1953.01.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 6η

Δευτέρα 19 Ἰανουαρίου 1953

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. (Καλεῖται εἶτα ὁ μὴ ὁρκισθεὶς βουλευτὴς Θήρας κ. Μᾶρκος Νομικὸς καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθοριζόμενον ὅρκον ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου, καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος, νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου»).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, δι’ ἀποφάσεώς μας, ὁ βουλευτὴς Σάμης κ. Γεράσιμος Βασιλάτος, ὡρίσθη μέλος τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Νικολάου Κωνσταντοπούλου, μὴ ἀποδεχθέντος. Ἀνακοινῶ ὡσαύτως ὅτι ἐλήφθη τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα ἐκ Κύπρου: «Ἐξοχώτατον Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Ἀθήνας. Ἑλληνικὸς λαὸς Εὐριχοῦς Κύπρου ὑποβάλλει ὑμῖν ἀξίωσιν ὅπως ἡ Βουλὴ Ἑλλήνων πείσῃ Κυβέρνησιν ἐλευθέρας Πατρίδος δι’ ἄμεσον ἐγγραφὴν ἑνωτικοῦ ζητήματός μας εἰς Ὀργανισμὸν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Πρόεδρος Ἐφορείας Γυμνασίου Σολέας Νικηταρᾶς, Γραμματεὺς Γεωργιάδης, Γυμνασιάρχης, Γιαννουρίδης». Ἐπίσης ἐλήφθη παρόμοιον τηλεγράφημα τῆς μαθητιώσης νεολαίας Κύπρου, ἔχον οὕτω: «........ ....... (ἀναγινώσκει).......». Κύριοι βουλευταί, ἐξ αἰτίας τῆς ὑποβληθείσης παραιτήσεως τοῦ συναδέλφου κ. Α. Δρούλια ἐλήφθησαν πολλὰ τηλεγραφήματα διαφόρων ὀργανώσεων Αἰγιαλείας, δι’ ὧν ζητοῦν τὴν ἀνάκλησιν τῆς παραιτήσεως. Ἡ παραίτησις αὕτη ἀνεκλήθη καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι δικαίωμα τοῦ βουλευτοῦ συναγόμενον ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ Συντάγματος καὶ ἐξ ἀντιπαραβολῆς τῶν Συνταγμάτων τοῦ 1911, τοῦ 1927 καὶ τοῦ 1952 νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν παραίτησίν του. Νομίζω ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις. Ὅσοι ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τῶν ἀναγνωσθησομένων ἀναφορῶν, συμφώνως μὲ τὸν Κανονισμόν, θὰ ὁμιλήσουν τὴν προσεχῆ Παρασκευήν. Ἑπομένως, ὑπογραμμίζω τὴν διάταξιν αὐτὴν τοῦ Κανονισμοῦ καὶ παρακαλῶ, ὅπως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ὁμιλήσουν τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, ἐγγραφοῦν ἀπὸ σήμερον, ἵνα ὁμιλήσῃ ἕκαστος κατὰ τὴν σειράν του. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§3Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Τριχωνίδος κ. Ι. Νικολίτσας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Α. Συρακούλα, κατοίκου Πετροχωρίου Τριχωνίδος, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ χορήγησιν στεγαστικῶν ὑλικῶν πρὸς ἐπισκευὴν τῆς καταστραφείσης παρὰ τῶν Γερμανῶν οἰκίας του. Οἱ βουλευταὶ Χαλκιδικῆς κ. κ. Ι. Λαμπρόπουλος, Β. Βασιλικὸς καὶ Λ. Σαραφιανὸς καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Μελισσοκομικῶν Συνεταιρισμῶν Κασσάνδρας, ζητούντων κατάργησιν τῶν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. κλπ. ὡς δυσχεραινόντων τὴν ἀνάπτυξιν τῆς μελισσοκομίας. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης, καταθέτει ἀναφορὰν ὀρυζοκαλλιεργητῶν Μεσσηνίας ζητούντων ἄμεσον συγκέντρωσιν ὀρύζης, παράτασιν προθεσμίας καταβολῆς ὀφειλῶν πρὸς ΑΤΕ, κατάργησιν προσωποκρατήσεως ἀγροτῶν διὰ τὰ πρὸς τὴν ΑΤΕ χρέη των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Β. Μητσόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Νεοχωρίου ζητοῦντος αὔξησιν τῶν χορηγουμένων εἰς τοὺς ἀγρότας παρὰ τῆς ΑΤΕ δανείων ἀπὸ 10.000 εἰς 20.000 δραχ. κατὰ στρέμμα κλπ. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Πλαγιάννης, Π. Σταθόπουλος καὶ Ν. Βαρβιτσιώτης, καταθέτουν ἀναφορὰν Ἐπαγγελματιῶν Φάριδος Λακωνίας ζητούντων ὅπως ἡ ἀσφάλισις εἰς ΤΕΒΕ τῶν μικροεπαγγελματιῶν τῶν χωρίων ἐχόντων πληθυσμὸν ἔλασσον τῶν 2.000 κατοίκων καταστῇ προαιρετική. Ὁ Δήμαρχος Ἀχαρνῶν διαμαρτύρεται διὰ τὰς προκαλουμένας ὑπὸ τῶν ἁρμάτων τοῦ Κ.Ε.Τ. καταστροφὰς ἐπὶ τῶν ὁδῶν καὶ τῶν καλλιεργησίμων ἀγρῶν τῆς περιφερείας του καὶ ζητεῖ λῆψιν μέτρων πρὸς ἀποσόβησιν τῶν ἐν λόγῳ καταστροφῶν. Οἱ μέτοχοι τοῦ 68ου ΚΤΕΦΑ Λαμίας ζητοῦν περιορισμὸν τῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως, ἀποσυμφόρησιν τῶν ΚΤΕΦΑ ἐκ τῶν πλεοναζόντων αὐτοκινήτων, ἐναρμονισμὸν τῶν σχέσεων σιδηροδρόμων καὶ αὐτοκινήτων κλπ. Ἠσφαλισμένοι τοῦ Ι.Κ.Α. Καβάλας ζητοῦν τροποποίησιν τοῦ Νόμου 1846)51 περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων εἰς τρόπον ὥστε τὰ μὲν ἡμερομίσθια νὰ περιορισθῶσιν εἰς 1500 τὸ δὲ ὅριον ἡλικίας μειωθῇ εἰς τὸ 55ον ἔτος μερικῶς καὶ εἰς τὸ 60ὸν γενικῶς. Ὁ Διονύσιος Κακολίρης συνταξιοῦχος χωροφύλαξ κάτοικος Βαρθολομίου Ἠλείας ζητεῖ ἄμεσον νομοθετικὴν μέριμναν διὰ τὴν παροχὴν βοηθήματος παρὰ τοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας ὁπλιτῶν Β. Χωροφυλακῆς εἰς ὁπλίτας θύματα τοῦ Νόμου 18)1944. Ὁ Δήμαρχος Ἀρταίων καὶ οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ Ἀκροποταμίας καὶ Γλυκορίζου αἰτοῦνται διάλυσιν ΚΤΕΦΑ καὶ ἀντ’ αὐτῶν σύστασιν Πρακτορείων ἐκδόσεως φορτωτικῶν ἐγγράφων δι’ ἐλευθέραν μεταφορὰν ἑσπεριδοειδῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 436987)18 Δεκεμβρίου 1952 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν πιστώσεων δραχμῶν 25.000.000.000 πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διαθετέων ὑπὸ ταύτης διὰ τὴν καταβολὴν τοῦ τιμήματος τῶν συγκεντρωθέντων καπνῶν ἐσοδείας 1950 κλπ. Ἀποτυχόντες ὑποψήφιοι φοιτηταί, κατὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, συγκεντρώσαντες σύνολον βαθμῶν πλέον τῶν 20, ἀποτυχόντες ὅμως εἰς ἓν τῶν βοηθητικῶν μαθημάτων εἰς ὃ ἔλαβον βαθμὸν 9, ζητοῦν τὴν εἰσαγωγήν των εἰς τὴν ἐν λόγῳ Σχολήν. Ὑπεράριθμοι ὑποψήφιοι φοιτηταὶ ἀποτυχόντες, κατὰ τὰς εἰσαγωγικὰς ἐξετάσεις τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ζητοῦν τὴν εἰσαγωγήν των εἰς τὴν ἐν λόγῳ Σχολήν. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Γ. Μεταξᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γερασίμου Τσιλιμηδοῦ, κατοίκου Βαλεριάνου Κεφαλληνίας, ζητοῦντος ἀπονομὴν συντάξεως διὰ τὴν ἐπελθοῦσαν εἰς αὐτόν, συνεπεία τῆς ἐν τῷ στρατεύματι ὑπηρεσίας του, ἀνικανότητα. Ἡ Α. Ε. Γεν. Σιδηροβιομηχανίας Ροντήρη–Στρομπούλη καὶ Σία, ζητεῖ ἀνάθεσιν εἰς αὐτὴν ἁπασῶν τῶν παραγγελιῶν εἰς μηχανικὰς κατασκευὰς τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, αἵτινες δύνανται νὰ ἐκτελεσθοῦν ἐνταῦθα, πριμοδότησιν τοῦ ἐφοπλιστικοῦ συναλλάγματος, τοῦ ἀφορῶντος τὰς ἐπισκευὰς πλοίων, ἀπαλλαγὴν τῶν πρώτων ὑλῶν πάσης εἰσαγωγικῆς ἐπιβαρύνσεως (δασμῶν, Φ.Κ.Ε., πάσης φύσεως εἰσφορῶν κλπ.). Γονεῖς καὶ κηδεμόνες καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ἀσβεστοχωρίου Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην σύμπτυξιν τῶν ὑφισταμένων δύο δημοτικῶν σχολείων καὶ τοῦ ἀνεξαρτήτου νηπιαγωγείου εἰς ἕν. Ὁ βουλευτὴς Λασηθίου κ. Σ. Κούνδουρος διὰ τηλεγραφήματός του, ζητεῖ τὴν οἰνοπνευματοποίησιν τῶν χαρουπίων πρὸς ἀνακούφισιν χαρουποπαραγωγῶν. Ὁ βουλευτὴς Μεγαρίδος κ. Δ. Μπερδελῆς καταθέτει ἀναφορὰς τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Λεύκτρων καὶ τῆς Κοινότητος Μπαλτσίων Θηβῶν, ζητούντων κατάργησιν Κ.Τ.Ε.Φ.Α. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Βαρβάρας– Χαλκιδικῆς, ζητοῦντος ὅπως διὰ τὴν κατασκευὴν κοινοτικῆς ὁδοῦ ὑπὸ τῆς Υ.Μ.Κ. Μακεδονίας γίνῃ ἔκπτωσις 30% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐργασιῶν καὶ μὴ αὐξηθῇ ἡ ὡριαία ἀποζημίωσις τῶν μηχανημάτων κατὰ 5)7 διὰ τοὺς μῆνας Ἰούλιον καὶ Αὔγουστον 1952. Οἱ βουλευταὶ Κερκύρας κ.κ. Σ. Θεοτόκης καὶ Γ. Λύχνος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἐργοληπτῶν Κερκύρας, ζητοῦντος ἀπαγόρευσιν ἐκτελέσεως ἔργων ἀπολογιστικῶς, τροποποίησιν τοῦ Διατάγματος τοῦ 1952 «περὶ ἐκτελέσεως δημοτικῶν ἔργων», ὥστε αἱ δημοπρασίαι πρὸς ἐκτέλεσιν τῶν ὡς ἄνω ἔργων νὰ γίνωνται ὡς καὶ εἰς τὰ δημόσια ἔργα, βάσει ὁρίου, πρὸς ἀποφυγὴν τῶν μεγάλων ἐκπτώσεων, ἐπὶ ζημίᾳ τῶν ἐργαζομένων, μείωσιν τῶν κρατήσεων ὑπὲρ τοῦ Ι.Κ.Α. κλπ. Οἱ βουλευταὶ Κερκύρας κ.κ. Σ. Θεοτόκης καὶ Γ. Λύχνος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ξενοδόχων Ὕπνου Κερκύρας, ζητοῦντος κατάργησιν τοῦ ἀναγκαστ. νόμου 1910)51 κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεγαρίδος κ. Δ. Μπερδελῆς καταθέτει ἀναφορὰν αὐτοκινητιστῶν Μεγάρων ἐντεταγμένων εἰς τὸ 61ον Κ.Τ.Ε.Φ.Α., ζητούντων κατάργησιν τῶν Κοινῶν Ταμείων Φορτηγῶν Αὐτοκινήτων. Ὑπάλληλοι (Ο.Ε.Α.Σ.) Ξάνθης ζητοῦν κατάργησιν τοῦ Ταμείου ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως ὡς ἐπιζημίου διὰ τὴν τάξιν των. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Γεωργικοῦ Συν)σμοῦ Καστρίου Κυνουρίας, ζητεῖ λῆψιν μέτρων προστασίας πατατοσπόρου καὶ διάθεσιν αὐτοῦ. Γεωργοὶ Ἱεραπέτρας Κρήτης παραπονοῦνται δι’ ἀνάρμοστον πρὸς αὐτοὺς συμπεριφορὰν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ ζητοῦν ἀναστολὴν ἐξοφλήσεως γεωργικῶν χρεῶν ἐπὶ πενταετίαν καὶ ἄμεσον χορήγησιν λιπασμάτων ἐπὶ πιστώσει. Ὁ βουλευτὴς Θεσπρωτίας κ. Ν. Ἀθανασίου καταθέτει ἀναφορὰν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων τῆς Α.Τ.Ε. Παραμυθίας Α. Φίλη καὶ Μ. Χρυσοχόου, ζητούντων ἔνταξίν των εἰς τὸ μόνιμον προσωπικὸν τῆς Α.Τ.Ε. κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Φούρκας Κασσάνδρας, ζητοῦντος ἄμεσον ἐκτέλεσιν μικροῦ ἐγγειοβελτιωτικοῦ ἔργου ἀποστραγγίσεως 2.000 στρεμμάτων κατακλυζομένων ὑπὸ τῶν ὑδάτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Μεταξοσποροπαραγωγῶν Ἐδέσσης, ζητοῦντος ἀπορρόφησιν τῶν κουκκουλλίων τῆς παρελθούσης ἐσοδείας ὑπὸ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καρυστίας κ. Γ. Βογιατζῆς, καταθέτει ἀναφορὰν ἐργατοτεχνιτῶν Θερμοηλεκτρικοῦ Ἐργοστασίου Ἀλιβερίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἄνισον μεταχείρισιν τῶν ἐκ τῆς περιφερείας καὶ ἐξ Ἀθηνῶν καταγομένων. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Πολυχρονίδη. 1. Ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου 1952 καὶ ἐντεῦθεν ἐτέθησαν ἐν ἰσχύϊ αἱ διατάξεις τῆς ἰσχυούσης Στρατολογικῆς Νομοθεσίας «περὶ χορηγήσεως ἀναβολῶν λόγῳ σπουδῶν». 2. Συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις ταύτας, ἵνα τύχῃ ἀναβολῆς λόγῳ σπουδῶν τίς, δέον νὰ ἐγγραφῇ ὡς πρωτοετὴς εἰς Παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας μέχρι 31ης Δ)βρίου, τοῦ ἔτους καθ’ ὃ συμπληροῖ τὸ 21ον ἔτος τῆς ἡλικίας του. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 250)52 ΕΔΥΕΘΑ καθωρίσθη ὅπως λαμβάνωσιν ἀναβολὴν οὐχὶ μόνον οἱ ἐγγραφέντες μέχρι τῆς 31ης Δεκεμβρίου τοῦ ἔτους καθ’ ὃ συμπληροῦσι τὸ 21ον ἔτος τῆς ἡλικίας των στρατεύσιμοι τῶν κλάσεων 1951 καὶ 1952, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐγγραφέντες κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Πανεπιστημιακοῦ ἔτους ὅπερ περιλαμβάνει τὸ ἔτος καθ’ ὃ οὗτοι συνεπλήρωσαν τὸ 21ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. 3. Οὕτω στρατεύσιμος κλάσεως 1951 ὤφειλε συμφώνως τῷ νόμῳ νὰ ἐγγραφῇ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ σπουδαστικοῦ ἔτους 1950–51 εἰς Παιδαγωγικὴν Ἀκαδημίαν καὶ κατὰ τὸ 1951–52 νὰ καταστῇ πτυχιούχος. 4. Διὰ τὸν ἀνωτέρω λόγον, δὲν δικαιοῦνται ἀναβολῆς λόγῳ σπουδῶν συμφώνως τῷ νόμῳ οἱ σπουδασταὶ Παιδαγωγικῶν Ἀκαδημιῶν, ὡς καὶ οἱ σπουδασταὶ Σχολῶν εἰς ἃς ἡ φοίτησις εἶναι διετὴς ἢ ἐτησία. 5. Λόγῳ ἐξαιρετικῶν ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ μὴ χορηγηθῇ ἀναστολὴ λόγῳ σπουδῶν εἰς τοὺς σπουδαστὰς τῶν ἄνω κατηγοριῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 14 Ἰανουαρίου 1953.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἠλείας κ. Σ. Πολυζωγοπούλου. 1. Διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δαπανῶν παραμονῆς ἐν Ἀθήναις τῶν μελῶν τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς τοῦ Α. Σ.Ο. ἐκπροσώπων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, συμφώνως πρὸς τὰς περὶ τούτου ἰσχυούσας διατάξεις, διὰ κοινῶν ἀποφάσεων τῶν Ὑπουργῶν Ἐμπορίου καὶ Οἰκονομικῶν καθωρίσθη ἀποζημίωσις αὐτῶν, ἥτις, ὁρισθεῖσα τὸν Μάρτιον 1949 εἰς 1.200.000 δραχ., ηὐξήθη εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ λήξαντος ἔτους 1952 εἰς δραχμὰς 1.900.000 μηνιαίως. Εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς παρέχονται ἐπὶ πλέον δραχμαὶ 500.000 κατὰ μῆνα. Εἰς τὸν διευθύνοντα Σύμβουλον ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω 1.900.000 δραχ. τῶν καταβαλλομένων εἰς μέλη τῆς Δ.Ε. ἐκπροσώπους τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, καταβάλλονται ἐπὶ πλέον: α) δραχμ. 1.800.000 ἀπὸ 1–1–1952 ὡς ἔξοδα κινήσεως καὶ παραστάσεως καὶ β) δραχμ. 1.000.000 ἀπὸ 6–3– 1952 ὡς ἀποδοχαί. Ὡς γνωστόν, διὰ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ ὀλίγον πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς παρελθούσης Βουλῆς ψηφισθέντος νόμου ὑπ’ ἀριθ. 2221)1952 καθωρίσθη ὅπως τὰ ὄργανα τῆς Διοικήσεως τοῦ Α.Σ.Ο. (Διοικητικὸν Συμβούλιον, Διοικοῦσα Ἐπιτροπὴ) ἀναδεικνύονται ἐφεξῆς, κατόπιν ἀρχαιρεσιῶν, ὑπὸ τῶν Συνεταιριστικῶν Ὀργανώσεων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν βάσει τῶν ἰσχυουσῶν κατὰ τὸ ἔτος 1934 διατάξεων. Ἤδη τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἔχει προβῆ εἰς τὰς καταλλήλους ἐνεργείας πρὸς διεξαγωγὴν τῶν ἀνωτέρω ἀρχαιρεσιῶν, αἵτινες εὑρίσκονται ἐν τῷ περατοῦσθαι, εὐθὺς δὲ ὡς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῶν καταστῇ ὁριστικόν, θέλει ἐπακολουθήσει ἐντὸς τοῦ συντομωτάτου δυνατοῦ χρονικοῦ διαστήματος ἡ νέα συγκρότησις τῶν ὀργάνων Διοικήσεως τοῦ ΑΣΟ ὁπότε θὰ ρυθμισθῇ ὁριστικῶς καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν μελῶν τῆς Δ.Ε. ἐκπροσώπων τῶν σταφιδοπαραγωγῶν πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐπιτεύξεως πάσης δυνατῆς οἰκονομίας. Ἡ διὰ τὰ μέλη τῆς Δ.Ε. Δημοσίους ὑπαλλήλους προβλεπομένη ἀμοιβὴ αὐτῶν διὰ συμμετοχήν των εἰς τὰς συνεδριάσεις αὐτῆς ἐκ 300.000 δραχμ. μηνιαίως δὲν καταβάλλεται εἰς αὐτούς, ἀλλὰ περιέρχεται εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, συμφώνως πρὸς τὰς σχετικὰς διατάξεις τοῦ νόμου 1502)1950. Εἰς τούτους παρέχονται μόνον δι’ ἔξοδα κινήσεως δραχμ. 600.000 μηνιαίως. 2. Διὰ τὴν διάθεσιν τῶν πλεοναζόντων 25.000 τόννων ἐξαγωγίμου Κορινθιακῆς σταφίδος τῆς τρεχούσης χρήσεως 1952–53 θέλει καταβληθῆ κάθε δυνατὴ προσπάθεια, μὴ ἀποκλειομένης εἴτε τῆς μειώσεως τῶν καθορισθεισῶν τιμῶν ἐξαγωγῆς εἴτε πριμοδοτήσεως. 3. Ὡς πρὸς τὰ μέτρα ἅτινα ἐφεξῆς δέον νὰ ληφθῶσι διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς ποιότητος τῆς ἐξαγωγίμου Κορινθιακῆς σταφίδος καὶ τῶν ἐν γένει συνθηκῶν καλλιεργείας αὐτῆς (ἐπέκτασις φυτειῶν, κίνδυνοι φυλλοξήρας, σύγχρονοι μέθοδοι ἀποξηράνσεως κλπ.) τὴν προστασίαν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ τῆς ἐμπορίας τῆς σταφίδος, τὴν βιομηχανικὴν χρησιμοποίησιν τῆς σταφίδος ἐν τῷ ἐσωτερικῷ κλπ. τόσον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου ὅσον καὶ ἅπαντες οἱ ἁρμόδιοι παράγοντες τῆς Κυβερνήσεως μελετῶσι ταῦτα μετὰ τῆς ὀφειλομένης προσοχῆς, προκειμένου περὶ ἑνὸς ἐκ τῶν κυριωτέρων βασικῶν Ἐθνικῶν προϊόντων ὡς εἶναι ἡ Κορινθιακὴ σταφίς, ἐλπίζομεν δὲ ἐντὸς τοῦ συντομωτέρου δυνατοῦ χρονικοῦ διαστήματος νὰ θέσωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὰ σχετικὰ νομοθετήματα. Ἐν Ἀθήναις τῷ 10 Ἰανουαρίου 1953

Ὁ ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου Ὑπουργὸς

Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ

Βουλευτὴς Ἀθηνῶν ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Ἀντωνίου. Ἐπὶ ὑπ’ ἀριθ. 7575 ἀπὸ 11.12.52 ὑμετέρου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐν ἀντιγράφῳ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 2 ἀπὸ 10.12.52 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Καρδίτσης κ. Α. Ἀντωνίου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἐρωτῶντα βουλευτήν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῆς διανομῆς τῶν προκηρύξεων ὑπὸ τοῦ Ἀστυν. Δ)ντοῦ Βʹ κ. Ι. Καραχάλιου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ, παρέστη ἀνάγκη νὰ ἐπιστραφῇ ἁρμοδίως πρὸς συμπλήρωσιν, δεδομένου ὅτι ἡ ἀρχικῶς ἐνεργηθεῖσα ἀνάκρισις παρουσίαζεν ὡρισμένα κενά, ἅτινα κατὰ τὰς κειμένας διατάξεις δὲν ἐπέτρεπον τὴν κρίσιν τῆς ὑποθέσεως. Εὐελπιστοῦμεν, ὅτι λίαν συντόμως θὰ ἐπιστραφῇ περαιωμένη αὕτη, ἵνα ἐπ’ αὐτῆς λάβωμεν τὴν κατὰ νόμον ἀπόφασιν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ.

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Αʹ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μ. Γεωργαντᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7701)22–10–52 ὑμετέρου ἐγγράφου ἀναφορικῶς μὲ τὴν κατατεθεῖσαν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Μ. Γεωργαντᾶ περὶ μειώσεως τῆς τιμῆς τῶν ὑπερφωσφορικῶν λιπασμάτων ἐπιβαρυνομένων μὲ ὑπερβολικὰς δαπάνας διαχειρίσεως κλπ. ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἡ ἰσχύουσα τιμὴ τῶν ὑπερφωσφορικῶν λιπασμάτων, ὡς αὕτη διαμορφοῦται ἀναλυτικῶς ἔχει ὡς ἑξῆς:

Ἐκ τῶν δεδομένων τῆς νέας κοστολογίσεως, ἥτις τερματίζεται κατ’ αὐτάς, ὑπολογίζεται ὅτι ἡ τιμὴ τῶν ἄνω ὑπερφωσφορικῶν θὰ κατέλθῃ ὡς ἑξῆς:

Ἤτοι ἡ μείωσις τῶν ὑπερφωσφορικῶν ὑπολογίζεται εἰς ποσοστὸν 8,7%. Τὰ ἔξοδα κινήσεως ἐν τῷ ἐσωτερικῷ ὑπὸ τῆς ΑΤΕ ἐκ δραχ. 158 κατὰ χ)μον ὡς ἄνω ἀναλύονται ὡς ἑξῆς:

Σημειοῦμεν ὅτι ἀναγνωρίζεται εἰς τὴν παραγωγὸν ἑταιρείαν κέρδος εἰς ποσοστὸν 7% ἀνερχόμενον εἰς μὲν τὴν ἰσχύουσαν σήμερον τιμὴν ἐξαγορᾶς ἐκ δρχ. 511,356 εἰς δρχ. 26.985 κατὰ τόννον, εἰς δὲ τὴν νέαν τιμὴν ἐκ δρχ. 480.000 εἰς δρχ. 25,958 κατὰ τόννον. Ἡ νέα τιμὴ τῶν ὑπερφωσφορικῶν λιπασμάτων, ἥτις ἀφορᾷ τὴν παραγωγὴν τῆς Ἑταιρείας τοῦ τριμήνου Ἰανουαρίου–Μαρτίου 1952 θὰ κατέλθῃ ἔτι εἰς τὰ ἑπόμενα τρίμηνα, λόγῳ τῆς ἐπεκτάσεως τῆς λειτουργίας τῶν νέων ἐγκαταστάσεων τῆς Ἑταιρείας βάσει τοῦ σχεδίου Μάρσαλ. Τέλος γνωρίζομεν ὅτι τὸ ὅλον θέμα τῆς μειώσεως τῆς τιμῆς τῶν χημικῶν λιπασμάτων μελετᾶται ἐσχάτως παρ’ ἡμῶν ἐντατικῶς καὶ ἐλπίζομεν ὅτι προσεχῶς θ’ ἀνακοινώσωμεν τὰ σχετικὰ πορίσματα.

Ὁ Ὑπουργὸς Γεωργίας

Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ

Βʹ Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ αὐτοῦ βουλευτοῦ. Ἀπαντῶντες εἰς τὴν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7701)22–12–1952 ἐγγράφου σας διαβιβασθεῖσαν ἡμῖν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Μ. Γεωργαντᾶ περὶ τροποποιήσεως τῶν μετὰ τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος Συμβάσεων κατὰ τὰς διατάξεις των, τὰς ἀναφερομένας εἰς τὴν ἀγροτικὴν μοναστηριακὴν περιουσίαν τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι αἱ ἀπὸ 18–9–1952 συμβάσεις δι’ ὧν ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος παρεχώρησεν εἰς τὸ Κράτος μέρος τῆς ἀγροτικῆς της περιουσίας διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων, καταρτισθεῖσαι βάσει τῶν διατάξεων τοῦ κεφαλαίου Δʹ τοῦ περὶ ἀπαλλοτριώσεων Ν. Δ. 2185)1952 καὶ ἀποτελοῦσαι μετὰ τῶν διατάξεων τούτων τῶν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος προβλεπόμενον ἐφ’ ἅπαξ Νόμον, εἶναι ἀνεπίδεκτοι τροποποιήσεως διὰ μονομεροῦς ἐνεργείας τοῦ Κράτους. Βεβαίως, εἶναι δυνατὴ τροποποίησις τῶν συμβάσεων διὰ διμεροῦς πράξεως, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν συναίνεσιν τῆς Ἐκκλησίας. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου καθιστῶμεν γνωστὸν, ὅτι θὰ ἐπιδιώξωμεν νὰ ἐπιφέρωμεν τροποποιήσεις τινὰς ἐν τῇ συμβάσει, ἀναφερομένας οὐ μόνον εἰς τὸ περὶ οὗ ἡ ἐρώτησις θέμα, ἀλλὰ καὶ εἰς ἕτερα, ἂν παραστῇ ἀνάγκη, θέματα, χωρὶς πάντως ἐν τῇ προσπαθείᾳ μας ταύτῃ νὰ ἀποστῶμεν ἐκ τῶν βασικῶν γραμμῶν τῶν συμφωνηθέντων. Καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ εὕρωμεν τὴν Ἐκκλησίαν πρόθυμον νὰ παράσχῃ τὴν συνδρομήν της διὰ ν’ ἀνταποκριθοῦν αἱ συμβάσεις πληρέστερον πρὸς τὸν σκοπὸν δι’ ὃν συνήφθησαν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ

Γʹ) Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Λ. Κουτσοπετάλου καὶ Δ. Παπασπύρου. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 40 ἐ.ἔ. ἐγγράφου σας, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἀντίγραφον τῆς ἀπὸ 3–1–1953 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν Λεβαδείας κ. κ. Λουκᾶ Κουτσοπετάλου καὶ Δ. Παπασπύρου, ἀναφορικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν γαιῶν τῆς Ἑταιρείας Λίμνης Κωπαΐδος, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι: 1. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εὑρέθη πρὸ ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων τῶν δύο προκατόχων Κυβερνήσεων, τόσον τῆς πολιτικῆς ὅσον καὶ τῆς Ὑπηρεσιακῆς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα τῆς καταβολῆς εὐλόγου ἀποζημιώσεως εἰς τὴν Ἑταιρείαν διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν γαιῶν της, ὡς ἐπίσης καὶ πρὸ ὑποχρεώσεως μὴ προωθήσεως τῆς ἀπαλλοτριωτικῆς διαδικασίας κατὰ τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων. Εὗρεν ἐπίσης τὴν Ἑλληνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐν Λονδίνῳ ἀρχίσασαν διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Ἑταιρείας. Ἐν Λονδίνῳ ἡ Ἀντιπροσωπεία μας ἐργασθεῖσα ἐντατικῶς κατώρθωσεν ὥστε ἡ Ἑταιρεία νὰ ὑποβιβάσῃ τὰς ἀξιώσεις της ἀπὸ τοῦ ἀρχικοῦ ποσοῦ τῶν λιρῶν Ἀγγλίας 7.855.000 (εἰς λίρας χαρτίνας Ἀγγλίας) εἰς 21.100.000 περίπου. Μὴ ἐπιτευχθείσης συμφωνίας, ἡ Ἀντιπροσωπεία μας ἐπέστρεψε, διότι ἡ προταθεῖσα ὑπὸ τῆς Ἑταιρείας ἀποζημίωσις ἐκρίθη ὡς μὴ συμφέρουσα. Ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ καθορίσῃ τὰς περαιτέρω ἐνεργείας της ἐν ἀναμονῇ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ἀκυρώσεως τῆς Ἑταιρείας, ἥτις συζητεῖται τὴν 30ὴν Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. 2. Ὡς πρὸς τὸ θέμα τῆς καταλήψεως τοῦ ἀπαλλοτριωθέντος κτήματος Κωπαΐδος ὀφείλομεν νὰ σημειώσωμεν ὅτι, ὅτε ἀνελάβομεν τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου, εὕρομεν πᾶσαν ἐνέργειαν πρὸς κατάληψιν τοῦ κτήματος ἐν ἀναστολῇ καὶ δήλωσιν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἐπὶ τῆς ἐκκρεμοῦς τότε αἰτήσεως τῆς Ἑταιρείας περὶ ἀναστολῆς ἐκτελέσεως τῆς ἀπαλλοτριωτικῆς πράξεως τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ Ὑπουργείου ἐνεργοῦντος κατ’ ἐντολὴν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας περὶ τοῦ ὅτι μέχρι τῆς 1ης Δεκεμβρίου 1952 δὲν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ κατάληψις. Συνεχιζομένων τῶν διαπραγματεύσεων ἐθεωρήσαμεν ὀρθὸν νὰ δηλώσωμεν εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ὅτι δὲν θὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατάληψιν μέχρι τῆς 8ης Ἰανουαρίου 1953. Ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀναστολῶν ὅμως τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 184 ἀποφάσεώς της, ἐκδοθείσης τὴν 22–12–1952, ἀνέστειλεν τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀπαλλοτριωτικῆς πράξεως μέχρις ἐκδόσεως ἀποφάσεως ἐκ μέρους τῆς ὁλομελείας αὐτοῦ ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ἀκυρώσεως τῆς Ἑταιρείας συζητουμένης ὡς ἀνωτέρω ἐλέχθη τὴν 30ὴν Ἰανουαρίου 1953 καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο πλέον δυνατὴ ἡ κατάληψις. Ὁ φάκελλος τῆς ὑποθέσεως ἀπεστάλη ἤδη εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας, εἰς τὸ συνοδευτικὸν δὲ ἔγγραφόν μας ἀνεπτύχθησαν αἱ ἀπόψεις ἡμῶν ἐπὶ τοῦ νομίμου τῆς γενομένης ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἐγένετο πλήρης ἀντίκρουσις ὅλων τῶν περὶ τούτου ἀντιθέτων ἰσχυρισμῶν τῆς Ἑταιρείας. Ὅθεν πρὸ τῆς ἐκδόσεως ἀποφάσεως ἐκ μέρους τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, οἴκοθεν ἐξυπακούεται, ὅτι οὐδὲν δύναται νὰ ληφθῇ μέτρον προωθήσεως τοῦ ἔργου τῆς ἀπαλλοτριώσεως τοῦ κτήματος Κωπαΐδος.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ταμβακᾶ. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7658 π.ἔ. ὑμετέρου ἐγγράφου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἡ κατατεθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Ταμβακᾶ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν καὶ διὰ τὰ καθ’ ὑμᾶς τὰ κάτωθι: Τὸ Ὑπουργεῖον τελεῖ ἐν γνώσει τῶν ὄντως ἀθλίων στεγαστικῶν συνθηκῶν, ὑφ’ ἃς διαβιοῦσιν αἱ παραπηγματοῦχοι προσφυγικαὶ οἰκογένειαι Χαλκίδος, αἵτινες ἀτυχῶς ὑφίστανται καὶ εἰς πλείστας ἄλλας περιφερείας τοῦ Κράτους. Ἐν ὄψει τῆς ἀνωτέρω καταστάσεως τὸ Ὑπουργεῖον κατήρτισε πρόγραμμα στεγαστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν προσφύγων τούτων, ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ὁποίου διὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἤθελεν ἀπαιτήσει δαπάνην δραχμῶν 135 δισεκατομμυρίων δι’ ἣν ἐζητήθη ἡ ἔγκρισις πιστώσεως ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ Δημοσίων Ἐπενδύσεων. Ἔναντι τῆς ἀνωτέρω δαπάνης ἐνεγράφη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν Δημοσίων ἐπενδύσεων τρεχούσης χρήσεως ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως πίστωσις μόνον δραχμῶν 4.800 ἑκατομμυρίων. Παρὰ τὸ γεγονὸς τοῦτο, τὸ Ὑπουργεῖον, ἐφ’ ὅσον ἤθελε τελικῶς ἐγκριθῆ ἡ διάθεσις ἔστω καὶ τοῦ ἀνωτέρω ποσοῦ, θὰ διαθέσῃ ποσὸν δραχμῶν 500 ἑκατομμυρίων διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν περὶ ὧν πρόκειται παραπηγματούχων προσφύγων.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ.

VI. Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Σ. Πολυζωγοπούλου. Κατὰ τὴν προκαταρκτικὴν μελέτην (1949), ἡ ὁριστικὴ μελέτη τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος τῆς Ἑλλάδος, ὑποβληθεῖσα ἐν ἔτει 1950 ὑπὸ τοῦ Οἴκου EBASCO, προέβλεπε συνολικὴν δαπάνην 212.000.000 δολλαρίων διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ὑδροηλεκτρικῶν ἐργοστασίων Λάδωνος, Ἀχελώου, Βόδα, Λούρου καὶ τοῦ Θερμικοῦ ἐργοστασίου Ἀλιβερίου, τὴν διὰ γραμμῶν ὑψίστης τάσεως 150.000 βὸλτ σύνδεσιν τῶν ἀνωτέρω ἐργοστασίων (πλὴν Λούρου) μεταξὺ των καὶ πρὸς τὰ κέντρα καταναλώσεως καὶ τὴν τοπικὴν διανομὴν ἐκ τῶν ὑποσταθμῶν 150.000 βὸλτ μέσῳ δικτύων 15.000 βόλτ. Εἰδικώτερον ὅσον ἀφορᾷ τὴν Πελοπόννησον προεβλέπετο ἡ σύνδεσις τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Λάδωνος πρὸς τὸ δίκτυον τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος διὰ δύο γραμμῶν ὑψίστης τάσεως, ὧν ἡ μία μέσῳ Μεγαλουπόλεως, Ἄργους καὶ Κορίνθου καὶ ἡ ἑτέρα μέσῳ Ἀμαλιάδος, Πατρῶν, Αἰγίου καὶ Κορίνθου. Κατόπιν περιορισμοῦ τῶν διατιθεμένων πιστώσεων εἰς 83 ἑκατομμύρια δολλάρια μόνον (1950) τὸ ἀνωτέρω πρόγραμμα περιεκόπη σημαντικῶς, ἡ δὲ τελικὴ σύμβασις ὑπ’ ἀριθ. 426 διὰ τὴν κατασκευὴν γραμμῶν μεταφορᾶς ὑπογραφεῖσα τὴν 6ην Μαρτίου 1951 ὑπὸ τοῦ τότε Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ κ. Κ. Τσάτσου δὲν περιέλαβε τὴν σύνδεσιν μεταξὺ Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ Μακεδονίας, ὡς καὶ τὴν γραμμὴν 150.000 βὸλτ τὴν διερχομένην μέσῳ Ἀμαλιάδος, ἐξ ἧς διὰ δευτερεύοντος δικτύου 15.000 βόλτ, θὰ ἐξυπηρετεῖτο ἡ περιοχὴ Ἠλείας. Τὰ σήμερον ὑπὸ κατασκευὴν ἔργα ἀποτελοῦσι τμῆμα τοῦ βασικοῦ ἀρχικοῦ προγράμματος ἐκτελουμένου ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς περιωρισμένης ὡς ἄνω χρηματοδοτήσεως. Ἐπέκτασις τῶν ἔργων πέραν τοῦ διὰ τοῦ περικοπέντος προγράμματος προβλεφθέντος τμήματος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι ἡ ὁλοκλήρωσις τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος ἐγκατελείφθη. Τὸ τμῆμα τοῦ δικτύου ἀπὸ Λάδωνος πρὸς Πάτρας μέσῳ Ἀμαλιάδος, διὰ τοῦ ὁποίου θέλει ἐξυπηρετηθῆ ὁ νομὸς Ἠλείας, ἀποτελεῖ ἀπαραίτητον συμπλήρωμα τοῦ νοτίου τομέως τοῦ Ἐθνικοῦ δικτύου καὶ ἡ κατασκευὴ τούτου θέλει πραγματοποιηθῆ εὐθὺς ὡς ἐξευρεθῶσιν οἱ πρὸς τοῦτο ἀπαιτηθησόμενοι χῶροι.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ.

VII. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Μόδη. Ἐπὶ τῆς ἀπὸ 24)12)52 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Φλωρίνης κ. Γ. Μόδη ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα: 1. Τὸ ζήτημα τῆς ἡμετέρας ἀπαιτήσεως ἐξ 64.8 ἑκατομ. δολλαρίων, διὰ τὰς γενομένας ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος προκαταβολὰς εἰς τὰς Ἰταλικὰς Ἀρχὰς διαρκούσης τῆς κατοχῆς, συνεζητήθη ἐπὶ μακρὸν κατὰ τὴν σύναψιν τῆς μετὰ τῆς Ἰταλίας Συμβάσεως Οἰκονομικῆς Συνεργασίας (Ἐπανορθώσεων). Ἡ Ἰταλικὴ πλευρὰ ἀντέκρουσε πεισμόνως τὴν σχετικὴν ὑποχρέωσιν τῆς Ἰταλίας, στηριζομένη κυρίως εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 80 τῆς συνθήκης εἰρήνης μετὰ τῆς Ἰταλίας, καθ’ ἃς «Αἱ σύμμαχοι καὶ Συνησπισμέναι Δυνάμεις δηλοῦσιν ὅτι τὰ παρεχόμενα αὐταῖς δικαιώματα ὑπὸ τῶν ἄρθρων 74 καὶ 79 τῆς παρούσης Συνθήκης, καλύπτουσιν ἁπάσας τὰς ἀξιώσεις αὐτῶν ὡς καὶ τὰς τῶν ὑπηκόων των, δι’ ἀπωλείας ἢ ζημίας προκυψάσας ἐκ πολεμικῶν πράξεων, συμπεριλαμβανομένων τῶν μέτρων τῶν ληφθέντων λόγῳ τῆς καταλήψεως τῶν ἐδαφῶν των, καταλογιστέων εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ λαβόντων χώραν ἐκτὸς τοῦ Ἰταλικοῦ ἐδάφους, ἐξαιρουμένων ἐν τούτοις τῶν ἀπαιτήσεων τῶν βασιζομένων ἐπὶ τῶν ἄρθρων 75 καὶ 78». Μολονότι ἡ Ἰταλικὴ ἄποψις ἀντεκρούσθη ἐπίσης πεισμόνως, μὲ ἐπιχειρήματα ἐκ τῆς διατυπώσεως τῆς διατάξεως ταύτης καὶ ἐξ ἄλλων διατάξεων τῆς συνθήκης καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος τέλος, ὅτι ἐγένετο ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εἰδικὴ ἐπιφύλαξις τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν ὑπογραφὴν τῆς Συνθήκης Εἰρήνης, δὲν κατέστη ἐν τούτοις δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἀπαιτήσεως. Πρὸ τοῦ ἀδιεξόδου καὶ ὅπως μὴ ματαιωθῇ ἡ ὑπογραφὴ τῆς Συμφωνίας τῶν Ἐπανορθώσεων, ἡ ἀπαίτησις αὕτη δὲν ἐρρυθμίσθη τότε καὶ τὸ ζήτημα παραμένει εἰσέτι ἀνοικτὸν πρὸς συμψηφισμὸν πρὸς ἄλλας Ἰταλικὰς ἀπαιτήσεις. 2. Ἡ ἀνάλογος ἡμετέρα ἀπαίτησις ἔναντι τῆς Γερμανίας, ἤχθη ἐνώπιον τῆς ἐν Λονδίνῳ Συνδιασκέψεως τοῦ Φεβρουαρίου 1951 ἐπὶ τοῦ Γερμανικοῦ χρέους, ἀλλ’ ἡ συζήτησις γενικῶς τῶν ἐκ τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου ἀπαιτήσεων ἀπεφασίσθη νὰ γίνῃ κατὰ τὴν σύναψιν τῆς σχετικῆς Συνθήκης Εἰρήνης.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς

Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Ἀντωνίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν καθιέρωσιν ἀπογευματινῆς ἐργασίας εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας.

§5Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὴν ΑΔΕΔΥ, ἡ ὁποία εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκεφθῇ αὐτόν, εἶπεν, ὡς ἀνεγράφη εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι τὴν ἀπόφασιν, περὶ καθιερώσεως ἀπογευματινῆς ἐργασίας εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἔλαβε, προσωπικῶς, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καί, ὡς ἐκ τούτου, εἶναι ὁ μόνος ὑπεύθυνος διὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Κατόπιν τούτου, φρονῶ, ὅτι εἶναι λογικὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, διότι ὀρθὸν εἶναι, ἡ συζήτησις νὰ διεξαχθῇ παρουσίᾳ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἂν μή, μεταξὺ ἡμῶν καὶ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως, ἡμεῖς, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ συζητήσωμεν τὴν ἐρώτησιν αὐτήν, τώρα καὶ ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅμως, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, κατόπιν τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἀπετέλει ἀναίρεσιν αὐτῶν καί, ὡς ἐκ τούτου, δὲν φαντάζομαι ὅτι θὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς. Τὸ πρᾶγμα δὲν στερεῖται σημασίας. Ὅσον καὶ ἐὰν τὸ θέμα φαίνεται ὅτι ἔχει περιωρισμένην σημασίαν, διότι ἀφορᾷ τὴν ἀπογευματινὴν ἐργασίαν εἰς τὰς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἐν τούτοις συνάπτεται πρὸς τὴν καλυτέραν λειτουργίαν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Εἶναι θέμα ἐκτεταμένον καί, ὡς ἐκ τούτου, εἶναι προφανὴς ἡ εὐθύνη, ὄχι μόνον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§6Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, κατ’ ἐξοχὴν πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἀπάντησις, σήμερον, ἐφ’ ὅσον ἀρχίσατε τὴν ἐρώτησίν σας, μνημονεύοντες λόγους ἰδικούς μου, οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἐλέχθησαν. Κύριε συνάδελφε, εἶμαι ὑπεύθυνος, δι’ ὅσα λέγω καὶ ἐδήλωσα, ὅτι αὐτὰ πρέπει νὰ ἀναγράφωνται ἐντὸς «εἰσαγωγικῶν». Διότι τὸν τελευταῖον καιρὸν γράφονται τόσα, ὥστε δὲν θὰ κάμωμεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ διαψεύδωμεν. Σᾶς λέγω, λοιπόν, ὅτι ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς τὴν ΑΔΕΔΥ, εἶπον, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν ἐπιθυμῶ νὰ συζητήσω, διότι ἐλήφθη ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Τίποτε πλέον αὐτοῦ. Ἐὰν θέλετε προχωρήσατε εἰς τὴν ἐρώτησίν σας.

§7Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Ὑπουργέ, ἐπειδὴ ἀναβάλλεται.....

§8Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Διατί ἀναβάλλεται; Δὲν ἀναβάλλεται διόλου. Δὲν ὑπάρχει ἐδῶ Κυβέρνησις; Δὲν ὑπάρχει Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ;

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, νομίζω ὅτι μετὰ τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.....

§10Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Δὲν θὰ ἀπασχολήσω διὰ μακρῶν τὴν Βουλήν, δεδομένου, ὅτι ἐπείγει ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς κατατεθείσης ἐπερωτήσεως.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτά, νομίζω, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία κλεψύδρα, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀνάπτυξιν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων. Νομίζω, ὅτι σᾶς ἐδόθη ἡ ἀπάντησις. Ὑπάρχει ἕνας περιορισμὸς χρονικὸς ἀπὸ τὸν Κανονισμόν. Ἡμισεῖαν ὥραν διὰ τὰς ἐρωτήσεις καὶ πεντάλεπτον διάστημα δι’ ἕκαστον τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ἡ ἐρώτησίς σας ἔχει σκοπὸν νὰ πάρῃ μίαν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἐλάβατε ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἀναβολῆς.

§12Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐφ’ ὅσον ἀναμένει ὁ κ. συνάδελφος τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ λάβῃ ἀπάντησιν, ἔληξε τὸ θέμα. Ἀναβάλλεται δι’ ὀλίγας ἡμέρας.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐρωτήσεως τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τοῦ κ. Α. Ἀντωνίου, ἐδόθη ἀπάντησις καὶ ἐκοινοποιήθη εἰς τὸν ἐρωτῶντα ἀξιότιμον κ. βουλευτήν. Καὶ ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3, τοῦ κ. Σ. Πολυζωγοπούλου ἐδόθη ἀπάντησις ἐπίσης.

§14Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ὑποβάλω μίαν ἔγγραφον ἀπάντησιν, εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας.

§15Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Ἐπὶ τίνος θέματος;

§16Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Λάδωνος. Ἐκάματε μίαν ἀπάντησιν. Θὰ μοῦ κάμετε τὴν τιμὴν νὰ δεχθῆτε καὶ μίαν ἀνταπάντησιν ἰδικήν μου, διὰ νὰ μελετήσετε τὸ ζήτημα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καταθέσατε τὴν ἀνταπάντησίν σας, κύριε βουλευτά.

§18Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἁπλῶς νὰ διαβιβασθῇ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κρασαδάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ χρηματοδότησιν διὰ συγκέντρωσιν σουλτανίνας.

§20Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ γνωστὸν θέμα εἰς σᾶς, τὴν χρηματοδότησιν 4.000 τόννων σουλτανίνας. Καὶ πρὸ τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ μὲ ἀκούσητε. Τὸ αἴτημα σήμερον παίρνει ὀξύτερον τόνον, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς πλήρη ἀπραξίαν ἀπὸ τὸ ἐμπόριον. Ὡς θὰ ἠξεύρετε, ὑπάρχουν ἀκόμη 15.000 τόννοι, κατὰ τοὺς παραγωγούς, κατ’ ἄλλους συντηρικωτέρους ὑπολογισμούς, περὶ τοὺς 12.000 τόννοι ἀδιάθετοι. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ αἴτημα τοῦτο τῶν σουλτανοπαραγωγῶν διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῶν 4.000 τόννων, ὀφείλει νὰ ἀπασχολήσῃ ὑμᾶς καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀπόψε τὴν ἀπάντησίν σας. Βέβαια, ἔχω καθῆκον νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ἡ ὁποία πράγματι διεχειρίσθη μὲ στοργὴν τὸ σταφιδικὸν θέμα, ὥρισε τὴν τιμὴν ἀσφαλείας πρὸς 4080, τὴν τιμὴν δηλαδή, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὁρίσει καὶ πέρυσι, καὶ ἐχρηματοδότησε τὴν σουλτανίνα μὲ 7.000 τόννους. Πράγματι δέ, μὲ αὐτὴν τὴν πολιτικὴν διὰ πρώτην καὶ μόνον φορὰν μέχρι σήμερον τὸ ἐμπόριον κατώρθωσε νὰ ἔχῃ στείλει εἰς τὸ ἐξωτερικὸν 20.000 τόννους καὶ μάλιστα εἰς 14–15 νέας χώρας καταναλωτρίας, τὰς ὁποίας τὸ ἐμπόριον πράγματι μὲ τὴν πρωτοβουλίαν του ἀνεῦρε. Σήμερον, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ χρηματοδότησις αὐτὴ σταματήσῃ, τοῦτο σημαίνει ὅτι αἱ τιμαὶ θὰ πέσουν πολὺ χαμηλότερον ἀπὸ τὸ ἐπίπεδον εἰς τὸ ὁποῖον ὑπῆρχον διότι εἶναι ἐντελῶς ὀνομαστικαὶ καὶ κατὰ πᾶσαν πιθανότητα θὰ ἔχωμεν πολὺ μεγαλυτέραν πτῶσιν, τὴν ὁποίαν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι μὲ τὴν στοργὴν τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθητε ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν, εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας αὐξάνοντες τὴν πριμοδότησιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις μὲ τὸ 15% ἔδωσε. Συνεπῶς, τὸ αἴτημα, τὸ ὁποῖον εἶχε τότε ἐπείγοντα τόνον, τὴν ἐποχὴν τῶν ἑορτῶν, ποὺ οἱ παραγωγοὶ ἔσπευδον νὰ δώσουν, σήμερον δὲν ἔχασε τὸν ἐπείγοντα αὐτὸν τόνον λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ πλήρους ἀπραξίας, τὴν ὁποίαν, σᾶς βεβαιῶ, εἶδα καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου περιφέρειαν. Ἀλλά, συμπληρωματικῶς, ἢ μᾶλλον ἐπιβοηθητικῶς, διότι αἱ οἰκονομικαὶ σας δυνάμεις δὲν σᾶς ἐπιτρέπουν, ὀφείλετε τοὐλάχιστον νὰ δώσητε χρηματοδότησιν διὰ 500 τόννους, τοὺς ὁποίους οἱ πτωχοὶ παραγωγοὶ ἔσπευσαν τότε καὶ παρέδωσαν χωρὶς νὰ πάρουν τίποτε, καὶ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι ἀπὸ τὴν χρηματοδότησιν οἱ πτωχοὶ παραγωγοὶ δὲν θὰ εἰσπράξουν τίποτε διότι τὸ μεγαλύτερον μέρος θὰ τὸ εἰσπράξῃ ἡ ΑΤΕ ἡ ὁποία καταδιώκει ἀπηνῶς κατὰ διαταγὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπώλησαν ἤ, μᾶλλον δὲν ἐξώφλησαν, τὰ χρέη των. Ἡ στοργή, συνεπῶς, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἔχετε, ἐπιβάλλει καὶ τὴν χρηματοδότησιν τῶν 4.000 τόννων νὰ δώσητε, ἤ, ἄλλως, ἐπιβοηθητικῶς, τοὐλάχιστον, τοὺς 500 τόννους.

§21Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, διαχειριζόμενος ἀπ’ εὐθείας τὸ θέμα, θὰ σᾶς πληροφορήσῃ σχετικῶς.

§22Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, νὰ εἴπω ὅτι αὐτὸ εἶναι θέμα τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, καί, ὡς γνωρίζομεν πάντες, σεῖς προεδρεύετε αὐτῆς. Λαμβάνει, βέβαια, μέρος καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ἀλλὰ θ’ ἀνοιχθῇ— λυποῦμαι—τὸ θέμα καὶ δὲν ἔχω τὴν συγκατάθεσιν τῆς Βουλῆς πρὸς τοῦτο, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι μεσολαβεῖ ἕτερον θέμα πλέον ἐπεῖγον καὶ ἐπίκαιρον καὶ θὰ μᾶς ἀνοίξῃ μεγαλυτέραν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος,

§23Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πρόκειται περὶ ἐρωτήσεως. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐπερωτήσεως, τὸ θέμα θὰ εἶχε διαφορετικῶς. Πρόκειται περὶ πληροφορίας ἁπλῆς. Ἐὰν θέλητε ἐπερώτησιν, δύνασθε νὰ τὴν ὑποβάλητε.

§24Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Ὄχι, ὄχι. Ἁπλῶς ἐρωτῶ καὶ ὑποβάλλω παράκλησιν.

§25Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου.

§26Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Θὰ προσπαθήσω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου καὶ ὡς πρὸς τὰ δύο της σκέλη. Διότι, ὁμολογουμένως, ἡ ἐρώτησις αὐτή, ἀπευθυνομένη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἀφορᾷ τὸ γενικώτερον θέμα, τὸ θέμα τῆς γενικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ ὑπάρχῃ τιμὴ ἀσφαλείας εἰς τὸ εἶδος κτλ. Κατόπιν θὰ ἀπαντήσω μὲ μερικὰ λόγια εἰς τὸ δεύτερον σκέλος, τὸ ἀφορῶν εἰδικώτερον εἰς τὸ ἐμπόριον τῆς σταφίδος. Ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος νομίσῃ, ὅτι ἡ ἀπάντησίς μου δὲν ἔχει ἐπαρκῆ στοιχεῖα, βεβαίως εἶναι ἐλεύθερος νὰ φέρῃ ἐκ νέου τὸ ζήτημα εἴτε ὑπὸ μορφὴν ἐπερωτήσεως, εἴτε ἄλλως πως. Θὰ ἤθελα, κύριοι βουλευταί, νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο πολὺ εὐτυχὴς ἂν θὰ τῆς ἦτο δυνατὸν νὰ συνεχίσῃ τὴν πολιτικὴν τῶν τιμῶν ἀσφαλείας, ἡ ὁποία κατὰ καιροὺς ἠκολουθήθη ἀπὸ τὰς διαφόρους Κυβερνήσεις καὶ νὰ δυνηθῇ μάλιστα νὰ τὴν γενικεύσῃ εἰς ὅλα τὰ προϊόντα. Διότι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου, ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ἀποτελεῖ μίαν μεγάλην ἐλάφρυνσιν εἰς τὸν τραχὺν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον ἔχουν διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ συνεχίσουν τὸν παραγωγικόν των μόχθον. Δυστυχῶς, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ἐξουσίαν, εὑρέθη πρὸ προβλημάτων γενικωτέρας μορφῆς, τὰ ὁποῖα εἰς τὴν γενικὴν γραμμὴν τῆς ὑπηγόρευσαν νὰ πάρῃ μίαν στάσιν ὅσον τὸ δυνατὸν κατηγορηματικὴν καὶ δέν τῆς ἐπέτρεψαν νὰ κάμῃ πολλὲς φορὲς μικρὰς ἔστω ἐξαιρέσεις, αἱ ὁποῖαι ἠμπορεῖ νὰ εἶχον κάθε λόγον νὰ γίνουν. Εἰδικῶς διὰ τὴν σουλτανίνα, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι ἐκτὸς τῶν περιστατικῶν ποὺ ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ἠξεύρετε ὅτι καὶ ἀπὸ μέρους τῶν παραγωγῶν Κορινθίας, ὅπου ὑπῆρξε μία πολὺ μικρὰ καὶ ἀτυχὴς ἐσοδεία αὐτὴν τὴν ἐποχὴν καὶ ὅπου αἱ συνθῆκαι ἦσαν πολὺ δυσμενέστεραι ἀπὸ ὅ,τι ἦσαν εἰς τὴν Κρήτην, ὅπου ἡ παραγωγὴ τῆς σουλτανίνας ἦτο πολὺ βελτιωμένη ἐν σχέσει πρὸς τὴν περυσινὴν καὶ συνεπῶς ἐδόθη κάποιο περιθώριον καὶ κάποια μεγαλυτέρα ἄνεσις εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ ἐν τούτοις καίτοι ἐκεῖ ἐπρόκειτο περὶ μικρᾶς ποσότητος, ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ ἐξαίρεσιν καὶ ἠκολούθησε τὴν τακτικὴν τοῦ αὐστηροῦ περιορισμοῦ παντὸς ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον θὰ προσετίθετο εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ὑπὸ μορφὴν διαφορᾶς μεταξὺ τιμῶν ἀσφαλείας ἀναλαμβανομένων ἀπὸ τὸν ΚΣΟΣ ἢ τὸν ΑΣΟ εἰς τὴν κορινθιακὴν σταφίδα ἢ ἄλλων ὀργανισμῶν καὶ τῶν τιμῶν εἰς τὰς ὁποίας τὰ προϊόντα αὐτὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθοῦν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ ἀπεφασίσθη νὰ μὴ ἐπαναλάβωμεν, τὴν ἄλλωστε περιωρισμένην πρᾶξιν τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ἡ ὁποία καὶ ἐκείνη, ἐνῷ εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπῃ ὅτι ὁρίζει τιμὴν ἀσφαλείας διὰ τὴν σουλτανίνα καὶ ἐξουσιοδοτεῖ τὸν ΚΣΟΣ νὰ προβῇ εἰς τὴν συγκέντρωσιν ὅλης τῆς ποσότητος δὲν τὸ ἔκαμε παρὰ διὰ μίαν μικρὰν ποσότητα, ἀντιλαμβανομένη ὅτι μεγαλυτέρα ποσότης θὰ δημιουργήσῃ καὶ μεγαλύτερα προβλήματα καὶ ἐλλείμματα εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτά, ὅσον ἀφορᾷ τὴν γενικὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, δυστυχῶς, νὰ ἀκολουθήσωμεν εἰς πολλὰ ἄλλα προϊόντα, διότι πιστεύομεν ὅτι τὸ πρῶτον μέτρον τῆς ἐξυγιάνσεως καὶ τὸ πρῶτον μέτρον, μὲ τὸ ὁποῖον οἱ ἀγροτικοὶ πληθυσμοὶ θὰ αἰσθανθοῦν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ εἶναι ἐπὶ τέλους, νὰ δυνηθῇ ὁ προϋπολογισμὸς νὰ ἰσοσκελισθῇ καὶ νὰ ἐξασφαλισθῇ μία πρώτη προϋπόθεσις πραγματικῆς σταθερότητος τῶν τιμῶν. Αὐτά, ὡς πρὸς τὸ γενικώτερον θέμα. Τώρα, ἰδιαιτέρως, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν, ἐγὼ ἔχω στοιχεῖα τὰ ὁποῖα, φαντάζομαι, ὅτι καὶ ὁ κ. συνάδελφος ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοι ποὺ προέρχονται ἀπὸ περιφερείας παραγωγοὺς σουλτανίνας, θὰ τὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των. Συγκεκριμένως ἀπομένει δι’ ὅλην τὴν παραγωγήν, δηλαδὴ Κρήτης καὶ Πελοποννήσου, μία ποσότης κυμαινομένη κατὰ διαφόρους ἐκτιμήσεις μεταξὺ 10–12 χιλιάδων τόννων. Τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 12 χιλιάδων τόννων, τὸ ὁποῖον ἀπομένει, ἀπαρτίζεται ἀπὸ τὰ ἑξῆς: ἀπὸ 3200 τόννους τῆς Κ.Σ.Ο.Σ. Ἡ σταφὶς αὐτὴ εἶναι ἕνα ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον ἀπέμεινε εἰς τὴν Κ.Σ.Ο.Σ. μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν δύο χιλιάδων τόννων, τοὺς ὁποίους κατωρθώσαμεν νὰ πωλήσωμεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ὑπάρχει ἐλπίς, ὅτι εἶναι πιθανὸν ἡ Βρεταννικὴ ἀγορὰ νὰ ἀπορροφήσῃ μικρὰν ποσότητα ἀκόμη. Δυστυχῶς, ὡς σᾶς εἶναι γνωστόν, αἱ τιμαὶ εἶναι πολὺ χαμηλαὶ καὶ θὰ προκύψῃ, συνεπῶς, νέον ἔλλειμμα τῆς Κ.Σ.Ο.Σ., τὸ ὁποῖον θὰ ἀχθῇ εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πέραν τούτου, ὑπάρχουν εἰς χεῖρας τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου περὶ τοὺς χιλίους τόννους εἰς τὴν Κρήτην. Καὶ πέραν αὐτῶν, ὑπάρχουν καὶ περὶ τοὺς τέσσαρας ἕως πέντε χιλιάδας τόννοι εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν τῆς Κρήτης καὶ περὶ τοὺς 2.500 τόννους εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν τῆς Κορινθίας. Ἐάν, λοιπόν, ἀφαιρέσωμεν τὴν ποσότητα τῆς ΚΣΟΣ ἡ ὁποία ἔφυγεν ἀπὸ τοὺς παραγωγούς, καθὼς καὶ τοὺς χιλίους τόννους τῶν ἐμπόρων, ἀπομένει μία ποσότης 7.500 τόννων, κατανεμομένη: 5.000 τόννοι εἰς τὴν Κρήτην καὶ 2500 τόννοι εἰς τὴν Πελοπόννησον. Ἡ γνώμη τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὅτι εἶναι δυνατόν, χωρὶς πρόσθετον πριμοδότησιν, διότι δίδεται σήμερον μία πριμοδότησις 15% εἰς τὴν σταφίδα καὶ χωρὶς δημιουργίαν ἐλλείμματος διὰ τῆς ἀγορᾶς μέσῳ Κ.Σ.Ο.Σ., ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ ποσότης αὐτὴ νὰ ἀπορροφηθῇ, καὶ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος διὰ τοὺς παραγωγοὺς δὲν θὰ σημάνῃ τιμὰς μικροτέρας τῶν 3800, ὅπως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐδήλωσα. Καὶ σήμερον ἀκόμη ἔλαβον ἕνα τηλεγράφημα τῆς Ἑνώσεως ἐξαγωγέων σουλτανίνας, τοῦ ὁποίου τὴν ἀκρίβειαν μοῦ ἐπεκύρωσε καὶ ἡ ὑπηρεσία τῆς ΚΣΟΣ, ὅτι τὸ σταφιδικὸν ἐμπόριον συνεχίζει μὲ τιμὰς 3900 «......... (ἀναγινώσκει).........». Παίρνω ὡς βάσιν τὸ 3900, εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶ, ὅτι ὑπάρχει καὶ 3800. Πάντως αἱ τιμαὶ αὐταὶ ὅσον καὶ ἂν δὲν εἶναι ἱκανοποιητικαὶ διὰ τοὺς παραγωγούς, εἶναι τιμαὶ ποὺ ἐπιτρέπουν νὰ ἐξαχθῇ πολὺ σύντομα—καὶ πρόβλεψίς μας εἶναι ὅτι ἐντὸς τριμήνου θὰ ἔχουν ἐξαχθῆ αἱ ποσότητες αὐταὶ εἰς τὰς διαφόρους χώρας,—εἰς τρόπον ὥστε οὔτε ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ προκύψῃ, οὔτε ἄλλη ἀνωμαλία διὰ τὸν λογαριασμὸν πριμοδοτήσεων, διὰ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἐξυπηρετοῦνται αἱ ἀνάγκαι πολλῶν προϊόντων. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω διὰ τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου καὶ εἶμαι εἰς τὴν διάθεσίν σας διὰ κάθε ἄλλην πληροφορίαν τὴν ὁποίαν τυχὸν θέλετε ζητήσει.

§27Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Ὡς ἀντιλαμβάνομαι, τὸ συμπέρασμα εἶναι, ὅτι τὴν τιμὴν ἀσφαλείας τῶν 4.080 δραχμῶν ἡ Κυβέρνησίς σας τὴν ἀπέρριψε καὶ τὴν ἐμείωσεν εἰς 3.800. Σύμφωνοι;

§28Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ἀφήσατέ με νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Μείωσις τῆς τιμῆς ἀσφαλείας, ὅπως τὴν λέγετε σεῖς, δὲν ὑπάρχει. Ἐκάμομεν μίαν προσαρμογὴν τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν ἠμποροῦν νὰ πάρουν οἱ παραγωγοὶ ἐκ τῶν πραγμάτων. Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ ἀποκρυβῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν—διότι ἔχομεν καὶ ἄλλα προϊόντα, ὅπως εἶναι ὁ βάμβαξ καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐνῷ ἄλλα χρόνια ἠκολουθεῖτο τιμὴ ἀσφαλείας, ἐφέτος ἐπεκράτησεν ἡ ἀντίληψις— αὐτὸ δὲν εἶναι ἔργον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τῆς προηγουμένης καὶ τὸ συνεχίζομεν καὶ ἡμεῖς—νὰ ἀφήσωμεν νὰ γίνῃ μία φυσικὴ προσαρμογὴ μεταξὺ τῶν διεθνῶν τιμῶν αὐτοῦ τοῦ εἴδους καὶ τῶν τιμῶν τοῦ ἐσωτερικοῦ.

§29Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ. Θὰ δώσητε τὴν χρηματοδότησιν, τοὐλάχιστον, τῶν 500 τόννων;

§30Θ. ΚΑΨΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Παρ’ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως, προκειμένου μάλιστα περὶ μικρῶν ποσῶν καὶ διὰ τὴν μὴ δημιουργίαν αἰσθημάτων παραπόνων εἰς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν, εἶναι λόγοι συνεπείας καὶ συστηματικοῦ σεβασμοῦ εἰς ἕνα πρόγραμμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀναμένομεν γενικώτερα ἀποτελέσματα διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, ποὺ δὲν μᾶς ἐπιτρέπουν νὰ κάμωμεν ἐξαίρεσιν (χειροκροτήματα).

§31Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἂν ἦτο δυνατόν, νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις διὰ τὰ χρέη πρὸς τὴν ΑΤΕ. Νὰ παραδώσουν πρὸς ἐξόφλησιν προϊόν διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰς κατασχέσεις, τὴν ἐκτέλεσιν ἐπιταγῶν κλπ.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ παρῆλθε τὸ διὰ τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις ἡμίωρον πρὸ πολλοῦ, αἱ λοιπαὶ ἐρωτήσεις ἀναβάλλονται διὰ τὴν Παρασκευήν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Αἱ ἐπερωτήσεις εἶναι ἀναγεγραμμέναι ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει ὑπ’ ἀριθ. 1, 2, 3, 4, 5 κλπ. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Πειραιῶς κ. Παπαπολίτη καὶ συναφὴς τῶν κυρίων Ἀντωνίου, Ζίγδη κλπ. Μεταξὺ αὐτῶν λοιπὸν τῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἐπερωτήσεων, ὑπάρχουν πολλαὶ ἀφορῶσαι τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν. Ἐπ’ αὐτῶν ὑπεβλήθησαν αἱ ἑξῆς προτάσεις: 1) Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ προτείνουν ὅπως, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, προταχθῶσι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἡμερησίας διατάξεως τῶν ἐπερωτήσεων αἱ ἐπερωτήσεις αἱ ἀφορῶσαι τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Ἰανουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες Βουλευταὶ Δ. Στεφάνου, Τ. Πάρρης, Γ. Βασιλᾶτος, Κ. Μπαροῦνος, Χ. Καραπιπέρης, Γ. Πλατῆς, Β. Παπαρρηγόπουλος, Γ. Παμπούκας, Η. Παπαηλιοῦ, Α. Γκελεστάθης, Χ. Εὐαγγελᾶτος, Χ. Παναγιούλας, Π. Μπόμπος, Ι. Κοντοβράκης, Φ. Γεροθανάσης, Χ. Μαυρομμάτης. 2) Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ προτείνουν ὅπως, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, γενικευθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων «περὶ συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν». Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Ἰανουαρίου 1953 Οἱ προτείνοντες Βουλευταὶ Δ. Στεφάνου, Τ. Πάρρης, Γερ. Βασιλᾶτος, Κ. Μπαροῦνος, Χ. Καραπιπέρης, Γ. Πλατῆς, Β. Παπαρρηγόπουλος, Γ. Παμπούκας, Η. Παπαηλιοῦ, Α. Γκελεστάθης, Χ. Εὐαγγελᾶτος, Χ. Παναγιούλας, Ι. Κοντοβράκης, Π. Μπόμπος, Φ. Γεροθανάσης, Χ. Μαυρομμάτης. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὰς ἀνωτέρω προτάσεις;

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Σ. Παπαπολίτης ἔχει τὸν λόγον.

§35Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐφ’ ὅσον ὑπεβλήθη πρότασις 10 βουλευτῶν πρέπει εἷς τῶν κ. κ. βουλευτῶν ν’ ἀναπτύξῃ τὴν πρότασιν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν.

§37Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπιθυμεῖ νὰ γίνῃ εὐρεῖα συζήτησις ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ ζητήματος. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπουσιάζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου ἡ παρουσία κατὰ τὴν συζήτησιν εἶναι ἀναγκαία, ὄχι μόνον διότι πρὸς αὐτὸν ἀπευθύνεται ἡ ἐπερώτησις, ἀλλὰ καὶ διότι αὕτη εἶναι μεγίστης σημασίας, διὰ τοῦτο παρακαλεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἵνα, ἀποκαθισταμένης τελείως τῆς ὑγείας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, γίνῃ παρουσίᾳ αὐτοῦ ἡ συζήτησις τῆς σπουδαίας αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι σᾶς ἀνήκει ὁ λόγος ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ.

§39Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὁμιλῶ, κ. Πρόεδρε.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἐκ μέρους τοῦ ἐπερωτῶντος βουλευτοῦ κ. Παπαπολίτη αἴτησις ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεώς του, λόγῳ τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ταὐτοχρόνως ὑπεβλήθη καὶ αἴτησις προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως. Φυσικὰ προηγεῖται ἡ αἴτησις τῶν 10 βουλευτῶν περὶ προτάξεως καί, ἀφοῦ πρόκειται νὰ γίνῃ συζήτησις, παρακαλῶ τὸν ὑπογράψαντα τὴν αἴτησιν βουλευτὴν κ. Πλατῆν νὰ λάβῃ τὸν λόγον.

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις, κ. Πρόεδρε.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαπολίτης ὑπέβαλεν ἔγγραφον πρότασιν ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως δι’ ἄλλην ἡμέραν. Ἡ πρότασις αὐτὴ ἔχει ὡς ἑξῆς: «Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν..... (ἀναγινώσκει)......................».

§44Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ Κυβέρνησις λυπεῖται, ἀλλ’ ἀποκρούει τὴν παράκλησιν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Πειραιῶς. Τιμᾷ βέβαια τὴν σκέψιν τοῦ νὰ ἐπιθυμῇ νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις παρουσίᾳ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀσθενεῖ καὶ δὲν γνωρίζομεν ἐὰν θὰ γίνῃ αὔριον ἢ μεθαύριον καλά. Ἀντιθέτως τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἐπερώτησιν, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἔχει κινήσει πολὺ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ λαοῦ. Ἡ Κυβέρνησις παρισταμένη ὅλη ἐδῶ μὲ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐπίσης γίνεται ἡ ἐπερώτησις, ἐπιθυμεῖ νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις διὰ νὰ λήξῃ τὸ ταχύτερον τὸ θέμα αὐτὸ καὶ διαφωτισθῇ πλήρως ὁ λαός. (Χειροκροτήματα).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλπίζω αὔριον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἶναι ἐδῶ. Ἐπομένως, θὰ ἀκούσῃ μέρος τῆς συζητήσεως.

§46Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Δὲν θὰ περατωθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις, ἀλλὰ θὰ ἐπαναληφθῇ αὔριον, διότι θὰ γίνῃ εὐρεῖα συζήτησις.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλπίζω δὲ νὰ δώσῃ ὁ Θεὸς νὰ εἶναι καλὰ αὔριον ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Βουλὴ χωρεῖ πρὸς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως. Ζητῶ τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ὑπομνήσω δύο διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἡ πρώτη ἀφορᾷ τὰς διακοπάς, αἱ ὁποῖαι ὡς γνωστὸν ἀπαγορεύονται, πλὴν ἐὰν ὁ ἀγορεύων ἐπιτρέψῃ αὐτὰς καὶ ἐγκρίνῃ καὶ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ἡ δευτέρα ἀφορᾷ τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ Κανονισμοῦ διὰ τὴν χρῆσιν γραπτῶν λόγων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνάγνωσις ἀπὸ χειρογράφου. Αὐτὰς τὰς διατάξεις ἐθεώρησα χρέος μου καὶ ἐθεώρησα καὶ χρήσιμον καὶ σκόπιμον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν. Ἀπευθυνόμενος εἰς τὰ θεωρεῖα, θεωρῶ ἐπίσης χρήσιμον νὰ εἴπω ὅτι ἀπαγορεύονται θορυβώδεις ἐκδηλώσεις καὶ παρακαλῶ νὰ τηρηθῇ ἡ σύστασίς μου, ἵνα μὴ εὑρεθῶ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διατάξω τὴν ἐκκένωσιν θεωρείων. Καὶ τοῦτο διὰ νὰ εἰσέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὸ θέμα καὶ νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις μετὰ τῆς προσηκούσης σοβαρότητος καὶ νὰ μὴ κάμνωμεν καὶ σπατάλην χρόνου.

§48Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, εἶναι συναφεῖς καὶ αἱ ἄλλαι ἐπερωτήσεις καὶ θὰ συζητηθοῦν ὅλαι ἀπόψε.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Ἐξ ἄλλου γενικεύεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὁρίστε, κύριε Παπαπολίτη, ἔχετε τὸν λόγον.

§50Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὴν 7ην Ἰανουαρίου, ἀργὰ τὴν νύκτα, ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς Ἀθηνῶν, μετέδιδε δύο ἀνακοινωθέντα κυβερνητικά. Διὰ τοῦ πρώτου ἀνεκοινοῦτο κατὰ τρόπον ἀθῷον καὶ ἀνύποπτον, ὅτι ὁ Διοικητὴς καὶ ὑποδιοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὑπέβαλον τὰς παραιτήσεις των εἰς τὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου νὰ διευκολύνουν ταύτην, εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς Τραπεζιτικῆς της πολιτικῆς. Διὰ τοῦ δευτέρου ἀνεκοινοῦτο, ὅτι ἀπεφασίσθη ἡ συγχώνευσις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μετὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ ὡς βάσις τῆς συγχωνεύσεως, ἐπὶ σκοπῷ ἀναδιοργανώσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος, ἐλήφθη ἡ τιμὴ κλεισίματος τῶν μετοχῶν ἀμφοτέρων τῶν Τραπεζῶν εἰς τὸ Χρηματιστήριον Ἀθηνῶν κατὰ τὴν 3ην Ἰανουαρίου 1953. Αἱ δύο αὐταὶ ἀνακοινώσεις, προὐκάλεσαν κατάπληξιν καὶ ἀνησυχίας καὶ φόβους, ἀνησυχίας καὶ φόβους ὄχι ἁπλῆς μορφῆς οἰκονομικῆς, ἀλλὰ γενικώτερον πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς. Ἡμέρᾳ δὲ τῇ ἡμέρᾳ, αἱ ἀνησυχίαι αὗται ἐνετείνοντο, δεδομένου, ὅτι οὐδαμόθεν, ἐδίδοντο ἐξηγήσεις ἐπὶ τῆς ληφθείσης αὐτῆς καταπληκτικῆς ἀποφάσεως. Τούτου ἕνεκα, κύριοι βουλευταί, ἐθεώρησα, καθῆκόν μου νὰ φέρω τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις, ἀσεβοῦσα, πρὸς τοὺς ἐλευθέρους ἡμῶν δημοκρατικοὺς θεσμούς, δὲν ἠθέλησε, δημοσίᾳ, νὰ ἐκθέσῃ τὰς ἀπόψεις της καταπραΰνουσα τὸν δημιουργηθέντα σάλον. Ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐπιθυμία μου εἶναι, ὅπως ἡ συζήτησις, ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, εἶναι ἀπολύτως ἀντικειμενικὴ καὶ ἡ ὅλη συζήτησις διεξαχθῇ ἀπὸ περιωπῆς, διότι πρόκειται περὶ θέματος τεραστίας ἐθνικῆς σημασίας καὶ δὲν ἐπιτρέπεται οἱαδήποτε προδιάθεσις ἀντιπολιτευτική, ἢ ἐκμετάλλευσις κομματική. Ἡ καταπληκτικὴ αὐτὴ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο φυσικὸν νὰ προκαλέσῃ καὶ τὰς διαμαρτυρίας τοῦ πολιτικοῦ κόσμου καὶ αὐτοῦ τοῦ τύπου, ὁλοκλήρου, βεβαίως τοῦ ἀντιπολιτευομένου, ἀλλὰ καὶ μερίδος τοῦ φιλικοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, τύπου. Τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δι’ ἐπισήμου ἀνακοινωθέντος του, ἐχαρακτήριζε τὴν πρᾶξιν, ὡς σκάνδαλον. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος, μὲ τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν γλαφυρότητα, ἐθεώρει τὴν ἀπόφασιν ἐπιγραμματικώτατα, ὡς μὴ εὐτυχῆ. Δὲν ἐπιθυμῶ ἀξιότιμοι, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ἡ Κυβέρνησις διέπραξεν ἐν συνειδήσει πρᾶξιν σκανδαλώδη. Μακρὰν ἀπ’ ἐμοῦ, ἡ σκέψις νὰ προσάψω, οἱανδήποτε μομφὴν καὶ νὰ ἀφήσω, οἱανδήποτε σκιὰν ὑπονοίας ἐπὶ τῆς προσωπικῆς τιμῆς τῶν χειρισθέντων ὑπευθύνως τὸ θέμα τοῦτο, ἀξιοτίμων ἐκπροσώπων τῆς Κυβερνήσεως. Ἀποκρούω, ἐξ ὅλης ψυχῆς παρομοίας μεθόδους. Ἐξ ὑποχρεώσεως ὅμως καὶ ἐκ καθήκοντος, διότι πρόκειται περὶ ἐκπροσώπων τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς σοβαρότητος τῆς πλευρᾶς αὐτῆς τοῦ θέματος. Ἀναμφισβητήτως ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον, ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις αὕτη οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους, ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις αὕτη, καὶ ἐπεβλήθη καὶ ἐξετελέσθη, δίδουν τὴν ἐντύπωσιν, δίδουν τὴν μορφὴν σκανδάλου, διότι πράγματι, ὑπῆρξε πρωτάκουστος ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἐπεβλήθη καὶ οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τοιαύτης κολοσσιαίας σημασίας. Διεκήρυξεν, ὡς γνωστόν, ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ πολιτική της εἶναι ἀποπαρεμβατική. Παρὰ τὰς ἐπαγγελίας της, παρὰ τὰς διακηρύξεις της, ἀσεβοῦσα καὶ ἀσυνεπὴς πρὸς αὐτάς, ἐπεχείρησε τὴν πλέον ὠμὴν ἐπέμβασιν, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν συγχώνευσιν καὶ τὴν καταβρόχθισιν τοῦ μεγαλυτέρου πιστωτικοῦ ἱδρύματος τῆς χώρας, ὑπὸ ἑνὸς ὁμίλου τραπεζιτῶν κερδοσκόπων. Ἡ Κυβερνητικὴ αὐτὴ ἐπέμβασις ἔχει πολύπτυχον χαρακτῆρα. Ἀποτελεῖ ἐν πρώτοις περιφρόνησιν πρὸς τὸ μεγαλύτερον πιστωτικὸν ἵδρυμα τῆς χώρας. Ἀποτελεῖ πραξικόπημα καθαρόν· ἀποτελεῖ μορφὴν κλασσικῆς κλοπῆς ξένης περιουσίας· ἀποτελεῖ μονοπώλιον τῆς βραχυπροθέσμου πίστεως καὶ κατάργησιν τῶν δικαιωμάτων τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν συνδικαλιστικῶν των ἐλευθεριῶν. Ὄντως, εἶναι περιφρόνησις, κ. βουλευταί, ἡ ἀπόφασις τῆς συγχωνεύσεως τοῦ μεγαλυτέρου πιστωτικοῦ ἱδρύματος τῆς χώρας, τοῦ ὁποίου ὁλόκληρος ἡ ἱστορία συνδέεται μὲ τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἔθνους. Ἐπὶ ὁλόκληρον 100ετίαν ὑπῆρξεν ὁ κύριος παράγων τῆς οἰκονομικῆς ἐξελίξεως τοῦ Ἔθνους. Ὑπῆρξεν ἀκόμη εἰς ἡμέρας ἀνωμάλους, εἰς περιόδους ἀγώνων Ἐθνικῶν συντελεστής, σημαντικῶς συμβάλλων εἰς ὅλους τοὺς ἀγῶνας αὐτοὺς καὶ ἤδη παραδίδεται εἰς μίαν ὁμάδα κερδοσκόπων καθ’ ὃν τρόπον παρεδόθη, ἀποβάλλων τοιουτοτρόπως τὸν κοινωνικόν του χαρακτῆρα. Ἀλλ’ εἶναι καὶ πραξικόπημα, λόγῳ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις καὶ λόγῳ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὴν ἔλαβον, ἀναρμοδίων παντάπασιν διὰ τὴν λῆψιν παρομοίων ἀποφάσεων. Ἠρωτήθη ἡ Γενικὴ Συνέλευσις τῶν μετόχων τῆς Ἐθνικῆς, μόνη νὰ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς συγχωνεύσεως καὶ τῶν ὅρων ταύτης; Βάσει ποίας ἀρχῆς ἠθικῆς καὶ δικαίας, ἠγνόησε τὴν ἐλευθέραν βούλησιν τῆς Συνελεύσεως; Ἀφοῦ προηγουμένως ἐξηνάγκασεν εἰς παραίτησιν τὸν Διοικητὴν καὶ Ὑποδιοικητὴν τῆς Τραπέζης νύκτωρ, συνοδείᾳ ἀστυνομικῶν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, δὲν γνωρίζω διατὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ἐξασκήσουν τὴν ὠμοτάτην ψυχολογικὴν βίαν κατὰ τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου διὰ νὰ ἐπιβάλουν τὰς ἀπόψεις των. (Χειροκροτήματα). Καὶ δὲν γνωρίζω ἀκόμη ἂν ἔλαβον χώραν καὶ ὅσα ἄλλα θρυλλοῦνται. Θὰ εἶναι εὐχερὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ προσάγων τὰ πρακτικὰ νὰ μᾶς ἀποδείξῃ τὰ ἀντίθετα, διότι λέγεται ὅτι ἔλαβον χώραν καὶ πράξεις δωροδοκίας, εἰς τὸν κ. Μανέαν καὶ εἰς ἄλλα μέλη τοῦ Συμβουλίου. Δὲν τὸ λέγω τοῦτο ὑπευθύνως, ἀλλ’ ἐκ τῶν πρακτικῶν, τὰ ὁποῖα θὰ προσκομίσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ ὅλων μας ἡ ἀπορία. «Ἡ ψυχολογική, λέγω, βία ἐθεωρήθη νόμιμον μέσον ἐκφράσεως τῆς βουλήσεως». Θὰ εἴπῃ καὶ θὰ ἀντείπῃ ἀσφαλῶς ἡ Κυβέρνησις «ἂν κύριοι νύκτωρ ἐλάβομεν ἀπόφασιν καὶ νύκτωρ ἐξετελέσαμεν αὐτὸ τὸ πραξικόπημα, ἐγένετο διὰ νὰ ἀποφύγωμεν χρηματιστηριακὸν παίγνιον». Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι ἀντέχει εἰς ἰσχυρὰν βάσανον τὸ τοιοῦτον ἐπιχείρημα, διότι πῶς ἀποφεύγεται τὸ χρηματιστηριακὸν παίγνιον, ἐφ’ ὅσον ὁ ἕτερος τῶν συγχωνευομένων, ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν, ἦτο ἐν γνώσει τῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν ὅρων τῆς συγχωνεύσεως; Ἀναμφισβητήτως τοῦτο δὲν θὰ ἀποφεύγετο. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω διατὶ θὰ ἐδημιουργεῖτο χρηματιστηριακὸν παίγνιον, ἂν ὑπὸ τὸ φῶς τῆς ἡμέρας, ἂν ὑπὸ τῆς ἐλευθέρας βουλήσεως τῶν δύο Τραπεζῶν ἐξηρτᾶτο ἡ συγχώνευσις καὶ οἱ ὅροι τῆς συγχωνεύσεως. Ἠδύνατο ἀκόμη καὶ νομοθετικῶς νὰ ἀντιμετωπισθῇ τοῦτο. Δὲν ὑπῆρχε συνεπῶς κἂν ὁ κίνδυνος αὐτός. Τὸ τοιοῦτον ἐπιχείρημα θὰ εἶναι ἐναντίον τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἂν πράγματι ἠθέλησε νὰ ἀποφύγῃ τοῦτο δὲν θὰ τὸ ἀπέφευγεν, ἀλλ’ ἀντιθέτως θὰ ἐπραγματοποιεῖτο ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν.

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ὑποστηρίζετε ὅτι ἐγένετο χρηματιστηριακὸν παίγνιον, διότι τὸ ἐπίσημον δελτίον εἶναι τὸ ἴδιον ἀπὸ δύο μηνῶν.

§52Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀλλὰ πέραν τοῦ πραξικοπήματος τούτου, διεπράχθη ἡ μεγαλυτέρα κλοπὴ ξένης περιουσίας, τῆς περιουσίας τῶν εὐαγῶν, τῶν κοινωφελῶν ἱδρυμάτων, ἡ περιουσία τῶν ἐργαζομένων ὑπαλλήλων. Πῶς καθωρίσθη, κύριοι, ἡ βάσις τῆς συγχωνεύσεως; Βάσει ποίας τιμῆς; Βάσει τῆς χρηματιστηριακῆς τιμῆς τῆς 3–1–53. Εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστὸν καὶ ἐγράφη ἀπὸ ὅλους τοὺς ἁρμοδίους παράγοντας τοῦ τόπου, ὅτι ἡ χρηματιστηριακὴ τιμή, δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τῆς μετοχῆς. Ἁπλῆ ἀναδρομὴ καὶ ἀνασκόπησις διαφόρων χρονικῶν περιόδων θὰ σᾶς πείσῃ περὶ τούτου. Ἄνοδος τῆς τιμῆς τῆς Τραπέζης τῶν Ἀθηνῶν, πτῶσις τῆς ἄλλης, χωρὶς ἀντίστοιχον αὔξησιν ἢ μείωσιν τῆς περιουσίας τῆς μὲν ἢ τῆς δὲ Τραπέζης. Ὑπελογίσθη τοιουτοτρόπως ἡ περιουσία τῶν Τραπεζῶν τῆς μὲν Ἐθνικῆς εἰς 160 δισεκ. καὶ τῆς Ἀθηνῶν εἰς 60 δισεκ. Δηλαδὴ ἡ ἀναλογία εἶναι 2,7 τῆς περιουσίας τῆς Ἐθνικῆς πρὸς τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Ποῖος ἐξ ὑμῶν τὸ ἐφαντάσθη αὐτό; Ποῖος ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ πιστεύσῃ; Ἀποδεικνύεται ὅμως ἀπὸ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχω εἰς χεῖράς μου, ὅτι ἡ περιουσία τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἦτο 396.000.000.000 δηλαδή: ...... (ἀναγινώσκει)........». Διεπράχθη, κ. βουλευταί, ἡ μεγαλυτέρα κλοπή. Εἶναι γνωστόν, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν εἰμὴ ἡ συγχώνευσις νὰ ἀποφασισθῇ μὲ τὴν ἀπογραφὴν τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ τοῦ παθητικοῦ καὶ τῆς μὲν καὶ τῆς δὲ Τραπέζης. Ὑπολογίζεται ἀκόμη, κ. Βουλευταί, καὶ εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσιν, ὁ κύκλος τῶν ἐργασιῶν μιᾶς ἐπιχειρήσεως καὶ τὸ καλὸν ἢ κακὸν ὄνομα αὐτῆς. Εἶναι δὲ γνωστὸν ποία ὑπῆρξεν ἡ φήμη καὶ ὁ κύκλος τῶν ἐργασιῶν ἀμφοτέρων τῶν Τραπεζῶν αὐτῶν. Ἡ ἐξέγερσις, κ. βουλευταί, ὑπῆρξε καθολική. Ἠναγκάσθη καὶ αὐτὸς ὁ τύπος ὁ κυβερνητικὸς νὰ ἐξεγερθῇ καὶ νὰ ζητήσῃ ἀναθεώρησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως ὡς πρὸς τὴν βάσιν τῆς συγχωνεύσεως. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἐφημερίδα «Βραδυνήν». «Τὸ κυριώτερον..... (ἀναγινώσκει)......». Ἕτερον μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἀξιόλογον καὶ μόνον ἴσως ἐκ τῶν ὀλίγων ἐνδεδειγμένων, λόγῳ τῆς εἰδικότητος του, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου, ὁ κ. Τσουδερός, ἔσπευσεν, ἔχων ὑπ’ ὄψει του τὴν προκληθεῖσαν ἀνησυχίαν καὶ τὴν ἐξέγερσιν, νὰ προβῇ εἰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι δημοσιεύονται εἰς τὸ «Βῆμα» καὶ νὰ εἴπῃ. «Πρὸς ἀποφυγὴν κερδοσκοπικῆς ἐκμεταλλεύσεως........ ......ἀναγινώσκει).........»

§53Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Αὐθημερόν, κ. Συνάδελφε, ἐδημοσιεύθη ἀνασκευὴ τοῦ σχετικοῦ μέρους τῆς ὁμιλίας μου, διότι δὲν ἐπρόκειτο περὶ δηλώσεων.

§54Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ὁ κ. Τσουδερὸς λέγει ὅτι ἐπρόκειτο ἁπλῶς περὶ συζητήσεως. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι συντάκτης τοῦ «Βήματος», τοῦ ὁποίου εἶναι γνωσταὶ αἱ σχέσεις μὲ τὸν κ. Τσουδερόν, νὰ ἠλλοίωσε κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὰς ἀπόψεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου. Δέχομαι ὅμως τὴν δήλωσίν του. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν δεχθῶ. Καὶ προχωρῶ, ἕτερον ἀξιόλογον μέλος τῆς Βουλῆς, βουλευτὴς τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, ὁ ἀξιότιμος κ. Τζαννετάκης, δημοσιεύει ἐπίσης εἰς τὸ «Βῆμα»: «Δὲν πρέπει νὰ παραβλέπεται τελείως......... ..... (ἀναγινώσκει)........»

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰς ἰδικάς σας γνώμας θέλομεν νὰ ἀκούσωμεν, κ. Συνάδελφε, ὄχι τῶν ἄλλων.

§56Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰς ἐπικαλεσθῶ ὅσας ὠφελοῦν τὴν ὑπόθεσίν μας. Εἶναι, λοιπόν, ὑποχρεωμένη καὶ ἂν ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν, ἀγνοοῦσα τὰς πολιτικάς της εὐθύνας, νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν ἀπόφασίν της, νὰ ἀναθεωρήσῃ, τουλάχιστον, τὴν βάσιν τῆς συγχωνεύσεως. Ἀλλά, κ. βουλευταί, πέραν τούτου, ἐξασφαλίζεται ἡ μονοπώλησις τῆς βραχυπροθέσμιου πίστεως. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ ¾ τῆς ἐμπορικῆς καὶ βιομηχανικῆς πίστεως συγκεντρώνονται εἰς τοὺς δύο αὐτοὺς τραπεζιτικοὺς ὀργανισμούς. Εἶναι, λοιπόν, δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε, μὲ τὴν δημιουργίαν μιᾶς τοιαύτης κολοσσιαίας ὀργανώσεως, τὶ πρόκειται νὰ συμβῇ. Τὸ μονοπώλιον θὰ ἐπεκταθῇ εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς οἰκονομίας. Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς Ἐμπορικῆς Τραπέζης ἢ διὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, νὰ ἀντιμετωπισθῇ τοῦτο ἢ διὰ κρατικοῦ ἐλέγχου, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Ἐμπορικὴ μετὰ τῶν ἄλλων Τραπεζῶν μόλις συγκεντρώνει τὸ 20% τῆς πίστεως. Κατὰ ποῖον, λοιπόν, τρόπον θὰ ἀντιπαραβγοῦν πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν, ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ὁποίου θὰ εὑρίσκεται πεπειραμένος τραπεζίτης, ὁ ὁποῖος ἀνήγαγεν εἰς θρησκείαν τὴν τοκογλυφίαν; Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω ὅτι θὰ εἶναι στυγνοτέρα ἡ μονοπώλησις εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὅπου ὡς γνωρίζετε, εἰς τὰ κέντρα αὐτὰ ὑπάρχουν ὑποκαταστήματα τῶν δύο καὶ μόνον αὐτῶν Τραπεζῶν. Ἐκεῖ ἀντιλαμβάνεσθε, ἐλλείψει οἱουδήποτε ἀνταγωνισμοῦ, τὶ πρόκειται νὰ ὑποστῇ τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ βιομηχανία τῆς ἐπαρχίας· θὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν διάθεσιν τὴν προσωπικὴν τοῦ διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης τοῦ μοναδικοῦ ὑποκαταστήματος. Ἀλλὰ θὰ ἰσχυρισθοῦν ὅτι ὑπάρχει ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶναι περιωρισμένα τὰ περιθώριά της λόγω τοῦ πληθωρισμοῦ, εἶναι ἐπίσης φορτωμένη μὲ ὑποχρεώσεις τῶν ἀναγκῶν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν. Εἶναι ἐπίσης γνωστὸν ὅτι εἶναι στενὰ τὰ ὅρια ἐντὸς τῶν ὁποίων καθορίζει τὰς χορηγίας της. Ἀλλὰ διατὶ τάχα νὰ προσφύγωμεν πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὸ μονοπώλιον, ἐφόσον ὑπάρχει ἀνταγωνισμὸς μεταξὺ τῶν δύο Τραπεζῶν, ὁ ὁποῖος διευκολύνει τὴν πίστιν; Ἐγράφη ἀκόμη εἰς τὸν τύπον ὡς δήλωσις κυβερνητικῆς προσωπικότητος καὶ διὰ ταύτης ὑπονοεῖται, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ἐκδοτικόν της προνόμιον. Δὲν διεψεύσθη τὸ τοιοῦτον, ἀλλὰ καὶ ἂν διεψεύδετο θὰ ἦτο ἄνευ ἀξίας, καὶ θὰ ἦτο ἀξίας δεδομένου ὅτι ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα εἶναι Τράπεζα κρατικὴ καὶ ἐφόσον τὸ Κράτος θὰ ηὐνόει μονοπώλησιν, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν τοιαύτην μονοπώλησιν τῆς πίστεως. Θὰ ὁμιλήσητε ἀκόμη περὶ κρατικοῦ ἐλέγχου, ὁ ὁποῖος δὲν νομίζω, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι εἶναι δυνατόν, ὁσονδήποτε αὐστηρός, ὁσονδήποτε μελετημένος καὶ ἂν εἶναι, θὰ δυνηθῇ νὰ θέση φραγμὸν εἰς τὴν μονοπώλησιν τῆς πίστεως, δεδομένου ὅτι οἱ τραπεζῖται γνωρίζουν πολλοὺς τρόπους διὰ νὰ μονοπωλήσουν τὴν πίστιν καὶ νὰ διαφύγουν τὸν ἔλεγχον τὸν κρατικόν. Τὰ ἐπιχειρήματα λοιπὸν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Ἐμπορικὴ ἢ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐμποδίσουν τὴν μονοπώλησιν, δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εὐσταθοῦν ἔναντι βεβαίως αὐτῶν τῶν συνεπειῶν, τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ ἔχῃ ἡ ληφθεῖσα ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπικαλεσθῇ, ὅπως ἐπεκαλέσθη, τὴν μείωσιν τοῦ τόκου. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν, κύριοι βουλευταί, καὶ ἂν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εὐσταθοῦν αἱ κυβερνητικαὶ ἀπόψεις καὶ ἰδίως τὰ ἐπιχειρήματά της περὶ τῆς ὀρθότητος τῶν ἀπόψεών της καὶ ἐπιτυχίας τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Ἡ πεῖρα τῆς διεξαγωγῆς τῶν τραπεζιτικῶν ἐργασιῶν ἀποδεικνύει ὅτι τὰ ἔξοδα τῆς διαχειρήσεως δὲν ἀσκοῦν ἀποφασιστικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς μειώσεως τοῦ τόκου εἶναι ἀρκετὸν νὰ σᾶς εἴπω ἕνα παράδειγμα. Προπολεμικῶς ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶχε τὰ μεγαλύτερα ἔξοδα διαχειρίσεως καὶ παρὰ ταῦτα εἶχε τὸν μικρότερον τόκον καίτοι συνέβαλλεν εἰς σκοποὺς κοινωφελεῖς. Ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν εἶχε τὰ μικρότερα ἔξοδα, μισθοὺς πείνης καὶ ἐν τούτοις εἶχε τὴν μεγαλυτέραν τοκογλυφίαν. Τὸ ὕψος τοῦ τόκου καθορίζει κυρίως ἡ νοοτροπία τοῦ τραπεζίτου καὶ ὁ ἀνταγωνισμὸς ὁ τραπεζιτικός, πάντοτε βέβαια ἐν συσχετισμῷ μὲ τὴν ὕπαρξιν ἀφθόνου χρήματος, ἀλλὰ δὲν μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐπιτύχῃ τὴν κυκλοφορίαν ἀφθόνου χρήματος καὶ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ξένων κεφαλαίων, διότι τοῦτο τὸ τελευταῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ ὅλα τὰ ἄλλα καὶ καθίστανται περιτταὶ καὶ αἱ συγχωνεύσεις καὶ ἡ μείωσις τῶν ἐξόδων. Καὶ αὐτὸς ὁ νέος Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν ἐτόλμησε δημοσίᾳ νὰ εἴπῃ ὅτι τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ συντόμως. Καὶ ὁμιλοῦμεν, κύριοι, περὶ τοῦ τόκου τοῦ τραπεζιτικοῦ. Ὑπάρχει ἀνησυχία εἰς τὸν ἐμπορικὸν κόσμον ὅτι ἂν μέχρι σήμερον διὰ τοῦ ὑπάρχοντος τραπεζιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ προσφέρεται τὸ 20% μὲ ὑπερβολικὸν τόκον, μὲ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν θὰ προσφέρεται τὸ 80%. Εἴπομεν, λοιπόν, ὅτι καὶ ἂν ἐπιτευχθῇ ἡ μείωσις τοῦ τραπεζιτικοῦ τόκου, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ μείωσις τοῦ ἐξωτραπεζιτικοῦ τόκου καὶ κατὰ τὶ θὰ ὠφελήσῃ διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ζωῆς, μὲ τὴν ὁποίαν συνέδεσε τὴν παρουσίαν του εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ; Δύο τινὰ θὰ συμβοῦν, ἢ οἱ δανειζόμενοι μὲ τὸν τόκον τὸν τραπεζιτικὸν θὰ κοστολογοῦν βάσει τοῦ ἐξωτραπεζιτικοῦ διὰ νὰ θησαυρίζουν, ἢ θὰ κοστολογοῦν μὲ τὸν τραπεζιτικόν, ὁπότε πλέον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συναγωνισθοῦν καὶ νὰ θέσουν ἐκποδὼν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ τύχουν τῆς εὐνοίας καὶ τῆς πίστεως ἐκ μέρους τοῦ ἱδρυομένου ὀργανισμοῦ. Πέραν τῶν ὅσων σᾶς ἀνέπτυξα μέχρι τῆς στιγμῆς, κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως δημιουργεῖται ἕνα τεράστιον κοινωνικὸν ζήτημα, τὸ ζήτημα τῶν ὑπαλλήλων. Χιλιάδες ὑπάλληλοι πρόκειται νὰ ριφθοῦν εἰς τοὺς δρόμους ἄνευ ἐργασίας, ἀνίκανοι δι’ οἱανδήποτε ἐργασίαν, ἄνευ τῆς σχετικῆς ἀποζημιώσεως. (Φωναὶ– θόρυβος).

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ........

§58Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἔχετε συντριπτικὴν πλειοψηφίαν καὶ δύνασθε νὰ ἐπιβάλλεσθε διὰ τῶν κραυγῶν. Ἐγὼ θὰ συνεχίσω τὴν ἀγόρευσίν μου καὶ θὰ συνεχίσω ὅπως πάντοτε μέχρι σήμερον ἐσυνήθισα, νὰ σέβωμαι τοὺς κοινοβουλευτικοὺς θεσμοὺς καὶ τοὺς τρόπους τῆς καλῆς συμπεριφορᾶς.

§59Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Σᾶς ἀκοῦμε μετὰ θρησκευτικῆς εὐλαβείας, κ. συνάδελφε, διατί λοιπὸν αὐτὸς ὁ λόγος;

§60Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Ἀπευθύνομαι εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος μὲ διέκοψε. Δὲν ἐφαντάσθη κανεὶς ἀπὸ ἡμᾶς, δὲν ἐφαντάσθη ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὅτι τόσον συντόμως θὰ ἀντιμετώπιζε πρόβλημα ἀνεργίας, διότι ἐναυλιακῶς ἠχοῦν εἰς τὰ ὦτα ὅλων μας, εἰς τὰ ὦτα ὁλοκλήρου τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ διακηρύξεις καὶ ὑποσχέσεις, ὁ γλυκύτατος ἐκεῖνος ὅρος τοῦ συμβολαίου τῆς Θεσσαλονίκης, ὅτι ἐπὶ Κυβερνήσεως «Συναγερμοῦ» δὲν θὰ ὑπάρξῃ οὐδεὶς ἄνεργος. (Χειροκροτήματα). Φοβοῦμαι, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, μήπως ὁ χῶρος τοῦ κήπου τοῦ Κλαυθμῶνος, δὲν εἶναι ἱκανὸς διὰ νὰ δεχθῇ τὰ δάκρυα καὶ τὰς ἀρὰς τῶν πτωχῶν βιοπαλαιστῶν. Ρίπτεται, λοιπόν, διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς δρόμους τεράστιος ἀριθμὸς ὑπαλλήλων, παρὰ πᾶσαν συλλογικὴν σύμβασιν, ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀποζημιώσεως, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐξευρεθοῦν τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ νὰ ἀποζημιωθοῦν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ταμείου συντάξεων καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ταμείου αὐτασφαλίσεως. Καὶ εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν πρόκειται, — ἐπειδὴ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ διεσύρθησαν οἱ ὑπάλληλοι, — παρὰ περὶ τοῦ τιμίου ἱδρῶτος, πρόκειται περὶ τοῦ ἰδίου χρήματος τὸ ὁποῖον κατέθετον—καὶ τὸ ὁποῖον ἀνατοκιζόμενον ἐπὶ μίαν 30ετίαν, συνιστᾷ τὸ κεφάλαιον τὸ ὁποῖον λαμβάνουν ἀπερχόμενοι.— Βεβαίως θὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὑπάρχουν ὑπάλληλοι προνομιοῦχοι, ἀμειβόμενοι παχυλώτατα. Εἴμεθα σύμφωνοι νὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον διὰ νὰ πληγοῦν αὐτοί, διὰ νὰ ἐξυγιανθοῦν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ αἱ Τράπεζαι, καὶ νὰ ἐπιτευχθοῦν οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι καὶ ἐπιβεβλημέναι. Οὐδεὶς διαφωνεῖ. (Χειροκροτήματα). Δὲν πταίει ὅμως τὸ σύνολον τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν λαμβάνουν παρὰ μόνον ἕνα κανονικὸν μισθόν, ἴσως βεβαίως καλλίτερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι καὶ ἐὰν εἶναι κάπως ἱκανοποιητικώτερος, ἐὰν θεωρῆται ἱκανοποιητικὸς ὁ μισθὸς αὐτός, πρέπει νὰ προκαλῇ τὴν ἀγανάκτησίν μας, διότι νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ ἰδεῶδες πάσης πολιτισμένης κοινωνίας πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἄνοδος τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ καὶ ὄχι ὁ ὑποβιβασμός του. Παρὰ ταῦτα ἐξευρέθη τὸ ἐξιλαστήριον θῦμα, οἱ ἐργαζόμενοι ὑπάλληλοι, οἱ μοχθήσαντες, οἱ συνδέσαντες τὴν ζωήν των ὁλόκληρον μὲ τὸ Ἵδρυμα αὐτό. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι οἱ ἀγῶνες τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, θὰ καταλάβουν ἰδιαιτέραν σελίδα εἰς τοὺς συνδικαλιστικοὺς ἀγῶνας τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Εἶναι ἄξιοι τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ Ἔθνους, διότι ἀπέδειξαν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθοῦν συνδικαλιστικοὶ ἀγῶνες ἐν πάσῃ εὐπρεπείᾳ καὶ σεμνότητι, βάσει τῶν κειμένων νόμων.

§61ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοὺς παροτρύνετε δηλαδὴ νὰ συνεχίσουν τὴν στάσιν των αὐτήν;

§62Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Εἶπον καὶ τονίζω, καὶ δύνασθε νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν σημασίαν τῶν λόγων μου, ἡ αὐταπάρνησίς των καὶ αἱ θυσίαι των, αἱ προσφοραί των εἰς πᾶσαν θυσίαν χάριν τοῦ Ἱδρύματος.

§63ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅλο δημοκοπία κάνεις, κ. συνάδελφε.

§64Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. .... τοὺς κατέστησε συμπαθεῖς καὶ ἑπομένως ἡ προσπάθειά σας νὰ τοὺς ἐξοντώσητε, θὰ ἀποβῇ ἐπὶ ματαίῳ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐξ ὅσον ἀνέπτυξα κατεδείχθη ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως, πέραν τῶν ἄλλων ἐπιζημίων συνεπειῶν, τῶν καταστρεπτικῶν καὶ ὀλεθρίων, ὑπῆρξε τοὐλάχιστον ἐπιπολαία. Ἀπεδείχθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μετὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, δὲν ἀπέβλεψεν εἰς ἐφαρμογὴν Τραπεζιτικῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ ἐν τῇ ἀναζητήσει... ὠλίσθησεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. (Χειροκροτήματα). Ἐπεβεβαιώθη ἄλλωστε καὶ ἀπὸ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ἠλιάσκου καὶ ἀπὸ τὸν τύπον τὸν Κυβερνητικόν. Ὁ κ. Ἠλιάσκος κληθεὶς διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὡς κριθεὶς ὁ καταλληλότερος, ἐδήλωσεν Ἰσουϊτικώτατα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποχωρισθῇ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν μὲ τὴν ὁποίαν ἔχει παραδόσεις οἰκογενειακάς, ἔχει δεσμοὺς ἀναλλοιώτους κλπ. κλπ. Ὑπῆρξαν ἐκεῖνοι ποὺ κατέστησαν ἐπαγωγὸν τὴν ἀπόφασιν. Μιὰ ποὺ εἶναι ἀδύνατον ὁ κ. Ἠλιάσκος νὰ στερηθῇ τῆς Τραπέζης του, καταλήγομεν εἰς τὴν συγχώνευσιν. Καὶ οὕτως ἔλαβε χώραν ἡ Συγχώνευσις τῆς Ἐθνικῆς μετὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Κύριοι βουλευταί, ἐτελείωσα. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ἀπόντα ἔστω Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν. Ὑπῆρξε στρατηγός, Στρατάρχης, ἀξιωματικὸς ἐπιτελικὸς καὶ μαχητὴς ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης. Συνέταξε σχέδια ἐπιτελικά, σχέδια ἐπιθέσεως, σχέδια ἀμύνης, σχέδια ὑποχωρήσεως. Παρέστη ἀνάγκη εἰς τὸ πεδίον τῆς μάχης, διϊδὼν τὸ σφάλμα τῶν σχεδίων αὐτῶν, τὸ ἀνεφάρμοστον τῶν σχεδίων, τὸ ὀλέθριον τῶν σχεδίων αὐτῶν, παρέστη ἀνάγκη ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰ σχέδιά του, διότι ἄλλως θὰ ἐπρόδιδε τὴν πατρίδα, θὰ ἐπρόδιδε τὸν στρατόν. Τοῦτ’ αὐτὸ δύναται νὰ πράξῃ καὶ σήμερον ἐν τῇ πολιτικῇ. Τὸ πλανᾶσθαι εἶναι ἀνθρώπινον.

§65Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπεχώρησεν ὅμως.

§66Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Οὐδεὶς εἶναι ἀλάθητος. Ἐὰν ἑπομένως καὶ τὴν τελευταίαν στιγμὴν πεισθῇ, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ πρόκειται νὰ συσσωρεύσῃ καταστρεπτικὰς συνεπείας, εἶναι καιρὸς νὰ τὴν ἀνακαλέσῃ, διὰ νὰ μὴ προδώσῃ τὴν πατρίδα του, διὰ νὰ μὴ προδώσῃ τὸν λαόν. (Χειροκροτήματα).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Α. Ἀντωνίου ἔχει τὸν λόγον.

§68Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγων μόλις ἡμερῶν ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη ὑφίστατο ἀπροσδόκητον καὶ καταπληκτικὸν αἰφνιδιασμόν, συνεθείᾳ ἀνακοινώσεως τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως περὶ συγχωνεύσεως τῶν δύο μεγαλυτέρων Ἐμπορικῶν Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, λαβούσης χώραν διὰ μιᾶς λακωνικῆς ἀνακοινώσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ἐχούσης οὕτω: «Ἡ Κυβέρνησις συμφώνως μὲ τὸ ὅλον πρόγραμμά της ἀναδιοργανώσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος, ἀπεφάσισε νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν Ἐθνικῆς καὶ Ἀθηνῶν, ὑποδεικνύουσα ὡς διοικητὴν τὸν κύριον Κωστῆν Ἠλιάσκον. Ἡ πολιτικὴ αὕτη τῆς Κυβερνήσεως θὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῶν γενικῶν συνελεύσεων τῶν δύο Τραπεζῶν, συγκαλουμένων ἐκτάκτως τὸ ταχύτερον. Ἡ τιμὴ κλεισίματος τῶν μετοχῶν τῶν δύο Τραπεζῶν εἰς τὸ Χρηματιστήριον Ἀθηνῶν, κατὰ τὴν τρίτην Ἰανουαρίου 1953, ὁρίζεται ὡς βάσις διὰ τὴν συγχώνευσιν». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπόφασις καὶ αὐτὴ ἐν συνόλῳ ἡ κυβερνητικὴ ἀνακοίνωσις ἐπὶ τοῦ θέματος, τοῦ τεραστίου αὐτοῦ θέματος, τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν. Ἀπεκάλεσα πρὸ ὀλίγου τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως ἀπροσδόκητον, διότι, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ ἓν ὁλόκληρον ἔτος ἤσκησεν ὁ Ἕλλην. Συναγερμὸς τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως—κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε ἐζήτησε τὴν σύγκλησιν ἐκτάκτως τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ θέση ἐνώπιον αὐτῆς τὸ οἰκονομικὸν θέμα. Ἐπὶ ὁλόκληρον λοιπὸν αὐτὸ τὸ ἔτος—σᾶς ἐρωτῶ—ἐνθυμεῖσθε τί σχετικὸν ἔστω καὶ εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν, πολὺ δὲ περισσότερον εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην, ποὺ ἐζητήθη εἰδικῶς διὰ νὰ συζητηθῇ τὸ οἰκονομικὸν θέμα, σᾶς ἐρωτῶ, διεπιστώσατε τὴν ἐλαχίστην ἔστω νύξιν περὶ τοῦ θέματος τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν ἐκ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὁ ὁποῖος ἤσκησε τότε τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἢ ἔχετε οἱανδήποτε ἔνδειξιν, ὅτι πράγματι ἀπέδιδεν ἡ Κυβέρνησις τότε τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν φαίνεται, ὅτι θέλει νὰ ἀποδώσῃ σήμερον εἰς τὸ μέτρον; Ἀπὸ ἀπόψεως ὀργανώσεως τῆς πίστεως, εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ εἶχε θέσει πρὸ πολλοῦ χρόνου τὸ ζήτημα, ἐφ’ ὅσον τὸ ἐθεώρει θεμελιῶδες, ἀκόμη ὅταν ἦτο Ἀντιπολίτευσις. Πέραν ὅμως αὐτοῦ, ἔγιναν καὶ περιοδεῖαι ἀνὰ τὴν χώραν ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ ὡς ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, δὲν ἐτέθη πουθενὰ τὸ ζήτημα τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται ἀποδίδουσα τόσον μεγάλην σημασίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὰς ἐκλογάς, ὅταν ἐξέθεσε τὸ πρόγραμμά της ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, οὐδαμοῦ ὑπάρχει λόγος περὶ τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν. Οὐδαμοῦ εἰς τὸν Ραδιοφωνικὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ἐξεφώνησεν ὁ ἀξιότιμος κ. ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργός. Οὐδαμοῦ εἰς οἱανδήποτε ἀνακοίνωσιν, ἢ ἔστω ἁπλῆν δήλωσιν ἐκ μέρους οἱουδήποτε ἄλλου μέλους τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ κ. βουλευταὶ τὸν αἰφνιδιασμὸν αὐτὸν δὲν τὸν ὑπέστη μόνον ὁλόκληρος ἡ κοινὴ γνώμη καὶ τὸ ἐνδιαφερόμενον κυρίως τραπεζιτικὸν ἵδρυμα, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Τὸ τὸ θλιβερώτερον ἀπὸ ἀπόψεως πολιτεύματος εἶναι, ὅτι τὸν ὑπέστησαν ἐπίσης καὶ τὰ μέλη τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου, διότι αὐτὸ τὸ συμπέρασμα δύναται νὰ ἐξαχθῇ ἀπὸ ἀντιφατικάς, πρὸς τὰ ἀποφασισθέντα, δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβη, ὁ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου, ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Τσουδερός, περὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ὡμίλησεν ὁ πρὸ ὀλίγου κατελθών τοῦ βήματος. Αἰφνιδιασμόν, λοιπόν, ὑπέστησαν ἐν προκειμένῳ τὰ μέλη τοῦ Κυβερνητικοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου.

§69Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου). Ὄχι........ .........(ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).........

§70Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Τὸ πρᾶγμα δὲν ἀλλάζει, διότι εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι τὸν αἰφνιδιασμὸν τὸν ὑπέστησαν ἐν πάση περιπτώσει τὰ ὑπόλοιπα μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Διότι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα, αἱ ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὰ γενικώτερα ζητήματα, λαμβάνονται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Εἰς τὴν προκειμένην ὅμως περίπτωσιν ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἐλήφθη, ὄχι μόνον ἐρήμην τῆς κοινῆς γνώμης, ὄχι μόνον ἐρήμην τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ἐλήφθη καὶ ἐρήμην αὐτῶν τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὰ ὁποῖα τοιουτοτρόπως καλοῦνται νὰ ὑπέχουν τὰς εὐθύνας μόνον, χωρὶς νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς τὰς ἀποφάσεις. Ἀποτελεῖ τοῦτο, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, καταπληκτικὴν διαστρέβλωσιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ μας πολιτεύματος, διότι εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα, ὅπως ἠξεύρετε, γενικωτέρας φύσεως ζητήματα καὶ πολὺ περισσότερον τὰ ζητήματα τοιαύτης σοβαρότητος καὶ ἐκτάσεως, πρέπει νὰ ἀναγγέλλωνται καὶ νὰ συζητοῦνται εὐρέως κατόπιν δὲ τῆς εὐρείας συζητήσεως, ἡ ὁποία λαμβάνει χώραν, νὰ λαμβάνωνται ἀποφάσεις. Αὐτὸ ἀποτελεῖ σχετικὴν κατοχύρωσιν καὶ ἐνδεχομένων σφαλμάτων. Εἰς τὴν προκειμένην, ὅμως, δυστυχῶς περίπτωσιν, τὶ συνέβη εἶναι γνωστόν. Ἐλήφθησαν ἀποφάσεις κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος προσιδιάζει μόνον—θὰ ἔλεγον—εἰς συνωμοτικὰς ἐνεργείας καὶ ἐπιδιώξεις, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι γνωστὸς μόνον εἰς τὰ ὁλοκληρωτικὰ καθεστῶτα, ἐλήφθη ἡ, τεραστίας αὐτῆς σημασίας διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἀπόφασις. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν, αὐτὸ εἶναι θέμα προσωπικόν των, καί, ἀσφαλῶς, εἰς ἐκείνους ἐναπόκειται νὰ λάβουν τὴν ἀπόφασιν, κατὰ πόσον τοὺς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ συμμετάσχουν τῶν εὐθυνῶν, χωρὶς νὰ λαμβάνουν μέρος εἰς τὰς ἀποφάσεις. Ἡμεῖς, ὅμως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, νὰ ἐπισημάνωμεν τὴν καταπληκτικὴν αὐτὴν διαστρέβλωσιν τῶν κοινοβουλευτικῶν μας θεσμῶν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι γνωστόν, εἰς ποῖα δεινὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ αὔριον. Διότι ποίαν ἐγγύησιν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε, κ. κ. συνάδελφοι, ὅτι, καθ’ ὃν τρόπον ἐξηλίχθη τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, νὰ ληφθοῦν ἀποφάσεις ἐρήμην τῶν βουλευτῶν, ἐρήμην τῆς κοινῆς γνώμης, ἐρήμην τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ποίαν βεβαιότητα εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε, ὅτι δὲν θὰ τεθῇ ἐνδεχομένως καὶ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον πρὸ τετελεσμένου γεγονότος, εἰς οἱανδήποτε ἄλλην ἐξωφρενικὴν ἀπόφασιν; Καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐκπλαγῶμεν, μὲ τὸν ρυθμὸν ποὺ ἀκολουθοῦν τὰ γεγονότα, ἂν ἀκούσωμεν ἀναγγελλομένην τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα, ἀπόφασιν συγχωνεύσεως... τῆς Λυρικῆς Σκηνῆς μὲ τὴν... Ἀρχιεπισκοπήν!!. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τῶν Τραπεζῶν, ἐμφανίζει ἡ Κυβέρνησις ὡς θέμα ἀναδιοργανώσεως τοῦ Τραπεζιτικοῦ μας συστήματος. Μὲ τὰς λέξεις αὐτάς, προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ συγκαλύψῃ μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ θεωρηθῇ ὡς πραγματικὸν πραξικόπημα καὶ ἡ ὁποία, ὅπως ἐγράφη εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν τὴν ὁποίαν ἐξέδωκε τὸ κόμμα τῶν Φιλευθέρων, ἐγγίζει τὰ ὅρια τοῦ σκανδάλου. Ἀλλὰ τότε τίθενται πρὸ ἡμῶν πολλὰ ἐρωτηματικά. Γεννῶνται πολλαὶ ἀπορίαι, αἱ ὁποῖαι καλὸν εἶναι νὰ λυθοῦν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ πρώτη ἀπορία: Διατί ἐνῷ τὸ συσχετίζει πρὸς τὸ γενικώτερον πρόβλημα τῆς τραπεζιτικῆς ἀναδιοργανώσεως τὸ θέμα τοῦτο ἡ Κυβέρνησις, διατὶ δὲν ἐνεφάνισεν ὡλοκληρωμένον πρόγραμμα τραπεζιτικῆς ἀναδιοργανώσεως, διὰ νὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ κρίνωμεν, ποία εἶναι ἡ ἀξία τῆς ἐπιλύσεως τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ θέματος, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ γενικωτέρου τραπεζιτικοῦ προβλήματος καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ τοιούτου; Ἐὰν σήμερον, κύριοι βουλευταί, ἐρωτήσετε τὴν Κυβέρνησιν — καὶ ἠρωτήθη ἀπὸ ἀντιπροσώπους τοῦ τύπου ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ — δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ σᾶς δώσῃ ἀπάντησιν, πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ τραπεζιτικὸν πρόβλημα, πῶς σκέπτεται νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος ἐν τῷ συνόλῳ του, ἀκόμη δὲ καὶ ἐπὶ συναφεστάτων ζητημάτων πρὸς τὸ συζητούμενον. Δὲν θὰ δυνηθῇ ἐπὶ παραδείγματι νὰ σᾶς εἴπῃ τί σκέψεις κρατοῦν καὶ ἂν θὰ συνεχισθῇ ἡ πολιτικὴ συγχωνεύσεως Τραπεζῶν, περιλαμβάνουσα καὶ τὴν Ἐμπορικὴν καὶ τὰ ἄλλα μικρότερα τραπεζιτικὰ ἱδρύματα. Τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως προκύπτει εἶναι, ἢ ὅτι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται τραπεζιτικοῦ προγράμματος, ἢ ὅτι ἀντιμετωπίζει τὰ ζητήματα μετὰ περισσῆς προχειρότητος. Καὶ γεννᾶται περαιτέρω ἡ ἀπορία, διατί αὐτὴ ἡ συγχώνευσις, ἐφ’ ὅσον υἱοθετήθη ἡ πολιτικὴ τῆς συγχωνεύσεως Τραπεζῶν, διατί αὐτὴ ἡ συγχώνευσις νὰ γίνῃ μεταξὺ τῶν δύο μεγαλυτέρων ἐμπορικῶν τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων καὶ νὰ ἀφεθῇ κατὰ μέρος ἡ συγχώνευσις μικροτέρων Τραπεζῶν; Καὶ γεννᾶται ἐπίσης ἡ ἀπορία, διατί δὲν θὰ ἦτο ἀπείρως λογικώτερον νὰ γίνῃ ἡ συγχώνευσις ἑνὸς ἰσχυροῦ τραπεζιτικοῦ ἱδρύματος καὶ ἑνὸς ἄλλου ἀνισχύρου; Καὶ δὲν θὰ ἦτο ἐξ ἄλλου ἐξυπηρετικώτατον διὰ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ γίνῃ συγχώνευσις τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων ἰδιωτικοῦ χαρακτῆρος, ἀντὶ νὰ γίνῃ συγχώνευσις ἰδιωτικῆς Τραπέζης καὶ τραπεζιτικοῦ ἱδρύματος τὸ ὁποῖον ἐλέγχεται ἀπὸ τὸ Κράτος, διότι ναὶ μὲν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι ὠργανωμένη ὡς ἰδιωτικὴ ἐπιχείρησις, ἀλλὰ λόγῳ τῆς πλειοψηφίας τῶν μετοχῶν τῶν Κρατικῶν Ὀργανώσεων καὶ τῶν εὐαγῶν ἱδρυμάτων εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὸ ἐλέγχῃ; Ἐρωτᾶται, λοιπόν, δὲν θὰ ἦτο λογικώτερον καὶ ἐξυπηρετικώτερον διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν νὰ γίνῃ συγχώνευσις τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων ἰδιωτικοῦ χαρακτῆρος, καὶ νὰ ἀφεθῇ κατὰ μέρος τὸ τραπεζιτικὸν ἵδρυμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὸ ὁποῖον εἶναι ἵδρυμα τὸ ὁποῖον ἐλέγχεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ μὴ περιέλθῃ ἡ πλειοψηφία τῶν μετοχῶν, ὡς θὰ συμβῇ ἐν προκειμένῳ, εἰς ἰδιώτας κερδοσκόπους; Παράλογος, λοιπόν, καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν ἐμφανίζεται ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν αὐτὴ ἀφορᾷ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο ἰσχυροτέρων ἐμπορικῶν τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων, τὰ ὁποῖα συγχωνευόμενα, θὰ ἐξασφαλίσουν τὰ 80% τῶν τραπεζιτικῶν ἐργασιῶν καὶ ἀσφαλῶς ἐὰν προστεθοῦν αὔριον καὶ αἱ ἐργασίαι αἱ ἐμπορικαὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος τὸ 90%. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι βουλευταί, θὰ προκύψῃ τὸ τεράστιον κακὸν διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ὅτι θὰ ἐγκαθιδρυθῇ εἰς τὴν χώραν αὐτὴν μονοπώλιον εἰς τὸν εὐπαθέστατον καὶ σημαντικώτατον τομέα τῆς πίστεως. Καὶ ἐνῷ, πρωτίστως, θὰ ἔπρεπεν ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀγών της, ἐὰν θέλῃ πραγματικῶς νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα κυρίως τῶν λαϊκῶν τάξεων, νὰ στραφῇ κατὰ τῶν μονοπωλιακῶν καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, διότι εἶναι βέβαιον δυστυχῶς ὅτι ὑπάρχουν τοιαῦται μονοπωλιακαὶ καταστάσεις ἐνῷ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἦτο νὰ στραφῇ πρωτίστως ἐναντίον τῶν μονοπωλιακῶν αὐτῶν καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι συντελοῦν εἰς τὴν ὕψωσιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς ἡ Κυβέρνησις μὲ περισσὴν προχειρότητα λαμβάνει τὸ μέτρον, τῆς προσθήκης ἑνὸς εἰσέτι μονοπωλίου καὶ δὴ εἰς τὸν ὄχι ὀλιγώτερον ἀσήμαντον οἰκονομικὸν τομέα, εἰς τὸν τομέα τῆς πίστεως. Κύριοι βουλευταί, εἰς ἄλλας χώρας καὶ διὰ νομοθετικῶν ἀκόμη μέτρων ἀπαγορεύεται ἡ δημιουργία παρομοίων καταστάσεων. Ἔχω ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ν’ ἀναφέρω τὴν νομοθεσίαν, ἡ ὁποία ὑφίσταται εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Ἐκτὸς ὅμως τούτου, ἔχομεν πρόσφατον παράδειγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ μιμηθῇ ἡ Κυβέρνησις, ἔχομεν τὸ παράδειγμα τῆς Μεγάλης Βρεταννίας. Εἰς τὴν μεγάλην αὐτὴν χώραν εὐθὺς μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐνεφανίσθη τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων. Ἐτέθη δὲ τὸ θέμα τοῦτο τότε, ὄχι κατόπιν πρωτοβουλίας τοῦ Κράτους, ὄχι κατόπιν πρωτοβουλίας τῆς Κυβερνήσεως ὅπως κατ’ ἀξιοθρήνητον τρόπον συμβαίνει εἰς ἡμᾶς. Ἐτέθη τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων κατόπιν πρωτοβουλίας τῶν Τραπεζῶν. Καὶ ὅταν τὸ πρᾶγμα ἔλαβε ἔκτασιν, τείνουσαν ὄχι εἰς τὴν ἐγκαθίδρυσιν μονοπωλίου, ὅπως συμβαίνει εἰς τὴν χώραν μας, ὅταν τὸ πρᾶγμα ἔλαβε ἔκτασιν τείνουσαν ἁπλῶς εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ συναγωνισμοῦ, τότε ἐξηγέρθη ἡ κοινὴ γνώμη καὶ ὑπὸ τὴν ἐξέγερσιν αὐτῆς ἠναγκάσθη ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ μέτρα ἐναντίον τῶν συγχωνεύσεων, ἱδρύσασα, ὅπως εἶναι γνωστόν, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὸ Standing Committee on Bank amalgamations, ὄργανον ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ ὁποίου ἔθεσε τὴν κίνησιν τῶν συγχωνεύσεων Τραπεζῶν μὲ ἐπιδίωξιν τὴν ματαίωσίν των.

§71Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ποῖος εἶχε καταλάβει τὴν Ἀγγλίαν;

§72Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Προσπαθεῖτε νὰ ἐξάγητε συμπεράσματα ἀπὸ ὡρισμένας λέξεις, αἱ ὁποῖαι ὑποδηλοῦν τί ἐννοοῦν, ἀλλὰ κατὰ τὰ ἄλλα στεροῦνται σημασίας. Ὅταν λέγωμεν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐννοοῦμεν τὴν περίοδον τοῦ 1945. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μὴ διακόπτωμαι, διότι εἶναι τὸ θέμα τόσον σοβαρόν, ὥστε ἔχει ἀνάγκην συζητήσεως ἄνευ διακοπῶν καὶ δὴ διακοπῶν τὰς ὁποίας, ὀφείλω νὰ εἴπω, δὲν τὰς χαρακτηρίζει εὐφυία, διὰ νὰ ἐπέλθῃ πλήρης διασάφησις τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ θέματος. Ἐν ὀλίγοις, λοιπόν, ἠναγκάσθη ἡ Ἀγγλικὴ Κυβέρνησις τὴν ἐποχὴν ἐκείνην νὰ λάβῃ μέτρα ἐναντίον τῆς συγχωνεύσεως, διὰ τῆς ἱδρύσεως ἀκριβῶς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τοῦ ὀργάνου, περὶ τοῦ ὁποίου σᾶς ὡμίλησα. Εἰς τὴν χώραν ὅμως αὐτὴν συμβαίνει τὸ καταπληκτικόν, νὰ ἐξουδετεροῦται ὁ συναγωνισμὸς καὶ τὸ μονοπώλιον τῆς πίστεως νὰ ἱδρύεται ἀπ’ αὐτὴν ταύτην τὴν Κυβέρνησιν καὶ μὲ τὴν ἰδικήν της πρωτοβουλίαν, διὰ νὰ γίνῃ ἡ μέλλουσα νὰ ἐπακολουθήσῃ γνωστὴ ἐκ τῶν προτέρων ἐκμετάλλευσις τῆς λαϊκῆς δυστυχίας εἰς τὸν τόπον αὐτόν, διὰ νὰ ἐπακολουθήσῃ ἀγρία ἀπομύζησις τῆς ἰσχνῆς οἰκονομίας τῆς κατηρειπωμένης αὐτῆς χώρας. Κύριοι βουλευταί, ἐστηρίχθη ἴσως ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ λάβῃ τὴν καταπληκτικὴν αὐτὴν ἀπόφασιν τῆς συγχωνεύσεως, εἰς τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισεν ὁ ἰσολογισμὸς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1952. Ἐπειδὴ αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπηρέασεν, ἐνδεχομένως, τὰς κυβερνητικὰς ἀποφάσεις ἐν προκειμένῳ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω δι’ ὀλίγων ἐπ’ αὐτοῦ. Κυκλοφοροῦν πολλαὶ διαδόσεις σχετικῶς μὲ τὸ ἔλλειμμα εἰς τὸν ἰσολογισμὸν χρήσεως 1952, τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ δὴ ὡς πρὸς τὸ ὕψος τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ. Ἀνεύθυνοι πληροφορίαι τὸ ἀναβιβάζουν εἰς 50.000.000.000 καὶ ἄλλαι εἰς περισσότερα. Τὸ ἀκριβὲς εἶναι, ὅτι ἐκ τῶν στοιχείων τῆς Τραπέζης, λογιστικῶς τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ ἀνήρχετο μέχρι τῆς 30 Νοεμβρίου 1952 εἰς 40.000.000.000. Οὐσιαστικῶς ὅμως τὸ ἔλλειμμα θὰ κατέλθῃ κατὰ 16.000.000.000 διότι πρέπει νὰ μειωθῇ κατὰ τὸ κονδύλιον εἰς 16.000.000.000, τὰ ὁποῖα διατίθενται ἐπίσης δι’ ἀπόσβεσιν ἐγκαταστάσεων καὶ διὰ πρόβλεψιν ἐπισφαλῶν ἀπαιτήσεων. Ἐάν, ὅμως, ὑποστηριχθῇ, ὅτι δὲν εἶναι λογικὸν νὰ ἐκπεσθῇ ἐκ τοῦ ἐλλείμματος τὸ κονδύλιον αὐτό, ὁπότε τὸ ἔλλειμμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης θὰ κατήρχετο εἰς τὸ ποσὸν τῶν 24.000.000.000, καὶ πάλιν πρέπει τὸ ποσὸν αὐτὸ τῶν 40.000.000.000, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει ὡς ἔλλειμμα ἡ χρῆσις τοῦ 1952, νὰ μειωθῇ κατὰ ποσὸν 16.000.000.000 τὸ ὁποῖον προέρχεται ἐκ τῆς ἀναγωγῆς εἰς δραχμὰς σημερινὰς τῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα διαθεσίμων τῆς Τραπέζης. Διότι ἡ Τράπεζα, διὰ λόγους φορολογικούς, ἐξηκολούθει νὰ διατηρῇ τὰ εἰς συνάλλαγμα διαθέσιμα εἰς τὴν παλαιὰν ἰσοτιμίαν τοῦ δολλαρίου τῶν 5.000 δραχμῶν. Ἤδη ὅμως, κοτόπιν τοῦ Β. Διατάγματος τῆς 7|7|1952 «περὶ κώδικος φορολογικῶν στοιχείων» καὶ δὴ τοῦ ἄρθρου 22, § 9, εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Τράπεζα νὰ τὸ εἰσαγάγῃ ὡς ἀντίστοιχον ἔσοδον εἰς τὸν ἰσολογισμὸν τῆς χρήσεως αὐτῆς. Ἐὰν λοιπὸν δὲν θελήσητε νὰ δεχθῆτε, ὅτι τὸ ἔλλειμμα ὑφίσταται μίαν μείωσιν ἐκ τοῦ προηγουμένου κονδυλίου τῶν 16.000.000.000, εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῆτε ὁπωσδήποτε τὴν μείωσιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει ἄλλως τε τὸ διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἐμνημόνευσα, ἀνερχομένην ἐπίσης εἰς τὸ ποσὸν τῶν 16.000.000.000 δραχμῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν ὑπολογισθοῦν τὰ δύο κονδύλια, ἔχομεν μείωσιν τοῦ ἐλλείμματος κατὰ 32.000.000.000, ὁπότε τὸ ἔλλειμμα περιορίζεται εἰς 8 μόνον δισεκατομμύρια. Καὶ ἐὰν δὲν ὑπολογισθῇ ἡ μείωσις τοῦ ἐλλείμματος ὡς πρὸς τὸ πρῶτον κονδύλιον, ἐν πάσῃ περιπτώσει οὐσιαστικῶς τὸ συνολικὸν ἔλλειμμα θὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 24.000.000.000, διὰ τοῦ ὑπολογισμοῦ τοῦ δευτέρου κονδυλίου. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, διὰ νὰ μὴ γίνεται ἐκμετάλλευσις εἰς βάρος τῆς Τραπέζης τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ καὶ νὰ μὴ δίδεται ἡ εὐχέρεια νὰ συνάγωνται ἐσφαλμένα συμπεράσματα ἐξ αὐτοῦ, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐπαναλαμβάνω, νὰ τονίσω, ὅτι καὶ κατὰ τὸ πρόσφατον παρελθὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἐνεφανίσθη ἐπίσης ἔλλειμμα ἢ μᾶλλον ἐνεφανίσθησαν ἐλλείμματα εἰς τοὺς ἰσολογισμοὺς αὐτῆς καὶ μάλιστα πολὺ μεγαλυτέρας ἐκτάσεως.

§73ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε;

§74Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἐπὶ παραδείγματι, κατὰ τὸ ἔτος 1946. Ἐπίσης, κατὰ τὸ 1947. Δι’ αὐτό, διὰ νὰ μορφώσῃ γνώμην ἡ Βουλή, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ν’ ἀναφέρω τὰ σχετικὰ ποσὰ ἐν συγκρίσει μὲ τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης. Τὸ 1945 τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἀνήρχοντο εἰς 2.442.000.000, προέκυψαν δὲ κέρδη, κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην 2.530.000.000, ἤτοι ἡ χρῆσις ἀφῆκε καθαρὸν κέρδος 88.000.000. Τὸ 1946, ὅμως, τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης ἀνῆλθον εἰς 33.700.000.000, ἡ Τράπεζα δὲ τότε ἐπραγματοποίησε κέρδη 22.900.000.000, δηλονότι τὸ ἔλλειμμα ἀνῆλθε τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς 10.800.000.000. Περαιτέρω, κατὰ τὸ 1947 τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης ἀνῆλθον εἰς 62.700.000.000, τὰ δὲ κέρδη εἰς 57 μόλις δισεκατομμύρια, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἀφῆκεν ἐπίσης ἕνα ἔλλειμμα 5.700.000.000. Ἐπηκολούθησεν ἡ χρῆσις τοῦ 1948, κατὰ τὴν ὁποίαν γενικὰ ἔξοδα καὶ κέρδη ἀνῆλθον εἰς τὸ αὐτὸ ποσόν. Κατὰ τὸ 1949, ὅμως, τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης ἀνῆλθον εἰς 149.000.000.000, ἐνῷ τὰ κέρδη της ἀνῆλθον εἰς 162.000.000.000, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀφῆκε καθαρὸν κέρδος 13.000.000.000, ποσὸν δηλαδή, διὰ τοῦ ὁποίου ἐκαλύπτετο τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1946 καὶ ἄφηνε περιθώρια νὰ καλυφθῇ καὶ μέρος τοῦ ἐλλείμματος τοῦ 1947. Ἐπηκολούθησεν ἡ χρῆσις τοῦ 1950, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποιήθησαν κέρδη 227.000.000.000, ἐν σχέσει πρὸς γενικὰ ἔξοδα 215.000.000.000. Ἐπίσης ἡ χρῆσις τοῦ 1951 ἀφῆκε κέρδη 8.000.000.000, μὲ γενικὰ ἔξοδα 267.000.000.000 καὶ κέρδη 275.000.000.000. Κατὰ τὸ 1952 τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης ἀνῆλθον εἰς 284.000.000.000, ἐνῷ τὰ κέρδη της περιωρίσθησαν εἰς 260.000.000.000, δηλαδή, ὁ ἰσολογισμὸς τῆς χρήσεως αὐτῆς ἐνεφάνισεν ἕνα ἔλλειμμα 24, ὅπως πρὸ ὀλίγου εἴπομεν, δισεκατομμυρίων.

§75ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἱ καταχρήσεις;

§76Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Αἱ καταχρήσεις, κύριε συνάδελφε, εἶναι φαινόμενα, τὰ ὁποῖα ἐνεφανίσθησαν εἰς ὅλα τὰ Τραπεζιτικὰ Ἱδρύματα καὶ εἰς τὰ ὑγιέστερα Τραπεζιτικὰ Ἱδρύματα, ἀκόμη καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐνεφάνιζον ἀρίστην ὀργάνωσιν καὶ ἠθικὸν ρυθμόν. Καί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, νὰ ἐπαναφέρω εἰς τὴν μνήμην σας, ὅτι καὶ εἰς τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, εἶχον ἐμφανισθῆ κάποτε, ἀνάλογοι καταχρήσεις καὶ ἀνωμαλίαι, σχετικαὶ μὲ τὸ Ὑποκατάστημα Μυτιλήνης, ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς. Δὲν δύνασθε, λοιπόν, νὰ συναγάγητε συμπεράσματα, ἐκ τῶν καταχρήσεων, οὔτε διὰ τὴν καλὴν ὀργάνωσιν μιᾶς Τραπέζης, οὔτε διὰ τὸν ἐν αὐτῇ ἐπικρατοῦντα ἠθικὸν ρυθμόν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, ἐκ τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἀνέφερα.....

§77Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πάντως, δὲν εἶσθε εὐχαριστημένος καὶ σεῖς, οὔτε ἀπὸ τὸ ἔλλειμμα, οὔτε ἀπὸ τὰς καταχρήσεις.

§78Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ἀναμφισβητήτως ὄχι. Ἐκ τῶν ἀριθμῶν, λέγω, τοὺς ὁποίους παρέθεσα, προκύπτει, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τῆς χρήσεως τοῦ 1946, ἦτο ἀσυγκρίτως μεγαλυτέρας ἐκτάσεως, ἐν σχέσει μὲ τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1952. Διότι, ὡς προκύπτει, ἐξ αὐτῶν, τὸ ἔλλειμμα τοῦ 1946, ἀνῆλθεν εἰς τὰ 30%, ἐν σχέσει πρὸς τὰ γενικὰ ἔξοδα, ἐνῷ τὸ ἔλλειμμα, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1952, ἀνῆλθεν, μόλις, εἰς τὸ 9%, ἐν σχέσει πρὸς τὰ γενικὰ ἔξοδα. Ἐάν, μάλιστα, ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐπηκολούθησεν καὶ τὸ ἄλλο ἔλλειμμα τοῦ 1947, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς τὸ 9%, ἐν σχέσει μὲ τὸ ποσὸν τῶν γενικῶν ἐξόδων, προκύπτει, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τῆς χρήσεως 1952, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ποσοστὸν τοῦ ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζουν αὐταὶ αἱ δύο, ἐν συνεχείᾳ χρήσεις, στερεῖται σοβαρότητος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὴν ἐποχὴν 1946–47, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὁ ἀξιότιμος καὶ συμπαρακαθήμενος εἰς τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Στεφανόπουλος, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἔκαμε τὴν σκέψιν, ὅτι ἦτο δυνατόν, διὰ νὰ καλύψῃ τὰ ἐλλείμματα ἐκεῖνα, τὰ ἀσυγκρίτως, ἐπαναλαμβάνω, σοβαρώτερα, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλῃ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν, ἤ τὴν συγχώνευσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος μὲ οἱονδήποτε ἄλλο Τραπεζιτικὸν Ἵδρυμα. Ἀσχέτως, ὅμως, πρὸς τὸ ὕψος τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ, νομίζω ὅτι διὰ νὰ συναγάγωμεν ἀσφαλῆ συμπεράσματα περὶ αὐτοῦ, πρέπει νὰ ριφθῇ φῶς εἰς τοὺς λόγους, εἰς τὰ αἴτια τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ. Ἐλέχθη, ἐν προκειμένῳ, ὅτι τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν διόγκωσιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς Τραπέζης ἢ ὅτι ὀφείλεται εἰς τὸ πολυτελὲς μισθολόγιον καὶ ἀκόμη, εἰς τὰς μεγάλας παραχωρήσεις εἰς τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐπ’ αὐτοῦ, νὰ κάμωμεν τὴν δήλωσιν, ὅτι ἐφ’ ὅλων αὐτῶν τῶν σημείων καὶ πλείστων ἄλλων, κακῶς ἐχόντων— διότι οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ὅτι ὑπάρχουν πολλά, τὰ κακῶς ἔχοντα εἰς τὰ μεγάλα Τραπεζιτικὰ Ἱδρύματα—ἐὰν ἀνελάμβανεν ἀγῶνα ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἐπεδίωκε νὰ τακτοποιήσῃ τὴν διάρθωσιν αὐτὴν τῶν κακῶς ἐχόντων, θὰ μᾶς εἶχεν, ὁπωσδήποτε, ὑποστηρικτάς της καὶ συμπαραστάτας της. Ἀλλὰ τὸ ἔλλειμμα αὐτό, δὲν πρέπει νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ὡς αἰτίαν ἔχει τοὺς λόγους περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα πρὸ ὀλίγου ἢ γενικώτερον τὰ ἔξοδα διαχειρίσεως. Καί, διὰ νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν αὐτό, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω, τὴν ἐξέλιξιν τῶν δαπανῶν τῆς Ἐθνικῆς διὰ μισθοὺς καὶ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα.

Τί συνάγεται ἐξ αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι; Συνάγεται, ὅτι ἐνῷ κατὰ τὸ 1951 αἱ δαπάναι αὐταὶ ὑπερέβησαν τὰς τοῦ 1950 κατὰ 39 δισεκ. καὶ κατὰ τὸ 1950 κατὰ 33 δισεκ. ἐν σχέσει μὲ τὸ 1949 καὶ τὸ 1952 τὰ ἔξοδα αὐτὰ ηὐξήθησαν μόνον κατὰ 10 δισ. δρχ. ἐν σχέσει μὲ τὸ 1951, ἐν τούτοις προέκυψαν κέρδη καὶ κατέστη δυνατὸν νὰ διανεμηθοῦν μερίσματα κατὰ τὰ ἀμέσως προηγηθέντα τοῦ 1952 ἔτη. Ἀλλοῦ, λοιπόν, πρέπει νὰ ἀναζητηθοῦν τὰ αἴτια τοῦ ἐλλείμματος αὐτοῦ. Καί, τὰ αἴτια ὀφείλονται, κυρίως εἰς τὴν μείωσιν τοῦ ὕψους τῶν χορηγήσεων ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ τὸ 1952. Διὰ νὰ πεισθῆτε περὶ αὐτοῦ θὰ ἀναφέρω τοὺς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὸ ὕψος τῶν χορηγήσεων αὐτῶν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐφεξῆς. Διότι πράγματι τὰ κέρδη τῆς Τραπέζης, ὅπως εἶναι γνωστόν, προκύπτουν ἀπὸ τὸ ὕψος τῶν χορηγήσεων καὶ δι’ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι σκόπιμον εἶναι νὰ ἀναφερθοῦν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, οἱ σχετικοὶ πρὸς τὸ ὕψος τῶν χορηγήσεων αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἐκ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος, ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐφεξῆς, ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς ἑξῆς:

Δηλαδὴ ἐνῷ παρατηρεῖ κανεὶς μίαν συνεχῆ αὔξησιν τῶν χορηγήσεων ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης μέχρι τοῦ 1951, αἴφνης, τὸ 1952, αἱ χορηγήσεις τῆς Τραπέζης σημειώνουν μίαν ἀπότομον πτῶσιν διὰ τῆς καθόδου των εἰς τὸ ποσὸν τῶν δραχ. 1.180.000.000.000, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀναβιβάζει τὴν πτῶσιν αὐτὴν εἰς τὸ ποσὸν τῶν 370 δισεκατομμυρίων, ἐν σχέσει μὲ τὸ ποσὸν τῶν χορηγήσεων τοῦ προηγηθέντος ἔτους 1951. Ποῦ ὀφείλεται ἡ μείωσις τῶν χορηγήσεων, κύριοι συνάδελφοι; Ὅπως γνωρίζετε τὸ 1952 ἤρχισε νὰ ἐφαρμόζεται ἡ ἀντιπληθωρικὴ πολιτική. Συνεπείᾳ τῆς ἀντιπληθωρικῆς αὐτῆς πολιτικῆς ὑπεχρεώθη ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος νὰ μειώσῃ τὴν χρηματοδότησιν τῶν ἄλλων Τραπεζῶν. Γνωστὸν δὲ εἶναι, ὅτι βάσει γενικῶν κανόνων, τιθεμένων ἑκάστοτε παρὰ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐχρηματοδοτοῦντο ὅλαι αἱ Τράπεζαι, ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος πρὸς διευκόλυνσιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ καὶ ἐξαγωγικοῦ Ἐμπορίου καὶ διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς Βιομηχανίας μὲ τὰ ἀπαραίτητα κεφάλαια κινήσεως. Ἡ διακοπὴ αὐτὴ τῆς χρηματοδοτήσεως, ἐπαναλαμβάνω, εἰς ἐφαρμογὴν τῆς ἀντιπληθωρικῆς πολιτικῆς τῆς τότε Κυβερνήσεως, ἐστράφη, τότε, κυρίως, εἰς τὰ βιομηχανικὰ δάνεια. Καὶ ἐνῷ ἐχρεοῦτο ἀμειλίκτως ἡ Ἐθνικὴ μὲ τὸ σύνολον τῶν ληγουσῶν ἑκάστοτε δόσεων, τῶν βιομηχανικῶν δανείων, εὑρέθη εἰς ἀδυναμίαν νὰ εἰσπράττῃ παρὰ ἐλάχιστον ποσοστὸν τῶν χορηγήσεών της πρὸς βιομηχάνους. Θὰ ἐρωτηθῇ, ἴσως, διατί αὐτὸ δὲν συνέβη καὶ μὲ τὰς ἄλλας Τραπέζας; Διατί δὲν ἐπλήγησαν ἐξ ἴσου καὶ αἱ ἄλλαι ἐμπορικαὶ Τράπεζαι; Δὲν ἐπλήγησαν ἐξ ἴσου καὶ αἱ ἄλλαι χρηματοδοτούμεναι Τράπεζαι, διότι ἡ περικοπὴ τῆς χρηματοδοτήσεως ἔγινεν ἐπὶ τῶν βιομηχανικῶν δανείων, ἡ συμμετοχὴ δὲ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐπὶ τοῦ συνολικοῦ ποσοῦ χρηματοδοτήσεως πρὸς βιομηχανίας ἀνήρχετο εἰς τὰ 80%, ἐνῷ τὸ σύνολον τῆς χρηματοδοτήσεως διὰ τὰς ἄλλας Τραπέζας ἀνήρχετο μόλις εἰς τὰ 20%. Ἦτο φυσικόν, λοιπόν, νὰ δεχθῇ τὰ πλήγματα τῆς πολιτικῆς αὐτῆς κυρίως, ἂν μὴ καὶ ἀποκλειστικῶς, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα.

§79Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ παρακληθοῦν οἱ κ. κ. συνάδελφοι νὰ μὴ ἀπασχολοῦν τοὺς κ. κ. Ὑπουργούς.

§80Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Συζητοῦμεν, κύριοι βουλευταί, ἓν τῶν σοβαρωτέρων ζητημάτων, τῶν ἀφορώντων τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως—διότι δὲν πρέπει νὰ ξεχνοῦμε ὅτι τὸ θέμα τῆς ὀργανώσεως τῆς πίστεως ἀποτελεῖ τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον τῆς καλῆς ὀργανώσεως τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας—καί, παρὰ ταῦτα, παρατηρεῖται κατὰ τὴν συζήτησιν, σήμερον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸ θλιβερὸν φαινόμενον, οἱ Ὑπουργοί, οἱ ἔχοντες τὴν εὐθύνην τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, νὰ ἀσχολοῦνται μὲ συνομιλίας καὶ τὴν διεξαγωγὴν δὲν ἠξεύρω ποίων συνεννοήσεων. (Θόρυβος). Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τοῦ τόσον σοβαροῦ, μὲ ἰδιαιτέραν προσοχήν, διότι παρακολουθεῖται πράγματι μὲ ἀγωνίαν ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία ἀναμένει νὰ διαφωτισθῇ ἐπὶ τῶν διαφόρων πλευρῶν τοῦ πολυπλόκου αὐτοῦ θέματος. Καὶ πρωτίστως θὰ εἶχον νὰ παρακαλέσω τοὺς ὑπευθύνους κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ παρακολουθήσουν τὴν ἀγόρευσιν, διότι κατ’ ἐπανάληψιν ἐτέθησαν καὶ ἐρωτήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ ἔχω καὶ μίαν ἀπάντησιν. Λοιπόν, κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ κέρδη, τὰ ὁποῖα ἀποκομίζει μία Τράπεζα, τὰ πραγματοποιεῖ ἐκμεταλλευομένη τὰς χορηγήσεις αὐτάς. Ἐνῷ δὲ διὰ τὰ ποσὰ διὰ τῶν ὁποίων χρηματοδοτεῖται ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, καταβάλλει εἰς αὐτὴν ἐπιτόκιον ἐν προκειμένῳ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα 5%, εἰσπράττει ἡ ἰδία διὰ τὰς χορηγήσεις πρὸς πελάτας της ἐπιτόκιον ἀνερχόμενον εἰς 8–10%. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἔπρεπε νὰ πραγματοποιήσῃ ἡ Ἐθνικὴ εἰσπράξεις ἐξ ἐπιτοκίων ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τῶν 370 δισεκ. τὸ ὁποῖον ἀνέφερα προηγουμένως ἂν παρέμεινε τὸ ὕψος τῶν χορηγήσεων κατὰ τὸ 1952 εἰς τὸ αὐτὸ ἐπίπεδον ὡς καὶ κατὰ τὸ 1951, καὶ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἐδάνειζε πρὸς 10%, δραχμὰς 37 δισεκατομμύρια. Μειουμένου τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ διὰ τῆς καταβολῆς εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τοῦ ἐπιτοκίου, τὸ ὁποῖον ἀνήρχετο εἰς 5%, εἶναι προφανές, ὅτι ἐκ τῆς μειώσεως τῶν χορηγήσεων αὐτῶν, αἱ ὁποῖαι διὰ πρώτην φορὰν ἐμειώθησαν, ἐνῷ κατὰ ἀμέσως προηγηθέντα ἔτη ἔβαινον διαρκῶς αὐξανόμεναι, ἐζημιώθη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ποσόν, τὸ ὁποῖον καλύπτει περίπου τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισεν ἡ χρῆσις τοῦ 1952. Καὶ δὲν ἦτο πράγματι νοητόν, διὰ νὰ μὴ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Τράπεζα τὸ ἔλλειμμα αὐτό, νὰ ματαιωθῇ αὐτὴ ἡ ἀντιπληθωρικὴ πολιτική, ἐκ τῆς ὁποίας ἀνεμένοντο πράγματι, ἀποτελέσματα γενικώτερα. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Διατί δὲν ἔλαβεν εὐθέως μέτρα τείνοντα εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀντὶ νὰ καταλήξῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς καταργήσεώς της; Διότι ὑπῆρχον πράγματι περιθώρια διὰ τοιαύτης ἐνεργείας ὄχι μόνον τὸ ἔλλειμμα νὰ καλυφθῇ, ἀλλὰ καὶ κέρδη σημαντικὰ νὰ προκύψουν. Ὑπῆρχον περιθώρια μέτρων εὐθέως λαμβανομένων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξησφάλιζον τὴν ἐξυγίανσιν, τὴν ἀπόλυτον ἐξυγίανσιν τῆς καταστάσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ προκύψουν καὶ κέρδη.

§81Κ. ΜΠΑΚΟΛΑΣ. Διατί δὲν τὰ ἐφηρμόσατε σεῖς τὰ μέτρα αὐτὰ ὅταν εἶσθε εἰς τὴν ἀρχήν;

§82Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, κύριε συνάδελφε. Εἶναι ἀληθὲς καὶ ἀναφέρομαι εἰς συγκεκριμένην πρότασιν, ἡ ὁποία ἔγινεν ἀπὸ τὸν τότε Διοικητὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὸν κ. Κωστόπουλον, ὁ ὁποῖος ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς σχέδιον νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐμειοῦντο τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης κατὰ 25 τοὐλάχιστον δισεκατομμύρια. Τὸ σχέδιον νόμου αὐτὸ προέβλεπεν ἀναστολὴν τῶν προαγωγῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ τμηματάρχου ἐπὶ μίαν τριετίαν. Προέβλεπεν ἐπίσης τὴν ἀπαλλαγὴν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀπὸ τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ φόρου καθαρᾶς προσόδου, τὸν ὁποῖον ἀντικανονικῶς καταβάλλει ἡ Τράπεζα, ὡς καὶ τὸν περιορισμὸν τῆς εἰσφορᾶς τῆς Τραπέζης εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεων κατὰ 5%, διότι ἡ εἰσφορὰ πράγματι εἰς τὰ ἀσφαλιστικὰ τῆς Ἐθνικῆς, ὡς καὶ τῶν ἄλλων μεγάλων Τραπεζῶν, κακῶς καὶ κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς ὅλους τοὺς ἀσφαλιστικοὺς κανόνας, εἶναι διπλασία τῆς εἰσφορᾶς τῶν ἠσφαλισμένων. Ἐὰν ἐφηρμόζετο τὸ σχέδιον αὐτό, ἐὰν ἐτίθετο εἰς ἐφαρμογὴν ψηφιζόμενον ὑπὸ τῆς Βουλῆς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ καλυφθῇ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισεν ὡς ἔλλειμμα ὁ ἰσολογισμὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1952. Δὲν κατέστη δυνατὸν—καὶ ἀπαντῶν εἰς τὴν διακοπήν σας—δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο, διότι, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, ὑπῆρχε τότε πολιτικὴ ἀστάθεια.

§83Κ. ΜΠΑΚΟΛΑΣ. Κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν;

§84Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Ὑπεβλήθη εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, διότι ἔπρεπε νὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἐν συνεχείᾳ θὰ ὑπεβάλετο εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους.

§85Κ. ΜΠΑΚΟΛΑΣ. Τί σχέσιν ἔχει ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ μὲ τὴν πολιτικὴν ἀστάθειαν; Πόσοι διωρίσθησαν ἠξεύρετε;

§86Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Θὰ ἔλθω καὶ εἰς τὸ θέμα αὐτό. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς δὲν εἴχομεν τὴν ἀπαραίτητον κοινοβουλευτικὴν δύναμιν ἐκείνην τὴν ἐποχήν, δὲν ὑπῆρξαν δὲ καὶ περιθώρια χρόνου, διότι τὸ σχέδιον νόμου κατετέθη κατὰ Μάϊον, ἐμεσολάβησαν αἱ διακοπαὶ τῆς Βουλῆς. Ἐν συνεχείᾳ ἐπιψήφισις βασικῶν νόμων ὡς ὁ ἐκλογικὸς νόμος καὶ ὁ περὶ ἀπαλλοτριώσεως, πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ τέλος ἀπεφασίσθη ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς καὶ ἡ προκήρυξις νέων ἐκλογῶν. Καί, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε πέραν τῆς δυσχερείας, ἡ ὁποία προέκυπτε ἐκ τῆς μὴ ὑπάρξεως ἐπαρκοῦς κοινοβουλευτικῆς δυνάμεως— δηλαδὴ ἐκ τῆς πολιτικῆς ἀσταθείας—ὑπάρχει ὑπὲρ ἡμῶν καὶ τὸ οὐσιαστικὸν ἐπιχείρημα, ὅτι ἀπὸ τοῦ Μαΐου, ἀφ’ ἧς κατετέθη τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀφ’ ἧς ἤρχισε νὰ ἐμφανίζεται καὶ τὸ ἔλλειμμα, ὁπότε ἐπεβάλλετο καὶ ἡ λῆψις μέτρων, ὑπάρχει καὶ ὁ οὐσιαστικὸς λόγος, ὅτι, ἐφόσον δὲν παρεσχέθη ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Βουλήν, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ νόμος τοῦ Κράτους. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Ὑπῆρχε οἱαδήποτε δυσχέρεια διὰ σᾶς οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζεσθε ὅτι εἶσθε ἰσχυρὰ Κυβέρνησις, ὑπῆρχε καμμία δυσχέρεια διὰ τὴν Κυβέρνησίν σας ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς καταπληκτικὴν πλειοψηφίαν, τὸ σχέδιον αὐτὸ νόμου, τό ὁποῖον πρέπει νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διότι συμπίπτει νὰ εἶναι καὶ Πρόεδρος τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἰς τὰ ἀρχεῖα αὐτῆς εἶναι κατατεθειμένον, εἴχατε καμμίαν δυσχέρειαν αὐτὸ τὸ σχέδιον νόμου νὰ τὸ καταστήσετε νόμον τοῦ Κράτους, καὶ νὰ παρακάμψητε μόνον καὶ μόνον μὲ αὐτὸ τὸ ἐλάχιστον μέτρον τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας ἀντεμετώπισεν ἡ Τράπεζα κατὰ τὸ 1952; Ὑπῆρχε καμμία δυσχέρεια νὰ τὸ μεταβάλετε εἰς νόμον τοῦ Κράτους μέσα εἰς διάστημα, τὸ πολὺ–πολὺ μιᾶς ἑβδομάδος;

§87Χ. ΣΟΛΟΜΩΝΙΔΗΣ. Ἡ ἀντιπολίτευσις λαμβάνει μέτρα ἢ ἡ συμπολίτευσις;

§88Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Τὸ σχέδιον, λοιπόν, αὐτὸ ὑπάρχει καὶ δὲν ἔχει ἡ Κυβέρνησις παρὰ νὰ τὸ καταστήσῃ νόμον τοῦ Κράτους. Δι’ αὐτοῦ καὶ μόνον, χωρὶς νὰ ληφθοῦν πλεῖστα ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐν ἀπειρίᾳ εἰς τὴν διάθεσίν της, εἶναι βέβαιον, ὅτι τὸ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα κατὰ τὸ 1952, θὰ καλυφθῇ. Παραλλήλως ὅμως ὀφείλω νὰ μνημονεύσω, ὅτι ἐλήφθησαν καὶ ἄλλα μέτρα, ὅπως τὸ μέτρον τῆς ἐξόδου ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι συνεπλήρωσαν χρόνον συντάξιμον, δὲν εἶχον ὅμως καταληφθῇ ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας. Ἐδόθη εἰς αὐτοὺς ἀπὸ τὴν τέως Διοίκησιν ἡ εὐχέρεια τῆς ἐξόδου ἐκ τῆς ὑπηρεσίας καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον προκύπτει σοβαρωτάτη οἰκονομία, δεδομένου ὅτι, ἐνῶ ἕκαστος ἐκ τῶν ἐξερχομένων ἐστοίχιζεν εἰς τὴν Τράπεζαν 70 ἑκατομμύρια ἐτησίως, ἕκαστος τῶν ἐνδεχομένως νεοπροσλαμβανομένων ἐστοίχιζε μόνον 12 ἑκατομμύρια. Πράγματι, συνεπείᾳ τοῦ μέτρου αὐτοῦ ἐξῆλθον κατὰ τὸ 1952, 208 ὑπάλληλοι καὶ ἐκ τοῦ λόγου τούτου θὰ πραγματοποιηθῇ μία σοβαρωτάτη οἰκονομία, ἡ ὁποία θὰ ἀνέλθῃ εἰς 14 δισεκατομμύρια διὰ τὸ ἔτος 1953. Ἐξ ὅλων αὐτῶν, κύριοι βουλευταί, προκύπτει, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἀποτελεῖ ζωτικώτατον τραπεζιτικὸν ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πλήξουν αἱ καταχρήσεις, περὶ τῶν ὁποίων μὲ διέκοψεν ὁ κ. συνάδελφος πρὸ ὀλίγου, αἱ ὁποῖαι ἐνεφανίσθησαν κατὰ τὴν πρόσφατον περίοδον εἰς ὡρισμένα ὑποκαταστήματα. Διότι τοιαῦται καταχρήσεις, διὰ τὰς ὁποίας ἄλλωστε, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδοθῇ οἱαδήποτε εὐθύνη εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης, ἐνεφάνισαν κατὰ καιροὺς ὅλα τὰ Τραπεζιτικὰ Ἱδρύματα, ἀκόμη καὶ τὰ λειτουργοῦντα κατὰ τὸν ἀρτιώτερον τρόπον. Καταχρήσεις καὶ περιπετείας καὶ ἄλλας κρίσεις καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐνδόξου ἱστορίας της, ἐνεφάνισεν ἐπίσης καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἰς ἄλλας ἐποχὰς καὶ δὴ τῆς μεγίστης της ἀκμῆς. Καὶ θὰ ἐνθυμῆσθε ἀσφαλῶς τὴν περίπτωσιν Παναγιωτοπούλου κατὰ τὸ 1931 καὶ τὴν περίπτωσιν Κιρκίνη τὸ 1927. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ λόγου τούτου, νὰ ἐξαχθοῦν συμπεράσματα διὰ τὴν ζωτικότητα τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία δύναται νὰ στηρίζεται εἰς τὸ τεράστιον ποσὸν τῶν 160 τουλάχιστον δισεκατομμυρίων, εἰς τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῆς ὑπηρεσίας, ἀνέρχεται ἡ ὑπεραξία τῶν χρεωγράφων της, τῶν ἀκινήτων της καὶ τῶν εἰς συνάλλαγμα ἀποθεμάτων της, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ καλύψῃ ὄχι μόνον τὸ ἔλλειμμα, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, 24 δισεκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον ἐνεφάνισεν ἡ χρῆσις τοῦ 1952, ἀλλὰ σειρὰν ἐλλειμμάτων ἐπὶ πολλὰς συνεχεῖς χρήσεις. Διὰ νὰ παραπλανηθῇ ὅμως ἡ κοινὴ γνώμη ἐν σχέσει μὲ τὸ ἄστοχον καὶ ἀδέξιον καί, θὰ ἔλεγον, ὀλέθριον μέτρον, τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισε νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν ἐμφανίζεται τὸ θέμα τοῦτο ὡς σχετιζόμενον μὲ τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν ὑψηλῶν ἐπιτοκίων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, λόγῳ τῆς ἐντατικῆς ζητήσεως κεφαλαίων, ἐσημειώθη μία τεραστία αὔξησις τοῦ ἐπιτοκίου. Καθ’ ὃ μέτρον, τὰ ὑψηλὰ αὐτὰ ἐπιτόκια, συντείνουν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, ὡς στοιχεῖα κόστους τῶν προϊόντων, ἀναβιβάζουν τὰς τιμὰς καὶ ἀποτελοῦν ἀνασχετικὸν φραγμόν, διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἀποτελοῦν ὀλέθριον σύμπτωμα διὰ τὴν οἰκονομίαν μιᾶς χώρας. Ἀλλὰ ἀποτελεῖ ἐμπαιγμόν, κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν κοινὴν γνώμην νὰ δεχθῶμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ σημειωθῇ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου διὰ τῆς συγχωνεύσεως, ἐὰν δὲν λυθῇ προηγουμένως τὸ βασικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς ἀγορᾶς μὲ ἐπαρκῆ κεφάλαια. Καὶ ἐκ τῆς παροχῆς πιστώσεων ἀνταποκρινομένων πρὸς ζήτησιν ἐκ τῶν χορηγήσεων τὰς ὁποίας εἶναι εἰς θέσιν νὰ κάμουν αἱ Τράπεζαι, ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτῶν, εἶναι δυνατόν, καὶ μόνον νὰ ἐπέλθῃ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου. Ἀναμφισβητήτως δέ, δὲν ἔχει σημασίαν, ἢ ἐλαχίστην σημασίαν ἔχει ἡ μείωσις διὰ νόμου τοῦ ἐπιτοκίου, ἐὰν δὲν λυθῇ, τὸ βασικὸν θέμα, τῆς προσφορᾶς κεφαλαίων διὰ τὴν μείωσιν τοῦ ὕψους τῶν ἐπιτοκίων γενικώτερον. Ὡς πρὸς τὸν ἐπηρεασμὸν τοῦ κόστους τῶν προϊόντων καὶ τοῦ ἐξ αὐτοῦ ἐπηρεαζομένου ἐπιπέδου τῶν τιμῶν, πρέπει νὰ γίνῃ, νομίζω, διάκρισις τῶν ἐπιτοκίων τῆς ἐξωτραπεζιτικῆς ἀγορᾶς καὶ τῶν τραπεζιτικῶν ἐπιτοκίων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐξωτραπεζιτικὸν ἐπιτόκιον, ἀναμφισβητήτως, ἡ μείωσις αὐτοῦ ἔχει σημασίαν, ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι τὸ ὑψηλὸν ἐπιτόκιον ἀσκεῖ ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ κόστους παραγωγῆς τῶν προϊόντων καὶ ἐπὶ τῶν τιμῶν. Ἡ μείωσις τοῦ ἐξωτραπεζιτικοῦ ἐπιτοκίου ἔχει σημασίαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιτεύξεως ἀποτελεσμάτων ἐν προκειμένῳ, ἔχει δὲ σημασίαν διότι αὐτό, λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν εἰς τὸν ὑπολογισμὸν τοῦ κόστους παραγωγῆς ἐκ μέρους τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἀλλὰ τὸ ἐξωτραπεζιτικὸν αὐτὸ ἐπιτόκιον, εὑρίσκεται ἐκτὸς τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ ἐλέγξῃ τὸ ὕψος τοῦ ἐξωτραπεζιτικοῦ ἐπιτοκίου, ἡ Κυβέρνησις, καὶ διὰ νὰ ἐπηρεάσῃ τὸ ὕψος αὐτοῦ ἔχει μόνον τὴν εὐχέρειαν, ἂν ἀκολουθήσῃ πολιτικὴν ἐλέγχου ἐπὶ τῶν τιμῶν, ἢ ἐλέγχου ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, διότι πᾶσα ἄλλη προσπάθεια θὰ ἀπετέλει ματαιοπονίαν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, εὑρίσκει σήμερον εὐνοϊκήν, εὐνοϊκωτάτην κατάστασιν, ἀπὸ ἀπόψεως πιθανοτήτων μειώσεως τοῦ ἐπιτοκίου, ἀπὸ πολλῶν πλευρῶν. Διότι, κύριοι συνάδελφοι, παρατηρεῖται σήμερον μία ἐξασθένησις τῆς στενότητος τῶν ἀγαθῶν, ἐνῷ ἡ παραγωγὴ ἐνεφάνισε μίαν προϊοῦσαν αὔξησιν. Ἐξ ἄλλου δέ, δὲν ὑπάρχει σήμερον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνετέλει ἄλλοτε εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐπιτοκίων, ἐννοῶ τὴν ἀποθεματοποίησιν τῶν προϊόντων, διὰ τὴν πραγματοποίησιν κερδῶν. Ἐξ ἄλλου ἔχει σήμερον, ἡ Κυβέρνησις ἕνα ἰσχυρότατον μέσον ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηριζομένη, ἠμπορεῖ νὰ ἐπιτύχῃ περαιτέρω μείωσιν τοῦ ἐξωτραπεζιτικοῦ αὐτοῦ τόκου. Ὅπως εἶναι γνωστόν, χάρις εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἐξησφαλίσθη τὸ πολυτιμώτερον, πέραν αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα, πρὸ ὀλίγου, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ μία Κυβέρνησις καὶ στηριζομένη εἰς αὐτό, νὰ ἐπιτύχῃ τὴν γενικωτέραν οἰκονομικὴν ἐξυγίανσιν καὶ αὐτὸ εἶναι ἡ σταθερότης τοῦ νομίσματος. Ἐὰν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐνεφάνισεν ὁ τόκος συνεχῆ αὔξησιν, αὐτὸ ὀφείλεται κατὰ μείζονα λόγον εἰς τὸ ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐδάνειζον ἐζήτουν ὑψηλὸν τόκον, διότι ἰσχυρίζοντο ὅτι ὅταν θὰ γίνῃ ἡ ἐξόφλησις, θὰ ἐγίνετο μὲ νόμισμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ὑποτιμημένον. Συνεπῶς, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἔχει αὐτὸ τὸ μέγα πλεονέκτημα νὰ στηρίζεται σήμερον εἰς ἕνα σταθερὸν νόμισμα, δὲν ἔχει νὰ διανύσῃ δύσκολον δρόμον καὶ ἀρκεῖ νὰ υἱοθετήσῃ ὀρθὰ μέτρα, νὰ ὁλοκληρώσῃ τὰ μέτρα τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἀνέτως τὴν μείωσιν τοῦ ἐπιτοκίου. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ ἦτο ἐνδιαφέρον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, διατὶ δὲν ἐπωφελεῖται τῆς εὐκαιρίας νὰ ἐνισχύσῃ τὴν πίστιν διὰ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν καταθετῶν προπολεμικῶν καταθέσεων; Διότι ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον θὰ διευκόλυνε τὴν ἐπίλυσιν τοῦ προβλήματος τῆς πίστεως, αὐτὸ εἶναι κυρίως ἡ αὔξησις τῶν καταθέσεων, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μόνον ὅταν ὑπάρχῃ σταθερὸν νόμισμα, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐκληροδότησεν ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις διὰ τῆς ὑγιοῦς της οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἐναντίον τῆς ὁποίας εἴχατε στραφῆ πέρυσι. Εἰς τὴν οἰκονομικὴν αὐτὴν πολιτικὴν στηριχθεῖτε καὶ ἐνισχύσατέ την διὰ τῶν ἄλλων λύσεων, τὰς ὁποίας ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ ἐφαρμόσετε, διότι στηρίζεσθε καὶ εἰς μίαν καταπληκτικὴν πλειοψηφίαν εἰς τὴν Βουλήν, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι μόνον δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἐπιτύχητε τὴν μείωσιν τῶν τραπεζιτικῶν ἐπιτοκίων, τὰ ὁποῖα δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξετε, οὔτε θὰ εἶσθε ποτὲ εἰς θέσιν νὰ ἐλέγξετε εἰς περίοδον στενότητος κεφαλαίων, ἐκτὸς ἐὰν ἐπιβάλητε τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς παραγωγῆς ἢ ἐὰν ἐξασφαλίσητε τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῶν τιμῶν. Ἐὰν δὲ δεχθῶμεν ὅτι ὁ ἐξωτραπεζιτικὸς τόκος μόνον ἀσκεῖ μίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν τιμῶν, αἱ ὁποῖαι διαμορφοῦνται σύμφωνα μὲ τὸ ἐπίπεδον αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν ἐπιρροὴν ὁπωσδήποτε ἀσκεῖ, τότε θὰ πραγματοποιήσουν κέρδος μόνον ἐκεῖνοι οἱ παραγωγοί, πρὸς τοὺς ὁποίους θὰ δοθοῦν αἱ πιστώσεις τῶν Τραπεζῶν. Εἰς τὴν πραγματικότητα, ὅμως, μείωσις τῶν τιμῶν δὲν θὰ ἐπέλθῃ, ἐὰν δὲν αὐξηθῇ ἡ πρυσφορὰ ἀγαθῶν, διότι, ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ μειωθοῦν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ αἱ τιμαί, ἡ μείωσις αὐτὴ τῶν τιμῶν συνεπείᾳ τῆς μειώσεως τοῦ ἐπιτοκίου ὡς παράγοντος τοῦ κόστους, εἶναι εὐνόητον καὶ στηρίζεται εἰς τὰς ὑγιεῖς οἰκονομικὰς ἀντιλήψεις, ὅτι θὰ ἐπιφέρῃ αὔξησιν τῆς ζητήσεως καὶ συνεπείᾳ τῆς ηὐξημένης αὐτῆς ζητήσεως θὰ προκύψῃ ἀντιστοίχως αὔξησις ἐπὶ τῶν τιμῶν. Συνεπῶς, κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ματαιοπονεῖτε, ὅταν προωθῆτε τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο Τραπεζῶν ὡς πολιτικὴν καταπολεμήσεως τῶν ὑψηλῶν ἐπιτοκίων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσητε τὰ ἐπιτόκια στηριζόμενοι εἰς τὴν σφαλερὰν καὶ εἰς τὴν ὀλεθρίαν διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν πολιτικὴν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἐγκαινιάζετε διὰ τοῦ ἐλεγχομένου μέτρου. Ἀλλὰ πέραν τοῦ ἐξωτραπεζιτικοῦ τόκου, ὑπάρχει τὸ θέμα τοῦ τραπεζιτικοῦ τόκου. Ἔχει γίνει τυμπανοκρουσία μεγάλη πέριξ τοῦ θέματος αὐτοῦ, διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ πραξικόπημα. Ἐγράφη καὶ ἐλέχθη, κύριοι, ὅτι, ἂν μειωθοῦν τὰ ἔξοδα διαχειρίσεως, τότε θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ μειωθῇ ὁ τραπεζιτικὸς τόκος. Πρέπει πρωτίστως νὰ ὑπογραμμίσωμεν, ὅτι καὶ τὸ ὕψος τοῦ τόκου τούτου δὲν δύναται νὰ τὸ ἐλέγξῃ ἀπολύτως ἡ Κυβέρνησις καὶ τοῦτο, διότι αἱ Τράπεζαι, ὅταν ἔχουν κερδοσκοπικὸν χαρακτῆρα, καταφεύγουν εἰς διάφορα τεχνάσματα, διὰ τῶν ὁποίων κατορθώνουν νὰ καταστρατηγοῦν τὰς σχετικὰς νομοθετικὰς διατάξεις. Πρὸ ἡμερῶν λ.χ. συνήντησα ἕνα φίλον μου, ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ δάνειον ποσοῦ 80 ἑκατομ. μὲ ἐπιτόκιον 15% ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης. Παραλλήλως ὅμως ὑπεχρεώθη νὰ κάμῃ ἄτοκον κατάθεσιν εἰς τὴν αὐτὴν Τράπεζαν ποσοῦ ἀντιστοιχοῦντος εἰς τὰ 40% τοῦ δανείου. Δηλαδὴ εἰς τὴν πραγματικότητα τὸ ἐπιτόκιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐδάνεισεν εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ Τράπεζα, δὲν ἦτο τὸ 15% ἀλλ’ ηὐξημένον κατὰ τὸ ἀναλογοῦν πρὸς τὴν ἄτοκον κατάθεσιν ποσοστόν, διότι ἔλαβε μόνον τὰ 60% τοῦ δανείου. Ἐφ’ ὅσον, κύριοι, αἱ Τράπεζαι ἔχουν κερδοσκοπικὸν χαρακτῆρα, ἐκ τῆς πείρας προκύπτει, ὅτι προσπαθοῦν νὰ μετέλθουν διάφορα τεχνάσματα πρὸς καταστρατήγησιν τῶν σχετικῶν περὶ ἐπιτοκίου νομοθετικῶν διατάξεων. Καὶ τὰς γνωστὰς ἀκόμη θεωρίας δὲν θὰ παραλείψουν νὰ ἐπικαλεσθοῦν αἱ ἀποβλέπουσαι εἰς κερδοσκοπίαν Τράπεζαι, ὅτι συμφέρει εἰς τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου νὰ ὑπάρχῃ ηὐξημένον ἐπιτόκιον καὶ τοῦτο διότι ἀποτελεῖ ἐμπόδιον εἰς τὴν ἀποθεματοποίησιν τῶν προϊόντων πρὸς πραγματοποίησιν κερδῶν. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, οὐδαμῶς βεβαιότης, ὅτι θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ διατηρήσῃ ἀπολύτως τὸν ἔλεγχον τοῦ τραπεζιτικοῦ τόκου. Ἐν πάσῃ, ὅμως, περιπτώσει, ἐπειδὴ ἐγένετο πολὺς λόγος καὶ συνεσχετίσθη τὸ ὕψος τοῦ τραπεζιτικοῦ ἐπιτοκίου πρὸς τὰ ἔξοδα διαχειρίσεως τῶν Τραπεζῶν καὶ ἐπειδὴ παραλλήλως ἐπεχειρήθη νὰ γίνῃ ἐκμετάλλευσις τοῦ ὕψους τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναφέρω τοὺς ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὴν ἐξέλιξιν τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως τῶν διαφόρων Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων κατὰ τὸ 1951 ἐν σχέσει πρὸς τὸ 1938 εἰς τιμαριθμικὰς δραχμάς, βάσει τοῦ τιμαρίθμου χονδρικῆς πωλήσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος: Κατὰ τὸ 1938 τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος ἀνήρχοντο εἰς 187 ἑκατομ. Τὸ 1951 ἀνῆλθον εἰς 494 ἑκατ. Δηλαδὴ ἐπῆλθε μία ποσοστιαία αὔξησις ἀνερχομένη εἰς 164%. Διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζα ἡ αὔξησις εἶναι μόλις 70%, διότι τὰ γενικὰ ἔξοδα αὐτῆς κατὰ τὸ 1938 ἀνήρχοντο εἰς 276 ἑκατ., ἐνῷ τὸ 1951 ἀνῆλθον εἰς 469 ἑκατ. Διὰ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τὸ 1938 τὰ γενικὰ ἔξοδα ἀνήρχοντο εἰς 135 ἑκατ. ἔναντι 337 τοῦ 1951 δηλ. ἐσημείωσαν αὔξησιν 15%. Διὰ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν τὸ 1938 εἰς 99 ἑκατ. ἐνῷ τὸ ὕψος αὐτῶν τὸ 1951 ἀνῆλθεν εἰς 136 ἑκατ. δηλ. ηὐξήθησαν κατὰ 37%. Τέλος διὰ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν τὸ 1938 ἦσαν 58 ἑκατ. καὶ τὸ 1951 ἀνῆλθον εἰς 102 ἑκατ. δηλαδὴ ηὐξήθησαν 75%. Ἐκ τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν προκύπτει, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει μικρότερα ἔξοδα διαχειρίσεως καὶ ἀπ’ αὐτὴν τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία φημίζεται ἐν προκειμένῳ διὰ τὴν συντηρητικότητά της εἰς τὴν αὔξησιν τῶν γενικῶν ἐξόδων. Πέραν δὲ αὐτοῦ συνάγεται καὶ τὸ ἀσφαλὲς συμπέρασμα, ὅτι εἶναι ματαιοπονία νὰ νομίζωμεν, ὅτι διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως θὰ ἐπιτύχωμεν μείωσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ ἐπιτοκίου. Ἀπόδειξιν τούτου ἀποτελεῖ αὐτὴ αὕτη ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ἐνῷ ἔχει τὰ ὀλιγώτερα ἔξοδα διαχειρίσεως, διότι τὸ ποσοστὸν δι’ αὐτὴν ἀνέρχεται εἰς τὸ 37%, εἶναι ἐν τούτοις, ἡ Τράπεζα ἡ ὁποία ἐδάνειζε μὲ τὸν ὑψηλότερον τόκον. Ἐπειδὴ ὅμως ἐμεσολάβησε πρὸ ὀλίγου μία διακοπή, σχέσιν ἔχουσα πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπηρετούντων ὑπαλλήλων εἰς τὰ διάφορα τραπεζιτικὰ ἱδρύματα, θὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς τὸν πίνακα, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων, οἵτινες ὑπηρέτουν τὸ 1938 καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτουν τὸ 1951 εἰς τὰ αὐτὰ τραπεζιτικὰ ἱδρύματα. Ὁ ἀριθμός, λοιπόν, τῶν ὑπαλλήλων, ὁ ὁποῖος διὰ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τὸ 1938 ἀνήρχετο εἰς 2061 ἀνῆλθε τὸ 1951 εἰς 4090. Διὰ τὴν Ἀγροτικὴν 2025 τὸ 1938 ἔναντι 4313 τοῦ 1951. Διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν 2975 τὸ 1938 ἔναντι 4230 τοῦ 1951. Διὰ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν 1319 τοῦ 1938 ἔναντι 1884 τοῦ 1951. Διὰ τὴν Ἐμπορικὴν 906 τὸ 1938 ἔναντι 1423 τοῦ 1951. Δηλαδὴ ἡ ποσοστιαία αὔξησις εἶναι 98% διὰ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, 113% διὰ τὴν Ἀγροτικήν, 42% διὰ τὴν Ἐθνικήν, 43% διὰ τὴν Ἀθηνῶν καὶ 57% διὰ τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν. Ὑπογραμμίζομεν, ἐν προκειμένῳ, ὅτι ἡ σημειωθεῖσα αὔξησις διὰ τὴν Ἐθνικὴν εἶναι ἡ μικροτέρα ἁπασῶν τῶν ἄλλων Τραπεζῶν. Ἀναλυτικώτερον ἡ ἐξέλιξις τοῦ προσωπικοῦ τῆς Ἐθνικῆς κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἔχει ὡς ἑξῆς:

Τελικῶς ἀπὸ τῆς 19–3–51 μέχρι τῆς 7–1–53, περίοδον καθ’ ἣν ὁ κ. Κωστόπουλος ἤσκησε καθήκοντα Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ νὰ τεθῇ ἐπὶ τέλους ἕνα τέρμα εἰς τὸν μῦθον περὶ κομματικῶν ὀργίων, αἱ προσλήψεις ἀνῆλθον εἰς 273 ὑπαλλήλους, ἐνῷ αἱ ἀπολύσεις ἀνῆλθον εἰς 334. Δηλαδὴ.....

§89Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Εἶναι κομματικὴ ἢ ὄχι ἡ πρᾶξις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὅταν τὴν 3)11)52, δηλαδὴ 13 ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἠγόρασε 4.500 μετοχὰς τῆς ἑταιρίας Ἀντωνίου Φίξ. Καὶ ὕστερα, εἶναι κομματικὴ ἢ ὄχι ἡ πρᾶξις ὅταν εἰς ἕνα ἀτμόπλοιον, τοῦ ὁποίου ἀνάδοχος ἦτο ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας, ποὺ ἔχει ὑποθήκην ἀπὸ τὸ ΝΑ-ΤΟ 24.000 λίρας, ἔδωσεν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἓν δισεκατομμύριον τὸ 1951, ἄλλο ἓν δισεκατομμύριον τὸ 1952 καὶ 456 ἑκατομμύρια τὸ 1952, ὅταν τὸ ἀτμόπλοιον αὐτὸ ἔχῃ ἀξίαν 1.500.000.000;

§90Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα παραθέτετε εἶναι ἀκριβῆ ἤ, ὅπως δίδετε τὴν ἐντύπωσιν, διηγεῖσθε μύθους. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γνωρίζω εἶναι ὅτι ἐγὼ ὁμιλῶ βάσει ἐξηλεγμένων στοιχείων. Θὰ ἔχητε τὴν εὐκαιρίαν, ἐφόσον ἡ συζήτησις ἐγενικεύθη, νὰ λάβητε τὸν λόγον καὶ νὰ τὰ φέρετε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§91Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Δι’ ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ἔχει τεραστίαν σημασίαν διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ διὰ τὸ μέλλον τῆς Χώρας νομίζω, ὅτι εἶναι ἀσέβεια νὰ θελήσωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐκφυλίσωμεν μίαν τοιαύτην συζήτησιν εἰς σκανδαλοθηρίαν, διότι ἂν ἀρχίσωμεν περὶ σκανδάλων οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον τί θὰ γίνῃ. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§92Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Ἔδωσεν 7½ δισεκατομμύρια. Ἂν αὐτὸ δὲν εἶναι σκάνδαλον, τί εἶναι σκάνδαλον;

§93Ι. ΖΙΓΔΗΣ...............

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις κάνει ἀντιπολίτευσιν εἰς τὸν ρήτορα;

§95Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ μὲ τὴν ἐντύπωσιν τὸ Σῶμα, ἀπὸ τὴν διακοπὴν τοῦ κ. συναδέλφου, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἐπὶ τῆς διοικήσεως τοῦ κ. Κωστοπούλου διέπραττε σκάνδαλα. Ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ ἀτμοπλοίου εἶναι παλαιὸς πελάτης τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἶχε πάντοτε πίστωσιν, ἡ ὁποία ὑπερέβαινε τὰ τέσσαρα δισεκατομμύρια, ὅταν ἐπὶ διοικήσεως τοῦ κ. Κωστοπούλου ἡ Τράπεζα τοῦ ἐχορήγησε τὴν πίστωσιν τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἀλλὰ τοῦτο πράττουσα δὲν ἔκαμε τίποτα, παρὰ νὰ συνεχίσῃ πολιτικὴν ἀκολουθουμένην ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν, ἤτοι ἐξυπηρετήσεως δεδοκιμασμένου πελάτου ὅπως εἶναι ὁ κ. Λάτσης. Τὸ δάνειον πρὸς τὸν κ. Λάτσην, ἐγένετο ἐπὶ ὑποθήκης μιᾶς περιουσίας ὑπερβαινούσης τὸ χορηγηθὲν δάνειον. Ταῦτα λέγω πρὸς τὸ Σῶμα μετὰ βεβαιότητος καὶ πεποιθήσεως.

§96Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως Λάτση, κύριε Πρόεδρε, καταθέτω τὸ ὑπ’ ἀριθ. 21540 πιστοποιητικὸν τοῦ Κεντρικοῦ Λιμεναρχείου Πειραιῶς, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ νὰ καταχωρηθῇ αὐτούσιον εἰς τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ φωτισθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. (Τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Μπερδελῆ κατατεθὲν πιστοποιητικόν, ἔχει ὡς ἀκολούθως:

«ΒΑΣΙΛΕΙΟΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΚΕΝΤΡΙΚΟΝ ΛΙΜΕΝΑΡΧΕΙΟΝ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΤΜΗΜΑ

ΝΗΟΛΟΓΙΩΝ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΚΩΝ ΥΠΟΘΗΚΩΝ

Ἀριθ. Πρωτ. 21.540 Πιστοποιεῖ ὅτι: Καθ’ ἃ ἐξάγεται ἐκ τῶν παρ’ αὐτῷ τηρουμένων ὑποθηκολογίων ἀτμοπλοίων περιφερείας Κεντρικοῦ Λιμεναρχείου Πειραιῶς καὶ βιβλίου κατασχέσεων τοῦ λιμένος τούτου ἐπὶ τοῦ Διζελοκινήτου πλοίου «Νεράϊδα» νηολογημένου εἰς τὰ νηολόγια Βʹ κλάσεως ἀτμοπλοίων τοῦ λιμένος Πειραιῶς ὑπ’ αὔξοντα ἀριθμὸν 1143 ὁλικῆς χωρητικότητος κόρων 540,52 καὶ καθαρᾶς τοιαύτης 341,08, διεθνοῦς διακριτικοῦ σήματος S.Z.S.K. ὑφίστανται τὰ ἑξῆς βάρη: 1) Ναυτικὴ ὑποθήκη ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου ὑπὲρ τοῦ ἐν Ἀθήναις ἑδρεύοντος Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου καὶ κατὰ τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ ὀφειλέτου Ἰωάννου Σπυρίδωνος Λάτση πρὸς ἀσφάλειαν ἀπαιτήσεως ἐκ δανείων λιρῶν Ἀγγλίας εἴκοσι τεσσάρων χιλιάδων (λιρῶν 24.000), πληρωτέων ἐντόκως πρὸς ὀκτὼ τοῖς ἑκατὸν (8%) ἐτησίως, ἐντὸς 8ετίας, δι’ ἑξαμηνιαίων τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων ἑκάστης ἐκ λιρῶν Ἀγγλίας δύο χιλιάδων πεντήκοντα ἐννέα, σελληνίων δέκα τριῶν καὶ πεννῶν ἑπτὰ (λιρῶν 2059– 13–7) καταβλητέων ἑκάστην τρίτην Ἰουλίου καὶ τρίτην Ἰανουαρίου ἑκάστου ἔτους μέχρις ὁλοσχεροῦς ἐξοφλήσεως δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 7437 τῆς 3ης Ἰανουαρίου 1950 συμβολαίου τοῦ συμβολαιογραφοῦντος ἐν Λονδίνῳ Γενικοῦ Προξένου τῆς Ἑλλάδος. 2) Ναυτικὴ ὑποθήκη ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου ὑπὲρ τοῦ ἐν Ἀθήναις καταστήματος Κεραμεικοῦ τῆς ἐν Ἀθήναις ἑδρευούσης Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ κατὰ τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ ὀφειλέτου Ἰωάννου Σπυρίδωνος Λάτση πρὸς ἀσφάλειαν πιστώσεως ἐπ’ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ δραχμῶν ἑνὸς δισεκατομμυρίου (1.000.000.000) τῶν τόκων αὑτῶν πρὸς 12% ἐτησίως καὶ προμηθείας πρὸς 4% ἐτησίως πληρωτέων ἀμφοτέρων κατὰ τριμηνίαν, ἤτοι τὴν 31ην Μαρτίου, 30ὴν Ἰουνίου, τὴν 30ὴν Σεπτεμβρίου καὶ 31ην Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους, τῶν τόκων ὑπερημερίας ὑπολογιζομένων ἐπὶ τῷ ἑκάστοτε διὰ τὰς Τραπεζιτικὰς χορηγήσεις ἰσχύοντι ποσοστῷ τοῦ τόκου ὑπερημερίας καὶ τούτου (εἰδικοῦ διὰ τὰς Τραπεζιτικὰς χορηγήσεις ποσοστοῦ) μὴ ὑπάρχοντος ἐπὶ τῷ ἑκάστοτε ἰσχύοντι ποσοστῷ κοινοῦ τόκου ὑπερημερίας ἢ συμβατικοῦ, κατ’ ἐπιλογὴν τῆς δανειστρίας Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τῶν ἀνατοκισμῶν καὶ ἐν γένει πρὸς ἀσφάλειαν παντὸς ποσοῦ, ὅπερ ἡ δανείστρια δικαιοῦται λαμβάνειν ἐκ τῆς συνομολογήσεως τῆς ὡς ἄνω πιστώσεως, τῆς ὁποίας χρῆσις γεννήσεται εἴτε δι’ ἀποδείξεων λήψεως χρημάτων ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ πιστούχου, εἴτε δι’ ἐπιταγῶν ἐπὶ τοῦ καταστήματος Κεραμεικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος φερουσῶν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ πιστούχου, εἴτε δι’ ἁπλῶν ἐγγράφων ἐντολῶν πρὸς καταβολὴν εἰς τρίτους, ὡς καὶ τῆς μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν ἑκατὸν ἑβδομήκοντα ἑκατομμυρίων (170.000. 000) ἀπαιτήσεως ἐκ τόκων, προμηθειῶν, ἀνατοκισμῶν, ἀσφαλίστρων, παντὸς οἱασδήποτε φύσεως ἐξόδων καὶ πάσης ἐξ οἱουδήποτε λόγου ὑπερβάσεως τῆς πιστώσεως, δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθμὸν 49.579 τῆς 18ης Σεπτεμβρίου 1950 συμβολαίου τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Δήμου Ἰωάννου Δημοκωστούλα. 3) Ναυτικὴ ὑποθήκη ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου ὑπὲρ τοῦ ἐν Νέᾳ Ἰωνίᾳ ὑποκαταστήματος τῆς ἐν Ἀθήναις ἑδρευούσης Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ κατὰ τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ ὀφειλέτου Ἰωάννου Σπυρίδωνος Λάτση πρὸς ἀσφάλειαν πιστώσεως ἐπ’ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ δραχμῶν τετρακοσίων πεντήκοντα ἓξ ἑκατομμυρίων (456.000.000) τῶν τόκων αὐτῶν πρὸς 12% ἐτησίως καὶ προμηθείας πρὸς 4% ἐτησίως πληρωτέων ἀμφοτέρων κατὰ τριμηνίαν, ἤτοι τὴν 31ην Μαρτίου, 30ὴν Ἰουνίου, 30ὴν Σεπτεμβρίου καὶ 31ην Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους, τῶν τόκων ὑπερημερίας ὑπολογιζομένων ἐπὶ τῷ ἑκάστοτε διὰ τὰς τραπεζιτικὰς χορηγήσεις ἰσχύοντι ποσοστῷ τοῦ τόκου ὑπερημερίας καὶ τούτου (εἰδικοῦ διὰ τὰς τραπεζιτικὰς χορηγήσεις ποσοστοῦ) μὴ ὑπάρχοντος, ἐπὶ τῷ ἑκάστοτε ἰσχύοντι ποσοστῷ κοινοῦ τόκου ὑπερημερίας ἢ συμβατικοῦ, κατ’ ἐπιλογὴν τῆς δανειστρίας Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τῶν ἀνατοκισμῶν καὶ ἐν γένει πρὸς ἀσφάλειαν παντὸς ποσοῦ, ὅπερ ἡ δανείστρια δικαιοῦται λαμβάνειν ἐκ τῆς συνομολογήσεως τῆς ὡς ἄνω πιστώσεως, τῆς ὁποίας χρῆσις γεννήσεται κατὰ τὰ ἐν τῇ ὑπ’ ἀριθ. 92 τῆς 27 Μαρτίου 1951 ἰδιωτικῇ συμβάσει καθοριζόμενα, ὡς καὶ τῆς μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν ἑβδομήκοντα ἑπτὰ ἑκατομμυρίων πεντακοσίων χιλιάδων (77.500. 000) ἀπαιτήσεως ἐκ τόκων, προμηθειῶν, ἀνατοκισμῶν, ἀσφαλίστρων, παντὸς οἱασδήποτε φύσεως ἐξόδου καὶ πάσης ἐξ οἱουδήποτε λόγου ὑπερβάσεως τῆς πιστώσεως, δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 50795 τῆς 28ης Μαρτίου 1951 συμβολαίου τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Δήμου Ἰωάννου Δημοκωστούλα, καὶ 4) Ναυτικὴ ὑποθήκη ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ πλοίου ὑπὲρ τοῦ ἐν Νέᾳ Ἰωνίᾳ ἑδρεύοντος καταστήματος Νέας Ἰωνίας τῆς ἐν Ἀθήναις ἑδρευούσης Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, Ἀνωνύμου Ἑταιρείας καὶ κατὰ τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ ὀφειλέτου Ἰωάννου Σπυρίδωνος Λάτση πρὸς ἀσφάλειαν πιστώσεως ἐπ’ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ, ἀλλὰ μέχρι ποσοῦ δραχμῶν ἑνὸς δισεκατομμυρίου (1.000.000.000) τῶν τόκων πρὸς 12% ἐτησίως καὶ προμηθείας πρὸς 4% ἐτησίως, πληρωτέων ἀμφοτέρων κατὰ τριμηνίαν, ἤτοι τὴν 31ην Μαρτίου, 30ὴν Ἰουνίου, 30ὴν Σεπτεμβρίου καὶ 31ην Δεκεμβρίου ἑκάστου ἔτους, τῶν τόκων ὑπερημερίας ὑπολογιζομένων ἐπὶ τῷ ἑκάστοτε διὰ τὰς τραπεζιτικὰς χορηγήσεις ἰσχύοντι ποσοστῷ τοῦ τόκου ὑπερημερίας καὶ τοιούτου (εἰδικοῦ διὰ τὰς τραπεζιτικὰς χορηγήσεις ποσοστοῦ) μὴ ὑπάρχοντος, ἐπὶ τῷ ἑκάστοτε ἰσχύοντι ποσοστῷ κοινοῦ τόκου ὑπερημερίας ἢ συμβατικοῦ κατ’ ἐπιλογὴν τῆς δανειστρίας Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τῶν ἀνατοκισμῶν καὶ ἐν γένει πρὸς ἀσφάλειαν παντὸς ποσοῦ ὅπερ ἡ δανείστρια δικαιοῦται λαμβάνειν ἐκ τῆς συνομολογήσεως τῆς ὡς ἄνω πιστώσεως τῆς ὁποίας χρῆσις γεννήσεται εἴτε δι’ ἀποδείξεων λήψεως χρημάτων ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τοῦ πιστούχου, εἴτε δι’ ἐπιταγῶν ἐπὶ τοῦ καταστήματος Νέας Ἰωνίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, φερουσῶν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ πιστούχου, εἴτε δι’ ἁπλῶν ἐγγράφων ἐντολῶν πρὸς καταβολὴν εἰς τρίτους, ὡς καὶ τῆς μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν δραχμῶν ἑκατὸν ἑκατομμυρίων (100.000.000) ἀπαιτήσεως ἐκ τόκων, προμηθειῶν, ἀνατοκισμῶν, ἀσφαλίστρων, παντὸς οἱασδήποτε φύσεως ἐξόδου καὶ πάσης ἐξ οἱουδήποτε λόγου ὑπερβάσεως τῆς πιστώσεως, δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 57092 τῆς 28ης Μαΐου 1952 συμβολαίου τοῦ συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Δήμου Ἰωάννου Δημοκωστούλα. Οὐδὲν ἄλλο βάρος ὑποθήκης ἢ κατασχέσεως ὑφίσταται ἐγγεγραμμένον ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐγένετο ἐν Πειραιεῖ τῇ εἰκοστῇ τρίτῃ (23) Σεπτεμβρίου τοῦ ἔτους χίλια ἐννεακόσια πεντήκοντα δύο (1952).

Ὁ Ναυτικὸς Ὑποθηκοφύλαξ

(Τ.Σ.) ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΑΔΡΙΑΝΟΣ

Πλωτάρχης Λιμ.»).

§97Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Θὰ σᾶς δώσω, κ. Μπερδελῆ, τὴν ἑξῆς ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς διακοπῆς σας. Σᾶς εἶπα πρὸ ὀλίγου ὅτι προσωπικῶς γνωρίζω, ὅτι ὁμιλῶ βάσει ἠλεγμένων στοιχείων. Δὲν γνωρίζω ἂν ἔχετε σεῖς ἠλεγμένα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐφέρατε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, καίτοι μᾶλλον δίδετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μεταφέρετε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὰ καφενεῖα. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐν πάσῃ περιπτώσει βάσει ἑνὸς ἐπιχειρήματος, τὸ ὁποῖον στηρίζεται εἰς τὴν λογικήν. Ἐκεῖνα ἀκριβῶς τὰ ὁποῖα σεῖς ἀναφέρετε, τὰ διαψεύδει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Τὰ διαψεύδει δὲ ὁ κ. Ὑπουργός, ὄχι εὐθέως ἀλλὰ κατὰ τρόπον ἔμμεσον, διατὶ ὅπως ἠξεύρετε, ὅταν κατὰ τὸν γνωστὸν τρόπον εἰσήλασεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου εἰς τὴν Ἐθνικήν, ἔγινεν ἡ πρότασις ἐκ μέρους τοῦ κ. Μαρκεζίνη, Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ δοθοῦν αἱ χορηγήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης εἰς τὸν Ὑποδιοικητὴν κ. Μανέαν καὶ εἰς τὸν ἀναγκασθέντα νὰ ὑποβάλῃ παραίτησιν διοικητήν, παραίτησιν τὴν ὁποίαν ἄλλωστε πάντοτε εἶχε δηλώσει οὗτος, ὅτι ἔχει εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι ὑπῆρξεν ἐμπόδιον ὁ κ. Κωστόπουλος εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Τραπέζης. Καὶ τὴν μὲν πρότασιν ὁ κ. Κωστόπουλος ἀπέκρουσεν. Ἀπετέλει ὅμως ἡ προσφορὰ ἔμμεσον ἀναγνώρισιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἄψογος ἦτο ἡ ἄσκησις τῶν καθηκόντων του ὡς Διοικητοῦ ἐκ μέρους τοῦ κ. τέως Διοικητοῦ. Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησίς μας εἰς τὴν διακοπήν σας. Ἀλλὰ κ. βουλευταί, δὲν εἶναι μόνον ἄστοχον καὶ ὀλέθριον διὰ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν τὸ μέτρον τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς τὴν μείωσιν τοῦ ἐπιπέδου τοῦ τόκου. Ἀλλ’ ἔχει καὶ μίαν ἄλλην πλευράν, τὴν πλευρὰν τοῦ σφαγιασμοῦ τῶν συμφερόντων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, σφαγιασμοῦ, ὁ ὁποῖος ἤρχισεν μὲ παντοειδεῖς αὐθαιρεσίας καὶ παρανομίας. Ἐπειδὴ πρέπει νὰ χυθῇ πλῆρες φῶς εἰς ὅλα τὰ σκοτεινὰ σημεῖα αὐτῆς τῆς θλιβερᾶς ὑποθέσεως, θὰ φέρω διὰ τῆς Βουλῆς εἰς μεγαλυτέραν δημοσιότητα ὅσα περὶ τῶν διαπραχθεισῶν παρανομιῶν ἀναφέρει εἰς τὴν ἐπιστολήν, ἡ ὁποία ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας ὁ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ γενικοῦ συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἔγκριτος νομομαθής, σεβαστὸς καθηγητὴς κ. Τριανταφυλλόπουλος. Ὁμιλῶν διὰ τὰ διατρέξαντα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὁ κ. Τριανταφυλλόπουλος γράφει τὰ ἑξῆς εἰς ἐπιστολήν του τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς τὰς ἐφημερίδας.

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν διαβάσαμεν!

§99Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Θὰ σᾶς τὴν διαβάσω, κύριοι βουλευταί, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει θὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω ἐγὼ δι’ ὅλα αὐτά. Καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ καθηγητοῦ ἐξαιρετικοῦ νομικοῦ κύρους καὶ εἶναι φυσικὸν ὡς πρὸς τὰ νομικὰ ζητήματα τοὐλάχιστον ἐξαιρετικὴν βαρύτητα νὰ ἔχῃ ἡ γνώμη αὐτοῦ ἐν προκειμένῳ, ἔχει νομίζω ἰδιαιτέραν σημασίαν ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ παρ’ ὅλας τὰς ἀντιρρήσεις σας θὰ διαβάσω ὁλόκληρον τὸ κείμενον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Φωναὶ καὶ διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς συμπολιτεύσεως). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ κύριοι βουλευταὶ τῆς συμπολιτεύσεως, νὰ καθορίσουν ἐκεῖνοι τὸ περιεχόμενον τῆς ἰδικῆς μου ἀγορεύσεως. (Χειροκροτήματα). Δικαίωμά μου ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι νὰ τὴν διαβάσω καὶ δικαίωμά μου νὰ μὴ τὴν διαβάσω. Ἐφ’ ὅσον δὲ εἶναι δικαίωμά μου σᾶς πληροφορῶ, ὅτι θὰ τὴν διαβάσω.

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι!

§101Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι διὰ τῶν διακοπῶν αὐτῶν καταβάλλετε προσπάθειαν νὰ συσκοτίσητε τὴν ἀλήθειαν ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§102Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμόν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀναγινώσκωνται ἐδῶ αἱ ἐφημερίδες.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ διατελεῖ ἐν γνώσει τοῦ ἄρθρου. Ἑπομένως νὰ μὴ κάμωμεν σπατάλην χρόνου. Ἁπλῶς μίαν σύστασιν κάνω, πολὺ μακρὰν ἀπὸ τὴν σκέψιν νὰ σᾶς στερήσω τὴν ἐλευθερίαν νὰ χειρισθῆτε τὸ ζήτημα ὅπως νομίζετε.

§104Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει δικαίωμα ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἀναγνώσῃ τὴν ἐπιστολήν.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περιττὸν νὰ μοῦ τὸ ὑποδείξετε.

§106Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ πλειοψηφία θέλει νὰ πνίγῃ τὴν φωνὴν τῆς μειοψηφίας.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, οὐδεὶς διενοήθη τοιοῦτόν τι.

§108Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Αἱ συνεχεῖς διακοπαὶ γίνονται μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ μὴ ἀκουσθῶμεν.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περιτταὶ αἱ συστάσεις.

§110Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ὁμιλῶ ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἔχετε καθῆκον νὰ μὲ ἀκούσετε.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ λαμβάνετε τὸ ὕφος αὐτό, κύριε συνάδελφε. Κανεὶς δὲν σᾶς ἐστέρησε τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου.

§112Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μὲ διεκόψατε, παρ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τὸ πρόσωπόν σας.

§113Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενος, ἐκπροσωπῶν μάλιστα τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἀσκῶν ἐπερώτησιν, ἔχει δικαίωμα νὰ χρησιμοποιήσῃ οἱονδήποτε στοιχεῖον καὶ νὰ ἀναγνώσῃ οἱονδήποτε κείμενον. (Χειροκροτήματα). Ἡ Συμπολίτευσις, ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις ὀφείλει νὰ ἐπιδείξῃ ἀπόλυτον προσοχὴν καὶ μάλιστα δεδομένης τῆς μεγάλης δυνάμεως, τὴν ὁποίαν διαθέτει ἐν τῇ Βουλῇ, ὀφείλει νὰ ἐπιδείξῃ καὶ γενναιοφροσύνην ἀπέναντι τῆς ἀριθμητικῶς μειονεκτούσης Ἀντιπολιτεύσεως. Ἄλλο, βεβαίως, εἶναι τὸ θέμα τῆς σκοπιμότητος. Πράγματι, δὲν εἶναι σκόπιμον νὰ ἀναγνωσθῇ, μετὰ ἀγόρευσιν μάλιστα τόσον μακράν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ἤδη προβῆ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καρδίτσης συνάδελφος, εἶναι πράγματι ἄσκοπον νὰ ἀναγνώσῃ μίαν τόσον μακροσκελῆ ἐπιστολήν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, ἀντιδράσαντες ψυχικῶς εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐπιστολῆς, ἀντέδρασαν μόνον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ βεβαιώσω καὶ τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενον συνάδελφον, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐκπροσωποῦντα κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, δηλ. ἀσκοῦντα τὴν ἐκπροσώπησιν— δὲν γνωρίζω, βέβαια, ἐὰν ἔχῃ τὴν ἐξουσιοδότησιν ἢ ὄχι, ἀλλὰ δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν, νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι τὴν ἔχει...

§114Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἀμφιβάλετε εἰς ὅσα εἶπον ὅτι ἐκπροσωπῶ τὴν Ἀντιπολίτευσιν;

§115Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης). Βεβαίως ὄχι. Θὰ ἤθελα, λοιπόν, νὰ δηλώσω καὶ εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενον καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Πρεβέζης βουλευτήν, ὅτι ἡ Κυβερνητικὴ παράταξις καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι, ὄχι ἁπλῶς διατεθειμέναι, ἀλλὰ ἠθικῶς ὑποχρεωμέναι νὰ σεβασθοῦν τὸν ἐπὶ τοῦ βήματος εὑρισκόμενον, ἔστω καὶ ἐὰν μακρολογῇ, ἔστω καὶ ἂν καταχρᾶται τῆς ὑπομονῆς τῆς Βουλῆς, διότι νομίζω, ἐπιτρέψατέ μου, ἀγαπητὲ κύριε συνάδελφε,—γνωριζόμεθα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν—νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι τὴν ὑπόθεσιν, διὰ τὴν ὁποίαν μάχεσθε, φθείρεται μὲ τὸ νὰ μακρολογῆτε τόσον καὶ μὲ τὸ νὰ εἶσθε ἀποφασισμένος, ὅπως ἐδηλώσατε πρὸ ὀλίγου, νὰ ἀναγνώσετε καὶ τὴν μακροσκελῆ ἐπιστολὴν τοῦ κ. Τριανταφυλλοπούλου, τὴν ὁποίαν εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅλα τὰ μέλη τῆς Βουλῆς ἔχουν ἀναγνώσει. Ἐὰν ὅμως ἐπιμένητε, ἐὰν θέλετε νὰ τὴν ἀναγνώσητε, χωρὶς νὰ ἐμποδίζεται οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων νὰ ἐξέλθῃ διὰ νὰ μὴ τὴν ἀκούσῃ, ἀφοῦ τὴν ἀνέγνωσεν, ἐὰν θέλετε νὰ τὴν ἀναγνώσητε, ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τὸ πράξετε καὶ οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν θὰ σᾶς ἀμφισβητήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§116Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν διαβεβαίωσίν σας καὶ μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Κανελλοπούλου, δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀπολύτως ἀντίρρησιν νὰ μὴν ἀναγνώσω τὸ κείμενον τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐφ’ ὅσον σεῖς μοῦ δίδετε τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ὅλα τὰ μέλη τῆς Βουλῆς τὴν ἀνέγνωσαν—καίτοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ γνωρίζητε—δὲν θὰ εἶχα ἀντίρρησιν νὰ μὴν ἐπιμείνω. Ὅσον ἀφορᾶ ὅμως τὸ θέμα τῆς σκοπιμότητος τῆς ἀναγνώσεως, ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν, ὅτι, ἐὰν πρὸς στιγμὴν ἐσκέφθην, παρ’ ὅλας τὰς διαβεβαιώσεις, τὰς ὁποίας προηγουμένως μοῦ ἔδωσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, νὰ ἀναγνώσω τὸ κείμενον τῆς ἐπιστολῆς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, αὐτὸ τὸ ἔκαμα, διότι ὑπάρχει μία σκοπιμότης, ὑπάρχει μία βάσιμος σκοπιμότης ν’ ἀναγνωσθῇ, διότι, ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε, ἡ ἀντιπολίτευσις ἐστήριξε πέρυσι τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Συντάγματος εἰς τὴν θεωρίαν τῆς νομιμότητος. Καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ θεωρητικὸς τῆς νομιμότητος τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἦτο ὁ ἀσκῶν σήμερον καθήκοντα Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ἦτο μοναδικὴ εὐκαιρία ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς, νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ διὰ τῆς Βουλῆς ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, κατὰ ποῖον δεινὸν τρόπον ἐκακοποιήθη ἡ νομιμότης ὑπὲρ τῆς ὁποίας ἐκόπτετο δῆθεν, ἄλλοτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὸ κόμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τὸ ὁποῖον στηρίζει σήμερον τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα). Ἐκτός, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶναι ὑπὲρ τῆς νομιμότητος, ὅταν ἀσκῇ τὸ ἔργον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐπιτρέπει εἰς ἑαυτὸν νὰ κακοποιῇ τοὺς νόμους καὶ νὰ αὐθαιρετῇ, ὅταν ἀσκῇ τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Ἔχει λοιπὸν ἡ ἐπιστολὴ τοῦ καθηγητοῦ κ. Κ. Τριανταφυλλοπούλου οὕτω: «Ἀξιότιμε κ. Διευθυντά, τὴν 14ην τρέχοντος τέσσαρες σύμβουλοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἀπευθύναμεν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν διοικοῦντα σύμβουλον, αἰτούμενοι ὅπως καλέσῃ εἰς ἄμεσον συνεδρίαν τὸ Γενικὸν (δηλ. Διοικητικὸν) Συμβούλιον πρὸς ἐξέτασιν τῆς μετὰ τὴν συνεδρίαν τῆς 8ης τρέχοντος δημιουργηθείσης καταστάσεως. Ἐπειδὴ ἕως σήμερον δὲν ἀνταπεκρίθη καθ’ ἃ ὤφειλεν, εἰς τὴν αἴτησιν ἡμῶν ὁ διευθύνων σύμβουλος, θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου λόγῳ τῆς βαρύτητος τῶν ζητημάτων νὰ ἐκθέσω δημοσίᾳ τί θὰ ἔλεγα καὶ τί θὰ ἐπρότεινα κατὰ τὴν συνεδρίαν ταύτην. Τὸ Γενικὸν Συμβούλιον κατὰ τὴν συνεδρίαν τῆς 8ης ἀπεδέχθη τὰς παραιτήσεις διοικητοῦ καὶ ὑποδιοικητοῦ καὶ ἐξέλεξε—σύμβουλον εἰς ἀναπλήρωσιν παρῃτημένου μέλους, συνάμα δὲ καὶ διοικοῦντα σύμβουλον, τὸν κ. Κ. Ἡλιάσκον ἀφῆκε δὲ τὸ τελευταῖον θέμα τῆς ἡμερησίας διατάξεως πρὸς ἀπόφασιν εἰς τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν, ὅπερ ἦν πρόσκλησις ἐκτάκτου Γενικῆς Συνελεύσεως πρὸς ἐκλογὴν νέου Διοικητοῦ συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 34 τοῦ Καταστατικοῦ. Τοῦτο ὁρίζει ὅτι ἐκλιπόντος τοῦ Διοικητοῦ (ὅπως εἶχε συμβῆ) ἡ Γενικὴ Συνέλευσις τῶν μετόχων συγκαλεῖται (ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου) ἀμέσως διὰ νὰ ἐκλέξῃ ἄλλον διοικητήν, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ τὰ χρέη τοῦ Διοικητοῦ ἐκπληροῦνται προσωρινῶς ὑπὸ Συμβούλου, ὁριζομένου ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου. Προκειμένου δὲ νὰ ὁρισθῇ τοιοῦτος ἀναπληρωτὴς τοῦ Διοικητοῦ ὁ κ. Ἡλιάσκος, ἐμείναμεν σύμφωνοι ἐν τῷ Συμβουλίῳ, ὅτι δὲν δύναται νὰ προΐσταται καὶ τῶν δύο Τραπεζῶν καὶ νὰ ἐνεργῇ πράξεις τραπεζιτικὰς διὰ λογαριασμὸν καὶ ἐπ’ ὀνόματι ἀμφοτέρων τῶν Τραπεζῶν εἴτε πρὸς ἀλλήλας, εἴτε καὶ πρὸς τρίτους. Ὅθεν ἐξελέξαμεν αὐτὸν ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ παραιτηθῇ τῆς Διοικήσεως τῆς ἰδικῆς του Τραπέζης, ἄλλως δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναλάβῃ τὸ ἀξίωμα τοῦ διοικοῦντος συμβούλου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ναὶ μὲν δὲν διετυπώθη τοῦτο ὡς ὅρος εἰς τὸ πρακτικόν, ἀλλὰ ὡς εὐχὴ ἀνακοινωτέα εἴς τε αὐτὸν καὶ εἰς τὴν προϊσταμένην ἀρχήν, πλὴν τοῦτο, ὡς ἐδηλώθη ὑπὸ πάντων καὶ ὡς ἀνέλαβε νὰ τὸ καταστήσῃ γνωστὸν ὁ προεδρεύσας τῆς συνεδριάσεως κ. Βαλαωρίτης, ἐγένετο ἐκ λόγων εὐπρεποῦς διατυπώσεως τοῦ ὅρου τῆς παραιτήσεως. Ἀλλ’ διοικῶν σύμβουλος, χωρὶς νὰ καλέσῃ οὐδ’ ἐκ λόγων εὐπρεπείας τὸ Συμβούλιον τὴν ἑπομένην ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τῆς Τραπέζης, ἀγνοήσας τὸ Συμβούλιον καὶ τὸν ὑπ’ αὐτοῦ τεθέντα ὅρον. Τοῦτο καὶ μόνον ἀρκεῖ νὰ καταστήσῃ τὴν ἄσκησιν τῆς ἐξουσίας του παράνομον, διότι, ἐφ’ ὅσον δὲν παρῃτήθη ἀπὸ τὴν Τράπεζάν του, δὲν ἠδύνατο νὰ ἀναλάβῃ τὴν προσωρινὴν διεύθυνσιν τῆς Ἐθνικῆς. Αὕτη εἶναι ἡ πρώτη ἀντίθεσις, εἰς ἣν περιέπεσε καὶ διατελεῖ πρὸς τὸν νόμον καὶ πρὸς τὸ καταστατικόν. Δευτέρα εἶναι, ἐπικουρική, ὅπως λέγομεν ἡμεῖς οἱ νομικοί, ὅτι δὲν ἔσπευσε νὰ καλέσῃ τὸ Συμβούλιον πρὸς τὸν εἰδικὸν σκοπὸν τῆς ἀμέσου συγκλήσεως Γενικῆς Συνελεύσεως πρὸς ἐκλογὴν νέου Διοικητοῦ. Ὁ διοικητὴς κατὰ τὸ καταστατικὸν τῆς Ἐθνικῆς, δὲν ἐκλέγεται ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου μεταξὺ τῶν μελῶν του, ἀλλ’ ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων καί, ὡς ἐκλεκτὸς τῶν μετόχων εἶναι αὐτοδικαίως μέλος τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου. Οὐδέποτε εἶναι ἐπιτρεπτὸν νὰ παραμένῃ ἡ Τράπεζα ἄνευ διοικητοῦ, ἐκλεκτοῦ τῶν μετόχων, πέραν τοῦ χρόνου, ὅστις ἀπαιτεῖται πρὸς σύγκλησιν τῆς Γεν. Συνελεύσεως, δηλαδὴ πέραν 25–30 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς παραιτήσεως ἢ θανάτου τοῦ διοικητοῦ. Τόσῳ δὲ μᾶλλον ἰσχύει τοῦτο ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅσῳ ἡ Τράπεζα ἀντιμετωπίζει μέτρον σοβαρώτατον, οἷον εἶναι τὸ τῆς συγχωνεύσεως (ἤτοι διαλύσεως), ὅπερ προσήκει νὰ συζητηθῇ ὑπὸ ὁριστικὸν Διοικητήν, ἐκλεκτὸν τῆς Συνελεύσεως, καὶ οὐχὶ ἀναπληρωτὴν Σύμβουλον, ὅστις οὐδὲ ὡς Σύμβουλος κἂν ἔχει ἐκλεγῆ ὑπὸ τῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων καὶ ὅστις, κατὰ τὴν προσφυᾶ παρομοίωσιν τοῦ κ. Μπαλκάμπαση ἐν τῇ συνεδρίᾳ, ἐπέχει θέσιν ἁπλῆς ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως. Τρίτη κατὰ σειρὰν ἀνωμαλία εἶναι ὅτι ἀναλαβὼν τὴν διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς καὶ συνάμα διατηρῶν τὴν τῆς ἰδικῆς του Τραπέζης, παραβαίνει τὸ ἄρθρον 23 τοῦ νόμου περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν κατ’ ἐξακολούθησιν, ἡ δὲ παράβασις αὕτη παρέχει εἰς τὴν Ἐθνικὴν δικαίωμα ἀγωγῆς ἐπὶ παραλείψει, ἀλλὰ καὶ δημιουργεῖ ἀποχρῶντα λόγον ἀπολύσεως αὐτοῦ ἐκ μέρους τοῦ Συμβουλίου. Ἡ σοβαρότης τοῦ λόγου εἶναι προφανής. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀντιπροσωπεύσῃ δύο διάφορα πρόσωπα κατὰ τὴν μεταξὺ των κατάρτισιν συμβάσεων, διότι, ἂν δὲν εἶναι ὑπεράνθρωπος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ κρατήσῃ εὐθεῖαν καὶ ἀμερόληπτον γραμμὴν μεταξὺ τῶν ἀντιτιθεμένων συμφερόντων. Ὅθεν καὶ ὁ νόμος περὶ ἀνωνύμων ἑταιριῶν καὶ ὁ ἀστικὸς κῶδιξ ἀπαγορεύουν τὴν αὐτοσύμβασιν καὶ εἰδικώτερον τὴν διπλῆν ἐκπροσώπησιν. Περαιτέρω, μετὰ τὴν εἴσοδόν του εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἐξερράγη γενικὴ ἀπεργία τοῦ κατωτέρου προσωπικοῦ. Οὐδεὶς ἀναμιχθεὶς εἰς διαχείρισιν ἐπιχειρήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκρίνῃ ἀπεργίαν, ἀλλ’ ἡ ἑκάστοτε κρίσις ποικίλλει κατὰ τὸν ἄμεσον ἢ τὸν ἔμμεσον λόγον αὐτῆς. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ αἰφνιδία ἀνακοίνωσις τῆς συγχωνεύσεως ὡς βεβαίου γεγονότος καὶ μὲ καθωρισμένους ἤδη ὅρους καὶ ἡ σύγχρονος ἐξαγγελία ἀποσυμφορήσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως, ἐγέννησαν εἰς τὸ προσωπικὸν ψυχικὴν κατάστασιν ἀπελπισίας, ὅπως ἄλλως ἐπροκάλεσαν γενικῶς σύγχυσιν καὶ λύπην ἐπὶ τῷ ἀκούσματι ὅτι ἔμελλε νὰ σβήσῃ αἰωνόβιος ἐμπορικὴ ἐπωνυμία, ἀναχθεῖσα εἰς σῆμα ἐθνικῆς αὐτόχρημα ἐργασίας. Ἀλλὰ πῶς ἀντεμετωπίσθη ἡ ἀπεργία; Διὰ μεταφορᾶς ὁλοκλήρων ὁμάδων προσωπικοῦ ἐξ ἄλλης Τραπέζης. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρωτοφανὲς μεταξὺ ἰδιωτικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ αὐτὸ ἐπροκάλεσε τὴν ἀποχώρησιν καὶ ὅλων τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, οἵτινες καὶ ἐπεσήμανον τὸν κίνδυνον ἐκ τῆς ἀναμίξεως ξένων εἰς τὰ τῆς Τραπέζης καὶ ἐκ τῆς ἀποκαλύψεως ἐμπιστευτικῶν στοιχείων, παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ νόμου ἐπιβάλλοντος εἰς τὸν Διοικητὴν ἀπόλυτον σιωπὴν καὶ μυστικότητα, ὅπως ἐπεσήμαναν ἐπίσης καὶ τὰς ζημίας, εἰς ἃς ἐκ τῶν λόγων τούτων εἶναι ἐκτεθειμένα τὰ συμφέροντα τῶν πελατῶν της καὶ τῶν συνεργαζομένων ἀλλοδαπῶν οἴκων. Ἐὰν εὑρεθῇ κανονικὸς Διοικητὴς πρὸ ἀπεργίας, ὅπως εὑρέθη ἄλλως προσφάτως καὶ αὐτὸς ὁ κ. Ἠλιάσκος, οὐδέποτε θὰ διανοηθῇ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ συνάδελφον Τράπεζαν νὰ τοῦ δανείσῃ προσωπικόν. Ἐδῶ ὅμως ὡς διοικῶν σύμβουλος τῆς Ἐθνικῆς ἔκλεισε συμφωνίαν μὲ τὸν ἑαυτόν του, ὡς Γεν. Διευθυντὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, δι’ ἧς ὁ τελευταῖος ἐξεχώρησεν εἰς τὸν πρῶτον ἀπαιτήσεις του κατὰ τῶν ὑπαλλήλων του ἐπὶ ἐργασίαν παρασχετέαν εἰς ἄλλον ἐργοδότην, διάφορον ἐκείνου πρὸς ὅν οὗτοι εἶναι ὑπόχρεοι ἐκ τῆς συμβάσεώς των. Δὲν ἀποδίδω σημασίαν εἰς τὴν ἀκυρότητα τῆς συμφωνίας ταύτης, καὶ ὡς αὐτοσυμβάσεως καὶ ὡς ἀντικειμένης εἰς ἀπαγόρευσιν τοῦ ἀστικοῦ κώδικος καὶ εἰς τὰ χρηστὰ ἤθη. Προέχει τὸ ζήτημα τῆς ἔναντι τῆς ἐργατικῆς τάξεως ἐσχάτης περιφρονήσεως. Οἱ ταλαίπωροι αὐτοὶ ὑπάλληλοι τῆς Ἀθηνῶν ἀναγκάζονται ὡς ἀγέλαι νὰ μεταναστεύουν εἰς ξένην περιοχήν, ἵνα ἐκτοπίσουν συναδέλφους των. Ὁποία πικρία γεννᾶται εἰς τοὺς ἐκτοπιζομένους καὶ ὁποία ὀδύνη πρέπει ἀσφαλῶς νὰ συνέχῃ τοὺς ἐκτοπίζοντας. Τοιαύτη τακτικὴ δὲν εἶναι ἄγνωστος ἐκ τοῦ μακρινοῦ παρελθόντος. Εἶναι φοβερώτατον, ἀλλὰ ἀντεθνικώτατον ὅπλον ἐναντίον τῆς ἀλληλεγγύης συνεργατῶν, οἱωνδήποτε συνεργατῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων σπείρει τὴν ἀντίθεσιν καὶ τὸ μῖσος. Αὐτὸ καὶ μόνον τὸ γεγονός, ἄνευ περιουσιακῆς τινος ζημίας, ἀρκεῖ ὅπως ἀπολυθῇ ὁ ὑφ’ ἡμῶν κατασταθεὶς ὡς διοικῶν σύμβουλος, συνάμα δὲ νὰ ἀνατεθῇ ἡ προσωρινὴ διεύθυνσις εἰς ἄλλο μέλος τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου, ἐπαναλαμβανομένων ἀσφαλῶς ὅλων τῶν ἐργασιῶν τῆς Τραπέζης ὑπὸ μόνου τοῦ προσωπικοῦ αὐτῆς. Αἴροντες τὴν ἄλλως ὑπὸ ὅρον δεδομένην ἐμπιστοσύνην μας, δὲν μεμφόμεθα τὸν τραπεζίτην κ. Ἠλιάσκον, ἀλλ’ ἁπλῶς τὸν αἰτιώμεθα, ὅτι ὡς προκύπτει ἐκ δημοσίων ἀνακοινώσεών του, ἐπικαλεῖται διαταγὰς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι θεωρεῖ αὐτὰς ἱκανὰς νὰ καλύψουν τὴν εὐθύνην του. Δὲν γνωρίζομεν τὸ εἶδος αὐτὸ τῶν διαταγῶν, ἀλλ’ ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὡς προϊστάμενος, μελετήσῃ ἀπροκαταλήπτως τὴν δημιουργηθεῖσαν κατάστασιν, μᾶλλον θὰ ἔπρεπε νὰ θέση εἰς ἐνέργειαν τὸ ἄρθρον 57, ἐδ. 5 τοῦ νόμου περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, παρὰ νὰ ἐκδίδῃ διαταγάς, ὡς αἱ προβαλλόμεναι, διότι καμμία διαταγὴ πρὸς ἐκτέλεσιν παρανόμου πράξεως, δὲν αἴρει τὴν εὐθύνην τοῦ διατασσομένου. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς εὐθύνης ἄλλων, ἡμεῖς ποὺ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ εἴμεθα σύμβουλοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὑπόχρεοι εἴμεθα ὄχι μόνον νὰ προφυλάξωμεν τὴν Διοίκησιν ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν ἐννόμου τάξεως καὶ ἀπὸ τὴν φυγάδευσιν ἠθικῆς τάξεως, ἀλλὰ καὶ νὰ προασπίσωμεν τὰ συμφέροντα τῶν μετόχων. Ὑπέχομεν εὐθύνας αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνακύψουν ἐὰν ἐκ ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς πορείας ἡμῶν προκύψῃ ζημία, αἱ δὲ εὐθῦναι δὲν αἴρονται ἐκ τυχὸν ἀποφάσεων Γενικῶν Συνελεύσεων τῶν μετόχων. Διότι οἱ μέτοχοι ἠμποροῦν νὰ εἴπουν ὅτι τὸ Γενικὸν Συμβούλιον εἶναι ἐκεῖνο ποὺ ἠμέλησε νὰ τοὺς διαφωτίσῃ ἐπαρκῶς, ἀρκεῖ δὲ καὶ ἀμέλεια διὰ τὴν θεμελίωσιν ἀξιώσεων ἀποζημιώσεως. Θὰ πράξωμεν στοιχειῶδες καθῆκον ἀπέναντι τῶν μετόχων, ἐὰν δι’ οἱανδήποτε τῶν ἀνωτέρω παραβάσεων ἢ καὶ δι’ ὅλας ὁμοῦ ἀποφανθῶμεν ὅτι ὁ κ. Ἡλιάσκος πρέπει νὰ παύσῃ κατέχων τὴν ἕδραν τοῦ Διοικοῦντος συμβούλου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Ἀθῆναι 18 Ἰανουαρίου 1953

Μετ’ ἐξαιρέτου τιμῆς

Κ. Δ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ

Αὐτὴ ἡ καταπληκτικὴ καταστρατήγησις τοῦ νόμου ἔγινεν, ἵνα προωθηθῇ πρὸς δόξαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, θεωρητικοῦ τῆς νομιμότητος πρὸς τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων. Ἀλλὰ ἡ ζημία, κύριοι βουλευταί, ἡ ὁποία προσγίνεται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἐκ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο αὐτῶν Τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων εἶναι ἀνυπολόγιστος. Ὑπάρχει πρῶτον ἡ ζημία, ἡ ὁποία ἀνάγεται εἰς τὸν κλονισμόν, τὸν ὁποῖον ὑπέστη συνεπεία τῶν Κυβερνητικῶν ἐνεργειῶν τὸ τεράστιον κῦρος τῆς Τραπέζης. Εἶναι τὸ πρᾶγμα καταπληκτικόν, διότι ὅπως ἀπεδείχθη ἀπὸ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσα προηγουμένως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, οὐδεὶς ὑφίστατο κλονισμὸς καὶ πολὺ περισσότερον κίνδυνος χρεωκοπίας εἰς βάρος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ διατηρῇ ὅλην τὴν ζωτικότητά της. Παροδικαὶ δυσχέρειαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἄγουν οὔτε εἰς ἁπλῆν ὑπόνοιαν, ὅτι τὸ ἵδρυμα δὲν θὰ δυνηθῇ εἰς τὸ ἀμέσως προσεχὲς μέλλον νὰ παρακάμψῃ τὰς δυσχερείας αὐτάς, διὰ νὰ ἐπανεύρῃ καὶ πάλιν τὴν παλαιάν του ἀκμὴν καὶ νὰ συνεχίσῃ προσφέρον τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Λυποῦμαι, διότι δὲν εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, διότι θὰ μοῦ παρεῖχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν πρὸς αὐτὸν διὰ νὰ τοῦ συστήσω, ὅτι μίαν ὑπηρεσίαν πρὸ παντὸς ἠμπορεῖ σήμερον νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν χώραν αὐτήν. Τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ὁποίαν τοῦ ἐπιβάλλει τὸ καθῆκον κατόπιν ὅλων αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἀποδεικνύουν τρανώτατα τὸν δυναμισμὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ παράσχῃ εἰς τὴν χώραν, εἶναι νὰ κάμῃ διάψευσιν ὅλων αὐτῶν τῶν καταπληκτικῶν φημῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ σκοποῦ τίθενται εἰς κυκλοφορίαν εἰς βάρος τοῦ πρώτου Πιστωτικοῦ Ἱδρύματος τῆς χώρας καὶ νὰ βροντοφωνήσῃ ἀπὸ τῆς θέσεως, τὴν ὁποίαν κατέχει, διὰ νὰ ἀκουσθῇ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, διότι καὶ εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἔχει τεράστιον κῦρος, ὅτι εἶναι ψευδῆ καὶ συκοφαντικὰ ὅλα ὅσα λέγονται ἐναντίον τοῦ ἐθνικοῦ τούτου Ἱδρύματος. Τεραστία, λοιπόν, εἶναι ἡ ζημία ἡ ὁποία προσγίνεται ἐκ τῶν Κυβερνητικῶν ἐνεργειῶν, εἰς βάρος τοῦ κύρους τῆς Τραπέζης. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῆς τῆς ζημίας, ὑφίσταται μίαν ἀνυπολόγιστον ζημίαν τὸ ἱστορικὸν αὐτὸ πιστωτικὸν ἵδρυμα ἐκ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον γίνεται ὁ ὑπολογισμὸς τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν τῶν Τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων. Ὅπως εἶναι γνωστόν, ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις ν’ ἀνταλλαγοῦν αἱ μετοχαὶ τῶν δύο Τραπεζῶν εἰς τὴν σχέσιν τῶν μετοχῶν, ἡ ὁποία προέκυψεν εἰς τὸ Χρηματιστήριον κατὰ τὴν 3ην Ἰανουαρίου. Εἶναι τοῦτο ἀσυγχώρητον ὀλίσθημα διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὀλίσθημα τὸ ὁποῖον θὰ στοιχίσῃ πολλὰ δισεκατομμύρια δραχ. εἰς τὰ διάφορα κοινωφελῆ ἱδρύματα καὶ Κρατικοὺς Ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν πλειοψηφίαν τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διότι ἡ χρηματιστηριακὴ ἀξία τῆς ἡμέρας αὐτῆς δὲν ἀποδίδει τὴν πραγματικὴν σχέσιν τῆς ἀξίας τοῦ ἐνεργητικοῦ τῶν δύο Τραπεζῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν, τοὐλάχιστον, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, νὰ καθορίσῃ τὴν σχέσιν ἀνταλλαγῆς τῶν μετοχῶν τῶν Τραπεζῶν, βάσει τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν καὶ ὄχι βάσει τῆς αὐθαιρέτου ἀξίας, ἡ ὁποία προέκυψεν εἰς τὸ Χρηματιστήριον τὴν 3ην Ἰανουαρίου, ἐντελῶς ξένης πρὸς τὴν πραγματικότητα, διότι, ὅπως εἶναι γνωστόν, ἐσημειώθη προσφάτως μία μὴ φυσιολογικὴ ἀνατίμησις τῶν μετοχῶν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ὀφειλομένη εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἀπό τινος χρόνου ἐγίνετο ἀγὼν μεταξὺ τῶν μετόχων αὐτῆς διὰ τὴν ἐκπόρθησιν τοῦ Ἱδρύματος τούτου. Δὲν εἶναι, λοιπόν, φυσικὴ ἡ αὔξησις τῶν μετοχῶν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, εἰς τὸ ἐπίπεδον τὸ καθορισθὲν διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τοῦ λόγου τούτου καὶ λόγῳ σημειωθείσης κερδοσκοπίας εἰς μεγάλην κλίμακα. Ἐνῷ ἀντιθέτως ἡ ἀξία τῆς μετοχῆς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐσημείωσε μίαν πτῶσιν ἀπὸ τυχαῖα περιστατικά, ἀπὸ συμπτώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὰ ἐνεργητικά της στοιχεῖα καὶ ἰδίως ἀπὸ τὰς ἀτασθαλίας, αἱ ὁποῖαι παρετηρήθησαν εἰς τὸ Ὑποκατάστημα Χαλανδρίου καὶ Νικαίας. Μόνον ἐκ τῆς ἀποτιμήσεως τῶν ἐνεργητικῶν τῶν δύο Τραπεζῶν θὰ προέκυπτεν ἡ πραγματικὴ σχέσις. Ἐὰν αὐτὴ ἐλαμβάνετο ὡς βάσις διὰ τὴν συγχώνευσιν, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ ἦσαν ἐντελῶς διαφορετικοὶ οἱ σχετικοὶ ἀριθμοί. Οὕτω, τὸ σύνολον τοῦ ἐνεργητικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀνέρχεται, κατὰ τοὺς συντηρητικοὺς ὑπολογισμούς, διότι μὲ μεγάλην συντηρητικότητα γίνονται ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης οἱ ὑπολογισμοὶ αὐτοί, εἰς 396,6 δισεκατομμύρια. Ἐξ αὐτῶν ἂν ἐκπεσθοῦν 40 δισεκατομμύρια δραχμαὶ πιθανῶν ζημιῶν ἐξ ἐργασιῶν τῆς Τραπέζης καὶ 24 δισεκατομμύρια δραχμῶν τοῦ ἀνοίγματος ἐξ ἀποτελεσμάτων χρήσεως 1952, δηλονότι συνολικῶς 64 δισεκατομμύρια, ἀπομένει ὁπωσδήποτε ποσὸν 332,6 δισεκατομμύρια δραχμῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὁ ὑπολογισμὸς τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, προκύπτει ἐξ αὐτοῦ, ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὑπάρχουν 22 χιλιάδες μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς, ὅτι ἡ ἐξωτερικὴ ἀξία ἑκάστης μετοχῆς τῆς Ἐθνικῆς, ἀνέρχεται εἰς 15.118.000 ἀντὶ 7.200.000, εἰς τὰς ὁποίας καθωρίσθη διὰ τῆς καταπληκτικῆς αὐτῆς ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ σύνολον τῶν ζημιῶν, τὰς ὁποίας ὑφίστανται οὕτω οἱ μέτοχοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, προκύπτει ἐκ τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, ὅτι θὰ ἀνέλθῃ εἰς δεκάδας δισεκατομμυρίων. Καὶ ἔγινεν ἐπίκλησις ἑνὸς ἐπιχειρήματος, ὅτι καθωρίσθη ἡ σχέσις αὐτῆς εἰς τὰ ἐπίπεδα τῆς ἀξίας εἰς τὸ Χρηματιστήριον τῆς 3ης Ἰανουαρίου, διὰ ν’ ἀποφευχθῇ ἡ κερδοσκοπία. Ἀλλὰ τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ δὲν εὐσταθεῖ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ, διότι πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν λογικῶς νὰ χωρήσῃ κερδοσκοπία, ἂν ἡ ἀποτίμησις ἐγένετο βάσει τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν, δεδομένου ὅτι τελικῶς ἡ σχέσις θὰ καθορισθῇ βάσει τῶν ποσῶν τῶν ἐνεργητικῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ προκύψουν ἐκ τῆς ἀποτιμήσεως; Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, θὰ ἠδύνατο νὰ ὁρισθῇ ἄλλη βάσις, ὁπότε βάσει αὐτῆς, ἡ ζημία τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης δὲν θὰ ἐλάμβανεν αὐτὴν τὴν ἔκτασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε διὰ τῆς γνωστῆς ἀποφάσεως. Θὰ ἦτο δυνατόν, διὰ νὰ εἶναι ἀδιάβλητος ἡ ἀπόφασις, ἡ σχέσις αὐτὴ νὰ καθορισθῇ εἰς τὸ ὕψος τοῦ μέσου ὅρου τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν εἰς τὸ Χρηματιστήριον κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν. Διότι κατὰ τὰ παλαιότερα ἔτη καὶ πρὶν ἀρχίσῃ, ὅπως ἔλεγον πρὸ ὀλίγου, ἡ δρᾶσις τῆς κερδοσκοπίας, ἡ ὁποία ἀναβίβασε τὸ ὕψος τῶν μετοχῶν τῆς Τροπέζης Ἀθηνῶν εἰς ἐπίπεδα ἀνώτερα τοῦ φυσιολογικοῦ, πρὶν σημειωθῇ ἡ ἀνατίμησις αὐτή, ἡ ὁποία ὠφείλετο εἰς ἄσχετα πρὸς τὴν πραγματικὴν κατάστασιν αἴτια, ἡ σχέσις τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν ἦτο διάφορος, ἀνελθοῦσα κατὰ τὸ 1950 εἰς 1 πρὸς 19, διατηρηθεῖσα κατὰ τὸ 1951 εἰς τὰ αὐτὰ ἐπίπεδα, 1 πρὸς 19, κατὰ τὸ 1952 δέ, λόγῳ τῶν γνωστῶν περιστατικῶν, σημειώσασα σχετικὴν πτῶσιν, διετηρήθη μολαταῦτα εἰς τὸ 1 πρὸς 16. Πράγματι, ὁ μέσος ὅρος τῆς ἀξίας τῆς μετοχῆς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τὸ Χρηματιστήριον, ἦτο κατὰ τὸ 1950 10.655.000 δραχμαί, ἔναντι 549.000 τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, 9.540.000 τὸ 1951 ἔναντι 497.000 τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ κατὰ τὸ 1952 ἦτο 8.975.000 δραχμῶν ὁ μέσος ὅρος τῆς τιμῆς κλεισίματος εἰς τὸ Χρηματιστήριον τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς, ἔναντι 577.500 δραχμῶν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Ἔχω ἐνώπιόν μου, κύριοι βουλευταί, λεπτομερέστατον πίνακα τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν καθ’ ὅλην τὴν διαρρεύσασαν αὐτὴν περίοδον. Πρόκειται περὶ ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους, ἀσφαλῶς, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ συγκρατήσητε ἐν λεπτομερείᾳ καὶ δι’ αὐτὸ θ’ ἀποφύγω νὰ τοὺς ἀναφέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Συμπίπτει, ἄλλως τε, νὰ εἶναι πολὺ γνωστοί. Θὰ περιορισθῶ μόνον νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ὁ μέσος ὅρος τῆς σχέσεως, ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ τὴν χρηματιστηριακὴν ἀξίαν τῶν μετοχῶν, ὄχι εἰς συγκεκριμένην ἡμέραν, ὅπως ἔγινεν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἀλλ’ ἡ σχέσις, ἡ ὁποία προκύπτει εἰς τὸ διάστημα μιᾶς ὁλοκλήρου τριετίας, ὁ μέσος ὅρος τῆς σχέσεως αὐτῆς εἶναι 1 πρὸς 10.

§117Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Τὸ ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας.

§118Α. ΑΝΤΩΝΙΟΥ. Τὸ ἀνεγνώσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἡ εὐχέρεια νὰ τὸ διαπιστώσητε καὶ εἰς τὸ Χρηματιστήριον. Διότι αἱ σχέσεις, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ, βασίζονται εἰς τὰς ἐπισήμους χρηματιστηριακὰς τιμάς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἤθελε νὰ υἱοθετήσῃ τὴν λύσιν τῆς ἀποτιμήσεως τῶν ἐνεργητικῶν στοιχείων τῶν δύο Τραπεζῶν, τῆς ἀποτιμήσεως τῆς ἐσωτερικῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν των, θὰ εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ υἱοθετήσῃ, τοὐλάχιστον, τὴν λύσιν αὐτήν, ἡ ὁποία προκύπτει ἐκ τοῦ μέσου ὅρου τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν εἰς τὸ Χρηματιστήριον τὴν τελευταίαν τριετίαν. Εἶχε δὲ τὴν ὑποχρέωσιν, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον εἶναι ὁ φυσικὸς προστάτης τῶν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν συνδεδεμένων εὐαγῶν ἱδρυμάτων καὶ Κρατικῶν ὀργανισμῶν. Δὲν τὸ ἔπραξεν ὅμως αὐτὸ καὶ δι’ αὐτό, ἠμπορεῖ νὰ λεχθῇ, ὅτι διέπραξεν ἔγκλημα ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἱδρυμάτων, τῶν ὁποίων ἔντονος εἶναι ἡ κοινωνικὴ ἀποστολή. Ἀνεξαρτήτως, ὅμως, τῶν ἀφορώντων τὴν σημασίαν διὰ τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ τὰς συνεπείας ἐκ τοῦ ἀδεξίου χειρισμοῦ τοῦ ζητήματος διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, ἐκ τῆς δοθείσης λύσεως, ὑπάρχει καὶ τὸ θέμα τῶν ἀπολύσεων κατὰ χιλιάδας, τῶν ἀπειλουμένων ἀπολύσεων ἤ, τοὐλάχιστον, τῶν θρυλουμένων ἀπολύσεων ἐκ μέρους τοῦ νεοϊδρυθησομένου Τραπεζιτικοῦ ἱδρύματος. Κύριοι βουλευταί, κεφαλαιώδης ὑποχρέωσις παντὸς πεπολιτισμένου Κράτους εἶναι νὰ ἐξασφαλίζῃ πρωτίστως ἐργασίαν εἰς τοὺς πολίτας του. Ἀφ’ ἧς, ὅμως, ἀνέλαβεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, διεπιστώθη ὅτι, κατὰ παράβασιν, ὅπως ὑπεμνήσθη ἀπὸ τὸν κατελθόντα, πρὸ ἐμοῦ, τοῦ βήματος, κατὰ παράβασιν τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου τῆς Θεσσαλονίκης, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη ἐργασίαν δι’ ὅλους, καθημερινῶς καὶ κατὰ τρόπον ἀνάλγητον λαμβάνουν χώραν ἀπολύσεις ὑπαλλήλων εἰς μεγάλην κλίμακα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ παραμένῃ ἀδιάφορος πρὸ τῶν κοινωνικῶν συνεπειῶν τῶν ἀπολύσεων αὐτῶν. Καὶ εἶναι προφανὲς πόσον ἐκρηκτικὴν κατάστασιν, ἀπὸ κοινωνικῆς πλευρᾶς, δημιουργεῖ ἡ ἔκτασις τῆς ἀνεργίας, ὅταν λαμβάνῃ τὰς διαστάσεις, τὰς ὁποίας ἤρχισε νὰ λαμβάνῃ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Πρὸ ἡμερῶν, κατὰ ἑκατοντάδας ἐγένοντο ἀπολύσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου. Ὁμολογῶ ὅτι συνεκινήθην ὅταν ἀντεμετώπισα μίαν περίπτωσιν, τὴν ὁποίαν εἶμαι ὑποχρεωμένος ν’ ἀναφέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ὑπῆρξε μεταξὺ τῶν ἀπολυθεισῶν καὶ μία νεαρά, ἡ ὁποία ἐπέτυχεν εἰς τὴν πρώτην δεκάδα εἰς διενεργηθέντα διαγωνισμὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐλάμβανεν ἕνα πενιχρὸν μισθὸν 500.000–600.000 μηνιαίως καὶ ἀπὸ τὸν μισθὸν αὐτὸν ἀπέζη ἡ ἰδία, ἡ δωδεκαέτις αὐτῆς ἀδελφὴ καὶ ἡ ἐστερημένη, παντελῶς, πόρων, μητέρα της. Χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὰ κοινωνικὰ δράματα ἡ Κυβέρνησις, ἐξαπολύει χωρὶς οἱασδήποτε διακρίσεις τὰς ἀποφάσεις της περὶ ἀπολύσεων, αἱ ὁποῖαι περιπλέκουν ἔτι μᾶλλον τὸ ἤδη πολύπλοκον κοινωνικόν μας πρόβλημα, διὰ νὰ ἀποδείξῃ μίαν ἀκόμη φοράν, ὅτι εἶναι ἐντελῶς ξένη πρὸς τὴν τραγῳδίαν ἡ ὁποία μαστίζει τὸν δυστυχισμένον λαὸν τῆς ταλαιπωρημένης αὐτῆς χώρας. Ἐξ ὅλων αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, φρονῶ ἀδιστάκτως, ὅτι, ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνας θανάσιμος κίνδυνος διὰ τὴν χώραν μας, σήμερον, αὐτὸς προέρχεται κυρίως, ἀπὸ τὴν ἀντιδραστικὴν νοοτροπίαν, ἡ ὁποία διέπει τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὰς ἀντιδραστικάς της ἐπιδιώξεις. Καὶ ἐνῷ ἀδιαφορεῖ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὰ κοινωνικὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἐκ τῶν ἀποφάσεών της, δημιουργεῖ διὰ τῶν ἐνεργειῶν της μονοπώλιον τῶν πιστώσεων, ἀποδεικνύουσα οὕτω ὅτι, κρισίμους τομεῖς τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς, τοὺς θέτει εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ κερδοσκοπικοῦ κεφαλαίου. Ἀμφιβάλλω δέ, ἐὰν εἰς οἱανδήποτε ἄλλην ἐποχήν, εἰς τὴν χώραν μας, ὑπῆρξαν ἐνέργειαι κυβερνητικαί, περισσότερον ἐμφανεῖς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ὑποδουλώσεως τῆς χώρας εἰς ἓν κερδοσκοπικὸν μονοπώλιον. Καὶ ἐπεκαλέσθη ἡ Κυβέρνησις διὰ δηλώσεων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου διὰ νὰ ἀντλήσῃ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῶν καταπληκτικῶν ἀποφάσεών της, τὴν ὕψωσιν τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν εἰς τὸ Χρηματιστήριον, εὐθὺς μετὰ τὴν λῆψιν τοῦ μέτρου. Ἀλλὰ δὲν ἔχουν ἀξίαν αἱ διακυμάνσεις αὐταί, διότι δὲν ἀποκλείεται νὰ ὑπάρχῃ καὶ εἰκονικότης, διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις περὶ τῆς σκοπιμότητος τοῦ μέτρου αὐτοῦ ἢ περὶ τῶν εὐεργετικῶν ἀποτελεσμάτων του. Ἀλλὰ καὶ ἄνευ αὐτοῦ, εἰς βάρος τῶν Κυβερνητικῶν ἀπόψεων ἀποβαίνει ἡ ἐπίκλησίς των. Καὶ ἐὰν ἦτο πραγματικὴ ἡ αὔξησις τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν εἰς τὸ Χρηματιστήριον καὶ πάλιν ὑποστηρίζω, ὅτι τί ἄλλο ἀποδεικνύουν, ἂν μὴ ὅτι ἀποτελοῦν, ἀπόλυτον ἐπιβεβαίωσιν τῶν ἰσχυρισμῶν μας, ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ ἀπομύζησις τῆς ἰσχνῆς καὶ ἠρειπωμένης οἰκονομίας τῆς χώρας αὐτῆς, ἐκ μέρους ἑνὸς κερδοσκοπικοῦ ἱδρύματος, τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ ἐργασθῇ μὲ κριτήρια κοινωνικά, ὅπως ἐλειτούργει ἄλλοτε ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως θὰ ἐπιδιώξῃ τὴν πραγματοποίησιν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρων κερδῶν; Ἡμεῖς ὁμιλοῦντες σήμερον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, δὲν ἀποβλέπομεν προφανῶς εἰς τὸ πῶς θὰ δημιουργηθῇ ἰσχυρὸς οἰκονομικὸς ὀργανισμὸς διὰ νὰ διανείμῃ κέρδη, καὶ δὴ εἰς κερδοσκόπους, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει τὴν παραγωγικὴν διάθεσιν τῶν πιστώσεων ὑπὲρ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, ἀλλὰ κυρίως πῶς θὰ ἔπρεπε νὰ λειτουργήσῃ διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ πρωτίστως τὴν κοινωνίαν. Καὶ δυστυχῶς αἱ ἐπικαλούμεναι διακυμάνσεις τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν, ἂν εἶναι πραγματικαί, ἐπιβεβαιώνουν ἀπολύτως, ὅτι κερδοσκοπικὴ θὰ εἶναι ἡ ἄσκησις τῆς πίστεως ἐκ μέρους τοῦ νέου Τραπεζιτικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ δὲν θὰ διαπνέηται οὗτος ἀπὸ κριτήρια κοινωνικά, ὅπως ἦτο ἐπιβεβλημένον νὰ γίνῃ, διὰ νὰ προστατευθοῦν τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τῆς οἰκονομίας του, ὅπως συνέβαινεν ἄλλοτε μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἐν τέλει, ὀφείλω νὰ προσθέσω καὶ τοῦτο: Ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἰσχυρισθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως δικαιολογήσῃ τὴν πολιτικήν της, ὅτι θὰ κατορθώσῃ διὰ τοῦ ἀποφασισθέντος μέτρου νὰ ἀσκήσῃ εὐχερέστερον τὸν ἔλεγχον ἐπὶ τῆς παραγωγικῆς διαθέσεως τῶν πιστώσεων, ἐφόσον θὰ ὑπάρξουν, συνεπείᾳ αὐτοῦ, εἰς τὴν χώραν ὀλιγώτερα Τραπεζιτικὰ Ἱδρύματα—καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἐπικαλεσθῇ τοῦτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ—εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐπαναλαμβάνω, νὰ προσθέσω, ὅτι τὸν ἔλεγχον αὐτόν, εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ τὸν ἀσκήσῃ εὐχερῶς, μόνον εἰς τὴν Τράπεζαν ὑπὸ τὴν σημερινήν της μορφήν, καθ’ ἣν ἡ πλειοψηφία τῶν μετοχῶν ἀνήκει εἰς εὐαγῆ ἱδρύματα καὶ κρατικοὺς ὀργανισμοὺς καὶ ἤντλει ὡς ἐκ τούτου τὸ Κράτος τὴν δυνατότητα ἐλέγχου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς, ἐνῷ, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀποφάσεως, ὅταν διὰ τῆς συγχωνεύσεως χάσουν ταῦτα τὴν πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία θὰ περιέλθῃ εἰς ἰδιώτας, τότε, εἶναι αὐτονόητον, ὅτι θὰ ἀπολέσῃ τὴν ὑπὸ τὸ σημερινὸν καθεστὼς δυνατότητα κρατικοῦ ἐλέγχου, τὴν ὁποίαν ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της ἡ Κυβέρνησις. Συνεπῶς καὶ ἐκ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ἐπὶ ματαίῳ θὰ θελήσῃ ν’ ἀντλήσῃ ἐνδεχομένως ἐπιχειρήματα, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Κύριοι βουλευταί, φρονῶ, ὅτι πρωτίστη φιλοδοξία τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν τῆς χώρας πρέπει νὰ εἶναι νὰ προσπαθοῦν νὰ δίδουν λύσεις καὶ νὰ ἀντιμετωπίζουν τὰ κρατικὰ προβλήματα μὲ γνώμονα τὸ συμφέρον τῶν λαϊκῶν μαζῶν. Ἐξ ὀνόματος αὐτοῦ, ἀκριβῶς, τοῦ συμφέροντος τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ἔρχομαι νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ν’ ἀναθεωρήσῃ τὰς ληφθείσας κυβερνητικὰς ἀποφάσεις. Ἀλλ’ ἐάν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, θελήσῃ νὰ ἐμμείνῃ εἰς αὐτάς, ἔχει ὑποχρέωσιν, τοὐλάχιστον, διὰ νὰ ἐπιχυθῇ πλῆρες φῶς, ἐπειδὴ πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, πολλὰ ἐλέχθησαν καὶ θὰ λεχθοῦν ἐνδεχομένως ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος, νὰ δεχθῇ, τοὐλάχιστον, μίαν ἐξεταστικὴν ἐπὶ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπήν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προτείνω ἐν κατακλεῖδι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ρόδου κ. Ἰ. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§120Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπουσιάζει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ὀρθὸν εἶναι νὰ διακόψωμεν δι’ αὔριον.

§121Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν, διότι εἶναι ἀπὼν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ.

§122Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξαντληθῇ ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων ρητόρων. Δὲν εἶναι δυνατὸν συζήτησις τοιαύτης σημασίας, νὰ διακοπῇ.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐξακολουθήσωμεν.

§124Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἀριθμὸς βουλευτῶν ὑποβάλλει ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας, ὑπογεγραμμένη παρὰ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, ἔχουσα οὕτω: Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἔχομεν τὴν τιμὴν οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ νὰ ὑποβάλωμεν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ παρακαλοῦμεν διὰ τὰ καθ’ Ὑμᾶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 19 Ἰανουαρίου 1953. Οἱ ἐνιστάμενοι Δ. Παπασπύρου, Ν. Πρωτόπαπας, Π. Πολυχρονίδης Μ. Σκουλᾶς. Ι. Ζίγδης, Ν. Κουντούρης, Ε. Κοθρῆς, Ι. Ριζιώτης, Σ. Μπίρης, Γ. Γρηγορίου.

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα νὰ ἀναγνώσῃ τὸν κατάλογον. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ καθαρογραφοῦν τὰ ὀνόματα, τῶν ὑποβαλλόντων τὴν ἔνστασιν ἐλλείψεως ἀπαρτίας.

§128Κ. ΜΠΑΚΟΛΛΑΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ὑποβαλόντων τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας. (Ἀναγινώσκονται τὰ ὀνόματα τῶν ὑποβαλόντων τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας οἵτινες καὶ εὑρίσκονται παρόντες).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωσθῇ ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ἐπὶ τοῦ καταλόγου οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Πανταζῆς καὶ Ι. Ριζιώτης.

§130Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀνάγνωσις τοῦ καταλόγου γίνεται, ὅταν ἀμφισβητῆται ὁ ἀριθμὸς τῶν παρόντων.

§131ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Εἶναι ἰδική σας γνώμη αὐτή.

§132Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἶναι καθιερωμένη κατὰ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα.

§133Ε. ΓΟΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ἐὰν θέλετε νὰ διαφωτισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, κάθεσθε ἐδῶ καὶ ἀκούετε. Κατὰ τίνα ἄλλον τρόπον θὰ διαπιστωθῇ ἡ ὕπαρξις ἢ μὴ τῆς ἀπαρτίας; Κωλυσιεργεῖτε, κατὰ τοῦ ἑαυτοῦ σας;

§134Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐπεζητήσατε τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως καὶ τώρα θέλετε νὰ ματαιώσετε καὶ νὰ διακόψετε τὴν συζήτησιν. Ὄχι. Ἡ συζήτησις θὰ συνεχισθῇ.

§135Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Θὰ συνεχισθῇ μέχρι διαφωτίσεως.

§136Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν παρίσταται ὁ ἐδῶ ἐπερωτώμενος.

§137Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ἐδῶ εἶναι. Ἄλλωστε μᾶς ἔχετε συνηθίσει εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς ἀπουσίας.

§138Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ παρὼν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§139Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Αὐτὸ λέγετε σεῖς.....

§140Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. (Θόρυβος).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἔνστασις ἀπαρτίας.

§142Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὑπεβάλομεν ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον, κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ ὁμιλήσετε.

§144Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, κύριε Πρόεδρε: Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας μετεχειρίσθη ἀπαράδεκτον φρασεολογίαν πρὸ ὀλίγου. Σᾶς ἐρωτῶ κύριε Πρόεδρε, θὰ φροντίσετε νὰ ἐπανορθώσῃ;

§145Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Εἶπον τὸ ἑξῆς ἁπλούστατον, ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις οὐδέποτε εἶχεν, ἀτυχῶς, τὸν Ἀρχηγόν της παρόντα καὶ ἐλέγχει ἡμᾶς διότι μίαν φορὰν ἀπουσιάζει ὁ Ἀρχηγός μας.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτελείωσε τὸ ζήτημα.

§147Ε. ΓΟΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Ὁ Κανονισμὸς ἐπιβάλλει νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν καὶ ἀναγνωσθέντος τοῦ καταλόγου, εὑρέθησαν παρόντες οἱ κάτωθι 136 βουλευταί: Βάσσος Κων)νος, Γεωργούλης Σπυρίδ., Γιαβάσογλου Κωνσταντῖνος, Γιαλύστρας Σέργιος, Γονῆς Ἐλευθέριος, Δερτιλῆς Λεωνίδας, Ζαλοκώστας Χρῆστος, Καψάλης Θᾶνος, Κωνσταντόπουλος Νικ., Λόντος Δημήτριος, Μακκᾶς Λέων, Μαρκεζίνης Σπυρίδων, Μπαμπᾶκος Δημήτριος, Παπαγιάννης Κωνσταντῖνος, Σολομωνίδης Χρῆστος, Τριανταφυλλίδης Ἰωάν., Δρούλιας Ἀναστάσιος, Καναβαριώτης Στέλιος, Κουτσιμπὸς Δημήτριος, Μπόμπος Παναγιώτης, Οἰκονόμου ἢ Κωλέτης Ἐμμανουήλ, Καρατζένης Δημήτριος Τζουβάρας Στυλιανός, Λέκκας Θεόδωρος, Φράγκος Ἀναστάσιος, Χατζηγρηγοριάδης Κ., Πιπῖνος Εὐάγγελος, Χατζηδημητρίου Δημ., Βόσκογλου Χρῆστος, Γεροθανάσης Φώτιος, Μαυρομμάτης Χρῆστος, Ἀποστολίδης Ἀνδρέας, Σαμαρᾶς Κων)νος, Μήτρου Νικόλαος, Παπαηλιοῦ Ἠλίας, Τσοῦρνος Ἰωάννης, Σαράντης Θεόδωρος, Παπαπαναγιώτου Δημήτριος, Βαζάκας Ἀλέξανδρος, Παναγιούλας Χρῆστος, Γρίβας Δημήτριος, Περάκης Δημήτριος, Φωστερίδης Ἀντώνιος, Ψιμάρας Ἀθανάσιος, Πρόκος Στέφανος, Ποντίδης Κων)νος, Γιμουρτατζῆς Νικόλ., Ζουμπουλάκης Ἡρακλ., Καραπιπέρης Χρυσόστ., Βοῦλτζος Κων)νος–Ἀλέξανδρος, Στεφανόπουλος Στέφ., Κονδύλης Γεώργιος, Στεφανόπουλος Γεώργ., Παπασταύρου Χρῆστος, Βουδούρης Πᾶνος, Παπαβαλσάμης Ἀπόστ., Παπαχριστοδούλου Α., Τζαμαλούκας Γεώργ., Χατζόπουλος Δημήτριος, Λεκαρᾶκος Δημήτριος, Νομικὸς Μᾶρκος, Μπαροῦνος Κωνσταντῖνος, Δημάρατος Σωκράτης, Παπαπέτρου Ἰωάννης, Βενέτης Κων)νος, Πανταζῆς Νικόλαος, Παπαρρηγόπουλος Βασ., Γιαννούσσης ἢ Γιαννουσίου Κλεόβουλος ἢ Κ., Ψαρρέας Ἰωάννης, Κάρτσωνας Νικόλαος, Λυκουρέζος Παυσανίας, Χατζηνικολῆς Ἰωάννης, Μπακόλας Κων)νος. Θανόπουλος Δημήτριος, Λιᾶκος Ἀριστοτέλης, Γκιόκας Παναγιώτης, Μπατρῖνος Λεωνίδας, Ἐλευθεριάδης Ἐλευθ., Ρωμανὸς Γεώργιος, Θεοτόκης Σπυρίδων, Τσαούσης Δημήτριος, Τσακιρίδης Παῦλος, Παπακωνσταντίνου Κ., Παπαληγούρας Παναγ., Παμπούκας Γεώργιος, Μεταξᾶς Γεράσιμος, Κουντούρης Νικόλαος, Βαρβιτσιώτης Νικήτας, Πλαγιάννης Δημήτριος, Σταθόπουλος Παναγιώτης, Κοθρῆς Ἐμμανουήλ, Παπασπύρου Δημήτριος, Βαφέας Χρῆστος, Σιφναῖος Παναγιώτης, Καλκάνης Θεόδωρος, Εὐταξίας Λάμπρος, Στεφάνου Δημήτριος, Σταθόπουλος Νικόλαος, Παπαδημητρίου Δημήτριος, Μπερδελῆς Δημήτριος, Εὐαγγελᾶτος Χρῆστος, Οἰκονομόπουλος Λεων., Πρωτοπαπαδάκης Ἀρ., Βραχνὸς Βασίλειος, Μιχαηλίδης Τριαντάφ., Τσιρώνης Ἀναστάσιος, Τριαντόπουλος Πᾶνος, Λιβαδᾶς Σπυρίδων, Γκελεστάθης Ἀθαν., Παπανδρέου Γεώργιος, Κανελλόπουλος Παναγ., Πρωτόπαππας Νικ., Μπόμπολας Νικόλ., Μπίρης Σταῦρος, Σκουλᾶς Μιχαὴλ, Ζίγδης Ἰωάννης, Βασιλᾶτος Γεράσιμος, Γρηγορίου Γεώργιος, Λαυρεντίδης Ἰσαάκ. Ντινίδης Χρῆστος, Μανούσης Νικόλαος, Καραμανλῆς Κων)νος, Δερβέναγας Ἀθανάσιος, Νικολίτσας Ἰωάννης, Παπαθανάσης Ἀθαν., Ροδόπουλος Κων)νος, Ριζιώτης Ἰάσων, Μακρόπουλος Ἰωάννης, Πετρίδης Νικόλαος, Πλατῆς Γεώργιος, Καλαντζῆς Εὐάγγελος, Καλλίας Κωνσταντῖνος, Γερακίνης Χρῆστος, Πολυχρονίδης Πολυχρόνης.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες βουλευταὶ 136. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ καὶ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων συνεχίζεται. Ὁ κ. Ἰ. Ζίγδης ἔχει τὸν λόγον.

§149Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι τὸ καθιερωθὲν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως πλέον σύστημα εἶναι τὸ καταπλήσσειν. Μᾶς κατέπληξε πρὸ μηνὸς μὲ τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις διὰ τῆς πλαδαρότητος, τῆς κοινοτυπίας καὶ τῆς ἐλλείψεως θάρρους, αἱ ὁποῖαι τὰς διέκριναν. Μᾶς καταπλήσσει τώρα ἕνα μῆνα ἢ μᾶλλον 15 ἡμέρας μετὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, διὰ μιᾶς πράξεως τῆς ὁποίας δὲν γνωρίζω τὶ νὰ θαυμάσω, τὸ θάρρος τῆς ἀγνοίας, ποὺ τὴν ἐνέπνευσεν, ἢ τὴν ὠμότητα τῶν μεθόδων μὲ τὴν ὁποίαν ἐξετελέσθη. Ἡ Κυβέρνησις μοῦ φέρει εἰς τὴν μνήμην τὸν μῦθον ἐκεῖνον τοῦ «μαθητευομένου μάγου», ὁ ὁποῖος ἐπεκαλέσθη τὰ πνεύματα τὰ κακοποιά, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τὰς συνεπείας τῆς πράξεώς του καὶ ἀπωλέσας τὸν ἔλεγχον αὐτῶν, κατεποντίσθη καὶ αὐτὸς καὶ μαζὶ μὲ αὐτὸν ὅλαι αἱ φιλοδοξίαι του. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὁ «μάγος», διότι δὲν θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἀρχῆς ἐζήτησεν ἐνσυνειδήτως νὰ συγκεντρώσῃ τόσας κακοποιοὺς δυνάμεις καὶ νὰ ἐπιβουλευθῇ αὐτὸ τοῦτο τὸ οἰκονομικὸν καθεστὼς τῆς χώρας. Διότι αὐτὴν τὴν μοιραίαν συνέπειαν θὰ ἔχῃ ἡ λεγομένη συγχώνευσις, ἡ πράγματι κατάλυσις τοῦ ἐθνικοῦ ἱδρύματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ ἀπορρόφησίς του ἀπὸ ἕνα ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον, ὅσον καὶ ἂν εἶναι σπουδαῖον, ἀνήκει εἰς μίαν ἐντελῶς ἄλλην κατηγορίαν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη εἰς τὸν λαὸν ἀποδέσμευσιν τῆς οἰκονομίας ἀπὸ τὰ μονοπωλιακὰ δεσμά, ὅπως ἐπίσης ὑπεσχέθη, ὅτι τὴν ὀλιγαρχίαν θὰ τὴν κρατήσῃ ἐκεῖ ποὺ χρειάζεται νὰ κρατηθῇ. Καὶ ὑπεγράμμισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τὴν φοβερὰν ἀπειλὴν κατὰ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου ὅταν ὡρισμέναι μικραὶ ὁμάδες ἰσχυρῶν ἀνθρώπων τίθενται εἰς καιρίους τομεῖς τῆς πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ζωῆς. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεσχέθη ἐπίσης εἰς τὸς Ἑλληνικὸν λαὸν μεταρρύθμισιν τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος, διότι διέγνωσε καὶ δικαίως, ὅτι ἐκεῖ εἶχε διαμορφωθῆ παθολογικὴ κατάστασις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ διορθωθῇ. Ὑπεσχέθη τὴν μεταρρύθμισιν αὐτὴν ὅμως, νομίζουσα, ὅτι διὰ τῆς μειώσεως τῶν δαπανῶν διαχειρίσεως τῶν Τραπεζῶν, πρᾶγμα θεάρεστον ἄλλωστε, θὰ κατώρθωνε νὰ μειώσῃ τὸν τραπεζιτικὸν τόκον καὶ δι’ αὐτοῦ νὰ μειώσῃ τὸν τιμάριθμον. Καὶ ὅσον μὲν ἀφορᾶ τὰς συνεπείας τῆς πρώτης τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀπολυτρώσεως τῆς οἰκονομίας ἀπὸ τὰ μονοπωλιακὰ δεσμά, θὰ σᾶς ὁμιλήσω ἐντὸς ὀλίγου καὶ θὰ σᾶς ὁμιλήσω ἀρκετὰ ἐκτενῶς. Ὅσον ἀφορᾶ τὰς ψευδαισθήσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ τραπεζικοῦ τόκου ἢ μᾶλλον τῆς σχέσεως τοῦ τραπεζικοῦ τόκου μὲ τὰς τιμάς, θὰ σᾶς ὁμιλήσω ἐπίσης εἰς τὸ τέλος τῆς ὁμιλίας μου. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, εἰς τὸ πρῶτον στάδιον τοῦ λόγου μου νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς τραπεζικῆς μεταρρυθμίσεως, ἐπεισόδιον τῆς ὁποίας εἶναι ἡ κατάλυσις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἡ ἀπορρόφησίς της ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Κύριοι, τὸ θέμα Ἐθνικῆς Τραπέζης δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὑπὸ δύο ἀπόψεων. Δύναται νὰ ἐξετασθῇ καθ’ ἑαυτό ἀνεξαρτήτως γενικωτέρων ὑπολογισμῶν ὅσον ἀφορᾶ τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα ἐν γένει καὶ εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν τοιοῦτοι παράγοντες, ὥστε νὰ ἐπιβάλεται εἰδικὴ μεταχείρισις, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς καταλύσεως αὐτῆς ἀκόμη, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐξυγίανσις τοῦ ἱδρύματος ὅπως ἐξ ἄλλου εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ ὡς ἕνα θέμα γενικωτέρας τραπεζιτικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας. Καὶ ἐρωτᾶται, ἂν ἀντιμετωπίζουσα ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης ἀπόψεως τὸ ζήτημα, εὑρέθη πρὸ τοιαύτης καταστάσεως τοῦ ἱδρύματος, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ εὕρῃ ἄλλην λύσιν παρὰ τὴν κατάργησίν του; Εἶναι ἕνα ἐρώτημα εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσῃ μὲ στοιχεῖα καὶ ἀριθμοὺς καὶ ὄχι μὲ γενικότητας καὶ ὑπαινιγμούς, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ κάμουν ἐντύπωσιν εἰς τὴν μᾶζαν, ἀλλὰ δὲν ἀφοροῦν ποσῶς τὴν οὐσίαν. Ἀπὸ τῆς δευτέρας ἀπόψεως ἀφ’ ἑτέρου, θὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἐξηγήσῃ τί τμῆμα τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς τῆς ἐξυγιάνσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ ζητήματος, ἀποτελεῖ ἡ δημιουργία τοῦ νέου μεγαθηρίου— τοῦ ἐκ τῆς συγχωνεύσεως μέλλοντος νὰ προκύψῃ νέου ὀργανισμοῦ. Θὰ ἐξετάσω τὰ πράγματα μὲ τὴν σειράν των, διὰ νὰ βοηθήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὴν ἀπάντησίν του, ἐφ’ ὅσον κατ’ ἀτυχῆ συγκυρίαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὸν ὁποῖον κυρίως ἀπευθύνεται ἡ ἐπερώτησις αὕτη, διότι ἀφορᾶ ἓν ἀπὸ τὰ σημαντικώτερα θέματα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἀπασχοληθῇ, ὄχι μόνον ἡ παροῦσα Βουλή, ἀλλὰ καὶ πολλαὶ μέλλουσαι τοιαῦται ἐφ’ ὅσον, ἐπαναλαμβάνω, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν, ἀσθενεῖ. Διότι πράγματι τὸ θέμα αὐτὸ ἀφορᾷ ὄχι μόνον τὴν διάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας μας, ἀλλὰ καὶ τὰ θεμέλια τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Ποία εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν. Ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τοὺς ὀλίγους βασικοὺς θεσμοὺς τοῦ οἰκονομικοῦ μας βίου. Ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τὰ ἐλάχιστα ὑπεραιωνόβια ἱδρύματα μὲ τὰ ὁποῖα συνυφάνθη ἡ ἱστορία τοῦ Κράτους μας. Ὑπῆρξεν ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον εἶναι σύμβολον ἐθνικὸν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ σήμερον ἀκόμη ἡ πλειοψηφία τῶν μετόχων του, δὲν εἶναι ἰδιῶται. Δὲν εἶναι ἵδρυμα ἰδιωτικῆς φύσεως παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι ἀνώνυμος ἑταιρεία. Εἶναι ἵδρυμα τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ κοινωνικὴν λειτουργίαν καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὅτι οὐδεὶς τῶν Διοικητῶν αὐτοῦ παρέβλεψεν τὴν ἀποστολήν του ταύτην. Ὀνόματα ὡς τῶν Καλλιγάδων, τῶν Σταύρου, τῶν Βαλαωριτῶν καὶ διὰ νὰ ἀναφέρω καὶ ὀλίγα, προσφάτου ἐποχῆς, τῶν Δροσοπούλων, τῶν Διομηδῶν, τοῦ Μαξίμου καὶ ἄλλων, εἶναι ὀνόματα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν ὄχι μόνον εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, ἀλλὰ κατ’ οὐσίαν εἰς τὴν γενικωτέραν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος. Τί συνέβη λοιπὸν καὶ τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ ἐπωνυμία καὶ μόνη ἀποτελεῖ Ἑλληνικὸν κεφάλαιον εἰς ὅλην τὴν ὑφήλιον, ἐσπεύσατε ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνῃ νὰ ἀποφασίσητε τὴν κατάργησιν; Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω κάποιαν πεῖραν τῶν πραγμάτων αὐτῶν, παρακολουθῶ τὰς ἐφημερίδας, συμβαίνει δὲ νὰ συνομιλῶ καὶ μὲ ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας. Δὲν ἤκουσα ὅτι συνέβη κανεὶς πανικός. Συνήθως ὅταν κλονίζωνται τὰ τραπεζιτικὰ ἱδρύματα δημιουργεῖται πανικός. Ἀρχίζει ὁ πανικὸς τοῦ Χρηματιστηρίου, τῶν καταθετῶν κλπ. Τοιοῦτον τι δὲν ἤκουσα νὰ συνέβη ἐν προκειμένῳ. Ἀλλὰ δὲν ἤκουσα, οὔτε καὶ τὰ ἐπίσημα στοιχεῖα, προδίδουν, ὅτι τὸ ἵδρυμα κλονίζεται. Ὁ τελευταῖος ἰσολογισμὸς αὐτοῦ—τῆς χρήσεως 1951—ὁ ὁποῖος ἐπέρασεν ἀπὸ τὸν ἔλεγχον τῆς Γεν. Συνελεύσεως τῶν Μετόχων ἐνεφάνισε τὸ ἵδρυμα μὲ μίαν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν οἵα εἶναι δυνατὴ εἰς τὰς ἡμέρας, τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Βεβαίως εἶναι γνωστὸν ὅτι τοῦ ἔτους αὐτοῦ ἡ διαχείρισις θὰ κλείσῃ μὲ ἔλλειμμα. Ἀλλὰ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας δὲν δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ ὑποπτευθῶμεν ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς παραμονὰς καταρρεύσεως τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ. Δὲν θέλω νὰ νομισθῇ ὅτι κάμνω ἀπολογίαν ὑπὲρ οἱασδήποτε Διοικήσεως, ἢ ὅτι θέλω νὰ παρουσιάσω ὅτι τὰ πράγματα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ἔχουν ἄριστα καὶ ὅτι δὲν ἐπιβάλλεται νὰ μπῇ καὶ μαχαῖρι, ἀκόμη δι’ ὅ,τι εἰς αὐτὴν εἶναι σαθρόν. Μακρὰν ἀφ’ ὑμῶν ἡ σκέψις αὐτή. Θὰ γνωρίζετε, ἴσως ἄλλωστε, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1946 ἐστάθη πάντοτε ἐπικριτὴς ὡρισμένων καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν μεταπολεμικῶς. Ἀλλὰ ἐπικριτὴς ἀκόμη καὶ τῶν καταστάσεων αἱ ὁποῖαι ὑπῆρξαν προπολεμικῶς. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι μὲ τὸν μακαρίτην Διομήδην, τὸν ὁποῖον δημοσίᾳ ἐπέκρινα διὰ τὴν πολιτικὴν τοῦ ἱδρύματος κατὰ τὴν προπολεμικὴν περίοδον ἐφθάσαμεν κατόπιν μακρᾶς συζητήσεως εἰς μίαν συμφωνίαν, ὅτι ἴσως ἡ ἰδική μας ἄποψις τῶν μεταπολεμικῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν εἶχε μεγαλύτερον δικαιολογητικὸν ἀπ’ αὐτὴν ἡ ὁποία ἠκολούθη κατὰ τὴν προπολεμικὴν ἐποχήν. Ἑπομένως οὐδὲν στοιχεῖον ἐδημιουργήθη διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ἱδρύματος. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἀντιπολίτευσις ἀσκοῦσα ἔλεγχον ὀξύτατον, κατὰ πάσης ἐκδηλώσεως τῆς πολιτικῆς τῆς τότε Κυβερνήσεως, οὐδέποτε ἐπεσήμανε κίνδυνόν τινα, περὶ ἐπικειμένης καταρρεύσεως τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ἧς ἀνέλαβεν τὴν ἐξουσίαν ποία ἦτο ἡ πρώτη της πρᾶξις; Ἠθέλησε νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸν Διοικητήν. Δὲν γνωρίζω ἂν μὲ κάθε κυβερνητικὴν ἀλλαγὴν θὰ πρέπει νὰ ἀντικαθίσταται ὁ Διοικητής. Τέλος πάντων δὲν θὰ εἶμαι αὐστηρὸς ἐπ’ αὐτοῦ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπρότεινε νὰ δοθῇ ἡ Διοίκησις εἰς τὸν κ. Ἀρλιώτην καὶ εἰς τὸν κ. Κυριακόπουλον. Συνεννοεῖται μετ’ αὐτῶν διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς Διοικήσεως καὶ οἱ ἴδιοι ἔδωσαν τὰς γνώμας των ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐξυγιάνσεως τοῦ Ἱδρύματος. Κανένας ἀπ’ αὐτοὺς δὲν εἶπεν ὅτι ἐπέκειτο ἡ πτῶσις ἢ διάλυσις τοῦ Ἱδρύματος. Εἶχον βέβαια ὡρισμένους ἐνδοιασμοὺς καὶ ὡρισμένας γνώμας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἐξυγιάνσεως αὐτοῦ. Ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ἠλιάσκος, εἰς τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀνέθεσε τὴν Διοίκησιν τοῦ Ἱδρύματος καθ’ ὃν τρόπον τὴν ἀνέθεσε, διὰ τῶν δηλώσεών του ἀπηύθυνε τὸ συντριπτικώτερον κατηγορητήριον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. Τί εἶπεν; «Μοῦ ἐζήτησαν ν’ ἀναλάβω τὴν Διοίκησιν. Ἐσκέφθην, διατὶ νὰ μὴ μεταφέρω καὶ τὸ σπίτι μου ἐκεῖ»; Εἰς οὐδένα, ἀποχρῶντα, ἀνεφέρθη, λόγον οὔτε καταργήσεως, οὔτε ἐνισχύσεως τοῦ ἱδρύματος ἐκ τῶν ἔξω. Οὕτως ἡ ἰδέα τῆς καταλύσεως, προέκυψεν ὡς μία ἔμπνευσις, μία αἰσθηματικὴ ἀνάγκη διὰ τὸν κ. Ἠλιάσκον καὶ ἀπεφασίσθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἱπποτικὴ ὑποχώρησις εἰς τὴν ἀδυναμίαν του αὐτήν. Ὥστε ἡ κατάλυσις τοῦ Ἱδρύματος αὐτοῦ, τοῦ ναοῦ τῆς πίστεως εἰς τὴν Ἑλλάδα, δὲν ὀφείλεται, καὶ θὰ ἐκπλαγῶ πολὺ ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θελήσῃ νὰ ἐμφανίσῃ διαφορετικὰ τὰ πράγματα, εἰς τίποτε ἄλλο παρὰ εἰς τὸν τυχαῖον αὐτὸν λόγον, εἰς ἕνα ὅρον προσωπικῆς φύσεως ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἐζήτησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ χρησιμοποιήσῃ ὡς Διοικητήν. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εὑρίσκεται πράγματι ἡ παράταξίς σας, ἡ ὁποία ἐπέτυχε χθὲς ἀκόμη εἰς τὰς ἐκλογὰς 240 βουλευτικὰς ἕδρας, εἰς τοιαύτην πτωχείαν προσώπων ὥστε ἀδυνατεῖ νὰ ἐξεύρῃ καὶ ἕνα ἀκόμη ἱκανὸν στέλεχος διὰ νὰ τὸ θέσῃ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ πρώτου ἱδρύματος τῆς χώρας, ὥστε ἠναγκάσθη, νὰ καταλύσῃ τὸν ναὸν καὶ νὰ τὸν παραδώσῃ εἰς τοὺς ἐμπόρους; Πρέπει, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἀπαντήσητε καὶ ἡ ἀπάντησίς σας νὰ εἶναι εἰλικρινὴς καὶ κατηγορηματικὴ εἰς τὸ ἐρώτημα, ἰδίως ἐὰν θελήσητε νὰ ἐπικαλεσθῆτε ὅτι, παρὰ ταῦτα, ὑπῆρχον λόγοι ἐπιβάλλοντες τὴν κατάλυσιν τοῦ ἱδρύματος. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνήσητε ὅλοι μαζί μου ὅτι ἁπλῶς συνέβη τυχαῖον γεγονός, μία λαῖλαψ, ἕνας κεραυνὸς ποὺ ἔπεσεν εἰς τὴν δρῦν αὐτήν, ἡ ὁποία ἔχει ὁλοκλήρου αἰῶνος ζωὴν καὶ τὴν κατέκαυσε. Ἂς ἴδωμεν ὅμως, τί γίνεται εἰς τὸ τραπεζιτικόν μας σύστημα, διότι ὁ κ. Ὑπουργός, ἐμφανίζει τὴν κατάλυσιν αὐτὴν ὡς ἕνα ἀπὸ τὰ πρῶτα μέτρα ἑνὸς προγράμματος ἀνακαινίσεως καὶ ἐξυγιάνσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος. Ὅπως φαίνεται, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ἀπὸ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Ἠλιάσκου, ἡ κατάλυσις εἶναι τυχαῖον γεγονός. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θὰ τὴν ἐμφανίσῃ, ἴσως, ὡς τὸ πρῶτον στάδιον, τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον ἑνὸς οἰκοδομήματος, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἀνεγείρῃ. Δὲν μᾶς εἶπε τίποτε μέχρι σήμερον ἐπ’ αὐτοῦ· ἐκράτησε σιγὴν ἀπόλυτον ὅσον ἀφορᾷ τὰς προθέσεις του. Θὰ μᾶς κάμῃ ὁ κ. Μαρκεζίνης νὰ πιστεύσωμεν καὶ αὐτὸν ἀκόμη τὸν εὐήθη δημοσιογράφον, ὁ ὁποῖος ἔγραψεν ὅτι ὁ Συναγερμὸς καὶ ὁ Ἀρχηγός του δὲν θέλουν νὰ ἐξαγγείλουν τὸ πρόγραμμά των εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διότι εἰς τὸν ἐχθρὸν δὲν ἀνακοινώνει κανεὶς τὰ σχέδιά του! Ὅπως καὶ ἂν ἔχουν ὅμως τὰ πράγματα, θὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς ἀναλύσω τώρα τὰς συνεπείας αὐτοῦ τοῦ πραξικοπήματος ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ μας συστήματος καὶ εἰς τῆς ἀρχὴν θὰ σᾶς ὁμιλήσω ἐν ὀλίγοις ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν προπολεμικὴν περίοδον, διὰ νὰ βάλωμεν τὰ πράγματα εἰς τὴν θέσιν των. Κύριοι, τὸ 1928 ἐδημιουργήθη διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν χώραν ἓν σύστημα τραπεζιτικόν, τὸ ὁποῖον, κάπως, ἐπλήρου τὰς ἀπαιτήσεις τῆς συγχρόνου ζωῆς καὶ ἐπιστήμης. Εἰς τὰ 1928 ἱδρύσαμεν μίαν Κεντρικὴν Τράπεζαν καὶ ἠθελήσαμεν νὰ τὴν καταστήσωμεν τὸν ἥλιον, δηλαδὴ τὸ κέντρον ἑνὸς συστήματος πλανητικοῦ, μὲ πλανήτας τὰς διαφόρους ἄλλας Τραπέζας. Προσεπαθήσαμεν ἐπίσης νὰ ἐπιφέρωμεν τὴν λεγομένην ἐξειδίκευσιν τῶν Τραπεζῶν διὰ τῆς ἱδρύσεως τῆς Ἀγροτικῆς καὶ τῆς Κτηματικῆς Τραπέζης. Ἀλλὰ τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα, τὸ προπολεμικόν, δὲν ἠδυνήθη νὰ ὡριμάσῃ, νὰ ἀνδρωθῇ καὶ νὰ γίνῃ ὅ,τι ἠθέλησαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὸ πρωτόκολλον τῆς Γενεύης τοῦ 1927. Διότι ἦσαν πολλαὶ αἱ Ἐμπορικαὶ Τράπεζαι καὶ ἀνόμοιοι. Εἴχομεν τὸν κολοσσὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἀφ’ ἑνὸς καὶ σωρείαν ἄλλων μικρῶν Τραπεζῶν ἀφ’ ἑτέρου. Εἶχον δὲ αἱ Τράπεζαι αὗται κεφάλαια ἰδικά των καὶ δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ προσφύγουν εἰς τὴν ἀναπροεξόφλησιν τοῦ χαρτοφυλακίου των ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Πάντοτε εἴχομεν ἐδῶ ἕνα σύστημα τὸ ὁποῖον ἦτο ἐπιβίωσις συστήματος τοῦ 19ου αἰῶνος. Ὑπῆρχε δὲ καὶ τὸ ἄλλο μειονέκτημα. Ἐκτὸς τοῦ ὑπερτροφικοῦ ὄγκου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, αὕτη ἦτο Τράπεζα μικτοῦ τύπου, ἡ ὁποία ἐδέχετο καταθέσεις βραχυπροθέσμους, τὰς ὁποίας ἐτοποθέτει οὐχὶ σπανίως μακροπροθέσμως. Αὐτὰ ἦσαν τὰ κύρια μειονεκτήματα τοῦ προπολεμικοῦ συστήματος. Καὶ ἦλθεν, ὁ πάντων καταλυτής, ὁ πόλεμος, καὶ τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα ὑπέστη βαρυτάτας τὰς συνεπείας. Τί συνέβη; Ὁ πληθωρισμὸς κατέστρεψε τὰ ἴδια διαθέσιμα τῶν Τραπεζῶν. Κατέστρεψεν ὅμως καὶ τὰς καταθέσεις. Τοιουτοτρόπως ὅλαι αἱ Τράπεζαι, μηδὲ μιᾶς ἐξαιρουμένης, ὑπεχρεώθησαν διὰ τὴν λειτουργίαν των νὰ προσφύγουν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἀπὸ τὰς πιστώσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰς καταθέσεις τῶν νομικῶν προσώπων συνετηρήθη καὶ συντηρεῖται τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα ἔκτοτε. Ἄλλως, ὅλαι αἱ Τράπεζαι, θὰ εἶχον πτωχεύσει ἀπὸ τὴν ἑπομένην τῆς ἀπελευθερώσεως. Ἀλλὰ τόσον ἡ χρηματοδότησις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὅσον καὶ αἱ καταθέσεις τῶν νομικῶν προσώπων, δὲν ἠμποροῦσαν νὰ φθάσουν τὸν ὄγκον τῆς πίστεως, ὁ ὁποῖος ἦτο ἀναγκαῖος διὰ νὰ συντηρηθῇ ἡ οἰκονομία καὶ νὰ λειτουργήσῃ ἱκανοποιητικῶς. Ὑπῆρξε μία στενότης κεφαλαίων φοβερά, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ἦτο νὰ δημιουργηθῇ κατάστασις, ἴσως, πρωτοφανὴς εἰς τὴν Εὐρώπην. Ἐφθάσαμεν ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἀγορᾷ, εἰς τόκους καὶ ἐπιτόκια 40, 50 καὶ 60%, πρᾶγμα πρωτοφανές, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε θὰ ἀπετέλει ἱκανὸν παράγοντα νὰ σταματήσῃ τὴν οἰκονομικὴν ζωήν. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ προσέξῃ, διότι νομίζω, ὅτι ἐδῶ ἔγκειται μία ἀπὸ τὰς βασικωτέρας παρανοήσεις του. Ἐντὸς τῶν συνθηκῶν αὐτῶν τῆς στενότητος κεφαλαίων, τοῦ καταστρεπτικοῦ τόκου τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, αἱ Τράπεζαι ἔτρεξαν νὰ ἐξασφαλίσουν χρήματα, ἐπεδόθησαν εἰς ἕνα τρομερὸν ἀνταγωνισμὸν μεταξὺ των διὰ τὴν ἐξασφάλισιν καταθέσεων. Διότι θὰ ἠμποροῦσαν νὰ τοποθετήσουν τὰ χρήματα αὐτὰ μὲ ἕνα τόκον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἔφθανε μὲν τὸν τόκον τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, ἀλλὰ θὰ ἦτο ὁπωσδήποτε ἀνώτερος τοῦ τόκου, τὸν ὁποῖον καθώριζον τὰ ἔξοδά των. Δὲν εἶναι κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως εἴπατε εἰς τὸν ραδιοφωνικόν σας λόγον, τὰ ἔξοδα τὰ τραπεζιτικά, ποὺ καθορίζουν τὸν τόκον τὸν τραπεζιτικόν, ἀλλ’ ἡ προσπάθεια τῆς ἐξευρέσεως χρημάτων μέσα εἰς τὴν στενότητα, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ καὶ ἡ δυνατότης τοποθετήσεώς των εἰς ἐπιτόκια πλησιάζοντα τὰ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, ἡ ὁποία καθορίζει τὰ μεγάλα τραπεζιτικὰ ἔξοδα. Αἱ τράπεζαι, βλέπετε, ἁμιλλῶνται νὰ ἱδρύουν ὑποκαταστήματα. Διατί; Διότι γνωρίζουν, ὅτι διὰ κάθε ἐργασίαν ποὺ θὰ κάμουν, θὰ ἐπιτύχουν τόκον ἀνώτερον καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπισήμου τραπεζιτικοῦ τόκου, εἰς τὰς περισσοτέρας περιπτώσεις. Ἐρωτήσατε κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν, κάτι θὰ γνωρίζῃ νὰ σᾶς εἴπῃ σχετικῶς. Λόγῳ αὐτῶν τῶν συνθηκῶν, ἐδημιουργήθη εἰς ὅλας τὰς Τραπέζας ἕνα συναίσθημα μειωμένης εὐθύνης. Δὲν ὑπάρχει πλέον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε προπολεμικῶς, ὅτι καὶ μία πεντάρα δι’ ἔξοδα ἔχει σημασίαν. Ἐδημιουργήθη μία χαλάρωσις εὐαισθησίας ὅσον ἀφορᾷ τὸν παράγοντα ἔξοδα διαχειρίσεως, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὴν μεταπολεμικὴν νοοτροπίαν, ὡς συνέπεια, ἄλλωστε, τῶν ὅσων μᾶς ἄφησεν ἡ κατοχή. Διότι κατὰ τὴν κατοχὴν ἐδημιουργήθη ἡ ἀρχικὴ ἀνωμαλία εἰς τὰ μεγάλα ἱδρύματα, διὰ τῆς καταστροφῆς ἰδίως τῆς πυραμίδος ἱεραρχίας τῶν τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔγινεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν κατὰ τὴν κατοχήν, δηλαδὴ ἡ προώθησις τῶν ὑπαλλήλων εἰς ἀνωτέρους βαθμοὺς διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τότε τῆς ἐπιβιώσεως τῶν ὑπαλλήλων, παραμένει ἁπλῶς ὡς κακή, ἀλλ’ ἀναμφισβήτητος κληρονομία καὶ μεταπολεμικῶς. Ἀλλ’ αἱ Τράπεζαι ηὔξησαν τὰ ἔξοδά των διὰ περαιτέρω αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ των καὶ δι’ ἄλλον λόγον. Καὶ οὗτος εἶναι ἡ αἰωνία πίεσις τοῦ κρατοῦντος εἰς τὴν χώραν μας δημογραφικοῦ προβλήματος. Ἡ ἐκ τοῦ λόγου αὐτοῦ διόγκωσις τῶν ἐξόδων τῶν Τραπεζῶν, δὲν εἶναι τίποτα, τὸ ὁποῖον δύνασθε νὰ ἐπιρρίψητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ κέντρου ἢ εἰς ἄλλην Κυβέρνησιν. Ὀφείλεται, ἂν θέλετε, εἰς τὴν καλωσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἀποτελεῖ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον «βολεύει τὴν κατάστασιν» καὶ μοιράζει τὸ ψωμὶ εἰς ὅλους. Ὑπάρχει ἐργασία εἰς τὴν χώραν διὰ τὰ ⅔ τοῦ πληθυσμοῦ μας. Διὰ τὸ ἄλλο ⅓ δὲν ὑπάρχει τοιαύτη. Τοποθετοῦμεν ἑπομένως περισσοτέρους τοῦ δέοντος εἰς μίαν ἐπιχείρησιν διὰ νὰ μοιράζωνται μὲ τοὺς ἄλλους ποὺ εἶναι ἀπαραίτητοι τὸ προϊὸν αὐτῆς καὶ νὰ ἐξασφαλίζουν οὕτως ἕνα κομμάτι ψωμὶ διὰ νὰ ζήσουν. Αὐτὴ εἶναι μία ἄλλη αἰτία τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων. Ἡ διόγκωσις τῶν τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων ὀφείλεται εἰς τὴν ὑποαπασχόλησιν τοῦ Ἕλληνος, ἰδίως τοῦ προλετάριου μὲ τὸ λευκὸ κολλάρο. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕνας ἄλλος λόγος ποὺ αὐξάνει τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ὑπαλλήλων, ἄρα τὰς δαπάνας διαχειρίσεως καὶ αὐτὸς εἶναι ἡ συνεχὴς παρέμβασις τοῦ Κράτους εἰς τὴν οἰκονομίαν. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι τὸ Κράτος τὸ μεταπολεμικὸν εἶναι διαφορετικὸν ἀπὸ τὸ προπολεμικὸν τοιοῦτον καὶ ὅτι ἡ παρέμβασίς του δημιουργεῖ ἀνάγκας μεγαλυτέρους προσωπικοῦ διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἡ ἐξάπλωσις τοῦ γραφειοκρατικοῦ συστήματος εἰς ὅλους τοὺς ὀργανισμούς. Διὰ πᾶσαν ἐπαφὴν ὄχι μόνον μὲ τὸ Κράτος ἀλλὰ καὶ μὲ οἱονδήποτε ἄλλον ὀργανισμὸν καὶ μὲ τὴν Ἀρχιεπισκοπὴν ἀκόμη, χρειάζεται σήμερον ὁλόκληρος διαδικασία. Πάρετε ἕνα παράδειγμα, κάνετε μία βάπτισιν. Πόσον διάφορος γραφειοκρατικὴ καὶ χρονοφθόρος εἶναι ἡ διαδικασία ἀπὸ τὸ ὅ,τι ἦτο πρὸ εἴκοσι ἐτῶν! Αἱ συνθῆκαι αὗται, τὰς ὁποίας περιέγραψα διεξοδικῶς κάπως, ἐδημιούργησαν τὸ ζήτημα τῶν δαπανῶν διαχειρίσεως τῶν τραπεζῶν. Πέραν ὅμως τῶν λόγων αὐτῶν εἶναι καὶ ἄλλοι παράγοντες οἱ ὁποῖοι συνήργησαν εἰς τὴν ἐπιδείνωσιν τῆς καταστάσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος. Εἶναι κατὰ πρῶτον ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἤσκησεν ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος τὰς ἁρμοδιότητάς της. Ἐπικρίνω διὰ τοῦτο ὅλας τὰς Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι ἐκυβέρνησαν τὴν χώραν ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ ἐντεῦθεν καὶ αἱ ὁποῖαι ἀντὶ νὰ ἐπωφεληθοῦν τοῦ γεγονότος, ὅτι κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον, ὅλαι αἱ Τράπεζαι εἶχον «ὑψηλὰ τὰ χέρια», ἀντὶ νὰ δημιουργήσουν τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ὡς τὸν ἄξονα τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος, ἄνευ τοῦ ὁποίου οὐδεμία ἄλλη θὰ ἠδύνατο ἀφ’ ἑαυτῆς νὰ δικαιολογῇ τὴν ὕπαρξίν της, ἐπέτρεψαν ὥστε ἡ Ἰονική, ἡ Ἀθηνῶν καὶ αἱ ἄλλαι Τράπεζαι νὰ ἐξασφαλίσουν ὡς δικαίωμά των, ἑκάστη, ἕνα ποσοστὸν τῆς χρηματοδοτήσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν νομικῶν προσώπων καὶ ἑπομένως ἕνα λόγον αὐτομάτου νομιμοποιήσεως τῆς ὑπάρξεώς των εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν. Ἀντὶ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος νὰ διανείμῃ τὴν πίστιν κατὰ Τραπέζας, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὑγιοῦς συστήματος τῆς ἀναπροεξοφλήσεως, ἐπροκρίθη ἡ φθοροποιὸς μέθοδος τῆς δελτιοποιήσεως αὐτῆς ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους. Πέραν αὐτοῦ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἠγνόησεν, ὅτι ὁ ρόλος της δὲν εἶναι νὰ βγάζῃ ἁπλῶς φετφάδες, ἀλλὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ καὶ τὴν ἐφαρμογήν των. Διὰ ν’ ἀσκήσῃ, ἐν τούτοις, τὴν λειτουργίαν αὐτὴν τοῦ ἐλέγχου χρειάζεται κυρίως νὰ διαθέτῃ ὑπηρεσίαν ἐπιθεωρήσεως Τραπεζῶν, ἡ ὁποία νὰ ἠμπορῇ νὰ εἰσδύσῃ εἰς τὰ μυστικὰ τῶν Τραπεζῶν, νὰ παρακολουθῇ καὶ νὰ διαπιστώνῃ ἂν καλῶς ἐφαρμόζωνται οἱ κανόνες τῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς καὶ νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἐνδεικνυομένας κυρώσεις. Τὸ πῶς ἐλειτούργησε καὶ λειτουργεῖ μέχρι σήμερον ἡ ὑπηρεσία Ἐπιθεωρήσεως Τραπεζῶν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἶναι γνωστὸν καὶ δὲν χρειάζεται νὰ ἐπεκταθῶ ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ ἔπρεπε μόνον νὰ κάμω μίαν συμπληρωματικὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος προέκρινε διὰ τὴν συγκράτησιν τῶν Τραπεζῶν ἐντὸς τῶν κανόνων τοὺς ὁποίους αὐτὴ καὶ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ καθώριζον, κυρίως τὴν ἀπ’ εὐθείας ἐπέμβασιν εἰς τὴν ἀγοράν, ἦτο φυσικὸν αἱ Τράπεζαι ἀντιμετωπίζουσαι αὐτὴν ὡς συναγωνιστήν των, νὰ φανοῦν περισσότερον τοῦ δέοντος δύστροποι, ἵνα ματαιώνουν ἐν τῇ οὐσίᾳ τὴν ἀποτελεσματικὴν ἐνάσκησιν τῆς λειτουργίας τοῦ ἐλέγχου αὐτῶν. Ὁπωσδήποτε ὅμως, ἐφ’ ὅσον ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δὲν κατώρθωσε νὰ δημιουργήσῃ τὸν πρέποντα τύπον ἐλέγχου, ἐφθάσαμεν τελικῶς εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν πατριωτισμὸν τῶν ἄλλων Τραπεζῶν ἡ ἐφαρμογὴ τῶν κανόνων τῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς! Ἕτερος βασικὸς λόγος τῆς μεταπολεμικῆς ἐπιδεινώσεως τῆς τραπεζιτικῆς καταστάσεως: Ἀποτελεῖ κοινοτυπίαν, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀναφερθῇ ἐνταῦθα τὸ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαμορφωθοῦν αἱ οἰκονομικαὶ σχέσεις, νὰ λειτουργήσῃ ἡ οἰκονομικὴ ζωή, ἄνευ κάποιας χορηγίας μακροπροθέσμου πίστεως. Εἶναι ἀληθές, ἐν τούτοις, ὅτι δὲν ὑπῆρξε τὸ θάρρος εὐθέως νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ πρόβλημα καὶ ἐπεχειρήθη ἡ συγκάλυψίς του διὰ τῆς μεθόδου τῆς χορηγήσεως βραχυπροθέσμων πιστώσεων καὶ ἐκεῖ ὅπου ἡ φύσις τῶν πραγμάτων ἀπαιτεῖ μακροπρόθεσμον χορήγησιν. Εἴδομεν ἀποφάσεις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ χορηγήσεως δανείων μὲ τριμήνους προθεσμίας λήξεως—ὅταν ἐκ τῶν πραγμάτων προέβαλλεν καὶ αὐτὴ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ οὐδεμίαν ψευδαίσθησιν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ—ὅτι ἦτο ἀδύνατος ἡ ἀποπληρωμή των εἰς τὸ τέλος τῶν καθοριζομένων προθεσμιῶν. Ποῖαι ἦσαν αἱ συνέπειαι τῆς φαρισαϊκῆς αὐτῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ὀξυτάτου αὐτοῦ προβλήματος; Μοιραίως οὐδὲν ἄλλο εἰμὴ ἡ δημιουργία καὶ ἐπίτασις τῆς νοοτροπίας τοῦ ἀνευθύνου τῶν Τραπεζῶν καὶ τῶν περισσοτέρων ἐπιχειρηματιῶν, ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν θλιβερὰν ὑπόθεσιν τῶν παγωμένων πιστώσεων, διὰ τὴν ὁποίαν ἐμείναμεν ἐν τούτοις ὅλοι ἔκπληκτοι. Ἀλλ’ ἡ διαφθορὰ τῶν ἐμπορικῶν Τραπεζῶν ἐπεκτάθη ἀκόμη καὶ διὰ τοῦ συστήματος χορηγήσεως τῶν δανείων τῆς ΚΕΔ. Διότι αἱ μόναι μακροπρόθεσμοι πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν ὡς τοιαῦται, ἐχορηγήθησαν διὰ Τραπεζῶν, πολλαὶ τῶν ὁποίων δὲν εἶχον καμμίαν προϊστορίαν εἰς τὴν βιομηχανικὴν πίστιν, καμμίαν προετοιμασίαν διὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἄσκησιν τῆς πολυπλόκου αὐτῆς λειτουργίας. Καὶ τὸ χειρότερον: Ἐδόθησαν αἱ πιστώσεις αὐταὶ ἄνευ εὐθύνης τῶν μεσολαβουσῶν Τραπεζῶν! Ἀνεμίχθησαν οὕτως αἱ Τράπεζαι διὰ νὰ φαίνεται ὅτι ἱκανοποιεῖται ἡ ἔννοια τῆς δικαιοσύνης, πράγματι ὅμως διὰ νὰ ἐμπαίζηται ἡ ἔννοια τοῦ ἐλέγχου τῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς, ἑπομένως καὶ τῶν τόκων, ἀλλὰ καὶ πάσης ὑγιοῦς ἀρχῆς Τραπεζιτικῆς ὀργανώσεως! Ἀλλ’ οὕτως, ἐγενικεύθη εἰς αὐτὴν τὴν περίοδον καὶ τὸ μειονέκτημα τοῦ μικτοῦ τύπου Τραπεζῶν, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν προπολεμικὴν περίοδον, τὸ εἴχαμε μόνον διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Καὶ ἔτσι σήμερον ὅλαι αἱ Τράπεζαι ἐμφανίζονται μικτοῦ τύπου. Ἀφήσαμεν ἐξ ἄλλου τὰς Τραπέζας, ἀντὶ νὰ συγχωνευθοῦν, νὰ ἱδρύσουν ὑποκαταστήματα εἰς τὰς πλέον ἀπιθάνους γωνίας τῆς Ἑλλάδος. Καὶ βεβαίως, πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς δὲν εἶναι καθόλου ἐκπληκτικὸν ὅτι ὁ ὑπάλληλος τῶν Τραπεζῶν ἐθεώρει τὸν ἑαυτόν του ὡς ἐντελῶς προνομιοῦχον Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο ἐν ἀντιθέσει πρὸς πάντα ἄλλον μισθωτὸν νὰ ἔχῃ μισθὸν κατὰ 50 ἢ 60% μεγαλυτέρας ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῆς προπολεμικῆς περιόδου. Κύριοι, αἱ διαπιστώσεις αὗται, ἐπὶ τῆς φραστικῆς διατυπώσεως τῶν ὁποίων, ὡς καὶ ἐπὶ τῆς ἐν αὐταῖς κατανομῆς τῆς ἐμφάσεως εἶναι φυσικὸν νὰ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι ἀπόψεις, ἀποτελοῦν ἀπόκτημα παντός, ὁ ὁποῖος ἐξήτασεν ἀντικειμενικῶς τὴν κατάστασιν. Εἶναι δὲ γενικὴ ἡ συμφωνία ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μεταρρύθμισις τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος. Σᾶς λέγω δὲ τὸ ἑξῆς: ὅταν ἀπήντων εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, θὰ παρετηρήσατε ὅτι μέχρις ἑνὸς σημείου, ηὐχόμην τὴν ἐπιτυχίαν της διότι ἔβλεπα τὴν μοναδικὴν εὐκαιρίαν τῆς πλειοψηφίας σας. Ἦτο ἀκριβῶς κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην εἰς τὸν νοῦν μου ἡ σκέψις, ὅτι μεταξὺ ἄλλων ἴσως καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τοῦ τραπεζιτικοῦ, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον σημαντικόν, θὰ ἐτολμοῦσε ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, θὰ ἐτολμοῦσε νὰ θεραπεύσῃ τὴν κατάστασιν. Καὶ ἀνέμενα μὲ ἀδημονίαν νὰ ἰδῶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἐλαμβάνοντο. Εἰς ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι διῳκήσαμεν τὸν τόπον ἐπὶ 9 ἢ 10 μῆνας, δὲν ἐδόθη ἡ εὐκαιρία, οὔτε λόγῳ πλειοψηφίας, οὔτε λόγῳ τοῦ χρόνου, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν βασικῶς τὸ μεγάλο αὐτὸ θέμα. Τὸ ἀφήσαμεν. Ἀλλὰ καὶ ἡ πιστωτική μας πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε καὶ ὡρισμέναι ἄλλαι λεπτομέρειαι τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς μας, δεικνύουν ὅτι ἐντὸς ὀλίγου, ἐὰν διετηρούμεθα εἰς τὴν ἀρχήν, θὰ ἀντιμετωπίζαμε καὶ τὸ πρόβλημα αὐτὸ ἀπὸ τὴν ρίζαν του. Ἀνέμενον λοιπόν, νὰ ἰδῶ τὴν λύσιν τὴν ὁποίαν θὰ ἐπεφέρετε, εἰς τὸ περιβόητον αὐτὸ ζήτημα. Ἀλλ’ οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον! Ἐφέρατε λύσιν, ἡ ὁποία ἑκατονταπλασιάζει τὰς δυσκολίας καὶ ἡ ὁποία τὴν ἐλπίδα ἐξυγιάνσεως τὴν μεταφέρει μακράν, ὄχι κατὰ παρασάγγας, ἀλλὰ κατὰ μυριάδας παρασάγγας. Ἐπήγατε νὰ θεραπεύσετε κάτι, ἐὰν ἐπήγατε, διότι ἐγὼ νομίζω, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τυχαίως ἐπέσατε εἰς αὐτὴν ἐδῶ τὴν περιπέτειαν καὶ ἐχρησιμοποιήσατε φάρμακον, τὸ ὁποῖον εἶναι 100 φορὰς χειρότερον ἀπὸ τὴν ἀσθένειαν. Διατὶ θὰ μοῦ εἴπητε; Διότι κατεστρέψατε τὴν δυνατότητα νὰ δημιουργηθῇ ἕνα ὑγιὲς σύστημα Τραπεζιτικὸν μὲ ὀργανικὸν ἄξονα τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ὡς Κεντρικὴν Τράπεζαν. Κατεστρέψατε τὴν δυνατότητα νὰ ἔχωμεν ὠργανωμένην τὴν βραχυπρόθεσμον πίστιν, κατεστρέψατε τὴν δυνατότητα τῆς ἐξειδικεύσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος. Κατεστρέψατε δηλαδὴ τὴν δυνατότητα ἡ Οἰκονομία μας νὰ ξεφύγῃ ἀπὸ τὰ μειονεκτήματα τοῦ πλημμελῶς λειτουργοῦντος σήμερον τραπεζιτικοῦ συστήματος καὶ τὴν ὑπεβάλατε εἰς τὰ δεσμὰ πιστωτικοῦ μονοπωλίου, ἀνάλογον τοῦ ὁποίου δὲν ἔχει ἡ ἱστορία, τοὐλάχιστον τῆς συγχρόνου ἀνθρωπότητος. Οὐδὲν ἀνάλογον. Ἀντιθέτως ἡ κτηθεῖσα διεθνὴς πεῖρα διδάσκει τὴν ἀνάγκην καὶ ὅλη ἡ νομοθεσία ὅλη ἡ προσπάθεια τῶν Κρατῶν ἔχει ἰδίως κατὰ τὴν μεταπολεμικήν, ἀλλὰ καὶ τὴν προπολεμικὴν περίοδον, ἀναλωθῆ εἰς τὴν πρόληψιν μονοπωλίου ἐπὶ τοῦ τομέως αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ καιριώτερος τῆς οἰκονομίας καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου τὰ μειονεκτήματα τοῦ μονοπωλείου ἀποβαίνουν ὀλέθρια. Θὰ σᾶς τὸ ἔλεγα ὀλίγον ἀργότερον, ἀλλὰ θὰ σᾶς τὸ εἰπῶ τώρα. Γνωρίζετε ποία εἶναι ἡ κομμουνιστικὴ θεωρία, ὅτι ἡ τελευταία φάσις τοῦ κεφαλαιοκρατισμοῦ εἶναι τὸ μονοπώλιον τοῦ τραπεζιτικοῦ κεφαλαίου κλπ. Ἔ, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, σᾶς συγχαίρω! Τὴν δικαίωσιν ποὺ ἡ ἐξέλιξις τῶν πραγμάτων τὴν ἔδωκε εἰς τὴν κομμουνιστικὴν θεωρίαν, ὅτι ἀναμένουν μάτην νὰ ἴδουν πραγματοποιούμενον οἱ κομμουνισταὶ ἀλλοῦ, τὸ προσφέρετε εἰς αὐτούς, εἰς τὸν τόπον μας, κατόπιν ἐνσυνειδήτου, ἰδικῆς σας, τῆς συντηρητικῆς Κυβερνήσεως ἐνεργείας. Ἀναμείνατε νὰ σᾶς ἐξηγήσω τοῦτο παρακατιών. Ἀλλὰ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ μία βραχεῖα παρένθεσις. Βεβαίως εἴμεθα πολιτικοὶ ἄνδρες καὶ εὑρισκόμεθα ἐδῶ διὰ νὰ κάμωμεν πολιτικήν, ἡμεῖς εἰδικώτερον καὶ ἀντιπολίτευσιν. Ὑπάρχουν ὅμως θέματα διὰ τὰ ὁποῖα ἠμποροῦμεν νὰ λησμονήσωμεν ἐπ’ ὀλίγον ὅτι εἴμεθα συμπολίτευσις καὶ ἀντιπολίτευσις ἐπειδὴ εἶναι θέματα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν βασικῶς τὴν ζωὴν τοῦ τόπου καὶ τὸ μέλλον του. Ἡ παρουσία μου τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἰς τὸ βῆμα τοῦτο αὐτὴν τὴν δικαιολογίαν ἔχει καὶ πιστεύω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις εἶναι σύμφωνος νὰ ἐξετάσωμεν τὸ πρόβλημα μὲ ἀντικειμενικότητα ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἐκ τῆς φύσεώς του. Κύριοι, σᾶς τὸ ἀνέπτυξα ἤδη. Διὰ νὰ ὑπάρξῃ τραπεζιτικὸν σύστημα κατὰ τὴν σύγχρονον ἀντίληψιν, εἶναι προϋπόθεσις νὰ ὑπάρχουν 3–4 τὸ ὀλιγώτερον ἱδρύματα συναγωνιζόμενα ἄλληλα, εἰς τρόπον ὥστε Κεντρικὴ Τράπεζα, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἐν προκειμένῳ, νὰ ἠμπορῇ νὰ τὰ ἐλέγχῃ καὶ νὰ τὰ κατευθύνῃ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ σύστημα τραπεζιτικὸν μὲ Κεντρικὴν Τράπεζαν καὶ μίαν ἢ δύο μόνον Ἐμπορικὰς Τραπέζας. Διότι τότε ἡ διάθεσις τῆς πίστεως γίνεται κατὰ τρόπον μονοπωλιακὸν ἢ ὀλιγοπωλικόν, ὅπως λέγεται εἰς τὴν τεχνικὴν γλῶσσαν, διότι ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας εἶναι ἀδύνατον πλέον ἡ Κεντρικὴ Τράπεζα νὰ παίξῃ τὸν ρυθμιστικόν της ρόλον. Βεβαίως καὶ προπολεμικῶς καὶ σήμερον ἀκόμη ἔχομεν πάρα πολλὰς Τραπέζας καὶ ἔπρεπε νὰ γίνῃ συγχώνευσις αὐτῶν. Ἀπὸ τὶς 27 Τράπεζες ποὺ ὑπῆρχον πρὸ τῆς κηρύξεως τοῦ πολέμου ὑπῆρχον 40 τὸ 1928—ἔπρεπε νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς 3–4 μεγάλα συγκροτήματα, ὥστε νὰ ἔχωμεν εἰς τὸ κέντρον τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ δημιουργήσωμεν οὕτω σύστημα ἱκανὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας. Σεῖς ἀνατρέποντες ἄρδην τὴν κατάστασιν καὶ ὠθοῦντες αὐτὴν ἀπὸ τῆς μιᾶς ὑπερβολῆς εἰς τὴν ἄλλην, τί ἔρχεσθε νὰ κάμετε; Ἐσκέφθητε δημιουργοῦντες μίαν Τράπεζαν μεγαθήριον ἡ ὁποία συγκεντρώνει περίπου τὰ 80% τῆς πίστεως, τί θὰ ἀπογίνῃ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος; Ἁπλούστατα, δὲν θὰ ἔχῃ πλέον λόγον ὑπάρξεως, ἐὰν ἡ ἐπιβουλὴ πραγματοποιηθῇ παύει πλέον ὁ ἀποχρῶν λόγος τῆς ὑπάρξεως Κεντρικῆς Τραπέζης καὶ θὰ παύσῃ ἑπομένως νὰ εἶναι τοιαύτη. Θὰ μεταβληθῇ ἁπλῶς εἰς ἕνα ἐκδοτικὸν οἶκον, διὰ νὰ ἐκδίδῃ τὸ χαρτονόμισμα καὶ εἰς ἕνα λογιστικὸν γραφεῖον, διὰ νὰ κρατῇ ὡρισμένους λογαριασμοὺς τοῦ Δημοσίου. Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν Τράπεζα Ἑλλάδος. Καὶ φαίνεται, ὅτι αὐτὸ τὸ ἐπιδιώκει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐὰν μάλιστα εἶναι ἀληθεῖς αἱ ἀποδιδόμεναι εἰς αὐτὸν δηλώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας μετὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ νέου ὀργανισμοῦ, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δὲν θὰ ἐπεμβαίνῃ πλέον εἰς τὴν ἀγοράν! Ἀνεγνώρισε δηλαδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι μετὰ τὴν ἵδρυσίν του τὸ μεγαθήριον αὐτὸ δὲν θὰ ἐνοχλεῖται εἰς τὴν δρᾶσιν του ἀπὸ τὰς παρεμβάσεις τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἀγοράν. Ἀλλὰ τί εἴδους ἔλεγχον τῆς ἀπομένει νὰ ἀσκήσῃ πλέον ἐπ’ αὐτοῦ; Μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου συναγωνιστοῦ του, θὰ ἐπιβάλλεται ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τοῦ πανισχύρου νέου ὀργανισμοῦ; Οὔτε καὶ αὐξομειώσεις τῆς πρὸς αὐτὸ χρηματοδοτήσεως θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ καθορίζῃ ἐλευθέρως καθ’ ὅσον αὗται δὲν θὰ ἔχουν συνεπείας μόνον διὰ τὸν ὀργανισμὸν αὐτὸν ἀλλὰ δι’ ὅλην τὴν οἰκονομίαν. Ἑπομένως εἰς τὴν οὐσίαν δέχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι θὰ παύσῃ ὁ ἔλεγχος τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος νὰ ἀσκῆται ἀπὸ τὴν Κεντρικὴν Τράπεζαν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει πλέον λόγον ὑπάρξεως. Καὶ ἔχει δίκαιον. Διότι τί εἴδους σκορδαλιὰ θὰ εἶναι αὐτὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ἀφῄρεσε τὸ σκόρδον; Βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Τσουδερός, λόγῳ τῆς μεγαλυτέρας του πείρας εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωήν, ἔκαμεν ὡρισμένας δηλώσεις διὰ νὰ ἀμβλύνῃ τὴν ἐντύπωσιν. Καὶ εἶπεν: Ἐφθάσαμεν εἰς ἓν μονοπώλιον τοῦ ἐμπορικοῦ καὶ τραπεζιτικοῦ τομέως. Ἀλλ’ αὐτὸ δὲν θὰ εἶναι ἀσύδοτον, διότι ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος θὰ παρεμβαίνῃ εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ οὕτω θὰ τὸ ἐλέγχῃ. Ἐρωτᾶται ὅμως ἐὰν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀποτελεσματικὴ τοιαύτη παρέμβασις πρὸς ἔλεγχον τοῦ δημιουργουμένου μισθοδοτηρίου. Σήμερον τὰ 80% περίπου τῶν πιστώσεων, τὰ διαχειρίζεται ἡ Ἐθνικὴ καὶ ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν. Τὰ 7.5% ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος καὶ τὰ 12.5% μένουν διὰ τὰς ἄλλας Τραπέζας. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος διὰ νὰ παρέμβῃ ἀποτελεσματικῶς, πρέπει νὰ ἐπεκτείνῃ τὰς ἰδικάς της χορηγήσεις μεγάλως καὶ νὰ πλησιάσῃ τὰ 2 περίπου δισεκατομμύρια, ποὺ εἶναι αἱ χορηγήσεις τοῦ νέου ὀργανισμοῦ. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν τοῦτο; Εἶναι δυνατὸν νὰ ρίψῃ εἰς τὴν ἀγορὰν πιστώσεις τῆς ἀνωτέρω τάξεως μεγέθους, χωρὶς νὰ ἀνατραπῇ ὁλόκληρος ἡ πιστωτικὴ πολιτική. Χωρὶς νὰ προκληθῇ ἕνας φοβερὸς πληθωρισμός. Εἴθε νὰ ἦτο δυνατόν, διότι δὲν θὰ ὑπῆρχε τότε πρόβλημα στενότητος κεφαλαίων εἰς τὴν χώραν μας. Ἀλλὰ μήπως ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιδοθῇ εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν, μειώνουσα ἀναλόγως τὴν χρηματοδότησίν της πρὸς τὸν νέον ὀργανισμόν; Τότε ὅμως παύει οὗτος νὰ εἶναι μεγαθήριον, ποὺ ἐπιζητεῖται νὰ εἶναι. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς εἶναι προφανές, ὅτι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ τὸ «ἀντίθετον δέος», τὸ ὁποῖον θέλει νὰ ἐμφανίσῃ ὁ κ. Τσουδερός. Ἀλλὰ θὰ προχωρήσω ἔτι περισσότερον. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐλέγξετε τὸ μεγαθήριον αὐτὸ οὔτε κατ’ ἄλλον τρόπον. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἀκούσω, διότι δὲν θὰ ἐπεκταθῶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, τί εἴδους ἐλέγχους ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας νὰ ἐπιβάλετε, διὰ νὰ ἴδωμεν κατὰ πόσον προσαρμόζονται οὗτοι μὲ τὴν δημιουργουμένην πραγματικότητα. Δὲν ἠμπορεῖτε π.χ. νὰ διορίσετε Κυβερνητικὸν Ἐπίτροπον. Διότι ὁ Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος ἢ θὰ εἶναι Διοικητής, ὁπότε ἀπεμπολεῖται ἡ αὐτοτέλεια τοῦ ἱδρύματος ἢ θὰ εἶναι τύποις Κυβερνητικὸς Ἐπίτροπος, ὁπότε θὰ εἶναι ἐλεύθερον τὸ μεγαθήριον νὰ κάμῃ ὅτι θέλει. Θὰ ἀναμείνωμεν μὲ ἐνδιαφέρον νὰ ἀκούσωμεν τὰς σκέψεις ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ καὶ ὡς ἐπιστήμονες καὶ ὡς Ἕλληνες. Ἀλλὰ νὰ μᾶς εἴπητε οὐσίαν καὶ ὄχι πομπώδεις φράσεις, τὰς ὁποίας συνηθίζομεν ὁσάκις εὑρισκόμεθα ἐν ἀπορίᾳ. Κύριοι, ἡ ἵδρυσις ἑνὸς τοιούτου πιστωτικοῦ μεγαθηρίου σημαίνει πλήρη ὑποδούλωσιν πάσης ἐκδηλώσεως καὶ πάσης πτυχῆς τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς εἰς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι θὰ προΐστανται αὐτοῦ καὶ εἰς τοὺς Γκαουλάϊτέρς των. Δηλαδὴ τοὺς Διευθυντὰς τῶν ὑποκαταστημάτων εἰς τὰς ἐπαρχιακὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος. Διότι οὐδεὶς βιομήχανος θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τελῇ ὑπὸ πλήρη ἐξάρτησιν ἀπὸ τὸ ἵδρυμα αὐτὸ εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν. Ἀλλὰ καὶ οὐδεὶς ἔμπορος, διότι δι’ οἱανδήποτε τραπεζιτικὴν ἐργασίαν θὰ πρέπει ν’ ἀπευθύνεται εἰς τὸ ἵδρυμα αὐτό. Καὶ ἅγιοι ἀκόμη νὰ εἶναι αὐτοὶ ποὺ θὰ τὸ διευθύνουν, ὡς ἄνθρωποι θὰ ἐφαρμόσουν τὴν διακριτικήν τους ἐξουσίαν καὶ θὰ ἀποκλείσουν π.χ. τὸν κ. Παπανδρέου καὶ θὰ προτιμήσουν τὸν κ. Ζίγδην.

§150Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν θὰ ἦτο ἡ πρώτη φορά.

§151Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ὁ Κοινωνικὸς καὶ ὁ Δημόσιος βίος μας, θὰ εὑρίσκεται ὑπὸ τὸν ἔλεγχον αὐτῶν τῶν ὀλίγων, οἱ ὁποῖοι θὰ διοικοῦν τὴν Τράπεζαν αὐτήν. Καὶ τότε κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἔχετε κατορθώσει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον τοῦ ὅτι ὑπεσχέθητε εἰς τὰς προγραμματικάς σας δηλώσεις, ὅτι δηλαδὴ θὰ πατάξετε τὴν ὀλιγαρχίαν... Θὰ ἐπιβάλετε εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα μίαν ὁμάδα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι καὶ οἱ ἁγιώτεροι ἐὰν εἶναι, θὰ ἁμαρτήσουν. Διότι κατὰ τὴν περίφημον φράσιν: «Ἡ ἐξουσία διαφθείρει. Ἡ ἀπόλυτος ἐξουσία διαφθείρει ἀπολύτως». Καὶ δίδετε εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἀπόλυτον ἐξουσίαν, διὰ νὰ τοὺς διαφθείρετε καὶ νὰ διαφθείρουν ὁλόκληρον τὴν κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Βεβαίως δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἀναφερώμεθα ἄνευ ἀποχρῶντος λόγου ἐπὶ προσώπων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπόντα ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἀλλὰ ὅταν θέτετε ἐπὶ κεφαλῆς αὐτοῦ τοῦ Γαργαντούα, αὐτοῦ τοῦ Φραγκεστάϊν, ἀνθρώπους οἵτινες τὴν ἑπομένην τῆς ἀναλήψεως τοῦ λειτουργήματός των, διακηρύττουν ὅτι δὲν αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην νὰ πλησιάσουν κἂν τὸν Λαόν, διότι δὲν θέλουν νὰ ἴδουν τὸν μόχθον καὶ τὸν ἱδρῶτα του, διὰ νὰ μὴ συγκινηθοῦν ἐν τῇ ἐνασκήσει τοῦ Τραπεζιτικοῦ των λειτουργήματος, τί θέλετε νὰ συμπεράνωμεν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ; Τί ἄλλο παρ’ ὅτι ἐπιθυμεῖτε νὰ ὑποβάλετε ὁλόκληρον τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας ὑπὸ τὴν ἀπόλυτον ἐξουσίαν μιᾶς μικρᾶς ὁμάδος ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ οὐδένα ὑπὲρ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου δισταγμὸν ἐμφοροῦνται; Κύριοι, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία δι’ ὅσα ἀνέπτυξα, θὰ ἀναγκασθῶ νὰ προβῶ εἰς βραχεῖαν ἀνασκόπησιν τῶν διεθνῶν ἐξελίξεων καὶ τάσεων ἐπὶ τοῦ ἀπασχολοῦντος ἡμᾶς θέματος. Τί ἔκαμον οἱ Ἀμερικανοί, ὄχι τώρα, ὄχι πρὶν ἀπὸ τὸν τελευταῖον πόλεμον, ἀλλὰ πρὶν ἀπὸ ἀρκετὰς δεκάδας ἐτῶν ἤδη; Προσεπάθησαν παντοιοτρόπως νὰ ἐμποδίσουν τὴν δημιουργίαν μονοπωλίου πιστώσεως, καθορίσαντες ὅτι οὐδεμία Τράπεζα δύναται νὰ ἐπεκταθῇ πέραν τῶν ὁρίων μιᾶς τῶν Πολιτειῶν καὶ ὑποβαλόντες ὅλας ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ FEDERAL RERERVE BOARD, διότι ἐγνώριζον πόσον πρόσφορος ἦτο ἡ δημιουργία μονοπωλίου εἰς τὸν τομέα τῆς πίστεως καὶ πόσον καιρία διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου θὰ ἦτο αὕτη. Ἀλλ’ ὅτι προσεπάθησαν ν’ ἀποφύγουν οἱ Ἀμερικανοί, σεῖς σπεύδετε νὰ μᾶς τὸ προσφέρετε ὡς πρώτην πρᾶξιν τῆς συντηρητικῆς Κυβερνήσεώς σας! Πάρετε τὴν μεταπολεμικὴν Γερμανίαν. Ποία ἦτο ἡ ἔννοια τῆς τελευταίας Τραπεζιτικῆς μεταρρυθμίσεως; Ἡ κατάργησις τῶν μεγάλων Τραπεζῶν, ποὺ ἐξηπλοῦντο εἰς ὅλην τὴν χώραν καὶ ἡ ὑποκατάστασις αὐτῶν ἀπὸ Τραπέζας, τῶν ὁποίων αἱ ἐργασίαι περιορίζονται ἐντὸς τοῦ καθ’ ἕκαστον LANDER. Διότι καὶ ἐκεῖ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ πιστωτικὸν μονοπώλιον εἶναι πλέον ἐπικίνδυνον καὶ ἀπὸ τὸ μονοπώλιον τῆς κοινοβουλευτικῆς ἐκπροσωπήσεως ἀπὸ ἕνα κόμμα ἢ μίαν ὑπερβολικὰ ἰσχυρὰν κυβερνητικὴν πλειοψηφίαν. Θὰ σᾶς μεταφέρω τώρα εἰς τὴν Ἀγγλίαν, χώραν κεφαλαιοκρατικήν, ὅπου κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν ὑπάρχει μεγάλη συγκέντρωσις. Ἔχομεν τὰς πέντε μεγάλας Τραπέζας, τὰς περιφήμους BIGFIVE. Ὑπάρχει ἡ ἐντύπωσις, ὅτι ἐκεῖ ἔχομεν μονοπωλιακὴν κατάστασιν πίστεως. Αἴ, λοιπόν, αἱ BIGFIVE, αἱ πέντε αὐταὶ μεγάλαι Τράπεζαι, ὁμοῦ, γνωρίζετε τί ποσοστὸν ἐλέγχουν. Μόνον τὸ 63%. Οἱ 11 δὲ ὀργανισμοί, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ συμψηφιστικὸν σύστημα τοῦ Λονδίνου, εἰς τοὺς ὁποίους συμπεριλαμβάνονται καὶ αἱ πέντε μεγάλαι Τράπεζαι, φθάνουν τὰ 78% τῆς ὅλης πίστεως. Αὐτὰ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἡ ὁποία εἶναι κάπως κεφαλαιοκρατικωτέρα ἀπὸ τὴν χώραν μας. Θὰ προσθέσω δὲ καὶ τοῦτο τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη ἤδη ἀπὸ προλαλήσαντα συνάδελφον, ὅτι ἐλήφθη εἰς τὴν Ἀγγλίαν μεταπολεμικῶς εἰδικὴ νομοθετικὴ μέριμνα ἀπαγορεύσεως περαιτέρω συγχωνεύσεων Τραπεζῶν, διότι ἐνῷ ἄλλοτε ηὐνοεῖτο ἡ συγχώνευσις, διὰ νὰ δημιουργηθοῦν μεγάλοι ὀργανισμοί, ὅταν ἔφθασεν αὕτη εἰς ἕνα σημεῖον, ἐθεώρησαν ὅτι ὑπέρβασις αὐτοῦ ἀπετέλει κίνδυνον, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἀποφευχθῇ. Ἀλλ’ ὁ φόβος τοῦ μονοπωλίου εἶναι τόσον μεγάλος, ὥστε καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν, ὅπου, ὡς γνωστόν, ἐγένετο ἐθνικοποίησις, διετηρήθη καὶ μετ’ αὐτὴν ἡ αὐτονομία τῶν μεγάλων Τραπεζῶν καὶ δὲν συνεπτύχθησαν αὗται εἰς ἕνα ὀργανισμόν. Ὑπάρχει καὶ σήμερον τὸ CREDIT LYONNAIS. Ὑπάρχει ἡ SOCIETE GENERALE κτλ. μὲ πλήρη αὐτοτέλειαν, μὲ τὴν ἰδίαν φυσιογνωμίαν ποὺ εἶχον καὶ ἀπὸ τῆς ἐθνικοποιήσεως. Διότι καὶ εἰς ἕνα ἀκόμη ἐθνικοποιημένον Τραπεζιτικὸν σύστημα, ἐθεωρήθη ἄκρως ἐπικίνδυνον νὰ δώσουν ὅλον τὸν ἔλεγχον εἰς ἕνα ἄνθρωπον, ἢ εἰς μίαν μικρὰν ὁμάδα ἀνθρώπων, ἀντιθέτως πρὸς ὅ,τι θέλετε νὰ κάμετε ἐδῶ πέρα. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ μιᾶς ἄλλης ἀπόψεως, δημιουργεῖται ἐκ τοῦ ἐγχειρήματός σας ἕνας καταστρεπτικὸς κίνδυνος διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας. Ἡ ἐξέλιξις εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην καὶ εἰς ὅλον τὸν πολιτισμένον κόσμον εἶναι ἀντίθετος πρὸς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπιχειρεῖτε νὰ ἐπιβάλητε. Εἰς τὴν τραπεζιτικὴν μεταρρύθμισιν τοῦ Βελγίου ἡ ὁποία ἔγινε μεταπολεμικῶς, ἀπαγορεύεται ἡ ἄσκησις μακροπροθέσμου καὶ βραχυπροθέσμου πίστεως ἀπὸ ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ ἵδρυμα. Δηλαδὴ ὁ τύπος τῆς μικτῆς τραπέζης ἐγκατελείφθη ἢ τείνει νὰ ἐγκαταλειφθῇ διεθνῶς. Καὶ σεῖς σπεύδετε νὰ καταστήσετε τὸ μοναδικὸν πιστωτικὸν ἵδρυμα μὲ τὸ ὁποῖον ὁπλίζετε τὴν χώραν, τύπον μικτῆς τραπέζης διατρέχοντα τὸν κίνδυνον νὰ ἴδῃ παγοποιημένας εἰς μακροπροθέσμους τοποθετήσεις, τὰς βραχυπροθέσμους καταθέσεις, τὰς ὁποίας θὰ δέχεται, εἰς τρόπον ὥστε ἂν τυχὸν ὑποστῇ καμμίαν ἀτυχίαν αὐτῆς τῆς μορφῆς, νὰ παρασύρῃ ὁλόκληρον τὴν οἰκονομίαν εἰς τὴν πτῶσιν του. Σᾶς ἐτόνισα ἤδη, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι ἐὰν ἐπιμείνετε ἐπὶ τοῦ τυχαίου αὐτοῦ σφάλματός σας, διότι δὲν ἔχω πεισθεῖ, ὅτι τὸ διεπράξατε ἐνσυνειδήτως — εἶναι προϊὸν μιᾶς κακῆς νυκτὸς — ἐὰν τυχὸν προχωρήσητε εἰς τὴν ἵδρυσιν αὐτοῦ τοῦ Γαργαντούα, αὐτοῦ τοῦ Φραγκεστάϊν, δημιουργεῖτε εἰς τὸν τόπον αὐτὸν καταστάσεις, διὰ τὰς ὁποίας θὰ σᾶς εὐγνωμονεῖ ὁ φίλτατός σας ἀπουσιάζων τώρα, ἀλλ’ ὄχι ἴσως διὰ πολὺ πλέον ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κ. Πασσαλίδης. Κύριοι, θὰ ἐξετάσω τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως καὶ ἀπὸ μιᾶς ἄλλης εἰδικωτέρας ἀπόψεως, διότι ἡ καταδίκη τῆς Κυβερνητικῆς ἐνεργείας ἀπὸ τῆς γενικωτέρας τοιαύτης, τὴν ὁποίαν ἤδη ἐζήσατε εἶναι τόσον συντριπτική, ὥστε μοῦ φαίνεται, ὅτι θὰ χρειασθῇ νὰ καταβάλῃ ἐξαιρετικὴν ὅλως προσπάθειαν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐλαφρύνῃ τὴν θέσιν του. Θὰ ἐξετάσω τὴν συγχώνευσιν ἀπὸ τοὺς τρεῖς εἰδικωτέρους σκοπούς, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἐξυπηρετούμενοι ἀποτελεσματικῶς διὰ τοῦ μέτρου τούτου, ἀποτελοῦν ἑτέραν δικαιολόγησίν του. Μᾶς λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὅτι θὰ κάμῃ τὴν συγχώνευσιν, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ ἁπλούστερος τρόπος ἐπιτυχίας τῆς ἐπιβαλλομένης μειώσεως τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως καὶ τῆς πτώσεως τοῦ τραπ. τόκου. Ἡ σκέψις εἶναι ἁπλῆ: Συγχωνεύοντες τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὲ τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν, θὰ εἶναι δυνατὸν εἰς κάθε πόλιν ὅπου καὶ αἱ δύο Τράπεζαι ἔχουν ὑποκαταστήματα νὰ κλείσῃ τὸ ἕνα, νὰ μείνῃ τὸ ἄλλο νὰ ἀπολυθοῦν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ δευτέρου, οὕτω νὰ λυθῇ τὸ πρόβλημα τῆς πληθώρας τῶν ὑπαλλήλων. Μοῦ φαίνεται ὁ τρόπος αὐτὸς τοῦ σκέπτεσθε εἶναι πάρα πολὺ ἀφελής. Καὶ εἶναι ἀφελῆς ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ὑποφέρει ἀπὸ τόση στενότητα ἀπασχολήσεως, ἀπολύσεις μισθωτῶν χωρὶς νὰ ληφθῇ προηγουμένως πρόνοια ἐξασφαλίσεως εἰς αὐτοὺς ἄλλης ἀπασχολήσεως, δὲν ἀποτελεῖ πρᾶξιν φρονήσεως. Ἐὰν χρειασθῇ νὰ κάμετε ἀπολύσεις, νὰ τὰς κάμετε ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς Ἐθνικῆς. Διότι κατὰ τὴν συγχώνευσιν, οἱαδήποτε ἀπόλυσις ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς, θὰ θεωρῆται, ὅσον δικαία καὶ ἐὰν εἶναι, πρᾶξις μεροληπτικὴ τῆς νέας διοικήσεως, τῆς προερχομένης ἐκ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, εἰς βάρος τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἁλωθείσης Τραπέζης. Καὶ θὰ δημιουργηθῇ τάξις «ἀποστράτων τῆς Ἐθνικῆς», οἱ ὁποῖοι θὰ ἔρχονται μετὰ 5, 10 ἢ καὶ 20 χρόνια νὰ ζητοῦν ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Τράπεζαν, ὅπως συνέβη καὶ μὲ τοὺς ἀπομακρυθέντας διὰ πολιτικοὺς λόγους ἐκ τοῦ στρατεύματος ἀξιωματικούς. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ, ἀπολύσεις κατὰ μάζας τί σημαίνει; Σημαίνει ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα, σημαίνει ἀποζημιώσεις. Αὐτὰ εἶναι κεκτημένα δικαιώματα. Δὲν ἠμπορεῖτε, ὅσον καὶ ἂν θέλετε, νὰ τὰ ἀγνοήσετε. Ἐλάβατε ὑπ’ ὄψει σας εἰς τί ποσὰ θὰ ἀνέλθουν αἱ ὑποχρεώσεις καταβολῆς τῶν κεκανονισμένων ἀποζημιώσεων καὶ τί ἐπιβάρυνσιν θὰ ἔχετε, διὰ νὰ στηρίξετε τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα, τὰ ὁποῖα ἄλλως θὰ πέσουν; Ἐνόμιζον καὶ νομίζω, ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς περιστολῆς τῶν δαπανῶν διαχειρίσεων τῶν Τραπεζῶν γενικῶς καὶ τῆς Ἐθνικῆς εἰδικώτερον, δὲν εἶναι πρόβλημα τόσον πολύπλοκον. Ἐὰν ἐπεζητῆτε μίαν τροποποίησιν τοῦ μισθολογίου τῶν τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων γενικῶς, δὲν θὰ εἴχατε ἔλλειμμα, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Καὶ μόνον, ἐὰν κατηργοῦντο αἱ αὐξήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο πρὸ ἑνὸς ἔτους, τὸ ἔλλειμμα τῆς τρεχούσης χρήσεως ἐξαφανίζεται. Ἐφ’ ὅσον προτιμᾶτε αὐτὴν τὴν γραμμήν, ἐμφανισθῆτε μὲ ἕνα γενικὸν μέτρον καὶ εὐθυγραμμίσατε ἔστω τὸ μισθολόγιον τῶν τραπεζιτικῶν μὲ τὸ τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων. Βεβαίως διὰ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπὸν δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ πλήρης ἐξίσωσις. Θὰ λάβητε ὅμως, οὕτω ἕνα δίκαιον μέτρον, θὰ ἐπιφέρετε τὴν μείωσιν τῶν δαπανῶν, κατὰ τρόπον ἀποφασιστικὸν καὶ μὴ δυνάμενον νὰ ἐμφανίσῃ οὐδένα ὡς ἀδικούμενον. Θὰ ἠμπορούσατε ἐπίσης—καὶ εἶναι ἁπλᾶ καὶ γνωστὰ πράγματα αὐτὰ—νὰ ἀποκαταστήσητε τὴν πυραμίδα τῆς ὑπαλληλικῆς ἱεραρχίας, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν σήμερον, διὰ τῆς θεσπίσεως ἑνὸς ὀργανισμοῦ καθορίζοντος τὰς ὀργανικὰς θέσεις κάθε κατηγορίας, νὰ ἀπαλλάξητε τὴν Τράπεζαν οὕτω ἀπὸ τὰς δαπάνας τοῦ πληθωρισμοῦ τῶν ἀνωτέρων βαθμῶν. Διότι κάθε ὑπάλληλος ἀρκεῖ νὰ εἶναι καλὰ εἰς τὴν ὑγείαν του καὶ νὰ εἶναι καλὸ παιδί, ἵνα μὲ τὰ σήμερον κρατοῦντα, φθάσῃ, ἀνεξαρτήτως προσόντων ἀναγκῶν ἢ τῆς Τραπέζης εἰς τὸν βαθμὸν Διευθυντοῦ καὶ ἴσως καὶ εἰς ἀνώτερον. Θὰ ἦτο ἐπίσης εὐκόλως δυνατόν, διαρρυθμίζοντες καταλλήλως τὰ τοῦ ὁρίου ἡλικίας τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων γενικῶς, νὰ ἐπιτύχητε τὴν ἐπιβαλλομένην ἀποσυμφόρησιν προσωπικοῦ εἰς ὅλας τὰς Τραπέζας καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Ἐθνικήν. Ἑπομένως ὅταν ἀκούω, ὅτι ἡ συγχώνευσις διευκολύνει τὴν ἐξυγίανσιν καὶ τὴν ἐνέργειαν μειώσεως τῶν δαπανῶν διαχειρίσεως, ὑποστηρίζω ὅτι πρόκειται περὶ σειρᾶς φοβερῶν παρεξηγήσεων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἠμπορεῖ νὰ μπῆκαν εἰς μίαν Τράπεζαν, ἀλλὰ δὲν μπῆκαν ὡς ἄνθρωποι, ποὺ θέλουν νὰ κατανοήσουν τὰ τῆς λειτουργίας της ἢ γνωρίζουν τοὺς στοιχειώδεις κανόνας τῆς ὀργανώσεώς της. Δεύτερον, ἐξωφρενικὸν πλέον αὐτὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον προβάλλει διὰ τὴν συγχώνευσιν καὶ τὴν δημιουργίαν τοῦ νέου τραπεζιτικοῦ μεγαθηρίου: Μᾶς λέγει ὅτι διὰ τοῦ μεγέθους του ἀκριβῶς ὁ νέος ὀργανισμὸς θὰ προσελκύσῃ περισσοτέρας καταθέσεις καὶ θὰ γίνῃ αὐτοδύναμος. Ὥστε διὰ λόγους δυσπιστίας πρὸς τὰς Τραπέζας δὲν ἔχομεν ἀρκετὰς καταθέσεις. Πιστεύω ὅτι δὲν θὰ τολμήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ μᾶς παραθέσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ αὔριον τοιαῦτα ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα τοῦ ἀποδίδονται, δὲν λέγω, ὅτι εἶναι ἰδικά του, ἀπὸ τὸν φιλικόν του τύπον, διότι δὲν πρόκειται περὶ σοβαρῶν πραγμάτων. Τρίτον ἐπιχείρημα: Λέγουν ὅτι ὁ ὀργανισμὸς αὐτὸς θὰ εἶναι τὸ κατάλληλον ὄργανον προσελκύσεως ξένων κεφαλαίων. Ὢ τῆς πλάνης! Κύριοι, καταργεῖτε τὴν ἐπωνυμίαν τῆς «Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος», ποὺ ἀποτελεῖ ἐθνικὸν κεφάλαιον εἰς ὁλόκληρον τὴν ὑφήλιον. Τὴν ἀντικαθιστᾶτε μὲ τὸν σολοικισμὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, προφανῶς κατὰ τὸ ξενικὸν ΤΗΕ FIRST NATIONAL BANK OF THE CITY OF NEW JERSEY. Καὶ θέλετε μὲ αὐτὸν τὸν νέον τὸν ἄγνωστον τίτλον νὰ συγκινήσητε τοὺς ξένους κεφαλαιούχους. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα ἵδρυμα, ποὺ ἔχει ὑπόστασιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ποὺ ἠμπορεῖ νὰ ἀσκήσῃ παράγοντα ἕλξεως τιμίας τοποθετήσεως ἐν τῇ χώρᾳ ξένων κεφαλαίων, εἶναι τὸ ἵδρυμα ποὺ φέρει τὴν αἰωνόβιον ἐπωνυμίαν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, THE NATIONAL BANK OF GREECE, ἡ ὁποία εἶναι γνωστὴ εἰς τὰ 4 σημεῖα τοῦ ὁρίζοντος. Πᾶτε καὶ πετᾶτε αὐτὸ τὸ ὄνομα, πετᾶτε αὐτὴν τὴν ἀνεκτίμητον ἐπωνυμίαν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ, ἠμπορεῖτε νὰ ἀγοράσετε μὲ ὁλόκληρον τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν, ἠμπορεῖτε νὰ ἀγοράσετε τὸ «GOOD WILL» τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει διεθνῶς; Ἐπιθυμῶ νὰ μοῦ ἀπαντήσετε συγκεκριμένως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§152Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐὰν ἔφθανεν εἰς τὴν πτώχευσιν, κύριε συνάδελφε;

§153Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐὰν πεθάνῃ, μάλιστα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ζῇ εἶναι ἐντελῶς ἄλλο πρᾶγμα. Περιμένετε νὰ ἀκούσητε πρῶτον τὸν Ὑπουργόν σας. Ἐπίσης ὑπάρχει μία δευτέρα παρανόησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Σᾶς εἶπον, ὅτι λόγῳ τῆς πικροτάτης πείρας τῆς κρίσεως τοῦ 1929 καὶ ἡ νομοθεσία καὶ ἡ ἐπιστήμη εἰς τὰ περισσότερα τῶν κρατῶν, ἐπέβαλον τὴν ἀπομάκρυνσιν ἀπὸ τοῦ τύπου τῶν μικρῶν Τραπεζῶν. Σήμερον πᾶτε νὰ δημιουργήσετε, διὰ νὰ προσελκύσετε κεφάλαια, ἕνα ὀργανισμὸν ἀκριβῶς τοῦ τύπου αὐτοῦ. Καὶ νομίζετε, ὅτι δὲν ἠξεύρουν αὐτοί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθουν νὰ τοποθετήσουν κεφάλαιά τους, τοὺς ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ κινδύνους καὶ νομίζετε, ὅτι ἐὰν ἀπευθυνθῆτε εἰς τὴν διεθνῆ χρηματαγορὰν διὰ νὰ ζητήσετε δάνειον, δὲν θὰ σᾶς ἐπιβάλουν, ὡς προϋπόθεσιν παροχῆς του, τὸν χωρισμὸν τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ εἰς δύο; Πηγαίνετε πράγματι στὰ σοβαρὰ νὰ ἐμφανίσετε αὐτὸν τὸν κολοσσὸν μὲ τοὺς πηλίνους πόδας, διὰ νὰ προσελκύσετε κεφάλαια ἀπὸ τὴν ἀλλοδαπήν; Εἶναι ἐκπληκτικόν. Αὐτὸ τὸ γνωρίζει οἱοσδήποτε, ὁ ὁποῖος ἔχει στοιχειωδῶς ἀσχοληθῆ μὲ τὰ οἰκονομικὰ καὶ τὸ γνωρίζουν καὶ οἱ πρωτοετεῖς φοιτηταὶ τῶν οἰκονομικῶν, οἱουδήποτε Πανεπιστημίου. Κύριοι ἐτελείωσα καὶ ἐπὶ τῶν εἰδικῶν αὐτῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἐπικαλοῦνται διὰ τὸ ἐπιχειρούμενον ἀνοσιούργημα. Σᾶς ἐκούρασα. Ὡμίλησα ἤδη ἐπ’ ἀρκετόν. Δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει καὶ ἀπὸ σεβασμὸν πρὸς τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀκολουθήσουν, νὰ καλύψω τὸ ὅλον θέμα. Ἄλλωστε δὲν εἶμαι ἱκανὸς νὰ τὸ καλύψω ὁλόκληρον. Ἀλλὰ θὰ μοί ἐπιτρέψητε νὰ ὑπομνήσω ἁπλῶς, ὅτι πέραν τῆς οὐσίας τῆς κακῆς αὐτῆς πράξεως, τῆς καταστροφικῆς αὐτῆς πράξεως, ὑπάρχει τὸ θέμα τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον ἐπιχειρεῖται. Ἐδῶ κύριοι, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μεθόδων, τὰς ὁποίας μετεχειρίσθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὅρων, τοὺς ὁποίους προτίθεται νὰ ἐπιβάλῃ διὰ τὴν κατάλυσιν τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ ἱδρύματος, τὰ πράγματα εἶναι καινοφανῆ καὶ ἀπίθανα. Ἀπὸ ἀπόψεως μεθόδων, κατόπιν τῶν ὅσων συνέβησαν τὴν 7ην, 8ην τρέχοντος εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, δὲν γνωρίζω πλέον ἐὰν ὑπάρχουν νόμοι εἰς τὸν τόπον αὐτόν, ἐὰν ὑπάρχῃ ὁ στοιχειώδης σεβασμὸς τῶν κυβερνώντων πρὸς τοὺς κυβερνωμένους, ἐὰν ὑφίστανται ἀκόμη αἱ στοιχειώδεις δημοκρατικαὶ ἐγγυήσεις σεβασμοῦ τῶν προσώπων καὶ τῆς περιουσίας τῶν πολιτῶν. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ὅρων. Αὐτὴ ἡ σχέσις 1 πρὸς 12 ἀνταλλαγῆς τῶν μετοχῶν ἀποτελεῖ πρωτάκουστον αὐθαιρεσίαν. Δόξα τῷ Θεῷ. Ἀσχολοῦμαι μὲ αὐτὰ τὰ πράγματα ἐπ’ ἀρκετόν. Δὲν ἤκουσα ἐν τούτοις ποτὲ μέχρι σήμερον νὰ ἐπιχειρεῖται συγχώνευσις δύο ὄχι πλέον Τραπεζῶν τοῦ μεγέθους καὶ τῆς σημασίας αὐτῶν τῶν δύο, ἀλλὰ δύο κοινῶν ἐπιχειρήσεων, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς χρηματιστηριακῆς τιμῆς τῶν μετοχῶν των μιᾶς ἡμέρας. Μὲ συγχωρεῖτε, ἐπιμένω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὴν ἔπαθε, δὲν τὸ ἔκαμε ἐνσυνειδήτως. Ποίας δὲ τιμῆς; Ἔχω τὸ δελτίον τοῦ Χρηματιστηρίου Ἀθηνῶν. Τὴν ἡμέραν τῆς 3ης Ἰανουαρίου δὲν ὑπῆρξε τιμὴ διὰ τὰς μετοχὰς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, διότι ἁπλούστατα δὲν ἐγένετο καμμία ἀγοραπωλησία ἐπ’ αὐτῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Τὸ φαντάζεσθε αὐτὸ κύριοι. Ἡ καθορισθεῖσα ἑπομένως σχέσις ἀνταλλαγῆς τῶν μετοχῶν εἶναι ἀνύπαρκτος, ἀφοῦ ἀνύπαρκτος εἶναι καὶ ἡ ἑτέρα τῶν τιμῶν ἐπὶ τῆς ὁποίας βασίζεται. Ἂς μὴ ἐπιτραπῇ, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ εἴπω ὅτι τοιαύτην ἐπιπολαιότητα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναμένῃ κανείς, οὔτε ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, οὔτε ἀπὸ τὸν κ. Ἠλιάσκον, οὔτε ἀπὸ τοὺς ἄλλους συμβούλους σας, οἱ ὁποῖοι σᾶς παρέσυραν εἰς τὴν λυπηρὰν αὐτὴν περιπέτειαν. Διότι δείχνει ἀσύγγνωστον ἀσέβειαν καὶ περιφρόνησιν, πρὸς τὴν νοημοσύνην καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι, πρὶν τελειώσω, θὰ εἴπω, ὡς ὑπεσχέθην κατὰ τὴν ἀρχὴν τῆς ὁμιλίας μου, μερικὰς σκέψεις, ἐπὶ τοῦ τραπεζιτικοῦ τόκου. Δὲν συμφωνῶ μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι ἡ πτῶσις τοῦ τραπεζιτικοῦ τόκου, δὲν ἔχει καθόλου σημασίαν, ἀπὸ ἀπόψεως τῆς διαμορφώσεως τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν. Διαφωνῶ, ἀπολύτως, καὶ ὡς Ὑπουργὸς τὸ ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, εὑρεθεὶς ἀντιμέτωπος μὲ συναδέλφους καὶ ἐπιστήμονας τῶν ὁποίων εὐλαβοῦμαι πολὺ τὴν γνώμην. Εἶναι θεάρεστον, νὰ πέσῃ ὁ τραπεζιτικὸς τόκος καὶ ἀφοῦ συμφωνοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ μὲ τὴν Κυβέρνησιν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθῶ περισσότερον. Θὰ ἤθελον ὅμως, νὰ παρατηρήσω, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι κινδυνεύετε νὰ φανῆτε δημοκοπῶν, ἐμφανίζων ἐν προκειμένῳ, ὡς τὸ ἐμφανίζετε, τὸ θέμα τῆς μειώσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ τόκου. Γνωρίζετε πῶς θὰ ἠμπορούσατε χωρὶς περιπλοκὰς καὶ ἀμέσως νὰ ἐλαφρύνητε τὴν οἰκονομίαν ἀπὸ τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν τόκων; Ἐξετάσατε τὸ σύστημα τῶν εἰσαγωγῶν. Ἀπὸ τοῦ ἀνοίγματος τῆς πιστώσεως, μέχρι τῆς ἀφίξεως τῶν ἐμπορευμάτων, καταλογίζονται τόκοι, ἐπιβαρύνοντες τὸ κόστος αὐτῶν. Διατί; Οὐδεμία δικαιολογία ὑπάρχει. Προσέξατε ἕνα ἄλλο θέμα: Εἴμεθα ἡ κατ’ ἐξοχὴν χώρα τῆς στενότητος συναλλαγματικῶν διαθεσίμων, ἰδίως μετὰ τὴν περικοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Καὶ εἴμεθα ἐν τούτοις καὶ ταὐτοχρόνως ἡ μόνη ποὺ ἀρνεῖται τὴν ἐπὶ πιστώσει ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγωγὴν ἐμπορευμάτων. Δηλαδή, ἐνῷ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορεύματα ἐπὶ πιστώσει, τὰ ὁποῖα νὰ τὰ πληρώνωμεν μετὰ τὴν ἄφιξίν των μὲ τόκον 1–2%, ἀρνούμεθα εἰς ἑαυτοὺς τὴν σημαντικὴν αὐτὴν διευκόλυνσιν καὶ ἐπιβάλλομεν εἰς τοὺς εἰσαγωγεῖς τὴν ὑποχρέωσιν, ἀπὸ τοῦ ἀνοίγματος τῆς πιστώσεως νὰ καταβάλλουν τόκους 16–20% εἰς τὰς ἐνταῦθα Τραπέζας. Νά, ποὺ χρειάζεται, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐπιδοθῆτε καὶ νὰ διορθώσητε τὰ πράγματα καὶ νὰ χρησιμοποιῆτε ἐπωφελῶς καὶ τὴν πλειοψηφίαν τὴν ὁποίαν διαθέτετε. Σᾶς ἀναφέρω ἀκόμη καὶ τὴν φενάκην τῶν βραχυπροθέσμων πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι, ὡς ἐξήγησα, ἤδη παραχωροῦνται διὰ νὰ καλύψουν μακροπροθέσμους ἀνάγκας καὶ ἐν τούτοις ἐπιβαρύνουν τὴν οἰκονομίαν μὲ προσθέτους τόκους ὑπερημερίας καὶ πρόστιμα, ποὺ δὲν ἔχουν καμμίαν δικαιολογίαν. Μὴν ἐπιμείνετε, ἐξ ἄλλου νὰ διαφημίζετε τὴν μείωσιν τῶν τραπεζιτικῶν τόκων, ὡς ἀποτέλεσμα περιστολῆς τῶν δαπανῶν διαχειρίσεως τῶν Τραπεζῶν, διότι θὰ πρέπει νὰ μᾶς δώσητε μίαν ἀπάντησιν καὶ νὰ μᾶς εἴπητε κατηγορηματικῶς, ποίου μεγέθους μείωσιν ἀναμένετε ἐκ τῆς κατευθύνσεως αὐτῆς. Θὰ μειωθῇ ὁ τόκος ἀπὸ τὴν μείωσιν τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως κατὰ 1–2%; Ἐὰν αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιδίωξίς σας, θὰ συμφωνήσητε, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τρομεροῦ πράγματος. Ἐὰν ἀντιθέτως ἀποβλέπητε εἰς ἕνα ὑποβιβασμὸν τῶν ἐπιτοκίων κατὰ 6–8 μονάδας—πρᾶγμα βεβαίως σημαντικὸν — θὰ πρέπει νὰ γνωρίζητε ποίου μεγέθους ὑποβιβασμὸν εἰς τὰ ἔξοδα διαχειρίσεως καὶ εἰδικώτερον ποίας ἐκτάσεως ἀπολύσεις ὑπαλλήλων προϋποθέτει τοῦτο. Ἐκάματε τοὺς ὑπολογισμοὺς αὐτούς; Ἐὰν ναί, θὰ παρεκάλουν νὰ μᾶς τοὺς γνωρίσητε τὸ ταχύτερον, διὰ νὰ ἠμποροῦμε νὰ κοιμώμεθα καὶ ἡμεῖς ἥσυχοι, ἐπειδὴ μὲ τὰς ἀλληλοσυγκρουομένας δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι σᾶς ἀποδίδονται, εὑρισκόμεθα πάντοτε πρὸ αἰνίγματος. Καὶ ἓν ἄλλο ἐρώτημα: Ποία ἡ ἐγγύησις, ὅτι αὐτὴ ἡ μείωσις τῶν δαπανῶν διαχειρίσεως θὰ διοχετευθῇ ὑπὲρ τῆς οἰκονομίας καὶ δὲν θὰ μείνῃ ὑπὸ μορφὴν κερδῶν εἰς τὰς Τραπέζας, εἰδικώτερον εἰς τὸν νέον Ὀργανισμόν, τὸν ὁποῖον ἐνσυνειδήτως δημιουργεῖτε ἐμπορικοῦ χαρακτῆρος, ἀπεμπολοῦντες τὸν κοινωνικὸν τοιοῦτον τῆς Ἐθνικῆς; Καὶ κάτι ἀκόμη περισσότερον: Δὲν ἔχετε κανένα ἐνδοιασμόν. Τραπεζιτικὸς τόκος δὲν ἔχει πλέον καμμίαν οὐσιαστικὴν ἔννοιαν; Μήπως, καὶ ἂν καθορίσητε αὐτὸν 2% ἡ Τράπεζα θὰ δύναται—οὖσα ἀπολύτως κύριος τῆς ἀγορᾶς—νὰ ἐπιτυγχάνῃ δι’ ἄλλων μέσων 20, 25 ἢ καὶ 50%; Δὲν πιστεύω νὰ μὲ ἐρωτήσητε πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο. Γνωρίζετε ἐξ ἴσου καλῶς μὲ ἐμὲ πάντα ταῦτα. Ἑπομένως, εὐλαβῶς, ὑποβάλλω καὶ πάλιν τὴν παράκλησιν νὰ μᾶς ἐξηγήσητε τί ἐννοεῖτε, ὅταν λέγητε ὅτι διὰ τῆς μειώσεως τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως τῶν Τραπεζῶν, θὰ μειώσητε τὸν τραπεζιτικὸν τόκον καὶ δι’ αὐτοῦ θὰ σώσητε τὴν οἰκονομίαν! Δὲν θὰ ὁμιλήσω περισσότερον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Πιθανῶς νὰ ὑποχρεωθῶ νὰ ἐπανέλθω, ἀφοῦ ἀκούσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν θὰ ἤθελον νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Εἶναι γνωστὸν ὅτι, εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν ἀτόμων, τῶν Ἐθνῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν Κυβερνήσεων, ὑπάρχουν ἀτυχεῖς στιγμαί, στιγμαί, αἱ ὁποῖαι ὁδηγοῦν εἰς καταστάσεις μοιραίας, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ ἔγκαιρος ἡ ἐπιβαλλομένη ἀντίδρασις. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, μήπως σᾶς ἐμάτιασε κανείς, λόγῳ τῆς Κοινοβουλευτικῆς σας πλειοψηφίας καὶ ἐκάματε ἕνα τέτοιο μεγάλο ὀλίσθημα, τὸν πρῶτον μῆνα, ἀφ’ ἧς ἀνήλθατε εἰς τὴν ἐξουσίαν; Διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ πιστεύσω, ὅτι καὶ ὑμεῖς προσωπικῶς, ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἣν μετέχουν οἱ κ.κ. Στεφανόπουλος καὶ Τσουδερός, τῶν ὁποίων ἡ πεῖρα ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν εἶναι πανθομολογουμένη, εἶναι δυνατὸν ἐνσυνειδήτως νὰ προέλθητε εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ διαπράξητε σφάλμα τοιούτου μεγέθους καὶ νὰ ρίψητε καὶ τὸν τόπον καὶ τὸν ἑαυτόν σας εἰς μίαν τοιαύτην ἀπίθανον περιπέτειαν. Δὲν σᾶς ὁμιλῶ ὡς πολιτικός σας ἀντίπαλος. Μὲ ἐνδιαφέρει πολὺ περισσότερον τὸ θέμα Ἑλλάς, αὐτὴν τὴν στιγμήν, παρὰ μία ἐπιτυχία Κοινοβουλευτική, ἡ ὁποία δὲν πρόκειται τοὺς 240 βουλευτὰς τῆς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας νὰ τοὺς κάμῃ 239. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, σοβαρῶς σᾶς συνιστῶ νὰ συμβουλευθῆτε ἕνα εἰδικὸν κατὰ τῆς βασκανίας! (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Καρδίτσης κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§155Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Θὰ παρεκάλουν, κύριε Πρόεδρε, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις αὔριον, διότι θὰ τελειώσωμεν τὰς πρωϊνὰς ὥρας.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε. Καὶ νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιθυμία καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. Σᾶς παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ λάβητε τὸν λόγον καὶ νὰ διεξέλθητε τὸ θέμα μὲ τὴν δεξιοτεχνίαν, ἡ ὁποῖα σᾶς διακρίνει, ὥστε νὰ τελειώσωμεν.

§157Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ἐρωτῶ ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ ἐξαντληθῇ ὅλη ἡ νὺξ διὰ νὰ τελειώσωμεν.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἐπερωτώντων εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις.

§159Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκτιμᾶται ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μὴ ἐπιτρέπῃ νὰ ἀποτελματοῦνται, ὅπως συνέβαινεν εἰς τὸ παρελθόν, αἱ ἐπερωτήσεις καὶ μάλιστα τοιαύτης σημασίας. Κατὰ συνέπειαν θὰ πρέπει νὰ συνεχίσωμεν, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ λήξῃ, σήμερον, ὁ κατάλογος, ὥστε νὰ συνεχίσωμεν αὔριον, νὰ ἀπαντήσω ἐγώ, ἀφοῦ βλέπω ἀκόμη καὶ δευτερολογοῦντας. Ἄλλως, ἡ ἐπερώτησις αὐτή, ἀπὸ Δευτέρας εἰς Παρασκευὴν καὶ ἀπὸ Παρασκευῆς εἰς Δευτέραν, θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ ἐπὶ ἡμέρας. Συνεπῶς νὰ προχωρήσωμεν σήμερον διὰ νὰ τελειώσωμεν αὔριον.

§160Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀποτελμάτωσις καὶ ἡ παράτασις τῶν συζητήσεων εἶναι, βεβαίως, κάτι κακόν. Ἀλλὰ καὶ ἡ περικοπὴ αὐτῶν, ὅπως γίνεται, εἰς μίαν βραδυάν, εἶναι κάτι χειρότερον.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε; Νὰ κάμωμεν ἕνα χρόνιον νόσημα ἐδῶ; Δὲν εἶναι παραδεκτὸν αὐτό. Ὁρίστε, κ. Ἀλλαμανῆ, ἔχετε τὸν λόγον.

§162Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς αὐτὴν τὴν προκεχωρημένην ὥραν ὁμιλῶν, κατ’ ἀνάγκην θὰ ὑπάρξω λακωνικός. Εἶναι ἄλλωστε μειονεκτικὴ ἡ θέσις εἰς τὴν προκειμένην συζήτησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ζηλοτύπως, ἐπὶ ἡμέρας ὁλοκλήρους κρατεῖ μυστικὰς τὰς μυστηριώδεις σκέψεις, αἱ ὁποῖαι τὸν ὡδήγησαν εἰς ἕνα ἐγχείρημα, τὸ ὁποῖον συγκλονίζει τὴν πανελλήνιον κοινὴν γνώμην καὶ ἐκλόνισεν ἀκόμη ἐκ θεμελίων τὸ Ἐθνικόν μας πιστωτικὸν Ἵδρυμα. Εἶναι ὑποχρεωμένοι οἱ ὁμιληταί, οἱ ἐπερωτῶντες, ν’ ἀναζητοῦν καὶ προσπαθοῦν νὰ μαντεύσουν τὰς μυχίας σκέψεις τοῦ Ὑπουργοῦ, διὰ ν’ ἀπαντήσουν εἰς ἐκείνας. Ἐπιφυλάσσω εἰς ἐμαυτὸν τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ ἀπορρέει, νὰ ζητήσω ἐκ δευτέρου τὸν λόγον, ὅταν ὁ κύριος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργὸς ὡμιλήσῃ, ἐπὶ τέλους, διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὰς ἀπόψεις του. Ἀπόψε θὰ ἀρκεσθῶ νὰ διατυπώσω ὡρισμένα ἐρωτήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων παρίσταται ἀνάγκη ν’ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Θέμα Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἶναι κοινὴ συνείδησις, ὅτι ὑπῆρξε καὶ ὑπάρχει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, θὰ ἄρῃ Καδμείαν νίκην, ἄν, ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, θελήσῃ νὰ ἱστορήσῃ τὰς ταλαιπωρίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Τὸν πληροφορῶ, ἀπὸ τοῦδε, ὅτι δὲν θὰ θεωρήσωμεν ἀπάντησιν εἰς τὴν ἐπερώτησίν μας τὴν ἱστόρησιν αὐτήν. Ὑπῆρξεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς Ἀντιπολίτευσις. Ἀντιπολίτευσις ἀξιωματική, λίαν προσφάτως, καὶ ἦτο, τότε, ὁ καιρὸς νὰ ἀσκήσῃ τὴν κριτικὴν ἐναντίον, τυχόν, πράξεων ἢ παραλείψεων τῆς τότε Κυβερνήσεως ἐν σχέσει μὲ τὸ θέμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Σήμερον ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀποτελεῖ Κυβέρνησιν, προέβη εἰς μίαν ὡρισμένην πρᾶξιν, ἐλέγχεται, καὶ θὰ λογοδοτήσῃ. Δι’ ἐλαχίστων, θὰ ἐπανέλθω, εἰς μερικοὺς εὐγλώττους ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους ἐμνημόνευσε καὶ ὁ συνάδελφος κ. Ἀντωνίου, διὰ νὰ γνωσθῇ, ἐπὶ τέλους, ποία εἶναι ἡ κατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὴν δικαιολογίαν, διὰ νὰ ληφθῇ ἡ ἐλεγχομένη ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως. Ἀποδίδεται καὶ θὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, τὸ ὅτι διεμόρφωσε τελευταίως ἕνα πολυτελὲς προσωπικόν, πλουσιοπαρόχως ἀμειβόμενον καὶ διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ ὁποίου ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ηὔξησε δυσαναλόγως τὰς δαπάνας της. Πίνακες ἐπίσημοι ἐμφανίζουν τὰ ἑξῆς δεδομένα — καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ἄν, τυχόν, οἱ ἀριθμοί μου δὲν εἶναι ἀκριβεῖς, διότι ὡς ἀντιπολίτευσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ὑπευθύνους πηγὰς — νὰ μὲ διακόψουν διὰ νὰ ἀποκαταστήσουν τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἀριθμῶν. Μεταξὺ 1938 καὶ 1952, τέλος 1951, μᾶλλον, ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος ηὔξησε τὸ προσωπικόν της κατὰ 110%. Ἡ Ἀγροτικὴ κατὰ 112%, ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν κατὰ 52% καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα κατὰ 23% περίπου. Καταλαμβάνει δηλαδὴ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τὴν τελευταίαν βαθμίδα εἰς τὴν κλίμακα τῆς αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ τῶν μεγάλων Τραπεζῶν. Αἱ μεγάλαι Τράπεζαι βαρύνονται, ἐπίσης, μὲ εἰσφορὰς διὰ τὰ Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα τοῦ προσωπικοῦ των. Εἶχον τοιαύτην ἐπιβάρυνσιν καὶ προπολεμικῶς καὶ ἔχουν καὶ σήμερον. Ποῖος ὑπῆρξεν ὁ συντελεστὴς αὐξήσεως τῶν δαπανῶν αὐτῶν εἰς τὰς πέντε μεγάλας Τραπέζας; Ἀκούσατε, κύριοι συνάδελφοι: ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος ἑπταπλασιάζει τὰς προπολεμικὰς εἰσφοράς της ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων, ἡ Ἀγροτικὴ τὰς τετραπλασιάζει, ἡ Τράπεζα ἡ Ἐμπορικὴ τὰς πενταπλασιάζει. Ὁ συντελεστὴς διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἶναι 3½ φορὰς μεγαλύτερος ἀπὸ τὰς προπολεμικάς της εἰσφοράς. Καὶ ἐρωτῶ: Διατὶ ἐξελέγη ὡς στόχος ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, διὰ νὰ τῆς ἀποδοθῇ ἡ μομφή, ὅτι ἐν κραιπάλῃ διατελεῖ αὕτη, ὥστε νὰ ἀποτελῇ ὀργανισμὸν καταδικαστέον, τοιοῦτον, ὥστε ὁ μόνος τρόπος διὰ νὰ ἀναζήσῃ εἶναι νὰ εἰσρεύσῃ νέον αἷμα, αἷμα ἀπὸ μίαν Τράπεζαν, ἡ ὁποία δὲν διεκρίθη εἰς τὸ παρελθὸν διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς πίστεως ὡς κοινωνικοῦ λειτουργήματος; Καὶ ἔρχομαι εἰς τοὺς ἀριθμούς, κύριοι συνάδελφοι, ποὺ ἀφοροῦν τὸ σύνολον τῶν ἐξόδων διαχειρίσεως πλέον—ἐκεῖ εἶναι καὶ οἱ μισθοὶ καὶ αἱ εἰσφοραί, ἔξοδα ἐν γένει διοικήσεως—διὰ νὰ πληροφορηθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ηὔξησε τὰ ἔξοδα διαχειρίσεως κατὰ 165%, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα κατὰ 150%, ἡ Τράπεζα ἡ Ἐμπορικὴ κατὰ 75% καὶ ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα κατὰ 70%. Δὲν δυσκολεύομαι νὰ ἀποκαλύψω τὴν πηγὴν τῶν στοιχείων. Διαπρεπὴς οἰκονομολόγος καὶ ἔγκριτος συνάδελφος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, κατὰ σύμπτωσιν δὲ ἀνήκει εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράταξιν, ἐν ἐνυπογράφῳ ἄρθρῳ του εἰς συναγερμικὴν ἔγκυρον ἐφημερίδα, τὸ «Βῆμα», δίδει τὰ στοιχεῖα αὐτά, τὰ ὁποῖα μεταφέρω ἐκεῖθεν ἔχω δὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι καὶ ὁ συνάδελφος, αὐτὰ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰς τόσον χρησίμους σκέψεις του, θὰ ἔχῃ τὸ θάρος νὰ μεταφέρῃ εἰς τὸ βῆμα αὐτό. Πέραν ὅλων αὐτῶν, δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι ποὺ θὰ διαφωνήσωμεν ὅτι ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει καὶ στάδιον καὶ ἀνάγκη λήψεως μέτρων ἐξυγιάνσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων Τραπεζῶν, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ἐπικαίρως σᾶς ὑπέμνησεν ὁ συνάδελφος κ. Ἀντωνίου ὅτι εἰς τὸ ἀρχεῖον τοῦ Ὑπουργείου σας, οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἀρχεῖον τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ὑπάρχει τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως σχέδιον νόμου ἐγκριθὲν παρὰ τῆς τελευταίας ταύτης, ὁδηγοῦν εἰς λῆψιν μέτρων ἀνωδύνων πως διὰ τὸ σπαρασσόμενον ἀπὸ ἀγωνίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν προσωπικὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἀποδίδον μεγίστας καὶ σπουδαίας οἰκονομίας εἰς τὴν Τράπεζαν. Ὅταν πάντα ταῦτα ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅταν ἀκόμη δι’ ὑμᾶς εἶναι ὑπόθεσις 48 ὡρῶν νὰ ἔχετε ἐψηφισμένον νόμον τῆς ἀρεσκείας σας, διερωτῶμαι: διατί δὲν ὁδηγεῖσθε πρὸς τὴν λογικὴν αὐτὴν κατεύθυνσιν διὰ νὰ διατηρήσετε ἐπὶ τέλους ἕνα ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον ἐσεβάσθησαν, διαδεχόμεναι ἡ μία τὴν ἄλλην, Κυβερνήσεις πάσης προελεύσεως; Διατί δὲν ὁδηγεῖσθε πρὸς τὴν λύσιν αὐτὴν ὥστε καὶ τὸ ἵδρυμα νὰ προστατεύσετε καὶ νὰ μὴ ὁδηγηθῆτε καὶ σεῖς καὶ ἡ χώρα καὶ ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου εἰς μίαν περιπέτειαν οἵαν ζῶμεν ἀπό τινων ἡμερῶν; Αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ἠλιάσκου, αἱ γενόμεναι εἰς ἀπογευματινὴν συναγερμικὴν ἐφημερίδα τὴν ἑπομένην τῆς ἐπισήμου ἀνακοινώσεως, τῆς συγχωνεύσεως, δηλώσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἐσχολιάσθησαν ἁπλῶς, ἀλλὰ ἀπετέλεσαν τὸ ἔρεισμα κριτικῆς ἀνηλεοῦς ἐναντίον σας, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν διεψεύσθησαν μέχρι στιγμῆς. Δικαιούμεθα, συνεπῶς, ἀντὶ ἀληθείας, νὰ παραλάβωμεν ὅσα ὁ κ. Ἠλιάσκος δημοσίᾳ εἶπεν. Καὶ ἡ ἀφήγησις τοῦ κ. Ἠλιάσκου περὶ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα προηγήθησαν μέχρις οὗ φθάσει εἰς τὸν θῶκον τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, μαρτυρεῖ κατὰ τρόπον ἀδιάψευστον, κατὰ τρόπον μὴ δυνάμενον νὰ ἀνατραπῇ καὶ νὰ διαψευσθῇ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὡδηγήθητε εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς συγχωνεύσεως συμπτωματικῶς, χωρὶς καμμίαν προηγουμένην προπαρασκευήν, χωρὶς καμμίαν μελέτην τοῦ θέματος. Ἀπετάθητε εἰς τὸν κ. Ἀρλιώτην, ἀπετάθητε εἰς τὸν κ. Κυριακόπουλον· σᾶς ἔθεσαν ὡρισμένους ὅρους, διετύπωσαν ὡρισμένας ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν σᾶς εὗρον σύμφωνον. Τότε ἐπήγατε εἰς τὸν κ. Ἠλιάσκον. Καὶ ἐκλήθη, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι—ἔτσι εἶναι αἱ δηλώσεις του—καὶ ἐκλήθη ὁ κ. Ἠλιάσκος ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ Πρόεδρον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, καὶ τοῦ ἐπροτάθη ἡ Διοίκησις τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἀντέταξε τοὺς οἰκογενειακούς του δεσμοὺς μὲ τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν ὡς ἐκ τῶν ὁποίων δὲν ἠδύνατο νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, διὰ νὰ καταλάβῃ τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ὃν ἀφέθη σαφῶς νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι θὰ ἀπεδέχετο ὁ κ. Ἠλιάσκος τὴν Διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐὰν συνεχωνεύετο ἡ Ἐθνικὴ μὲ τὴν Τράπεζαν τῶν Ἀθηνῶν, ἐπεφυλάχθη, διὰ νὰ δώσῃ μετὰ 48 ὥρας τὴν ἀπάντησιν, ὅτι ἀπεδέχετο τὸν ὅρον. Ὁ σεβασμὸς τῶν οἰκογενειακῶν δεσμῶν τοῦ κ. Ἠλιάσκου σᾶς ὡδήγησε λοιπόν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὴν συγχώνευσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Τούτου δοθέντος, εἶναι εὐεξήγητον τὸ πῶς ἠγνοήσατε τὰς ἐκδήλους καὶ ὀλεθρίας συνεπείας τοῦ ἐγχειρήματος. Ἁπλούστατα, δὲν τὰς ἐσκέφθητε. Διότι ἐλάβατε τὴν ἀπόφασιν χωρὶς νὰ βασανίσετε τὸ πρᾶγμα. Καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ στραφῶ πρὸς ἕνα ἄλλον ἁρμόδιον Ὑπουργόν, τὸν ὁποῖον οἱ προλαλήσαντες δὲν ὤχλησαν μέχρι στιγμῆς—ἐννοῶ τὸν νόμῳ ἐντεταλμένον Ὑπουργὸν νὰ ἐποπτεύῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς κειμένης περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιριῶν νομοθεσίας, τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τοῦ Ἐμπορίου—διὰ νὰ ἐρωτήσω ποία ὑπῆρξεν ἡ ἰδική του ἀντίδρασις ὅταν ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλην αἱ παρανομίαι συνετελοῦντο ἀπὸ τὸν συνάδελφόν του ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς ὅ,τι ἀφεώρα τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Ἐγνώριζεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ὅτι δὲν ἔχει καμμίαν ἁρμοδιότητα τὸ Γενικὸν Συμβούλιον μιᾶς Τραπέζης ἢ ἀνωνύμου Ἑταιρίας νὰ ἀποφασίζῃ τὴν συγχώνευσιν, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι θέμα ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τῆς Γεν. Συνελεύσεως; Ὁ κ. Ἠλιάσκος εἶχε θέσει τὸν ὅρον τῆς συγχωνεύσεως τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν μὲ τὴν Τράπεζαν τὴν Ἐθνικήν. Ἡ Κυβέρνησις τὸν ἀπεδέχθη. Ὅταν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνήρχετο τὰς κλίμακας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διὰ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὸ Γεν. Συμβούλιον τὴν ἐκλογὴν ὡς Διοικητοῦ τοῦ κ. Ἠλιάσκου εἶχεν ἤδη ἀποδεχθῆ τὸν ὅρον τῆς συγχωνεύσεως καὶ ἐπέβαλε τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Ἠλιάσκου διὰ νὰ διευκολύνῃ τὴν πραγματοποίησιν τῆς συγχωνεύσεως. Ὅταν ὑπεχρέωνε τὸ Γεν. Συμβούλιον νὰ ἐκλέξῃ, καθ’ ὃν ἀνώμαλον τρόπον ἐξέλεξε, τὸν κ. Ἠλιᾶσκον, ἐπέβαλε εἰς τὸ Γεν. Συμβούλιον νὰ δεχθῇ καὶ τὴν συγχώνευσιν. Τὸ Γενικὸν Συμβούλιον—καί, ὑποθέτω, αὔριον θὰ μᾶς φέρετε τὰ πρακτικὰ ἐδῶ—ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἰδικῆς σας ἐπιρροῆς καὶ ὑπὸ τὸ κράτος μιᾶς φρασεολογίας, ἡ ὁποία ὑπῆρξε κάπως τολμηρά, ὑπέκυψεν. Ἀλλὰ δὲν εἶχε χάσει ἐντελῶς τὴν αἴσθησιν τῶν εὐθυνῶν του, τῶν εὐθυνῶν του ἀπέναντι ἐκείνων, τὰ συμφέροντα τῶν ὁποίων ἦτο ἐντεταλμένον νὰ προστατεύῃ, καὶ ἔθεσεν ἕνα ὅρον διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Ἡλιάσκου—δὲν ἔχει σημασίαν ἐὰν διὰ λόγους εὐπρεπείας, ὅπως ἐξηγεῖ εἰς τὴν ἀναγνωσθεῖσαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὀρθῶς δέ, ἐπιστολήν του ὁ κ. Τριανταφυλλόπουλος—ἕνα ὅρον, ὁ ὁποῖος ἀπὸ λόγους εὐπρεπείας διετυπώθη ὡς εὐχή. Εἶναι ὁ ὅρος, ὅτι ὁ κ. Ἡλιάσκος δὲν θὰ ἀνελάμβανε τὰ καθήκοντα τοῦ Διοικητοῦ πρὶν ἢ παραιτηθῇ τῆς θέσεώς του καὶ τοῦ ἀξιώματός του ὡς Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Διότι νουνεχεῖς ἄνθρωποι συγκροτοῦν τὸ Γεν. Συμβούλιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συλλάβουν αὐτὸ τὸ ἀσύλληπτον καὶ ἀπίθανον κατασκεύασμα ποὺ προέκυψε καὶ ὑφίσταται μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς, ὅτι δηλαδὴ δύο Τράπεζαι ὑπὸ συγχώνευσιν, εὑρισκόμεναι εἰς τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων διὰ τὴν συγχώνευσιν, ἔχουν ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἐκπρόσωπον! Εἶναι ἀπίστευτον, κ. βουλευταί, ἀλλ’ ἀληθές. Ὁ κ. Ἡλιάσκος ἀσμένως, προθύμως καὶ ἐσπευμένως, ἀνέλαβε τὰ καθήκοντα τοῦ Διοικητοῦ, ματαίως ὅμως ἀναμένομεν μέχρι τῆς στιγμῆς—καὶ ματαίως ἀναμένει καὶ τὸ Γεν. Συμβούλιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης—νὰ ἐκπληρώσῃ καὶ τὸν ὅρον ὑπὸ τὸν ὁποῖον τοῦ ἀνετέθησαν τὰ καθήκοντα τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ ὑμεῖς, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, νόμῳ ἐντεταλμένος νὰ ἐποπτεύητε τὴν ἐφαρμογὴν τῆς νομοθεσίας «περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιριῶν», τί ἐκάματε μέχρι τῆς στιγμῆς; Διατί δὲν ὑπεχρεώσατε τὸν Διοικοῦντα Σύμβουλον νὰ καλέσῃ τὸ Γεν. Συμβούλιον, ἀφοῦ δὲν δέχεται νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν ὅρον ποὺ τοῦ ἐτέθη, διὰ νὰ ἀνακαλέσῃ τὸ Γεν. Συμβούλιον τὸν διορισμόν του, ἅπαξ ὁ ὅρος δὲν ἐγένετο δεκτὸς παρὰ τοῦ ἐκλεγέντος; Μὴ τυχὸν δὲν σᾶς κάμνει ἐντύπωσιν αὐτὸ ποὺ σᾶς ὑπενθυμίζει ὁ καθηγητὴς κ. Τριανταφυλλόπουλος σήμερον, ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ ἀκολουθήσετε τὴν διαδικασίαν τῆς ποινικῆς διώξεως τοῦ κ. Ἡλιάσκου; Σᾶς τὸ λέγει σαφῶς μὲ τὴν παραπομπὴν εἰς τὴν σχετικὴν διάταξιν τοῦ νόμου περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Καὶ ποῖος τὸ ἀγνοεῖ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας ὅτι δὲν ἐκινήθησαν οἱ σύμβουλοι διὰ νὰ συνέλθουν καὶ διαδηλώσουν τὴν ἀντίθεσίν των πρὸς τὴν παραμονὴν τοῦ κ. Ἡλιάσκου εἰς τὴν θέσιν τοῦ Διοικητοῦ; Καὶ μὴ τυχὸν νομίζετε ὅτι εἴμεθα ὀλίγοι ἐκεῖνοι ποὺ γνωρίζομεν πῶς ἐματαιώθη ἡ σύγκλησις αὐτοῦ τοῦ Συμβουλίου, ὕστερα ἀπὸ μίαν συνομιλίαν ποὺ εἴχατε μὲ τὸν κ. Βαλαωρίτην, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας ὑπῆρξεν ὁ κ. Βαλαωρίτης νὰ ὑπαναχωρήσῃ καὶ νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἡ συνεδρίασις τοῦ Συμβουλίου πρὶν λήξει ἡ συζήτησις ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν; Γνωρίζετε, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, ὅτι ὑπάρχει ρητὴ διάταξις τοῦ νόμου περὶ ἀνωνύμων ἑταιρειῶν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει εἰς τὸν ἀσκοῦντα καθήκοντα διευθυντοῦ μιᾶς ἀνωνύμου ἑταιρείας νὰ μὴ ἀσκῇ συγχρόνως, εἴτε δι’ ἴδιον λογαριασμόν, εἴτε διὰ λογαριασμὸν τρίτων, ἐπιχειρήσεις καὶ πράξεις ὁμοειδεῖς πρὸς τὰς πράξεις τῆς ἄλλης ἐπιχειρήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι διευθυντής; Ποῖα μέτρα ἐλάβατε ἐναντίον τοῦ κ. Ἡλιάσκου, ὁ ὁποῖος παραβιάζει ρητῶς τὴν διάταξιν αὐτήν; Μήπως πρόκειται περὶ δύο ἑταιρειῶν ἀγνώστων, μικρῶν, ὥστε νὰ ἀγνοήσετε καὶ νὰ ἀμελήσετε ἐπί τινας ἡμέρας τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ἡ ὁποία σᾶς ἀνετέθη ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας; Ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ Ἀνωτάτου Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος τῆς χώρας, εἰς βάρος τοῦ ὁποίου συνεχίζεται μία πρωτοφανὴς παρανομία ὑπὸ τὰ ὄμματά σας. Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνέχεσθε τὴν διατήρησιν τῆς παρανομίας αὐτῆς; Ἀγνοεῖτε μήπως ἀκόμη ὅτι εἰδικὴ νομοθεσία διέπει τὰ περὶ συγχωνεύσεως τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν; Καὶ δὲν ἐλάβατε τὸν κόπον νὰ μάθετε τὰ ὅσα καὶ παρ’ ἡμῶν καὶ διεθνῶς διδάσκονται ἐν σχέσει μὲ τὴν διαδικασίαν τῆς συγχωνεύσεως τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν; Ἀγνοεῖτε ὅτι διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν συγχώνευσιν πρέπει νὰ περάσωμεν ἀπὸ ὡρισμένα στάδια, τὸ πρῶτον τῶν ὁποίων εἶναι ἡ διεξαγωγὴ διαπραγματεύσεων μεταξὺ τῶν διοικήσεων τῶν δύο ὑπὸ συγχώνευσιν ἑταιρειῶν; Ὅτι θὰ ἀκολουθήσῃ καταρτισμὸς σχεδίου συμβάσεως, τὸ ὁποῖον υἱοθετεῖται κατ’ ἀρχὴν ἀπὸ τὰ διοικητικὰ συμβούλια τῶν ἑταιρειῶν, θὰ φθάσῃ εἰς τὴν γενικὴν συνέλευσιν διὰ νὰ ἐγκριθῇ παρ’ αὐτῆς τελικῶς; Καὶ πῶς ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι θὰ διεξαχθοῦν διαπραγματεύσεις μεταξὺ Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅταν ἐπιμένετε νὰ διατηρῆτε ἕνα ἐκπρόσωπον τῶν δύο Τραπεζῶν; Ποῖα εἶναι τὰ ἐχέγγυα, ὅτι εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ τῶν διαπραγματεύσεων δὲν θὰ πρυτανεύσουν τὰ αἰσθήματα τὰ τόσον ζωηρὰ τῶν οἰκογενειακῶν δεσμῶν, τὰ ὁποῖα ὡδήγησαν τὸν κ. Ἠλιάσκον ὥστε νὰ τὰ θέσῃ ὡς ὅρον προκειμένου νὰ γίνῃ Διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης; Βεβαίως μὲ μίαν τοιαύτην ἀπόφασιν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀφορμὴ εἰς παντοίας ὑπονοίας καὶ εἰς σκανδαλοθηρίαν κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Μὴ ἀδικεῖτε ὅσους σκέπτονται πονηρῶς. Δὲν δύνανται νὰ δώσουν ἄλλην ἐξήγησιν καὶ κατ’ ἀνάγκην θὰ στραφοῦν καὶ πρὸς πονηρὰς σκέψεις. Ἐδῶ ἀποτελεῖ κοινὸν μυστικόν, ὅτι ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν ὁ κ. Ἠλιάσκος ἀγωνίζεται νὰ κρατηθῇ εἰς τὴν θέσιν του ὡς διοικητὴς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ ὅτι ἀπό τινων μηνῶν ὡρισμένη ὁμὰς μετόχων ἀγωνίζεται νὰ ἀποκτήσῃ περαιτέρω μετοχὰς διὰ νὰ ἔχῃ ἀσφαλῆ τὴν ἐκθρόνισιν τοῦ κ. Ἠλιάσκου ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Καὶ τοῦ προσφέρετε μίαν σωτηρίαν λύσιν, τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἐπίκειται ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν ἡ ἐκθρόνισίς του, σεῖς τοῦ προσφέρετε τὸν θρόνον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης.

§163Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἐκεῖνος τὸν ἠρνεῖτο ἀφοῦ τὸν ἐξεθρονίζατε;

§164Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν προσφέρετε ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὴν διακοπήν. Ἁπλούστατα ἐδέχθη τὴν διοίκησιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ ἐζήτησε κάτι πλέον αὐτῆς. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ἀποκορύφωσιν τῶν ἀποδείξεων διὰ τὴν ἐπιπολαιότητα, μὲ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἐχειρίσθη τὸ μέγα αὐτὸ θέμα, ἡ χθεσινὴ ἀνακοίνωσις τῶν ἐκπροσώπων τῆς πλειοψηφίας, διότι πλειοψηφία ἀποτελεῖ διὰ μίαν Ἀνώνυμον Ἑταιρίαν ὅταν πρόκειται περὶ ὁμάδος ποὺ ἔχει τὸ 46% τῶν μετοχῶν τῆς ἑταιρείας αὐτῆς, ἡ χθεσινὴ ἀνακοίνωσις τῆς πλειοψηφίας τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν σύμφωνα μὲ τὴν ὁποίαν δὲν δέχονται νὰ συγχωνευθοῦν μὲ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Κύριε Ὑπουργὲ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν ἐφροντίσατε τοὐλάχιστον νὰ ἔχετε τὴν πλευρὰν ἐκείνην ἐξησφαλισμένην, ὥστε νὰ μὴ παραδώσετε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἰς τὴν περιπέτειαν αὐτὴν χωρὶς αὐτὸ τὸ πρωταρχικὸν νὰ ἔχετε ἐξασφαλίσει; Καὶ εἶναι καιρὸς νὰ ἀποκαλύψω τὸ σχέδιόν σας. Σκέπτεσθε, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐπέμβητε νομοθετικῶς διὰ νὰ ὑποχρεώσητε τὰ δύο αὐτὰ ἱδρύματα νὰ συγχωνευθοῦν. Ναί, ἢ ὄχι; Θὰ ὑπάρξῃ ἴσως ἐπιχείρημα ἐκ τῆς ἀνακοινώσεως αὐτῆς, ἐπιχείρημα βάλλον ἐναντίον τῆς μομφῆς, ἐναντίον τῆς κατηγορίας, ὅτι ἡ ἀποφασισθεῖσα συγχώνευσις μὲ τὴν βάσιν τῆς ἐπικαταλλαγῆς τῶν τιμῶν τῶν μετοχῶν τῶν ἑκατέρωθεν Τραπεζῶν τῆς 3–1–1953 καὶ γίνεται μία καταλήστευσις τῶν μετόχων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ θὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις: ἀφοῦ τόσον ἐπωφελὴς εἶναι ἡ συγχώνευσις διὰ τοὺς μετόχους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, διατὶ αὐτοὶ ἀρνοῦνται τὴν συγχώνευσιν; Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀποκρούσωμεν τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν ἠλέγχετο ἀπὸ μίαν ὁμάδα συμπαγῆ μετόχων, ἡ ὁποία εἶχε τὸ 46% περίπου τῶν μετοχῶν. Ἡ ὁμὰς αὐτὴ θὰ ἔχῃ μὲν τὸ ὄφελος ἐκ τοῦ ὅτι θὰ ἀποκτήσῃ μετοχὰς τῆς νέας Τραπέζης μὲ μίαν συμφέρουσαν τιμήν, ἀλλὰ ἐξ ἑτέρου θὰ ἔχῃ χάσει τὸ κοντρὸλ μιᾶς Τραπέζης προσοδοφόρου, ὡς εἶναι ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν, διότι θὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὲ ἕνα ποσὸν μετοχῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκπροσωπῇ ἕνα 5, 6, 7% καὶ δὲν πρόκειται νὰ κατευθύνῃ τὴν νέαν Τράπεζαν, ποὺ θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν συγχώνευσιν. Θὰ χρειασθῇ νὰ δώσω καὶ πάλιν μερικοὺς ἀριθμούς. Θὰ πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ γνωρίζῃ, πέραν τῶν ὅσων ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ἀξίαν τῆς μετοχῆς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐνεργητικοῦ της, θὰ πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ γνωρίζῃ ὅτι ὁ μόνος ὅρος τῆς ἐπικαταλλαγῆς τῶν μετοχῶν τῶν δύο Τραπεζῶν, ἦτο κατὰ μέσον ὅρον κατὰ τὰ ἑπτὰ ἔτη μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν 1945–1952, 1 πρὸς 18,5, κατὰ τὰ πέντε τελευταῖα ἔτη 1948–52, 1 πρὸς 21 καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν, 1 πρὸς 18, διὰ νὰ προσθέσω, κ. συνάδελφοι, ὅτι τὸ χαμηλότερον σημεῖον τῆς παριτέ, ἦτο αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐξέλεξεν ἡ Κυβέρνησις 1: 12. Δὲν ὑπῆρχε χαμηλότερον. Καὶ ἐρωτᾶται: Ποῖα καταπληκτικὰ γεγονότα ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν, ὥστε νὰ μειώσουν τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ νὰ φύγωμεν ἀπὸ τὴν σχέσιν 1 πρὸς 18 καὶ νὰ πᾶμε εἰς τὴν σχέσιν 1 πρὸς 12; Ἢ πρέπει νὰ διατηροῦν τὴν ἐλπίδα οἱ μέτοχοι τῆς Ἐθνικῆς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ρίψῃ ὅλον τὸ βάρος καὶ θὰ ἐπιδιώξῃ νὰ μεταβάλῃ τὴν παριτέ αὐτήν; Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ θὰ χρειασθῇ νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου παρεσύρθη εἰς δηλώσεις πρὸ ἡμερῶν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἀσκουμένην κριτικὴν καὶ εἶπεν ὅτι ἀπόδειξις τοῦ πόσον ἐπωφελὴς διὰ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὑπῆρξεν ἡ ἐπιχειρουμένη συγχώνευσις, εἶναι ἡ παρατηρουμένη ἀνατίμησις τῶν μετοχῶν της. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ἂν δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ ποὺ θὰ εἴπω, νὰ μὲ διαψεύσῃ, ὅτι δηλ. καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας αὐτὰς δὲν ἐπωλήθησαν πέραν τῶν 30 μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς. Θὰ ἐπεθύμουν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ἔχω μίαν ἀπάντησιν. Θὰ ἤθελον ἀκόμη πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος νὰ ἐπισημάνω ἕνα σοβαρὸν ἀποτέλεσμα τῆς πράξεως, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ἡ Κυβέρνησις. Ἐκ τῶν 22.000 μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, αἱ 13.000 ἀνήκουν εἰς εὐαγῆ ἱδρύματα, ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα, κληροδοτήματα, ἑνώσεις καὶ συλλόγους, εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον καὶ τοὺς δημοσίους ὀργανισμούς. Εἶχε συνεπῶς τὸ Κράτος ἀνέκαθεν τὸν τρόπον χωρὶς τεχνητοὺς ἐλέγχους, ἀλλὰ διὰ τῆς πλειοψηφίας αὐτοῦ νὰ ἐλέγχῃ ἀπολύτως τὸ μεγαλύτερον πιστωτικὸν ἵδρυμα τῆς χώρας. Ὑπῆρξεν ἀκριβῶς ἡ σύνθεσις τῶν μετόχων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐκείνη, ποὺ διετήρησεν ἀνέκαθεν διὰ μέσου ἑνὸς ὁλοκλήρου αἰῶνος ἀμετάβλητον τὸν κοινωνικὸν χαρακτῆρα τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ. Ἀποτέλεσμα τῆς συνθέσεως αὐτῆς εἶναι τὸ ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὑπῆρξεν ὁ χρηματοδότης τῶν βαλκανικῶν πολέμων, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ὑπῆρξεν ὁ ὀργανισμός, ὅπου ἐξησφάλισε τὸν ἐπισιτισμὸν τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον. Αὐτήν, κ. Ὑπουργέ, τὴν πλειοψηφίαν καταστρέφετε μὲ τὸ ἐγχείρημά σας. Τὴν πλειοψηφίαν αὐτὴν καθιστᾶτε μειοψηφίαν. Πῶς θὰ ἀναμένετε πλέον ἀπὸ τὸν νέον τραπεζιτικὸν ὀργανισμόν, μὲ τοιαύτην σύνθεσιν, νὰ ἐνισχύσητε τοὺς κλάδους ἐκείνους τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι πρόσφοροι εἰς τὴν προσέλκυσιν τῶν ἰδιωτικῶν κεφαλαίων; Καὶ ὅμως κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν προσέφευγε τὸ Κράτος, ὅταν ἤθελε νὰ προαγάγῃ καὶ ν’ ἀναπτύξῃ τοιούτους κλάδους τῆς οἰκονομίας μας. Θὰ ἐπεθύμουν, κύριοι συνάδελφοι, αἱ σκέψεις μου αὗται νὰ ἠκούοντο καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ σχηματίσῃ σαφεστέραν ἀντίληψιν περὶ τῶν συνεπειῶν τῆς συγχωνεύσεως αὐτῆς, διότι ἴσως ἤθελεν οὕτω παρέμβη προσωπικῶς καὶ περιορίζων κάπως τὴν ἀπεριόριστον ἐντολὴν μὲ τὴν ὁποίαν ἐφωδίασε τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ — καὶ τὴν ὁποίαν ἐπληροφορήθημεν ἀπὸ τὴν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν ραδιοφωνικήν του ὁμιλίαν — περιορίζων, ἐπαναλαμβάνω, τὴν ἐντολὴν αὐτήν, ἡ ὁποία ἥκιστα συμβιβάζεται μὲ τὴν συνταγματικήν μας τάξιν, νὰ θελήσῃ διαφωνῶν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ προσφέρῃ μίαν ὑψίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον.

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπασπύρου ἔχει τὸν λόγον.

§166Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ διατυπώσω, κ. βουλευταί, τὴν πικρίαν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, διότι μὲ τὴν σημερινὴν οὐσιαστικὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος ἐγκαινιάζονται νέαι μέθοδοι ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καί, ἰδιαιτέρως, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὴν κατεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου. Δέκα βουλευταὶ τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀπηύθυνον ἐπὶ ἑνὸς θέματος, ποὺ συγκινεῖ τὴν δημοσίαν γνώμην τῆς χώρας καὶ τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπόστασίν της, ἀπηύθυνον, λέγω, ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως φέρει τὴν γενικωτέραν κυβερνητικὴν εὐθύνην καὶ ἀνεμίχθη ζωηρῶς εἰς τὸ ἐπίμαχον θέμα. Συνέπεσε διὰ λόγους ὑγείας νὰ ἀπουσιάζῃ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν. Καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, ἐθεώρησε χρέος της νὰ διατυπώσῃ τὴν παράκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, ἐν τῇ ἐλπίδι τῆς ταχείας ἀποκαταστάσεως τῆς ὑγείας του καὶ τῆς προσωπικῆς του συμμετοχῆς εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, δεδομένου ὅτι ἡ παρουσία του θὰ συνετέλει εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν ἑνὸς ἀκανθώδους ζητήματος. Ἡ ἀντιπολίτευσις ὑπέστη σκληρὰν μεταχείρισιν ἐπὶ τῆς διατυπωθείσης παρακλήσεώς της, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὴν πρόχειρον δικαιολογίαν, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ τερματισθῇ ὁπωσδήποτε ἡ συζήτησις. Ἡ Κυβέρνησις ἐνεφάνισεν οὕτω τὸν δυναμισμόν της καὶ εἰς τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος καὶ δὲν ἔκαμε τὴν αἰτηθεῖσαν παραχώρησιν πρὸς τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἡ ὁποία, ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν πολλὴν γενναιοψυχίαν, μὲ καλὴν πίστιν καὶ ἀγαθὴν διάθεσιν συμπεριεφέρετο πρὸς τὴν τότε ἀντιπολίτευσιν. Καὶ θὰ ἐνθυμῆται ἰδιαιτέρως ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνης, ὅταν κατὰ τὴν κρίσιμον συζήτησιν τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1952 ἠξιώθη ἀπὸ τὴν τότε Ἀντιπολίτευσιν ὁ ἔλεγχος ὡρισμένων κυβερνητικῶν πράξεων, ὅτι ὁ βαρύτατα ἀσθενῶν τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρχηγὸς τῆς ΕΠΕΚ ἔσπευσε δι’ ἀεροπλάνου νὰ φθάσῃ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ νὰ προσέλθῃ ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα εἶναι καὶ κρίσιμον καὶ σοβαρὸν καὶ δὲν θὰ παρεβλάπτετο ἡ ὑπόθεσις, ἐὰν ἀνεβάλετο δι’ ἓν ἢ δύο εἰκοσιτετράωρα ἡ συζήτησις διὰ νὰ παρίσταται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀκούσῃ ὅλων τὰς ἀπόψεις, πρᾶγμα ποὺ θὰ τὸν ἐβοήθει νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν διαμόρφωσιν ἰδικῆς του πλέον πεποιθήσεως ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον ἔχει συγκινήσει ζωηρότατα τὸ σύνολον σχεδὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μὲ τὴν ἄτεγκτον ἐπιμονήν του θέλει νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐξάντλησιν τοῦ καταλόγου τῶν ὁμιλητῶν καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν δευτέραν μεταμεσονύκτιον ὥραν μὲ ἓξ ἀκόμη ἀγορητάς, καθ’ ἥν στιγμὴν ἡ συζήτησις ἔχει γενικευθῆ καὶ δύνανται κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ ζητήσουν τὸν λόγον καὶ ἄλλοι συνάδελφοι. Ζητεῖ ἐκκαθάρισιν τῆς συζητήσεως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, χωρὶς νὰ παρίσταται οὐδὲ τὸ ἓν τρίτον τῶν συναδέλφων. Αἰσθάνομαι ὡς χρέος μου εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν: Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ θὰ ἤθελα νὰ διευκρινίσω, ὅτι ἡ διατύπωσις τῆς ἐνστάσεώς μας εἶχε τὴν ἔννοιαν τῆς διαμαρτυρίας διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις μεταχειρίζεται τὴν ἀντιπολίτευσιν. Παρὰ ταῦτα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, διότι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἴμεθα οἱ ὀλιγώτεροι, νὰ ὑποκύψωμεν εἰς τὴν κυβερνητικὴν πίεσιν. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Κυβέρνησις τὰ εὔλογα παράπονα τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐν τῷ μέλλοντι νὰ ἀφίσῃ τὸν δυναμισμόν, τὸν ὁποῖον θέλει νὰ ἐπιδείξῃ ἔναντι τῆς μειοψηφίας κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν. Διότι αἱ ἐργασίαι τῶν Νομοθετικῶν Σωμάτων διέπονται, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὄχι μόνον ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὡρισμένους ἀγράφους νόμους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ θεμέλιον τῶν ἐλευθέρων πολιτευμάτων καὶ τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλητε μὲ τὴν καθιέρωσιν νέας τάξεως πραγμάτων, διότι ἔτσι καταδυναστεύετε τὴν μειοψηφίαν, τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου καὶ τὴν ἄσκησιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς ἀντιπολιτεύσεως). Πάντως μὲ τὴν αἰτηθεῖσαν παρ’ ἡμῶν διακοπὴν τῆς συζητήσεως κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν δὲν θὰ συνεχίζετο αὕτη τὴν προσεχῆ Παρασκευήν, ἀλλ’ αὔριον. Διότι διὰ τὴν αὐριανὴν συνεδρίασιν δὲν ὑπάρχει νομοθετικὴ ἐργασία. Διὰ τὴν Τετάρτην ἐπίσης. Θὰ ἦτο, λοιπόν, δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ καὶ κατὰ τὴν αὐριανὴν καὶ κατὰ τὴν μεθαυριανὴν συνεδρίασιν ἡ προκειμένη συζήτησις.

§167Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Θὰ συνεχισθῇ.

§168Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Μάλιστα κ. Ὑπουργέ. Ἀλλὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσητε μίαν ἄνεσιν καὶ εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ θὰ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ παρακολουθήσῃ τὰς συζητήσεις καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλοι οἱ συνάδελφοί σας, διότι τὸ συζητούμενον θέμα εἶναι θέμα σοβαρώτατον καὶ ἕκαστος πρέπει νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας του. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὑποκύπτομεν, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πίεσιν καὶ χωροῦμεν εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἀπόψεών μας. Τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, ἐξηντλήθη ἀναμφισβητήτως, διότι ὅλαι του αἱ πλευραὶ τόσον εὐστόχως ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους. Ἐπειδὴ ὅμως εἶμαι μεταξὺ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπηρώτησαν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν ὅλον χειρισμὸν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, θὰ πρέπει νὰ φέρω μέχρι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὡρισμένας ταπεινὰς σκέψεις μου καὶ νὰ τὰς θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν αὐτῆς. Ὁ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως χειρισμὸς τοῦ τραπεζιτικοῦ θέματος μᾶς ἀπεκάλυψεν, ὅτι εἰς τὴν δημοσίαν ζωὴν τῆς χώρας εἰσήχθησαν νέαι μέθοδοι ποὺ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ σταματήσουν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Φοβοῦμαι, ὅτι θὰ κατακλύσουν τὴν δημοσίαν ζωὴν τῆς χώρας καὶ μὲ τὰς μεθόδους αὐτὰς καὶ τὰ ἐγκαινιασθέντα ἤδη συστήματα θὰ γίνεται ἡ ἐπιβολὴ τῶν κυβερνητικῶν ἀπόψεων. Ἡμεῖς οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν πτέρυγα τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἔχομεν χρέος νὰ πολεμήσωμεν τὰς μεθόδους αὐτὰς καὶ νὰ διαφωτίσωμεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ πέραν αὐτῆς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Τὸ θέμα τῆς νομιμότητος προέχει εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ζήτημα. Σπουδαιότητα ἔχει βεβαίως ἡ οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ ἄποψις, ἀλλ’ ἐπ’ αὐτῶν ἀνεπτύχθησαν τόσον εὐγλώττως αἱ γνῶμαι τῆς ἀντιπολιτεύσεως παρὰ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, ὥστε δὲν χρειάζεται νὰ ἐνδιατρίψω. Θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς νομιμότητος τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προκαλέσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διὰ νὰ καθορισθοῦν καὶ αἱ κυβερνητικαὶ εὐθῦναι καὶ ἰδιαιτέρως τῶν Ὑπουργῶν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ Ἐμπορίου. Θὰ ἐκθέσω κατὰ χρονολογικὴν σειρὰν τὰ λαβόντα χώραν διὰ νὰ ἐκτιμηθῇ τὸ μέγεθος τῆς κυβερνητικῆς αὐθαιρεσίας. Τὴν ἑβδόμην Ἰανουαρίου κατὰ τὰς ἀπογευματινὰς ὥρας, ἐκλήθησαν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του, ὁ Διοικητὴς καὶ ὑποδιοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ κατὰ τὰ δεδομένα τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἀπὸ τὴν εἰδησεογραφίαν τῶν ἐφημερίδων ἐζητήθη ἡ ὑποβολὴ τῆς παραιτήσεώς των πρὸς διευκόλυνσιν τῆς Κυβερνήσεως. Δικαίωμα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἦτο νὰ κάμῃ τὴν ἐνέργειαν αὐτήν, εἴτε ἐξ ὀνόματός του εἴτε ἐξ ὀνόματος ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως. Δικαίωμα τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἦτο νὰ θέσῃ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως τὴν παραίτησίν του. Θὰ εἶχε νὰ δώσῃ λόγον εἰς τὴν συνείδησίν του καὶ εἰς τοὺς μετόχους οἱ ὁποῖοι τοῦ ἐνεπιστεύθησαν τὴν περιουσίαν των καὶ τοῦ ἀνέθεσαν τὴν διοίκησιν τοῦ ἱδρύματος. Δὲν πρόκειται νὰ ἐλέγξωμεν ἢ νὰ ψέξωμεν τὴν ἐνέργειαν αὐτήν. Σημειῶ μόνον μία ἀήθη ἐνέργειαν ποὺ ἔγινε διὰ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Ὑποδιοικητοῦ. Μὲ τὴν ὑποβολὴν τῆς παραιτήσεώς του, ἀνέλαβεν οὗτος τὴν ὑποχρέωσιν, κατὰ κυβερνητικὴν ὑπόδειξιν, νὰ συγκαλέσῃ τὸ Γενικὸν Συμβούλιον τῆς Τραπέζης τὸ ὁποῖον συμφώνως πρὸς τὸν νόμον καὶ τὸ καταστατικὸν δὲν δύναται νὰ κληθῇ παρὰ μόνον παρὰ τοῦ Διοικητοῦ ἢ τοῦ νομίμου ἀναπληρωτοῦ του. Διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν κυβερνητικῶν ἐπιδιώξεων, ἀνέλαβεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἄφεσιν ἑνὸς χρέους τοῦ κ. Ὑποδιοικητοῦ πρὸς τὴν Τράπεζαν καὶ τὴν πληρωμὴν τῶν μισθῶν διὰ τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς θητείας του. Ἡ δημοσία ζωὴ τοῦ τόπου δηλητηριάζεται μὲ τοιαύτας ἐκδηλώσεις καὶ μεθόδους ποὺ θέτει εἰς ἐνέργειαν μία πανίσχυρος Κυβέρνησις. Δὲν κλονίζεται μόνον τὸ μεγαλύτερον πιστωτικὸν ἵδρυμα τῆς χώρας, ἀλλ’ ἡ ὑπόστασις τοῦ Ἔθνους, ὅταν μὲ παροχὰς καὶ ἀνταλλάγματα ἐξασφαλίζεται ἡ ἐπιτυχὴς ἔκβασις ἑνὸς πραξικοπήματος. Μὲ πρόσκλησιν τοῦ ὑπὸ παραίτησιν κ. Ὑποδιοικητοῦ, τὸ γενικὸν συμβούλιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συνέρχεται, διὰ νὰ ἐκδηλωθῇ κατὰ τὸν στυγνότερον τρόπον ἡ κυβερνητικὴ βία πρὸς πραγματοποίησιν τῶν ἀνόμων σκοπῶν της. Διότι εἰς τὸ συγκληθὲν συμβούλιον τῆς 8–1–53, κατόπιν προσκλήσεως τοῦ ὑπὸ παραίτησιν Ὑποδιοικητοῦ, κατὰ περίεργον τρόπον προσέρχονται εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀκολουθούμενος ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ἐνῷ ταυτοχρόνως ἰσχυραὶ ἀστυνομικαὶ δυνάμεις, ἄλλαι μὲ πολιτικὴν περιβολὴν καὶ ἄλλαι ἐν στολῇ καταλαμβάνουν τὸν πρῶτον ὄροφον τῆς Τραπέζης, μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Διοικητὴν τῆς Γενικῆς Ἀσφαλείας, εἰς δὲ τὸν δεύτερον ὄροφον ποὺ ἐπρόκειτο νὰ συνεδριάσῃ τὸ γενικὸν συμβούλιον, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ἀστυνομικῶν δυνάμεων εὑρίσκεται ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀστυνομίας, συνοδευόμενος ἀπὸ ἀνωτέρους καὶ κατωτέρους ἀξιωματικοὺς τῆς Ἀστυνομίας καὶ πλῆθος ἀστυφυλάκων. Μὲ τὴν παρουσίαν τῶν δύο Ὑπουργῶν καὶ τὴν συμπαράστασιν τῶν ἀστυνομικῶν δυνάμεων, τὸ Γενικὸν Συμβούλιον ἤρχισε τὴν συνεδρίασίν του καὶ ὅπως εἴδομεν ἀπὸ τὰς εἰδήσεις τῶν ἐφημερίδων ἐγένετο δεκτὴ ἡ παραίτησις τοῦ διοικητοῦ καὶ ὑποδιοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἐπεκυρώθη ἡ συμφωνία μεταξὺ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ ὑποδιοικητοῦ τῆς Τραπέζης, βάσει τῆς ὁποίας διεγράφετο τὸ πρὸς τὴν Τράπεζαν χρέος του καὶ ἀνεγνωρίζετο τὸ δικαίωμα τῆς λήψεως τῶν μισθῶν του, διὰ τὸν ὑπόλοιπον χρόνον τῆς θητείας του. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ πρέπει νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι μόνον ἡ συνέλευσις τῶν μετόχων ἠδύνατο νὰ ἀποφασίσῃ ἁρμοδίως ἐπὶ τοιούτων θεμάτων. Ὑπάρχει καὶ σχετικὴ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐπὶ τῆς περιπτώσεως τοῦ Γ. Μερκούρη, Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς. Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἀπεφάνθησαν τὰ δικαστήρια καὶ ἐπὶ θέματος συνταξιοδοτήσεως τῆς χήρας τοῦ ἀειμνήστου Διοικητοῦ Ἰωάννου Δροσοπούλου. Παρὰ ταῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπέβαλε εἰς τὸ Γεν. Συμβούλιον τὴν ἀποδοχὴν τῶν ὅσων συνεφώνησε μὲ τὸν κ. Ὑποδιοικητήν, εἰς ἀντάλλαγμα τῶν ὑπηρεσιῶν ποὺ ἀνέλαβε νὰ προσφέρῃ διὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἔκβασιν τοῦ Κυβερνητικοῦ πραξικοπήματος. Δὲν θέλω νὰ κάμω βαρυτέρους χαρακτηρισμοὺς ἐπὶ τοῦ ἠθικοῦ αὐτοῦ θέματος. Οὐδὲ θέλω νὰ μειώσω τὸν κ. Ὑποδιοικητήν. Ἴσως νὰ ἐδικαιοῦτο ὅσα διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Γεν. Συμβουλίου τοῦ παρέχονται. Κρίνω μόνον τὴν Κυβερνητικὴν τακτικὴν καὶ τὰς Κυβερνητικὰς μεθόδους καὶ ἀφήνω εἰς σᾶς κ. βουλευταὶ νὰ κρίνητε ἐπὶ τοῦ ἠθικοῦ θέματος, ὅταν μάλιστα τὴν πραξικοπηματικήν της ἐνέργειαν βασίζει ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ἀνάγκην περισυλλογῆς καὶ οἰκονομιῶν ἐν τῇ Τραπέζῃ. Ἐν συνεχείᾳ γίνεται παρὰ τοῦ Γεν. Συμβουλίου ἡ ἐκλογὴ ἑνὸς μέλους καὶ κατὰ κυβερνητικὴν ὑπόδειξιν ἐκλέγεται ὁ Γεν. Διευθυντὴς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, εἰς ὃν ἀνατίθενται τὰ καθήκοντα τοῦ Διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς μὲ διατήρησιν καὶ τὴν θέσιν τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου τελεῖ ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως, ἥτις ἔπρεπε κατὰ νόμον νὰ κληθῇ ἀμέσως. Αὐταὶ ὑπῆρξαν αἱ ἀποφάσεις τοῦ Γενικοῦ Συμβουλίου τῆς Τραπέζης, ληφθεῖσαι τῇ ὑποδείξει τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Ἐμπορίου καὶ τὴν συμπαράστασιν ἰσχυρῶν ἀστυνομικῶν δυνάμεων. Καὶ τὸ ὅτι ἐλήφθησαν κατ’ ἐπιταγὴν καὶ ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν δύο Ὑπουργῶν, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν εἴδησιν ποὺ ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἐν σχέσει μὲ τὴν μετάβασιν ὅλων τῶν Διευθυντῶν τοῦ Ἱδρύματος πρὸς τὸ συνεδριάζον Γενικὸν Συμβούλιον, εὐθὺς ὡς ἀπεχώρησαν οἱ δύο Ὑπουργοί. Οἱ ἀποτελοῦντες τὸ Γεν. Συμβούλιον εἰς πένθιμον τόνον τοὺς μετέδωσαν τὴν σκληρὰν εἴδησιν, ὅτι εὑρίσκονται πρὸ τετελεσμένου γεγονότος καὶ οἱαδήποτε συζήτησις ἀποβαίνει ματαία. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρξε καὶ ἡ ραδιοφωνικὴ ἀνακοίνωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τῆς 7ης Ἰανουαρίου 1953. Μὲ τὴν ἀνακοίνωσιν αὐτὴν καὶ καταστατικὰ καὶ νόμοι καὶ οἱοσδήποτε ἄλλος φραγμός, ποὺ ἔχει τεθῆ διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων, ἐξεσχίσθησαν κατὰ πρωτότυπον καὶ πρωτοφανῆ τρόπον. Διότι ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῶν μεθόδων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, οἰκειοποιηθεῖσα τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ἐξουσίας τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μετόχων, προῆλθεν εἰς ἀποφάσεις εἰς τὰς ὁποίας διστάζω νὰ πιστεύσω, ἐὰν καὶ Κυβέρνησις ὁλοκληρωτικοῦ Κράτους ἦτο δυνατὸν νὰ καταλήξῃ. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἂς ἐξετάσωμεν τὴν νομιμότητα ὅλων αὐτῶν τῶν ἐνεργειῶν, ποὺ ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἀναφέρω πρὸς ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί. Ἐν πρώτοις ὑπάρχει ἐν ἰσχύει τὸ ἄρθρον 23 τοῦ Ν. 2190)20 περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, βάσει τοῦ ὁποίου «ἀπαγορεύεται εἰς μετέχοντας ὁπωσδήποτε τῆς διευθύνσεως τῆς ἑταιρείας συμβούλους, ὡς καὶ εἰς τοὺς διευθυντὰς αὐτῆς νὰ ἐνεργῶσι κατ’ ἐπάγγελμα, ἄνευ ἀδείας τῆς γενικῆς συνελεύσεως, δι’ ἴδιον λογαριασμὸν ἢ διὰ λογαριασμὸν τρίτων, πράξεις ὑπαγομένας εἴς τινα ἐκ τῶν διωκομένων ὑπὸ τῆς ἑταιρείας σκοπῶν». Καὶ ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον 23 ἔρχεται τὸ ἄρθρον 747 Α.Κ. βάσει τοῦ ὁποίου, «δὲν δικαιοῦται ὁ ἑταῖρος νὰ ἐνεργῇ δι’ ἴδιον ἢ ἀλλότριον λογαριασμὸν πράξεις ἀντιτιθεμένας εἰς τὰ συμφέροντα τῆς ἑταιρείας». Εἰς τὸ αὐτὸ πρόσωπον, κύριοι βουλευταί, εὑρίσκονται δύο ἰδιότητες. Ὁ κ. Ἠλιάσκος μὲ διπλῆν προσωπικότητα, Διοικητὴς τοῦ ἑνὸς Ἱδρύματος, Γενικὸς Διευθυντὴς καὶ τοῦ ἑτέρου. Πρόκειται μάλιστα διὰ τοῦ αὐτοῦ ἐκπροσώπου νὰ καθορισθοῦν ὅλαι αἱ διατυπώσεις καὶ συμφωνίαι, ὅλοι οἱ ὅροι γενικῶς, ὅλα τὰ δεδομένα, βάσει τῶν ὁποίων θὰ γίνῃ ἡ συγχώνευσις τῶν δύο Ἱδρυμάτων. Πάντα ταῦτα δὲν ἀπεφασίσθησαν ἐλευθέρως ἀπὸ τὸ Γεν. Συμβούλιον. Ἔχουν ἐξαγγελθῆ προηγουμένως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Γενικὸν Συμβούλιον συνεδρίασαν καθ’ ὃν τρόπον σᾶς ἐξέθεσα, ὑπέκυψε. Ἐπέβαλε τὰς ἐκνόμους κυβερνητικὰς ἀπόψεις εἰς τὸ Γεν. Συμβούλιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὁ τόσον ἀγαπητὸς κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Γνωρίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τὴν βαθυτάτην ἐκτίμησιν, μὲ τὴν ὁποίαν τὸν περιβάλλω.

§169Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι ἀμοιβαία.

§170Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἡ ἐκδήλωσίς σας μὲ τιμᾶ ἰδιαιτέρως. Θὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅμως καὶ ὡρισμένα πράγματα, ἀξιότιμε κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ποὺ εἶναι ἀντίθετα μὲ τὴν τακτικήν σας ἐπὶ τοῦ Τραπεζιτικοῦ. Διότι πέραν τῶν ὅσων ἀνέφερα ἐγένοντο καὶ ἄλλαι παραβιάσεις τοῦ καταστατικοῦ τῆς Τραπέζης καὶ τῶν νόμων ποὺ διέπουν τὴν λειτουργίαν τῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν. Τὸ ἄρθρον 34 τοῦ Καταστατικοῦ ἀναφέρει: «Ἐὰν Διοικητὴς ἤθελε παύσει ἐνεργῶν τὰ χρέη του, εἴτε παραιτηθείς, εἴτε δι’ οἱανδήποτε ἄλλην αἰτίαν, ἡ Γενικὴ Συνέλευσις συγκαλεῖται ἀμέσως νὰ ἐκλέξῃ ἄλλον Διοικητήν, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ τὰ χρέη τοῦ Διοικητοῦ ἐκπληροῦνται προσωρινῶς κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 31». Ἡ ὑποχρέωσις τοῦ Γεν. Συμβουλίου διὰ νὰ καλέσῃ ἀμέσως τὴν Συνέλευσιν τῶν μετόχων πρὸς ἐκλογὴν τοῦ Διοικητοῦ, παρεβιάσθη μὲ τὰς κυβερνητικὰς παρεμβάσεις καὶ ἐνεργείας. Τὸ ἄρθρον 31 ἠχρηστεύθη καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία κατὰ τὴν ἐποχὴν ποὺ ἤσκει τὴν ἀντιπολίτευσιν, εἶχε ὑψώσει τὴν σημαίαν τῆς νομιμότητος, τὴν ἐγκατέλειψε, τίς οἶδε διὰ ποίους λόγους καὶ μὲ ποίας προσδοκίας, τὰς ὁποίας ἐλπίζω αὔριον νὰ ἀκούσω ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλὰ πέραν ὅλων αὐτῶν, διὰ τῆς ραδιοφωνικῆς ἀνακοινώσεως, κατάπληκτος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἤκουσε τὰς κυβερνητικὰς ἀποφάσεις. Καὶ βάσει αὐτῶν ἐπέρχεται ἡ συγχώνευσις τῶν δύο Ἱδρυμάτων, μὲ ὅρους, τοὺς ὁποίους ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὡς ἄλλος Δαλαϊλάμας, καθώρισεν. Καὶ θὰ ἤθελα εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ σημειώσω, κατὰ ποῖον κατάφωρον τρόπον παρεβιάσθησαν σαφεῖς διατάξεις τοῦ νόμου. Διότι τὸ Καταστατικὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Ν. 2190]20 περὶ Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν, προκειμένου περὶ συγχωνεύσεως ἀπαιτεῖ εἰδικὴν ἀπαρτίαν. Καὶ πρέπει κατὰ τὴν Γενικὴν Συνέλευσιν νὰ ἐκπροσωποῦνται τὰ ⅔ τοῦ ἑταιρικοῦ κεφαλαίου καὶ διὰ τὴν λῆψιν ἀποφάσεως περὶ συγχωνεύσεως ἀπαιτεῖται, κύριοι βουλευταί, εἰδικὴ πλειοψηφία, ἤτοι τὰ τρία πέμπτα τοὐλάχιστον τῶν ἐν τῇ Συνελεύσει ἐκπροσωπουμένων ψήφων. Αὐτὰ ὅλα ποὺ ἀναφέρει τὸ Καταστατικὸν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι κατωχυρωμένα ἀπὸ 32 καὶ πλέον ἐτῶν μὲ τὸν νόμον 2190 ἐν συνδυασμῷ καὶ μὲ τὸν νόμον 5261)31. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, τοὺς νόμους αὐτοὺς τοὺς ἐξέσχισε διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ ποίαν σκοπιμότητα; Θὰ τὸ ἀκούσωμεν πιθανῶς αὔριον. Διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ συνήθισε καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὴν Βουλὴν εἰς τὰς καταπλήξεις. Εἰς τὸν τόπον μας πλέον, τὰ καθιερωμένα παραβιάζονται καὶ σταματᾷ τὸ ἀνάσασμα τοῦ Ἔθνους διὰ νὰ ἀκουσθοῦν αἱ ραδιοφωνικαὶ ἐκπομπαὶ καὶ ὁμιλίαι τὰς ὁποίας καθιέρωσεν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. (Χειροκροτήματα). Ἐσημείωσα σοβαρωτάτας παραβιάσεις ὑφισταμένων καὶ ἰσχυόντων νόμων. Μὲ τοὺς νόμους αὐτούς, διήπετο ἐπὶ 10ετηρίδας ὁλοκλήρους ἡ ζωὴ τοῦ Ἔθνους καὶ ἡ λειτουργία τῶν Τραπεζιτικῶν Ἱδρυμάτων. Μὲ πλήρη ἰσχὺν τῶν νόμων ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κυριωτέρου ἐκπροσώπου της, τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπέβαλε τὰς ἐκνόμους θελήσεις της εἰς βάρος τοῦ πρώτου πιστωτικοῦ Ἱδρύματος τῆς χώρας. Δὲν εἶχον τὴν τιμήν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἔχω προσωπικὸν δεσμὸν μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ἡ καλὴ τύχη ἠθέλησε νὰ εὑρεθῶ πλησίον του, ἔστω καὶ ἐν ἀντιδικίᾳ, ὅταν εἶχον τὴν ὑψίστην τιμὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ὑποστηρίξω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος. Ὑπῆρξαν μακραὶ καὶ ἐπίπονοι αἱ συζητήσεις, τὰς ὁποίας διεξήγαγον τότε ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι εἶμαι βαθύτατα ὑποχρεωμένος καὶ εὐγνώμων διὰ τὰ προσωπικὰ αἰσθήματα, τὰ ὁποῖα μοῦ ἔδειξε καὶ θέλω νὰ πιστευθῇ, ὅτι εἶναι ἀνάλογα καὶ τὰ ἰδικά μου καὶ τὸ διεκήρυξα καὶ ἐπισήμως καὶ εἰς ἰδιωτικὰς ἀκόμη συζητήσεις. Τότε, εἰς τὰς κατ’ ἰδίαν μακρὰς αὐτὰς συζητήσεις ποὺ εἶχον μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἐδημιουργήθη ἐν ἐμοὶ ἕνας θρῦλος διὰ τὸ πρόσωπόν του. Ἐπίστευσα ὅτι εἶναι ἡ «ἱέρεια» τῆς νομιμότητος, διότι εἰς τὰς μακρὰς συναντήσεις ποὺ εἶχα εἰς τὸν φιλόξενον οἶκόν του, τὸν ἤκουσα νὰ ὑποστηρίζῃ ὅτι ἡ κακοδαιμονία τῆς χώρας μας προέρχεται ἀπὸ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τῶν νόμων καὶ ὅτι ὁ Στρατάρχης, ἐρχόμενος εἰς τὴν ἀρχήν, θὰ δημιουργήσῃ τὴν ἀποθέωσιν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου καὶ μὲ τὸ στοιχεῖον αὐτὸ θὰ ἐξασφαλισθοῦν καλύτεραι ἡμέραι διὰ τὴν Πατρίδα μας. (Χειροκροτήματα). Εἰς μάτην ἀνέφερον ὡρισμένα ἐπιχειρήματα πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ποὺ ἐπέβαλον τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος. Διετύπωσα τὰς νομικὰς ἀπόψεις μου. Προέβαλον τὴν ἀνάγκην τοῦ Ἔθνους διὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ Συνταγματικοῦ ζητήματος. Τοὺς κοινωνικοὺς σκοποὺς εἰς τοὺς ὁποίους ἀποβλέπαμεν τὴν ἀποκατάστασιν πρὸ παντὸς τῶν πτωχῶν γεωργῶν καὶ μικρῶν κτηνοτρόφων. Τὰ ἀπεδέχετο ὅλα, ἀλλ’ ὑψοῦτο πάντοτε ἕνα ἀδιαπέραστον τεῖχος, ἡ νομιμότης. Τοῦ ἔκαμα μίαν ἑλκυστικὴν πρότασιν, ὅπως ἀνέφερεν, εἰς μίαν ὡραίαν ὁμιλίαν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ εἶπον τότε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, τὰ κόμματα τὰ ἀπαρτίζοντα αὐτήν, εὑρίσκουν ὅτι τὸ Σύνταγμα τὸ ὁποῖον ἐπρόκειτο νὰ ψηφίσωμεν, δὲν ἦτο προοδευτικόν, εἴχομεν ἐπιφυλάξεις εἰς πολλὰς διατάξεις του. Εὑρέθημεν εἰς τοῦτο ἀπολύτως σύμφωνοι μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ καὶ κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ προέτεινον, διότι εἴχομεν σύμφωνον τὴν γνώμην τῶν εἰδικῶν Συνταγματολόγων, ὅτι ἡ παρελθοῦσα Βουλή, ὅπως εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ ὡς κώδικα τὸ Σύνταγμα, εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιληφθῇ ἐξ ὑπαρχῆς τῆς ἀναθεωρήσεώς του, προέτεινον λοιπὸν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ τὴν προεδρίαν ὀλιγομελοῦς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία μέσα εἰς ἕνα ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα, τό ὁποῖον θὰ καθωρίζαμε, θὰ προέβαινεν εἰς τὴν κατάρτισιν τοῦ νέου Συνταγματικοῦ κειμένου, ποὺ θὰ ἐψηφίζετο ἀπὸ τὴν ὁλότητα τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ καὶ πάλιν, ὅπως εἶπεν εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ἐπὶ τοῦ Συντάγατος ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὠρθοῦτο τὸ ἀνυπέρβλητον ἐμπόδιον τῆς νομιμότητος. Ἀκούσατε, κύριοι συνάδελφοι, τί ἀναφέρει ὁ τότε ἀντιπολιτευόμενος καὶ σήμερον Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Μαρκεζίνης, εἰς τὴν ἀξιόλογον ὁμιλίαν του. «Ἐπανειλημμένως ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ μὲ κάποιον τρόπον περίεργον, ὅτι ἡ ὑπάρχουσα εἰς ἡμᾶς διάθεσις ἀντιδράσεως καὶ αὐστηρᾶς προσηλώσεως πρὸς τὴν νομιμότητα, μᾶς ὁδηγεῖ εἰς τὸ νὰ ἀγνοοῦμεν τὴν σκληρὰν πραγματικότητα. Θὰ ἦτο, ἐπαναλαμβάνω, καθ’ ἡμᾶς, ἀντιθέτως, κ. βουλευταί, ἀληθὲς εὐτύχημα, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀποσύρῃ τὸ σχέδιον καὶ προσχωρήσῃ εἰς τὴν νομιμότητα. Θὰ ἀπετέλει δι’ ἡμᾶς ἀποφασιστικὸν σταθμὸν εἰς τὴν νεωτέραν Ἑλληνικὴν ἱστορίαν, νὰ εὑρεθῇ ἀκριβῶς σύμφωνον τὸ Σῶμα, ἐπὶ ἑνὸς τόσον βαρυσημάντου γεγονότος, τῆς ἀναγνωρίσεως ἐπὶ τέλους τοῦ νόμου. Αἱ συνέπειαι φρονοῦμεν, θὰ ἦσαν διὰ τὸν τόπον καὶ διὰ τὴν τύχην τῆς παρούσης Βουλῆς, ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ σταδίου της, σπουδαῖαι. Ἀντὶ νὰ ἐπιδιώκητε, ἐπαναλαμβάνω, ἕνα χωλὸν Σύνταγμα, πάσχον ἀπὸ τῆς γεννήσεώς του ἀνίατον νόσημα, συμφωνήσατε μαζί μας εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τῆς κυριαρχίας τοῦ νόμου. Τοῦτο ζητεῖ παρ’ ὑμῶν ὁ Συναγερμός, ἐν ὀνόματι αὐτῆς τῆς τιμῆς τοῦ δημοσίου δικαίου ἐν Ἑλλάδι, ἡ ὁποία, ὅλοι καυχώμεθα καὶ πιστεύομεν, ὅτι ὑπῆρξεν ἡ κοιτὶς τῆς γενέσεως αὐτοῦ, μὲ τὸ πνεῦμα ἑνὸς Πλάτωνος καὶ ἑνὸς Ἀριστοτέλους». Οὕτω πως καταλήγων εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος ὁμιλίαν του ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀγωνιζόμενος, κ. βουλευταί, διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῆς κυριαρχίας τοῦ νόμου.

§171Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἐνθυμεῖσθε τὴν θεωρίαν, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ τότε Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Βενιζέλος ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, διακόπτων με; «Εἴμεθα περισσότεροι· ἐφαρμόζομεν αὐτὸ ποὺ θέλομεν». Διαβάσατε τὰ πρακτικά, διὰ νὰ τὸ ἰδῆτε.

§172Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν τὸ ἐνθυμοῦμαι, ἀλλ’ ἐὰν τυχόν, διετύπωσε τοιαύτην ἄποψιν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ τότε Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἤκουσε τὴν ἐπίκρισίν σας, ἤκουσε τὴν φωνήν σας ἀπό τοῦ βήματος τούτου, τὴν ὁποίαν ὑψώσατε, διὰ τὴν κυριαρχίαν τοῦ νόμου. Δικαιοῦμαι ὅθεν καὶ ἐγὼ αὐτὴν τὴν στιγμὴν κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐπαναλάβω, ὅσα εἴχατε τὴν τιμὴν νὰ εἴπητε ἐπὶ τῆς συζητήσεως τοῦ Συντάγματος καὶ νὰ ὑπομνήσω καὶ εἰς ὑμᾶς τὴν θεωρίαν σας περὶ κυριαρχίας τοῦ νόμου. Διεξήγετο καὶ τότε ἡ συζήτησις εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ βίου τῆς παρελθούσης Βουλῆς. Εἰς τὰ πρῶτα βήματα τῆς σημερινῆς Βουλῆς γίνεται ἡ διαπίστωσις ὅλων αὐτῶν τῶν παρανομιῶν καὶ ὑπερβασιῶν καὶ καταγγέλλομεν τὰς ἐνεργείας σας ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν καταγγέλλομεν μόνον τὴν παράβασιν κειμένων διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται καὶ αἱ ὁποῖαι διατηροῦν πλήρη τὴν ἰσχύν των.

§173Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Ὑπουργέ!.... Βλέπετε, ἀπὸ τὴν παλαιὰν μας συνεργασίαν σᾶς ἐνθυμοῦμαι Ὑπουργόν. Σᾶς ὑπενθύμισα λοιπόν, κ. βουλευτά, τὴν διακοπὴν αὐτήν, παρασυρθεὶς ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἀγορεύσεως ἐπὶ τοῦ Συνταγματικοῦ. Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι ἀνεγνώρισα τὴν σύγκρισιν, διότι ἐπιμένετε, σεῖς ἐπὶ μακρὸν ὁμιλοῦντες, διὰ τὰς παρανομίας τὰς ὁποίας διέπραξα ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἢ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, θὰ μὲ ἀκούσητε ὅμως αὔριον καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δὲν διέπραξα καμμίαν παρανομίαν ἐξακολουθῶν νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν νομιμότητα. Ἡ διακοπή σας, λοιπόν, ἀναφέρεται ἀλλοῦ.

§174Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὑποστηρίζω, ὅτι ὅλαι αἱ διατάξεις παρεβιάσθησαν. Καὶ δὲν παρεβιάσθησαν οἴκοθεν, ἀπὸ τὸ γενικὸν δηλ. συμβούλιον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Παρεβιάσθησαν κατὰ κυβερνητικὴν ἐπιταγὴν καὶ διεκηρύχθησαν ἀποφάσεις ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τοῦ γενικοῦ συμβουλίου καὶ τῶν μετόχων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Καὶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὄχι μόνον παρεβιάσθησαν κείμεναι διατάξεις, ἀλλὰ μετεχειρίσθητε μεθόδους, αἱ ὁποῖαι ἀπάδουν εἰς τὰ ἐλεύθερα καθεστῶτα. Θὰ σᾶς ἀκούσωμεν βεβαίως αὔριον, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλ’ ἀκριβῶς ἐπειδὴ εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἐπερωτῶντες, πρέπει νὰ διατυπώσωμεν τὰς αἰτιάσεις μας, ὥστε ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν νὰ διατυπώσητε τὴν ἀπάντησίν σας πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἀναμένομεν βεβαίως μὲ εὔλογον ἀνυπομονησίαν τὰς ἐξηγήσεις ποὺ θὰ δώσητε, ἀλλ’ αἱ πράξεις σας καὶ τὰ κείμενα μᾶς δίδουν τὸ δικαίωμα νὰ κάμωμεν τὸν ἔλεγχον αὐτόν. Πέραν ὅλων αὐτῶν διεκηρύξατε κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ ὡρισμένους ὅρους διὰ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο ἱδρυμάτων καθὼς καὶ τὰς κυβερνητικὰς προσδοκίας ἀπὸ τὴν ἀποφασισθεῖσαν συγχώνευσιν. Οἱ προλαλήσαντες ὅμως συνάδελφοί μου, ἀπέδειξαν βάσει δηλώσεων τοῦ νέου διοικητοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ὅτι συμπτωματικὴ ὑπῆρξεν ἡ συγχώνευσις ἀποφασισθεῖσα διὰ νὰ μὴ ἀποξενωθῇ ὁ κ. Ἠλιάσκος τοῦ ἱδρύματος τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, μεθ’ ἧς συνδέεται δι’ οἰκογενειακῶν δεσμῶν. Ἰδοὺ τί ἀναφέρει εἰς τὰς δηλώσεις του εἰς τὴν κυβερνητικὴν ἐφημερίδα «Καθημερινή».... «...... (ἀναγινώσκει)........». Καὶ ἔχει δημιουργηθῆ πλέον διὰ τὴν δημοσίαν γνώμην, ἡ πεποίθησις, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν πεποιθήσεων, ὅτι ἡ συγχώνευσις ὑπῆρξε πράγματι συμπτωματική, διότι δὲν ἠδύνατο ὁ διευθύνων τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν νὰ ἀποστῇ αὐτῆς λόγῳ τῶν μακρῶν οἰκογενειακῶν καὶ οἰκονομικῶν του δεσμῶν. Δὲν εἶναι λοιπὸν προϋπόθεσις τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἡ συγχώνευσις, ἀλλὰ ἐντελῶς συμπτωματική. Ὑπηγορεύθη ἀπὸ τὴν προσωπικὴν διάθεσιν καὶ ἀξίωσιν τοῦ γενικοῦ διευθυντοῦ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, διὰ νὰ μὴ ἀποστῇ τῶν σχέσεών του μὲ τὸ ἵδρυμα τοῦτο. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν, πρὸς κατάπληξιν τῆς δημοσίας γνώμης ἠκούσθη καὶ ὁ προσδιορισμὸς τῆς σχέσεως τῶν μετοχῶν τῶν ὑπὸ συγχώνευσιν ἱδρυμάτων. Οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι διὰ μακρῶν ἀνέπτυξαν τὰς ἀπόψεις των καὶ κατέδειξαν πόσον ὀλέθριος διὰ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας καὶ τὰ συμφέροντα τῶν μετόχων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ποὺ συμβαίνει νὰ εἶναι κρατικὰ καὶ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, εἶναι ὁ παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ γενόμενος προσδιορισμὸς τῶν οἰκονομικῶν ὅρων τῆς συγχωνεύσεως. Ἀπέδειξαν, οἱ πρὸ ἐμοῦ ὁμιληταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ἐκτὸς τῆς χρηματιστηριακῆς ἀξίας ὑπάρχει ἡ ἐσωτερικὴ ἀξία ἑκάστης μετοχῆς. Ἐγὼ θὰ σᾶς παρεκάλουν κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅταν διὰ τῆς ἀπαντήσεώς σας πληροφορήσετε τὸ Σῶμα ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν ἀπόψεων, νὰ ἀναφέρετε ἔστω καὶ ἓν παράδειγμα εἰς ὅλον τὸν κόσμον ποὺ νὰ ἐλήφθη ἡ χρηματιστηριακὴ ἀξία ὡρισμένης ἡμέρας ὡς βάσις διὰ τὴν συγχώνευσιν τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων. Γνωρίζετε ὅτι ἐκεῖνοι ποὺ διαθέτουν τὰς περισσοτέρας μετοχὰς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, δὲν εἶναι κερδοσκόποι, ἀλλὰ κρατικὰ καὶ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα μεταξὺ τῶν ἄλλων περιουσιακῶν στοιχείων ἔχουν καὶ μετοχὰς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἐν πλήρει ἀγνοίᾳ τῶν ἱδρυμάτων αὐτῶν, ποὺ ἐκπροσωποῦνται ἀπὸ τοὺς ἀριστεῖς τοῦ πνεύματος καὶ τῆς ἐπιστήμης, ἐλάβετε μίαν ἀπόφασιν, χωρὶς νὰ γνωρίζετε τὰς ἀπόψεις των, σεῖς ὁ ὁποῖος εἶσθε ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τῶν συναλλαγῶν, σεῖς ὁ ὁποῖος εἶσθε ὑπὲρ τῆς ἐλευθέρας οἰκονομίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Καὶ πιστεύει ὁλόκληρος ἡ δημοσία γνώμη, ὅτι προκειμένου νὰ γίνῃ συγχώνευσις τῶν δύο ἱδρυμάτων, ἠδύνατο νὰ ἐπιδιωχθῇ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν τήρησιν τῶν νομίμων διατυπώσεων, καὶ κατὰ δικαιότερον καὶ ἁπλούστερον τρόπον. Ἔπρεπε ἐν πρώτοις νὰ τεθῇ εἰς τοὺς μετόχους τῶν δύο ἱδρυμάτων τὸ θέμα τῆς συγχωνεύσεως καὶ αὐτοὶ ὡς ἁρμόδιοι νὰ καθορίσουν τοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους, βάσει τῶν ὁποίων ἠδύνατο νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ συγχώνευσις. Ἡ θέλησις τῶν μετόχων ὅμως κατελύθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ὑπηγόρευσε καὶ τοὺς οἰκονομικοὺς ὅρους. Διὰ νὰ εἶναι ἀδιάβλητος ἡ συγχώνευσις ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀπογραφὴ τῶν περιουσιακῶν στοιχείων καὶ τῶν δύο ἱδρυμάτων καὶ βάσει τοῦ ἀποτελέσματος ποὺ θὰ προέκυπτε νὰ καθωρίζετο ἡ σχέσις τῶν μετοχῶν των. Διότι εἰς ἔγκυρον ἡμερησίαν ἐφημερίδα ὁ Κυβερνητικὸς βουλευτὴς κ. Τζαννετάκης ἀναφέρει ὅτι ἡ πραγματικὴ ἀναλογία τῶν μετοχῶν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν πρὸς τὰς μετοχὰς τῆς Ἐθνικῆς εἶναι ἓν πρὸς εἴκοσι δύο, ἐνῶ ἡ χρηματιστηριακὴ βάσις τῆς ὁποίας γίνεται ἡ συγχώνευσις εἶναι ἓν πρὸς δώδεκα. Πῶς λοιπὸν ἐπὶ ἑνὸς τόσον βασικοῦ θέματος ἔλαβεν ἀποφάσεις ἡ Κυβέρνησις ποὺ θέλει νὰ τὰς ἐπιβάλῃ καὶ εἰς τοὺς μετόχους τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης; Καὶ ὅλα αὐτά, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ διὰ νὰ ἐπιτύχετε δῆθεν τὴν μείωσιν τοῦ ἐπιτοκίου τῶν τραπεζιτικῶν χορηγήσεων. Οἱ εἰδικευμένοι εἰς αὐτὰ τὰ θέματα ὑποστηρίζουν καὶ νομίζω ὅτι ἀπέδειξαν κατὰ τρόπον τετραγωνικόν, ὅτι μὲ οἱανδήποτε οἰκονομίαν, μὲ οἱανδήποτε μείωσιν τοῦ προσωπικοῦ, μὲ οἱανδήποτε μείωσιν τῆς μισθοδοσίας, δὲν εἶναι δυνατὸν πέραν τοῦ ἑνός, ἢ τὸ πολύ, ἑνὸς καὶ ἡμίσεος τοῖς ἑκατὸν νὰ ἐπέλθῃ μείωσις τοῦ ἐπιτοκίου. Ἀλλὰ κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ τὸ θέμα τοῦ τόκου εἶναι κυβερνητικόν. Ὑπάρχει νομοθετικὴ πρόβλεψις καὶ μὲ μίαν ἁπλῆν διαδικασίαν τὸ ρυθμίζετε. Ἐὰν πάλιν χρειάζεται νομοθετικὴ ρύθμισις τοῦ ζητήματος, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ φέρετε σχετικὸν νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς μειώσεως τοῦ τόκου καὶ τὴν ἐκ ταύτης μείωσιν τῶν κερδῶν των, τὰ πιστωτικὰ ἱδρύματα, θὰ ρυθμίσουν τὰ θέματα τῶν δαπανῶν των καὶ τὰς σχέσεις των πρὸς τὸ προσωπικόν των. Ἀλλὰ διὰ τὸ ζήτημα τοῦ τόκου, θὰ ἤθελον νὰ τονίσω ὅτι βασικώτερον στοιχεῖον εἶναι ἡ ἐξασφάλισις κεφαλαίων διὰ τὴν χρηματοδότησιν τῆς ἀγορᾶς. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ ἐμπόριον πιέζεται ἀφορήτως, ἀπὸ τὴν τοκογλυφίαν τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Τὴν ἐξαφάνισιν αὐτοῦ τοῦ φαινομένου δὲν πρόκειται νὰ ἐξασφαλίσητε μὲ τὴν συγχώνευσιν. Ἀντιθέτως θὰ δημιουργήσητε τὸ τραπεζιτικὸν μονοπώλιον καὶ θὰ ἐπιτείνητε τὸν οἰκονομικὸν μαρασμόν. Ἐπιχειρεῖτε ἕνα τόλμημα ἕνα ἅλμα πρὸς τὸ ἄγνωστον, ἐκ τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζητε τί θὰ προκύψῃ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν μὲ τὸ περιωρισμένον προσωπικὸν καὶ τὴν μικρὰν μισθοδοσίαν ποὺ παρέχει εἰς τοὺς ἐργαζομένους εἰς τὸ ἵδρυμά της καὶ τὰς ἠλαττωμένας δαπάνας χορηγεῖ τὰ δάνεια εἰς τοὺς πελάτας της μὲ μικρότερον ἐπιτόκιον ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν ἢ ἄλλο πιστωτικὸν ἵδρυμα; Δὲν θέλω, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ γίνω κατήγορος οὐδενός, ἀλλ’ ἐπειδὴ διὰ τὴν ἀναδιοργάνωσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος καὶ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς οἰκονομίας τῆς χώρας ἀνεζητήσατε τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, εἰς τὸν ὁποῖον παραδίδετε τὴν διοίκησιν τοῦ νέου μεγάλου τραπεζιτικοῦ ἱδρύματος καὶ χάριν μάλιστα τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν ὑπηρεσιῶν του ἀπεφασίσατε τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο ἱδρυμάτων, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας δικαστικὸν ἔγγραφον ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει ὁ σκληρὸς τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον γίνονται αἱ χορηγήσεις τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν πρὸς τοὺς πελάτας της. Ἔχω εἰς χεῖρας μου βούλευμα τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν Κατερίνης. Ἀναφέρει σειρὰν τοκογλυφικῶν χορηγήσεων. Καὶ διὰ νὰ μὴ κουράσω τὴν Βουλὴν μὲ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ μακροσκελοῦς ὑπ’ ἀριθ. 84 τοῦ 1948 βουλεύματος τοῦ Συμβουλίου Πλημμελειοδικῶν Κατερίνης, σημειῶ ὅτι ἀναφέρονται ἐν αὐτῷ δεκάδες χορηγήσεων ἐπὶ τῶν ὁποίων ὁ τόκος ἔφθασεν ἀπὸ 30 ἕως 225 τοῖς ἑκατόν.

§175ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι κατηγορούμενος;

§176Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὁ κ. Ἠλιάσκος καὶ ἄλλοι ἀνώτεροι καὶ κατώτεροι ὑπάλληλοι τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν.

§177ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἡμερομηνίαν φέρει;

§178Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ βούλευμα ἐξεδόθη τὴν 30 Ἰουλίου 1948. Ἐπειδὴ ὅμως θέλω νὰ εἶμαι ἀπολύτως καλῆς πίστεως......

§179Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠξεύρετε μήπως, ὅτι ὑπάρχει καὶ καταδικαστικὴ ἀπόφασις καὶ κατὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς;

§180Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Αὐτὸ δὲν τὸ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου. Ἀλλὰ δὲν μεταβάλλει ποσῶς τὴν ὀρθότητα τοῦ ἰσχυρισμοῦ μου.

§181Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καὶ τὸ Κράτος 36% δὲν παίρνῃ;

§182Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἐὰν ἠσκήθη δίωξις κατὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει εἶναι ὅτι ὁ κληθεὶς παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ διοικήσῃ τὸ νέον τραπεζιτικὸν ἵδρυμα καὶ νὰ ἐξυγιάνῃ χάριν τοῦ λαοῦ τὸ ὅλον τραπεζιτικὸν σύστημα τῆς χώρας, βαρύνεται μὲ κατηγορίας ποὺ ἀποδεικνύουν τὴν ἀπάνθρωπον καὶ στυγνὴν οἰκονομικὴν ἐκμετάλλευσιν ποὺ ὑφίσταντο οἱ ἔμποροι, οἱ ἐπαγγελματίαι καὶ βιοτέχναι εἰς τὰς συναλλαγάς των μετὰ τοῦ ἱδρύματος ποὺ διευθύνει. (Χειροκροτήματα).

§183Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τὸ Κράτος παίρνει 3% τὸν μῆνα, ναὶ ἢ ὄχι, ὅταν καθυστεροῦμεν τοὺς φόρους; Καὶ σεῖς εἶσθε Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ οὐδέποτε διεμαρτυρήθητε.

§184Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Δὲν θέλω, κύριοι βουλευταί, νὰ εἶμαι ἄδικος πρὸς οὐδένα. Πρέπει νὰ ἀποδώσω ἐν εἰλικρινείᾳ τὴν ἐξιστόρησιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ πρέπει νὰ ἀναφέρω πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπῆρξε μία ἔρις εἰς τὰ δικαστικὰ συμβούλια, ἐὰν ὡρισμένος κατοχικὸς νόμος, ποὺ ἐπέτρεπε τὴν λῆψιν ὡρισμένων προμηθειῶν ἴσχυε μετὰ τὸν νόμον, ποὺ καθώρισε τὰ ὅρια τοῦ τόκου καὶ ὁ ὁποῖος ἐξεδόθη ἅμα τῇ ἀπελευθερώσει τῆς χώρας, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἐπὶ τῆς ἀποκληθείσης Κυβερνήσεως Ἐθνικῆς Ἑνότητος τοῦ κ. Παπανδρέου. Πάντως μεταπελευθερωτικῶς ἐξεδόθη ἕνας νόμος ποὺ καθιέρωσε τὰ ὅρια τοῦ τόκου, καὶ ἐδημιουργήθη ἔκτοτε ἡ ἀμφισβήτησις περὶ τῆς ἰσχύος τοῦ κατοχικοῦ νόμου περὶ τοῦ δικαιώματος λήψεως προμηθείας. Πολλὰ τραπεζιτικὰ ἱδρύματα, εἰς ἐκτέλεσιν τοῦ κατοχικοῦ νόμου, ἐξηκολούθουν εἰσπράττοντα προμήθειαν εἰς τὰς χορηγήσεις. Διὰ τὴν πραγματοποίησιν μεγαλυτέρων κερδῶν, ἔκαμνον τὰς χορηγήσεις δι’ ἓν 10ήμερον ἢ 20ήμερον, ὥστε μὲ τὰς ἑκάστοτε ἀνανεώσεις, νὰ εἰσπράττουν ἐκτὸς τοῦ τόκου καὶ τὴν προμήθειαν καὶ δι’ αὐτὸ βλέπετε τὸ ἐξωφρενικὸν φαινόμενον ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὸ βούλευμα τοῦ Συμβουλίου Πλημ]κῶν Κατερίνης, εἰς ἓν ἔτος νὰ φθάνῃ ὁ τόκος 225%. Καὶ ὀφείλω, κύριοι βουλευταί, νὰ εἴπω καὶ τοῦτο: ὅτι βάσει μιᾶς διατάξεως, ἡ ὁποία παρενεβλήθη εἰς ἕνα νόμον, ποὺ ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ τοῦ 1946–1950, τὰ ἀνώτερα δικαστήρια ἀπεδέχθησαν τὴν ἄποψιν, ὅτι ὁ κατοχικὸς νόμος διετηρήθη ἐν ἰσχύϊ καὶ καλῶς αἱ Τράπεζαι εἰσέπραττον τὴν προμήθειαν αὐτὴν καὶ ἐν τέλει διέφυγον οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν πιστωτικῶν ἱδρυμάτων τὴν ποινικὴν δίωξιν. Μὲ αὐτὸ ὅμως, κύριοι βουλευταί, δὲν αἴρεται ἡ ἰσχὺς τοῦ ἐπισήμου, τοῦ δικαστικοῦ αὐτοῦ ἐγγράφου, δὲν αἴρεται ἡ διαπίστωσις ὅτι τὰ ἐξωφρενικὰ αὐτὰ ὅρια εἶχον καθιερωθῆ παρὰ τοῦ ἱδρύματος, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ θέλει νὰ ἐμπιστευθῇ τὴν τραπεζιτικὴν ἐξυγίανσιν.

§185ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πότε ἐλάβατε γνῶσιν τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ;

§186Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Χθὲς τὸ πρωΐ.

§187ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Λυποῦμαι πολύ! Ἔπρεπε νὰ λάβετε ἐμπροθέσμως καὶ νὰ εἰσηγηθῆτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ κατάλληλα μέτρα.

§188Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Διατί νὰ λυπηθῆτε, κύριε συνάδελφε; Προφήτης, δὲν ἤμουν, διὰ νὰ γνωρίζω τὴν ὕπαρξιν τοῦ δικαστικοῦ αὐτοῦ ἐγγράφου. Ἐγνώριζον ἀορίστως ὅτι ἡ δικαιοσύνη εἰς ὡρισμένας περιοχὰς εἶχεν ἐπιληφθῆ, διότι τὸ πρᾶγμα εἶχε φθάσει εἰς τραγικὸν σημεῖον. Ἡ καταδυνάστευσις τῶν πτωχῶν ἐπαγγελματιῶν, οἱ ὁποῖοι προσέφευγον εἰς τὰς θυρίδας τῶν Τραπεζῶν εἶχε φθάσει εἰς τὸ ἀκρότατον ὅριον καὶ ἐπελήφθησαν αἱ δικαστικαὶ ἀρχαὶ καὶ ὑπῆρξαν παραπεμπτικὰ βουλεύματα, μὲ τὰ ὁποῖα ἔφθασαν οἱ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν πιστωτικῶν αὐτῶν ἱδρυμάτων εἰς τὰ δικαστήρια. Μοῦ ἐδόθη δὲ καὶ ἡ πληροφορία, ὅτι ὁ προοριζόμενος παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ νέου πιστωτικοῦ ὀργανισμοῦ, ἠναγκάσθη συνεπείᾳ τῆς δικαστικῆς αὐτῆς διώξεως, νὰ παρατείνῃ κάποτε τὴν διαμονήν του εἰς Παρισίους ἐπὶ μακρότατον χρονικὸν διάστημα, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ δικαστικὴ ἐκκαθάρισις τῆς ὑποθέσεώς του. Αὐτὸ τὸ λέγω, διότι μοῦ εἶναι τελείως ἄγνωστος, οὔτε κατ’ ὄψιν δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω τὸν κ. Ἠλιάσκον, οὔτε τὸ λέγω, διὰ νὰ κάμω δημοσίαν ἐπίκρισιν, ἀλλὰ θέλω, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιχειρεῖται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὁ τραπεζιτικὸς κλονισμός, νὰ ἐνημερώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἡ ἀσφαλὴς κρίσις καὶ ἀπὸ σᾶς κ. βουλευταὶ καὶ ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν διὰ τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐμπιστεύεται τὴν τραπεζιτικὴν ἐξυγίανσιν καὶ τὴν ἄσκησιν τῆς τραπεζιτικῆς πίστεως. Διέπονται ἀτυχῶς ἀπὸ ἕνα στυγνὸν κεφαλαιοκρατισμὸν καὶ ἔχουν ἀναγάγη εἰς θρησκείαν τὴν ἐπιδίωξιν τοῦ πλούτου καὶ τῶν οἰκονομικῶν ὠφελημάτων. Ἀλλὰ πέραν ὅλων αὐτῶν καὶ διὰ νὰ τελειώνω, κύριοι συνάδελφοι, προβάλλει καὶ ἕνα ἄλλο σοβαρὸν ζήτημα, τὸ θέμα τῶν ὑπαλλήλων. Μὴ νομήσετε, καὶ μακρὰν ἀπ’ ἐμοῦ ἡ σκέψις, ὅτι πρόκειται νὰ δημαγωγήσω διὰ ν’ ἀποσπάσω τὴν εὔνοιαν καὶ τὰς εὐχαριστίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τῶν ὁποίων ἡ τύχη αὐτὴν τὴν στιγμὴν παίζεται κατὰ τὸν τραγικώτερον τρόπον. Διὰ τὸ θέμα τῶν ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία πρέπει νὰ στρέψουν ὁλόκληρον τὴν προσοχήν των. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐθυσίασαν κάθε ἰκμάδα τῆς ζωῆς των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ καὶ σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς περιέργου καταστάσεως. Ὑποχρεωμένοι νὰ προασπίσουν συμφέροντα τῆς Τραπέζης, εἰς τὴν ὁποίαν διακονοῦν, μετεχειρίσθησαν τὸ ὅπλον τῆς ἀπεργίας καὶ σήμερον περιέργως, ὑπὸ τὰς εὐλογίας τῆς Κυβερνήσεως, βλέπομεν ἐγκαθιστάμενον εἰς τὸ ἵδρυμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης προσωπικὸν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον, πρὸς κατάπληξίν μου, κύριοι βουλευταί, ἐπληροφορήθην καὶ μεταδίδω τὴν πληροφορίαν, κινεῖται καὶ ἐργάζεται ἐντὸς τῶν καταστημάτων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ὄχι διὰ λογαριασμὸν τοῦ ἱδρύματος αὐτοῦ, ἀλλὰ διὰ λογαριασμὸν καὶ διὰ πράξεις, τὰς ὁποίας ἐκτελεῖ εἰς ὄφελος τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Πλήρης ἡ κατάργησις τοῦ πρώτου πιστωτικοῦ ἱδρύματος ἀπὸ ἓν κερδοσκοπικὸν ἵδρυμα, ὅπως εἶναι ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν καὶ πλήρης ἡ εἰσβολὴ τοῦ προσωπικοῦ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε ἠναγκάσθη ἡ Γ.Σ.Ε.Ε. νὰ ἀπευθύνῃ ἔκκλησιν πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ καταστήματα τῆς Ἐθν. Τραπέζης ἀπὸ σεβασμὸν καὶ ἀλληλεγγύην, ποὺ πρέπει νὰ ἔχουν πρὸς τοὺς συναδέλφους των. Καὶ πέραν αὐτοῦ πρέπει νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι μὲ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ἐξαγγελθείσης συγχωνεύσεως, ἐπέρχεται καὶ πλήρης ἀλλοίωσις τῆς συνθέσεως τῶν μετόχων τοῦ νέου Τραπεζιτικοῦ ἱδρύματος. Εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ προκύπτει ἀπὸ ἐπίσημα δεδομένα, ὅτι σήμερον ἡ πλειοψηφία τῶν μετοχῶν, εὑρίσκεται εἰς χεῖρας ἱδρυμάτων, ἐλεγχομένων ἀπὸ τὸ Κράτος. Μὲ τὴν πραγματοποίησιν τῆς συγχωνεύσεως, ἡ πλειοψηφία πλέον μετατοπίζεται εἰς τὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ τὰ καθιδρύματα τὰ ὁποῖα δὲν ἀποβλέπουν εἰς κερδοσκοπικοὺς σκοποὺς καὶ δὲν μεταχειρίζονται τὰ περιουσιακὰ αὐτοῦ στοιχεῖα δι’ ἀνομολόγητα κέρδη, παραμερίζονται, γίνονται μειοψηφία καὶ σεῖς καλλίτερον παντὸς ἄλλου δύνασθε νὰ κρίνετε τὰ θλιβερὰ ἀποτελέσματα τῆς τοιαύτης μεταβολῆς. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω μὲ ἀνάπτυξιν περισσοτέρων αἰτιάσεων, ποὺ δύνανται νὰ προσαφθοῦν εἰς τὴν ὅλην κυβερνητικὴν ἐνέργειαν καὶ εἰς τὴν δρᾶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ· εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ ἀπευθύνω μίαν προειδοποίησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἀπὸ τὰ κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἡ ἐξαγγελθεῖσα μεταβολὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθῇ. Ἀπευθύνω πρὸς τούτοις καὶ μίαν προειδοποίησιν πρὸς τοὺς μετόχους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ὅτι, ἐὰν πραγματοποιηθῇ ἡ ἐξαγγελθεῖσα συγχώνευσις, τίποτε δὲν ἔχουν νὰ ἐπιτύχουν, διότι θὰ ἔλθῃ μία ἡμέρα, ἀργὰ ἢ γρήγορα, ποὺ ἡ νομιμότης θὰ ἀποκατασταθῇ, ὅλα αὐτὰ θὰ ἀνατραποῦν, διότι δὲν ἀναγνωρίζονται οὔτε ἀπὸ τὴν δημοσίαν γνώμην οὔτε ἀπὸ τὰ κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Καὶ ὡς τελευταῖον χρέος μας πρὸς ἀποτροπὴν τῶν δεινῶν ποὺ ἀπειλοῦνται ἀπὸ τὴν ἐν προκειμένῳ τακτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν καλοῦμεν νὰ ἀναθεωρήσῃ, ἔστω καὶ τὴν ὑστάτην στιγμήν, τὰς σκέψεις της καὶ τὰς ἀποφάσεις της. Νὰ σκεφθῇ τὸν ἄρτον χιλιάδων ὑπαλλήλων καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Νὰ σεβασθῇ τὴν ὑπόστασιν τοῦ πρώτου Τραπεζιτικοῦ Ἱδρύματος τῆς χώρας, τοῦ ὁποίου ἡ ἱστορία εἶναι συνυφασμένη μὲ ὅλην τὴν διαδρομὴν τῆς ἐθνικῆς μας ζωῆς. Νὰ ἀναμετρήσῃ τὰς βαρυτάτας εὐθύνας της διὰ τὴν παραβίασιν τοῦ νόμου καὶ διὰ τὰς ἐφαρμοσθείσας ἀπαραδέκτους μεθόδους πρὸς ἐπιβολὴν τοῦ πραξικοπήματός της. Οὕτω πως θὰ περισώσῃ τὸ κῦρος της καὶ θὰ ὑπηρετήσῃ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τῆς ἀντιπολιτεύσεως).

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§190Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, σεβόμενος τὴν κόπωσίν σας θὰ προσπαθήσω νὰ εἶμαι πολὺ ὀλιγόλογος. Ἄλλωστε τὸ θέμα περίπου ἐξηντλήθη ἀπὸ πλευρᾶς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀναμένομεν τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ δευτερολογήσωμεν. Διότι τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα συνεκεντρώσαμεν, δὲν δίδουν πλήρως τὴν εἰκόνα τοῦ ὅλου θέματος, ἐφ’ ὅσον δὲν γνωρίζομεν καὶ ποῖον εἶναι ἀκριβῶς τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, τὴν 8–1–1953 ἐγένετο πρωτοφανὴς εἰς τὰ ἱστορικὰ χρονικὰ τῆς Ἑλλάδος ἀπόπειρα καί, ἐν ταὐτῷ, ἐκτέλεσις ἁρπαγῆς καὶ ληστείας περιουσίας ξένης, περιουσίας, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὰ φιλανθρωπικὰ ἱδρύματα τοῦ Ἔθνους. Τὰς ἀπογευματινὰς ὥρας τῆς αὐτῆς ἡμέρας τὸ Ἐθνικὸν Ἵδρυμα τῆς χώρας μὲ τὴν μεγαλειώδη ἐθνικήν του δρᾶσιν, ἡ Ἐθνική μας Τράπεζα, κυκλοῦται ἀπὸ ἀστυνομικὰ ὄργανα, τὰ γραφεῖα καὶ οἱ διάδρομοι γέμουν ἀπὸ ἀστυνομικοὺς ἐνῷ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνέρχεται, ἐν μέσῳ βαθμούχων τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων ἐν στολῇ, τὰς κλίμακας τοῦ Ἱδρύματος, ὥστε οἱ περίεργοι διαβάται καὶ οἱ ἔκπληκτοι πολῖται νὰ διερωτῶνται ἐὰν πρόκειται περὶ Ὑπουργοῦ τῆς δημοκρατικῆς καὶ κοινοβουλευτικῆς Ἑλλάδος ἢ ἐὰν πρόκειται περὶ Ὑπουργοῦ ὁλοκληρωτικοῦ καθεστῶτος. Καί, διερωτώμεθα διατί ἡ ἐμφάνισις αὐτὴ τῆς ἀστυνομικῆς δυνάμεως; Μήπως ἔγινε πρὸς ψυχολογικὸν ἐκβιασμὸν διοικήσεως καὶ ὑπαλλήλων διὰ νὰ δεχθοῦν τὰς παρανόμους ἀξιώσεις ἢ μήπως τῆς ἀστυνομικῆς δυνάμεως ἦτο ἐνέργεια αὐθαίρετος ἐξ ἐνστίκτου λόγῳ τοῦ δέους, τὸ ὁποῖον συνέχει τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὸ συντελούμενον τὴν ὥραν ἐκείνην τερατῶδες οἰκονομικὸν ἔγκλημα; Ἐκτὸς ἐάν, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ ἐμφάνισις τῆς ἀστυνομικῆς δυνάμεως ἦτο ὑποτυπώδης ἐμφάνισις καὶ σφιγμομέτρησις τῆς κοινῆς γνώμης διὰ μελλοντικά σας σχέδια. Σᾶς πληροφορῶ ἐν προκειμένῳ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία μὲ τοὺς ἀγῶνας της κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ τὸν συμμοριτοπόλεμον ἐγκαθίδρυσε καὶ ἐστερέωσε τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμοὺς καὶ τὰς ἐλευθερίας της, σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ὁ ὑπερήφανος λαός μας εἶναι ἀποφασισμένος νὰ πλήξῃ καιρίως τόσον τοὺς ἐξωτερικούς, ὅσον καὶ τοὺς ἐσωτερικοὺς ἐχθρούς, οἵτινες ἤθελον ἐπιβουλευθῆ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας καὶ τὰς ἐλευθερίας του, τοὺς δημοκρατικούς μας θεσμούς. Τὴν αὐτὴν ἡμέραν, κύριοι βουλευταί, δημοσιεύεται τὸ ἀνακοινωθὲν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ τὸ ὁποῖον μᾶς λέγει, ὅτι «.... ἡ συγχώνευσις τῶν δύο Τραπεζῶν, ἀποτελεῖ τὴν ἀπαρχὴν ἑνὸς γενικωτέρου οἰκονομικοῦ συστήματος....». Δυστυχῶς, διὰ τὸν κ. Ὑπουργόν, τὴν αὐτὴν ἡμέραν ὁ προστατευόμενός του νέος, ἐλέῳ αὐτοῦ, διοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐξιστορεῖ τὰ γεγονότα πῶς ἐξειλίχθησαν καὶ ὅτι ἠρνήθη νὰ ἀναλάβῃ τὴν διοίκησιν καὶ ἐπρότεινε τὴν συγχώνευσιν ἡ ὁποία καὶ ἔγινεν ἀποδεκτὴ καὶ οὕτω συνετελέσθη τὸ σπουδαῖον αὐτὸ ἔργον τῆς συγχωνεύσεως, ἡ ὁποία ἔλαβε καὶ πανηγυρικὸν χαρακτῆρα, ἀφοῦ ηὐλογήθη ὑπὸ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του ὁ σεβαστὸς Ἱεράρχης ὅτι ἀντισυνταγματικαὶ πράξεις καὶ παρανομίαι οὔτε ἐξαφανίζονται οὔτε νομιμοποιοῦνται δι’ εὐχῶν καὶ εὐλογιῶν. Ἀλλά, ταυτοχρόνως, ἔρχεται ἕτερος Ὑπουργός, ὁ κ. Τσουδερός, τοῦ ὁποίου, κατὰ κακὴν συγκυρίαν, ὁ Ἑλληνικὸς τύπος, εἴθισται, νὰ τοῦ δημοσιεύῃ παραποιημένας τὰς δηλώσεις του, καί, ἔρχεται ὁ κ. Τσουδερός, ὁ ὁποῖος διαφωνεῖ μὲ ὅλα αὐτά, διότι γνωρίζει τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα καὶ ἔρχεται, κάπως νὰ τὰ συμμορφώσῃ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν θὰ γίνῃ μονοπώλιον καὶ ὅτι δὲν θὰ ἀπολυθοῦν οἱ ὑπάλληλοι καί, ὅτι θὰ γίνῃ καὶ ἄλλη Τράπεζα βιομηχανίας καὶ ὅτι ἡ τιμὴ ἡ ὁποία καθωρίσθη, βάσει τῆς ἀναλογίας τῶν μετοχῶν, κατὰ τὴν 3ην Ἰανουαρίου, καθωρίσθη πρὸς στιγμὴν διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν κερδοσκοπίαν. Ἀλλά, ἀγαπητὲ κ. Τσουδερέ, δυστυχῶς ἀπουσιάζετε αὐτὴν τὴν ὥραν, σᾶς ἔπιασε ὁ πόνος καὶ ἐσᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, μήπως γίνῃ καμμιὰ κερδοσκοπία εἰς βάρος ὀλίγων μετόχων, τὴν ὥραν ποὺ γίνεται ἡ μεγαλειτέρα κερδοσκοπικὴ πρᾶξις, ποὺ ἐγνώρισε ποτὲ ἡ Ἑλλάς; Καὶ ἀναγκάζεται ὁ μαίτρ τῆς διλημματικῆς φρασεολογίας νὰ προσαρμόσῃ τὰς παραποιημένας δηλώσεις του σύμφωνα μὲ τὰς ἀκριβεῖς γνώμας καὶ σκέψεις του, τὴν ἑπομένην. Χάρις, ὅμως, εἰς τὸν πλοῦτον τῆς Ἑλληνικῆς γλώσσης καὶ αἱ ἑπόμεναι δηλώσεις του, εἰς τὸ ἴδιον κατέληξαν συμπέρασμα. Μὲ τοιαύτην λοιπὸν ἐπιπολαίαν ἐμφάνισιν, παρουσιάζεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, τὸ περισπούδαστον ἔργον τῆς Κυβερνήσεως τῆς γενικωτέρας τραπεζιτικῆς πολιτικῆς της. Καὶ ρίχνεται ταὐτοχρόνως καὶ μία ρουκέττα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι ὅλα αὐτὰ γίνωνται, ἐννοεῖται διὰ νὰ ἐλαττώσωμεν, τάχα, τὸν τόκον ποὺ δανείζει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Ἀλλὰ ποῖον τόκον; Καὶ ἐρωτᾶται αὐτὸν τὸν τόκον ποῖος θὰ τὸν κερδίσῃ ποὺ θὰ ἀνέλθῃ σὲ μερικὰ δισεκατομμύρια; Θὰ ἔχωμεν αὔξησιν διαθέσεως περισσοτέρων πιστώσεων; Ὄχι· διότι ὑφίστανται τὰ ἀντιπληθωρικὰ μέτρα. Θὰ τὸν κερδίσῃ ἡ κατανάλωσις; Ὄχι. Διότι τὸ ποσὸν εἶναι ἐλάχιστον. Ἑπομένως ποιὸς θὰ κερδίσῃ τὸ ποσὸν αὐτό; Θὰ τὸ χαρίσωμεν εἰς ἐκείνους ποὺ δανείζονται τὰ μεγάλα ποσὰ τῶν 20–30–40 δισεκατομμυρίων; ἤ, μήπως, διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ τόκου, θὰ αὐξήσωμεν τὸν τόκον τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς; Ὄχι, διότι τὸ χρῆμα σπανίζει, γίνεται ὁ δανεισμὸς εἰς χρυσὸν καὶ αἱ ἐγγυήσεις εἶναι ἐπισφαλεῖς, διότι ἔχομεν τὰ ἀντιπληθωρικὰ μέτρα. Ἐλέχθη, ἀκόμη, ὅτι ἡ συγχώνευσις ἐγένετο, διότι αὐτὸ τὸ σπάταλον Ἵδρυμα, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἔχει ἕνα ἔλλειμμα 30 δισεκατομμύρια. Λέγεται ἀπὸ πολλούς, ὅτι τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας. Τὸ ἔλλειμμα ὀφείλεται, ἀκόμη, εἰς τὸ ὅτι ὡρισμέναι καταθέσεις, τὰς ὁποίας εἶχον τὰ νομικὰ πρόσωπα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, μετετέθησαν εἰς τὴν Τράπεζαν Ἑλλάδος. Λέγεται, καὶ τὸ σπουδαιότερον ἀκόμη, ὅτι ἡ Τράπεζα Ἑλλάδος ὑπερέβη τὰ ὅρια τῆς ἐμπορικότητος, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἀφήρεσε τὴν πελατείαν κυρίως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Καὶ λέγεται ἀκόμη, ὅτι τὸ ἔλλειμμα ὀφείλεται εἰς τὰ ὑπέρογκα ἔξοδα διοικήσεως, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, πρὸς στιγμὴν δὲν ἀναγνωρίζομεν οὐδένα ἀπὸ τοὺς λόγους αὐτούς. Συμφωνοῦμεν ἀπολύτως μαζί σας, ὅτι τὸ ἔλλειμμα εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν μεγάλων ἐξόδων τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα. Εἶναι 30–35 δισεκατομμύρια. Ρίψατε ἕνα βλέμμα εἰς τὸ μισθολόγιον. Εἶναι 150 δισεκατομμύρια. Μειώσατε, ἂν θέλετε, κατὰ 20% τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων, διὰ νὰ ἔχετε αὐτὴν τὴν οἰκονομίαν τῶν 30 δισεκατομμυρίων Ἐπίσης τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον δίδεται εἰς τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα τῶν ὑπαλλήλων ἐκ μέρους τῆς Τραπέζης εἶναι τὸ 15% καὶ τὸ ποσὸν 36 δισεκατομμύρια. Τὸ 15% κάμετέ το 10% καὶ ἔχετε 12 ἄλλα δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα πλέον ὡρισμένως εἶναι κέρδος τῆς Ἐθνικῆς. Ἔτσι θὰ ἔκαμνεν ἕνας Ὑπουργός, μὲ τὸν Διοικητήν, τὸν ὁποῖον θέλετε, διότι ἔχετε δικαίωμα νὰ ἔχετε τὸν Διοικητὴν τῆς ἐμπιστοσύνης σας, καὶ ἀφοῦ ἐφηρμόσετε τὸ ταχύτατον καὶ σωτήριον αὐτὸ μέτρον, τότε, ἐν ψυχρῷ καὶ ἐν ἠρεμίᾳ νὰ σκεφθῆτε τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐξυγιάνωμεν ὁριστικῶς τὸ Ἵδρυμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὸ ὁποῖον εἶναι ὁ ἐθνικὸς οἰκονομικὸς προμαχὼν τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλά, ἀντ’ αὐτοῦ, ἐσπεύσατε διὰ σειρᾶς ἀνόμων πράξεων νὰ φέρετε εἰς τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης ἕνα γνωστόν, σκληρόν, Σαϋλώκ, τραπεζίτην. Καὶ τὸν ἐφέρατε καὶ τὸν ἐγκατεστήσατε ἐκεῖ. Ἀλλά, εἶναι τεχνίτης, ὁ τραπεζίτης αὐτὸς καὶ ρίχτηκε στὰ γρήγορα στὸ ψητό, στὶς μετοχὲς καὶ εἶπε: νὰ τὶς καθορίσωμε μὲ τὴν τιμὴν τῆς 3 Ἰανουαρίου. Διατί, κύριε Ὑπουργέ, δὲν δυνάμεθα νὰ πάρωμεν τὸν μέσον ὅρον, τοῦ τελευταίου ἔτους, τῶν 2, 3, 5 ἐτῶν; Διατί νὰ πάρωμεν τὴν τιμὴν τῆς 3 Ἰανουαρίου; Διότι, ἐκείνη ἦτο ἡ μικροτέρα. Διότι ἐκεῖ ἐγίνετο ἡ λήστευσις τῶν 60–80 δισεκατομμυρίων ποὺ θὰ φᾶνε οἱ μέτοχοι τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν. Καὶ συμβαίνει καὶ κάτι ἄλλο, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, αἱ μετοχαὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἶναι 22 χιλιάδες. Ἐξ αὐτῶν ἔχουν οἱ ἰδιοκτῆται τὰς 14.000 μετοχάς, ἔχουν τοὐτέστιν τὸ 63% καὶ κάτι, ἔχουν τὴν πλειοψηφίαν, ἔχουν τὴν διοίκησιν, καὶ δι’ αὐτὸ τὰ κέρδη τῆς Τραπέζης εἶναι ὀλίγα, διότι τὰ ἱδρύματα καὶ διὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης κάμνουν ἀκόμη κοινωνικὴν πολιτικήν. Καί, ἂν πάρετε μὲ ἀναλογίαν 1 πρὸς δώδεκα, τὰς μετοχὰς τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν καὶ διαιρέσετε τὰς 100.000 μετοχὰς διὰ τοῦ 12, θὰ ἴδητε, ὅτι ἔχομεν πλέον μετοχὰς τῆς νέας Τραπέζης 8.350 καὶ ἔχομεν καὶ ἄλλας 8.500, ποὺ εἶναι εἰς ἰδιώτας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, θὰ παρατηρήσωμεν, ὅτι εἰς τὴν νέαν Τράπεζαν, ἐκεῖ, ποὺ εἶχαν τὰ ἱδρύματα τὴν πλειοψηφίαν, θὰ εἶναι τώρα πλέον μειοψηφία καὶ ἡ πλειοψηφία θὰ εἶναι οἱ διάφοροι «μπιζιναδόροι» ἰδιῶται κερδοσκόποι, ἐπιχειρηματίαι, χρηματισταί. Ἐλέχθη, ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰς ἡμέρας αὐτάς, διότι γίνεται αὐτὴ ἡ περισπούδαστος Τραπεζιτικὴ οἰκονομικὴ πολιτική, ὑψώθησαν αἱ μετοχαὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἐθνικῆς συνεπείᾳ ταύτης. Ὄχι. Πρῶτον ἔγιναν ἐλάχισται πράξεις. Ἀλλά, ὀφείλετε νὰ ἠξεύρετε, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι, ὅταν μεθαύριον ἔχωμεν τὴν ἀτυχίαν νὰ γίνῃ ἡ συγχώνευσις, αἱ μετοχαὶ τοῦ νέου ἱδρύματος θὰ ἔχουν διπλῆν τιμήν. Κατωτέραν τιμὴν θὰ ἔχουν αἱ μετοχαί, τὰς ὁποίας ἔχουν εἰς χεῖρας των οἱ μέτοχοι, οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, καὶ μεγαλυτέραν τιμὴν θὰ ἔχουν αἱ μετοχαὶ τῶν μετόχων ποὺ προέρχωνται ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Καὶ θὰ ἔχουν μεγαλυτέραν τιμήν, διότι οἱ μέτοχοι αὐτοὶ θὰ ἔχουν πάντοτε τὴν ἐλπίδα, ὅτι κάποτε μία Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ ἔλθῃ νὰ τοὺς δικαιώσῃ, νὰ δώσῃ συμπληρωματικὸν τίμημα, τὸ τίμημα ποὺ χάνουν κατὰ τὴν παροῦσαν συγχώνευσιν. Καὶ ἔρχεσθε νὰ κάμετε μίαν συγχώνευσιν μὲ τὸν κ. Ἡλιάσκον, γνωστὸν Τραπεζίτην, ὁ ὁποῖος μετὰ τὰς μετοχὰς στρέφεται εἰς ἄλλο ψητὸ τῆς Ἐθνικῆς Γραπέζης, τὰ ὑποκαταστήματα Αἰγύπτου καὶ Ἀμερικῆς. Καὶ τηλεγραφεῖ «παραδώσατε, οἱ ὑπάλληλοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Ἀθηνῶν, τὰς κλεῖδας καὶ τὰ γραφεῖα». Καὶ κάμνει σειρὰν παρανομιῶν. Καὶ εἶναι πραγματικῶς μεγάλης ὁλκῆς ἐπιδρομεὺς ὁ κ. Ἡλιάσκος. Περιφρονεῖ τὰ πάντα. Τὰ παίζει ὅλα γιὰ ὅλα. Περιφρονεῖ τὸν Ποινικὸν Νόμον, τὸν ὁποῖον συντόμως θὰ συναντήσῃ, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐκτὸς ἂν ὁ Πεινικὸς Νόμος νοιώσῃ τὸ ἀναμορφωτικόν σας ἔργον. Καὶ συγχωνεύομεν δύο Τραπέζας, κύριε Ὑπουργέ. Ἔχομε τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἑνιαίας, ὡς ἐνθυμοῦνται οἱ παλαιότεροι, ποὺ ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν κατέφαγε τὴν Τράπεζαν ποὺ διεχειρίζετο τὴν σταφίδα τῆς Πελοποννήσου, διὰ νὰ μὴ πτωχεύσῃ ἡ ἰδία. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι σήμερον, ἔχει ἔλθει τρεῖς φορὲς εἰς ὥραν πτωχεύσεως ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν καὶ ἐσώθη χάρις εἰς τὴν Ἐθνικήν. Ἡ Ἀθηνῶν εἶναι ἡ Τράπεζα ποὺ ἔχει κατηγορηθῆ τοσάκις ἐπὶ τοκογλυφίᾳ. Καὶ λέγεται ἀκόμη ὅτι τὰς ἡμέρας αὐτὰς παρανομοῦσα ἡ Τράπεζα Ἀθηνῶν ἠγόρασεν ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν δολλάρια πρὸς 29.000 ἕκαστον. Καὶ λέγεται, ὅτι, ἐφ’ ὅσον διὰ πρώτην φορὰν ἐγένετο τὸ παράπτωμα, ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἠρκέσθη νὰ προβῇ εἰς συστάσεις πρὸς αὐτήν. Παίρνετε αὐτὸ τὸ Ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον εἶναι κεφαλαιοκρατικόν, τραπεζιτικόν, ἐμπορικὸν καὶ τοκογλυφικόν, τὸ παίρνετε διὰ νὰ σώσετε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὲ τὰ 400 δισεκατομμύρια ἐνεργητικόν, μίαν Τράπεζαν ποὺ εἶδε τὸ φῶς δέκα χρόνια μετὰ ἀπὸ τὴν δημιουργίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου καὶ ἀπὸ τότε στάθηκε παράπλευρα εἰς τὴν Πατρίδα, διότι εἰς ὅλας τὰς ἐθνικὰς ἐξορμήσεις ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα εἶναι παρὰ τὸ πλευρόν της. Πάρετε ὅλας τὰς κακοτυχίας τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ ἴδητε πρωτοπόρον εἰς τὸ ἔργον της τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἰς κοινωφελεῖς σκοπούς. Καί, ἂν θέλετε, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, συγκεντρώσατε τὰ ποσὰ ποὺ ἔδωσεν εἰς τοὺς πτωχούς, εἰς τὰς κακοτυχίας τῶν Ἑλλήνων καὶ τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὰ 111 ἔτη της, θὰ ἴδητε ὅτι εἶναι τοὐλάχιστον, διπλάσια ἀπὸ τὰ κεφάλαια τῆς τοκογλυφικῆς Τραπέζης ποὺ φέρετε νὰ σώσῃ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν.

§191Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, δὲν συνεχωνεύθη ἡ Τράπεζα Χίου μὲ τὴν Ἐθνικήν;

§192Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἡ Τράπεζα Χίου ἐπρόκειτο νὰ πτωχεύσῃ καὶ διὰ νὰ σωθῇ τὴν συνεχώνευσαν μὲ τὴν Ἐθνικήν, εἶναι τὸ ἴδιο ποὺ γίνεται σήμερον;

§193Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Τότε τὸ καρκίνωμα αὐτό, ποὺ ἀφομοιώθη, δὲν σᾶς ἀνησύχησε. Σήμερον, ἕνας ὑγιὴς οἰκονομικὸς ὀργανισμός, σᾶς ἀνησυχεῖ.

§194Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Σφάλμα μας, κύριε συνάδελφε!! Δι’ αὐτὸ μᾶς ἀπεδοκίμασεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ σᾶς ἔφερε σᾶς, διὰ νὰ τὰ διορθώσητε!! Καί, εἰς τὸ τέλος, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, μὲ ποῖον δικαίωμα ἐσεῖς εἰσέρχεσθε εἰς ἕνα Ἵδρυμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἰδιωτικὸν καὶ ἐπιβάλλετε τὰς θελήσεις σας, δημιουργεῖτε παρανομίας, συνοδεύεσθε μὲ ἀστυνομικοὺς καὶ φέρετε καὶ ἐγκαθιστᾶτε ἐκεῖ πέρα τὸν κ. Ἠλιάσκον; Πρὸς τί; Ποῖος εἶναι ὁ κ. Ἠλιάσκος, ὁ ὁποῖος ἔχει σήμερον, τὴν διπλῆν αὐτὴν θέσιν; Σᾶς ἐπαναλαμβάνω, κύριε Μαρκεζίνη, θὰ συναντήσῃ ἀργὰ ἢ γρήγορα, τὸν Εἰσαγγελέα. Καὶ εἴμεθα περίεργοι, ποίαν γνώμην ἔχει αὐτὴν τὴν ὥραν ὁ Εἰσαγγελεὺς τῆς Ἑλληνικῆς Δικαιοσύνης, ἡ ὁποία θὰ ἔλθῃ ἡ ὥρα της νὰ δράσῃ καὶ θὰ εἶναι ἄτεγκτος, σκληρὰ καὶ ἀμείληκτος. Ἂν πρόκειται, καὶ θέλετε κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ ἐξυγιάνετε τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, προβῆτε εἰς ὅ,τι θέλετε. Διορίσατε Διοικητὴν ἰδικόν σας, προβῆτε εἰς οἰκονομίας, εἰς μειώσεις τῶν μισθῶν, τῶν ἀσφαλειῶν, καὶ σᾶς δίδω τὸν λόγον μου, ὅτι θὰ εἶμαι ὁ πρῶτος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ποὺ θὰ σᾶς χειροκροτήσω, διότι τὸ ἔργον θὰ εἶναι, πράγματι, ἐθνικόν. Μὴ θελήσετε νὰ δώσητε τὸ ὡραῖον αὐτὸ Ἵδρυμα, βορὰν εἰς μίαν Τράπεζαν, ἡ ὁποία πολλάκις εἰς τὴν ἱστορίαν της, ἔφθασεν εἰς τὴν πτώχευσιν. Ἄς διατηρήσωμεν τὸ Ἵδρυμα αὐτὸ καὶ νὰ εἶσθε ὑπερβέβαιος ὅτι ὅλοι μας θὰ ἀναγνωρίσωμεν τὸ ἔργον σας. Εἶναι ἡ ὥρα παρὰ 5, κ. Ὑπουργέ. Ἔχετε πέντε λεπτὰ ἀκόμη νὰ ἀποφασίσετε. Δὲν χρειάζονται πείσματα εἰς τὴν πολιτικήν. Τὰ πείσματα καταστρέφουν τοὺς πολιτικούς. Ἡ ἀναγνώρισις τῶν σφαλμάτων εἶναι ἡ ὡραιοτέρα πρᾶξις τῶν πολιτικῶν. Προχωρήσατε πρὸς τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἀφήσατε τὴν τοκογλυφικὴν Τράπεζαν ἔξω. Ἀφήσατε ἀκέραιον τὸ Ἵδρυμα τὸ ἐθνικὸν καὶ τὸ ὡραῖον καὶ τὸ χρήσιμον Ἵδρυμα τῆς Ἐθνικῆς. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ μᾶς ἔχετε μαζί σας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βερνῖκος ἔχει τὸν λόγον.

§196Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, αἰσθάνομαι ἰδιαιτέραν συγκίνησιν ἀνερχόμενος διὰ πρώτην φορὰν τὸ Βῆμα τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς. Τὸ προκεχωρημένον τῆς ὥρας καὶ ἡ ἐνδελεχὴς ἀνάπτυξις τοῦ θέματος ὑπὸ ἀγαπητῶν καὶ ἐγκρίτων συναδέλφων, καθιστᾷ κατ’ ἀρχὴν περιττὴν τὴν ἰδικήν μου ὁμιλίαν. Ἐνόμισα ὅμως ὅτι εἶχα ὑποχρέωσιν ὡς ἐκπρόσωπος τῶν παραγωγικῶν τάξεων τῆς δημοκρατικῆς παρατάξεως, νὰ μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὴν ἀγωνίαν ποὺ δοκιμάζουν ἀπὸ τὸ ἐγχείρημα, ποὺ ἀπὸ δεκαημέρου κατάπληκτος παρακολουθεῖ ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη. Εἰς κάθε πρᾶξιν, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναζητήσωμεν τὰ αἴτια καὶ τοὺς σκοπούς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκδηλωθῇ ἐνέργεια εἴτε ἀτόμου, εἴτε ὁμάδος, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν αἴτια καὶ σκοποί. Αἴτια, κατὰ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι τὸ δυσχερὲς τῆς θέσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Σκοπός, ἡ ἀναμόρφωσις τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου. Καὶ χρησιμοποιεῖ ὡς μέσον τὴν συγχώνευσιν, ἐπικαλούμενος τὰς δυσχερείας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Δυσχέρειαι, ποὺ ἐσκεμμένως τονίζονται καὶ ἐμφανίζονται ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ εἶναι τοὐλάχιστον ἀστεῖον νὰ ὑποστηρίζεται ὅτι, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, τῆς ὁποίας τὰ Κεντρικὰ μόνον κτίρια τῶν Ἀθηνῶν, ὑπερκαλύπτουν τὴν ὀνεμαστικὴν ἀξίαν τῶν μετοχῶν της, διατρέχει κίνδυνον πτωχεύσεως, ἀπὸ τὸ ἔλλειμμα μιᾶς ὡρισμένης χρήσεως. Ἐσκεμμένος εἶναι ὁ θρῦλος καὶ ἡ διάδοσις καὶ εἶναι ἄγνωστον εἰς τί ἀποβλέπει. Κατ’ ἐμὲ πάντως, κύριοι συνάδελφοι, ἡ συγχώνευσις ἔχει ἕνα μόνον σκοπὸν καὶ μίαν δικαιολογίαν. Φέρων ὁ ἔγκριτος ἐκ Σαντορίνης πολιτευτὴς καὶ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, εἰς τὴν ἰδιοσυγκρασίαν του, τὸ ὑφαιστειῶδες τῆς παρῴας του γῆς, ἐπιζητεῖ νὰ θαμβώσῃ δι’ ὑφαιστειακῶν ἐνεργειῶν, τὴν κοινὴν γνώμην, διὰ νὰ δικαιώσῃ καὶ ἐπαληθεύσῃ τὰς προεκλογικὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὑποσχέσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἀφθόνως ὁ Συναγερμὸς ἔδιδε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν...... Βέβαιος ὁ Συναγερμὸς ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἀναλάβῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ τόπου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὑπενθυμίζω σχετικῶς καὶ τὰ ὅσα ἔγραφε Συναγερμικὴ ἐφημερὶς διὰ λεπτομεροῦς παραθέσεως ἀριθμῶν· δὲν ἠσχολήθη μὲ τὴν κατάρτισιν προγράμματος. Κύριοι συνάδελφοι, οὐδέποτε οἱ ἀπαρτίσαντες τὸν Συναγερμόν, ἐπίστευσαν πραγματικῶς ὅτι θὰ ἐκυβέρνων τὴν χώραν αὐτήν. Δὲν ἦτο φυσικὸν Ἕλλην ἐχέφρων νὰ πιστεύσῃ ὅτι ἦτο δυνατὸν τὸ 1953 ὁ τόπος αὐτὸς νὰ παλινδρομίσῃ καὶ νὰ κυβερνᾶται ὀλιγαρχικῶς ἀπὸ τὴν ἀντίδρασιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§197ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μόνον σεῖς δὲν τὸ ἐπιστεύατε.

§198Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Ναί! Δὲν τὸ ἐπίστευα, διότι ἀνήκω εἰς κόμμα ποὺ δὲν ἔχει ὡς κίνητρον τὸ συμφέρον. Καὶ δὲν τὸ ἐπίστευσα, διότι οὐδέποτε ἐπέτρεψα νὰ μὲ συμβουλεύῃ καὶ καὶ νὰ μὲ καθοδηγῇ ὡς πρὸς τὰς πολιτικάς μου κατευθύνσεις καὶ ἰδέας τὸ συμφέρον μου. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι οἱ ἀκολουθήσαντες τὸν Συναγερμὸν ἐκπρόσωποι τῶν παραγωγικῶν τάξεων, τὸν ἠκολούθησαν μόνον ἀπὸ συμφέρον. (Διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι). Καὶ εἶναι λυπηρὸν νὰ βλέπωμεν εἰς τὸν Συναγερμὸν τὸ σύνολον σχεδὸν τῶν ἐκπροσώπων αὐτῶν τῶν τάξεων αὐτῶν....

§199ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (Ἐκ τῆς δεξιᾶς). Νὰ ἀνακαλέσῃ, κύριε Πρόεδρε.

§200Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Οὐδένα ἐξύβρισα. Ἐὰν σεῖς πάντως ὡς ἐξύβρισιν ἐκλαμβάνετε τὰ ὅσα εἶπον, ἀνακαλῶ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ πραγματικότης παραμένει ἀκεραία. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§201Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Σᾶς βεβαιῶ ὅτι σᾶς παρακολουθῶ μὲ πολλὴν συμπάθειαν εἰς τὸν παρθενικόν σας λόγον, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω ὅτι παρεσύρθητε εἰς τὴν ρύμην τοῦ λόγου σας καὶ καλὸν εἶναι νὰ ἀνακαλέσητε. Πιστεύσατέ με, ἐπιθυμῶ ἀπολύτως νὰ σᾶς προστατεύσω.

§202Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ μὴ ἀνακαλέσω, ἐὰν ἡ φράσις μου εἶναι ἀνακλητέα κατὰ τὸν Κανονισμόν.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς ἀνεκάλεσε καί, συνεπῶς, προχωροῦμεν.

§204Α. ΒΕΡΝΙΚΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς κάθε πρᾶξιν πρέπει νὰ ἀναζητήσωμεν τὰ αἴτια καὶ τοὺς σκοπούς. Ἐξήγησα ἤδη ὡς πρὸς τὸ συζητούμενον θέμα ποῖα εἶναι κατ’ ἐμὲ τὰ αἴτια καὶ πρέπει τώρα νὰ εἰσέλθω εἰς τοὺς σκοπούς. Δέχομαι ὡς σκοποὺς αὐτοὺς τοὺς ὁποίους ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐμφανίζει, τοὐτέστιν τῆς χαράξεως ὑγιοῦς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, τῆς ἀναμορφώσεως τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος τῆς χώρας, τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ τόκου. Γενικὴ γνώμη, γενικὴ πεποίθησις εἶναι ὅτι, ἡ ἐπιδίωξις τῶν σκοπῶν αὐτοῦ, ἀναλαμβάνεται διὰ τῆς ἀτυχεστέρας μεθόδου. Καὶ ἀναλαμβάνεται διὰ τῆς ἀτυχεστέρας μεθόδου, διότι ἐφόσον ὁ Συναγερμὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ — κατ’ ἐμὲ ὀρθῶς — ἀγωνίζεται διὰ τὴν πλήρη ἀποκατάστασιν τῆς εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν βασιζομένης οἰκονομίας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ τοῦτο, ὅταν αὕτη παραδοθῇ δεσμία εἰς τὰς χεῖρας μονοπωλιακοῦ πιστωτικοῦ Ἱδρύματος. Τίνι τρόπῳ, κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλεγχθῇ τὸ νέον πιστωτικὸν Ἵδρυμα, ὅταν θὰ ἔχῃ συγκεντρώσει τὰ 80% τῆς βιομηχανικῆς καὶ ἐμπορικῆς πίστεως; Διὰ ποίου ὀργάνου θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ ἢ καὶ αἱ μετέπειτα νὰ κατευθύνουν καὶ ἐλέγχουν τὴν πιστωτικὴν πολιτικὴν ὅταν σήμερον, παρὰ τὴν ὕπαρξιν 5–6 Τραπεζῶν ὑφίστανται οἱ ἐργαζόμενοι τὰ ὅσα ὑφίστανται, καὶ ποὺ τὰ γνωρίζουν καλῶς πολλοὶ τῶν συναδέλφων τοῦ Συναγερμοῦ; Πῶς θὰ εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ ἐργασθῶμεν ὑπὸ ἕνα μονοκρατορικὸν πιστωτικὸν Ἵδρυμα; Κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο ποὺ χαρακτηρίζει τὴν ὅλην ἐνέργειαν, εἶναι ἡ ἐπιπολαιότης! Καὶ χρησιμοποιῶ τὴν λέξιν αὐτὴν διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσω ὡς βάσιμα καὶ ὀρθὰ τὰ ὅσα κυκλοφοροῦν ἀνευθύνως. Μόνον ἐπιπολαιότης δύναται νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἐπιχειρηθεῖσαν πρᾶξιν, ἐπιπολαιότης προερχομένη καὶ προκαλουμένη ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν προγράμματος, διότι, ὅπως σᾶς εἶπον προηγουμένως, κατ’ ἐμὲ ὁ Συναγερμὸς οὐδέποτε ἐπίστευσεν ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς πλειοψηφίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία ἐν συνεχείᾳ θὰ τοῦ ἔδιδε τὴν διακυβέρνησιν τοῦ τόπου. Ἡ ἐπιδιωκομένη λύσις εἶναι μονόπλευρος καὶ ἑτεροβαρής. Μονόπλευρος, διότι κατέστη γνωστὴ μόνον εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ ἑνὸς ἱδρύματος καὶ μάλιστα τοῦ μικροτέρου. Ἑτεροβαρής, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ μεγαλείτερον Ἵδρυμα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης νὰ ἀπορροφηθῇ ἀπὸ τὸ μικρόν. Ταυτοχρόνως αἰφνιδίως ἀντιμετωπίζομεν νέον σύστημα ἐργασίας! Νέον σύστημα κινήσεως τῶν νομικῶν προσώπων. Ἐξαγγέλλεται δηλαδὴ καὶ ἐπιδιώκεται συγχώνευσις 2 Νομικῶν Προσώπων, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐκδηλωθῆ, χωρὶς νὰ ἔχῃ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῶν κυριάρχων Σωμάτων, δηλαδὴ τῶν Γενικῶν Συνελεύσεων. Ἐὰν ἡ γραμμὴ αὐτὴ ἐφαρμοσθῇ, καὶ ὁλοκληρωθῇ ἡ συγχώνευσις, τελικῶς ὁμολογῶ ὅτι εὑρίσκομαι εἰς ἀπορίαν διὰ τὸ ποῖος θὰ θελήσῃ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν νὰ ἐπιδοθῇ εἰς ἐπιχειρήσεις ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς Ἀνωνύμου Ἑταιρείας. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιώκεται καὶ νὰ ἐπιβάλεται συγχώνευσις χωρὶς κἂν νὰ ἔχῃ συγκληθῇ ἡ γενικὴ συνέλευσις; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διορίζεται Γενικὸς Διευθυντὴς ἐπιχειρήσεως, διότι παρὰ τὴν ἰδιότυπον μορφήν της, ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα δὲν παύει νὰ εἶναι ἐπιχείρησις, πῶς εἶναι δυνατόν, λέγω, νὰ ἐπιβάλλεται Διευθυντὴς συγκροτήματος ἀντιπάλου; Πῶς εἶναι δυνατὸν ὁ Διευθυντὴς αὐτός, ὁ διευθύνων σύμβουλος, διορισθεὶς μάλιστα καθ’ ὃν τρόπον διωρίσθη μὲ περιωρισμένην ἐντολήν, τὴν ἐντολὴν δηλαδὴ τῆς παρακολουθήσεως μόνον τῶν τρεχούσης φύσεως ζητημάτων, νὰ προβαίνῃ εἰς ἐνεργείας ποὺ τείνουν εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῆς συγχωνεύσεως, ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Γεν. Συνελεύσεως τῶν μετόχων. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, αὐτὸ ἀποτελεῖ κατάχρησιν ἐξουσίας καὶ ὑπέρβασιν δοθείσης ἐντολῆς. Ἀλλ’ ἐρωτῶ ἀκόμη. Ποία σχέσις ἐργασίας συνδέει τὴν Ἐθνικὴν μὲ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ποὺ ἐγκατεστάθησαν εἰς τὸ μέγαρον τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης; Ὁ κανονισμὸς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης θὰ προβλέπῃ καὶ θὰ καθορίζῃ τὴν διαδικασίαν, βάσει τῆς ὁποίας γίνονται καὶ νομιμοποιοῦνται οἱ προσλήψεις. Βάσει ποίας ὅμως διαδικασίας ὁ κ. Ἡλιάσκος μεταφέρει καὶ χρησιμοποιεῖ προσωπικὸν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν; Ἐὰν κύριοι Βουλευταὶ αἱ προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως ἦσαν πράγματι αὐταί, αἱ ὁποῖαι ἐξαγγέλλονται, αὐταὶ τὰς ὁποίας καὶ ἡμεῖς, ἔστω, θέλομεν νὰ πιστεύσωμεν ὅτι εἶναι, ἀλλοία θὰ ἦτο ἡ κατεύθυνσις, ἀλλοία θὰ ἦτο ἡ μεταχείρισις τῆς Ἐθνικῆς. Εἶχε μύρια μέσα ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τοὺς ἐπιδεικνυομένους σκοπούς. Θὰ ἠδύνατο νὰ ἀντικαταστήσῃ τὸν διοικητὴν τῆς Τραπέζης,—ὅπερ ἄλλωστε τὸ ἔπραξε—διὰ ἐξωπολιτικοῦ προσώπου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπροχώρει εἰς τὴν μείωσιν τῶν ἐξόδων καὶ τῶν βαρῶν τῆς Τραπέζης, εἴτε δι’ ἀπολύσεως τῶν ὑπεραμειβομένων ἐκ τῶν κατεχόντων τὰς ἀνωτάτας θέσεις, εἴτε δι’ ἀποσυμφορήσεως, εἴτε ἄλλως, θὰ ἠδύνατο ἀκόμη νὰ προβῇ εἰς τὴν λῆψιν ἄλλων μέτρων διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ, διὰ τῶν ὁποίων καὶ εὐκολώτερα θὰ ἀπεδείκνυε τὴν ἀγαθότητα τῆς προθέσεώς της. Τὸ νὰ ἐπιδιώκῃ πάντως τὴν διάλυσιν τοῦ μεγαλυτέρου πιστωτικοῦ ἱδρύματος, πιστεύω καὶ ὑποστηρίζω ὅτι εἶναι ἡ πλέον ἀτυχὴς καὶ διαβλητὴ λύσις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις συνησθάνετο τὴν κατάπληξιν καὶ τὴν ἀγωνίαν, τὴν ὁποίαν δικαιολογημένα δοκιμάζει ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ ἐὰν ἦτο εἰλικρινὴς εἰς τὴν στοργήν της ὑπὲρ τοῦ μοναδικοῦ ἐθνικοῦ πιστωτικοῦ ἱδρύματος, θὰ ἠδύνατο νὰ τῷ παράσχῃ πραγματικῶς τὰς δυνατότητας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι θὰ τοῦ ἐπέτρεπον νὰ ἐπανεύρῃ τὴν εὐεξίαν του καὶ νὰ ἐπανέλθῃ αὐτό, καὶ γενικῶς τὰ τραπεζιτικὰ ἱδρύματα τῆς χώρας μας εἰς τὸν πραγματικόν των προορισμόν. Καὶ ὁ τρόπος αὐτὸς εἶναι εἷς κατ’ ἐμέ. Ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἂν καὶ ἵδρυμα ἐκδοτικόν, περιεβλήθη κακῶς μὲ ἐμπορικὰς δικαιοδοσίας, αἱ ὁποῖαι δυσμενῶς ἐπέδρασαν ἐπὶ τοῦ πιστωτικοῦ ρυθμοῦ καὶ τῶν ἐργασιῶν τῶν ἄλλων τραπεζῶν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἐξυγιάνῃ τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα, ἔπρεπε νομίζω νὰ ἀρχίσῃ πρωτίστως ἀπὸ τὴν ἐξυγίανσιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, νὰ τὴν ἐπανέφερε δηλ. εἰς τὸν προορισμόν της, ὅστις εἶναι ἐκδοτικὸς καὶ ἐλέγχου τοῦ κυκλοφοροῦντος νομίσματος, ἐν συνεχείᾳ δὲ καὶ ἀναλόγως νὰ ἐσυνέχιζε τὴν Τραπεζιτικήν της πολιτικήν. Ἀντ’ αὐτοῦ συγχωνεύει τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὲ τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν, ἀφήνει τὰς τρεῖς ἤ τέσσαρας μικρὰς Τραπέζας δῆθεν ἐλευθέρας, διὰ νὰ συντριβοῦν, ὥστε νὰ προέλθῃ ὁλόκληρος ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ τῆς χώρας, εἰς χεῖρας μονοπωλιακοῦ πιστωτικοῦ ἱδρύματος. Τὸ πῶς θὰ κινούμεθα ὑπὸ τοιοῦτον καθεστὼς εἶναι ζήτημα, ποὺ ἐμβάλλει εἰς ἀνησυχίας, τὸ σύνολον σχεδὸν τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου τῆς χώρας τοῦ ὁποίου ἡ ὕπαρξις ἐξαρτᾶται ἐν πολλοῖς ἀπὸ τὴν τραπεζιτικὴν διάρθρωσιν καὶ τὴν πιστωτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως δι’ ὃ καὶ παραμένει ἀπὸ δεκαημέρου κατάπληκτος, διότι δὲν βλέπει τρόπον ἀντιμετωπίσεως τῆς δημιουργηθησομένης καταστάσεως. Ἀλλὰ προβάλλεται, διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ συγχώνευσις, τὸ ἐπιχείρημα τῆς συγκεντρώσεως κεφαλαίων τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἅτινα κατὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοὺ Συντονισμοῦ θὰ προσελκυσθοῦν διὰ τῆς δημιουργίας νέου πιστωτικοῦ ὀργανισμοῦ μεγάλης ἀκτῖνος δράσεως, καὶ μεγάλης οἰκονομικῆς βάσεως. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως νὰ γνωρίζῃ, τόσον ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅσον καὶ οἱ ἄλλοι συνάδελφοί του, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἄλλων οἱ ξένοι ἐνδιαφέρονται καὶ ὑπολογίζουν γενικῶς, εἰδικώτερον δὲ προκειμένου περὶ τοποθετήσεων εἰς ὀργανισμοὺς οἰκονομικούς, τὴν παράδοσιν. Ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, πλὴν τῆς διατηρήσεως τοῦ ὀνόματος τῆς φυλῆς μας καὶ τοῦ τόπου μας, θεωροῦμεν ἀναξίαν σεβασμοῦ τὴν ἔννοιαν τῆς παραδόσεως καὶ δι’ αὐτὸ γκρεμίζομεν κάθε τι ποὺ ἀρχίζει νὰ δημιουργῇ παράδοσιν. Ἔτσι καὶ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν ποὺ εἶναι ἵδρυμα μὲ παράδοσιν, συνδεδεμένον μὲ τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου μας, ποὺ εἶναι ἐπίσης τὸ μόνον γνωστὸν διεθνῶς, πιστωτικὸν ἵδρυμα τῆς χώρας, ἐπιθυμοῦμε νὰ τὴν διαλύσωμεν διὰ νὰ δημιουργήσωμεν νέαν Τράπεζαν, τῆς ὁποίας καὶ ἡ ἐπωνυμία ἀκόμη δὲν θὰ λέγῃ τίποτε. Πῶς εἶναι δυνατὸν τό, Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ Ἀθηνῶν νὰ συνυπάρχουν ὡς ἔννοιες, καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν δι’ ἐνεργειῶν, ὡς ἡ συγχώνευσις, νὰ προσελκύσωμεν κεφάλαια ξένων ἐπιχειρηματιῶν, ἐξυπακούοντας, ὅτι δὲν ὁμιλῶ δι’ αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἔρχονται τυχοδιωκτικῶς καὶ παρέρχονται ἐπωφελούμενοι τοιούτων καταστάσεων. Ὁμιλῶ δι’ ἐπιχειρηματίας καὶ κεφαλαιούχους σοβαροὺς καὶ θετικούς, οἱ ὁποῖοι ἐλέγχουν συνήθως τὸ ποῦ θὰ δώσουν τὰ χρήματά των καὶ τοὺς ὁποίους ἀπορῶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι θὰ προσελκύσωμεν ὅταν τοιαύτη μεταχείρισις ἐπιδεικνύεται ἀπέναντι τοῦ κορυφαίου τῶν πιστωτικῶν μας ἱδρυμάτων καὶ ἀπέναντι τῶν μετοχῶν ἀμφοτέρων τῶν Τραπεζῶν. Καὶ προβάλλεται ἐπίσης, ὡς ἐπιδιωκτέος, διὰ τῆς συγχωνεύσεως σκοπός, ὁ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τοῦ τόκου. Ἀλλ’ οὐδὲν καὶ τούτου ἀνακριβέστερον. Ὁ τόκος, ὅπως ὅλοι γνωρίζομεν, χωρὶς νὰ εἴμεθα οἰκονομολόγοι, εἶναι συνάρτησις τοῦ κυκλοφοροῦντος καὶ προσφερομένου χρήματος καὶ τῶν ἀναγκῶν εἰς χρῆμα ἑκάστης οἰκονομίας. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβιβάσωμεν τὸν τόκον διὰ τοῦ ὑποβιβασμοῦ τῶν γενικῶν ἐξόδων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ἐὰν ἡ ἐπιτευχθησομένη οἰκονομία δὲν εἶναι ἱκανὴ εἰς τὸ νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας εἰς χρῆμα, τὰς ὁποίας καθ’ ἡμέραν καὶ περισσότερον ἀντιμετωπίζει ἡ ἀγορὰ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος; Κατ’ ἐμέ, ἡ ἐπιτευχθησομένη τυχὸν οἰκονομία θὰ ἐξασφαλίσῃ ἁπλῶς περιθώρια μεγαλύτερα διὰ τὸν διορισμὸν περισσοτέρων φίλων τῆς ἑκάστοτε Κυβερνήσεως, μεγαλύτερα περιθώρια δανεισμοῦ εἰς τοὺς φίλους τῆς διοικήσεως καὶ τῶν ἰθυνόντων, καὶ ἴσως μεγαλύτερον μέρισμα διὰ τοὺς μετόχους τῶν Τραπεζῶν. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι τὸν τόκον ἐπηρεάζει κυρίως τὸ χρῆμα τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τροφοδοτήσῃ τὴν ἀγορὰν μὲ τὸ ἀναγκαιοῦν χρῆμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν, ἔστω καὶ στοιχειώδη ὑποβιβασμὸν τοῦ τόκου, μὲ τὰ ὅσα θὰ ἐξοικονομηθοῦν ἀπὸ τὸν περιορισμὸν τῶν ἐξόδων τῶν Τραπεζῶν. Θὰ ἠδύνατο βεβαίως ἡ Κυβέρνησις τοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ ἀναγκαιοῦντα χρήματα ἐάν, συνεπεστέρα πρὸς τὴν ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει πολιτικήν της, ἠκολούθει σήμερον πολιτικὴν διάφορον τῆς ἀντιπληθωρικῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Δημοκρατικοῦ Κέντρου καὶ τὴν ὁποίαν ὁ Συναγερμὸς πάντοτε ἀπεδοκίμασεν. Ἀλλὰ σήμερον ποὺ ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις τὴν πραγματικότητα, προχωρεῖ εἰς τὴν πολιτικήν μας καὶ ἀναγνωρίζει ὅτι ἡ μόνη ὀρθὴ πολιτικὴ εἶναι ἡ ἀντιπληθωρική, τὴν ὁποίαν καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Συναγερμὸς ν’ ἀκολουθήσῃ, ἀκολουθῶν δηλαδὴ καὶ ἐπὶ τοῦ τομέως αὐτοῦ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Τὸ προκεχωρημένον τῆς ὥρας καὶ ἡ ἀνάλυσις ἡ λεπτομερὴς τῶν πρὸ ἐμοῦ ἀγορευσάντων ἀξιοτίμων κυρίων συναδέλφων, μὲ ἀναγκάζει νὰ μὴ συνεχίσω. Ἕνα μόνον θὰ πρέπει οἱ κύριοι τοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των. Εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις—καὶ ἐπιχείρησις ἐν μεγενθύσει εἶναι τὸ Κράτος—τὸ εὐκολώτερον τῶν πραγμάτων, ἐν ὄψει δυσχερειῶν, εἶναι ἡ ἀπόλυσις τοῦ προσωπικοῦ, ἀκολουθουμένη ὅμως, ὁδηγεῖ εἰς ὁδὸν ἐπικίνδυνον ἐθνικῶς. Γεγονότα, ὡς ἡ συγχώνευσις τῶν Τραπεζῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ χαρακτηριστικὴν ἐκδήλωσιν ὑπὲρ τοῦ μεγάλου κεφαλαίου, ἐκδηλώσεις, ὡς τὸ ὑπόμνημα τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ αἱ ἀπολύσεις, αἱ ἀθρόαι ἀπολύσεις ποὺ ἀπὸ τῆς ἀνόδου τοῦ Συναγερμοῦ σημειοῦνται, φοβοῦμαι ὅτι θὰ ὁδηγήσουν τὸν τόπον ἐκεῖ ὅπου ὁ Συναγερμὸς νομίζει ὅτι διὰ τῆς πολιτικῆς του καὶ τῶν συνθημάτων του ἐμποδίζει νὰ ὁδηγηθῇ. (Χειροκροτήματα).

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μπακλατζῆς διαγράφεται ἐκ τοῦ καταλόγου τῶν ρητόρων ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀπών. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§206Γ. ΜΟΔΗΣ. Ὅτι κ. βουλευταὶ τὰ Τραπεζιτικά μας πράγματα δὲν ἦσαν περίφημα δὲν χωρεῖ ἀμφιβολία. Καὶ τώρα καὶ πάντοτε, ὑπῆρχεν ἔλλειψις κεφαλαίων καὶ ὑψηλοὶ τόκοι. Οἱ τόκοι θὰ ἦσαν πολὺ μεγαλύτεροι ἂν δὲν ὑπῆρχον τὰ κεφάλαια τοῦ Ἑλληνισμοῦ τοῦ ὑποδούλου ἢ τῆς διασπορᾶς. Ἐνεθυμήθην πρὸ ὀλίγου ὅτι εἰς τὸ Μοναστῆρι, τὴν γενέτειράν μου, εὑρισκομένην σήμερον εἰς τὴν περίφημον «Μακεδονίαν τοῦ Βαρδαρίου» τῆς Γιουγκοσλαυΐας, κάποτε τὴν ἡμέραν τοῦ ἑορτασμοῦ τῶν σχολείων, δηλαδὴ τὴν Κυριακὴν τῆς ὀρθοδοξίας ἐγένετο ἐπὶ 40 λεπτὰ τῆς ὥρας, ὑπὸ ἑνὸς γηραιοῦ διδασκάλου ἡ ἀνάγνωσις ἑνὸς ἀτελείωτου καταλόγου εὐεργετῶν καὶ δωρητῶν ὡς καὶ τῶν ποσῶν τὰ ὁποῖα ἕκαστος τούτων εἶχεν διαθέσει ὑπὲρ τῶν ἐν λόγῳ Σχολείων. Εἰς τὸν κατάλογον αὐτό, τὸ ὄνομα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὴν ὁποίαν οἱ εὐεργέται εἶχον καταθέσει τὰ κληροδοτήματα, συχνότατα ἐπανελαμβάνετο. Παρετήρησα ἀκόμη καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον ὅτι κάθε χωριὸ εἶχεν ἀπὸ 1–2 σοβαρὰ κληροδοτήματα κατατεθειμένα ὁμοίως εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διὰ τῶν ὁποίων ἱδρύοντο εἰς τὰ χωριὰ αὐτά, ὑφαντουργικαὶ σχολαί, πρὸ 80 ὅλων ἐτῶν! Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα, ἦτο καὶ τότε ὁ ἀποδέκτης, τὸ Γενικὸν Ταμεῖον εἰς τὸ ὁποῖον εἰσέρρεον τὰ χρήματα τοῦ ὑποδούλου Ἑλληνισμοῦ. Ἀλλὰ καὶ τότε, ἐνῷ ὑπῆρχε πληθὺς ἄπειρος Τραπεζῶν, χωρὶς νὰ ἀναφέρω τὴν Τράπεζαν Παύλου, Θεσσαλίας κλπ., δὲν ὑπῆρχε μία Τράπεζα ἡ ὁποία νὰ παραχωρῇ μακροπρόθεσμα παραγωγικὰ δάνεια εἰς τὰς βιομηχανίας. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα πάλιν ἐξεπλήρωσε τὴν ἀποστολήν της καὶ πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην, ὡς «μικτὴ» Τράπεζα. Τὸ 1929 καὶ 1930 ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης μαζὶ μὲ τὴν Τράπεζαν Χάμπρο, ἱδρύθη εἰδικὸς ὀργανισμὸς (Ἕλλενικ Τράστ), διὰ τὴν πιστοδότησιν τῆς βιομηχανίας μὲ μακροπρόθεσμα εἰς Ἀγγλικὰς λίρας δάνεια μὲ τόκον 8% καὶ μοῦ λέγει βιομήχανος, εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦτον εἶχεν ὑποβάλει τότε αἴτησιν διὰ μακροπρόθεσμον δάνειον 30.000 λιρῶν Ἀγγλίας καὶ ἕνας βιομήχανος ἐξ Ἀθηνῶν ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀνεγείρει μέγα καὶ τέλειον ἐργοστάσιον ἀλλὰ δὲν εἶχε ἐπαρκῆ κεφάλαια διὰ νὰ τὸ κινήσῃ, ὅταν ἤχθη ἡ αἴτησίς του εἰς τὸ συμβούλιον, ἕνα μέλος του, τραπεζίτης ἰδιωτικῆς Τραπέζης, ἔφερεν ἀντιρρήσεις. Τότε, ὁ μακαρίτης Δροσόπουλος, ὅπως μοῦ ἔλεγε χθὲς ἕνας βιομήχανος ἐκ Μακεδονίας, μέλος τοῦ συμβουλίου, τοῦ εἶπεν: «Ἂν πρόκειται ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα νὰ ἀφήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν νὰ ἀποθάνῃ ἀπὸ ἀσφυξίαν, δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως». Διὰ τοῦτο δὲ καὶ λέγεται Ἐθνική. Ἀπὸ τὸ μεγαλόφρον τοῦτο πνεῦμα διείπετο ἡ Ἐθνικὴ καὶ ὅταν ἔσωζεν ἀπὸ πτώχευσιν τὴν Τράπεζαν Ἀθηνῶν. Δὲν θὰ ἀποφύγω, κύριοι, νὰ ἀναφέρω καὶ τὸ γεγονός, ὅτι συνέβησαν καὶ ὡρισμένα λάθη. Εἰσῆλθεν ἡ πολιτικὴ εἰς τὴν Τράπεζαν. Διωρίσθησαν διοικηταὶ πολιτικοί. Δὲν παραδέχομαι, ὅτι οἱ πολιτευόμενοι γενικῶς εἶναι κατώτεροι τῶν ἄλλων καὶ εἰδικῶς τῶν λεγομένων οἰκονομολόγων οἱ ὁποῖοι ἂν ἔλιπον κατὰ τὰ μεταπολεμικὰ ἔτη δὲν θὰ ἔχανε πολλὰ πράγματα ἡ Ἑλλάς........... Κανεὶς δὲν ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν Καφαντάρη ἢ καὶ τὸν Μαρῆ εἰς τὰς συζητήσεις ἐπὶ τεχνικῶν καὶ οἰκονομικῶν θεμάτων. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι διὰ τῶν διορισμῶν αὐτῶν ἐξυπηρετοῦντο τὰ κόμματα ὡς κοινῶς πιστεύεται. Ἁπλούστατα διὰ τῶν κομμάτων, ἐξυπηρετοῦντα ἐλάχιστα πρόσωπα ἐπὶ τῶν δακτύλων τῆς μιᾶς χειρὸς μετρούμενα, τὸ μέγα πλῆθος τῶν βουλευτῶν ποὺ ἀποτελοῦμεν τὸν κύριον ὄγκον τῶν κομμάτων, παρεμέναμεν εἰς τὰς περιπτώσεις ταύτας ὅπως καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας, ὁ τελευταῖος τροχὸς τῆς ἁμάξης. Ἡ κατάστασις βέβαια δὲν ἐβελτιώθη μὲ τὸν πόλεμον καὶ τὴν κατοχὴν ὁπότε τὰ πάντα κατέρρευσαν. Καὶ ἐνῷ ὅταν ἀντικρύζῃ κανεὶς τὰ κτιριακὰ μεγαθήρια τῆς Ἐθνικῆς καὶ τῆς Ἐκδοτικῆς μὲ τὰς λαβυρίνθους τῶν διαδρόμων των εἰς τὰ ἀνώτερα πατώματα, σχηματίζει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀμύθητοι θησαυροὶ κρύπτονται εἰς τὰ ὑπόγειά των καὶ ἴσως καὶ πολλὴ καὶ ἐκλεκτὴ φαιὰ οὐσία εἰς τοὺς ἐγκεφάλους τῶν ἰθυνόντων, ἐνῷ ἀτυχῶς τίποτε ἀπ’ αὐτὰ δὲν συμβαίνει. Αἱ Τράπεζαι εἶδον ἐξανεμιζόμενα μὲ τὴν κατοχὴν ὅλα τὰ κεφάλαιά των (δραχμάς, δάνεια, ὁμολογίας κλπ.). Τίποτε δὲν διεσώθη ἐκτὸς τῶν κτιρίων καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Αἱ νέαι ἐλεύθεροι καταθέσεις ἤρχισαν νὰ εἰσρέουν μὲ τὸ σταγονόμετρον! Δὲν ἦσαν κἂν Τράπεζαι ἐφ’ ὅσον ἔτσι λέγονται οἱ ὀργανισμοὶ ποὺ δέχονται καταθέσεις μὲ μικρὸν τόκον διὰ νὰ τὰς ἐπαναδανείσουν μὲ μεγαλύτερον, χάρις ὅμως εἰς τὴν διαρκῆ ἐνίσχυσιν τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης τοῦ ἐκδοτικοῦ δηλ. τυπογραφείου καὶ τῆς ἐλπίδος τοῦ καλυτέρου μέλλοντος ὑπάρχουν καὶ ζοῦν καὶ βασιλεύουν καὶ ἐργάζονται μὲ ὀλιγώτερα κεφάλαια καὶ μὲ μεγαλυτέρας ἀξιώσεις. Τώρα ὅσον ἀφορᾷ τὸ βιωτικὸν ἐπίπεδον τῶν τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἰδίᾳ τῆς Ἐθνικῆς ἦτο πάντοτε ὑψηλὸν τοῦτο κατὰ καθιερωμένην ἔκφρασιν. Πολλοὶ θρῦλοι κυκλοφοροῦν σχετικῶς μὲ τοὺς μισθούς, τὰς ἀποζημιώσεις, τὰς προμηθείας, τὰς ἐθελουσίας ἐξόδους καὶ τὰς ἡγεμονικὰς συντάξεις. Ἀλλὰ δὲν φαίνεται ὅτι ἀνταποκρίνονται ἐξ ὁλοκλήρου πρὸς τὰ πράγματα. Πάντως, βέβαιον εἶναι ὅτι οἱ μισθοί, αἱ ἐν γένει ἀποδοχαί, εἶναι ἀρκετὰ μεγάλοι, ἐν συγκρίσει μάλιστα μὲ ἄλλους μισθούς. Καὶ δὲν εἶναι καὶ ἐντελῶς ἀβάσιμον τὸ παράπονον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, ὅτι ἐφ’ ὅσον αἱ τρεῖς μεγάλαι Τράπεζαι εἶναι οὐσιαστικῶς Κρατικαί, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ διαφέρουν τόσον πολὺ αἱ ἀποδοχαὶ τῶν μὲν ἀπὸ τὰς ἀποδοχὰς τῶν ἄλλων. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐδημιουργήθη κατάστασις πράγματι πρωτοφανὴς καὶ ἀπαράδεκτος. Οἱ τόκοι ἀνῆλθον εἰς 20–30%, ἠκούσαμε δὲ ἀπόψε ὅτι ἔφθασαν καὶ 220%. Πολλοὶ ἔμποροι, πολλοὶ βιομήχανοι πτωχεύουν, χωρὶς σχεδὸν ἰδικήν των ὑπαιτιότητα, διότι πληρώνουν τόκους οἱ ὁποῖοι ἀπορροφοῦν τὰ πάντα. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην π.χ. δύο ἐργαστάσια σπορελαίου, ἐπιχειρήσεις ζωνταναὶ καὶ ὑγιεῖς, κατεργαζόμεναι βαμβακόσπορον καὶ καπνόσπορον τῆς Μακεδονίας, ἠναγκάσθησαν πρὸ ὀλίγων μηνῶν νὰ κλείσουν, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ φέρουν τὸ ὑπέρογκον βάρος τῶν τόκων. Δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὸν τόκον τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς ἢ τῆς μαύρης ἀγορᾶς, ὁ ὁποῖος ἔχει φθάσει εἰς δυσθεώρητα ὕψη, μέχρις 60–65– 70%. Ἔχει δημιουργηθῆ δηλαδὴ μία κατάστασις πράγματι ἀνήκουστος. Ἀλλ’ ἐκ παραλλήλου ὅμως ἔχει δημιουργηθῆ καὶ παράδοξος, ἰδιόρρυθμος κατάστασις ἡ ὁποία ἔκαμε τὴν ζήτησιν τῶν κεφαλαίων καὶ τῶν πιστώσεων ἀκόμη μεγαλυτέραν καὶ ἀσφυκτικήν. Ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Ζίγδης ὡρισμένα παραδείγματα. Μοῦ ἔδειξεν ἔμπορος τῆς Θεσσαλονίκης ἐπιστολὴν Γερμανικοῦ Οἴκου προθύμου νὰ ἀποστείλῃ ἐμπορεύματα ἐπὶ πιστώσει διὰ 8, 10 καὶ 12 μῆνας. Καὶ τὰ ὁποῖα τοῦ ἀπαγορεύεται νὰ δεχθῇ, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ λέγουν οἱ προσφέροντες: «Μὰ τόσον πλουσία εἶναι ἡ Χώρα σας αἱ δὲν δέχεσθε;» Δὲν ἠμποροῦν νὰ φαντασθοῦν οἱ ἄνθρωποι ὅτι εἰς τὴν χώραν αὐτὴν τὴν πτωχὴν καὶ ρημαγμένην ἀπαγορεύεται νὰ δεχώμεθα ἐμπορεύματα ἐπὶ πιστώσει διὰ λόγους ὑψηλούς, «ἀντιπληθωρικούς». Διότι ἡ εἰσαγωγὴ ἀγαθῶν καὶ ἐμπορευμάτων, κατὰ τὴν θεωρίαν αὐτήν, δημιουργεῖ πληθωρισμόν! Ἐνῷ τὸ ἀντίθετον συμβαίνει. Τὸν δημιουργοῦν τὰ πολλὰ χρήματα καὶ ὄχι τὰ ἀγαθά. Ἐπίσης ὑποχρεοῦνται οἱ εἰσαγωγεῖς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορευμάτων καὶ ἀκόμη καὶ μηχανημάτων νὰ προκαταβάλλουν εἰς τὴν Τράπεζαν τὸ πλεῖστον τῆς ἀξίας των ἔστω καὶ ἂν πρόκειται νὰ τὰ παραλάβουν μετὰ μῆνας πολλοὺς ἢ μετὰ δύο ἔτη!! Πρόκειται δηλαδὴ περὶ πράξεων καὶ γεγονότων, τὰ ὁποῖα μόνον ὡς ἐξωφρενικὰ δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν, οἱ ὑπεύθυνοι τῶν ὁποίων, εἴτε ἰδικοί μας εἴτε ξένοι, εἶναι ἄξιοι ἐγκλεισμοῦ εἰς φυλακὴν ἢ φρενοκομεῖον, ἂν μὴ καὶ δημοσίου ραβδισμοῦ. Δὲν γνωρίζω ἂν καλῶς ἢ κακῶς δὲν ἐπετράπησαν τὰ δάνεια εἰς χρυσόν, ὁπότε θὰ εἴχωμεν 15–20 ἑκατομμύρια ἀποθησαυρισμένων χρυσῶν λιρῶν ποὺ θὰ ζωογονοῦσαν τὴν τόσον διψῶσαν ἀγοράν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ δυσκολία αὐτὴ παρακάμπτεται καὶ καταστρατηγεῖται διὰ τῶν ἐγγυητικῶν τραπεζιτικῶν ἐπιστολῶν, θὰ ἔπρεπε τοῦτο νὰ συστηματοποιηθῇ, ὥστε ὁ κολοσσιαῖος αὐτὸς νεκρὸς πλοῦτος νὰ κυκλοφορήσῃ καὶ νὰ κινητοποιηθῇ. Διὰ τὴν Κυβέρνησιν ὑπῆρχε πεδίον δράσεως εὐρύτατον. Ὑπάρχουν πάρα πολλὰ καρκινώματα ποὺ ἀπομυζοῦν τὸ αἷμα τῶν ἐργαζομένων, ὑπάρχουν πολλαὶ πληγαί, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦσαν νὰ ἐπουλωθοῦν. Ἀλλὰ μίαν καλὴν πρωΐαν ἀνεκοινώθη ὅτι ἀνευρέθη ἡ πανάκεια ὅλων αὐτῶν τῶν προβλημάτων καὶ ὅτι ἡ θεραπεία των ἦτο ἡ συγχώνευσις τῶν δύο Τραπεζῶν ἢ μᾶλλον ἡ συγχώνευσις τῆς μιᾶς εἰς τὴν ἄλλην. Δηλαδὴ «ὤδινεν ὄρος καὶ ἔτεκε μῦν» ἢ μᾶλλον τέρας. Ὅταν ἐπήραμε τὴν εἴδησιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν, εἴπομεν ὅλοι ὅτι ἐπρόκειτο περὶ χειρονομίας γενναίας, περὶ χειρονομίας ἡρωϊκῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀναδεικνύεται πράγματι γενναῖος καὶ ἡρωϊκὸς ἀνήρ. Κατάγεται ἀπὸ τὴν Θήραν ἡ ὁποία ἔχει ἡφαίστεια ἐνεργά, ὅπως εἶπεν εἷς τῶν ρητόρων, ἡ ὁποία ὅμως ἔχει καὶ πολλὴν ἐλαφρόπετραν. Ἤρχισαν ὅμως εὐθὺς νὰ γεννῶνται σωρηδὸν αἱ ἀπορίαι. Ἡ συγχώνευσις τῶν Τραπεζῶν δι’ ἐξυγιαντικοὺς σκοποὺς ἀρχίζει μὲ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο μεγαλυτέρων Τραπεζῶν; Καὶ αἱ ἄλλαι αἱ μικρότεραι Τράπεζαι τί γίνονται; Θὰ παραμείνουν; Καὶ αὐτὸ λέγεται συγχώνευσις; Ἕνας γίγας καὶ ὀλίγοι νάνοι ἀπὸ πίσω;! Ἡ συγχώνευσις τῶν δύο Τραπεζῶν ἔγινε διὰ νὰ τοποθετηθῇ ὁ κ. Ἠλιάσκος ἢ ἐτοποθετήθη ὁ κ. Ἠλιάσκος διὰ νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ συγχώνευσις. Ἡ ὑπόθεσις τῆς συγχωνεύσεως ὁμοιάζει μὲ τὴν γνωστὴν ἀμφισβήτησιν τῆς κότας καὶ τοῦ αὐγοῦ. Δὲν θέλω νὰ παραδεχθῶ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ κυβερνητικοῦ σχεδίου, ἤτοι τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν, θὰ εἰσρέῃ ἄφθονον χρῆμα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Τοῦτο εἶναι καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ἀδύνατον· δὲν ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ὅλον τὸν κόσμον, οὔτε μία Τράπεζα ποὺ νὰ ἠμπορῇ νὰ σταθῇ ἔστω καὶ 40 ὥρας ὅταν ἀρχίσουν ἔστω καὶ ἁπλῶς ψίθυροι καὶ ἀκόμη, περισσότερον, ὅταν γίνωνται καταγγελίαι ἀπὸ ὑπεύθυνα χείλη, ὅτι ἡ Τράπεζα εὑρίσκεται ἐν πτωχεύσει αὐτῆς. Ὅλος ὁ κόσμος σπεύδει νὰ ἀποσύρῃ τὰ χρήματά του, τὰς καταθέσεις του καὶ ἡ Τράπεζα μὲ λίγα λόγια τινάζεται εἰς τὸν ἀέρα. Σοβαρῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι θὰ εἰσρεύσουν κατόπιν ὅλων τούτων πακτωλοὶ εἰς τὴν νέαν Τράπεζαν; Εἶναι ἐπίσης καὶ τὸ θέμα τῶν ὑποκαταστημάτων τῆς Αἰγύπτου καὶ τῆς Ἀμερικῆς. Πῶς θὰ ἰδοῦν ἐκεῖ τὴν συγχώνευσιν, οἱ πελάται των, ξένοι κατὰ τὸ πλεῖστον; Θὰ συγχωνευθοῦν καὶ αὐτοὶ εἰς τὰ νέα ὑποκαταστήματα; Δὲν εἶναι παρὼν ἀτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι μόνον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ ἠμπορῶ νὰ τὸν ἐρωτήσω ποῖον εἶναι τὸ νόημα τῶν οἰκονομιῶν καὶ τῆς «ἐξυγιάνσεως» χάριν τῆς ὁποίας διαπράττεται ἡ ἀναστάτωσις καὶ πῶς συμβιβάζεται μὲ τὰ γενόμενα; Ἐλέχθη ὅτι ὅταν ὁ τέως ὑποδιοικητὴς τῆς Ἐθνικῆς, κληθεὶς νὰ παραιτηθῇ ἐπρόβαλε σύμβασιν ἓξ ἐτῶν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ τοῦ δίδει ὅλους τοὺς μελλοντικοὺς μισθοὺς καὶ ἀποζημιώσεις, νὰ τοῦ χαρίσῃ τὰ δάνεια, ἤτοι 500 ἕως 600 ἑκατομμύρια! Λέγεται ὅτι προσεφέρθησαν καὶ εἰς τὸν τέως Διοικητὴν τῆς Τραπέζης κ. Κωστόπουλον διὰ νὰ ὑποβάλλῃ τὴν παραίτησίν του, ἀκόμη μεγαλύτερα ποσά, ἀλλὰ οὗτος δὲν τὰ ἐδέχθη. Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω, κύριοι συνάδελφοι, πόθεν ἀντλεῖ τὸ δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ κάμῃ τόσα μεγάλα κουβαρδαλίκια ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων εἰς βάρος μιᾶς Τραπέζης ἡ ὁποία μάλιστα κατ’ αὐτὸν εὑρίσκεται ὑπὸ πτώχευσιν; Μόνον οἱ παλαιοὶ Σουλτάνοι ὅταν ἔδιωχναν ἕνα Βεζύρην καὶ ὅταν δὲν τὸν ἀπεκεφάλιζαν τοῦ ἔδιδαν δῶρον μερικὰ πουγκιὰ λίρες γιὰ παρηγοριά. Σουλτάνος ἔγινε καὶ ὁ κ. Ὑπουργός;! Καὶ ἐρωτῶ: Τί ἀπέγιναν καὶ ποῦ γῆς εὑρίσκονται αἱ οἰκονομίαι καὶ ἡ περίφημος «ἐξυγίανσις»; Ἐγίναμεν μήπως ξαφνικὰ χωρὶς νὰ τὸ καταλάβωμεν τόσον πλούσιοι, ὥστε νὰ σκορποῦμε εἰς δωρεὰς τὰ δισεκατομμύρια;! Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς συγχωνεύσεως, τοῦ παρανόμου δηλ. γάμου. Ἀλλ’ ὅσον καταπληκτικὸς εἶνε ὁ παράνομος αὐτὸς γάμος καὶ ἡ βιαία ἀπαγωγὴ μιᾶς Τραπέζης ὑπὸ ἄλλης μικροτέρας, ἀκόμη καταπληκτικώτερος εἶνε ὁ θρόνος μὲ τὸν ὁποῖον τὸ ἀνήκουστον γεγονὸς πραγματοποιεῖται. Αὐτοδιωρίσθη γενικὸς πληρεξούσιος καὶ ἀντιπρόσωπος τῶν μετόχων ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ διεπραγματεύθη μὲ τὸν Διοικητὴν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν ὅλα τὰ ζητήματα, χωρὶς νὰ λάβῃ τὸν κόπον νὰ ἐρωτήσῃ κἂν τοὺς μετόχους οἱ ὁποῖοι ἔχουν, ὑποθέτω, μερικὰ καὶ αὐτοὶ δικαιώματα. Καὶ ἐμφανίσθηκε ἐν προκειμένῳ πράγματι ριζοσπαστικὸς καὶ ἀποφασιστικὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐθεώρησε δὲ καὶ περιττὸν νὰ χάσῃ τὸν καιρόν του, νὰ πάρῃ ὡς βάσιν τῆς ἀνταλλαγῆς τῶν μετοχῶν τὴν πραγματικὴν περιουσίαν ἑκάστης Τραπέζης ἢ τοὐλάχιστον τὸ καθιερωμένον τριετίαν, διετίαν ἢ καὶ ὀκταμηνίαν τῆς ἀξίας τῶν μετοχῶν εἰς τὸ χρηματιστήριον. Ἐπροτίμησε νὰ καθορίσῃ μίαν ἡμέραν διὰ τὸ συντομώτερον! Ἐθεώρησε ἀκόμη περιττὸν νὰ κάμῃ τὴν ἀποτίμησιν τῶν πραγματικῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῆς Ἐθν. Τραπέζης, τὰ ὁποῖα ὑπολογίζωνται εἰς 300 δισεκατομμύρια. Ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο γεγονός, ὅτι κυριώτεροι μέτοχοι τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἶναι τὰ εὐαγῆ Ἱδρύματα καὶ ἑπομένως, ἐὰν ὑποστοῦν κάποιαν ζημίαν, ἡ ζημία θὰ περιορισθῇ μεταξὺ αὐτῶν. Διατὶ δὲ καὶ λέγονται εὐαγῆ καὶ φιλανθρωπικά; Ἄλλωστε τὰ κληροδοτήματα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐφαγώθησαν εἰς τὸν τόπον μας. Εἶναι ἡ μοῖρα των. Βέβαια ἡ πλειονότης τῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς ἀνήκει εἰς Ἱδρύματα, ἐνῷ καθὼς φαίνεται ἡ πλειονότης τῶν μετοχῶν τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν εὑρίσκεται εἰς χεῖρας Ἑλλήνων, ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν Ἑλληνικῶν συνόρων, κυρίως εἰς Αἴγυπτον. Δὲν ἐλήφθη καθόλου ὑπ’ ὄψει τὸ γεγονὸς αὐτό; Εἶναι ὁλότελα ἄνευ σημασίας; Εἶναι καλὸν νὰ εὑρεθῇ ἡ πλειονότης τῶν μετοχῶν τῆς νέας πανισχύρου Τραπέζης ἤ, τοὐλάχιστον, μέγα μέρος αὐτῶν εἰς ξένας χώρας;! Κύριοι, ἐλέχθη ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ἔκαμε πολὺν θόρυβον. Ἀλλὰ ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, συνάδελφος τῆς παρατάξεώς σας ἔκαμε τὴν καλὴν ἀρχήν. Ὁ κ. Τζαννετάκης ἔγραψε μελέτην σοβαρὰν εἰς ἐφημερίδα συναγερμικὴν καὶ ὑποθέτω ὁ κ. Τζαννετάκης, τὸν ὁποῖον δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω, δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλες ἰδέες ὡς βουλευτὴς καὶ ἄλλες ὡς δημοσιολόγος. Ἐπίσης ὁ κ. Τσουδερὸς κάτι εἶπε καὶ ξεῖπε. Εἶναι καὶ πολλοὶ μεταξὺ ὑμῶν οἱ ὁποῖοι ὅταν ἐρωτῶνται ποίαν γνώμην ἔχουν, προτιμοῦν τὴν σιγήν, ἡ ὁποία ἴσως εἰς τὰς γυναίκας «κόσμον φέρει», ἀλλὰ δὲν ταιριάζει καὶ πολὺ εἰς τοὺς πολιτικοὺς ἄνδρας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὴν περίεργον αὐτὴν ἐποχὴν ποὺ συνέβησαν τόσα πολλὰ καὶ περίεργα, εἰς τὸν τόπον αὐτόν, πράγματα, τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐκτυλίσσονται τὰς τελευταίας 10 ἡμέρας εἶναι ἀπὸ τὰ πλέον περίεργα. Ὁ Θεὸς νὰ βάλῃ τὸ χέρι του. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπὸ ἕνα κόμπλεξ ψυχολογικόν, ὀφειλόμενον ἴσως εἰς τὴν σωματικήν του διασκευήν, τόσον ἀσθενικήν, ἠθέλησε νὰ ἐπιδιώξῃ μὲ τὴν συγχώνευσιν, τόλμην, ἀποφασιστικότητα καὶ δύναμιν. Φοβοῦμαι ὅμως ὅτι ἐπάτησε τὴν πεπονόφλουδα. Φοβοῦμαι μήπως εἶναι ἡ ζημία μεγάλη εἰς τὸν τόπον. Καὶ αἱ ἰδικαί σας εὐθῦναι, θὰ εἶναι ἐξ ἴσου μεγάλαι. Ἀναμετρήσατέ τας. (Χειροκροτήματα).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Λασηθίου συνάδελφος κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§208Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Εἶναι δυσχερὴς ἡ θέσις τοῦ ἀγορητοῦ, ὅταν βέβαια ἐμφανίζεται ἀπὸ τοῦ βήματος τὰς μεταμεσονυκτίους ὥρας. Ἀλλ’ εἰδικῶς ἀπόψε μοῦ φαίνεται ὅτι αὐτὸ βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν καὶ οὐχὶ τὴν ἀντιπολίτευσιν. Δι’ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ ἔχετε τὴν ὑπομονὴν νὰ μᾶς ἀκούσετε, ἐγὼ δὲ ὑπόσχομαι ὅτι δὲν θὰ κάμω κατάχρησιν τῆς ὑπομονῆς σας. (Φωναί: μπράβο, χειροκροτήματα). Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην χειροκροτημάτων. Ἐὰν ἀνερχώμεθα ἐπὶ τοῦ βήματος, ἀνερχόμεθα, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ κάμωμεν τὸ καθῆκον μας Εἰδικῶς, μάλιστα, ὀφείλω νὰ σᾶς ὁμολογήσω, ὅτι, ἐὰν ἀπόψε ἀνέρχωμαι ἐπὶ τοῦ βήματος, ὕστερα ἀπὸ τὰς ὁμιλίας τόσων ἐκλεκτῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι, ὀφείλω νὰ ἀναγνωρίσω, ὅτι ἀνέταμον τὸ θέμα ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, τὸ πράττω ὄχι διότι πιστεύω ὅτι τὰ φῶτα μου θὰ εἶναι ἴσως ἐντονώτερα τῶν φώτων ἐκείνων, ἀλλὰ διότι ἔχω ὑποχρέωσιν, εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ ὑπὸ συζήτησιν, νὰ ἐγείρω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Συνέπεσε καθ’ ὅλας αὐτὰς τὰς ἡμέρας, κατὰ τὰς ὁποίας ἐδημιουργεῖτο ὁλόκληρος αὐτὸς ὁ θόρυβος, νὰ εὑρίσκωμαι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ νὰ περιοδεύω τὸν Νομόν μου, ἀντελήφθην δὲ τὴν τεραστίαν ἐντύπωσιν καὶ τὴν μεγάλην ἀπήχησιν τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς εἰς τὰς λαϊκὰς μάζας ἡ ἐνέργεια αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ ἀπήχησις αὐτή, κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν ἦτο ἀπήχησις μόνον εἰς τὰς μάζας ἐκείνας αἱ ὁποῖαι κατεψήφισαν τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἡ ἀπήχησις ἦτο δυσμενὴς εἰς ἐκείνας περισσότερον αἱ ὁποῖαι ὑπερψήφισαν τὴν Κυβέρνησιν. Μὴ νομίσητε δέ, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸ τὸ λέγω μετὰ χαρᾶς μου, μὴ νομίσητε, διότι ἀνήκω εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν ὅτι χαίρομαι νὰ βλέπω τὴ Κυβέρνησιν, τὴν σημερινήν, διαπράττουσαν σφάλματα μεγάλης ὁλκῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιφέρουν ταχεῖαν αὐτῆς φθοράν. Δὲν εἶναι, δι’ ἡμᾶς τοὺς ὀρθῶς σκεπτομένους καὶ ἀντιπολιτευομένους τὴν Κυβέρνησιν, δὲν εἶναι εὐχάριστον καὶ δὲν ἐπιχαίρωμεν διὰ τοιαῦτα σφάλματα τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς ἡμᾶς ἀρκεῖ ἡ φυσικὴ φθορὰ τὴν ὁποίαν ὁπωσδήποτε θὰ ἔχετε καὶ ἡ ὁποία ὁπωσδήποτε θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν (ἱλαρότης ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἡ ἀνώμαλος φθορὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ πράξεις τοιαύτης βαρύτητος, δὲν μᾶς ἱκανοποιοῦν, διότι εἶναι εἰς βάρος τοῦ ἐθνικοῦ οἰκοδομήματος. Δι’ αὐτὸ τὴν ἀπευχόμεθα καὶ δι’ αὐτὸ ὅλοι ὅσοι ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου θὰ ἀντελήφθητε ὅτι δὲν σᾶς ὡμίλησαν μὲ τὸ στενὸν κομματικὸν καὶ ἀντιπολιτευτικὸν πνεῦμα, δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ δὲν θὰ ὁμιλήσω ὑπὸ αὐτὸ τὸ πνεῦμα. Θὰ ὁμιλήσω, διὰ νὰ ἐκφράσω τὸν πόνον ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπῶ ὡς βουλευτής, ἐφ’ ὅσον κατὰ τὸ Σύνταγμα εἶμαι βουλευτὴς τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου καὶ ὄχι ἁπλῶς μιᾶς περιφερείας, τὸν πόνον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι σήμερον ἀπεγοητεύθησαν ἀπὸ τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ Κυβερνητικά. Διότι εἶναι γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ ἡμεῖς ἡ ἀντιπολίτευσις ἠλπίζαμε βεβαίως ὀλιγώτερον, ἀλλὰ πάντως περισσότερον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠκολούθησαν τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἔτυχε μιᾶς πρωτοφανοῦς κοινοβουλευτικῆς πλειοψηφίας, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἡ ὁποία προητοιμάζετο διὰ τὴν κατάληψιν τῆς ἐξουσίας ἀπὸ ἐτῶν, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὡδήγει τὴν χώραν εἰς ἐκλογὰς ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν προηγουμένων ἐκλογῶν, θὰ ἦτο πλήρης ἑτοίμη νὰ Κυβερνήσῃ τὴν χώραν. Δυστυχῶς, ὄχι ἡ ἀντίληψις ἡ ἰδική μας, ἀλλ’ ἡ ἀντίληψις τῶν λαϊκῶν μαζῶν εἶναι ἀντίθετος, ὅτι δηλαδὴ δὲν εἶσθε προητοιμασμένοι διὰ νὰ κυβερνήσετε τὴν χώραν. Εἶναι λυπηρὰ ἡ διαπίστωσις αὐτὴ καὶ εὔχομαι νὰ διαψευσθῇ. Εὔχομαι νὰ διαψευσθῇ καὶ νὰ κυβερνήσητε καλὰ τὸν τόπον, ὥστε ὄχι μόνον τέσσαρα ἀλλὰ δέκα τέσσαρα ἔτη νὰ παραμείνητε εἰς τὴν ἀρχήν, ἀρκεῖ τοῦτο νὰ ἀποβῇ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου. Λυποῦμαι, ἀλλὰ ἀμφιβάλλω ἐὰν καὶ τὴν 4ετίαν αὐτὴν θὰ κυβερνήσητε ἔχοντες μαζύ σας τὸ λαϊκὸν αἴσθημα. Διότι ἐὰν τώρα τελευταῖα περιοδεύσητε, θὰ ἰδῆτε ὁποία μεταστροφὴ ὑπάρχει. (Ἱλαρότης ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§209ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σᾶς ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλονίκης χθές.

§210Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε περισσότερον βεβαίως σεῖς, κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκετε εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, ἐνθυμεῖσθε τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ σεβαστοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐνθυμεῖσθε πόσον ὑπερημύνθη τῆς προσπαθείας τοῦ νὰ διατηρήσῃ τὴν νομιμότητα. Ἐνθυμεῖσθε πόσον ἐξῆρε τὴν προσπάθειαν τὴν Κυβερνητικὴν διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς χρηστῆς διοικήσεως. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ἐτόνισε, ὅτι θὰ ἐφαρμόσῃ πρόγραμμα μακρᾶς πνοῆς. Καὶ πράγματι αὐτὸ εἶναι φυσικόν. Μία Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἔρχεται μὲ μίαν μεγάλην πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία βεβαίως τῆς δίδει καὶ τῆς ἐξασφαλίζει μίαν σταθερότητα μὲ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα, καλῶς ἐχόντων τῶν πραγμάτων προϋποτίθεται, ὅτι θὰ ἐξαντλήσῃ ὁλόκληρον τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ Σύνταγμα, κατ’ ἀκολουθίαν ὀφείλει νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν προγράμματος μακρᾶς πνοῆς. Περιμένομεν λοιπὸν καὶ ἡμεῖς καὶ περιμένει μαζὶ μὲ ἡμᾶς ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἴδωμε τὸ πρόγραμμα αὐτὸ τῆς μακρᾶς πνοῆς, τοὐλάχιστον εἰς τὸν κυριώτερον τομέα, τὸν τομέα τὸν οἰκονομικόν, ὁ ὁποῖος κυρίως ἐνδιαφέρει σήμερον τὴν χώραν μας. Ποῖον εἶναι τὸ πρόγραμμα αὐτὸ μακρᾶς πνοῆς; Δυστυχῶς μέχρι σήμερον διεψεύσθημεν ἀπὸ τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι, δὲν ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ὁμιλοῦμεν ἐπὶ ἐπερωτήσεως, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ θὰ εἴμεθα πλήρως εὐχαριστημένοι, ἐὰν διὰ τῆς ἀπαντήσεώς της μᾶς διαψεύσῃ ἀπολύτως. Τοῦτο βεβαίως πρὸς τὸ συμφέρον τῆς χώρας. Κύριοι, ὡμίλησαν πολλοὶ καὶ ἀνέπτυξαν ἐπαρκῶς εἰς ὑμᾶς καὶ δὲν θὰ τὰς ἐπαναλάβω, τὰς παρανομίας εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὸν χειρισμὸν τοῦ Τραπεζιτικοῦ συστήματος. Ὁ ἀξιότιμος κ. Παπασπύρου ὡμίλησε προηγουμένως περὶ αὐτῶν καὶ σᾶς ἀνέπτυξε λεπτομερῶς τὸ σημεῖον τοῦτο. Δὲν θέλω αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἀρνηθῶ καὶ τὴν ἀκρίβειαν τῶν ὅσων ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν, ὅτι καὶ ἐκεῖνος ἔχει τὰ ἐπιχειρήματά του τὰ νομικὰ καὶ τοῦτο διότι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν κάμω δικαστικὴν συζήτησιν. Τὰ ἐπιχειρήματα τὰ νομικά, τὰ ὁποῖα αὔριον θὰ μᾶς ἀναπτύξῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἠμπορεῖ νὰ κριθοῦν ἐπικρατέστερα τῶν νομικῶν ἐπιχειρημάτων τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Τὸ θέμα ὅμως δὲν εἶναι αὐτό. Ἡ κοινὴ γνώμη, κύριοι, αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀμφισβητεῖ τὴν νομιμότητα τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἐνῶ δὲν εἶχε κανένα λόγον ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν μεγάλην αὐτὴν κοινοβουλευτικὴν πλειοψηφίαν τὴν ὁποίαν διαθέτει, νὰ προβαίνῃ εἰς ἐνεργείας, ἔστω καὶ κατ’ ἰδέαν παρανόμων. Εἶχεν ὅλην τὴν εὐχέρειαν, ὅλον τὸν χρόνον, ὅλην τὴν δύναμιν, αἱ πράξεις της νὰ εἶναι εὐθεῖαι καὶ ἀδιάβλητοι. Ἐδῶ εἶναι ἡ πολιτικὴ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Ἐδῶ εἶναι τὸ μεμπτὸν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὑπευθύνων Ὑπουργῶν. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ ἐπεκταθῶ ἐπ’ αὐτοῦ, ἐν ἀναμονῇ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐδῶ ὅμως εἶναι ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ τὸ ρυθμίσῃ κατὰ τρόπον ἄλλον, τὸ ἐχειρίσθη ὅλως προχείρως καὶ βεβιασμένως, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν φράσιν ἀξιοτίμου συναδέλφου τοῦ Πειραιῶς. Κύριοι, εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον καὶ πιστεύω ἀκόμη, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες τῆς χώρας μας εἶναι τίμιοι. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι δὲν ὑπῆρξε κανεὶς δόλος εἰς τὴν πρᾶξιν αὐτὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τί σημασίαν ἔχει αὐτό; Εἰς τὰς λαϊκὰς μάζας ἡ πρᾶξις τὴν στιγμὴν αὐτὴν εἶναι διαβλητὴ καὶ δὲν ἔχει κανεὶς τὴν δύναμιν νὰ ἄρῃ τὸ διαβλητὸν αὐτῆς. Καὶ γνωρίζετε, κύριοι, πόσον εὐκόλως διαβάλλονται οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες καὶ αἱ πράξεις των εἰς τὰς λαϊκὰς μάζας καὶ πόσον δύσκολον εἶναι νὰ ἀρθῇ ἡ διαβολὴ αὐτή, καὶ πόσον δύσκολον εἶναι νὰ περιβάλωμεν τὰς πράξεις μας μὲ τὸ χάρισμα τῆς ἀδιαβλητότητος. Ἀλλοίμονον ἐάν, οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες, δὲν ἀποδίδωμεν τὴν ἀναγκαίαν σημασίαν εἰς τὸ ἀδιάβλητον τῶν πράξεών μας. Δὲν μᾶς σώζει τίποτε. Θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πληρώσωμεν τὰ ἐπίχειρα τῆς ἀπρονοησίας μας. Εἰς τὴν προκειμένην λοιπὸν περίπτωσιν, κύριοι συνάδελφοι, ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον — κατὰ τὴν γνώμην μου — εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις εἶναι, ὅτι ἐνῷ εἶχε τὴν δύναμιν νὰ ρυθμίσῃ ἕνα ζήτημα, ὅπως τὸ Τραπεζιτικόν, κατὰ τρόπον ἀδιάβλητον, διέπραξε σειρὰν παρανομιῶν, αἱ ὁποῖαι καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν ἀποδεικνύωνται πλήρως, πάντως ἐδημιούργησαν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην μίαν ἀμφιβολίαν, ἡ ὁποία ἐκλόνισε τὴν πίστιν αὐτῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἀποτελεῖ τὸν προμαχῶνα τῆς νομιμότητος. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, μήπως ἐκ τῶν ἀγορεύσεων τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν ἀπεδείχθησαν καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἰσχυρισμοὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀρθότητα τῆς πράξεως καὶ τὸ ἐπιβεβλημένον τῆς ἀποφάσεως περὶ τῆς συγχωνεύσεως τῶν δύο Τραπεζῶν, ὅτι δὲν εὐσταθοῦν, οὔτε ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς. Ἀναμφιβόλως τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐξετέθησαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Ζίγδην καὶ τοὺς ἀξιοτίμους ἄλλους προλαλήσαντας συναδέλφους, ἐδημιούργησαν σοβαρὰς ἀμφιβολίας, διὰ νὰ μὴ εἴπωμεν πεποιθήσεις καὶ εἰς τοὺς συναδέλφους τῆς συμπολιτεύσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀρθότητα τῆς Κυβερνητικῆς ἀποφάσεως. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι τὸ μονοπώλιον τῆς πίστεως, διότι περὶ μονοπωλίου πρόκειται, εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον ἀντιτίθεται καὶ ἐμποδίζει τὴν κανονικὴν οἰκονομικὴν ἐξέλιξιν μιᾶς χώρας, διαπνεομένης ἀπὸ φιλελευθέρους οἰκονομικοὺς θεσμούς. Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι δευτερεῦον θέμα καὶ δὲν θέλω νὰ ἀσχοληθῶ μὲ αὐτό. Σᾶς μεταφέρω ἁπλῶς τὴν ἀγανάκτησιν τῶν παραγωγικῶν τάξεων τῆς ἐπαρχίας μου, ἡ ὁποία ἔχει μίαν ἀγωνίαν, ἕνα φόβον, ὅτι ἡ συγχώνευσις τῶν ἱδρυμάτων αὐτῶν θὰ δυσχεράνῃ τὴν κίνησιν τῆς ἐμπορικῆς τάξεως καὶ τῆς παραγωγικῆς τάξεως. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου — ποὺ ξεύρω περισσότερον τὰ πράγματα—οἱ ἔμποροι διευκολύνονται μὲ τὴν ἀντίθεσιν τῶν δύο τραπεζιτικῶν ἱδρυμάτων. Ἐὰν δὲν ἐξυπηρετεῖτο ὁ ἔμπορος ἀπὸ τὸ ἕνα ἵδρυμα τὸ τραπεζιτικόν, ἐπήγαινε μὲ τὸ ἄλλο. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ κατάστασις, ἡ ὁποία παρατηρεῖται εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, αὐτὴ δέ, ἀναμφισβητήτως, ἡ κατάστασις ἐπικρατεῖ εἰς ὁλόκληρον τὴν ὕπαιθρον καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τῆς Χώρας μας. Ἡ συγχώνευσις λοιπὸν τῶν ἱδρυμάτων αὐτῶν καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐπισήμως δὲν καθιεροῖ τὸ μονοπώλιον, οὐσιαστικῶς ὑποδουλώνει τὰς ἐπαρχιακὰς παραγωγικὰς τάξεις εἰς τὸ ὄργανον αὐτό. Δὲν θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ εἴπω, κρίνων ἐπιεικῶς τὰ πράγματα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποσκοπεῖ εἰς τὸ μονοπώλιον. Ἐν τούτοις, χωρὶς νὰ τὸ θέλῃ, δημιουργεῖ τὸ μονοπώλιον. Ὀφείλει, λοιπόν, ἐὰν θὰ ἤθελε νὰ εἶναι συνεπὴς πρὸς ἑαυτήν, προηγουμένως νὰ ἐξαγγείλῃ καὶ νὰ προβῇ εἰς τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμπόδιζον τὸ μονοπώλιον καὶ κατόπιν νὰ προβῇ εἰς τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν, νὰ προβῇ ἐπίσης προηγουμένως εἰς τὸν καθορισμὸν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα νὰ ἐπιτρέπουν ἕνα πραγματικὸν ἔλεγχον, ὥστε νὰ πεισθοῦν αἱ παραγωγικαὶ τάξεις, ὅτι ὑπάρχει καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ πραγματικὸς ἔλεγχος τοῦ νέου ἱδρύματος καὶ τότε νὰ προβῇ εἰς τὴν συγχώνευσιν. Ἀντιθέτως προβαίνει εἰς τὴν συγχώνευσιν κατὰ παράνομον τρόπον καὶ ὑπόσχεται, ὅτι θὰ κάμῃ ἕνα ὀργανισμὸν ἐλέγχου. Ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι τοιοῦτοι ὀργανισμοὶ εἰς τὴν χώραν μας δὲν εὐδοκιμοῦν. Τοῦτο δημιουργεῖ ἀμφιβολίας, αἱ ὁποῖαι κλονίζουν τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν παραγωγικῶν τάξεων εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις, ἀκριβῶς ἐπειδὴ εὑρίσκεται εἰς κρίσιμον σημεῖον ἡ οἰκονομία μας, νὰ φροντίσῃ νὰ μὴ δημιουργήσῃ δυσπιστίαν εἰς τὰς πράξεις της, διότι αὐτὸ εἶναι τὸ πλέον ἐπιζήμιον. Ἔχει ὑποχρέωσιν κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, μέχρις ὅτου ἀποδώσουν τὰ μέτρα τὰ οἰκονομικά, ἐὰν ἀποδώσουν, νὰ προσέξῃ εἰς τὴν ἐφαρμογήν των καὶ ἐφ’ ὅσον ἔχει τὴν δύναμιν καὶ δὲν τὸ πράττει, σημαίνει, ὅτι προχείρως χειρίζεται αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ ἔχει τὴν εὐθύνην αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς ἀκαταστασίας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό· διὰ τῆς παρανόμου αὐτῆς ἀποφάσεως δημιουργεῖται καὶ ἕνα ἄλλο θέμα, δημιουργεῖται θέμα ὑπαλληλικόν, τὸ ὁποῖον ἠμποροῦσε νὰ μὴ δημιουργηθῇ. Δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ δημιουργήσῃ ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν σημερινὴν περίοδον τῆς ἀνεργίας, θέμα ὑπαλληλικόν, αὐξάνουσα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνέργων. Κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας καὶ νὰ βοηθήσῃ τὸν τόπον, δὲν εἶχε ἀνάγκην νὰ κάμῃ συγχώνευσιν τῶν ἱδρυμάτων, ἤρκει ἡ ἐξυγίανσις τοῦ μεγάλου πιστωτικοῦ ἱδρύματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ της. Εἶναι ἰσχυρόν, πολὺ ἰσχυρὸν τὸ πιστωτικὸν τοῦτο ἵδρυμα παρ’ ὅλα ὅσα λέγονται, παρ’ ὅλα ὅσα ἐγράφησαν ἐναντίον αὐτοῦ. Μὲ κατάλληλον διαχείρισιν εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ γίνῃ πάλιν ὁ ρυθμιστὴς τῆς οἰκονομικῆς πίστεως τῆς χώρας. Ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξυγιάνῃ τὸ οἰκονομικὸν αὐτὸ ἵδρυμα καὶ κατόπιν νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα τῆς συγχωνεύσεως εἰς τὴν νέαν διοίκησιν τοῦ ἱδρύματος, ἡ ὁποία ἐλευθέρως νὰ καθορίζῃ τὰς λεπτομερείας τῆς συγχωνεύσεως, ὥστε νὰ μὴ προκύψῃ σήμερον ὅλη αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀξίαν τῶν μετοχῶν καὶ τοῦ τρόπου ἐκκαθαρίσεως τοῦ προσωπικοῦ. Εἶναι γνωστὴ ἡ μεγάλη ἀνωμαλία, ἡ ὁποία δημιουργεῖται κατόπιν τῆς δημοσιευθείσης, ἐὰν φυσικὰ εἶναι ἀληθὴς ἡ πληροφορία δηλώσεως τῶν μετόχων τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν, ὅτι δὲν θέλουν νὰ γίνῃ ἡ συγχώνευσις. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὅλα αὐτὰ θὰ ἀπεφεύγοντο ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθει τὸν νόμιμον δρόμον καὶ ἀπέφευγε τὰς ἀποτόμους καὶ ἐκβιαστικάς, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ φράσις, ἐπεμβάσεις εἰς τὰ ἱδρύματα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι σήμερον οἱ ρυθμιστικοὶ παράγοντες τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τοῦ τόπου. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπερωτῶντες τὴν Κυβέρνησιν, προσφέρομεν εἰς αὐτὴν μίαν μεγάλην ὑπηρεσίαν νὰ τὴν καθιστῶμεν προσεκτικὴν ἐπὶ τῆς ἀποφάσεώς της διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ τὴν συγχώνευσιν τῶν δύο ἱδρυμάτων. Ἔχει, βεβαίως, μίαν ἀγαθὴν προαίρεσιν, ἀλλὰ καθ’ ὃν τρόπον τὴν ἐνεφάνισε, καθ’ ὃν τρόπον τὴν ἐκτελεῖ, δημιουργεῖ εἰς τὴν κοινὴν γνώμην τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι προβαίνει εἰς μίαν πρᾶξιν ἀντιδραστικὴν ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς, ἀντὶ ἐργατικῆς ἀντιϋπαλληλικῆς, δίδει τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὰς λαϊκὰς μάζας, αἱ ὁποῖαι ἤκουσαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑπόσχεται, ὅτι θὰ καλυτερεύσῃ τὴν ζωήν, ὅτι τὰς ἐξηπάτησε καὶ ἤρχισεν ἀμέσως μία ἀπογοήτευσις αὐτοῦ. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς γνωρίζετε, ὅτι εὐκόλως ἐνθουσιάζεται καὶ εὐκόλως ἀπογοητεύεται. Καὶ ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει τὴν ψυχολογίαν αὐτὴν καὶ ὤφειλε νὰ τὴν προσέξῃ, ὥστε νὰ μὴ γίνῃ μεταστροφὴ εἰς τὰς κρισίμους αὐτὰς στιγμὰς τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι σήμερον γνωρίζετε, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν ὑποφέρει περισσότερον, ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην περίοδον. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπάρχει μία τάξις ὑπαλλήλων, ἡ ὁποία ἴσως θεωρεῖται, ὅτι λαμβάνει ἕνα καλλίτερον ἡμερομίσθιον, ὄχι πολυτελὲς ἡμερομίσθιον, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καλλίτερον, ἀλλὰ τοῦτο δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀφορμή, ὥστε νὰ εἴπωμεν θὰ ὑποβιβάσωμεν καὶ αὐτοὺς ποὺ παίρνουν ἕνα καλλίτερον ἡμερομίσθιον, εἰς ἡμερομίσθιον μὲ τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἠμποροῦν νὰ ζήσουν. Διατί νὰ μὴ εἴπωμεν, ὅτι προσπαθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνυψώσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ κακῶς διαιτωμένου ὑπαλλήλου; Ἔλαβε, πρῶτον, ἐσφαλμένην βάσιν, δὲν θέλω νὰ εἴπω μὲ αὐτό, ὅτι ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο κακή, ἦτο μία ἐκδήλωσις περισσῆς εἰλικρινείας, ἀλλ’ ἀποδεικνύει πρόχειρον ἀντιμετώπισιν σοβαρῶν οἰκονομικῶν θεμάτων, ἡ ὁποία δὲν δικαιολογεῖται εἰς τόσον κρισίμους στιγμὰς καὶ ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία περιεβλήθη μὲ τόσον μεγάλην πλειοψηφίαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀναμένει ἴσως θαύματα. Βεβαίως θαύματα δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ, ἀλλὰ νὰ μὴ κάμῃ ἀντιθέτως τόσον κολοσσιαῖα σφάλματα, ὥστε νὰ ὁδηγῇ τὸν λαὸν εἰς ἀπελπισίαν. Θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν εἰς τὰς αὐριανάς του ἀνακοινώσεις ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μᾶς ἱκανοποίει κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ὅλα, ὅσα ἐλέχθησαν σήμερον πραγματικὰ νὰ εἶναι ἄνευ ἐρείσματος σοβαροῦ. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ μᾶς ἀντικρούσῃ, εἶναι ἡ ἀπογοήτευσις τὴν ὁποίαν ἔχει δημιουργήσει εἰς τὴν λαϊκὴν μᾶζαν ἐκ τῆς πολιτικῆς της. Δι’ αὐτὸ θὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τῶν ἐνεργειῶν της νὰ μὴ εἶναι τόσον πρόχειρος καὶ βεβιασμένη. Ὁ ἀσθενήσας κρατικὸς ὀργανισμὸς σήμερον, δὲν ἀντέχει εἰς ἐφαρμογὴν προχείρου θεραπείας, ἔχει ἀνάγκην πεπειραμένης θεραπείας. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μὴ θεωρήσῃ τὸν ἑαυτόν του θιγόμενον, ἐφόσον ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ προβῇ εἰς τροποποίησιν τῆς οἰκονομικῆς της πολιτικῆς, ὥστε νὰ τὴν προσαρμόσῃ πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα. Οὕτω θ’ ἀποδείξῃ ἡ Κυβέρνησις ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, ὅτι τὰς ἀποφάσεις της κινεῖ μόνον τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς).

§211ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουντούρης ἔχει τὸν λόγον.

§212Ν. ΚΟΥΝΤΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δεδομένου ὅτι ἡ ἐπερώτησις ἔχει δεόντως ἀναπτυχθῆ ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας κ.κ. βουλευτάς, παραιτοῦμαι τοῦ λόγου διὰ σήμερον, ἐπιφυλασσόμενος, μετὰ τὴν ἀπάντησιν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, νὰ λάβω τὸν λόγον, ἐὰν τοῦτο θὰ εἶναι ἀπαραίτητον.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, ὁ κατάλογος τῶν ἐγγεγραμμένων ἐξηντλήθη. Δέχεται ἡ Βουλή, ὅπως λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων, κατὰ τὴν ἀπογευματινὴν συνεδρίασιν τῆς σήμερον;

§214ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον τὸ ἀπόγευμα καὶ ὥραν 7ην μ. μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, συνέχειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων, σχετικῶς μὲ τὴν συγχώνευσιν τῶν Τραπεζῶν. (Ὥρα 4.55′ π. μ.).