1953.03.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23η

Παρασκευὴ 6 Μαρτίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Διαπιστῶ τὴν ὕπαρξιν ἀπαρτίας. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Παπακωνσταντίνου αἰτεῖται τὴν χορήγησιν ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της εἰς τὴν αἰτηθεῖσαν ἄδειαν ἀπουσίας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου. (Καλεῖται εἶτα ὁ κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Νοεμβρίου 1952 ἐκλεγεὶς καὶ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 34]53 ἀποφάσεως τοῦ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 73 τοῦ Συντάγματος προβλεπομένου Εἰδικοῦ Δικαστηρίου ἀνακηρυχθεὶς βουλευτὴς τῆς περιφερείας Σάμου, κ. Μιχαὴλ Ἐμ. Κοτσώνης ἀντὶ τοῦ Ἰωάννου Σπύρου, οὗτινος ἡ ἐκλογὴ ἠκυρώθη καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον, ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου»).

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος. Ἄξιος.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ παρακαλῶ τὸν Γραμματέα κ. Α. Δερδεμέζην νὰ ἀνακοινώσῃ ἐν περιλήψει τὰς ἀποφάσεις τοῦ Εἰδικοῦ Δικαστηρίου, διὰ τῶν ὁποίων ἠκυρώθησαν αἱ ἐκλογαὶ ὡρισμένων περιφερειῶν.

§8Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. (Γραμματεὺς) (Ἀναγινώσκει). Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 21]1953 ἀποφάσεως τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 73 τοῦ Συντάγματος Εἰδικοῦ Δικαστηρίου κηρύσσεται ἄκυρος ἡ ἐκλογή, διὰ τοὺς ἐν αὐτῇ ἀναφερομένους λόγους, τοῦ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 135]1952 ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Γρεβενῶν ἀνακηρυχθέντος βουλευτοῦ τῆς περιφερείας Γρεβενῶν κ. Δημητρίου Παπαπαναγιώτου. Ὁμοίως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 30]1953 ἀποφάσεως τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω Εἰδικοῦ Δικαστηρίου κηρύσσεται ἄκυρος διὰ τοὺς ἐν αὐτῇ ἀναφερομένους λόγους, ἡ διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 224]1952 ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Ρεθύμνης ἀνακήρυξις ὡς βουλευτοῦ τῆς περιφερείας Ρεθύμνης τοῦ κ. Ἀντωνίου Λίτυνα. Ὁμοίως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 32]1953 ἀποφάσεως τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου κηρύσσεται ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ τοῦ ἀνακηρυχθέντος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 678)1952 ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Καρδίτσης βουλευτοῦ κ. Δημητρίου Θανοπούλου. Ὁμοίως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 34]1953 ἀποφάσεως τοῦ αὐτοῦ ὡς ἄνω Δικαστηρίου μεταρρυθμίζεται ἡ ὑπ’ ἀριθμ. 280 τῆς 24ης Νοεμβρίου 1952 ἀπόφασις τοῦ Δικαστηρίου τῶν ἐν Σάμῳ Πρωτοδικῶν καὶ ἀκυροῦται ἡ ἀνακήρυξις ὡς βουλευτοῦ τοῦ κ. Ἰωάννου Σπύρου καὶ ἀνακηρύσσεται βουλευτὴς τῆς περιφερείας Σάμου, κατὰ τὰ ἐν τῷ σκεπτικῷ ὁ κ. Μιχαὴλ Κοτσώνης. Ὁμοίως διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 33]1953 ἀποφάσεως τοῦ αὐτοῦ Δικαστηρίου κηρύσσεται ἄκυρος ἡ ἐκλογὴ ὡς πρὸς τοὺς διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 2935]1952 ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου Πειραιῶς ἀνακηρυχθέντας ὡς ἐκλεγέντας βουλευτὰς τῆς αὐτῆς περιφερείας κ. κ. Ἀλέξανδρον Βερνῖκον, Χρῆστον Χονδρομματίδην, Γεώργιον Ἀράπην, Ἰωάννην Χαβούτην, Κ. Παπαμαντέλλον καὶ Νικόλαον Πρωτόπαπαν.

§9Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὁλόκληροι αἱ ἀποφάσεις ἢ ἀποσπάσματα;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσπάσματα.

§11Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ διατάξετε νὰ ἔλθουν αἱ ἀποφάσεις ὁλόκληροι.

§12Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ζητῶ τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως διὰ τὴν ἐκλογὴν Πειραιῶς.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προηγοῦνται ἄλλα θέματα.

§14Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μετὰ τὰ ἄλλα θέματα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ εἶναι παρὼν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§16Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι γενικὸν τὸ ζήτημα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Ἐδῶ συμβαίνει ἕνα περίεργον καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ μέριμνα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τίνος θέματος θέλετε νὰ ὁμιλήσετε;

§18Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐπὶ τῆς κοινῆς ἑρμηνείας, τὴν ὁποίαν ἔδωσε τὸ Ἐκλογοδικεῖον εἰς τὸν ἐκλογικὸν νόμον.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Βουλῆς.

§20Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ ἠξεύρω.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι διάταξις τοῦ Συντάγματος.

§22Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θέλω νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐκλογοδικείου δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου. Εἶναι ἕνα θέμα ἐπίδικον ἀπὸ ἀνέκαθεν. Πρέπει νὰ ρυθμισθῇ διὰ νόμου. Αὐτὸ θέλω νὰ εἴπω. Δὲν λέγω ἐγὼ νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἡ Βουλή. Πρέπει ὅμως νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι μὲ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τοῦ Ἐκλογοδικείου γίνεται νομολογία πλέον. Μᾶς δίδεται μία εὐκαιρία νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως συνεχίσῃ, ἀναγινώσκων τὰς κατατεθείσας ἐκθέσεις Κοινοβουλευτικῶν τινων Ἐπιτροπῶν, ὡς ἐπίσης καὶ τὰς κατατεθείσας τροπολογίας ἐπὶ σχεδίων νόμων.

§24Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγ. 1 τοῦ ἄρθρου 111 τοῦ Κώδικος τῆς Ποινικῆς Δικονομίας». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 1534/1950 «Περὶ συγκροτήσεως Κλάδου Ἐφοδιασμοῦ παρὰ τῇ Βασιλικῇ Ἀεροπορίᾳ κλπ.», ὡς ἐκυρώθη καὶ ἐτροποποιήθη διὰ τοῦ Ν. 1754]1951» καὶ 3) «περὶ κυρώσεως τῶν Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπ’ ἀριθ. 836]1–9–50, 530] 25–4–51 ὡς αὕτη ἐτροποποιήθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 660]1–6–51 ὁμοίας καὶ ὑπ’ ἀριθ. 1063] 7–9–51 ὡς αὕτη ἐτροποποιήθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1255]22–11–1951 ὁμοίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ παρατάσεως ὁρίου ἡλικίας τοῦ ἐν Λονδίνῳ Πρέσβεως». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 4ης Νοεμβρίου 1950 Διεθνοῦς Συμβάσεως τῆς Ρώμης περὶ προασπίσεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῶν θεμελιωδῶν ἐλευθεριῶν καὶ τοῦ ἀπὸ 20ῆς Μαρτίου 1952 προσθέτου εἰς αὐτὴν Πρωτοκόλλου τῶν Παρισίων» 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς συμφωνίας «περὶ ἐφαρμογῆς τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους εἰς πλοῖα ὑπὸ σημαίαν τοῦ Μαρόκου». 4) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπογραφείσης ἐν Ρώμῃ τὴν 6–12– 51 Διεθνοῦς Συμβάσεως διὰ τὴν σύστασιν ὀργανώσεως προστασίας τῶν φυτῶν», καὶ 5) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1421] 30ης Δεκεμβρίου 1952 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ ἐγκρίσεως ἐκδόσεως προσωρινοῦ χρηματικοῦ ἐντάλματος διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς δαπάνης τῆς ἀξίας καὶ ἀποστολῆς 10.000 τόννων ἅλατος δωρεὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν ἄμαχον πληθυσμὸν τῆς Δημοκρατίας τῆς Κορέας» καὶ ἄλλων τινων διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ αὐξήσεως τῆς ἐγγυήσεως ἀδειῶν πρακτόρων μεταναστεύσεως» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ Μεταναστεύσεως Ἀποδημίας καὶ Διαβατηρίων Διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας διὰ τὴν ἔγερσιν ἀγωγῆς πρὸς διακανονισμὸν ἀνεκτελέστων συμβάσεων προμηθειῶν τοῦ Δημοσίου κατὰ τὸν νόμον 1719] 1951 καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1917]1951 «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὴν κατηγορίαν Αʹ τῶν Γερμανικῶν ἐπανορθώσεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἀθανασίου, Χ. Παπασταύρου, Φ. Πιτούλης, Χ. Μαυρομμάτης, Δ. Μπερδελῆς, καὶ Ι. Λαυρεντίδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πράξεων ἀφορωσῶν τὴν ρύθμισιν στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μπακόλλας, Ι. Χατζηνικολῆς, Γ. Βογιατζῆς, κ. ἄ. καταθέτουσιν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν ρύθμισιν Στρατολογικῶν ὑποχρεώσεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Κοντογιαννόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 1854 τοῦ 1951 πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων».

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀγγέλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν θάνατον τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως Στρατάρχου Στάλιν.

§26Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. (Πρ. Κυβερν.) Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Πρωθυπουργοῦ Στρατάρχου Στάλιν, ἡ Κυβέρνησις συμμετέχει εἰς τὸ πένθος τῶν λαῶν τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, προκειμένου νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ Συμφώνου μεταξὺ Ἑλλάδος–Τουρκίας–Γιουγκοσλαυΐας.

§28Α. ΠΑΠΑΓΟΣ (Πρ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, τὸ σύμφωνον τὸ ὁποῖον ὑπεγράψαμεν μετὰ τῆς Τουρκίας καὶ Γιουγκοσλαυΐας, σύμφωνον τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναπτύξῃ ἐκτενέστερον ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀποτελεῖ ἕνα ἱστορικὸν σταθμὸν εἰς τὰς σχέσεις τῶν τριῶν κρατῶν. Διὰ τοῦ συμφώνου τούτου, συσφίγγονται ἔτι περισσότερον αἱ φιλικαὶ σχέσεις μεταξὺ τῶν τριῶν χωρῶν, ὀργανώνεται πληρέστερον καὶ ἐπὶ καλλιτέρων βάσεων ἡ τεχνική, πνευματικὴ καὶ οἰκονομικὴ συνεργασία καί, ἰδίως, συντονίζεται ἡ ἀμυντικὴ προσπάθεια ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ πεδίου. Ἡ συνεργασία τῶν Γενικῶν Ἐπιτελείων, ἥτις καθιεροῦται διὰ τοῦ συμφώνου— ἵνα ταῦτα ἐπὶ ζητημάτων κοινῆς ἀμύνης προβαίνουσιν εἰς συστάσεις πρὸς τὰς κυβερνήσεις των, ὥστε αὗται νὰ λαμβάνουσιν τὰς δεούσας συντονιστικὰς ἀποφάσεις—ὀργανώνει πληρέστερον τὸ ἀμυντικὸν σύστημα εἰς τὴν περιοχὴν τῶν Βαλκανίων. Ἡ ὀργάνωσις τῆς κοινῆς ἀμύνης, κύριοι βουλευταί, διασφαλίζει τὴν προστασίαν τῶν κατοίκων καὶ ἰδίως τῶν παραμεθορίων πληθυσμῶν καὶ οὕτως ἐμπεδοῦται εἰς αὐτοὺς τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας. Ἡ Κυβέρνησις δύναται σήμερον, ἀποτεινομένη πρὸς τοὺς παραμεθορίους πληθυσμούς μας νὰ τοὺς διαβεβαιώσῃ ὅτι παρέρχεται ἡ ἐποχὴ τοῦ φόβου καὶ τῆς ἀνησυχίας καὶ ὅτι θὰ δύνανται ἥσυχοι καὶ ἀπερίσπαστοι νὰ ἐπιδίδωνται εἰς τὰ ἔργα των καὶ εἰς τὸν παραγωγικόν των μόχθον, διὰ νὰ βελτιώσουν τοὺς ὅρους τῆς ζωῆς των οἱ ὁποῖοι, δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποκρύψωμεν, εἶναι σήμερον ἀκόμη ἀναμφισβητήτως καὶ πράγματι πολὺ σκληροί. Ἡ ὀργάνωσις τῆς κοινῆς ἀμύνης εἰς τὸν Βαλκανικὸν τομέα ἐπὶ πλέον, κύριοι βουλευταί, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα καλὸν παράδειγμα πρὸς μίμησιν, συμβάλλει καὶ εἰς τὴν ἄμυναν ὅλων τῶν ἄλλων Κρατῶν εἰς ὅλον τὸ ὑπόλοιπον μέτωπον τῆς ἐλευθερίας. Πιστεύω ἀκραδάντως, κύριοι βουλευταί, ὅτι διὰ τῆς καταλλήλου ἐφαρμογῆς τοῦ τριμεροῦς συμφώνου ἐνισχύεται ἡ ἄμυνα ὅλων τῶν Κρατῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀποφασισμένα νὰ ἀντιταχθῶσιν ἐναντίον τῆς βίας, ἐναντίον τῆς ἐπιθέσεως καὶ ποὺ θέλουν νὰ ζήσουν ἐλεύθερα καὶ ἀνεξάρτητα καὶ οὕτως ἀτονοῦσι τὰ κατακτητικὰ σχέδια καὶ οἱ ἰμπεριαλισμοί. Ἡ Ἑλλάς, κύριοι βουλευταί, εἶναι στερρῶς ἀποφασισμένη νὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν διὰ τὴν ὅσον ἔνεστι πληρεστέραν καὶ πιστοτέραν ἐφαρμογὴν τῶν ὑποχρεώσεών της, τῶν ἀπορρεουσῶν ἐκ τοῦ συμφώνου, μὲ τὴν βαθεῖαν πεποίθησιν, ὅτι οὕτω πράττουσα συμβάλλει εἰς τὴν διάνοιξιν νέων ὁριζόντων διὰ τὴν κατοχύρωσιν τῆς παγκοσμίου ἀσφαλείας καὶ εἰρήνης. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§29Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἤθελα νὰ εὐχηθῶμεν ὅλοι, ὅπως τὸ νέον σύμφωνον, ποὺ ὑπεγράψαμεν, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη, νὰ ἀποδώσῃ καρπούς, διότι εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Πατρίδος μας ἔχομεν ὑπογράψει ἄπειρα σύμφωνα καὶ εἰς τὸ τέλος ἡ Ἑλλὰς μόνη της ἀγωνίζεται διὰ τὴν ἐλευθερίαν της.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§31Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Κύριοι βουλευταί, τὴν 28–2–53 ὑπεγράφη ἐν Ἀγκύρᾳ μεταξὺ τῆς Τουρκίας, Γιουγκοσλαυΐας καὶ Ἑλλάδος, σύμφωνον φιλίας καὶ συνεργασίας τοῦ ὁποίου ἡ ἀρχικὴ ἰδέα ἐρρίφθη ἐν Βελιγραδίῳ, ἡ δὲ κατάρτισις ἔλαβεν χώραν ὡς γνωστόν, εἰς Ἀθήνας, ὅπου καὶ ἐμονογραφήθη. Τὸ σύμφωνον αὐτό, δὲν εἶναι προϊόν ἄνωθεν ἐπιβολῆς ἐκ μέρους τῶν Κυβερνήσεων. Ἀνταποκρίνεται ἀντιθέτως πρὸς βαθύτατα αἰσθήματα καὶ τῶν τριῶν λαῶν, αἰσθήματα ἀποδεικνύοντα τὴν πίστιν καὶ ἀγάπην πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ πρὸς τὴν εἰρήνην. Ἀκριβῶς δέ, ἐπειδὴ τὸ σύμφωνον ἀνταποκρίνεται πρὸς αἴτημα καθολικὸν τῆς λαϊκῆς ψυχῆς καὶ τῶν τριῶν κρατῶν, ἔχομεν τὴν πεποίθησιν ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ πραγματικὸν ἱστορικὸν σταθμὸν εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν λαῶν μας. Διεπιστώσαμεν, κύριοι συνάδελφοι, προσωπικῶς τὴν ἀγάπην τὴν ὁποίαν ἔχουν πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν εἰρήνην οἱ λαοὶ τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ τῆς Τουρκίας καθὼς καὶ τὰ αἰσθήματα εἰλικρινοῦς φιλίας καὶ συνεργασίας ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐμφοροῦνται ἔναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δυνάμεθα νὰ τοὺς διαβεβαιώσωμεν ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος, ὅτι καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐμπνέεται ἀπὸ τὴν αὐτὴν ἀγάπην πρὸς τὴν εἰρήνην καὶ πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ ὅτι καὶ αὐτὸς ἐμφορεῖται ἀπὸ τὰ αὐτὰ αἰσθήματα εἰλικρινοῦς φιλίας καὶ στενῆς συνεργασίας πρὸς τοὺς δύο ἄλλους λαοὺς τῆς Βαλκανικῆς χερσονήσου. Ἐπιθυμῶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ νὰ ἀπευθύνω τὰ εἰλικρινῆ μου συγχαρητήρια, καὶ τὰς θερμὰς εὐχαριστίας μου πρὸς τὰς Κυβερνήσεις τῶν δύο φιλικῶν χωρῶν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν κ. Κιοπρουλοῦ, Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Τουρκίας, καὶ τὸν κ. κ. Πόποβιτς, Γραμματέα ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑποθέσεων τῆς Γιουγκοσλαυΐας διὰ τὴν εἰλικρινῆ καὶ πολύτιμον συμβολὴν αὐτῶν εἰς τὸ συντελεσθὲν ἔργον, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξαν ἀξιοθαύμαστοι πρωτεργάται. Τὸ σύμφωνον, τὸ ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγου θὰ τεθῇ ἐνώπιόν σας πρὸς κύρωσιν, εἶναι καθαρὰ ἀμυντικόν. Οὐδένα ἀπειλεῖ καὶ οὐδένα πρέπει νὰ ἀνησυχῇ. Εἶναι σύμφωνον διὰ τοῦ ὁποίου ἐκδηλοῦται ὁλόκληρος ὁ σεβασμὸς τῶν τριῶν Κρατῶν πρὸς τὰ δικαιώματα, τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν ἄλλων κρατῶν καὶ δὲν ἐπιζητεῖ ἄλλο τίποτε παρὰ νὰ προστατεύσῃ καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὸν σεβασμὸν τῶν ἄλλων πρὸς τὰ δικαιώματα, τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῶν λαῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συμμετέχουν εἰς τὸ τριμερὲς σύμφωνον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ σύμφωνον δὲν περιέχει κανένα μυστικὸν ὅρον, κανένα μυστικὸν ἄρθρον. Εἶναι σύμφωνον, ἀνοικτὸν πρὸς πάντας. Ὅσοι ἀγαποῦν τὴν εἰρήνην καὶ ἐπιθυμοῦν νὰ συνεργασθοῦν διὰ τὴν διασφάλισίν της, ἀποστρέφονται τὴν παλαιὰν μυστικὴν καὶ κλειστὴν διπλωματίαν καὶ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει κανένα θέμα, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάσουν ὑπὸ τὸ ἄπλετον φῶς τῆς ἡμέρας. Δι’ αὐτὸ πάντοτε ἐτηρήσαμεν ἐνήμερον τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην ἐπὶ τῆς πορείας τῶν διαπραγματεύσεών μας καὶ πάντοτε κατεστήσαμεν φανεροὺς πρὸς πάντας τοὺς σκοπούς μας. Εἶναι σκοποὶ εἰλικρινοῦς καὶ τιμίας συνεργασίας διὰ τὴν κατοχύρωσιν. Λέγω διασφάλισιν τῆς εἰρήνης μας, τῆς ἀνεξαρτησίας μας καὶ τῆς εὐημερίας μας. Μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τρέφουν σκοτεινὰ σχέδια κατακτήσεως καὶ ἐπεκτάσεως, ἀρέσκονται εἰς τὴν μυστικότητα καὶ φοβοῦνται τὴν δημοσιότητα. Μόνον ἡ κόμινφορμ εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία τηρεῖ μυστικὰς τὰς συνεδριάσεις της καὶ μυστικὰ τὰ συνωμοτικά της μέτρα. Οἱ ἐλεύθεροι δημοκρατικοὶ λαοὶ ἀποστρέφονται καὶ βδελίσσονται καὶ τὸ σκότος καὶ τὴν συνωμοσίαν. Δὲν θὰ προβῶ, κύριοι, σήμερον εἰς λεπτομερεστέραν ἀνάλυσιν τῶν σκοπῶν τοῦ συμφώνου. Οἱ σκοποὶ αὐτοὶ εἶναι τόσον ἐναργεῖς διαφανεῖς καὶ κρυστάλλινοι, ὥστε δύνανται ἀμέσως νὰ γίνουν ἀντιληπτοὶ ἀπὸ κάθε ἄνθρωπον καλῆς πίστεως. Οἱ σκοποί μας εἶναι πρῶτον ἡ ἀδάμαστος θέλησίς μας ὅπως παραμένωμεν ἐλεύθεροι καὶ ἀνεξάρτητοι, καὶ δεύτερον ἡ σταθερὰ ἀπόφασίς μας ὅπως συνενώσωμεν τὰς δυνάμεις μας διὰ νὰ ἀγωνισθῶμεν διὰ τὴν ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ. Ἐπειδὴ ἀκριβῶς πρὸς οὐδένα τρέφομεν διαθέσεις ἐπιθετικάς, δι’ αὐτὸ ἔχομεν καὶ τὸ σύμφωνον ἡμεῖς ἀνοικτὸν πρὸς πᾶσαν πλευρὰν καὶ κατεύθυνσιν. Οἱονδήποτε Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν αὐτὴν πίστιν πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν εἰρήνην μὲ ἡμᾶς, δύναται νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὸ σύμφωνον αὐτό. Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἐὰν διευρυνθῇ ὁ κύκλος τοῦ συμφώνου. Ἀδιαφοροῦμεν διὰ τὴν μορφὴν τοῦ ἐσωτερικοῦ καθεστῶτος. Ἐνδιαφερόμεθα μόνον διὰ τὴν πίστιν πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ διὰ τὴν ἀπόφασιν πρὸς προάσπισιν αὐτῆς. Ὅσα Κράτη ἔχουν τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀμυνθοῦν κατὰ τῆς βίας καὶ κατὰ τῆς ὑποδουλώσεως, ἔχουν θέσιν εἰς τὸ Σύμφωνον αὐτό, ἀρκεῖ μόνον νὰ εἶναι ἐλεύθερα καὶ ἀνεξάρτητα. Αὐτοὶ εἶναι οἱ μόνοι ὅροι τοὺς ὁποίους θέτομεν διὰ τὴν προσχώρησιν. Πέραν αὐτῶν, διὰ τὴν διεύρυνσιν τοῦ συστήματος τῆς ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον καθιερώνει τὸ σύμφωνον τὴν ὁποίαν ζωηρῶς ἐπιθυμοῦμεν, εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχώμεθα εἰς τοὺς κόλπους του ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν ἐλευθερίαν καὶ εἶναι ἀποφασισμένοι νὰ τὴν προασπίσουν. Εἴμεθα, κύριοι, βαθύτατα πεπεισμένοι διὰ τὴν γενικωτέραν σημασίαν τοῦ συμφώνου. Ὅπως ἐδήλωσαν οἱ ὑπεύθυνοι πολιτικοὶ ἄνδρες καὶ τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Γιουγκοσλαυΐας, τὸ σύμφωνον αὐτό, πρόκειται νὰ ἀσκήσῃ ἰδιαιτέραν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς ἑνότητος καὶ ἐπὶ τῆς εἰρήνης ὄχι μόνον τῆς περιοχῆς μας, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ὅλων τῶν ἐλευθέρων καὶ δημοκρατικῶν Ἐθνῶν. Ἀποδεικνύει τὸ σύμφωνον αὐτὸ ποία εἶναι ἡ δύναμις τῆς πίστεως πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ τῆς ἀποφάσεως πρὸς προάσπισίν της. Χάρις εἰς τὴν δύναμιν αὐτὴν κατορθώσαμεν νὰ ὑπερνικήσωμεν αἰώνων διαφορὰς καὶ μίση καὶ κατορθώσαμεν νὰ λησμονήσωμεν παλαιοτέρας διενέξεις καὶ ἐχθρότητας. Δι’ αὐτὸ πιστεύω, ὅτι τὸ σύμφωνον αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ ὡς φωτεινὸν παράδειγμα πρὸς μίμησιν, εἰς ὅλους τοὺς λαοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν ἐλευθερίαν καὶ εἶναι ἱκανοὶ νὰ τὴν προασπίσουν διὰ τῆς συνεννοήσεως καὶ τῆς συνεργασίας. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι βαθύταται αἱ διαφοραὶ αἱ ὁποῖαι χωρίζουν τὸ Τριμερὲς σύμφωνον ἀπὸ τὰ παλαιὰ Βαλκανικὰ σύμφωνα. Τὸ σημερινὸν σύμφωνον ἀνοικτὸν πρὸς πᾶσαν πλευράν, φιλοδοξῶ νὰ καταστῇ τὸ κέντρον συνεχοῦς διευρύνσεως διὰ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς μεταξὺ τῶν λαῶν συνεργασίας. Ἐπὶ πλέον ἡ συνεργασία μεταξὺ τῶν Ἐπιτελείων τῶν τριῶν Χωρῶν, ἡ ὁποία καθιεροῦται διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Συμφώνου, ἀποτελεῖ τὸ ἰδιαίτερον χαρακτηριστικὸν τοῦ Τριμεροῦς Συμφώνου μας, τὸ ὁποῖον ἐντὸς ὀλίγου θὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν κύρωσιν ὑμῶν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 καθιεροῦται συμβατικῶς καὶ ἐντὸς ὀλίγου νομικῶς, ἕνα νέον οὕτως εἰπεῖν ὄργανον, τὸ ὁποῖον ἐξετάζει τὰ κοινὰ προβλήματα τῆς ἀσφαλείας καὶ τὰ κοινὰ μέτρα διὰ τὴν ἄμυναν κατ’ ἀπροκλήτου ἐπιθέσεως καὶ θὰ ὑποβάλῃ τὰς ἐνδεικνυομένας προτάσεις πρὸς τὰς τρεῖς Κυβερνήσεις, αἵτινες θὰ δύνανται νὰ λαμβάνουν τοιουτοτρόπως συντονισμένας ἀποφάσεις ἐπὶ τῶν ζητημάτων τῆς κοινῆς ἀμύνης. Ἡ σημασία, κύριοι, τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι προφανής. Ἡ ἄμυνα μεταξὺ τῶν τριῶν χωρῶν, θὰ πρέπει νὰ καταστῇ τοῦ λοιποῦ κοινή, κοινὰ θὰ πρέπει νὰ εἶναι τὰ σχέδια, κοιναὶ θὰ πρέπει νὰ εἶναι καὶ αἱ ἀποφάσεις, ὅπως κοινὸς εἶναι καὶ ὁ κίνδυνος, τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίζομεν, ὅπως κοινὰ εἶναι καὶ τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἐκ τοῦ κινδύνου αὐτοῦ προκύπτουν. Δὲν θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν—ἡμεῖς τοὐλάχιστον, πιστεύομεν—τοῦ λοιποῦ κενὰ εἰς τὸ ἀμυντικόν μας μέτωπον, τὸ ὁποῖον θ’ ἀρχίζῃ ἀπὸ τὴν Γιουγκοσλαβίαν καὶ διὰ τῆς Ἑλλάδος θὰ φθάνῃ μέχρι τῆς Ἀνατ. Τουρκίας. Θὰ πρέπει οἱ ἐνδιάμεσοι πληθυσμοὶ τῶν παραμεθορίων περιφερειῶν νὰ διασφαλισθοῦν καὶ θὰ πρέπει νὰ ἐπιδοθοῦν ἀπερίσπαστοι—ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως—εἰς τὸν καθημερινόν των μόχθον, εἴτε εἶναι οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ Γιουγκοσλάβοι, εἴτε Τοῦρκοι, εἴτε εἶναι Ἕλληνες. Νομίζομεν, ὅτι τοῦ λοιποῦ θὰ πρέπει νὰ παύσουν νὰ αἰσθάνωνται τὴν σημερινὴν ἀγωνίαν, καὶ νὰ ἴδουν ὀργανουμένην τὴν κοινὴν αὐτῶν ἄμυναν καὶ ἐμπεδούμενον εἰς τὰς ψυχὰς αὐτῶν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας. Τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν κυριωτέραν ἐπίτευξιν τοῦ συμφώνου, τὴν ὁποίαν ὑπεγράψαμεν εἰς τὴν Ἄγκυραν, τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας ὄχι μόνον διὰ τὰ τρία Κράτη, ἀλλὰ δι’ ὁλόκληρον τὸν ἐλεύθερον κόσμον. Τέλος, κύριοι, τὸ τριμερὲς σύμφωνον οὐδεμίαν παρουσιάζει ἀντίθεσιν εἴτε πρὸς τὸν Χάρτην τῶν Η.Ε. εἴτε πρὸς τὴν Β. Ἀτλαντικὴν συνθήκην. Ἐμπνεόμενον κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὰς ἀρχὰς τῶν Η.Ε., συμπίπτει ἀπολύτως πρὸς τοὺς σκοποὺς τοὺς ὁποίους ταῦτα ἐπιδιώκουν. Ὡς πρὸς δὲ τὸ Βορ. Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον, τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Τριμεροῦς Συμφώνου ρητῶς ἀναφέρει ὅτι: «ἡ παροῦσα συνθήκη δὲν ἐπηρεάζει καὶ δὲν δύναται νὰ ἑρμηνευθῇ ὡς ἐπηρεάζουσα καθ’ οἱονδήποτε τρόπον τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ἀπορρεούσας διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Τουρκίαν ἐκ τῆς Συνθήκης τοῦ Βορείου Ἀτλαντικοῦ τῆς 4ης Ἀπριλίου...». Συνεπῶς, δὲν ὑφίσταται καμμία ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν διατάξεων τῆς Β. Ἀτλαντικῆς Συνθήκης καὶ τοῦ Τριμεροῦς Συμφώνου. Ἀντιθέτως μάλιστα, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι λόγῳ τῆς σημαντικῆς ἀμυντικῆς δυνάμεως τὴν ὁποίαν προσθέτει τὸ Τριμερὲς Σύμφωνον, κατ’ ἀνάγκην συμπληρώνει καὶ ἐνισχύει τὸν ἐξ ἴσου ἀμυντικὸν ὀργανισμὸν τοῦ Βορειοατλαντικοῦ Συμφώνου. Πέραν, κύριοι τοῦ ἀμυντικοῦ πεδίου, τὸ Τριμερὲς Σύμφωνον καταβάλλει προσπάθειαν διὰ νὰ ὀργανώσῃ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον τὴν συνεργασίαν τῶν τριῶν Κρατῶν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ, τοῦ τεχνικοῦ καὶ τοῦ μορφωτικοῦ πεδίου. Τὸ σύμφωνον αὐτὸ καταδεικνύει τήν θέλησιν ὅλων μας, ὅπως ἐξασφαλίσωμεν τὴν εὐημερίαν εἰς τοὺς λαούς μας, διὰ τῆς εἰλικρινοῦς συμπράξεως καὶ τῆς συνεργασίας. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, τὸ τριμερὲς Σύμφωνον εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἁρμονίᾳ πρὸς τὰ σύγχρονα ρεύματα τὰ ὁποῖα ὠθοῦν πρὸς συντονισμὸν καὶ ἐναρμόνισιν τῶν ἐθνικῶν οἰκονομιῶν, τῶν Ἐλευθέρων Δημοκρατικῶν Χωρῶν, καὶ δύναται κάλλιστα νὰ ἐνταχθῇ εἰς τὰ διάφορα γενικώτερα σύμφωνα, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν εἰς βαθμιαίαν πραγματοποίησιν τοῦ ὑψηλοῦ αὐτοῦ ἰδεώδους. Κύριοι, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ κουράσω ὑμᾶς, περισσότερον, εἰσερχόμενος εἰς τὰς λεπτομερείας τοῦ Συμφώνου αὐτοῦ. Ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, καὶ τότε θὰ ἔχωμεν καὶ πάλιν τὴν εὐκαιρίαν μετὰ προσοχῆς νὰ ἐξετάσωμεν τὰς λεπτομερείας τούτου. Σήμερον ἀρκοῦμαι νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Ὅτι τὸ τριμερὲς σύμφωνον, πλήρως προσηρμοσμένον πρὸς τὴν ἐκ παραδόσεως Ἑλληνικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν διασφάλισιν καὶ κατοχύρωσιν τῆς εἰρήνης, εἶναι ἀπαύγασμα τῆς εἰλικρινοῦς φιλίας καὶ τοῦ πνεύματος συμπράξεως καὶ συνεργασίας ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἐμπνέονται οἱ λαοὶ ἡμῶν. Εἶναι Σύμφωνον, τὸ ὁποῖον θὰ καταστῇ ἰσχυρὸν ὄργανον εἰς χεῖρας τῶν φίλων τῆς εἰρήνης καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἀποθαρρύνῃ καὶ θὰ ἀνησυχήσῃ, μόνον ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τρέφουν σκοτεινὰ σχέδια κατακτήσεως καὶ ἰμπεριαλισμοῦ. Τὸ Σύμφωνον αὐτό, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, ἐγκαινιάζει μίαν νέαν περίοδον εἰς τὰς σχέσεις μεταξὺ τῶν τριῶν Κρατῶν. Ταὐτοχρόνως ὅμως, θὰ ἐγκαινιάζῃ καὶ μίαν νέαν περίοδον εἰς τὰς διεθνεῖς σχέσεις, διότι δι’ αὐτοῦ ἀναμφιβόλως θὰ ἐνισχυθοῦν οἱ φίλοι τῆς εἰρήνης καὶ ἀντιστρόφως θὰ ἀποθαρρυνθοῦν οἱ ἐχθροὶ αὐτῆς. Εἶναι Σύμφωνον, τὸ ὁποῖον θὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ἄμυναν καὶ τὴν εἰρήνην, ὄχι μόνον τοῦ χώρου, τὸν ὁποῖον κατέχομεν, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ ἐλευθέρου κόσμου. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, κ. Σ. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον.

§33Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν ἤκουσα τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, μὲ ἰδιαιτέραν χαρὰν χαιρετίζω τὴν ἐπελθοῦσαν Συμφωνίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν ἐπισφράγισιν τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως) διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ τριμερὲς σύμφωνον, τὸ ὁποῖον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, εἶχε τὴν τιμὴν νὰ ὑπογράψῃ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Σύμφωνον τὸ ὑπογραφέν, ἔχει καθαρῶς πολιτικὸν χαρακτῆρα. Εἴμεθα τῆς γνώμης καὶ ὅπως μᾶς ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, πιστεύομεν, ὅτι θὰ προχωρήσωμεν ἔτι περαιτέρω, διότι μόνον δι’ ἑνὸς συμπληρωματικοῦ Στρατιωτικοῦ Συμφώνου, θὰ εἶναι δυνατὸν πραγματικῶς νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰς προϋποθέσεις τῆς ἀσφαλείας, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίζωμεν, ὅτι παρ’ ὅλην τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὸ Σύμφωνον τοῦ Ἀτλαντικοῦ, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ἐξασφάλισις τῆς περιοχῆς αὐτῆς ἦτο πλήρης, διότι αἱ δυνάμεις Ἑλλάδος καὶ Τουρκίας, δὲν ἦσαν ἀρκεταὶ διὰ νὰ καλύψουν τὸ ἐκτεταμένον αὐτὸ μέτωπον. Μόνον ὅταν ὑπογραφῇ καὶ τὸ τριμερὲς στρατιωτικὸν σύμφωνον καὶ μόνον μετὰ τὴν εἴσοδον τῆς Γιουγκοσλαβίας, δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἐξασφαλίζομεν τὴν ἄμυναν τῆς περιοχῆς αὐτῆς, καὶ μόνον οὕτω, ὅπως ὀρθῶς παρετήρησεν καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δίδομεν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας εἰς τοὺς λαοὺς τῶν τριῶν χωρῶν καὶ εἰδικώτερον εἰς τοὺς ἀκριτικούς μας πληθυσμούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι περισσότερον ἐκτεθειμένοι εἰς τοὺς ἐθνικοὺς κινδύνους, καὶ οἱ ὁποῖοι τοῦ λοιποῦ, θὰ μπορέσουν ἀπερίσπαστοι νὰ ἀφοσιωθοῦν εἰς τὰ ἔργα τῆς ἀνασυγκροτήσεώς των. (Χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§35Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμοῦμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἐκφράσωμεν τὴν βαθυτάτην ἱκανοποίησίν μας διὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ τριμεροῦς Βαλκανικοῦ Συμφώνου τῆς φιλίας καὶ τῆς συνεργασίας. Κανεὶς λαὸς δὲν ἔχει δοκιμασθῆ περισσότερον ἀπὸ τὸν πόλεμον, ὅσον ὁ λαὸς τῶν Ἑλλήνων. Καὶ κανεὶς δὲν ἐπιθυμεῖ περισσότερον τὴν εἰρήνην καὶ τὴν ἐλευθερίαν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλὰ διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς εἰρήνης δὲν ἀρκεῖ ἡ ἀγάπη τῆς εἰρήνης. Χρειάζεται ἡ ὀργάνωσις τῆς εἰρήνης. Καὶ ὀργάνωσις τῆς εἰρήνης, σημαίνει, πρῶτον, ἐθνικὴ ἄμυνα καὶ σημαίνει δεύτερον, ἕνωσις ὅλων τῶν λαῶν, οἱ ὁποῖοι εἰλικρινῶς ἀγαποῦν καὶ τὴν εἰρήνην καὶ τὴν ἐλευθερίαν. Διότι μόνον ἡ ἕνωσις εἶναι δύναμις. Καὶ δι’ αὐτό, εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ὅπου οἱ λαοὶ ὅσοι ἀγαποῦν τὴν εἰρήνην καὶ τὴν ἐλευθερίαν συναντῶνται διὰ τὴν ὑπεράσπισιν αὐτῶν τῶν ἀνθρωπίνων ἰδανικῶν, ἡ Ἑλλὰς αὐτομάτως συμπαρίσταται. Εἴμεθα εὐτυχεῖς διότι ἡ γενικωτάτη ὀργάνωσις τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ἡ ὁποία κατέστη περισσότερον ὀργανικὴ μὲ τὴν σύναψιν τῆς Ἀτλαντικῆς Συνθήκης, καθίσταται ἀκόμη περισσότερον πλήρης εἰς τὸν βαλκανικὸν χῶρον, μὲ τὴν ὑπογραφὴν τῆς τριμεροῦς συμφωνίας. Διότι αὐτὴ ὤφειλε νὰ εἶναι ἡ ἀλληλουχία τῶν συμφώνων. Καμμία ἀξία δὲν θὰ εἶχεν, ὑπὸ τὰς σημερινὰς παγκοσμίους συνθήκας, μία τοπικὴ συνθήκη, ἐὰν δὲν ἐνετάσσετο καὶ ἐὰν δὲν ἀπετέλει ὀργανικὸν τμῆμα μιᾶς καθολικῆς συνεργασίας τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Διότι καθολικὸς εἶναι ὁ κίνδυνος καὶ καθολικὴ ὀφείλει νὰ εἶναι ἡ ἀντιμετώπισις. Ἀλλὰ διότι ἀκριβῶς τὸ μέτωπον τῆς ἐλευθερίας εἶναι παγκόσμιον, καθίσταται τότε μόνον ὀργανικὴ ἀντιμετώπισις καὶ ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀμύνης ὅταν κατὰ τόπους σχηματισθοῦν αἱ τοπικαὶ συνεργασίαι. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἡ Ἀτλαντικὴ Συνθήκη, πρῶτον καὶ σήμερον τὸ τριμερὲς βαλκανικὸν σύμφωνον ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἀποτελεσματικῆς ὑπερασπίσεως τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἐλευθερίας. Καὶ διὰ τοῦτο τὸ χαιρετίζομεν ἀπὸ βάθους καρδίας. Ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι τὸ Σύμφωνον δὲν εἶναι μόνον πολιτικόν. Θὰ βαδίσῃ ἐπίσης πρὸς τὴν ὁδὸν τοῦ στρατιωτικοῦ συμφώνου, Καὶ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι μόνον ὅταν ὁλοκληρωθῇ καὶ μὲ τὸ στρατιωτικὸν σύμφωνον, ἐπιτελεῖ εἰς ἀκέραιον τὸν προορισμόν του. Ἀλλ’ ἠκούσαμεν ἐπίσης ὅτι ἐπὶ πλέον καὶ τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν σκοπῶν τὸ σύμφωνον πρόκειται νὰ εἶναι ἐπίσης οἰκονομικόν, νὰ εἶναι σύμφωνον οἰκονομικῆς συνεργασίας. Καὶ χαιρετίζομεν καὶ αὐτὴν τὴν συμπλήρωσιν. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ μακρὸν διεξήχθη μία ματαία πάλη μεταξὺ δύο ἀπόψεων καὶ ὄχι μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν πρέπει νὰ προτάσσεται ἡ εὐημερία ἢ ἡ ἄμυνα τῶν λαῶν. Καὶ ἐμφανίζονται, ὡς δύο ἀντίθετοι ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι μάχονται. Ἀλλὰ θεωροῦμεν ματαίαν τὴν πάλην, διότι καὶ αἱ δύο ἀπόψεις ἔχουν μονομέρειαν. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα ἐπιλογῆς μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν σκοπῶν, ἀλλὰ καθῆκον συνθέσεως. Ἐπειδή, ἐθνικὴ ἄμυνα δὲν ἠμπορεῖ νὰ σημαίνῃ μόνον ὅπλα, ὅσοι τὸ νομίζουν, πλανῶνται. Ἐθνικὴ ἄμυνα σημαίνει, ἄνθρωποι καὶ ὅπλα. Διότι οἱ ἄνθρωποι τὰ χειρίζονται. Ὅσοι ὑποστηρίζουν, ὅτι ἀρκεῖ ἡ ἐθνικὴ ἄμυνα, μόνον, ὡς ἔνοπλος ὀργάνωσις, πλανῶνται, ἐπειδὴ παραβλέπουν τὴν εὐημερίαν, τὴν ἀνάγκην ἑνὸς στοιχειώδους βιοτικοῦ ἐπιπέδου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν προϋπόθεσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ὑπερασπίσῃ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὴν εἰρήνην. Καὶ ὅσοι ἐπίσης ἀρκοῦνται εἰς τὴν εὐημερίαν καὶ παραβλέπουν καὶ ὑποτιμοῦν καὶ τὴν ἀνάγκην τῆς ὑλικῆς ἀμύνης, ἐπίσης πλανῶνται καὶ ἐκθέτουν εἰς κίνδυνον τοὺς λαούς. Διότι ἡ ὥρα τοῦ κινδύνου δὲν ὁρίζεται ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἀγαποῦν τὴν εἰρήνην. Ἡ ὥρα τοῦ κινδύνου ὁρίζεται ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀγαποῦν τὸν πόλεμον καὶ ὀργανώνουν τὴν ἐπίθεσιν. Ἰδοὺ διατὶ καὶ οἱ δύο σκοποὶ εἶναι ἰσότιμοι. Ὅταν ὁμιλῶμεν διὰ τὴν ἐθνικὴν ἄμυναν ὀφείλομεν νὰ ἀποκτήσωμεν συνείδησιν ὅτι πρέπει νὰ ἐπιδιώκωμεν εἰς ἀκέραιον τὴν ταυτόχρονον πραγματοποίησιν καὶ τῶν δύο σκοπῶν καὶ τὴν πληρότητα τῆς ὁλικῆς ἐθνικῆς ἀμύνης καὶ τὴν ἐπάρκειαν τῆς λαϊκῆς εὐημερίας. Μόνον ἡ συνύπαρξις, ἡ ταὐτόχρονος πραγματοποίησις καὶ τῶν δύο σκοπῶν, ἠμπορεῖ ν’ ἀποτελέσῃ ἐγγύησιν διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἐλευθερίας. Καὶ αὐτὸ ἰσχύει καὶ διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑλλάδος καὶ διὰ τὸ παγκόσμιον μέτωπον τῶν ἐλευθέρων Ἐθνῶν. Κύριοι βουλευταί, χαιρετίζοντες τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Συμφώνου καὶ ἐκφράζοντες δι’ αὐτὸ τὴν χαράν μας, ἐπιθυμοῦμεν νὰ βεβαιώσωμεν καὶ τὰς Κυβερνήσεις καὶ τοὺς λαοὺς τῶν δύο Βαλκανικῶν Χωρῶν, αἱ ὁποῖαι συνυπέγραψαν τὴν συνθήκην, ὅτι ἡ ὑπογραφὴ τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κάτω ἀπὸ τὸ τριμερὲς σύμφωνον δὲν ἐκφράζει μόνον τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν θέλησιν τῆς πλειοψηφίας ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ἐκφράζει τὴν θέλησιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μπακλατζῆς, ἐκπρόσωπος τῆς ΕΠΕΚ, ἔχει τὸν λόγον.

§37Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν περὶ τῆς ὑπογραφῆς ἐν Ἀγκύρᾳ τοῦ τριμεροῦς Βαλκανικοῦ Συμφώνου, μᾶς ἱκανοποιοῦν ἀπολύτως. Ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Συμφώνου τούτου ἦλθεν ἐπισήμως πλέον νὰ διαπιστώσῃ τὴν ἁρμονίαν ἥτις ὑφίσταται μεταξὺ τῶν Κρατῶν καὶ τῶν Κυβερνήσεων τῶν τριῶν συμβληθέντων μερῶν, εἰς ὅτι ἀφορᾷ τὴν συναδέλφωσιν, τὴν ἀλληλεγγύην καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἀναλαμβάνουν ταῦτα πρὸς κατοχύρωσιν τῆς ἀσφαλείας των ἔναντι οἱασδήποτε ἐπιβουλῆς καὶ πρὸς προάσπισιν—κατὰ τὸ μέτρον τῶν δυνάμεών των—τῆς εἰρήνης τοῦ κόσμου. Τὸ γεγονὸς εἶναι ἰδιαιτέρως εὐχάριστον καὶ πρέπει ὁμολογουμένως νὰ ἐξαρθῇ ἡ σημασία του. Οἱ τρεῖς λαοί, τοὺς ὁποίους ἡ μοῖρα ἐτοποθέτησε γείτονας εἰς τὴν γωνίαν ταύτην τοῦ κόσμου, ἐμπνεόμενοι ἀπὸ τὸ ἰδανικὸν τῆς εἰρήνης ἔπειτα ἀπὸ τὴν δοκιμασίαν τῶν δύο τελευταίων πολέμων καὶ ἔχοντες τὴν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης εἰς ὅτι ἀφορᾶ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς ἐλπιδοφόρου καὶ εἰρηνικοῦ μέλλοντος, ἔλυσαν τὰς μεταξύ των διαφορὰς καὶ συνῆψαν ἐν πνεύματι ἀμοιβαίας κατανοήσεως καὶ κοινότητος συμφερόντων, τὴν ἐξαγγελθεῖσαν συνθήκην. Ἡ συνθήκη ἐγένετο ὑπὸ τὸ φῶς τοῦ ἡλίου καὶ εἶναι καθαραὶ αἱ ἐπιδιώξεις της. Θέλουν οἱ τρεῖς λαοὶ νὰ κατοχυρώσουν τὴν ἀσφάλειαν καὶ ἀκεραιότητα τῆς Πατρίδος των καὶ νὰ ἐπιδοθοῦν ἀπερίσπαστοι εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ προόδου. Θὰ λογισθοῦν εὐτυχεῖς ἐὰν τὸ παράδειγμά των καὶ τὴν συνθήκην των ἀκολουθήσουν καὶ ἄλλοι λαοί. Συγχαίρομεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ τὸ ἐπιτελεσθὲν τοῦτο ἔργον καὶ δηλοῦμεν, ὅτι προκειμένου περὶ τῆς κατοχυρώσεως, δι’ οἱασδήποτε ἐνεργείας, τῆς ἀκεραιότητος τῆς Πατρίδος μας καὶ διασφαλίσεως τῆς εἰρήνης, εἴμεθα διαπρύσιοι κήρυκες τῶν ἐνεργειῶν της καὶ εἰλικρινεῖς συμπαραστάται τοῦ ἔργου της. Μακαρίζομεν τὴν Κυβέρνησιν διότι ἠξιώθη, χάρις εἰς τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ φέρῃ εἰς πέρας, τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον, ὅταν ὁ ὁρίζων ἀκόμη ἦτο θολὸς καὶ αἱ δυσκολίαι μεγάλαι, ἤρχισε καὶ ἐθεμελίωσεν ἡ ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. στρατηγοῦ Πλαστήρα Κυβέρνησις, ἐμπνεομένη ἀπὸ τὰς ὑποθήκας τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ καθοδηγουμένη ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος τοῦ λαοῦ μας τὴν σύλληψιν τοῦ ὁποίου εἶχε τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν δύναμιν νὰ ἐπιτύχῃ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν θάνατον τοῦ Στρατάρχου Στάλιν, τὸν ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἔχω νὰ τονίσω τὰ ἑξῆς: Συμμεριζόμεθα τὸ πένθος τοῦ Ρωσικοῦ λαοῦ ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Ἀρχηγοῦ του καὶ ἐκφράζομεν τὴν λύπην μας ἐπὶ τῷ θανάτῳ τούτου, διότι, ἀνεξαρτήτως πάσης πολιτικῆς καὶ ἰδεολογικῆς τοποθετήσεως, ὁ Στρατάρχης Στάλιν ὑπῆρξε μία ἀπὸ τὰς δυναμικωτέρας φυσιογνωμίας τοῦ αἰῶνος καὶ διότι δὲν λησμονοῦμεν ὅτι ὑπῆρξεν ἕνας ἀπὸ τοὺς θεμελιωτὰς καὶ συντελεστὰς τῆς νίκης τῆς ἀνθρωπότητος κατὰ τοῦ φασισμοῦ (Χειροκροτήματα).

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μακκᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§39Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, κύριοι βουλευταί, εἶναι δίκαιον νομίζω καὶ ὀρθὸν μετὰ τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἀξιοτίμων Ἀρχηγῶν τῶν ἄλλων Κομμάτων νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνὴ τῆς πτέρυγος ταύτης διὰ νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν βαθυτάτην ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν αἰσθανόμεθα διὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ συμφώνου τῆς 28ης Φεβρουαρίου μεταξὺ τῆς Ἑλλάδος, τῆς Γιουγκοσλαυΐας καὶ τῆς Τουρκίας καὶ διὰ νὰ ἐκφράσωμεν τὰ θερμότατα συγχαρητήριά μας πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις ηὐτύχησε νὰ θέση τὴν ὑπογραφήν του κάτω τοῦ συμφώνου τούτου. Ὅπως ἐλέχθη ἤδη καὶ ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας, τὸ Βαλκανικὸν σύμφωνον ἀποτελεῖ σταθμὸν εἰρήνης, τὸν ὁποῖον χειροκροτοῦμεν ὅλοι οἱ λαοί, εἴτε οἱ Βαλκανικοί, εἴτε καὶ οἱ ἄλλοι ἐλεύθεροι λαοὶ τοῦ κόσμου, ὅσοι εἰς τὴν εἰρήνην καὶ εἰς τὴν κατοχύρωσιν τῆς εἰρήνης ἀποβλέπομεν. Ἀποτελεῖ σταθμὸν εἰρήνης ἀνοικτὸν καὶ εἰς ὅλους ἐκείνους τοὺς ἄλλους γειτονικοὺς λαούς, ποὺ θὰ ἠδύναντο καὶ θὰ ἤθελον — διότι δὲν ἤρκει καὶ μόνον νὰ ἤθελον θὰ ἔπρεπε καὶ νὰ ἠδύναντο τοῦτο—θὰ ἠδύναντο καὶ θὰ ἤθελον νὰ συμμετάσχουν καὶ αὐτοὶ ὡς ἐλεύθεροι καὶ ἀνεξάρτητοι λαοὶ εἰς τὸ σύμφωνον τοῦτο τῆς ἀσφαλείας τῆς περιοχῆς ταύτης τοῦ κόσμου. Καὶ βεβαίως ἕνα σύμφωνον, ὡς τὸ σύμφωνον εἰρήνης καὶ ἀσφαλείας ἀποτελεῖ ἀφετηρίαν καὶ δὲν ἀποτελεῖ τέρμα. Ἀποτελεῖ τὴν συνισταμένην τὴν ὑπαγορευομένην ἐκ τῆς γεωγραφίας καὶ τῆς λογικῆς αἱ ὁποῖαι ἐπί τινα καιρὸν εἶχον λησμονηθῆ ἀλλὰ αἱ ὁποῖαι ἐπεβλήθησαν εὐτυχῶς ἀπὸ τὴν δύναμιν τῶν πραγμάτων. Τὸ σύμφωνον τοῦτο θὰ ἀποτελῇ συνεχῆ καὶ διαρκῆ δημιουργίαν. Δημιουργίαν ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ, ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ, ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ, ἐπὶ τοῦ πνευματικοῦ ἐπιπέδου. Θὰ ἀποτελέσῃ συνεχῆ δημιουργίαν εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ὁποίας ἡ Ἑλλάς, κυρίως, καλεῖται νὰ παίξῃ ἰδιάζοντα ρόλον, διότι ἡ γεωγραφική της θέσις τὴν τοποθετεῖ εἰς τὸ μέσον τῶν τριῶν λαῶν. Ἡ Ἑλλὰς ἀποτελεῖ τὸν συνεκτικὸν κρίκον μεταξὺ Γιουγκοσλαυΐας ἀφ’ ἑνὸς καὶ Τουρκίας ἀφ’ ἑτέρου, καὶ ἂς ἐλπίσωμεν καὶ ἂς εὐχηθῶμεν, κύριοι, ὅπως ἐν ὀνόματι αὐτοῦ τοῦ συνεκτικοῦ ρόλου, τὸν ὁποῖον παίζει ἡ Ἑλλὰς καὶ ἡ συνοχὴ τῶν τριῶν αὐτῶν δυνάμεων, ἀποτελέσῃ ἀδιασάλευτον πραγματικότητα ὑπὸ οἱασδήποτε μελλοντικὰς περιστάσεις. Θὰ ἤθελον, ἐπίσης, νὰ τονισθῇ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ σύμφωνον αὐτό, διαρθρούμενον ὅπως πρόκειται, εὐτυχῶς νὰ διαρθρωθῇ μὲ τὴν γενικωτέραν ἅλυσιν τῶν ἀμυντικῶν προσπαθειῶν τοῦ λοιποῦ ἐλευθέρου κόσμου, δύναται ἤδη νὰ θεωρηθῇ, ὡς συνάρτημα τῆς γενικωτέρας διεθνοῦς προσπαθείας καὶ ὡς μία ἐπὶ πλέον ἐγγύησις διὰ τὴν εἰρήνην, τὴν ἠσφαλισμένην ἐκείνην εἰρήνην, διὰ τὴν ὁποίαν οὐδεὶς λαός, περισσότερον τοῦ Ἑλληνικοῦ, διαπνέεται ἀπὸ τὴν πεποίθησιν, ὅτι πρέπει νὰ διασφαλισθῇ. Καὶ διαπνέεται ἀπὸ τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἀξίζει εἰς τοὺς λαοὺς τοὺς ἐλευθέρους, νὰ ἐπιτύχουν ὁριστικῶς τὴν ἀσφάλειάν των. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς, καὶ ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτὸ χαιρετίζομεν τὴν ὑπογραφὴν καὶ τὴν σύναψιν τοῦ συμφώνου τῆς 28 Φεβρουαρίου, ἐλπίζοντες καὶ βέβαιοι ὄντες, ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ ἀπαρχὴν τῆς πλήρους ἐξασφαλίσεως τῆς εἰρήνης εἰς τοὺς δοκιμασθέντας λαοὺς τοῦ τμήματος τούτου τοῦ ἐλευθέρου κόσμου. (Χειροκροτήματα).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δημάρχου καὶ διαφόρων συλλόγων Ὀρχομενοῦ, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην κατάργησιν τοῦ ἐκεῖ Εἰρηνοδικείου.

§41Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Μίαν θερμὴν σύστασιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ Δήμαρχος Ὀρχομενοῦ καὶ αἱ ὀργανώσεις, δὲν γνωρίζω ἐκ ποίων ἀφορμῶν, ἀνησυχοῦν διὰ τὴν ἐνδεχομένην κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Ὀρχομενοῦ. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἐξυπηρετεῖ μίαν περιοχὴν ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕνα Δῆμο ἐξ 7000 κατοίκων καὶ 17 κοινότητας. Συνολικὸς πληθυσμὸς 16000 κατοίκων, κατ’ ἐξοχὴν ἀγροτικός, ἐξυπηρετεῖται μὲ τὴν ὕπαρξιν αὐτοῦ τοῦ Εἰρηνοδικείου. Ἡ ἀποστολὴ ἑνὸς ἐρωτήματος πρὸς τὰς ἁρμοδίας Δικαστικὰς ἀρχὰς Λεβαδείας διὰ νὰ γνωματεύσουν περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑπάρξεως τοῦ Εἰρηνοδικείου τούτου, ἐδημιούργησεν ὡρισμένας ἀνησυχίας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως ἀποτρέψητε κάθε ἐνδεχόμενον κίνδυνον, δεδομένου, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς κατωτέρου δικαστηρίου, ποὺ ἐξυπηρετεῖ ἕνα ἀγροτικὸν πληθυσμόν. Ἀντιτιθέμεθα πρὸς τὴν κατάργησιν οἱουδήποτε δικαστηρίου, ἀλλὰ κατὰ προτίμησιν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ κάθε ἀντίδρασις διὰ τὴν κατάργησιν δικαστηρίων, ποὺ ἀφοροῦν τὴν ἀπονομὴν τῆς λαϊκῆς δικαιοσύνης, δηλαδὴ τῶν εἰρηνοδικείων. Γνωρίζετε τὸ Εἰρηνοδικεῖον διὰ τὴν ὕπαιθρον ποίας μεγάλης σημασίας εἶναι ἡ καλὴ λειτουργία ἑνὸς κατωτέρου δικαστηρίου, διότι τὸ σύνολον τοῦ πληθυσμοῦ δὲν ἀπασχολεῖται μὲ τὰ ἀνώτερα δικαστήρια καὶ αἱ διαφοραί των ἀποτελοῦν παραβάσεις, εἴτε πταισματικὰς εἴτε μικρῶν πολιτικῶν διαφορῶν, διὰ τὰς ὁποίας ἁρμόδιον εἶναι τὸ Εἰρηνοδικεῖον. Χαίρω διότι παρίσταται εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς συστάσεώς μου ὁ ἀξιότιμος καὶ σεβαστὸς κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν, ὥστε οἱαδήποτε σκέψις ποὺ θὰ γίνῃ διὰ τὴν κατάργησιν, καὶ μάλιστα κατωτέρου δικαστηρίου, νὰ μὴ ἀποτελέσῃ κἂν ἀντικείμενον συζητήσεως, διότι θὰ εἶναι κακὴ ὑπηρεσία πρὸς ἕνα λαόν, ὁ ὁποῖος ἐξυπηρετεῖται κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικὸν ἀπὸ τὰ κατώτερα ὄργανα τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ὑποστῇ τὴν δοκιμασίαν τῆς καταργήσεως τῶν ὀργάνων αὐτῶν. Αὐτὰ εἶχα νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐλπίζω, ὅτι ἡ σύστασίς μας θὰ γίνῃ εὐμενῶς ἀποδεκτή.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κουτσοπέταλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§43Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Καὶ ἐγώ, συνιστῶ θερμότατα, νὰ μὴ γίνῃ αὐτὴ ἡ κατάργησις τοῦ Εἰρηνοδικείου Ὀρχομενοῦ, εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὁποίου ὑπάγονται μόνον πληθυσμοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀδύνατον, καταργουμένου τοῦ εἰρηνοδικείου αὐτοῦ, νὰ μεταβαίνουν εἰς τὴν Λεβάδειαν, ὅπου πρὶν ὑπήγοντο εἰρηνοδικειακῶς. Αἱ συγκοινωνίαι κατὰ τὸν χειμῶνα διακόπτονται καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ πλησιάσουν παρὰ μόνον εἰς τὴν περιοχὴν Ὀρχομενοῦ, ὅπου τὸ νεοσύστατον Εἰρηνοδικεῖον καὶ συνιστῶ θερμότατα τὴν ἀναφορὰν τῶν ἁρμοδίων τοῦ Δήμου Ὀρχομενοῦ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του τὴν ἀνάγκην τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν νὰ ἔχουν ἐντὸς τῆς περιφερείας των τὴν λαϊκὴν δικαιοσύνην.

§44Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ. (Ὑπ. Δικ.). Λόγῳ τῆς μικρᾶς ἀποστάσεως τῆς κωμοπόλεως τοῦ Ὀρχομενοῦ ἀπὸ τῆς πόλεως τῆς Λεβαδείας, ἀπόστασις, ἡ ὁποία δὲν ὑπερβαίνει τὰ 8 χιλιόμετρα καὶ διὰ τὸν λόγον, ὅτι τὸ Εἰρηνοδικεῖον αὐτὸ ἱδρύθη, τελευταίως, ἐγεννήθησαν δισταγμοὶ περὶ τοῦ ἂν ἦτο ἀπαραίτητος ἡ ἵδρυσίς του. Πρὸς διαφώτισιν τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ἀπηυθύνθη εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς Λεβαδείας, ὅπως γνωρίζουν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐρώτημα. Ὑπάρχουν γνῶμαι ὑπὲρ τῆς καταργήσεώς του, καὶ γνῶμαι ὑπὲρ τῆς διατηρήσεώς του. Ἐν ἀμφιβολίᾳ, ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὸ παρὸν θὰ τὸ διατηρήσῃ. Δὲν γνωρίζω, ὅμως, ἐὰν ἀργότερον, ἐὰν τυχὸν εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην ὡρισμένων μεταβολῶν, δὲν γνωρίζω, ποία θὰ εἶναι ἡ τύχη τοῦ Εἰρηνοδικείου. Πρὸς τὸ παρὸν δὲν πρόκειται νὰ θεσπίσωμεν εἰδικὸν μέτρον διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ Εἰρηνοδικείου.

§45Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ ἡ δήλωσίς σας, πρὸς τὸ παρόν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο, ὅτι 5 θιγόμενα πρόσωπα ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Εἰρηνοδικείου Ὀρχομενοῦ, δημιουργοῦν ὅλον τὸν ἀγῶνα καταργήσεως, διότι ἐμειώθη κατά τι ἡ ἀπόδοσις τῆς ἐργασίας των ἐν Λεβαδείᾳ. Πρόκειται περὶ μιᾶς προσωπικῆς ἐπιθέσεως, ποὺ 5 θιγόμενοι κάμουν, ἐναντίον τῆς ὑπάρξεως τοῦ Εἰρηνοδικείου. Πιστεύω, ὅτι τὸ συμφέρον τῶν πολλῶν, θὰ κατισχύσῃ τοῦ συμφέροντος τῶν ὀλίγων.

§46Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Κύριοι συνάδελφοι, κατάργησις οἱουδήποτε Δικαστηρίου ἄνευ βαθείας μελέτης καὶ ἐξονυχίσεως τοῦ ζητήματος δὲν πρόκειται νὰ λάβῃ χώραν. Ἐὰν ἐγεννήθησαν δισταγμοί τινές, ἐγεννήθησαν καὶ ἐξ ἄλλου λόγου: Ὑπάρχουν Εἰρηνοδικεῖα εἰς ἀκροτάτας περιοχάς, τὰ ὁποῖα εἶναι σχεδὸν κλειστὰ καὶ ἡ ἴση μεταχείρισις, τῆς ὁποίας τόση γίνεται χρῆσις, ἴσως νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ νὰ ὑπάρχουν Εἰρηνοδικεῖα εἰς ἀπόστασιν 8 χιλιομ., εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν, δὲν ὑπάρχουν Εἰρηνοδικεῖα εἰς τὴν Β. Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα).

§47Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ............

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, ὑπερέβημεν πάρα πολὺ τὰ 5′.

§49Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Σᾶς ἐνοχλεῖ, κ. Πρόεδρε, ἐὰν θὰ εἴπω δύο λέξεις; Κύριε Ὑπουργέ, πρῶτον, εἶναι ἀνακριβές, ὅτι ἡ περιφέρεια τοῦ Εἰρηνοδικείου Ὀρχομενοῦ ἀπέχει ἀπὸ τὴν Λεβάδειαν 8 χιλιόμ. Εἶναι ὑπὲρ τὰ 15 μόνον ἡ ἕδρα τοῦ Εἰρηνοδικείου, ἡ δὲ περιφέρεια, δηλ. αἱ Κοινότητες Ἁγ. Δημητρίου, Ἁγ. Σπυρίδωνος, Καγιᾶς, Παύλου κ.λ.π., ἀπέχουν πάρα πολλὰ χιλιόμετρα καὶ τὸ δυστύχημα εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ὁδοί. Ἐπομένως, τὸν χειμῶνα διακόπτεται ἡ δι’ αὐτοκινήτων συγκοινωνία καὶ εἶναι ὑποχρεωμένα αὐτὰ τὰ 5 χωριά, ποὺ ὑπάγονται εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον νὰ πηγαίνουν πεζῆ. Αὐτὰ εἶναι ποὺ πρέπει νὰ ἐξετασθοῦν, ὁπότε εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ πεισθῆτε περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ὑπάρξεως τοῦ Εἰρηνοδικείου αὐτοῦ.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βοῦλτζος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Κοινότητος Ὀρθονίων Ζακύνθου, διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην ἀπαλλοτρίωσιν κτημάτων τῆς Μονῆς Σπηλαιωτίσσης.

§51Α. ΒΟΥΛΤΖΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§53Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὄχι μόνον συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι γύρω ἀπὸ τὰς Μονάς, εἰς τὴν Ζάκυνθον καὶ τὴν Κεφαλληνίαν, ὑπῆρχον ἐκτάσεις γῆς, αἱ ὁποῖαι ἐχρησιμοποιοῦντο διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν Μοναστηρίων. Αἱ ἀπαλλοτριώσεις ὅμως ἔχουν φθάσει μέχρι τῶν Ἐκκλησιῶν τῶν Μονῶν. Εἰς τὴν Κεφαλληνίαν εἶναι τὸ Μοναστῆρι τοῦ Ἁγ. Ἀνδρέου καὶ αἱ ἀπαλλοτριώσεις ἐφάπτονται τῆς Μονῆς, δὲν ἠμποροῦν δέ, τούτου ἕνεκα, νὰ κινηθοῦν αἱ καλόγρηαι.

§54Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν πρόκειται περὶ νέων ἀπαλλοτριώσεων. Πρόκειται περὶ τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας, ἡ ὁποία ἀπηλλοτριώθη, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων.

§55Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἂς σταματήσουν, ἕως ἐκεῖ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Βραχνὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς Ἑνώσεως Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν, αἰτουμένων ὅπως περιληφθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 46 τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου.

§57Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ὡρισμένοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς ἠναγκάσθησαν νὰ ἔλθουν καὶ νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς Ἀθήνας, ἀποφεύγοντες τὸν ἐξευτελισμὸν τῶν κατοχικῶν στρατευμάτων καὶ ἐπὶ πλέον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τὴν ἀτομικήν των, κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐαμοκρατίας, τούτους ἡ ὑπηρεσία ἐγκατέστησεν εἰς οἰκίας βάσει τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεως, εἰς τὰς ὁποίας παρέμειναν ἐπὶ ἕν χρονικὸν διάστημα, καὶ μερικοὶ ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν. Τὸ ἐνοικιοστάσιον, τὸ ὁποῖον ἔγινεν, εἰς τὸ ἄρθρον 46, ἐξαιρεῖ, διότι ὁ συντάξας τοῦτο, ἀγαπητός μου κ. συνάδελφος εἶναι δικηγόρος καὶ ἐξῄρεσε τοὺς δικηγόρους καὶ τοὺς συμβολαιογράφους—ἂς μὲ συγχωρήσουν οἱ κ. συνάδελφοι συμβολαιογράφοι καὶ δικηγόροι—καὶ δὲν συμπεριέλαβε καὶ τοὺς δεινοπαθοῦντας ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἤδη ἀπόστρατοι. Νομίζω, ὅμως ὅτι εἶναι δυνατόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἓν προστατευτικὸν μέτρον καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, αὐτοὺς τοὺς συνταξιούχους, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκαταλείψουν τὰς οἰκίας καὶ νὰ εὕρουν ἄλλας, μὲ τιμὰς ὑπερόγκους, λόγῳ τοῦ ὅ,τι ἡ σύνταξίς των εἶναι πενιχρά. Ἀνάγκη λοιπὸν παρίσταται, ὅπως δοθῇ μία παράτασις εἰς αὐτούς, ἢ ἂς δοθῇ τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ κανονίζῃ τὸ μίσθιον ἀναλόγως τῶν δυνατοτήτων ἑνὸς ἑκάστου. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἔργον φιλανθρωπίας, διὰ τοὺς ἀξιωματικούς, οἱ ὁποῖοι κατηνάλωσαν τὰ χρόνια των, τὰ καλλίτερα, εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Βενέτης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§59Κ. ΒΕΝΕΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παράλειψις αὐτή, ἀπὸ τὸν νόμον περὶ ἐνοικιοστασίου, τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, καὶ γενικῶς τῶν συνταξιούχων, καὶ ἡ περίπτωσις ποὺ δίδεται εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδιώκουν τοὺς δι’ ἐπιτάξεως κατοικοῦντας, εἶναι κάτι τὸ ἀπάνθρωπον νομίζω. Ἐπίσης διερωτῶμαι, κατὰ ποίαν ἀνθρωπίνην λογικὴν εὐεργετοῦνται οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικοί, ἀλλὰ καὶ οἱ δικηγόροι καὶ ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ καὶ οἱ συμβολαιογράφοι καὶ δὲν εὐεργετοῦνται οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν ὅλην των τὴν ζωὴν πολεμῶντες καὶ ἐργαζόμενοι ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συμπεριλάβῃ μίαν διάταξιν εἰς τὸν νόμον περὶ ἐνοικιοστασίου, ὥστε νὰ εὐεργετῆται καὶ ἡ τάξις αὐτή, πρᾶγμα ὅπερ εἶναι ὀρθότατον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἰωάννου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§61Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Εἰσηγούμεθα καὶ ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, ὅπως ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης λάβῃ μίαν εἰδικὴν μέριμναν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, δεδομένου, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των εὑρέθησαν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἔλθουν νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς Ἀθήνας λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ ἐποχὴ ἐκείνη ἦτο ἐποχὴ ποὺ δὲν ἦτο δυνατὸν αἱ οἰκογένειαι τῶν ἀξιωματικῶν νὰ παραμείνουν εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχὰς καὶ ἐν γένει εἰς τὸ ὕπαιθρον, δεδομένου ὅτι διέτρεχον κίνδυνον περισσότερον παντὸς ἄλλου. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ λάβῃ εἰδικὴν μέριμναν δι’ αὐτούς.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§63Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τῶν οἰκογενειῶν τάξεως, ὄχι μόνον συμπαθοῦς, ἀλλὰ τάξεως τὴν ὁποίαν ὅλοι εὐγνωμονοῦμεν διὰ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερε εἰς τὴν Πατρίδα, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ εἰδικὴν μέριμναν.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§65Δ. ΜΠΑΜΠΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἡ τάξις ὑπὲρ τῆς ὁποίας εἰσηγήθησαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι εἶναι συμπαθεστάτη, ἀλλ’ ἡ ἱκανοποίησις τοῦ αἰτήματός των εἶναι ἀπολύτως δυσχερής, διότι τὸ αἴτημα συνδέεται μὲ τὴν διατήρησιν οἱονεὶ τοῦ δεσμοῦ τῶν ἐπιτάξεων, δεσμοῦ ἀπαραδέκτου λόγῳ τῆς μεγάλης ἐκτάσεως τὴν ὁποίαν ἔχει λάβει καὶ τὸ ὁποῖον κατὰ τὰς πανταχόθεν γενομένας ὑποδείξεις, πρέπει νὰ περισταλῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν μία κατάστασις προσωρινότητος ἐμφανισθεῖσα τὸ 1948 νὰ διατηρῆται ἐπὶ 5 ἔτη. Τὸ κακὸ τῶν ἐπιτάξεων πρέπει νὰ ἀρχίσῃ νὰ χαλαροῦται. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει εὐθύνην διὰ τὴν διάταξιν, τὴν διάταξιν τὴν ἐτοποθέτησεν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ συντάξασα τὸ ἰσχῦον σήμερον ἐνοικιοστάσιον. Συνομολογῶ, ὅτι βεβαίως ἡ ἀφαίρεσις αὐτῆς τῆς τάξεως καὶ ἡ προστασία ἄλλης δὲν εἶναι μεταχείρισις δικαία. Θὰ εἶχον τὴν γνώμην ὅτι καὶ ἄλλαι τάξεις ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς ἐπιτάξεως θὰ πρέπει νὰ προστατευθοῦν, ἀλλὰ δὲν σημαίνει τὸ ὅτι ἐπροστατεύθησαν ἔστω κακῶς, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἐπέκτασις. Ὁ κ. Βραχνὸς ἔκαμε μίαν ὀρθὴν παρατήρησιν εἰπών, ὅτι θὰ πρέπει οἱ Πρόεδροι τῶν Δικαστηρίων νὰ ἐξετάζουν μὲ εὐμένειαν περιπτώσεις τῆς τάξεως τῶν περὶ ὧν πρόκειται ἀξιωματικῶν. Ἡ ἄποψις εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τοὺς ἐρωτῶντας νὰ μὴ ἐπιμείνουν ἐπὶ τῆς νομοθετικῆς ρυθμίσεως, διότι ἡ νομοθετικὴ ρύθμισις δὲν θὰ κάμῃ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔχει λάβει ἀπόφασιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν

ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον, προκειμένου νὰ δώσῃ συμπληρωματικὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῶν συναδέλφων κ. κ. Ν. Κοντούρη, καὶ Κ. Μητσοτάκη, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἐπιβληθεῖσαν εἰσφορὰν ἐπὶ τῆς ἀξίας τῆς εἰσαγομένης ζακχάρεως καὶ ὀσπρίων.

§67Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία εἶχε συζητηθῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν καὶ ἐκφράζω τὴν λύπην μου, πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διότι δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ παρασταθῶ κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς. Θὰ προσπαθήσω ἡ ἀπάντησίς μου νὰ εἶναι πολὺ σύντομος καὶ τοῦτο διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Πρῶτον τὸ ὅλον θέμα τῶν εἰσφορῶν εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ θέματα διὰ τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι εὐχερῶς ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἀντιλαμβάνεται, ὅτι δὲν ἐπιδέχεται μεγάλας λεπτομερείας εἰς τὴν συζήτησιν. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τῆς εἰσφορᾶς αὐτῆς μᾶς ἐδημιούργησεν ὡρισμένας δυσχερείας εἰς τὰς σχέσεις μας ἔναντι διεθνῶν ὀργανισμῶν, διότι ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ μεταβάλῃ τὸ δασμολογικόν της καθεστώς. Ὑπάρχει δὲ ἡ πληροφορία, ὅτι τὸ ὅλον θέμα εὑρίσκεται ὑπὸ συζήτησιν, μολονότι ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι τελικῶς ἡ ἄποψις τὴν ὁποίαν υἱοθέτησεν διὰ τὴν ἐπιβολὴν αὐτῶν τῶν εἰσφορῶν θὰ γίνῃ καὶ διεθνῶς παραδεκτή. Ἕνας δεύτερος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κάποια ἐφεκτικότης εἰς τὴν συζήτησιν εἶναι ὁ ἀντίκτυπος ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ἐξ ἀφορμῶν δηλώσεων ὑπευθύνου, ὅτι πρόκειται νὰ ἀρθῇ ἢ πρόκειται νὰ ἐπιβληθῇ μία εἰσφορά. Γνωρίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία τὴν λεπτότητα τοῦ μηχανισμοῦ τοῦ εἰσαγωγικοῦ μας ἐμπορίου ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας καὶ φαντάζομαι, ὅτι δὲν θὰ χρειασθῇ νὰ προσθέσω πολὺ περισσότερα πράγματα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἐν τούτοις αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ δώσω μίαν σαφῆ ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένα ἀπὸ τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι ἔθεσαν καὶ νομίζω, ὅτι ἡ ἀπάντησίς μου θὰ τοὺς καθησυχάσῃ. Ἔρχομαι εἰς τὸ πρῶτον θέμα. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι σταθερὰ ἀποφασισμένη νὰ ἐπιτύχῃ τὸν ἰσοσκελισμὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου θὰ ἐσκέπτετο νὰ ἀναζητήσῃ εἰς τὴν εἰσφορὰν ἕνα ἄμεσον, ἢ ἔμμεσον πόρον τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐπιθυμῶ νὰ καταστῇ τοῦτο σαφὲς καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ἀποκλειστικὸς σκοπὸς τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν ἐπιβολὴν τῶν εἰσφορῶν εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῆς πριμοδοτήσεως τῶν ἐξαγωγικῶν μας προϊόντων. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ κάμω καμμίαν ἐπιφύλαξιν, θὰ εἶναι δὲ γνωστὸν ἰδιαιτέρως εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἐὰν ὑφίσταται μία ὑποχρέωσις τοῦ λογαριασμοῦ πριμοδοτήσεων ἔναντι τοῦ προϋπολογισμοῦ, αὕτη ὑφίσταται ἐκ τοῦ παρελθόντος ὅταν ἐλήφθη τὸ πρῶτον ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπεκτάσεως τῶν εἰσφορῶν αὐτῶν εἰς ἕνα εὐρύτερον ἀριθμὸν εἰδῶν καὶ ἀφορᾷ ποσὸν 75 δισεκατ. τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον θὰ ἀνελάμβανε. Συνεπῶς δύναται νὰ εἶναι ἀπολύτως ἥσυχος καὶ βεβαία ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι κάθε σκέψις καὶ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἔχουσα σχέσιν μὲ τὰς εἰσφοράς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἄγηται ἀπὸ κανένα ἐλατήριον εἰμὴ μόνον ἀπὸ τὴν ἐξασφάλισιν ἀρκετῶν πόρων διὰ τὴν πριμοδότησιν τῶν προϊόντων. Νομίζω, ὅτι διὰ τῆς δηλώσεως αὐτῆς δίδω μίαν ἱκανοποιητικὴν καὶ σαφῆ ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἀπὸ τοὺς κ. κ. συναδέλφους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τοὺς ἐπερωτῶντας. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ πρῶτον σκέλος διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπεμακρύνθη ἀπὸ τὴν γραμμὴν ἡ ὁποία ἠκολουθήθη μέχρι τοῦδε καὶ ἐπεκτείνει τὴν ἐπιβολὴν τῶν εἰσφορῶν αὐτῶν καὶ εἰς εἴδη τὰ ὁποῖα ὁπωσδήποτε εἶναι εἴδη λαϊκῆς ἀνάγκης. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἐλπίζω, ὅτι ἡ ἀπάντησίς μου νὰ θεωρηθῇ ἱκανοποιητικὴ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀνησυχοῦν διὰ μίαν τοιαύτην ἐπικίνδυνον ἐπέκτασιν τῶν εἰσφορῶν εἰς εἴδη τὰ ὁποῖα διαμορφώνουν τὸ κόστος τῆς ζωῆς τοῦ λαοῦ μας. Ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω, ὅτι ἅπασαι αἱ εἰσφοραὶ αἱ ὁποῖαι ἐπεβλήθησαν ἐπὶ τῶν τροφίμων, αἱ ὁποῖαι ἀπετέλεσαν καὶ τὴν ἀφορμὴν τῆς ἐπερωτήσεως, δηλαδὴ ἐπὶ τῆς ζακχάρεως καὶ ἐπὶ τῶν ὀσπρίων καθὼς ἐπίσης καὶ ἐπὶ τοῦ ὠμοῦ κρέατος τὸ ὁποῖον μεταγενεστέρως ἐπεβαρύνθη μὲ μίαν εἰσφοράν, ὀφείλεται εἰς εἰδικοὺς λόγους καὶ λόγους τελείως ἀσχέτους μὲ τὴν ἐπιθυμίαν, ἢ τὴν ἀνάγκην τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιδιώξῃ μίαν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῶν εἰσφορῶν. Συγκεκριμένως ἡ εἰσφορὰ ἐπὶ τῆς ζακχάρεως ἐπεβλήθη ἀπὸ τὴν ἀνάγκην νὰ καταστῇ δυνατή, ὅπως σᾶς ἐξήγησεν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, ἡ διάθεσις τῶν κρατικῶν ἀποθεμάτων. Συνεπῶς εἰς ἐρώτησιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἐὰν ὅταν ἐκλείψουν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέφερον τὴν ἐπιβολὴν τῆς εἰσφορᾶς, θὰ ἦτο διατεθειμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν καταργήσῃ, ὁ συνάδελφός μου, ἔχων ὑπ’ ὄψει του μίαν σύστασιν περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπιφυλακτικότητος, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς τῆς μελλοντικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐκ τοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον προηγουμένως σᾶς ἐξήγησα, δὲν ἔδωσε μίαν ἀρκετὰ σαφῆ ἀπάντησιν. Ἀναγκάζομαι νὰ τὸ κάμω ἐγὼ καὶ νὰ δηλώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι προκειμένου περὶ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης ἢ προκειμένου περὶ εἰδῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπεβλήθη μία εἰσφορά, δι’ ἕνα εἰδικὸν λόγον, ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ διευκολύνῃ τὴν διάθεσιν τῶν εἰδῶν αὐτῶν, ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἀναμφισβητήτως, μόλις ἐκλείψουν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τοῦτο, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐνδεχομένην ἄρσιν τῆς ἐπιβληθείσης εἰσφορᾶς. Αὐτὸ τὸ λέγω ἰδιαιτέρως διὰ τὴν ζάκχαριν, διότι ἐκεῖ πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔχομεν καὶ ἓν εἶδος, τὸ ὁποῖον καὶ ἀπὸ πλευρᾶς φορολογικῆς βαρύνεται δυσαναλόγως. Εἶναι εἰς ὅλους γνωστὸν πόσον μικρὰ εἶναι ἡ ἀξία φὸμπ ἢ τσὶφ τῆς ζακχάρεως, ἐν σχέσει μὲ τὴν τελικὴν τιμήν, εἰς τὴν ὁποίαν πωλεῖται, λόγῳ τῶν δασμῶν καὶ τῶν διαφόρων ἄλλων φόρων, οἱ ὁποῖοι τὴν βαρύνουν. Ὅσον ἀφορᾷ τώρα τὰ ἄλλα προϊόντα, εἰδικώτερον διὰ τὰ ὄσπρια καὶ τὸ κρέας, ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ εἰσφορὰ ἐπεβλήθη κατόπιν ἀπαιτήσεως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον προστατευτικὸν διὰ τὴν ἐγχώριον παραγωγήν.

§68Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὰ φασόλια πέρυσι κατεστράφησαν,

§69Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ.). Τὸ γνωρίζω κύριε Μόδη. Ἀλλά, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ κατηγορία τῶν ὀσπρίων εἶναι μία κατηγορία, ἡ ὁποία ἀφορᾷ καὶ τὴν ἐγχώριον παραγωγήν. Ὁ συνάδελφός μου, κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπιμένων ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ μοῦ ἀνέφερεν, ὅτι ὑπάρχουν μεγάλαι ποσότητες φακῆς, π.χ. εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Θεσσαλίας καὶ δὲν γνωρίζω εἰς ποίας ἄλλας περιοχὰς καὶ ἐζήτησεν νὰ ληφθῇ αὐτὴ ἡ προστατευτικὴ μέριμνα. Τὸ ἴδιον ἔγινε καὶ διὰ τὰ εἰσαγόμενα κρέατα. Ἤδη δὲ μᾶς τίθεται ζήτημα, ὅτι θὰ παραστῇ ἐνδεχομένως ἀνάγκη νὰ ἐπιβληθῇ μία μικρὰ εἰσφορὰ καὶ ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων αὐγῶν, διότι ἡ ἐγχωρία παραγωγὴ θὰ διατρέξῃ κάποιον κίνδυνον, ἐὰν ἀφήσωμεν νὰ εἰσρεύσουν τὰ αὐγὰ εἰς τὰς τιμάς, τὰς ὁποίας ἠμποροῦμεν νὰ τὰ ἔχωμεν ἀπ’ ἔξω. Συνεπῶς ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἕνα μόνον ἠμπορῶ νὰ εἴπω, ὅτι εὐθὺς ὡς ἀρθοῦν αἱ ἐπιφυλάξεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι προέρχονται εἴτε ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὁσάκις πρόκειται περὶ γεωργικῶν προϊόντων, εἴτε ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, ὁσάκις πρόκειται περὶ τῆς παροχῆς μιᾶς στοιχειώδους προστασίας εἰς ὡρισμένα εἴδη βιομηχανικά, προκειμένου, ἐπαναλαμβάνω, περὶ εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ἀμέσως τὸν τιμάριθμον τῶν λαϊκῶν μαζῶν, δὲν θὰ εἶχον οὐδεμίαν δυσχέρειαν νὰ ἄρω ἢ νὰ μειώσω αὐτὰς τὰς εἰσφοράς. Πάντως, ἐδῶ ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ κάτι ἄλλο. Βέβαια, ἡ ἀρχὴ ἦτο, ὅτι θὰ ἔπρεπε αἱ εἰσφοραὶ νὰ περιορισθοῦν εἰς τὰ εἴδη τῆς πολυτελείας. Δυστυχῶς ὅμως ὅσον ἐπεκτείνεται ἡ ἀνάγκη τῆς ἐνισχύσεως τῆς πριμοδοτήσεως τῶν προϊόντων μας—καὶ ἔχετε ἁπτὰς ἀποδείξεις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον προχωρεῖ ὅσον τοῦτο τῆς εἶναι δυνατὸν—τόσον περισσότερον ὁ κύκλος τῶν εἰδῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα μίαν ἡμέραν θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ κάποιαν εἰσφοράν, εὐρύνεται. Ὁ δὲ κύκλος τῶν εἰδῶν πολυτελείας εἶναι ἕνας κύκλος περιωρισμένος ὁ ὁποῖος εἰς τὸ σύνολον τῶν εἰσαγωγῶν μας ἀποτελεῖ ἓν μικρὸν ποσόν, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν καὶ εἰς ὑπερβολικὸν ὑπέρογκον ποσοστὸν εἰσφορᾶς. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔναντι μιᾶς ἐπιβολῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ 4 ἢ 5 εἰδῶν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, μεταξὺ τῶν ὁποίων περιλαμβάνονται καὶ αὐτὰ κυρίως, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν τὸ ἀντικείμενον τῆς ἐπερωτήσεως, ὑπάρχει καὶ μία σωρεία ἄλλων εἰδῶν, ποὺ ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ ὑποβιβάσῃ τὰ ἀρχικῶς ἐπιβληθέντα ποσοστά, ἰδίᾳ δὲ ὅταν ἐπρόκειτο περὶ προϊόντων, ὅπως κτηνοτροφικά, πίτυρα, βαμβακόσποροι, πτηνοτροφαὶ καὶ ἄλλα προϊόντα, τὰ ὁποῖα ἀφεώρων ἀμέσους ἀνάγκας τῆς κτηνοτροφίας μας ἢ ἄλλων κλάδων τῆς γεωργίας μας. Ἐπίσης θὰ παρεκάλουν πολὺ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι ἀνεφέρθησαν, χωρὶς νὰ θέλω νὰ ἀμφισβητήσω τὴν θεωρητικήν των βάσιν καὶ ὀρθότητα, εἶναι πάντως ἀριθμοὶ εἰς τὸ χαρτί. Ἐὰν σᾶς δώσω μίαν εἰκόνα τοῦ τί εἰσεπράχθη μέχρι τοῦδε ἀπὸ τὰς εἰσφορὰς αὐτάς, θὰ ἴδητε ὅτι τὰ ποσὰ εἶναι πολὺ μικρότερα τῶν προβλέψεων. Ἀφήνω τὴν πρώτην περίοδον μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, ὁπότε υἱοθετήθη ὁ πρῶτος μεγάλος πίναξ τῶν εἰσφορῶν, διότι ἕως τότε αἱ εἰσφοραὶ δὲν ἀπέδωσαν ποσὸν μεγαλύτερον τῶν 6 δισεκατομμυρίων κατὰ μῆνα. Ἐὰν λοιπὸν πάρωμεν τὴν περίοδον ἀπὸ τῶν μέσων Ὀκτωβρίου μέχρι τώρα, δηλαδὴ μέχρι τῶν μέσων Φεβρουαρίου, ποὺ εἶχον τὰ τελευταῖα στοιχεῖα, τὸ σύνολον τῶν εἰσπράξεων τῶν εἰσφορῶν ἀνῆλθεν εἰς 119.000.000.000.

§70Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Δύνασθε μήπως νὰ μᾶς δώσετε ἀκριβεστέρους ἀριθμοὺς ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐδώσαμεν ἡμεῖς;

§71Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Αὐτὸ κάμνω, κύριε συνάδελφε. Δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω, διατὶ δὲν ἀκοῦτε τὸν ἀριθμὸν ποῦ σᾶς δίδω. Σᾶς δίδω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ ποσὸν τῶν εἰσφορῶν, τὸ ὁποῖον εἰσεπράχθη. Διότι ἄλλο εἶναι νὰ λέγω τί ἐλπίζω νὰ εἰσπράξω καὶ ἄλλο τί εἰσέπραξα. Ἀπαντῶ λοιπὸν ὅτι ἀπὸ 15 Ὀκτωβρίου μέχρι 15 Φεβρουαρίου—ὑπολογίσατε τοὺς μῆνας, οἱ ὁποῖοι ἐπέρασαν—εἰσεπράξαμεν 119.000.000.000. Τί ἄλλο ποσόν;

§72Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Αὐτὰ εἰσεπράχθησαν, ὅπως λέτε. Πέραν αὐτοῦ πρέπει νὰ ἔχετε μίαν πρόβλεψιν, βάσει τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἔχετε, περὶ τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα θὰ δύνασθε νὰ εἰσπράξετε. Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς δώσετε τὴν πληροφορίαν αὐτήν;

§73Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὴν πρόβλεψιν. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς δώσω γεγονότα. Θὰ ἠμποροῦσα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δέχομαι τὴν θεωρητικὴν ὀρθότητα τῶν προβλέψεων, τὰς ὁποίας διετυπώσατε σεῖς, μὲ μικρὰς διαφορὰς, ἐὰν εἶναι 5 ἢ 10 δισεκατομμύρια ὀλιγώτερον δὲν παίζει ρόλον, ἀλλ’ ὅλαι αὐταὶ αἱ προβλέψεις βασίζονται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι θὰ πραγματοποιηθοῦν τὰ ποσὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνονται εἰς τὸ πρόγραμμα ἢ τὰ ὁποῖα ἐλάβατε ὡς βάσιν. Αὐτὸ δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς τὸ ἐξασφαλίσω καὶ θὰ σᾶς φέρω ἓν ἁπλοῦν παράδειγμα. Ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὐδὲ ἓν κιλὸν ζακχάρεως δὲν ἐπεβαρύνθη μὲ τὴν εἰσφοράν, διότι δὲν εἰσήχθη ἀπὸ τῆς ἐπιβολῆς τῆς εἰσφορᾶς, οὔτε ἓν κιλὸν. Πῶς θέλετε νὰ σᾶς κάμω πρόβλεψιν καὶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπὸ τὴν ζάκχαριν θὰ πρέπει νά πραγματοποιηθοῦν ὄντως 80 δισεκατομμύρια ἢ τὰ 75, τὰ ὁποῖα προβλέπω, ἐὰν ὁλόκληρον τὸ πρόγραμμα πραγματοποιηθῇ; Δι’ αὐτὸ ἐπιθυμῶ πολύ, χωρὶς νὰ τὸ πάρετε τοῦτο οὔτε ὡς ἀπόπειραν διαψεύσεως τῶν ἰδικῶν σας προβλέψεων, οὔτε ὡς ἀντιδικίαν, νὰ ἀκούσετε ποῖα εἶναι τὰ πραγματικὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἔχομεν εἰσπράξει. Λέγω λοιπόν, ὅτι μέχρι τῶν μέσων Ὀκτωβρίου βάσει τοῦ παλαιοῦ καθεστῶτος, τοῦ ὑφισταμένου κατόπιν τῆς ἀποφάσεως 7004, εἰσεπράττοντο περίπου 6 δισεκατομμύρια κατὰ μῆνα. Συνεπῶς ἀπὸ τῶν μέσων Ὀκτωβρίου ὅτε ἐπεβλήθη ἡ πρώτη μεγάλη κατηγορία τῶν εἰσφορῶν, μέχρι τῆς 15 Φεβρουρρίου τὸ σύνολον τῶν εἰσπραχθεισῶν εἰσφορῶν ἀνῆλθεν εἰς 119 δισεκατομμύρια. Ἅμα ἀπὸ αὐτὰ ἀφαιρέσετε 20.000.000.000, τὰ ὁποῖα εἶχον δοθῆ ἔναντι τῆς ὀφειλῆς τοῦ Δημοσίου καὶ ἓν ποσὸν περίπου 30.000.000.000, τὰ ὁποῖα εἶχον δοθῆ διὰ τὴν παροχὴν ἕως τότε πριμοδοτήσεως, ἀπομένει ἓν ὑπόλοιπον περίπου 68– 69.000.000.000, ἐκ τῶν ὁποίων πάλιν ἓν ποσὸν περὶ τὰ 40.000.000.000 θὰ διατεθοῦν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἔναντι τῆς ὀφειλῆς τῆς συνολικῆς τῶν 75.000.000.000. Κατ’ οὐσίαν λοιπὸν σήμερον εὑρισκόμεθα μὲ ἓν διαθέσιμον συνολικὸν ἀπὸ 30.000.000.000. Τί εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθοῦν ἕως τὸ τέλος τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους ἀκόμη; εἶναι ὀλίγον δύσκολον νὰ τὸ προβλέψῃ κανεὶς διὰ τὸν ἑξῆς ἁπλούστατον λόγον. Ἐὰν κατὰ τοὺς προσεχεῖς μῆνας ἔχωμεν ἕνα ἱκανοποιητικὸν καὶ ὑψηλὸν μέσον ὅρον εἰσαγωγῶν, ἀντιστοίχως θὰ αὐξηθῇ καὶ τὸ ποσὸν τῶν εἰσφορῶν. Ἐὰν τὸ ποσὸν τῶν εἰσαγομένων δι’ οἱονδήποτε λόγον εἰδῶν κρατηθῇ εἰς χαμηλότερον ἐπίπεδον τὸ ποσὸν αὐτῶν θὰ εἶναι χαμηλότερον. Συνεπῶς πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς ἕνα δρόμον, ὅπου καθημερινῶς προστίθενται εἰς τὸν κατάλογον τῶν πριμοδοτήσεων εἰδῶν καὶ νέα εἴδη. Γνωρίζετε, ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις πριμοδοτήσεως μιᾶς ποσότητος ἐλαίου. Γνωρίζετε καὶ τὸ ἀναγγέλλω αὐτὸ εἰς τὴν Βουλήν, ὡς ὁριστικὴν ἀπόφασιν, ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ πριμοδότησις διὰ τὴν ἐξαγωγὴν πλεονασμάτων καὶ τοῦ βάμβακος κατὰ 15% καὶ τῆς ὀρύζης κατὰ 10%. Δὲν ἀποκλείεται κατὰ τὰς προσεχεῖς ἑβδομάδας νὰ ὑπάρξουν περαιτέρω παροχαὶ πριμοδοτήσεων καὶ εἰς ἄλλα εἴδη, διότι ἂς μὴ πλανώμεθα, ὁ ἀντικειμενικός μας σκοπὸς εἶναι πῶς νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν πριμοδότησιν αὐτῶν. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὴν ἄποψιν ὅτι αὕτη δὲν ἀποτελεῖ ἐπιβολὴν δασμοῦ, ἀλλὰ μίαν συμπλήρωσιν τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, ἡ ὁποία ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἐξαγωγῆς ἐμφανίζεται ἐπίσης ὡς συμπλήρωσις τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος διὰ τὰ ἐξαγόμενα εἴδη διὰ τῆς παροχῆς πριμοδοτήσεως. Δὲν ἀποκλείεται νὰ εὑρισκώμεθα συνεχῶς πρὸ δικαιολογημένων αἰτήσεων λόγῳ πριμοδοτήσεων, εἰς τὰς ὁποίας καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δώσωμεν προσοχὴν καὶ τὰς ὁποίας εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐφαρμόσωμεν ἂν θέλωμεν ἡ ἐξαγωγική μας προσπάθεια νὰ διεξαχθῇ εἰς τὸ μέλλον ὑπὸ τὰς εὐνοϊκωτέρας συνθήκας ἀπὸ ὅτι διεξήγετο εἰς τὸ παρελθόν. Νομίζω ὅτι μὲ αὐτὰ τὰ κύρια σημεῖα ἀπήντησα εἰς τὰς κυριωτέρας ἀνησυχίας σας. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ἄλλην μίαν φορὰν ὅτι οὐδεμίαν σκέψιν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις νὰ χρησιμοποιήσῃ ὁτιδήποτε ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτὸ διὰ νὰ ἐνισχύσῃ ἐμμέσως ἢ ἀμέσως τὸν προϋπολογισμὸν μολονότι ἐξακολουθεῖ ὁ προϋπολογισμὸς νὰ φέρῃ καὶ βάρη τὰ ὁποῖα εἶναι σχετικὰ μὲ τὴν πριμοδότησιν. Ἂν λάβητε ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ πριμοδότησις τῶν καπνῶν καταλείπει εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἓν σοβαρὸν κονδύλιον, ἐπίσης ὅτι ἡ πριμοδότησις τῆς συγκεντρώσεως Κορινθιακῆς σταφίδος ἀφήνει καὶ αὕτη ἀπ’ εὐθείας ἓν βάρος εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἐνῷ ὑπάρχει ἀκόμη καὶ τὸ ἔλλειμμα τοῦ ΑΣΟ τὸ ὁποῖον ἔρχεται εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἠδύνατο, νομίζω, ὁ προϋπολογισμὸς νὰ εἴπῃ ὅτι ἐφ’ ὅσον αὐτὰ τὰ βάρη προέρχονται ἀπὸ ἄμεσον ἐνίσχυσιν τῆς ἐξαγωγικῆς μας προσπαθείας θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ μερίδα αὐτῶν. Ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιμείνῃ μὲ αὐστηρότητα εἰς τὴν ἀντίληψιν ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ μαζευθοῦν, θὰ μαζευθοῦν ὑπὲρ τῆς πριμοδοτήσεως. Δεύτερον ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐπεκτείνῃ τὴν εἰσφορὰν εἰς εἴδη πρώτης ἀνάγκης εἰμὴ μόνον ὅταν καὶ ὅπου καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν εἰδικοὶ λόγοι γενικωτέρας προστασίας εἴτε γεωργικῶν προϊόντων εἴτε ἄλλων προϊόντων. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἀκόμη μετὰ πολλῆς προσοχῆς ἠσχολήθημεν. Παρέλειψα νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ ἕναν ἄλλον εἰδικὸν λόγον ὁ ὁποῖος ἀπορρέει ὀλίγον ἀπὸ τὰς συμβατικάς μας σχέσεις μὲ τὴν ξένην βοήθειαν ὑπὸ τὴν ἑξῆς ἔννοιαν: Γνωρίζετε ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι — καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι κατὰ τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον κυβερνᾷ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ — ἐφθάσαμεν εἰς ἓν ποσοστὸν ἀπελευθερώσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ μας ἐμπορίου, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ἀποτελέσῃ παράδειγμα καὶ δι’ ἄλλας εὐρωπαϊκὰς χώρας ἀπὸ ἀπόψεως ποσοστοῦ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐκτάσεως, νὰ βαδίσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν συντομώτερον εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν εἰδῶν. Εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν θὰ περιλάβωμεν εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐλευθέρων εἰδῶν καὶ ἄλλα εἴδη. Συναντῶμεν ἐνίοτε ἐπιφυλάξεις ἐκ μέρους τοῦ Ο.Κ.Α., ὁ ὁποῖος μᾶς παρέχει τὴν βοήθειαν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι: συμφωνοῦμεν νὰ βάλετε αὐτὸ τὸ εἶδος εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐλευθέρων εἰδῶν, ἀλλὰ θὰ ἐπιβάλετε μίαν εἰσφοράν. Ἡ ἔννοια τῆς εἰσφορᾶς, ἐκεῖ, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπὸ τὴν μορφὴν μιᾶς διορθώσεως τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, ἡ ὁποία νὰ καθιστᾷ τὴν ἐκ μέρους τῶν Ἑλλήνων εἰσαγωγέων, ζήτησιν, αὐτῶν τῶν προϊόντων, κάπως φυσιολογικωτέραν. Σαφῆ ἀπόδειξιν τοῦ πράγματος αὐτοῦ ἔχετε τὴν ἀντίδρασιν, ἥτις παρουσιάζεται εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων. Λέγουν, ὅτι, ἐὰν ἐπιτρέψητε νὰ εἰσαχθοῦν ἐλευθέρως αὐτοκίνητα ἐπιβατικὰ εἰς τὴν χώραν, θὰ ἦτο δυνατόν, τότε, νὰ ζητηθῇ εἰς μεγάλους ἀριθμοὺς τοιούτων, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἀντίθετον μὲ ὡρισμένας, ἀρχάς, διὰ τὴν καλὴν χρησιμοποίησιν τῆς βοηθείας. Συνεπῶς, διὰ νὰ ὑπάρξῃ, μιὰ εὐχέρεια εἰσαγωγῶν, θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ καὶ κἄποιο ποσοστὸν εἰσφορᾶς. Σᾶς φέρω δὲ ὡς παράδειγμα, ἓν θέμα διὰ τὸ ὁποῖον, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ μεταπεισθοῦν, μολονότι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον μεταπεισθῆ. Ἐπέμενον εἰς τὴν ἐπιβολὴν μιᾶς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν ἀντιβιοτικῶν καὶ τότε μόνον ἐδέχθησαν νὰ τεθοῦν εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐλευθέρων εἰδῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ εὑρέθη μεταξὺ τοῦ διλήμματος ἢ νὰ τὰ κρατήσῃ εἰς τὸν πίνακα τῶν περιωρισμένων ποσοτήτων ὁπότε δημιουργεῖται μιὰ τιμὴ πολὺ ὑψηλοτέρα ἀπὸ τὴν φυσιολογικὴν ἢ ἂν τὰ ἔθετεν εἰς τὸν πίνακα τῶν ἐλευθέρων θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῇ τὴν εἰσφορὰν διότι διαφορετικὰ δὲν θὰ ἔστεργεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ο.Κ.Α. Δὲν ἐπιθυμῶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον. Αἱ λεπτομέρειαι τὰς ὁποίας σᾶς ἔδωσα, ἐλπίζω νὰ εἶναι ἀρκεταὶ διὰ νὰ σχηματίσητε καὶ μίαν ἐντύπωσιν τῶν τεχνικῶν δυσχερειῶν, τῶν ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεώς μας, αἱ ὁποῖαι παρεμβάλλονται. Πάντως ἐπιθυμῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι, ἡ κατεύθυνσίς μας εἶναι πάντοτε πρὸς τὴν γραμμὴν τοῦ νὰ μὴ ἐπεκταθοῦν αἱ εἰσφοραὶ εἰς εἴδη πρώτης ἀνάγκης παρὰ μόνον καὶ ὅταν ὑπάρχουν εἰδικοὶ λόγοι πρὸς τοῦτο. Δὲν ἠξεύρω ἂν ἄφησα κανὲν ἀπὸ τὰ σημεῖα ἀναπάντητα, τὰ ὁποῖα εἶχον θίξει οἱ κύριοι συνάδελφοι καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ γίνῃ εὐρυτέρα συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν διὰ τὸν πιθανὸν ἀντίκτυπον, τὸν ὁποῖον κάθε δήλωσις καὶ κάθε προοπτικὴ τῆς τακτικῆς τῆς μελλοντικῆς ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἀκόμη καὶ εἰς τὰς καθ’ ἡμέραν εἰσαγωγάς μας. Ἐπίσης φέρω τὸ παράδειγμα τῆς ζακχάρεως. Εἶναι καὶ τοῦτο ἓν ἀπὸ τὰ λεπτὰ σημεῖα, διότι ὁ τρόπος τῆς προμηθείας τῆς ζακχάρεως δὲν ἔχει ἀκόμη καθορισθῆ. Μέχρι πρό τινων ἡμερῶν εἴχομεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἔχομεν ἀπόλυτον εὐχέρειαν νὰ προμηθευώμεθα ζάκχαριν ἀπὸ τὰς χώρας τῶν Εὐρωπαϊκῶν πληρωμῶν. Ἤδη νεώτεραι εἰδήσεις μᾶς λέγουν ὄχι ἀπὸ τὰς χώρας τῶν Εὐρωπαϊκῶν πληρωμῶν, ἀλλ’ ὅτι θὰ μᾶς δοθοῦν ἀπὸ τὴν βοήθειαν δολλάρια διὰ τὴν προμήθειαν τῆς ζακχάρεως, ἡ ὁποία θὰ πρέπει νὰ ἐντοπισθῇ εἰς τὰς πηγὰς τῶν χωρῶν ἐκείνων. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους θὰ παρεκάλουν νὰ ἀρκεσθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἰς τὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα καὶ οἱ ἀξιότιμοι ἐπερωτῶντες βουλευταὶ νὰ ἀρκεσθοῦν ἐπίσης εἰς τὰς σαφεῖς καὶ κατηγορηματικὰς δηλώσεις τὰς ὁποίας ἔκαμα ὡς πρὸς τὸν χαρακτῆρα τῶν εἰσφορῶν καὶ ὡς ἐπίσης καὶ πρὸς τὴν προοπτικὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς μὴ ἐπεκτάσεως αὐτῶν εἰς εἴδη ἀφορῶντα τὸν τιμάριθμον ἂν καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑφίσταται βασικός, οὐσιώδης καὶ εἰδικὸς λόγος.

§74Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἐγένετο συζήτησις μακρὰ ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ἐν τέλει, ἐπειδὴ δὲν ἔδωσε πλήρεις πληροφορίας ἀπαντῶν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἀφέθη νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἀπόψε. Ἐὰν ὅμως τώρα συνεχίσωμεν καὶ πάλιν τὴν συζήτησιν καὶ δευτερολογήσετε, κ. βουλευτά, θὰ καταστῇ ἀτέρμων ἡ συζήτησις. Ὑποθέτω, ὅτι ὅπως καὶ ἐγώ, οὕτω καὶ ἡ Βουλή, θεωρεῖ τὴν συζήτησιν, ὡς περαιωθεῖσαν.

§76Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὸν Κανονισμόν, ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀπαντήσωμεν. Ἐκτὸς τούτου, ὑπάρχει καὶ μία ἰδιαιτέρα συμφωνία, μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ἐτόνισα προχθὲς καὶ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖτε νὰ ἀναγνώσητε εἰς τὰ πρακτικά. Εἴπομεν, δηλαδή, νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου τὴν Παρασκευὴν καὶ νὰ μᾶς ἐπιτραπῇ, ἐν συνεχείᾳ νὰ ἀπαντήσωμεν καὶ ἡμεῖς, δι’ ὀλίγων, ἐπὶ ὅσων θὰ εἴπῃ ὁ κ. Καψάλης. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶμαι ἀπολύτως σύντομος εἰς τὴν δευτερολογίαν μου. Πρέπει νὰ εἴπω εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Ὑπουργός, ἔδωσε πλήρη ἱκανοποίησιν, εἰς ἡμᾶς τοὺς ἐπερωτῶντας βουλευτάς, ὅσον ἀφορᾷ ὡρισμένα σημεῖα τῆς ἐπερωτήσεώς μας. Ὑπῆρξεν ἐξαιρετικὰ ἱκανοποιητικὴ ἡ δήλωσίς του, τὴν ὁποίαν σημειώνομεν μετ’ εὐχαριστήσεως, ὅτι ὁ προϋπολογισμός, δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ τὸν λογαριασμὸν τῶν εἰσφορῶν καὶ ὅτι τὸ σύνολον τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἐξ αὐτῶν θὰ διατεθῇ διὰ τὴν ἐπιδότησιν τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων. Ἡ ἐπιδότησις τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων, κύριε Ὑπουργέ, μᾶς εὑρίσκει, ἀπολύτως, συμφώνους, καὶ ὑπῆρξεν ἀνέκαθεν πολιτική, τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς ἠκολουθήσαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Χαίρομεν, ἰδιαιτέρως, διότι ὁ κ. Ὑπουργός, δίδει σήμερον, τοιαύτην βαρύνουσαν θέσιν εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς δι’ ἐπιδοτήσεως ἐξαγωγῆς τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων. Σημειώνομεν τοῦτο, διότι κατὰ τὸ παρελθόν, δυστυχῶς, εἶχον ἀκουσθῆ ἀντίθετοι ἀπόψεις —δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐπίσημοι ἢ μὴ—πάντως, ἐφέροντο ὡς προερχόμεναι ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδιωτέρου Κυβερνητικοῦ παράγοντος, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ τὸ γεγονός, ὅτι ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, ἐπικρατεῖ εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἀπόφασις αὐτὴ εἶναι εὐχάριστον καὶ ἡμεῖς ὡς Ἀντιπολίτευσις ἔχομεν χρέος νὰ τὴν ἐξάρωμεν. Ἐπίσης, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου νὰ κάμω διὰ δευτέραν φοράν, τὴν διευκρίνησιν, ὅτι οὔτε ἰδική μας ἄποψις εἶναι ὅτι ἡ εἰσφορὰ ἐξομοιοῦται, νομικῶς, πρὸς δασμόν. Τοῦτο, κύριε Ὑπουργὲ, οὐδεὶς τὸ ὑπεστήριξεν ἐξ ἡμῶν. Ὑποστηρίζομεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι νομικῶς, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχει δικαίωμα καὶ βάσει τῶν κειμένων νόμων νὰ ἐπιβάλῃ τὴν εἰσφορὰν ἔστω καί, ἂν βασίζεται εἰς ἕνα παλαιὸν νόμον, τοῦ 1939 καὶ ὅτι ἐκ τῶν διεθνῶν τελωνειακῶν συμβάσεων, τὰς ὁποίας ἔχει ὑπογράψει, δὲν δεσμεύεται διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς εἰσφορᾶς. Εἰς τοῦτο εὑρισκόμεθα, ἀπολύτως, σύμφωνοι μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐτονίσαμεν ὅμως, μίαν ἄλλην ἄποψιν, τὴν ὁποίαν χαίρομεν, βλέποντες νὰ τὴν ἀποδέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι αἱ εἰσφοραὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλωνται ἐπὶ τῶν εἰδῶν λαϊκῆς καταναλώσεως, διότι ἄλλως ὑψώνουν τὸ κόστος τῆς ζωῆς καὶ ἐπιβαρύνουν τὰς πτωχοτέρας λαϊκὰς τάξεις. Μὲ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν καὶ μὲ τὰς δύο αὐτὰς βασικὰς προϋποθέσεις, κύριοι συνάδελφοι, νομίζομεν—καὶ ἐφιστῶμεν ἐν τούτῳ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου,—ὅτι ἡ Κυβέρνησις διαπράττει βαρὺ λάθος, ἐπιμένουσα καὶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀκόμη ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν εἰσφορῶν, διὰ τὰς ὁποίας, κυρίως, ἐγένετο ἐπερώτησις, ἐπὶ τῆς ζακχάρεως καὶ τῶν ὀσπρίων. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν προηγουμένην ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς μας, σκοπίμως, δὲν εἰσῆλθον εἰς τὰς λεπτομερείας τῶν δύο αὐτῶν εἰδικῶν θεμάτων θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ, τὸ Σῶμα, μὲ δύο λόγια νὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰς ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἰδικοῦ θέματος ἀπόψεις μου.

§77Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ.). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ συνεχίσετε, διότι ὕστερα ἀπὸ τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ὅτι αὐταὶ αἱ εἰσφοραὶ εἶχον ἕνα γενικὸν χαρακτῆρα καὶ θὰ ἀρθοῦν, εὐθὺς ὡς ὁ εἰδικὸς αὐτὸς χαρακτὴρ ἐξαφανισθῇ, νομίζω ὅτι κάθε ἐπέκτασίς σας ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν θὰ εἶχε νὰ ὠφελήσῃ τίποτε. Θὰ σᾶς κάμω αὐτὴν τὴν παράκλησιν.

§78Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, τὸν χαρακτῆρα καὶ τοὺς εἰδικοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνεπτύξατε, θὰ κρίνω μὲ δύο λόγια καὶ νομίζω, ὅτι ἔχω χρέος νὰ τὸ κάμω.

§79Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν θὰ ἠθέλαμεν, ποσῶς, νὰ σᾶς δημιουργήσωμεν καμμίαν δυσχέρειαν, διότι ἀντιλαμβανόμεθα αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγετε, ποίαν σημασίαν ἔχει, ἀλλ’ ἐρωτῶμεν, ἢ μᾶλλον, ἐρωτῶ αὐτό: μήπως ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ εἰς τὴν Βουλήν, σᾶς ὑποβοηθήσῃ ἀπέναντι τῶν δυσχερειῶν τὰς ὁποίας συναντᾶτε σήμερον εἰς πράξεις, εἰς τὰς ὁποίας δὲν εἶσθε καὶ σεῖς, ἀπολύτως, σύμφωνος.

§80Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ὄχι. Εἰδικῶς ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θέλω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχω καμμίαν δυσχέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ συζήτησις, εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ διευκολύνῃ. Τὸ θέμα εἶναι διάφορον. Εἶπον ὅτι ὁ εἰσαγωγικὸς μηχανισμὸς εἶναι πολὺ λεπτός. Κάθε δήλωσις μου, ὅτι πρόκειται νὰ κάμω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δύναται νὰ ἔχῃ ἀντίκτυπον. Θὰ ἠδυνάμην νὰ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ἀντιλαμβάνομαι τί θέλετε νὰ εἴπητε: Διὰ ποῖον λόγον δὲν ἀφήνετε νὰ γίνῃ, πρῶτον, ἡ διάθεσις τοῦ ἀποθέματος. Εἶναι πράγματα, εἰς τὰ ὁποῖα, καὶ νὰ θέλω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας. Νομίζω δέ, ὅτι μὲ τὴν γενικὴν αὐτὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς κάμω σᾶς καθησυχάζω, διότι ὁμολογῶ, ὅτι ὁ κ. Παπαληγούρας, εἰς τὴν ἀπάντησίν του, ὑπῆρξεν ἐπιφυλακτικώτερος καὶ σᾶς ἐξήγησα διατὶ τὸ ἔκαμε. Εἴχαμε συνομιλήσει μαζὺ καὶ τοῦ εἶπα: Ἀπόφυγε οἱανδήποτε ἀνακοίνωσιν τὸ τί θὰ γίνῃ, τὸ τί θὰ εἶναι ἡ πολιτική μας κτλ. καὶ ἔκαμα ἐκ νέου τὴν παράκλησιν αὐτήν. Ἡ Κυβέρνησις συμφωνεῖ ἀπολύτως μαζύ σας, ὅτι αἱ εἰσφοραὶ ἐπὶ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης καὶ ἐπὶ εἰδῶν ἐπὶ τῶν ὁποίων, ἡ φορολογία τοῦ Κράτους εἶναι τόσον μεγάλη, δὲν θὰ πρέπει νὰ ὑπάρχουν. Πάντως ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἐμποδίσω. Ἠθέλησα νὰ σᾶς κάμω ἄλλην μίαν παράκλησιν, ἡ ὁποία νομίζω ὅτι, εἶναι πρὸς τὸ καλὸν τοῦ συνόλου. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι παρ’ ὅλα αὐτὰ ἔχετε νὰ ἀναπτύξετε ὡρισμένας σκέψεις, παρακαλῶ νὰ τὸ κάμετε.

§81Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ ἐπιβολὴ εἰσφορῶν διὰ προστασίαν παραγωγῆς ἐθνικῆς, ὅταν αὐτὴ ἀφορᾷ προϊόντα καταναλώσεως, θὰ ἀποτελέσῃ ἕνα τῶν κριτηρίων εἰς τὴν γνώμην τῆς ἐπιβολῆς εἰσφορᾶς, καὶ ἑπομένως, νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸν τιμάριθμον;

§82Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριε Ζίγδη, νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε σεῖς νὰ μοῦ ἀπευθύνετε αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ὅσο καὶ ἂν ὅλοι συμφωνοῦμεν ὅτι ὑπάρχουν ὡρισμένα εἴδη τοῦ τιμαρίθμου, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρύνωνται, δὲν εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ ἀγνοοῦμεν—ἰδίως μάλιστα κατὰ τὸ ποσοστὸν αὐτὸ ποῦ ὑπάρχει εἰς τὴν ἐγχώριον παραγωγήν, διότι θὰ προτιμήσω βεβαίως, νὰ ἐπιβαρύνω κατὰ 100, 200 ἢ 300 δραχμὰς τὰ αὐγὰ καὶ νὰ προστατεύσω τὴν ἰδικήν μας παραγωγὴν παρὰ νὰ κάμω μίαν πρᾶξιν ἡ ὁποία μπορεῖ νὰ ἔχῃ μίαν καταστρεπτικὴν συνέπειαν, διότι εἰς τὸ τέλος καὶ ἂν ὑποστῇ ἕνα μεγάλον κλονισμὸν ἡ ἐγχώριος παραγωγή, τότε θὰ ἔχω καὶ νέαν αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς καὶ μείωσιν τοῦ εἰσοδήματος ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἐπαρκῶν ποσοτήτων νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὸ κατανοήσωμεν αὐτὸ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, πάντοτε τοῦ σχετικοῦ. Ὅπου ὑπάρχει μία παραγωγὴ ἀξία λόγου πατατῶν καὶ αὐγῶν, βεβαίως, θὰ λάβω ὑπ’ ὄψει τὰς ὑποδείξεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλ’ ἡ κατάστασις ἐνδέχεται νὰ μεταβάλλεται διὰ διαφόρους λόγους καὶ μία ἐσοδεία εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τόσον πλουσιωτέρα, ὥστε νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη οὐδεμιᾶς προστασίας καὶ τότε ἡ εἰσφορὰ καταπίπτει καὶ τότε ἔχω καὶ τὰ ἐσωτερικὰ προϊόντα εὐθηνά, ἀλλὰ καὶ τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα, λόγῳ μὴ ὑπάρξεως εἰσφορᾶς. Συνεπῶς, δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει διαφωνία. Ἐὰν ἡ παρατήρησίς σας εἶναι ὅτι «πάντοτε θὰ ἐπιβάλετε εἰσφορὰν ὅταν πρόκειται περὶ προστασίας», ἀπαντῶ, ὅτι ἐὰν πρόκειται περὶ προστασίας οὐσιωδῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν τὴν ἐθνικὴν παραγωγήν, θὰ τὸ ἀντιμετωπίζωμεν. Δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ ἀποκλείσωμεν καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐὰν εἶναι ἕνα ὡρισμένο εἶδος, τότε δὲν ἠμπορῶ νὰ βάλω εἰσφορὰν καὶ νὰ ἀδιαφορήσω τελείως διὰ τὸ τὶ θὰ γίνῃ ἡ ἐγχώριος παραγωγή.

§83Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πάντως εἶναι μία, ἐντελῶς, διαφορετικὴ βάσις τῆς πολιτικῆς τῆς εἰσφορᾶς τὴν ὁποίαν λαμβάνομεν ὑπὸ σημείωσιν καὶ νομίζομεν ὅτι, τὸ ὅλον θέμα, ὅπως τὸ θέτετε, παίρνει ἕνα ἐντελῶς διαφορετικὸν χρῶμα καὶ θὰ πρέπει προσεχέστατα νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διότι, νομίζω, ὅτι εἰσήλθομεν εἰς μίαν φάσιν τῆς πολιτικῆς τῆς εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία εἶναι ἐπίσης ἐπικίνδυνος.

§84Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Συνεχίζω, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν παράκλησιν νὰ μὴ μὲ διακόψητε. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι θὰ σᾶς εἴπω μὲ δύο λόγια τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν εἰδῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ζάκχαριν, κύριοι συνάδελφοι, εἶχα τὴν εὐκαιρίαν εἰς διακοπήν μου κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, νὰ ἀναφέρω ἕνα ἀριθμόν. Τὰ κρατικὰ ἀποθέματα ἀνέρχονται περίπου σήμερον, εἰς 30.000 τόννους ἐκ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ διατηρήσῃ ὡς πάγιον ἀπόθεμα τοὺς 22.500 τόννους. Ἄρα, ἐν τῇ οὐσίᾳ, πρόκειται περὶ 7.500 τόννων, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ διατεθοῦν εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ ἐν ὄψει τούτου ἐλήφθη, ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιβολῆς τῆς εἰσφορᾶς εἰς τὸ σύνολον τῆς εἰσαγομένης ζακχάρεως. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν προχωρῶ περισσότερον, ἱκανοποιῶν κατὰ κάποιον τρόπον καὶ κατὰ κάποιον λόγον τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· νομίζω, ὅμως ὅτι ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι μὲ οἱονδήποτε ἁπλούστατον ἀριθμητικὸν ὑπολογισμὸν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβληθῇ μία σημαντικῶς μικροτέρα εἰσφορά, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλύψῃ εὐχερῶς τὸ ἄνοιγμα, τὸ ὁποῖον οἱ 7.500 τόννοι ζακχάρεως θὰ ἀφήσουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν προϋπολογισμόν, εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον. Αὐτὰς τὰς βασικὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω, κ. συνάδελφοι, ὡς πρὸς τὴν ζάκχαριν. Ὡς πρὸς τὰ ὄσπρια, ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο: Ἡ παραγωγὴ τῶν ὀσπρίων ἐφέτος, κύριοι συνάδελφοι, ὅπως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἀσφαλῶς θὰ γνωρίζῃ, ὑπῆρξεν ἐξαιρετικῶς κακή. Τὰ ὄσπρια κατεστράφησαν ἐφέτος κατὰ μεγάλην ἀναλογίαν, νομίζω καὶ κάποιος τῶν κ. συναδέλφων, διακόπτων τὸν κ. Ὑπουργόν, τὸ ἀνέφερε. Τοῦτο εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα, ἐνῷ αἱ ἀνάγκαι εἰσαγωγῆς ὀσπρίων, καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων, καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ συνθῆκαι θὰ ἐξειλίσσοντο εὐνοϊκῶς, δὲν θὰ ὑπερέβαινον περίπου τοὺς 8.000 τόννους, νὰ ἔχωμεν ἓν ἄνοιγμα εἰσαγωγῆς εἰς ὄσπρια 15–20.000 τόννων. Ἐπίσης τοῦτο εἶχεν ὡς συνέπειαν νὰ αὐξηθῇ δυσαναλόγως, ἐν σχέσει μὲ τὰ μέχρι σήμερον ὅρια, ἡ τιμὴ τῶν ὀσπρίων εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν. Σήμερον ἡ Κυβέρνησις, ἐπιβάλλουσα τὴν εἰσφορὰν ἐπὶ τῶν ὀσπρίων, σταθεροποιεῖ τὰς τιμάς των εἰς τὰ ηὐξημένα αὐτὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα ἡ ἔλλειψις ἐπαρκοῦς παραγωγῆς καθώρισε. Καὶ ἐρωτᾶται, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ὄντως θέλει νὰ προστατεύσῃ τὴν γεωργικὴν παραγωγήν, ἐξήτασε τὸ θέμα μήπως τὰ ὄσπρια σήμερον ἔχουν, κατὰ τὴν μεγίστην ποσότητα, φύγει ἀπὸ τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰ χέρια τῶν ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν εἰς ποίαν τιμὴν τὰ ἠγόρασαν; Κατὰ τὰς ἰδικάς μου προσωπικάς, τοὐλάχιστον, πληροφορίας, τὰ ὄσπρια, κατὰ τὴν μεγίστην των ποσότητα, εὑρίσκονται σήμερον εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων καὶ ἡ εἰσφορά, ἑπομένως, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐπέβαλε, θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα νὰ κρατήσῃ τὰς ὑψηλὰς τιμὰς οὐχὶ πρὸς ὄφελος τῶν προϊόντων, ἀλλὰ πρὸς ὄφελος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν τὴν ἐμπορίαν τῶν ὀσπρίων.

§85ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἐγχώρια ἀποθέματα.

§86Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἐὰν δὲν ὑπάρχουν ἐγχώρια ἀποθέματα, δυστυχῶς διὰ σᾶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπῆρξε κατηγορηματικὸς εἰς τὴν δήλωσίν του· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ποίαν προστασίαν ἐπιδιώκει καὶ διατὶ ἐπέβαλε τὴν εἰσφοράν; Ἀνέφερε προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι ἕνας τῶν σκοπῶν διὰ τὸν ὁποῖον ἐπέβαλε τὴν εἰσφορὰν εἶναι, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν—καὶ δύναται γενικώτερον νὰ εἶναι—ἡ προστασία ἑνὸς Ἑλληνικοῦ γεωργικοῦ προϊόντος. Ἐφόσον, κατὰ συνέπειαν, ξεκινάει διὰ νὰ προστατεύσῃ τὰ ὄσπρια, πρέπει νὰ ἐρευνήσῃ εἰς ποίου τὰ χέρια εὑρίσκονται αὐτὴν τὴν στιγμήν. Πέραν ὅμως αὐτοῦ—καὶ γενικώτερον τὸ θέμα ποὺ ἔθιξεν ὁ κ. Ζίγδης—δὲν νομίζω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ εἰσφορὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ τρόπον προστασίας τῆς ἐγχωρίου γεωργικῆς παραγωγῆς εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν. Ἐὰν θέλετε νὰ προστατεύσητε τὰ Ἑλληνικὰ γεωργικὰ προϊόντα ὡς Κυβέρνησις, θὰ ὡρίσετε τιμὴν ἀσφαλείας καὶ συγκέντρωσιν καὶ θὰ εὕρετε σεῖς καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ἔστω δι’ εἰσφορᾶς εἰς ἄλλα εἴδη, ἐὰν νομίζετε, ὅτι καὶ αὐτὸ εἶναι σωστό, τὰ χρηματικὰ μέσα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ κάμετε τὴν συγκέντρωσιν. Εἰς οὐδεμίαν ὅμως περίπτωσιν εἶναι δυνατὸν ἡ εἰσφορὰ νὰ ἀποτελέσῃ μέσον προστασίας τῶν Ἑλληνικῶν γεωργικῶν προϊόντων. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς προσθέσω ἀκόμη, ὅτι καὶ διὰ τὴν διεθνῆ ὑποστήριξιν τῆς Ἑλληνικῆς ἀπόψεως θὰ εἶναι δυσχερές, θὰ εἶναι δυσάρεστον, θὰ εἶναι ἐπιζήμιον νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ ἄποψις αὐτή, διότι τότε θὰ πλησιάσῃ πολὺ ἡ ἔννοια τῆς εἰσφορᾶς πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ προστατευτικοῦ δασμοῦ. Ἐπικαλοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐν τούτῳ καί, νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἐὰν καλλίτερον μελετήσῃ τὸ ζήτημα, θὰ μεταβάλῃ ἀπόψεις. Ἐπίσης, ἐπειδὴ καὶ ἄλλον λόγον τῆς εἰσφορᾶς ἀνέφερε, δηλαδὴ τὴν ἀνάγκην, προκειμένου περὶ ἀφέσεως ἐλευθερίας εἰσαγωγῆς εἰς ὡρισμένα προϊόντα, νὰ ἐξισωθοῦν τρόπον τινὰ αἱ προσφοραὶ μὲ τὴν ζήτησιν, ὥστε νὰ φθάσουν περίπου εἰς τὰ ἐπίπεδα τῶν τρεχουσῶν τιμῶν τῆς ἀγορᾶς, ἤθελα νὰ τονίσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ ἑξῆς: Εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, λόγῳ τῆς σχετικῶς ἀνωμάλου οἰκονομικῆς μας καταστάσεως, ὡρισμένων εἰδῶν, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, αἱ τιμαὶ ἔχουν φθάσει εἰς πολὺ ὑψηλὰ ἐπίπεδα. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται σήμερον καὶ ἐπιβάλει μίαν εἰσφοράν, ἡ ὁποία θὰ κρατήσῃ τὰς ηὐξημένας αὐτὰς τιμὰς εἰς τὰ σημερινὰ ἐπίπεδα, δὲν νομίζω, ὅτι πάντοτε κάμνω τὴν καλλιτέραν πολιτικήν. Καὶ διὰ νὰ ἐνθυμηθῶμεν καὶ τὰ αὐτοκίνητα, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, εἶναι γνωστόν, διατί αἱ τιμαὶ τῶν αὐτοκινήτων εἶναι τόσον ἐξωφρενικῶς καὶ δυσαναλόγως ὑψηλαὶ εἰς τὸν τόπον μας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι μὲ ὅλας τὰς ἀποφάσεις τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων, ποὺ ἔλαβον κατὰ καιροὺς—καὶ δὲν ἐξαιρῶ καμμίαν, οὔτε τὴν ἰδικήν μας—ἐπετύχομεν νὰ σταθεροποιήσωμεν ἕνα καθεστὼς νομίμου μαύρης ἀγορᾶς, ἡ ὁποία δὲν ἠξεύρω ἀπὸ ποίους παράγοντας γίνεται, διὰ νὰ πωλοῦνται ὡρισμένα αὐτοκίνητα ἀκριβότερα εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν. Ἐάν, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἐπιβάλῃ εἰσφοράν, δὲν ἠξεύρω διατὶ εἰς τὰ αὐτοκίνητα ἢ ἄλλα εἴδη, θέλει νὰ κρατήσῃ τὰς ηὐξημένας τιμάς, ποὺ ἔχουν δημιουργηθῆ εἰς τὴν ἐσωτερικὴν Ἑλληνικὴν ἀγοράν. Τελειώνω, κ. συνάδελφοι, μὲ μίαν ἄλλην ἀκόμη παρατήρησιν: Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἀνέφερε τὸν ἀριθμὸν εἰς τὸν ὁποῖον ἀνῆλθε μέχρι σήμερον ὁ λογαριασμὸς τῶν εἰσφορῶν, δηλαδὴ τὰ εἰσπραχθέντα μέχρι σήμερον ποσά, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη, παρὰ τὴν εἰλικρινῆ προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἔκαμε, νὰ διαφωτίσῃ εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τὸ Σῶμα, νὰ μᾶς δώσῃ καμμίαν πρόβλεψιν περὶ τοῦ ποσοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέλθῃ ἡ εἴσπραξις ἐκ τοῦ λογαριασμοῦ αὐτοῦ ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Κύριοι συνάδελφοι, βέβαια, ὁ κ. Ὑπουργός, ἔχει δίκαιον ὅταν λέγῃ ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ δώσῃ ἕνα ἀσφαλῆ ἀριθμόν, ἀλλὰ θὰ ἠδύνατο νὰ δώσῃ μίαν πρόβλεψιν. Ἀκόμη καὶ ὅταν, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καταθέτῃ τὸν προϋπολογισμόν του δὲν ἠμπορεῖ ποτὲ νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι θὰ εἰσπραχθοῦν τὰ κονδύλια ποὺ ἀναφέρει, χρέος του ὅμως εἶναι νὰ δώσῃ τοὺς ἀριθμοὺς διὰ νὰ δυνηθῇ τὸ Σῶμα καὶ ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη νὰ σχηματίσουν μίαν ἀντίληψιν περὶ τοῦ ποῦ φερόμεθα καὶ ποῦ ὁδηγούμεθα. Θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, θὰ θελήσῃ εἰς προσεχῆ εὐκαιρίαν νὰ κάμῃ μίαν ἀνάλογον, τοὐλάχιστον, δήλωσιν πρὸς τὸ Σῶμα διὰ νὰ γνωρίζωμεν ποῖος θὰ εἶναι ὁ λογαριασμὸς τῶν προβλέψεων—διότι, εἰς τὸ τέλος–τέλος, θὰ πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν καὶ ἡμεῖς τὶ νὰ ζητοῦμεν διὰ τὴν ἐπιδότησιν τῶν ἑλληνικῶν προϊόντων, ἀφοῦ πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν θὰ διατεθῇ τὸ σύνολον τῶν χρημάτων, τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν εἰσφοράν.

§87Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁμιλεῖτε περὶ δυσκολίας προβλέψεως ἐπὶ τῶν εἰσφορῶν. Δὲν νομίζετε, ὅτι ἴσως ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν δυσκολίαν αὐτὴν διότι δυσκολεύεται νὰ προβλέψῃ ποῖον θὰ εἶναι ἀκριβῶς τὸ ποσοστὸν τῆς βοηθείας, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπορροφήσῃ μέχρι τέλους τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους;

§88Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, μὲ τὴν παρατήρησίν σας αὐτήν, ἐμπήκατε εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος, τὴν ὁποίαν δὲν ἠθέλησα νὰ θίξω ἐγὼ προηγουμένως. Βεβαίως ἡ ἀπόδοσις τῶν εἰσφορῶν θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὴν δυνατότητα νὰ ἀπορροφήσωμεν τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν. Αἱ δυσχερεῖς οἰκονομικαὶ συνθῆκαι, τὰς ὁποίας ἡ χώρα μας διέρχεται, ἡ ἐμφανισθεῖσα σαφῶς ἀρχομένη σήμερον οἰκονομικὴ κρίσις, δημιουργοῦν μίαν ἀβεβαιότητα διὰ τὰς προβλέψεις. Διότι τὸν Φεβρουάριον, τοὐλάχιστον, ὁ ρυθμὸς ἀπορροφήσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὑπῆρξε σαφῶς βραδύτερος ἀπὸ τὸν Ἰανουάριον καὶ τοὺς προηγουμένους μῆνας καὶ δὲν γνωρίζω ποῦ πρόκειται νὰ ὁδηγηθῶμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο ποὺ εἶπον εἶναι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει ὑποχρέωσιν, ἀσχέτως τῶν πιθανῶν μελλοντικῶν ἐξελίξεων, αἱ ὁποῖαι κατὰ κάποιον τρόπον εἶναι ἀβέβαιοι, βάσει τοῦ προγράμματος, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τέλους, ὄχι καταστρώνει, ἀλλ’ ἐλπίζει ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ, νὰ μᾶς δώσῃ ἕνα ἀριθμόν. Διότι, κ. Ὑπουργέ, θὰ ἐπαναλάβω κάτι, ποὺ εἶπον καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν. Εἰς τὸ τέλος–τέλος, ἐὰν ἐξετάσωμεν τὴν εἰσφορὰν ἡμεῖς, ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ λαοῦ, ὀφείλομεν νὰ κάμωμεν τὴν βασικὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἀσχέτως οἱωνδήποτε νομικῶν διατάξεων, ἡ εἰσφορὰ κατὰ κάποιον τρόπον ἐπιβαρύνει τὴν κατανάλωσιν καὶ ὁμοιάζει πρὸς φορολογίαν. Νομίζομεν, ἑπομένως, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνουν γνῶσιν τῶν σχετικῶν ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν γραμμῶν, ποὺ αὕτη χαράσσει. Ἡ εἰσφορά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐπεβλήθη δι’ οὐδενὸς νεωτέρου νόμου. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἐνδιαφέρον νὰ τονισθῇ ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Ἀνεκαλύφθη, ὅταν διὰ πρώτην φορὰν κατέστη ἀναγκαῖον νὰ ἐπιβληθῇ—τοῦτο δὲν βαρύνει οὐδαμῶς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν—ἀνεκαλύφθη ἕνας παλαιὸς νόμος τοῦ Μεταξᾶ, ὑπ’ ἀριθ. 1960)1939, τὸν ὁποῖον οὐδεὶς ἐνεθυμεῖτο καὶ οὐδεὶς ἐγνώριζεν, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεπε τὴν ἐπιβολὴν εἰσφορᾶς καὶ εἶχε γίνει διὰ τελείως ἀσχέτους λόγους. Βάσει αὐτοῦ τοῦ νόμου ἐπιβάλλονται ἔκτοτε αἱ εἰσφοραὶ καὶ ἐπάνω εἰς αὐτὸν τὸν παλαιὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἄλλας συνθήκας ἀντιμετώπιζε τότε καὶ δι’ ἄλλους λόγους ἐξεδόθη, στηρίζεται νομικῶς τὸ ὅλον τεράστιον οἰκοδόμημα τῆς εἰσφορᾶς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, εἴπομεν καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνομεν καὶ σήμερον, εὐχαριστοῦντες ὑμᾶς διὰ τὰς διασαφητικὰς πληροφορίας ἐν συγκρίσει πρὸς ὅσας μᾶς ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Παπαληγούρα, νομίζομεν, ὅτι δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν κατὰ τὸ δυνατὸν νὰ τηρῆται ἡ Βουλὴ ἐνήμερος τῶν ἀποφάσεών σας καί, ἐὰν εἶναι δυνατόν, εἰς προσεχῆ εὐκαιρίαν νὰ μᾶς δώσετε περισσότερα στοιχεῖα περὶ τῶν σκέψεων καὶ τῶν προθέσεών σας. Ὅσον ἀφορᾶ τὰ δύο εἰδικώτερα θέματα, διὰ τὰ ὁποῖα καὶ ἔγινεν ἡ ἐπερώτησις, νομίζομεν, ὅτι ἐὰν ἀντιμετωπίσετε βάσει καὶ τῶν τελευταίων παρατηρήσεών μας τὸ θέμα, ἴσως νὰ δυνηθῆτε ταχύτερον νὰ ὁδηγηθῆτε εἰς τὴν λῆψιν τῶν ἐνδεικνυομένων ἀποφάσεων.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον.

§90Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤθελε νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἀπάντησίν του, ἴσως, θὰ ἐγλύτωνε μίαν ἀπάντησιν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Κουντούρης.

§92Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Οἱ ἐπερωτῶντες βουλευταὶ εἴμεθα εὐτυχεῖς, διότι ἡ ἐπερώτησίς μας ἐὰν δὲν ὑπῆρξεν ἡ αἰτία διὰ νὰ λάβῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τὴν ἀπόφασιν, ἣν μᾶς ἐξήγγειλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου σήμερον τὸ ἑσπέρας, ὅτι θὰ ἐξετάσῃ μελλοντικῶς τὴν δυνατότητα ἄρσεως τῶν ἐπιβληθεισῶν εἰσφορῶν, ἐὰν δὲν ὑπῆρξε, λέγω, ἡ αἰτία νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν ταύτην, ὑπῆρξε πάντως ἡ εὐκαιρία διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα καὶ διὰ νὰ μᾶς ἀναγγείλῃ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ τὴν δυνατότητα τῆς προσεχοῦς λήψεως τοιαύτης ἀποφάσεως. Θὰ εἶμαι βραχύτατος εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ἐπιχειρημάτων τινῶν ἀφορώντων τὰς τρεῖς ἐπιβληθείσας εἰσφοράς. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὴν ζάχαριν, δεχόμεθα τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι ἡ ἐπιβολὴ τῆς εἰσφορᾶς ἦτο συναφὴς μὲ τὴν διάθεσιν τῶν ὑπαρχόντων ἀποθεμάτων καὶ ἐλπίζομεν, ὅτι ἐπειδὴ μέγα μέρος τῶν ἀποθεμάτων πρέπει νὰ ἔχῃ διατεθῆ κατὰ τοὺς διαρρεύσαντας τρεῖς μῆνας, δὲν θὰ εἶναι μακρὰν ἡ περίοδος καθ’ ἣν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, θὰ δυνηθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν σκέψιν του περὶ ἐνδεχομένης μεταβολῆς τοῦ καθεστῶτος τῆς σημερινῆς εἰσφορᾶς. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰ ὄσπρια, ἠκούσαμεν ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑφυπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου καὶ σήμερον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι αὕτη ἐπεβλήθη κατόπιν συστάσεως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας λόγῳ τῆς ἀνάγκης ὑποστηρίξεως τῆς καταναλώσεως τῶν ἐγχωρίων ὀσπρίων. Εἷς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος ὀρθῶς μᾶς ἐγνώρισε πρὸ ὀλίγου, ὅτι δὲν ὑφίστανται ἀποθέματα ἐγχωρίων ὀσπρίων μὲ μόνην τὴν διαφοράν, προσθέτω τώρα, ὅτι δι’ ἓν καὶ μόνον εἶδος ὑπάρχει ἕνα μικρὸν ἀπόθεμα, ὑπάρχουν περίπου 100.000 ὀκάδες φακῆς ἤτοι 130 τόννοι. Ἡ ποσότης αὕτη δύναται νὰ καταναλωθῇ ἐντὸς διαστήματος μικροτέρου τῶν 4–5 μηνῶν καὶ τὸ διάστημα τοῦτο ὑπάρχει ἀκόμη εἰς τὴν ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ εἶδος τοῦτο καταναλίσκεται μέχρι τοῦ προσεχοῦς θέρους. Ὥστε, ἐὰν ἀντὶ τῆς ἐπιβολῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ ὅλων γενικῶς τῶν ὀσπρίων, ἁπλούστατα ἐλαμβάνετο τὸ μέτρον νὰ μὴ περιληφθῇ ἡ φακὴ εἰς τὰ ἐλευθέρως εἰσαγόμενα ὄσπρια, δὲν θὰ ὑπῆρχε καμμία ἀνάγκη νὰ ἐπιβληθῇ εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν ὀσπρίων, διότι ἡ ὑπάρχουσα μικρὰ ποσότης φακῆς, θὰ εἶχε καταναλωθῆ καὶ θὰ ἀπηλλάσσετο ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπὸ τῆς καταβολῆς τῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ ποσότητος κατὰ πολὺ πολλαπλασίας εἰς τὰ ἄλλα ὄσπρια, τὰ ὁποῖα ὑπολογίζονται εἰς 6–8.000 τόννους.

§93Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω θετικὰς πληροφορίας ὅτι ἐφέτος ἡ καλλιέργεια τῶν ὀσπρίων θὰ εἶναι ἐντατικὴ καὶ ἐπειδὴ τὸ φασόλι θὰ εἶναι ἡ πρώτη τροφή, πρέπει νὰ μπῇ ἡ εἰσφορὰ διὰ νὰ ἐπεκταθῇ ἡ καλλιέργεια.

§94Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Ἴσως θὰ εἶναι σκόπιμον νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι οἱ παραγωγοί μας δὲν ἐνδιαφέρονται νὰ ἔχουν εἰσφορὰν ἐπὶ τῶν ὀσπρίων, ἀλλὰ νὰ ἔχουν καλὰς τιμὰς πωλήσεως τῶν ὀσπρίων καὶ καλὴν ἐσοδείαν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ τιμὴ τῶν ὀσπρίων ἤδη ηὐξήθη κατὰ 25%, δὲν νομίζω, ὅτι οἱ παραγωγοὶ ἀπαιτοῦν ἀκόμη καὶ ἄλλην ὑποστήριξιν, ἄλλα 25% διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς εἰσφορᾶς καὶ θὰ ἦτο ὅλως διόλου παράλογον νὰ ἔχωμεν τὴν ἀπαίτησιν πλὴν τῆς δυστυχίας, ἡ ὁποία ὑφίσταται ἤδη εἰς βάρος ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ἔχωμεν πολλοὺς κλάδους τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας, οἱ ὁποῖοι εἶναι καθαρῶς δασμοβίωτοι, πλὴν τῆς τοιαύτης δυστυχίας, ἡ ὁποία ἔχει ἐπιφέρει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἀκριβείας τῆς ζωῆς ἐν τῇ χώρᾳ μας, νὰ δημιουργήσωμεν τώρα καὶ δευτέραν δυστυχίαν, τὴν δασμοβίωτον γεωργίαν. Φρονῶ, ὅτι ἀντὶ τοῦ τοιούτου ἀνεπιτυχοῦς τρόπου ὑποστηρίξεως τῆς γεωργίας, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν ὁδὸν τῆς ἀμέσου ἐνισχύσεως τῶν γεωργῶν μας διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς παραγωγῆς τῶν ὀσπρίων καὶ ὁ ἄμεσος τρόπος τῆς ἐνισχύσεως εἶναι διὰ τῆς παροχῆς τῶν ἀπαραιτήτων οἰκονομικῶν διευκολύνσεων, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν ἐν τῷ κλάδῳ τούτῳ τῆς γεωργίας τὰς ἀρδεύσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὰς συνθήκας στεγνώματος π. χ. τῶν φασολίων αἱ ὁποῖαι λείπουν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Ἕβρου. Ἀντὶ νὰ ἐπιβάλωμεν εἰσφοράν, θὰ ἔπρεπε νὰ κατασκευάσωμεν ξηραντήρια φασολίων εἰς τὴν κοιλάδα τοῦ Ἕβρου καὶ μὲ αὐτὰ τὰ δύο μέτρα θὰ ἐπήρχετο αὔξησις τῆς παραγωγῆς. Ἡ εἰσφορὰ ἐπὶ τῶν ὀσπρίων, νομίζω, ὅτι πρέπει τάχιστα νὰ ἀρθῇ καὶ διὰ τὴν ὑποστήριξιν τοῦ μόνου ὑπάρχοντος ἀποθέματος νὰ ληφθῇ πρόνοια ἀπαγορεύσεως τῆς εἰσαγωγῆς του διὰ τρεῖς ἢ τέσσαρας μῆνας. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ σφάγια, τὴν εἰσφορὰν δηλαδὴ ἐπὶ τῶν σφαγίων, καίτοι εἶναι ἐκτὸς τῆς σημερινῆς ἐπερωτήσεως, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου νὰ ἐξετάσῃ τὴν ἄποψιν ὅτι τὰ σφάγια ἤδη ἐν τῇ χώρᾳ μας πωλοῦνται εἰς τιμὰς χιλιαπλασίας τῶν προπολεμικῶν ὅταν ὁ τιμάριθμος εἶναι μόνον 400πλάσιος. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι αὐτὸς ὁ τομεὺς τῆς Ἐθνικῆς μας παραγωγῆς, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως καὶ προστασίας διὰ τῆς ἐπιβολῆς εἰσφορᾶς. Πάντως εἴμεθα ἄκρως ἱκανοποιημένοι διότι ἡ ἐπερώτησίς μας ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου νὰ δηλώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι δὲν θὰ ἀκολουθηθῇ ἡ πολιτικὴ ἐπιβολῆς εἰσφορᾶς ἐπὶ τῶν βασικῶν εἰδῶν διατροφῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Ροδόπουλος).

§95Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν δευτερολογίαν τῶν ἐπερωτησάντων βουλευτῶν καὶ πρῶτα–πρῶτα εἰς τὸν συνάδελφον κ. Μητσοτάκην, ὅτι ἴσως δὲν ἀντελήφθη ἀκριβῶς τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ ἐπιβολὴ τῆς εἰσφορᾶς. Δὲν ἐπρόκειτο διὰ τῆς εἰσφορᾶς νὰ καλύψῃ κανένα ἔλλειμμα τὸ Κράτος. Ἡ εἰσφορὰ ἐπεβλήθη διὰ νὰ καταστήσῃ δυνατὴν τὴν ἐκποίησιν τῆς κρατικῆς ζαχάρεως, διότι ὡμιλήσατε περὶ ἐλλείμματος. Ἐγὼ ἀπὸ τὴν εἰσφορὰν τῆς ζακχάρεως δὲν εἰσέπραξα τίποτε, ἐπρόκειτο ὅμως νὰ διατεθῇ ἡ κρατικὴ ζάκχαρις καὶ ἦλθεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι ἐὰν δὲν βάλετε εἰσφορὰν εἰς τὴν ζάκχαριν τώρα ποὺ ἔχει ἀφεθῆ ἐλευθερία εἰσαγωγῆς, θὰ δημιουργηθῇ δυσχέρεια εἰς τὴν διάθεσιν τῶν κρατικῶν ἀποθεμάτων. Ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι αἱ κατηγορίαι τῶν εἰσφορῶν ἦσαν 25, 50 καὶ 100 καὶ ἠναγκάσθην νὰ φέρω κατηγορίαν 60%, διότι συμφώνως πρὸς τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ Ὑπουργείου ἐχρειάζετο νὰ εἶναι 60%.

§96Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Ἔχετε, κ. Ὑπουργέ, 7.500 τόννους τοὺς ὁποίους δὲν δύνασθε νὰ πωλήσητε. Ἀπὸ τὴν ποσότητα αὐτὴν θὰ ἔχετε μίαν Α ζημίαν. Ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ εἰσάγετε 60.000 τόννους ἐντὸς τοῦ ἔτους καλύπτεται τὸ ἔλλειμμα τῶν 7.500 τόννων.

§97Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Θὰ ὑπομνήσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς διαθέσεως ἐντὸς ὡρισμένου διαστήματος τῆς ποσότητος αὐτῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὄσπρια, ἀρνοῦμαι νὰ δεχθῶ τὴν ἄποψιν, ὅτι τὰ εὑρισκόμενα εἰς τὴν Ἑλλάδα εὑρίσκονται μόνον εἰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων. Εὐτυχῶς ὁ κ. Κουντούρης ἔκαμε σχετικὴν διόρθωσιν. Ἡ ἁρμοδιότης τοῦ νὰ κρίνῃ ἐὰν ἡ μικρὰ παραγωγὴ χρῄζῃ προστασίας, ἀνήκει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ὅταν ὑπάρχουν γεγονότα, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν μίαν διαφορετικὴν κατάστασιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζαμεν κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐπιβολῆς τῆς εἰσφορᾶς, ἔχομεν τὴν εὐχέρειαν νὰ προσαρμόσωμεν τὴν ἀπόφασιν. Καὶ ὁ κ. Κουντούρης τὸ ἐθεώρησεν σπουδαῖον γεγονός, ὅτι προέβην ἐξ αἰτίας τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς εἰς τὴν δήλωσιν αὐτήν. Ἀλλοίμονον, κύριοι· θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ὡς Ὑπουργὸς κάνω τὸ καθῆκον μου καὶ τότε τὸ κάνω καλῶς, ὅταν ἔχω ὅλα τὰ στοιχεῖα μπροστά μου. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ δήλωσίς μου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ βαρύνῃ αὐτὰ τὰ εἴδη, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἀνατροπὴ τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ Κυβερνητικὴ πολιτική. Ἐξήγησα τοὺς λόγους. Ἐὰν ὑπάρχῃ διαφωνία μεταξὺ τῶν συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι ἡ εἰσφορὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθῇ ὡς μέσον προστασίας προϊόντων διατροφῆς, νομίζω, ὅτι ἡ διαφωνία εἶναι πλήρης, διότι ἐφ’ ὅσον νομίζουν ὅτι ἡ εἰσφορὰ καὶ ἡ πριμοδότησις δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρὰ προσπάθεια συμπληρώσεως τῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος, πῶς θέλετε νὰ προστατεύσω τὸν παραγωγόν;

§98Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, βάζετε τὸν δάκτυλον εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων.

§99Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Δὲν τὸν ἔβαλα ἐγώ, τὸν ἔβαλαν οἱ ἰδικοί σας, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι διὰ τῆς εἰσφορᾶς θὰ ἐπιδιώξωμε νὰ κάμωμε διόρθωσιν τῆς σημερινῆς τιμῆς τοῦ συναλλάγματος. Συνεπῶς θὰ παράσχω πριμοδότησιν εἰς τὰ προϊόντα τὰ ἰδικά μας, τὰ ὁποῖα δυσκολευόμεθα νὰ πωλήσωμεν μὲ τιμὴν δολλαρίου 15 χιλιάδων. Δὲν βλέπω τὶ τὸ δυσάρεστον. Δηλῶ δὲ ὅτι σκοπὸς τῶν εἰσφορῶν εἶναι ἡ συμπλήρωσις τῆς διαφορᾶς τῆς πριμοδοτήσεως διὰ νὰ ἐξαγάγωμεν τὰ προϊόντα μας. Ἀντιλαμβάνομαι, κ. Ζίγδη, ἀπὸ τὴν ἐρώτησιν τὴν ὁποίαν ἐκάματε εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην. Ἀσφαλῶς δὲν σᾶς ἦτο δυσάρεστος ἡ ἐπέκτασις τῆς συζητήσεως. Ὅλα τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἐθίξατε, εἶναι ἴσως θέματα τὰ ὁποῖα θὰ πρέπει νὰ συζητηθοῦν, ἀλλὰ μὲ μίαν σειράν. Σήμερον ἔχομεν μίαν συγκεκριμένην ἐπερώτησιν καὶ προσεπάθησα νὰ σᾶς δώσω ἱκανοποιητικὴν ἐξήγησιν. Ἐὰν ὑπάρχουν σημεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ πολιτική μας δὲν συμπίπτει, τί νὰ εἴπω; Ὅταν ἐκυβερνούσατε σεῖς εἴχατε τὸ δικαίωμα ν’ ἀντιλαμβάνεσθε τὴν πολιτικήν σας ἔτσι. Ἡμεῖς ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὴν ἀντιλαμβανώμεθα διαφορετικά. (Χειροκροτήματα.

§100Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ πολιτική σας ἐπ’ αὐτοῦ, ἀποτελεῖ πλήρη σύγχυσιν τῆς ἐννοίας τῆς πριμοδοτήσεως, καὶ ἐὰν ἐξακολουθήσητε, δημιουργεῖτε συνθήκας καὶ διὰ τὸ συνάλλαγμα καὶ διὰ τὸν τιμάριθμον, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀκριβοπληρωθοῦν συντομώτατα.

§101Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἔχω νὰ δώσω ἀκόμη μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν κ. Μητσοτάκην. Μὲ ἠρώτησεν, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμω προβλέψεις ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον προβλέπεται ὅτι θὰ εἰσπραχθῇ μέχρι τέλους τοῦ ἔτους. Ἔδωσα τοὺς ἀριθμοὺς εἰς τὴν Βουλὴν τῶν εἰσπραχθεισῶν εἰσφορῶν μέχρι 15.2.53. Ἐὰν δυσκολεύωμαι νὰ κάμω θετικὴν πρόβλεψιν, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν ρευστότητα τῆς καταστάσεως καὶ τὴν μεταβολὴν τῶν διαφόρων εἰδῶν ἐμπορίου. Ἴσως νὰ μὴ πλανῶμαι ὅταν λέγω, ὅτι κατὰ τοὺς προσεχεῖς μῆνας ὁ μέσος ὅρος πιθανὸν νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὰ 30–35 δισεκ. μηνιαίως. Συνεπῶς θὰ ὑπάρχῃ ἕνα ἀρκετὸν ποσὸν μέχρι τέλους τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὰ 119 δισεκ. Πάντως ἡ Βουλὴ θὰ κρατῆται ἐνήμερος, διότι δὲν ἔχομεν τίποτε νὰ ἀποκρύψωμεν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς. Θὰ παρεκάλουν καὶ πάλιν νὰ τερματισθῇ ἐδῶ ἡ συζήτησις.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως κηρύσσεται περαιωμένη. Ὁ κ. Περ. Ἰακ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, σχετικῶς μὲ τὸ ἐκπαιδευτικὸν σύστημα.

§103ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐπ’ ἀρκετὴν ὥραν ἠσχολήθημεν μὲ τὸ ζήτημα τῶν ὀσπρίων—τὰ ὁποῖα φαίνεται, ὅτι ἀγαποῦν οἱ ρήτορες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως— ὑποθέτω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ ἀσχοληθῇ ἐπ’ ὀλίγον ἐπὶ ἑνὸς θεμελιώδους θέματος τῆς Παιδείας, ἡ ὁποία ἀπὸ ἐτῶν ἐστραγγαλίσθη καὶ εἶναι ἀναγκαῖον........

§104Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτό, κ. Πρόεδρε, εἶναι ἐκτὸς Κανονισμοῦ.

§105Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, εὑρίσκεται ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ἀναφέρεται εἰς παρελθούσας Κυβερνήσεις.

§106ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ περὶ μέτρων παρελθουσῶν Κυβερνήσεων. Διότι ὁ ἐκτραχηλισμὸς τῆς Παιδείας ἤρχισεν ἀπὸ τοῦ 1917 καὶ ἐντεῦθεν, ὅταν τὸ Κόμμα σας, κ. Βενιζέλε, ἔθεσεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας τοὺς Γληνούς, τοὺς Δελμούζους καὶ τοὺς διαδόχους των, οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὴν σημερινὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῆς Παιδείας. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἴσχυσαν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Βασιλείου, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαίρεσιν τῶν τάξεων τῆς δημοτικῆς καὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως. Ἀπὸ συστάσεως Βασιλείου ὑπῆρχον τὰ τετρατάξια δημοτικά, τὸ σχολαρχεῖον καὶ αἱ τέσσαρες τάξεις τοῦ Γυμνασίου, σύστημα τὸ ὁποῖον ἔδωσε θαυμάσια ἀποτελέσματα. Αὐτὰ ὁ ρηξικέλευθος—καὶ λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι παρὼν—κ. Παπανδρέου τὰ ἀνέτρεψεν. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ἕνα ἄρθρον του, τὸ ὁποῖον ἐδημοσίευσεν, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, εἰς τὰ 1928, εἰς τὸ ὁποῖον ἀποκαλεῖ τὴν Ἑλληνικὴν Παιδείαν, μέχρις ἐσχάτων, ὅτι ἦτο ὀλιγαρχική. Γνωρίζω, ὅτι εἰς τοὺς νεωτέρους χρόνους, αἱ λέξεις ἀπέβαλον τὴν σημασίαν των. Καὶ ἐρωτῶ, διατὶ ἦτο ὀλιγαρχική; Λέγει, λοιπόν, ὁ κ. Παπανδρέου εἰς τὸ ἄρθρον του: «..... (ἀναγινώσκει).....». Ἐρωτῶ, διατὶ ἦτο ὀλιγαρχική; Καὶ διὰ νὰ παύσῃ νὰ εἶναι ὀλιγαρχική, ὁ κ. Παπανδρέου, προσέθεσεν εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν δύο ἔτη, προσέθεσεν ἄλλα δύο εἰς τὸ Γυμνάσιον καὶ κατήργησε τὸ Σχολαρχεῖον. Τὸ παλαιὸν σύστημα, κύριοι, εἰς τὸ ὁποῖον, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν, ἦτο ἄριστον διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Εἴχομεν τέσσαρας τάξεις τοῦ Δημοτικοῦ σχολείου. Οἱ χωρικοὶ πληθυσμοί, καθὼς γνωρίζετε, ἀγαποῦν νὰ ἔχουν ἄρρενας, ὥστε εἰς μίαν ἡλικίαν νὰ τοὺς βοηθοῦν εἰς τὴν καλλιέργειαν. Τὶ ἐγίνετο; Τελείωναν τὸ Δημοτικὸν σχολεῖον—καὶ σᾶς διαβεβαιῶ οἱ ἀπόφοιτοι τοῦ Δημοτικοῦ σχολείου ἔκαμον ὀλιγώτερα ὀρθογραφικὰ λάθη ἀπὸ τοὺς φοιτητὰς τῆς φιλολογίας σήμερον—καὶ ἐπὶ πλέον εἶχον καὶ τὸ Σχολαρχεῖον. Ὅσοι τελείωναν τὸ Δημοτικὸν ἐγνώριζον καὶ γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν, τὴν διαίρεσιν τοῦ Κράτους, ὀλίγην γεωγραφίαν. Αὐτὰ τοὺς ἤρκουν. Καὶ εἰς ἡλικίαν 11 ἕως 12 ἐτῶν ἐβοηθοῦσαν τοὺς γονεῖς των εἰς τὴν καλλιέργειαν. Ἀλλὰ εἶχον καὶ τὸ Σχολαρχεῖον. Τὰ Σχολαρχεῖα ἦσαν πλησίον τῶν χωρίων καὶ συνεπῶς, ἠμποροῦσαν κάλλιστα νὰ λάβουν καὶ πρόσθετον παιδείαν, ἦτο λοιπόν, ὀλιγαρχική, ὅπως εἶπεν ὁ ρηξικέλευθος κ. Παπανδρέου. Εἶχε δὲ τὸ ἑξῆς πλεονέκτημα. Εἶχε τὸ πλεονέκτημα, ὅτι οἱ ἀπόφοιτοι τοῦ Σχολαρχείου εἶχον διεξόδους. Διότι καὶ οἱ χωρικοὶ πολλάκις ἔστελλον τὰ παιδιά των εἰς τὸ Σχολαρχεῖον. Εἶχον δὲ διεξόδους, ἐπαναλαμβάνω, τότε, οἱ ἀπόφοιτοι τοῦ Σχολαρχείου, διότι καὶ ἱερεῖς ἐγίνοντο καὶ εἰς τὴν Χωροφυλακὴν κατετάσσοντο καὶ εἰς τὰς Γεωργικὰς Σχολὰς εἰσήρχοντο καὶ Δασοκόμοι ἐγίνοντο. Συνεπῶς, ἦτο ἕν πλεονέκτημα ἡ ὕπαρξις τοῦ Σχολαρχείου καὶ διότι παρέμενον εἰς τὰ χωρία των καὶ δὲν ἐγκατέλειπον τὴν ὕπαιθρον. Κατηργήθη αὐτό. Καί, καθὼς εἶπον, ἐνίσχυσε τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν τὴν στοιχειώδη μὲ τὰς δύο τάξεις καὶ ἔγινεν 6ετὴς ἡ Παιδεία αὐτή. Καὶ τὸ δυσάρεστον, εἶναι ὅτι εἰς τὸ περίφημον Σύνταγμα τῶν ἀξιοτίμων κ.κ. Χαμδῆ καὶ Καραμαούνα, προσετέθη.....

§107Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ ἔκφρασις δὲν εἶναι Κοινοβουλευτική, κύριε συνάδελφε. Ὡρκίσθητε πίστιν εἰς τὸ Σύνταγμα τοῦτο. Ναὶ ἄλλα γλῶττα μὲν ὤμοσε πνεῦμα δ’ ἀνώμοτον.

§108ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, θὰ σᾶς ἀναφέρω τί εἶπον ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἰς τὰ 1935, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ προσκρούσω εἰς τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκον, διὰ νὰ τὸ κάμω νὰ ἀποφύγῃ ὡρισμένα σφάλματα. Καὶ εἶπον ὅτι, ἐρωτηθεὶς ποτέ, ὁ στωϊκός, φιλόσοφος, Χρύσιππος, τῆς ἀρχαιότητος, ὁ ὁποῖος ἀντεκατέστησεν εἰς τὴν Ἀκαδημίαν Ἀθηνῶν, τὸν Κλεάνθην, διατὶ δὲν πολιτεύεται, ἀπήντησεν: «Εἰς τὴν πολιτικὴν λέγων μεν τίς τὴν ἀλήθειαν ἀπαρέσκει εἰς τοὺς ἀνθρώπους, λέγων δὲ τὰ ἀναληθῆ ἀπαρέσκει εἰς τοὺς θεούς». Καὶ ἐδήλωσα καὶ δηλῶ ὅτι προτιμῶ νὰ ἀπαρέσκω εἰς τοὺς ἀνθρώπους παρὰ εἰς τοὺς θεούς. Τὸ Σύνταγμα, ἀπὸ τοὺς δύο αὐτοὺς κυρίους ἐψηφίσθη. Ἐὰν ἐρωτήσετε ἐμὲ δὲν ἀναγνωρίζω ὄχι μόνον τὸ Σύνταγμα.......

§109Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δὲν τὸ ἀναγνωρίζετε;

§110ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι.

§111Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐπιβουλὴ κατὰ τοῦ πολιτεύματος. Ἐδῶ καταργεῖται τὸ Σύνταγμα εἰς τὸ ὁποῖον ὡρκίσθητε πίστιν.

§112ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κακὴ ἔκφρασις· δὲν τὸ ἐκτιμῶ διότι ὅλα τὰ Συντάγματα, ἐκτὸς τοῦ 1864, ἔγιναν κατὰ παράβασιν τοῦ Συντάγματος, ὅλα, καὶ τοῦ 1911 ἀκόμη, ἔγιναν κατὰ παράβασιν τοῦ ἄρθρου 107 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864.

§113Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μὰ δὲν ἀναγνωρίζετε τὸ Σύνταγμα εἰς τὸ ὁποῖον ὡρκίσθητε;

§114ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλετε νὰ παίξωμε μὲ τὶς λέξεις. Εἴπομεν νὰ μὲ διακόπτετε, ἀλλὰ ὄχι εἰς τοιοῦτον βαθμόν. Τὸ ἀναγνωρίζω ἀναγκαστικῶς ἀλλὰ δὲν τὸ ἐκτιμῶ ὡς γενόμενον ἀντισυνταγματικῶς. Τὸ Σύνταγμα αὐτὸ ἐφρόντισε μὲ τὸ ἄρθρον 16 νὰ ἀσφαλίσῃ τὰ 6 χρόνια τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές, διότι εἰς τὰ Συντάγματα συνήθως δὲν εἰσάγονται τοιαῦται λεπτομέρειαι, αὐτὰ εἶναι τῶν νόμων. Ἐν τούτοις τὸ ἄρθρον 16 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ὑπολήπτεσθε, λέγει ὅτι: «....... (ἀναγινώσκει).......» Καὶ συνεπῶς εἶναι δύσκολον τὸ πρᾶγμα νὰ μεταβληθῇ διὰ νόμου. Εἰς ἄρθρον του δὲ ὁ κ. Παπανδρέου λέγει, ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνουν 8 τὰ ἔτη τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ὑπάρχει, κύριοι, ἕνας τρόπος, τὸν ὁποῖον προτείνω, διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ὀρθοτέρας βάσεις. Νὰ μείνουν τὰ 6 ἔτη τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἀλλὰ νὰ ἀφαιρεθοῦν τὰ 2 ἔτη τὰ γυμνασιακὰ καὶ νὰ προστεθοῦν 3 ἔτη εἰς τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν, ἐξ ὧν τὰ 2 νὰ εἶναι προετοιμασία διὰ τὸ Γυμνάσιον, ἐπέχοντα θέσιν Σχολαρχείου τὸ δὲ τρίτον ἔτος νὰ εἶναι ἐπαγγελματικόν, εἰς τρόπον ὥστε ὅσοι θέλουν νὰ ἀκολουθήσουν ἀνωτέρας σπουδὰς καὶ νὰ πᾶνε εἰς τὸ Γυμνάσιον, θὰ ἀποφοιτοῦν ἀπὸ τὰς 2 τάξεις αὐτάς, ἂς εἴπωμεν τοῦ Σχολαρχείου, ὅσοι δὲν πρόκειται νὰ ἀκολουθήσουν ἀνωτέρας σπουδὰς θὰ πηγαίνουν εἰς τὰς ἐπαγγελματικὰς σχολάς, αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργηθοῦν ἀναλόγως τοῦ τόπου. Δηλαδὴ εἰς τὰς γεωργικὰς περιφερείας θὰ διδάσκωνται μαθήματα γεωργικά, εἰς τὰς βιομηχανικὰς μαθήματα βιομηχανικὰ καὶ ἄλλα. Αὐτὸ ἔχει μεγάλην πρακτικὴν σημασίαν. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ Γυμνάσια πρέπει πράγματι νὰ γίνουν κλασσικὰ καὶ νὰ περιορισθοῦν εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν, νὰ γίνουν αὐστηραὶ αἱ εἰσαγωγικαὶ ἐξετάσεις καὶ αἱ ἀπολυτήριοι ὥστε νὰ παύσῃ τὸ πνευματικὸν προλεταριᾶτον, τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη κατὰ τοὺς τελευταίους τούτους χρόνους. Πρέπει μὲ αὐστηροτέρας ἐξετάσεις νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ Γυμνάσιον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνωτέραν θέλησιν, διανόησιν καὶ παιδείαν, ὥστε νὰ ἀκολουθήσουν ἐπιστημονικὰς σπουδάς. Νὰ γίνῃ τόσο δύσκολο τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, ὅσον δύσκολον εἶναι εἰς τὴν Γαλλίαν νὰ πάρῃ κανεὶς τὸ Baccalauréat. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου ὅσον ἀφορᾷ τὸ Γυμνάσιον. Ἔρχομαι, ἤδη, εἰς ἕνα ἄλλο θέμα, τὸ ζήτημα τῶν διδασκάλων, τὸ ὁποῖον θεωρῶ, ὅτι εἶναι σπουδαιότατον. Καὶ ἐκεῖ ἔγινεν ἐπίσης ἕνα σημαντικὸν λάθος κατὰ τὸ παρελθόν. Διότι ἀπὸ τῶν πρώτων ἐτῶν τῆς συστάσεως τοῦ Κράτους, ἱδρύθη ἐν Ἀθήναις, πρὸς μόρφωσιν τῶν δημοδιδασκάλων ἕνα πρακτικὸν διδασκαλεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐγένοντο δεκτοὶ ἀπὸ τὴν δευτέραν τάξιν τοῦ Σχολαρχείου. Ἐφοίτουν εἰς αὐτὸ τὸ διδασκαλεῖον ἐπὶ 2 ἔτη καὶ διωρίζοντο προσωρινοὶ διδάσκαλοι. Μετὰ διετίαν ἔδιδον νέας ἐξετάσεις διὰ νὰ διορισθοῦν μόνιμοι. Ἀπὸ τοῦ 1878 ἐκράτησε τὸ ὀρθὸν σύστημα, τὸ λεγόμενον σύστημα τοῦ Παπαμάρκου. Τὸ σύστημα αὐτὸ συνίστατο εἰς τὸ ἀκόλουθον: Ἔπαιρναν τοὺς μαθητὰς ἀπὸ τὴν 2αν τάξιν τοῦ Γυμνασίου, δὲν τοὺς ἄφηναν νὰ τελειώσουν τὸ Γυμνάσιον καὶ θὰ ἴδητε διατί τοὺς εἰσῆγον εἰς τὰ Παιδαγωγικὰ Διδασκαλεῖα ἐπὶ τριετίαν, ἐγένοντο δημοδιδάσκαλοι καὶ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ διανύσουν τὴν ζωήν των εἰς τὸ στάδιον αὐτό, διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν εἶχον τελειώσει τὸ Γυμνάσιον καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀκολουθήσουν ἄλλο ἐπάγγελμα. Ἔγινε, λοιπόν, τότε τὸ διδασκαλεῖον αὐτὸ τριτάξιον μὲ ἀποφοίτους τῆς δευτέρας τάξεως, ἐδιδάσκοντο δὲ εἰς τὰ διδασκαλεῖα αὐτὰ τὴν παιδαγωγικὴν καὶ τὴν γεωπονικήν. Μετ’ ὀλίγον ἱδρύθησαν ἄλλα τρία τοιαῦτα διδασκαλεῖα ἀρρένων καὶ τρία διδασκαλεῖα θηλέων, τὰ ὁποῖα συνετήρει ἡ Φιλεκπαιδευτικὴ Ἑταιρεία. Εἰς αὐτὰ δέ, κύριοι, τὰ διδασκαλεῖα, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν λαμπρὰ ἀποτελέσματα, ὑπῆρχον θαυμάσιοι παιδαγωγοὶ καὶ καθηγηταὶ ὅπως οἱ Παπαμάρκος, Βρατσᾶνος καὶ ἄλλοι. Τὸ 1905, κατὰ τὴν τελευταίαν πρωθυπουργίαν τοῦ ἀειμνήστου Δεληγιάννη, τοῦ ὁποίου γνωρίζετε τὰς ἀντιλήψεις διὰ τὰς οἰκονομίας, κατήργησε τὰ Διδασκαλεῖα καὶ ἐκράτησε μόνον ἕνα. Τότε, ἄλλωστε, ὁ Δεληγιάννης διὰ λόγους οἰκονομίας, κατήργησε καὶ πρεσβείας, 7 πρέσβεις τοὺς ἔκαμεν ἐπιτετραμμένους. Τὸ 1914 ἐδημιουργήθησαν Διδασκαλεῖα ὡς τοῦ τύπου Παπαμάρκου, 7 ἀρρένων καὶ 7 θηλέων, δυνάμει Ν. Δ. τῆς 26 Αὐγούστου 1914, κυρωθέντος διὰ τοῦ νόμου 381. Τὸ ἄριστον, κύριοι, αὐτὸ σύστημα κατηργήθη τὸ 1933 ἐπὶ Ὑπουργοῦ τότε τῆς Παιδείας τοῦ κ. Τουρκοβασίλη, κατ’ εἰσήγησιν τοῦ κ. Παλαιολόγου, ὁ ὁποῖος καὶ νῦν εἶναι Γενικὸς Ἐπιθεωρητής, τῶν Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν, διότι ἔκτοτε αὐτὰ τὰ Διδασκαλεῖα ἔγιναν Ἀκαδημίαι. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἔχομεν Διδασκαλεῖα εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰ χωρία. Προσέξατε, αὐτὸ τὸ θέμα εἶναι σπουδαῖον. Ὥρισαν τότε ὅτι ἀπόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου θὰ εἰσήρχοντο εἰς τὰς Ἀκαδημίας εἰς τὰς ὁποίας θὰ ἐφοίτουν ἐπὶ τριετίαν καὶ θὰ ἐγίνοντο δημοδιδάσκαλοι. Ἀλλὰ τί συνέβη; Οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν τῶν κυρίων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀπόφοιτοι τοῦ Γυμνασίου καὶ τῆς Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας δὲν ἤθελε νὰ πάῃ εἰς ἐπαρχίαν καὶ μάλιστα μὲ μισθὸν ὅπως εἶναι τώρα 750.000 κατὰ μῆνα. Καὶ τί ἔκαμαν, παρέμειναν ἐνταῦθα καὶ διωρίζοντο εἰς ἰδιωτικὰ Ἐκπαιδευτήρια καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀπέκτων τὰ μέσα διὰ νὰ ἀλλάξουν κλάδον, ἐνεγράφοντο εἰς τὸ Πανεπιστήμιον εἰς διαφόρους σχολὰς καὶ ἐχάνοντο ὡς δημοδιδάσκαλοι. Αὐτὸ εἶναι σοβαρόν, κύριοι, διότι τὸ θέμα εἶναι πῶς κάθε χωριὸ θὰ ἀποκτήσῃ τὸν διδάσκαλόν του. Πρέπει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ λεγόμενον τοῦ Παπαμάρκου, νὰ εἰσάγωνται —ἐφ’ ὅσον τώρα ἔχομεν ἑξατάξιον Δημοτικὸν— νὰ εἰσάγωνται ἀπὸ τὴν δευτέραν ἢ τρίτην τάξιν τοῦ Γυμνασίου εἰς τὰ Διδασκαλεῖα. Πρέπει νὰ ἀποκτήσουν τὰ χωριὰ μονίμους διδασκάλους. Εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας καὶ εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς ἱδρύσεως τοῦ Κράτους, ἡ στοιχειώδης Ἐκπαίδευσις ἦτο δημοσυντήρητος. Οἱ Δῆμοι ἐξέλεγον καὶ οἱ Δῆμοι ἐπλήρωνον τοὺς διδασκάλους. Ἔκτοτε ἀνέλαβε τὸ Κράτος καὶ τὰ ἐπρόκοψε. Τὸ Κράτος ἠμπορεῖ νὰ διορίζῃ, ἂν θέλῃ, εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν, ἐκεῖ ποὺ πηγαίνουν διδάσκαλοι, ἀλλ’ ὅσον ἀφορᾶ τὰ χωρία, νομίζω, ὅτι κάθε Δῆμος καὶ κάθε Κοινότης ἠμποροῦν νὰ ἐκλέγουν 2–3 παιδιὰ τοῦ χωριοῦ, τὰ ὁποῖα νὰ τὰ ἐνισχύουν ὥστε νὰ φθάσουν εἰς τὴν δευτέραν τάξιν τοῦ Γυμνασίου νὰ πᾶνε στὸ Διδασκαλεῖο καὶ νὰ διορίζωνται εἰς τὰ χωριά τους, ὁπότε θὰ ἔχουν καὶ κατοικίαν λόγῳ τοῦ ὅτι θὰ εἶναι εἰς τὰ σπίτια τους, καὶ τροφήν, καὶ ἐπὶ πλέον τὸν μισθόν, καὶ τότε τὸ χωρίον ἐξασφαλίζει μόνιμον δημοδιδάσκαλον. Ἐὰν τυχὸν ὑπάρχουν χωρία πάμπτωχα, ἠμπορεῖ τὸ Κράτος νὰ ἐνισχύσῃ μερικὰ ἀπ’ αὐτά. Καὶ νομίζω, ὅτι οἱ χωρικοί, προκειμένου νὰ ἐξασφαλίσουν δημοδιδάσκαλον διὰ τὸ χωριό τους, θὰ εἶναι πρόθυμοι νὰ ὑποστοῦν μίαν εἰδικὴν φορολογίαν. Τὸ ἴδιον εἶδα νὰ συμβαίνῃ καὶ εἰς Πορτογαλλίαν, ὅταν ἀντιπροσώπευσα ἐκεῖ τὸ Κράτος εἰς τὰς ἑορτὰς τοῦ 1940. Καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ δυσχέρειαι, ἔγινε δὲ τὸ ἀκόλουθον: Εἶπε τὸ Κράτος ὅτι εἰς κάθε χωρίον, ὅταν ὑπάρχῃ ἕνας μορφωμένος, ἕνας ἀπόστρατος ἀξιωματικός, ἕνας ὑπάλληλος συνταξιοῦχος ἢ ἄλλος, νὰ διορίζεται ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ νὰ πληρώνεται ἀπὸ τὴν Κοινότητα. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὁ μόνος τρόπος, διότι ἂν περιμένωμεν ἀπὸ τοὺς ἀποφοίτους τῶν Ἀκαδημιῶν νὰ πᾶνε εἰς τὰ ἀκριτικὰ χωρία δὲν θὰ πᾶνε ποτέ, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας διαρκῶς θὰ ἔχῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα ἄλυτον. Αὐτά, κύριοι, εἶχα νὰ εἴπω ὅσον ἀφορᾶ τὴν παιδείαν. Ἐπὶ Ι. Μεταξᾶ εἶχε σταλῆ εἰς ὅλους τοὺς Γυμνασιάρχας —διότι ὅλοι οἱ ἐκπαιδευτικοὶ εἶναι ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ συστήματος τῶν 6 τάξεων τοῦ Δημοτικοῦ καὶ τῶν 6 τάξεων τοῦ Γυμνασίου—εἶχε σταλῆ τότε, νομίζω κατὰ Ἰούνιον τοῦ 1940, μία ἐγκύκλιος, ἡ ὁποία ἐγκύκλιος ἠρώτα αὐτοὺς ἐὰν εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἰσχύοντος συστήματος ἢ τοῦ παλαιοῦ καὶ ὅλοι ἀπεφάνθησαν ὑπὲρ τοῦ παλαιοῦ, ἀλλὰ τότε, λόγῳ τῶν πολεμικῶν γεγονότων, δὲν ἐστάθη δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ὅσον ἀφορᾶ τοὺς καθηγητὰς τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, διοριζόμενοι, παίρνουν 900.000 κατὰ μῆνα. Σᾶς ἐρωτῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ ξελαρυγγίζωνται ἀπὸ τὸ πρωῒ ὣς τὸ βράδυ καὶ νὰ λαμβάνουν τοιούτους μισθούς; Ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ ἀποδοθῇ ἐξαιρετικὴ προσοχὴ εἰς τὸ ζήτημα τῆς παιδείας. Ἐὰν σὲ ὅλα ἐπιτύχῃ ὁ Συναγερμός, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκω, καὶ δὲν ἐπιτύχῃ εἰς τὸ ζήτημα τῆς παιδείας, ἐγὼ θὰ τὸν θεωρήσω ἀποτυχόντα. Πρέπει ἐπιπροσθέτως νὰ ἀνατραπῇ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἴσχυσεν ἀπὸ τοῦ 1917. Ἀνέγνωσα ἐκπαιδευτικὸν καὶ γλωσσικόν. Σᾶς συνιστῶ, νὰ πᾶτε εἰς τὰ Γραφεῖα «Ἑστίας» καὶ νὰ ζητήσετε τὸ φύλλον τῆς 9ης Φεβρουαρίου νὰ διαβάσετε σχετικὸν ἄρθρον. Τὸ ὑπογράφει μάλιστα ἕνας βενιζελικός. Θὰ ἴδητε καταπληκτικὰ πράγματα καὶ διὰ τὴν ἀνωτέραν ἐκπαίδευσιν καὶ διὰ τὰ Πανεπιστήμια. Ὑπέβαλον λοιπὸν τὴν ἐπερώτησιν, ὄχι μόνον διότι θεωρῶ τὸ ζήτημα τῆς Παιδείας ὡς βασικόν, ἴσως καὶ ἐκ κληρονομικότητος κύριοι, διότι ὁ πάππος μου, ἐπὶ Ὄθωνος, ὑπῆρξεν Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Παιδείας καὶ ἐξέδωκε τὸ πρῶτον σύγγραμμα, περὶ Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως. Ὑπέβαλον λοιπὸν τὴν ἐπερώτησίν μου, διότι εἶδον μίαν ἀνησυχίαν τῆς κοινῆς γνώμης καὶ προκειμένου περὶ ἐπερωτήσεως, ἤθελον νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος, μίαν μικρὰν παρέκβασιν. Τινὲς τῶν νεωτέρων συναδέλφων, ἤκουσα νὰ λέγουν, ὅτι δὲν πρέπει οἱ βουλευταὶ τῆς συμπολιτεύσεως νὰ ὑποβάλλουν ἐπερωτήσεις. Αὐτὸ ἀποτελεῖ διττὴν πλάνην, διότι αἱ ἐπερωτήσεις δὲν εἶναι μόνον ἐλεγκτικαί. Εἶναι καὶ πληροφοριακαί. Καὶ περὶ αὐτῶν μάλιστα ἀναφέρει ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς εἰς τὸ ἄρθρον 51 παράγραφος 5 περὶ ἐπερωτήσεων, συστάσεων. Δηλαδὴ δέχεται, ὅτι ἕνας βουλευτὴς εἰδικὸς ἐπὶ ἑνὸς θέματος, ἠμπορεῖ νὰ θέλῃ νὰ διαφωτίσῃ τὸν κύριον Ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι εἰδικός, συνήθως δέ, ὄχι μόνον εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἰδικήν μας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ἄλλας Βουλάς, δὲν τηρεῖται τὸ Ἀγγλικὸν δόγμα: «Ὁ κατάλληλος ἄνθρωπος εἰς τὴν κατάλληλον θέσιν». Ἴσως τοῦτο εἶναι σωστόν, διότι, ἐὰν ἦσαν εἰδικοί, ἴσως εἶχον προκαταλήψεις, αἱ ὁποῖαι θὰ τοὺς ἐπηρέαζον εἰς τὰς ἐνεργείας των. Λοιπὸν δεδόσθω, ὅπως ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος φίλος μου καὶ καθηγητής μου, ὅταν πρωτοπολιτεύθην καὶ μὲ ἐδίδασκε τὰ περὶ τοῦ Ὀρθοδόξου Κοινοβουλευτισμοῦ, ποὺ ἠθέλησε νὰ μοῦ ἀμφισβητήσῃ ἡ πτέρυξ αὐτή, ὁ Νικόλαος Λεβίδης. Γνωρίζω, ὅτι λέγων δεδόσθω, θὰ προσκρούσω εἰς τοὺς τριτοκλιτοφάγους τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὅταν λέγω ἀγαπητοί, δὲν χρησιμοποιῶ τὸν ὅρον, ὅπως τὸν χρησιμοποιοῦν οἱ κ. Ὑπουργοὶ καὶ ὅταν ἀπευθύνονται πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶσθε ἐκτὸς θέματος.

§116ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμβαίνει ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν νὰ ἐλλείπῃ τὸ περίφημον Ἀττικὸν ἅλας. Ἡ Βουλὴ αὐτὴ κουράζεται μὲ φωνὰς καὶ μὲ σοβαρὰς συζητήσεις συνεχῶς. Ὀφείλει νὰ ἐπικρατήσῃ καὶ ὀλίγον χιοῦμορ. (Χειροκροτήματα).

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ προβλέπει ὁ Κανονισμὸς αὐτό.

§118ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς εἶναι ἀπόφασις βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν χειροκροτοῦν. Τὸ ἔπραξα λοιπόν, διότι ὑπῆρχεν μία ἀνησυχία εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ ἐξεδηλώθη αὐτὸ ἀπὸ ἐφημερίδας ποὺ ὑποστηρίζουν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὰς ἀντιπολιτευομένας καὶ ἀπὸ ἐπιστολὰς διαφόρων καθηγητῶν ποὺ ἐδέχθην, ἀπετάνθησαν δὲ εἰς ἐμέ, ἴσως λόγῳ φιλίας καὶ ἐκτιμήσεως τῶν συγγραφῶν μου. Εἶδον λοιπὸν τὴν ἀνησυχίαν αὐτὴν καὶ ἐθεώρησα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβάλω μίαν ἐπερώτησιν, διότι ἀποτελεσματικωτέρα εἶναι μία ἐπερώτησις βουλευτοῦ τῆς Συμπολιτεύσεως, ἡ ὁποία δὲν ἔχει πνεῦμα ἀντιπολιτευτικόν, διότι θέλει νὰ δώσῃ τὴν εὐκαιρία εἰς τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ κατασιγάσῃ, μίαν ἀνησυχίαν, ἐνῶ ἡ ἐπερώτησις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἔχει πάντοτε τὸ πνεῦμα τὸ ἀντιπολιτευτικὸν καὶ ἀσφαλῶς θὰ θέλῃ νὰ ἐλέγξῃ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ ἀνέμενον, διότι εἶχον ἔκτοτε μίαν συνομιλίαν μὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, εἶδον ποῖον σύστημα ἐπιθυμεῖ νὰ ἀκολουθήσῃ, σύστημα σῶφρον, θετικόν, χωρὶς νὰ σπεύδῃ καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, τὸ λέγω αὐτὸ πρὸς καθησύχασιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀνησυχοῦν διὰ τὴν ἐπαναφορὰν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν 920 ἀποδιωχθέντων ἐκπαιδευτικῶν, κομμουνιστῶν ἢ καὶ συμπαθούντων πρὸς τὸν κομμουνισμόν, ἐπιστοποίησα, ὅτι ἡ παιδεία εὑρίσκεται εἰς ἀξίας χεῖρας καὶ ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ πράξῃ τὸ καθῆκον του, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα καλόν, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐπιθυμοῦμε. (Χειροκροτήματα).

§119Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου καὶ σεβαστοῦ συναδέλφου κ. Ἀργυροπούλου, ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς μίαν πτυχὴν τοῦ ὅλου ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος τῆς χώρας. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, ὁ ὁποῖος ὑποτιμᾷ τὴν μεγάλην παιδαγωγικὴν ἀλλὰ καὶ τὴν Ἐθνικὴν σημασίαν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος. Διὰ τοῦτο, ἀφοῦ εὐχαριστήσω τὸν σεβαστὸν συνάδελφον δι’ ὅσας καλὰς λέξεις εἶπε περὶ ἐμοῦ, θὰ τὸν εὐχαριστήσω ἐπίσης, διότι ἔδωκε τὴν εὐκαιρίαν νὰ γίνῃ μία προκαταρκτικὴ συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τινων θεμάτων τοῦ ὅλου ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος. Βεβαίως ἡ κεφαλαιώδης σημασία τοῦ προβλήματος, δὲν ἐπέτρεψε νὰ φθάσῃ μέχρι τῆς Βουλῆς ἀκόμη ὑπὸ τὴν μορφὴν νομοθετικῶν μέτρων. Ἡ διάρκεια τῶν τριῶν μηνῶν κατὰ τοὺς ὁποίους ἔχω τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους νὰ δεχθοῦν, ὅτι δὲν εἶναι μακρά, δὲν εἶναι καὶ ἐπαρκὴς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὅλου ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος μετὰ τῆς δεούσης προσοχῆς καὶ περισκέψεως. Ἐλπίζω, ὅτι συντόμως θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν νὰ φέρω εἰς τὴν Βουλήν, ἐκ Κυβερνητικῆς πρωτοβουλίας, τὸ ὅλον θέμα καὶ νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Βουλὴ μὲ τὸ μέγα τοῦτο ἐθνικὸν πρόβλημα. Σήμερον θὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγα τινά. Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ δύο σκέλη τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου. Τὸ πρῶτον θέμα ἀφορᾷ τὴν ἐπιλογὴν τῶν δημοδιδασκάλων. Ἀνέλυσε τὴν ἱστορίαν τοῦ ζητήματος ὁ σεβαστὸς συνάδελφος. Δύο τρόποι ἐπιλογῆς ὑπάρχουν. Πρῶτον ἡ ἐπιλογὴ ἀπὸ μικρᾶς σχετικῶς ἡλικίας τῶν ὑποψηφίων διδασκάλων, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐκπαιδεύωνται εἰδικῶς διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Καὶ τὸ σύστημα τοῦτο εἶναι τὸ σύστημα τῆς προτιμήσεως τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Ἀργυροπούλου. Δεύτερον σύστημα εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη παρ’ ἡμῖν ἀπὸ τὸ ἔτος 1933. Εἰς τὴν μελέτην τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ προβλήματος, ἀναμφιβόλως περιλαμβάνεται ἡ συζήτησις τοῦ καλυτέρου τρόπου ἐπιλογῆς τῶν δημοδιδασκάλων. Ἀλλὰ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν δύναμαι μέχρι τῆς στιγμῆς ν’ ἀποκλίνω πρὸς τὸ καταργηθὲν σύστημα διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: Βεβαίως μὲ τὸ σύστημα νὰ ἀρχίζῃ ἡ εἰδικὴ ἐκπαίδευσις τῶν δημοδιδασκάλων ἀπὸ μικρᾶς ἡλικίας ὑπάρχει τὸ πλεονέκτημα τῆς προαποφάσεως νὰ ἀφιερώσῃ τὴν ζωήν του εἰς αὐτὸν τὸν τομέα, ὡς καὶ τῆς εἰδικωτέρας διαμορφώσεως τῆς συνειδήσεώς του. Ἀλλὰ τὰ ἐπιχειρήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ μεταβολή, τοῦ 1933, τῆς ὁποίας μεταβολῆς εἶχε προηγηθῆ ἐφαρμογὴ εἰς πολλὰς χώρας τῆς Εὐρώπης καὶ εἰς ἀρκετὰς τῶν πολιτειῶν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, τὰ ἐπιχειρήματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ μεταβολή, ἦσαν κυρίως, ὅτι γίνεται πληρεστέρα βασικὴ κατάρτισις τοῦ μέλλοντος δημοδιδασκάλου, δεύτερον, ὅτι εὐρύνεται ὁ κύκλος τῆς ἐπιλογῆς, διότι ἡ ἐπιλογὴ γίνεται ἐκ τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν τελειοφοίτων τῶν γυμνασίων, καὶ τρίτον, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο ἐπιτρέπει μεγαλυτέραν φιλοσοφικὴν κατάρτισιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀναγκαία. Τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ δὲν ἐκλονίσθησαν. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἠδύνατό τις νὰ ἀντείπῃ, ὅτι ἀπὸ τότε ποὺ ἡ φιλοσοφικὴ κατάρτισις γίνεται πληρεστέρα, ἡ ἄμυνα ἔναντι ἀντεθνικῶν δοξασιῶν ὑπῆρξεν περισσότερον χαλαρά. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀναγνωρισθῇ, ὅτι τοῦτο καθὼς ἡ γενικωτέρα ἐθνική μας περιπέτεια, δὲν εἶναι συνέπεια τῆς ηὐξημένης φιλοσοφικῆς καταρτίσεως, εἶναι συνέπεια μεγάλων παγκοσμίου σημασίας γεγονότων, τὰ ὁποῖα συνετάραξαν καὶ τὴν πατρίδα μας καὶ τὰ ὁποῖα γεγονότα συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ ἴδωμεν τοὺς δῆθεν διεθνιστὰς νὰ γίνωνται ἐθνικισταί, διὰ λογαριασμὸν ξένης πατρίδος, δηλαδὴ καθαρὰ προδόται, νὰ ἔχωμεν καὶ ἀκρότητας καὶ ἐγκλήματα, ὄχι εἰς στιγμὰς ἐπαναστατικῆς ἐξάψεως, ἀλλὰ ὡς ὠργανωμένον, προσχεδιασμένον ἔγκλημα. Εἰς τὴν ἄμυναν ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἐκδηλώσεων, καλεῖται νὰ διαδραματίσῃ πρωτεύοντα ρόλον ὁ διδάσκαλος. Πιστεύω, ὅμως, ὅτι πρὸς τοῦτο ἡ φιλοσοφική του κατάρτισις θὰ πρέπει νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν πληρεστέρα, διὰ νὰ ἔχῃ τὰ μέσα τῆς ἀναιρέσεως τῶν ὑλιστικῶν θεωριῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποσκοποῦν εἰς διάβρωσιν τῶν συνειδήσεων. Κύριοι βουλευταί, ἓν τῶν κυρίων μελημάτων τῆς πολιτείας καὶ εἰδικῶς ἓν τῶν κυρίων μελημάτων ἐμοῦ, ὡς ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, εἶναι καὶ ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος προεκάλεσε τὴν ἀρχικὴν ἀνησυχίαν τοῦ σεβαστοῦ συναδέλφου κ. Ἀργυροπούλου, ἡ ἄμυνα δηλαδὴ τοῦ Ἐθνικοῦ Κράτους ἐναντίον πάσης κακοποιοῦ καὶ φθοροποιοῦ δυνάμεως, ἡ ὁποία προσπαθεῖ νὰ καταστρέψῃ τὴν Ἑλληνικὴν παράδοσιν καὶ τὰς βάσεις τοῦ Ἑλληνοχριστιανικοῦ πολιτισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Εἰς τὴν προσπάθειαν ταύτην, ἐπερώτησις ὡς ἡ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Ἀργυροπούλου, δὲν ἀποτελεῖ ἐνόχλησιν, ἢ ἔλεγχον, ἀποτελεῖ συμβολὴν καὶ συνδρομὴν εἰς τὴν προσπάθειαν, θὰ ἔλεγα εἰς τὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος ὀφείλει νὰ διεξάγεται καὶ διεξάγεται δι’ ὅλων τῶν μέσων θετικῶν καὶ ἀρνητικῶν. Πιστεύω, ὅτι ἡ πληρεστέρα φιλοσοφικὴ κατάρτισις τῶν διδασκάλων θὰ ἀποτελέσῃ ὅπλον ἐναντίον τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐναντίον τῆς ἐπεκτάσεως τῶν ἀντεθνικῶν θεωριῶν. Δὲν πιστεύω, ὅτι εἶναι τὸ μόνον, πιστεύω, ὅτι ἡ προσπάθεια τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς πατρίδος ἔχει ἀνάγκην περισσοτέρων ὅπλων. Καὶ μεταξὺ αὐτῶν εἶναι ἡ ὁριστικὴ ἀπαλλαγὴ τῆς παιδείας ἀπὸ παντὸς ἀντεθνικοῦ στοιχείου. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς ὁ ὁποῖος θὰ ἠρνεῖτο ὅτι ἡ πολιτεία ἔχει καὶ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ καθῆκον, καθῆκον ἀπέναντι τοῦ παρελθόντος, καθῆκον ἀπέναντι τῆς ἱστορίας αὐτοῦ τοῦ τόπου, ἀλλὰ καὶ καθῆκον ἀπέναντι τοῦ μέλλοντος τῆς Πατρίδος καὶ τὴν διασφάλισιν αὐτῆς ἀπὸ παντὸς κινδύνου, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ ὅσους ἐγένοντο ἐπιλήσμονες τῆς ἐθνικῆς ἀποστολῆς. Ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ πρὸς πληροφόρησιν τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς καθησύχασιν πάσης τυχὸν καλοπίστου ἀνησυχίας. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ζήτημα τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ἡ δημοτικὴ ἐκπαίδευσις, ἡ λαϊκὴ παιδεία, ἀφορᾷ, πράγματι, τὴν μεγάλην μᾶζαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. 900 περίπου χιλιάδες εἶναι οἱ μαθηταὶ τῶν Δημοτικῶν Σχολείων καὶ ἡ λαϊκὴ παιδεία εἶναι ὅ,τι ἐξασφαλίζει ἡ Πολιτεία εἰς ὅλους τοὺς πολίτας, ἀπὸ τοὺς πολίτας τῶν μεγάλων κέντρων μέχρι τοῦ τελευταίου ὀρεινοῦ καὶ ἀκριτικοῦ χωρίου. Εἶναι λοιπὸν ἀναμφίβολος, εἶναι ἀναντίρρητος ἡ κολοσσιαία σημασία τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἀλλά, ἐὰν εἶναι τόσον μεγάλη ἡ σημασία τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν τὴν ἰδιαιτέραν ἀποστολὴν τῆς Μέσης Παιδείας. Διότι ἡ Μέση Παιδεία μᾶς δίδει τὴν γενικὴν μόρφωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀρκοῦνται ὅσοι δὲν πρόκειται νὰ γίνουν ἐπιστήμονες, μᾶς δίδει ἐπὶ πλέον, τοὐλάχιστον, μὲ τὸ ἰσχῦον σήμερον σύστημα ἐπιλογῆς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν τὰ στελέχη τοῦ δημοδιδασκαλικοῦ κόσμου καὶ ἐπὶ πλέον προπαρασκευάζει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ γίνουν ἐπιστήμονες, ἀκολουθοῦντες τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν. Εἶναι, ἑπομένως, ἰδιάζουσα ἡ σημασία τῆς Μέσης Παιδείας καὶ μεγάλη ἡ προσοχή, τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὴν καλυτέραν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων της. Αὐτὰ τὰ προβλήματα εἶναι πολλά. Συνδέονται καὶ πρὸς τὸ ὅλον ἀκόμη κοινωνικὸν πρόγραμμα καὶ πρὸς τὸ ἐθνικοδημογραφικὸν πρόβλημα. Διότι ὑπάρχει ἕνα μεγάλο θέμα, πόσος πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Μήπως διὰ τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ συντελοῦμεν εἰς τὴν δημιουργίαν πνευματικοῦ προλεταριάτου; Ἐν συνεχείᾳ πόσος πρέπει νὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν καθηγητῶν ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν μαθητῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν σχολείων; Ἔρχεται ὡς τρίτον ἐρώτημα, ποία πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀναλογία μεταξὺ τῆς κλασσικῆς παιδείας καὶ τῆς πρακτικῆς, τῆς τεχνικῆς, τῆς ἐπαγγελματικῆς; Ὑπάρχει ἀκόμη τὸ θέμα τοῦ συγχρονισμοῦ τοῦ προγράμματος τῆς Μέσης Παιδείας καὶ ὑπάρχει καὶ τὸ εἰδικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε τὸ ἕτερον ἐκ τῶν δύο σκελῶν τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ σεβαστοῦ συναδέλφου, τὸ ζήτημα τῶν κύκλων τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως. Ὁ ἀξιότιμος ἐπερωτήσας συνάδελφος ἔδειξε τὴν ἀπόλυτον προτίμησίν του πρὸς τὸ σύστημα ἐκεῖνο, ὑπὸ τὸ ὁποῖον οἱ περισσότεροι ἐξ ἡμῶν ἐσπουδάσαμεν.

§120Γ. ΜΟΔΗΣ. Καὶ εἶχε δίκαιον.

§121Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδ.). Δηλαδὴ εἰς τὸ σύστημα τῆς τετραετοῦς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, τῆς τριετοῦς εἰς τὸ Ἑλληνικὸν σχολεῖον καὶ τῆς τετραετοῦς εἰς τὸ Γυμνάσιον. Τὸ σύστημα τοῦτο ἔχει τὸ πλεονέκτημα νὰ εἶναι γνώριμον καὶ νὰ ἔχῃ ἀποδώσει εἰς τὸ παρελθὸν καλοὺς καρπούς. Ἀντιλαμβάνομαι δὲ ὅτι ἔχει πολλοὺς εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, οἱ ὁποῖοι ἐκδήλως τὸ προτιμοῦν. Περὶ τοῦ ὅτι βασικῶς ἡ διάκρισις θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει της ὡρισμένας παραλλαγάς, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται ἐκ τῶν πραγμάτων. Μία ἐξ αὐτῶν, εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὴν διάρκειαν τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Τὸ ἄρθρον 16 τοῦ Συντάγματος προβλέπει ἑξαετῆ ὑποχρεωτικὴν ἐκπαίδευσιν ἐν συνεχείᾳ δὲ ὁρίζει, ὅτι ἡ στοιχειώδης ἐκπαίδευσις εἶναι ὑποχρεωτική. Πρὸ τῆς λύσεως λοιπὸν τοῦ παιδαγωγικοῦ ζητήματος, πόσα πρέπει νὰ εἶναι τὰ ἔτη τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, ὑπάρχει τὸ βασικὸν θέμα τῆς συνταγματικῆς ὑποχρεώσεως. Πέραν τούτου ἀναμφισβητήτως εἶναι, ὅτι ἡ μέση ἐκπαίδευσις ὀφείλει νὰ διαιρεθῇ εἰς δύο κύκλους.

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Χειροκροτήματα).

§123Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδ). Βεβαίως ὑπάρχει τὸ θέμα, ἐὰν τὰ ἓξ ὑπολειπόμενα ἔτη, ἐὰν ἡ στοιχειώδης μείνῃ ἑξαετής, εἶναι ἐπαρκής, διὰ νὰ διδαχθῇ ὁλόκληρος ἡ ὕλη, ἡ ὁποία ἀντιστοιχεῖ εἰς τὴν μέσην παιδείαν καὶ αὐτὸ εἶναι ἓν ἐκ τῶν ἀντιμετωπιζομένων προβλημάτων. Πάντως ἡ διαίρεσις τῆς μέσης παιδείας εἰς δύο κύκλους, δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς τῆς διαρκείας. Ἐὰν δηλαδὴ τὰ ἔτη πρέπει νὰ εἶναι ἑπτὰ καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ τὰ κάμωμεν ἕξ, τοῦτο σημαίνει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἓν τριετὲς σχολεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ παρέχῃ ἕνα βαθμὸν παιδείας καὶ ὡρισμένα προσόντα διὰ τὴν ζωὴν ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τὴν ἀποκτᾷ καὶ ἐν συνεχείᾳ διὰ νέων ἐξετάσεων νὰ εἰσέρχεται εἰς τὸ ἀνώτερον σχολεῖον ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θέλει νὰ συμπληρώσῃ τὴν μόρφωσίν του. Ἀλλὰ διὰ τὴν ὁριστικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, εἶναι βεβαίως ἀνάγκη νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ τὸ θέμα τῆς διαρκείας, διότι πλήρως ᾐτιολογημένη πρέπει νὰ εἶναι, ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ἡ Κυβέρνησις γενικώτερα, καὶ πλήρης πρέπει νὰ εἶναι ἡ διάρθρωσις, ἡ ὁποία θὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§124Γ. ΜΟΔΗΣ. Δηλαδὴ ὑπάρχει περίπτωσις νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν τάξεων τῶν δημοτικῶν σχολείων;

§125Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδ.). Ἐξέθεσα, κύριε συνάδελφε, τὰς ἀπόψεις μου.

§126Γ. ΜΟΔΗΣ. Διὰ τὰ ἄλλα εἴμεθα σύμφωνοι.

§127Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδ.). Κύριοι βουλευταί, μὲ τὴν ὑπόσχεσιν πλήρων, πληρεστάτων ἐξηγήσεων πρὸς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς ἀκολουθουμένης ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σχετικὴ νομοθεσία, ἀλλὰ καὶ εἰς πᾶσαν ἄλλην στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι θελήσουν νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα, δὲν θὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον ἀπόψε. Ἐπιθυμῶ μόνον νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ πᾶσαν ἀμφιβολίαν καὶ διὰ πᾶσαν ἀμφισβήτησιν, εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν κυρίων συναδέλφων, εἴτε ἐδῶ εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς, διὰ τῆς διαδικασίας τῶν ἐρωτήσεων, τῶν συστάσεων καὶ τῶν ἐπερωτήσεων, εἴτε καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι τὴν συμπαράστασιν τῆς Βουλῆς δὲν τὴν φοβεῖται, τὴν ἐπιδιώκει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ὑπὸ τὴν σημερινήν του διεύθυνσιν. Ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι χωρὶς ὑποσχέσεις, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦν μόνον ἀπογοήτευσιν, ὅταν δὲν πραγματοποιοῦνται, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας συντελεῖται μία προσπάθεια, περὶ τῶν καρπῶν τῆς ὁποίας ἁρμόδιος νὰ ὁμιλήσῃ, δὲν θὰ εἶμαι ἐγώ. Θὰ τὴν φέρω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐκείνης ἀναμένω τὴν κρίσιν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§128Α. ΒΟΥΛΟΔΗΜΟΣ. Θὰ ἤθελον, κύριε Ὑπουργέ, νὰ δώσωμεν εὐρυτέραν συζήτησιν, εἰς τόσον οὐσιώδη ζητήματα, ὡς τὸ ζήτημα τῆς διαρθρώσεως τῆς ἐκπαιδεύσεως, τὸ ὁποῖον θέλει μεγάλην μελέτην. Θὰ ἐπεθύμουν ἀκόμη νὰ σᾶς ἐρωτήσω καὶ τὸ ἑξῆς πρᾶγμα: Εἴπατε, ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις, ἡ δημοτική, εἶναι κατωχυρωμένη σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα. Ἐν τῷ μεταξύ, οὐδεμία κατοχύρωσις αὐτῆς γίνεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, διότι περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλην χώραν, δέρνει ἡ ἀγραμματωσύνη καὶ ὁ ἀναλφαβητισμὸς τὴν ἰδικήν μας. Ὑπάρχει μεγάλος ἀριθμὸς ἀναλφαβήτων, οἱ ὁποῖοι προσλαμβάνονται εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ τὰ ἐργοστάσια ὡς μαθητευόμενοι.

§129Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδ.). Ὑπάρχει νόμος, μὲ ποινὰς μὴ συγχρονισμένας, δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν στέλλουν τὰ τέκνα των εἰς τὸ σχολεῖον. Ἀλλὰ ἡ προσπάθεια, τὴν ὁποίαν καταβάλλομεν, εἶναι νὰ μὴ ἐπιβάλωμεν εἰς αὐτοὺς ποινάς. Ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν καταβάλλομεν, εἶναι νὰ πείσωμεν ὅλους τοὺς γονεῖς, νὰ στέλλουν τὰ τέκνα των εἰς τὸ σχολεῖον. Καὶ πέραν αὐτοῦ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν, ἐπωφελούμενος τοῦ συνεδρίου τῶν ἐπιθεωρητῶν, τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως, νὰ συστήσω εἰς τοὺς ἐπιθεωρητάς, νὰ χρησιμοποιήσουν τοὺς διδασκάλους, ὡς πυρῆνας, διὰ τὴν καταπολέμησιν τοῦ ἀναλφαβητισμοῦ καὶ μεταξὺ τῶν ἀνηλίκων. Ὁ διδάσκαλος, δηλαδή, νὰ ἀποτελέσῃ, εἰς κάθε χωρίον, τὸν πυρῆνα, πέριξ τοῦ ὁποίου, νὰ συγκεντρωθοῦν ὅλοι οἱ ἀγράμματοι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἀναλάβουν νὰ μάθουν τοὐλάχιστον τὴν γραφὴν καὶ τὴν ἀνάγνωσιν καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ἔχουν ἀπομακρυνθῆ πλέον ἀπὸ τὴν ἡλικίαν τοῦ μαθητοῦ.

§130Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δεδομένου, ὅτι θὰ δοθῇ εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἡ εὐκαιρία νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα αὐτό, θὰ ἤθελα νὰ τοῦ εἴπω νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του καὶ μίαν σοβαρὰν παράκλησίν μου. Ὑπάρχουν πολλὰ παιδιὰ πτωχὰ εἰς τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως πολλὲς φορὲς παρουσιάζονται ὡς ἐξέχουσαι φυσιογνωμίαι, τὰς ὁποίας, πράγματι, ἠμπορεῖ νὰ τὰς γνωρίσῃ κανείς, ἀπὸ τὰ χρόνια τοῦ δημοτικοῦ σχολείου. Εἶναι αὗται 5–6 περίπου. Νομίζω, ὅτι ἡ Πολιτεία θὰ πρέπει νὰ λάβῃ ἓν εἰδικὸν μέτρον δι’ αὐτὰ τὰ παιδιά. Νὰ ἱδρύσῃ τὸ Κράτος Οἰκοτροφεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ συγκεντρώσῃ, τὰ ἄριστα ἄπορα παιδιὰ τῶν διαφόρων χωρίων, διὰ νὰ τὰ σπουδάσῃ, ἡ Ἑλληνική μας Πατρίς, ἄνευ χρημάτων. Νομίζω, ὅτι τὸ αἴτημα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ νὰ ἐξετασθῇ.

§131Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ (Ὑπ. Παιδ.). Ἡ σύστασίς σας εἶναι πράγματι, ἀξία προσοχῆς. Ἀντιμετωπίζεται, πρὸς τὸ παρόν, ἀνεπαρκῶς, διὰ τοῦ συστήματος τῶν ὑποτροφιῶν. Καί, εἶναι ζήτημα χρημάτων, τὸ νὰ ὑπάρξουν εἰς τοιαύτην ἔκτασιν ὑποτροφίαι, ὥστε νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν εὐρύτητα ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ὀρθῶς συνεστήσατε καὶ ηὐχήθητε.....

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, σήμερον ὡς γνωστόν, εἶναι ἐκτὸς τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ ἡμέρα νομοθετικῆς ἐργασίας. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τοὺς κ.κ. ἐπερωτῶντας βουλευτάς, ἐὰν λόγῳ τῆς ἀπουσίας ὡρισμένων Ὑπουργῶν δέχωνται νὰ ἀναβληθῶσιν αἱ ἐπερωτήσεις των καὶ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§133Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Δευτέρα καὶ ἡ Παρασκευὴ εἶναι ἀφιερωμέναι εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Κατὰ τὸ ἄρθρον 52 τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι δυνατόν, μετὰ τὴν συζήτησιν τῶν ἐπερωτήσεων, τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν. Λοιπόν, πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ στερήσωμεν τὴν Βουλὴν τοῦ δικαιώματος τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό; Εἶπον τὰ ἑξῆς: Ὑπάρχουν ἐγγεγραμμέναι ἐπερωτήσεις, εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Κανεὶς δὲν ἠθέλησε νὰ στερήσῃ τὴν Βουλὴν τοῦ δικαιώματος τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἐπειδὴ συμπίπτει μερικοί, τῶν ἐπερωτωμένων Ὑπουργῶν, νὰ μὴ εἶναι παρόντες, ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τοὺς ἐπερωτῶντας, μήπως, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ στέρξουν, εἰς μίαν ἀναβολήν. Οὐδαμῶς, διετυπώθη, ὅτι εἶμαι διατεθειμένος νὰ στερήσω τὴν Βουλὴν τοῦ δικαιώματος τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, καὶ τοῦτο, διὰ νὰ συζητηθῇ, μὲ τὴν συγκατάθεσιν τῶν ἐπερωτώντων, τὸ σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπείγοντα χαρακτῆρα. Ἐὰν τοῦτο δὲν γίνεται δεκτόν, νὰ μὴ κάμωμεν συζήτησιν, ἀλλὰ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον.

§135ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεχίζεται ὁ Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4 ἐπερωτήσεως, ὁ κ. Περ. Ἰακ. Ἀργυρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§137ΠΕΡ. ΙΑΚ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του. Ἐπερωτώμενοι οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν, Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Συντονισμοῦ.

§139Γ. ΜΟΔΗΣ. Μὲ παρεκάλεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὴν ἀναβάλω.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς δευτέρας ἐπερωτήσεώς σας, ὁ κ. Ὑπουργὸς μοῦ ἔδωσε τὴν πληροφορίαν, ὅτι σᾶς ἔκαμε μίαν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν ἐθεωρήσατε ἐπαρκῆ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§141Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου, κ. Πρόεδρε, διότι τὸ θέμα εἶναι ἐπεῖγον, ἀλλὰ ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός. Κύριε Πρόεδρε, εἶχον παρακαλέσει καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅπως, ὅταν εἶναι ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, παρίστανται, τοὐλάχιστον, εἷς ἐκ τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπερωτῶνται.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 8. Ἀναβάλλεται, διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 9. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9, ὁ κ. Ι. Ὀρφανὸς ἔχει τὸν λόγον.

§143Ι. ΟΡΦΑΝΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, λόγῳ ἀπουσίας τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ ἐπερώτησίς μου.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 10, ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§145Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριε Πρόεδρε, ὁ συνάδελφος κ. Μόδης εἶχε μίαν ἐπερώτησιν ἀπευθυνομένην πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Γεωργίας καὶ Βιομηχανίας σχετικῶς μὲ τὴν παραγγελίαν ἀντλητικῶν συγκροτημάτων, κλπ. Ἐπ’ αὐτῆς ἤθελα νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία ἐλπίζω ὅτι θὰ εἶναι ἱκανοποιητική, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι κατόπιν μακρῶν διαπραγματεύσεων ὑπεγράφη ἡ σύμβασις, διὰ τὴν παροχὴν τοῦ δανείου ποσοῦ 50 δισεκατομμυρίων εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διὰ τὴν παροχὴν μεσοπροθέσμων δανείων καὶ μεταξὺ αὐτῶν εἶναι ἕν σοβαρὸν ποσὸν πέραν τοῦ ἡμίσεως, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν παραγγελίαν αὐτῶν τῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε καὶ σεῖς εἰς τὴν ἐπερώτησίν σας. Ἡ ἐπιθυμία τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ παραγγελία αὐτὴ νὰ δοθῇ εἰς τὰ Ἑλληνικὰ ἐργοστάσια, ἀφοῦ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει βεβαίως καὶ αἱ τεχνικαὶ παρατηρήσεις καὶ ἀπαιτήσεις, διότι πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ τὸ εἶχεν ἀντιμετωπίσει ἡ Κυβέρνησις, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας καὶ εἶχεν ἀπευθύνει εἰδικὸν ἔγγραφον πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ὅπως, ἐντὸς τοῦ περιθωρίου τῶν ἐπιστροφῶν ἀπὸ τοιαῦτα δάνεια, γίνῃ καὶ τοῦτο. Δυστυχῶς, τὸ Συμβούλιον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης δὲν συνεφώνησε νὰ δοθοῦν αἱ παραγγελίαι εἰς Ἑλληνικὰ ἐργοστάσια, ἔκαμε νέαν ἐπιστολήν, ἡ ὁποία παρείλκυσε τὸ ζήτημα καὶ εὐτυχῶς ποὺ ἐτέθη τὸ νέον αὐτὸ ποσὸν τῶν 50 δισεκατομμυρίων διὰ τὰ μεσοπρόθεσμα δάνεια, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ κανὲν ἐμπόδιον καὶ νὰ προχωρήσῃ ἡ ὑπόθεσις. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ τηρήσω ἐνήμερον τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῆς πορείας τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἐπιθυμῶ ὅμως νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅτι μὲ κάθε τρόπον αὐτὰ πρέπει νὰ δοθοῦν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς βιομηχανίας, πολλαὶ τῶν ὁποίων ἔχουν εἰδικὸν ἐξοπλισμὸν διὰ τὴν παραγωγὴν τῶν μηχανημάτων αὐτῶν καί, παρὰ ὡρισμένα μεμονωμένα παράπονα, δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ ἀντίληψις, ἡ ὁποία ἀπὸ διαφόρους κυρίους ὑπεστηρίχθη, ὅτι τὰ μηχανήματα τὰ Ἑλληνικῆς προελεύσεως ὑστεροῦν, δῆθεν, εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ ἐνδείκνυται ἡ παραγγελία των εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ ὅλοι μας, εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ καταστήσωμεν πραγματικότητα τὴν ὑπογραφὴν τῆς συμβάσεως μὲ τὰ Ἑλληνικὰ ἐργοστάσια, διὰ τὴν ταχυτέραν ἑτοιμασίαν τῶν μηχανημάτων αὐτῶν.

§146Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει, πρὸ παντός, εἶναι ἡ ταχυτέρα παραγγελία τῶν μηχανημάτων αὐτῶν, ἡ ὁποία, ὁμολογουμένως, καθυστέρησε. Βέβαια, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ συμφωνήσωμεν, ὅτι πρέπει, τέλος πάντων, νὰ προτιμηθῇ καὶ ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία. Ἀλλά, θέλω νὰ ξεύρω, ἄν ἐδόθησαν αἱ παραγγελίαι, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μὲ εἰδοποίησεν, ὅτι ἐδόθη ἡ παραγγελία, ἀλλὰ σεῖς λέγετε, ὅτι ἐδόθησαν τὰ χρήματα εἰς τὴν Τράπεζαν καί, ὅμως, γνωρίζω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας δὲν προέβη εἰς οὐδεμίαν ἐνέργειαν.

§147Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Δὲν γνωρίζω, κύριε συνάδελφε, ἄν ὑπεγράφη ἡ σύμβασις μὲ τὰ ἐργοστάσια. Πρὸ 8ημέρου, μὲ ἐπεσκέφθησαν οἱ ἐκπρόσωποι τῶν Ἑλληνικῶν ἐργοστασίων καὶ παρεκάλεσαν νὰ παρέμβω καὶ ἐγὼ διὰ τὴν ταχυτέραν διεκπεραίωσιν τῆς ὑποθέσεως καὶ παρενέβην τότε καὶ ἔλαβον τὴν πληροφορίαν ὅτι διεβιβάσθη ἡ σύμβασις πρὸς τὴν Τράπεζαν καὶ πιστεύω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ πρᾶγμα εὑρίσκεται ὑπὸ ἐκτέλεσιν, ἂν δὲν ἔχῃ ἤδη ἐκτελεσθῆ. Πάντως, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ θέμα τῆς ἐπισπεύσεως τῶν παραγγελιῶν, τὸ παρακολουθοῦμεν μὲ πρακτικὸν πνεῦμα καὶ μὲ πλήρη συνείδησιν τῶν δυσαρέστων συνεπειῶν, τὰς ὁποίας θὰ εἶχε κάθε ἀναβολή.

§148Λ. ΜΠΑΤΡΙΝΟΣ. Οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν θὰ ὑπάρξῃ, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ὑποστηρίξῃ, ὅτι πρέπει αἱ παραγγελίαι αὐταὶ νὰ διατεθοῦν εἰς Ἑλληνικὰ ἐργοστάσια. Ἔχω, ὅμως, τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑπάρχουν ξέναι προτάσεις ξένων ἐργοστασίων, αἱ ὁποῖαι προσφέρουν τὰ μηχανήματα αὐτὰ εἰς κατὰ 50% εὐθηνοτέρας τιμὰς τῶν Ἑλληνικῶν ἐργοστασίων καὶ μὲ πίστωσιν πενταετῆ.

§149Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς πιστώσεως, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ θέμα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, διότι, ὅπως θὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, ὅταν συζητηθῇ ἡ ἄλλη ἐπερώτησις τοῦ κ. Μόδη, ἡ ὁποία ἀνάγεται εἰς ἕνα μερικὸν τομέα τοῦ θέματος τῶν πιστώσεων, δηλαδὴ εἰς τὸν τομέα τῆς ρυθμίσεως τῶν παραγγελιῶν ἔναντι φορτωτικῶν ἐγγράφων, ἐκεῖ πρόκειται περὶ μιᾶς πιστώσεως πολὺ περιωρισμένου χρόνου, διότι ὁ χρόνος, ποὺ μεσολαβεῖ μεταξὺ τῆς παραγγελίας καὶ τῆς ἐκτελέσεως, δηλαδὴ τῆς ἀφίξεως τῶν ἐμπορευμάτων εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς λιμένας, εἶναι χρόνος συνήθως ἀναγόμενος εἰς διάρκειαν 3–4 μηνῶν. Ἐν τούτοις καὶ τὸ θέμα αὐτὸ εἶναι συνδεδεμένον μὲ διαφόρους δυσχερείας, ἀπορρεούσας ἀπὸ τὸν κανονισμὸν τῆς βοηθείας καὶ δὲν εἶναι θέμα τῆς ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τῆς Κυβερνήσεως. Πολὺ περισσότερον γεννᾶται ἡ δυσχέρεια αὐτή, προκειμένου περὶ μακροχρονίων πιστώσεων. Δὲν ὑπάρχει, δυστυχῶς, μέχρι τῆς στιγμῆς καμμία λύσις ἐπιτευχθεῖσα, λύσις ἡ ὁποία νὰ παρέχῃ τὴν δυνατότητα δι’ ἕνα εἰσαγωγέα, ποὺ ἐπιτυγχάνει μίαν μικρὰν προθεσμίαν διὰ τὴν παραγγελίαν ἑνὸς μηχανήματος, νὰ δύναται αὐτὸ τὸ θέμα νὰ τακτοποιηθῇ. Ἴσως, εἶναι περίεργον καί, ἴσως, εἶναι παράλογον, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀρχίζομεν νὰ φθάνωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ θὰ φθάσωμεν τμηματικῶς, ἀρχίζοντες ἀπὸ σοβαροὺς βιομηχανικοὺς κλάδους καὶ ἐντοπίζοντες τὴν διάρκειαν αὐτῶν εἰς διάστημα μακρότερον κατ’ ἀρχάς, διὰ νὰ δυνηθῶμεν μὲ τὴν ἀποκατάστασιν καλλιτέρων οἰκονομικῶν καὶ ἐμπορικῶν συνθηκῶν, νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν διάθεσιν αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν διαφορὰν ποὺ μοῦ λέγετε ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι ὑπάρχει σωρεία εἰδῶν, τὰ ὁποῖα μὲ τὰς σημερινὰς τιμὰς τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς καὶ τὸ σημερινὸν καθεστὼς τὸ οἰκονομικὸν τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἐδῶ, δίδουν βέβαια μίαν θέσιν προνομιοῦχον ἀπὸ ἀπόψεως κόστους εἰς τὰ ξένα προϊόντα, ἀλλὰ τὸ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι ἀποβλέπει μόνον εἰς τὸ ἓν σκέλος καὶ ὄχι εἰς τὸ ἄλλο, νομίζω, ὅτι θὰ κάμῃ λάθος. Καὶ ἡ ἀποστολὴ ἡ ἰδική μας εἶναι πῶς μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν ἐπιτακτικῶν ἀναγκῶν, δηλ. τῆς μιᾶς νὰ κρατήσωμεν τὸ κόστος τῶν προϊόντων εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν χαμηλότερα ἐπίπεδα, διότι αὐτὸ εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὸν τιμάριθμον, εἶναι συνδεδεμένον πολλὲς φορὲς μὲ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς τῶν προϊόντων μας —εἶναι ἕνας φαῦλος κύκλος ποὺ δημιουργεῖται κ.ο.κ.—καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὴν προστασίαν τῶν προϊόντων, εἴτε αὐτὰ εἶναι γεωργικά, εἴτε αὐτὰ εἶναι βιομηχανικά, διότι ἐδῶ δὲν εἶναι τὸ θέμα νὰ προστατεύσωμεν τὸν ἕνα κλάδον ἢ τὸν ἕνα ὅμιλον ἢ τὸν ἕνα βιομήχανον, διότι λέγοντες βιομηχανίαν καὶ βιομηχανικὰ προϊόντα, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι αὐτὰ ἀντιπροσωπεύουν μίαν μορφὴν τῆς παραγωγῆς συνδεομένην μὲ ἐργάτας καὶ ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ἐκεῖ καὶ δὲν εἶναι πάντοτε δυνατὸν νὰ κρίνωμεν βάσει τοῦ ἑνὸς κριτηρίου. Διὰ τοῦτο λέγω, ὅτι ἡ ἀποστολὴ καὶ τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν εἶναι πῶς, μεταξὺ αὐτῶν τῶν δύο ἐπιτακτικῶν ἀναγκῶν, θὰ εὕρωμεν τὴν μέσην λύσιν, τὴν λύσιν ἐκείνην ἡ ὁποία θὰ μᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ ἔχωμεν τὸ μεγαλύτερον ὅριον τῆς ἀπασχολήσεως τῶν ἰδικῶν μας κλάδων τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς διατηρήσεώς των εἰς τὴν ζωήν, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, νὰ μὴ φθάνωμεν εἰς ὑπερβολάς. Ἐγὼ ὁ ἴδιος λυποῦμαι πολύ, ὅτι ἠναγκάσθην νὰ προτιμήσω δι’ ὡρισμένας εἰδικὰς παραγγελίας ξένα προϊόντα, διότι εἶχον νὰ κάμω.... Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα, ὅπως εἶναι ἡ Ἑταιρεία Μακεδονικῶν Σπουδῶν, ἓν Ἵδρυμα, κοινωφελοῦς χαρακτῆρος, τὸ ὁποῖον εἶχε νὰ κάμῃ μίαν προμήθειαν σιδήρου, ἡ ὁποία ἐπέτυχε τὸν σίδηρον αὐτόν, πολὺ εὐθηνότερον κατὰ ἑκατοντάδας ἑκατομμυρίων ἀπὸ ὅ,τι θὰ ἐκόστιζεν εἰς τὴν ἐδῶ ἀγοράν. Ἦλθε καὶ μὲ ἐπεσκέφθη Ἕλλην βιομήχανος καὶ μοῦ εἶπεν: «Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κλείσω τὸ ἐργοστάσιόν μου διότι δὲν ἔχω ἐργασίαν καὶ σεῖς ἀφήνετε νὰ φύγουν 600 τόννοι νὰ πᾶνε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ σεῖς ἀδιαφορεῖτε;» Σᾶς ἀνέφερα τὸ παράδειγμα διὰ νὰ ἴδητε μέσῳ ποίων, πολλάκις, συγκρουομένων γεγονότων, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ λαμβάνῃ, ἑκάστοτε, τὰς ἀποφάσεις. Εἰς τὸ συγκεκριμένον, ὅμως, θέμα τῶν μηχανημάτων, πρέπει νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἔχει καταστῆ κοινὴ ἀντίληψις, ὅτι ὑπάρχουν Ἑλληνικαὶ βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς θέσιν νὰ κατασκευάσουν τὰ μηχανήματα αὐτὰ καὶ συνεπῶς, ἐπειδὴ ἀνάγονται καὶ εἰς ἕνα κλάδον βιομηχανικὸν φοβερῶς χειμαζόμενον, ὅπως εἶναι ὁλόκληρος ἡ σιδηροβιομηχανία μας, νομίζω ὅτι δύσκολα θὰ εὑρεθῇ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δι’ οἱονδήποτε λόγον θὰ προετίμα τὴν παραγγελίαν αὐτῶν τῶν μηχανῶν, νὰ τὴν δώσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§150Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὅλα τὰ μηχανήματα τοῦ ἐξωτερικοῦ εὑρίσκονται ἀχρησιμοποίητα καὶ ἔχουν δημιουργηθῆ ἀντιδικίαι μεταξὺ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τῶν παραληπτῶν τῶν μηχανημάτων. Αἱ Ἑλληνικαὶ Βιομηχανίαι ἀνταποκρίνονται πληρέστατα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§151Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ.). Κύριοι συνάδελφοι, καίτοι ὑποστηρίζετε τὴν ἄποψίν μου, ἐν τούτοις εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἴσως τὸ διατυπώνετε ὀλίγον ὑπερβολικά. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὅλα τὰ εἰσαχθέντα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ μηχανήματα εἶναι ἀχρησιμοποίητα.

§152Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι σὲ 20 ἀνεμότρατες οἱ 18 εἶναι χαλασμένες καὶ δὲν ἔρχονται οὔτε ἀντιπρόσωποι τῆς ξένης βιομηχανίας νὰ κάμουν τὸν ἔλεγχον. Τὰ παρέδωσαν Γκαραντὶ διὰ τέσσαρα χρόνια καὶ τὰς πρώτας ἡμέρας χάλασαν οἱ μηχανές.

§153Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἠμπορεῖ καὶ 20 καὶ 50 καὶ 100 νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἀχρηστίᾳ. Τοῦτο δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχουν χιλιάδες μηχαναὶ ἄλλαι, αἱ ὁποῖαι ἐχρησιμοποιήθησαν. Πάντως νομίζω, καὶ ἂν ὑπάρχουν ἀχρησιμοποίητοι μηχαναὶ θὰ πρέπει νὰ καταβληθῇ κάθε προσπάθεια, ὥστε καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι οἱ ξένοι νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ αἱ μηχαναὶ νὰ καταστοῦν χρησιμοποιήσιμοι. Ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Μόδην, λέγω ὅτι εἶναι γραμμὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ προτιμήσῃ ἐν προκειμένῳ τὰς Ἑλληνικὰς βιομηχανίας καὶ θὰ φροντίσωμεν τὸ ταχύτερον νὰ ἐκτελεσθοῦν.

§154Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν τυχὸν εἶμαι ἐγὼ ὁ ἐπερωτῶν, ἤθελα ἁπλῶς νὰ τονίσω τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας κατασκευῆς καὶ διαθέσεως τῶν μηχανημάτων, χάριν τῶν ἀγροτῶν. Ὁμολογῶ, ὅτι προπέρυσι εἶδα εἰς τὸν κάμπον τῆς Λεβαδείας, εἰς κάθε 200 μέτρα μίαν ἀντλίαν νὰ χύνῃ ἄφθονο νερὸ εἰς τὸ βαμβάκι καὶ εἶπα: Ἰδοὺ κάτι ποὺ ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνῃ τὸ ταχύτερον εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα.

§155Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1950, τὸ Κράτος ἐχάρισε τὰς ὑδραντλίας εἰς τοὺς πολιτικούς του φίλους.

§156Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἴπατε ὅτι θὰ προτιμήσετε τὰς Ἑλληνικὰς βιομηχανίας; Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ κατὰ τὸ πλεῖστον δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν γεωργῶν τὰ μηχανήματα αὐτά. Διότι ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ἀντλητικὰ μηχανήματα τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος, προερχόμενα ἀπὸ τὰ Ἑλληνικὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα καταχαντάκωσαν τοὺς γεωργούς. Εἶναι σοβαρὸν τὸ θέμα καὶ φοβοῦμαι μὴ ἀποβῇ εἰς βάρος τῶν γεωργῶν.

§157Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, αἱ ὁποῖαι θὰ συνάψουν τὰς συμβάσεις διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν μηχανημάτων, ἔχει ληφθῇ καὶ θὰ ληφθῇ περαιτέρω κάθε μέριμνα διὰ τὴν κατοχύρωσιν καὶ τὴν προστασίαν τῶν παραγωγῶν.

§158ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ διὰ τὴν ἀντικατάστασιν.

§159Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἀκόμη καὶ διὰ τὴν ἀντικατάστασιν. Τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ἐχειρίσθη λεπτομερέστερον ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον διαβιβασθῆ ὡρισμένα παράπονα καὶ ὁ ὁποῖος ἐπεκοινώνησε καὶ μὲ τοὺς ἐργοστασιάρχας καὶ νομίζω, ὅτι μπορῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι θὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρξουν παράπονα καὶ ἀνωμαλίαι.

§160Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ καὶ προσθέτω καὶ ἕνα ἄλλο στοιχεῖον. Ὑπάρχει μεγάλη ποσότης ἁλωνιστικῶν μηχανῶν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ ἐργοστάσιον Γκλαβάνη, αἱ ὁποῖαι δὲν παρελήφθησαν καὶ δὲν πρόκειται νὰ παραληφθῶσιν, διότι δὲν ἐλειτούργησαν οὔτε πρόκειται νὰ λειτουργήσουν.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Ἐμπορίου, διότι οὐδὲν μέτρον ἔλαβον, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ εἰς Ἕλληνας ἐμπόρους νὰ δέχωνται ἐμπορεύματα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐπὶ πολυμήνῳ πιστώσει, κλπ.

§162Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἀφίσατέ την διὰ τὴν Δευτέραν ἐὰν θέλετε, διὰ νὰ προχωρήσωμεν καὶ εἰς νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§163Γ. ΜΟΔΗΣ. Μάλιστα. Συμφωνῶ.

§164Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις, διότι νομοθετικὴ ἐργασία δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δι’ ἕνα τυπικὸν λόγον. Δὲν ὑπάρχει εἰσηγητὴς τῆς μειοψηφίας, διότι ὁ κ. Παπαμαντέλλος, δυστυχῶς, ἐξέπεσε τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα μὴ τυχὸν συγκατατεθῇ καὶ ἡ Βουλή, διὰ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. Οὐδεμία διάθεσις ὑπάρχει νὰ στερηθῇ ἡ Βουλὴ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐλέγχου. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 5.

§166Γ. ΜΟΔΗΣ. Παρεκάλεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀναβληθῇ.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἔδωσεν ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς κίνδυνος ἀποσβέσεως αὐτῶν τῶν ἀπαιτήσεων τοῦ Δημοσίου.

§168Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς παρεκάλεσε νὰ ἀναβληθῇ.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 6. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του ταύτης, ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Ἐμπορίου καὶ ἥτις ἔχει ὡς ἀκολούθως: «Ἐπερωτῶνται οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Ἐμπορίου, διότι οὐδὲν μέτρον εἰσέτι ἔλαβον ὅπως τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἀνήκουστον κατάστασιν, ἡ ὁποία τὴν ὑφισταμένην δυσπραγίαν καὶ ζήτησιν κεφαλαίων ἐπιτείνει μέχρις ἀσφυξίας. Ἐνῷ δηλαδὴ ἡ ἔλλειψις κεφαλαίων εἶναι τόσον μεγάλη καὶ ὁ Τραπεζιτικὸς καὶ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς τόκος ἔχει ἀνέλθει εἰς ἀπροσπέλαστα καὶ ἐξωφρενικὰ ὕψη, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς Ἕλληνας ἐμπόρους νὰ δέχωνται ἐμπορεύματα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐπὶ πολυμήνῳ πιστώσει, ὑποχρεοῦνται δὲ ἐκ παραλλήλου οὗτοι, νὰ προκαταβάλλουν ὁλόκληρον τὴν ἀξίαν τῶν παραγγελλομένων εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐμπορευμάτων καὶ ἀκόμη καὶ μηχανημάτων, ἔστω καὶ ἂν ταῦτα πρόκειται νὰ παραδοθοῦν μετὰ πολλοὺς μῆνας ἢ καὶ ἔτη».

§170Γ. ΜΟΔΗΣ. Συμβαίνουν, Κύριε Πρόεδρε, πολὺ περίεργα πράγματα εἰς τὴν χώραν μας, ἀλλὰ ἡ περίπτωσις εἰς τὴν ὁποίαν ἀνάγεται ἡ ἐπερώτησίς μου, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6, εἶναι μοῦ φαίνεται ἐκ τῶν περιεργοτέρων. Δηλαδὴ εἰς ἕνα τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον τόσον μεγάλη εἶναι ἡ σπάνις τῶν κεφαλαίων, ὥστε ὁ τόκος ὁ νόμιμος ἂν ἠμπορῇ νὰ ὀνομασθῇ νόμιμος, ὁ τόκος ὁ Τραπεζιτικὸς νὰ φθάνῃ εἰς δυσθεώρητα ὕψη, 30% καὶ ὅπως διεφάνη ἀπὸ ἕνα βούλευμα δικαστηρίου, ὑπῆρξε καὶ Τράπεζα, ἡ ὁποία εἰσέπραξε τόκον μέχρις 120%; Λοιπόν, εἰς ἕνα τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ νόμιμος τόκος ἔχει φθάσει εἰς ἀπροσπέλαστα ὕψη καὶ ὁ τόκος τῆς μαύρης ἀγορᾶς ξεπέρασε κάθε ὅριον, εἶχον ληφθῆ μερικὰ σοφὰ μέτρα, σοφότατα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ἄλλον σκοπὸν παρὰ τὴν δίψαν αὐτὴν νὰ τὴν ἐπεκτείνουν καὶ νὰ στραγγαλίσουν κυριολεκτικῶς τὸ ἐμπόριον, ἐπ’ ὠφελείᾳ ἴσως μερικῶν Τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων. Ἐνῷ δηλαδή, ἀνέκαθεν καὶ πάντοτε οἱ Ἕλληνες ἔμποροι ἔπαιρνον ἐμπορεύματα τοῦ ἐξωτερικοῦ μὲ πίστωσιν 4, 5, 8 μηνῶν καὶ ἐνῷ ὑπῆρχε καὶ προσφορὰ ξένων οἴκων, ξένων βιομηχανιῶν, νὰ μᾶς δώσουν τὰ ἐμπορεύματα αὐτῶν μὲ τόσην μεγάλην πίστωσιν, ἡμεῖς, οἱ ἀποζῶντες ἀπὸ τὰ ἐλέη, ἐλέγομεν «δὲν δεχόμεθα πιστώσεις». Ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ παραγγείλῃ ἕνα ἐμπόρευμα, θὰ τὸ καταβάλῃ εἰς τὴν ἀξίαν του κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος, ἔστω καὶ ἂν ἀκόμη πρόκειται νὰ τὸ πάρῃ μετὰ 5, 6, 10 μῆνες καὶ ὅταν ἐπρόκειτο περὶ μηχανημάτων, μετὰ 1–2 χρόνια. Μία κατάστασις πρωτάκουστος καὶ τερατώδης τὴν ἐξήγησιν τῆς ὁποίας ὁμολογῶ δὲν ἠμπόρεσα νὰ εὕρω, ἐὰν ἡ ἐξασφάλισις τῆς εἰσαγωγῆς τῶν προγραμματιζομένων εἰδῶν ἦτο ὁ κύριος λόγος, ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἄδεια δι’ ἄλλων μέσων, ὡς ἐγγυητικῶν ἐπιστολῶν κτλ. Οἱ μόνοι ὠφελούμενοι ἦσαν αἱ Τράπεζαι, αἱ ὁποῖαι ἐδέχοντο ἀτόκως τὰ ποσὰ αὐτά, διὰ ἀρκετὸν χρονικὸν διάστημα μηνῶν. Ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐζημιοῦντο. Ὑπῆρχον ξένοι οἶκοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς προσέφερον τὰς πιστώσεις καὶ ἀποροῦσαν πότε ἡ πτωχὴ ψωροκώσταινα, ἔγινεν τόσον πλουσία, ὥστε νὰ μὴ καταδέχεται πιστώσεις. Τὸ θέμα, ὅπως θὰ ἐνθυμεῖτε ὁ κ. Ὑπουργός, τὸ εἴχαμε θίξει, καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Ζίγδης, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ τραπεζιτικοῦ ζητήματος, τοῦ συγχωνευτικοῦ δηλαδὴ τῶν δύο μεγάλων Τραπεζῶν. Τώρα πληροφοροῦμαι ὅτι τὰ πράγματα ἔχουν ἀρκετὰ βελτιωθῆ, δηλαδή, ἐνῶ προηγουμένως τὰ πλεῖστα τῶν ἐμπορευμάτων, ἐπεβαρύνοντο κατὰ 10–15% καὶ εἰς μερικὰς περιπτώσεις μέχρι 20%, λόγῳ τῶν περιοριστικῶν μέτρων, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐζητούσαμεν ὑποτίμησιν τῶν ἐμπορευμάτων καὶ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, τώρα φαίνεται ὅτι ἀρκετὰ εἴδη καὶ ἰδίως τὰ εἴδη τῶν τροφίμων ἐξῃρέθησαν τῆς δεσμευτικῆς αὐτῆς ἀπαγορεύσεως. Δὲν γνωρίζω ποῖοι λόγοι ὑπῆρχον. Ἐπεκαλέσθησαν μερικοί, ἄλλοτε, τὰς ξένας συμβουλάς. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ καταγγελία ὅτι ἐκ τούτου, ἠθέλησαν νὰ ἐπωφεληθοῦν μερικαὶ Τράπεζαι, δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμος. Πάντως πρόκειται περὶ καταστάσεως πραγμάτων, πράγματι τραγελαφικῆς, ὑπὲρ τῆς ὁποίας οὐδεμία δέσμευσις καὶ οὐδεμία δικαιολογία ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ. Καὶ θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἂν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἐχώρει ραγδαίως, καὶ σταθερῶς πρὸς ἐπαναφορὰν τῆς παλαιᾶς καλῆς προπολεμικῆς καταστάσεως, ὥστε τὰ ἐμπορεύματα νὰ εἰσάγωνται καὶ ἐπὶ πιστώσει ἢ τοὐλάχιστον νὰ πληρώνωνται ὅταν φθάνουν εἰς τὰ λιμάνια μας καὶ ὄχι νὰ πληρώνωμεν ἀγορὰν ἐλπίδος, ἡ ὁποία πραγματοποιεῖται μετὰ πολλοὺς μῆνες. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, θὰ κάμῃ ἐνεργῶς τὸ καθῆκον της.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἔχει τὸν λόγον.

§172Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ). Κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἶμαι εὐτυχής, διότι ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Μόδη μοῦ δίδει τὴν εὐκαιρίαν, ἔστω καὶ εἰς στενὸν ἀκροατήριον, νὰ δώσω μερικὰς πληροφορίας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι ὄντως σοβαρώτατον. Ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν, ποὺ ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν, κατεβλήθη σοβαρὰ προσπάθεια ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ αὐτὴ ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν ἐξήγησεν ὁ κ. συνάδελφος καὶ ἡ ὁποία ὄντως ἔχει προφανῆ πλεονεκτήματα, διότι πρῶτον περιορίζει τὴν ἀνάγκην τῶν κεφαλαίων δι’ ἕν ὁλόκληρον διάστημα, ὅσον διαρκεῖ ἡ μεταφορὰ καὶ ἡ ἀποστολὴ τῶν προϊόντων, συνεπῶς συντελεῖ εἰς τὴν μείωσιν τῆς ἐκ τοῦ τόκου ἐπιβαρύνσεως, ἡ ὁποία ἐπιπίπτει ἐπὶ τῆς τιμῆς τοῦ προϊόντος καὶ παρουσιάζει γενικώτερον ἕν βῆμα πρὸς τὴν ἐπιστροφὴν εἰς τὴν ὁμαλότητα τὴν ἐμπορικήν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν εἰς τὰς προπολεμικὰς συνθήκας. Οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸ τὸ σύστημα, δὲν ἀνάγονται καθόλου εἰς τοὺς φόβους, τοὺς ὁποίους ἐξέθεσεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι δηλαδὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν συμφέροντα Τραπεζῶν ἢ ἄλλων ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐμποδίζουν μίαν τοιαύτην λύσιν, διότι θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἐδῶ ὑπῆρξαν Κυβερνήσεις ἐπὶ ἔτη ὁλόκληρα, ὁπότε τότε εἶσθε εἰς τὴν συμπολίτευσιν καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἔπρεπε τὰ ζητήματα αὐτὰ νὰ εἶχον προσπαθήσει αἱ Κυβερνήσεις αὐταὶ νὰ τὰ λύσουν, κατὰ ἕνα καλλίτερον τρόπον. Τώρα τὸ σύστημα αὐτὸ ἐν τῇ πραγματικότητι εἶχεν ἀρχίσει νὰ ἐφαρμόζεται δι’ ἕνα περιωρισμένον ἀριθμὸν εἰδῶν πρὶν ἀκόμη ἀναλάβει ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις, διότι εἶχε γίνει ἡ πρώτη δοκιμὴ δι’ ἓν ποσὸν τοῦ ὁποίου ἡ ἀξία εἰς τὸ ἐτήσιον πρόγραμμα ἀντιπροσώπευε 20 ἑκατομμύρια δολλάρια, δηλαδὴ κάτι ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ 10% τοῦ συνολικοῦ προγράμματος τῶν εἰσαγωγῶν. Αἱ δυσκολίαι, τὰς ὁποίας συνηντήσαμεν, ἦσαν διπλῆς μορφῆς. Πρῶτον, ὅτι ἡ χρησιμοποίησις τῆς βοηθείας εἶχεν ὡς προϋπόθεσιν τὴν ὁριστικοποίησιν ἑκάστου ποσοῦ, μόνον κατὰ τὸ ἄνοιγμα τῆς πιστώσεως. Αὐτὸ τί ἐσήμαινεν; Αὐτὸ ἐσήμαινεν ὅτι, ἐὰν ὁ Α εἰσαγωγεὺς δὲν κατέβαλε τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀπετέλει τὴν ἀξίαν τῆς εἰσαγωγῆς του, τότε τὸ ποσὸν αὐτό, δὲν ἐθεωρεῖτο ὡς χρησιμοποιηθέν.

§173Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρχῃ μία τραπεζιτικὴ ἐγγύησις.

§174Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Δὲν εἶναι θέμα τραπεζιτικῆς ἐγγυήσεως, ἀλλὰ θέμα διεθνῶν περιορισμῶν. Ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀκόμη ἡ εἰς δολλάρια βοήθεια, ἡ ὁποία μᾶς δίδεται ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διακανονίζεται εἰμὴ μόνον μὲ ἄνοιγμα πιστώσεων. Δηλαδή, ἐὰν ἕνας εἰσαγωγεὺς εἴπῃ, ὅτι μοῦ δίδετε τὴν ἄδειαν νὰ φέρω ζάκχαριν ἀξίας 500.000 δολλαρίων καὶ μοῦ δίδετε καὶ τὴν ἔγκρισιν καὶ ἐγὼ τὰ χρήματα δὲν τὰ χρειάζομαι τώρα, ἀλλ’ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἐδῶ ἡ ζάκχαρις, τοῦ λέγουν, ὅτι τοῦτο δὲν γίνεται, ἀλλ’ ἐὰν θέλῃς νὰ κάμῃς χρῆσιν θὰ ἀνοίξῃς ἀμέσως τὴν πίστωσιν. Δηλαδή, ἕως σήμερον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ χρησιμοποίησις τῆς εἰς δολλάρια βοηθείας δι’ ἄλλου τρόπου, παρὰ δι’ ἀμέσου ἀνοίγματος πιστώσεως τοῦ εἰσαγωγέως. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὸ εἶναι κάτι ποὺ μᾶς ἄφησεν ἀσυγκινήτους. Ἀπεναντίας ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἤρχισεν ὁλόκληρον σειρὰν διαπραγματεύσεων ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἕνας τοιοῦτος ὅρος, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ ὡς τελικὸν ἀποτέλεσμα τὴν ἐπιβάρυνσιν τῆς τιμῆς τῶν προϊόντων καὶ μάλιστα διὰ μίαν χώραν, ἡ ὁποία εὑρίσκεται ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας χρηματοδοτήσεως, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνῇ μὲ τὸ πνεῦμα αὐτό. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἕως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβεν ἀπὸ τὴν Οὐάσιγκτων, ἡ ὁποία χειρίζεται τὸ θέμα αὐτό, ἓν λευκῷ ἐξουσιοδότησιν νὰ χειρισθῇ τὸ θέμα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Τώρα ὑπάρχει ἡ δυνατότης τῆς ἐνδεχομένης χρησιμοποποιήσεως τοῦ συστήματος αὐτοῦ, δι’ ὅλας τὰς ἄλλας σχέσεις μας μὲ τὰ Κράτη τῶν εὐρωπαϊκῶν πληρωμῶν καὶ ἐκεῖ κυρίως ἐστράφη ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως, τοὐλάχιστον νὰ ἀξιοποιήσῃ τὰ πλεονεκτήματα τοῦ συστήματος αὐτοῦ μὲ αὐτὰς τὰς χώρας. Ἐκεῖ, ὅμως, ἀνέκυψαν οἱ ἑξῆς δύο κίνδυνοι. Πρῶτον, ὅτι ἡ τακτοποίησις ἔναντι φορτωτικῶν ἐγγράφων ἐπέφερε μίαν καθυστέρησιν δύο ἢ τριῶν μηνῶν εἰς τὴν καταβολὴν τῶν ποσῶν καὶ συνεπῶς εἰς τὴν ὁριστικὴν χρησιμοποίησιν τῆς βοηθείας. Δηλαδή, ἐὰν εἰς τὸ πρόγραμμά μας ἔχωμεν γράψει νὰ ἀπορροφήσωμεν 100 ἑκατομμύρια δολλάρια, τότε, ἐὰν ἡ πληρωμὴ γίνεται διὰ τοῦ ἀμέσου ἀνοίγματος τῆς πιστώσεως, εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι τὰ 100 ἑκατομμύρια δολλάρια θὰ καλυφθοῦν μέχρι τέλους Ἰουνίου. Ὅταν, ὅμως, δὲν συμβῇ τοῦτο, ἀλλὰ περιμένομεν νὰ ἔλθουν πρῶτον τὰ ἐμπορεύματα, ἐπειδὴ ἕνα μέρος τῶν ἐμπορευμάτων θὰ ἔλθῃ μετὰ τὴν 30ὴν Ἰουνίου, ὁπότε λήγει τὸ οἰκονομικὸν ἔτος, ὑπάρχει ὁ κίνδυνος κατὰ τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ θεωρηθῇ ὡς μὴ πραγματοποιηθεῖσα βοήθεια καὶ ἐνδεχομένως νὰ χαθῇ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ὅταν ἐλάμαμεν τὴν πρότασιν νὰ ὑπαγάγωμεν εἰς τὸ σύστημα αὐτό, μεγαλύτερον ἀριθμὸν εἰδῶν καὶ μεγαλυτέραν ἀξίαν, συνηντήσαμεν ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους τῶν παραγόντων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν ἡ Ἑλλὰς νὰ μὴ δυσχερανθῇ εἰς τὴν κανονικὴν ἀπορρόφησιν τῆς βοηθείας. Παρ’ ὅλα ταῦτα δηλῶ ὅτι μὲ πολλὴν ἀνάληψιν προσωπικῆς εὐθύνης ἐναντίον τοῦ κινδύνου αὐτοῦ ἐπέτυχα, ὥστε νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ μία διεύρυνσις καὶ ἀπὸ 20 ἑκατομμύρια ἀνεβιβάσθη τὸ ποσὸν αὐτὸ εἰς 70 ἑκατομμύρια δολλάρια ἐτησίως. Δὲν λέγω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιητικόν, πάντως ἀποτελεῖ ἕνα βῆμα καὶ ἐλπίζω συντόμως νὰ ἐπιτύχωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ μεγαλύτερον δυνατὸν ποσοστὸν τοῦ ἐτησίου προγράμματος. Ἄν αὐτὸ σᾶς ἱκανοποιῇ καὶ δὲν ἔχετε ἄλλο ἐρώτημα, νὰ σταματήσω ἐδῶ.

§175Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Θὰ ἀπορροφηθῇ ἡ βοήθεια μέχρι τέλους Ἰουνίου;

§176Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ὁ ρυθμὸς τῆς ἀπορροφήσεως τῆς βοηθείας κατὰ τὸ ἔτος αὐτό, ὑπῆρξε πάρα πολὺ δυσχερής. Ὅταν λέγω δυσχερής, θέλω νὰ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι μέχρι τέλους Ὀκτωβρίου, δηλαδὴ κατὰ τοὺς μῆνας Ἰούλιον, Αὔγουστον, Σεπτέμβριον καὶ Ὀκτώβριον εἶχον ἀπορροφηθῆ μόνον 10 ἑκατομμύρια δολλάρια. Δηλαδὴ ἐὰν θέλωμεν νὰ ὑπολογίζωμεν εἰς 80 ἑκατομμύρια, τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον φαίνεται, ὅτι θὰ ἀποτελῇ τὴν ἐτησίαν βοήθειαν καὶ ἐὰν εἴπωμεν, ὅτι τὸ 4μηνον ἀποτελεῖ τὸ ⅓ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἔναντι τῶν 26–27 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ποὺ ἔπρεπε νὰ εἴχαμε ἀπορροφήσει, ἀπερροφήσαμεν μόνον 10. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἀνεύρω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ὁ ρυθμὸς τῆς ἀπορροφήσεως τῆς βοηθείας ἦτο χαμηλός. Πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τοὺς τρεῖς ἐπακολουθήσαντας μῆνας Νοέμβριον, Δεκέμβριον καὶ Ἰανουάριον, ἡ ἀπορροφηθεῖσα βοήθεια ἀνῆλθεν εἰς ὑπερδιπλάσια ποσά, δηλαδὴ 21 ἑκατομμύρια δολλάρια περίπου ἔναντι τῶν 10 ποὺ ἀπερροφήθησαν κατὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας. Ἡ ἐλπίς μας εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ ὑπολοιπόμενον διάστημα, μὲ διάφορα μέτρα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβωμεν, θὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα νὰ συμπληρώσωμεν τὴν ἀπορρόφησιν τῆς βοηθείας μὲ ρυθμὸν μεγαλύτερον καὶ ἀπὸ αὐτὸν ποὺ παρετηρήθη κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας, διότι δὲν πρέπει νὰ παραβλέψωμεν, ὅτι ἐκτὸς τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ τῆς ἐτησίας βοηθείας ὑπῆρχε καὶ ἀδιάθετον ὑπόλοιπον βοηθείας τῶν προηγουμένων ἐτῶν, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἀπορροφηθῇ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι, ὅτι ὁ Φεβρουάριος παρουσίασε κάμψιν εἰς τὸ ἄνοιγμα αὐτό, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ τὸ ἔλλειμμα μεταξὺ τῆς ἀξίας τῶν ἐξαγομένων προϊόντων καὶ τῶν ἀναγκῶν διὰ τὰς εἰσαγωγάς. Πρόκειται περὶ τοῦ ἐλλείμματος τοῦ μηνιαίου ἰσοζυγίου πληρωμῶν καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ περὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν κατὰ μῆνα ἀπορροφημένην βοήθειαν. Ἐὰν ἡ κάμψις εἶναι ἐποχιακή, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ κριθῇ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι διὰ τὸν Μάρτιον πρέπει νὰ εἴμεθα περισσότερον αἰσιόδοξοι, διότι ὑπάρχουν ἐνδείξεις, ὅτι ἡ πορεία τοῦ μηνὸς αὐτοῦ θὰ εἶναι εὐμενεστέρα. Αὐτὰ τὰ στοιχεῖα εἶχα νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι θὰ δοθῇ εὐκαιρία ἐν τῇ προόδῳ τῆς ἐξελίξεως τοῦ θέματος νὰ ἐπανέλθωμεν, διὰ νὰ δυνηθῇ οὕτω ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ κατατοπισθῇ πλήρως ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ ζητήματος.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§178ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§179ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.05′ μ. μ.)