1953.01.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7η

Τρίτη 20 Ἰανουαρίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Ὑπάρχει μία παράλειψις εἰς τὰ πρακτικά, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον κατέθεσα εἰς τὸ Προεδρεῖον. Παρακαλῶ, νὰ διορθωθοῦν τὰ πρακτικά, σύμφωνα μὲ τὴν κατάθεσιν τοῦ ἐγγράφου, τὴν ὁποίαν ἔκαμον.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν κατόπιν παρατηρήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Μπερδελῆ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τῇ αἰτήσει τῶν βουλευτῶν κ. κ. Χρ. Σολομωνίδου, μέλους τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἐργασίας, καὶ Νικ. Μανούση, μέλους τῆς ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, δι’ ἀποφάσεώς μας ἀντικατεστήσαμεν τούτους ἀμοιβαίως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§5Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ Σύλλογος Πολυτέκνων Ἀμαλιάδος, ζητεῖ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἐπιλαχουσῶν κατὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις τῆς Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας Πατρῶν θυγατέρων τῶν πολυτέκνων. Νοσηλευόμενοι Φυματικοὶ Σανατορίων Σισμανογλείου, Μελισσίων, Γαϊτάνου, Παπανικολάου, Τσαγκάρη, Διονύσου, Τασινοῦ καὶ Μαγκουφάνας, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην σύνταξιν νόμου καταθλιπτικωτέρου τοῦ 1946)51 κλπ. Ὁ Δήμαρχος, ὁ Πρόεδρος, ὁ Σύλλογος Πολυτέκνων, ἡ Ἀθλητικὴ Ἕνωσις Ὀρχομενοῦ καὶ διάφορα ἄλλα Σωματεῖα, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην κατάργησιν Εἰρηνοδικείου Ὀρχομενοῦ. Ὁ Σύνδεσμος Συνταξιούχων Σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας, διαμαρτύρεται δι’ ἀδικαιολόγητον καθυστέρησιν καταβολῆς αὐτοῖς δώρου ἑορτῶν καὶ ζητεῖ ἄμεσον καταβολὴν αὐτοῦ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Συκεῶν Θεσ)νίκης, ζητεῖ ἀναστολὴν διώξεως κατὰ ὀφειλετῶν τοῦ Δημοσίου ἐκ μισθωμάτων βεβαιωθέντων εἰς βάρος των, ὡς μισθωτῶν ἀνταλλαξίμου ἐκτάσεως, ἐφ’ ἧς ἔχουν ἀνεγείρει οἰκίσκους πρὸς στέγασιν τῶν οἰκογενειῶν των, μέχρι ρυθμίσεως τοῦ ὅλου θέματος κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου 2283)1952. Οἱ βουλευταὶ Μεγαρίδος κ. κ. Δ. Μπερδελῆς καὶ Π. Τσούτσουρας, καταθέτουν ἀναφορὰν γεωργοκτηματιῶν Ἀσπροπύργου, ζητούντων ὅπως ληφθῶσι μέτρα εἰδικὰ πρὸς ἀποφυγὴν καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς των, ὑπὸ τῆς ἐκπεμπομένης ὑπὸ τῶν ἐργοστασίων τσιμέντων βλαβερᾶς κόνεως. Οἱ βουλευταὶ Μεγαρίδος κ. κ. Δ. Μπερδελῆς καὶ Π. Τσούτσουρας, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς δημοδιδασκαλίσσης Σοφίας Στεντούμη, διαμαρτυρομένης, ὅτι ἐνῷ τῇ αἰτήσει της διαρκοῦντος τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος καὶ ἰδίαις δαπάναις μετετέθη ἐκ Βοιωτίας εἰς Μακεδονίαν ἐν τούτοις ὅταν ἐκ τῶν κακουχιῶν προσεβλήθη ὑπὸ σοβαροῦ νοσήματος δὲν ἔτυχε τῆς δεούσης προσοχῆς ἐκ μέρους τῶν προϊσταμένων της τῆς περιφερείας ἐκείνης. Οἱ βουλευταὶ Μεγαρίδος κ. κ. Δ. Μπερδελῆς καὶ Π. Τσούτσουρας, καταθέτουν ἀναφορὰν κατοίκων Μεγάρων, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀναθεώρησιν τῶν συντάξεων τῶν συνταξιούχων ὅλης τῆς χώρας, ἰσχυριζόμενοι, ὅτι πολλοὶ τούτων λαμβάνουν σύνταξιν κακῶς, μηδέποτε παθόντες ἐν ὑπηρεσίᾳ. Ὁ βουλευτὴς Δομοκοῦ κ. Χ. Παναγιούλας, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Σχολικῆς Ἐπιτροπῆς Δομοκοῦ, ζητούσης τὴν ἐπαναλειτουργίαν τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Βουζίου, διὰ τοποθετήσεως διδακτικοῦ προσωπικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου, καταθέτει εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα Ἐπιτροπῆς κατοίκων περιφερείας Μαργαριτίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μεταφορὰν τῆς ἕδρας τῆς Ὑποδιοικήσεως Χωροφυλακῆς Μαργαριτίου εἰς Πάργαν. Ὁ βουλευτὴς Τριφυλλίας κ. Ν. Σπέντζας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἰδιωτικῶν Αὐτοκινήτων Τριφυλλίας καὶ τοῦ 51 Κ.Τ.Ε.Φ.Α., ζητούντων ἄμεσον κατασκευὴν τῶν εἰδικῶν δικτύων Κυπαρισσίας–Πύργου–Καλαμῶν καὶ Τριφυλλίας–Πυλλίας, πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς διακοπείσης συγκοινωνίας. Οἱ Δικηγορικοὶ Σύλλογοι Ἡρακλείου καὶ Λασηθίου, ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἡρακλείου Κρήτης καὶ αἱ Ἐπαγγελματικαὶ Ὀργανώσεις Λασηθίου, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην μετάθεσιν τῆς ἕδρας τοῦ Ἐφετείου Χανίων εἰς Ἡράκλειον καὶ ζητοῦν ματαίωσιν ταύτης. Ὑπάλληλοι τοῦ ἐν Ρεθύμνῳ ὑποκαταστήματος τῆς ΑΤΕ, ζητοῦν ἄμεσον ἀπόδοσιν τῆς μαρτυρικῆς καὶ Ἑλληνικωτάτης Κύπρου εἰς τὴν φυσικὴν μητέρα της Ἑλλάδα. Τὸ Σωματεῖον ἀνεγνωρισμένων Ἐφημερίων Ἱερᾶς Ἐπισκοπῆς Ἀρκαδίας καὶ ὁ Ἱερατικὸς Σύνδεσμος Ρεθύμνης καὶ Αὐλοποτάμου, ζητοῦν κατάργησιν τῶν Ἱερατικῶν Σχολῶν καὶ Φροντιστηρίων καὶ ἀντὶ αὐτῶν ἵδρυσιν Ἀκαδημιῶν, ὑπαγωγὴν τοῦ κλήρου εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κώδικα καὶ διαβάθμισίν του, κατάργησιν τοῦ Τ.Α.Κ.Ε. κλπ. Ἡ Πανελλήνιος Ἀντιπροσωπεία Ἐκτάκτων Ὑπαλλήλων Α.Τ.Ε. ΕΦ–ΕΞ, διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἀπόλυσίν των καὶ ζητεῖ ἐπαγγελματικὴν ἀποκατάστασιν κλπ. Ἀπολυθεῖσαι ὑπάλληλοι (χειρίστριαι καὶ δακτυλογράφοι) Ὑπουργείου Ἐμπορίου, ζητοῦν τὴν ἔνταξίν των εἰς ἑτέραν δημοσίαν ὑπηρεσίαν. Ὑπενωμοτάρχαι Κομοτινῆς, ἀπολυθέντες λόγῳ παρανόμου νυμφεύσεως, ζητοῦν τὴν ἐπάνοδον εἰς τὸ Σῶμα τῆς Β. Χωροφυλακῆς. Ἡ Ἕνωσις Οἰνοποιητικῶν Συνεταιρισμῶν Σάμου, ζητεῖ τὸν χαρακτηρισμὸν τῶν κοφτῶν οἴνων (μιστελίων) ὡς γεωργικοῦ προϊόντος. Ἡ Ἕνωσις Δικαστικῶν Ὑπαλλήλων Κορινθίας, ζητεῖ βαθμολογικὴν ἐξέλιξιν, ὑπαγωγὴν εἰς τὸν ὑπαλληλικὸν κώδικα καὶ αὔξησιν τῶν θέσεων τῶν προϊσταμένων τμημάτων Γραμματείας ἀπὸ 400 εἰς 600 κλπ. Ὁ Χρῆστος Μαστοράκης, κάτοικος Ἄργους, ὑπηρετήσας εἰς τὰς τάξεις τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ λαβὼν πτυχίον διαχειριστοῦ βʹ τάξεως ζητεῖ, ὅπως τὸ ἐν λόγῳ πτυχίον ἀναγνωρισθῇ ὡς ἰσότιμον μὲ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, διὰ τὴν κατάληψιν δημοσίας θέσεως ἢ παρὰ Ὀργανισμῷ Δημοσίου Δικαίου. Τέως ὁπλῖται Ἰδιοσυντηρήτου Τάγματος Δράμας ζητοῦν ὅπως Διαταχθῇ ἡ Νομαρχία Δράμας καὶ καταβάλῃ αὐτοῖς καθυστερημένας δεδουλευμένας ἀποδοχάς των κλπ. Ὁ Σύλλογος (Χιλίων καὶ Δέκα Ὀκτὼ) Κοινωνικὴ Πρόνοια Δράμας, ζητεῖ ὅπως ἀπαλλαγοῦν τὰ μέλη του τῆς καταβολῆς ἀντιτίμου διὰ τὰ χορηγηθέντα αὐτοῖς παρὰ τοῦ Δημοσίου οἰκήματα. Οἱ κάτοικοι Μαργαριτίου διαμαρτύρονται διὰ μεταφορὰν ἕδρας Ὑποδιοικήσεως Χωροφυλακῆς ἐκ Μαργαριτίου εἰς Πάργαν. Ἡ Ἱερὰ Μονὴ Φανερωμένης Σαλαμῖνος, ζητεῖ ἄμεσον ἀπόδοσιν τῆς μαρτυρικῆς καὶ Ἑλληνικωτάτης Κύπρου εἰς τὴν φυσικὴν μητέρα της Ἑλλάδα. Αἱ Οἰκοδομικαὶ Ὀργανώσεις Πατρῶν, ζητοῦν κατάργησιν ἢ τροποποίησιν τοῦ Νόμου 1846)51, ὡς ἐλάχιστα ἐξυπηρετοῦντος τοὺς ἠσφαλισμένους ἐργατοτεχνίτας, οἰκοδόμους κλπ. Τὸ Σωματεῖον Ἐκτάκτων ἐπὶ Συμβάσει Ὑπαλλήλων Ο. Λ.Π., ζητεῖ ἀνανέωσιν τῆς Συμβάσεως διὰ τοὺς ἔχοντας πολυετῆ εὐδόκιμον ὑπηρεσίαν, αὐξανομένου τοῦ ἀρχικῶς ἀριθμοῦ ἐπὶ συμβάσει προσωπικοῦ κατὰ 20. Ἡ Ἕνωσις Ἑλλήνων ἀποστράτων ἀξιωματικῶν, ζητεῖ ὅπως οἱ στεγασθέντες δι’ ἐπιτάξεως καθ’ ὃν χρόνον ὑπηρέτουν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατεύματος, περιληφθῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 46 τοῦ ἰσχύοντος ἐνοικιοστασίου. Οἱ Ε. Παπαϊωάννου καὶ Χ. Μπουκουβάλας ὑπηρέται δημοτικῶν σχολείων Κατερίνης Πιερίας, ζητοῦν αὔξησιν τῶν γλίσχρων ἀποδοχῶν των καὶ ἐνσωμάτωσίν των εἰς τὰς τάξεις τῶν δημοσίων κλητήρων. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Ἰδιοκτητῶν Πετρελαιοκινήτων Ἱστιοφόρων Πειραιῶς, ζητεῖ ἐπαναφορὰν τοῦ νόμου 470)47 πρὸς ἀποζημίωσιν τῆς πενομένης τάξεώς των. Οἱ μαθηταὶ καὶ αἱ μαθήτριαι τοῦ Γυμνασίου Μόρφου Κύπρου, διακόψαντες τὰ μαθήματά των ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τοῦ ἱστορικοῦ δημοψηφίσματος, ζητοῦσι ταχεῖαν λύσιν ζητήματος ἑνώσεως Κύπρου μετὰ μητρὸς Ἑλλάδος. Ὁ Ὀδοντοϊατρικὸς Σύλλογος Αἰτωλοακαρνανίας, διαμαρτύρεται διὰ τὴν παρὰ τοῦ Νομάρχου Αἰτωλοακαρνανίας ἀντικατάστασιν τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς Ο.Σ.Α. Τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον Ἡρακλείου Κρήτης, ζητεῖ τὴν μεταφορὰν τῆς ἕδρας τοῦ Ἐφετείου ἀπὸ τῆς πόλεως Χανίων εἰς τὴν πόλιν τοῦ Ἡρακλείου, πρὸς πληρεστέραν ἐξυπηρέτησιν τῶν πολιτῶν ὁλοκλήρου τῆς νήσου κλπ. Φυματικοὶ Ἀνάπηροι πολέμου ζητοῦν ἄμεσον χορήγησιν ἐπιδόματος φυματικοῦ, καὶ παραχώρησιν οἰκοπέδων πρὸς στέγασιν οἰκογενειῶν των κλπ. Τὸ Κοινοτικὸν Συμβούλιον τῆς Κοινότητος Ὀρθονιῶν Ζακύνθου, διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἀπαλλοτρίωσιν τῶν κτημάτων τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σπηλαιωτίσσης. Ὑπάλληλοι Σ.Ε.Κ. Γʹ Ἐπιθεωρήσεως Λαρίσης, ἀπολυθέντες βάσει τῆς 59145 Συντακτικῆς πράξεως καὶ ἐπαναπροσληφθέντες ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας των, ζητοῦν τὴν διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ παράτασιν ἐπὶ τρίμηνον, τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ Νόμου 1540)50 προβλεπομένης προθεσμίας κλπ. Ὁ Σύνδεσμος Ἐφέδρων Νέων Πολεμιστῶν Νομοῦ Δράμας νόμου 751)48, ζητεῖ χορήγησιν δωρεὰν οἰκοπέδων διὰ τὴν κάλυψιν τῶν στεγαστικῶν ἀναγκῶν τῶν μελῶν του. Οἱ ἐν ἀποστρατείᾳ κατώτεροι ἀξιωματικοὶ τοῦ Β. Ναυτικοῦ, ζητοῦν ἐπαναφορὰν τῶν καταργηθέντων διὰ τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ Α.Ν. 1854 κεκτημένων δικαιωμάτων, των πρὸς ἀνακούφισίν των καὶ ἀναπροσαρμογὴν τῆς συντάξεώς των. Ἡ Ἕνωσις βομβοπαθῶν ἐμπόρων καὶ ἐπαγγελματιῶν Πειραιῶς, ζητεῖ χορήγησιν μακροπροθέσμων δανείων δι’ ἀνασυγκρότησιν ἐπιχειρήσεων τῶν μελῶν της. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου Προσωπικοῦ ΚΤΕΛ Καβάλας, διαμαρτύρεται δι’ ὑποβληθείσας μηνύσεις παρὰ Ο.Ε. Α.Σ. κατὰ διαχειριστῶν ΚΤΕΛ Καβάλας, Δράμας, Σταυρουπόλεως κλπ. διὰ καθυστέρησιν ἀσφαλιστικῶν εἰσφορῶν ἐπικουρικῶν Ταμείων ὑπαλλήλων ΚΤΕΛ καὶ ΠΕΑΣ, παρὰ διαταχθεῖσαν ἀναστολὴν εἰσπράξεως. Φορτοεκφορτωταὶ Λιμένος Ἀγριᾶς καὶ ἐργάται καὶ ἐργάτριαι ἐλαιοαποθηκῶν Βόλου, ζητοῦν τὴν εἰσαγωγὴν βρωσίμων ἐλαιῶν καὶ εἰς τὸν ὡς ἄνω λιμένα πρὸς ἀποφυγὴν τῆς ὑπαρχούσης ἀνεργίας. Ὁ Δήμαρχος καὶ οἱ Πρόεδροι Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ καὶ Ἐμποροεπαγγελματιῶν Ὀρχομενοῦ διαμαρτύρονται διὰ καθυστέρησιν λειτουργίας ἱδρυθέντος Ὑποθηκοφυλακείου καὶ διὰ μελετωμένην κατάργησιν Εἰρηνοδικείου τῆς ὡς ἄνω κωμοπόλεως. Οἱ καπνοπαραγωγοὶ τοῦ χωρίου Σεβαστὴ Ν. Πιερίας ζητοῦν πριμοδότησιν τῶν καπνῶν των. Οἱ κάτοικοι Γεραλῆ Αὐλίδος Βοιωτίας, ζητοῦν ὅπως ἡ διοχέτευσις τῶν ὑδάτων τῆς λίμνης Ὑλίκης διὰ τὴν ὕδρευσιν τῆς Πρωτευούσης γίνῃ Πανευβοϊκῶς πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς περιφερείας των. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μόδη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7774 τῆς 24–12–52 ὑμετέρου ἐγγράφου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 24 Δεκεμβρίου 1952 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Φλωρίνης κ. Μόδη, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἐνδιαφερόμενον διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἔναντι τῆς Ἰταλίας καὶ Γερμανίας ἀπαιτήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου διὰ τὰ παρὰ τῶν Ἀρχῶν Κατοχῆς ἀναληφθέντα ποσὰ διὰ προκαταβολῶν κ.λ.π. παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου ἔχει θέσει τὸ ζήτημα ὑπ’ ὄψει τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, τὸ ὁποῖον ἁρμοδίως ἀνέλαβε τὴν ἐπιμέλειαν τοῦ διακανονισμοῦ του διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ. Περὶ τῶν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἐνεργειῶν του καὶ τῶν σχετικῶν μέχρι τοῦδε ἀποτελεσμάτων ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπήντησεν εἰς ὑμᾶς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3 τῆς 15ης τρέχοντος ἐγγράφου του. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Ἰανουαρίου 1953

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Ἀμύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ἀντωνίου. 1. Διὰ τὰς ἐνεργείας τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν ἀνωτέρω ἐρώτησιν εἶχε διατάξει ἁρμοδίως ἀνακρίσεις ἡ πρὸ τῶν ἐκλογῶν Κυβέρνησις. 2. Οὕτω διὰ μὲν τὸν Ἀστυν. Διευθυντὴν Καραχάλιον τὴν ἀνάκρισιν τὴν ἀνέλαβεν ἡ Διεύθυνσις Ἀστυν. Πόλεων διὰ δὲ τοὺς ὑπολοίπους τὸ Ἀρχηγεῖον Χωροφυλακῆς. Οὗτοι διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον ἐκρατήθησαν ἐπί τινας ἡμέρας. 3. Ἡ Κ.Υ.Π.Ε. εὐθὺς ὡς ἀνεφέρθη τὸ γεγονὸς καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐνήργησε ἰδίαν προφορικὴν ἐξέτασιν. Κατὰ ταύτην ἅπαντες ἀνέφερον, ὅτι ἐνήργησαν αὐτοβούλως, δι’ οὓς λόγους κατέθεσαν εἰς τὴν ἀνάκρισιν. Ἡ ἀνάκρισις συνεχίζεται. Ἅπαντες οἱ ἀνωτέρω τυγχάνουσιν ἐθνικόφρονες καὶ προσέφερον κατὰ τὸ παρελθὸν πολυτίμους ὑπηρεσίας κατὰ τοὺς ἀγῶνας τοῦ Ἔθνους κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Ἰανουαρίου 1953

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων διὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν. Ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἀξιότιμος κ. Σ. Μαρκεζίνης ἔχει τὸν λόγον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος).

§7Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν, κ. βουλευταί, ἐπληροφορήθη τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα ἡ Κυβέρνησις τὴν κατάθεσιν ἐπερωτήσεως ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ θέματος, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτ. βουλευτοῦ Πειραιῶς κ. Παπαπολίτη, διότι τοιουτοτρόπως, θὰ τῆς ἐδίδετο ταχέως ἡ εὐκαιρία, εὐθὺς ἅμα τῇ ἐπαναλήψει τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν ἐν προκειμένῳ πολιτικήν της. Αὐτὸς δὲ εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον χθὲς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐδέχθη τὴν παράκλησιν, τὴν ὑποβληθεῖσαν ὑπὸ τῆς ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, λόγῳ ἀδιαθεσίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ περαιωθῇ τὸ ταχύτερον ἡ ἐπερώτησις καὶ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐάν, ὅμως, προεκάλεσεν ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐπερώτησις, προὐξένησεν ἐξαιρετικῶς εὐχάριστον ἔκπληξιν τὸ ἱερὸν πάθος, μὲ τὸ ὁποῖον ἐφάνησαν αἴφνης κατεχόμενοι, σύσσωμος ἡ ἀντιπολίτευσις, τινὲς τῶν Συμβούλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, οἱ ὑπάλληλοι αὐτῆς καὶ πολλοὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι καθημερινῶς φυτρώνουν ἐν εἴδει μανιταρίων διὰ νὰ προστρέξουν ἐνώπιον τοῦ κινδύνου, τὸν ὁποῖον διατρέχει τάχα τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα, λόγῳ παραδόξων σχεδίων τῆς Κυβερνήσεως, ἢ ἂν θέλετε, καὶ καταστροφικῆς τινος μανίας, λόγῳ τοῦ ἡφαιστειώδους χαρακτῆρος, ὡς ἐλέχθη χθές, τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ εἶπον, κύριοι, «ἔκπληξιν», καὶ βεβαίως. Διότι δικαιοῦται πᾶς τις νὰ διερωτᾶται ποῦ ἦσαν ἡ ἀντιπολίτευσις ὡς Κυβέρνησις, οἱ κ.κ. Σύμβουλοι, οἱ ὑπάλληλοι, οἱ τόσοι ἄλλοι, ὅταν ἡ Τράπεζα ἐβάδιζεν ἀπὸ τοῦ κακοῦ εἰς τὸ χειρότερον, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ χεῖλος τοῦ κρημνοῦ, διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπέβαλεν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὸ ταχύτερον ριζικὰς ἀποφάσεις; Ὅταν ἡ ἀντιπολίτευσις ἦτο Κυβέρνησις καὶ λόγῳ τῆς πολιτικῆς της περιωρίζοντο αἱ τοποθετήσεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν — δὲν κρίνω, κύριοι, τὴν στιγμὴν ταύτην, τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, διαπιστῶ ἁπλῶς τὸ γεγονὸς — τί ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν ταὐτόχρονον διόγκωσιν τῶν δαπανῶν τῆς Τραπέζης; Τί ἔκαμαν οἱ διοικοῦντες τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ νὰ προσαρμοσθῇ ἡ Τράπεζα εἰς τὴν νέαν πραγματικότητα; Καί τί ἔκαμαν οἱ κύριοι Σύμβουλοι ἢ οἱ ὑπάλληλοι; Ὅλοι — ποιὸς λίγο ποιὸς πολὺ — εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν κατάστασιν ἐκείνην. Καὶ σήμερον, ἀντὶ νὰ καλοῦνται εἰς λογοδοσίαν, ἐπιχειροῦν νὰ ἐλέγξουν ἡμᾶς. (Χειροκροτήματα). Καὶ ὅταν οὐδὲν ἔπραττον εἰς τὸ παρελθόν, τώρα ὅλοι εὑρίσκονται ἐπὶ σκοπὸν εὐθὺς ὡς ἡ Κυβέρνησις ἐπροχώρησεν εἰς τὸ πρῶτον ἀποφασιστικὸν μέτρον ἐξυγιάνσεως. Εἶπον, κύριοι, «ὅλοι εἶναι ὑπεύθυνοι» τὸ εἶπον, διότι τὰ ἀποτελέσματα αὐτὸ λέγουν. Ὅπως καὶ τὴν ἰδικήν μας πολιτικήν, διότι πᾶν ἔργον ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματα κρίνεται, θὰ τὴν κρίνετε ἀπὸ τὰ ἀποτελέσματά της. Καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει πεποίθησιν ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς συγχωνεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, θὰ ἀποβῇ μέτρον ἄκρως ἐξυπηρετικὸν διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, θὰ ἀποβῇ μέτρον σωτήριον διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, λαμπρὸν διὰ τοὺς ὑπαλλήλους — τὸ τονίζω καὶ αὐτὸ — λαμπρὸν καὶ διὰ τοὺς μετόχους, διὰ τοὺς ὁποίους τελευταίως ἡ ἀριστερὰ παρουσιάσθη νὰ ἔχῃ ἐνδιαφέρον. Ἡ πολεμική, κύριοι, κατὰ τῆς Κυβερνήσεως συνοψίζεται εἰς τὰ ἑξῆς: Πρῶτον ἀφορᾷ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ μέτρον, δηλαδὴ τὴν συγχώνευσιν καὶ δεύτερον ἀφορᾷ τὴν κριτικὴν τῆς Κυβερνητικῆς τακτικῆς, τοῦ τρόπου τῆς προσπελάσεως πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἢ ἄλλως ἀφορᾷ τὴν ἀκολουθουμένην τῆς Κυβερνήσεως διαδικασίαν διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς της. Μὲ τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως συνάπτεται ἀμέσως ἡ κριτικὴ περὶ τῆς δημιουργίας εἰς τὸν τόπον αὐτὸν φοβεροῦ τραπεζιτικοῦ μονοπωλίου. Μὲ τὸ θέμα τῆς προσπελάσεως πρὸς ἐφαρμογὴν τῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἅπτονται τὰ θέματα τῆς διαδικασίας τοῦ διορισμοῦ τοῦ νέου Διοικητοῦ, τὸ κοινωνικὸν θέμα τῶν ὑπαλλήλων καί, ἐπὶ πλέον, συλλήβδην καὶ ἀθρόως ἡ μυστικότης, ἡ ταχύτης, ἡ ἄγνοια τῶν ξένων. Καὶ ἅπαντα ταῦτα τίς οἶδεν ἐκ ποίων ἐλατηρίων κομματικῶν ἢ ἔστω, ἐξ ἐλλείψεως οἱουδήποτε σχεδίου καὶ οἱασδήποτε πείρας τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ Τραπεζιτικοῦ θέματος. Ἐπ’ αὐτῶν, κύριοι, θὰ ἀπαντήσω. Ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς καθολικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος ἐμπίπτει ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἐπὶ μέρους τομέων. Καὶ εἷς ἐκ τῶν πλέον σπουδαίων τομέων αὐτοῦ εἶναι, ἀναμφισβητήτως, ὁ τραπεζιτικός. Εὐθὺς ὡς ἡ Κυβέρνησις ἐνετοπίσθη εἰς τὸν τομέα αὐτόν, ἦτο φυσικὸν νὰ συγκεντρώσῃ ὅλον της τὸ ἐνδιαφέρον εἰς μίαν χαίνουσαν πληγήν, ἡ ὁποία ἠξίου ἄμεσον θεραπείαν. Αὐτὴ ἦτο ἡ ὑπόθεσις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὅλοι γνωρίζομεν, ἀκόμη καὶ οἱ ρήτορες τῆς ἀντιπολιτεύσεως χθές, κατὰ τὸ πλεῖστον, δὲν ἠμφισβήτησαν, ὅτι πράγματι ἡ κατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν ἦτο διόλου καὶ δὲν εἶναι καλή.

§8Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἀντιθέτως, κ. Ὑπουργέ, ἐτονίσαμεν, ἡμεῖς προσωπικῶς τοὐλάχιστον.....

§9ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (Ἐκ τῆς δεξιᾶς). Μὴ διακόπτετε.

§10Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐγὼ εἶπον «κατὰ τὸ πλεῖστον», ἐὰν δὲν εἶσθε μεταξὺ τῶν πολλῶν δὲν ἔχει σημασίαν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τοὐλάχιστον μὲ τοὺς πλείστους συναδέλφους ποὺ ὡμίλησαν χθές, καὶ μὲ μίαν πλευρὰν τῆς κοινῆς γνώμης ἡ διαφωνία ἔγκειται εἰς τὴν ἔκτασιν καὶ τὸν ρυθμὸν τῆς ἐξυγιάνσεως, δηλαδὴ ὄχι ἂν ἔπρεπε νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Τραπέζης, ἀλλ’ εἰς τὸ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ προχωρήσωμεν δι’ ἁπλῶν μέτρων ἐξυγιάνσεως, ἔστω ὅσον δήποτε ριζικῶν, ἢ νὰ προχωρήσωμεν,—καὶ αὐτὸ προτιμᾷ ἡ Κυβέρνησις — εἰς τὸ ριζοσπαστικώτερον μέτρον τῆς ἐξυγιάνσεως, τὴν συγχώνευσιν. Ἐκεῖ εἶναι ἡ διαφωνία καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα ποὺ ὀφείλω νὰ σᾶς ἐξηγήσω. Τὰ μέτρα, κύριοι, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ οἱαδήποτε Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν μεταστροφὴν τῆς πρὸς τὰ κάτω πορείας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς μίαν ἀνθηρὰν ἄνοδον, ὁσονδήποτε δραστικὰ καὶ ἂν ἦσαν, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἐπιτύχουν ἀπολύτως, ἐνῷ μὲ τὸ δραστικώτερον μέτρον τῆς συγχωνεύσεως, ἡ προσδοκία εἶναι, τοὐλάχιστον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, πλήρης. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ λέγῃ κανεὶς ὅτι εὑρῆκε μίαν κατάστασιν τόσον κακήν, ὥστε νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὸ τόσον δραστικὸν μέτρον, ἐὰν δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ τὸ ἀποδείξῃ. Καὶ αὐτὸ θὰ ἐπιδιώξω τώρα νὰ σᾶς ἀποδείξω Ἐγένετο λόγος χθές, κύριοι, περὶ τοῦ ἐλλείμματος, τοῦ 1952. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ πλήρης συμφωνία εἰς ποῖον ἀκριβῶς ποσὸν θὰ ἀνέλθῃ τὸ ἔλλειμμα αὐτό, ὑπάρχουν διάφοροι γνῶμαι. Τινὲς δὲ καὶ ἐπικαλοῦνται λογιστικὰ τεχνάσματα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν διὰ νὰ καλύπτουν τὸ ἔλλειμμα κατά ἕνα ποσοστόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, αἱ ἰδικαί μου πληροφορίαι, φέρουν ὅτι ἔχομεν ἔλλειμμα διὰ τὸ 1952, διὰ μὲν τὸ πρῶτον ἑξάμηνον 16 δισεκατομμύρια, διὰ δὲ τὸ δεύτερο 22, δηλαδὴ ἐν συνόλῳ 38 δισεκατομμύρια. Εἰς ἄλλο σημείωμα τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, τὸ ἀνωτέρω ὕψος τοῦ ἐλλείμματος μοῦ ἀμφισβητεῖται καὶ ὑπολογίζεται εἰς 26 δισεκατομμύρια μὲ τὴν δήλωσιν ὅμως ὅτι εἰς τοῦτο δὲν συμπεριλαμβάνεται οὐδεμία πρόβλεψις διὰ συνήθεις ἀποσβέσεις, οὔτε καὶ διὰ τὴν κάλυψιν ἐπισφαλῶν τοποθετήσεων καὶ βεβαίων ζημιῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὰ 38 δισεκατομμύρια, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μὴ συμπεριλάβητε ἀποσβέσεις, Πρέπει νὰ προσθέσητε ἀκόμη καὶ ἄλλα 33 δισεκατομμύρια ἀπὸ γνωσθείσας τελευταίως ἐπισφαλεῖς ὀφειλάς, αἱ ὁποῖαι, κατὰ τὰς καλυτέρας πληροφορίας, ὁδηγοῦν εἰς ζημίαν 33 δισεκατομμυρίων. Πρόκειται, κύριοι, — ἔχω τὴν ἀνάλυσιν, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω ὀνόματα συγκεκριμένα — περὶ πέντε λογαριασμῶν μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι τινές, διὰ τοὺς ὁποίους ἔγινε τόσος τελευταίως θόρυβος ἐν σχέσει πρὸς τὰ διάφορα ὑποκαταστήματα καὶ τὰ τοιαῦτα...

§11ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ὀνόματα, κ. Ὑπουργέ!

§12Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ προετίμων, κ. συνάδελφε νὰ μὴ μνημονεύω ὀνόματα ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς.

§13ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐνδιαφέρουν ὅλον τὸν λαόν.

§14Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Τὸ ποσὸν τῆς ζημίας αὐτῆς φθάνει, ὅπως εἶπον, τὰ 33 δισεκατομμύρια, ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ὑπάρχουν ἀπαιτήσεις τῆς Τραπέζης, αἱ ὁποῖαι βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προστεθοῦν ἀπὸ τοῦδε εἰς τὸ συγκεκριμένον αὐτὸ κονδύλιον τῆς ἐφετινῆς ζημίας, ἀλλὰ πάντως εἶναι ἀπαιτήσεις μέλλουσαι νὰ εἰσπραχθοῦν μετὰ ἔτη, ἐκ συλλογικῶν δανείων τοῦ προσωπικοῦ ἀνερχομένων εἰς 6 περίπου μισθοὺς καὶ δημιουργοῦσαι ἕνα ἄλλο ἐπισφαλέστατον κονδύλιον ἐκ 50 δισεκατομμυρίων. Δοθέντος δὲ ὅτι κατὰ παλαιὰν παράδοσιν αὐτὰ τὰ δάνεια συνήθως δὲν ἐπιστρέφονται, βλέπετε πὼς αὐξάνει τὸ κενόν. Ὕστερα θὰ προσθέσητε καὶ ἄλλους παράγοντας. Ὑπάρχει ἕνας ἄλλος ἄγνωστος Χ προερχόμενος ἀπὸ ὑποχρεώσεις τοῦ Ταμείου Αὐτασφαλίσεως Προσωπικοῦ, λόγῳ ὁμαδικῶν ἐθελουσίων ἐξόδων, αἱ ὁποῖαι κινδυνεύουν ἐν τέλει νὰ ἐπιπέσουν ἐπὶ τῆς Τραπέζης. Θὰ τὰ ἀναλάβῃ πιθανὸν ἡ Τράπεζα, ἀλλὰ βεβαίως, μετὰ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα. Ὑπάρχει ἀκόμη καὶ ἕνα ἄλλο στοιχεῖον τῶν ἐπισφαλῶν ἀπαιτήσεων. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τὸ ⅙ τῶν τοποθετήσεών της τὸ ἔχει εἰς παγωμένας τοποθετήσεις. Εἶναι ἄγνωστον πόσα ποσὰ ἐξ αὐτῶν θὰ χαθοῦν καὶ πόσα θὰ εἰσπραχθοῦν. Ἔχομεν ἑπομένως ἔλλειμμα τῆς τάξεως τῶν 70 δισεκατομμυρίων, πλέον 50 τὸ ἐκκρεμὲς ποσὸν τῶν δανείων, ἠμπορεῖ συνεπῶς νὰ φθάσωμεν εἰς κονδύλιον 120 δισεκατομμυρίων περίπου. Ὄχι, βεβαίως, τρεχούσης ζημίας, ἀλλὰ ζημίας ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἐν ὄψει ὑποχρεώσεων ἀφ’ ἑτέρου τῆς Τραπέζης, αἱ ὁποῖαι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθοῦν, ἀλλὰ καὶ νὰ μὴ εἰσπραχθοῦν. Δὲν εἶναι ὅμως τοῦτο μόνον. Ἡ Τράπεζα, κύριοι, κατὰ τὸν ἰσολογισμὸν τοῦ 1951 προσήγγισεν ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύνολον τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως, συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ἀποσβέσεων τὰ 200 δισεκατομμύρια περίπου, δηλαδὴ ποσὸν ἀντιπροσωπεῦον τὸ 13% τοῦ συνόλου τῶν τοποθετήσεων τῆς Τραπέζης. Κατὰ τὴν λῆξιν δὲ τῆς χρήσεως τοῦ 1952 ὑπολογίζεται ὅτι τὰ ἔξοδα διαχειρίσεως τῆς Ἐθνικῆς θὰ αὐξηθοῦν κατὰ 30 δισεκατομμύρια τοὐλάχιστον, ὁπότε θὰ ἀνέλθουν εἰς 230 δισεκατομμύρια περίπου, δηλαδὴ ποσὸν ἀντιπροσωπεῦον τὸ 19% τοῦ συνόλου τῶν τοποθετήσεων τῆς Τραπέζης. Σκεφθῆτε, κύριοι καὶ ἕνα ἄλλο πρᾶγμα, ὅτι ἐκ τῶν τεσσάρων χιλιάδων ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑπὲρ τοὺς 800 εἶναι Τμηματάρχαι, δηλαδὴ ἀνὰ 5 ὑπαλλήλους ὑπάρχει εἷς Τμηματάρχης. Σκεφθῆτε ἀκόμη ὅτι ὑπάρχουν 180 δικηγόροι ἢ νομικοὶ σύμβουλοι, ἢ δικαστικοὶ σύμβουλοι. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἀντιμετωπίζεται μία κατάστασις ὄχι ἁπλῶς ἑνὸς ἐλλείμματος, ἀλλὰ καὶ μιᾶς νοοτροπίας. Δὲν ἦτο δηλαδὴ δυνατόν, νὰ μεταβληθῇ ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην ἡ κατάστασις αὐτὴ μὲ ὁσονδήποτε δραστήρια μέτρα, ὡς π.χ. ὁ περιορισμὸς τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων κατὰ 20%. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν διὰ τοιούτων οἰκονομιῶν νὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα, διότι ἀσχέτως τοῦ ὅτι τὸ θέμα τῆς μειώσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων εἶναι ἄδικον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ τοιοῦτον μέτρον, δεδομένου ὅτι ὑπάρχει τὸ κατώτερον προσωπικόν, τοῦ ὁποίου τὰ μισθολογικὰ ἐπίπεδα δὲν προκαλοῦν δυσφορίαν τῆς ὁλότητος, ὡς τὰ τῶν ἀνωτέρων βαθμῶν, οἱ ὁποῖοι συνδυάζουν πολλὰς θέσεις καὶ συμβούλια, παχυλοὺς μισθοὺς καὶ συντάξεις. Συνεπῶς ἕνα τοιοῦτον μέτρον περικοπῆς, καίτοι φαίνεται εὔκολον, εἶναι δύσκολον εἰς τὴν ἐφαρμογήν. Διὰ νὰ διαπιστώσητε τὴν τραγικότητα τῆς καταστάσεως θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἐπιστολήν, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ Διευθυντὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Διοικητὴν ταύτης. Φέρει ἡμερομηνίαν 20–8–1951. «. Τοιουτοτρόπως ἡ τόσον διαφημισθεῖσα προσπάθεια ἀναδιοργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Τραπέζης κατέληξαν εἰς σειρὰν κανονισμῶν, μὴ τυπικῶς εἰσέτι ἐγκριθέντων, οἱ ὁποῖοι ἠγνόησαν ὅτι ἡ ὀργάνωσις δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ τὴν ἐργασίαν καὶ τὸ συμφέρον τοῦ Ἱδρύματος καὶ ἐδημιούργησαν μὲ ξηρὸν τὸ γραφειακὸν πνεῦμα καὶ μὲ διάθεσιν τιτλοθηρίας, ἐπιτελεῖον διοικήσεως ἀριθμοῦν 11 Διευθύνσεις, 22 Διευθύνσεις Τμημάτων, 50 Ὑπηρεσίας καὶ προσωπικὸν 650 περίπου ἀτόμων. Εἶναι φρονοῦμεν ἀρκετὰ παραστατικοὶ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ καὶ δὴ ὁ ἀριθμὸς τῶν 650 ὑπαλλήλων παρὰ τῇ Διοικήσει...... Εἶναι χαρακτηριστικὴ τῆς καταστάσεως ἡ σκοπτικὴ διάθεσις μὲ τὴν ὁποίαν αὐτοκαλοῦνται ὑπάλληλοι αὐτοὶ τῶν ἄνω ὀρόφων «βολταῖροι», διὰ τὸ ἄσκοπον πολλῶν ἀνὰ τοὺς διαδρόμους «βολτάρισμα». Καὶ ἐνθυμοῦμαι, κύριοι, πρὸ 17 ἐτῶν, ὅταν ἤκουσα ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Δροσοπούλου—ἦτο τότε Πρόεδρος τοῦ Νοσοκομείου τῶν Παίδων καὶ ἐγὼ σύμβουλος—νὰ διηγῆται ἐντυπώσεις του ἀπὸ τὴν πρώτην ἐπίσκεψίν του εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἀγγλίας. Τὸν συνώδευεν ὁ νῦν Διοικητὴς τῆς Κτηματικῆς κ. Ἀρλιώτης. Ὅταν εἰσῆλθεν εἰς τὸ κτίριον τῆς Τραπέζης τῆς Ἀγγλίας καὶ ἐπήγαινε πρὸς ἐπίσκεψιν τοῦ Διοικητοῦ της, διῆλθε πολλὰ δωμάτια, ὅπου ἐπεκράτει σιγὴ ἐκκλησίας· δὲν ἔβλεπεν ἄνθρωπον νὰ κινῆται. Μόλις ὁ Διοικητὴς εἶδε τὸν τότε περίφημον Ἄγγλον Διοικητὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἀγγλίας Νόρμαν, ἐξέφρασε τὴν ἀπορίαν του, πῶς λειτουργοῦσεν ἡ Τράπεζα αὐτή. Καὶ ὁ περίφημος Διοικητὴς τοῦ ἀπήντησε μὲ δύο λέξεις: «δι’ αὐτὸ λειτουργεῖ». Φαντασθῆτε νὰ περιεβάλλετο ὁ Δροσόπουλος μὲ 650 «βολταίρους», πολὺ δὲ περισσότερον ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἀγγλίας». Αὐτὴν τὴν κατάστασιν περιγράφει, κύριοι, ὁ Διευθυντὴς τῆς Τραπέζης. Μοῦ λέγετε λοιπὸν ὅτι, ἦτο ἁπλῶς θέμα περικοπῆς μισθῶν. Ἄλλος σύμβουλος τῆς Τραπέζης ἐδέχθη τὸ ἀξίωμα διὰ νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας καὶ ὅταν ἀπηλπίσθη ἀπεχώρησεν ὄχι κατὰ τὸν σημερινὸν τρόπον, ἀλλὰ ἀπεχώρησε διὰ συγκεκριμένην αἰτίαν. Καὶ τὴν ἐξηγεῖ μὲ πολλὴν ἁπλότητα καὶ ὀξύτητα. Γράφει λοιπὸν ὁ σύμβουλος αὐτῆς τὴν 13ην Μαρτίου 1952: «Εἶναι καταφανὲς ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν ἁρπακτικὸν ὄρνεον, τὸ κόμμα, δὲν ἐννοεῖ ν’ ἀποσπάσῃ τοὺς ὄνυχάς του ἀπὸ τὸ σκελετωμένον πλέον Σῶμα τῆς ἀτυχοῦς αὐτῆς Τραπέζης. Κατόπιν τούτου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς γνωρίσω ὅτι ἀποχωρῶ τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, ἐν τῇ ἀντιλήψει ὅτι οὕτω προσφέρω εἰς αὐτὴν μίαν δευτέραν ὑπηρεσίαν. Ἡ πρώτη διὰ τῆς κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1943 παραιτήσεώς μου ὡς Διευθυντοῦ αὐτῆς ἔχασε τὴν ἀξίαν της ἐν τῇ δίνῃ τῆς ἀνωμάλου τότε κατοχικῆς περιόδου, ἡ δευτέρα αὐτὴ ἂς ἐλπίσω ὅτι θὰ ξυπνήσῃ τὴν Διοίκησιν ἀπὸ τὸν λήθαργον καὶ τὴν ἀδιαφορίαν διὰ τὸ Ἵδρυμα, ὅπερ μὲ τὴν ἀκολουθουμένην τακτικὴν ἄγεται πρὸς τὸν κρημνόν». Ὁ ὑπογράφων τὴν ἐπιστολὴν εἶναι ὁ σύμβουλος κ. Κυριακόπουλος καὶ τὴν προηγουμένην ἐπιστολὴν ὁ Διευθυντὴς κ. Πορφυρογένης. Δὲν πιστεύω νὰ τὸν θεωρῆτε καὶ αὐτὸν φίλον μου. Δὲν ἦτο λοιπὸν θέμα ἁπλῶς περιορισμοῦ μισθῶν ἢ περικοπῶν δαπανῶν. Δὲν ἦτο ἁπλῶς θέμα ἀλλαγῆς τῆς ἱεραρχίας, καὶ τῆς πυραμίδος, διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν ὀρθὸν δρόμον. Ἐχρειάζοντο καὶ ἄλλα πολλά. Καὶ θὰ ἔλθω τώρα εἰς ἄλλο σημεῖον, τὸ ὁποῖον πολλοὺς ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς Ἡρακλεῖς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης θὰ πειράξῃ. Ὅτι δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ 1928 ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα κρατεῖ πάντοτε τὴν λαμπρὰν παράδοσιν, ἀλλὰ εἶναι πλέον ἐμπορικὴ Τράπεζα. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ μὴ λησμονήσῃ τὴν ἀποστολήν της. Τὴν μνημονεύουν διὰ τὸ παρελθόν της. Ποιός δὲν τὸ σέβεται; Καὶ μετὰ τὸ 1928 ἀνέπτυξε λαμπρὰν δρᾶσιν. Ποῖος δὲν τῆς τὸ ἀναγνωρίζει; Ἀλλὰ ἔπρεπε πρωτίστως νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι ἀπὸ τοῦ 1928, ὅταν ἱδρύθη ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα καὶ ἄλλαι Τράπεζαι, ἡ Ἐθνικὴ μετεβάλλετο εἰς ἐμπορικὴν Τράπεζαν. Καὶ αὐτὴ ἡ ὀρθὴ ἀντίληψις ἐπεκράτησεν, ὅταν πρὸ 2ετίας τῆς ἀφῄρεσαν καὶ τὸ τελευταῖον παλαιόν της προνόμιον, τὸ νὰ ἔχῃ τὰς καταθέσεις τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημ. Δικαίου, κατὰ μονοπώλιον. Ὅταν λοιπὸν μία Τράπεζα εἶναι ἐμπορική, πρέπει νὰ ἀντιλαμβάνεται ὅτι πρέπει νὰ εὐσταθῇ ὡς Τράπεζα. Εἴπατε ὅτι ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ κάμῃ κοινωνικὴν πολιτικήν. Νὰ τὴν κάμῃ, ἀλλὰ ἐδῶ δὲν ἔκαμε κοινωνικὴν ἔκαμεν ἁπλῶς κομματικήν. (Χειροκροτήματα). Θὰ ἔπρεπεν ἴσως, κύριοι, νὰ δημοσιευθῇ καὶ ἴσως θὰ γίνῃ ὅταν πραγματοποιηθῇ ὁριστικῶς ἡ συγχώνευσις καὶ ὅταν πλέον ἡ Τράπεζα λειτουργῇ καὶ βλέπῃ ἐνώπιόν της τὰς νέας λεωφόρους αἰσιοδοξίας, μία λευκὴ βίβλος τῆς τελευταίας 10ετίας ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν καὶ θὰ ἰδῆτε τότε καὶ ἐπισφαλεῖς τοποθετήσεις καὶ τρόπον δράσεως καὶ ἐνεργείας ἄνευ γνώμης τῶν συμβουλίων, καὶ ἐνημέρωσιν τῶν συμβουλίων τὴν τελευταίαν στιγμήν. Καὶ θὰ παρακαλέσω τότε, νὰ προσέξητε πόσοι εἶναι οἱ κοινωνικοὶ σκοποὶ καὶ πόσοι οἱ κομματικοί. Ἔπρεπε λοιπὸν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν νέον της προορισμόν, ἐὰν ἤθελε νὰ ζήσῃ καὶ ἐὰν ἤθελε νὰ ἐπιτελέσῃ τὴν νέαν λαμπράν της ἀποστολήν. Ἡ διαπίστωσις δι’ ἡμᾶς ἦτο κατὰ ταῦτα ὅτι ἡ ἐγχείρησις θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι βαθεῖα καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι καὶ ταχεῖα, διότι καὶ χθὲς μοῦ παρετηρήθη αὐτό. Εἴχατε, ἄραγε, κανένα ἄλλο σύμπτωμα, τὸ ὁποῖον νὰ σᾶς κάμῃ νὰ ἐπείγεσθε εἰς τὴν λῆψιν δραστικῶν μέτρων; Καὶ βεβαιότατα εἴχομεν. Διότι ὅταν εἶναι κοινὸν μυστικὸν πὼς ἡ πορεία μιᾶς Τραπέζης δὲν εἶναι ὁμαλή, καὶ ὅταν τὸ πρῶτον χρονικὸν διάστημα, ἀνακοινοῦνται καὶ ὡρισμένα σκάνδαλα εἰς τὰς τοποθετήσεις καὶ ἐνημερώνεται τὸ κοινὸν ἐπὶ σωρείας ἐπισφαλῶν ἀπαιτήσεων, βεβαίως ὑπάρχει ἀνησυχία. Καὶ ἐγώ, ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, σᾶς λέγω ὅτι τὸν παρελθόντα μῆνα μαζὶ μὲ τοὺς ἁρμοδίους ἐμπειρογνώμονας διὰ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ μαζὶ μὲ ἄλλους συναδέλφους ἀντεμετωπίζαμεν τὴν περίπτωσιν νὰ εὑρεθῶμεν ἐντὸς μιᾶς νυκτὸς ἐνώπιον ἐκτάκτων γεγονότων. Καὶ ἂν εἰς τὰ τραπεζιτικὰ θέματα δὲν προλάβετε καὶ ἀφήσετε νὰ ἐκδηλωθῇ τὸ γεγονός, τότε δὲν ὑπάρχει τρόπος ἐγχειρήσεως. Αἱ αἱμοδοσίαι δὲν γίνονται μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ὀργανισμοῦ, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἀναπνέει ὁ ὀργανισμός. Ὁ δὲ κλονισμὸς εἰς τὴν ἰσορροπίαν τοῦ κοινωνικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ μας οἰκοδομήματος ὅταν πλέον γεννηθῇ δὲν θεραπεύεται εὐκόλως, ἢ πάντως ἀξιοῖ πολὺ ἀποφασιστικώτερα μέτρα. Ἡ εἰκὼν ἐν ὄψει τῆς Κυβερνήσεως ἦτο, λοιπόν, κακή, καὶ ὅλοι οἱ ἐμπειρογνώμονές της τὸ ἔλεγον καὶ τῆς ἔλεγον καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνορθωθῇ ἡ Τράπεζα μόνον διὰ τῆς ἀναδείξεως ἑνὸς ἀξίου Διοικητοῦ καὶ διὰ τῆς παροχῆς τῶν μέσων διὰ νὰ προβῇ εἰς ὅλας τὰς οἰκονομίας καὶ νὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἐπιτακτικὰ ἄλλα μέτρα. Θὰ ἐχρειάζετο ἐπὶ πλέον καὶ εἰδικὴ μεταχείρισις, ἀλλὰ αὐτὴν τὴν εἰδικὴν μεταχείρισιν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τῆς τὴν δώσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι προσέκοπτεν εἰς τὴν γενικὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν. Θὰ τὴν ἀναλύσω αὐτὴν τὴν μεταχείρισιν. Ἡ πρώτη ἦτο νὰ ἐπανήρχετο εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὸ προνόμιον τῶν καταθέσεων τῶν νομικῶν προσώπων Δημοσίου Δικαίου. Ἡ δευτέρα νὰ ἐνισχύετο κατὰ τρόπον προνομιακὸν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, διὰ ν’ ἀντιμετωπίζῃ τὰ προβλήματά της, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔφερεν εἰς δύσκολον θέσιν τὰς ἄλλας Τραπέζας, διότι, ὅπως ἠξεύρετε, ἡ διάθεσις τῶν κεφαλαίων δὲν γίνεται προνομιακῶς, ἀλλὰ διὰ κατανομῆς. Καὶ τρίτον, νὰ περιωρίζετο εὐθὺς ἀμέσως ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὸ ἐκδοτικόν της προνόμιον. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι οἱ ἀντικειμενικῶς κρίνοντες τὰ πράγματα καὶ οἱ ἐλπίζοντες, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διορθωθῇ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, χωρὶς νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ καταφύγουν εἰς ἄλλα ριζικώτερα μέτρα, ἀναγνωρίζουν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν πρόσθετα μέτρα πέραν τῶν στενῶν οἰκονομικῶν τοιούτων, ἢ μιᾶς ἁπλῆς ἀναδιοργανώσεως καὶ ὀρθολογιστικῆς ὀργανώσεως τῆς ὑπηρεσίας τῆς Τραπέζης. Ἀφίνω ἐπὶ πλέον, ὅτι καὶ τὰ μέτρα αὐτὰ ἐὰν ἐλαμβάνοντο, αἱ συνέπειαι διὰ τὸ προσωπικὸν θὰ ἦσαν βαρύτεραι, αἱ θυσίαι αἱ ὁποῖαι θὰ ἠξιοῦντο διὰ τὸ προσωπικὸν θὰ ἦσαν σοβαρώτεραι, ὅπως θὰ ἐξηγήσω περαιτέρω, ἀναπτύσσων τὸ θέμα νέου προγράμματος, τὸ ὁποῖον κατεστρώθη. Ἐπὶ πλέον καὶ ἡ μετάστασις ἀπὸ τὴν περίοδον τῶν δυσχερειῶν εἰς τὴν περίοδον τῆς ὁμαλότητος καὶ ἡ προσδοκία ἀκόμη καλυτέρων καρπῶν, θὰ ἐβράδυνεν, ἐν συγκρίσει μὲ τὸν ρυθμὸν τῆς μεταβολῆς, εὐθὺς ὡς ἀρχίση νὰ λειτουργῇ ὁ νέος ὀργανισμός. Γίνεται, κύριοι, ἀνανέωσις αἵματος. Τοῦτο συμβαίνει, κύριοι, ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἀνθρώπους καὶ λειτουργεῖ ἐν προκειμένῳ βιολογικὸς νόμος. Ὑπάρχουν παλαιοὶ ὀργανισμοὶ μὲ λαμπρὰν παράδοσιν, μὲ λαμπροὺς τίτλους, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ μόνον ἡ παράδοσις, χρειάζεται καὶ νέον αἷμα διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ κρατήσῃ ἱκανὸν τὸν Ὀργανισμόν. Αὐτὸς ὁ γάμος τῶν δύο Ὀργανισμῶν, τῶν δύο Ἱδρυμάτων θὰ ἀποδώσῃ τέκνον ὑγιές, συνδυάζων παράδοσιν, ἱκανότητα καὶ ὑγείαν. Ἡ συγχώνευσις, κύριοι, κατὰ ταῦτα ἐπεβάλλετο. Ὅταν θὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ ἱστορικὸν τῆς ἐπελθούσης μεταβολῆς εἰς τὴν διοίκησιν, θὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ ἐρωτήματα τὰ χθεσινὰ τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐὰν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις σχέδια συγχωνεύσεως ἢ ἁπλῶς αὐτομάτως ἢ κατὰ τύχην, ἢ κατὰ κακὴν τύχην προέκυψεν αἰφνιδίως, ἢ πταίει ἡ κακὴ βασκανία ἡ ἰδική μου. Ἐπεβάλλετο, λοιπὸν ἡ συγχώνευσις ἐκ τῶν πραγμάτων. Κατεφύγομεν εἰς τὸ πλέον δραστικὸν μέτρον ὅταν ἐπείσθημεν ὅτι ἦτο τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον ἐπεβάλλετο, ὅταν διεπιστώσαμεν ὅτι ἡ κατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἦτο τοιαύτη—καὶ ἐν τῇ πορείᾳ, ποὺ θὰ παρουσιάσω καὶ ἄλλους ἀριθμοὺς καὶ στοιχεῖα θὰ τὸ διαπιστώσητε καὶ σεῖς καλύτερον—ὥστε μᾶς ἐπέβαλε νὰ λάβωμεν ταχέως ριζοσπαστικὰ μέτρα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἡ συγχώνευσις δι’ ἡμᾶς, ἀνεξαρτήτως τῶν γενικῶν ἀγαθῶν συνεπειῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ —ὅπως εἰς κάθε οἰκονομίαν ὅπου ὑπάρχουν ἰσχυροὶ οἰκονομικοὶ ὀργανισμοὶ—ἀναμφισβητήτως θὰ συμβάλῃ καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπιδιώξεις, ὅπως π.χ. τῆς μειώσεως τοῦ τόκου καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς προσελεύσεως ξένων κεφαλαίων. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἐπιθυμῶ νὰ διευκρινήσω καὶ πάλιν: ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι ἐπιδιώκει τὴν μείωσιν τῶν τόκων καὶ εἶναι ἐντὸς τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως ἡ μείωσις τοῦ τόκου. Ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐπιτύχῃ αὐτὸ ἀντιμετωπίζει τὸ πρόβλημα συνολικῶς, δὲν τὸ ἀντιμετωπίζει κατὰ μέρος, ἀντιμετωπίζει δηλαδὴ ἕνα ἕκαστον ἰδιαιτέρως τοὺς τομεῖς, τὰ δὲ μέτρα ὅλα μαζί, ἐπὶ τὸ αὐτὸ συγκλίνοντα, δημιουργοῦν τὸ κλῖμα ἢ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία συνεπάγεται τὴν ἐπιδιωκομένην μείωσιν τοῦ τόκου. Αὐτὴ ἡ πολιτικὴ διαχωρίζεται κατόπιν. Θὰ τὴν διαχωρίσωμεν εἰς τὸν ἀγροτικὸν τόκον, ὅπου τὸ θέμα ἠμποροῦμεν νὰ τὸ ἀπομονώσωμεν, διότι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν μείωσιν τοῦ ἀγροτικοῦ τόκου καὶ ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ βραδύνῃ ἡ ὥρα νὰ τὸ ἀναγγείλωμεν (χειροκροτήματα) χωρὶς νὰ φοβούμεθα γενικωτέρας συνεπείας, διότι τὸ θέμα τοῦ ἀγροτικοῦ ἐπιτοκίου δύναται ν’ ἀπομονωθῇ. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλους τομεῖς δυνάμεθα νὰ προβῶμεν ἐν καιρῷ εἰς μείωσιν τοῦ τόκου, ἀφοῦ ληφθοῦν τὰ ἀναγκαῖα μέτρα. Βεβαίως, περὶ τοῦ ἐμπορικοῦ τόκου δὲν εἴμεθα τόσον ἀφελεῖς νὰ μὴ γνωρίζωμεν, ὅτι μία ἐκ τῶν προϋποθέσεων τῆς μειώσεως εἶναι τὸ ἄφθονον χρῆμα. Καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει τείνουν εἰς τὸ νὰ δημιουργήσουν ὅλας τὰς πρὸς τοῦτο προϋποθέσεις μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ὁ τρόπος λειτουργίας τῶν Τραπεζῶν. Διότι συμβάλλει καὶ ἡ καλὴ ὀργάνωσις τῶν Τραπεζῶν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ ἐπιτοκίου, χωρὶς βεβαίως αὐτὴ ν’ ἀποτελῇ τὸν μόνον τρόπον ἀντιμετωπίσεώς του. Ἐκ τῶν οἰκονομιῶν εἰς ὅλας τὰς Τραπέζας δύνανται νὰ δημιουργηθοῦν περιθώρια διὰ τὴν αὔξησιν τῆς χρηματοδοτήσεως διὰ πράγματι παραγωγικοὺς σκοπούς. Δύναται ἡ ὀργάνωσις τῶν Τραπεζῶν νὰ εἰσφέρῃ εἰς ἓν ἔτος 100 δισεκατομμύρια ἀπὸ οἰκονομίας, τὰ ὁποῖα νὰ διατεθοῦν διὰ παραγωγικοὺς σκοπούς. Μᾶς ἀντιτάσσουν, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ριψοκινδυνεύσωμεν καὶ νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὴν συγχώνευσιν, διότι αὕτη ὁδηγεῖ οὐσιαστικῶς εἰς τραπεζιτικὸν μονοπώλιον, τὸ φοβερώτερον, λέγουν, οἰκονομικὸν μονοπώλιον. Νομίζω, κύριοι, ὅτι πρόκειται περὶ πλάνης καὶ περὶ ἀγνοίας. Πρωτίστως, κύριοι, εἶναι ἀληθῶς τραγικὴ εἰρωνεία ἀπὸ τῆς μιᾶς πλευρᾶς νὰ γίνεται τόσος ὕμνος διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ τὴν συμβολήν της εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν νὰ λησμονῆται, ὅτι ἡ περίοδος αὐτῆς τῆς κατ’ ἐξοχὴν λαμπρᾶς δράσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἦτο ἡ περίοδος καθ’ ἣν πράγματι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα διέθετε μονοπώλιον, ἐνῷ ὁ νέος ὀργανισμὸς δὲν διαθέτει. Τί ἦτο ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῶν Γεωργίων Σταύρων, τῶν Βαλαωριτῶν, τῶν Μαξίμων κλπ.; Ἦτο μία Τράπεζα, ἡ ὁποία διέθετε τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον, τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, τὴν κτηματικὴν πίστιν, τὴν μακροπρόθεσμον πίστιν, πρᾶγμα σπουδαῖον, διότι ἑλκύει καὶ κρατεῖ τὴν ἐμπορικὴν πίστιν. Ὅλα αὐτὰ διέθετεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὐδὲν εἶδος κρατικοῦ ἐλέγχου. Τότε προσέφερεν ἀνεκτιμήτους ὑπηρεσίας καὶ ἐμεγαλούργησε. Τοῦτο τὸ λέγω ὄχι διὰ νὰ προπαγανδίσω ὑπὲρ τοῦ μονοπωλίου, ἀλλ’ ἁπλῶς τὸ τονίζω διότι ὑπάρχει εἰς τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ μία ἀνακολουθία.

§15Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἡμεῖς βάλλομεν ἐναντίον τοῦ μονοπωλίου ἑνὸς τραπεζιτικοῦ Ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ κερδοσκοπικὸν χαρακτῆρα καὶ θὰ ἀπομυζήσῃ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου. Ἀντιθέτως τὸ μονοπώλιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ὑπῆρχε τὴν ἐποχὴν ποὺ ἐπικαλεῖσθε, ἦτο μονοπώλιον ἐντελῶς διάφορον, τὸ ὁποῖον ἀπόβλεπε πρωτίστως εἰς κοινωνικοὺς σκοπούς, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐμφανῶς καὶ ὑπεράνω παντὸς ἄλλου, ὡς σκοπόν, τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων. Ἀντιθέτως τὸ μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἱδρυθῇ διὰ τῶν ἰδικῶν σας ἀποφάσεων, θὰ εἶναι μονοπώλιον στυγνόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ ὀλέθρια ἀποτελέσματα διὰ τὴν ἰσχνὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου.

§16Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὑποστηρίζετε τὰ ἀντίθετα ἀπὸ χθές. Ὑποστηρίζετε τὸ κρατικὸν μονοπώλιον.

§17Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἐπεκράτησεν εἰς πολλὰς χώρας τελευταίως. (Θόρυβος. Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§18Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἀναφέρομαι μόνον εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ μονοπωλίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὅταν κατεῖχεν ὁλόκληρον τὴν πίστιν καὶ τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον. Ἔρχομαι εἰς τὸ 1939. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν εἶχε τότε οὔτε τὴν ἀγροτικὴν πίστιν, οὔτε τὴν κτηματικήν, οὔτε τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον. Εἶναι μόνη. Ἐπὶ συνόλου τοποθετήσεων ὅλων τῶν Τραπεζῶν ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὸ 1939 ἐκ δραχ. 24 δισεκατομμυρίων, τὰ 10 δισεκατομμύρια, ἤτοι τὸ 42%, ἀπετέλουν τοποθετήσεις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἀπὸ τὰ τελευταῖα διαθέσιμα στοιχεῖα προκύπτει, ὅτι ἐπὶ συνόλου τραπεζιτικῶν τοποθετήσεων 5.241.000.000.000 κατὰ τὸν Ὀκτώβριον 1952 αἱ ὑπὸ συγχώνευσιν δύο Τράπεζαι εἶχον τοποθετήσεις 1.535.000.000.000, δηλαδὴ ὀλιγώτερον τοῦ 30%. Αἱ δύο μαζί. Ἡ μία μόνη προπολεμικῶς εἶχε 42% καὶ τώρα αἱ δύο μαζὶ 30%. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἐὰν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει μόνον αἱ ἐμπορικαὶ τοποθετήσεις προκύπτουν τὰ ἑξῆς: Ἐπὶ συνόλου τοποθετήσεων τῶν ἐμπορικῶν μόνον Τραπεζῶν τὸ 1939, 17 δισεκατομμυρίων, τὰ 10 δισεκατομμύρια τοποθετήσεων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀντεπροσώπευον τὸ 59% τοῦ συνόλου. Κατὰ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1952, ἐπὶ συνόλου ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν τοποθετήσεων 2.730 δισεκατομμυρίων αἱ δύο Τράπεζαι ὁμοῦ εἶχον τοποθετήσει 1.535 δισεκατομμύρια, ἤτοι τὸ 55%. Ἀποδεικνύεται, ἑπομένως, ὅτι συμφώνως πρὸς τὰ πλέον πρόσφατα στοιχεῖα, τὸ σύνολον τῶν τοποθετήσεων τῶν δύο ὑπὸ συγχώνευσιν Τραπεζῶν ἀντιπροσωπεύει μικρότερον ποσοστὸν τοῦ συνόλου, τόσον τῶν πάσης φύσεως τραπεζιτικῶν τοποθετήσεων, ὅσον καὶ εἰδικώτερον τῶν ἐμπορικῶν τοποθετήσεων ἀφ’ ὅτι ἀντεπροσώπευον αἱ τοποθετήσεις μόνον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης προπολεμικῶς. Ὁ κίνδυνος ἑπομένως τοῦ μονοπωλίου ἦτο πολὺ μεγαλύτερος πρὸ τοῦ πολέμου μὲ μόνην τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἀφ’ ὅτι θὰ εἶναι ἐκ τοῦ νέου πιστωτικοῦ ὀργανισμοῦ. Βλέπετε ὅτι σήμερον αἱ δύο Τράπεζαι ὑστεροῦν καὶ αἱ δύο μαζὶ ἐκείνου τὸ ὁποῖον εἶχεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μόνη, χωρὶς νὰ κινδυνεύσῃ τότε ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου! Ἐὰν λοιπὸν φοβούμεθα τόσον τὸν κίνδυνον τῶν μονοπωλίων, τὸν εἴχομεν πολὺ σοβαρώτερον καὶ πρὸ τοῦ πολέμου. Σήμερον ἐπὶ πλέον, κύριοι, τὰ πράγματα εἶναι διάφορα ἐντελῶς, διότι τὸ Κράτος διαθέτει εἰς χεῖρας μέσα τὰ ὁποῖα τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ ἐμποδίσῃ ἕνα τραπεζιτικὸν ὀργανισμὸν ἀπὸ τοῦ νὰ μετατραπῇ εἰς μονοπωλιακὸν ὀργανισμόν. Ἀφήνω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα, ὅτι ἡ ἀπόσπασις τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, ἡ ὁποία ἐνδιαφέρει τὰ 60% τῶν Ἑλλήνων τῆς κτηματικῆς πίστεως καὶ τῆς μακροπροθέσμου βιομηχανικῆς τοιαύτης, χωρὶς νὰ εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἐξειδίκευσις τῶν τραπεζιτικῶν ἐργασιῶν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι καὶ τόσον τοῦ συρμοῦ, ἀποτελεῖ ἤδη μέσον περιορισμοῦ τοῦ ἐνδεχομένου κινδύνου. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ἔχομεν τοὺς ἑξῆς τρεῖς τρόπους νὰ ἐπεμβαίνωμεν εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν θέμα: 1) Ὅπως γνωρίζετε ὅλαι αἱ καταθέσεις τῶν νομικῶν προσώπων Δημοσίου Δικαίου κατατίθενται πρὸς τὴν Ἐκδοτικὴν Τράπεζαν καὶ δι’ αὐτῆς διοχετεύονται εἰς τὰς ἄλλας Τραπέζας. Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν καταθέσεων τὰς ὁποίας διαχειρίζεται ἑκάστη Τράπεζα διὰ νὰ ἐργάζεται προέρχεται ἀπὸ καταθέσεις νομικῶν προσώπων Δημοσίου Δικαίου, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος εἶναι εἰς θέσιν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ἐπεμβαίνῃ διὰ τοῦ τεραστίου αὐτοῦ ὅπλου· τὸ ὅπλον δι’ ἀρκετὸν χρόνον θὰ εἶναι πανίσχυρον, διότι ἕως ὅτου φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον ὥστε νὰ συγκεντροῦνται ἐπαρκεῖς ἰδιωτικαὶ ἀποταμιεύσεις θὰ ἀπαιτηθῇ σοβαρὸς χρόνος. Ἐκτὸς τούτου, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἐπεμβαίνει ἡ ἴδια, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τῶν ἰδίων αὐτῆς κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα δανείζει εἰς τὰς ἄλλας Τραπέζας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ διὰ τῶν ἀπ’ εὐθείας τοποθετήσεών της. Βεβαίως ἡ πολιτική μας εἶναι νὰ περιορισθῇ ἡ ἄμεσος αὐτὴ ἐπέμβασις, ἀλλὰ οὐδέποτε νὰ καταργηθῇ. Διότι ἡ ἀποστολὴ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ νὰ ρυθμίζῃ καὶ νὰ ἀπειλῇ εἶναι ἀποφασιστικὴ καὶ σπουδαία καὶ θὰ τὴν κρατήσωμεν. 2) Εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν ὑπάρχει Ὑπηρεσία Ἐλέγχου, ἡ ὁποία δὲν ἐλειτούργησε ποτὲ καλῶς. Ἀναδιοργανουμένη πλήρως θὰ λειτουργήσῃ ἀποτελεσματικῶς μὲ συγκεκριμένην ἀποστολὴν καὶ αὐτὸ θὰ ἔχῃ τεραστίαν σημασίαν, ὄχι μόνον διὰ τὸ νέον Ἵδρυμα, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἄλλας Τραπέζας. 3) Ἐλέχθη χθές, καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ὅτι τοῦτο ἦτο ἐπιχείρημα ἀπολύτως ἀξιόλογον καὶ τὸ εἶχεν ἄλλωστε προβλέψει ἡ Κυβέρνησις, τὸ ἑξῆς: Ὡς εἶχον τὰ πράγματα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ τῶν μετοχῶν τῶν διαφόρων φιλανθρωπικῶν καὶ εὐαγῶν ἱδρυμάτων, τὸ Κράτος ἤσκει τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς Διοικήσεως. Καὶ ἐλέχθη, ὅτι εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν τὸ ποσοστὸν τῶν μετοχῶν τῶν εὐαγῶν ἱδρυμάτων περιορίζεται καὶ κατὰ συνέπειαν ἐκμηδενίζεται καὶ ἐξαφανίζεται πλήρως ἡ δυνατότης τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους ἐκ τῆς ἐκλογῆς τῆς διοικήσεως καὶ τῆς πολιτικῆς τῆς Τραπέζης. Ἀναμφισβητήτως, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐδέχετο αὐτό, θὰ ἀπημπώλει ἕνα σπουδαῖον δικαίωμά της καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ θὰ ἐδημιουργεῖτο κίνδυνος νὰ ἀποξενωθῇ ὁριστικῶς ἑνὸς σπουδαιοτάτου μέσου ἐπιρροῆς ἐπὶ ἑνὸς μεγάλου Τραπεζιτικοῦ Ὀργανισμοῦ. Ἀλλὰ κάμνω τὴν δήλωσιν ταύτην καὶ ὅταν θὰ ἔλθω εἰς τὸ ἱστορικὸν θὰ τὸ μνημονεύσω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς σχετικὸν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον θὰ φέρῃ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν καὶ πρὸ τῆς συγκλήσεως τῆς Συνελεύσεως τῶν Τραπεζῶν, θὰ ρυθμίσῃ αὐτὸ τὸ θέμα. Θὰ ἴδητε ἐκεῖ πῶς τὸ ἀντιμετωπίζει καὶ τὸ ἀντιμετωπίζει κατὰ τρόπον, ὥστε καὶ εἰς τὸ νέον Ἵδρυμα ἡ Διοίκησις νὰ ἐξαρτᾶται καὶ πάλιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας δὲν ὑπάρχει κίνδυνος νὰ λέγωμεν, ὅτι ὁδηγούμεθα εἰς Τραπεζιτικὸν Μονοπώλιον. Ἐπί πλέον, ἐπαναλαμβάνω ὅτι, θὰ ὑπάρχῃ ἔλεγχος καὶ διατήρησις τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Κράτους ἐπὶ τῆς νέας Τραπέζης. Οὐδέποτε ἡμεῖς ἀπημπολήσαμεν ἐξουσίας πρὸς ὄφελος τοῦ νέου Ὀργανισμοῦ καὶ εἰς βάρος τοῦ λαοῦ. Ἐλέχθη ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον προχωρεῖ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως δημιουργεῖ κοινωνικὸν θέμα: τὸ πρόβλημα τῶν ὑπαλλήλων. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι ἐπαναλαμβάνω καὶ θὰ ἴδητε ἐν τῇ πράξει, ὅτι τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται ἀπὸ τὴν συγχώνευσιν, ὡς πρὸς τὴν θέσιν τῶν ὑπαλλήλων, εἶναι ὀλιγώτερα παρὰ ἐὰν ἐπροβαίναμεν εἰς αὐτοτελῆ ἐκκαθάρισιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἔχω νὰ τονίσω τὸ ἑξῆς: Ὅλοι συμφωνοῦμεν, ὅτι θὰ ζητηθοῦν ἀπὸ πολλὰς πλευρὰς θυσίαι, ὅλοι συμφωνοῦμεν ὅμως, ὅτι τὸ νὰ ζητήσωμεν θυσίας, δὲν σημαίνει καὶ νὰ αὐθαιρετῶμεν. Οὐδέποτε ἡ Κυβέρνησις διενοήθη νὰ ἀδικήσῃ τοὺς ὑπαλλήλους ἢ τοὺς ἐργαζομένους, ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον οὐδέποτε ἐδέχθη— καὶ νομίζω, ὅτι καὶ οὐδεμία Κυβέρνησις θὰ τὸ ἐδέχετο— εἶναι αὐτό, τὸ ὁποῖον συμβαίνει σήμερον. Κατὰ ποῖον δικαίωμα ὑπάλληλοι ἑνὸς ἱδρύματος ζητοῦν νὰ ἐπεμβαίνουν εἰς τὴν πολιτικὴν ποὺ ἀσκεῖ ἡ Κυβέρνησις; Κατὰ ποῖον τρόπον οἱ ὑπάλληλοι δύνανται νὰ ἔχουν γνώμην, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις τοῦ τόπου θὰ κάμῃ ἢ δὲν θὰ κάμῃ τὴν συγχώνευσιν, ἢ θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν Αʹ ἢ τὴν Βʹ οἰκονομικὴν πολιτικήν; (Χειροκροτήματα). Δὲν γνωρίζω κατὰ ποίαν ἔννοιαν δύναται νὰ θεωρηθῇ, ὅτι συνδικαλισμὸς σημαίνει πολιτικὴν ἀναρχίας! Ἡ Κυβέρνησις εἰς οὐδὲν μέτρον προέβη, οὔτε εἰς οἱανδήποτε ἀνακοίνωσιν ἐπὶ τῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος τῶν ὑπαλλήλων. Εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἔλθω εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν Γ.Σ.Ε.Ε. καὶ ἀνεκοίνωσα εἰς αὐτήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ζητήματα τῶν ἐργατῶν ἐν πλήρει συνεργασίᾳ μὲ αὐτούς, ἀλλὰ ὅτι δὲν θὰ ἐδέχετο οἱανδήποτε συζήτησιν μετ’ αὐτῶν ἐπὶ τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ. Βεβαίως, κύριοι βουλευταί, εἶχον κακοσυνηθίσει ὡρισμένους τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὅταν κρίνεται μία τάξις, δὲν κρίνεται ἐν τῷ συνόλῳ της, διότι ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἱκανοὶ καὶ μέτριοι καὶ ἄξιοι, πάντως ἡ οὐσία εἶναι, ὅτι εἶχον κακοσυνηθίσει, φθάσαντες μέχρι τοῦ σημείου, νὰ μεταβαίνουν εἰς τὰ γραφεῖα τῶν διοικητῶν, νὰ κτυποῦν τοὺς γρόνθους των ἐπὶ τῶν τραπεζῶν καὶ νὰ ἐκστομίζουν φράσεις, αἱ ὁποῖαι οὔτε εἰς τὰ καταγώγια δὲν δύνανται νὰ λεχθοῦν. Δὲν νομίζω, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παρέσχε τοιαύτην πλειοψηφίαν εἰς τὸν Στρατάρχην διὰ νὰ ἀναγνωρίσῃ ἐπισήμως τὰ σοβιέτ. (Χειροκροτήματα). Τὸ κακὸν ἤρχισεν, ἀφ’ ἧς ὡς πρῶτον αἴτημα ἐζητήθη ἡ ἐξίσωσις τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μὲ τοὺς τῆς Ἑλλάδος. Ἀντί, ἐπαναλαμβάνω, νὰ ὑπάρχῃ κατανόησις ἀπὸ τὰς διοικήσεις τῆς νέας πραγματικότητος καὶ νὰ ζητηθῇ ἡ ρύθμισις τοῦ ζητήματος χωριστὰ καὶ ἰδιαιτέρως, ἐτέθη ὡς βάσις ἡ ἐξίσωσις. Καὶ ἔτσι ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα, καλῶς ἢ κακῶς—θὰ ἔλθω κάποτε καὶ εἰς αὐτό, ἐνδεχομένως πολὺ ταχέως—προβαίνει εἰς τὴν αʹ ἢ βʹ σπατάλην καὶ οἱ τῆς Ἐθνικῆς ζητοῦν ἴσην μεταχείρισιν ἀδιαφοροῦντες ἐὰν θὰ αὐξήσουν τὸ ἔλλειμμα. Δεύτερον, ὑπερβάλλουν καὶ αὐτὴν τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, διότι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος τὰς προαγωγὰς τὰς πραγματοποιεῖ ἐντὸς ὡρισμένου πλαισίου. Εἰς τὴν Ἐθνικὴν ὅμως Τράπεζαν ἐφαρμόζεται ἡ αὐτόματος προαγωγή. Ὅλοι θὰ καταλήξουν νὰ γίνουν τμηματάρχαι μίαν ἡμέραν ἀφοῦ ἐφθάσαμεν νὰ ἔχωμεν 800 τμηματάρχας ἐπὶ 4.000 ὑπαλλήλων. Καὶ ὅταν ἠκούομεν νὰ γίνωνται ὡρισμέναι ἀπολύσεις καὶ σχετικῶς ὀλιγώτεροι διορισμοί, οἱ μὲν διορισμοὶ ἀφεώρων τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς Τραπέζης, ἐνῷ αἱ ἀπολύσεις περιεβάλλοντο κατὰ κανόνα τὸν ὡραῖον τύπον τῶν ἐθελουσίων ἐξόδων. Ἔπειτα δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ἵδρυμα νὰ εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην δύσκολον θέσιν καὶ οἱ ὑπάλληλοι νὰ ζητοῦν νὰ πληρώνῃ ἡ Τράπεζα τοὺς φόρους ἐπὶ τῶν μισθῶν των. Λοιπόν, ἐπανέρχομαι. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ συζητῇ πάντα μὲ πάντας τοὺς ἐργαζομένους ἐπὶ τῶν θεμάτων των, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ τῶν θεμάτων των. Δὲν εἶναι διόλου διατεθειμένη νὰ συζητῇ μὲ οἱονδήποτε ἐργαζόμενον ἐπὶ θεμάτων ἀφορώντων τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ἔχει τὴν ἐντολὴν ἀπ’ εὐθείας ἐκ τοῦ λαοῦ καὶ εἰς αὐτὸν θὰ λογοδοτήσῃ μετὰ μίαν 4ετίαν.

§19Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Πολὺ συντομώτερον.

§20Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ τὸ ἴδωμεν. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι ἡ 4ετία θὰ γίνῃ 8ετία. (Γέλωτες, χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως ἀπέναντι παντὸς ἐργαζομένου: Πλήρης συνεργασία ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν τάξιν των, οὐδεμία συζήτησις ἐπὶ θεμάτων τὰ ὁποῖα δὲν ἀφοροῦν τὸν καθαρὸν συνδικαλισμόν. Δεύτερον, ἐν τῇ μερίμνῃ της ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ τοῦ συνόλου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ βλέπῃ ὅλους τοὺς Ἕλληνας. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ συγκινῆται ἀπὸ τὴν θαυμαστὴν ὑπομονὴν τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύουν οἱ ἀγρόται μας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ταχέως θὰ γνωρίσουν οἱ ἀγρόται τῆς Ἑλλάδος τὸ ἄμεσον καὶ ἐνεργὸν ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ αὐτῶν (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἴσον εἶναι καὶ τὸ ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς ἐργάτας, διὰ τὰ ἐργατικά των θέματα καὶ ὑπάρχει ἀπόλυτος ἐγκαρδιότης μὲ αὐτούς. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Ὁ ἴδιος ἐνθυμοῦμαι, κύριοι, μὲ συγκίνησιν τὴν κατανόησιν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξαν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὅταν μὲ ἐπεσκέφθησαν. Καὶ ἀκόμη πρέπει νὰ ἀναγνωρίσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι εἶναι ἐξ ἴσου λαμπρὰ ἡ κατανόησις τὴν ὁποίαν ἐπέδειξαν καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἀγροτικῆς, οἱ ὁποῖοι δὲν παρασύρονται ἀπὸ πολιτικὰ συνθήματα καὶ μένουν πιστοὶ εἰς τὸ καθῆκον των καὶ ἀναμένουν, ἐὰν προκύψῃ συνδικαλιστικὸν θέμα νὰ συναντηθοῦν μαζί μου καὶ νὰ συνομιλήσουν. Καυτηριάζω λοιπὸν αὐτὴν τὴν κατάστασιν. Νὰ ἐπιδιώκετε δηλαδὴ νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ μίαν τάξιν ἐργαζομένων ὑπαλλήλων. Αὐτὴ εἶναι ἡ διάκρισις τὴν ὁποίαν κάμνομεν σήμερον. Περαιτέρω, κ. βουλευταί, ἡ κατάστασις παρουσιάσθη ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν λαμβανομένων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μέτρων διὰ τὸ θέμα αὐτὸ κατὰ τρόπον ἐντελῶς σκοτεινόν. Εἶπον εἰς τὴν ἀρχὴν καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀκραδάντως πιστεύω, ὅτι ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων θὰ πεισθοῦν καὶ οἱ ἴδιοι οἱ ἐργαζόμενοι ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ληφθοῦν θὰ εἶναι κατὰ πολὺ ἀθωότερα καὶ ὁμαλώτερα ἀπὸ ὅσα θὰ ἐλαμβάνοντο, ἐὰν ἐβαδίζομεν μόνον εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§21ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ τὰ μάθουμε;

§22Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι περίεργον αὐτὸ ποὺ γίνεται εἰς τὸν τόπον μας. Γίνεται συνεχῶς κριτικὴ μὲ τὸ τί θὰ εἴπω ἢ τὸ τί θὰ κάμω τὸ καλοκαίρι. Γιὰ σταθῆτε, κύριοι. Νὰ κρίνετε τὰς πράξεις μου, νὰ κρίνετε τὴν συγχώνευσιν, ἔχει καλῶς. Ἀλλὰ νὰ θέλετε νὰ κρίνετε τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ λάβω, πρὶν ἀκόμα τὰ γνωρίσητε, αὐτὸ εἶναι καταπληκτικόν.

§23ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν νὰ ἐνημερωθῶμεν ἐπὶ τῶν μέτρων ἐκείνων;

§24Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι, κύριοι. Δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἐνημερωθῆτε ἐπὶ σχεδίων ἰδικῶν μου. Ὅταν θὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ προγράμματος θὰ σᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία. Ἄλλως τε ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων σᾶς ἐξέθεσε τὸ γενικὸν πλαίσιον, ἐντὸς τοῦ ὁποίου θά λάβῃ τὰ μέτρα καὶ ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς λέγω καθημερινῶς τὶ σχέδια κάμνω ἐγώ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, θὰ τὰ παρουσιάσω ἐδῶ. Δὲν θὰ τὰ κάμω ἐν κλειστῷ καὶ παραβύστῳ.

§25Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ. Εἶναι μυστικὰ τοῦ Συναγερμοῦ;

§26Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ὑπάρχουν μυστικά, κ. συνάδελφε. Ἐπανέρχομαι καὶ ἀπαντῶ διὰ τὸ κοινωνικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ λάβῃ ὅλα τὰ προσήκοντα μέτρα, ὅπως αἱ θυσίαι αἱ ὁποῖαι θὰ ἀξιωθοῦν, εἶναι κατὰ τὸ δυνατὸν μικρότεραι. Ἐκεῖ τὸ μόνον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιμείνῃ εἶναι διὰ τὴν ἴσην μεταχείρισιν τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς συγχωνευομένας Τραπέζας ὑπαλλήλων. Καὶ ἡ ἴση μεταχείρισις ἐκτείνεται εἰς τὰ γενικώτερα θέματα τῶν δύο Τραπεζῶν. Διότι ἐλέχθη ὅτι διώκεται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὑπὲρ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Σταθῆτε, κύριοι, δὲν ἐφθάσαμεν ἐκεῖ. Τὰ μέτρα θὰ ληφθοῦν καὶ θὰ ληφθοῦν ὅλαι ἐκεῖναι αἱ κατοχυρώσεις ὥστε νὰ ἀφοροῦν καὶ τὰς δύο Τραπέζας. Δὲν θὰ εἶναι διωγμὸς τῆς μιᾶς ὑπὲρ τῆς ἄλλης. Θὰ εἶναι γενικὰ μέτρα, μέτρα γενικοῦ πλαισίου, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ εὑρεθοῦν καὶ αἱ δύο. Πῶς κατακρινόμεθα διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα οὔτε κἂν διενοήθημεν καὶ πῶς οἱ ὑπάλληλοι ἀπεργοῦν διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἤκουσαν;

§27Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν; Θὰ ἤθελα νὰ πληροφορηθῶ τὰ ἑξῆς: Θὰ μᾶς ἐξαγγείλετε σήμερον συγκεκριμένα μέτρα ἐπὶ τοῦ ὑπαλληλικοῦ;

§28Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι.

§29Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν. Εἴθισται εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα αἱ Κυβερνήσεις ἐπὶ τῶν μεγάλων θεμάτων νὰ δίδουν τὰς γενικὰς γραμμὰς τῶν λύσεων, τὰς ὁποίας θὰ ἐπιβάλουν, διότι ἂν ὁ λαός, αἱ τάξεις αἱ θιγόμεναι εὑρίσκωνται πρὸ τετελεσμένου γεγονότος, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀντιδράσουν. Δὲν εἶναι δὲ αὐτὸς τρόπος λειτουργίας δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Δι’ αὐτὸ ἔχετε τὴν ἀντίδρασιν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς.

§30Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Σᾶς ἤκουσα. Ἐπιτρέπω διακοπάς, δὲν ἐπιτρέπω ἀγορεύσεις. Ἀπαντῶ εἰς τὴν διακοπήν σας καὶ σᾶς λέγω, ὅτι ἡ μανία, τὴν ὁποίαν ἔχετε σεῖς καὶ πολλοὶ ἄλλοι νὰ διδάσκετε τὶ γίνεται εἰς τὰς δημοκρατίας εἰς ἡμᾶς «τοὺς ὁλοκληρωτικούς», διότι φαίνεται ὅτι ἡμεῖς δὲν εἴμεθα δημοκρατικοὶ πολῖται, εἶναι πράγματι ἐξόχως συμπαθής, διότι συνήθως προβάλλει κανεὶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει. (Γέλωτες, χειροκροτήματα). Σᾶς λέγω λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι προέβην σήμερον εἰς σοβαρωτάτας δηλώσεις καὶ εἶπον ἐπὶ ἑνὸς σημείου: Πρῶτον, εἰς τὸ νέον Ἵδρυμα τὸ Κράτος θὰ διατηρῇ τὸν ἔλεγχον τῆς διοικήσεως. Τὸ μέτρον θὰ τὸ ἴδητε εἰς τὸ νομοθέτημα τὸ σχετικόν. Σᾶς ἀρκεῖ πρὸς τὸ παρὸν τὸ πλαίσιον καὶ ἡ διαβεβαίωσις. Τὸ πῶς θὰ διατυπωθῇ τὸ νομοθέτημα θὰ τὸ ἴδητε μετ’ ὀλίγας ἡμέρας. Δεύτερον, σᾶς κάνω τὴν διαβεβαίωσιν καὶ σᾶς λέγω, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δὲν θὰ κριθοῦν μονομερῶς, ἀλλὰ ὅλοι μαζί, ἐπὶ γενικῶν πλαισίων. Τὰ γενικὰ αὐτὰ πλαίσια θὰ εἶναι εἰς τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας. (Χειροκροτήματα). Ποῦ εἶναι λοιπὸν τὸ σκότος; Ποῦ εἶναι τὸ μυστήριον; Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις εἰς ὅλα τὰ πράγματα ἐκρίθη καὶ κατεκρίθη—καὶ τί δὲν τῆς εἶπον—πρέπει νὰ ὁμολογήσω βεβαίως, ὅτι ἡ συζήτησις διετηρήθη εἰς ἕν εὐπρεπὲς ἐπίπεδον καὶ διατηρεῖται, διότι διακοπαὶ καὶ ἀντεγκλήσεις εἶναι ἀθῶαι, ἐν συγκρίσει μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐβλέπομεν ἄλλοτε. Λοιπὸν καὶ ἐδῶ εἶναι τὸ σπουδαῖον, ἐκεῖ ὅπου τὸ πρᾶγμα ἔλαβε διασκεδαστικὸν τόνον εἶναι τὸ θέμα τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς. Ἐκεῖ μᾶς εἶπον, ὅτι ἐληστεύσαμεν τοὺς μετόχους, ὅτι ἐγίναμεν γκάγκστερ, ἐπέσαμε θύματα τοῦ κ. Ἠλιάσκου καὶ διάφορα πράγματα. Πράγματι, κύριοι, εἰς τὸ ἀνακοινωθὲν τὸ ὁποῖον ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ἐκεῖνο τὸ βράδυ εἶπε τὸ ἑξῆς λακωνικόν: «........ (ἀναγινώσκει)........». Προέβημεν, κύριοι, εἰς τὸν καθορισμὸν αὐτόν, ἀπὸ μόνην τὴν ἁγνὴν πρόθεσιν νὰ ἀποφύγωμεν τὸ διαβλητὸν τῆς ἐνεργείας μας. Ὅταν ἐξηγήσω τὸ ἱστορικόν, θὰ ἴδητε πῶς ἔγινε συζήτησις μεταξὺ ὅλων τῶν παρισταμένων καὶ ὡρίσαμεν τὴν ἡμέραν αὐτήν, τὴν μυστηριώδη, ὄχι τυχαίως. Ἦτο ἀκριβῶς ἡ ἡμέρα καθ’ ἣν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐπεκοινώνησε τὸ πρῶτον μὲ τὸν κ. Ἠλιάσκον καὶ τὸν παρεκάλεσε νὰ ἀναλάβῃ τὴν διοίκησιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ὅπως θὰ ἐξηγήσω ὀλίγον ἀργότερον, αὐτὰ ἔγιναν τὸ ἀπόγευμα τῆς 3ης Ἰανουαρίου, εἰς τὰς 6.30′ μ. μ. καὶ ὡρίσθη ἡ ἡμέρα τῆς 3ης Ἰανουαρίου ὡς κατ’ ἐξοχὴν ἀδιάβλητος, διότι πρὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης ἦτο ἀδύνατον νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. Ἠλιάσκος, ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος, ὅτι ὑπῆρχε πρόθεσις συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν ἢ χρησιμοποιήσεως τοῦ κ. Ἠλιάσκου. Καὶ τιμὴ λοιπὸν χρηματιστηρίου ὡρίσθη, διὰ ν’ ἀποφευχθῇ οἱονδήποτε παιχνίδι, διότι ἐφοβήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εὐθὺς ὡς θὰ ἀνηγγέλλετο ἡ ρωμαλέα αὐτὴ ἐνέργεια, θὰ ἀπητεῖτο ἕνας μακρὸς χρόνος, διὰ νὰ γίνουν ὅλαι αἱ ἀνατιμήσεις καὶ θὰ ἤρχιζεν ἕνα φοβερὸν παιχνίδι χρηματιστηριακόν, ὄχι βεβαίως πρὸς ὄφελος τῶν μετόχων ἀλλὰ εἰς ὄφελος μερικῶν ἐπιτηδείων καὶ εἰς βάρος τοῦ συνόλου. Ἀλλὰ ἐκτὸς τοῦ λόγου αὐτοῦ, μία ἀποτίμησις θὰ ἀπήτει μακρότατον χρόνον. Εἶναι, κύριοι, πολὺ εὔκολον λοιπὸν νὰ συμβοῦν αὐτὰ ποὺ συμβαίνουν σήμερον. Καὶ ἐδῶ, εἰς τὸν χαρτοφύλακά μου, ἔχω σημειώματα διαφόρων καλῶν φίλων, οἱ ὁποῖοι, ἕκαστος ἐξ αὐτῶν, ὑποστηρίζουν ἀπολύτως ἐντίμως, ἀλλὰ καὶ μὲ πολλὴν ἁπλότητα, ὅτι «ἐγὼ δύναμαι νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἀξία τῶν μετοχῶν τῆς περιουσίας τῆς Ἐθν. Τραπέζης». Ὁ ἕνας λέγει 280 ἑκατομμύρια, ὁ ἄλλος 30 ἑκατομμύρια, ὁ ἄλλος 380. Ὁ ἕνας ἀφίνει τὸ γκοὺντ γουὴλ νὰ τὸ κρίνῃ ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ἄλλος νὰ τὸ κρίνῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ὁ καθένας λέγει ὅ,τι θέλει. Ἐὰν ἐφθάναμεν ὅμως εἰς τὴν πραγματικὴν ἀποτίμησιν, ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν μίαν διαδικασίαν, ἡ ὁποία καὶ χρόνον πολὺν θὰ ἀπήτει, ἀλλὰ καὶ τὴν διατήρησιν μιᾶς ἐκκρεμότητος ἐπίσης. Κατηγορούμεθα λοιπόν, ὅτι διὰ καθορισμοῦ τῆς σχέσεως τῆς τιμῆς τοῦ χρηματιστηρίου τὴν 3ης Ἰανουαρίου τοῦ τρέχοντος ἔτους ἐληστεύσαμεν τὴν Τράπεζαν. Καί, ὢ τοῦ παραδόξου! Ὅπως ξεύρετε, ἀπὸ τῆς ἑπομένης ἡμέρας ἀνέρχονται αἱ μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τὸ χρηματιστήριον. Καὶ μάλιστα σήμερον παρετηρήθη καὶ πτῶσις μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι γίνεται μεγάλη ἀναταραχὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ ὑποχωρήσῃ. Καὶ θὰ ἐβλέπατε ὅτι ἐὰν ἐματαιοῦτο ἡ συγχώνευσις θὰ ἔπιπτον αἱ μετοχαί, ἐνῷ ἀντιθέτως ὅταν πραγματοποιηθῇ ἡ συγχώνευσις αἱ μετοχαὶ θὰ ἀνέλθουν καὶ πάλιν. Λέγουν κατόπιν ὅτι εἶναι ἀπὸ μιᾶς πλευρᾶς ἐπιζημία διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐνῷ εἶναι ἐπιζημία, αἱ μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀνέρχονται, ἐξ ἄλλου ἄκρως ἐπωφελὴς διὰ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν καὶ ὅτι ἡμεῖς ἐκάμαμεν μίαν πρᾶξιν προφανῶς ἐκ μεγάλης ἀφελείας, ἡ ὁποία ἦτο ἀφαντάστως ἐπωφελὴς διὰ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Καὶ ἀρχίζουν τὰ παράδοξα πράγματα. Ἀντιδρᾷ ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν περιέργως. Λέγουν ὅτι «ἡ πρᾶξις ποὺ κάμνετε εἶναι καταστρεπτικὴ διὰ τὰ συμφέροντά μας.......». Ἔλαβον λοιπὸν τὴν ἀκόλουθον ἐπιστολήν: «Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ τῇ 16 Ἰανουαρίου 1953 Αὐτοῦ Ἐξοχότητα κ. Σπυρίδωνα Μαρκεζίνην Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ Ἀθήνας Ἐξοχώτατε, Οἱ ὑπογεγραμμένοι ἅπαντες κάτοικοι Αἰγύπτου καὶ κάτοχοι σοβαροῦ ἀριθμοῦ μετοχῶν τῶν Τραπέζης Ἀθηνῶν, ἀγορασθεισῶν καὶ εὑρισκομένων ἐν Αἰγύπτῳ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ καταστήσωμεν γνωστὸν πρὸς Ὑμᾶς, ὅτι εἴμεθα ἐντελῶς ἀντίθετοι πρὸς τὸ ἐπισήμως ἐξαγγελθὲν καὶ ὑπὸ μελέτην εὑρισκόμενον σχέδιον συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν Ἐθνικῆς–Ἀθηνῶν. Ἀντιτιθέμεθα δὲ πρὸς τὴν συγχώνευσιν οὐχὶ ἐκ διαθέσεως κριτικῆς ἢ πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον, διότι ἡ συγχώνευσις θὰ ἦτο καταστρεπτικὴ διὰ τὰ συμφέροντα ἡμῶν ὡς μετόχων καὶ διότι αὕτη θὰ ἀπετέλει καίριον πλῆγμα διὰ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Πιστεύομεν, ὅτι τὸ ζήτημα συγχωνεύσεως θὰ ἀφεθῇ νὰ κριθῇ τελικῶς ὑπὸ τῶν γενικῶν συνελεύσεων τῶν δύο Τραπεζῶν, κατὰ τοὺς κειμένους νόμους καὶ ἄνευ εἰδικῶν νομοθετικῶν ἐπεμβάσεων. Ἔχοντες δὲ οὕτω τὴν προστασίαν τοῦ νόμου, δὲν ζητοῦμεν παρ’ ἡμῶν οἱανδήποτε ἄλλην ἐπέμβασιν ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως ἡμῶν, πλὴν τοῦ νὰ συνηγορήσητε ὑπὲρ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν κειμένων νόμων. Ἐπιτρέψατε ὅμως εἰς ἡμᾶς νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι μέχρι σήμερον δὲν ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψει τῆς Κυβερνήσεως ἅπαντα τὰ προβλήματα τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Πρὸς τοῦτο τιθέμεθα εἰς τὴν διάθεσιν Ὑμῶν καὶ θὰ σᾶς εἴμεθα εὐγνώμονες, ἐὰν θελήσητε νὰ μᾶς καλέσητε, ὅπως σᾶς ἐκθέσωμεν ἐν λεπτομερείᾳ τὸ ὅλον ζήτημα ἀπὸ πλευρᾶς μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Διατελοῦμεν μετὰ βαθυτάτου σεβασμοῦ Μ. Μαυροβίτης, Ν. Θωμόγλου, Α. Ζαρακούδης, Δ. Χαριτάκης, Ἰ. Φραγκῖσκος, Γ. Μαυρίδης, Δ. Δημητρίου, Α. Κουταρέλλης, Κ. Ἰωακειμόγλου, Μ. Σ. Καζούλης». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ὑπογράφει σωρεία μετόχων καὶ τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἐπαναλαμβάνω λοιπόν. Κατηγορούμεθα, ὅτι δι’ αὐτῆς τῆς πράξεως ἐζημιώσαμεν τοὺς μετόχους τῆς Ἐθνικῆς, ἐνῷ ἀντιθέτως ὁ μέτοχος τῆς Ἐθνικῆς βλέπει τὴν περιουσίαν του αὐξανομένην κατὰ 25% ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος, κατὰ ποσὸν δηλαδὴ ποὺ δὲν παρατηρεῖται οὔτε εἰς τὸ χρηματιστήριον τῆς Ν. Ὑόρκης. Δεύτερον κατηγορούμεθα, ὅτι ὠφελήσαμεν τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν καὶ ἔρχονται οἱ μέτοχοι τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν εἰς ἄλλο γράμμα πρὸς τὸν Πρεσβευτήν μας ἐν Καΐρῳ καὶ λέγουν, ὅτι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ εἶναι τελείως καταστρεπτικὴ δι’ αὐτούς. Ἐκτὸς πλέον, ἐάν, ἐπειδὴ ἔχω τὴν φήμην τόσον πολὺ μεγάλου καὶ συνωμοτικοῦ ἀνθρώπου, εἴπετε ὅτι τὰ ἔγραψα ἐγὼ τὰ γράμματα αὐτά. Εἶναι καὶ αὐτὸ δυνατὸν νὰ τὸ διαβάσω εἰς καμμίαν ἐφημερίδα. Καὶ ἀναμένω. Λοιπὸν ἐπανερχόμεθα. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καταστρέφεται· οἱ μέτοχοι κερδίζουν. Ἡ Ἀθηνῶν κερδίζει· οἱ μέτοχοι ἀγριεύουν. Αἱ ἄλλαι Τράπεζαι ἐν ἀπογνώσει ἔρχονται ἐν τούτοις καὶ μὲ εὐχαριστοῦν. Περίεργα πράγματα. Δὲν ἠξεύρει κανεὶς τί νὰ εἰπῇ. Προχωρῶ τώρα. Μᾶς ἀντετάχθη εἷς ἁπλοῦς ὑπολογισμός. Δὲν τὸ εἶπε κανεὶς εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐλέχθη ἀπὸ παλαιὸν συνάδελφον τὸν ὁποῖον ἐκτιμῶ, τὸν κ. Καρτάλην, δι’ αὐτὸ τὸν μνημονεύω. Κάμνει τὸν ἑξῆς ὑπολογισμὸν τῆς ζημίας τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Λέγει λοιπὸν τὰ ἑξῆς περίεργα πράγματα. Ἔχουν σημασίαν μόνον διὰ νὰ ἰδῇ κανεὶς πόσον εὐκόλως καὶ πόσον εὐχερῶς χρησιμοποιοῦνται οἱ ἀριθμοὶ καὶ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις. Ἐάν, λέγει, αἱ μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι 22.000 καὶ ἡ τιμὴ ἡ χρηματιστηριακὴ τῆς 3ης Ἰανουαρίου ἦτο 7.300.000, σημαίνει, ὅτι ἐκτιμῶμεν τὴν ἀξίαν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς 160 δισεκατομμύρια. Δέχεται ὅμως ὁ κ. Καρτάλης 320 δισεκ. τὴν ἀξίαν, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματική, ἡ ὁποία ἐξάγεται κατόπιν ἀποτιμήσεως καὶ ἄλλοι λέγουν, ὅτι εἶναι 320 ἕως 330 δισεκατομμύρια. Λέγουν δηλαδὴ ἐκτιμῶμεν τὰ ἀκίνητα τὸ Α, τὸ Γ, κλπ. τόσον. Ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν μὲ τὴν ἰδίαν μέθοδον αἱ μετοχαὶ τῆς Τραπέζης τῶν Ἀθηνῶν ἐκτιμῶνται εἰς τὴν τιμὴν τῶν 60 δισεκ. Συνεπῶς αἱ μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς χάνουν 160 δισεκ. Δοθέντος δέ, ὅτι οἱ σημαντικώτεροι τῶν μετόχων εἶναι τὰ φιλανθρωπικὰ καὶ εὐαγῆ ἱδρύματα, σημαίνει, ὅτι τὰ ἀτυχῆ αὐτὰ ἱδρύματα χάνουν 95 δισεκ. καὶ 65 δισεκ. οἱ ἄλλοι μέτοχοι, εἶναι ἐν συνόλῳ 160 δισεκατομμύρια. Αὐτὰ τὰ 160 δισεκατομμύρια ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς ἀφελοῦς της ἐνεργείας ἐχάρισεν εἰς τούς μετόχους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, αὐτοὺς ἀκριβῶς τοὺς μετόχους, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀκοῦτε, κύριοι. Καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Τράπεζα τῶν Ἀθηνῶν συνεισφέρουν εἰς τὴν νέαν Τράπεζαν. Ἡ νέα Τράπεζα θὰ ἔχῃ 22.000 μετοχὰς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ 8.000 μετοχὰς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Θὰ ἔχωμεν λοιπὸν 30.000 μετοχὰς μεταξὺ τῶν ὁποίων θὰ κανανεμηθῇ ἡ ὑποτιθεμένη ὑπεραξία τοῦ καθαροῦ ἐνεργητικοῦ τῆς Ἐθνικῆς, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Καρτάλης ἀναβιβάζει εἰς 160 δισ. Ἀλλὰ καὶ μὲ αὐτὸν τὸν ὑπολογισμὸν τὰ ὑποτιθέμενα 160 δισ. δὲν περιέρχονται εἰς τοὺς μετόχους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, διότι εἰς ταῦτα θὰ συμμετάσχουν καὶ οἱ μέτοχοι τῆς Ἐθνικῆς. Καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ ἱστορία, ὅτι δῆθεν θὰ ζημιωθοῦν κατὰ 160 δισεκατομμύρια, μετατρέπεται καὶ ὑπὸ αὐτὰς ἀκόμη τὰς προϋποθέσεις εἰς 40 δισεκατομμύρια, ἡ δὲ δῆθεν ζημία τῶν φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων δὲν ὑπερβαίνει τὰ 25 δισεκατομμύρια. Θὰ εἰπῆτε ζημία εἶναι καὶ αὐτή. Ἀλλὰ προσέξατε πόσον προχείρως δημιουργοῦνται αἱ ἐντυπώσεις: «Χαρίσαμε διά τῆς πράξεώς μας τόσον κεφάλαιον κλπ.». Ἐγὼ δέχομαι πρὸς στιγμὴν τὸν ὑπολογισμὸν ὅτι δῆθεν ἡ πραγματικὴ ἀξία τοῦ καθαροῦ ἐνεργητικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι 320 δισεκατομμύρια, δηλαδὴ ἡ ἐσωτερικὴ ἀξία τῶν μετοχῶν της εἶναι 14.500.000 περίπου, τιμὴ εἰς τὴν ὁποίαν οὐδέποτε ἔφθασαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη, τῆς δὲ Τραπέζης τῶν Ἀθηνῶν εἰς 80 δισεκατομμύρια χωρὶς νὰ δεχθῶ καμμίαν ὑπεραξίαν δι’ αὐτήν. Μὲ αὐτοὺς τοὺς ὑπολογισμοὺς μεταβάλλεται ἡ δῆθεν ζημία δι’ ὅλους τοὺς μετόχους εἰς 40 δισεκατομμύρια καὶ ἡ εἰς βάρος τῶν Κοινωφελῶν Ἱδρυμάτων εἰς 25 δισεκατομμύρια. Ἐάν, πράγματι, διεπιστοῦτο μία τοιαύτη ζημία, θὰ ἔλεγον τὰ ἑξῆς: Πάλιν ἐκφράζω τὴν ἔκπληξίν μου. Συμβαίνουν περίεργα πράγματα εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ὅλαι αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ καταδιώκουν, νὰ δημεύουν τὰς περιουσίας τῶν εὐαγῶν Ἱδρυμάτων, πότε μὲ τὴν δραχμοποίησιν, πότε μὲ τὴν δήμευσιν τῶν καταθέσεων τῶν μικροκαταθετῶν κλπ. Τώρα ἔχει παρασκευασθῆ ἡ τεραστία αὐτὴ συγκίνησις, τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὰ εὐαγῆ ἱδρύματα μὲ αὐτὴν τὴν πρᾶξιν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις διαπιστώσῃ ὅτι ὑπάρχει τοιαύτη ζημία θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὰ τὰ Ἱδρύματα.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς βάρος τοῦ λαοῦ.

§32Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ εἴδωμεν ἐὰν θὰ εἶναι εἰς βάρος τοῦ Λαοῦ.

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε.

§34Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὅλα θὰ γίνουν ἐγκαίρως. Δὲν εἶναι ὀρθὸν πρᾶγμα νὰ δημιουργῶμεν τόσον προχείρως ἐντυπώσεις, ὅτι δημεύομεν τὴν περιουσίαν τῶν εὐαγῶν Ἱδρυμάτων. Ἀλλά, κύριοι θὰ ἐξηγηθοῦν ὡρισμένα πράγματα εἰς τὸ ἱστορικόν. Εἶπον, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκτιμῶσα τὴν κατάστασιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατέληξεν ὅτι πρέπει νὰ καταφύγωμεν εἰς δραστήρια μέτρα. Ἐκεῖ ποὺ δημιουργεῖται τὸ παράδοξον, ἡ κακὴ τύχη κατὰ τὸν κ. συνάδελφον, ἡ καλὴ κατ’ ἐμέ, εἶναι ὅτι ἐνῷ βαδίζομεν σταδιακῶς εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, δηλαδὴ νὰ φθάσωμεν πρῶτον εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐκλήθη ὁ κ. Ἠλιάσκος ἀπὸ τὸν Στρατάρχην Παπάγον τὸ Σάββατον 3 Ἰανουαρίου νὰ ἀναλάβῃ τὴν διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς. Ὅταν δὲ τὸν ἐπεσκέφθη, τὸν Στρατάρχην Παπάγον, ὁ Στρατάρχης μοῦ ἐτηλεφώνησε καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Ἠλιάσκος δέχεται καὶ παρακαλεῖ νὰ τὸν δεχθῶ τὴν ἰδίαν ἡμέραν τὸ ἀπόγευμα διὰ νὰ συνεννοηθῶ διὰ τὰ περαιτέρω. Μὲ ἐπεσκέφθη ὁ κ. Ἠλιάσκος τὴν Δευτέραν τὸ ἀπόγευμα εἰς τὰς 5 Ἰανουαρίου. Κάμνω τὴν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ αὐτὸ ἀποδεικνύει τὸ πόσον κομματικὰ ἐλατήρια μᾶς ὡδήγησαν εἰς τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, ὅτι τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἦτο ἡ πρώτη μου ἐπαφὴ μὲ τὸν κ. Ἠλιάσκον. Τὸν εἶχα συναντήσει μία ἢ δύο φορὰς εἰς κοινωνικὰς συγκεντρώσεις, διότι δὲν εἶχον οὔτε κομματικὰς φιλίας, οὔτε κοινωνικὰς σχέσεις. Ἐὰν θέλετε μάλιστα, κομματικῶς μᾶς ἔβλαψεν, εἶχον ὅμως τὴν πεποίθησιν τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ πάντες νομίζω, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅτι ὁ κ. Ἠλιάσκος εἶναι ὁ καλύτερος σημερινὸς τραπεζίτης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐζητούσαμεν τραπεζίτην, ὄχι ἀρχιερέαν διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. (Χειροκροτήματα). Ὁ κ. Ἠλιάσκος μὲ ἐπεσκέφθη καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι ἀπεδέχθη τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν.

§35Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Τὸ ἔθεσεν ὡς ὅρον;

§36Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι. Σκοπός μας ἦτο νὰ γίνουν αὐτά. Εἶχον συνεννοηθῆ μὲ τὸν Στρατάρχην Παπάγον. Ὁ Στρατάρχης ἔκαμε κατ’ ἀρχὴν ἀποδεκτὴν τὴν πρότασιν, διότι συνέπιπτε μὲ τὴν πολιτικὴν τὴν ἰδικήν μας. Μὲ τὸν κ. Ἠλιάσκον συνεζητήσαμεν τὰ ἑξῆς θέματα κύριοι. Πρῶτον τὴν διαδικασίαν ἡ ὁποία συνωψίζετο εἰς τὰ ἑξῆς: Ὅτι θὰ κληθῇ τὸ συμβούλιον διὰ νὰ τὸν ὁρίσῃ διευθύνοντα σύμβουλον καὶ νὰ ὁρίσωμεν κατόπιν τὴν συνέλευσιν, ἡ ὁποία καὶ τελικῶς θὰ ἀπεφάσιζε. Ταὐτοχρόνως εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν θὰ ἐκάλει τὸ Συμβούλιον, διὰ νὰ συγκαλέσῃ τοῦτο τὴν γενικὴν συνέλευσιν, ἡ ὁποία θὰ ἐλάμβανεν ἀπόφασιν διὰ τὴν συγχώνευσιν. Αἱ δύο συνελεύσεις προεβλέπετο νὰ γίνουν ταὐτοχρόνως. Τὸ δεύτερο θέμα τὸ ὁποῖον συνεζητήσαμεν, τὸ ἐζήτησα ἐγώ, ἦτο τοῦτο. Εἶπον ὅτι τίθεται ὡς ὅρος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως καὶ εἰς τὸ νέον ἵδρυμα ἐλέγχῃ τὴν διοίκησιν ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν λέγω «ἐλέγχει τὴν διοίκησιν ἡ Κυβέρνησις» δὲν σημαίνει νὰ ἔχωμεν ἐλεγκτὴν ἢ κηδεμόνα ἀλλὰ νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐκλέγεται Διοικητὴς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τί σύστημα θὰ εὑρεθῇ θὰ τὸ ἴδητε, διότι ὑπάρχουν δύο δυναταὶ λύσεις. Θὰ τεθοῦν ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ θὰ ἀποφασίσῃ ἐλευθέρως. Διότι νομίζω, ὅτι ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι πρέπει ἡ διοίκησις τῆς Τραπέζης νὰ ἐλέγχεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ τρίτον, τὸ ὁποῖον συνεζητήσαμεν εἶναι ὅτι τὰ μέτρα ἐκκαθαρίσεως, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν κατόπιν, θὰ ἀφοροῦν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους καὶ θὰ γίνουν ὅταν ὑπάρχῃ πλῆρες πλέον σχέδιον οἰκονομικὸν συγκεκριμένον, μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρας θυσίας, τὸ ὁποῖον θὰ παρουσιασθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία μελετᾶ τὸ τραπεζιτικὸν καὶ ἄλλα θέματα, διὰ νὰ εὐθυγραμμισθῇ μὲ τὴν κυβερνητικὴν γραμμήν. Μετὰ ταῦτα ἔπρεπε πλέον νὰ ἀποφασίσῃ τελικῶς ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτοῦ, διότι ἐγὼ ἐπεφυλάχθην καὶ εἶπον ὅτι «συζητῶ μαζί σας εἰς τὰς γενικὰς γραμμάς, θὰ προκύψουν ἄπειρα ἄλλα ζητήματα, τὰ ὁποῖα θὰ παρακολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἡ εὐθύνη της εἶναι διπλῆ, ὄχι μόνον ὡς Κυβερνήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἡ ὁποία ἔχει ὑποχρέωσιν ν’ ἀντιμετωπίσῃ ὅλα τὰ προβλήματα καὶ νὰ μεριμνᾷ δι’ ὅλους, ἀλλὰ συγκεκριμένως διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι μὴ λησμονῆτε, ὅτι τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὴν ἐλέγχει καί, συνεπῶς, οὐσιαστικῶς ὑπεύθυνος διὰ τὴν τύχην τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι ἡ ἴδια ἡ Κυβέρνησις». Ὁ κ. Ἠλιάσκος ἐπέδειξεν ἀπόλυτον κατανόησιν, καὶ οὐδεμίαν ἔφερεν, ἐφ’ ὅλων αὐτῶν ἀντίρρησιν. Τὴν Τετάρτην τὸ μεσημέρι συνήντησα τὸν Στρατάρχην Παπάγον εἰς τὸν ὁποῖον ἀνεκοίνωσα ὅσα ἐλέχθησαν μετὰ τοῦ κ. Ἠλιάσκου, διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὰ περαιτέρω. Ἀμέσως ἐκλήθησαν τὰ ἄλλα μέλη τοῦ Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου, ὁ συνάδελφος ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Τσουδερός, ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα καὶ νὰ ληφθοῦν αἱ ὁριστικαὶ ἀποφάσεις. Τὴν εἰσήγησιν τὴν ἔκαμεν ὁ Στρατάρχης. Συνέχισα ἐγὼ εἰς τὰς κατὰ μέρους λεπτομερείας, κατόπιν τῶν ὅσων συνεζήτησα μὲ τὸν κ. Ἠλιάσκον, καὶ τὸ Κυβερνητικὸν Συμβούλιον ἀπεφάσισε νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συγχώνευσιν καὶ εἰς τὴν ἀνάθεσιν τῆς Διοικήσεως εἰς τὸν κ. Ἠλιάσκον καὶ ταυτοχρόνως συνεφωνήσαμεν εἰς τὸ ἀνακοινωθὲν αὐτὸ—διότι τὴν στιγμὴν ἐκείνην ἀντιμετωπίσθη τὸ θέμα τῆς σχέσεως τῶν τιμῶν—τῆς συγχωνεύσεως, πράγματι δὲ τὴν ὥραν ἐκείνην συνετάγη ἀπὸ τὸ Κυβερνητικὸν Συμβούλιον, τὸ ἀνακοινωθέν, τὸ ὁποῖον ἠκούσατε τὸ βράδυ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἁπλοῦν ἱστορικόν. Ἐὰν ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου ἐνθυμηθῶ καὶ ἄλλας λεπτομερείας, θὰ σᾶς τὰς εἴπω. Δὲν ὑπάρχει καμμία πρόθεσις βεβαίως, νὰ σᾶς ἀποκρύψωμεν τίποτε, διότι παρὰ τὰς αἰωνίας ἐπιφυλάξεις τοῦ συμπαθοῦς συναδέλφου ἐκ Δωδεκανήσου, ἡμεῖς δὲν λέγομεν πολλὰ λόγια, ἀλλὰ ἀνακοινώνομεν ἐκεῖνα ποὺ σκεπτόμεθα νὰ κάμωμεν, διὰ νὰ τὰ ἐγκρίνῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ἔλαβον, λοιπόν, ἐντολὴν ἐγὼ νὰ προβῶ εἰς τὰς σχετικὰς ἐνεργείας, διὰ νὰ πραγματοποιηθοῦν αἱ ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγνώριζον ἀπὸ πρὶν ὅτι ὁ Διοικητὴς τῆς Ἐθν. Τραπέζης ἦτο διατεθειμένος νὰ παραιτηθῇ ὅταν ἡμεῖς ἠθέλομεν κρίνει κατάλληλον τὸν χρόνον. Ἐκάλεσα τὸν κ. Κωστόπουλον εἰς τὸ σπίτι μου τὸ ἀπόγευμα τῆς ἰδίας ἡμέρας, τῆς 7ης Ἰανουαρίου, δηλαδή, καὶ τὴν ὥραν ἐκείνην παρίστατο καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Στεφανόπουλος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐμπορίου, καὶ μετ’ ὀλίγον προσῆλθε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ εἶπον εἰς τὸν κ. Κωστόπουλον ὅτι ἐπέστη ἡ ὥρα, ἐὰν θέλῃ, νὰ ὑποβάλῃ τὴν παραίτησίν του, διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰς περαιτέρω ἐνεργείας της, ὡς πρὸς τὴν διαρρύθμισιν ποὺ θὰ κάμῃ εἰς τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα. Ὁ κ. Κωστόπουλος δὲν ἔφερεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Ἠθέλησε νὰ ἐρωτήσῃ τὸ τὶ πρόκειται νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις. Τοῦ εἶπον ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ὑποχρέωσίς μας νὰ σᾶς τὸ εἴπωμεν. Τὸ μόνον, ποὺ τοῦ εἶπον εἶναι ὅτι: Προχωροῦμεν εἰς τὴν λύσιν ἐκλογῆς προσώπων, ξένων πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἐκαλέσαμεν κατόπιν τὸν κ. Μανέαν, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη καὶ αὐτὸς νὰ παραιτηθῇ. Προέκυψε μόνον τὸ ἑξῆς ζήτημα —δὲν μοῦ ἀρέσει νὰ ἀποκρύπτω τίποτε—ὅταν ὁ κ. Μανέας εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ κάμῃ, ὅ,τι τοῦ εἴπομεν, ἀλλὰ μὲ τὴν ἐνέργειαν αὐτὴν διὰ δύο ἔτη χάνει τὴν σύνταξίν του. Τοῦ εἴπομεν, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐρχόμεθα ὡς διῶκται καὶ ἐὰν προκύψῃ τοιοῦτον ζήτημα, δὲν θὰ φέρωμεν καμμίαν ἀντίρρησιν ἐπ’ αὐτοῦ, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως, ὅτι θὰ τύχῃ ἴσης μεταχειρίσεως μὲ ὅσην θὰ τύχουν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι ὄχι μόνον διὰ τὸ παρελθόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον καὶ τοῦτο βέβαια ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς συνελεύσεως, διότι οὔτε ἡμεῖς δικαιούμεθα, οὔτε τὸ συμβούλιον νὰ ἀποφασίσῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ περίφημος ἱστορία. Ὅλα αὐτὰ ὅμως ἔχουν σημασίαν. Τὴν ἑπομένην ἡμέραν τὸ πρωΐ ἐπεκοινώνησα μὲ τὸν Μακαριώτατον Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ προσέλθῃ ὁ ἴδιος εἰς τὸ συμβούλιον τὸ ἀπόγευμα διὰ τὴν μεταβολήν. Ὁ Μακαριώτατος Ἀρχιεπίσκοπος ἐδέχθη εὐχαρίστως καὶ τοῦ εἶμαι εὐγνώμων δι’ αὐτό. Μετὰ ταῦτα ἐκάλεσα τὸν καθηγητὴν κ. Τριανταφυλλόπουλον, ὁ ὁποῖος μὲ ἐπεσκέφθη εἰς τὸ σπίτι μου καὶ συνωμιλήσαμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὅλα αὐτὰ ἐπίσης ἔχουν τὴν σημασίαν των, διότι συμβαίνουν τὸν τελευταῖον καιρὸν ἐκπληκτικὰ πράγματα ἀκόμη καὶ προκειμένου περὶ σεβαστῶν ἀνθρώπων. Μὲ τὸν κ. Τριανταφυλλόπουλον συνωμιλήσαμεν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ τὸν ἐνημέρωσα ἐπὶ τῶν προθέσεων τῆς Κυβερνήσεως. Μοῦ ἀντέταξε τὰς ἑξῆς ἀντιρρήσεις. Λέξιν ὡς πρὸς τὴν συγχώνευσιν. Οὐδεμία ἀντίρρησις. Λέξιν ἐπὶ τῶν διαφόρων θεμάτων, τὰ ὁποῖα, μετὰ δεκαήμερον, τὰ εἴδομεν ἀνακοινούμενα δι’ ἐπιστολῆς καὶ ταῦτα τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἤρχισεν ἐδῶ πολιτικὴ συζήτησις. Αὐτὸ μοῦ ἔκαμεν βαθεῖαν ἐντύπωσιν, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ἀπὸ τοὺς ἄλλους νὰ εἶναι ἀπολύτως προσεκτικοὶ εἰς οἱονδήποτε θέμα εὐθιξίας, πρέπει πρωτίστως αὐτοὶ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δίδουν τὸ παράδειγμα καὶ ἡ πρᾶξις τοῦ κ. καθηγητοῦ, νὰ δημοσιεύσῃ εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐπιστολὴν τοιούτου περιεχομένου κατὰ τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἤρχιζεν ἐδῶ ἡ πολιτικὴ συζήτησις, εἶναι ἀδιαμφισβητήτως πρᾶξις πολιτική. Ὁ κ. καθηγητής, κύριοι συνάδελφοι, διδάσκων εἴκοσι ἔτη καὶ πλέον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἠδύνατο νὰ διατυπώσῃ τὰς ἀντιρρήσεις του εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τὴν ἰδίαν ἡμέραν, καθ’ ἣν τὸν παρεκάλεσε νὰ συνομιλήσουν διὰ τὴν σύγκλησιν τοῦ Συμβουλίου καὶ ἂν ἦτο τόσον πλέον βραδείας ἀντιλήψεως ἠδύνατο νὰ τὸ πράξῃ κατὰ τὴν ἑπομένην, ὄχι ὅμως τὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἤρχιζεν ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα). Μετὰ ταῦτα, ἀποτελεῖ παρένθεσιν, καὶ ἄλλοι ἤθελαν νὰ προβοῦν εἰς σύγκλησιν τοῦ Συμβουλίου καὶ τοὺς εἶπον: Κύριοι, προσέξατε, κάμετε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ σεβασθῆτε τὰ ὀνόματά σας, μὴ ἀναμιχθῆτε εἰς ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ἔχουν πολιτικὸν χαρακτῆρα. Παραιτηθῆτε καὶ μὴ λησμονῆτε ὅτι ἡ Κυβέρνησις σᾶς διώρισεν ἐκπροσώπους τῶν μετόχων. Δὲν σᾶς διώρισεν ἡ συνέλευσις, αὐτὰ εἶναι φαρισαϊσμοί· σᾶς διώρισαν αἱ μετοχαὶ τοῦ Κράτους. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὴν συνομιλίαν μου μὲ τὸν κ. καθηγητήν. Οὗτος μὲ πολλὴν προθυμίαν καὶ μὲ καλὴν πρόθεσιν δὲν μοῦ εἶπε λέξιν περὶ τῆς συγχωνεύσεως, μοῦ ἔκαμεν ὅμως τὴν ἑξῆς ἔκκλησιν: Μοῦ εἶπεν: «Ἀγαπητὲ φίλε, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἀλλάξῃ ὁ τίτλος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Ἀνέγνωσα—εἶπεν—εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ νέα Τράπεζα θὰ ὀνομάζεται «Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἀθηνῶν». Εἶπον εἰς τὸν κ. καθηγητήν: Κύριε καθηγητά, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅ,τι περιλαμβάνει τὸ κείμενον τῆς ἀνακοινώσεως τῆς προηγουμένης ἡμέρας, ἥτις ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας. Αἱ ἐφημερίδες γράφουν. «Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἀθηνῶν». Δὲν εἶμαι τόσον ρωμαντικός, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τὸ ζήτημα τὸ θέτετε μετ’ ἐπιμονῆς, σᾶς λέγω ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει καμμία δέσμευσις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὑπῆρχε, δὲν θὰ ὑπῆρχε στάδιον ὑποχωρήσεως. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος, δὲν λέγει καὶ ξελέγει. Συνεφωνήθη μεταγενεστέρως, σᾶς πληροφορῶ, κ.κ. βουλευταί, ὁ τίτλος θὰ εἶναι: «Ἐθνικὴ Τράπεζα Ἑλλάδος καὶ Τράπεζα Ἀθηνῶν». Τὸ ἴδιο πρᾶγμα λέγω καὶ διὰ τοὺς ὑπαλλήλους. Ὅλα τὰ ζητήματα θὰ ἠδύναντο νὰ λυθοῦν κατὰ τρόπον ἤρεμον καὶ ἥσυχον, ἐκτὸς ἐκείνων διὰ τὰ ὁποῖα εἶχε προβῆ εἰς ἀνακοινώσεις ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὰ εἶπον. Καὶ προσέθεσα εἰς τὸν κ. καθηγητήν, θὰ μοῦ χρειασθῆτε διὰ νὰ συνεργασθῶ μαζί σας, ὄχι διότι ἐκπροσωπεῖτε εἰς τὸ Συμβούλιον τὸ πνεῦμα τὸ ἰδικόν μου, ἀλλὰ διὰ νὰ συνεργασθῶ μαζί σας, ἰδίως διὰ τὸ θέμα τῶν ὑπαλλήλων. Ἀνέφερον ὅτι δὲν ἔχομεν καμμίαν ἀντίρρησιν διὰ τὸ ζήτημα τοῦ κ. Μανέα καὶ τοῦτο, ὄχι τόσον διὰ τὸν κ. Μανέαν, ἀλλὰ διὰ παράδειγμα συμπεριφορᾶς μας ἔναντι τῶν ἄλλων ὑπαλλήλων. Ὁ κ. Τριανταφυλλόπουλος τὸ ἤκουσεν αὐτὸ εὐχαρίστως. Δεύτερον: Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν ὁ κ. Τριανταφυλλόπουλος, ἦτο τὸ ἑξῆς: Μοῦ εἶπε: «Διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀντίδρασις ἀπὸ δύο συναδέλφους, τοὺς ὁποίους δὲν ἐμνημόνευσε, θὰ πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος νὰ μὴ διατηρήσῃ, ταυτοχρόνως, τὴν διεύθυνσιν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ὁ κ. Ἠλιάσκος». Καταλαμβάνετε, μοῦ λέγει, ὅτι δὲν τονίζω νομικὰ θέματα, ἀλλὰ ὁμιλῶ περὶ θεμάτων ἠθικῶν. Δὲν πάει τὸ πρᾶγμα. Αὐτὸ τὸ «δὲν πηγαίνει» ἠξεύρετε τὶ εἶναι δι’ ἐμέ; Εἶναι φαρισαϊσμός. Διότι, ἐὰν ὁ κ. Ἠλιάσκος, ἤθελε νὰ κάμῃ καλὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν καὶ κακὸν εἰς τὴν Ἀθηνῶν θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὸ κάμῃ. Τὶ σημασίαν εἶχεν, ἐὰν ἔβαζε τὸν ἀδελφόν του; Δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὸν ἐλέγξῃ; Τὸ γεγονὸς ὅτι θὰ παρῃτῆτο ἀπὸ τῆς θέσεώς του, ἦτο μία ὑπόθεσις ἐντυπώσεως. Μοῦ ἔκαμε τότε ὁ κ. καθηγητὴς μίαν φιλοφροσύνην: Σεῖς μοῦ εἶπεν, ἔχετε τὴν φήμην ὅτι ἐπιτυγχάνετε ὅ,τι ἐπιθυμεῖτε καὶ θὰ πείσητε τὸν κ. Ἠλιάσκον νὰ μᾶς διευκολύνῃ εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν. Τὰ λεπτολογῶ, διότι εἶναι βαρυσήμαντα. Τὸν ἐπῆρα λοιπὸν κατόπιν μὲ τὸ αὐτοκίνητόν μου καὶ ἐπήγαμεν εἰς τὸ σπίτι μου καὶ τὸ ἀπόγευμα μετέβημεν μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου εἰς τὴν Τράπεζαν. Ἦτο ἐκεῖ καὶ ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἀστυνομίας. Στενός μου φίλος. Τὸ ἐπλήρωσεν ἄλλωστε, ὡς γνωρίζετε, διότι δι’ αὐτὸ εἶχεν ἀπομακρυνθῆ τῆς θέσεώς του. Ἔχω ὀλίγους φίλους, ἀλλὰ καλούς. Ἀνήλθομεν εἰς τὸν ἄνω ὄροφον τῆς Τραπέζης ὅπου ἦσαν μαζευμένοι πολλοὶ ὑπάλληλοι καὶ διευθυνταί, καὶ εἶχε δημιουργηθῆ μία περίεργος κατάστασις. Ἐπῆγα εἰς τὴν μεγάλην αἴθουσαν εἰς τὴν ὁποίαν κατέφθαναν οἱ σύμβουλοι. Φιλικώτατα ὡμίλησα μὲ ὅλους. Μὲ ἐπῆρεν ἰδιαιτέρως ὁ κ. Παπᾶς, τὸν ὁποῖον γνωρίζω ἀπὸ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, διότι εὑρισκόμεθα εἰς ἀγῶνας ἀντιστάσεως, καὶ μοῦ εἶπεν «ἀγαπητὲ Σπῦρο, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ θέλω νὰ παραιτηθῶ». Τοῦ λέγω πολὺ καλά. Τὸν διεδέχθησαν πολλοὶ σύμβουλοι ἐκ τῶν ὁποίων κανεὶς δὲν ἔφερεν ἀντίρρησιν. Κατόπιν, προτοῦ ἀρχίσῃ βέβαια τὸ συμβούλιον, τοὺς ἐτόνισα, καὶ τὸ τονίζω τοῦτο καὶ πρὸς ὑμᾶς, ὅτι δὲν ἔρχομαι ἐδῶ διὰ νὰ συμμετάσχω εἰς τὸ συμβούλιόν σας, ἀρνηθεὶς μάλιστα νὰ πάρω καὶ τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου, ἀλλὰ ἔρχομαι φιλικῶς ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως νὰ σᾶς ἐνημερώσω ἐπὶ ὡρισμένων ἀποφάσεών της καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐὰν θέλετε, νὰ τὴν διευκολύνητε. Ἦτο, κύριοι τόση ἐκεῖ ἡ ὁμαλότης, ὥστε ὅλοι μοῦ ὡμίλουν μὲ ἐγκαρδιότητα. Κανεὶς δὲν μοῦ ἔφερεν ἀντιρρήσεις. Εἴχομεν ἄλλως τε τὸ παράδειγμα τοῦ κ. Παπᾶ, ὁ ὁποῖος καὶ παρῃτήθη καὶ τὸν ὁποῖον ὁ κ. Ἔβερτ δὲν ἐσκέφθη νὰ στείλῃ εἰς τὰς φυλακάς! Κύριοι, μόλις ἤκουσα νὰ ὁμιλοῦν μερικοὶ σύμβουλοι καὶ νὰ λέγουν, νὰ κρατηθοῦν πρακτικά, τοὺς εἶπον ὅτι ἐγὼ δὲν παρίσταμαι ὡς Πρόεδρος τοῦ Συμβουλίου καὶ θὰ ἀποχωρήσω αὐτοῦ. Αὐτὰ διὰ τὸν φίλον κ. Παπασπύρου. Τὰ πάντα μετ’ ἀπολύτου προσοχῆς ἐκάμομεν, κ. συνάδελφοι. Τοὺς ἀνέπτυξα ἐν ὀλίγοις τὰ ἑξῆς κύρια σημεῖα: Τοὺς εἶπον ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ χωρήσῃ εἰς ὡρισμένας τραπεζιτικὰς μεταρρυθμίσεις μὲ διάφορα μέτρα, ἓν ἐκ τῶν ὁποίων εἶναι ἡ συγχώνευσις αὐτή Τοὺς εἶπον, σᾶς παρακαλῶ, ἂν θέλετε νὰ διευκολύνητε τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ τὴν Κυβέρνησιν τὴν διευκολύνει ἡ ἀποδοχὴ τῶν δύο παραιτήσεων, τοῦ Διοικητοῦ καὶ Ὑποδιοικητοῦ καὶ τοῦ διορισμοῦ παρ’ ἡμῶν εἰς τὴν θέσιν τοῦ διευθύνοντος Συμβούλου τοῦ κ. Ἠλιάσκου. Μετὰ ἀπὸ ὅλα αὐτὰ θὰ συνεκαλεῖτο ἡ Γενικὴ Συνέλευσις διὰ νὰ ἀποφασίσῃ. Ποῦ ὑπάρχει ἡ παρανομία, δὲν καταλαβαίνω. Ὑπάρχει κάτι ἄλλο ὅμως· ὑπάρχει τὸ ὅτι διὰ πρώτην φορὰν δὲν ὑπάρχει φαρισαϊσμός, δὲν ὑπάρχει ὑποκρισία. Ἄλλοτε βέβαια οἱ διοικηταὶ ἐπήγαινον καὶ ἤρχοντο, οἱ ὑποδιοικηταὶ τὸ ἴδιον. Γράμματα ἐδημοσιεύοντο εἰς τὰς ἐφημερίδας καὶ ἐγίνετο πολὺς θόρυβος. Ὅλα ἐγένοντο, χωρὶς νὰ ἐμφανισθῇ Ὑπουργός. Ἡ συνέλευσις συνήρχετο καὶ μὲ συμβιβασμούς, συνεννοήσεις, ἀνταλλάγματα κλπ. κατελήγομεν εἰς τὸ νὰ φέρωμεν τὸν Διοικητήν, ποὺ ἠθέλομεν. Διότι δὲν πιστεύω ὅτι, οὔτε ὁ προηγούμενος, οὔτε ὁ προπροηγούμενος Διοικητὴς ἐξελέγη ἀπὸ τοὺς μετόχους, ἀλλὰ οὔτε καὶ οἱ ἑκάστοτε Ὑποδιοικηταί. Δὲν βλέπω λοιπὸν ποῦ ὑπάρχει παρανομία. Εἰς τὸ Συμβούλιον δὲν παρέστην, ἀλλὰ ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἔκαμα. Εὐχὰς ἐξέφρασα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ Συμβούλιον τὰς ἀπεδέχθη ὁμοφώνως χωρὶς καμμίαν ἀντίρρησιν, πλὴν νὰ ἐκφράσῃ διὰ τοῦ κ. Βαλαωρίτη τὴν εὐχὴν νὰ ἀποχωρήσῃ ὁ κ. Ἠλιάσκος τῆς πρώτης του θέσεως.

§37Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐὰν ἔφερεν ἀντίρρησιν τὸ Συμβούλιον θὰ παρῃτεῖσθε τοῦ σκοποῦ σας;

§38Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι, βεβαίως. Διότι ἐδήλωσα εἰς τὸ Συμβούλιον ὅτι ἂν φέρετε ἀντίρρησιν, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν πολιτικήν της, συγκαλοῦσα τὴν Γεν. Συνέλευσιν. Αὐτὸ τὸ ἀντελήφθη τὸ Συμβούλιον. Πῶς, μετὰ 20 ἡμέρας νομίζει ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τὴν ὁποίαν ἔχει, νὰ μεταβάλῃ γνώμην, ἐπειδὴ αὐτοὶ καθ’ ἡμέραν μεταβάλλουν γνώμην; Πρόκειται περὶ σοβαρῶν ἀνθρώπων;

§39Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἔχετε δίκαιον.

§40Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Χαίρω, ὅτι τὸ ἀναγνωρίζετε, ὅτι ἔχω δίκαιον καὶ χαίρω διότι ἔχετε τὴν ἐντιμότητα νὰ τὸ ἀναγνωρίζετε. Συνεχίζω. Ὅταν τὸ θέμα αὐτὸ ἐτελείωσεν ἡτοιμαζόμην νὰ ἀναχωρήσω καὶ εἶπον: Ἐὰν θέλετε νὰ λάβητε ἰδιαιτέραν μέριμναν διὰ τὸν κ. Μανέαν, διότι ἡ σύνταξίς του δὲν συμπληροῦται, ἡ Κυβέρνησις θὰ δεχθῇ εὐχαρίστως. Καί, στρεφόμενος πρὸς τὸν κ. Τριανταφυλλόπουλον, εἶπον ὅτι ὑπάρχει μεγάλη καὶ ἄμεσος ἀπόδειξις ὅτι καὶ εἰς τὴν περαιτέρω πορείαν της ἡ Κυβέρνησις, μετὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ νέου Ὀργανισμοῦ, δὲν πρόκειται νὰ διώξῃ τοὺς ὑπαλλήλους καὶ πρόκειται μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια νὰ κριθοῦν οἱ ὑπάλληλοι καὶ παράδειγμα εἶναι ὅτι ὑπάρχουν περιπτώσεις νὰ ἀναγνωρίζωνται ὡς ἔτη συντάξιμα καὶ ἔτη μὴ διανυθέντα. Τὸ ἔφερα, ἀκριβῶς, ὡς παράδειγμα.

§41Γ. ΜΟΔΗΣ. Πόσα ἑκατομμύρια.

§42Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν γνωρίζω τίποτε νὰ σᾶς εἴπω τὶ συνέβαινεν εἰς τὸ παρελθόν. Ἔχομεν ἐπιτίμους βαθμοὺς Διευθυντοῦ μὲ 9 ἑκατομμύρια, ἔχομεν περιπτώσεις ἐπισφαλῶν τοποθετήσεων, ὑπάρχει μία ποὺ ἀνεστάτωσε τὸν Πειραιᾶ—ἔχω ἀπόφασιν νὰ μὴ θίγω εἰδικὰ θέματα διότι δέν μοῦ ἀρέσει αὐτό, ὅλοι σας τὸ γνωρίζετε—καὶ ὑπεύθυνος Διευθυντὴς τοῦ ὑποκαταστήματος ἀντὶ ἴσως νὰ λογοδοτήσῃ ἢ ἴσως ἀπολυθῇ, ἐτιμήθη μὲ τὸν ἐπίτιμον βαθμὸν Διευθυντοῦ, μὲ παχυλὴν σύνταξιν τὴν ὁποίαν ὀνειρεύονται οἱ ὑπάλληλοι καὶ δὲν βλέπουν καί μὲ τὰ συνήθη ἐφ’ ἅπαξ, τὰ ὁποῖα συνήθως περιστρέφονται περὶ τὰ 100 ἑκατομμύρια. Ἄλλως τε ὁ κ. Τριανταφυλλόπουλος ἐτόνισε χθὲς ὅτι ὀλίγον καιρὸν πρὶν ἐγένετο ἴση μεταχείρισις καὶ δι’ ἄλλο πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἀπεχώρησεν ἐκ τῆς Διοικήσεως. Καὶ τοῦτο δὲν ἦτο οὔτε τὸ πρῶτον οὔτε τὸ τελευταῖον. Ἦτο ἁπλῶς ἐπιθυμία τῆς Κυβερνήσεως νὰ δείξῃ ὅτι δὲν πηγαίνει μὲ αὐτὴν τὴν στενότητα ἀντιλήψεως. Καὶ δὲν εἶχον παρὰ νὰ μὴ τὸ ἐγκρίνουν ἡ συνέλευσις καὶ τὸ Συμβούλιον. Ἐδῶ, κύριοι, τὸ Συμβούλιον τὸ ὁποῖον ἐνέκρινε πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν ἐπίστευεν ἢ θεωρεῖ σκάνδαλα ἢ μὴ ὀρθὰ πῶς ἔμενεν εἰς τὴν θέσιν του; Μετὰ ταῦτα, κύριοι, ὁ ὑποφαινόμενος μαζὶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου ἀπεχωρήσαμεν. Τὸ Συμβούλιον συνῆλθε, συνεζήτησε καὶ μετὰ ταῦτα μᾶς ἐπληροφόρησαν ὅτι ἀπεδέχθησαν ὅλοι τὸν διορισμὸν τοῦ κ. Ἡλιάσκου. Καὶ ἔστειλαν τὸν κ. Βαλαωρίτην νὰ τοῦ ἀνακοινώσῃ ἐγγράφως τὴν ἀποδοχὴν τοῦ διορισμοῦ του. Ὁ φίλτατος ἐκ Λεβαδείας συνάδελφος θὰ εἶναι πολὺ στενοχωρημένος, διότι τόσον χρόνον ἐχρειάσθησαν οἱ διακεκριμένοι νομικοὶ μέλη τοῦ Συμβουλίου, οἱ ἄλλοι δικαστικοὶ Σύμβουλοι καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι συνοδοιπόροι εἰς τὴν πορείαν αὐτὴν διὰ νὰ ἀνακαλύψουν τὰ περίφημα ἐπιχειρήματα τῆς παρανομίας. Τίποτε δὲν ἐκάμαμεν τὸ παράνομον. Ὅλαι μας αἱ ἐνέργειαι εἶναι νόμιμοι. Καὶ θὰ ἦτο ἀφελὲς νὰ κάμωμεν παρανομίας, ὅταν ἔχωμεν τὴν δύναμιν νὰ κάμωμεν νόμους. Ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Τριανταφυλλόπουλος, καὶ ἄλλοι, ὡρισμένα ἄρθρα. Ἐὰν τὰ ἐπρόσεχον περισσότερον—διότι δὲν ἔχω διάθεσιν ἐδῶ νὰ κάμω νομικὰς γνωμοδοτήσεις—θὰ ἔβλεπον ὅτι αὐτὰ ἠδύναντο νὰ τὰ ἐπικαλεσθῇ ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν καὶ ὄχι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα.

§43Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἔκαμαν ἀπεργίαν;

§44Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἀντελήφθην.

§45Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐλέχθη ὅτι καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ἐζημιοῦντο δὲν ἔκαμον ἀπεργίαν. Ἐὰν ἐζημιοῦντο, δὲν θὰ ἔκαμαν ἀπεργίαν, κύριε Ὑπουργέ;

§46Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι ὑποχρέωσίς των νὰ προστατεύσουν τὰ συνδικαλιστικά των δικαιώματα. Ἐγὼ ὁ ἴδιος τὸ ἀναγνωρίζω αὐτό. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν δέχομαι εἶναι νὰ κάμνουν πολιτικήν.

§47Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐρωτᾶται διατί δὲν ἔκαμαν ἀπεργίαν οἱ ὑπάλληλοι τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ζημιούμενοι, ὅπως εἴπατε;

§48Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶπον ἐγὼ «ζημιούμενοι»; Εἶπον ἐγὼ ὅτι θὰ ζημιωθῇ κανείς; Τὰ ἴσα καὶ ἀντικειμενικὰ κριτήρια, εἶναι ζημία κανενός; Αὐτὸ εἶναι δικαιοσύνη, ἀγαπητέ μου.

§49Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὅταν οἱ μισθοὶ θὰ καθορισθοῦν ἐξ ἴσου, πάντως δὲν θὰ ζημιωθοῦν. Δι’ αὐτὸ δὲν κάμνουν ἀπεργίαν οἱ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν.

§50Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Οἱ μισθοὶ εἶναι πολὺ χαμηλοί. Δὲν πρόκειται νὰ ζημιωθοῦν ποτέ. Ἀλλὰ εἶναι θέμα ἐκκαθαρίσεων καὶ ἀποχωρήσεων καὶ ὅπως ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἔκαμεν εἰδικὴν ἐξαίρεσιν περὶ τοῦ νόμου 751 καὶ δὲν θέλει νὰ ἀπολύεται οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν, μάλιστα νὰ εἶναι οἱ πρῶτοι, ποὺ θὰ προσληφθοῦν, ἀλλὰ καὶ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν οἱ τοῦ 751 δὲν ἀπολύονται. (Χειροκροτήματα). Μετὰ ταῦτα, κύριοι, διαδοχικῶς, διάφοροι σύμβουλοι — βέβαια ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὰ παράπονά μου αὐτά, αὐταὶ αἱ διαμαρτυρίαι μου δὲν ἀφοροῦν ὅλους τοὺς συμβούλους, διότι, ἄλλοι σύμβουλοι ἐψήφισαν, ἔμειναν συνεπεῖς, ἄλλοι ὅμως σύμβουλοι ἐψήφισαν, ἀλλὰ δὲν ἔμειναν συνεπεῖς, ἄλλοι διαμαρτύρονται καὶ ἄλλοι, μὲ καλὴν πρόθεσιν, δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι ἐγένοντο ὄργανα πολιτικῆς σκευωρίας — ἀνακινοῦν ζητήματα τοιαῦτα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς μας. Καὶ μοῦ κάμνουν ἐντύπωσιν ὅταν ἰσχυρίζωνται, ὅτι ἔχομεν καθήκοντα, ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸν πρόλογόν μου. Ἔστελλαν οἱ Διευθυνταὶ τοιαῦτα γράμματα. Τώρα παραιτοῦνται οἱ Διευθυνταί. Καὶ ἔβγαλαν φυλλάδες καὶ βιβλία, καὶ οὐδεὶς διεμαρτυρήθη, οὐδεὶς ἐσκέφθη νὰ διαμαρτυρηθῇ. Ἀνεγράφοντο δάνεια ἐπὶ δανείων καὶ ἀνεκαλύπτοντο ἀνὰ δεκαπενθήμερον σκάνδαλα ὑποκαταστημάτων — καὶ αὐτοὶ τὰ ἐγνώριζον — καὶ οὐδεὶς διεμαρτυρήθη. Διαμαρτύρονται, διότι ἐθίγη ὁ νόμος, τώρα μόλις. Καὶ ἀπευθύνομαι, ἐπαναλαμβάνω, πρὸς τὴν πτέρυγα τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία πρὸ ὀλίγου ἐκυβέρνα τὸν τόπον καὶ πάλιν πρὸς τὸν προσφιλέστατόν μου ἄλλοτε Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ἀναγνώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον τμῆμα τῆς ἀγορεύσεώς μου διὰ τὸ Σύνταγμα, τοῦ ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγώ, ὅτι ποτὲ δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἀξιοῖ νὰ κάμῃ ἄλλος κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν ἔκαμε ὁ ἴδιος, πρῶτος. Ἐκάματε Σύνταγμα, κύριοι, μὲ ἑρμηνείας καθηγητῶν καὶ ἑρμηνείας Συμβούλων Ἐπικρατείας καὶ μὲ δύο τρεῖς ψήφους δυνάμεθα νὰ κάμωμεν νόμους καὶ πράξεις, ἂν θέλωμεν μὲ παμψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ χωρὶς νὰ εἶναι Σύνταγμα. Τότε ἐδέχεσθε καὶ τὰ ἐκάματε καὶ ἡμεῖς τὰ ἀνεγνωρίζαμεν. Τώρα, λέγετε, ὅτι δὲν θὰ ἀναγνωρίσητε τὴν πρᾶξιν αὐτήν. Θὰ παραμείνῃ διὰ σᾶς ἐκκρεμὲς καὶ ἀνόητον τὸ θέμα. Φίλτατε κύριε συνάδελφε, μοῦ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶσθε εἰς τὴν πραγματικότητα. Δὲν πιστεύετε ὅτι ἠμπορεῖ νὰ παραμείνῃ ἐκκρεμὲς τὸ θέμα, ἀλλὰ κάμετε ἁπλῶς προπαγάνδαν καὶ λυποῦμαι, διότι πρόκειται περὶ συναδέλφου, τὸν ὁποῖον, πράγματι, τιμῶ καὶ ἀγαπῶ καὶ δὲν ἤθελα νὰ ἔλθω εἰς αὐτὴν τὴν ἀντίθεσιν τώρα. (Χειροκροτήματα). Διότι δὲν πιστεύω ὅτι ἔκαμε τὴν δήλωσιν αὐτὴν σοβαρῶς, τότε. Λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, οἱ κύριοι σύμβουλοι, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ ἐχρειάσθησαν δέκα ἡμέρας, ἔμαθαν νομικά, ἔμαθαν πολιτικά, ἔμαθαν ἐθνικὰ ζητήματα καὶ θέλουν νὰ διαμαρτυρηθοῦν ἢ νὰ πράξουν ὅ,τι ἄλλο θέλουν, εἶναι ἐλεύθεροι, ἀλλ’ ἐν τούτοις μόνον ἕνα δρόμον ἔχουν νὰ ἐκλέξουν, νὰ παραιτηθοῦν. Ἂν θελήσουν νὰ κάμουν παρακοινοβούλια, ἂς κάμουν. Πάντως δὲν πρόκειται αὐτοὶ νὰ ἐπηρεάσουν τὴν γραμμὴν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου καὶ τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα, φωναί: μπράβο, μπράβο). Κατηγορήθημεν ἀκόμη, ὄχι ἀπὸ ἐδῶ μέσα, ἀλλὰ εἶναι πλέον τοιαύτη ἡ σύγχυσις ἐφημερίδων ἀπ’ ἔξω καὶ παντοῦ, ἀκόμη καὶ διὰ τὴν τηρηθεῖσαν μυστικότητα. Αὐτὸ δὰ ἔλειψε, νὰ κατηγορῆται κανεὶς πλέον καὶ διότι ἠμπορεῖ νὰ κρατήσῃ κάτι μυστικόν! Κατηγορήθημεν ὅτι δὲν βγάζομεν εἰς τὴν δημοσιότητα τὰς μυστικάς μας σκέψεις. Ἐγὼ ἐκαινοτόμησα τὸ πρῶτον καὶ ἐπεκοινώνησα μὲ τὸν λαὸν διὰ τοῦ ραδιοφώνου καὶ θὰ ἐπικοινωνῶ πάντοτε καὶ παντοῦ. Δὲν ἀποφεύγω τὴν δημοσιότητα. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι μέτρα τοιαύτης σημασίας πρέπει νὰ ἔρχωνται εἰς τὴν δημοσιότητα καὶ νὰ συζητοῦνται προτοῦ εἰσέλθουν εἰς τὴν γραμμὴν τῆς πραγματοποιήσεως. Ἐὰν εἶναι νομοθετήματα ἔχουν τὴν εὐρεῖαν δημοσιότητα τῆς Βουλῆς. Ἐνθυμοῦμαι ἕνα διακεκριμένον φίλον μου, Ἄγγλον συνταγματάρχην Χόμπς, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔλεγε κἄποτε, ὅτι εἰς δύο χώρας τοῦ κόσμου δὲν ἠμπορεῖ νὰ λειτουργήσῃ ἡ Ἰντέλιτζεν Σέρβις. Εἰς τὴν Ἰαπωνίαν, διότι δὲν ὁμιλεῖ κανεὶς καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι ὁμιλοῦν ὅλοι. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ὅταν, λοιπόν, ἐκρατήσαμεν ἕνα μυστικὸν ἐξεπλάγητε ὅλοι. Μὲ κατηγόρησαν ἐμὲ ἀκόμη—ὑπάρχουν ἐφημερίδες—ὅτι «πῶς ἐτόλμησα νὰ προβῶ εἰς τοιαύτην πρᾶξιν ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ξένων». Οὔτε ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, μὲ τοὺς ξένους ἐμπειρογνώμονας Γκρέγκορυ καὶ Κωστάντζο δὲν εἶχε γνῶσιν τοῦ θέματος. Εἶναι ἀληθὲς καὶ εἶμαι ὑπερήφανος δι’ αὐτό. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἡ πρώτη δήλωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, μετὰ τὴν ἐπίσκεψιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς κ. Μπάροους ἦτο, ὅτι ἀπὸ τώρα τὴν εὐθύνην πάσης πράξεως τὴν ἔχουν οἱ Ἕλληνες καὶ τὸ σχέδιον θὰ εἶναι Ἑλληνικόν. Τοὺς Ἀμερικανοὺς φίλους μας θὰ τοὺς συμβουλευώμεθα περισσότερον ἀπὸ πρίν. Αἱ σχέσεις μας θὰ εἶναι στενώτεραι ἀπὸ πρίν, ἀλλὰ ἐδῶ εἴμεθα ἡμεῖς. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). Καὶ ὅταν παρουσιάσθη πράγματι ἡ πρώτη εὐκαιρία τῆς λαμπρᾶς ἐφαρμογῆς, τότε ἐξεπλάγησαν καὶ ἠπόρησαν διὰ νὰ μὴ εἴπω ἠθέλησαν νὰ μοῦ βάλουν ζιζάνια μὲ τοὺς ξένους. Καὶ ὅμως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὰ βάλουν, διότι ἡ πράγματι καλυτέρα πολιτικὴ προστασία εἰς τὸν ξένον, εἶναι νὰ μὴ προβάλωμεν συνεχῶς τὴν εὐθύνην τῶν ξένων, ἀλλὰ νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ ἀναλαμβάνωμεν τὴν εὐθύνην ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι κυβερνῶμεν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς κυβερνητικῆς πτέρυγος). Κατηγορήθην ἀκόμη καὶ διὰ τὴν ταχύτητα τῆς ἐνεργείας. Μέσα εἰς μίαν νύκτα ἤλλαξα συμβούλια κλπ. Τὶ νὰ πῇ κανείς! Μὲ κατηγόρησαν, ὅτι ἔχω κομματικὸν συμφέρον εἰς τὴν Αʹ ἢ Βʹ ὑπόθεσιν. Ἡ γραμμή μας ἐν τούτοις, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξε σαφής, ὑπεδείξαμεν τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν λύσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ προβλήματος. Ἐζητήσαμεν νὰ ἀποφασίσουν αἱ Γενικαὶ Συνελεύσεις νὰ κριθοῦν καὶ νὰ ἀναφέρουν τὴν γνώμην των καὶ ἡ γνώμη των εἶναι ἀπόφασις. Ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων ἤθελον νὰ διαμαρτυρηθοῦν, εἶχον ὅλον τὸν καιρὸν νὰ διαμαρτυρηθοῦν καὶ νὰ ἐκφράσουν τὰς ἀπόψεις των. Ἀντὶ τούτου οἱ πάντες ἀντιδροῦν διὰ νὰ μὴ δυνηθῇ ὁ Συναγερμὸς νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον αὐτὸ εἰς τὸ ὁποῖον πιστεύει. Ἐπροστατεύσαμεν τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους, διότι σᾶς εἶπον διατηρεῖται ὁ κρατικὸς ἔλεγχος ἐπὶ τῆς νέας Τραπέζης. Ἐσεβάσθημεν τὸν τίτλον τῆς Ἐθνικῆς, ἐὰν αὐτὸ εἶναι μεγάλο θέμα. Ἀπεδείξαμεν ὅτι τὸ θέμα τῆς ἀποτιμήσεως εἶναι πρόωρος θόρυβος, διότι ἐπὶ τέλους μικρά τις ζημία, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως θὰ διεπιστοῦτο, προκειμένου μάλιστα περὶ φιλανθρωπικῶν ἱδρυμάτων, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐπὶ πλέον εἶπον ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον μας ἀπέναντι τῶν ὑπαλλήλων, προκειμένου περὶ συνδικαλιστικῶν θεμάτων εἶναι καὶ παραμένει ἀπεριόριστον. Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ἠρνήθημεν παρεμβάσεις καὶ συμβιβασμούς.

§51Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐὰν αἱ συνελεύσεις ἀποφανθοῦν ἀρνητικῶς, θὰ ἀνατραπῇ τὸ σχέδιόν σας; Καὶ ἓν ἄλλο ἐρώτημα: Διατὶ δὲν ἐλάβατε ὑπ’ ὄψει σας τὴν ἀξίαν τῆς τελευταίας τριετίας ἢ διετίας;

§52Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον, ὁ ὑπολογισμὸς ποὺ σᾶς ἔκαμα, θὰ μετεβάλετο ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀπὸ τὰ 25 εἰς τὰ 10. Εἶναι, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, πολὺς θόρυβος διὰ τὸ τίποτε. Ἐὰν ἀφήνομεν τὴν γραμμὴν αὐτὴν καὶ ἠκολουθοῦμεν ἄλλην, θὰ ἐγίνετο ἀφορμὴ ἐκμεταλλεύσεως. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον, ποὺ εἴπατε, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴν εἶχε τὴν πρόθεσιν, ἀλλ’ ὅμως ἐζήτησε καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἔντιμον ἀνταπόκρισιν. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως ἐκδηλοῦνται μέτρα σαμποτὰζ τῆς πολιτικῆς της, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐλευθέρα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ σαμποτάζ. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, εἶμαι δύο ὥρας εἰς τὸ βῆμα. Ἐὰν ἤθελον νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὅλους τοὺς φακέλλους ποὺ ἔχω, θὰ ἔπρεπε νὰ μείνω ἐδῶ 5 καὶ 6 ὥρας. Δὲν ἔχω τόσην μεγάλην διάθεσιν. Ἄλλως τε δὲν τὸ κάμνω καὶ δι’ ἄλλον λόγον. Ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, κύριοι—ὑπάρχουν βεβαίως ἐξαιρέσεις, διότι εἰς κάθε περίπτωσιν δὲν εἶναι ἡ καταδίκη γενική, ὑπάρχουν καὶ οἱ καλόπιστοι—ἀλλ’ ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, κ. βουλευταί, μὴ αὐταπατώμεθα. Ἡ κριτικὴ κατὰ τοῦ κυβερνητικοῦ μέτρου αὐτοῦ, ἔπαυσεν ἀπὸ πολλοῦ νὰ ἔχῃ τὰ ἐλατήρια τὰ εἰδικά. Ἔχει εὐρύτερα πολιτικὰ ἐλατήρια. Ἐπιδιώκεται, κύριοι, δι’ ὅλων τῶν μεθόδων τῆς ἀντιδράσεως—βλέπετε καθημερινῶς πότε νὰ ἐπιστρατεύεται ὁ ἕνας καὶ πότε ὁ ἄλλος, μὲ γνωρίμους μεθόδους ἀπὸ τὸ παρελθὸν—ἐπιδιώκεται, κύριοι, νὰ δημιουργηθῇ ψυχολογικὴ ἀτμόσφαιρα τοιαύτη, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑπαναχωρήσῃ ἔστω καὶ εἰς μίαν λεπτομέρειαν. Νὰ ὑπαναχωρήσῃ, διὰ νὰ δημιουργηθῇ δυσχέρεια εἰς τὴν μετὰ ταῦτα πορείαν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποσχεθῆ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ριζοσπαστικὰς μεταβολάς. Ἐὰν εἰς τὴν πρώτην ὑπαναχωρήσῃ δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν δευτέραν καὶ ἴσως καὶ εἰς τὴν τρίτην. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ἂν ὑπαναχωρήσῃ εἰς τὴν δευτέραν, τότε ὁ Στρατάρχης Παπάγος θὰ μεταβληθῇ εἰς Στρατηγὸν Πλαστήραν. Καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς.... (Θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι). (Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Γρηγορίου, Α. Ἀντωνίου, Θ. Χαβίνης καὶ ἄλλοι ζητοῦν νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ ρήτωρ καὶ ὁμιλοῦν μὴ ἀκουόμενοι λόγῳ τοῦ θορύβου).

§53Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀφήσατε τὴν ὀχλαγωγίαν. Εἶμαι πάντοτε ἕτοιμος νὰ ἀπαντῶ εἰς ὅ,τι μὲ ἐρωτοῦν. Μὴ διακόπτετε, κύριε Πρόεδρε, θὰ ἀπαντήσω ἐγώ.

§54Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ παρεξετράπη. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἐὰν ἐγίνετο Στρατηγὸς Πλαστήρας, δὲν θὰ ἐζημιοῦτο, ἀλλὰ ἔχει ὑποχρέωσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶπε, διότι ἔχει αἰχμὴν ἐναντίον τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν ἔχει νὰ ζημιωθῇ ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἐὰν γίνῃ Στρατηγὸς Πλαστήρας.

§55Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, ἡ παραβολὴ δὲν ἀφεώρα σύγκρισιν Στρατάρχου καὶ Στρατηγοῦ, οὔτε ἤθελα νὰ θίξω τὸν Στρατηγὸν Πλαστήραν, ἀφεώρα σύγκρισιν Κυβερνήσεων. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐψήφισε τὸν Στρατάρχην Παπάγον διὰ νὰ φέρῃ εἰς τὴν Ἑλλάδα ριζικὴν μεταβολήν, διὰ νὰ ἐπιβάλῃ εἰρηνικὴν ἐπανάστασιν. Θὰ τὸν μεταβάλωμεν διὰ τυχὸν τακτικῆς ὀπισθοδρομήσεως εἰς Στρατηγὸν Πλαστήραν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν Κυβερνήσεως μὴ δυναμένης νὰ προβῇ εἰς ἀποφασιστικὰ μέτρα. (Χειροκροτήματα). (Ὁ κ. Ι. Χαβούτης ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του δὲν ἀκούεται). (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§56Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀτυχὴς ἡ ἔκφρασίς σας, διότι μετεχειρίσθητε μίαν ἔκφρασιν, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν εἴπατε....

§57Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐτελείωσε, κύριοι, τὸ θέμα αὐτό. Ἀλλοίμονον, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ὑπαναχωρήσω ἀπὸ τὸ πρῶτον ριζοσπαστικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβεν ὁ Στρατάρχης Παπάγος καὶ ἡ Κυβέρνησις. Λέγονται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην πολλὰ πράγματα. Ἀκούονται καὶ θορυβοῦν πολλοί, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ἀπὸ ὅλα τὰ ἄκρα τῆς Ἑλλάδος ἔκδηλον εἶναι τὸ αἴσθημα νὰ προχωρήσῃ ὁ Στρατάρχης εἰς τὴν ριζικὴν αὐτὴν μεταβολήν. (Χειροκροτήματα). Οἱ κύριοι συνάδελφοι τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐπειδὴ εἶναι μικρὸν τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἐκυβέρνων τὴν Χώραν, δὲν δύνανται νὰ συνηθίσουν εἰς τὸν μακρὸν χρόνον τῆς ὑπομονῆς. Θὰ συνηθίσητε, κύριοι, εἰς τὴν τετραετίαν. Ἔχετε ἐνώπιόν σας μαραθώνιον δρόμον νὰ διεξαγάγετε. Μὴ ἀρχίζετε ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ἔτσι, θὰ λαχανιάσετε, θὰ μείνετε εἰς τὴν ἀφετηρίαν καὶ θὰ ἐπανέλθωμεν διὰ μίαν ὀκταετίαν. (Χειροκροτήματα). Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀκράδαντον τὴν πεποίθησιν ὅτι θεμελιοῖ τὸ καλύτερον Ἑλληνικὸν μέλλον καὶ τὴν λαμπροτέραν Ἑλληνικὴν αὔριον. Καὶ κατόπιν αὐτοῦ εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προχωρήσῃ ἀδιάφορος ἔναντι οἱασδήποτε ἀντιδράσεως. Ἄλλωστε διὰ τὴν πορείαν αὐτήν, τὴν ἀπάντησιν προχθὲς ἀκόμη τὴν ἔδωσεν ἡ Θεσσαλονίκη. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5′.

(Ὥρα 9.30′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.45′ μ. μ.)

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος κ. Γεώργ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν γνώμην μου ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος εἰς τὴν Βουλὴν παρέσχον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Συναγερμοῦ τὴν ἐμπιστοσύνην μου καὶ ηὐχήθην ταὐτοχρόνως, νὰ εὐδοκιμήσῃ εἰς τὸ ἔργον της καὶ νὰ δικαιώσῃ τὰς προσδοκίας τὰς ὁποίας ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐστήριξεν ἐπ’ αὐτῆς. Ἐξακολουθῶ νὰ ἐλπίζω καὶ νὰ εὔχομαι, ὅπως ὁ Συναγερμὸς δικαιώσῃ τὰς ἐπαγγελίας του καὶ ἀνέρχομαι εἰς τὸ Βῆμα ὄχι πρὸς ἄσκησιν ἐλέγχου, ἀλλὰ πρὸς διατύπωσιν μιᾶς φιλικῆς γνώμης ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος. Συμβαίνει ἡ γνώμη μου νὰ εἶναι διάφορος ἀπὸ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τοῦτο μοῦ ἐπιτρέπει νὰ πιστεύω ὅτι θὰ εἶναι περισσότερον χρήσιμος. Μὲ τὴν διατύπωσιν μιᾶς διαφόρου φιλικῆς ἀπόψεως, δύναμαι ἐνδεχομένως νὰ ὁδηγήσω εἰς περισσότερον πεφωτισμένην ἀπόφασιν. Ἠκούσαμεν τὸν ἔλεγχον τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἠκούσαμεν ἐπίσης τὴν ἀπάντησιν, ὥστε δυνάμεθα πλέον νὰ συναγάγωμεν ἀμερολήπτως τὰ συμπεράσματα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνέπτυξε διὰ μακρῶν τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐξήγησε τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν, ἀλλὰ ὅταν ἐπανειλημμένως ἠρωτήθη περὶ διαφόρων θεμάτων, τὰ ὁποῖα συνάπτονται μὲ τὸ θέμα, ἐδήλωσεν ὅτι ἐπὶ τῶν θεμάτων, αὐτῶν εἰς προσεχῆ χρόνον θ’ ἀποφασίσῃ καὶ θὰ ὁμιλήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ τὸ πρῶτον σημεῖον τῆς διαφωνίας μου μὲ τὸν φίλον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ἔχω τὴν γνώμην, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι αὐτὸ τὸ μέγα θέμα τῆς Τραπεζιτικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, ἡ ὁποία εἶναι πράγματι ἀπαραίτητος καὶ διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἄξιος τιμῆς ὁ Συναγερμός, διότι ἔκρινεν ὅτι πρέπει νὰ τὴν προτάξῃ εἰς τὴν μέριμνάν του, ἔχω τὴν γνώμην ὅτι δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ἐμφανισθῇ κατ’ αὐτὸν τὸν ἀνεπαρκῆ τμηματικὸν τρόπον, διότι μὲ τὴν ἐμφάνισιν αὐτὴν εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ μία καθολικὴ ἐκτίμησις τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ἀκολουθήσῃ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ μίαν ἀπόφασιν συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν νὰ κρίνωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ ἀπέναντι τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀπέναντι τῶν ἄλλων Τραπεζῶν γενικώτερον, ἀπέναντι τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων εἰς ὅλας τὰς Τραπέζας. Καὶ ἐδημιουργήσατε, φοβοῦμαι κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, μίαν σύγχυσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως θ’ ἀπεφεύγετο, ἐὰν τὸ θέμα ἐνεφανίζετο ἐν τῷ συνόλῳ του, διότι τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κριθῇ, ἐὰν ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε ὑπηρετῇ καὶ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας καὶ φείδεται ἐπίσης τῆς ζωῆς καὶ τῆς μοίρας τῶν μισθοβιώτων. Ἀλλὰ μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐμφανίζεται τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν, οὐδείς, ἀκόμη καὶ μὲ τὴν καλυτέραν πίστιν καὶ διάθεσιν ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως, οὐδεὶς δύναται νὰ ἐννοήσῃ ποῖον εἶναι τὸ σύστημα ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐντάσσετε τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν. Ἰδοὺ διατὶ ἡ λῆψις ἀποφάσεως διὰ τὸ θέμα αὐτό, ἔχει κατὰ τὴν γνώμην μου χαρακτῆρα σπουδῆς καὶ προχειρότητος καὶ δὲν ὑπηρετεῖ τοὺς γενικωτέρους σκοπούς, τοὺς ὁποίους ἔταξεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ εἰς ἑαυτὴν καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ἔλαβε τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς πλειοψηφίας τοῦ λαοῦ. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα τῆς συγχωνεύσεως. Παρέχεται ἡ ἐντύπωσις, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἀντιμετωπίζονται εἰς τὴν συζήτησιν δύο ἀντίθετοι πολιτικαί: Μία τῆς Κυβερνήσεως καὶ μία τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ μάλιστα ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ηὔξησε περισσότερον τὴν ἀπόστασιν, ὀνομάσας πολιτικὰ τὰ ἐλατήρια τῆς ἀντιθέσεως πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐν τούτοις, γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας εὑρίσκονται πρὸς κρίσιν δύο πολιτικαὶ τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως. Ἡ μία πολιτικὴ τῆς αὐτοτελείας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑπῆρξεν ἡ ἀρχικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ ἄλλη πολιτικὴ τῆς συγχωνεύσεως ὑπῆρξεν ἡ τελικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἔρχονται πρὸς κρίσιν δύο πολιτικαὶ τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως. Καὶ προβαίνω εἰς αὐτὸν τὸν προσδιορισμόν, διότι ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τρεῖς τραπεζιτικὰς προσωπικότητας προσεφέρθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ διοίκησις αὐτοτελοῦς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ἐπειδὴ βεβαίως οὔτε ἡ Κυβέρνησις θὰ κατεδέχετο νὰ εἶναι ὑποκριτικὴ καὶ νὰ ἀποκρύψῃ τὴν γενικωτέραν πολιτικήν της ἀπὸ τὰ πρόσωπα εἰς τὰ ὁποῖα ἐπρότεινε τὴν διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, οὔτε ἐκεῖνοι στεροῦνται κύρους καὶ σοβαρότητος, ὥστε νὰ ἐπιβεβαιώνουν ψευδῆ γεγονότα. Ἀκριβές, λοιπόν, εἶναι ὅτι εἰς τρεῖς τραπεζιτικὰς προσωπικότητας προσεφέρθη ἡ διοίκησις τῆς αὐτονόμου Ἐθνικῆς Τραπέζης. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τοῦτο εἶχε τὴν ἔννοιαν «σταδιακῆς» πολιτικῆς. Δὲν θέλω νὰ τὸ ἀποκλείσω. Ἀλλὰ εἶναι πάντως γεγονὸς ὅτι οὐδέποτε, οὔτε πρὶν ἀπὸ τὰς ἐκλογάς, οὔτε κατόπιν ἔγινε λόγος περὶ τοῦ συγκεκριμένου θέματος τῆς συγχωνεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Ἀκόμη καὶ σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡμίλησε περὶ ἐνδεχομένης συγχωνεύσεως ἄλλων Τραπεζῶν. Καὶ ἐν τούτοις τὸ καίριον θέμα εἶναι ἡ συγχώνευσις τῆς Ἐθνικῆς μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, διότι αὐτὴ δὲν εἶναι ἁπλῶς μία ἀπὸ τὰς ἐνδεχομένας συγχωνεύσεις. Εἶναι ἡ κρίσιμος συγχώνευσις, γόνιμος εἰς δυσάρεστα ἀποτελέσματα. Ἰδοὺ διατί, κύριοι βουλευταί, θὰ ἔπρεπε μὲ περισσοτέραν ἠρεμίαν νὰ διεξαγάγωμεν τὴν συζήτησιν. Μὲ ἠρεμίαν, καλὴν πίστιν καὶ ἀντικειμενικότητα. Διότι καὶ αἱ δύο πολιτικαί, ἐπεδιώχθησαν ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἰδοποιηθῇ ὡρισμένη μερὶς τοῦ τύπου ὅτι κατὰ τὸ ἀρχικὸν στάδιον αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ κατὰ συνέπειαν ὅσοι διαφωνοῦν σήμερον δὲν εἶναι ὄργανα τῆς Μόσχας. Εἶναι ὄργανα τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς ἀντιπολιτεύσεως). Καὶ τώρα μὲ τὴν ἠρεμίαν τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει αὐτὴ ἡ διαπίστωσις, μὲ τὴν καλὴν πίστιν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τῆς Πατρίδος, δυνάμεθα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὀρθῶς κατένειμε τὸ θέμα εἰς δύο κεφάλαια. Εἰς τὴν οὐσίαν του καὶ εἰς τὸν τρόπον τῆς διαχειρίσεως. Θὰ ἀκολουθήσω τὴν τακτικήν του. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς διαχειρίσεως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατήγγειλεν ὅλας τὰς ἄλλας ἐνδεχομένας διαχειρίσεις τοῦ θέματος ὡς «φαρισαϊσμούς». Καὶ περίπου ᾐσθάνθη ὑπερηφάνειαν διότι τὰς κατήργησε...... Καὶ ὅμως, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὡρισμένοι κανόνες ἠθικῆς καὶ κοινωνικῆς τάξεως δὲν εἶναι φαρισαϊσμοί, εἶναι ὅροι ὑπάρξεως τοῦ κοινωνικοῦ καὶ τοῦ δημοσίου βίου. (Χειροκροτήματα). Βεβαίως, ἡ Πολιτεία, ἡ Κυβέρνησις ἀνέκαθεν ἀσκεῖ ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς πλειοψηφίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ ἡ ἐπιρροὴ ἦτο ἔμμεσος. Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὴν «Φαρισαϊκὴν» φράσιν «ἐχειραγώγει τὴν πλειοψηφίαν». Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπροκαλύπτως κατήργησε καὶ ὑποκατέστησε τὴν πλειοψηφίαν. Συνηντήθη μὲ τὸν σημερινὸν προσωρινὸν διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἂν καὶ στερούμενος νομιμοποιήσεως, συνεφώνησε διὰ λογαριασμὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης... Πόθεν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἠντλήσατε τὴν νομιμοποίησιν διὰ νὰ λάβετε ἀποφάσεις; Δὲν ὑπάρχει οὔτε γραπτός, οὔτε ἄγραφος νόμος, ὁ ὁποῖος ἐπιτρέπει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταργῇ καὶ νὰ ὑποκαθίσταται εἰς τὰ συμφέροντα, εἴτε ἰδιωτῶν, εἴτε ὁμάδων καὶ ἐκ μέρους αὐτῶν καὶ ἄνευ ἀδείας των νὰ συνάπτῃ συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι τοὺς ὑποχρεώνουν εἰς περιουσιακὰς συνεπείας. Δὲν ὑπάρχει προηγούμενον τοιαύτης ἐνεργείας. Καὶ συνεφώνησεν ἐπὶ καιρίων θεμάτων. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ρέπει πρὸς τὸν αἰφνιδιασμόν, διότι ὁ αἰφνιδιασμὸς εἶναι ἐκδήλωσις ταχύτητος καὶ δυνάμεως. Δυσκολεύομαι νὰ εἶμαι σύμφωνος. Πρὸ ὀλίγου εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ χλευάσῃ τὴν «δημοκρατικότητα», ὅταν ἐκείνη ἡ πτέρυξ τὴν ἐπεκαλέσθη. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχῃ ἀρετὴ τῆς Δημοκρατίας, εἰς τοῦτο ἀκριβῶς ἔγκειται: ὅτι εἶναι ὁ λόγος καὶ ὁ ἀντίλογος. Εἶναι διαφώτισις, ἡ ὁποία ὑπηρετεῖ καὶ τὸ γενικώτερον συμφέρον καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ ἔλεγχος εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα εἶναι καὶ ὁδηγὸς καὶ χαλινὸς τῶν Κυβερνήσεων. Ἐὰν ὑπάρχουν ἀρεταὶ τῆς Δημοκρατίας εἶναι κυρίως δύο: Εἶναι πρῶτον ἡ ἀστασίαστος διαδοχὴ τῶν Κυβερνήσεων, ἐνῷ αἱ δικτατορίαι ἔχουν εἴσοδον ἀλλὰ στεροῦνται ἐξόδου. Καὶ ἡ ἄλλη μεγάλη ἀρετὴ εἶναι ὁ ἔλεγχος. Καὶ ἀποτελεῖ εὐεργέτημα διὰ τὰς Κυβερνήσεις ἐγκαίρως νὰ ἔχουν διατυπώσει τὰς γνώμας των, ἐγκαίρως νὰ ἔχουν ἀκούσει τὸν ἀντίλογον, ὥστε νὰ ἔχουν πλήρως διαφωτισθῆ πρὸς λῆψιν τῶν ἀποφάσεων. Ἐνῷ εἰς τὴν ἀντίθετον περίπτωσιν αἱ Κυβερνήσεις ἐμπλέκονται εἰς ἀδιέξοδον, ὅπως συμβαίνῃ σήμερον, ἐκτίθενται εἰς αἰφνιδιαστικὰς ἀνακοινώσεις ὁριστικῶν ἀποφάσεων καὶ δὲν ἔχουν τὸν τρόπον κατόπιν, διὰ λόγους γοήτρου, νὰ ὑπαναχωρήσουν! Καὶ ἐπικαλοῦνται τότε τὸ «ἀλάθητον», τὸ ὁποῖον ὅμως καὶ ἀνθρωπίνως καὶ δημοκρατικῶς εἶναι ἀπαράδεκτον. Ὁ αἰφνιδιασμός, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι πράγματι ἀπαραίτητος εἰς μερικὰς σπανιωτάτας περιπτώσεις. Ὅταν πρόκειται περὶ μυστικῶν τοῦ Κράτους καὶ ὅταν ἀπειλῆται κερδοσκοπία. Ἀλλ’ ἐὰν ἐξαιρεθοῦν αὐταὶ αἱ εἰδικαὶ περιπτώσεις, ὁ αἰφνιδιασμὸς ἀποτελεῖ πολιτικὸν λάθος, διότι στερεῖ τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀκούσῃ τὸν ἀντίλογον, νὰ διαφωτισθῇ καὶ νὰ καθορίσῃ πεφωτισμένην πορείαν διὰ τὸ μέλλον. Καὶ εἰς τὴν συζητουμένην περίπτωσιν δὲν ὑπῆρχεν ὁ κίνδυνος τῆς κερδοσκοπίας, ὥστε νὰ προληφθῇ ἀπὸ τὴν μυστικότητα τῆς συνομιλίας. Διότι εἰς τὴν μυστικότητα τῆς συνομιλίας δὲν μετέσχον μόνον ἐκπρόσωποι τοῦ Κράτους. Μετέσχεν ἐπίσης καὶ Διοικητὴς Τραπέζης. Ἐὰν ἑπομένως, ἐπρόκειτο νὰ ὑπάρχῃ κίνδυνος κερδοσκοπίας, ἡ μόνη συνέπεια θὰ ἦτο ὅτι ἡ κερδοσκοπία θὰ ἠσκεῖτο ἀπὸ μίαν μόνον μερίδα εἰς βάρος ὅλων τῶν ἄλλων... Ἀλλ’ ὁ κίνδυνος δὲν ὑφίστατο. Καὶ δὲν ὑφίστατο, πρῶτον, διότι δὲν ὑπῆρχε τετελεσμένον γεγονός. Ὑπῆρξε μόνον, ἀνακοίνωσις μιᾶς ἀποφάσεως, ἡ ὁποία ἐτέλει ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν γενικῶν συνελεύσεων. Ἀλλὰ ἐπίσης, παρὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς ταχύτητος καὶ τοῦ αἰφνιδιασμοῦ, κατὰ ποῖον τρόπον, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ κερδοσκοπία ἐφ’ ὅσον ὁποτεδήποτε καὶ ἂν ἐλαμβάνετο ἡ ἀπόφασις, οἱ ὅροι τῆς συγχωνεύσεως θὰ ἐστηρίζοντο ἢ εἰς τὰς σχέσεις τῶν χρηματιστηριακῶν μετοχῶν τῶν δύο Τραπεζῶν, εἰς προγενέστερον ἀνύποπτον χρόνον, ἢ εἰς τὴν ἀντικειμενικὴν ἐκτίμησιν τοῦ ἐνεργητικοῦ τῶν δύο Τραπεζῶν, ἑπομένως εἰς δύο ἀμετακίνητα στοιχεῖα; Ἰδοὺ διατὶ ὁ αἰφνιδιασμὸς δὲν ἐχρειάζετο εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν. Κύριοι βουλευταί, φοβοῦμαι, ὅτι δὲν συνεκροτήθη μία γενικωτέρα οἰκονομικὴ πολιτικὴ καὶ ἐντὸς αὐτῆς μία γενικωτέρα τραπεζιτικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη ἀπαράσκευος διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος. Ἀλλὰ φρονῶ ἐπίσης, ὅτι καὶ ὁ τρόπος τῆς διαχειρίσεως ἔχει σπουδὴν καὶ νευρικότητα. Καὶ ἰδοὺ τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἐπιβεβαιώνουν τὴν γνώμην μου. Ἀνατίθεται ἀμέσως εἰς τὸν κ. Διοικητὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἡ ἀνάληψις τῆς Διοικήσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς, πρὶν ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων, ἐνῷ ἦτο πρέπον νὰ παραμείνῃ οὗτος εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ εἰς σύντομον προθεσμίαν νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ ἀνάδειξίς του ὑπὸ τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων. Τοιουτοτρόπως ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐδημιούργησε μίαν πρόκλησιν, διότι ἔδωσε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον τιμᾷ καὶ ὑποβαστάζει τὸ Ἔθνος ἐπὶ ἕνα αἰῶνα, κατελήφθη καὶ παρεδόθη εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἄλλης Τραπέζης, εἰς τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ παραδοθοῦν καὶ κλεῖδες... Ὅλη αὐτὴ ἡ θλιβερὰ κατάστασις θὰ εἶχεν ἀποφευχθῆ, ἐὰν ὑπῆρχεν ἠρεμία, Ὁ κ. Ἠλιάσκος, διακεκριμένος πράγματι τραπεζιτικός, εἰς τὴν τραπεζιτικὴν ἰδιοφυΐαν τοῦ ὁποίου ὀφείλεται ἡ ἀνάδειξις τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραμείνῃ εἰς τὸ ἵδρυμά του, ἀναμένων τὴν νομιμοποίησιν, ἡ ὁποία θὰ τοῦ ἐπέτρεπε νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὡς Διοικητὴς καὶ τῶν δύο ἱδρυμάτων. Ἐπετεύχθη ὅμως, ἐν ὀνόματι τῆς ταχύτητος καὶ τῆς σπουδῆς καὶ τοῦ αἰφνιδιασμοῦ καὶ τῆς ἐπιδιώξεως, νὰ προκληθῇ κατάπληξις, ἐπετεύχθη ἀποτέλεσμα ἀντίστροφον. Ἡ πρόωρος μετάβασις τοῦ κ. Ἠλιάσκου εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἐπροκάλεσεν ὅλας τὰς ἀντιδράσεις. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τοῦ ἀτυχοῦς γεγονότος ὑπῆρξεν ἐπίσης σπουδὴ καὶ εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως, τὸ ἴδιον πρόσωπον, κατὰ τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων, εὑρίσκεται ἐπικεφαλῆς καὶ τῶν δύο ἱδρυμάτων. Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἠδύνατο πάλιν νὰ ὁμιλήσῃ, καὶ νομίζω ὅτι ὡμίλησε, περὶ τοῦ «Φαρισαϊσμοῦ» μιᾶς τυπικῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ κ. Ἠλιάσκου εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ δὲν θὰ τοῦ συνίστων τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ κ. Ἠλιάσκου εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, ἐκεῖ ἦτο ἡ φυσικὴ του θέσις. Ἡ Τράπεζα ἡ Ἐθνικὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ὁρίσῃ ἕναν ἄλλον ἐκπρόσωπον καὶ τότε ἡ διαπραγμάτευσις θὰ ἦτο ἀδιάβλητος καὶ δὲν θὰ προεκάλει τὴν ἀντίδρασιν τὴν ὁποίαν προεκάλεσεν. Ἀλλὰ πέραν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀτυχοῦς ψυχολογικοῦ σφάλματος, ὑπῆρξεν καὶ ἄλλη ἐκδήλωσις σπουδῆς, ὁ καθορισμὸς τῆς τιμῆς τῶν μετοχῶν. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ λέγων ὅτι δὲν δύναται μετὰ βεβαιότητος νὰ ὑποστηρίξῃ ποία εἶναι ἡ ἀληθὴς σχέσις τῶν δύο μετοχῶν, διότι συντρέχουν πρὸς ὑπολογισμὸν σταθμητὰ καὶ ἀστάθμητα στοιχεῖα, ὅπως τὸ κῦρος καὶ τὸ ὄνομα τῶν ἱδρυμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν κατὰ τρόπον ἀντικειμενικὸν νὰ σταθμισθοῦν καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν πάντοτε κριτήρια ὑποκειμενικά. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ἠδύναντο νὰ ὑπάρξουν ἀντικειμενικὰ κριτήρια, ἦτο λάθος ἡ σπουδὴ νὰ ἀνακοινωθῇ ὡρισμένη σχέσις ἀνταλλαγῆς τῶν μετοχῶν καὶ μάλιστα ὁριστικὴ ἀπόφασις. Κύριοι βουλευταί. Ἡ σχέσις τῆς 1 πρὸς 12 δὲν εἶναι σχέσις μόνον οἰκονομικὴ καὶ δὲν ἀφορᾷ μόνον τὰ ὀλιγώτερα ἢ περισσότερα δισεκατομμύρια διὰ τὰ ὁποῖα ὡμίλησε μὲ σχετικὴν ὑπεροψίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς ἐὰν εἴχομεν εἰσέλθει εἰς περίοδον ὀλβιότητος καὶ ὑπῆρχον διαθέσιμα δεκάδες δισεκατομμύρια. Ἡ σχέσις 1 πρὸς 12 εἶναι κρίσιμος διὰ τὸν χαρακτῆρα τοῦ Ἱδρύματος. Ἡ συγχωνευομένη Τράπεζα παραδίδει τὴν πλειοψηφίαν εἰς τοὺς ἰδιώτας, γίνεται ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι λοιπὸν τὸ θέμα μόνον περισσότερα ἢ ὀλιγώτερα δισεκατομμύρια ἀλλὰ ὁ χαρακτὴρ τῆς νέας Τραπέζης. Ἀτυχὴς ἦτο καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς μετονομασίας τῆς Τραπέζης. Καὶ ἤκουσα μὲ μεγάλην μου χαρὰν ἀπόψε τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ὑπαναχωρῇ καὶ νὰ δηλώνῃ, παρὰ τὸ «ἀλάθητον» τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον προηγουμένως εἶχεν ἐπικαλεσθῆ καὶ τὴν ἐγκατάληψιν τοῦ ὁποίου πανηγυρίζω, διότι εἶναι ἀσυμβίβαστον μὲ τὴν δημοκρατίαν, ὅπου ὑπάρχει διαφώτισις, κοινὴ γνώμη καὶ δυνατότης μεταβολῆς ἀποφάσεων, ἤκουσα νὰ δηλώνῃ ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ διατηρήσῃ τὸ προαιώνιον καὶ ἔνδοξον ὄνομά της.

§61Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἴπατε ὅτι μὲ ἀκούσατε μετὰ προσοχῆς καὶ ὅμως, ἐγὼ εἶπον, ὅτι, ὅταν συνωμίλησα μὲ τὸν κ. Τραιανταφυλλόπουλον, τοῦ ἐδήλωσα, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ τίτλου, δὲν ὑπῆρχε κυβερνητικὴ ἀπόφασις, συνεπῶς δὲν ὑπῆρξεν ἀπόφασις ποὺ μετεβλήθη. Καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς σχέσεως, ἡ Κυβέρνησις, ἐδήλωσεν ὅτι λαμβάνεται κυβερνητικὴ μέριμνα, ὥστε καὶ εἰς τὸ νέον Ἵδρυμα νὰ ἐλέγχῃ τὴν πλειοψηφίαν.

§62Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐρωτῶ, ἡ σχέσις τῆς 1 πρὸς 12 εἶναι ὁριστική;

§63Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι ὁριστικὴ μάλιστα.

§64Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν πληροφορίαν καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα. Βεβαίως ἡ ἀνακοίνωσις τοῦ ὀνόματος δὲν περιέχεται εἰς τὸ ἐπίσημον ἀνακοινωθέν. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἀνακοίνωσις τοῦ νέου διοικητοῦ τῆς Τραπέζης, τοῦ ἑτέρου συνομιλητοῦ, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ διὰ τὴν συμφωνίαν καὶ ἀνακοινώνει τὴν ὀνομασίαν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴτε ὑπῆρχεν ὁριστικὴ ἀπόφασις, εἴτε ὄχι, τὸ γεγονὸς ὅτι διατηρεῖται τὸ ὄνομα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἶναι εὐχάριστον. Διότι θὰ ἦτο πράγματι θλιβερώτατον νὰ δημιουργηθῇ ὁ τραγέλαφος «Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν», ὁ ὁποῖος παρεβίαζε καὶ τὸ αἰώνιον γόητρον τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος καὶ ἐπίσης τὴν πιστωτικὴν ἀκτινοβολίαν ἑνὸς διακεκριμένου ἰδιωτικοῦ ἱδρύματος. Πέραν τούτων, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ μεταβῇ αὐτοπροσώπως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν διὰ ν’ ἀναγγείλῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως. Κατήργησε τοιουτοτρόπως τὸν «φαρισαϊσμὸν» ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν Κυβερνήσεων τοῦ παρελθόντος. Διότι ἐζήτησα πληροφορίας καὶ μοῦ ἀπήντησαν, ὅτι δὲν γνωρίζουν προηγούμενον κατὰ τὸ ὁποῖον, εἰς ἀνάλογον περίπτωσιν Ὑπουργὸς νὰ μετέβη διὰ ν’ ἀνακοινώσῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὐσιαστικῶς νὰ τὰς ἐπιβάλῃ. Ἀποτελεῖ πράγματι ἕνα νεωτερισμόν, τὸν ὁποῖον δὲν θεωρῶ εὐτυχῆ. Μία ἀπροκάλυπτος ἐπέμβασις, εἰς περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξαίρεται ἡ ἀνάγκη τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας καὶ τῆς ἀποπαρεμβάσεως τοῦ Κράτους, εἶναι δύσκολον νὰ θεωρηθῇ συνεπὴς πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ πέραν τούτων, ὑπάρχει δυστυχῶς καὶ ἓν θλιβερὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον, καθ’ ἑαυτό, θὰ ἠδύνατο νὰ παροραθῇ, τὸ ὁποῖον ὅμως συμβολικῶς ἔχει βαρεῖαν σημασίαν. Εἶναι ἡ διαπραγμάτευσις μὲ τὸν ὑποδιοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς παραιτήσεώς του. Ἐπεισοδιακῶς εἰς μίαν διακοπὴν συνεζητήθη τὸ θέμα. Ἀλλὰ τὸ θέμα εἶναι ἐξηκριβωμένον ἀπὸ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀμφισβήτησιν. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἐπρόκειτο μόνον περὶ τῆς συντάξεως Ἐπρόκειτο περὶ τῶν μισθῶν μιᾶς τετραετίας, διότι ἡ θητεία εἶναι ἑξαετής. Εἶχε θητεύσει ἐπὶ δύο ἔτη. Ἐζήτησαν τὴν καταβολὴν τῶν ἀποδοχῶν του διὰ τὴν ὑπόλοιπον τετραετίαν καὶ ἡ ἱκανοποίησις παρεσχέθη. Καὶ ἡ ὑπόσχεσις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως περιέχεται εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὴν σχετικὴν περικοπὴν τῶν ὁποίων ἀναγινώσκω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς: «. (Ἀναγινώσκει).....». Τὸ γεγονὸς καθ’ ἑαυτό, βεβαίως, εἶναι θλιβερόν, ἀλλὰ δὲν θὰ τὸ ἀνέφερον. Ὁ κ. Μανέας εἶναι ἄνθρωπος συμπαθέστατος καὶ θὰ παρέβλεπον ἕνα περιστατικὸν προσωπικόν, ἂν καὶ ἄγῃ εἰς ἀπώλειαν 600 ἀκριβῶς ἑκατομμυρίων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἀλλὰ συσχετίζεται καὶ πρὸς μίαν πρότασιν, ἡ ὁποία ἔγινε πρὸς τὸν τέως διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς τὸν ὁποῖον ἐπίσης προσεφέρθη παρομοία ἱκανοποίησις. Καὶ ἐὰν συνέβαινε νὰ τὴν ἀποδεχθῇ, θὰ ἀνήρχετο δι’ αὐτὸν περίπου εἰς ἓν δισεκατομμύριον, ἐκτὸς τῶν συντάξεων. Καὶ πάλιν τὸ θέμα εἰς ἄλλην ἐποχήν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παροραθῇ καὶ νὰ ὀνομασθῇ γεναιοψυχία πρὸς τὰ θύματα.

§65ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ. Κρατικὴ ἐξυγίανσις.

§66Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μὴ βιάζεσθε. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προκαλεῖ ἀληθῆ θλῖψιν εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐνῷ ἔχει ὑψώσει, ὡς σύμβολον τὴν ἐξυγίανσιν καὶ τὴν οἰκονομίαν, ἐγκαινιάζει τὴν πολιτικὴν τῆς ἐξυγιάνσεως καὶ τῆς οἰκονομίας, μὲ τὴν μεγαλυτέραν σπατάλην καὶ παροχὴν προνομίων τὴν ὁποίαν ἐγνώρισεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἀπὸ φιλικὴν γενναιοψυχίαν νὰ ἐγκαινιάζεται μὲ τόσον μεγάλην σπατάλην ἡ πολιτικὴ τῆς ἐξυγιάνσεως, ὅταν μισθοβίωτοι ἀπειλοῦνται νὰ στερηθοῦν τοῦ ἄρτου των. Ὅταν ἡ Διοίκησις τοῦ παρελθόντος καταγγέλλεται διὰ τὴν χρεωκοπίαν τοῦ ἱδρύματος, ἐρωτῶ, μὲ ποῖον δικαίωμα, ὄχι μόνον διασπαθίζονται τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα αὐτῆς, τῆς πτωχῆς πλέον Τραπέζης, ἐρωτῶ, διατὶ ἡ διοίκησις, ἡ ὑπεύθυνος διὰ τὴν κατάστασιν βραβεύεται μὲ τὴν παροχὴν ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων; (Χειροκροτήματα). Ὄχι, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Δὲν ζητοῦμεν ἡμεῖς συγκατάβασιν καὶ ἐπιείκειαν ἀπέναντι τῶν ὑπευθύνων. Ἀπέναντι τῆς μεγαλοψύχου καὶ γενναιόφρονος χορηγίας σας, ἡμεῖς ἀντιτάσσομεν ἄλλην πρότασιν. Σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἀμείλικτον ἐπιβολὴν τῶν Διοικητικῶν καὶ Δικαστικῶν κυρώσεων. (Χειροκροτήματα). Δὲν ὑπάρχει κανεὶς εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος δικαιοῦται νὰ διαφύγῃ τὸν ἔλεγχον καὶ τὰς κυρώσεις, ἐὰν ἔπταισεν, εἴτε ἐκεῖθεν προέρχεται εἴτε ἐντεῦθεν. Ὅσοι διεχειρίσθησαν καὶ ὑπῆρξαν ἀνάξιοι τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία τοὺς ἐνεπιστεύθη καὶ ἠπίστησαν, ὀφείλουν νὰ λογοδοτήσουν. Καὶ δὲν εἶναι τοῦτο ἁπλῶς σχῆμα λόγου Προτείνω συγκεκριμένως εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τὸ σύνολον τῶν κρατικῶν Τραπεζῶν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§67Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ διὰ τὰς Κυβερνήσεις τοῦ παρελθόντος;

§68Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀγαπητέ μου συνάδελφε, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνήγγειλεν, ὅτι διέταξεν αὐτὴν τὴν ἀνάκρισιν καὶ δὲν ἠθέλησα νὰ ὑποκατασταθῶ εἰς τὸ ἔργον του. Διὰ τοῦτο δὲν τὸ ἀνέφερα. Κύριοι βουλευταί, ἐπιμένω εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν. Ἀνήκει εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα νὰ δεχθῇ ἢ νὰ ἀπορρίψῃ τὴν πρότασίν μου, ἀλλ’ ἐπιμένω. Ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς ὑπευθύνως ἐκπρόσωποι ἁρμόδιοι τῆς Κυβερνήσεως καταγγέλλουν τὴν χρεωκοπίαν καὶ τὴν σῆψιν τοῦ Ἐθνικοῦ Πιστωτικοῦ μας Ἱδρύματος, εἶναι ἀδύνατον νὰ μείνωμεν ἀσυγκίνητοι. Τὸ πρῶτον καθῆκον μας εἶναι ἡ ἀναζήτησις τῶν εὐθυνῶν διὰ τὸ παρελθόν, ἡ ἐπιβολὴ τῶν ἀμειλίκτων διοικητικῶν καὶ δικαστικῶν κυρώσεων, ὄχι μόνον ἡ παραίτησις τῶν διοικητῶν, ἀλλὰ ἐπίσης ἡ ἔρευνα καὶ διὰ τοὺς διευθυντὰς καὶ διὰ τοὺς τμηματάρχας καὶ διὰ τὸ σύνολον τῶν ὑπαλλήλων, ὥστε δι’ ὅσους τυχὸν ἠπίστησαν νὰ εἶναι ἀμείλικτος ἡ κύρωσις. (Χειροκροτήματα). Ἦλθεν ὁ Συναγερμὸς μὲ μίαν ἐπαγγελίαν καθάρσεως, ἡ ὁποία συνεκίνησε τὸ Ἔθνος. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἀποτελεῖ εἰλικρινῆ ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως ἡ πραγμάτωσις τῶν ἐπαγγελιῶν της. Τὴν διευκολύνω μὲ αὐτὴν τὴν πρότασιν. Ὅπως ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἀπηύθυνε πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς τὴν ἐντολὴν νὰ διεξαγάγουν ἀνάκρισιν διὰ τὸ παρελθὸν καὶ νὰ παραδώσουν τὰς ὑπερβασίας εἰς τὴν Δικαιοσύνην, καθ’ ὅμοιον τρόπον ἐπιβάλλεται νὰ ὁλοκληρωθῇ τὸ μέτρον καὶ διὰ τὰς κρατικὰς Τραπέζας. Μόνον τότε εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς τὰς ἐπαγγελίας μας καὶ μόνον τότε ἔχει πράγματι σκοπιμότητα, γονιμότητα καὶ ἀπόδοσιν ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐπαγγελλόμεθα.

§69Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς εἴπητε πῶς τὸ σκέπτεσθε. Νὰ γίνῃ δικαστικὴ ἀνάκρισις;

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι μόνον, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή.

§71Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἄλλο θέμα. Ἐὰν θέλετε νὰ γίνῃ ἀνάκρισις δικαστική, μὲ ἀνωτάτους δικαστικούς, τότε ἡ Κυβέρνησις συμφωνεῖ. Ἀλλὰ τὸ νὰ γίνῃ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, εἰσέρχομαι εἰς τὸ κύριον θέμα. Εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς συγχωνεύσεως, τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις ὡς καλυτέραν λύσιν, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ Τραπεζιτικοῦ προβλήματος. Τὰ δεδομένα, ὅπως ἀνεπτύχθησαν, εἶναι δυστυχῶς περιωρισμένα. Καὶ ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ δὲν ὑπῆρξε δίκαιος ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διότι ἀπεμόνωσε τὴν περίπτωσίν της. Ἀλλὰ ὅταν θέλωμεν νὰ εἴμεθα δίκαιοι ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας μίαν συνολικὴν εἰκόνα, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ἀπὸ τὴν ἐμφάνισιν τῆς συνολικῆς εἰκόνος, νὰ διαπιστωθῇ, ὅτι εἰς ἄλλας Τραπέζας ἡ κατάστασις εἶναι δεινοτέρα. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει αἱ εἰδικαὶ δυσμενεῖς ἐντυπώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀντίκτυπον εἰς τὴν πίστιν ἑνὸς ἱδρύματος, ἀσφαλῶς θὰ ἠδύναντο νὰ ἀτονήσουν. Ἰδοὺ διατὶ θλίβομαι, ὅτι ἔγινεν αὐτὴ ἡ ἀπομόνωσις. Οἱ προβολεῖς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἐστράφησαν ἀποκλειστικῶς πρὸς μίαν κατεύθυνσιν. Ἐβεβαίωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ ἔχωμεν εἰς τὸ μέλλον εὐκαιρίαν νὰ στρέψωμεν αὐτοὺς καὶ πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις, ἐν τούτοις ὅμως ἐπεβάλλετο νὰ εἶναι ταὐτόχρονος ἡ ἐμφάνισις ὁλοκλήρου τῆς εἰκόνος. Τότε θὰ ἐγνωρίζαμεν ποία εἶναι ἡ κατάστασις εἰς ἑκάστην Τράπεζαν, ποῖος πταίει περισσότερον καὶ ποῖοι κυρίως εἶναι οἱ ὑπαίτιοι. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐξετάζομεν, κύριοι βουλευταί, θὰ πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν σύγχυσιν, ἡ ὁποία προεκλήθη. Εἰς τὴν πατρίδα αὐτὴ τοῦ φωτὸς δὲν ἐπιτρέπεται ἡ παράτασις τῆς συγχύσεως. Ὑπάρχουν δύο διακεκριμένα θέματα: Πρῶτον, ἡ κατάστασις τῶν Τραπεζῶν καὶ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλονται διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τοῦ Τραπεζικοῦ μας συστήματος. Καὶ ὑπάρχει τὸ δεύτερον θέμα, κατὰ πόσον ἡ συγχώνευσις εἶναι τὸ δραστικὸν φάρμακον διὰ τὴν θεραπείαν. Θὰ πρέπει ἑπομένως, πρῶτον νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα παραμείνῃ αὐτόνομος, ποῖα ἀπὸ τὰ μέτρα ποὺ ἐπαγγέλλεται ἡ Κυβέρνησις, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν. Καὶ ἔπειτα ποῖα ἔχουν ὡς ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν τὴν συγχώνευσιν. Οἱ σκοποὶ τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς συγχωνεύσεως, εἶναι δύο, ὅπως ἀνεπτύχθησαν καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ σήμερον ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ: ἡ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου καὶ ἡ ἀποτροπὴ τῆς πτωχεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἂς ἔλθωμεν λοιπὸν πρῶτον εἰς τὸ θέμα τοῦ ἐπιτοκίου. Ἡ συζήτησις τῶν δέκα ἡμερῶν διεμόρφωσε πλέον μίαν κοινὴν συνείδησιν, ἡ ἐκδήλωσις τῆς ὁποίας συνέβη καὶ ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος. Κατέστη γενικώτερον σαφὲς ὅτι ἡ ὑπόθεσις τοῦ τόκου εἶναι ὑπόθεσις κατ’ ἐξοχήν, καὶ κατὰ κύριον λόγον, προσφορᾶς κεφαλαίων. Διότι καὶ τὸ χρῆμα εἶναι ἐμπόρευμα καὶ ὅταν ὑπάρχῃ ἔλλειψις προσφορᾶς εἶναι φυσικὸν νὰ γίνεται ἀκριβώτερον. Καὶ τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν εἶναι ἡ ἔλλειψις χρήματος. Ἰδοὺ ἡ μεγάλη πηγὴ τῆς αὐξήσεως τοῦ τόκου. Ἐπανελήφθη καὶ σήμερον ὅτι εἰς τὴν νοσηράν μας οἰκονομίαν, ὑπάρχουν δύο τόκοι: ὁ τραπεζιτικὸς καὶ ὁ ἐξωτραπεζιτικός. Καὶ ὅτι ἐὰν τυχὸν μὲ οἱονδήποτε μέτρον τῆς Κυβερνήσεως ἠλαττώνετο ὁ Τραπεζιτικὸς τόκος καὶ ἔμενεν ὁ ἐξωτραπεζιτικός, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἐπωφελεῖτο δὲν θὰ ἦτο ὁ καταναλωτὴς τοῦ ἐμπορεύματος, ἀλλὰ ὁ ἐπιχειρηματίας, διότι διὰ τὸ κόστος τῶν ἐμπορευμάτων λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ ἐλεύθερος τόκος, δηλαδὴ ὁ ἀκριβώτερος. Ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι δίκαιος ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδίως ἀπέναντι τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ. Εἰς τοὺς λόγους του τὸ ἐτόνισε. Ἀλλὰ ἐπισημαίνω τὸ θέμα, διὰ νὰ τὸ ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Εὐχαρίστως ἀναγνωρίζω ὅτι μία ἐξυγίανσις τῶν Τραπεζῶν, μία ἐλάττωσις τῶν γενικῶν των ἐξόδων θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν δυνατότητα ἐξοικονομήσεως κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα ἐὰν δὲν χρησιμοποιηθοῦν εἰς ὀλιγότευσιν τοῦ τόκου, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς τὴν παραγωγὴν κατὰ τρόπον γόνιμον, μέχρις ὅτου καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν τὴν ἀφετηρίαν τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἐπιτοκίου. Ἐρωτᾶται ὅμως: ἡ ἐξυγίανσις τῶν Τραπεζῶν, ἡ ἐλάττωσις τῶν γενικῶν ἐξόδων, ἡ κατάργησις τῶν προνομίων, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς οἱασδήποτε τραπεζιτικῆς πολιτικῆς ἀπέναντι τῶν μισθωτῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διατὶ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἀπέναντι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης παραλλήλως πρὸς τὰς ἄλλας καὶ ἂν ἀκόμη διετήρει τὴν αὐτονομίαν της; Μόνον εἰς μίαν περίπτωσιν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δικαιολογηθῇ ἡ συγχώνευσις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔλεγεν ὅτι θὰ λάβωμεν ὅλα τὰ μέτρα τοῦ ἀντιπληθωρισμοῦ εἰς τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλ’ ἐπειδὴ θέλομεν νὰ ἀπομακρύνωμεν ἀκόμη περισσοτέρους ὑπαλλήλους, προσθέτομεν καὶ τὰς 2.000 τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀπολύσωμεν ἐπὶ πλέον. Ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀφῆκε νὰ ἐννοηθῇ, μὲ τὸ μυστήριον τῶν ἀπωτέρων ἐπαγγελιῶν του, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διατηρεῖ στοργὴν ἀπέναντι τῶν μισθωτῶν καὶ δὲν ἀγνοεῖ τὸ κοινωνικὸν ζήτημα. Ἤκουσα μὲ μεγάλην ἱκανοποίησιν αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν, διότι ὅσον εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος διὰ τὴν κατάργησιν τῶν προνομίων οἱωνδήποτε μισθωτῶν, τόσον εἶμαι φειδωλὸς ἀπέναντι τῆς ἀνέσεως νὰ ἀπολύωνται καὶ νὰ ρίπτωνται εἰς τοὺς δρόμους, ἄνευ οὐδενὸς πόρου ζωῆς, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἤλπισαν καὶ προσήρμοσαν τὰς οἰκογενειακάς των συνθήκας, μὲ μίαν κατάστασιν μισθοδοτικήν. Ἡ ὑπόθεσις τῆς ἀπολύσεως ἑνὸς ἀνθρώπου εἶναι κρίσιμος, καὶ διὰ τοῦτο τὰ κριτήρια πρέπει νὰ εἶναι ἐντελῶς ἄλλα ἀπὸ τὰ κριτήρια διὰ τὴν κατάργησιν προνομίων, ἢ διὰ τὴν ἐνδεχομένην ἔξοδον ἀνωτέρων βαθμῶν, ὅπου ἠμπορεῖ νὰ παρασχεθῇ καὶ ἡ σύνταξις καὶ τὸ κεφάλαιον τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων. Ἡ ἔξοδος ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας, ὅταν ὑπάρχῃ βάσις ζωῆς, βεβαιότατα ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ, ἀλλὰ αἱ ἀπολύσεις καὶ ἐκτελέσεις ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀπομακρυνόμενοι εἴτε ἀπὸ τὸ Δημόσιον, εἴτε ἀπὸ τὰς Τραπέζας, θὰ ἐστεροῦντο τοῦ ἄρτου, ἀποτελεῖ βαρύτατον ἐθνικὸν καὶ κοινωνικὸν σφάλμα. Καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις ἡ ὁποία δύναται νὰ τὸ σκέπτεται, ἐν τούτοις μία Κυβέρνησις Ἐθνική, ὅπως ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία ὀφείλει, καὶ τὸ πράττει πράγματι, νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της τὸ σύνολον τῶν συμφερόντων τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀγνοήσῃ τὴν θεμελιώδη αὐτὴν ἀπαίτησιν τῆς κοινωνικῆς καί ἐθνικῆς μας ἀλληλεγγύης. Ἄς ὑποτεθῇ, ὅμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσιζε νὰ προβῇ εἰς τὴν πλήρη ἐκκαθάρισιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ διότι δὲν ἠρκεῖτο εἰς αὐτὴν τὴν ἐκκαθάρισιν, ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἀπεφάσιζε νὰ τὴν συγχωνεύσῃ μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἑνοποιήσῃ τὰ Ὑποκαταστήματα εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ νὰ ἀπολύσῃ καὶ προσθέτους ἀκόμη ὑπαλλήλους εἰς τὸ Κεντρικόν. Πόσοι εἶναι οἱ ὑπάλληλοι τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ προστεθοῦν; Περίπου 2.000. Ἔπειτα ἀπὸ τὴν συγχώνευσιν πόσοι θέλετε νὰ καταστοῦν μὴ ἀπαραίτητοι καὶ νὰ ἀπολυθοῦν ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ὑποθέτω καὶ τὴν ὁποίαν ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀκολουθήσῃ; Θέλετε νὰ εἴπωμεν τὸ ἥμισυ; Ἔδωσα εἰς ἁρμοδίους ἀνθρώπους καὶ ἔκαμαν ὑπολογισμούς, ποίαν, ἐνδεχομένη ἀπόλυσις χιλίων ὑπαλλήλων εἰς ὅλην τὴν κλίμακα, θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἀπόδοσιν εἰς τὸ ἐπιτόκιον ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς διαχειρίσεως τῆς Τραπέζης. Καὶ ἡ ἀπάντησις εἶναι: Μόνον 1%. Ἠμπορεῖ, λοιπόν, νὰ θεωρηθῇ ὡς βάσιμον καὶ ὡς σημαντικὸν ἐπιχείρημα, ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐπιτοκίου διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς συγχωνεύσεως; Ἰδοὺ διατί, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἐπιτοκίου, ὡς ἐπιχείρημα τῆς συγχωνεύσεως, οὐσιαστικῶς δὲν ὑπάρχει. Τί ὑπολείπεται; Ὑπολείπεται τὸ μέγα πράγματι ἐπιχείρημα: Ὁ κίνδυνος τῆς πτωχεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἐκφράζω τὴν βαθεῖαν μου λύπην. Ἀκόμη καὶ ἀπέναντι ἰδιωτῶν, ὅμως, κατ’ ἀπείρως μείζονα λόγον, ἀπέναντι μεγάλων πιστωτικῶν ὀργανισμῶν καὶ κατὰ μέγιστον λόγον, ἀπέναντι ἐθνικῶν πιστωτικῶν ἱδρυμάτων, ἐπιβάλλεται μεγάλη περίσκεψις ὅταν γίνεται δημόσιος λόγος περὶ τῆς περιουσιακῆς των καταστάσεως. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ παραδίδεται εἰς τὴν κοινὴν δυσπιστίαν ἡ οἰκονομική των κατάστασις. Ἀκόμη καὶ διὰ τὴν περίπτωσιν, ποὺ θὰ ἦτο ἀκριβής, ἡ δημοσία καταγγελία μιᾶς καταστάσεως χρεωκοπίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο πρᾶξις ἀπερίσκεπτος. Καὶ ἔρχομαι, τώρα, εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ θέματος. Ὑπάρχει πράγματι, κύριοι, ὁ κίνδυνος τῆς πτωχεύσεως; Ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, βεβαίως, εἶναι δύσκολον νὰ ὑπάρξῃ μία ἀπολύτως ἀντικειμενικὴ καὶ ὁμόφωνος διαπίστωσις τῶν ἐνεργητικῶν της στοιχείων. Ὅλοι ὅμως βεβαιώνουν, ὅτι τὰ ἐνεργητικὰ στοιχεῖα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀνέρχονται εἰς πολλὰς ἑκατοντάδας δισεκατομμυρίων Βέβαιον, ἐπίσης εἶναι, ὅτι τὸ ἔλλειμμα ἑνὸς ἔτους, διότι μόνον περὶ τοῦ τελευταίου ἔτους πρόκειται, ἀνέρχεται εἰς 26 δισεκατομμύρια καὶ ἐπίσης ἐνδεχομένως ἐπισφαλεῖς ἀπαιτήσεις καὶ ἐὰν ὅλαι ἀπολεσθοῦν, ἀνέρχονται περίπου εἰς 30 δισεκατομμύρια. Ὅλα τὰ ἄλλα, περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμε λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀποτελοῦν δανεισμοὺς τῶν ὁποίων ἴσως βραδύνει ἡ ἀπόδοσις, ἀλλὰ διὰ τοῦτο δὲν παύουν νὰ εἶναι ἐνεργητικὸν τῆς Τραπέζης. Ἰδοὺ διατὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ λόγος περὶ πτωχεύσεως, περὶ κινδύνου χρεωκοπίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὑπάρχουν βεβαίως ταμιακαὶ δυσχέρειαι διὰ τὰς ὁποίας ὑφίστανται εὐθῦναι, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει πτώχευσις. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπεβάλλετο ἡ ἀντιμετώπισις μὲ ἄλλα μέσα. Ἀκόμη καὶ ὅταν οἱ ἰδιῶται περιέρχωνται εἰς δύσκολον θέσιν, βοηθοῦνται ἀπὸ τὰς Τραπέζας διὰ νὰ ἐπανεύρουν τὴν ἰσορροπίαν των. Κατὰ μείζονα λόγον ἔπρεπε νὰ γίνῃ τὸ ἴδιον διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἔχει νὰ διαθέσῃ τὰς καταθέσεις τῶν Νομικῶν Προσώπων τοῦ Δημοσίου Δικαίου, διὰ νὰ ἀσκήσῃ τὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τῆς δημιουργουμένης μονοπωλιακῆς Τραπέζης. Ἀλλὰ διατὶ δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ τὰς διαθέσῃ καὶ πρὸς ἀνάρρωσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης; Ἐὰν ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις παρέμενεν εἰς τὴν ἀρχικήν της πολιτικὴν καὶ ἀντὶ νὰ ἤσκει τὴν βίαν, καθ’ ὃν τρόπον τὴν ἤσκησεν, εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος τῆς συγχωνεύσεως, ἐὰν ἤσκει τὴν ἠθικήν της ἐπιβολὴν ἐπὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὅλας τὰς εὐκαιρίας τῆς ἀμέσου ἐξυγιάνσεως, θὰ τῆς ἐπέτρεπε νὰ ἐπανεύρῃ τὴν παλαιὰν καὶ ἔνδοξον ἐθνικὴν καὶ κοινωνικήν της πορείαν. Ἀλλὰ τὴν ἀπεμόνωσεν εἰς μίαν δύσκολον ὥραν διὰ νὰ τὴν καταργήσῃ. Ἐὰν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἦτο διάφορος, ἐὰν ἦτο πολιτικὴ στοργῆς καὶ διατηρήσεως τῆς αὐτοτελείας τοῦ Ἐθνικοῦ μας Ἱδρύματος, ὑπῆρχον τρόποι καὶ χωρὶς τὴν ἰδιορρυθμίαν, ἡ ὁποία ἐχρησιμοποιήθη κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας, ὑπῆρχον τρόποι, διὰ νὰ ἐπανεύρῃ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ τὰς δυνάμεις της καὶ τὸ κῦρος της καὶ τὴν ἀποστολήν της. Δὲν εἶναι ἑπομένως ὁ κίνδυνος τῆς πτωχεύσεως εἶναι ἡ προτίμησις τῆς ἄλλης λύσεως καὶ εἶναι ἡ προτίμησις τῆς λύσεως, ἡ ὁποία εὑρέθη ὄχι εἰς τὰς ἀρχικὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ εὑρέθη καθ’ ὁδόν, ἔπειτα ἀπὸ τὴν μοιραίαν συνάντησιν μὲ τὸν διοικητὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Αὐτά, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὰ δύο μοναδικὰ πλεονεκτήματα, τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ δικαιώσῃ τὸ μέτρον τῆς συγχωνεύσεως. Ἡ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου καὶ ὁ κίνδυνος τῆς πτωχεύσεως. Ὅπως καθίσταται πλέον ἔκδηλον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας οὐδεὶς ἀπὸ τοὺς δύο σκοποὺς ἐπέβαλε τὴν συγχώνευσιν. Καὶ ἡ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου θὰ ἦτο ἀσήμαντος καὶ ὁ κίνδυνος τῆς πτωχεύσεως εἶναι ἀνύπαρκτος. Φθάνει νὰ ὑπῆρχεν ὀλίγη στοργὴ καὶ καλὴ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐνῷ δὲν ὑπάρχουν πλεονεκτήματα διὰ τὴν συγχώνευσιν, ὑπάρχουν ἀντιθέτως βαρύτατα μειονεκτήματα. Καὶ τὰ βαρύτατα μειονεκτήματα εἶναι: Πρῶτον, ὅτι Ἵδρυμα κοινωφελὲς μεταβάλλεται εἰς ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν. Καὶ δεύτερον, ὅτι ἡ ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις δὲν γίνεται μόνον ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, γίνεται ἐπὶ πλέον ἰδιωτικὸν μονοπώλιον. Κύριοι βουλευταί, διατὶ ὀνομάζομεν τὸ Ἵδρυμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κοινωφελὲς Ἵδρυμα; Διότι ἡ πλειοψηφία τῶν μετοχῶν καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον ἐδόθη εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ἡ πλειοψηφία τῶν μετοχῶν του δὲν ἀνήκει εἰς ἰδιώτας, ἀνήκει εἰς κοινωφελῆ ἱδρύματα. Ἐπὶ 22 χιλιάδων μετοχῶν 13.250 ἀνήκουν εἰς κοινωφελῆ ἱδρύματα. Καὶ ὅταν ἡ πλειοψηφία ἑνὸς πιστωτικοῦ ἱδρύματος ἀνήκει εἰς κοινωφελεῖς ὀργανισμούς, εὐλόγως τὸ ἵδρυμα ὀνομάζεται ὄχι ἰδιωτικὸν ἀλλὰ κοινωφελές. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ: «Λησμονεῖτε ὅτι καθ’ ὅλον τὸν αἰῶνα, τὸν ὁποῖον ἐπεκαλέσθητε διὰ τὴν δικαίωσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀπετέλεσε κατ’ οὐσίαν μονοπώλιον»; Καὶ ἔχει δίκαιον. Ἀλλ’ ἐλησμόνησε νὰ προσθέσῃ, ὅτι αὐτὸ τὸ μονοπώλιον ἦτο ἐθνικὸν καὶ κοινωφελές, δὲν ἦτο ἰδιωτικὸν μονοπώλιον. Καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀκριβῶς, διότι εἶχεν αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα, ὑπηρέτησεν ὅλας τὰς ἀνάγκας τοῦ Ἔθνους κατὰ τὸ στάδιον τοῦ αἰῶνος. Καὶ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν διοικητῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶχε τόσον ἐμπεδωθῆ ἡ παράδοσις τοῦ ἐθνικοῦ καὶ τοῦ κοινωνικοῦ της προορισμοῦ, ὥστε ἐνθυμοῦμαι μίαν συνομιλίαν μου μὲ τὸν ἀείμνηστον Κορυζῆν, διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὀλίγον πρὸ τοῦ πολέμου. Μοῦ ἐξύμνει τὸν ἐθνικὸν καὶ κοινωνικὸν προορισμὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς τόσον βαθμόν, ὥστε ἠναγκάσθην νὰ τοῦ ἀπαντήσω: «Κύριε Διοικητά, περίπου θέλετε νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι πρῶτον ὑπῆρξεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ αὐτὴ κατόπιν ἵδρυσε τὴν Ἑλλάδα!». Ἀλλ’ ἐὰν αὐτὸς ὁ ἰσχυρισμὸς ἀπετέλει ὑπερβολήν, περιεῖχεν ὅμως μίαν βαθυτέραν ἔννοιαν. Διεπίστωνε, πόση εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ἡγετῶν τοῦ ἱδρύματος ὑπῆρχεν ἡ ἐπίγνωσις τοῦ γενικωτέρου ἐθνικοῦ καὶ κοινωνικοῦ προορισμοῦ, ἀκόμη καὶ μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου, μετὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Ἀποτελεῖ, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἓν ἐθνικὸν καὶ ἠθικὸν κεφάλαιον ἡ ὕπαρξις ἑνὸς πιστωτικοῦ Ὀργανισμοῦ μὲ αὐτὴν τὴν πλειοψηφίαν καὶ μὲ αὐτὴν τὴν συνείδησιν τῆς ἀποστολῆς. Εἴχατε ἀπολύτως δίκαιον, ὅταν εἴπατε, ὅτι ἐπὶ μακρὸν διάστημα, ἀντὶ νὰ ἔχῃ κοινωνικὴν ἀποστολήν, εἶχεν ἀποστολὴν κομματικὴν καὶ εἴχατε δίκαιον νὰ καυτηριάσητε τὴν κομματικὴν ἀποστολήν. Σᾶς ἐδώκαμεν εἰς τοῦτο ἀπάντησιν ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ κομματικὴ ἀποστολή, ἀλλ’ ὄχι τὸ Ἵδρυμα. Νὰ ἐπιβιώσῃ τὸ Ἵδρυμα καὶ νὰ ἐπανεύρῃ τὴν ἀρχικὴν καὶ τὴν ἔνδοξον ἐθνικὴν καὶ κοινωνικήν του ἀποστολήν. Μὲ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις, κύριοι βουλευταί, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα παύει νὰ εἶναι κοινωφελὲς Ἵδρυμα, διότι μεταβάλλεται ἡ πλειοψηφία. Ὑπάρχουν σήμερον 22.000 μετοχαί, ἐκ τῶν ὁποίων 13.250 ἀνήκουν εἰς κοινωφελεῖς Ὀργανισμούς. Αὔριον, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀμετακινήτων ὅρων συμφωνίας 1 πρὸς 12, ἡ σχέσις θὰ εἶναι 30.000 μετοχαὶ μὲ 13.250 κοινωφελῶν Ἱδρυμάτων. Ἰδοὺ ἡ μεταβολή. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τερματίζει τὴν ἱστορικήν της πορείαν. Παύει νὰ εἶναι κοινωφελὲς Ἵδρυμα, γίνεται εἰς ἀκέραιον ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις.

§73Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἀντίκτυπον θὰ εἶχεν αὐτό;

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε πόσον ἐκτιμῶ τὴν πεῖράν σας καὶ ἀπορῶ διὰ τὴν διακοπήν σας.

§75Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κοινωφελὲς ἢ κοινωφελούμενον; Πρέπει τὸ Ἔθνος νὰ εἶναι εὐγνῶμον ἀπέναντι τῆς Τραπέζης, διότι διαχειρίζεται ἐπωφελῆ περιουσίαν καὶ ἡ Τράπεζα θὰ εἶναι εὐγνώμων ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους;

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ πεισθῆτε, φίλτατε συνάδελφε. Ὅταν ὑπάρχῃ πλειοψηφία κοινωφελής, τὰ κριτήρια τῆς πίστεως διαφέρουν. Ἐὰν εἰς ἓν Ἵδρυμα, τοῦ ὁποίου ἡ πλειοψηφία εἶναι κοινωφελὴς παρουσιασθῇ μία αἴτησις ἐπιχειρήσεως γενικωτέρας χρησιμότητος, ἡ ὁποία ὅμως δὲν παρέχει τὰς αὐστηρὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας θὰ ἐζήτει Διοίκησις ἰδιωτικοῦ πιστωτικοῦ Ἱδρύματος, χωρὶς βεβαίως νὰ κλονίζωνται γενικώτερον αἱ βάσεις τοῦ Ἱδρύματος, τότε προστίθεται εἰς τὰ κριτήρια τῆς ἰδιωτικῆς πίστεως καὶ ἓν γενικώτερον κριτήριον ἐθνικῆς καὶ κοινωνικῆς χρησιμότητος.

§77Ν. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο αὐτό;

§78Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐγίνετο εἰς τὸ παρελθόν, δὲν γίνεται σήμερον. Ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ ἡ Διοίκησις, ἡ ὁποία δὲν τὸ ἔκαμνε καὶ ν’ ἀποκατασταθῇ, ὑπὸ τὴν ἰδικήν σας ἔμπνευσιν, τῆς πλειοψηφίας τοῦ Συναγερμοῦ, τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Συναγερμοῦ, μία Διοίκησις, ἡ ὁποία νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν παλαιὰν ἔνδοξον παράδοσιν, νὰ καταργήσῃ τὸ κόμμα καὶ ν’ ἀποκαταστήσῃ τὴν κοινωνικὴν ἀλληλεγγύην καὶ τὴν ἐθνικήν του ἀποστολήν. (Χειροκροτήματα). Καὶ τώρα, προχωροῦμεν, κύριοι βουλευταί. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα γίνεται ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι κατ’ ἐξοχὴν μέγα, εἶναι ὅτι ἡ ἰδιωτικὴ αὐτὴ ἐπιχείρησις μεταβάλλεται εἰς ἰδιωτικὸν μονοπώλιον. Κύριοι βουλευταί, πασίγνωστον εἶναι, ὅτι ὁ καπιταλισμὸς ἀπὸ τὰ σπλάγχνα του δημιουργεῖ μονοπώλια. Ἔγκειται εἰς τὴν φύσιν τοῦ καπιταλισμοῦ νὰ ἐξελίσσεται εἰς τὴν συγκέντρωσιν κεφαλαίων, εἰς τὴν δημιουργίαν μονοπωλίων. Ἄλλωστε, εἰς αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν στηρίζεται ἡ Μαρξιστικὴ θεωρία τοῦ ἱστορικοῦ ὑλισμοῦ. Ἔχουν ἐπανειλημμένως δημιουργηθῆ μονοπώλια ἐμπορικά, βιομηχανικά, τραπεζιτικά. Ἐν τούτοις, τὰ σύγχρονα Κράτη, ὅπου φαίνεται διαμορφούμενον τὸ ἰδιωτικὸν μονοπώλιον, ἐπεμβαίνουν πρὸς ἔλεγχον, ἢ τὸ μεταβάλλουν εἰς Κρατικόν. Θεωρεῖ, τὸ σύγχρονον κατ’ ἐξοχὴν Κράτος, τὸ ὁποῖον εἶναι Κράτος ἐπίσης Κοινωνικόν, θεωρεῖ κίνδυνον καὶ οἰκονομικὸν καὶ ἐθνικὸν τὴν ὕπαρξιν μονοπωλίων. Καὶ ἐνῷ εἰς ὅλα τὰ σύγχρονα Κράτη αἱ Κυβερνήσεις ἐπεμβαίνουν, διὰ νὰ ἐμποδίζουν τὰ ἰδιωτικὰ μονοπώλια, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, πρωτοτυπῶν ἀντιθέτως, ἐπεμβαίνει διὰ νὰ δημιουργήσῃ ἰδιωτικὸν μονοπώλιον!... Καὶ ἐὰν ἡ ἀντιμετώπισις τῶν βιομηχανικῶν μονοπωλίων εἶναι σχετικῶς δυνατὴ μὲ δύο μέτρα, μὲ τὴν διατίμησιν τοῦ εἴδους καὶ μὲ τὴν φορολογίαν, ὅμως ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ Τραπεζιτικοῦ μονοπωλίου εἶναι δυσχερεστάτη ὡς ἐκ τῆς φύσεως τῶν ἐργασιῶν. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὴν διοίκησιν ἡ Κυβέρνησις, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου τὸν ὁποῖον θὰ μᾶς φέρῃ καὶ συμφώνως πρὸς τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις θὰ διορίζῃ τὸν Διοικητήν. Ἀλλὰ ὅταν ἀλλάσσουν αἱ Κυβερνήσεις, θὰ ἀλλάσσουν καὶ οἱ Διοικηταὶ τῆς Τραπέζης; Καὶ ὑπάρχει τοιουτοτρόπως ἐγγύησις ὅτι θὰ ἀσκῆται ἡ ἐποπτεία τῆς Τραπέζης καὶ ὄχι ἡ μέριμνα τοῦ Κόμματος; Ἀλλὰ δὲν σπεύδομεν νὰ κρίνωμεν τὸ μέτρον, προτοῦ τὸ ἴδωμεν ἐμφανιζόμενον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κύριοι βουλευταί, ἡ φύσις τῶν τραπεζιτικῶν ἐργασιῶν, καθιστᾷ δυσχερέστατον τὸν ἔλεγχον. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσητε ἀπὸ μίαν Τράπεζαν νὰ δίδῃ ὡρισμένην πίστωσιν εἰς ἕνα καὶ νὰ τὴν ἀρνῆται εἰς ἄλλον; Εἶναι ἀπόλυτος ἡ ὑποκειμενικὴ ἐκτίμησις ἀσταθμήτων στοιχείων. Ἰδού, διατὶ ἐὰν δημιουργήσωμεν μονοπώλησιν τῆς πίστεως, παρέχομεν εἰς μίαν ὀλιγαρχίαν τὸ δικαίωμα νὰ ὑποδουλώσῃ τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Μία μόνον ὑπάρχει ὁδός, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ηὐξημένων ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων: Ἡ ἅμιλλα, ὁ ἀνταγωνισμός. Καμμία ἐποπτεία δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀρκέσῃ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἅμιλλα καὶ ἀνταγωνισμός. Καί, ἐὰν τοῦτο ἰσχύῃ εἰς ἄλλας χώρας, ἰσχύει κατ’ ἐξοχὴν εἰς τὴν χώραν μας, ὅπου ὅλοι γνωρίζομεν, πόσον ἀτονεῖ ἡ ἐποπτεία καὶ πόσον διαπρέπει ἡ ἅμιλλα, ὁ ἀνταγωνισμός. Μόνον ἡ δημιουργία ἱδρυμάτων ἀνταγωνιστικῶν, περιέχει αὐτομάτως τὴν ἐγγύησιν τῆς ἐποπτείας, καὶ τῆς καλῆς λειτουργίας. Διότι, πιστοῦχος ὁ ὁποῖος τυχὸν θὰ εὑρίσκῃ κακὴν μεταχείρισιν εἰς τὸ ἓν ἵδρυμα θὰ εἶχε τὴν δυνατότητα τῆς μεταβάσεως εἰς ἄλλο. Καὶ τὸ πρῶτον ἵδρυμα γνωρίζον αὐτὴν τὴν δυνατότητα θὰ ἐπρόσεχε τὴν μεταχείρισιν. Τοιουτοτρόπως θὰ ἐλειτούργουν καὶ τὰ δύο ἱδρύματα μετὰ μεγαλυτέρας προσοχῆς. Ἰδοὺ διατὶ ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ καθιστᾷ μίαν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν καὶ τὴν ἰδιωτικὴν ἐπιχείρησιν νὰ μεταβάλλῃ μὲ τὴν συγχώνευσιν εἰς ἰδιωτικὸν μονοπώλιον, θὰ ἔπρεπε νὰ ὀργανώσῃ ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, δύο ἀνταγωνιστικοὺς Τραπεζιτικοὺς Ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν ἅμιλλάν των θὰ ἠγγυῶντο τὴν καλὴν λειτουργίαν τῆς Πίστεως. Κύριοι συνάδελφοι, συμπεραίνω. Τὰ ἐνδεχόμενα πλεονεκτήματα τῆς συγχωνεύσεως, ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐπιτοκίου καὶ ὁ κίνδυνος τῆς πτωχεύσεως, εἶναι ἀνύπαρκτα. Ἀντιθέτως, εἶναι βάσιμα καὶ θεμελιώδη τὰ μειονεκτήματα, ἡ κατάλυσις τοῦ κοινωφελοῦς χαρακτῆρος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἡ δημιουργία ἰδιωτικοῦ μονοπωλίου. Ἀποδεικνύεται τοιουτοτρόπως, ὅτι ὑπῆρξεν ἀτυχὴς καὶ ἐσπευσμένη, ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνέγνωσα καὶ μίαν ἄλλην παρατήρησιν ἡ ὁποία ἐπίσης, φοβοῦμαι, ὅτι εἶχε διαφύγει τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἐπρόκειτο, νὰ ἐπιχειρηθῇ ἡ συγχώνευσις, θὰ ἔπρεπε νὰ καταβληθοῦν δεκάδες δισεκατομμυρίων ὡς φόροι, καὶ βεβαίως, δὲν δύναμαι νὰ φαντασθῶ, ὅτι διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τοὺς φόρους αὐτοὺς τοὺς ὁποίους ὑπαγορεύουν οἱ κείμενοι νόμοι, θὰ ἠδύνατο νὰ προσκομισθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον ἀπαλλαγῆς. Διότι ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐκδηλωθῇ νομοθετικῶς μία στοργή, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, διατὶ νὰ μὴ εἶχεν ἐκδηλωθῇ πρὸς προστασίαν τοῦ κύρους καὶ τῆς λειτουργίας τῆς Ἐθνικῆς μας Τραπέζης, ἀλλὰ νὰ προσφερθῇ διὰ τὴν εὐόδωσιν τῆς συγχωνεύσεως; Ἰδοὺ ποὺ ὁδηγεῖ ἡ ἔλλειψις ἐπαρκοῦς προσοχῆς, καὶ ἡ σπουδὴ πρὸς δημιουργίαν ἐντυπώσεων εἰς τὴν κοινὴν γνώμην. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη εἰς τὴν οὐσίαν του. Ἀλλὰ σήμερον εὑρέθημεν ἐνώπιον καὶ μιᾶς ἄλλης διαπιστώσεως. Ἐδημοσιεύθη σήμερον μία βαρυσήμαντος ἐπιστολὴ τοῦ Καθηγητοῦ Βαρβαρέσσου. Μόνον ἄνθρωποι, ἀγνοοῦντες τὴν πνευματικὴν καὶ τὴν οἰκονομικήν μας ζωήν, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ θέσουν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, τὸ κῦρος, τὴν περιωπήν, καὶ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ καθηγητοῦ Βαρβαρέσσου. Ἡ ἔκθεσις διὰ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, ἀποτελεῖ πράγματι, καταστατικὸν χάρτην τῆς οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς. Βεβαίως δὲν εἶναι ἔργον ἀλάθητον. Ἀσφαλῶς ὅμως εἶναι ἔξοχον ἔργον. Διότι πράγματι, ὁ καθηγητὴς Βαρβαρέσσος, εὑρίσκεται σήμερον εἰς μίαν περίοδον ὡριμότητος μὲ τὴν διεθνῆ πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀποκτήσει. Καὶ τὸ κείμενον τῆς σημερινῆς του ἐπιστολῆς ἐπιβεβαιώνει, ὅλας τὰς ἀνησυχίας μας. Ἡ ἐπιστολὴ εἶναι σύντομος, θὰ τὴν ἀναγνώσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διότι πρέπει νὰ εὑρίσκεται εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, καὶ νὰ ὑπενθυμίζῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε λάβει ἐγκαίρως γνῶσιν αὐτῆς. Ἰδοὺ τὸ κείμενον: «Μὲ ἀληθῆ ἔκπληξιν ἔλαβα γνῶσιν τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως περὶ συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν, καὶ ἀναθέσεως τῆς Διοικήσεως τῆς νέας Τραπέζης εἰς τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν μοῦ ἔκαμεν ἡ εὐκολία μὲ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεως τοιαύτης σοβαρότητος, καὶ ἡ βραχυτάτη διαδικασία τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἄμεσον ἐκτέλεσιν αὐτῆς. Μέτρα δυνάμενα νὰ ἀσκήσουν τόσην ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς χώρας, θὰ ἔπρεπε νὰ τυγχάνουν εὐρυτάτης συζητήσεως καὶ ὄχι νὰ ἀποφασίζωνται ἐντὸς τοῦ στενωτάτου κύκλου τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, τῶν ἐνδιαφερομένων, καὶ ἴσως μικροῦ ἀριθμοῦ συμβούλων, τινὲς τῶν ὁποίων καὶ διαφωνοῦντες δὲν θὰ εἶχον πιθανῶς τὸ θάρρος νὰ ἐκφράσουν ἐλευθέρως τὴν γνώμην των. Ἀνέγνωσα μετὰ προσοχῆς τὰς δηλώσεις τῶν ἁρμοδίων μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ὅμως δὲν ἠδυνήθησαν νὰ μεταβάλλουν τὴν σταθεράν μου πεποίθησιν ὅτι τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι καὶ οἰκονομικῶς καὶ κοινωνικῶς ἀπαράδεκτον, καὶ θὰ ἀποβῇ εἰς ζημίαν τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τῆς Χώρας. Δὲν νομίζω ὅτι δύναται σοβαρῶς νὰ ἀμφισβητηθῇ ὅτι διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο κυριωτέρων ἐν Ἑλλάδι Τραπεζῶν, δημιουργεῖται ἓν πανίσχυρον πιστωτικὸν Ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον θὰ συγκεντρώσῃ τὸ μέγιστον μέρος τῆς ἀποταμιεύσεως τοῦ Λαοῦ, καὶ θὰ ἀποτελέσῃ ἓν καταθλιπτικὸν ἰδιωτικὸν μονοπώλιον, τοῦ ὁποίου τὰς συνεπείας θὰ ὑποστοῦν αἱ τάξεις τῶν παραγωγῶν καὶ λοιπῶν ἐπιχειρηματιῶν τῆς χώρας. Ἀφ’ ἑτέρου ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ συγκρατήσῃ τὴν Διοίκησιν τοῦ νέου αὐτοῦ Πιστωτικοῦ Ἱδρύματος, ἀποδεικνύει ὅτι ἡ Κυβέρνησις πιστεύει ὅτι ἡ ἄσκησις τῆς πίστεως ἐν Ἑλλάδι, πρέπει νὰ βασίζεται ἀποκλειστικῶς ἐπὶ τῶν ἀρχῶν καὶ κριτηρίων τῆς καθαρῶς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως, καὶ μάλιστα τῆς ἰδιωτικῆς ἐπιχειρήσεως ὄχι ὅπως τὴν ἐννοοῦμεν σήμερον καὶ ὅπως λειτουργεῖ εἰς τὰ σύγχρονα Κράτη, ἀλλ’ ὅπως ἐλειτούργει πρὸ πεντηκονταετίας καὶ πλέον ὁπότε ὁ μοναδικὸς σκοπός της ἦτο ἡ πραγματοποίησις κέρδους, ἡ δὲ ἐπιδίωξις οἱουδήποτε κοινωνικοῦ σκοποῦ ἢ ἡ ἐξυπηρέτησις γενικωτέρων οἰκονομικῶν συμφερόντων τῆς χώρας ἐθεωρεῖτο ξένη πρὸς τὸν προορισμὸν καὶ τὰ καθήκοντα αὐτῆς. Δὲν νομίζω ὅτι πιστεύει κανεὶς εἰλικρινῶς ὅτι αἱ ἐπιζήμιαι αὗται συνέπειαι θὰ ἀποφευχθοῦν, διὰ τῆς ἀσκήσεως ἐλέγχου καὶ διὰ τῆς ρυθμιστικῆς ἐπεμβάσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι φανερὸν ὅτι ἔλεγχος ἀσκούμενος ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἰδίως ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας, ἢ ὑπὸ οἱουδήποτε Κρατικοῦ ὀργάνου ἐπὶ ἑνὸς οἰκονομικῶς πανισχύρου Ἱδρύματος οἷον θὰ εἶναι ἡ νέα Τράπεζα, θὰ συναντήσῃ τὴν σφοδρὰν ἀντίδρασιν τῶν ὀργάνων τῆς Τραπέζης, καὶ θὰ καταλήξῃ οὐσιαστικῶς εἰς ἐμπαιγμόν. Ἀφ’ ἑτέρου, ὅλαι αἱ ἐνδείξεις εἶναι ὅτι ἡ ρυθμιστικὴ παρέμβασις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ὄχι μόνον δὲν θὰ ἐνισχυθῇ, ἀλλὰ θὰ περιορισθῇ σημαντικῶς. Τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τὴν ἀνάγκην ἀναδιοργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν της εἶναι πρόβλημα τῶν τριῶν Τραπεζῶν, τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τῆς Ἐθνικῆς καὶ τῆς Ἀγροτικῆς, καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ διὰ κοινοῦ μέτρου λαμβανομένου μετὰ ἐμπεριστατωμένην καὶ σοβαρὰν ἔρευναν. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει, ἀναγκαία προϋπόθεσις διὰ τὴν ὀρθὴν καὶ δικαίαν λύσιν τοῦ προβλήματος τούτου εἶναι ἡ ἐξασφάλισις ἀπολύτου ἀντικειμενικότητος καὶ ἀμεροληψίας, καὶ ἡ παροχὴ πλήρων ἐγγυήσεων πρὸς τοὺς εὐσυνειδήτως παρέχοντας τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὴν Κοινωνίαν. Τὸ μέτρον τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει ἐντελῶς ἄλλους σκοπούς, δὲν διευκολύνει, ἀλλὰ τοὐναντίον δυσχεραίνει σημαντικῶς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ. Τὸ ὑπὸ κρίσιν μέτρον εἶναι τόσον σοβαρόν, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ ἀντικείμενον κομματικῆς ἀντιθέσεως καὶ διαμάχης. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὰς καλὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, πάντες δὲ πιστεύομεν ὅτι αἱ προεκλογικαὶ ἐπαγγελίαι τοῦ Στρατάρχου Παπάγου πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι θὰ ἔχῃ μοναδικὸν ὁδηγὸν τῶν ἀποφάσεων καὶ πράξεών του τὸ κοινὸν συμφέρον, ὑπῆρξαν εἰλικρινεῖς. Ἀλλ’ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον θὰ ὤφειλον πάντες οἱ δυνάμενοι νὰ ἐκφέρουν ἔγκυρον γνώμην, νὰ τὸν διαφωτίσουν περὶ τῆς σημασίας καὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ λαμβανομένου μέτρου, οὕτως ὥστε αἱ ἀποφάσεις του νὰ εἶναι σύμφωνοι πρὸς τὰς προθέσεις του. Πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην μεγάλως θὰ ἠδύνατο νὰ συντελέσουν καί οἱ μέτοχοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Νομίζω ὅτι οἱ μέτοχοι οὗτοι, οἱ ὁποῖοι κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν δὲν εἶναι ἰδιῶται ἀλλὰ Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου ἢ ἄλλα Ἱδρύματα ἐξυπηρετοῦντα σκοποὺς κοινῆς ὠφελείας καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι οἰκονομικῶς ἁρμόδιοι νὰ ἀποφασίσουν τελικῶς, ὀφείλουν νὰ μελετήσουν μετὰ τῆς μεγαλυτέρας προσοχῆς τὸ προτεινόμενον μέτρον καὶ νὰ ἐκθέσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν μετὰ θάρρους τὴν γνώμην των, ἡ δὲ Κυβέρνησις ὀφείλει ἐπίσης νὰ μὴ διστάσῃ νὰ ἐπανεξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν, μὲ μοναδικὸν γνώμονα τὸ συμφέρον τῆς χώρας.

Κ. ΒΑΡΒΑΡΕΣΣΟΣ

Washington, 15–1–1953».

§79Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὅταν ὁ κ. Βαρβαρέσσος διαβάσῃ τὰ ἀποψινὰ πρακτικά, θὰ ἀλλάξῃ γνώμην, νὰ εἶσθε βέβαιος.

§80Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέπτυξα ἐνώπιον ὑμῶν τὰς ἀπόψεις μου. Ἀλλά, προτοῦ καταλήξω εἰς τὸ τελικὸν συμπέρασμα, διερωτῶμαι: Ἔπειτα ἀπὸ τὴν δημοσίαν ἀνακοίνωσιν τῆς ἐπιστολῆς τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν εἰς τὴν Αἴγυπτον, ποίαν ἔννοιαν ἠμπορεῖ πλέον νὰ ἔχῃ ἡ συζήτησις τοῦ θέματος τῆς συγχωνεύσεως; Συμφώνως πρὸς τὸν κείμενον νόμον τῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν τὰ ⅖ ἀρνούμενα, δύνανται νὰ ματαιώσουν τὴν συγχώνευσιν. Καὶ καθὼς βεβαιώνεται, ὅσοι ὑπέγραψαν τὴν ἐπίσημον ἀνακοίνωσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διαθέτουν πλέον τῶν ⅖. Ποίαν ἔννοιαν λοιπὸν ἔχει; Εἶναι ἁπλῶς ἀκαδημαϊκὴ καὶ θεωρητικὴ ἡ συζήτησις καί ἀφορᾷ τὰς παλαιὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως; Ἐκτὸς ἐάν, ὅπως ἠρωτήθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, χωρὶς νὰ δώσῃ σαφῆ ἀπάντησιν, ἐκτὸς ἐὰν εἰς τὴν περίπτωσιν ἀρνήσεως καὶ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, μ’ ὅλα ταῦτα, ἡ Κυβέρνησις, διὰ λόγους γοήτρου, διότι ἀπεφάσισεν, ἐννοῇ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν γνώμην της. Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ τοιοῦτο ἐνδεχόμενον. Ἀλλά, ἂν συνέβαινε, κύριοι βουλευταί, θὰ ἐσήμαινε τοῦτο, ὅτι ἐπιδιώκεται ἡ ψήφισις νόμου ὄχι ὡς ἀπροσώπου κανόνος δικαίου, ἀλλ’ ὡς πράξεως ἀντιδικίας ἐναντίον ὡρισμένης ὁμάδος πολιτῶν καὶ τότε θὰ εἶχε μὲν τὸ ἐξωτερικὸν ἔνδυμα τοῦ νόμου, ἀλλὰ θὰ ἀποτελῇ εἰς τὴν πραγματικότητα, πρᾶξιν βίας. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ὁποία πράγματι ἐπάλαισε διὰ τὴν ἰδέαν τῆς νομιμότητος, δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι τὴν ἐγκατέλειψεν. Δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ ὅτι ἀποτελεῖ ἡ νομιμότης λάβαρον τοῦ Συναγερμοῦ ὡς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ ὁποῖον παρέδωκεν, ὅταν ἀνέλαβε τὴν ἀρχήν, εἰς τὴν σημερινὴν Ἀντιπολίτευσιν, διὰ νὰ κρατῆται εἰς τὰς χεῖρας τῆς ἑκάστοτε Ἀντιπολιτεύσεως (γέλωτες). Διατηρῶ τὴν πεποίθησιν, διότι πράγματι περιβάλλω μὲ ἐμπιστοσύνην τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Συναγερμοῦ, διατηρῶ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ ἐπαγγελία τῆς νομιμότητος ἀποτελεῖ πράγματι συνείδησιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως... Ἤσκησα κριτικήν, διὰ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ θέλω ἐπίσης νὰ τῆς ἀποδώσω δικαιοσύνην. Πράγματι, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἰς τὸ σύντομον δίμηνον διάστημα τῆς παρουσίας της, ἐκδηλώνει μίαν διάθεσιν δημιουργικῆς ἀποδόσεως. Εἶναι τίτλος, τὸν ὁποῖον εὐχαρίστως ἀναγνωρίζω καὶ ἀπονέμω δημοσίᾳ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλά, φοβοῦμαι, ὅτι ἡ ὁρμὴ πρὸς δημιουργίαν ὁδηγεῖ εἰς σπουδὴν ἐπικίνδυνον διὰ κρίσιμα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ συνδυασθῇ μὲ περισσοτέραν περίσκεψιν, μὲ περισσοτέραν ἐκτίμησιν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα ἑκάστοτε διαχειρίζεται. Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους. Εἶμαι ἀπολύτως πεπεισμένος, ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν τῆς Κυβερνήσεως, ἔπειτα ἀπὸ τὸ δεκαήμερον τῆς διαφωτίσεως, ἔχει ὁριστικῶς διαμορφωθῇ ἡ πεποίθησις ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς συγχωνεύσεως ὑπῆρξεν ὀλίσθημα, ὅτι ὑπῆρξε σφάλμα καὶ φοβοῦμαι ὅτι λόγοι γοήτρου τὴν ἐμποδίζουν νὰ τὸ ἀναγνωρίσῃ. Διὰ τοῦτο θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ τῆς εἴπω: Ἡ ἀναγνώρισις τῆς πλάνης δὲν ἀποτελεῖ μείωσιν γοήτρου, δὲν ἀποτελεῖ ἐλάττωσιν, ἀποτελεῖ ἐκδήλωσιν ἀνδρικῆς γενναιότητος καὶ ἀληθοῦς πατριωτισμοῦ. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀναγνώρισιν καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συνεδρίασις διακόπτεται δι’ ἡμίσειαν ὥραν.

(Ὥρα 11.15′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 0.10′ π.μ.)

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασι. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§83Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀναπτύσσων χθὲς τὴν ἐπερώτησίν μου, ἐτόνιζον πόσον στενόχωρος ἦτο ἡ θέσις τῶν ἐπερωτώντων, ὑποχρεωμένων νὰ ἀσκήσουν τὸν ἔλεγχον, χωρὶς νὰ γνωρίζουν κατὰ μέγιστον μέρος τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν τὸν Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν λῆψιν μιᾶς βαρυσημάντου ἀποφάσεως κατὰ μίαν καινοφανῆ διαδικασίαν. Ἦτο εὔλογος, λοιπόν, καὶ ἡ ἐπιφύλαξις τῆς δευτερολογίας καὶ ἦτο εὔλογος ἀκόμη καὶ ἡ ἀνυπομονησία νὰ ἀκολουθήσωμεν ἐπὶ τέλους τὰς σκέψεις τὰς ἐπὶ μέρους, αἱ ὁποῖαι ὡδήγησαν εἰς τὸ βαρυσήμαντον ἐγχείρημα τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι καὶ εὔλογος ἡ ἀπογοήτευσις, τὴν ὁποίαν ἐδοκιμάσαμεν ἀπὸ τὴν πενιχρότητα τῆς ὑπουργικῆς ἀπαντήσεως καὶ ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν ἐπιχειρημάτων ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ συζητουμένου θέματος. Ὁ προσκείμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τύπος εἰς τὰς σημερινάς του ἐκδόσεις, ἐτιτλοφόρησε τὴν εἰδησεογραφίαν του, τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς μὲ τίτλους χαρακτηρίζοντας ὡς πλαδαρὰν καὶ ἀπεστερημένην παντὸς ἐπιχειρήματος τὴν ἀσκηθεῖσαν ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως κριτικήν. Ἐνθυμοῦμαι τὴν στιγμὴν αὐτὴν ποσάκις ὁ ἴδιος αὐτὸς τύπος, πρὸ ὀλίγων ἀκόμη μηνῶν, ἀντιπολιτευόμενος τὴν τότε Κυβέρνησίν μας, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀκόμη, μᾶς ἤλεγχον δριμύτατα, διότι δὲν ἐσπεύσαμεν νὰ υἱοθετήσωμεν ἐν τῷ συνόλῳ καὶ εἰς τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν των νὰ χωρήσωμεν τῶν σοφῶν συστάσεων, αἱ ὁποῖαι περιελαμβάνοντο εἰς τὴν σημαντικωτάτην ἔκθεσιν τοῦ οἰκονομολόγου — καθηγητοῦ κ. Βαρβαρέσσου. Καὶ ἦλθε σήμερον εὐτυχῶς—καὶ ὄχι χθὲς—ἡ δημοσίευσις μιᾶς συντόμου, ἀλλὰ ἐμπεριστατωμένης ἐπιστολῆς τοῦ σοφοῦ αὐτοῦ οἰκονομολόγου, δημοσιευθεῖσα εἰς γνωστὴν πρωϊνὴν συναγερμικὴν ἐφημερίδα καὶ εἰς περίοπτον αὐτῆς θέσιν, μὲ περιεχόμενον τὰς ἰδικάς μας ἀκριβῶς σκέψεις, τὰς ἰδικάς μας ἀκριβῶς ἀπόψεις συμπεπυκνωμένας εἰς τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν. Δὲν ἀντέχω εἰς τὸν πειρασμόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μὴ ἐπαναλάβω ἀπὸ τοῦ βήματος, μολονότι προηγήθη ἐπ’ αὐτοῦ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, νὰ μὴ ἐπαναλάβω, λέγω, ὡρισμένας περικοπὰς τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς, καὶ ἰδίᾳ τὴν ἐπιγραμματικὴν ἐκείνην φράσιν, διὰ τῆς ὁποίας καταδικάζει ἀπεριφράστως τὸ κυβερνητικὸν ἐγχείρημα, ὡς μέτρον κοινωνικῶς καὶ οἰκονομικῶς ἀπαράδεκτον. Ὁμιλεῖ ὁ Καθηγητὴς τῆς Πολιτικῆς Οἰκονομίας καὶ ὁ ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν Διοικητὴς τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὁ διαχειρισθεὶς τὰς τύχας τῆς χώρας εἰς κρισίμους στιγμάς. Ὁμιλεῖ ἀκόμη ὁ ἀνώτατος σύμβουλος ἑνὸς διεθνοῦς τραπεζιτικοῦ ἱδρύματος, τοῦ ὁποίου τὰς πύλας θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη—καὶ ἴσως εἶναι εἰς τὴν πρόθεσιν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως— νὰ κρούσωμεν ταχέως, διὰ νὰ ἀντλήσωμεν ἀπὸ ἐκεῖ, ὅταν ἡ βοήθεια ἡ Ἀμερικανικὴ ἐκλείψῃ, τὰ μέσα διὰ νὰ προωθήσωμεν περαιτέρω τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Λέγει, λοιπόν, ὁ καθηγητὴς πολλῶν ἐξ ἡμῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν κ. Βαρβαρέσσος, ὅτι «τὸ μέτρον αὐτὸ θὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἕνα καταθλιπτικὸν ἰδιωτικὸν μονοπώλιον τοῦ ὁποίου τὰς συνεπείας θὰ ὑποστοῦν αἱ παραγωγικαὶ τάξεις τῆς χώρας». Καὶ λέγει ἀκόμη ὁ κ. Βαρβαρέσσος «ὅτι δὲν νομίζει ὅτι ἠμπορεῖ κανεὶς εἰλικρινῶς νὰ πιστεύῃ, ὅτι αἱ ἐπιζήμιοι αὐταὶ συνέπειαι θὰ ἀποφευχθοῦν διὰ τῆς ἀσκήσεως ἐλέγχου διὰ τῆς ρυθμιστικῆς παρεμβάσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Διὰ νὰ τελειώσῃ ὅτι «τὸ μέτρον αὐτὸ οὐ μόνον δὲν διευκολύνει, ἀλλὰ τοὐναντίον δυσχεραίνει σημαντικῶς τὴν λύσιν τοῦ Τραπεζιτικοῦ προβλήματος». Ἠλέγξαμεν τὴν Κυβέρνησιν χθὲς καταλογίζοντες εἰς αὐτὴν ὅτι ἐχώρησεν εἰς τὴν λῆψιν τῆς βαρυσημάντου αὐτῆς ἀποφάσεως χωρὶς καμμίαν βαθεῖαν μελέτην καὶ ἔρευναν τοῦ ζητήματος, ὅτι ἀπετέλεσεν ἔνδειξιν τῆς προχειρότητος καὶ τῆς ἐπιπολαιότητος, μὲ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζει σοβαρώτατα ζητήματα τῆς χώρας. Καὶ ἐστηρίξαμεν πλὴν ἄλλων τὸν ἰσχυρισμόν μας αὐτὸν καὶ εἰς τὴν ἀφήγησιν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ κ. Ἠλιάσκος τὴν ἑπομένην τῆς ἐπισήμου κυβερνητικῆς ἀνακοινώσεως, ὁ ὁποῖος ἔλεγεν ὅτι: Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν τοῦ ἔκαμεν ὁ στρατάρχης Παπάγος νὰ ἀναλάβῃ τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐπρόβαλεν ὡς ὅρον τὴν συγχώνευσιν καὶ τῆς ἰδικῆς του Τραπέζης μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι λόγῳ οἰκογενειακῶν δεσμῶν, δὲν ἠδύνατο νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, τὴν ὁποίαν τρεῖς γενεαὶ Ἠλιάσκων διοικοῦν. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ἐπεχείρησε νὰ διασκεδάσῃ τὴν ἐντύπωσιν, τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ ἀφήγησις αὐτὴ τοῦ κ. Ἠλιάσκου καὶ μᾶς εἶπεν ἀπόψε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἐν νῷ νὰ προβῇ εἰς τὴν συγχώνευσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μὲ μίαν ἐκ τῶν ἄλλων Τραπεζῶν, ἴσως μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, ἴσως μὲ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν. Καὶ προχωρῶν εἰς τὴν ἀφήγησιν τῶν λαβόντων χώραν, μᾶς εἶπεν ὅτι μίαν Δευτέραν, ὅτε, ἄν δὲν ἀπατῶμαι, ἐπραγματοποιήθη ἡ δευτέρα συνάντησις τοῦ στρατάρχου Παπάγου καὶ τοῦ κ. Ἠλιάσκου, ὁ δεύτερος εἶπεν ὅτι ἀποδέχεται τὴν διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ θὰ παρεκάλει μόνον, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνῃ καὶ ἡ συγχώνευσις τῶν δύο τραπεζῶν. Ἡ ἀφήγησις αὕτη, κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶναι πειστικὴ διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι, ἐὰν ἐκυριαρχεῖτο ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς συγχωνεύσεως ὡς τῆς μόνης δυνατῆς ριζικῆς λύσεως τοῦ θέματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, θὰ ἦτο φυσικόν, ὅταν ἐκάλει ὁ στρατάρχης Παπάγος τὸν κ. Ἠλιάσκον διὰ νὰ τοῦ ἀναθέσῃ τὴν διοίκησιν τῆς Τραπέζης, νὰ τοῦ προτείνῃ συγχρόνως τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν καὶ δὲν θὰ ἀνέμενε νὰ τοῦ διατυπώσῃ τὴν σχετικὴν εὐχὴν ἢ τὸν ὅρον, δὲν ἀντελήφθην καλῶς, δὲν θὰ ἀνέμενε πάντως ἡ Κυβέρνησις τὸν κ. Ἠλιάσκον νὰ ἔχῃ τὴν πρωτοβουλίαν διὰ νὰ πρυτείνῃ ἐκεῖνος τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις, ὑποτίθεται, ὅτι ἐθεώρει ὡς τὸ μόνον ριζικὸν μέτρον διὰ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις συνεπῶς διατηρεῖ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἤχθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν μοιραίως καὶ συμπτωματικῶς καὶ χωρὶς καμμίαν μελέτην τοῦ ζητήματος. Ἠρώτησα χθὲς καὶ δὲν ἔλαβον ἀπάντησιν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἀποφασισμένη νὰ λάβῃ νομοθετικὸν μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀνεπλήρου τὴν ἐνδεχομένην ἄρνησιν τῶν γενικῶν συνελεύσεων τῶν δύο Τραπεζῶν νὰ προχωρήσουν εἰς τὴν κυβερνητικὴν ἄποψιν. Παρέμεινε δύο ὥρας ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Προεκλήθη εἰδικῶς δι’ ἐρωτήσεως ἰδικῆς μου καὶ ἄλλων συναδέλφων ν’ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ ἀπάντησιν δὲν ἔδωσε καὶ δὲν γνωρίζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις πράγματι σκέπτεται νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ Νομοθετικοῦ καταναγκασμοῦ τῶν δύο ἀνωνύμων ἑταιριῶν, διὰ νὰ ὑποστῶσι τὴν τύχην, τὴν ὁποίαν ὡραματίσθη μίαν νύκτα ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ ἄν εἶχε γνῶσιν τῶν διαθέσεων, αἱ ὁποῖαι διατυποῦνται εἰς τὴν ἐπιστολὴν τῆς πλειοψηφίας τῶν κ.κ. μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν πρὶν ἢ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς συγχωνεύσεως καὶ ἔλαβον ἀρνητικὴν ἀπάντησιν, τό ὁποῖον σημαίνει, ὅτι ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη χωρὶς ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἐξασφαλίσει τὴν κατὰ τοὺς κειμένους νόμους πλήρωσιν τῶν προϋποθέσεων, διὰ τὴν περαίωσιν τοῦ ἐγχειρήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐσκέφθη νὰ προβῇ. Καὶ διερωτῶμαι ἂν δὲν ἀποτελῇ τοῦτο μίαν περαιτέρω ἔνδειξιν τῆς προχειρότητος καὶ ἐπιπολαιότητος, ἡ ὁποία ἐπεδείχθη ἐν τῇ διαχειρίσει τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ θέματος. Δὲν ὑποθέτω ὅτι θὰ πρέπει νὰ κλείσῃ ἡ συζήτησις ἂν δὲν πληροφορήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν Βουλὴν πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐπισήμως ἤδη ἀνακοινωθεῖσαν ἄρνησιν τῆς πλειοψηφίας τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν νὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν κυβερνητικὴν ἀπόφασιν. Διότι, ἂν δὲν σκέπτεται νὰ λάβῃ νομοθετικὸν μέτρον, τότε ὀρθῶς παρετηρήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος ὅτι ἡ συζήτησις εἶναι ματαία. Ἄν ὅμως ἔχῃ ἐν νῷ νὰ λάβῃ νομοθετικὰ μέτρα, ἄς προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι θὰ τραυματίσῃ θανασίμως τὴν πίστιν εἰς τὸν τόπον μας. Ἄν σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις νὰ παρεμβαίνῃ εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις ἐπὶ τῶν τομέων, τοὺς ὁποίους οἱ νόμοι καὶ αἱ ἀρχαὶ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῶν ἐλευθέρων χωρῶν ἐπιφυλάσσουν εἰς τὴν θέλησιν τῶν ἀτόμων, θ’ ἀποτελέσῃ τοῦτο τὸν χειρότερον τρόπον εἰς τὸ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν προσέλευσιν ξένων κεφαλαίων εἰς τὴν χώραν μας. Πῶς εἶναι δυνατὸν ξένοι κεφαλαιοῦχοι νὰ διανοηθοῦν νὰ φέρουν κεφάλαια ἐδῶ, ὅταν γνωρίζουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διαχειρίζεται τὰ κοινά, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν προτίθεται νὰ παρέμβῃ, ὥστε νὰ μὴ γνωρίζουν οἱ μέτοχοι μιᾶς ἑταιρείας ἐὰν δὲν ξυπνήσουν μίαν πρωΐαν μέτοχοι ἄλλης ἑταιρείας. Ἀλλ’ ἐνῷ ὁ Συναγερμὸς ἐπαγγέλλεται, ὅτι εἶναι Κόμμα τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἰδεολογικόν του κρηπίδωμα τὸν σεβασμὸν τῆς νομιμότητος, ἐν τῇ διαχειρίσει τοῦ συζητουμένου θέματος, ὑπέπεσεν εἰς ἀλλεπαλλήλους παρανομίας. Ὑπεστήριξα χθὲς ὅτι ἡ ἐπιβολὴ εἰς τὸ Γενικὸν Συμβούλιον τῆς ἐκλογῆς τοῦ κ. Ἠλιάσκου, ὡς Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἶχεν ἀποφασισθῆ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὁ δὲ κ. Ἠλιάσκος εἶχεν ἀποδεχθῆ τὴν πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν προϋπόθεσιν τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν. Καὶ ἐρωτῶ: Ἠγνόει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ Γενικὸν Συμβούλιον δὲν εἶχεν ἁρμοδιότητα νὰ ἀποφασίσῃ τὴν ἐν λόγῳ συγχώνευσιν, ἡ ὁποία ἦτο θέμα ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τῶν Συνελεύσεων τῶν ἐνδιαφερομένων Τραπεζῶν; Θὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἐνεφανίσθη μὲν εἰς τὸ Γενικὸν Συμβούλιον, ἀλλ’ ὅτι ἀπεχώρησε πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως τούτου. Προκληθεὶς ὅμως, ἀπεκάλυψεν, ὅτι ἐδήλωσεν εἰς τὸ Γενικὸν Συμβούλιον ὅτι οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦτο ἡ ἀπόφασις αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐχώρει εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεώς της. Καὶ ἐρωτῶ: Ὑπάρχει κλασσικώτερος τρόπος ψυχολογικῆς βίας;

§84Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Διατὶ παρῃτήθη ὁ κ. Παπᾶς;

§85Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν συμβούλων διαφοραὶ ἀντιλήψεων. Ὁ κ. Παπᾶς πρὸ τῆς δηλώσεώς σας ἐθεώρησε καθῆκον νὰ παραιτηθῇ. Οἱ ἄλλοι σύμβουλοι ἔκρινον ὅτι ἔπρεπε νὰ παραμείνουν καὶ νὰ δώσουν τὴν μάχην ὡς σύμβουλοι ἐκπληροῦντες τὴν ἐντολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον παρὰ τῶν μετόχων.

§86Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀφοῦ ἀπεδέχθησαν τοὺς ὅρους, τὴν συγχώνευσιν καὶ τὴν πτῶσιν τῆς χρηματιστηριακῆς τιμῆς.

§87Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι θέμα συγχωνεύσεως δὲν συνεζητήθη. Ἀλλά, κ. κ. Ὑπουργοὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ Ἐμπορίου, δύνασθε νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν, ἂν μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Μανέα, ὑποδιοικητοῦ τῆς Τραπέζης, τὸ συμβούλιον εἶχε νόμιμον συγκρότησιν καὶ ἂν συνεπῶς, νομίμως ἐξελέγη ὁ κ. Ἠλιάσκος, ὡς διευθύνων σύμβουλος; Δύνασθε νὰ βεβαιώσητε τὸ Σῶμα, ὅτι ὁ σύμβουλος κ. Βαλαωρίτης, εἶχε νομίμως ὁρισθῆ δι’ οἱασδήποτε ἀποφάσεως ὡς ἀναπληρωτὴς διοικητοῦ, ὁπότε καὶ μόνον εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προεδρεύσῃ τοῦ συμβουλίου; Διότι ἂν ὁ κ. Βαλαωρίτης οὐδέποτε εἶχεν ἐκλεγῆ ἀναπληρωτὴς διοικητοῦ, τότε παρανόμως συνεκροτήθη τὸ γενικὸν συμβούλιον, παρανόμως προήδρευσε καὶ παράνομος ὑπῆρξεν ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Ἡλιάσκου. Καὶ ἡ ἀπάντησίς σας, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, πρέπει νὰ ἀναφέρεται.

§88Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ὁ κ. Βαλαωρίτης ἔχει ἐκλεγῆ μέλος τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ ὑποδιοικητοῦ κ. Μανέα. Αὐτὴ ἡ ἐξήγησις ἐδόθη τότε ὅταν ἐτέθη τὸ ζήτημα, ἀποχωροῦντος τοῦ κ. Μανέα, ποῖος θὰ προεδρεύσῃ. Δὲν παρέστη ἀνάγκη οὔτε νὰ γίνῃ καμμία παρανομία, οὔτε καμμία ἐνέργεια ἡ ὁποία δὲν προεβλέπετο. Αὐτὴν τὴν βεβαίωσιν σᾶς τὴν δίδω. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἐζήτησα ἐκείνην τὴν ὥραν νὰ ἴδω τὸ πρακτικὸν διὰ τοῦ ὁποίου ἔχει ἐκλεγῆ ὁ κ. Βαλαωρίτης. Πάντως ἐπιφυλάσσομαι τὴν ἀπαρτίαν αὐτὴν νὰ τὴν διαλευκάνω καὶ εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς νὰ δώσω πλήρη στοιχεῖα ἐπ’ αὐτοῦ. Πάντως ὁ κ. Βαλαωρίτης προήδρευσε τῆς συνελεύσεως, δυνάμει τῆς ἰδιότητός του ὡς μέλους τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς.

§89Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἀπάντησιν κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ εἶναι κατὰ τοῦτο ἀνεπαρκής: Δὲν γνωρίζω ἐὰν πράγματι ὁ κ. Βαλαωρίτης εἶναι μέλος τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς. Εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀποδεχθῶ ὡς βάσιμον τὴν πληροφορίαν σας. Σᾶς πληροφορῶ ὅμως ὅτι κατὰ τὸ Καταστατικόν, τὸ ὁποῖον ἐμελέτησα, μόνον ὁ Διοικητὴς καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Διοικ. Συμβουλίου ἢ ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ Διοικητοῦ δύναται νὰ προεδρεύσῃ τοῦ Διοικ. Συμβουλίου. Καὶ ἐὰν εἶχε, συνεπῶς, ὁ κ. Βαλαωρίτης τὴν ἰδιότητα τοῦ μέλους τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς, παρανόμως προήδρευσε καὶ παράνομος ὑπῆρξε καὶ εἶναι μέχρι στιγμῆς ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Ἡλιάσκου. Ἠλέγξαμε τὴν Κυβέρνησιν διὰ μίαν ἄλλην βασικὴν παρανομίαν. Καὶ εἶναι περίεργον πῶς, ἐπὶ δίωρον ἀπαντῶν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ἐθεώρησε χρέος του νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. Εἴπομεν δηλαδὴ χθές, πῶς εἶναι νοητὸν περαιτέρω, κατὰ τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων διὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν, νὰ εὑρίσκεται ἐπὶ κεφαλῆς καὶ τῶν δύο Τραπεζῶν ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πρόσωπον; Αὐτὴν τὴν τυπικὴν καὶ οὐσιαστικὴν παρανομίαν τὴν διέπραξεν ἡ Κυβέρνησις καὶ δὲν εὗρε τρόπον νὰ δώσῃ τὴν παραμικρὰν ἐξήγησιν σήμερον. Αἱ ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν χρησιμότητα τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ὡς ἐκ τῆς ὁποίας ἀπερρίπτετο πᾶν ἄλλο μέσον διὰ τὴν θεραπείαν τῶν κακῶς ἐχόντων ἐν αὐτῇ, ὑπῆρξαν ἀπολύτως ἀνεπαρκεῖς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους χθὲς ἀπήγγειλα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀριθμοὺς τὴν ἀκρίβειαν τῶν ὁποίων παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐλέγξῃ καὶ νὰ ἐπαληθεύσῃ. Ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι ὁμιλοῦν εὐγλώττως καὶ λέγουν ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα μεταξὺ τῶν ἄλλων μεγάλων Τραπεζῶν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία, ἐν σχέσει μὲ τὸ προπολεμικὸν ἐπίπεδον, ἔχει τὴν μικροτέραν αὔξησιν προσωπικοῦ καὶ τὴν μικροτέραν αὔξησιν τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως καὶ τῶν εἰσφορῶν εἰς τὰ Ἀσφαλιτικὰ Ταμεῖα. Καὶ ἐξελέγη αὐτὴ ἡ Τράπεζα, ἡ ὁποία παρουσίαζεν αὐτὴν τὴν εἰκόνα ἐν σχέσει μὲ τὰς ἄλλας Τραπέζας, νὰ προσβληθῇ καὶ νὰ διαλυθῇ, διὰ νὰ ἐξυγιανθῇ. Ἀφῆκε νὰ νοηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ δυσάρεστος κατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὑπῆρξεν ἀποτέλεσμα κακοποιοῦ δράσεως τοῦ κόμματος, τοῦ «Κόμματος–ὀρνέου», ὅπως εἶπεν. Καὶ διερωτῶμαι, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, μήπως μὲ τὴν ἐν συνεχείᾳ ρύθμισιν τοῦ ζητήματος διὰ τὴν ὁποίαν ὑπεσχέθητε νὰ μᾶς φέρετε νομοσχέδιον καὶ ἡ ὁποία ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει θὰ εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ διορίζῃ τὸν Διοικητὴν τῆς νέας Τραπέζης, μήπως τυχὸν ἀπομακρύνετε οὕτω τὸ κόμμα–ὄρνεον ἀπὸ τὴν Τράπεζαν ἢ πλέον ἐπισήμως τὸ ἐγκαθιστᾶτε; Δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ μᾶς πείσητε διὰ ποῖον λόγον τὰ συνήθη μέτρα ἐξυγιάνσεως, αἱ οἰκονομίαι καὶ ἡ ἐγκατάστασις ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ἱδρύματος μιᾶς προσωπικότητος, ἡ ὁποία θὰ ἀπηρνεῖτο τὸ ἁμαρτωλὸν καθ’ ὑμᾶς παρελθόν, διατί τὰ μέτρα αὐτὰ δὲν θὰ ἦσαν ἐπαρκῆ; Αὐτὴ ἡ θεωρία τοῦ νέου αἵματος, ὁμολογῶ ὅτι πολλὴν ἐντύπωσιν προκαλεῖ, ἀλλὰ δὲν πείθει, παρ’ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον οἱ ἀκροαταί σας. Θὰ ἀνέμενον ἐν σχέσει μὲ τὸ ζήτημα τοῦ τόκου, ὅταν οἱ πάντες πέριξ ὑμῶν, καὶ μόνον σεῖς ἀποτελεῖτε ἐξαίρεσιν, σᾶς πληροφοροῦν καὶ σᾶς διαβεβαιώνουν ὅτι εἶναι μαθηματικῶς βέβαιον, ὅτι ἡ οἰκονομία τὴν ὁποίαν θὰ ἔχητε καὶ τὴν ὁποίαν θὰ θελήσητε νὰ χρησιμοποιήσητε διὰ τὴν μείωσιν τοῦ τόκου, θὰ διοχετευθῇ ἀναποφεύκτως εἰς τὰ θυλάκια τῶν ὀλίγων προνομιούχων ἐπιχειρηματιῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ χρηματοδοτοῦνται μὲ τὸ μειωμένον αὐτὸ Τραπεζιτικὸν ἐπιτόκιον, ὅτι δὲν θὰ ἐπεμένατε νὰ ἐπικαλῆσθε ὡς ἐπιχείρημα τῆς διαλύσεως τῆς Ἐθν. Τραπέζης τὴν μείωσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ ἐπιτοκίου. Ὑπάρχει ἀκόμη μία διαφωνία μας κ. Ὑπουργέ: Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν κατὰ τὸ 1952, διέθεσαν πρὸς πιστοδότησιν τοῦ ἐμπορίου δρχ. 2.856.000.000.000. Αἱ λοιπαὶ Ἐμπορικαὶ Τράπεζαι διέθεσαν κατὰ τὸ ἴδιον χρονικὸν διάστημα 914.000.000.000. Τοῦτο μεταφράζεται εἰς ποσοστὰ ὅτι αἱ δύο Τράπεζαι εἶχον τὸ 77% τῆς πιστοδοτήσεως, αἱ δὲ λοιπαὶ τὸ 23%. Τώρα πῶς καὶ ἀπὸ ποῦ ἠντλήσατε ἀριθμοὺς βάσει τῶν ὁποίων ὑποστηρίζετε, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι ὁ νέος Τραπεζιτικὸς Ὀργανισμὸς θὰ ἔχῃ ποσοστὸν ἐπὶ τοῦ συνόλου τῆς Ἐμπορικῆς πιστοδοτήσεως ἐκ 45%, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, δὲν γνωρίζω. Πρέπει νὰ διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα αὐτό, διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τὸ ἐπιχείρημά σας θὰ εἶναι βάσιμον. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, ὅσοι ἔγραψαν καὶ ὅσοι ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, δὲν ἀμφισβητοῦν ὅτι πράγματι αἱ δύο ὑπὸ συγχώνευσιν Τράπεζαι ἔχουν τὰ ⅘ περίπου τῆς πιστοδοτικῆς ἐμπορικῆς δραστηριότητος ἐν Ἑλλάδι.

§90Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Κύριε συνάδελφε, πιθανὸν νὰ περιλαμβάνητε καὶ τὰς ἐμπορικὰς τοποθετήσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τὰς ὁποίας κάμνει αὐτὴ ἀπ’ εὐθείας.

§91Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πιθανόν, ἀλλὰ ἂν τοῦτο εἶναι ἀληθές, τότε τὸ ὑπολειπόμενον ποσοστὸν διὰ τὰς ἄλλας Τραπέζας 23% εἶναι πολὺ ὀλιγώτερον εἰς τὴν πραγματικότητα.

§92Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δηλαδὴ κυμαίνεται 10–12% ὁπότε ἀντιλαμβάνεσθε ποῖον συντριπτικὸν μονοπώλιον ὑπάρχει διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο μεγάλων Τραπεζῶν. Κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι παρέδωσεν εἰς χεῖρας ἑνὸς ἀνθρώπου ἢ ὁμάδος ὀλίγων ἀνθρώπων, ὁλόκληρον τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Δὲν ἐδώσατε ὡρισμένους καὶ συγκεκριμένους ἀριθμούς.

§93Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ διευκρινισθῇ τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ νὰ δοθοῦν ἀριθμοὶ καὶ θὰ ἐπανέλθω καὶ πάλιν εἰς τὸν καθηγητήν μου κ. Βαρβαρέσσον, ὁ ὁποῖος μελετήσας τὴν ὅλην κατάστασιν λέγει, ὅτι εἶναι ἀνεπίτρεπτον νὰ γίνῃ τὸ ἰδιωτικὸν μονοπώλιον, τὸ ὁποῖον θέλει ἡ Κυβέρνησις.

§94Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν ἔχω ἐδῶ τὸν φάκελλόν μου, διὰ νὰ σᾶς δώσω τοὺς ἀριθμούς, πάντως τοὺς ἀριθμοὺς θὰ τοὺς ἴδητε ἀπὸ τὰ πρακτικά.

§95Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Πέρυσι τὸν Βαρβαρέσσον τὸν ἐθεωρούσατε ἄχρηστον, ἐφέτος τὸν ἀποκαλεῖτε σπουδαῖον.

§96Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Αὐτὰ δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα ποὺ λέγετε, κ. συνάδελφε. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι καθωρίσθη ἡ 3–1–53 ὡς ἡμέρα, ἡ ὁποία θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς σχέσεως τῶν μετοχῶν, διότι ἄλλως θὰ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ γίνῃ εἰς εὐρεῖαν κλίμακα χρηματιστηριακὸν παιγνίδι. Καὶ ἐρωτῶ: Ἐὰν ὡς βάσιν ἐπικαταλλαγῆς, ἐβάζατε ἓξ μῆνας πρὸ τῆς ἡμέρας αὐτῆς, ἤτοι τὴν 30–6–52, θὰ ὑπῆρχε κίνδυνος χρηματιστηριακοῦ παιγνιδίου; Διατί ἐξελέξατε τὴν δυσμενεστέραν ἀναλογίαν ποὺ ὑπῆρχε καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τῆς ζωῆς τῶν δύο ἱδρυμάτων;

§97Κ. ΜΠΑΚΟΛΑΣ. Τὸ ἔλλειμμα τῆς Τραπέζης ὑπῆρχε τὴν 31–12–52.

§98Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἀποτελεῖ κοινὸν μυστικόν, ὅτι ἡ αὔξησις τελευταίως τῶν μετοχῶν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἦτο τεχνητὴ ὀφειλομένη εἰς τὴν ζήτησιν τῶν μετοχῶν ἀπὸ ὁμάδας μετόχων, ἡ ὁποία ἐπεδίωκε νὰ πάρῃ τὴν πλειοψηφίαν. Νομίζω, ὅτι ἂν ἠθέλαμεν νὰ συνοψίσωμεν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπωμεν: Ὑπῆρχεν ἕνα καὶ μόνον βασικὸν ἐπιχείρημα ἀποκρούσεως τῆς κριτικῆς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Παπάγου δὲν δύναται νὰ ὑπαναχωρήσῃ εἰς μίαν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ χωρήσῃ εἰς τὴν λῆψιν περαιτέρω ριζικῶν καὶ ἐπαναστατικῶν μέτρων. Εἶναι ἀξιοσημείωτον, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνῷ βλέπει τὴν συμφορὰν εἰς τὴν ὁποίαν ὁδηγεῖ τὸν τόπον, δὲν δέχεται καὶ δὲν θέλει νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ σφάλμα της, διότι φοβεῖται ὅτι θὰ ὑπάρξῃ μείωσις τοῦ γοήτρου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλ’ ἐδόθη, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, χθὲς μία σωτηρία εὐκαιρία χωρὶς νὰ θιγῇ τὸ γόητρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δώσητε τὴν πρέπουσαν λύσιν εἰς τὸ θέμα. Ἦλθεν ἡ πλειοψηφία τῶν μετοχῶν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν ἀποδέχεται τὴν συγχώνευσιν αὐτῆς μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Θὰ ἠδύνατο λοιπόν, νὰ παρακληθῇ ὁ κ. Ἡλιάσκος νὰ σᾶς εἴπῃ, ὅτι ἐγὼ ἐδέχθην τὴν συγχώνευσιν ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι θὰ ἐδέχετο τοῦτο ἡ πλειοψηφία τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Ἐφόσον τοῦτο δὲν γίνεται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνω. Καὶ ἐρωτᾶται: κατὰ ποῖον τρόπον τότε θὰ ἐθίγετο τὸ γόητρον τῆς Κυβερνήσεως; Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, πέραν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὑπάρχουν καὶ τὰ ἄλλα μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τελοῦν ταῦτα ὑπὸ τὴν παραίσθησιν τὴν τυχὸν δημιουργηθεῖσαν ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ἀπὸ ραδιοφώνου πρὸ ὀλίγου χρόνου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ τῆς ὁποίας καθιεροῦται προσωπική, καὶ μόνον προσωπική, εὐθύνη διὰ τὴν ὅλην οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἔναντι τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἐκείνη ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσῃ τὴν παραίσθησιν ὅτι κατηργήθη ἡ συνταγματικὴ τάξις τῆς χώρας σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν ἀκεραία καὶ συλλογικὴ εἶναι ἡ εὐθύνη ὅλων τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου διὰ τὰς πράξεις καὶ παραλείψεις τῶν καθέκαστα Ὑπουργῶν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν κόλπων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ ὑπάρξῃ μία ὑγιὴς ἀντίδρασις ἐναντίον τῆς ἐπερχομένης λαίλαπος καὶ νὰ εὑρεθῇ μία λύσις, ἡ ὁποία καὶ τὸ γόητρον τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ θὰ σώσῃ, ἀλλὰ καὶ τὸν τόπον θὰ προφυλάξῃ ἀπὸ μίαν συμφοράν. Καὶ δὲν θὰ ἐνόμιζα ὅτι δικαιοῦμαι νὰ κατέλθω τοῦ βήματος, πρίν, κύριοι συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, ἀπευθύνω τὸν λόγον εἰδικώτερον πρὸς ὑμᾶς, διὰ νὰ εἴπω ὅτι εἶναι πάρα πολὺ νωπὴ ἡ λαϊκὴ ἐντολὴ μὲ τὴν ὁποίαν ἐφωδιάσθητε καὶ ἡ ὁποία σᾶς δίδει ὡς φάρον φωτεινὸν τῶν πράξεών σας καὶ τῶν ἀποφάσεών σας ὡς βουλευτῶν, τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους πέραν πάσης ἐννοίας στενῶς καὶ κακῶς ἐννοουμένης κομματικῆς πειθαρχίας. Νομίζω, ὅτι οἱ καιροὶ εἶναι δύσκολοι καὶ αἱ εὐθῦναι σας θὰ εἶναι ἱστορικαί, κύριοι βουλευταὶ τῆς κυβερνητικῆς παρατάξεως. (Χειροκροτήματα).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Σάμης βουλευτὴς κ. Γ. Βασιλᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§100Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὑπῆρξεν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τόσον διεξοδικὴ καὶ ἀληθῶς ἀποστομωτική, ὥστε νὰ περιττεύῃ πᾶσα περαιτέρω ἀντίκρουσις τῶν αἰτιάσεων τῆς ἀντιπολιτεύσεως κατὰ τοῦ μέτρου ἐκείνου τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις, τῆς συγχωνεύσεως τοὐτέστι τῶν δύο Τραπεζῶν. Διότι πράγματι ἡ ἐπιχειρηματολογία τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ὑπῆρξε τόσον καταπελτώδης, ὥστε a priori νὰ ἀντικρουσθῇ καὶ ὁ ἀπροβλέπτως, τὴν ὑστάτην στιγμὴν προσελθὼν σύμμαχος τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος. Ἐὰν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ἔπραξα τοῦτο, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, διότι ἀπὸ ἑνὸς ἔτους καὶ ἐγώ, καίτοι εἶμαι ἄπειρος τῆς οἰκονομολογικῆς ἐπιστήμης—ἄλλα εἶναι τὰ ἔργα μου—ἐν τούτοις, διότι συνέπεσε νὰ λάβω γνῶσιν τῶν ἰσολογισμῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀντελήφθην ἀμέσως, χωρὶς ἐπαναλαμβάνω νὰ εἶμαι οἰκονομολόγος, διότι συνήθως οἱ οἰκονομολόγοι ἀγκυροβολοῦν εἰς τὰ Συμβούλια τῶν Τραπεζῶν, ὅπως συμπίπτει νὰ ἔχουν πράξει δύο ἀπόστρατοι ναύαρχοι, τέως διευθυνταὶ τῆς Λέσχης τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, χωρὶς νὰ εἶμαι λέγω οἰκονομολόγος, ἀντελήφθην ἀμέσως ὅτι τὰ πράγματα τῆς Ἐθνικῆς ἔβαιναν κατὰ κρημνόν. Καὶ εἰς μίαν τοπικὴν ἐφημερίδα, ἡ ὁποία βεβαίως δὲν ἔχει μεγάλην κυκλοφορίαν, διότι δὲν ἀνήκει εἰς οὐδὲν συγκρότημα, οὔτε ἐπιχορηγεῖται παρ’ οὐδενός, ἀλλὰ δὲν ὑστερεῖ εἰς θάρρος, ἔγραφα τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1952 «... Εἶναι διάχυτος ἡ φήμη ὅτι δὲν ὑπῆρξε φειδὼ εἰς τοὺς διορισμούς. Ὁ κ. Κωστόπουλος ἔχει ὑπεράριθμον προσωπικόν, ὁ δὲ ἐπισκεπτόμενος αὐτὴν ἀντιλαμβάνεται τὴν σπατάλην εἰς πολυτελεῖς περιττὰς μεταρρυθμίσεις. Ἐκεῖ θ’ ἀναζητήσωμεν ποὺ ὀφείλεται ὁ ὑψηλὸς τόκος ὁ ὁποῖος ἐπιπίπτει ἐπὶ τῶν ἀγαθῶν μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἄνοδον τοῦ τιμαρίθμου ἡ ὁποία κατέστησε πρόβλημα τὴν ζωήν μας». Καὶ ὡς ἠκούσατε ὁ κ. Μαρκεζίνης ἀνέγνωσεν ἐπιστολὴν Διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης ὅστις ἀναβιβάζει τὸν ἀριθμὸν τοῦ Γραφείου Διοικήσεως μόνον εἰς 600.

§101Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. 480—ὑπάρχει ἕνας πίναξ—ὑποχρεωτικῶς προσελήφθησαν μὲ τὸν νόμον 751.

§102Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀνέγνωσα ἐπίσημον ἔκθεσιν τοῦ Διευθυντοῦ κ. Πορφυρογένη πρὸς τὸν Διοικητὴν κ. Κωστόπουλον· τοὺς ἀριθμοὺς δὲν τοὺς ἔκαμα ἐγώ, τοὺς ἀνέγνωσα ἀπὸ τὴν ἔκθεσιν.

§103Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔγραφον, λοιπόν, ὅτι «Ἀνάλγητος σπατάλη ἐλάμβανε χώραν........... ...... (ἀναγινώσκει)......» Καὶ ἀφοῦ παραθέτω τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους θὰ ἀκούσητε, καταλήγω: «ὁ κ. Κωστόπουλος ἔκλεισε τὴν ἔκθεσίν του ἐξάρας τὴν ἐπὶ 110 ἔτη δρᾶσιν τῆς Τραπέζης. Καὶ ἡμεῖς ὄχι μόνον συμφωνοῦμεν ἀλλὰ καὶ τονίζομεν ὅτι ἐὰν οἱ ἑκάστοτε Διοικηταὶ δὲν εἰσήρχοντο διὰ τοῦ κόμματος εἰς τὴν Διοίκησιν καὶ ἠσχολοῦντο περισσότερον μὲ τὴν ἀποστολὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου καὶ ὀλιγώτερον μὲ τὸ κόμμα, πράγματι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα θὰ συνέβαλλεν εἰς τὴν ταχεῖαν οἰκονομικὴν ἀνόρθωσιν τοῦ τόπου. Ἀλλὰ τοῦτο προϋποθέτει νοικοκυρευμένην διοίκησιν. Καὶ ἀκούσατε, κύριοι, τὴν νοικοκυρευμένην τὴν ὁποίαν τότε κατὰ σύμπτωσιν εἶδον τυχαίως εἰς μίαν ἄλλην Τράπεζαν καὶ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναφέρω διὰ νὰ μὴ νομισθῇ ὅτι κάνομεν διαφήμισιν, ἢ ὅτι ἐπιτιθέμεθα κατὰ τῆς ἄλλης, μία μικρὰ τράπεζα μὲ κεφάλαιον 31 δισεκ., μὲ ἔξοδα διοικήσεως 35 δισεκ. ἀπέδωσε ἀκαθάριστα κέρδη 50.000.000.000, καὶ διένειμεν εἰς τοὺς μετόχους 8.000.000.000 ἐνῷ ἡ Ἐθνικὴ μὲ ἀκαθάριστα κέρδη 275.000.000.000 διένειμεν ἐπίσης 8.000.000.000 εἰς τοὺς μετόχους. Ταῦτα ἐξήχθησαν ἀπὸ τοὺς ἰσολογισμούς, καὶ ἐὰν ἔχετε ἀνάγκην νὰ σᾶς τὴν κατονομάσω, πρόκειται περὶ τῆς Ἐμπορικῆς. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα κατὰ τὸ 1951 κατὰ τὸν ἐπίσημον ἰσολογισμόν της, ὅτε Διοικητής της ἦτο ὁ κ. Πεσματζόγλου, παρουσίαζε τὴν ἑξῆς κατάστασιν: «Ἀποδοχαὶ προσωπικοῦ 99.731.385.020, ἀκαθάριστα κέρδη 227.370.286.096 μέρισμα 11½ δισεκατομμύρια. ..... (ἀναγινώσκει)......» Τὸ 1951 ὁπότε τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου διώρισαν καθ’ ὃν τρόπον γνωρίζομεν τὸν κ. Κωστόπουλον—καὶ διὰ τὸν διορισμὸν ἐκεῖνον δὲν ἦτο ἄμοιρος εὐθυνῶν καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι παρὼν διὰ ν’ ἀκούσῃ μερικὰς ἀληθείας—αἱ ἀποδοχαὶ τοῦ προσωπικοῦ, ἀνῆλθον εἰς 126 δισεκατομ. καὶ ἀρκετὰς δεκάδας δισεκατομμυρίων εἰσφορὰν εἰς τὰ ταμεῖα συντάξεων κλπ. ἀκαθάριστα κέρδη 275.000.000.000 μέρισμα 8.000.000.000. Ὁ μὲν κ. Πεσματζόγλου μὲ τὰ 257 δισεκ. ἔδωσε μέρισμα 11 δισεκ. ἐνῷ ὁ κ. Κωστόπουλος 8 δισεκ. μόνον. Ἔδωσε δηλαδὴ μέρισμα ὅσον ἔδωσε ἡ Ἐμπορικὴ Τράπεζα μὲ τὰ 50 δισεκατομμύρια μόνον.

§104ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κάνετε λάθος.

§105Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Δὲν κάνω καθόλου λάθος. Καὶ περαιτέρω, ὅπως προεβλέψαμεν ἡμεῖς τότε οἱ μὴ οἰκονομολόγοι, ἀνῆλθον κατὰ τὸ 1952 τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως καὶ αἱ ἀποδοχαὶ τοῦ προσωπικοῦ εἰς 240 δισεκατομμύρια.

§106Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Συμφωνοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ.

§107Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν εἶσθε ἁγνός. Καὶ σεῖς ὑπέχετε εὐθύνας. Ἄλλωστε ἐπὶ Ὑπουργίας σας ἔκτισε μεγαλοπρεπὲς ἐργοστάσιον εἰς Σπάτα κάποιος συνώνυμός σας.

§108Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐντροπή μας.

§109Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τί εἴπατε; ἐντροπή μας;

§110Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Πᾶτε φιρὶ–φιρὶ γιὰ καυγᾶ.

§111Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μὲ προκαλεῖτε; Ὑπάρχει διά τινας φάκελλος καὶ ἕκαστος ἔχει τὴν πολιτικήν του ἱστορίαν. Οὐδὲν κρυπτὸν ὑπὸ τὸν ἥλιον. Δὲν θέλω νὰ προβῶ εἰς ἀποκαλύψεις ὑπὲρ ἢ κατὰ οὐδενός, αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§112Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Παρακαλῶ νὰ προβῆτε εἰς ἀποκαλύψεις προκειμένου δι’ ἐμέ.

§113Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπιμένετε;

§114Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐπιμένω.

§115Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι. Ἀκούσατε τὴν ἑξῆς ὑπόθεσιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἠναγκάσθην νὰ καταθέσω καὶ σχετικὴν αἴτησιν εἰς τὸ ἁρμόδιον Γραφεῖον τῆς Βουλῆς. Ὅταν, κύριοι, ἤρχοντο οἱ συγγενεῖς τῶν Ὑπουργῶν καὶ ἀνήγειρον ἐργοστάσια δαπάναις τῆς ὁλότητος, πρέπει κάποτε νὰ ἀποκαλυφθοῦν αὐτά. Ἦλθε λοιπὸν εἰς τὸ Γραφεῖόν μου, κάποτε, ἡ ἑξῆς ὑπόθεσις: Ἕνας κύριος, Ἀχιλλεὺς Γρηγορίου, ἐμίσθωσεν εἰς τὴν ὁδὸν Ἁγίας Σοφίας ἕνα οἰκόπεδον ἀσκεπές, μὲ τὴν ὑπόσχεσιν νὰ τὸ σκεπάσῃ, προκειμένου νὰ ἐγκαταστήσῃ μηχανὰς κοκκοϋφαντουργίας. Ἀμέσως, μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ βιομηχάνου ποὺ ἀπέκτησεν ἔλαβε ἐπιχορήγησιν ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ καὶ ἀνήγειρεν εἰς τὰ Σπάτα μεγάλο ἐργοστάσιον. Ἡ κ. Βαγιανοῦ κατόπιν αὐτῶν, ἡ ὁποία ἦτο ἐκμισθώτρια, ἦλθε καὶ ἐζήτησε τὴν βοήθειάν μου, διότι ἐνῷ ἐγκατέλειψε τὸ οἰκόπεδόν της, δὲν τῆς παρέδιδε καὶ τὴν χρῆσιν.

§116Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα εἶναι προσωπικόν. Παρακαλῶ τὸν λόγον τώρα. (Θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§117Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ὁ ρήτωρ οὐδέποτε κατεβαίνει ἀπὸ τὸ βῆμα.

§118Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὅταν λοιπὸν εἶδον τὸ θέμα καὶ ἔχω καὶ ἄλλα ὑπ’ ὄψει μου, ἐσκέφθην, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συγκαλύπτωνται, διότι ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προβαίνωμεν εἰς ἀποκαλύψεις, διότι διατρέχει κίνδυνον ἡ πίστις, δὲν τὸ πιστεύω. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκαλύψωμεν τὸν βόρβορον, διότι ἄλλως αἱ ἀναθυμιάσεις θὰ μᾶς ὁδηγήσουν εἰς θάνατον. Ἔσπευσα λοιπὸν καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου νὰ κατατεθῇ ὁ πίναξ τῶν λαβόντων δάνειον ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, εἴτε ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, εἴτε ἐκ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἴτε ἐκ μιᾶς τῶν ἐντεταλμένων Τραπεζῶν. Αὐτὸ ἦτο ἡ ἀφορμὴ ποὺ μὲ ὡδήγησεν εἰς τὴν κατάθεσιν τῆς ἐρωτήσεως, συνεπὴς πρὸς τὴν γραμμὴν τοῦ Κόμματός μου, νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὴν παρανομίαν καὶ νὰ θέσῃ ἐκποδὼν τὰ παράσιτα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα, τὰ 2,5 δισεκατομμύρια δολλαρίων τῆς βοηθείας, τὰ ἀπεστράγγισαν, χωρὶς νὰ ἴδωμεν ἀνασυγκρότησιν.

§119Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἐδόθησαν ἀπὸ τὸ 1946–1950 διὰ νὰ δημιουργηθοῦν αἱ παγωμέναι πιστώσεις. Ζητεῖτε τὸν λόγον ἀπὸ ἡμᾶς; Ζητήσατε τὸν λόγον ἀπὸ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον τότε ἐκυβέρνησε.

§120Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Θὰ λογισθῶ εὐτυχής, ἐὰν ἀποδείξητε τὸ ἐναντίον. Ἔλεγον λοιπόν, ὅτι ἦτο φανερόν, ὅτι ἡ ἄφρων Διοίκησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, θὰ τὴν ὡδήγει κατὰ κρημνόν. Καὶ ἐπὶ πλέον, δὲν ἦτο δυνατόν, εἰς οἱονδήποτε ἔντιμον ἄνθρωπον νὰ μὴ κάμῃ ἐντύπωσιν τὸ ἑξῆς γεγονός: Ὅτι τὸ Κράτος διὰ 8.000 ὑπαλλήλους τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων, Διευθυντάς, Ἀξιωματικούς, Ὑπαξιωματικοὺς καὶ πολιτικὸν προσωπικόν, δαπανᾷ ἐτησίως 117 δισεκατομμύρια—καὶ ποίας ὑπηρεσίας προσφέρει ἡ Ἀστυνομία Πόλεων γνωρίζετε—ἐνῷ διὰ 4.000 ὑπαλλήλους τῆς Ἐθνικῆς ἐδαπανῶντο 99 δισεκατομμύρια τὸ 1950 ἐν ἀρχῇ, 146 τὸ 1951 καὶ 240 δισεκατομμύρια κατὰ τὸ 1951–52.

§121Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Λησμονεῖτε τὸν νόμον 751, ὁ ὁποῖος προστατεύει τοὺς ἐφέδρους πολεμιστάς.

§122Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ὁ νόμος ἐγένετο διὰ νὰ προστατεύσωμεν τοὺς πολεμιστὰς καὶ ἀντ’ αὐτῶν διωρίζατε δεσποινίδια καὶ κορασίδια.

§123Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Τὰ δεσποινίδια αὐτὰ εἶναι ὀρφανὰ τοῦ πολέμου. Ἀλλὰ τόσα ἠξεύρετε τόσα λέτε.

§124Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐνῷ λοιπὸν ἦτο φανερόν, ὅτι ἡ Τράπεζα δὲν διῳκεῖτο καλῶς, σᾶς ἐρωτῶ, ἦτο ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν Συναγερμόν, ὁ ὁποῖος ὑπεσχέθη Κράτος δικαίου τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ ἀναδημιουργίαν, νὰ δεχθῇ τὴν κατάστασιν αὐτήν; Ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῇ τὴν διάκρισιν αὐτήν, μεταξὺ Πληβείων καὶ Πατρικίων; Αὐτὸ ἦτο ἀπαράδεκτον. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ὅπως οἱ κύριοι τῶν Τραπεζῶν αὐτῶν, ὡς προνομιοῦχοι νὰ λαμβάνουν, π. χ, ὁ Διευθυντής, μισθὸν ὑπερβαίνοντα τὰ 9 ἑκατομμύρια, ἐνῷ ὁ νόμος ἀπαγορεύει, ὅπως οἱοσδήποτε μισθὸς ὑπερβαίνῃ τὸν μισθὸν Πρωθυπουργοῦ ὅστις εἶναι μόλις 6.250.000. Ἦτο δυνατὸν λοιπὸν νὰ εἶναι ἀνεκτὴ ἡ κατάστασις αὐτή; Καὶ ἐπὶ πλέον, μὲ τὸν ρυθμὸν μὲ τὸν ὁποῖον ἔβαινεν ἡ σπατάλη, ποῦ ἐβαίνομεν; Λέγει ὁ ἀξιότιμος κ. Παπανδρέου. Δὲν εἴχομεν φθάσει εἰς τὸν πτώχευσιν. Ἀλλὰ δὲν θὰ ἦτο λογικὸν νὰ ἀφήσωμεν νὰ πτωχεύσῃ καὶ τότε νὰ λάβωμεν αὐτὰ τὰ μέτρα. Εἶναι κύριοι δεινότατος ρήτωρ ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ δὲν ξεύρω διατὶ τὴν ἑσπέραν αὐτὴν ὠλίσθησεν εἰς σφάλματα.

§125Ν. ΜΑΛΛΙΑΚΑΣ. Ἐντιμότερον θὰ ἦτο, κ. συνάδελφε, νὰ ὁμιλῆτε διὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶναι παρόντα ἐδῶ καὶ δύνανται νὰ σᾶς ἀντικρούσουν. Εἶσθε νέος καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συμπεριφέρεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§126Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Μὲ παρεξηγήσατε, κ. συνάδελφε. Τὸν κ. Παπανδρέου τὸν ἐκτιμῶ καὶ τὸν σέβομαι ἰδιαιτέρως, οὔτε ἔχει ἀνάγκην τῆς συνηγορίας σας. Ἔλεγον λοιπόν: Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφήσωμε τὴν Τράπεζαν νὰ φθάσῃ εἰς πτώχευσιν, ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσῃ εἰς τὰ πρόθυρα τῆς πτωχεύσεως διὰ νὰ ἐπέμβῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ; Γνωρίζουν οἱ κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν ἐκλονίζετο ἡ πίστις τῆς Τραπέζης θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προκληθῇ ἕνας πανικὸς καὶ θὰ εἴχωμεν τὰς συμφορὰς τὰς ὁποίας μὲ φόβον βλέπουν οἱ μὴ ἔχοντες διάθεσιν ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ ἔχοντες πραγματικὰ συμφέροντα, διότι ὅλα αὐτὰ τὰ δισεκατομμύρια θὰ ἐξηνεμίζοντο. Καὶ ἔρχονται οἱ κύριοι ἀντιλέγοντες καὶ ὑποστηρίζουν καὶ λέγουν, διατὶ δὲν τὸ ἐφέρατε νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ διατὶ ἐσπεύσατε καὶ διατὶ ἐλάβατε ἀπόφασιν χωρὶς νὰ μᾶς ἐρωτήσετε καὶ τόσα ἄλλα, καὶ ἀπαιτεῖ ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν καταπληκτικὴν αὐτὴν πλειοψηφίαν τὴν ὁποίαν τῆς ἔδωσεν ὁ λαὸς καὶ τὴν περιέβαλε μὲ τοιαύτην ἐμπιστοσύνην καταδικάσας τὰς φαύλους ἐκείνας μεθόδους τὰς ὁποίας αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις μετήρχοντο, ἡ Κυβέρνησις αὐτή, θὰ ἔπρεπε νὰ διστάσῃ νὰ λάβῃ ἄμεσα μέτρα διὰ νὰ σώσῃ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἀπὸ τὴν κατάρρευσιν; Εἰς ἐπίρρωσιν τοῦ ἐπιχειρήματος ὅτι δημιουργεῖται μονοπώλιον ἐπικίνδυνον διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, προσεκομίσθη ἐπιστολὴ τοῦ κ. Βαρβαρέσσου. Ὁ κ. Βαρβαρέσσος ἀπόψε εἶναι ὥριμος, ὁ κ. Βαρβαρέσσος εἶναι φυσιογνωμία οἰκονομολογικὴ τὴν ὁποίαν ἠγνόησαν ὅμως τὰ κόμματα τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἀφοῦ τὸν μετεκάλεσαν ἐξ Ἀμερικῆς καὶ ἔρριψαν τὰς σοφὰς ὑποδείξεις του εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων. Ὁ κ. Βαρβαρέσσος δεικνύει μέγα ἐνδιαφέρον διὰ τὸ ζήτημα τῆς συγχωνεύσεως καὶ σπεύδει νὰ δώσῃ τὰς σοφὰς συμβουλάς του πρὶν παρέλθῃ ἕνα δεκαήμερον ἐξ Ἀμερικῆς. Καὶ τί περίεργον, τί περίεργον!! Συμπίπτουν ἀπολύτως μὲ τὴν ἀντιπολίτευσιν αἱ ἀντιλήψεις του. Ἐπαφίεμαι εἰς σᾶς νὰ κρίνετε αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις του. Οὐδεὶς δύναται ν’ ἀρνηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ τὰς ρίψῃ ἐπίσης εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων Ἠκούσατε, κύριοι, καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὅταν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε συγκεντρώσει παρ’ αὐτῇ ὁλόκληρον τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, διότι δὲν εἶχεν ἀκόμη ἱδρυθῆ οὔτε ἡ Κτηματική, οὔτε ἡ Ἀγροτικὴ καὶ αἱ ἄλλαι Τράπεζαι καὶ διῳκεῖτο, ἂς μὴ κρυπτώμεθα ὄπισθεν τῶν δακτύλων μας ἀπὸ ἕνα πραγματικὸν δικτάτορα τὸν ἀείμνηστον Δροσόπουλον, γνωρίζετε πόσον ἀγαθοεργὸς ὑπῆρξεν ἡ δρᾶσις τοῦ τεραστίου ἐκείνου ὀργανισμοῦ τοῦ ἀληθῶς μονοπωλήσαντος ὁλόκληρον τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Καὶ σήμερον ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι Τράπεζαι. Σήμερον ὁπότε ὑπάρχει Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἡ ὁποία εἶναι ἱκανὴ νὰ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον, σήμερον ὁπότε ὑπάρχει μία Κυβέρνησις ἰσχυρά, ἡ ὁποία δὲν θὰ εἰσβάλῃ εἰς τὴν Τράπεζαν δίκην ἁρπακτικοῦ ὀρνέου, ὅπως ἔγραψεν εἰς τὴν ἀναγνωσθεῖσαν ἐπιστολὴν ὁ Διοικητὴς ἐκεῖνος, ἀλλὰ μὲ ἐθνικὸν παλμὸν καὶ πατριωτισμὸν καὶ ὄχι πνεῦμα κομματισμοῦ, ἐρωτᾶται, θὰ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη διάθεσις νὰ μονοπωλήσῃ τὴν πίστιν. Καὶ πῶς θὰ μονοπωληθῇ ἡ πίστις. Ἐάν, κύριοι, ἀφήνετο ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὅπως ἔβαινε κατὰ κρημνόν, θὰ κατέρρεεν, καὶ τότε θὰ εἴχωμεν, ἴσως, μονοπώλιον τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Ἀλλ’ ἠκούσαμεν τόσα καὶ τόσα παράδοξα, ὅτι δίδεται πλέον ἡ περιουσία τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, ὁ ὅμιλος ὁ κακοποιὸς θὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον, μία ὀλιγαρχία κεφαλαιούχων ὄπισθεν τοῦ κ. Ἠλιάσκου κρυπτομένη, θὰ μᾶς ἀπομυζᾷ κ.λ.π. κ.λ.π. Καίτοι δὲν εἶμαι οἰκονομολόγος ἐρωτῶ: ἀφοῦ ἡ Ἐθνικὴ θὰ ἔχῃ 22.000 μετοχὰς καὶ 8.000 ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν καὶ ἐφόσον εἰς τὰς Ἀνωνύμους Ἑταιρίας ἡ πλειοψηφία δεσπόζει καὶ ἡ μειοψηφία ὑποτάσσεται, πῶς ἐξηγοῦνται ὅλα αὐτὰ τὰ παράδοξα πράγματα, ὅτι ἡ μειοψηφία θὰ καταδυναστεύῃ τὴν πλειοψηφίαν; Εἰς ὅλα αὐτὰ ἀπήντησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μὲ συντριπτικὴν ἐπιχειρηματολογίαν καὶ κατέρριψε ἕνα πρὸς ἕνα, βῆμα πρὸς βῆμα ὅλας τὰς αἰτιάσεις. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τῆς ἀντιπολιτεύσεως κ. Κοθρῆς μᾶς μετέφερε τὴν ἀνησυχίαν τῆς κοινῆς γνώμης τῆς ἐπαρχίας του διὰ τὴν συγχώνευσιν. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Κοθρῆς, οἱ ἀγρόται ἀνησυχοῦν διὰ τὴν συγχώνευσιν καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἀνησυχίαν αὐτήν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν οἱ ἀγρόται ἀνησυχοῦν διὰ τὴν συγχώνευσιν ὅπως μᾶς διεβεβαίωσεν ὁ κ. Κοθρῆς. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἀξιότιμος συνάδελφος πρέπει νὰ τὸν πιστεύσωμεν, ἀλλὰ πρέπει νὰ πιστεύσωμεν τότε καὶ τὴν φήμην ὅτι μέγα μέρος τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ χάρις εἰς τὴν γενναιοδωρίαν τοῦ τότε ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου ἔρρευσεν εἰς τὴν Κρήτην, ὥστε ὅλοι οἱ ἀγρόται νὰ εἶναι μέτοχοι τῶν Τραπεζῶν καὶ ν’ ἀνησυχοῦν.

§127Ι. ΠΑΠΑΜΑΣΤΟΡΑΚΗΣ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου οἱ κάτοικοι δὲν ἔχουν οἰκίας νὰ στεγασθοῦν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγετε.....

§128Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Ἐλᾶτε νὰ δῆτε τὴν ἀθλιότητα εἰς τὴν ὁποίαν ζοῦν. (Θόρυβος).

§129Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἴσως ἔχετε δίκαιον, διότι καὶ ἐκεῖ οἱ ἐπιτήδειοι τὰ ἐσοφίσθησαν. Σᾶς μεταφέρω τὴν γνώμην καὶ τῆς ἰδικῆς μου ἐπαρχίας ὅπου συνέπεσε νὰ εὑρίσκωμαι ὅταν ἐξηγγέλθη τὸ μέτρον αὐτό. Κύριοι, σᾶς βεβαιῶ, ὁ κόσμος εἶπεν: Ἐπὶ τέλους γίνεται ἔναρξις ἐφαρμογῆς τῶν ὑποσχέσεων τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ Συναγερμὸς καὶ ᾐσθάνθησαν μεγάλην χαρὰν ὅταν ἐπληροφορήθησαν, ὅτι ἡ διοίκησις ἐκείνη ἡ ἀτυχής, ἡ ἀδεξία, ἂς μὴ τὴν χαρακτηρίσω περισσότερον, ἀποβάλλεται τοῦ μεγάλου πιστωτικοῦ Ἱδρύματος. Ἔχω νὰ σᾶς μεταφέρω καὶ μίαν ἄλλην πληροφορίαν, ὅτι εἰς τὴν ἐπαρχίαν ποὺ τοὺς μαστίζει ἡ δυστυχία διότι μέχρι σήμερον δὲν ἀντίκρυσε παρὰ τὴν ἀστοργίαν τῶν κυβερνώντων, εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου ὅπου οἱ ἀγρόται ποὺ εὑρίσκονται εἰς μίαν ἀθλιότητα οἰκονομικὴν πρωτοφανῆ, ὅπως τὸ γνωρίζετε ὅλοι ὅσοι προέρχεσθε ἐξ ἐπαρχιῶν, ἀνυπομονοῦν νὰ μάθουν καὶ ἄλλα μέτρα ἐπίσης γενναῖα καὶ ἄλλας ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως ρωμαλέας, ἀναμένουν νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ φραγγέλιον καὶ νὰ ἀποβάλῃ ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐχρηματίσθησαν, ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπεύθυνοι διὰ τὴν κακοδαιμονίαν τοῦ τόπου. Μεταφέρω, λοιπόν, αὐτὴν τὴν παράκλησιν καὶ ἐγὼ τῆς ἐπαρχίας μου, ἵνα ἡ Κυβέρνησις χωρήσῃ μετὰ τοῦ αὐτοῦ θάρρους εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐπηγγέλθη καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι εἰς τὸ πλευρόν της. (Χειροκροτήματα).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γρηγορίου, κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς «ὁ θέλων διαρκούσης τῆς συζητήσεως (ἀναγινώσκει)».

§131Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. συνάδελφος ἐξεστόμισε μίαν συκοφαντίαν. Εἶπεν ὅτι δὲν δύνανται οἱ συγγενεῖς διατελεσάντων Ὑπουργῶν νὰ κτίζουν κτίρια καὶ ἐργοστάσια ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ, τὰ ὁποῖα ἐπῆραν χατηρικῶς. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον διετέλεσα Ὑφυπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ ἀπαντήσω ὁπωσδήποτε.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὠνόμασε σᾶς;

§133Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Βεβαίως.

§134Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἠρώτησα, ἐὰν ὁ Ἀχιλλεὺς Γρηγορίου εἶναι ἀδελφός του. Ἐὰν εἶναι τοῦτο ἀληθές, τότε τὸν ἀφορᾷ.

§135Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι ἀδελφός μου. Ἡ οἰκογένεια Γρηγορίου πολιτεύεται ἀπὸ τὸ 1821 καὶ μέχρι σήμερον δὲν εὑρέθη κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ τῆς προσάψῃ τὴν ἄτιμον μομφήν, ὅτι συγγενὴς Γρηγορίου ἔλαβε δάνειον ἐκ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ χατηρικῶς καὶ ἔκτισεν ἐργοστάσιον. Ὁ πατέρας μου πολιτεύεται ἀπὸ 50ετίας. Ἐβγῆκε πολλάκις βουλευτής, ἐγένετο διοικητής, νομάρχης καὶ ἔλαβε καὶ ἄλλα ἀξιώματα καὶ ὅμως οὐδεὶς ἐτόλμησε νὰ τὸν καταγορήσῃ μὲ τοιαύτην συκοφαντίαν, ὡς ἡ τοῦ κ. συναδέλφου. Ὁ πατέρας μου, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε περιουσίαν μεγάλην ὡς προῖκα καὶ ὁ ὁποῖος σήμερον δὲν ἔχει παρὰ ἐλάχιστα, διότι τὰ ἐσπατάλησε πολιτευόμενος εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐπώλησε κτῆμα, τὸ ὁποῖον ἔδωκεν εἰς τὸν ἀδελφόν μου, τὸν Ἀχιλλέα, διὰ νὰ κτίσῃ ἐργοστάσιον. Τὴν ἐργασίαν τὴν εὑρῆκεν ὁ πατέρας μου καὶ τὸ ἐργοστάσιον ἔγινεν εἰς τὸ Ρούφ, εἰς μίαν παράγκαν μέσα καὶ σιγά, σιγὰ προοδεύοντας ὁ ἀδελφός μου ἔφθασε νὰ κάμῃ τὸ ἐργοστάσιον εἰς τὰ Σπάτα, μέσα εἰς δύο στρέμματα καὶ ὤφειλε νὰ ἠξεύρῃ ὁ κ. βουλευτής, ὅταν ἀποδίδῃ τοιαύτην μομφήν, ὅτι τὸ μοναδικόν μας σπίτι εἰς τὸ Κολωνάκι δεκάκις ὑποθηκεύθη καὶ ἠγγυήθη δι’ αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον. Καὶ ἀκόμη θὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἑξῆς: Τὸ παράπονον τοῦ ἀδελφοῦ μου εἶναι ὅτι, ἐνῷ ὁ μακαρίτης ὁ ἀδελφός μου ἦτο Διευθυντὴς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου τοῦ Σοφούλη, ἐνῷ ἐχρημάτισα ἐγὼ Ὑφυπουργός, δὲν ἐπῆρε Σχέδιον Μάρσαλ.

§136Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐπήρατε ὅμως.

§137Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν ἐπήραμεν. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ἔπαιρνεν ὁ ἀδελφός μου, βιομήχανος ἦτο καὶ αὐτὸς καὶ τὸ ἐδικαιοῦτο κατὰ τὸν νόμον.

§138Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τότε, διατὶ θίγεσθε;

§139Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Διότι δὲν ἐπῆρεν. Εἶναι ἐντροπή σας νὰ συκοφαντῆτε.

§140Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐντροπὴ ἰδική σας εἶναι.

§141Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἰς ἐμένα μὴ σηκώνετε τὸ ἀνάστημά σας.

§142Δ. ΠΛΑΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐφωτίσθημεν ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου. Ἐπῆρεν ἢ δὲν ἐπῆρεν ὁ ἀδελφός του ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ δάνειον;

§143Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐὰν δὲν ἐπῆρεν ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ ἢ ἄλλο δάνειον τὸν ἠδικήσαμεν τὸν ἄνθρωπον. Ἐὰν ἐπῆρε, τότε δὲν εἶναι ἐν τάξει νὰ φωνασκῇ.

§144Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν ἐπῆρε.

§145Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον, νὰ φέρωνται ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἀβασανίστως τοιαῦται κατηγορίαι.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀντωνίου ἔχει τὸν λόγον.

§147Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Μετὰ τὴν συντριπτικὴν πράγματι ἀγόρευσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ὡμίλησε γενικώτερον ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον συζητεῖται σήμερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ συγχρόνως ἔδωκε καὶ μίαν ἀπάντησιν λεπτομερῆ, εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὰς αἰτιάσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἀναμφισβητήτως θὰ ἐπερίττευε πᾶσα ἄλλη ἀγόρευσις καὶ δι’ αὐτὸ μετὰ δισταγμοῦ ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, διότι, εἶναι βέβαιον, ὅτι τίποτε δὲν θὰ εἶχε νὰ συμπληρώσῃ ἡ ἰδική μου ἀγόρευσις ἢ οἱαδήποτε ἄλλη ἀγόρευσις, εἰς ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος. Ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὴν συζήτησιν ἐγένετο χρῆσις ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ὡρισμένων ἀνακριβῶν ἀριθμῶν, εἶμαι ὑποχρεωμένος διὰ νὰ μὴ δημιουργηθοῦν πεπλανημέναι ἐντυπώσεις, νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ δι’ ὀλίγον νὰ δώσω μίαν μερικὴν ἀπάντησιν. Μὲ κατάπληξίν μου, ὅμως, παρατηρῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐγκατέλειψε τὴν αἴθουσαν, συνεχίζων οὕτω τὴν ἀντικοινοβουλευτικὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθη καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἦτο βουλευτὴς τὸ 1946 καὶ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἦτο βουλευτὴς τὸ 1951–52 καὶ ἤσκει τὸ ἔργον τῆς ἀντιπολιτεύσεως, διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἐλαχίστας ἐμφανίσεις εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Μὲ κατάπληξιν παρατηρῶ, ὅτι τὴν τακτικὴν αὐτὴν τὴν μετέφερεν ἤδη εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν καὶ ἰδίως εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ποὺ ἀσκεῖται ἐναντίον του, ὡς ὑπευθύνου ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος Ὑπουργοῦ, ἔλεγχος. Τὴν ἀντικοινοβουλευτικὴν αὐτὴν τακτικήν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τὴν συνεχίζει, δυστυχῶς εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ἀντὶ ὡς ὑπεύθυνος Ὑπουργός, νὰ παρίσταται κατὰ τὰς συνεδριάσεις, διὰ νὰ δέχεται τὸν ἔλεγχον, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως φυγομαχεῖ. (Θόρυβος) Κύριε Λυκουρέζο, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῶν μειδιαμάτων σας. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι καὶ κατὰ τὸ 1946, ὅτε εἴχατε ἐκλεγῆ, ἐπίσης μὲ τὴν παράταξιν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, τὰ ἴδια μειδιάματα, ἀπευθύνατε καὶ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὅταν ἐτονίζομεν τοὺς κινδύνους, τοὺς ὁποίους ἐσήμαινεν ἡ ἄνοδός σας εἰς τὴν ἐξουσίαν καὶ ὁ παρεμφερὴς πρὸς τὸν σημερινόν, χειρισμὸς τῶν προβλημάτων τῆς χώρας.

§148Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παραμένω νὰ σᾶς ἀκούω. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ κάμητε τοιούτου εἴδους παρατηρήσεις, εὑρίσκεσθε ἐν πλάνῃ. Νὰ ἀσκήσητε τὸν ἔλεγχον καὶ νὰ ὁμιλήσητε ἐπὶ τοῦ θέματος. Ἐγὼ καὶ νὰ γελῶ εἶμαι ἐλεύθερος καὶ νὰ σᾶς ἀποδοκιμάζω εἶμαι ἐλεύθερος καὶ νὰ ἐξέλθω τῆς αἰθούσης εἶμαι ἀπολύτως ἐλεύθερος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ κάμνω.

§149Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τηρῆτε ἀπόλυτον σοβαρότητα, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται καὶ ὡς ἐκ τῆς θέσεώς σας ὡς Ὑπουργοῦ.

§150Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Θὰ ἀπέλθω καὶ θὰ ἐπανέλθω, ὅταν κατέλθητε τοῦ βήματος (ἐγείρεται διὰ νὰ ἀποχωρήσῃ τῆς αἰθούσης).

§151Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Τὸ καλύτερον ποὺ ἔχετε νὰ κάμητε, εἶναι, νὰ ἀπέλθητε τῆς αἰθούσης. Ἀφοῦ ἄλλωστε ἀπουσιάζει ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργός, διὰ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἐλεγχόμενος Ὑπουργὸς, διερωτῶμαι; κ. Λυκουρέζο, ποίαν ἀξίαν θὰ εἶχεν ἡ παρουσία σας, ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐντελῶς ἀναρμοδίου, εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Κύριοι βουλευταί, δυστυχῶς ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν διέλυσε τὰς ἀνησυχίας μας. Διότι οὐδεμίαν τῶν ἀποριῶν, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἔλυσε καὶ δὲν κατώρθωσε νὰ ἄρῃ τὰς ἀνησυχίας, αἱ ὁποῖαι μᾶς συνέχουν διὰ τὴν οἰκτρὰν οἰκονομικὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν ἐγκαινιάζει, διὰ τοῦ ληφθέντος, πρό τινων ἡμερῶν, μέτρου, τὸ ὁποῖον ἐλέγχεται σήμερον, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Καί, αἱ ἀνησυχίαι μας αὗται, δὲν περιορίζονται, μόνον εἰς τὸ συζητούμενον θέμα. Εἶναι ἀνησυχίαι γενικώτεραι. Ἀνησυχίαι, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν, ὁλόκληρον τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας. Ἀνησυχίαι, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν καὶ αὐτό, τοῦτο, τὸ Πολίτευμά μας. Δυστυχῶς, οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους εἴχομεν, ὅταν ἀνέλαβε τὴν διακυβέρνησιν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, μὲ τὴν συντριπτικὴν αὐτοῦ πλειοψηφίαν, ἤρχισαν νὰ ἐπαληθεύουν. Ποῖοι ἦσαν οἱ φόβοι μας αὐτοί; Οἱ φόβοι μας αὐτοί, ἀπέρρεαν ἀπὸ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ γεγονός, τῆς τεραστίας, τῆς συντριπτικῆς πλειοψηφίας, τὴν ὁποίαν ἐξησφάλησεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς εἰς τὴν Βουλὴν. Καὶ ναὶ μὲν θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ἀποβῇ αὕτη ἐπὶ καλῷ τῆς Ἑλλάδος, ὁπότε, ἡμεῖς πρῶτοι θὰ ἐχειροκροτούσαμεν (Θόρυβος).

§152ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§153Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἀλλ’ εἴχομεν τὸν φόβον ἐπίσης ὅτι αὐτὴ ἡ πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, θὰ ἐξειλίσσετο ἐπὶ κακῷ διὰ τὴν χώραν αὐτὴν, διότι θὰ ἐγκαθιδρύετο εἰς αὐτὴν μία ἀπολυταρχικὴ ἐξουσία. Καὶ, δυστυχῶς, ἔρχεται ἡ σημερινὴ ἀγόρευσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεώς μας, διὰ νὰ ἐπιβεβαιώσῃ ἀπολύτως, τοὺς φόβους μας αὐτούς. Καὶ τοὺς ἐπεβεβαίωσεν, ἀναμφισβητήτως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τοὺς φόβους αὐτούς, ὅταν ἰσχυρίσθη, ὡς πρὸς τὰς συνδικαλιστικὰς ἐλευθερίας τῆς χώρας, ὅσα εἰς τὴν ἀπάντησίν του περιέλαβεν. Μὰ τὸ ἐπιβεβαίωσε δέ, ἀκόμη περισσότερον, ὅταν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐξήγαγε τὸ καταπληκτικὸν συμπέρασμα, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς νὰ κυβερνήσῃ τὴν χώραν αὐτήν, ἐπὶ μίαν ὀκταετίαν. (Θόρυβος). Ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐξαγάγωμεν συμπεράσματα, ἀπὸ τὴν μέχρι σήμερον διακυβέρνησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ κυβερνήσητε τὴν Χώραν, ὄχι ἐπὶ ὀκτὼ ἔτη, ὡς διανοεῖσθε, ἀλλά, νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι μέσα εἰς διάστημα ἑνὸς μόνον ἔτους θὰ ἔχετε ὑποστῆ ἀνεπανόρθωτον φθοράν, ἡ ὁποία θὰ σᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὸ περιθώριον.

§154Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. ..... (Ὁμιλεί μὴ ἀκουόμενος).....

§155Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἀπαντῶ, λοιπόν, εἰς τὸν κ. Λιβαδᾶν. Ἐνεθυμήθην τὸ ἰδικόν σας τοῦ 1946, ὁπότε τὴν αὐτὴν πανηγυρικὴν ἐπιτυχίαν εἴχατε σημειώσει, ἀλλὰ μόλις μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, ἠναγκάσθητε νὰ δώσητε τὴν Πρωθυπουργίαν τῆς Χώρας εἰς τὸν γηραιὸν Ἀρχηγόν μου, τότε, εἰς τὸν ἀείμνηστον Θ. Σοφούλην καὶ νὰ παραχωρήσητε τὸ ἥμισυ τῶν Ὑπουργείων εἰς τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων.

§156Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐνθυμοῦμαι, διότι τότε ἤμουν ὑπάλληλος καὶ ὄχι βουλευτής.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, διότι δὲν θὰ τελειώσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§158Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ὑπάλληλος, διακρινόμενος διὰ τὰ κομματικά σας ὄργια. Ἠθέλησε νὰ ἐξαγάγῃ συμπεράσματα καὶ ἐπεκαλέσθη αὐτὸ ἀπόψε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀπὸ τὴν ἐπαναληπτικὴν ἐκλογὴν τῆς Θεσσαλονίκης. Ἀλλά, κύριοι βουλευταὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἀξιότιμοι κύριοι Ὑπουργοὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, δὲν δικαιοῦσθε — καὶ δὲν γνωρίζω, βέβαια, ποία εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἡ σημασία καὶ δι’ ἡμᾶς τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς — δὲν δικαιοῦσθε νὰ εἶσθε ὑπερήφανοι διὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, διότι κατὰ τὴν ἐκλογὴν αὐτήν, ἐσημείωσεν συντριπτικὴν ἧτταν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, δεδομένου ὅτι τὸ ποσοστὸν τῶν ψήφων τὰς ὁποίας ἔλαβεν κατὰ τὴν 16ην Νοεμβρίου ἐμειώθη πολύ. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ νὰ εἶσθε βέβαιοι, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἂν ὑπῆρχεν ἡ εὐχέρεια, ἂν τὰ θεωρεῖα αὐτὰ τῆς Βουλῆς θὰ ἦτο δυνατὸν κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν νὰ περιλάβουν ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, δὲν θὰ ἔπρεπε ν’ ἀμφιβάλλητε, ὅτι ἂν κατωρθώσατε κατὰ τὴν ἐπαναληπτικὴν αὐτὴν ἐκλογήν, νὰ συγκεντρώσητε τὸ μειωμένον ποσοστὸν τῶν 33%......

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ρήτωρ παρακαλεῖται νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τοῦ θέματος.

§160Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Μά, κύριε Πρόεδρε, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν ἀγόρευσίν του, τὸ θέμα τῆς ἐκλογῆς τῆς Θεσσαλονίκης καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ μὲ κατηγορῆτε ὅτι εἶμαι ἐκτὸς θέματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, δὲν δικαιοῦσθε νὰ εἶσθε ὑπερήφανοι ἀπὸ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς. Ἀλλά, ἂν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν, παρίστατο εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ εἶσθε βέβαιοι ἀπολύτως, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, εἰς οἱανδήποτε ἄλλην ἐκλογὴν θὰ ἔχει τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐπανέλθῃ ἐδῶ. (Θόρυβος). Ἀναμφισβητήτως, κύριοι βουλευταί, ἀνεφέρθησαν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ἀριθμοὶ καταπληκτικοί, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὴν πραγματικότητα. (Θόρυβος).

§161Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Θέλετε νὰ μοῦ εἴπητε τίποτε, κύριε συνάδελφε;

§162Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι, τέλος πάντων, πρέπει νὰ συντελέσητε καὶ σεῖς—δεδομένου, ὅτι ἀνήκετε εἰς μίαν οἰκογένειαν πολιτευομένων μὲ παραδόσεις—ὥστε ἐπὶ τέλους, ἡ συζήτησις νὰ προσλάβῃ τὴν προσήκουσαν σοβαρότητα καὶ διευκολυνθῇ ἡ ἄσκησις τοῦ ἐλέγχου ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§163Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Χωρὶς νὰ ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς θίξω, σᾶς λέγω, ὅτι τὸν τόνον τῆς σοβαρότητος τῶν συζητήσεων ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, τὸν δίδει πρωτίστως ὁ ρήτωρ. Ὑποθέτω, ὅτι ἔχετε περὶ αὐτοῦ ἀρκετὴν πεῖραν.

§164Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Κύριε Λυκουρέζο....

§165Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κάμνετε κάποιο λάθος.

§166Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Σεῖς κάμνετε λάθος. Καὶ κ. Λυκουρέζο νὰ σᾶς ἀπεκάλουν δὲν θὰ εἶχε σημασίαν.

§167Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Εἰς τὸ μυαλό σας, ἴσως δὲν δύναται νὰ γίνῃ λάθος.

§168Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Φυσικὰ εἰς τὴν οὐσίαν δὲν εἶναι λάθος.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ρήτορα νὰ ἐντοπισθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος. Τὸν παρεκάλεσα ἐπανειλημμένως καὶ μὲ παρεξήγησεν, ὅτι παρεμβάλλω ἐμπόδια, ἐνῷ τὸν διευκολύνω. Παρακαλῶ, ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Θέμα δέ, εἶναι ἡ ἐπερώτησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης–Ἀθηνῶν.

§170Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐβάδιζεν ἀπὸ τοῦ κακοῦ εἰς τὸ χειρότερον καὶ ὅτι τέλος ἀπετέλει χαίνουσαν πληγήν, ἡ ὑπόθεσις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ διὰ τὴν Χώραν, γενικώτερον. Παρεθέσαμεν, κύριοι βουλευταί, ἀριθμοὺς λεπτομερεῖς κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀγόρευσίν μας, οἱ ὁποῖοι ἀποδεικνύουν, ὅτι εἶναι μῦθος, τὸ ὑποστηριχθέν, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εὑρίσκετο εἰς τὰ πρόθυρα τῆς χρεωκοπίας, ὅπως ἠθέλησε νὰ παραστήσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ὁμιλοῦν κατὰ τρόπον ἀμείλικτον. Τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀναιρέσῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1952 εἶναι οὐσιαστικῶς ἔλλειμμα παροδικὸν ἐξ 24 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, τὰ ὁποῖα ὑπάρχει εὐχέρεια νὰ καλυφθοῦν διὰ πλείστων μέσων, καθ’ ὃν τρόπον εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποκαλύψω χθὲς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ μὲ κατάπληξιν παρετήρησα, ὅτι ἀντί, ὡς εἶχεν ὑποχρέωσιν, νὰ ἀνέλθῃ ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ κάμῃ τὴν δήλωσιν, ἂν ἤθελε νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν—τὴν μόνην θετικὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ὁποίαν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ εἶχε νὰ προσφέρῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ—ἀντὶ νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐξαίρετος εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπὸ πάσης ἀπόψεως καὶ ὅτι αἱ προσωριναί της δυσχέρειαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν κλονίσουν, ἐνεργεῖ κατὰ τρόπον, ὁμολογουμένως ἀκατανόητον.

§171Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δηλαδή, νὰ γίνῃ ἀπάτη;

§172Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ὄχι. Ἀντιθέτως, κύριε συνάδελφε, ἀπατηλοὺς ἀριθμοὺς καὶ ἀπατηλοὺς συλλογισμοὺς ἐχρησιμοποίησεν ὁ κ. ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργός.

§173Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἷς ἕκαστος ἔχει τὰς πληροφορίας του.

§174Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Αἱ πληροφορίαι αἱ ἰδικαί μας, ἀπολύτως ἐξηλεγμέναι, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι, ὅτι τὸ ἔλλειμμα εἶναι ἐλάχιστον ἐν σχέσει πρὸς τὰς δυνατότητας τῆς Τραπέζης, εἶναι ἔλλειμμα 24 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ καλυφθῇ εὐχερέστατα ἀπὸ τὸ τεράστιον ἐνεργητικόν, ἀπὸ τὰς τεραστίας δυνατότητας, ποὺ ἔχει ἡ Τράπεζα, διότι δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ τὴν ὑπεραξίαν τῶν χρεωγράφων της, τῶν ἀκινήτων της καὶ τῶν εἰς συνάλλαγμα διαθεσίμων της ἐκ τῶν ὁποίων ἠμπορεῖ νὰ καλύψῃ πολλαπλάσια τοῦ 1952 ἐλλείμματα. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, διὰ τὸν ἀποκεφαλισμὸν τῆς Ἐθνικῆς, πολὺ περισσότερον στερεῖται σημασίας, διότι ὅπως εἶναι γνωστόν, εἰς τὸ 1946, τὸ ἔλλειμμα εἶχεν ἀνέλθει εἰς τὸ τριπλάσιον καὶ πλέον. Καίτοι ἐπηκολούθησε τὸ 1947 ἔλλειμμα ἀνάλογον πρὸς τὸ τοῦ 1952, ἐν τούτοις ἡ Τράπεζα ἀντιπαρῆλθε τὰς δυσχερείας, χάρις εἰς τὴν ζωτικότητα, τὴν ὁποίαν δὲν ἀπώλεσε ποτέ. Καὶ εἶναι θλιβερὸν διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας νὰ συκοφαντῆται, καθ’ ὃν τρόπον συκοφαντεῖται, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Δι’ αὐτὸ δὲ μὲ θλῖψιν διαπιστώνω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ προστάτης της, μετεβλήθη, τρόπον τινά, εἰς ὄργανον διασυρμοῦ τῆς Τραπέζης αὐτῆς. Καὶ διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τὴν πολιτικήν του, εἰς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἐνεφάνισεν, ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι τὸ συνολικὸν ἔλλειμμα ἀνῆλθε κατὰ τὸ 1952 εἰς 120 δισεκατομμύρια. Διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτὸ ὑπεστήριξε καταπληκτικὰς ἀπόψεις, ὅπως φερ’ εἰπεῖν, ὅτι τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα παρεσχέθησαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, ἀποτελοῦν μέρος τοῦ ἐλλείμματος. Ἀλλὰ τὰ δάνεια αὐτά, ἀνεξαρτήτως τῆς ἀναληθείας, ὡς πρὸς τὸ ὕψος των, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθοῦν ὡς παθητικὸν διὰ τὴν Τράπεζαν δεδομένου ὅτι πάντοτε εἰσεπράττοντο. Ἐπὶ πλέον γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, ἐφόσον ἀνήγγειλε μέτρα δι’ ἄλλας Τραπέζας, διατί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ἀνεκοίνωσε λεπτομερείας τῶν μέτρων αὐτῶν διὰ νὰ συζητηθῇ τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ μὴ ὑποστῇ ζημίας ἡ χώρα, ἀπὸ ἐνδεχόμενα νέα ὀλισθήματά του;

§175ΤΡ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Δὲν τὸ χαίρεσθε ποὺ θὰ πέσῃ εἰς ὀλίσθημα;

§176Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Τί λέτε, κύριε συνάδελφε; Νὰ χαίρω διότι θὰ ὑποπέσῃ εἰς ὀλίσθημα ἐπιζήμιον διὰ τὴν χώραν; Λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι διεννοήθητε τοιοῦτόν τι. Εὔχομαι ἀπεναντίας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ σημειώσῃ μίαν πρωτοφανῆ ἐπιτυχίαν καὶ εὔχομαι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του νὰ ἐπιλυθοῦν ὅλα τὰ προβλήματα τῆς χώρας. Λυποῦμαι ὅμως, διότι ἡ ἀρχὴ τοῦ ἔργου του, εἰς τὸν τομέα αὐτόν, τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, δὲν μοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἔχω τοιαύτας ἐλπίδας. Περαιτέρω, κύριοι βουλευταί, ἔγινε σοβαρὸς λόγος περὶ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Τραπέζης κατὰ τὸ διάστημα κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἱδρύματος εὑρίσκετο ὁ κ. Κωστόπουλος. Ἐπ’ αὐτοῦ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ παραθέσω χθὲς λεπτομερεῖς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους δι’ ὀλίγων πρέπει νὰ ἐπαναλάβω. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργῇ ἐντυπώσεις εἰς βάρος τῆς Τραπέζης ἀρυόμενος ἐπιχειρήματα ἐξ αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Διότι, ὅπως καὶ χθὲς εἶπον, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ἔξοδα διαχειρίσεως ἀνῆλθον εἰς τὸ 70% διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Δηλαδὴ τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως εἶναι τὸ μικρότερον ὅλων τῶν Τραπεζῶν. Ἐπειδὴ δὲ περισσότερος λόγος ἔγινεν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ὑπαλλήλων, καὶ κατεβλήθη προσπάθεια νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἐγένετο εἶδος κομματικοῦ ὀργίου, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ὀφείλω νὰ ἐπαναφέρω πάλιν εἰς τὴν μνήμην σας, ὅτι τὸ ποσοστὸν τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ὑπῆρξε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ μικρότερον ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἄλλα Τραπεζιτικὰ Ἱδρύματα, μηδὲ αὐτῆς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ἐξαιρουμένης, ἡ ὁποία ἔχει ποσοστὸν 43% ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὴν Ἐθνικήν, ἡ ὁποία ἐσημείωσε κατά τι μικρότερον ποσοστόν. Ἀναφερόμενος δέ, εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα τῆς προσλήψεως ὑπαλλήλων, πρέπει νὰ τονίσω, ὅτι εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ τέως Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς, ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἐμφανίζεται μείωσις σύμφωνα πρὸς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἀνέφερα χθὲς καὶ τοὺς ὁποίους, ἂν θέλετε, τοὺς ἐπαναλαμβάνω: Ἀπὸ τῆς 13–3–51 μέχρι τῆς 7–1–53 εἶχον προσληφθῆ 273, ἔγιναν ἀπολύσεις 334. Ἐσημειώθη δηλαδὴ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ κ. Κωστοπούλου μείωσις τῶν ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων κατὰ 61, μείωσις διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τοῦ ὑπηρετοῦντος προσωπικοῦ καὶ εἶναι τὸ πρᾶγμα πρὸς τιμὴν τῆς τέως Διοικήσεως τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία κατεβλήθη προσπάθεια νὰ κατηγορηθῇ διὰ κομματισμόν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα τῶν προσλήψεων τῶν ὑπαλλήλων, ἐκ τοῦ ὁποίου καταπίπτουν τὰ περὶ κομματισμοῦ. Καὶ ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν χορηγήσεων ἐγένοντο διάφοροι ὑπαινιγμοί. Θὰ ἤθελον δὲ ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς νὰ ἐρωτήσω τοὺς κ.κ. βουλευτὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀθηνῶν κ. Ζαλοκώσταν, ὁ ὁποῖος εἶναι διευθυντὴς καὶ ἐκπρόσωπος τῆς Ἑταιρείας «ΡΕΤΣΙΝΑ» καὶ θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ ἐρωτήσω τὸν ἰδιοκτήτην τοῦ πρακτορείου ἐφημερίδων, κ. Τσοῦρνον—βουλευτὴν ἐπίσης τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ—καὶ θὰ ἤθελον ἐπίσης νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ τοὺς ἐκλεκτοὺς φίλους του, τοὺς κ.κ. Κατσάμπαν καὶ Μποδοσάκην, διὰ τὸν πρὸς αὐτοὺς χορὸν ὁλόκληρον, θὰ ἔλεγον, χορηγήσεων ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης ἀνερχομένων εἰς πολλὰ δισεκατομμύρια, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν καὶ ἐν προκειμένῳ, ὅτι ψεύδη ἀσύστολα εἶναι, ὅσα ἠθέλησαν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἀναφέρουν, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κομματισμὸν τῆς τέως Διοικήσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ νὰ δικαιολογήσουν τὸ ἀνοσιούργημα, τὸ ὁποῖον διαπράττουν εἰς βάρος τῆς χώρας, διὰ τῆς ἀμελετήτου καὶ ἀπερισκέπτου καὶ καταστρεπτικῆς διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν συγχωνεύσεως τῶν δύο τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων. Εἶπε περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ νέα αἱμοδοσία. Αἱμοδοσία μάλιστα, ὄχι ὅμως νέος ἀποκεφαλισμός. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τὴν ἀνάγκην τῆς μειώσεως τοῦ τόκου, διότι δεχόμεθα πράγματι, ὅτι ἡ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου ἀποτελεῖ τὴν μεγάλην λεωφόρον, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ μίαν χώραν πρὸς τὴν εὐημερίαν. Ἀλλὰ τίποτε τὸ συγκεκριμένον, οὔτε κἂν τὸ πιθανόν, δὲν μᾶς ἀπέδειξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ διὰ τῆς πολιτικῆς του ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς μειώσεως τοῦ τόκου, δηλαδὴ τῆς βασικῆς αὐτῆς ἐπιδιώξεως τῆς ὑπὸ συζήτησιν ἀποφάσεως. Ὡμίλησεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μὲ συγκινητικὰ λόγια διὰ τοὺς ἀγρότας. Μᾶς συγκινοῦν πράγματι τὰ λόγια αὐτά, ἀλλ’ ἀναμένομεν τὴν ἐκδήλωσιν δι’ ἔργων τοῦ ἐνδιαφέροντος αὐτοῦ. Καὶ ἀναμένομεν τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς ἀσφαλείας τῶν γεωργικῶν προϊόντων, διὰ νὰ κρίνωμεν, ἐὰν πρόκειται πράγματι περὶ διαθέσεων πραγματικῶν ἢ περὶ κενῶν ὑποσχέσεων, ὡς ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν διὰ τὴν ἐξασφάλισιν ἐργασίας εἰς τοὺς ἀνέργους...... Ἐπίσης ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπιστολὴν τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν διὰ νὰ ἀποδείξῃ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ὅτι ὑπάρχει ἀντίθεσις τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, καὶ δὲν δικαιολογοῦνται αἱ ἐπιθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν κατὰ τῆς πολιτικῆς του, μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι παραβλάπτονται τὰ συμφέροντα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ φαλκιδεύονται τὰ συμφέροντα τῶν μετόχων αὐτῆς ὑπὲρ τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἔχῃ ἀξίαν τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, θὰ ἔπρεπε νὰ προσκομισθῇ κατάλογος καὶ νὰ δοθοῦν εἰς τὴν δημοσιότητα τὰ ὀνόματα τῶν μετόχων αὐτῶν, διὰ νὰ γνωρίζωμεν πῶς θὰ ψηφίσουν μεθαύριον ὅλοι αὐτοὶ οἱ μέτοχοι ὅταν θὰ συγκληθῇ ἡ Γενικὴ Συνέλευσις διὰ νὰ λάβῃ σχετικὰς ἀποφάσεις. Ἐκτὸς τούτων, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἐκάλεσε τὸν κ. Κωστόπουλον νὰ ὑποβάλῃ παραίτησιν καὶ δὲν μᾶς ὡμίλησε διὰ μίαν οὐσιώδη παράλειψίν του, διότι εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ τὸν καλέσῃ καὶ νὰ τὸν συμβουλευθῇ διὰ τὴν κατάστασιν τῆς Τραπέζης καὶ διὰ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐπιβεβλημένα νὰ ληφθῶσιν, διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἦτο ἀπολύτως δυνατή. Καὶ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν διότι διὰ τῆς γνωστῆς προσφορᾶς τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὸν κ, Κωστόπουλον, ἐπιβαρυνούσης τὴν Τράπεζαν δι’ ἑνὸς δισεκατομμυρίου δραχμῶν, προσφορᾶς τὴν ὁποίαν ἀπεποιήθη ὁ κ. Κωστόπουλος, ἀπεδείκνυεν ἐμμέσως ὅτι ἐνέκρινε τὴν ὅλην πολιτείαν τοῦ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Διοικήσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐξέφραζε, τρόπον τινά, τὴν ἱκανοποίησίν του δι’ αὐτήν. Ἐπίσης, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, «ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμωμεν παρανομίαν, ὅταν ἔχωμεν τὴν δύναμιν νὰ κάνωμεν νόμους». Αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ σημεῖον τῆς ἀγορεύσεώς του μᾶς ἐμπνέει ἀνησυχίας, διότι ἐνῶ εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ κάμῃ νόμον διὰ νὰ ἐξυγιάνῃ τὴν Τράπεζαν, δὲν τὸν ἔκαμε, ἀλλὰ κατέφυγεν εἰς ἄλλους τρόπους ἐνεργείας, καὶ τοῦτο διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν μυστικότητα. Τελευτῶν δὲ ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην σας τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔδωσεν εἰς τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Μόδη, ὅτι εἰς περίπτωσιν ἀντιδράσεως τῶν Συνελεύσεων τῶν δύο Τραπεζῶν θὰ λάβῃ νομοθετικὰ μέτρα. Αὐτὸ μᾶς ἐμπνέει γενικωτέρας ἀνησυχίας. Φρονοῦμεν ὅτι ὅταν ἐξαγγέλλωνται τοιοῦτοι τρόποι ἐνεργείας, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπέλθῃ γενικωτέρα ἀναστάτωσις εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Ἡ ἀνησυχία θὰ ἐπεκταθῇ ἐνδεχομένως καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας ἐπιχειρήσεις, ὅταν εἶναι δυνατὸν διὰ παρομοίων παρεμβάσεων καὶ νομοθετικῶν μέτρων, νὰ ἀνατραπῇ ἡ κρατοῦσα οἰκονομικὴ κατάστασις καὶ θὰ εἶναι ἀνυπολόγιστος ἡ ζημία, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἐξ αὐτῶν, εἰς βάρος τῆς οἰκονομίας τῆς Χώρας. Κύριοι βουλευταί, ὅλα αὐτὰ μᾶς πείθουν, ὅτι βαρύτατον εἶναι τὸ ὀλίσθημα, τὸ ὁποῖον διαπράττεται εἰς βάρος τοῦ μέλλοντος τῆς χώρας. Εὔχομαι ὅπως μὴ διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν, τῶν ἀστόχων καὶ τῶν καταστρεπτικῶν τῆς παραδόξου καὶ καταπληκτικῆς αὐτῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐγκαινιάζει, ἀποβῇ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἢ τοὐλάχιστον, περίπου ἡ πλειοψηφία του, διότι οὔτε τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν δὲν συνεκέντρωσε, παρ’ ὅλον ὅτι ἔχει διακοσίους τεσσαράκοντα βουλευτάς, ὅπως μὴ ἀποβῇ ὁ νεκροθάπτης τῶν συμφερόντων τῆς χώρας μας καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος. (Χειροκροτήματα).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον.

§178Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν πρόκειται, κύριοι, νὰ δευτερολογήσω διὰ μακρῶν. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ πρὸς τὸν ὁποῖον αἰσθάνομαι βαθυτάτην εὐγνωμοσύνην, διότι κατὰ τὴν μακράν του ὁμιλίαν ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ἀσχοληθῇ καὶ μὲ τὸ ταπεινὸν πρόσωπόν μου, ἔχω νὰ διατυπώσω τὸ παράπονον, ὅτι κατὰ τὴν ἀποψινήν του ἀπάντησιν εἰς τὰς αἰτιάσεις τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἐμέμφθη ὡρισμένα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τῆς ἐπιστημονικῆς των θέσεως ἔλαβον θέσιν ἐπὶ τοῦ ἐπιμάχου θέματος τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν. Ἀνέφερε περὶ τοῦ σοφοῦ καθηγητοῦ κ. Τριανταφυλλοπούλου, ὅτι ἀδιαμαρτυρήτως ἀπεδέχθη ὅσα εἰσηγήθη ὡς Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ τόσον κατὰ τὴν προσέλευσίν του εἰς τὸ Γενικὸν Συμβούλιον τῆς Τραπέζης, ὅσον καὶ εἰς ἰδιαιτέραν μετ’ αὐτοῦ συζήτησιν γενομένην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του. Ἐπ’ αὐτῶν ὁ κ. καθηγητὴς θὰ δώσῃ ἀσφαλῶς τὴν προσήκουσαν ἀπάντησιν. Ἀρνοῦμαι ὅμως τὸ λεχθέν, ὅτι ἐκινήθη εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἀπόψεών του ἀπὸ πολιτικὰ ἐλατήρια. Τὸ ἐπιστημονικὸν κῦρος καὶ ὅλα τὰ μεγάλα ἠθικὰ προσόντα, μὲ τὰ ὁποῖα κοσμεῖται ὁ κ. καθηγητής, ἔχουν καθιερώσει τὴν προσωπικότητά του καὶ συνεπῶς ὅσα ἐλέχθησαν εἰς βάρος του εἶναι ἀπαράδεκτα. Ἀλλὰ μία προσεκτικωτέρα ἀνάγνωσις τῆς δημοσιευθείσης ἐπιστολῆς τοῦ κ. καθηγητοῦ Τριανταφυλλοπούλου πείθει, ὅτι ἡ ἀνάμιξίς του δὲν ἀφορᾷ τὰ προηγηθέντα τῆς συνεδριάσεως τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὁ κ. καθηγητὴς ἐμέμφθη τὸν νέον Διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὁ ὁποῖος πραξικοπηματικῶς ἀνῆλθεν εἰς τὴν Διοίκησιν ὡς παραβάτην ὡρισμένων διατάξεων τοῦ Καταστατικοῦ καὶ τοῦ νόμου περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν καὶ συνεπῶς δὲν ὑπάρχουν πολιτικὰ ἐλατήρια εἰς τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. καθηγητοῦ καὶ ὅσα περὶ τοῦ ἀντιθέτου ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ στεροῦνται βασιμότητος. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἐγένετο πολεμικὴ καὶ εἰς βάρος ἑτέρου καθηγητοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τῆς ξένης ᾐσθάνθη, ὡς Ἕλλην, τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑψώσῃ τὴν φωνήν του διὰ νὰ προλάβῃ τὸ φοβερὸν ὀλίσθημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Πρόκειται περὶ τοῦ κ. Βαρβαρέσσου, τοῦ σοφοῦ καθηγητοῦ καὶ διακεκριμένου οἰκονομολόγου. Ἀλλ’ ὅπως διὰ τὸν κ. Τριανταφυλλόπουλον ἐπανειλημμένως ἐγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς ἄκρας δεξιᾶς, ὅτι εἶναι ἐαμοκομμουνιστὴς καὶ ὑπηρετεῖ τὰ σχέδια τῆς Μόσχας, τὰ αὐτὰ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ἀναγνώσωμεν αὔριον καὶ διὰ τὸν κ. Βαρβαρέσσον ἐξ ἀφορμῆς τῶν εἰς βάρος του αἰτιάσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλὰ ὑπέπεσε καὶ εἰς ἄλλο ὀλίσθημα ὁ κ. Ὑπουργός, διότι τὸν ἀγῶνα τῶν πτωχῶν καὶ τιμίων ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπέδωκεν εἰς πολιτικὰ ἐλατήρια. Οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ τοῦ ἀγῶνος των, ἐκπληροῦσι τὸ χρέος των πρὸς τὸ Ἵδρυμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐγαλουχήθησαν καὶ ἐργάζονται ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν. Ἀγωνίζονται ἐν ταυτῷ καὶ διὰ τὸν ἄρτον των, διὰ τὴν ζωὴν τῶν ἰδίων καὶ τῶν οἰκογενειῶν των.

§179Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία Ἐργατῶν Ἑλλάδος εἶπεν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ ἔχετε γνώμην ἐπὶ τοῦ μέτρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ λέγω τοῦτο ὑπευθύνως. Καὶ παρ’ ὅλα ταῦτα ἀπήργησαν. Δικαίως συνεπῶς δύναταί τις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ εἴπῃ τὰ ἐλατήριά των ὑπῆρξαν πολιτικά.

§180Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν διεπιστώθη τοιαύτη ἀνακοίνωσις τῆς Συνομοσπονδίας καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ ἀναφέρετε δὲν τὸ ἀμφισβητῶ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακυβεύεται ὁ ἀγὼν χιλιάδων ὑπαλλήλων κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Συνδικαλιστικὸν ἀγῶνα διεξάγουν καὶ θὰ ἔπρεπεν νὰ γίνῃ σεβαστὸς καὶ νὰ μὴ ἀκουσθῇ ὁ ὑπαινιγμὸς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ὅτι οἱ ὑπάλληλοι ὑπεισέρχονται εἰς τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τῇ βάσει, κύριοι βουλευταί, τῶν ὅσων ἀνεπτύχθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διατυπώσω τελικῶς τὴν ἔντονον διαμαρτυρίαν καὶ τὴν ἀντίθεσιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τῆς κυβερνητικῆς τακτικῆς εἰς τὸ τραπεζιτικὸν θέμα καὶ νὰ προειδοποιήσωμεν πάντας ὅτι τὰ κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως δὲν θὰ ἀνεχθοῦν τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν ἐπιχειρεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ δημιουργήσῃ. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἄσκησις προπαγάνδας, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ· εἶναι μία πολιτικὴ πρᾶξις καὶ ὡς τοιαύτην ὀφείλετε νὰ τὴν ἀντιμετωπίσετε. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν, κ. Ὑπουργέ, ἠθελήσατε ἀπόψε νὰ ὀνειδίσητε τὴν ἐκλογικήν μας ἧτταν καὶ νὰ ὀχυρωθῆτε ὄπισθεν τῆς περιφήμου πλειοψηφίας τῶν 49%, ἡ ὁποία, χάρις εἰς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, σᾶς ἔδωσε τὸν τεράστιον αὑτὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ εἴπητε ὅτι καὶ ἡ ἀρξαμένη τετραετία πρόκειται νὰ διανυθῇ ἀλλὰ καὶ μέλλουσαι τετραετίαι. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ μόρφωσίς σας εἶναι εὐρυτάτη καὶ ἡ ἀνάμιξίς σας εἰς τὴν πολιτικὴν εἶναι ἔντονος. Γνωρίζετε καλλίτερον ἀπὸ ἐμὲ καὶ τὴν παλαιοτέραν καὶ τὴν πρόσφατον ἱστορίαν τῆς χώρας. Θὰ γνωρίζετε ποῦ αἱ ἰσχυραὶ πλειοψηφίαι ὡδήγησαν τὰ κόμματα τὰ ὁποῖα ἔτυχον τῶν πλειοψηφιῶν αὐτῶν. Μὴ λησμονῆτε τὴν πλειοψηφίαν τῆς 1ης Νοεμβρίου 1920. Μὴ λησμονῆτε τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1928. Μὴ λησμονῆτε τὴν πλειοψηφίαν τοῦ 1935 καὶ μή, ἀκόμη, λησμονῆτε τὴν τεραστίαν πλειοψηφίαν τοῦ 1946, ἡ ὁποία ἔδωσε καὶ σὲ σᾶς τὸ εἰσιτήριον διὰ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον οὐδὲ ἴχνος τῆς πλειοψηφίας ἐκείνης ὑπάρχει.

§181Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι πολὺ εὐχάριστον δι’ ἐμέ, ὅτι ἐνθυμεῖσθε αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι ἔτσι παρηγορεῖσθε. Ἐγὼ ὅμως εἶμαι αἰσιόδοξος διὰ τὸ μέλλον. (Χειροκροτήματα).

§182Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν παρηγορούμεθα, διότι εἴμεθα ἀσκηταὶ ἐν τῇ πολιτικῇ. Ἔχομεν τὴν μεγάλην τιμὴν καὶ τύχην νὰ ἔχωμεν ἕνα ἀσκητὴν ἡγέτην, ὁ ὁποῖος ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπηρετήσῃ τὸ Ἔθνος καὶ δι’ αὐτὸ ἀνεμίχθη εἰς τὴν πολιτικήν. Θητεύομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὴν ἀσκητικὴν ζωὴν τοῦ ἡγέτου μας. Μὴ νομίζετε ὅτι μᾶς θέλγει ἡ ἐξουσία. Τὰ ἑδώλια τὰ ὁποῖα κατέχομεν σήμερον ἔχουν καὶ αὐτὰ τὸ θέλγητρόν των, ὅπως καὶ τὰ ἰδικά σας καὶ νομίζομεν ὅτι ἐκ τῶν ἑδωλίων αὐτῶν ὑπηρετοῦμεν τὴν χώραν καὶ τὴν πολιτικὴν ζωήν, προσφέροντες τὰς ταπεινάς μας ὑπηρεσίας. Ἐν ὀνόματι τῶν ἐλευθέρων θεσμῶν καὶ ἐν ὀνόματι ὅλων αὐτῶν τῶν ἀρχῶν καὶ τῶν δημοκρατικῶν ἰδεῶν, τὰς ὁποίας καὶ ἐγὼ καὶ οἱ συνάδελφοί μου ἀνεπτύξαμεν, σᾶς καλοῦμεν τὴν ὑστάτην αὐτὴν στιγμὴν καὶ σᾶς καὶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν νὰ συναισθανθῆτε τὰς βαρυτάτας εὐθύνας σας καὶ νὰ ἐγκαταλείψητε τὴν ὀλεθρίαν πορείαν σας ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§183Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ γραμμὴ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, παραμένει ἡ αὐτή, διότι ἡ Κυβέρνησις ἔχει βαθεῖαν τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁδηγεῖ τὸν τόπον διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ εἰς καλλιτέραν αὔριον. Ἡ ἀπάντησίς μου θὰ εἶναι ὀλιγόλογος καὶ θὰ ἀναφέρεται μόνον εἰς τὴν περικοπήν, ἡ ὁποία ἀφεώρα τὸν καθηγητὴν κ. Τριανταφυλλόπουλον. Ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, δὲν ἔχω καμμίαν εὐθύνην διὰ τὸ τὶ γράφουν αἱ ἐφημερίδες. Ἔχω εὐθύνην δι’ ὅσα λέγω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Δὲν εἶπον ποτὲ ἐγὼ τὶ συνέβη εἰς τὸ συμβούλιον ὅταν ἀπουσίαζα, διότι ἐφ’ ὅσον ἤμην ἀπών, δὲν γνωρίζω τίποτε. Εἶπον μόνον τὶ συνέβη εἰς τὴν συνομιλίαν μας τὴν κατ’ ἰδίαν. Τὸ ὅτι ἤλεγξα τὴν πρᾶξιν τοῦ κ. καθηγητοῦ ὡς πολιτικήν, μετὰ λύπης μου τὸ ἔκαμα καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω. Δὲν ὑπάρχει ἄλλη δικαιολογία διὰ τὸν κ. καθηγητήν. Δὲν ὑπῆρχεν οὐδὲν ἐπεῖγον θέμα, ὥστε τὰς σκέψεις του τὰς ὁποίας δὲν ἐξεδήλωσεν ἐπὶ δέκα ἡμέρας, νὰ τὰς ἐκδηλώσῃ τὴν ὥραν καθ’ ἣν θὰ ἤρχιζεν ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δι’ ἐπιστολῆς του εἰς τὰς ἐφημερίδας. Καὶ εἶπον ὅτι, ὅταν εὑρίσκεται κανεὶς εἰς τὴν ὑψηλὴν θέσιν τοῦ κ. καθηγητοῦ καὶ ζητῇ ἀπὸ τοὺς ἄλλους νὰ εἶναι ὑποδείγματα εὐθιξίας, πρέπει καὶ αὐτὸς νὰ δίδῃ τὸ παράδειγμα. Ἡ πρᾶξις τοῦ κ. καθηγητοῦ ἦτο ἀτυχὴς καὶ μοῦ ἐπέτρεψε νὰ τὴν κρίνω ὡς πρᾶξιν πολιτικοῦ περιεχομένου.

§184Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἡμεῖς πιστεύομεν πάντοτε ὅτι ὁ καθηγητὴς κ. Τριανταφυλλόπουλος ὑπῆρξεν ὑπόδειγμα καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τοῦ βίου του.

§185Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐγὼ τὴν πρᾶξιν ἔκρινα. Νὰ μὴν ἐπεκτεινώμεθα.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§187Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μόνον ὀλίγα λόγια θέλω νὰ εἴπω. Πρῶτον θὰ ἤθελα νὰ ἀνασκευάσω τὴν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία ἐπεχειρήθη νὰ δημιουργηθῇ ἀπὸ τὴν παρέμβασιν ὁμιλητοῦ τῆς συμπολιτεύσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς διαθέσεως τῶν κεφαλαίων τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ. Πληροφορῶ τὴν Βουλὴν ὑπευθύνως, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τῆς Κυβερνήσεως τῶν δύο κομμάτων τοῦ Κέντρου, δηλαδὴ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1951–52, οὐδὲ μία δραχμή, προερχομένη ἀπὸ τὰ κεφάλαια τῆς βοηθείας Μάρσαλ, ἐδόθη εἰς κανένα ὡς δάνειον. Ὁ ὁμιλητὴς προφανῶς εὑρίσκετο ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῆς καταστάσεως. Ἐπίσης πληροφορῶ τὴν Βουλὴν καὶ παρακαλῶ τὸν παριστάμενον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ μὲ διορθώσῃ, ἐὰν ἡ μνήμη μου αὐτὴν τὴν στιγμὴν σφάλλῃ, ὅτι κατὰ τὸ 1950–51 ἐδόθησαν μόνον συμπληρωματικὰ δάνεια ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ καὶ ὅτι ὅλος ὁ ὄγκος τῶν δανείων αὐτοῦ τοῦ εἴδους—δάνεια ΚΕΔ, διετέθη οὐχὶ ἀπὸ Κυβέρνησιν ἰδικήν μας, ἀλλ’ ἀπὸ τὰς Κυβερνήσεις τῶν ἐτῶν 1946–50 καὶ ἑπομένως, ἐὰν ὑπάρχουν εὐθῦναι, αὐτὰς τὰς ἐπωμίζονται αἱ Κυβερνήσεις ἐκεῖναι καὶ οἱ πολιτικοί των κληρονόμοι. Τὸ δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ θίξω, κ. Πρόεδρε, εἶναι τοῦτο: Ἤδη εἰς τὸ τέλος αὐτῆς τῆς συζητήσεως ἔχω νὰ ἀπευθύνω θερμότατα τὰ συγχαρητήριά μου εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ὑπῆρξε πράγματι «ἄσσος» τῆς ὑπεκφυγῆς. Χθὲς ἦτο «ἄσσος» τῶν καταπλήξεων. Κατεπλήξατε τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ἀβουλίαν σας εἰς τὰς προγραμματικάς σας δηλώσεις, μὲ τὴν ἔλλειψιν πάσης πρωτοτυπίας καὶ θάρρους. Σήμερον κατεπλήξατε τὴν Βουλὴν μὲ τὴν δεινότητά σας εἰς τὸ ὑπεκφεύγειν. Σᾶς βάσταξε ἡ καρδιά σας, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἐνομίσατε, ὅτι ἀνταποκρίνεσθε πρὸς τὰς εὐθύνας σας, ὡς Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ μὴ δώσητε οὔτε μίαν συγκεκριμένην ἀπάντησιν εἰς τὰ ὅσα ἐτέθησαν καλοβούλως καὶ καλοπίστως πρὸ ὑμῶν, διὰ νὰ προφυλαχθῆτε ἀπὸ ἕνα μοιραῖον ὀλίσθημα, τὸ ὁποῖον καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ τὸν τόπον αὐτὸν θὰ περιπλέξῃ εἰς μίαν περιπέτειαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν γνωρίζω πῶς θὰ ἐξέλθωμεν; Ἐνομίσατε, ὅτι ἐπειδὴ εἶναι πρόσφατος ἡ κοινοβουλευτική σας πλειοψηφία, ἠμπορεῖτε νὰ στηρίζεσθε ἐπὶ τῶν χειροκροτημάτων αὐτῆς διὰ νὰ διαφεύγετε τὴν πραγματικότητα καὶ ν’ ἀφήνετε, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὴν Βουλὴν χωρὶς νὰ ἔχουν γνῶσιν τοῦ πῶς σκέπτεσθε καὶ ποῦ ὁδηγεῖτε τὴν χώραν. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ δευτερολογήσετε, νομίζω ὅμως ὅτι μὲ τὸν τρόπον ποὺ διετυπώσατε τὴν ὁμιλίαν σας δὲν θὰ δευτερολογήσετε. Διὰ τοῦτο δὲν θὰ σᾶς ὑποβάλω νέας ἐρωτήσεις, διότι καὶ ἂν ὑποβάλω, καὶ αὗται θὰ μείνουν ὅπως καὶ αἱ προγενέστεραι ἀναπάντητοι. Δύο πράγματα μοῦ ἐπιβάλλεται ἐν τούτοις, νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω. Εἴπατε ὅτι τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως δὲν προεκλήθη αἰφνιδίως, κατόπιν τῆς ἐπισκέψεως τοῦ κ. Ἠλιάσκου, ἀλλ’ ὅτι τὸ παρεσκεύαζεν ἀπὸ καιροῦ ἡ Κυβέρνησις. Κύριε Ὑπουργέ, ἐνθυμηθῆτε ὅτι ὁμιλῶν χθὲς παρετήρησα ὅτι ἡ ὑπόθεσις δὲν πρέπει νὰ πάρῃ τὴν μορφὴν σκανδάλου. Ἀλλ’ ἂν ἡ αἰτία τῆς συγχωνεύσεως δὲν προέκυψε τυχαίως κατόπιν τῆς ἐπισκέψεως τοῦ κ. Ἠλιάσκου, κινδυνεύετε νὰ ἐμπλακῆτε εἰς σκάνδαλον. Καὶ ἐξηγοῦμαι: Εἴπατε ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐσκέπτετο νὰ κάμῃ τὴν συγχώνευσιν ἀπὸ καιροῦ. Καὶ παρὰ ταῦτα δὲν καθώρισε σχέσιν ἀνταλλαγῆς τῶν τίτλων διαμορφωθεῖσαν κατὰ τὸ παρελθόν, ἀλλ’ ἀντιθέτως, προέκρινε τοιαύτην διαμορφωθεῖσαν ἐπὶ τῆς Ὑπουργίας σας καὶ μάλιστα ὀλίγων ἡμερῶν πρὸ αὐτῆς ταύτης τῆς ἀναγγελίας τοῦ μέτρου, σχέσιν, ἑπομένως, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐπηρεασθῆ παρ’ ὑμῶν. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς διευκολύνω νὰ ἀνασκευάσητε τὴν ἐντύπωσιν, διότι σᾶς βλάπτει. Δὲν θέλω ἡ συζήτησις τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέματος νὰ θίξῃ οὔτε ὑμᾶς, ἀλλ’ οὔτε καὶ τὸν πολιτικὸν κόσμον. Οἱ εἴκοσι ἄνθρωποι οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Κυβέρνησιν, ἔπρεπε νὰ καθορίσετε σχέσιν ἀνταλλαγῆς τῶν τίτλων, περισσότερον ἀνταποκρινομένην εἰς τὰ πράγματα, ἀλλὰ πρὸ παντὸς διαμορφωθεῖσαν πρὸ τῆς ὑφ’ ὑμῶν ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς. Πρέπει, κ. Ὑπουργέ, νὰ εὕρητε τρόπον κατοχυροῦντα τὸ ἀδιάβλητον τῆς ἐνεργείας σας, ὄχι διὰ νὰ ἱκανοποιήσητε ἐμέ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἱκανοποιήσητε τὸ κοινὸν αἴσθημα. Διότι αἱ πράξεις σας καὶ συνέπειαί των δὲν εἶναι διὰ σήμερον, ἀλλὰ διὰ πολὺν χρόνον. Δεύτερον σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας εἶναι τὸ ἑξῆς, ὅτι διὰ νὰ ἀμβλύνετε τὴν ἔννοιαν τοῦ μονοπωλίου νομίζετε ἀρκετὸν νὰ ἐπιφυλάξητε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διορίζῃ αὐτὴ τὸν Διοικητήν;

§188Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν εἶπα θὰ διορίζῃ, εἶπα θὰ διατηρήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου εἰς τὴν διοίκησιν.

§189Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Συγχέετε τὴν ἔννοιαν κρατικοῦ ἐλέγχου μὲ τὸν κομματικὸν ἔλεγχον. Ἂν ὁ ἔλεγχος εἶναι ἔλεγχος ἀνάλογος πρὸς τὸν σήμερον ἰσχύοντα εἰς τὴν Ἐθνικήν, ὅπου οὗτος ἐπιβάλλεται τῇ συνδρομῇ τοῦ παρισταμένου Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀστυνομίας, συνοδεύοντος φιλικῶς τοῦ ἐπισκεπτομένου τὴν Τράπεζαν Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον. Τότε εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν θὰ ἔχετε ἁπλῶς ἰδιωτικὸν μονοπώλιον, ἀλλὰ θὰ ἔχετε κομματικὸν μονοπώλιον. Δὲν καθωρίσατε ἄλλας σκέψεις μὲ τὸν τρόπον τῆς ἐναντιώσεως τοῦ πρακτικοῦ ἐλέγχου, τὸν ὁποῖον θέλετε νὰ ἐπιβάλετε. Γνωρίζω κ. Ὑπουργὲ ὅτι εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ τὸ κάμετε. Διότι ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι σεῖς, ὁ ὁποῖος ἐμφανίζεσθε ὡς ὁ τελευταῖος τῶν Μοϊκανῶν τοῦ Φιλελευθερισμοῦ τοῦ 19ου αἰῶνος, σεῖς ὁ ὁποῖος θέλετε νὰ ἐμφανίζεσθε ὡς ὑπέρμαχος τοῦ οἰκονομικοῦ Φιλελευθερισμοῦ, εἰς τὴν πραγματικότητα εἶσθε ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κεφαλαιοκρατισμοῦ, ὅπως τὴν ἀντελαμβάνοντο κατὰ τὸν μεσοπόλεμον εἰς ὡρισμένα Κράτη τῆς Εὐρώπης, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, δηλαδή, ὅτι ὅταν τὰ συμφέροντα τῶν ἰσχυρῶν δὲν ἠμποροῦν μόνα των νὰ ἐπιβληθοῦν, τότε γίνεται προσφυγὴ εἰς τὴν κρατικὴν ἐξουσίαν διὰ τὴν ἐπιβολήν των. Ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν τρόπον ποῦ ὁμιλεῖτε, κατ’ οὐσίαν ἐπαγγέλεσθε κομματικὸν ἔλεγχον. Ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς τῆς ἴσης μεταχειρήσεως τὴν ὁποίαν ὑπόσχεσθε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς καθησυχάσῃ. Ὑπάρχει ὅμως καὶ κάτι ἄλλο τὸ ὁποῖον μὲ ἐνισχύει εἰς τὴν ἐντύπωσιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἐξέθεσα, ὅτι δηλαδὴ ἡ δύναμις τοῦ κράτους θὰ χρησιμοποιηθῇ, διότι ἔτσι ἀντιλαμβάνεσθε τὸν Φιλελευθερισμόν, διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῶν συμφερόντων τῶν ἰσχυρῶν ἔναντι τῶν οἰκονομικῶς ἀδυνάτων. Καὶ τοῦτο εἶναι αἱ φράσεις σας καὶ ἡ ἀντίληψίς σας περὶ συνδικαλισμοῦ. Ἐνομίζαμεν ἀφελῶς ὅτι θὰ ἐπαύαμεν νὰ ἀκούωμεν εἰς τὴν Εὐρώπην κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον τοιαύτας θεωρίας. Καὶ ἐν τούτοις ἀναφερόμενος εἰς τὴν ἀπεργίαν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης χαρακτηρίζετε ταύτην ὡς ἀπαράδεκτον καὶ ἐξερχομένη τῆς ἐννοίας τοῦ συνδικαλισμοῦ, ἐνέργειαν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἀμύνονται κατ’ ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι οὐδὲν ἄλλο σημαίνουν εἰμή, τὴν ἀπώλειαν τῆς θέσεώς των. Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ μᾶς τιμήσῃ μὲ ἀπάντησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἢ θὰ μᾶς τιμήσῃ καὶ πάλιν μὲ ἕνα νέον εὕρημα ὑπεκφυγῆς. Ἀλλὰ θέλω νὰ τελειώσω ἐπὶ ἑνὸς θέματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ παράταξις αἰσθάνεται ἑαυτὴν σοβαρῶς θιγεῖσαν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἀπευθυνθῶ μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης σοβαρότητος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν εὑρίσκεται ἐν περιόδῳ προεκλογικῇ. Ἀνέφερεν κομπορρημονῶν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ σήμερον πάλιν, ὅτι τὰς ἀποφάσεις καὶ τὰς εὐθύνας, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, «τὰς ἔχομεν ἡμεῖς καὶ ὄχι ἄλλοι». Δηλαδὴ μέχρις ὅτου ἀναλάβῃ τὴν Κυβέρνησιν ὁ Συναγερμός, αἱ Κυβερνήσεις αἱ ἄλλαι δὲν ἀπεφάσιζον, ἀλλὰ ἦσαν δοῦλαι ξένων δυνάμεων. Δὲν πιστεύω, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ὑποστηρίζητε ὅτι ἦσαν δοῦλαι ἄλλων δυνάμεων, γνωρίζετε ποίας κατηγορίας ἐννοῶ. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπαινίττεσθε αὐτό. Ἀλλὰ διότι ἡ Κυβέρνησίς μας εὑρίσκετο ὑποχρεωμένη λόγῳ τῆς φιλίας, ἀλλὰ καὶ λόγῳ συμβάσεων, τὰς ὁποίας ὑπέγραψεν αὐτή, κυρίως δὲ ἡ προηγουμένη τῆς ἰδικῆς μας Κυβέρνησις μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς συμμάχους μας, πολλὲς φορὲς ἀπὸ κοινοῦ μετ’ αὐτῶν νὰ λαμβάνῃ ἀποφάσεις, θέλετε νὰ τὸ καταλογίσητε εἰς βάρος μας, θέλετε δημαγωγικῶς νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῆτε καὶ παραπλανοῦντες τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ τὸ ἐξαφανίσητε.

§190Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν δημαγωγοῦμεν καὶ προσέχομεν ἰδιαιτέρως, ὅτι ἀφορᾷ τὰς σχέσεις μας μὲ τοὺς ξένους φίλους μας. Καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐπιτρέπω νὰ δημιουργηθῇ οὔτε δι’ ἓν λεπτὸν ἡ παραμικρὰ ἔστω ὑποψία ἐπὶ τούτου. Ἐγὼ κατηγόρησα, κατηγορῶ καὶ θὰ κατηγορῶ ἕνα καθεστώς, τὸ ὁποῖον ἴσχυσεν εἰς τὸ παρελθόν, ὅπου ἑκάστοτε αἱ διάφοροι Κυβερνήσεις ἀπέδιδον τὸ πᾶν εἰς τοὺς ξένους καὶ ἐκαλύπτοντο συνήθως λέγοντες πταίουν οἱ Ἀμερικανοί, δὲν μᾶς ἀφήνουν οἱ Ἀμερικανοί. Αὐτὸ τὸ καθεστὼς ἔληξεν! Πταίει ἡ Κυβέρνησις! Ἄν ὑπάρχῃ θέμα εὐθύνης.

§191Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅταν σᾶς ἀποδίδωνται φράσεις, ζητεῖτε τὰ κείμενα. Σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ μοῦ προσκομίσητε κείμενα διὰ τῶν ὁποίων νὰ ἀποδεικνύεται, ὅτι μέτρα Κυβερνήσεων τῆς παρατάξεώς μας καὶ ἀποφάσεις τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησίς μας τὰς ἐπερρίψαμεν εἰς τοὺς Συμμάχους.

§192Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁ κ. Χαβίνης παρητήθη ἀπὸ Ὑπουργὸς δι’ αὐτό.

§193Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Πρὸς τιμήν του. Ἦτο Ἕλλην Ὑπουργός!

§194Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Βεβαίως πρὸς τιμήν του!

§195Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ κ. Χαβίνης ἀντιληφθείς, ὅτι ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῶν συμβάσεων αὐτῶν ἐθίγετο ἡ Ἑλληνικὴ ἀξιοπρέπεια, ἔκαμε τὸ τιμιώτερον πρᾶγμα καὶ ἀπεχώρησε τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπῆρχε, κύριοι, ὅλος ὁ ἐνθουσιασμὸς καὶ ὅλη ἡ Ἑλληνικότης εἰς τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι μέχρι τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὸν Συναγερμὸν διηύθυναν τὰ πράγματα τῆς χώρας. Ὑπῆρχεν ἀποφασιστικότης καὶ διὰ τοῦτο, δυσαρεστοῦντες ἔστω τοὺς συμμάχους μας ἐνίοτε, ἐθέσαμε τὰ οἰκονομικά, τὰ στρατιωτικά, τὰ διπλωματικὰ ζητήματα, μετὰ παρρησίας καὶ ἴσοι πρὸς ἴσους τὰ συζητήσαμε. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεώς μας αἱ Ἀθῆναι ἔγιναν καὶ πάλιν ἐπίκεντρον διπλωματικῶν ζυμώσεων, ὅτι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεώς μας—διότι μᾶς ἐξετίμον ὡς Κυβέρνησιν Ἑλληνικὴν καὶ ὑπερήφανον—ἐγίναμε μέλη τοῦ ΝΑΤΟ ἀπεκατεστάθημεν δηλαδὴ ὡς πλήρεις καὶ ἴσοι συνεργάται εἰς τὴν Εὐρωπαϊκὴν οἰκογένειαν. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁμιλῶν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν σας δηλώσεων, σᾶς εἶπον ὅτι ἡ ἑλληνικότης ἀποφάσεων δὲν ἔγκειται εἰς τὴν μὴ ἐφαρμογὴν συμβάσεων καὶ ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ὑπέγραψαν ἢ ἀνέλαβον προηγούμεναι Κυβερνήσεις. Ἑλληνικότης ἀποφάσεων διὰ σᾶς, τοὺς διαθέτοντας τοιαύτης ἐκτάσεως πλειοψηφίαν, εἶναι νὰ θέσητε τιμίως, γενναίως καὶ ἀποφασιστικῶς πρὸ τῶν συμμάχων μας, τὸ θέμα τῆς βοηθείας καὶ τὸ θέμα τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἐκεῖ σᾶς θέλω νὰ φανῆτε γενναῖοι. Ἐκεῖ θὰ εἶσθε πράγματι Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Διότι, ἐὰν δὲν τὸ κάμετε αὐτό, παρὰ τὰ παχειὰ λόγια, τότε τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους δὲν τὰ ἐξυπηρετεῖτε καὶ δὲν δίδετε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι διαπνέεσθε πράγματι ἀπὸ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἀποτελοῦμεν ἰσότιμα μέλη τῆς διεθνοῦς κοινωνίας τοῦ Δυτικοῦ κόσμου — ἡ λέξις μοῦ ἀπαρέσκει, διότι ἀμφισβητεῖται ἡ γεωγραφικὴ τοποθέτησις τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Δύσιν. Νά, θέμα, κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἤθελα ἡ Κυβέρνησις μὲ τοὺς 240 κυβερνητικοὺς βουλευτάς, νὰ δείξῃ καὶ τὴν ἀποφασιστικότητα καὶ τὴν ἑλληνικότητά της καὶ νὰ μὴ κάμνετε ἐπιδείξεις, βασιζόμενοι ἐπὶ τῶν πτερύγων τῶν χειροκροτημάτων τῶν βουλευτῶν τῆς πλειοψηφίας, οἱ ὁποῖοι δίκην χοροῦ ἀρχαίας τραγῳδίας, σᾶς ἐπιδοκιμάζουν. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῶν ἑδωλίων τῶν Κυβερνητικῶν βουλευτῶν). Πλανᾶσθε πολὺ ἐὰν μέμφεσθε ἢ ἂν κάνετε ὑπαινιγμοὺς κατὰ Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρέτησαν τὴν Πατρίδα μὲ ὅλην των τὴν δύναμιν —βεβαίως εἶναι πεπερασμένη καὶ ἡ διανοητικὴ ἱκανότης τοῦ καθενὸς ἀπὸ ἡμᾶς—μὲ ὅλον των τὸν πατριωτισμὸν καὶ μάλιστα εἰς πολὺ κρισίμους στιγμάς. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω. Ἐν κατακλεῖδι αὐτῆς τῆς σοβαρᾶς συζητήσεως, εὔχομαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἀτυχῶς διὰ τὸν τόπον αὐτὸν θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τοῦ μεγάλου ὀλισθήματος, νὰ μὴ ἐνθυμῆται εἰς τὸ μέλλον μετὰ πικρίας, τὸ ὅτι τὰς συμβουλὰς τὰς ὁποίας ἤκουσε ἀπὸ τοὺς πλέον εἰδικοὺς ἀνθρώπους εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ἀπὸ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν ξένην καὶ πονοῦν τὸν τόπον των καὶ ἀπὸ μίαν ἀντιπολίτευσιν ἡ ὁποία δὲν διαπνέεται ἀπὸ τὴν ψευδαπάτην ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτύχῃ κοινοβουλευτικὴν νίκην αὐτὴν τὴν στιγμήν, νὰ μὴ ἐνθυμῆται μετὰ πικρίας ὅτι ἠγνόησεν ὅλας αὐτὰς τὰς συμβουλὰς καὶ τὰς παρέδωσεν ἀφρόνως εἰς τὴν περιφρόνησίν του, ὅτι προεκλήθησαν ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἀπὸ μικροπολιτικὰ κίνητρα. (Χειροκροτήματα).

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν συναφῶν ἐπερωτήσεων, τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν ἐτερματίσθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν;

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς). Μάλιστα, μάλιστα.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 2.45′ π. μ.),