτι δὲν ἱκανοποίησε τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Μὲ διαταγὰς τοιούτου εἴδους ἀστυνομικοῦ περιεχομένου δὲν λύονται τὰ κοινωνικὰ προβλήματα.

§151Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία παρεξήγησις, διότι ἡ σύστασις τὴν ὁποίαν κάμνει ἕνας ὑπουργὸς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν του εἶναι διαταγή, κατ’ οὐσίαν. Δὲν ὑπάρχει ἐπ’ αὐτοῦ οὐδεμία ἀμφιβολία. Ὅταν κάμνετε μίαν σύστασιν, ἔχει τὸν τύπον τῆς διαταγῆς. Εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι σύστασις κατὰ τὴν γνώμην σας, ἀλλ’ ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός σας, θὰ τὴν ἐκλάβῃ ὡς διαταγήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν 20000, τὸν ὁποῖον ἀνεφέρατε, δι’ ἀνθρώπους ἐλθόντας ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ ἤδη ἐργαζομένους ἐδῶ, νομίζω, ὅτι μέγα μέρος ἐξ αὐτῶν θὰ εἶναι τοῦ νόμου 751. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι χιλιάδες ἄνθρωποι ἐστρατεύθησαν καὶ ἀπεστρατεύθησαν καὶ βάσει τοῦ νόμου—καίτοι καὶ δι’ αὐτοὺς ζητοῦνται πιστοποιητικὰ καταγωγῆς—ἐν πάσῃ περιπτώσει, κλείνει κανεὶς τὰ μάτια, διότι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν τὴν Πατρίδα. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει νὰ μελετηθῇ γενικώτερον καὶ νὰ ἔλθῃ ἕνα πλῆρες νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πραγματικῶς νὰ ἐμποδίζῃ αὐτὴν τὴν ἀστυφιλίαν, ἡ ὁποία λαμβάνει ἀνησυχητικὴν ἔκτασιν.

§152Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Καὶ ἡμεῖς σᾶς τὸ ὑπεσχέθημεν.

§153Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ἡ σύστασις, ὅμως, εἶναι διαταγή, κατ’ οὐσίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ἀκόμη τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ ὁλοκληρωθοῦν καὶ θὰ ἔλθουν ὡς ἕνα πλῆρες νομοσχέδιον, νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ἔλθουν ἄνθρωποι τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τοὺς εἴπομεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐργασθοῦν, τὸ πρᾶγμα εἶναι δύσκολον. Νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ καταλήξετε εἰς μίαν ἀπόφασιν γενικωτέρας ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος κατὰ τρόπον ὡλοκληρωμένον, ὁ ὁποῖος, πραγματικῶς θὰ περιώριζε τὸ κακόν, διὰ τὸ ὁποῖον ὅλοι μίαν ἡμέραν θὰ μετανοήσωμεν.

§154Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Τὸ ὑπεσχέθην, ὅτι θὰ φέρω μίαν ἡμέραν ὡλοκληρωμένον νομοσχέδιον. Εἶναι θέμα τεράστιον—ἀντιλαμβάνεσθε—καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ εἶμαι ἕτοιμος αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§155Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντιδικίαν σας μὲ τὸν κ. Ζορμπᾶ, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ σύστασις εἶναι διαταγή.

§156Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν ἔχουν ἀνάγκην νὰ καταφύγουν εἰς τὰ Γραφεῖα. Αἱ ἐπιχειρήσεις ἔχουν τὸ δικαίωμα τῆς προσλήψεως.

§157Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Παρεξήγησαν, κύριε Ὑπουργέ.

§158Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σύστασίς σας παρεξηγήθη κατὰ τοῦτο, ὅτι τὰ Γραφεῖα Εὑρέσεως Ἐργασίας, δὲν χορηγοῦν κάρταν, ἀδιακρίτως καὶ χωρὶς καμμίαν ἔρευναν. Εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀπεκλείσθησαν ἀπὸ τὴν ἡμέρα τῆς συστάσεως αὐτῆς καὶ ἡ ἀνεργία δὲν καταπολεμεῖται μὲ τὸ νὰ ἐμποδίζωμεν τὴν εὕρεσιν ἐργασίας. Ἐδόθη μία κακὴ ἑρμηνεία εἰς τὴν σύστασιν καὶ τὰ ἐργοστάσια ὠχυρώθησαν ὄπισθεν τῆς συστάσεως αὐτῆς.

§159Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Τὰ ἐργοστάσια, τὰς τελευταίας ἡμέρας συγκεκριμένως, παίρνουν ἀπὸ τὰς Ἐπαρχίας, δι’ ἄλλους λόγους.

§160Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, θέλω νὰ εἴπω ὅτι συνέβη καὶ τοῦτο. Ὅτι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς ἐπιχειρήσεις, ἐὰν τυχὸν χάσουν τὴν ἐργασίαν των, πρέπει νὰ σηκωθοῦν νὰ φύγουν. Δὲν δύνανται νὰ πιάσουν ἐκ νέου ἐργασίαν. Αὐτὸς εἶναι ὁ κίνδυνος. Ἐὰν ἕνας ἄνθρωπος σήμερον παύσῃ νὰ ἐργάζεται δὲν τὸν ξαναβάζουν εἰς τὴν ἐργασίαν, διότι πρέπει νὰ φέρῃ πιστοποιητικὸν τῆς Ἀστυνομίας. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα, διότι νομίζω, ὅτι χρήζει κάποιας διευκρινίσεως, διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἴτε παρεξήγησις ἔγινεν, εἴτε καὶ ἐσκεμμένη παρεξήγησις, πάντως, ἐδημιουργήθη τὸ θέμα αὐτό.

§161Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι νὰ συρρεύσουν ὅλοι ἐδῶ καὶ δι’ αὐτό, λαμβάνομεν παραλλήλως, καὶ μέτρα ἀνακουφίσεως τῶν ἐπαρχιῶν. Δὲν πᾶμε μονοπλεύρως.

§162Π. ΤΡΙΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπαρχία εἶναι ἐγκαταλελειμμένη. Τί θέλετε νὰ κάμωμεν;

§163Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον. Ἔχει γενικευθῆ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβετε τὸν λόγον. Ἄλλως, νὰ ζητήσετε τὴν γενίκευσιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§165Κ. ΓΙΑΝΝΟΥΣΗΣ. Ἡ ἐπαρχία κύριε Ὑπουργέ, εὑρίσκεται ἐν διωγμῷ.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7.

§167Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 7 καὶ 8 ἐπερωτήσεις τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ ἀναβληθοῦν, διότι ἀπουσιάζουν οἱ κ. κ. Ὑπουργοί.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθείσης τῆς ἡμερησίας διατάξεως

τῶν ἐπερωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκποιήσεως τῶν ναυπηγουμένων βάσει τοῦ προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως ἐπιβατηγῶν πλοίων Μεσογειακῶν γραμμῶν». Ὑπάρχει αἴτησις 20 συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς δύο συζητήσεις. Ἡ αἴτησις αὕτη θὰ κριθῇ τὴν προσεχῆ Τετάρτην, ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ σχετικὸν νομοσχέδιον, διότι σήμερον ἀπουσιάζει, λόγῳ ἀσθενείας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Διὰ τὸν ἴδιον λόγον ἀναβάλλεται καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2 τῆς ἡμερησίας διατάξεως τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3.

§169ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κρατεῖται. (Ἐν συνεχείᾳ κρατοῦνται καὶ τὰ ὑπ’ ἀριθ. 4, 5 καὶ 6 νομοσχέδια τῆς ἡμερησίας διατάξεως).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7 τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱεραρχίας, προαγωγῶν καὶ καταστάσεων τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν τῆς Β. Ἀεροπορίας».

§171Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀποδέχομαι τὰς τροπολογίας τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ἡ Βουλὴ συμφωνῇ νὰ τὸ κάμωμεν δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον.

§172ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱεραρχίας, προαγωγῶν καὶ καταστάσεων τῶν μονίμων ὑπαξιωματικῶν τῆς Β. Ἀεροπορίας». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8.

§174ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κρατεῖται.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1062 τῆς 26ης Σεπτεμβρίου 1952 καὶ 1412 τῆς 30ης Δεκεμβρίου 1952 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ τρόπου διαδικασίας ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων, ἀστικῶν καὶ ἀγροτικῶν, διὰ δημοσίαν ὠφέλειαν κ.λ.π.», ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μετὰ τὴν αʹ συζήτησιν, μεταβαλλομένου καὶ τοῦ τίτλου τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἀκολούθως: «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1062 τῆς 26ης Σεπτεμβρίου 1952 καὶ 1412 τῆς 30ης Δεκεμβρίου 1952 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ τρόπου καὶ διαδικασίας κηρύξεως ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων ὧν ἡ δαπάνη βαρύνει τὸ Δημόσιον ἢ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου».

§176ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1062 τῆς 26ης Σεπτεμβρίου 1952 καὶ 1412 τῆς 30ης Δεκεμβρίου 1952 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ τρόπου διαδικασίας ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων ἀστικῶν καὶ ἀγροτικῶν διὰ δημοσίαν ὠφέλειαν κ.λ.π.», ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μετὰ τὴν αʹ συζήτησιν μεταβαλλομένου καὶ τοῦ τίτλου τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἀκολούθως: «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1062 τῆς 26ης Σεπτεμβρίου 1952 καὶ 1412 τῆς 30ης Δεκεμβρίου 1952 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ τρόπου καὶ διαδικασίας κηρύξεως ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων, ὧν ἡ δαπάνη βαρύνει τὸ Δημόσιον ἢ Νομικὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου». (Ἐν συνεχείᾳ κρατοῦνται τὰ ὑπ’ ἀριθ. 10, 11 καὶ 12 σχέδια νόμων τῆς ἡμερησίας διατάξεως).

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 13. Αʹ συζήτησις, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ τίτλου «Ἐπιμελητήριον» ὑπὸ μικρῶν Σωματείων».

§179ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ χρησιμοποιήσεως τοῦ τίτλου «Ἐπιμελητήριον» ὑπὸ μικρῶν Σωματείων». Ἐπανερχόμεθα ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3 τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 1223]49 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 994]43 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4506]30 «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν». Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§181Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. Διατάγματος 1223 «περὶ καταστάσεως τῶν παθόντων ἀξιωματικῶν». Ἀνέγνωσα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθησαν ὅσοι ὑπεστήριξαν τὴν ἀνάγκην τῆς καταργήσεως, ἀλλὰ δὲν κατώρθωσα νὰ πεισθῶ. Τὸ πρῶτον ἐπιχείρημα εἶναι, ὅτι τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα ἐξεδόθη ὑπὸ τὸ κράτος ἐνθουσιασμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε συμπορευθῆ μὲ τὴν λογικὴν καὶ ὅτι κατόπιν μελέτης καὶ κατόπιν τῆς διαπιστώσεως ἀντιδράσεως, παρέστη ἀνάγκη ἀναθεωρήσεως καὶ ἐπῆλθε μεταβολὴ γνώμης. Πρῶτον, θεωρῶ καθῆκον νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε μόνον ἐκδήλωσις συναισθηματισμοῦ καὶ ἐνθουσιασμοῦ. Ὑπῆρξεν ἐπίσης μία ἐμβριθὴς μελέτη ἁρμοδίας Ἐπιτροπῆς ἐξ ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν. Δὲν δύναται, ἑπομένως, νὰ λεχθῇ, ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος προχείρου ἐνθουσιασμοῦ ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις. Ὑπῆρξε, κατὰ τὴν λῆψιν τῆς ἀποφάσεως καὶ συναίσθημα καὶ λογική. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἦτο τὸ συναίσθημα ἐπικρατέστερον ἀπὸ τὴν λογικήν, συμβαίνει νὰ ἐναρμονίζεται μὲ τὴν περίστασιν. Διότι ὑπόθεσις συναισθήματος εἶναι ὁ ἀγὼν καὶ ἡ ἀναπηρία. Καὶ δὲν βλάπτει, ἐὰν τὸ συναίσθημα ἐμπνέῃ ἐπίσης τὴν ἀνταπόκρισιν εἰς τὸ πάθημα, τὴν παροχὴν ὑλικῶν καὶ ἠθικῶν ἀμοιβῶν. Ἐλέχθη ἐπίσης, ὅτι ἡ στρατηγοποίησις, ἡ ἐνδεχομένη, τῶν παθόντων ἀξιωματικῶν, ἐπροκάλεσε μίαν ἀντίδρασιν. Ἀρνοῦμαι νὰ τὸ πιστεύσω. Διότι δύναμαι νὰ ἐννοήσω, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ φθόνος διὰ μίαν εὐθανασίαν. Ἀλλ’ εἶναι δύσκολος ὁ φθόνος διὰ μίαν ἀναπηρίαν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Πέραν τούτου ὅμως ὁ κίνδυνος αὐτῆς τῆς στρατηγοποιήσεως, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπροκάλει τὸν φθόνον, δὲν ὑφίσταται πράγματι. Διότι Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, προεδρευόμενον ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, θὰ ἀπεφάσιζεν, ἐκτιμῶν καὶ τὰς πολεμικὰς ὑπηρεσίας καὶ τὰς περαιτέρω ὑπηρεσίας εἰς τὸν κοινωνικὸν καὶ τὸν ἐθνικὸν βίον. Ἀπενέμετο, ἑπομένως, μία τιμή, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ὁποίας περιεῖχε πλήρεις ἐγγυήσεις. Ἄλλως τε, κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι συνάδελφοι, πρόκειται περὶ ἀριθμοῦ περιωρισμένου. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ καθιερώσωμεν κανόνα δικαίου διὰ τάξεις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀνανεώνονται, θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν περισσοτέραν προσοχήν. Ἀλλ’ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀναπήρων εἶναι δεδομένος καὶ ὁ χρόνος λειτουργεῖ ἐναντίον του καὶ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ. Καὶ ἂν μὲν ἔχωμεν εἰρήνην, ὅπως εὐχόμεθα, θὰ λειτουργήσῃ ὁ χρόνος. Ἐὰν ἔχωμεν πόλεμον, κανεὶς δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἡ γενναιότης τῶν ἀμοιβῶν διὰ τοὺς παθόντας, διὰ τοὺς ἀναπήρους, ἀποτελεῖ ἐπὶ πλέον ἠθικὴν ἐνίσχυσιν, τόνωσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ ἀγῶνος.

§182Π. ΚΑΒΔΑΣ. Χωρὶς νὰ τοὺς λησμονῶμεν ὅμως κατόπιν, ὅπως σεῖς εἰς τὸ παρελθόν.

§183Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι ἄτοπος ἡ διακοπή σας. Δὲν εἶναι ἀξία τῆς αἰθούσης. Ἀναπτύσσω τὸ θέμα κατὰ τόσον ἀντικειμενικὸν τρόπον, ὥστε ἔπρεπε νὰ τὸν σεβασθῆτε. Πέραν τούτου, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἂν ἀκόμη ἐκρίνετο ὅτι αἱ ἀπονεμόμεναι ἐκ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος ἠθικαὶ καὶ ὑλικαὶ ἀμοιβαὶ εἶναι ὑπέρμετροι, ὑπάρχει μία ἄλλη βαρυσήμαντος ἄποψις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ὑπῆρξε νόμος, ὁ ὁποῖος παρέσχε τὰς ἀμοιβάς. Εἶναι ἄτοπον, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀφαιροῦνται δοθεῖσαι ἀμοιβαί. Διότι ἡ ἀφαίρεσις θίγει τὴν φιλοτιμίαν. Καὶ εἰς ἕνα τόπον, ὅπως ἡ Ἑλλὰς ἡ φιλοτιμία γνωρίζομεν ὅτι εἶναι περισσότερον εὐαίσθητος. Ἰδοὺ διατὶ καὶ δι’ ἐκείνους ἀκόμη, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔκριναν ὅτι ὑπέρμετροι ὑπῆρξαν προσφοραί, τὸ γεγονός, ὅτι προσεφέρθησαν, ἔπρεπε νὰ τὰς ὑποχρεώσῃ εἰς ἀναγνώρισιν τοῦ γεγονότος, διότι ἡ ἀπόφασις νὰ καταργηθῇ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα καὶ τοιουτοτρόπως νὰ στερηθοῦν ἀμοιβῶν, αἱ ὁποῖαι τοὺς εἶχον ἀναγνωρισθῆ, εἶναι ἀπόφασις ἡ ὁποία θίγει τὴν φιλοτιμίαν. Καὶ ἐὰν εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ὅταν ἡ φιλοτιμία θίγεται, βαρὺ εἶναι τὸ πλῆγμα τῆς εὐαισθησίας, καθίσταται ἀπείρως βαρύτερον εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ἀναπήρων, οἱ ὁποῖοι διὰ τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἱερὰ πρόσωπα. (Χειροκροτήματα).

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§185Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Λυποῦμαι, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀντιδικήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον καὶ ἀγαπητὸν ἀρχηγὸν τοῦ Δ. Σ. Κόμματος, ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ πρόσωπα, πρὸς τὰ ὁποῖα εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἀναγνωρίσῃ ὅτι ἡ εὐλάβεια καὶ ἡ ἀγάπη μου εἶναι ἐξ ἴσου μεγάλη ὅσον καὶ ἡ ἰδική του.

§186Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ὑπάρχει πλειοδοσία πατριωτισμοῦ, ὑπάρχει μόνον διάφορος ἄποψις.

§187Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρακαλέσω νὰ συμφωνήσετε μετὰ τὸν τερματισμὸν τῆς φράσεώς μου.

§188Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶμαι σύμφωνος, δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐπέτρεπον εἰς τὸν ἑαυτόν μου, πλειοδοσίαν πατριωτισμοῦ, ὑπάρχει μόνον διάφορος ἄποψις. Αὐτὰ ἤθελα νὰ ἐπιβεβαιώσω. Συμφωνῶ πρὸς ὅσα εἴπατε.

§189Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ διακοπὴ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Δ. Σ. Κόμματος, εἶναι διακοπὴ ἡ ὁποία ἀπέβλεψεν εἰς τὴν διαφορετικὴν διατύπωσιν σκέψεως, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ εἶχα ὑπ’ ὄψει μου νὰ διατυπώσω, ἀλλὰ ἄλλη ἦτο ἡ πρόθεσις ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἤχθην εἰς τὴν διατύπωσιν αὐτῆς, καὶ ἄλλη ἦτο ἡ πρόθεσις ἡ ὁποία ἐκυριάρχησεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν σκέψιν τοῦ κ. Παπανδρέου, εἰπόντος τὰ ὅσα εἶπεν. Ἡ πρόθεσίς μου ἦτο ἁπλούστατα ἡ ἑξῆς: Καὶ ἐγὼ δὲν ἦτο δυνατόν, οὐδὲ στιγμήν, νὰ ἀμφισβητήσω, ὅτι ἅπαντες ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ σκέπτονται, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἀναπήρους πολέμου, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον, ἀλλὰ ἤθελα νὰ προβῶ εἰς τὴν παρατήρησιν τὴν ἀκόλουθον, ὅτι καὶ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι καταθέτομεν τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος καταργητικὸν νομοσχέδιον, σεβόμεθα καὶ ἀγαπῶμεν τοὺς ἀναπήρους πολέμου, τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος, ἐξ ἴσου ὅσον καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχουν τὸ εὔκολον προνόμιον νὰ καταπολεμοῦν τὸ ὑφ’ ἡμῶν καταρτισθὲν καὶ κατατεθὲν ἐνώπιον ὑμῶν νομοσχέδιον. Ἡ θέσις τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Δ. Σ. Κόμματος εἶναι εὔκολος. Ἡ θέσις ἡ ἰδική μου εἶναι δυσχερεστέρα. Εἶναι πολὺ εὔκολον νὰ εἴπῃ τις ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος ἡ δυνατότης τῆς προαγωγῆς μέχρι τῶν ἀνωτάτων βαθμῶν, ἀκωλύτως, μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ Συνταγματάρχου καὶ μετὰ κρίσιν μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ἀντιστρατήγου. Εἶναι δύσκολον ὅμως νὰ ὑπερασπίσῃ κανεὶς τὴν ἀντίθετον θέσιν. Ἡ πρώτη εἶναι θέσις συμπαθής, ἡ δευτέρα εἶναι θέσις ἡ ὁποία προκαλεῖ κατ’ ἀνάγκην τὴν πικρίαν ἐκείνων πρὸς τοὺς ὁποίους δὲν προσφέρομεν περισσότερα δικαιώματα ἤ, ὅπως ἠθέλησε κατὰ τὸν ἐπίλογον τῆς ὁμιλίας του νὰ εἴπῃ ὁ κ. Παπανδρέου, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀφαιροῦμε δικαιώματα, τὰ ὁποῖα εἶχον δοθῆ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος εἶπεν ὅτι ἀνέγνωσε τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήθησαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπὲρ τοῦ καταργητικοῦ νομοσχεδίου. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι, ἐὰν ἐκ τῶν ὅσων εἶπεν ἀπόψε πρόκειται νὰ συναγάγω συμπέρασμα περὶ τοῦ τί ἀνέγνωσε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἀνέγνωσε τὰ κύρια ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐχρησιμοποίησα. (Χειροκροτήματα). Ἡ φράσις περὶ στρατηγοποιήσεως δὲν ἐχρησιμοποιήθη τοὐλάχιστον ὑπ’ ἐμοῦ, διότι πράγματι ἔχει δίκαιον ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος λέγων ὅτι, ἡ φράσις αὐτὴ δὲν εἶναι φράσις, ἡ ὁποία, εἰδικῶς ὡς πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος, θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ, ἀφοῦ ἔχει γίνει εἰς μεγάλην ἔκτασιν στρατηγοποίησις τόσων ἄλλων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι οὔτε κἂν ἀνάπηροι.

§190Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν σᾶς ἀνέφερα ἐκείνους.

§191Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε. Ἀλλὰ διατί ἐσταμάτησεν εἰς τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ διατί ἐπεχείρησε νὰ ἐκλέξῃ ἀπὸ ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήθησαν τὸ μᾶλλον βλητὸν καὶ δὲν ἐμελέτησεν ἢ μελετήσας δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ἀντικρούσῃ τὰ ἄλλα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιήθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Εἶπα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ μὲ ἀναγκάζει ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος σήμερον, ὁπότε δὲν γίνεται πλέον συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, νὰ ἐπανέλθω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ, εἶπα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι τὸ Νομοθετικὸν Διάταγμα τοῦ 1949 πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ τὸ λέγω ἐγώ, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξα ὁ πατὴρ αὐτοῦ, διότι δημιουργεῖ ἀνισορροπίας οὐσιώδεις μέσα εἰς τὸν κόσμον τῶν ἀξιωματικῶν καὶ μέσα εἰς τὸν κόσμον τῶν ἀναπήρων. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σκεφθῶ καὶ τοὺς ἀναπήρους στρατιώτας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα προαγωγῆς οὔτε κατὰ ἕνα βαθμόν. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν ἐθεώρησεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, κατὰ τὴν εὔκολον αὐτὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος, τὴν ὁποίαν ἐπεχείρησε, δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ἀντικρούσῃ τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, πρόβλημα οὐσιῶδες καὶ κρίσιμον. Οἱ μὲν ἀνθυπασπισταί, ὅπως εἶπον κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος, δύνανται ὄχι ἁπλῶς ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τοῦ 1949, τοῦ ὁποίου τὴν κατάργησιν ζητῶ, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς νομοθεσίας, ἡ ὁποία δὲν πρόκειται νὰ καταργηθῇ, δύνανται νὰ προαχθοῦν μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταγματάρχου, ὁ δὲ στρατιώτης δὲν προάγεται, ἀξιότιμε κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος καὶ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, μένει ἀνάπηρος, καὶ δὲν δικαιοῦται κἂν νὰ φέρῃ τὴν στολὴν τοῦ στρατιώτου ἢ τὴν φέρῃ χαριστικῶς, διότι πένεται καὶ δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ φορέσῃ ἐνδυμασίαν πολιτικήν. Ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἤμουν ὑποχρεωμένος αὐτὴν τὴν ἄποψιν, ἡ ὁποῖα εἶναι ἄποψις βασιζομένη ἐπὶ τῆς λογικῆς ἀφ’ ἑνὸς, ἀλλὰ ἐὰν θέλετε καὶ ἐπὶ τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης, ἤμουν ὑποχρεωμένος τὴν ἄποψιν αὐτὴν νὰ τὴν σταθμίσω. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ καταστὰς ἀνάπηρος ἀνθυπασπιστὴς νὰ εἶναι ἐφ’ ὅρου ζωῆς ἀξιωματικὸς πολεμικῆς διαθεσιμότητος φθάνων μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ταγματάρχου, ὁ δὲ στρατιώτης νὰ εἶναι ἐφ’ ὅρου ζωῆς ἀντικείμενον χλεύης, ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διότι σχεδὸν τίποτε δὲν χορηγεῖ εἰς αὐτὸν τὸ Κράτος. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ νομίζω ὅτι εἶναι οὐσιῶδες καὶ κρίσιμον. Βεβαίως θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ εἴπητε, διατὶ δὲν καταθέτω νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ φροντίσω, ὥστε καὶ οἱ στρατιῶται οἱ καταστάντες ἀνάπηροι, νὰ τυγχάνουν μιᾶς καλλιτέρας μεταχειρίσεως. Ἐν ἔτει 1949, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατήρτισα ἀκριβῶς νομοσχέδιον διὰ τοὺς ἀναπήρους καὶ τὰ θύματα πολέμου, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν δυστυχῶς λόγῳ τῶν περιστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐξακολουθοῦν νὰ ὑπάρχουν, καὶ λόγῳ τοῦ ἀριθμοῦ, ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι, τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ἀναπήρων στρατιωτῶν, διότι εἶναι πολὺ περισσότεροι ἀπὸ τοὺς ἀναπήρους ἀξιωματικούς, δὲν ἦτο δυνατὸν τότε καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ σήμερον νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, ὅπως θεσπισθοῦν πράγματι διατάξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐβελτίουν οἰκονομικῶς κατὰ τρόπον οὐσιώδη τὴν κατάστασιν τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, κατὰ τρόπον ἀντίστοιχον πρὸς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἰσχύει διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς πολεμικῆς διαθεσιμότητος καὶ ἔφεδρος ἐὰν ἦτο ὅταν ἐτραυματίσθη καὶ ἐγένετο ἀνάπηρος, τὸν καθιστῶμεν μόνιμον ἀξιωματικὸν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ζωῆς του—ὀρθῶς, αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν ἐλαχίστην τιμὴν τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ προσφέρωμεν εἰς αὐτὸν—ἀλλὰ τὸν ἁπλοῦν στρατιώτην δὲν τὸν καθιστῶμεν μόνιμον στρατιώτην, δὲν τοῦ δίδομεν καθημερινῶς συσσίτιον, ἐνῷ ὁ ἄλλος, ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς λαμβάνει τὸν μισθὸν καὶ προάγεται κατὰ τέσσαρας ἢ τρεῖς βαθμούς. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἦτο τόσον ἁπλοῦν ὅσον τὸ ἐνεφάνισεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἐλησμόνησε τὴν περίπτωσιν, τῶν ἀναπήρων στρατιωτῶν ἐλησμόνησε καὶ τὴν ἄλλην περίπτωσιν τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος, κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ἐμνημόνευσα, τὴν περίπτωσιν τῶν πεσόντων εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς. Ὁ πεσών, ἀξιότιμε ἀρχηγέ, τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς, λαμβάνει ἕνα μόνον βαθμὸν μετὰ τὸν θάνατόν του καὶ ἡ οἰκογένειά του λαμβάνει ἐφ’ ὅρου ζωῆς μόνον τὴν σύνταξιν τὴν ἀντιστοιχοῦσαν εἰς τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμὸν τοῦ βαθμοῦ τὸν ὁποῖον ἔφερεν. Ὅταν νομοθετῇ κανεὶς πρέπει νὰ γνωρίζῃ νὰ προκαλῇ ἰσορροπίαν—ὅπως εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ τονίσω εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς προηγουμένης ἑβδομάδος—ἰσορροπίαν μεταξὺ τῶν κοινωνικῶν ἐκείνων ὁμάδων ἔναντι τῶν ὁποίων τὸ Ἔθνος ἔχει ὑποχρέωσιν εὐλαβείας καὶ εὐγνωμοσύνης. Αὐτὴ ἡ ἰσορροπία ἀποτελεῖ ἀκριβῶς τὸν κύριον λόγον, ἢ μᾶλλον ἡ ἀναζήτησις τῆς ἰσορροπίας αὐτῆς ὑπῆρξεν ὁ κύριος λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἤδη ἐν ἔτει 1949, ἀμέσως μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Ν. Δ., τὸ ὁποῖον ἔφερε τὴν ὑπογραφήν μου, ἐζήτησα—ἀφοῦ διεφωτίσθην ἐπὶ τοῦ θέματος περισσότερον μετὰ τὴν δημοσίευσιν—τὴν ἀναστολὴν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος Ν. Δ. Καὶ ἀνεστάλη καὶ πάλιν μετὰ ἓν ἔτος ἀπὸ ἄλλην Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία υἱοθέτησε τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἐμὲ ὤθησεν εἰς τὴν ἀναστολὴν τοῦ Ν.Δ. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημ. Σοσ. Κόμματος, εἶπεν, ὅτι ἀφαιροῦμεν δικαιώματα καὶ ἐπεκαλέσθη τὴν φιλοτιμίαν τῶν Ἑλλήνων ἀναπήρων ἀξιωματικῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω, ὅτι τὰ δικαιώματα αὐτά, δυστυχῶς, δὲν ἐδόθησαν μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ Ν. Δ. Ἐδημοσιεύθη Ἀναγκαστικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ἀνέστειλε τὴν ἰσχὺν τοῦ Ν.Δ. Δὲν ὑπάρχει οὔτε εἷς ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος νὰ ἠρύσθη ἐκ τοῦ Ν.Δ. τοῦ 1949 ὄφελός τι. Ἐὰν ἠρύοντο ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ ὡρισμένα ὀφέλη ἠθικὰ ἢ ὑλικά, ἐκ τῆς ἰσχύος τοῦ Ν.Δ. καὶ ἀφαιροῦσα ἐγὼ σήμερον τὰ δικαιώματα αὐτά, βεβαίως, θὰ ἦτο δικαιολογημένη ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημ. Σοσ. Κόμματος. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, τύποις ἐχορηγήθησαν. Οὐσιαστικῶς οὐδέποτε ἐγένετο χρῆσις τῶν δικαιωμάτων αὐτῶν. Προσέφυγον, βεβαίως, τινὲς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος, εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐδικαιώθησαν, διότι τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας μετὰ τὸ ἔτος 1951—διότι μέχρι τοῦ 1951 ἐγένετο ἡ ἀναστολὴ τῆς ἰσχύος τοῦ Ν.Δ. τοῦ 1949—ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ δικαιώσῃ τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι προσέφυγον, ζητοῦντες τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος Ν. Δ. Αὐτὸς εἶναι ὁ εἷς ἐκ τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν ὅπως καταργήσωμεν τὸ Ν. Δ., διότι ὡς Ὑπουργὸς εὑρίσκομαι εἰς δυσχερεστάτην θέσιν. Οἱ προκάτοχοί μου δὲν προσηρμόσθησαν εἰς τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας. Καὶ λέγω ὀρθῶς, διότι δὲν ἦτο δίκαιον νὰ προσαρμοσθοῦν εἰς τὰς ἀποφάσεις αὐτὰς προβαίνοντες εἰς μίαν διαφορετικὴν μεταχείρισιν μεταξὺ τῶν ἀναπήρων ἐκείνων ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι προσέφυγον, καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν προσέφυγον. Προκύπτουν καὶ τοιαύτης φύσεως ἠθικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἔστω καὶ καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ στενοῦ πλαισίου τῶν νομικῶν ὑποχρεώσεων ἑνὸς Ὑπουργοῦ, πρέπει νὰ λύωνται. Κύριοι συνάδελφοι, λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ πάλιν λαμβάνων τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τοῦ τόσον ἠθικῶς λεπτοῦ καὶ κρισίμου, νὰ ἀρνηθῶ κάτι τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον ὡς ἄνθρωπος, ὡς Ἕλλην, νὰ δώσω. Καὶ θὰ ἤμην εὐτυχής, ἂν αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀντὶ νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὰ ἑδώλια τὰ Κυβερνητικὰ εὑρισκόμην εἰς τὰ βουλευτικὰ ἑδώλια καὶ δὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως...

§192Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶσθε εὐπρόσδεκτος.

§193Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης).... διὰ νὰ ὑψώσω κατὰ τρόπον ἀνεύθυνον τὴν φωνήν μου καὶ νὰ εἴπω, ὅτι θὰ πρέπει τὸ Ν.Δ. τοῦ 1949 νὰ ἰσχύσῃ. Καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἴσως νὰ τὸ ἔπραττον, διότι ἡ ἀνεύθυνος ἀντιμετώπισις τοιούτων προβλημάτων, ἀπὸ τὰ ἑδώλια τὰ βουλευτικά, εἶναι σχεδὸν φυσική, δεδομένου, ὅτι ἡ περίπτωσις εἶναι λίαν συμπαθὴς καὶ ὁ βουλευτής, ὁ ὁποῖος δὲν μετέχει τῆς Κυβερνήσεως, δύναται εὐκόλως νὰ παρασυρθῇ εἰς τὸ νὰ ὑποστηρίξῃ ἐσφαλμένην γνώμην. Θὰ προτιμοῦσα αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ εἶχα τὸ προνόμιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ νὰ ὕψωνα τὴν φωνήν μου· θὰ συνεκινοῦντο ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος καὶ εὐγνωμόνως θὰ ὑπεδέχοντο τοὺς λόγους μου. Δυστυχῶς δὲν ἔχω τὴν δυνατότητα νὰ τὸ πράξω, διότι εἶμαι ὑπεύθυνος. Δὲν ἔχω τὴν δυνατότητα νὰ προβαίνω εἰς αὐτὴν τὴν εὔκολον ἀναγνώρισιν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἔχουν οἱ ἀνάπηροι, ἂν ὡς κριτήριον λάβωμεν τὸ κριτήριον τὸ ἀπόλυτον τῆς θυσίας εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθησαν, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα δικαιώματα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς ἀναγνωρίσωμεν, ἐὰν ὡς κριτήριον δὲν λάβωμεν τὸ ἀπόλυτον κριτήριον τῆς ἰδικῆς των θυσίας, ἀλλὰ τὴν σχέσιν τῶν ἰδικῶν των θυσιῶν μὲ τὰς θυσίας τόσων ἄλλων. Ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ χρησιμοποιήσω τὸ σχετικὸν κριτήριον καὶ ὄχι τὸ ἀπόλυτον. Βάσει τοῦ ἀπολύτου κριτηρίου, θὰ συμμεριζόμην, ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δ.Σ. κόμματος. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν θὰ ἀπετέλει ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος, πραγματικήν, ὀρθήν, ἀντικειμενικὴν καὶ δικαίαν. Διότι ἡ δικαιοσύνη καὶ ὅταν ἀκόμη πρόκειται περὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐθυσιάσθησαν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, εἶναι ἔννοια ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἔχῃ τοιοῦτον περιεχόμενον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ εἰς ὅλους. Καὶ μόνον ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπεκταθῇ εἰς ὅλους, τότε μόνον ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, ὅτι εἶναι δικαιοσύνη. Ἐπεκτείνατε, ἀξιότιμε, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος καὶ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι—διότι πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι καὶ συνάδελφοι ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως κατεπολέμησαν τὸ καταργούμενον νομοσχέδιον—ἐπεκτείνατε τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος τοῦ 1949, εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν πεσόντων εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἀναπήρους, στρατιώτας καὶ ὑπαξιωματικούς. Ἐὰν ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ τὸ πράξετε, ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμήν, χωρὶς ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, κατὰ ἑκατοντάδας δισεκατομμυρίων, ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ τὸ πράξετε, τότε συμφωνῶ μαζί σας, νὰ μὴ καταργηθῇ καὶ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ 1949. Ὁ συσχετισμός, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, εἰς μίαν κοινωνίαν διεπομένην ἀπὸ δικαιοσύνην, ὁ συσχετισμὸς τῶν ἀναλόγων περιπτώσεων, εἶναι χρέος. Ἐὰν δὲν προβῶμεν εἰς τὸν συσχετισμὸν αὐτὸν καὶ ἐὰν εἰς μίαν μόνον μερίδα, ἡ ὁποία μάλιστα μειονεκτεῖ ἀριθμητικῶς, ὡς ἐκ τούτου εἶναι εὐκολωτέρα ἡ εἰς αὐτὴν χορήγησις προνομίων, ἐὰν εἰς μίαν μερίδα δώσωμεν πολλὰ καὶ ἐὰν εἰς τὴν ἄλλην πλευράν, εἰς τοὺς πολλοὺς ἀναπήρους, δὲν δώσωμεν σχεδὸν τίποτε, τότε διαπράττομεν σφάλμα, σφάλμα πολιτικῆς. Ἀλλ’ ἐπίσης προβαίνομεν καὶ εἰς μίαν ἐνέργειαν, ἡ ὁποία καὶ ἀπὸ ἠθικῆς ἀπόψεως, θὰ ἦτο μεμπτή. Χρειάζεται καὶ ἐπαναλαμβάνω τὴν λέξιν καὶ ἐπιμένω εἰς αὐτήν, ἰσορρόπησις, μεταξὺ τῶν παροχῶν πρὸς τὰς ὁμάδας τῶν πολιτῶν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν ἢ εἰς ἀνάλογον κατάστασιν. Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ, ὅπως ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὴν πρότασίν μου, ὅπως καταργήσῃ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ 1949. Γνωρίζω ὅτι θὰ τὸ πράξητε ὅλοι μὲ.....

§194Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Σφιγμένη καρδιά....

§195Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εὐχαριστῶ διὰ τὴν λέξιν τὴν ὁποίαν ὁ ἀγαπητὸς κ. Κρασαδάκης μοῦ ὑπηγόρευσε. Γνωρίζω, ὅτι θὰ τὸ πράξετε, μὲ σφιγμένη καρδιὰ καὶ ἐγὼ μὲ σφιγμένη καρδιὰ κατέθεσα τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλὰ ἡ σκέψις πρέπει κάποτε νὰ σφίγγῃ τὴν καρδιὰ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἡ σκέψις, χωρὶς νὰ σβύνῃ τὸ συναίσθημα—διότι ἀσφαλῶς ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, λέγων, ὅτι τὸ συναίσθημα ἐπίσης πρέπει νὰ ἀποτελῇ παράγοντα οὐσιώδη—χωρὶς νὰ σβύνῃ τὸ συναίσθημα πρέπει, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ μὴ παραδοθῇ ἄνευ ὅρων εἰς τὸ συναίσθημα. Διότι ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπεδεχόμην τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, θὰ προέβαινα εἰς μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία θὰ προεκάλει βαρεῖαν ἀνισότητα, μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐθυσιάσθησαν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§197Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπέθετα, ὅτι θὰ παρίστατο ἀνάγκη νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Διὰ τοῦτο ἀπὸ τῆς θέσεώς μου ἐξέθεσα εἰς ἤρεμον καὶ ἀντικειμενικὸν τόνον τὰς ἀπόψεις μου. Καὶ διεπίστωσα μὲ εἰλικρινῆ ἀπορίαν τὸν φιλόνεικον τόνον τὸν ὁποῖον ἐχρησιμοποίησεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διὰ νὰ μοῦ δώσῃ ἀπάντησιν. Ἐννοῶ τὴν συγκίνησιν, ἐννοῶ τὴν ἠθικὴν ταραχήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχεται, διότι εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀχάριστον θέσιν νὰ καταργήσῃ νόμον, τὸν ὁποῖον ὁ ἴδιος κατήρτισεν. Ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον διατὶ αὐτὴ ἡ ταραχὴ ἔπρεπε νὰ στραφῇ ἐναντίον μου..... Ἐπὶ τέλους ἐὰν καὶ ὑπὲρ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τοῦ 1949 εὑρέθη συνήγορος, δὲν ἔπρεπεν ὁ σημερινὸς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ τὸν θεωρήσῃ ὑπεύθυνον, διὰ τὴν συνηγορίαν τοῦ παλαιοτέρου συναδέλφου του.... Κύριοι βουλευταί, μοῦ ἀπέδωκε μίαν παρατήρησιν—θέλω νὰ χρησιμοποιήσω ἤπιον ὅρον—ὅτι ἐχρησιμοποίησα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλέχθησαν. Ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὸν φίλον Ὑπουργόν....

§198Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἐλέχθησαν ὑπ’ ἐμοῦ.

§199Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὡραιότατα. Ἀλλά, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν εἶπον ὅτι ἐλέχθησαν ἀπὸ σᾶς. Ἑπομένως, ἐγὼ εἶμαι ἐν τάξει καὶ ἡ ἀκοή σας ἐν ἀταξίᾳ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ὑπάρχουν ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν καὶ τὰ ὁποῖα ἀνέγνωσα, διότι συνέπεσε νὰ ἀπουσιάζω κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ ἤντλησα τὰ ἐπιχειρήματα ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. Σεῖς εἴπατε, ὅτι ὑπὸ τὸ κράτος ἐνθουσιασμοῦ καὶ συναισθήματος καὶ κατόπιν εἰσηγήσεως ἐπιτροπῆς, ἐλάβατε τὴν ἀπόφασιν. Καὶ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα ἀνεφέρετο εἰς ὑμᾶς. Ἄλλοι συνάδελφοι εἶπον, ὅτι ὁ βαθμὸς τοῦ στρατηγοῦ ἀποτελεῖ μίαν μεγάλην προσδοκίαν τῶν ἀγωνιζομένων καὶ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικῶν καὶ εἶναι εὔλογον νὰ δημιουργῆται μία συγκίνησις ἀπὸ τὴν ἀθρόαν στρατηγοποίησιν. Δὲν ἠθέλησα νὰ ἀναφέρω, ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ πληθωρισμὸς στρατηγῶν, ὀφείλεται περισσότερον εἰς τὰς ἀνωμαλίας τῶν κινημάτων καὶ ὀλιγώτερον εἰς τὴν προσθήκην τῶν ἀναπήρων. Ἄδικος, ἑπομένως ἦτο ἡ παρατήρησίς σας, ἡ ὁποία δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀλήθειαν τοῦ λόγου μου. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τοποθετούμενος περίπου εἰς μίαν εἰκονικὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐστράφη ἐναντίον μου, ὡσὰν νὰ εἶχον τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως καὶ μοῦ ἐζήτησε λόγον διατὶ οἱ στρατιῶται καὶ διατὶ οἱ πίπτοντες εἰς τὸ μέτωπον δὲν ἔχουν ἀντιστοίχους ἀμοιβάς. Ἐὰν ὁ ἴδιος ἐζήλευσε δι’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἐμέ, ἄκοντα, μὲ ἐτοποθέτησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Γέλωτες). Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν εὐθύνην διὰ τὰς ἀποδοχὰς αἱ ὁποῖαι προσφέρονται εἰς τοὺς ἀναπήρους στρατιώτας καὶ διὰ τὰς ἐλλειπεῖς ἀμοιβάς, αἱ ὁποῖαι προσφέρονται εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν πεσόντων. Σεῖς, ὁ ἴδιος, ἐρωτώμενος εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν ἀμοιβῶν τῶν πεσόντων, εἴπατε, ὅτι ἐξετάζετε τὸ θέμα μὲ συμπάθειαν καὶ ὅτι ἁπλῶς δὲν εἶσθε ἕτοιμος νὰ δώσετε ἄμεσον ἱκανοποίησιν εἰς τὴν πρότασιν τῆς αὐξήσεως τῶν βαθμῶν διὰ τοὺς πεσόντας. Ἑπομένως ἐδέχθητε, ὅτι ὑπάρχει περαιτέρω στάδιον μελέτης. Νομίζω, ὅτι καὶ σήμερον καὶ ἂν ἀκόμη παραμένῃ ὁ νόμος ὡς ἔχει μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Ν. Διατάγματος, ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάρχῃ μία ἀπόστασις μεταξὺ ἀμοιβῆς ὑλικῆς καὶ ἠθικῆς πρὸς τοὺς στρατιώτας καὶ ἀμοιβῆς ὑλικῆς καὶ ἠθικῆς πρὸς τοὺς ἀξιωματικούς. Δὲν ἐπέρχεται ἰσορροπία, οὔτε διὰ τῆς καταργήσεως. Καὶ μέχρις ἑνὸς βαθμοῦ, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ φίλοι Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, εἶναι εὔλογον. Διότι ὑπάρχουν δύο καίριοι λόγοι: Εἶναι πρῶτον ἡ διαφορὰ τοῦ βαθμοῦ, εἶναι ἡ μοῖρα τῆς ὁμαδικῆς ζωῆς. Ἄλλη θὰ εἶναι ἡ ἀντιμετώπισις τῆς ἡγεσίας καὶ ἄλλη ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ ἀριθμοῦ. Καὶ δεύτερον εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἀνάγκη τοῦ ἀριθμοῦ. Ὅταν ὁ πολλαπλασιαστὴς εἶναι μέγας, αἱ ἀμοιβαί, κατ’ ἀνάγκην, εἶναι περισσότερον φειδωλαί. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ διαπίστωσις αὐτῆς τῆς διαφορᾶς ἀποτελεῖ ἀποφασιστικὸν ἐπιχείρημα διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ὑπάρξῃ ὡς ἐπιχείρημα ἡ διαφορὰ καὶ νὰ εἶναι ἐπιδίωξις ἡ ταυτότης, ὁλόκληρος ἡ βάσις τῶν σήμερον ὑφισταμένων ὑλικῶν καὶ ἠθικῶν ἀμοιβῶν, θὰ κατέρρεε. Καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ σημερινοὶ στρατιῶται οἱ παθόντες ἔστερξαν μέχρι τοῦδε ἀδιαμαρτυρήτως, ἐμπνεόμενοι ἀπὸ τὴν εὐγένειαν τοῦ πατριωτισμοῦ των, ἔστερξαν ἀδιαμαρτυρήτως τὰς παρεχομένας ἠθικὰς καὶ ὑλικὰς ἀμοιβάς, εἶμαι βέβαιος ὅτι ἀπὸ τὴν τάξιν των δὲν θὰ ἠκούετο οὔτε μία φωνὴ διαμαρτυρίας, ἐναντίον ἐνδεχομένης βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν. Διότι μέσα εἰς τὴν ἀλληλεγγύην τῆς Ἐθνικῆς μας οἰκογενείας ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἐπιδίωξις βελτιώσεως μιᾶς θέσεως, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἀκούεται φωνὴ ἐναντίον τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν ἄλλων ἀδελφῶν, μελῶν τῆς οἰκογενείας. Ἰδοὺ διατί, νομίζω ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα ταῦτα, τὰ ἐπιχειρήματα τῆς «ἐξισορροπήσεως», δὲν ἦσαν ἀκαταμάχητα. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διότι ἔχετε πλειοψηφίαν. Ἀλλ’ ἐθεώρησα καθῆκον νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην μου καὶ ταὐτοχρόνως, νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι ἀπεδόθη ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα, ὄχι εἰς μίαν εἰλικρινῆ πεποίθησιν, ἀλλ’ εἰς τὸ «ἀνεύθυνον» τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν νὰ γίνω εὐάρεστος εἰς τὸν κόσμον τῶν ἀναπήρων. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διατυπώνοντες αὐτὴν τὴν αἰχμὴν διετυπώσατε μίαν βαρεῖαν κατηγορίαν κατὰ τοῦ ἑαυτοῦ σας, τῆς ὁποίας, πράγματι, δὲν εἶσθε ἄξιος. Διότι τὸ βέλος, τὸ ὁποῖον ἐρρίψατε, ἀποστρακίζεται καὶ ἐπιστρέφεται εἰς τὴν ἀφετηρίαν του... Σεῖς εἰς τὰ 1949 τὸ ἐνομοθετήσατε. Ἐάν, ἑπομένως, ἡ μέριμνα ὑπὲρ τῶν ἀναπήρων ἀπέβλεπεν εἰς τὰ χειροκροτήματα τῶν ἀναπήρων, δύνασθε νὰ δεχθῆτε ὅτι τότε ἐνεπνεύσθητε ὄχι ἀπὸ τὴν ὑψηλὴν συνείδησιν τοῦ καθήκοντος, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν πρόθεσιν νὰ εὕρητε ἱκανοποίησιν καὶ χειροκροτήματα ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν ἀναπήρων; Ἐγώ, διὰ λογαριασμὸν τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης τοῦ 1949, τοῦ ὁποίου, σήμερον, ἀναλαμβάνω τὴν ὑπεράσπισιν, ἀρνοῦμαι νὰ τὸ δεχθῶ. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐνεπνεύσθητε τότε ἀπὸ μίαν ὑψηλὴν συνείδησιν τοῦ καθήκοντος. Ἀπ’ αὐτὴν ἐμπνεόμεθα καὶ ἡμεῖς σήμερον. Καὶ ἐμπνεόμενοι ἀπ’ αὐτήν, ἐκφράζομεν τὴν λύπην μας διὰ τὴν ἐπιμονὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Β. Βασιλικός).

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§201Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὁ Ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ὡμίλησε περὶ τῆς ταραχῆς, ἡ ὁποία μὲ κατεῖχε κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου. Ἡ διαπίστωσις, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη, ἦτο πράγματι ἀντικειμενική, διότι ἤμην τεταραγμένος, καὶ ἤμην τεταραγμένος διότι τὸ θέμα μὲ πονεῖ. Θὰ προετίμων νὰ μὴ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ εἰσηγούμην εἰς τὴν Βουλὴν τὴν κατάργησιν τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος τοῦ 1949. Ἀλλὰ τὸ χρέος τῆς ἀντικειμενικῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν προβλημάτων, ἔστω καὶ ἐκείνων τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα μᾶς πονοῦν, τὸ χρέος αὐτὸ εἶναι ὑπέρτερον. Εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ χρέους αὐτοῦ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῶ μετὰ τὴν ἀποψινὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, χωρὶς νὰ ἐκδηλώσω καὶ ποιάν τινα ταραχήν. Δὲν θὰ ἐπεθύμουν νὰ καταργηθῇ τὸ Ν.Δ. τοῦ 1949. ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ συμβιβασθῇ πρὸς ὅλας τὰς ἄλλας πλευρὰς τὰς ὁποίας ἔχει τὸ πρόβλημα τῶν ἀξιωματικῶν ἐν γένει, τῶν πεσόντων εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς καὶ τῶν ἀναπήρων στρατιωτῶν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος ἐνόμισεν, ὅτι ἡ ὁμιλία μου περιεῖχεν αἰχμὰς στρεφομένας κατ’ αὐτοῦ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ τὸν διαβεβαιώσω, ὅτι τοιαύτη πρόθεσις δὲν ὑπῆρχε. Καὶ θὰ ἐνθυμῆται, ὅτι ὅταν εἰκονικῶς μετεφέρθην εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀντιπολιτευομένου εἶπον, ὅτι καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐὰν εὑρισκόμην, ὄχι ἁπλῶς εἰς τὴν θέσιν βουλευτοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν θέσιν βουλευτοῦ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, μὴ ἔχοντος τὴν ἄμεσον εὐθύνην ἀντιμετωπίσεως τοῦ προβλήματος, θὰ παρημέλουν, πρᾶγμα σχεδὸν αὐτονόητον, τὴν τεχνικὴν καὶ δύστροπον πλευρὰν τοῦ προβλήματος καὶ θὰ προετίμων νὰ ἐναγκαλισθῶ τὴν ὡραίαν, τὴν ἠθικῶς εὐγενῆ πλευράν.

§202Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν συμφωνῶ, κύριε Πρόεδρε, μὲ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Δὲν νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἕνας ἀντιπρόσωπος τοῦ Λαοῦ, ἕνας ἄνθρωπος γενικῶς, ἔχων συναίσθησιν τῆς ἀξιοπρεπείας του, σεβόμενος ἑαυτόν, ὅτι δύναται, ὅταν εὑρίσκεται εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, νὰ κατηγορῇ Κυβερνήσεις καὶ Ὑπουργούς, ἢ οἱουσδήποτε ἄλλους κατέχοντας ἕνα ἀξίωμα διὰ μίαν πρᾶξιν τὴν ὁποίαν ἔκαμε καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἔκαμνε καὶ ἐκεῖνος, ἐὰν ἦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εἶναι σὰν νὰ λέγετε, ὅτι, πᾶς εὑρισκόμενος εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δύναται νὰ κατηγορῇ συνεχῶς, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ κατηγορῇ. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἄποψίν σας. Νομίζω, ὅτι ὁ εὑρισκόμενος εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν δὲν πρέπει ποτὲ νὰ κατηγορῇ, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε Ὑπουργούς, οὔτε οἱονδήποτε ἄλλον, διὰ πράξεις, τὰς ὁποίας καὶ αὐτὸς θὰ ἔκαμνεν ἐὰν τυχὸν ἦτο εἰς τὴν θέσιν ἐκείνην.

§203Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Συμφωνῶ ἀπολύτως πρὸς ὅσα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Πρεβέζης συνάδελφος εἶπεν. Ἀλλ’ εἶπε κάτι διάφορον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐγώ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι, προκειμένου περὶ θεμάτων τόσον λεπτῶν, συνδεομένων μὲ τὰ προβλήματα, φερ’ εἰπεῖν, τῶν ἀναπήρων, εἶναι φυσικὸν, ὅταν εὑρίσκεται κανεὶς ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀλλὰ εἰς τὰ βουλευτικὰ ἑδώλια τῆς Συμπολιτεύσεως, εἶναι φυσικὸν νὰ προτιμᾷ νὰ συλλάβῃ, μὴ ἔχων τὴν ἄμεσον εὐθύνην ἐπιλύσεως τοῦ προβλήματος, τὴν συναισθηματικῶς ὡραιοτέραν πλευρὰν καὶ νὰ παραλείψῃ τὴν τεχνικῶς δύστροπον πλευρὰν τοῦ θέματος. Εἶμαι βέβαιος, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν κ. κ. βουλευτῶν πρὶν ἢ ὁμιλήσω κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, ὡρισμένας πλευρὰς τεχνικῶς τοῦ ζητήματος, δὲν τὰς εἶχον ὑπ’ ὄψιν. Καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ μὴ τὰς ἔχουν ὑπ’ ὄψιν, διότι δὲν ἀντιμετωπίζουν ὑπευθύνως τὸ πρόβλημα. Ἐγὼ ὁ ἴδιος, ἐν ἔτει 1949, ὅταν ἀπεδέχθην καὶ υἱοθέτησα τὴν πρότασιν τῆς ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν εἶχον καταρτίσει, πρὸς μελέτην τοῦ ζητήματος, ὅταν δηλονότι υἱοθέτησα τὸ νομοθετικὸν διάταγμα, τοῦ ὁποίου τὴν κατάργησιν ζητῶ σήμερον, δὲν εἶχον πλήρως καὶ ἐφ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν ἐκτιμήσει τὰς συνεπείας τῆς ἐφαρμογῆς ἑνὸς τοιούτου νομοθετικοῦ διατάγματος, συνεπείας τὰς ὁποίας ἄλλοι ἔθεσαν ὑπ’ ὄψιν μου. Καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἀνεγνώρισα, ὅτι οἱ ἄλλοι αὐτοί, εἶχον δίκαιον. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εἶπεν ὅτι ἐὰν ἡ πρόθεσίς μου ἦτο νὰ τὸν κατηγορήσω ἐπὶ δημαγωγίᾳ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιστρέψῃ τοὺς ὅρους καὶ νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι καὶ ἐγὼ υἱοθέτησα τὸ 1949 τὸ νομοθετικὸν διάταγμα καὶ τὸ ἔστειλα πρὸς δημοσίευσιν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, κινούμενος ἀπὸ δημαγωγικοὺς ὑπολογισμούς. Εἶναι δύσκολον, ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι νὰ διαστείλῃ, κανεὶς τὴν συναισθηματικὴν τοποθέτησιν τῆς συνειδήσεως, ἀπέναντι προβλήματος, ὅπως εἶναι τὸ πρόβλημα τῶν ἀναπήρων, μὲ τὴν ἱκανοποίησιν τὴν ἠθικὴν, τὴν ὁποίαν φυσικὸν εἶναι νὰ αἰσθάνεται κανείς, ὅταν προβαίνῃ εἰς μίαν ἐκδήλωσιν ὑπὲρ αὐτῶν καὶ ὅταν γνωρίζῃ, ὅτι ἡ ἐκδήλωσις αὐτὴ θὰ προκαλέσῃ τὴν ἐπιδοκιμασίαν των καὶ ἐνδεχομένως τὴν εὐγνωμοσύνην των. Αὐτὸ δὲν σημαίνει δημαγωγίαν. Οὔτε πρὸς στιγμὴν ἐσκέφθην, ὅτι ἦτο δυνατὸν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, διὰ λόγους δημαγωγίας νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπεν, ὅπως παρακαλῶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι, οὔτε ἐγὼ τὸ 1949 ἐκινήθην ὑπὸ τοιούτων ἐλατηρίων. Ἀλλ’ εἶναι φυσικὸν, ὅταν ἔχῃ κανεὶς ἐνώπιόν του ὁμάδα προσώπων, τὰ ὁποῖα ἔχουν συμφέροντα καὶ τὰ ὁποῖα ζητοῦν ἠθικὰς καὶ ὑλικὰς ἀμοιβὰς δι’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προσέφερον, εἶναι φυσικὸν νὰ προτιμᾷ κανεὶς νὰ δώσῃ τὴν ἀμοιβὴν αὐτῶν καὶ νὰ δεχθῇ τὰς ἐπιδοκιμασίας των, παρὰ νὰ μὴ τὴν δώσῃ. Ἐγὼ εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσχερῆ θέσιν, νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσηγηθῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόψε νὰ δοθῇ ἡ ἀμοιβὴ ἡ προβλεπομένη ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ 1949. Καὶ τοῦτο παρὰ τοὺς συναισθηματικοὺς λόγους καὶ τὴν ἐπιθυμίαν κάθε πολιτικοῦ ἀνδρὸς, νὰ τύχῃ τῆς ἐπιδοκιμασίας τῶν εὐγενεστέρων τέκνων τῆς πατρίδος. Καὶ τὰ εὐγενέστερα τέκνα εἶναι οἱ ἀνάπηροι. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἦτο φυσικὸν νὰ ἐπιθυμῶ νὰ τοὺς ἀμείψω καὶ νὰ δεχθῶ τὴν ἐπιδοκιμασίαν των. Καὶ ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν τὴν ἰδικήν μου, τὸ 1949, οὕτω καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος περὶ δημαγωγικῆς προθέσεως. Εἶναι ἐπιθυμία ἑνὸς πολιτικοῦ ἀνδρὸς νὰ θέλῃ νὰ εὐεργετήσῃ τὰ εὐγενέστερα αὐτὰ στοιχεῖα τῆς Κοινωνίας. Ἀλλὰ καὶ τὸ 1949, δὲν ἐπρόλαβα νὰ ἱκανοποιήσω τὰ αἰτήματά των. Καὶ ἀνεστάλη τότε τὸ Ν. Δ. καὶ σήμερον ἔλαχεν εἰς ἐμὲ ὁ κλῆρος νὰ ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ὅπως καταργήσῃ τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ 1949. Καὶ παρακαλῶ, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ δεχθῆτε, ὅπως θέσω ὑπ’ ὄψιν ὑμῶν τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τύχην τὸ νομοθετικὸν αὐτὸ διάταγμα, δὲν ἔχει ἀκόμη καταργηθῆ. Καὶ ἐτάχθην ἐγὼ νὰ ζητήσω τὴν κατάργησίν του. Τὴν 2αν Ἰουνίου 1950 ἔληξεν ἡ ἀναστολὴ τῆς ἰσχύος τοῦ Ν. Δ. καὶ ἔκτοτε κατετέθησαν εἰς τὴν Βουλὴν, τὰ ἀκόλουθα σχέδια νόμου, τὰ ὁποῖα προέβλεπον τὴν κατάργησιν. Τὴν 4ην Δεκεμβρίου 1950 κατετέθη σχέδιον νόμου καταργήσεως τοῦ Ν. Δ. 1223, τὸ ὁποῖον ὅμως ἀπέρριψεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως σκεπτομένη, ὅπως καὶ ἡμεῖς κατὰ τρόπον ὑπεύθυνον, ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ζητήσῃ τὴν κατάργησιν. Τὸ 1951 κατετέθη ἐκ νέου σχέδιον νόμου καταργητικόν. Ἐνεκρίθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐνεγράφη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ τότε διελύθη, καὶ διαλυθείσης τῆς Βουλῆς, δὲν ἐψηφίσθη.

§204ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπεσύρθη.

§205Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἀπεσύρθη. Διελύθη ἡ Βουλὴ καὶ τοιουτοτρόπως καλοῦμαι ἐγὼ νὰ φέρω ἐνώπιόν σας τὸ καταργητικὸν αὐτὸ νομοσχέδιον. Βλέπετε, λοιπόν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις ἐθεώρησαν ἀναγκαῖον νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ πρόβλημα μὲ τὴν αὐτήν, δυστυχῶς, σκληρότητα. Κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκῇ κανεὶς ἐξουσίαν μόνον καὶ μόνον χορηγῶν δικαιώματα, ἀλλὰ καὶ ἀναστέλλων καὶ περιστέλλων καὶ περιορίζων. Δὲν ὑπάρχει δυνατότης πραγματικῆς ἀσκήσεως ἐξουσίας, χωρὶς νὰ δυσαρεστήσῃ κανεὶς ὡρισμένας ὁμάδας, ἀκόμη καὶ τὰς εὐγενεστέρας. Καὶ ἀναμφισβητήτως, οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος, μαζὶ μὲ τοὺς ἀναπήρους στρατιώτας, εἶναι τὸ εὐγενέστερον τμῆμα τῆς κοινωνίας μας. Καὶ ἀσχέτως τοῦ ἀτομικοῦ χαρακτῆρος τοῦ Α ἢ τοῦ Β, ἐγὼ πιστεύω, ὅτι καὶ αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα τὸν βελτιώνει τὸ πάθημα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ ἀνάπηρος ὑποστῆ, διότι ἡ ὑπερηφάνεια, τὴν ὁποίαν ἀποκτᾷ καταστὰς ἀνάπηρος, εἶναι ἕνα αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ἐὰν γεννηθῇ μέσα εἰς τὸν ἀνάπηρον, εἶναι φυσικὸν νὰ τὸν κάμῃ καλλίτερον, ἐὰν δὲν ἦτο πολὺ καλός, νὰ τὸν κάμῃ ἄριστον ἐὰν ἦτο καλός, καὶ καλὸν ἐὰν ἦτο κακὸς. Δὲν γνωρίζω, βεβαίως, ἐὰν ὅλοι οἱ ἀνάπηροι ἀξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται ἔχουν τὸ αἴσθημα αὐτό. Γνωρίζω, κύριοι, ὅτι ἐκ μέρους τοῦ Κράτους δὲν ἐγένετο πᾶν ὅ,τι ἔπρεπε, διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ γένεσις αὐτοῦ τοῦ αἰσθήματος μέσα εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἀναπήρων. Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ προσθέσω, καὶ τῶν θυμάτων πολέμου. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοθετικὸν διάταγμα τοῦ 1949, δυστυχῶς, πρέπει νὰ καταργηθῇ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ χορήγησις 4 βαθμῶν εἶναι κἄτι τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἀνεπαρκές, ἐὰν σκεφθῶμεν τὴν περίπτωσιν τοῦ ἁπλοῦ στρατιώτου. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δ. Σ. Κόμματος, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα Κυβέρνησις καὶ οὐχὶ ἐκεῖνος καὶ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβωμεν μέτρα καὶ ὑπὲρ τῶν ἁπλῶν στρατιωτῶν ἀναπήρων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ἐκεῖνος ὑπῆρξε Κυβέρνησις, κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, εἰς ὡρισμένας περιόδους, καὶ ἐὰν πράγματι τὸ θέμα τὸν εἶχεν ἀπασχολήσει, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιχειρήσῃ τὴν λύσιν του. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸν εἶχεν ἀπασχολήσει. Διότι εἶμαι βέβαιος—γνωρίζω ἄριστα τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος—ὅτι συμπονεῖ τὸν πόνον τῶν ἀναπήρων καὶ γνωρίζω ἄριστα, ὅτι διέπεται ἀπὸ τὰς ἰδέας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἰδέαι μεγαλόφρονες. Ἀλλὰ δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ θέμα τὸν εἶχεν ἀπασχολήσει. Ἀλλὰ τὴν λύσιν δὲν τὴν ἔδωσεν, οὔτε κἂν τὴν ἐπρότεινεν, ὅταν ἦτο Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ δὲν τὴν ἐπρότεινε διότι δὲν ἔπρεπε νὰ τὴν προτείνῃ. Διότι δὲν ἔπρεπε νὰ δημιουργηθῇ ἀκόμη μεγαλειτέρα ἀνισορροπία μεταξὺ τῶν ὁμάδων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν ἠθικῶς εἰς εἰς τὴν αὐτὴν σφαῖραν. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρ. Σοσιαλ. Κόμματος, ὅτι καὶ ἤδη, μὲ τὴν κειμένην νομοθεσίαν ὑπάρχει ἀνισορροπία. Βεβαίως, ἀλλ’ ὄχι τόσον μεγάλη. Βεβαίως, ἀλλ’ ὁ ἀνθυπολοχαγὸς δὲν γίνεται στρατηγός. Καὶ μὴ λησμονῶμεν καὶ κάτι, τὸ ὁποῖον ἐτόνισα κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου τῆς παρελθούσης ἑβδομάδος, ὅτι ἡ διάκρισις μεταξὺ τῶν ἀναπήρων στρατιωτῶν καὶ τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν δὲν εἶναι διάκρισις ὀφειλομένη, ἁπλῶς, καὶ μόνον εἰς τὴν διαφορὰν ἱκανότητος. Ὀφείλεται ἐν πολλοῖς εἰς τὴν τύχην. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶχε τὰ μέσα καὶ ἔβγαλε τὸ Γυμνάσιον, ἔγινεν ἔφεδρος ἀξιωματικὸς καὶ μετὰ ταῦτα, καταστὰς ἀνάπηρος, μετετάγη εἰς κατάστασιν πολεμικῆς διαθεσιμότητος. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἦταν πιὰ πτωχόπαιδο τοῦ χωριοῦ ἢ τῆς συνοικίας τῆς ἐργατικῆς καὶ δὲν εἶχε τὰ μέσα νὰ βγάλῃ τὸ Γυμνάσιον, αὐτὸς δὲν ἔγινεν ἔφεδρος ἀξιωματικός. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν μονίμων, διότι ἡ περίπτωσις τῶν μονίμων εἶναι διάφορος. Ἀπέναντί των εἶχεν, οὕτως ἢ ἄλλως, ἀναληφθῆ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους μία ὡρισμένη ὑποχρέωσις. Διὰ τὸν μόνιμον ἀξιωματικὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ Κράτος εἶχε προβλέψει, ὅτι θὰ τὸν συντηρήσῃ, θὰ τὸν προαγάγῃ ἐπὶ ὡρισμένας δεκαετίας καὶ μετὰ ταῦτα θὰ τοῦ δώσῃ σύνταξιν μεγάλου βαθμοῦ, ἐὰν δὲν ἔπταισεν, ἐὰν δὲν κατεδείχθη ἀνίκανος, ἐὰν δὲν κατεδείχθη ἐστερημένος κύρους κλπ. Ἀπέναντι ἐκείνου, ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσέρχεται ὁ μόνιμος ἀξιωματικὸς εἰς κατάστασιν μονιμότητος, εἴτε ἐξερχόμενος τῆς Σχολῆς τῶν Εὐελπίδων, εἴτε προερχόμενος ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην πηγήν, ἔχει δεσμευθῆ τὸ Κράτος. Καὶ ὀρθῶς τὸ Κράτος δεσμεύεται ἀπέναντί του. Ὁ ἄλλος ὅμως ὁ ἔφεδρος, κατὰ τὶ διαφέρει ἀπὸ τὸν ἁπλοῦν στρατιώτην; Διαφέρει μόνον κατὰ τοῦτο: ὅτι ὁ ἕνας κατώρθωσε νὰ βγάλῃ τὸ Γυμνάσιον καὶ ἐτραυματίσθη καὶ ἐγένετο ἀνάπηρος ὅταν ἦτο ἔφεδρος ἀξιωματικός, ἐνῷ ὁ ἄλλος δὲν κατώρθωσε νὰ σπουδάσῃ καὶ ἔμεινεν ἁπλοῦς στρατιώτης, ἁπλοῦς ὁπλίτης. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἤδη εἶναι οὐσιώδεις αἱ διαφοραί, αἱ ὁποῖαι ἔχουν θεσπισθῆ ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας. Πρέπει δὲ νὰ εἴπω κάτι εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος πιθανὸν νὰ τὸ γνωρίζῃ, ἀλλὰ πιθανὸν νὰ μὴ τὸ ἐνθυμῆται, ὅτι καὶ τὰ δικαιώματα αὐτὰ τῆς προαγωγῆς κατὰ τέσσαρας ἢ τρεῖς βαθμούς, ἐχορηγήθησαν ἐν ἔτει 1943 ἐπὶ κατοχῆς. Αἱ Κυβερνήσεις αἱ προηγούμεναι οὔτε κἂν αὐτὰ τὰ δικαιώματα δὲν εἶχον χορηγήσει. Ὁ νόμος τοῦ 1930, νόμος τῆς Κυβερνήσεως Ἐλευθερίου Βενιζέλου, δὲν προέβλεπε τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τὰ 1943 καὶ τὰ ὁποῖα δὲν καταργοῦμεν.

§206Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Ἄν μοῦ ἐπιτρέπετε τὴν διακοπήν, διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῶ, ἐπειδὴ διὰ τὸ θέμα ὅπως τὸ θέτετε, θὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ἓξ καὶ ὀκτὼ ὥρας, τοὐλάχιστον, συνεχῶς, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ διευκρινήσωμεν τὰ πράγματα, σᾶς κάμνω μίαν ἐρώτησιν καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσετε. Ὁμιλεῖτε περὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν καὶ σᾶς θέτω τὸ ἐρώτημα: Ὅταν ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς ἦτο ἐπιστήμων καὶ ἐτραυματίσθη καὶ ἔχασε τὰ πάντα εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται αὐτός, εἰς πλεονεκτικὴν ἢ μειοδοτικὴν ἀπέναντι τῶν μονίμων;

§207Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ προχωρήσω εἰς λεπτομερῆ ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς ὀλίγας λέξεις. Ἀπὸ ἀπόψεως νομικῆς, τὸ χρέος τοῦ Κράτους ἀπέναντι τοῦ μονίμου εἶναι μεγαλύτερον. Ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς τὸ χρέος ἀπέναντι τοῦ ἐφέδρου εἰς τὴν εἰδικὴν αὐτὴν περίπτωσιν τοῦ ἰατροῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ἀσκήσῃ τὸ ἐπάγγελμα, εἶναι μεγαλύτερον. Νομικῶς ἐδεσμεύθη τὸ Κράτος ἀπέναντι τοῦ μονίμου, εἴτε ἐγένετο ἀνάπηρος, εἴτε ὄχι. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ἁπλῶς εἶχα κάμει. Δὲν ἔκαμα παρατήρησιν ἀναφερομένην εἰς ἀξιολογικὴν συσχέτισιν τοῦ ἀναπήρου τοῦ προερχομένου ἐκ μονίμων καὶ τοῦ ἀξιωματικοῦ τοῦ ἀναπήρου τοῦ προερχομένου ἐξ ἐφέδρων. Ἔκαμα ἁπλῶς μίαν παρατήρησιν, ὅτι ἀπέναντι τοῦ ἀναπήρου ἀξιωματικοῦ, τοῦ προερχομένου ἐκ τῆς μονιμότητος τὸ Κράτος εἶχεν, οὕτως ἢ ἄλλως ἀναλάβει μίαν ὑποχρέωσιν καὶ ἐὰν δὲν ἦτο ἀνάπηρος θὰ τὸν συνετήρει, θὰ τὸν προῆγε, θὰ τὸν ἐμισθοδότει καὶ τέλος, μετὰ τὴν ἔξοδόν του ἀπὸ τὴν κατάστασιν τῆς ἐνεργείας, θὰ τοῦ ἔδιδε σύνταξιν. Αὐτὴν μόνον τὴν παρατήρησιν ἔκαμα καὶ παρακαλῶ νὰ βεβαιωθῆτε, ὅτι μόνον ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν προέβην εἰς ἀντιδιαστολὴν μεταξὺ τοῦ μονίμου καὶ τοῦ ἐφέδρου. Ἀξιότιμοι, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ σᾶς ἐκούρασα. Θὰ μὲ συγχωρήσετε ἐὰν ἐπεξετάθην ἴσως περισσότερον τοῦ δέοντος, ἀλλὰ θὰ κατενοήσατε, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα τόσον μὲ στενοχωροῦν ψυχικῶς τόσον, ὥστε ἦτο ἀδύνατον νὰ ἀποφύγω νὰ σᾶς κουράσω. (Χειροκροτήματα). Ἐπιτρέψατέ μου, κύριοι συνάδελφοι, νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑφυπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, νὰ δώσῃ ὡρισμένας ἀναγκαίας πληροφορίας εἰς τὴν Βουλήν, σχετικῶς μὲ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§209Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, παρεκάλεσα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ δώσω μερικὰς πληροφορίας ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, διότι νομίζω, ὅτι ἐδημιουργήθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος, ἐγκαταλείπονται εἰς τὴν τύχην των διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ νόμου 1223. Θὰ σᾶς ἀναφέρω ἕνα ἐπίσημον πίνακα τῶν ἠθικῶν καὶ ὑλικῶν ἀμοιβῶν τῶν ὁποίων ἔχουν τύχει μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 994)43. Ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῶν ἀμοιβῶν ὁ ἀνθυπασπιστὴς ἔχει ἤδη τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου, ἀνεξαρτήτως βαθμοῦ ἀναπηρίας. Αἱ ἠθικαὶ ἀμοιβαὶ εἶναι ἀνεξάρτητοι βαθμοῦ ἀναπηρίας. Ὁ ἀνθυπασπιστὴς ἔχει ἤδη τὸν βαθμὸν τοῦ ταγματάρχου ἐν ἐνεργείᾳ. Ὁ ἀνθυπολοχαγὸς καὶ ὑπολοχαγὸς ἔχει τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου. Ὁ λοχαγὸς ἔχει τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου κ.ο.κ. Ἀπὸ ἀπόψεως ὑλικῶν ἀμοιβῶν, ὁ ἀνθυπολοχαγὸς ἤδη ταγματάρχης, μὲ τὸν νόμον 994]1943, τῆς πρώτης κατηγορίας, δηλαδή, ὁ ἔχων ἀναπηρίαν ἀπὸ 50% καὶ ἄνω, λαμβάνει μηνιαῖον μισθὸν 2.040 χιλ. Ἐὰν δὲ ἔχῃ ἀναπηρίαν μεγάλην, λαμβάνει ἐπὶ πλέον καὶ 2.100 χιλ. ὡς ἐπίδομα ἀναπηρίας μηνιαίως. Ἐπὶ πλέον λαμβάνει καὶ ἐπίδομα τεχνητῶν μελῶν 960 χιλ. μηνιαίως, ἐὰν ἔχῃ ἀναπηρίαν μέχρι 50%. Λαμβάνει δὲ ἐπίδομα 100% μηνιαίως ἐὰν ἡ ἀναπηρία του εἶναι ἄνω τῶν 50%.

§210ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ ἀνθυπασπιστὴς Χωροφυλακῆς τὶ παίρνει;

§211Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸ θέμα διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὑπάγονται εἰς τὴν ἰδίαν κατηγορίαν. Δυνάμει λοιπὸν τοῦ Ν. 994, ὁ ἀνθυπασπιστὴς ἐπῆρε 4 βαθμοὺς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν ἐτραυματίσθη, πλὴν τοῦ βαθμοῦ, τὸν ὁποῖον εἶχεν. Ὁ ἀνθυπολοχαγὸς καὶ ὁ ὑπολοχαγὸς παίρνουν ὡς μηνιαῖον μισθὸν 2.400.000 καὶ ἐπὶ πλέον, ἐὰν ἔχουν βαρεῖαν ἀναπηρίαν, παίρνουν μηνιαῖον ἐπίδομα 2.160.000.

§212ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι ἔχουν βαρεῖαν ἀναπηρίαν;

§213Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφ. Ἐθν. Ἀμύνης). Οἱ ἔχοντες ἀναπηρίαν 80, 90 καὶ 100%. Οἱ τῆς δευτέρας κατηγορίας δηλαδὴ 25–50% καὶ εἰδικώτερον οἱ ἀνθυπασπισταὶ οἱ τραυματισθέντες ἢ ἀσθενήσαντες ἕνεκα κακουχιῶν πολέμου, γινόμενοι ταγματάρχαι, παίρνουν μηνιαῖον βασικὸν μισθὸν 1.836.000 καὶ ἐπὶ πλέον διὰ τὴν περίπτωσιν βαρείας ἀναπηρίας 1.652.000.

§214Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Εἰς τὴν βʹ κατηγορίαν δὲν ὑπάρχει βαρεῖα ἀναπηρία.

§215Σ. ΔΗΜΑΡΑΤΟΣ (Ὑφ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἤθελον νὰ σᾶς δώσω τὴν ἐντύπωσιν τῶν ἀμοιβῶν, τὰς ὁποίας παίρνουν, περιοριζόμενος εἰς τὸν νόμον 994]43. Πάντως, ὅλοι οἱ νόμοι, οἱ προηγηθέντες, καθώριζον δύο διακεκριμένας κατηγορίας, τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος καὶ τοὺς ἄλλους τῆς πολεμικῆς ἀποστρατείας καὶ ἔρχεται ὁ νόμος 994]43, ὁ ὁποῖος βάζει εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν καὶ τοὺς αἰτίᾳ τραυμάτων πολέμου καὶ τοὺς αἰτίᾳ ἀσθενειῶν ἀποτόκων τῶν κακουχιῶν τοῦ πολέμου καὶ τοὺς δίδει τοὺς βαθμοὺς αὐτούς. Νομίζω, ὅτι ἡ περίοδος τῆς κατοχῆς τοῦ 1943 ἦτο ἡ κρισιμωτέρα περίοδος καὶ νομίζω, ὅτι ἐκεῖνοι δὲν ἐσκέφθησαν νὰ δώσουν περισσότερα εὐεργετήματα καὶ ὠφελήματα εἰς τοὺς ἀξιωματικούς, παθόντας αἰτίᾳ πολεμικῶν γεγονότων. (Χειροκροτήματα).

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Παπαμαστοράκης ἔχει τὸν λόγον.

§217Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ τονίσω 2, 3 λέξεις μόνον, ἂν καὶ τὸ θέμα, ὅπως τὸ ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπεκταθῶμεν ἐπὶ ἀρκετὰς ὥρας, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν τὴν διάθεσιν νὰ κάμωμεν τοιοῦτον πρᾶγμα καὶ νὰ σᾶς καταπονήσωμεν, διότι γνωρίζω πολὺ καλὰ τὰ αἰσθήματα καὶ τὰ συναισθήματά σας ἀπέναντι τῶν ἀναπήρων καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἀξίζει νὰ εἴπωμεν περισσότερα πράγματα, 2, 3 λέξεις μόνον, διὰ νὰ τοποθετήσωμεν τὰ πράγματα κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἰδικήν μας, ἐκεῖ ποὺ πρέπει νὰ τοποθετηθοῦν. Ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς περὶ ἀνισορροπίας καὶ ὅτι αὐτὸ ἦτα τὸ βασικὸν σημεῖον, τὸ ὁποῖον τὸν ἠνάγκασε καὶ τὸν ἀναγκάζει νὰ ζητῇ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου τὴν ἐπιψήφισιν εἶχεν εἰσηγηθῆ τὸ 1949. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ζητῇ τὴν ἀνισορροπίαν αὐτὴν ἐπὶ τὸ καλύτερον καὶ ὄχι ἐπὶ τὸ χειρότερον. Δὲν νομίζομεν, ὅτι ἡ ἀδικία ἀποτελεῖ τὸ μέσον διὰ νὰ διορθώσῃ τὴν ἀδικίαν. Ἐπίσης δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐὰν δὲν καταργηθῇ, δὲν πρόκειται νὰ στενοχωρήσῃ οὐδένα ἀπὸ τοὺς ὁπλίτας ἀναπήρους, διότι ὑπάρχει ὁ ἐντελῶς διαφορετικὸς δρόμος, ὡς πρὸς τὰ πλεονεκτήματα τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος καὶ τῶν ἀναπήρων ὁπλιτῶν. Οἱ μὲν ἀξιωματικοὶ στηρίζονται καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν βαθμῶν των καὶ μόνον, ἐνῷ οἱ ὁπλῖται μὲ ἄλλον τρόπον δύνανται πράγματι—καὶ ἔπρεπε μέχρι σήμερον νὰ ἔχουν ληφθῆ περισσότερα μέτρα, ἀπὸ ὅσα ἔχουν ληφθῆ δι’ αὐτοὺς—νὰ τακτοποιηθοῦν καὶ νὰ ἰσορροπήσουν μὲ τοὺς ἀξιωματικούς, καὶ μὲ τρόπον μάλιστα τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθῃ καμμία ἐπιβάρυνσις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Διότι ὑπάρχουν χίλια δυὸ μέσα, μὲ τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ τακτοποιηθοῦν, ὅπως ἐπιβάλλεται καὶ νομίζω ὅτι σὺν τῷ χρόνῳ θὰ κατορθωθῇ τοῦτο. Δὲν εἶναι λοιπὸν αἰτία νὰ λέγωμεν, ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ὁ νόμος αὐτός, διότι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀνισορροπία μεταξὺ τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν ὁπλιτῶν. Αὐτοὶ μᾶλλον, καὶ αὐτὸ δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω, θὰ ᾐσθάνοντο μεγάλην χαράν, ἐὰν δὲν κατηργεῖτο διότι θὰ ἔβλεπον διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ νὰ ἀνοίγεται δι’ αὐτοὺς ἕνα καλύτερον μέλλον, ἐνῷ τώρα, ὅταν κατεβαίνουν τὰ πλεονεκτήματα, μειοῦνται καὶ τὰ ἰδικά των εὐεργετήματα. Δὲν πρόκειται δηλαδὴ νὰ φθάσουν τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος μὲ πλεονεκτήματα. Διότι τότε θὰ τοὺς εἰποῦν, κατεβάσαμεν τοὺς ἄλλους, ἐφέραμεν τὴν ἰσορροπίαν, τώρα εἶσθε μία χαρά. Διὰ τὸ ζήτημα τῆς στρατηγοποιήσεως, διὰ τὸ ὁποῖον τόσος θόρυβος ἔγινε καί ἀπὸ ἐκεῖ μᾶλλον ἐξεκίνησεν αὐτὸς ὁ θόρυβος τοῦ νομοσχεδίου, δὲν νομίζω, ὅτι ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ κανεὶς στρατηγός, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχεν ἡ κρίσις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, τὸ ὁποῖον εἶχε κάθε δικαίωμα νὰ κρίνῃ καὶ χωρὶς νὰ ἔχῃ οὐδεὶς παράπονον διὰ τὴν κρίσιν του, θὰ ἠμποροῦσε νὰ θέση τὸν φραγμὸν μέχρι τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ φόβος νὰ γίνῃ κανεὶς στρατηγός. Ὄσον ἀφορᾷ τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξα καὶ ἐγὼ εἰς τὴν εἰσήγησίν μου, ὡς εἶπον, πράγματι, ἐπιβάλλεται καὶ θὰ πρέπει τὸ Κράτος νὰ λάβῃ μίαν μέριμναν καὶ δι’ αὐτά. Καί, δὲν ἦτο τόσον δύσκολον, ὡς εἶπον, εἰς τὴν εἰσηγητικήν μου ἔκθεσιν, νὰ ἔκαμε καὶ μίαν παράγραφον, διὰ τῆς ὁποίας νὰ δώσῃ 1, 2, 3 βαθμούς, εἰς τὰ θύματα, ὅσους πρέπει νὰ πάρουν, διὰ νὰ ἐπέλθῃ μία ἰσορρόπισις, τὴν ὁποίαν ὀρθῶς ἐτοποθέτησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Θὰ ἔπρεπε, λοιπόν, διὰ τῆς τακτοποιήσεως αὐτῶν, ἡ Κυβέρνησις νὰ ξεκαθαρίσῃ τὸν δρόμον τῆς μελλοντικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, εἰς τοιοῦτον βαθμὸν καὶ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε καὶ τὸ Κράτος νὰ μὴ ὑφίσταται κλονισμούς, οὔτε, ἐπίσης τὸ στράτευμα, οὔτε ἀκόμη καὶ οἱ ἀνάπηροι νὰ μένουν μὲ τὸ παράπονον τῆς σχετικῆς ἀδιαφορίας. Ὁμολογοῦμεν, ὅτι μέχρι σήμερον, τὸ Κράτος ἔχει κάμει πᾶν τὸ δυνατόν, ἀναλόγως τῶν δυνάμεών του, καὶ προχωρεῖ κλιμακωτά, εἰς τὴν τακτοποίησιν αὐτῶν τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. Σήμερον, ὅμως, ἐὰν ἐκφράζωμεν μίαν πικρίαν, ἡ πικρία αὐτή, ὀφείλεται, εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἐγκαινιάζεται ἕνας νέος δρόμος, ὁ δρόμος τῆς ὑπαναχωρήσεως τῆς περικοπῆς. Καί, ἀντὶ νὰ μᾶς εἴπουν, ὅτι περιμένετε, καὶ σιγά, σιγά, θὰ σᾶς τακτοποιήσωμεν, μᾶς δίδουν τὴν ἀπάντησιν, ὅτι θὰ ἀρχίσωμεν νὰ κόβωμεν καὶ εἰς αὐτοὺς ποὺ ἔχουν περισσότερα, διὰ νὰ σᾶς κάμωμεν, ὅλους ἴσους. Αὐτὴν τὴν πικρίαν, διαβιβάζω ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ παράπονόν των, τὸ σημερινόν. Πιστεύω λοιπόν, ὅτι ὅταν γίνῃ μία προσεκτικὴ ἐπανεξέτασις τοῦ θέματος, μὲ ψυχραιμίαν θὰ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις, τί πρέπει νὰ κάμῃ, διότι ἐπαναλαμβάνω, πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ἔχει τὰ ἴδια συναισθήματα, τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Μὲ τὴν ἐπανεξέτασιν λέγω αὐτήν, θὰ τοποθετηθοῦν τὰ πράγματα, ἐκεῖ ὅπου πρέπει νὰ τοποθετηθοῦν καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους πρῶτον, καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων δεύτερον, οἱ ὁποῖοι, δὲν πρέπει νὰ περιφέρωνται εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία των, μὲ τὴν πικρίαν καὶ τὸ παράπονον, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐνδιαφερθῇ περισσότερον, δι’ αὐτοὺς τὸ Κράτος, ἀλλὰ δὲν ἐνδιεφέρθη ὅσον ἔπρεπε.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἰωάννου ἔχει τὸν λόγον.

§219Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Λαμβάνω τὸν λόγον, ἀπὸ τοῦ βήματος, κύριοι συνάδελφοι, ὑπὸ διπλῆν ἰδιότητα. Ὡς προέδρου τῶν ἀναπήρων Ἀξιωματικῶν τοῦ νόμου 4506 καὶ ὡς βουλευτὴς Ἰωαννίνων. Καὶ πρῶτον, ὡς ἀνάπηρος ἀξιωματικός, τόσον διὰ λογαριασμόν μου, ὅσον καὶ διὰ λογαριασμὸν ὅλων τῶν ἄλλων συναδέλφων, εἴμεθα σύμφωνοι, διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Διατάγματος τοῦ 1949. Εἴμεθα, λέγω, ἀπόλυτα σύμφωνοι καὶ διατεθειμένοι νὰ ὑποστῶμεν καὶ ἄλλας ὑλικὰς θυσίας, δεδομένου ὅτι ὑπέστημεν εὐχαρίστως καὶ ἄνευ οὐδενὸς γογγυσμοῦ, τὴν ἀπώλειαν ὡρισμένων μελῶν τοῦ σώματός μας. Δὲν ἔχομεν, παρὰ νὰ βοηθήσωμεν ἐκ τῆς θέσεως αὐτῆς, θέσεως τὴν ὁποίαν ἡ ἀνάγκη τῆς Πατρίδος μας ἔταξε νὰ βοηθήσωμεν, λέγω, τὴν Κυβέρνησιν τὴν παροῦσαν καὶ οἱανδήποτε ἄλλην Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Ὡς βουλευτὴς ὅμως ἔχω μίαν ἀντίρρησιν. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξετάσῃ τὸ πρᾶγμα μὲ κάποιον διαφορετικὸν φακόν. Βεβαιότατα, ὁ νόμος θὰ ψηφισθῇ. Ἡ κατάργησις τοῦ νόμου θὰ γίνῃ. Ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ ἀναλογισθῶμεν, ὅτι αἱ συνθῆκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας σήμερον, ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται καὶ δεδομένου, ὅτι τὰ πολεμικὰ γεγονότα, δὲν ἔχουν λήξει καὶ ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν, τὰ πράγματα μᾶλλον χειροτερεύουν, θὰ ἔπρεπε λέγω, νὰ μὴ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὴν κατάργησιν νόμων, οἱ ὁποῖοι προστατεύουν ἀναπήρους ἀξιωματικοὺς καὶ ἀναπήρους ὁπλίτας. Ὡσαύτως, μίαν ἄλλην ἀντίρρησιν θὰ εἶχον. Νὰ μὴ γίνῃ ἡ σύγκρισις τῶν ἀξιωματικῶν μὲ τοὺς ὁπλίτας, διότι καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δέ, ἀσφαλῶς Ἕλληνες εἶναι. Καὶ οἱ μὲν ἐπολέμησαν μὲ τὸν πλέον ἀξιοθαύμαστον τρόπον καὶ οἱ δέ. Ἀλλά, ὅμως ὑπάρχει πέραν αὐτοῦ τοῦ θέματος καὶ μία ἄλλη ὑπόθεσις. Εἶναι ὁ τρόπος τῆς Διοικήσεως καὶ ὁ τρόπος τῆς διεξαγωγῆς τοῦ πολέμου. Ὑπῆρξαν, πολλὲς φορὲς καὶ ὅσοι ἐπολεμήσαμεν, ὡς ἀξιωματικοὶ γνωρίζομεν, δύσκολαι στιγμαί, δηλαδή, δυσκολίαι εἰς τὸ ποῖος εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συγκρατεῖ τὰ ἑκάστοτε πολεμικὰ γεγονότα. Ἑπομένως, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ σύγκρισις, δεδομένου, ὅτι εἶναι ἀνάγκη, ἡ ὁποία ἔχει ἄμεσον σχέσιν μὲ τὴν Διοίκησιν τῶν τμημάτων καὶ μάλιστα ἐν ὥρᾳ μάχης. Καὶ κάτι ἄλλο, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ἐλέχθη αὐτό, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λεχθῇ. Δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν ὡρισμένα νούμερα, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν μίαν ἐντύπωσιν, ὅτι οἱ ἀνάπηροι ἀξιωματικοὶ λαμβάνουν μισθὸν ὑπέρογκον, ἐνῷ ἐλάχιστοι εἶναι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν ἐπιδόματα βαρείας ἀναπηρίας. Τουτέστιν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἢ κομμένα πόδια καὶ τὰ δύο ἢ κομμένα χέρια, ἢ εἶναι ἐντελῶς ἀόμματοι. Ἀσφαλῶς, οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν, θὰ ἐδέχετο μετ’ εὐχαριστήσεως νὰ ἔχῃ τὰς ἀπολαυὰς αὐτὰς καὶ ὄχι μόνον αὐτάς, ἀλλὰ καὶ ἑκατονταπλασίας ἀκόμη, καὶ νὰ εἶχε τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ συνάδελφοι.

§220Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Μὰ σεῖς εἴπατε προηγουμένως, ὅτι χάριν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, δὲν πειράζει, ὅτι θὰ γίνῃ μία περικοπὴ τῶν ἀπολαυῶν των.

§221Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Ἐξεχώρισα τὴν ἰδιότητά μου ὡς βουλευτοῦ καὶ τὴν ἰδιότητά μου ὡς ἀναπήρου ἀξιωματικοῦ καὶ εἶπον, ὅτι εἶπον ὡς ἀνάπηρος ἀξιωματικὸς καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὁμιλῶ καὶ ἐξ ὀνόματος ὅλων τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν τοῦ 1940–49, ὡς ἀνάπηρος ἀξιωματικός, ποὺ γνωρίζει τί συνεπείας ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ μία τοιαύτη ἐνέργεια καὶ τί ἀπήχησιν ψυχολογικὴν θὰ ἔχῃ, εἰς ἐνδεχομένην, ἀργότερον, περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εὑρεθῇ ἡ χώρα μας, νὰ ἀντιμετωπίσῃ περίπτωσιν πολέμου. Ἀκριβῶς, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συνέχισα τὴν ὁμιλίαν μου, ὡς βουλευτὴς πλέον. Τελειώνοντας, διότι νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐτελείωνεν ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω, ἀφοῦ πρῶτον γνωρίσω, εἰς τὸν σεβαστὸν Πρόεδρον καὶ Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Κανελλόπουλον, ὅτι ἤρχισεν εἰς τὰ πεζοδρόμια τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἢ μᾶλλον, εἰς κύκλους ἀξιωματικῶν ὑπευθύνων, νὰ θρυλῆται καὶ νὰ λέγεται, ὅτι καὶ ἄλλα νομοσχέδια, πρόκειται νὰ κατατεθοῦν, εἰς τὴν Βουλήν, τὰ ὁποῖα θὰ καταργήσουν ὡρισμένα δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἀπέκτησαν οἱ ἀνάπηροι ἀξιωματικοί, εἰς τὸ παρελθόν, θὰ ἤθελον, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τὸν παρακαλέσω, νὰ μᾶς διαβεβαιώσῃ ἀπὸ τῆς θέσεώς του, ὅτι αἱ διαδόσεις αὐταί, δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν ἀλήθειαν.

§222Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὰ διαδιδόμενα δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν πραγματικότητα. Σᾶς βεβαιῶ, ἀγαπητὲ κύριε συνάδελφε, ὅτι οὔτε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, Ὑφυπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, οὔτε ἐγώ, θὰ ἐδεχώμεθα ποτὲ περικοπὴν πραγματικῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἤδη ἐχορηγήθησαν. Ἡ περίπτωσις τοῦ νόμου 1949 εἶναι ἰδιάζουσα. Δὲν ἐχορηγήθησαν ποτέ, κατ’ οὐσίαν, τὰ δικαιώματα αὐτά. Καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον ὅπως καταργηθῇ τὸ νομοθετικὸν ἐκεῖνο διάταγμα. Εἰς τὴν σκέψιν μας, οὐδὲ πρὸς στιγμὴν εἰσῆλθεν ἡ πρόθεσις, ὅπως καταργήσωμεν κεκτημένα δικαιώματα, ἐκ τῶν νόμων δεδομένα—διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ μίαν ἐσφαλμένην ἔκφρασιν, διότι κεκτημένα δικαιώματα δὲν ὑπάρχουν—ἐκ τῶν κειμένων νόμων χορηγούμενα δικαιώματα εἰς τοὺς ἀναπήρους.

§223Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Μὲ ἱκανοποιεῖ, ἀπολύτως, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ κατερχόμενος ἐκφράζω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως εἰς παρομοίας περιπτώσεις ἐρωτώμεθα καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν τὸ δικαίωμα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος νὰ ἔχωμεν γνώμην.

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Ντινίδη, τὴν ὁποίαν θέτω ὑπ’ ὄψιν σας, κ. Ὑπουργέ, καὶ παρακαλῶ νὰ δηλώσητε ἐὰν τὴν ἀποδέχεσθε.

§225Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δυστυχῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμω δεκτὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Ντινίδη. Θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνῃ ὅπως γίνῃ δεκτή. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ παρακαλέσω ἐγὼ τὴν Βουλὴν νὰ κάμῃ δεκτὴν μίαν προσθήκην ἔχουσαν οὕτω: «Προαγωγαὶ γενόμεναι βάσει τοῦ καταργουμένου διατάγματος, ἀκυροῦνται ἀφ’ ἧς ἐγένοντο».

§226Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ντινίδη, δέν τὴν ἐκάματε δεκτὴν ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει;

§227Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐν ὅλῳ. Θὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει, ἁπλῶς καὶ μόνον καταργητικήν, καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, ὅπως προσθέσωμεν—πρόκειται περὶ προσθήκης περὶ ἧς ὡμίλησα καὶ προηγουμένως—διάταξιν ἔχουσαν οὕτω: «Προαγωγαὶ γενόμεναι βάσει τοῦ καταργουμένου διατάγματος, ἀκυροῦνται ἀφ’ ἧς ἐγένοντο». Ὑπάρχει τὸ ἑξῆς θέμα, κύριοι. Ἐὰν ἐγένοντο ὡρισμέναι προαγωγαὶ βάσει ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ὑπάρχουν ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν τὴν ἔκδοσιν διατάγματος, ὑπάρχουν ἄλλαι, αἱ ὁποῖαι δὲν προεκάλεσαν. Φαντασθῆτε τὴν ἑξῆς περίπτωσιν. Ὡρισμένοι ἐκ τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν νὰ τύχουν τῶν εὐεργετημάτων, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος τοῦ 1949 προβλέπει καὶ ἄλλοι ὄχι. Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἐξίσωσις μεταξὺ αὐτῶν.

§228Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό.

§229Χ. ΝΤΙΝΙΔΗΣ. Δὲν ἤκουσα τὴν τροπολογίαν.

§230Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἶναι προσθήκη ἔχουσα οὕτω: Εἰς τὸ ἄρθρον μόνον τοῦ νέου σχεδίου νόμου προστίθεται παράγραφος δευτέρα ἔχουσα οὕτω: «Προαγωγαὶ τυχὸν γενόμεναι βάσει τοῦ καταργουμένου νομοθετικοῦ διατάγματος 1223 τοῦ 1949, ἀκυροῦνται ἀφ’ ἧς ἐγένοντο».

§231Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει οὐσιαστικὸν περιεχόμενον αὐτό, διότι δὲν ἔγιναν προαγωγαί, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ νόμου. Ἀνεστάλη ἀφ’ ἧς ἐγένετο.

§232Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλήν, τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον προτείνω τὴν διατύπωσιν αὐτήν. Ἡ διατύπωσις ἡ ὀρθοτέρα—δεδομένου, ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦται προαγωγαὶ—θὰ ἦτο νὰ μὴ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας τὰς ἐκδοθείσας ὑπὲρ ὡρισμένων ἀξιωματικῶν. Διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ νομοθέτημα εἰς τὸ ὁποῖον νὰ γίνεται ρητὴ μνεία, ὅτι δὲν θὰ ἰσχύσουν καὶ δὲν θὰ ἐφαρμοσθοῦν ὡρισμέναι ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, προτιμῶ τὴν διατύπωσιν αὐτήν. Δὲν ὑπάρχει διάταγμα, τὸ ὁποῖον νὰ ἐχορήγησε τὰ δικαιώματα τοῦ 1949. Δὲν ἐγένετο οὐδεμία προαγωγὴ ἐπὶ τῇ βάσει—νὰ εἴπωμεν—τοῦ Διατάγματος τοῦ 1949, δηλαδὴ πέραν τοῦ ὁρίου τοῦ προβλεπομένου ὑπὸ τῶν μεταγενεστέρων νόμων. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ προβῶμεν εἰς διατύπωσιν, οἵα ἡ ἀκόλουθος, «αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, αἱ τυχὸν δικαιώσασαι τοὺς προσφυγόντας εἰς τὸ Συμβούλιον, βάσει τοῦ νόμου τοῦ 1949 μετὰ τὸ 1951...», διὰ νὰ μὴ προβῶ εἰ αὐτὴν τὴν διατύπωσιν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις αὐταὶ στεροῦνται ἰσχύος καὶ δὲν ὑποχρεώνουν τὴν Διοίκησιν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν συμμόρφωσίν της, προτιμῶ τὴν διατύπωσιν τὴν ὁποίαν ἀρχικῶς ἀνέφερον.

§233Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Συνεπῶς ἔχουν γίνει προαγωγαί.

§234Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ἐγένοντο. Οὐδεμία Κυβέρνησις, ἐκ τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων, ἐξέδωκε τοιοῦτον Διάταγμα καὶ ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις εἶχον ὑπ’ ὄψει των νὰ καταργήσουν τὸ Ν. Διάταγμα τοῦ 1949. Ἔχω ἐνώπιον μου τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ καταργητικοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὑπογραφομένην ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ κ. Βενιζέλου, ἡ ὁποία περιλαμβάνει ὅσα καὶ ἐγὼ ἢ μᾶλλον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει περιλάβει εἰς τὴν εἰσήγησίν του. Ἐγένετο γενικῶς δεκτὴ ἡ ἄποψις, ὅτι τὸ Νομοθετικὸν αὐτὸ Διάταγμα δὲν ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ.

§235Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοῦτο: Αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, θὰ ἐφαρμοσθοῦν;

§236Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὄχι.

§237Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Δὲν ἔχει προαχθῆ κανείς;

§238Χ. ΝΤΙΝΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, βάσει τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 1223 δὲν ἔγιναν προαγωγαί.

§239Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἡ διάταξις αὐτὴ σημαίνει, ὅτι ἂν τυχὸν ἐκδοθῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου ὁ Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ συνεμορφοῦτο πρὸς τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, τὸ Διάταγμα αὐτὸ εἶναι ἄκυρον. Δὲν ἐγένετο εἰς τὸ παρελθόν, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ὑποχρεωθῶ νὰ ἐκδώσω τοιοῦτον Διάταγμα, διότι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας προηγήθησαν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, διὰ νὰ μὴ ὑποχρεωθῶ εἰς τὴν ἔκδοσιν τοιούτου Διατάγματος, ὑποβάλω τὴν πρότασιν αὐτὴν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅπως δεχθῇ αὐτὴν τὴν προσθήκην. Ἐπειδὴ ὅμως, κ. Πρόεδρε, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη τροπολογία τῶν κυρίων συναδέλφων, τὴν ὁποίαν θέλω νὰ μελετήσω πρὶν τὴν ἀποδεχθῶ ἢ τὴν ἀπορρίψω, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀναβληθῇ ἡ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 1223)49 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 994)43 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. 4506)30 «περὶ καταστάσεως παθόντων ἐν πολέμῳ ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν», ἀναβάλλεται. Ἐπανερχόμεθα ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4 τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ Κώδικος τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». Ὁ κ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον.

§241Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἔχω μίαν ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, κύριε Ὑπουργέ, καὶ ἐπιθυμῶ νὰ τὴν θέσω ὑπ’ ὄψει σας. Θεωρῶ νομικὸν τὸ θέμα καὶ δι’ αὐτὸ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τοὺς περισσοτέρους ἐκ ποίου λόγου ἐθεσπίσθη ἡ δημιουργία τῶν πενταμελῶν Ἐφετείων, διὰ νὰ παραπέμπωνται καὶ δικάζωνται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων αὐτῶν, ὡρισμένα κακουργήματα, ἰδιαιτέρως τὰ στρεφόμενα ἐναντίον τοῦ δημοσίου πλούτου. Ὁ θεσμὸς τῶν πενταμελῶν Ἐφετείων ἴσχυσεν ἀπὸ τοῦ 1924—ἦτο τότε ἕνα κῦμα καταχρήσεων—καὶ ἠναγκάσθη ἡ τότε Ἐθνοσυνέλευσις διὰ ψηφίσματος νὰ θεσπίσῃ τὴν δημιουργίαν αὐτῶν τῶν δικαστηρίων. Εἰς τὴν ἁρμοδιότητα αὐτῶν τῶν δικαστηρίων ὑπήχθησαν καὶ οἱ στρατιωτικοί, ὅσον ἀφορᾷ ἀδικήματα κλοπῆς, ἀπάτης, ὑπεξαιρέσεως πλαστογραφίας καὶ γενικώτερα τὰ ἀδικήματα τὰ στρεφόμενα εἰ, βάρος τοῦ δημοσίου πλούτου. Τὴν κατάστασιν τοῦ ψηφίσματος τοῦ 1924 τὴν περιέλαβεν καὶ ἡ νέα Ποινικὴ Δικονομία ἡ ἰσχύσασα ἀπὸ τοῦ 1951 καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 111, τοῦ ὁποίου ἐπιζητεῖ τὴν τροποποίησιν τὸ προκείμενον νομοσχέδιον, ἀναφέρει, ὅτι «τὰ ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ Κώδικος καὶ τοῦ Στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος προβλεπόμενα καὶ κατὰ τοῦ Δημοσίου ἢ Νομικοῦ Προσώπου... (ἀναγινώσκει)......». Τὸ ἄρθρον 95 τοῦ Συντάγματος, κ. Ὑπουργέ, καθορίζει ὅτι «κακουργήματα ὑπαχθέντα μέχρι τοῦδε δι’ εἰδικῶν νόμων καὶ ψηφισμάτων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Ἐφετείων θέλουσιν ἐξακολουθήσει δικαζόμενα ὑπὸ τῶν δικαστηρίων τούτων, ἐφόσον νόμος δὲν ἐπαναφέρει ταῦτα ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ὁρκωτῶν δικαστηρίων». Συνεπῶς, καὶ ἐκ τοῦ νέου Συντάγματος τοῦ ἰσχύσαντος ἀπὸ 1–1–52 ἔχομεν μίαν κύρωσιν, τόσον τοῦ ψηφίσματος τοῦ 1924, ὅσον καὶ τῆς εἰδικῆς αὐτῆς διατάξεως, τῆς διαλαμβανομένης εἰς τὸ ἄρθρον 111 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας. Ἡ μόνη παραχώρησις ἡ ὁποία δύναται νὰ γίνῃ εἶναι ἐπαναφορὰ τῶν κακουργημάτων εἰς τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια. Ὄχι εἰς τὰ στρατοδικεῖα. Νομίζω, ὅτι ἡ ἄποψις ἔχει ὀρθότητα καὶ περισσότερον ὅλων ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἐκτιμήσῃ τὸ περιεχόμενον τῆς παρατηρήσεώς μου αὐτῆς. Θὰ μοῦ συγχωρήσετε ὅμως νὰ ἔχω καί μίαν οὐσιατικὴν ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν ὀφείλω νὰ σᾶς ὁμολογήσω, διότι πρέπει νὰ σᾶς ἐκμυστηρευθῶ, κ. Ὑπουργέ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ εἶχον υἱοθετήσει καὶ τὸ εἶχον προσυπογράψει καὶ ἐγώ, διὰ νὰ εἴπω τὴν ἁμαρτίαν μου. Ἐδέχθην ὅμως τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Προέδρου τῆς Ἐπιτροπῆς Ποινικοῦ Κώδικος, τοῦ διακεκριμένου νομομαθοῦς, ὁ ὁποῖος ἐτίμησε τὴν δικαστικὴν ἕδραν, τοῦ κ. Μπουροπούλου, ὁ ὁποῖος μοῦ ἐπέστησε τὴν προσοχὴν καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ ἦτο παράτολμον νὰ ἀρχίζωμεν μὲ τὴν τροποποίησιν τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως νὰ ἔχῃ ὡρισμένα μειονεκτήματα καὶ ἐλαττώματα, ἀλλὰ αὐτῆς μόνον μὲ τὴν πάροδον τοῦ καιροῦ καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν νέων Ποινικῶν Κωδίκων, θὰ ἦτο δυνατὸν μετὰ ἐνδελεχῆ μελέτην, νὰ γίνουν ὡρισμέναι τροποποιήσεις. Βλέπω, ὅτι εἰς τὴν εἰσηγητικήν σας ἔκθεσιν, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐπικαλεῖσθε τὴν ταχεῖαν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων ὑπὸ τῶν στρατοδικείων. Εὐτυχῶς διακεκριμένοι συνάδελφοι τῆς δικηγορίας εὑρίσκονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ νομίζω, ὅτι ὅλοι θὰ συνομολογήσουν ὅτι ἡ ταχεῖα αὕτη ἐκδίκασις τῶν ὑποθέσεων εἶναι δυνατὸν εὐκολώτερον νὰ γίνῃ ἀπὸ τὰ τακτικὰ δικαστήρια, διότι ἐκεῖ ἔχομεν μίαν διαδικασίαν ποὺ ἁπλουστεύονται ὅλαι αὐταὶ αἱ προθεσμίαι, ὅλοι αὐτοὶ οἱ δικονομικοὶ θεσμοί. Νομίζω, ὅτι ἔχει καὶ τὸ ψήφισμα τοῦ 1924...

§242Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Ἀνακοπὴ δὲν ἐπιτρέπεται.

§243Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Βεβαίως νομίζω δὲν μπορεῖ νὰ γίνῃ καὶ δι’ ἀπ’ εὐθείας κλήσεως ἀκόμη εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἐνώπιον τοῦ πενταμελοῦς Ἐφετείου ἡ εἰσαγωγὴ τῆς ὑποθέσεως. Καὶ ἐπὶ πλέον θὰ σᾶς εἴπω, κ. Ὑπουργέ, ἐδῶ πέρα ὑπάρχει ἕνα ὅριον, εἶναι τὸ ὅριον τῶν 100.000 μεταλλικῶν δραχμῶν, δηλαδὴ 10.000.000. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη.

§244Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἶναι λάθος.

§245Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Συνεπῶς ἡ κατάχρησις μέχρι 20.000.000 τῶν στρατιωτικῶν πηγαίνει εἰς τὰ ἁρμόδια στρατοδικεῖα. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετὸν τὸ ποσὸν αὐτό. Τώρα διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐπιδιώκουν τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ ἄρθρου τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ βάζουν 1.000.000 μεταλλικὰς δραχμάς.

§246ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διακόσια ἑκατομμύρια.

§247Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δηλαδὴ τὰ 20 ἐγένοντο 200. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ στερήσωμεν τὴν ἁρμοδιότητα τῶν πενταμελῶν Ἐφετείων. Τὰ 20 ἑκατ. εἶναι ὑπεραρκετά. Τὸ θέμα τῆς ταχείας ἐκδικάσεως δὲν τὸ ἀποδέχομαι, κ. Ὑπουργέ, καὶ νομίζω, ὅτι ὅλοι οἱ συνάδελφοι οἱ δικηγοροῦντες καὶ ὄντες ἐν γνώσει αὐτῆς τῆς διαδικασίας τῶν πενταμελῶν Ἐφετείων θὰ εἶναι σύμφωνοι μὲ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ἐκθέσω. Νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 20.000.000 εἶναι ἀρκετὸν διὰ νὰ ὑπάγωνται εἰς τὰ στρατοδικεῖα. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, ὑπάρχουν καὶ νομικὰ θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ νὰ εἰπῇ κανείς, ὅτι καὶ διὰ τὴν προστασίαν αὐτῶν τῶν διωκομένων θὰ πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἡ ἁρμοδιότης τῶν πενταμελῶν Ἐφετείων, διότι εἰς τὴν κρίσιν αὐτῶν τῶν ὑποθέσεων ἀνακύπτουν πάρα πολλὰ νομικὰ θέματα. Ἀλλὰ νομίζω καὶ κάτι ἄλλο, δὲν ὑπάρχει οὔτε αἰχμή, οὔτε ἀντίστασις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τάσιν καὶ τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης ἀπὸ τὰ στρατιωτικὰ δικαστήρια. Λόγῳ ὅμως τῶν εἰδικῶν θεμάτων αὐτῶν, νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι πρέπει νὰ διατηρηθῇ ἡ ἁρμοδιότης τῶν πενταμελῶν Ἐφετείων, διότι θὰ ἦτο παρακεκινδυνευμένη ἡ κατάργησίς της, ἀφοῦ ἡ Πολιτεία ἀπὸ τοῦ 1924 καὶ ἐν συνεχείᾳ μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ νομοθετήματα διετήρησεν αὐτὴν τὴν ἁρμοδιότητα καὶ ἠναγκάσθη λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν συνθηκῶν καὶ πρὸς περιφρούρησιν τοῦ δημοσίου πλούτου νὰ διατηρήσῃ τὰ εἰδικὰ αὐτὰ δικαστήρια. Πιστεύω, ὅτι καὶ ἀπὸ τῆς γενικωτέρας πλευρᾶς, τῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς περιφρουρήσεως τῆς θέσεως τῶν διωκομένων διὰ τοιαῦτα ἀδικήματα, ἐνδείκνυται τὰ ἀδικήματα αὐτὰ νὰ ὑπάγωνται ἐκεῖ. Θὰ ἤθελα ἀκόμη νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἄλλην συμβιβαστικὴν λύσιν, ἐὰν νομίζετε ὅτι ἐκ τοῦ Συντάγματος δὲν ὑπάρχει κώλυμα διὰ τὴν θεσμοθέτησιν τῶν ὅσων διαλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Νομίζω, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ 1.000.000 μεταλλικῶν δραχμῶν, κ. Ὑπουργέ, εἶναι ὑπερβολικὸν καὶ θὰ ἦτο δυνατόν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀντὶ τοῦ 1.000.000 μεταλλικῶν δραχμῶν νὰ πᾶμε εἰς τὰς 250.000, δηλαδὴ 50.000.000, ἐὰν δέν ἀπατῶμαι. Νομίζω, ὅτι μὲ μίαν μέσην λύσιν τὸ πρᾶγμα θὰ ἐτακτοποιεῖτο κατὰ τρόπον καλύτερον. Ἐφιστῶ ὅμως τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τοῦ Συνταγματικοῦ θέματος. Ἐπίσης μίαν ἄλλην τυπικὴν ἀντίρρησιν ἔχω, κύριε Ὑπουργέ· ἐκ παραδρομῆς ἀναμφισβητήτως ἔγινε καὶ τοῦτο. Πρόκειται περὶ θέματος ἀναγομένου εἰς τὴν Ποινικὴν Δικονομίαν. Τὸ νομοσχέδιον ἀποβλέπει εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 111 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, Κατ’ ἐσφαλμένην ὅμως ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ, παρεπέμφθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν καὶ δὲν ἀπησχολήθη μὲ αὐτὸ καθόλου ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης. Νομίζω, ὅτι εἰς τοιαύτας περιστάσεις θὰ ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθῇ καὶ ἡ μία Ἐπιτροπὴ καὶ ἡ ἄλλη. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Στρατιωτικῶν ἀποτελεῖται ἀπὸ συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὸ στράτευμα καὶ δὲν εἶναι ἐνήμεροι τῶν νομικῶν αὐτῶν θεμάτων. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ἐπεξεργασίαν ἀρτιωτέραν καὶ νὰ τὴν φέρῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ κάμω ἐπίκρισιν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ Προεδρείου, ὅτι ἐπὶ τοιούτων θεμάτων ὅταν θὰ ὑποβάλωνται ἀπὸ δύο Ὑπουργοὺς τὰ νομοσχέδια, νὰ πηγαίνουν καὶ εἰς τὰς δύο Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐφόσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τροποποίησιν τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, ἁρμοδία ἦτο ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης.

§248ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχεν ὑπογράψει καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§249Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ ἔχει ὑπογράψει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν τὸ ἐπεξειργάσθη ὅμως ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Δικαιοσύνης. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἰτίασίς μου. Κύριε Ὑπουργέ, αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ὄχι ἐν πνεύματι ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ἐν πνεύματι μιᾶς ἀντικειμενικῆς ἐρεύνης τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἐνόμισα ὡς χρέος μου νὰ φέρω μέχρι τῶν κ. κ. συναδέλφων.

§250ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§251Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ τέως Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀγαπητὸς φίλος κ. Παπασπύρου, ἔθεσε δύο ζητήματα. Θὰ ἀκολουθήσω τὴν σειρὰν τῶν ἰδικῶν του συλλογισμῶν. Τὸ πρῶτον ἀφορᾷ τὴν συνταγματικότητα τοῦ νόμου, τὸ δεύτερον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ μὴ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντισυνταγματικότητα τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔθεσα ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Τὸ ἄρθρον 95 τοῦ Συντάγματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ, παρὰ μόνον ὡς ἑνιαῖον σύνολον. Ἔχει δύο παρατηρήσεις. Ἡ δευτέρα παράγραφος εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Λεβαδείας εἶχε τὴν καλωσύνην ν’ ἀναγνώσῃ. Ἀλλὰ ἡ παράγραφος αὐτὴ εἶναι ἀρρήκτως συνυφασμένη, εἶναι ὀργανικῶς συνυφασμένη μὲ τὴν πρώτην παράγραφον, ἡ ὁποία πρώτη παράγραφος, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, λέγει: «Ὑπὸ τῶν ὁρκωτῶν Δικαστηρίων δικάζονται τὰ κακουργήματα, τὰ πολιτικὰ ἐγκλήματα, ὡς καὶ τὰ τοῦ Τύπου, ὁσάκις ταῦτα δὲν ἀφορῶσι τὸν ἰδιωτικὸν βίον, καὶ τὰ τυχὸν διὰ τοῦ νόμου ὑπαχθησόμενα ἄλλα ἀδικήματα. Πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ἀνωτέρω ἀδικημάτων τοῦ Τύπου νόμος δύναται νὰ ὁρίσῃ μικτὰ Δικαστήρια ἐκ τακτικῶν δικαστῶν καὶ ἐνόρκων, οἵτινες καὶ δέον ν’ ἀποτελῶσι τὴν πλειοψηφίαν». Καὶ ἔρχεται ἀμέσως ἡ ἀκόλουθος παράγραφος: «Κακουργήματα ὑπαχθέντα μέχρι τοῦδε δι’ εἰδικῶν νόμων καὶ ψηφισμάτων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν Ἐφετεὶων, θέλουσιν ἐξακολουθήσει δικαζόμενα ὑπὸ τῶν δικαστηρίων τούτων, ἐφ’ ὅσον νόμος δὲν ἐπαναφέρει ταῦτα ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ὁρκωτῶν δικαστηρίων». Τὸ ἄρθρον αὐτό, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ἀφορᾷ μόνον τὰς περιπτώσεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι, μὴ ἀναφερόμεναι εἰς στρατιωτικούς, σημαίνουν ἀπόσπασιν δικαιοδοσίας, τὴν ὁποίαν εἶχον τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια καὶ ἐπαναφορὰν ἐνδεχομένως, τῆς δικαιοδοσίας αὐτῶν, ἀπὸ τοῦ Ἐφετείου εἰς τὰ ὁρκωτὰ δικαστήρια. Δὲν ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν στρατιωτικῶν, δὲν ἀφορᾷ τὴν περίπτωσιν τοῦ εἰδικοῦ ἐκείνου τομέως τῆς δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος λέγεται στρατιωτικὴ δικαιοσύνη, καὶ περὶ τοῦ ὁποίου τομέως ὁμιλεῖ τὸ ἄρθρον 97, δηλαδὴ τὸ μεθεπόμενον. Καὶ αὐτὴ ἡ σειρὰ ἐν τῷ Συντάγματι ἔχει οὐσιώδη σημασίαν. Ἡ συνάρτησις τῶν ἄρθρων δὲν εἶναι ποτὲ τυχαία ἢ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφ’ ὅσον ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης καὶ ὁ ἁπλοῦς νομοθέτης εἶναι κατὰ πλᾶσμα ἔμφρων, πρέπει νὰ θεωρηθῇ καὶ ἡ σειρά, ὅτι δὲν εἶναι τυχαία καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ὑπῆρξεν ἔμφρων ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ νομοθέτης καὶ κατ’ οὐσίαν ἐθέσπισε, τὰ ὅσα ἐθέσπισεν εἰς τὸ ἄρθρον 95, εἰδικῶς καὶ μόνον διὰ τὰς περιπτώσεις τῶν κακουργημάτων, τὰ ὁποῖα ὑπήγοντο εἰς ὁρκωτὰ δικαστήρια, τὰ ὁποῖα ἀπεσπάσθησαν ἀπὸ τὰ ὁρκωτὰ καὶ ὑπήχθησαν εἰς τὰ Ἐφετεῖα. Καὶ προβλέπει, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ἰσχύουν οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἀπέσπασαν τὰ κακουργήματα ἀπὸ τὰ ὁρκωτά, μέχρις ὅτου νέος νόμος ἐπαναφέρει τυχὸν ταῦτα καὶ πάλιν εἰς τὰ ὁρκωτά. Διαφορετικά, θὰ ἐπρόκειτο περὶ βαρείας παραλείψεως, διότι, ἐὰν ὁ συνταγματικὸς νομοθέτης εἶχεν ὑπ’ ὄψει του καὶ τὴν περίπτωσιν ἀποσπάσεως ἀπὸ τὰ στρατοδικεῖα ὡρισμένης δικαιοδοσίας, τότε θὰ ἔλεγεν, ὅτι νόμος εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίσῃ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν κακουργημάτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα ἄλλοτε ἐκρίνοντο ὑπὸ τῶν στρατοδικείων, εἰς τὰ στρατοδικεῖα. Ἡ λογικὴ συνάρτησις τῶν δύο παραγράφων ὁδηγεῖ, κατ’ ἐμέ, εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ ἄρθρον 95 τοῦ Συντάγματος, δὲν ἐμποδίζει τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅπως διὰ νόμου θεσπίσῃ, ὅσα προτείνω πρὸς αὐτήν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα συμβιβασμόν. Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὤθησαν, ὄχι ἐμὲ ὡς ἄτομον, ὡμολογήσατε ὅτι καὶ πρὸς σᾶς ἤχθη κάποτε ἀνάλογον νομοσχέδιον καὶ τὸ ὑπογράψατε, ὄχι ὡς ἄτομον, ἀλλὰ τοὺς ἔχοντας τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἡγεσίας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἤγαγον αὐτοὺς εἰς τὴν πρὸς ἐμὲ εἰσήγησιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, εἶναι φανερόν, τοὺς περιλαμβάνει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις. Τὰ Ἐφετεῖα εἶναι πολὺ βεβαρυμένα. Οἱ ἐφέται γενικῶς εἶναι πολὺ βεβαρυμένοι ὄχι μόνον ὅταν ἀσκοῦν τὸ ἔργον των ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τῶν μελῶν τοῦ ὀκταμελοῦς Ἐφετείου, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐκδηλώσεις τῆς δικαστικῆς δραστηριότητος εἶναι βεβαρυμένοι καὶ ἔχομεν καθυστερήσεις, καθυστερήσεις μεγάλας καὶ αἱ καθυστερήσεις αὐταὶ ἔχουν συνεπείας, ἀντίκτυπον βαρὺν εἰς τὴν ἠθικὴν ζωὴν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς εἰσηγούμεθα ὅπως ὑψώσωμεν τὴν στάθμην τῶν ζημιῶν, ποὺ ὑφίσταται ἐκ τῶν κακουργημάτων αὐτῶν τὸ Δημόσιον εἰς 1.000.000 μεταλλικῶν δραχμῶν, ὥστε τὰ στρατοδικεῖα μὲ ταχύτητα μεγαλυτέραν νὰ ἐπιλαμβάνωνται τῶν ὑποθέσεων αὐτῶν καὶ νὰ τὰς ἐπιλύουν, καταδικάζοντα ἢ ἀθωοῦντα τοὺς τυχὸν κατηγορουμένους διὰ τοιαῦτα κακουργήματα. Τὸν συμβιβασμόν, ὅμως τὸν ὁποῖον ζητεῖ ὁ κ. Παπασπύρου καὶ τὸν ὁποῖον εἶμαι πρόθυμος νὰ κάμω, πρέπει νὰ τὸν κάμωμεν κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ εἶναι ἰσόποσος ἡ θυσία. Νὰ θυσιάσω ἐγὼ 500.000 μεταλλικῶν δραχμῶν καὶ ὄχι 750.000 μεταλλικῶν δραχμῶν καὶ νὰ πᾶμε εἰς τὰ 100 ἑκατομμύρια. Βεβαιωθῆτε, κύριε συνάδελφε, ὅτι δὲν εἶναι μεγάλο τὸ ποσόν, διότι δυσκόλως, πολὺ δυσκόλως θὰ καταχρασθῇ ἕνας ἀξιωματικὸς 10.000.000 καὶ 20.000.000 καὶ 25.000.000. Ἐὰν εἶναι νὰ καταχρασθῇ, βεβαίως θὰ καταχρασθῇ μεγαλύτερον ποσὸν καὶ τὸ ποσὸν τῶν 100.000.000 δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ μὲ ἱκανοποίει, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἱκανοποιεῖ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον ἐκ Λεβαδείας, προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ περιστείλωμεν τὸ ποσὸν αὐτὸ 1.000.000 μεταλλικῶν δραχμῶν εἰς 500.000 μεταλλικῶν δραχμῶν.

§252Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εὐτυχῶς, πρὸς τιμὴν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, σπανίζουν αὐτὰ τὰ ἀδικήματα, σπανίζουν πάρα πολύ, ἀλλ’ ἐπειδὴ μέσα εἰς τὴν ἀνθρωπίνην ζωὴν ὑπάρχουν καὶ αὐτά, πρέπει ὁ νόμος νὰ προνοήσῃ.

§253Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐπιτρέψατέ μου ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῆς τῆς ὀρθῆς καὶ ὡραίας παρατηρήσεως τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου ἐκ Λεβαδείας νὰ τονίσω καὶ ἐγὼ ὅτι πράγματι σπανίζουν τὰ ἀδικήματα αὐτά, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱ νόμοι πρέπει νὰ ὑπάρχουν.

§254ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ σχέδιον νόμου;

§255ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὡς ἐτροποποιήθη, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ Κώδικος τῆς Ποινικῆς Δικονομίας», ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μετατάξεως ἀξιωματικῶν πολεμικῆς διαθεσιμότητος καταργηθέντων Σωμάτων εἰς τὰ νέα Σώματα». Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§257Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἡ τροπολογία μας ἀφορᾷ 4–5 ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀναπηρίαν 80–90% καὶ οἵτινες δὲν ἠδυνήθησαν διὰ λόγους τυπικοὺς νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸν νόμον τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος. Παρακαλῶ νὰ δοθῇ διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς ἡ εὐκαιρία τῆς μετατάξεως.

§258Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν εὑρίσκω δικαίαν. Εἶναι διατυπωμένη ὡς ἑξῆς: «................... (ἀναγινώσκει)

§259Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ποῦ ἀνήκουν αὐτά, κ. Ὑπουργέ;

§260Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὡς πρὸς τὸν τύπον ἔχετε δίκαιον. Εἶναι ὅμως δικαία.

§261Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία εἶναι συναφὴς καὶ σχετικὴ μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Οἱ ἐν λόγῳ ἀξιωματικοὶ ἔχουν μεγάλην ἀναπηρίαν καὶ διὰ λόγους τυπικοὺς δὲν ὑπήχθησαν εἰς τὸν νόμον τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος, ἐνῷ ἄλλοι μὲ μικροτέραν ὑπήχθησαν.

§262Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὀρθότερον θὰ ἦτο τὴν τροπολογίαν αὐτὴν νὰ τὴν συζητήσωμεν καὶ τὴν συμπεριλάβωμεν εἰς τὸ νομοσχέδιον «περὶ καταργήσεως τοῦ Ν. Δ. 1223)49 κλπ.» διότι ἐκεῖνος ὁ νόμος ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς πολεμικῆς διαθεσιμότητος. Δεδομένου δὲ ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον τῆς καταργήσεως τοῦ Ν.Δ. τοῦ 1949 ἐδέχθη ἡ Βουλὴ μίαν τροπολογίαν, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ προστεθῇ καὶ αὐτή, ἀλλὰ ἐκεῖ, εἰς τὸν συναφῆ νόμον. Πάντως θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιφυλαχθῶ, καὶ ἀφοῦ κατατοπισθῶ πλήρως, νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἀποδοχὴν κατὰ τὴν ἐρχομένην συνεδρίασιν. Εἰς τὴν περίπτωσιν δὲ αὐτὴν θὰ ἀναβληθῇ καὶ πάλιν ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου.

§263ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου εἰς αʹ συζήτησιν ὡς ἔχει;

§264ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ μετατάξεως Ἀξιωματικῶν Πολεμικῆς διαθεσιμότητος καταργηθέντων Σωμάτων εἰς τὰ νέα Σώματα». Ἐπανερχόμεθα νῦν εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5. Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 7 παράγρ. 2 τοῦ Ν.Δ. 1041)1949 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νομοθ. διατάγμ. 119)1946, ὡς καὶ ἐνίων διατάξεων τῶν περὶ ἱεραρχίας προαγωγῶν καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν νόμων καὶ νομοθετικῶν διαταγμάτων». Ὁ κ. Ι. Χατζηνικολῆς ἔχει τὸν λόγον.

§266Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον λέγει:...... (ἀναγινώσκει)..........». Τὸ Γ.Ε.Α. ἐπιθυμεῖ τὴν προαγωγὴν 5 ἐφέδρων σμηνάρχων ἐκ μονίμων εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Ὑποπτεράρχου κατόπιν κρίσεως. Ἐπικαλεῖται πρὸς τοῦτο ἀνάλογον νόμον τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ Γ.Ε.Ν. Τοῦ Γ.Ε.Σ, τὸν 865, τοῦ Γ.Ε.Ν. τὸν 794. Ὁ 865 λέγει: «.............. (ἀναγινώσκει)..........». Ὡς πρὸς αὐτὸν ὁ κ. Κοσμᾶς, πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, εἶπεν, ὅτι ἠτόνισεν. Ἐὰν ὅμως λάβωμεν ἀφορμὴν ἀπὸ τοὺς νόμους αὐτοὺς θὰ καταλήξωμεν εἰς ἀνάλογα ἀποτελέσματα. Ὅταν ἐγένετο ἡ ἀπομάκρυνσις, οἱ ἐν λόγῳ ἀξιωματικοὶ εἶχον τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπισμηναγοῦ καὶ ἄλλοι τοῦ ἀντισμηνάρχου. Ἤδη ἔχουν τὸν βαθμὸν τοῦ σμηνάρχου, Νομίζω, ὅτι ὀρθῶς δὲν πρέπει νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω. Ἐπίσης ἐπικαλεῖται μίαν θεωρίαν, (ἀναγινώσκει)..........». Οὗτοι εἶναι πολὺ ἀρχαιότεροι τῶν νῦν ὑπηρετούντων Ναυάρχων. Ἐὰν θελήσω νὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ συναδέλφου κ. Γεωργούλη, περὶ πληθώρας στρατιωτικῶν, εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναπήρων, νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ἀπορριφθῇ, ὡς ἀπερρίφθη διὰ πλειοψηφίας ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς.

§267ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§268Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Καὶ ἡ μειοψηφία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς συνετάχθη μέ τὴν ἄποψιν τῆς πλειοψηφίας καὶ οὕτω ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς ἦτο ὁμόφωνος. Ἐκτὸς τῶν λόγων τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. Εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας, ἐγὼ ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς συντάξεως τοῦ νομοσχεδίου, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ὀρθός. Ἀνατρέχει εἰς ἕνα νόμον τοῦ 1949 καὶ τὸν ἑρμηνεύει. Καὶ δι’ ἑρμηνείας νόμου προσπαθεῖ νὰ κάμῃ 4–5 στρατηγοὺς τῆς Ἀεροπορίας. Νομίζω, ὅτι ἡ Πολιτεία, ἐὰν θέλῃ νὰ ἀπονέμῃ βαθμούς, πρέπει νὰ τὸ λέγῃ εὐθέως καὶ καθαρά. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον συνετάχθημεν μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου Εἰσηγητοῦ τῆς πλειοψηφίας καὶ οὕτω ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ἐπιτροπὴ ἀπέρριψε παμψηφεὶ τὸ νομοσχέδιον.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§270Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ συμφωνήσῃ μαζί μου καὶ ὄχι μὲ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐλπίζω δὲ ὅτι καὶ τὰ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ὅταν ἀκούσουν ὡρισμένα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναπτύξω θὰ μεταβάλουν γνώμην. Δὲν πρόκειται νὰ κάμω ἀναδρομὴν εἰς τὸ παρελθόν. Ἐὰν ἦτο ἐνωρίς, καὶ δὲν εἶσθε κουρασμένοι, θὰ ἔκαμα μίαν προσπάθειαν ἐξιστορήσεως τῶν περιπετειῶν ἀπὸ τὰς ὁποίας διῆλθεν ἡ Ἀεροπορία, λόγῳ τῶν διαφόρων προβλημάτων τὰ ὁποῖα προέκυψαν ἐκ τῆς διαφορετικῆς της προελεύσεως, προελεύσεως ἀπὸ τὴν Σχολὴν Δοκίμων, προελεύσεως ἀπὸ τὴν Σχολὴν Εὐελπίδων, τὴν Σχολὴν Δοκίμων καὶ ἀπὸ διαφόρους ἄλλας Σχολάς. Ἐν ἔτει 1944 ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ κ. Γ. Παπανδρέου καὶ ἐμοῦ, ὄντος μέλους τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ἐπεκράτησεν ἡ ἄποψις ὅτι πρέπει οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ προαχθέντες ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων νὰ εἶναι οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοὶ τῆς Ἀεροπορίας πρέπει ὅμως νὰ σᾶς ὁμολογήσω ὅτι καὶ ἡ ἄποψις αὐτή, ὑπὸ τὴν ἀκεραίαν μορφὴν ὑπὸ τὴν ὁποίαν τότε υἱοθετήθη, ἦτο ἐσφαλμένη. Διότι οἱ ἀρχαιότεροι τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι προήρχοντο ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων ἐν ἔτει 1944 δὲν νομίζω νὰ εἶχον ὑπερβῆ τὸ 30ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας των καὶ οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν εἶχε βαθμὸν ἀνώτερον τοῦ Ἀντισμηνάρχου, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ νόμος τοῦ 1944 ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἀκραῖος, ἔτυχεν διαφόρων διορθώσεων καὶ ἐπετράπη ἀργότερον νὰ μονιμοποιηθοῦν ὡρισμένοι ἀξιωματικοὶ μὴ προερχόμενοι ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων, ἀρχαιότεροι, πρεσβύτεροι εἰς τὴν ἡλικίαν, διὰ νὰ καταλάβουν τὰς θέσεις τὰς ἡγετικάς. Καὶ ἐμονιμοποιήθησαν τινές. Ἐμονιμοποιήθησαν ὅμως ἐλάχιστοι καὶ ἡ Ἀεροπορία εἶχεν ἀνάγκην περισσοτέρων. Καὶ ἐνῷ ὑπηρέτουν ὡς μονιμοποιηθέντες, ἐπωφελούμενοι τῆς δυνατότητος τῆς προαγωγῆς ὡρισμένοι, ἐλάχιστοι, 3, 4, 5, ἀξιωματικοὶ ἀνεκλήθησαν ἐκ τῆς ἐφεδρείας ὡς ἔφεδροι ἐκ μονίμων, διότι ὑπῆρχεν ἀνάγκη νὰ ἀνακληθοῦν. Ὑπῆρχον ἀνώτερα καὶ ἀνώτατα πόστα εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ καταληφθοῦν παρὰ μόνον ὑπ’ αὐτῶν, διότι οἱ ἄλλοι δὲν εἶχον ἀκόμη φθάσει εἰς τοὺς βαθμοὺς τοὺς ὁποίους ἔχουν σήμερον. Καὶ ἄλλοι μὲν ἐξ αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἀνεκλήθησαν καὶ ὑπηρέτησαν ὡς ἔφεδροι ἐκ μονίμων ὑπηρέτησαν ἕνα, δύο καὶ τρία ἔτη. Ἄλλοι ὅμως ὑπηρέτησαν περισσότερον. Ὡρισμένοι μάλιστα, ἐλάχιστοι, 5 ἐν ὅλῳ, ὑπηρέτησαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα ἀπὸ τοῦ 1944 μέχρι σήμερον. Κατ’ οὐσίαν δὲν ἔπαυσαν νὰ εἶναι μόνιμοι, δὲν ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὴν Ἀεροπορίαν. Δὲν γνωρίζω οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ προεξοφλήσω τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἀέρος ἢ τὰς εἰσηγήσεις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας, εἴτε τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ΓΕΘΑ καὶ νὰ εἴπω, ὅτι ἕνας ἢ δύο ἢ τρεῖς ἐκ τῶν 5 ἢ καὶ οἱ 5, νὰ γίνουν Ὑποστράτηγοι, δηλαδὴ Ὑποπτέραρχοι. Πιθανὸν νὰ γίνῃ μόνον εἷς πιθανὸν κανείς, πιθανὸν καὶ οἱ 5.

§271Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Κανεὶς δὲν πρέπει νὰ γίνῃ.

§272Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν τὸ γνωρίζω αὐτό. Ἢ μᾶλλον ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω, ὅτι ὅπως ἀπήντησα πρίν, διὰ λόγους συμβάσεως δὲν τὸ γνωρίζω. Ἀλλ’ ὅ,τι γνωρίζω εἶναι ὅτι πρέπει τινὲς νὰ προαχθοῦν. Ὅταν ἕνας ἀξιωματικὸς ἀνακληθεὶς ἔμεινε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα αὐτὸ ὑπηρέτησε, διώκησε μονάδας κατὰ τὸ διάστημα τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ κατέλαβεν ὑπευθύνους θέσεις καὶ ἐξακολουθεῖ κατέχων θέσιν ἡγετικὴν, δὲν νομίζω ὅτι δικαιούμεθα νὰ τοῦ στερήσωμεν ἑνὸς δικαιώματος, τὸ ὁποῖον οἱ μονιμοποιηθέντες συνάδελφοί του καὶ συγκεκριμένως ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας καὶ ἄλλοι δύο ἀνώτεροι καὶ ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, μονιμοποιηθέντες, ἔχουν.

§273ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοί;

§274Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ σᾶς τὸ εἴπω, ἂν καὶ καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ ἀναφέρωνται ὀνόματα. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ κατ’ οὐσίαν δὲν ἔπαυσαν νὰ εἶναι μόνιμοι. Ὑπηρετοῦν κατέχοντες θέσεις ὑπευθύνους. Ἄλλοι περισσότερον ὑπευθύνους, ἄλλοι ὀλιγώτερον ὑπευθύνους. Καὶ ὑπάρχει εἰς τὸ σχέδιον νόμου ἡ φράσις ἡ ὁποία εἶναι χαρακτηριστικὴ τῆς προθέσεως τοῦ συντάξαντος τὸ νομοσχέδιον, ὅτι ἡ προαγωγὴ τούτων, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὑπηρετοῦν καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα, ἐνεργεῖται πρὸς κάλυψιν ὑπηρεσιακῶν ἀναγκῶν. Δὲν φθάνει δηλαδὴ ὅτι ὑπηρέτησαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα. Εἶναι ἐπίσης φυσικόν, ὅτι θὰ κριθῇ ἐὰν ἡ ἀποστολὴ τὴν ὁποίαν ἐξεπλήρωσαν κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν ἦτο πράγματι ἡγετικὴ ἐν τῇ Ἀεροπορίᾳ ἢ ὄχι. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ὁ ἀγαπητὸς ἐκ Καρυστίας συνάδελφος, γνώστης τῶν ἀεροπορικῶν προβλημάτων καθ’ ὃ ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τῆς Ἀεροπορίας, τιμήσας τὸ ὅπλον, παρασύρεται εἰς τὴν σκέψιν νὰ προτείνῃ τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τὴν ἑξῆς σειρὰν ἠθικῶν συλλογισμῶν, ἀλλὰ ἠθικῶν συλλογισμῶν οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μᾶς ἐπηρεάσουν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Θὰ σκέπτεται ὁ κ. Χατζηνικολῆς, ὅτι τὶ πταίω ἐγὼ τὸν ὁποῖον ἀπεμάκρυνον ὅπως ὅλους τοὺς ἄλλους κατὰ τὸ 1944. Τί πταίω ἐγὼ διὰ τὴν κατηγορίαν τῶν ἀξιωματικῶν... Ἠμποροῦν νὰ εἴπουν, ἡμεῖς τί πταίομεν. Ἡμεῖς ὑπήρξαμεν ἱκανοί, ἔχουμε προσφέρει ὑπηρεσίας οὐσιώδεις καὶ ἡ Κυβέρνησις προὐτίμησεν ἄλλους. Ἐλάχισται ἦσαν αἱ θέσεις, διότι αἱ θέσεις αἱ ἡγετικαὶ κατὰ τὸ 1944, ὁπότε ὅλοι ἐτέθησαν εἰς ἀποστρατείαν, ἦσαν βέβαια ἐλάχιστοι. Τί πταίω ἐγὼ θὰ εἴπῃ ὁ οἱοσδήποτε καλὸς ἀξιωματικός, μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἀπὸ τὸ 1944 ἐν ἀποστρατείᾳ, διότι δὲν μοῦ ἔδωσε τὸ Κράτος τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑπηρετήσω. Αὐτὸς εἶναι βέβαια ἕνας ἠθικὸς συλλογισμός, ὁ ὁποῖος καὶ ἐμένα θὰ μὲ ἐπηρέαζεν ἐὰν δὲν ἐσκεπτόμην περισσότερον πρακτικὰ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Βέβαια δὲν πταίει ὁ σμήναρχος τάδε, ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν στιγμὴν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνεκαλεῖτο εἰς τὴν ἐνέργειαν ἔστω καὶ ὡς ἔφεδρος ἐκ μονίμων βάσει τοῦ νόμου αὐτοῦ νὰ διεκδικήσῃ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιπτεράρχου, τοῦ ἀντιστρατήγου. Δὲν τὸν ἀνεκάλεσεν ὅμως, δὲν εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ὑπηρετήσῃ κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι τὸ παράπονόν του ἔχει ἠθικὴν βάσιν, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ἰδικός σας νομοθετικὸς συλλυγισμὸς ἔχει ἠθικὴν βάσιν, παρὰ τὸ γεγονὸς αὐτό, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὸν ἀντιδιαστείλω πρὸς τὸν ἄλλον, ὁ ὁποῖος ἐπιλεγείς, ἀδιάφορον καλῶς ἢ κακῶς, ὑπηρέτησεν. Εἶπον ἀδιάφορον ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς, ὄχι ἀδιάφορον, διότι θὰ κριθῇ καὶ αὐτὸς ἀπὸ Α.Σ.Α. καὶ ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Γ.Ε.ΕΘ.Α. ἐὰν κακῶς ἀνεκλήθη καὶ ἐὰν δὲν προσέφερεν ὑπηρεσίαν καὶ ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑπηρεσιακὰς ἀνάγκας τῆς Ἀεροπορίας. Τότε βεβαίως δὲν θὰ προαχθῇ καὶ ὁ νόμος αὐτὸς δὲν θὰ καταστῇ εὐεργετικὸς δι’ αὐτόν. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν προάγομεν οὔτε δίδομεν τὴν εὐχέρειαν προαγωγῶν ἀξιωματικῶν ἐν ἀποστρατείᾳ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ζητοῦμεν ὅπως παρασχεθῇ εἰς τὰ ἁρμόδια ὄργανα τοῦ Κράτους ἡ δυνατότης νὰ προαγάγουν ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι μόνον τύποις εἶναι ἔφεδροι ἐκ μονίμων, ἐνῷ κατ’ οὐσίαν εἶναι μόνιμοι ἀξιωματικοὶ ὑπηρετοῦντες συνεχῶς κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν ἐκτεθειμένοι εἰς κινδύνους λαθῶν, εἰς τὸν κίνδυνον τῆς εἰς βάρος των ἐπιβολῆς οἱασδήποτε κυρώσεως, διότι τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι ὑπηρέτησεν, ἔστω καὶ ἐὰν ἄλλος ὁ ὁποῖος εἶναι ἔξω τοῦ στρατεύματος πιθανὸν νὰ εἶναι καλύτερος, τὸ γεγονός, ὅτι ὑπηρέτησεν, ὅτι ἐκτίθεται εἰς κινδύνους, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἐκτίθεται ὁ ἄλλος ὁ καλύτερος ἔστω, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνεκλήθη ἐκ τῆς ἐφεδρείας καὶ δὲν ὑπηρετεῖ, αὐτὸ τὸ γεγονός, ὅτι ὑπηρετεῖ αὐτὸς καὶ ὁ νομοθέτης ὁ παλαιότερος εἰς τοὺς τομεῖς τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ναυτικοῦ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καὶ σήμερον καλεῖσθε σεῖς νὰ λάβετε ἐπίσης ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν τομέα τῆς Ἀεροπορίας. (Χειροκροτήματα).

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον.

§276Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἰς τὰ πολλὰ καὶ μεγάλα προσόντα ποὺ συνθέτουν τὴν προσωπικότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπάρχει καὶ τὸ προσὸν τῆς πειστικότητος. Ἔχετε, κύριε Ὑπουργέ, τὴν δύναμιν τῆς πειθοῦς καὶ πείθετε τὴν Βουλὴν εἴτε εὑρίσκεται πρὸς τὴν πλευρὰν τὴν ἰδικήν σας, εἴτε καὶ πρὸς τὴν ἀντίθετον. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι παρὰ τὴν γλαφυρὰν ὁμιλίαν τὴν ὁποίαν ἐκάματε, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, ἡ Βουλή, ἀπὸ ὅλας γενικῶς τὰς πτέρυγας, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπείσθη καὶ νὰ παρεδέχθη τὰς ἀπόψεις σας. Πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων θὰ ἐξαναστοῦν, διότι ὁμιλῶ περὶ τῶν στρατιωτικῶν ζητημάτων καὶ ἀπασχολῶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν περὶ θέματος κατ’ ἐξοχὴν στρατιωτικοῦ. Ὀφείλω νὰ δώσω τὰς ἐξηγήσεις εὐθὺς ἀμέσως. Μὲ ἐξένισε τὸ ἑξῆς γεγονός: Εἰς τρεῖς Βουλὰς ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρευρίσκωμαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ τὸ πρῶτον εὑρίσκομαι πρὸ μιᾶς ἐκθέσεως τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία παμψηφεὶ ἀπορρίπτει τὸ νομοσχέδιον. Ἔχει παρατηρηθῆ ὁμοφώνως νὰ ἔχουν γίνει ἀποδεκτὰ νομοσχέδια συμπραττούσης καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὑπάρχει πληθώρα τοιούτων νομοσχεδίων. Ἀλλ’ οὐδέποτε παρετηρήθη νὰ ὑπάρξῃ σύμπραξις Συμπολιτεύσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως καὶ μάλιστα εἰς μίαν Ἐπιτροπὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ εἰδικὰ καὶ ἀξιόλογα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα προέρχονται, κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἔχω ἰδιαιτέραν γνωριμίαν, ἀλλ’ ἀπὸ φήμης καὶ ἀπὸ τὴν πρόσφατον στρατιωτικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου γνωρίζω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅλα τὰ μέλη, τοὺς στρατηγούς, τοὺς διακεκριμένους μαχητὰς τοῦ πολέμου, τοὺς Ἐπιτελικοὺς Ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν γνῶσιν ὅλων αὐτῶν τῶν εἰδικῶν θεμάτων. Καὶ ἡ γνώμη τῶν δύο εἰσηγητῶν, τοῦ κ. Χατζηνικολῆ, προερχομένου ἀπὸ τὴν Ἀεροπορίαν, τοῦ κ. Ζορμπᾶ ἀπὸ τὸ Ναυτικόν, τοῦ κ. Κοσμᾶ ἐπιτελικοῦ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἐτίμησε τὸ ὅπλον, ὅπως ὅλων τῶν ἄλλων στρατιωτικῶν ποὺ συμμετέχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑπ’ ὄψιν των τὴν στρατιωτικὴν νομοθεσίαν, ἔχουν ὑπ’ ὄψιν ὅλα τὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ ὅπλον τῆς Ἀεροπορίας, πρέπει νὰ γίνῃ σεβαστή. Καὶ βλέπω, κύριοι, ὅτι παμψηφεὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπιζητεῖ τὴν ἀπόρριψιν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ θέμα εἶναι ἐκπληκτικὸν καὶ ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἀποτελεῖ μοναδικὴν ἐξαίρεσιν ποὺ τιμᾷ ἀναμφισβητήτως ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συμμετέχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ποὺ ἔλαβεν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Καὶ κάμνω ἀπὸ τοῦ βήματος εἰδικωτέραν μνείαν, ὅτι πρόκειται περὶ ἁρμοδίων προσώπων, περὶ προσώπων προερχομένων ἀπὸ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, ποὺ δράττομαι καὶ πάλιν τῆς εὐκαιρίας νὰ εἴπω, ὅτι ἐτίμησαν καὶ κατέκτησαν μὲ ἀξίαν τοὺς βαθμοὺς μέχρι τοὺς ὁποίους ἔφθασαν καὶ ἐτίμησαν τὰ Ἑλληνικὰ ὅπλα. Τὸ λέγω αὐτὸ δι’ ὅλους τοὺς συναδέλφους τοὺς προερχομένους ἐκ τοῦ στρατεύματος καὶ οἱ ὁποῖοι συμμετέχουν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§277Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. ... (Διακόπτει μὴ ἀκουόμενος).

§278Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Λέγω, ὅτι οἱ συμμετέχοντες εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν, ἔχουν γνῶσιν τῶν θεμάτων τῶν στρατιωτικῶν, ὅπως ἡμεῖς οἱ δικηγόροι δι’ ἕνα θέμα τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἀποδίδω ἰδιαιτέραν σημασίαν καὶ ἀξίαν εἰς τὴν γνώμην τῶν σεβαστῶν συναδέλφων, ποὺ ἀπαρτίζουν τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ πιστεύω, ὅτι ἔξω ἀπὸ κομματικὰ κριτήρια, ἔξω ἀπὸ πολιτικοὺς ὑπολογισμούς, ἔξω ἀπὸ συμπαθείας καὶ ἀντιπαθείας, κατέληξαν εἰς μίαν ἀπόφασιν ποὺ τοὺς τιμᾷ καὶ ὡς στρατιωτικοὺς καὶ ὡς βουλευτὰς καὶ ὡς μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρεσύρθην ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ φθάσω μέχρι τοῦ θέματος νὰ ἀναμιχθῶ, δικηγόρος καὶ ξένος μὲ τὰ στρατιωτικά, ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου ἐπιμάχου θέματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔκαμε μίαν ἀναδρομὴν εἰς τὸ θέμα τῆς Ἀεροπορίας.

§279Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ἔκαμα καμμίαν ἀναδρομήν, μόνον ἐμνημόνευσα δύο σταθμούς, διότι ἄλλως θὰ ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ὥρας.

§280Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ ἤθελον, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης νὰ μὲ συγχωρήσητε καὶ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι τὸ σπέρμα τῆς ἀνωμαλίας ὑπάρχει ἐν τῇ γενέσει αὐτοῦ τοῦ ὅπλου. Εὐθὺς ὡς ἐγεννήθη τὸ ὅπλον τῆς Ἀεροπορίας....

§281Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως τότε.

§282Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. .... ὑπῆρχε μέσα τὸ σπέρμα αὐτὸ τῆς ἀνωμαλίας. Δὲν ἠμποροῦσε βεβαίως νὰ γίνῃ ἐπιλογή. Καὶ ἀπὸ τὸ Ναυτικὸν ἔγιναν ἀξιωματικοὶ καὶ ἀπὸ τὸν στρατὸν προέρχονται καὶ ἀπὸ τὴν Σχολὴν Εὐελπίδων καὶ ἀπὸ τὴν Σχολὴν Δοκίμων καὶ ὅπως ὀρθῶς λέγει ὁ κ. συνάδελφος, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως.

§283Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐρασιτέχναι προσελήφθησαν.

§284Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐπεκαλέσθητε ὅμως κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἕνα νόμον τοῦ 1944, ποὺ—ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι—ἡ ἐν ἐξορίᾳ εὑρισκομένη Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐξέδωσε, διὰ νὰ δώσῃ ἕνα τέρμα εἰς τὸν ἐμφύλιον σπαραγμὸν ποὺ ὑπῆρχεν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ ἐνόμισεν, ὅτι τὸ τέρμα τῶν δεινῶν τοῦ ὅπλου αὐτοῦ προσήγγιζε, διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς διατάξεως αὐτῆς. Ἐκρατήθησαν τότε ὡρισμένοι ἔφεδροι ἐκ μονίμων ἀξιωματικοὶ ὡς ἡγετικὰ στελέχη καὶ νομίζω, ὅτι ἐξακολουθοῦν ἀκόμη νὰ ἔχουν τὴν ἡγεσίαν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, ὄντες ἔφεδροι ἐκ μονίμων. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι προϋπόθεσις βασική.......

§285Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὄχι. Ἐμονιμοποιήθησαν διὰ νεωτέρου νόμου. Τὸ ἀνέπτυξα αὐτὸ πρὸ ὀλίγου. Εἶπον, ὅτι διὰ τίνας ἐχρησιμοποιήθη τὸ νομοθετικὸν μέτρον τῆς ἐκ νέου μονιμοποιήσεως, διά τινας δὲ ὄχι. Καὶ ἔτσι ὑπάρχουν 2–3.

§286Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἕνας.

§287Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι 3. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Γ.Ε.Α., ὁ κ. Κουτσοῦκος καὶ ὁ κ. Πλούμης. Οἱ 3 αὐτοὶ εἶναι μόνιμοι. Οἱ 5 ἔφεδροι ἐκ μονίμων καὶ οἱ 8 ὑπηρετοῦν συνεχῶς. Διατὶ λοιπὸν ἡ διάκρισις αὐτή;

§288Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Διὰ μὲν τοὺς 3 ἐλήφθη τὸ μέτρον νὰ εἶναι μόνιμοι. Οἱ ἄλλοι εἶχον τὸ προσὸν νὰ ἐπιλεγοῦν ἀπὸ τὰ ἔφεδρα στελέχη, διὰ νὰ διοικήσουν τὴν Ἀεροπορίαν, μέχρι τῆς ἐποχῆς, ποὺ οἱ ἀξιωματικοί, οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὴν σχολὴν τῶν Ἰκάρων, θὰ ἦσαν εἰς θέσιν νὰ καταλάβουν ἡγετικὰς θέσεις. Ἤδη οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὴν σχολὴν Ἰκάρων ἔχουν προαχθῆ καὶ ἔχουν ἀξιολογηθῆ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ ἠμποροῦν νὰ καταλάβουν ἡγετικὰς θέσεις. Διὰ ποῖον λόγον λοιπόν, ἀφοῦ οἱ 5 εἶχον τὸ προσόν, ποὺ δὲν τὸ εἶχον οἱ ἄλλοι συνάδελφοί των, διὰ ποῖον λόγον θὰ προχωρήσουν καὶ θὰ τοὺς προωθήσουν εἰς τὴν μονιμοποίησιν καὶ θὰ τοὺς πραγματοποιήσωσι καὶ τὰς προαγωγὰς, οὕτως ὥστε ἡ βάσις, ἡ ὁποία ἐτέθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1934, περὶ ταὐτοποιήσεως τοῦ ζητήματος τῆς Ἀεροπορίας νὰ μηδενισθῇ;

§289Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν πρόκειται νὰ μονιμοποιηθοῦν. Οὗτοι εὑρίσκονται ἐν ἐφεδρείᾳ, δηλαδὴ ὡς ἔφεδροι ἐκ μονίμων, διότι ὑπηρέτησαν συνεχῶς καὶ θὰ πρέπει νὰ πάρουν ἕνα βαθμόν. Ἐὰν δὲν εἶχον ἀνακληθῆ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸν πάρουν. Δὲν πρόκειται δὲ νὰ μονιμοποιηθοῦν. Δὲν πρόκειται νὰ μποῦν εἰς τὴν Ἐπετηρίδα. Δὲν ἀνατρέπεται ἡ βάσις τοῦ νόμου τοῦ 1934. Δέν πρόκειται νὰ θιγοῦν ἐκεῖνοι, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἀπὸ τοῦ 1934 ἐγὼ ἀγωνίζομαι, διότι γνωρίζει ὁ κ. Χατζηνικολῆς, ὅτι ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸ 1942, μάλιστα ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος αὐτοὺς τοὺς νεαροὺς τῶν 30 ἐτῶν, διότι τότε ἦσαν 30 ἐτῶν, τοὺς ἐθεώρησα, ὅτι ἔπρεπε νὰ πάρουν τὸ ὅπλον εἰς τὸ χέρια των, τὸν κλάδον τῆς Ἀεροπορίας εἰς τὰ χέρια των, σύμφωνα μέ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον κρατεῖ. Ἤμην ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν καὶ τὸ πνεῦμα ἀπὸ τὴν πρώτην ὤθησιν. Ἀλλὰ δὲν θὰ πρέπει, ὕστερα ἀπὸ τόσον χρόνον ποὺ ὑπηρετοῦν ὡρισμένοι ἄνθρωποι νὰ τοὺς δώσωμεν αὐτὸ ποὺ τοὺς ἀνήκει. Διότι ὑπηρέτησαν, εἴτε τὸ θέλουν, εἴτε ὄχι.

§290Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τότε θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ζητήσω μίαν ἐπεξήγησιν. Προαγόμενοι θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὸ ὅπλον;

§291Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Πιθανὸν ναί, πιθανὸν ὄχι. Ἄλλωστε καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς ὑπάρχουν ὑποστράτηγοι ἢ ἀντιστράτηγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ὡς ἔφεδροι ἐκ μονίμων. Αὐτὸ λοιπὸν εἶναι ἓν φαινόμενον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπηρεάζει διόλου τὸν νόμον τοῦ 1944 καὶ τὴν ζωὴν ἐν τῷ Σώματι τῆς Ἀεροπορίας, τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν, τῶν προερχομένων ἐκ τῆς σχολῆς τῶν Ἰκάρων. Ἕν Ἀνώτατον Συμβούλιον τῆς Ἀεροπορίας, μία Κυβέρνησις ἠμπορεῖ αὔριον νὰ ἀνακαλέσῃ καὶ στρατηγοὺς τῆς Ἀεροπορίας, τὸν κ. Χατζηνικολῆν, τὸν ἀδελφόν σας, τὸν κ. Μυτιληναῖον, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν ἐπὶ 2ετίαν ἐν ἐνεργείᾳ καὶ ἔφερε τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου καὶ ἔπρεπε νὰ πάρῃ καὶ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀντιπτεράρχου, χωρὶς κανεὶς ἐκ τῶν μονίμων νὰ δικαιοῦται νὰ διαμαρτυρηθῇ, διότι δὲν παίρνουν τὴν θέσιν των μόνιμοι. Δὲν μπαίνουν εἰς τὴν ἐπετηρίδα. Δὲν προσβάλλονται τὰ δικαιώματα ποὺ ἔχουν ἀπὸ τὸ 1944 οἱ μόνιμοι. Ἐὰν θέλετε, οἱ μόνοι οἱ ὁποῖοι προσβάλλουν τὰ δικαιώματα τῶν Ἰκάρων εἶναι οἱ 3 ποὺ ἐμονιμοποιήθησαν, βάσει εἰδικοῦ νόμου, νεωτέρου τοῦ νόμου τοῦ 1944. Μόνον οἱ 3 ὠφελήθησαν καὶ μάλιστα ὄχι μόνον αὐτοί, ἀλλ’ ὅπως καὶ ὁ κ. Μυτιληναῖος, ὁ κ. Δαμασκηνός.

§292Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Ἐὰν προαχθοῦν θὰ λάβουν μέρος εἰς τὸ Α.Σ.Α.; Διότι ἔχομε τὸ παράδειγμα, ὅτι πρὸ 3 μηνῶν ὁ κ. Ἰσμαηλᾶκος, ἔφεδρος ὤν, ἐλάμβανε μέρος εἰς τὸ Α.Σ.Α.

§293Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐξαρτᾶται ἐὰν θὰ λάβῃ μέρος.

§294Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι θέσιν μονίμου τὴν παίρνουν ἄλλοι.

§295Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ Α.Σ.Α. δὲν ὑπάρχει κανεὶς ἔφεδρος ἐκ μονίμων καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ εἶμαι ἐγὼ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν θὰ εἶναι κανεὶς ἔφεδρος ἐκ μονίμων εἰς τὸ Α.Σ.Α. Ἀλλὰ δὲν ἀποκλείεται νὰ γίνῃ καὶ αὐτό. Ὀρθὸν εἶναι νὰ μὴ μετέχουν τοῦ Α.Σ.Α., οἱ μὴ ἐν ἐνεργείᾳ μόνιμοι Ἀξιωματικοί.

§296Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγὼ παρηκολούθησα μετὰ πολλῆς προσοχῆς τὰς ἐξηγήσεις σας. Ἐὰν εἴχομεν μίαν δήλωσιν πρὸς τὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἡ προαγωγὴ τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν θὰ γίνῃ μὲ τὴν ἀπόλυσίν των ἐκ τῶν τάξεων τῆς Ἀεροπορίας, δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀντίρρησις. Ἀλλ’ ἐδῶ δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι μὲ τὴν προαγωγήν των θὰ καταλάβουν ὡρισμένας ἡγετικὰς θέσεις. Καὶ νομίζω, ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ πνεῦμα ὑπῆρξεν ἡ ἐναντίωσις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς τιμητικῆς διακρίσεως καὶ ἀπονομῆς δι’ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν καὶ προσέφερον εἰς τὰς τάξεις τῆς Ἀεροπορίας, τὸ γεγονὸς δὲν θὰ ἔχῃ σοβαρὰν σημασίαν. Ἀλλ’ ἐδῶ δημιουργεῖται τὸ ἐνδεχόμενον, ὅτι λαμβάνοντες τὰς προαγωγάς, θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Σῶμα καὶ νὰ κατέχουν τὰς ἡγετικὰς θέσεις. Καὶ αὐτὸ θὰ ἦτο τὸ κίνητρον ποὺ ἔκαμε τὰ μέλη τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ προτείνουν τὴν ἀπόρριψίν του. Εἰς αὐτὸ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας. Καὶ θὰ μοὶ συγχωρήσετε, δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἀναμοχλεύσω τὸ παρελθόν, θὰ μοὶ συγχωρήσετε ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, διότι καὶ ἐγὼ ἄγομαι ἀπὸ τὰς ἰδίας ἀντιλήψεις καὶ δὲν θέλω νὰ φέρω μέσα εἰς τὰς αἰθούσας τῆς Βουλῆς τέτοια πράγματα, εἶμαι ὑποχρεωμένος ὅμως νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατ’ ἐξοχὴν τὰς τελευταίας ἡμέρας ὑπάρχουν ἔντονοι ἀναθυμιάσεις, αἱ ὁποῖαι πάντως δὲν προδίδουν, οὔτε αἰχμήν, οὔτε αἰτίασιν κατ’ οὐδενὸς ἀπὸ ἐκείνους ποὺ διευθύνουν τὴν Ἀεροπορίαν. Ὑπάρχουν λοιπὸν ἔντονοι ἀναθυμιάσεις προδίδουσαι, ὅτι τὰ σπέρματα τῆς ἀνωμαλίας ἔχουν γιγαντωθῆ μέσα εἰς τὴν Ἀεροπορίαν. Καὶ νομίζω, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν θὰ δημιουργήσῃ ἡσυχίαν, ἀλλὰ νέας ὀξύτητας. Νομίζω, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι τοῦ στρατεύματος, θὰ ἔχουν τὴν ἐντύπωσιν αὐτὴν ἐντονωτέραν ἀπὸ ἡμᾶς, ὅτι αὐταὶ αἱ ἀναθυμιάσεις τῶν τελευταίων ἡμερῶν κλονίζουν τὸ κῦρος τῆς ἡγεσίας. Καὶ ὁ κλονισμὸς τοῦ κύρους δημιουργεῖ δυσαρέστους ἐντυπώσεις καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα δὲν πρόκειται νὰ ὑπηρετήσουν τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους.

§297Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἶμαι ὑποχρεωμένος εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ παρακαλέσω νὰ μὴ προχωρήσητε, διότι αἱ δηλώσεις εἰς τὰς ὁποίας προέβητε, ἀποτελοῦν ἤδη κρίσεις ἐξερχομένας τοῦ πλαισίου μιᾶς θεμιτῆς κριτικῆς. Δὲν γνωρίζετε τί ἔχει ἢ δὲν ἔχει πράξει ἡ ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας, ἀναγιγνώσκετε ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγράφησαν εἰς τὸν τύπον. Καὶ βεβαίως πιθανὸν νὰ ἔχετε ἐπηρεασθῆ ἀπὸ ὡρισμένας συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ὅμως ὅλαι εἶναι ἀνεύθυνοι. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ προβαίνετε εἰς κριτικὴν τῆς ἀνωτάτης ἡγεσίας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἐν γένει, χωρὶς στοιχεῖα συγκεκριμένα. Ἠθελήσατε νὰ τὸ ἀποφύγετε, αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πρόθεσίς σας, ἀλλ’ ἐξέφυγον ἀπὸ τὰ χείλη σας ὡρισμέναι φράσεις, αἱ ὁποῖαι θίγουν τὴν ἀνωτάτην ἡγεσίαν.

§298Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἶναι μακρὰν ἐμοῦ ἡ σκέψις αὐτή. Κάμνω ἐπίσημον καὶ κατηγορηματικὴν δήλωσιν, ὅτι ὅσα ἐλέχθησαν ἐκ μέρους μου, δὲν ἀποτελοῦν οὔτε αἰχμήν, οὔτε ἐπίκρισιν, οὔτε αἰτίασιν ἐναντίον τῆς ἡγεσίας τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω καὶ κάτι ἄλλο. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἀναγνώστης τῶν ἐφημερίδων καὶ κάτι ἐδιάβασα, τὸ ὁποῖον μὲ ἐξένισε καὶ νομίζω, ὅτι καὶ τὴν ἰδικήν σας τὴν εὐαίσθητον συνείδησιν θὰ τὴν ἔχῃ ξενίσει περισσότερον ὅταν βλέπω, ὅτι ἐγκύρως οἱ ἐπιτελικοὶ κύκλοι διατυπώνουν αὐτὰς καὶ αὐτὰς τὰς σκέψεις. Ἤξευρον ἕως τώρα, ὅτι οἱ πολιτευόμενοι ὅταν θέλουν νὰ ἀνακοινώσουν κάτι ἀνευθύνως λέγουν παρ’ ἐγκύρων κύκλων ἢ παρὰ ἐγκύρων κυβερνητικῶν κύκλων.

§299Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀνεύθυνα εἶναι καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δέ. Εἶναι ἀνεύθυνα ἐκεῖνα ποὺ παρουσιάζονται εἰς τὸν τύπον, ὡς βασιζόμενα ἐπὶ στοιχείων, τὰ ὁποῖα συγκροτοῦν στοιχεῖα ἐναντίον τῆς ἡγεσίας, ὅπως ἀνεύθυνα, εἶναι ἐκεῖνα ποὺ προέρχονται ἀπὸ ἐπιτελικοὺς κύκλους. Δὲν ὑπάρχουν ἐπιτελικοὶ κύκλοι, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ προβάλλουν εἰς τὴν δημοσιότητα....

§300Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εὐχαριστῶ πολὺ διὰ τὴν δήλωσιν. Δὲν εἶδον ὅμως εἰς ἀντίκρουσιν ὅλων αὐτῶν τῶν δημοσιευμάτων μίαν ἀνακοίνωσιν τῶν ἁρμοδίων στρατιωτικῶν ἀρχῶν, διὰ ν’ ἀποφύγωμεν αὐτὸ τὸ ὁποῖον δὲν συμφέρει διὰ τὸ Ἔθνος.

§301Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ ἐγὼ σᾶς εὐχαριστῶ, διότι μετὰ τὴν διακοπὴν προέβητε εἰς τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι δὲν ἠθέλατε νὰ θίξετε τὴν ἀνωτάτην ἡγεσίαν.

§302Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι οὐδέποτε ἐσκέφθην νὰ ἐπικρίνω τὴν ἀνωτάτην ἡγεσίαν τῆς ἀεροπορίας, τὴν ὁποίαν τοὐναντίον θέλω νὰ προστατεύσω. Πρέπει νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν, διότι εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ ἀναφέρετε ἕνα θέμα τοῦ ἀδελφοῦ μου ὁ ὁποῖος ἔχει ἀσθενήσει καὶ εἶναι πολὺ μακρὰν..........

§303Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἡ ἡγεσία δὲν εὐθύνεται....

§304Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μήπως εὐθύνονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνέβαλον βάσει μιᾶς μηνύσεως ἀνθρώπων καταδικασμένων εἰς θάνατον. Κάκιστα ἔκαμε τὸ δικαστήριον νὰ ἀναβάλῃ τὴν δίκην.

§305Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον ἐκ Κεφαλληνίας ἐπίσης νὰ μὴ κρίνῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἀνωτάτου ἀναθεωρητικοῦ δικαστηρίου. Τὸ ἀναθεωρητικὸν ἔλαβε μίαν ἀπόφασιν, ἡ ἀπόφασις εἶναι ἀπολύτως σεβαστὴ καὶ διὰ νὰ τὴν λάβῃ πρέπει νὰ εἶναι ὀρθή.

§306Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ ἄποψις.

§307Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Σεβαστὴ εἶναι ἡ ἄποψις. Ἀλλὰ κακίζω μίαν θεωρίαν, ὅτι πᾶς τις ὑποβάλων μίαν μήνυσιν δύναται νὰ ἀναβάλῃ μία δίκην.

§308Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Πρέπει νὰ καλύψω καὶ τὸ ἀναθεωρητικὸν καὶ τὴν ἡγεσίαν.

§309Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Παρακαλῶ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Νομίζω, ὅτι ἐὰν συμμορφωθῆτε πρὸς τὰς ὑποδείξεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀποσύρετε τὸ νομοσχέδιον δι’ οὓς λόγους καὶ οἱ κύριοι εἰσηγηταὶ ἀνέφερον καὶ δι’ οὓς λόγους ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νομίζω, ὅτι θὰ ἐξυπηρετήσετε τὸ συμφέρον τῶν ἐνόπλων δυνάμεων.

§310Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Θὰ ἤθελον τὴν ἑξῆς πληροφορίαν, ἐὰν ἡ σημερινὴ ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας προέρχεται ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων, ἢ προέρχεται ἀπὸ ἄλλα Σώματα ἐκτὸς τῆς ἀεροπορίας, δὲν ἠξεύρω πῶς ἔχει τὸ Σῶμα αὐτό.

§311Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τί ἐννοεῖτε ὅταν λέγετε...........

§312Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ἐννοῶ ἐκείνους ποὺ θέλει τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον νὰ τοὺς κατοχυρώσῃ.

§313Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Αὐτοὶ δὲν προέρχονται ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων, αὐτοὶ ἔχουν παύσει νὰ εἶναι μόνιμοι ἀπὸ τοῦ 1944, δηλαδὴ βάσει τοῦ νόμου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ὅλους ἐκτὸς τῆς Σχολῆς τῶν Ἰκάρων τοὺς ἀπεστράτευσε.

§314Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Ποίους ἀπεστράτευσεν ὁ νόμος 33021;

§315Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀπεστράτευσεν ἅπαντας πλὴν ἐκείνων ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων. Ἑπομένως δὲν ἀπεστρατεύθησαν λόγῳ ἀτομικῆς τινος ὑπαιτιότητος, ἀλλ’ ἀπεστρατεύθησαν βάσει τοῦ νόμου καὶ μετὰ ταῦτα τινὲς ἐξ αὐτῶν ἐπὶ τῇ βάσει νεωτέρων νόμων ἐμονιμοποιήθησαν καὶ πάλιν τινὲς ἀνεκλήθησαν ὡς ἔφεδροι ἐκ μονίμων καὶ ἐξακολουθοῦν ὑπηρετοῦντες.

§316Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ θέμα ἀνέκυψε κατὰ τὴν δίκην τῶν ἀεροπόρων, διότι ἐκεῖ ἀνεκινήθη τό ἑξῆς ζήτημα: Ὅτι ὁ νόμος ὁ συνταχθεὶς καὶ τεθεὶς ἐν ἰσχύϊ τὸ 1944, ὑπῆρξεν ἀφορμὴ μιᾶς δυσαρεσκείας μεταξὺ τῶν ἀεροπόρων, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ τοὺς ἐφέδρους ἐκ μονίμων. Καὶ ἀπόρροια τῆς ἀντιθέσεως αὐτῆς ὑπῆρξεν ἡ πολύκροτος αὐτὴ δίκη. Αὐτὰ ἄφησε νὰ ἐννοηθοῦν ὅλη ἡ διαδικασία τῆς δίκης. Σᾶς τὰ μεταφέρω ὡς ἁπλῆν πληροφορίαν.

§317Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Δὲν προσπαθοῦμεν νὰ φέρωμεν διαταραχὴν εἰς τὴν ἀεροπορίαν.... (δὲν ἠκούσθη).

§318ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Γυαλίστρας ἔχει τὸν λόγον.

§319Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ ὁμιλήσω μόνον ὡς μέλος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὡς μέλος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀλλὰ θέλω νὰ μὲ πιστεύσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος γνωρίζει ποίαν βαθυτάτην ἐκτίμησιν τρέφω πρὸς τὸ ἄτομόν του, τὴν πεποίθησίν μου καὶ τὴν παράκλησίν μου, ὅπως ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐφ’ ὅσον, κύριε Ὑπουργέ, ἔχομεν εἰς χεῖρας μας τὸν πίνακα τῶν εἰς Ἐπιτροπὰς σχεδίων νόμων τῆς 16–3–53, κατατεθειμένων σχεδίων νόμων καὶ ἐφ’ ὅσον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχομεν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου περὶ καθορισμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων καὶ τῶν ὁρίων ἡλικίας τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος προβλέπει τὰς ὀργανικὰς θέσεις τῶν μονίμων, βεβαίως, ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ὁρίων ἡλικίας, δὲν βλέπω τὸν λόγον, διατὶ πρὸ ἐλαχίστων ἡμερῶν θὰ νομοθετήσωμεν διάταξιν διά τινας, διὰ 3, 4 ἢ 5 ἀξιωματικοὺς ἐφέδρους ἐκ μονίμων. Αὐτὸ μοῦ δίδει μίαν ἔννοιαν κάποιας ἀταξίας, καίτοι δὲν εἶμαι κάτοχος, βεβαίως, ὅλου τοῦ μηχανισμοῦ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν θὰ ἔλθῃ ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θὰ μελετήσῃ τὰς ὀργανικὰς θέσεις, τοὺς βαθμούς, τὰ ὅρια τῆς ἡλικίας τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν, νομίζω, ὅτι μέσα εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό, θὰ ἠμποροῦσαν νὰ συζητηθοῦν καὶ νὰ παρεμβληθοῦν καὶ αἱ διατάξεις, αἱ ἀφορῶσαι καὶ τοὺς ἐφέδρους ἐκ μονίμων. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό.

§320Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ ἐπιχείρημά σας εἶναι ἀξιόλογον, σοβαρώτατον.

§321Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Δὲν εἶναι μόνον αὐτό, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, τὸ ὁποῖον μὲ ἄγει, μὲ βαθυτάτην πεποίθησιν, νὰ σᾶς κάμω ἔκκλησιν, νὰ ἀποσύρετε τὸ νομοσχέδιον. Φοβοῦμαι μήπως συνδέσετε τὸ ὄνομά σας μὲ μίαν ἀναταραχὴν ἐκ νέου εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου τῶν μονιμοποιηθέντων κατωτέρων, ὁμολογῶ καὶ τὸ ὡμολόγησα ἐκεῖνο τὸ βράδυ, ὅτι ὑπῆρχον καὶ ἀντίθετα ἐπιχειρήματα καὶ τὰ ἐσεβάσθην καὶ ἐνθυμεῖσθε πῶς ἀμέσως ἀπήντησα εἰς τὸν ἐκ Πρεβέζης συνάδελφον, κ. Χαβίνην, ὅταν μοῦ ἔθεσεν ὡρισμένα ἐρωτήματα. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἐπέφερε μίαν ἀναταραχήν, μίαν κατάπαυσιν τῆς ὁμοιογενείας ἐκ τῶν κάτω καὶ εἴπομεν ὅλοι μας μέσα μας ἴσως, καὶ ἴσως τινὲς νὰ τὸ ἐξωτερίκευσαν, ἂς περάσουν τὰ 4, 5 χρόνια, ποὺ ἡ ἀνθρωπότης χειμάζεται καὶ ἔχει ὁ Θεὸς τί θὰ γίνῃ. Ἴσως νὰ γίνῃ πόλεμος καὶ ἴσως καταπαύσουν. Φοβοῦμαι, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, διότι ἐν ἀρχῇ μὲν εἴπατε, ὅτι δὲν θὰ συμμεθέξουν εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ εἰς ἄλλην ἐρώτησιν τοῦ κ. Χατζηνικολῆ εἴπατε, ὅτι ἠμποροῦν καὶ νὰ συμμεθέξουν. Φοβοῦμαι λοιπόν, ὅτι διὰ τῆς ἐκ νέου προαγωγῆς εἰς ἀνωτάτους βαθμοὺς ἐφέδρων ἐκ μονίμων κατεχόντων μέχρι σήμερον ἀνωτέρους βαθμούς, ἐπέρχεται καὶ ἡ ἐκ τῶν ἄνω ἀνομοιογένεια. Κατὰ τὴν συζήτησιν, ὅταν συνεζητήθη τὸ ζήτημα τῆς ἀνακατατάξεως καὶ τῆς μονιμοποιήσεως τῶν κατωτέρων πιλότων τῶν διανυόντων τὴν θητείαν των ὡς κληρωτῶν ἐν τῇ ἀεροπορικῇ σχολῇ, σᾶς εἶπον ὅτι ἔχω ἀρκοῦσαν πεῖραν, ὡς διατελέσας Γενικὸς Διοικητὴς τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας, τοῦ ἐσωτερικοῦ κλονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ὑπῆρχεν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν λόγῳ τῆς ἀνομοιογενείας μεταξὺ τῶν ἀνωτάτων καὶ ἀνωτέρων στελεχῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Βεβαίως, κατὰ τὸ παρελθόν, ἀπὸ τὸ 1940–41 καὶ ὕστερον, κατὰ τὴν κατοχήν, ἔγιναν διάφοροι ἀναταραχαί, πρόσωπα ἠδικήθησαν, ἀναμφισβητήτως, ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς θαλάσσης, ἠδικήθησαν πρόσωπα καὶ εἶναι φυσικὸν ὅτι πρέπει νὰ λέγωμεν, ὡς Ἔθνος, καὶ μὴ χειρότερα. Γνωρίζομεν ὅλοι, ὅσοι ἐμείναμεν εἰς τὰς Ἀθήνας τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944, ποὺ ἦτο τὸ Κράτος καὶ πόσον ὀλίγον ἔλλειψε νὰ εἴμεθα σήμερον ἐντὸς τοῦ παραπετάσματος. Ἐὰν ἐμονιμοποιήθησαν κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθὸν τρεῖς ἀνώτατοι ἐξ ἐφέδρων, ὑπηρετοῦντες σήμερον ἐν τῇ Βασιλικῇ Ἀεροπορίᾳ, δὲν εἶμαι ἁρμόδιος, οὔτε κατέχω τὰ στοιχεῖα, νὰ γνωρίζω διατὶ ἐμονιμοποιήθησαν. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι ἡ προαγωγὴ σήμερον ὑπηρετούντων ἀνωτέρων στελεχῶν ἐφέδρων ἐκ μονίμων εἰς ἀνωτάτους βαθμούς, τῶν 5 ἢ τινῶν ἐξ αὐτῶν, θὰ εἶναι ἕνα πρῶτο σκαλοπάτι καὶ ἴσως ἐνδεχομένως, δὲν ἠξεύρομεν ὑπὸ ποίας συνθήκας μεθαύριον καὶ νὰ μονιμοποιηθοῦν καὶ οἱ προαχθησόμενοι οὗτοι ἀνώτατοι ἔφεδροι ἐκ μονίμων ὅπως ἔγινε καὶ διὰ τοὺς τρεῖς ἤδη ὑπηρετοῦντας ἀνωτάτους μονιμοποιηθέντας. Ἐὰν ἕνας ἀξιωματικὸς ἀπεμακρύνθη δικαίως ἢ ἀδίκως, δὲν τὸ ἐξετάζω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, διότι θὰ ἔπρεπε νὰ μποῦμε εἰς τὴν περίπτωσιν τοῦ καθ’ ἑνός, ἀποτελεῖ καί μίαν ἠθικὴν ἱκανοποίησιν ὅτι ἐπανῆλθεν, αὐξάνει τὰ ἔτη τῆς συντάξεώς του, ἐργάζεται νέος ὅπου εἶναι, δὲν κάθεται ἄνεργος νὰ περιέρχεται τὰ καφενεῖα καὶ ἐργάζεται εἰς τὴν Πατρίδα. Νομίζω, ὅτι ἡ πολιτεία δὲν πρέπει νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὸν εἶχον ἀπομακρύνει, δικαίως ἢ ἀδίκως, ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν καὶ νὰ τὸν προαγάγω δεδομένου, ὅτι οἱ πέντε ὑπηρετοῦντες σήμερον ἔφεδροι ἀπέκτησαν ἕνα ἢ καὶ δύο βαθμοὺς ἀφ’ ἧς ἀνεκλήθησαν ἐκ τῆς ἐφεδρείας εἰς τὴν ἐνέργειαν. Ἀποτελεῖ, λοιπόν, πλέον ἢ ἐπαρκεστάτην ἱκανοποίησιν ἡ ἀπόκτησις ἑνὸς ἢ δύο βαθμῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀνακλήσεώς των ἐκ τῆς ἐφεδρείας. Ἀλλ’ εἶναι καὶ μία ἄλλη ἄποψις, κύριε Ὑπουργέ. Συνεζητήθησαν τὴν ἄλλην φοράν, συνεζητήθησαν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν αἱ τρομεραὶ ἐλλείψεις, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς κατώτερα στελέχη τῆς Ἀεροπορίας, ἐλλείψεις σοβαρώταται καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι εἴπατε, ἂς γίνουν καὶ αἱ μονιμοποιήσεις, ἀλλὰ νὰ λάβωμεν καὶ ἄλλα μέτρα, διότι δὲν τὰ ἐθεωρήσατε ἐπαρκῆ. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἰς ἕνα ὅπλον τὸ ὁποῖον στερεῖται μεγάλου, μεγίστου ἀριθμοῦ κατωτέρων στελεχῶν νὰ ἐρχώμεθα νὰ ἐξογκώνωμεν πιθανῶς ὑπερβολικὰ τὰ ἀνώτατα καὶ ἀνώτερα στελέχη, νομίζω ὅτι δὲν συμβαδίζει καὶ πρὸς τὰς σκέψεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἤγαγον, ὅλους μας, εἰς τὴν κατάργησιν, ὄχι ὅλους, ἀλλὰ ὡρισμένους, εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ν. 1223. Δι’ αὐτοὺς ὅλους τοὺς λόγους, ἐπιτρέψατέ μου, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, μὲ ὅλην τὴν ἀπεριόριστον ἐκτίμησιν, τὴν ὁποίαν θὰ γνωρίζετε, ὅτι ἔχω πρὸς ὑμᾶς καὶ τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον τρέφω, νομίζω ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποσυρθῇ νὰ συγχωνευθῇ καὶ νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, μέσα εἰς τὸ γενικὸν νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ καὶ περὶ ὁρίου ἡλικίας τῆς Ἀεροπορίας, τὸ ὁποῖον ἐλπίζομεν ὅτι θὰ μᾶς δοθῇ χρόνος ἐπαρκῶς, ὥστε ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ διεξονυχιστικῶς νὰ μελετήσῃ καὶ νὰ ἀποφανθῇ, διότι πρόκειται περὶ τοῦ καταστατικοῦ Χάρτου τῆς Ἀεροπορίας. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω.

§322ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Ζουμπουλάκης ἔχει τὸν λόγον.

§323Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁμολογῶ, ὅτι ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσω, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος μὲ λύπην. Καί, λέγω μὲ λύπην μου, διότι ἡ συνείδησίς μου, ὅπως καὶ ὅλων ἡμῶν, ἡ καθαρῶς Ἑλληνικὴ συνείδησίς μου, ἐπιβάλλει νὰ ὁμιλήσω ἐναντίον τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος καὶ νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου. Πολλῷ μᾶλλον στενοχωροῦμαι, διότι δὲν θὰ συμφωνήσω, μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, πρὸς τὸν ὁποῖον τρέφω ἰδιαίτερα αἰσθήματα καὶ ἀκόμη, στενοχωροῦμαι, διότι ἐνώπιόν μου, ἔχω τὰ ὀνόματα τῶν ὑπὸ κρίσιν ἀξιωματικῶν, οἱ πλεῖστοι, τῶν ὁποίων καὶ διετέλεσαν μαθηταί μου. Καί, θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὲ ἤκουον, διὰ νὰ μὲ δικαιολογήσουν, διότι μετ’ ἀπολύτου εὐσυνειδησίας καὶ ἄκρας συμπαθείας πρὸς αὐτούς, ἐκφράζω τὰς ἀπόψεις μου. Πρῶτον, κύριοι, δὲν θὰ ὑπεισέλθω, εἰς τὰς λεπτομερείας, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξε, τόσον διὰ τοὺς νόμους, ὅσον καὶ διὰ τὰ νομοθετικὰ διατάγματα, διὰ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, ὁ κ. συνάδελφος εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας. Ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι δὲν προάγονται τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα, οὔτε τὰ συμφέροντα τοῦ στρατεύματος, ἀπὸ τὰς διαρκῶς ἐπιεικεῖς κρίσεις τῆς Πολιτείας, διότι περὶ τούτου πρόκειται. Ἀνεπτύξαμεν, προηγουμένως, ὅτι οἱ 4, 5 ἔφεδροι ἐκ μονίμων σμηναρχῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπεστρατεύθησαν ἀρχικῶς μὲ ὅλους τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς μὴ προερχομένους ἐκ τῆς σχολῆς Ἰκάρων, ἀπεμακρύνθησαν οὗτοι μὲ τόν βαθμὸν τοῦ σμηνάρχου καὶ ἀντισμηνάρχου καὶ τοὺς ἐδόθη καὶ μία ἠθικὴ ἀμοιβή. Νομίζω, ὅτι δὲν εὐσταθεῖ ἡ μονιμοποίησις τούτων, πρὸς διατήρησιν, ὡς ἀνεπτύχθη προηγουμένως, τῆς καλῶς ἐννοουμένης ἱεραρχίας. Καὶ εἴπομεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπηρετοῦν αὐτοὶ καὶ σὲ θέσεις ὀργανικὰς τῆς Ἀεροπορίας καὶ νὰ εἶναι ὡς ἔφεδροι, ἐκ μονίμων, ὑπὸ τὰς διαταγὰς νεωτέρων των, διότι τοῦτο συμβαίνει, εἰς ὅλους τοὺς στρατοὺς τοῦ κόσμου. Συμβαίνει καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, καὶ εἰς τὸν στρατὸν τῆς θαλάσσης. Ὑπάρχουν εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς τρεῖς ὑποστράτηγοι ἐκ τῶν ὁποίων οἱ δύο ὑπῆρξαν ἀριστεῖς καὶ εἰς μόρφωσιν καὶ εἰς εὐψυχίαν, ἑπομένως εἶναι ἀρχαιότεροι ἁπάντων τῶν ἀντιστρατήγων καὶ ὑπηρετοῦν, μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Εἷς μάλιστα, ἐξ αὐτῶν, εἶναι διακεκριμένος ἀξιωματικὸς καὶ μάλιστα, ἐπολέμησα μαζί του, ὑπὸ τὰς διαταγάς του καὶ τὸν ἀπέφευγα, διότι ἦτο ὑπεράγαν τολμηρὸς καὶ ὁ ἄνθρωπος αὐτός, εἶναι νεώτερος καὶ μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου.

§324Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Νεώτερος τυπικῶς.

§325Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καί, οὐσιαστικῶς, διότι, ὅταν εἶναι ὑποστράτηγος καὶ ἔχει τὸν τίτλον τοῦ ἐφέδρου, ἐκ μονίμων, εἶναι νεώτερος ἁπάντων. Ἑπομένως, δὲν πρόκειται, περὶ τύπου, ἀλλά, περὶ οὐσίας. Δι’ αὐτό, δὲν εἶναι ἐπιχείρημα, νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν περισσότερα. Εἶναι τιμητικόν, δι’ αὐτούς, διότι οἱ συμμαθηταί των, οἱ ἀρχαιότεροι καὶ οἱ ἀριστεῖς, κατέχουν μόνον τὸν βαθμὸν τοῦ συνταγματάρχου. Κατὰ συνέπειαν, δὲν βλέπω, κατὰ τί παρηγκωνίσθησαν οἱ ἄνθρωποι. Ἔπειτα ἔχομεν καὶ ἄλλο μειονέκτημα: εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἱκανὰ τὰ ἐπιλεγέντα στελέχη, τῆς ἐκ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων προερχόμενα νὰ διοικήσουν τὴν Ἀεροπορίαν; Ὡς πότε ἐπὶ τέλους; Ἀπό τὸ 1947, ἐγὼ πρῶτος εἶχον τὰς ἀπορίας καὶ τὰς ἀμφιβολίας μου καὶ μάλιστα, ἐπὶ τῇ βάσει ντοκουμέντων...

§326Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Εἶναι ἀναμφισβητήτως ἱκανὰ καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἡγηθοῦν τῆς Ἀεροπορίας. Εἴτε πρόκειται νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, εἴτε μή, δὲν πρόκειται οὗτοι νὰ καταλάβουν θέσεις ἡγεσίας ἀμέσως. Διότι, ἀσφαλῶς, εἶναι εἰς θέσιν οἱ σμήναρχοι τῆς Σχολῆς Ἰκάρων, ὡρισμένοι ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι διακρίνονται ἰδιαιτέρως, νὰ ἀναλάβουν τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἀεροπορίας.

§327Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Μαζὶ μὲ αὐτὰ τὰ δύο, τὰ ὁποῖα εἶναι ὀφθαλμοφανῶς σοβαρὰ ἐπιχειρήματα, λέγω καὶ τοῦτον, ὅτι αὐτοὶ θὰ καταλάβουν ὀργανικὰς θέσεις, διότι εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῆς προαγωγῆς. Θὰ καταλάβουν ὅμως ὀργανικὰς θέσεις, ἐν τῇ οὐσίᾳ, διότι εἷς ἐξ αὐτῶν εἶναι καὶ εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης.

§328Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διευκρίνησιν; Εἶμαι ὁ πρῶτος Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος ἀνέθεσα, εἰς ἀξιωματικὸν τῆς Σχολῆς Ἰκάρων ἀνωτέραν ἡγεσίαν καὶ κατέστησα σμήναρχον τῆς Σχολῆς Ἰκάρων τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι οἱ ἄλλοι εἶναι ἀρχαιότεροι. Αὐτοὶ χρησιμοποιοῦνται εἰς ἄλλας θέσεις. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, κύριε συνάδελφε, κάμνετε ὑπαινιγμὸν ἀφορῶντα σμήναρχον, ὑπηρετοῦντα, εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Πάντως, ὄχι μόνον δὲν διΐσταμαι πρὸς τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἀνεπτύξατε, ἀλλ’ ἀπεναντίας συμφωνῶ ἀπολύτως καὶ σᾶς λέγω, ὅτι εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνωτάτας θέσεις ἀνέλαβεν ὁ σμήναρχος τῆς Σχολῆς Ἰκάρων καὶ εἶναι ἡ πρώτη φορά, λέγω, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐνέργεια αὐτὴ συνδέεται μὲ τὴν ἰδικήν μου ὑπογραφήν.

§329Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Καί, ἐγὼ πιστεύω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἐὰν τοὺς εἶχα ἐδῶ, αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν μαθηταί μου, ἐπὶ δύο καὶ τρία χρόνια, θὰ ἦσαν πεπεισμένοι, ὅτι, ὅ,τι λέγω τὸ λέγω μὲ εἰλικρίνειαν, μὲ συνείδησιν καὶ μὲ ἀμέριστον ἐνδιαφέρον, ἰδίως μάλιστα, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔρχομαι καὶ τάσσομαι, ὑπὲρ μιᾶς ἀπόψεως, ἡ ὁποία εἶναι ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ κόμμα, τῆς ὁποίας ἀνήκει, χωρὶς βεβαίως τὰ ὅσα εἶπεν ὁ συνάδελφος καὶ πρώην Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Παπασπύρου, νὰ μοῦ δίδουν, καμμίαν ἐνίσχυσιν, καμμίαν ἐνθάρρυνσιν. Σᾶς εὐχαριστῶ θερμότατα, κ. Παπασπύρου, διότι ὅλα, τὰ ὁποῖα εἴπατε, τὰ πιστεύω, ἀλλὰ δὲν μὲ ἐνθαρρύνουν, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω καὶ νὰ ὑποβάλω θερμοτάτην παράκλησιν, πρὸς τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του, ὅτι αἱ παρεχόμεναι ἠθικαὶ ἀμοιβαί, εἶναι ἀρκεταὶ καὶ διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὸ μίασμα αὐτό, τῶν ἠθικῶν ἀμοιβῶν, μία λύσις ὑπάρχει, διὰ τοὺς ὑπηρετοῦντας μιᾶς ἀμέσου ἀποστρατεύσεως καὶ ἀμέσου προαγωγῆς.

§330Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἐκεῖνος, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε, εἶναι ὁ Κουτσοῦκος καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ἀνώτερος.

§331Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Γνωρίζω ὅλους καὶ γνωρίζω καὶ κατὰ πόσας τάξεις εἶναι ἀνώτερος, ὁ εἷς τοῦ ἄλλου, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι δὲν τοὺς παρέχομεν ὅλας τὰς ἠθικὰς ἀμοιβάς, ἐὰν τοὺς ἀποστρατεύσωμεν καὶ ἀφήσωμεν τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας ἐλεύθερον καὶ ἀνόθευτον, ἀπὸ ἀπόψεως προελεύσεως τῶν ἡγητόρων του. Ἡ ὁμοιογένεια εἶναι ἀπαραίτητος. Μόνον ἔτσι ἕνας στρατὸς προάγεται πραγματικῶς. Λοιπόν, τώρα βεβαιωθῆτε, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσετε πρὸς τὴν ἑνότητα τοῦ Σώματος καὶ θὰ φανοῦν αὐτοὶ ἀντάξιοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοὺς φέρωμεν συνεχῶς προσκόμματα, ὑπὸ τὸν τύπον αὐτόν. Οὔτε οἱ ἴδιοι θὰ ἀπεδέχοντο μίαν τοιαύτην τιμητικὴν διάκρισιν. Ὅλοι ἐμείναμεν εἰς τὸ Στράτευμα. Μέσα εἰς τὴν συνείδησίν μας, νομίζω, ὅτι ὁ καθεὶς ἀναγνωρίζει τὸν ἄλλον, ὅταν ἔχῃ σειρὰν ντοκουμέντων ἐπὶ δεκαετίας. Ἐγὼ ἀπῆλθον καὶ τράβηξα πρὸς τὰ ἐκεῖ, μὴ προερχόμενος ἀπὸ τὴν Σχολὴν Ἰκάρων. Εὐγνωμονῶ τὴν Πατρίδα καὶ ἀπέρχομαι εὐχαριστημένος διότι καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐφύγαμεν 10–12 χρόνια, πρότερον, νομίζετε ὅτι δὲν ἔχομεν αἰσθανθῆ μίαν πικρίαν; Ἀλλ’ αὐτὴ ἡ πικρία δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο, παρὰ σημαίνει ὑπηρεσίαν πρὸς τὴν Πατρίδα, τὴν ὁποίαν καὶ συνεχίζομεν. Δὲν εἶναι δικαιολογημένον εἰς ἀξιωματικοὺς νὰ φύγουν μὲ πικρίαν καὶ νὰ νομίζουν, ὅτι εἶναι ἀμοιβὴ ἡ συνεχὴς προαγωγή. Πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Πολιτεία καὶ ἡ Πατρὶς εἶναι τὰ ἐνδεδειγμένα, διὰ τὸ γενικὸν συμφέρον τοῦ συνόλου τοῦ Κράτους καὶ αὐτοῦ τούτου τοῦ Στρατεύματος. (Χειροκροτήματα).

§332ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κοσμᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§333Γ. ΚΟΣΜΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ δικαιολογήσω, τὴν ἀπόφασιν αὐτῆς, διὰ τῆς ὁποίας ἀπέρριψε τὸ νομοσχέδιον. Ὅπως ὅλοι γνωρίζετε, κατὰ τὰς πολεμικὰς περιόδους ἢ ἡμιπολεμικὰς, ἀναγκάζεται ὁ στρατὸς νὰ ἀνακαλέσῃ ἐκ τῆς ἐφεδρείας, μονίμους ἀξιωματικοὺς ἄλλοτε, καὶ νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ ἀναλόγως, τῶν ἀναγκῶν του. Εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς ἀνεκλήθησαν, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, πλέον τῶν χιλίων καὶ ἤδη ἀνακαλοῦνται. Ἕνας ἔφεδρος ἐκ μονίμων, ἀνακαλούμενος, ὄχι μόνον δὲν ἐστερεῖτο τῆς ἠθικῆς ἀμοιβῆς, δηλαδὴ τοῦ προβιβασμοῦ, ἀλλ’ ἔχει καὶ ἄλλα ὠφελήματα. Πρῶτον, παίρνει μισθὸν πλήρη καὶ δεύτερον ὁ χρόνος πού ὑπηρετεῖ, ὑπολογίζεται εἰς τὰ χρόνια τῆς συντάξεώς του ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει συμπληρώσει τὸ ὅριον ἡλικίας. Εἰς τὸν στρατὸν ἀνεκλήθησαν διάφοροι ἔφεδροι ἐκ μονίμων ἀξιωματικοὶ καὶ συνέβησαν ἄτοπα εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν προβιβασμόν των. Θὰ σᾶς εἴπω ἕνα. Ὑπῆρξαν δύο συνάδελφοι ἀξιωματικοί, τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ. Ὁ ἕνας ἀπεστρατεύθη, λόγῳ ἀνεπαρκείας, καὶ ὁ ἄλλος ἀνεγράφη εἰς τὸν πίνακα τῶν προβιβασίμων. Ἀλλά, δυστυχῶς, ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχον κεναὶ θέσεις, δὲν προεβιβάσθη κατὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ πίνακος τούτου, ἀλλὰ κατὰ τὸν ἑπόμενον πίνακα. Ὁ ἄλλος, ποὺ ἀπεστρατεύθη, λόγῳ ἀνεπαρκείας, δυνάμει νόμου, τὸν ὁποῖον εὑρήκαμεν ἡμεῖς, ὅτι «οἱ οὕτω ἀνακαλούμενοι μόνιμοι ἐξ ἐφέδρων, δύνανται, μετὰ ἕξ μῆνας ἢ ἕν ἔτος, νὰ προβιβασθοῦν, κατὰ ἕνα βαθμόν», ἔγινεν, προεβιβάσθη ὁ ἀποστρατευθείς, λόγῳ ἀνεπαρκείας καὶ ἔγινε συνταγματάρχης ἢ ταγματάρχης, πολὺ ἐνωρίτερον τοῦ ἄλλου ἱκανοῦ, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν πίνακα, ἀλλὰ δὲν προεβιβάσθη ἐλλείψει κενῆς ὀργανικῆς θέσεως. Αὐτὰ καὶ ἄλλα τινὰ γεγονότα μᾶς ἠνάγκασαν, τότε νὰ μὴ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον αὐτὸν κατὰ τὴν Ἀρχιστρατηγίαν τοῦ Παπάγου καὶ τὴν ἐμὴν ἀρχηγίαν ἐν τῷ ΓΕΣ, διότι εὑρήκαμεν ὅτι ἦτο πολύ. Εἶναι ἀνάγκη πᾶσα, ὅπως παραλληλισθῶσιν ὅλα αὐτὰ τὰ ζητήματα καὶ νὰ μὴ συμβαίνωσιν ἄλλα πράγματα εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἄλλα εἰς τὴν Ἀεροπορίαν καὶ ἄλλα εἰς τὸ Ναυτικόν. Διὰ τὸ Ναυτικόν, δὲν γνωρίζω, ἂν ὑπάρχουν ἔφεδροι ἐκ μονίμων ἀνακληθέντες καὶ τυχόντες προβιβασμοῦ. Νομίζω, πὼς ὄχι. Εἰς τὸν Στρατόν, ὅμως, προέβημεν εἰς προβιβασμὸν μόνον ἐκείνων τῶν ἐκ μονίμων ἐφέδρων, ὅσοι διῴκησαν μεγάλας μονάδας, ὅπως ἦτο ὁ Κατσώτας, ὃν μάλιστα, καίτοι διῴκησεν ἐπιτυχέστατα, δὲν ἐπροφθάσαμεν νὰ τὸν προβιβάσωμεν, ὁ Καλίνσκης, ὁ Μπουτσικάρης καὶ ἴσως καὶ ἄλλοι τινές. Αὐτὰ σᾶς τὰ λέγομεν διὰ νὰ δείξωμεν, ὅτι ὅλα αὐτά, ἐδημιούργησαν ἀνωμαλίας, μεταξὺ μονίμων ἐξ ἐφέδρων καὶ μονίμων ὑπηρετούντων. Τώρα ζητεῖται νὰ προβιβασθοῦν 4–5 Σμήναρχοι τῆς Ἀεροπορίας, ὧν τινὲς ἔτυχον προβιβασμοῦ μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα ὠφελήματα, τὰ ὁποῖα προανέπτυξα, καὶ γενόμενοι ὑποπτέραρχοι, κατὰ νόμον, πρέπει νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς ὀργανικὰς θέσεις, ὅπου προβλέπονται τοιαῦται θέσεις. Ἀλλά, δὲν ὑπάρχουν, διότι εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον τῆς Ἀεροπορίας εἶναι ἡ θέσις τοῦ Ἀρχηγοῦ καὶ τοῦ Ὑπαρχηγοῦ.

§334Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὑπάρχουν.

§335Γ. ΚΟΣΜΑΣ. Εἶσθε ὑποχρεωμένος, κύριε Ὑπουργέ, νὰ τοὺς ἀποστρατεύσετε. Τότε μεταπίπτομεν εἰς αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Ζουμπουλάκης. Προβιβάσατέ τους καὶ ἀπολύσατέ τους.

§336Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Οὐδεμία ἀντίρρησις.

§337Γ. ΚΟΣΜΑΣ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ τὸ θελήσουν. Οὕτως ἔχει, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατάστασις. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπέρριψε τὸ νομοσχέδιον, παμψηφεί.

§338Χ. ΠΑΠΑΣΤΑΥΡΟΥ. Καὶ τώρα, τί θὰ κάμωμεν, κύριε Πρόεδρε; Ὅ,τι κάμνετε σεῖς, οἱ ὁποῖοι εἶσθε εἰδικώτεροι εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα, θὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς. Θέλομεν τὴν γνώμην σας.

§339Γ. ΚΟΣΜΑΣ. Ἐγὼ ἐξέθεσα τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, ἐν συσχετισμῷ μὲ ὅσα εἶπον, ἀπέρριψε τὸ νομοσχέδιον.

§340Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος καὶ σεβαστὸς Στρατηγός, ἐμμένει εἰς τὰς ἀπόψεις του.

§341Γ. ΚΟΣΜΑΣ. Βεβαίως, ἐμμένω εἰς τὴν ἄποψίν μου. Ἐκεῖ κατέληξα. Μὲ ἠρώτησε τί θὰ γίνῃ. Δὲν ἠξεύρω τί θὰ γίνῃ καὶ ποῖον εἶναι τὸ δικαίωμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Νομίζω, ὅτι ἂν ἐπιμείνῃ, εἶναι ἡ Βουλὴ ἐκείνη, ἥτις θὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς τύχης τοῦ νομοσχεδίου.

§342ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πρέπει νὰ ἀποσυρθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§343ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Δαβάκης ἔχει τὸν λόγον.

§344Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ θέμα εἶναι ἐξηντλημένον, δὲν θὰ μακρηγορήσω καὶ ἀπὸ τῆς θέσεώς μου θὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου. Ἠκούσαμεν, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁ ὁποῖος λίαν εὐγλώττως, καὶ ἐπαρκῶς, ἐδικαιολόγησε τὴν ἄποψιν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπίσης, ἠκούσαμεν, ἐπαρκῶς, καὶ τοὺς ἐπικριτὰς τοῦ νομοσχεδίου, οἱ ὁποῖοι συνιστοῦν τὴν καταψήφισίν του. Θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ ὑποβάλω μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ μίαν ὀκταετίαν, συνεχῶς, προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των καὶ τοὺς διατηρεῖ ἡ Πατρὶς ἐν ὑπηρεσίᾳ, αὐτὸ ἀποτελεῖ πρᾶξιν χαριστικήν; ὁπότε, νομίζω, ὅτι καὶ ὁ σημερινὸς κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ καὶ οἱ προκάτοχοί του, εἶναι ἐπικριταῖοι; ἢ προσφέρουν ἀπαραιτήτους ὑπηρεσίας καὶ πολυτίμους καὶ ἐθεωρήθησαν ἀπαραίτητοι;

§345Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ἀναμφισβητήτως προσφέρουν ὑπηρεσίας.

§346Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, νομίζω, ὅτι εἶναι ὑποχρέωσις τοῦ Κράτους, νὰ τοὺς ἀμείψῃ, ἠθικῶς, ἐπειδὴ καὶ ἐκ πληροφοριῶν, γνωρίζω καὶ συμφωνῶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι προσέφερον καὶ προσφέρουν ὑπηρεσίαν εἰς τὸ Ἔθνος καί, μάλιστα, ἐθεωρήθησαν ἀναντικατάστατοι διὰ τὸν λόγον αὐτόν, τάσσομαι ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§347Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Δέχομαι, ὅτι προσέφερον ὑπηρεσίας, ἀλλὰ τὸ «ἀναντικατάστατοι» δὲν τὸ δέχομαι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ.

§348Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Χατζηνικολῆς, εἶναι ὀρθὸν καὶ ἀναμφισβήτητον, διότι οὐδεὶς εἶναι ἀναντικατάστατος, οὔτε εἰς τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, οὔτε ὁπουδήποτε ἀλλοῦ.

§349Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Ἐθεωρήθησαν ἀπαραίτητοι νὰ πλαισιώσουν τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἀεροπορίας καὶ πρέπει νὰ τοὺς ἀμείψωμεν.

§350Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μᾶς ἐκθέσῃ ὁ κ. Χατζηνικολῆς, πρὸς διαφώτισιν, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μᾶς ἐξέθεσεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν κάμνουν οἱ 5 αὐτοὶ ἀξιωματικοί.

§351Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Περὶ ποίας ὑπηρεσίας ὁμιλεῖτε;

§352ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Πλαγιάννης.

§353Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔλαβον γνῶσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, δηλαδὴ μόλις πρὸ μιᾶς ὥρας. Καὶ τὸ τονίζω αὐτό, διότι ὑπάρχει εἰδικὸς λόγος. Ἂν καὶ δὲν εἶμαι στρατιωτικός, ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Παρ’ ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν, ποὺ εἶχε, νὰ μὲ πείσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν μὲ ἔπεισε. Ἐγὼ δὲ ποὺ γνωρίζω τὸ ἦθος καὶ τὸν χαρακτῆρα του μένω κατάπληκτος ἀπὸ τὸ γεγονὸς πῶς, ὅταν μία ἐπιτροπὴ ἀπὸ 18 εἰδικοὺς ἀνθρώπους ἀπέρριψε τὸ νομοσχέδιον, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπιμένει νὰ τὸ φέρῃ πρὸς ψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§354Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριε Πλαγιάννη, πλανᾶσθε διατυπώνων αὐτὴν τὴν ἀπορίαν. Χρέος μου ἦτο, καὶ ἂν ἀκόμη κατέληγα εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ τὸ ἀποσύρω, νὰ ἀκούσω τὰς ἀπόψεις τῶν κ. κ. συναδέλφων. Δὲν εἶναι δυνατὸν μόνον καὶ μόνον ἐπειδὴ μία Ἐπιτροπὴ κατηγόρησεν ἓν νομοσχέδιον ἐγὼ νὰ τὸ ἀποσύρω, διότι δὲν ἀποκλείεται θεωρητικῶς νὰ τὸ ἔχῃ καταψηφίσει καὶ ἄνευ βάσεως ἐπαρκοῦς.

§355Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅταν μία Ἐπιτροπὴ ἀπὸ 18 εἰδικοὺς ἀνθρώπους τὸ ἀπέρριψεν, εἶναι πολὺ δύσκολον νὰ εἴπῃ ἡ Βουλή, ὅτι δὲν εἶχον δίκαιον αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι.

§356Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Εἰς τὰ νομοσχέδια τὰ στρατιωτικὰ οἱ εἰδικοὶ ἔχουν, βεβαίως, γνώμην ἰδιαιτέραν, ἀλλὰ καμμιὰ φορὰ καὶ προκατάληψιν.

§357Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν τὸ δέχομαι, κ. Ὑπουργὲ αὐτό. Δὲν δέχομαι προκατάληψιν οὔτε διὰ τὸν κ. Κοσμᾶν, οὔτε διὰ τὸν κ. Γεωργούλην, οὔτε διὰ τὸν κ. Γυαλίστραν.

§358ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη)

§359Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Παρακαλῶ τὸν κ. Πλαγιάννην νὰ μὴ δίδῃ τόνον νευρικότητος εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐὰν δὲν ἔδιδε τὸν τόνον τῆς νευρικότητος δὲν θὰ παρεξηγούσατε καὶ σεῖς τὴν φράσιν μου. Οἱ μηχανικοὶ π. χ. εἰς τὰ τεχνικὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὰ δημόσια ἔργα ἢ τὴν Ὑλίκην καὶ τὴν Παραλίμνην ἢ τὴν Σουβάλαν κ.ο.κ., πάντες οἱ εἰδικοὶ ἔχουν καὶ προκαταλήψεις. Εἶναι φυσικὸν αὐτό. Πάντως δὲν ἀφεώρα σᾶς ἡ φράσις μου, διότι σεῖς, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, δὲν ἔχετε κανὲν συμφέρον συνδεόμενον μὲ τὴν Ἀεροπορίαν.

§360Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Καὶ συμπίπτει κατ’ εὐτυχῆ σύμπτωσιν τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ μὴ εἶναι ἐκ τοῦ Σώματος τῆς Ἀεροπορίας, ἀλλὰ τοῦ Στρατοῦ καὶ τοῦ Ναυτικοῦ.

§361ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ κορυφαῖοι τοῦ στρατοῦ.

§362Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, κύριοι, ἐπιδιώκεται—οὔτε λίγο, οὔτε πολὺ—νὰ τεθῶσι πέντε ἔφεδροι ἐκ μονίμων ἐπὶ κεφαλῆς ὅλου τοῦ ἄλλου Σώματος.

§363Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Ὄχι. Κάμνετε λάθος.

§364Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐνῷ μετροῦνται εἰς τὰ δάκτυλα τῆς χειρὸς οἱ ἤδη ὑπηρετοῦντες καὶ μὴ προερχόμενοι ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ἰκάρων, τοὺς κολλᾶμε ἄλλους πέντε σήμερα ἀπ’ ἐπάνω διὰ νὰ γίνωσιν ὀκτώ. Πῶς λοιπόν, ἀφοῦ θὰ γίνουν αὐτοὶ ὑποπτέραρχοι, δὲν θὰ καταλάβουν θέσεις ἀνωτάτας καὶ δὲν θὰ μποῦν καὶ εἰς τὸ Α.Σ.Α., διὰ νὰ κρίνωσιν αὔριον ἀξιωματικοὺς προερχομένους ἐκ τῶν Ἰκάρων. Πρέπει τὸ ταχύτερον, κ. Ὑπουργέ, τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας νὰ εὕρῃ τὴν ἡγεσίαν του τὴν πραγματικήν.

§365Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Αὐτοὶ ἠμπορεῖ αὔριον τὸ πρωΐ νὰ ἀποστρατευθοῦν. Εἶναι ἔφεδροι. Δὲν ἔχετε κατανοήσει τὸ θέμα. Ἡ μεγάλη παρεξήγησις ὅλων τῶν κυρίων εἶναι, ὅτι συζητοῦν ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ οἱ 5 αὐτοὶ ἢ οἱ 2 ἢ ὁ ἕνας νὰ ἐκτοπίσουν τοὺς ἐν τῇ ἐπετηρίδι. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ.

§366Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗΣ. Ὑπάρχουν, κ. Ὑπουργέ, πέντε ὀργανικαὶ θέσεις διατὶ δὲν τὰς συμπληρώσατε; Ἐὰν ὑπάρχουν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι αὐτοὶ ἐπὶ κεφαλῆς οἰκονομικῶν καὶ διαχειριστικῶν ὑπηρεσιῶν.

§367Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Εἶναι γεγονός, ὅτι ὁ σημερινὸς Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου δὲν ἔχει συμπληρώσει ὀργανικὰς θέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι κεναί; Αὐτὴν τὴν πληροφορίαν ἔχω.

§368Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βεβαίως.

§369Σ. ΓΥΑΛΙΣΤΡΑΣ. Ἐφόσον ὑπάρχουν, δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου τῆς Ἀεροπορίας νὰ συμπληρώσῃ αὐτὰς τὰς θέσεις ἐξ ἐκείνων;

§370Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινα τὴν ἑξῆς συμβιβαστικὴν λύσιν, ἡ ὁποία, νομίζω, ὅτι θὰ ἄρῃ πᾶσαν παρεξήγησιν: Προβιβάσατε πρῶτον, κ. Ὑπουργέ, αὐτοὺς ποὺ εἶναι τακτικοὶ καὶ εἰς τὴν σειρὰν καὶ προέρχονται ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ἰκάρων καὶ τὴν ἑπομένην κάμετε καὶ τοὺς ἄλλους, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ κανεὶς φόβος, ὅτι οἱ δεύτεροι θὰ καταλάβουν τὰς ἡγετικὰς θέσεις. Δὲν ἠμπορεῖ αὐτοὶ νὰ τεθοῦν ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἄλλων. Ὁ ἕνας ἐξ αὐτῶν εἶναι φωτογράφος.

§371Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Προβαίνετε εἰς διατυπώσεις...

§372Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔτσι μοῦ εἶπαν.

§373Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ ἐγὼ σᾶς δηλῶ ὑπευθύνως, ὅτι σᾶς εἶπαν ψέμματα. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ὑπηρετήσει, ἔχουν πολεμήσει καὶ εἶναι ἐξαίρετοι.

§374Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχουν πολεμήσει καὶ οἱ ἄλλοι.

§375Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Τὸ νὰ προαχθοῦν ἢ ὄχι εἶναι ἕτερον ζήτημα. Ὁ τρόπος ὅμως αὐτὸς τῆς ἀντιμετωπίσεως προσώπων, ποὺ ἔχουν προσφέρει ὑπηρεσίας, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὁ ἁρμόζων.

§376Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ἀρχίσουν πάλιν αἱ διαμάχαι καὶ αἱ Ἐπετηρίδες, κ. Ὑπουργέ. Προβιβάσατε τοὺς ἄλλους καὶ κατόπιν αὐτούς. Ἀλλέως, θὰ ἐνσπείρητε τὸ μῖσος καὶ τὴν διχόνοιαν εἰς τὴν Ἀεροπορίαν, τὴν ὁποίαν—καὶ τὸ γνωρίζω καλῶς—πολὺ τὴν ἀγαπᾶτε.

§377Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Δὲν ὑπάρχει ζήτημα Ἐπετηρίδος.

§378Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ἢ ἡ λύσις αὐτὴ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή, κ. Ὑπουργέ, ἢ νὰ ἀποσύρετε τὸ νομοσχέδιον. Διότι, ἄλλως διὰ πρώτην φορὰν θὰ συμβῇ νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον διαφωνούσης ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἐκτὸς τοῦ συναδέλφου κ. Δαβάκη, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν εἶναι εἰδικός.

§379ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§380Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ γενικωτάτης ἀπόψεως κρίνω τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Ἀκούω, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνωτάτων ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ τελευταῖα 7–8 ἔτη ἔλαβον μέρος εἰς τὰς διεξαχθείσας ἐπιχειρήσεις. Αἱ ἐπιχειρήσεις ὅμως αὐταὶ κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἦσαν μόνον ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος, ἐναντίον τῶν κομμουνιστῶν. Ἀφοῦ, λοιπόν, οἱ ἀξ]κοὶ αὐτοὶ ἔλαβον μέρος εἰς τὸν πόλεμον κατὰ τῶν κομμουνιστῶν καὶ ἀφοῦ ἐπὶ 8 ἔτη εἶναι εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν, ἀσφαλῶς ἔχουν κάποια δικαιώματα. Ἤθελα ὅμως νὰ εἴπω καὶ κάτι ἄλλο: Ὅταν ὡμίλει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παπασπύρου, τοῦ ἐξέφυγεν ἡ λέξις «ἀναθυμίασις». Ὅμως ὅταν αὐτὸς ἦτο Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐδικάζοντο ἀξ]κοὶ τῆς Ἀεροπορίας διὰ δολιοφθορὰς τῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας, δὲν ἤκουσα ποτὲ τότε νὰ προφέρεται ἡ λέξις «ἀναθυμίασις» διὰ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους.

§381Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Σᾶς ἐκάρφωσε κ. Παπασπύρου.

§382Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἀπὸ γιατρὸ τὸ βρῆκα.

§383Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Τὴν φράσιν αὐτὴν ἐπίσης ἔπρεπε νὰ τὴν εἴπῃ ὁ κ. Παπασπύρου, ὅταν ἤρχετο εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν ὁ Σαράφης, ἀνώτατος ἀξιωματικὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ, μὰ Ἕλλην ὅμως, ὅπως ἀπέδειξαν αἱ πράξεις του, ὅταν, λέγω, ἤρχετο ὁ Σαράφης μὲ ἀντιτορπιλλικὸν ὡς βουλευτής, χωρὶς νὰ εἶναι καὶ βουλευτής.

§384Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸν εἶχε στείλει ὁ λαός.

§385Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Δὲν τὸν εἶχε στείλει καθόλου ὁ λαός. Σεῖς τὸν ἐφέρατε. Ἐκπλήττομαι λοιπόν, ὅταν ἀκούω τώρα μόνον τὴν λέξιν «ἀναθυμίασις» καὶ ὄχι εἰς τὰς προηγουμένας αὐτὰς περιπτώσεις. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω.

§386Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ὁ προυλαλήσας συνάδελφος, κ. Πλαγιάννης....

§387Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα.

§388Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα.

§389Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Ἡ ἔκφρασίς του ὑπῆρξεν ἀτυχής. Διετύπωσε τὴν κατηγορίαν, ὅτι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ κρίνω τὸ ὑπὸ ψήφισιν νομοσχέδιον. Τὸν παρακαλῶ θερμότατα νὰ διατυπώσῃ τὴν ἄποψίν του λίαν εὐθαρσῶς καὶ εὐγλώττως.

§390Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶπα, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅταν ὅλοι οἱ βουλευταὶ διαφωνοῦν ἐκτὸς ἀπὸ σᾶς, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν εἶσθε εἰδικός.

§391Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Εἴπατε, ὅτι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ κρίνω τὸ νομοσχέδιον.

§392Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι. Δὲν εἶχα κανένα σκοπὸν νὰ σᾶς θίξω.

§393Δ. ΔΑΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσῃ.

§394Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τί νὰ ἀνακαλέσω;

§395ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Δαβάκη, ὁ κ. Πλαγιάννης ἐδήλωσεν, ὅτι ἡ φράσις του οὐδεμίαν αἰχμήν, εἶχεν ἐναντίον σας, οὔτε ἠθέλησε νὰ θίξῃ τὸ πρόσωπόν σας. Συνεπῶς τὸ ἐπεισόδιον θεωρεῖται λῆξαν. Ὁ κ. Μ. Χλουβεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§396Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμολογῶ ὅτι λυποῦμαι διὰ τὴν ἐμμονὴν τῆς ἀντιπροσωπείας καὶ τῶν κ. κ. συναδέλφων ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν νὰ θέτωμεν στεγανὰ μεταξὺ τῶν μονίμων καὶ ἐφέδρων ἐν τῷ στρατεύματι καὶ μεταξὺ τῶν μονίμων ἐξ ἐφέδρων. Δὲν νομίζω ὅτι δικαιούμεθα εἰς ἐφέδρους νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν δικαιοῦνται νὰ καθέξουν ἕνα ἀνώτερον βαθμόν. Νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἀδικίαν. Ὁμολογῶ ὅτι ἐκπλήττομαι τὸ νὰ εἴμεθα ὅλοι ἀπορριπτικοὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου πλὴν 1–2 συναδέλφων. Ἡμεῖς λέγομεν τὸ ἑξῆς, ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Ἀεροπορίας εἶναι ἕνα Σῶμα νεοπαγές, τὸ ὁποῖον ἐκ τῶν ἐνόντων προῆλθεν. Ἔγινε συρραφὴ εἰς τὸ παρελθὸν ἐκ τῶν διαφόρων ὅπλων καὶ ἐστρατολογήθησαν τὰ ὑπάρχοντα σήμερον ἱκανὰ στελέχη τῆς Β. Ἀεροπορίας. Τὰ στελέχη, τὰ ὁποῖα προήρχοντο ἐκ τῶν διαφόρων ὅπλων μερικὰ ἐξ αὐτῶν ἀπεστρατεύθησαν, τὰ δὲ ἄλλα, ποὺ παραμένουν, ἔχουν καὶ τὴν πεῖραν τοῦ πολέμου καὶ τὴν διοικητικὴν τοιαύτην, ἡ ὁποία εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἀπὸ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἐκ τῶν διαφόρων ἀνωτέρων σχολῶν. Δὲν νομίζω, ἑπομένως, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κατηγοροῦνται ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἔφεδροι ἐκ μονίμων καὶ οἱ ὁποῖοι διεκρίθησαν εἰς δυσκόλους στιγμὰς τῆς Πατρίδος καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ νομοσχέδιον δὲν τοὺς δίδει τὴν εὐχέρειαν νὰ καταλάβουν ὑποχρεωτικῶς ὡρισμένας θέσεις, εἰμὴ μόνον μετὰ ἄτεγκτον κρίσιν τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἀέρος, εἰς τὸ ὁποῖον συμμετέχει ὁλοκληρωτικῶς αὐτὸ τοῦτο τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ, καὶ ὁ ἀξ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης. Μόνον διότι θὰ μετέχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀποτελεῖ τὸ ἐχέγγυον ὅτι πράγματι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, 1–2 ἐξ αὐτῶν, ἐὰν θὰ εἶναι ἀναντικατάστατοι, ἠμπορεῖ νὰ παραμένουν ἐπὶ ἕνα μικρὸν διάστημα, μέχρι ἀναδείξεως νέων ἐκ τῶν Σχολῶν, οἱ ὑπόλοιποι δὲ θὰ ἀποχωρήσουν, ἀποστρατευόμενοι μὲ τὸν ἀνώτερον βαθμόν. Ἐὰν ἔλαβον τὸν λόγον, κ. συνάδελφοι, δὲν τὸ ἔκαμα διότι ἔχω τὴν εἰδικότητα ὅσον ἀφορᾷ τὰ διάφορα στρατιωτικὰ ζητήματα τὰ ἐνδιαφέροντα τοὺς διαφόρους κλάδους τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἀλλὰ ἀπὸ τὸ γεγονὸς καὶ μόνον, ὅτι γίνεται ὁ ἐπιζήμιος αὐτὸς διαχωρισμὸς πρᾶγμα δι’ ἐμὲ ἀπαράδεκτον. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς οἱ ἔφεδροι νὰ κατηγορούμεθα ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ διοικήσωμεν καὶ νὰ διοικῶμεν. Ἐὰν π. χ. ἐγὼ κληθῶ ὡς γιατρὸς ἠμπορῶ νὰ ὀργανώσω ἕνα νοσοκομεῖον πολὺ καλλίτερα ἀπὸ τοὺς μονίμους. Ἐὰν οἱ 4–5 ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν ἐπὶ ὀκταετίαν καὶ ἀναγκαιοῦν ἀκόμη πρέπει νὰ παραμείνουν ἐπὶ τι χρονικὸν διάστημα, τοῦτο ἄλλωστε θὰ τὸ κρίνῃ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Ἀέρος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὅλα τὰ ἐχέγγυα, ὅτι πράγματι ἡ κρίσις αὐτοῦ θὰ εἶναι ἀντικειμενική, ἀνεπηρέαστος καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀξίαν τῶν κρινομένων ἀξιωματικῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ γίνῃ ἀποδεκτὸν καὶ νὰ παύσωμεν νὰ ὁμιλῶμεν τοῦ λοιποῦ περὶ ὁμοιογενείας καὶ ἀνομοιογενείας τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος.

§397ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§398Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ἤκουσα μὲ πολλὴν προσοχὴν τὰς ἀπόψεις ὅλων τῶν κ. συναδέλφων καὶ χωρὶς βεβαίως νὰ κλονισθῶ εἰς τὴν πεποίθησίν μου, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι δίκαιον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμείνω ἀπόψε τοὐλάχιστον νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. Δὲν ἀποφασίζω αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησις ἐπί τινας ἡμέρας, ὄχι νὰ ἔλθῃ αὔριον, ὁπότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ εἰς τὴν σκέψιν τῶν κ. συναδέλφων ἡ ἐντύπωσις, ὅτι μὲ διαφορετικὴν σύνθεσιν τῆς αἰθούσης θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ περάσω, ἀλλὰ διότι θὰ ἤθελα ἐπί τινας ἡμέρας νὰ σκεφθῶ περισσότερον τὰς ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν, ὁπότε ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι τινὲς τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ἀπαρτιζόντων τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἤλλασσον γνώμην, θὰ ἐπροχωροῦσα καὶ εἰς τὴν παράκλησιν ὅπως ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ἐὰν κανείς, ἐκ τῶν ἀπαρτισάντων τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δὲν παραδεχθῇ τὴν ὀρθότητα τῶν ἀπόψεών μου, τότε καὶ ἐγὼ δὲν θὰ καταλήξω εἰς τὸ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἔστω καὶ ἐὰν πολλοὶ ἄλλοι βουλευταὶ θὰ ἦσαν διατεθειμένοι νὰ τὸ ψηφίσουν. Θὰ ἤθελα ὅμως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Τὰ περισσότερα ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ἦσαν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, ὡς πρὸς τὴν Ἀεροπορίαν ἀνεδαφικὰ καὶ ἴσως βεβαίως σκεφθοῦν οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν σκέψεις, τὰς ὁποίας ἐγὼ χαρακτηρίζω ὡς ἀνεδαφικάς, ὅτι ἡ Ἀεροπορία εἶναι τεταγμένη νὰ ὑψοῦται ὑπεράνω τοῦ ἐδάφους καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ εἶναι ἀνεδαφικαὶ αἱ σκέψεις, αἱ ὁποῖαι τὴν ἀφοροῦν. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ μετὰ τὴν ταραχὴν καὶ μετὰ τὰ ἐπεισόδια καὶ ὀλίγον χιοῦμορ. Εἶναι ὀλίγον ἀνεδαφικαί, διότι παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν κυρίων εἶχον πλήρη τὴν συνείδησιν ὅτι δὲν τίθεται ζήτημα μεταβολῆς τῆς ἐπετηρίδος, παραμερίσεως οἱουδήποτε ἐκ τῶν μονίμων ἀξιωματικῶν τῆς Ἀεροπορίας, ἐν τούτοις ὅλοι οἱ συλλογισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐξετίθεντο ἐβασίζοντο ἐπὶ τῆς ἀντιθέτου ὑποθέσεως, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐγνώριζον οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν, ὅπως ὡμίλησαν, ὅτι πρόκειται περὶ τῶν ἐφέδρων καὶ ἑπομένως, ὅπως εἰς τοὺς κ. κ. Κατσώταν καὶ Καλλίνσκην, ὅπως εἰς αὐτοὺς ἐδώσαμεν τὴν εὐκαιρίαν ὡς ἐφέδρους ἐκ μονίμων νὰ ἀποκτήσουν ἀνώτατον βαθμόν, ἔτσι καὶ εἴς τινας συνεχῶς ὑπηρετήσαντας εἰς τὴν Ἀεροπορίαν θὰ δώσωμεν ἐπίσης τὴν αὐτὴν εὐχέρειαν, ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοὺς προερχομένους ἐξ Ἰκάρων. Ἐπειδὴ δὲ ὁ παλαιὸς φίλος κ. Πλαγιάννης, ἔδωσε μαχητικὸν τόνον καὶ μὲ πάθος ὡμίλησεν ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἐκφράσας ἀπορίας, αἱ ὁποῖαι βεβαίως ἀφεώρων αὐτὴν ταύτην τὴν ὀρθὴν λειτουργίαν τῆς σκέψεώς μου, διότι ἔτσι σχεδὸν τὸ παρουσίασεν τὸ πρᾶγμα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, δι’ αὐτὸ αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι οἱ περὶ ὧν πρόκειται ἀξιωματικοί, ὑπηρετήσαντες καθ’ ὃν τρόπον ὑπηρέτησαν, ὑπηρετοῦντες δὲ ἀκόμη, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐμποδίσουν οἱονδήποτε ἐκ τῶν σμηνάρχων τῶν προερχομένων ἐκ τῆς Σχολῆς Ἰκάρων νὰ προαχθῇ καὶ νὰ καταλάβῃ ἡγετικὰς θέσεις. Ἀπόδειξις τούτου, ὅτι ἐνῷ ἔχουν τὸν αὐτὸν βαθμὸν μὲ τόσους ἀξιωματικοὺς τῆς Σχολῆς, δὲν ἐπελέγη οὐδεὶς ἀπὸ αὐτοὺς διὰ νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου. Κύριοι, ἐπιμένοντες ἀδικεῖτε Ἕλληνας ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι προσέφερον ὑπηρεσίας καὶ παραμένουν ὑπηρετοῦντες τὸ Σῶμα, ὄχι διότι οἱ ἴδιοι ἐπέμεινον εἰς τοῦτο, ἀλλὰ ἡμεῖς, αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις, καὶ ἡ ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας—κάτι θὰ πῇ τοῦτο—καὶ ἡ ἑκάστοτε ἡγεσία καὶ ὄχι μόνον ὁ νῦν Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, ἀλλὰ καὶ οἱ δύο προηγούμενοι. Τοῦτο ἔχει κάποιαν σημασίαν. Δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ τυχαῖον. Ἡ ἡγεσία τῆς Ἀεροπορίας τοὺς ἐκάλεσε νὰ πολεμήσουν κατὰ τῶν συμμοριτῶν καὶ ἐπολέμησαν. Δὲν εἶχον βεβαίως τὴν εὐκαιρίαν νὰ πολεμήσουν ὅλοι, ἀλλὰ πράγματι διώκησαν. Εἷς μάλιστα ἐξ αὐτῶν διώκησεν τὴν μοῖραν τῶν Ντακότα, ἡ ὁποία ἐχρησιμοποιήθη καὶ ὡς μοῖρα τοῦ ἐλαφροῦ βομβαρδισμοῦ. Συνεπῶς ἔλαβον μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα. Πάντως, ἐφ’ ὅσον οἱ εἰδικοὶ ἐν τῇ Βουλῇ πιστεύουν, ὅτι πρέπει νὰ ἀδικηθοῦν, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, σεβόμενος τὴν γνώμην τῶν εἰδικῶν, θὰ σκεφθῇ ἐὰν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ἢ ὄχι.

§399Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Θεωρεῖτε, κ. Ὑπουργέ, ἱκανοὺς τοὺς ἐξ Ἰκάρων προερχομένους νὰ ἡγηθοῦν τοῦ Σώματος.

§400Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βεβαίως.

§401Σ. ΚΑΝΑΒΑΡΙΩΤΗΣ. Τότε χάριν τῆς ὁμοιογενείας τοῦ Σώματος καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Πολιτεία θεωρεῖ ἱκανοὺς τοὺς ἐξ Ἰκάρων νὰ ἀναλάβουν τὴν ἡγεσίαν τοῦ Σώματος νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ παραμερισθοῦν πάντες οἱ ἄλλοι.

§402Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Βεβαιωθῆτε, ὅτι οὕτως ἢ ἄλλως, εἴτε ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον εἴτε ὄχι, αὐτὸ θὰ συμβῇ, διότι αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ συμβῇ. Ἐκ τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἄλλοι θὰ ἀποστρατευθοῦν, εἷς δὲ ἢ δύο θὰ παραμείνουν εἰς εἰδικὰς θέσεις. Ὡμίλησεν εἷς συνάδελφος περὶ τῆς εἰδικῆς μονιμότητος, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὸ ναυτικόν. Δὲν ἦτο ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. συναδέλφου, διότι ὁ ἔφεδρος ἐκ μονίμων δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἀπολυθῇ. Ἐνῷ ὁ τῆς εἰδικῆς μονιμότητος εἶναι ὁ ἀσφαλέστερος τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ καὶ φυσικὰ μὲ τοιαύτην ἀσφάλειαν ἂς μὴ προάγεται καὶ παραπάνω. Καὶ πάλιν ὅμως εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ὡς εἰς τὴν Δ]σιν Φάρων ἐθεσπίσθη εἰδικὴ διάταξις βάσει τῆς ὁποίας δύνανται νὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποναυάρχου.

§403Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θέλω νὰ ἐξάρω τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ἡ λύσις αὐτὴ τιμᾷ καὶ τὸν ἴδιον καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Θὰ ἐξάρω ἐπίσης τὸ γεγονὸς ὅτι ἐξήρτησε τὴν λύσιν τοῦ ἀνακύψαντος ζητήματος ἀπὸ τὴν γνώμην τῶν εἰδικῶν συναδέλφων, τοὺς ὁποίους ὅλοι ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν πεποιθήσεων θὰ ἀκολουθήσωμεν εἰς τὸ ἐπίμαχον θέμα.

§404ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἡ συνέχισις τῆς αʹ συζητήσεως, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 2 παράγραφος 7 τοῦ Ν. Διατάγματος 1041]49 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Ν. Διατάγματος 119]46, ὡς καὶ ἐνίων διατάξεων τῶν περὶ ἱεραρχίας προαγωγῶν καὶ ἐφέδρων ἀξιωματικῶν νόμων καὶ Ν. Διαταγμάτων», ἀναβάλλεται. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§405ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§406ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον ὥραν 6ην μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 0.45′ π.μ.)