1952.12.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 5η

Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 1952

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΥ

(Ὥρα 6.05′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Ράπτης καὶ Δ. Μπερδελῆς, δι’ αἰτήσεώς των, αἰτοῦνται χορήγησιν ἀδείας ἀπουσίας προκειμένου ν’ ἀναχωρήσουν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὰς αἰτηθείσας ἀδείας;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της εἰς τὰς αἰτηθείσας ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ν. Πανταζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς.

§6Ν. ΠΑΝΤΑΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ἐμμ. Λουλακάκης διὰ τῆς ἀπὸ 28 Νοεμβρίου 1952 δηλώσεώς του γνωρίζει εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἅμα τῇ ἀνακηρύξει του ὡς βουλευτοῦ καὶ ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 71 τοῦ Συντάγματος ὁριζομένης προθεσμίας ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ ἐμμίσθου Νομικοῦ Συμβούλου παρὰ τῇ Κεντρικῇ Συνεταιριστικῇ Ἑνώσει Ἐλαιοπαραγωγῶν Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Ἐλασσόνος κ. Λάζ. Κίκας διὰ τῆς ἀπὸ 22–11–1952 δηλώσεώς του γνωρίζει εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἅμα τῇ ἀνακηρύξει του ὡς βουλευτοῦ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου καὶ ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 71 τοῦ Συντάγματος τασσομένης προθεσμίας, ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ ἐμμίσθου Νομικοῦ Συμβούλου τοῦ ἐν Ἐλασσόνι ὑποκαταστήματος τῆς Τραπέζης τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ βουλευτὴς Φαρσάλων κ. Ἰωάν. Ριζιώτης διὰ τῆς ἀπὸ 21–11–1952 δηλώσεώς του γνωρίζει εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, ἅμα τῇ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Πρωτοδικείου ἀνακηρύξει του ὡς βουλευτοῦ καὶ ἐντὸς τῆς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 71 τοῦ Συντάγματος τασσομένης προθεσμίας ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν του ἀπὸ τῆς θέσεως τοῦ ἐμμίσθου Νομικοῦ Συμβούλου παρὰ τῷ 15ῳ ΚΤΕΛ Λαρίσης. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συνταξιούχων ἀποστράτων καὶ παθόντων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Καλαμῶν, ζητούσης χορήγησιν καὶ αὖθις τῶν 10)50 τοῦ συνταξίμου μισθοῦ εἰς προσαύξησιν τούτου εἰς πάντας τοὺς ὁπλίτας συνταξιούχους χωροφυλακῆς ἀνεξαρτήτως χρόνου ὑπηρεσίας, κατάργησιν τοῦ ποσοστοῦ κρατήσεως 6% ἐπὶ τῆς συντάξεως εἰς τοὺς λαμβάνοντας μηνιαίαν σύνταξιν κάτω τῶν 500.000 δραχμῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνταξιούχων περιφερειῶν Μεσσηνίας καὶ Λακωνίας, ζητούντων κατάργησιν τοῦ Νόμου 1854)51 «περὶ πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συνταξιούχων κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κοθρῆς καί Ν. Ζορμπᾶς καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Ἐπαγγελματιοβιοτεχνῶν Κεντρίου, διαμαρτυρομένων διὰ γενομένας ὁμαδικὰς δικαστικὰς διώξεις παρὰ ΤΕΒΕ καὶ ζητούντων ταχεῖαν ρύθμισιν τοῦ ζητήματός των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μητακίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ὀργανώσεως Ὁπλαρχηγῶν Μακεδονομάχων Νομοῦ Σερρῶν, ζητούσης ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν διὰ γεωργικοῦ κλήρου εἰς Μακεδονομάχους, παράτασιν προθεσμίας περὶ ὑποβολῆς δικαιολογητικῶν ἐκπροθέσμων ἀγωνιστῶν ἑνὸς τριμήνου, χορήγησιν βοηθημάτων ὑπὸ Δήμων καὶ Κοινοτήτων ὑπὸ Τραπεζῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μητακίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Σερρῶν, δι’ ἧς ὑποδεικνύονται αἱ ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ ὑπαλληλικοῦ Κώδικος κλπ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλος, ἔχει τὸν λόγον.

§8Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις, ἡ προελθοῦσα ἐκ τῶν ἐκλογῶν τῆς 16 Νοεμβρίου, ἔχει τὸ προνόμιον νὰ διαθέτῃ μίαν καταπληκτικὴν πλειοψηφίαν, ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, ὄχι ὅμως καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀριθμὸν τῶν ψήφων. Λόγῳ τοῦ συστήματος ἐκέρδισε τὸ 80% τῶν ἑδρῶν, ἐνῷ ἐκ τῶν ψήφων, θὰ ἐδικαιοῦτο, μόνον, τὸ 49%. Ἐπὶ πλέον, ἡ Κυβέρνησις αὕτη, ἔσχε τὸ πλεονέκτημα ὅτι, προεδρευομένη ἀπὸ τὸν στρατάρχην Παπάγον, ὁ ὁποῖος, ἐθεωρεῖτο, ἀδέσμευτος κομματικῶν ὑποχρεώσεων, εἶχεν ὅλην τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐπιλέξῃ, μεταξὺ τῶν 240 βουλευτῶν, τοὺς ἀρίστους ἐξ αὐτῶν καὶ νὰ τοὺς τοποθετήσῃ εἰς τοὺς καιρίους τομεῖς, τῆς κρατικῆς μηχανῆς. Ἀντ’ αὐτοῦ, παρέστημεν εἰς τὸ πλέον ἀπογοητευτικὸν θέαμα, κατὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως. Παραχωρήσεις ἐγένοντο πρὸς ὅλας τὰς κατευθύνσεις. Ἐξωτερικαὶ δυνάμεις ἐνήργουν διὰ τὴν ὀνομασίαν τῶν Ὑπουργῶν. Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι περιελαμβάνοντο, ἀρχικῶς, εἰς τὸν κατάλογον, δὲν ὡρκίζοντο, καὶ ἄλλοι, ἀνεχώρουν, εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰς τρόπον ὥστε αἱ ἐπαγγελίαι περὶ μιᾶς ὁμοιογενοῦς Κυβερνήσεως, κάθε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὰς προσδοκίας τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Τοὐναντίον, ἡμεῖς ἀντιλαμβανόμεθα, ἕνα λανθάνοντα ἐμφύλιον σπαραγμόν, μεταξὺ τῶν ἀντιτιθεμένων συγκροτημάτων τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὸ κακόν, δὲν περιωρίσθη, μόνον, ἕως ἐδῶ. Ἤδη, πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν δυσηρηστημένων, μᾶς ἀναγγέλλεται εἷς πρῶτος ἀνασχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως, ἐντὸς τοῦ Ἰανουαρίου. Δηλαδή, μόλις μήν, ἀπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως τῆς τετραετίας. Δὲν θέλω, διὰ νὰ μὴ φανῇ ὅτι ἔχω ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν χθές, διὰ τοῦ προγραμματικοῦ λόγου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω ἁπλῶς καὶ νὰ κατακρίνω ὡρισμένας πράξεις τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, θὰ περιωριζόμην εἰς δύο μόνον σημεῖα. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα τῆς λήθης, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι κομματάκι ἀκαθόριστον διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, θὰ ἤθελον νὰ θέσω τὸ ἐρώτημα, ἐὰν λήθη, σημαίνῃ ἐθνικοφροσύνη καὶ εἰρήνευσις, σημαίνει συνοδοιπορία. Διότι, νομίζω, ὅτι, ἐὰν ἠμποροῦμεν νὰ ἐξαγάγωμεν συμπεράσματα, ἐκ τοῦ λόγου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, πρόκειται νὰ συνεχισθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἐψήφισεν. Τὰ μέτρα ἐπιεικείας ἢ εἰρηνεύσεως. Ἢ καὶ ἐὰν θέλετε, εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν λέξιν «λήθη» καὶ αὐτὸ πρόκειται νὰ σᾶς ἱκανοποιήσῃ. Καὶ ἓν ἄλλο σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν εἶναι τοῦτο Ἐπειδὴ ἐγένετο δήλωσις τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅτι ὁ νόμος περὶ ἀπαλλοτριώσεων, ὁ ὁποῖος ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ μὲ γοργὸν ρυθμόν, ἐνῷ, χθὲς εἰς τὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἴδομεν, οὔτε νύξις νὰ γίνεται, περὶ τοῦ νόμου περὶ ἀπαλλοτριώσεων, θὰ ἤθελον νὰ γνωρίζω, ποῖαι εἶναι ἀκριβεῖς, αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας ἢ αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Καὶ περιορίζομαι, σήμερον, νὰ θίξω τὰ δύο σημεῖα, τὰ ὁποῖα, κυρίως, μᾶς ἐνδιαφέρουν, διότι, ταῦτα, ἔχουν μίαν γενικωτέραν ἀπήχησιν. Εἶναι, πρῶτον, ἡ ἀντικατάστασις τοῦ μονίμου ἀντιπροσώπου τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Συμβούλιον. Ἡ ἀντικατάστασις αὕτη, ἐγένετο δι’ ἑνὸς Ὑπουργοῦ τῆς Κυβερνήσεως. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι οὐδεὶς κομματικὸς δεσμὸς μᾶς συνδέει μὲ τὸν κ. Πιπινέλλην. Ὅταν, ὅμως, ἐγεννήθη ζήτημα διορισμοῦ ἀντιπροσώπου εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἐθεωρήσαμεν ὅτι ἐπεβάλλετο ἡ προσωπικότης τοῦ κ. Πιπινέλλη καὶ λόγῳ τοῦ κύρους, τὸ ὁποῖον διαθέτει καὶ λόγῳ τῆς μεγάλης πείρας, τὴν ὁποίαν ἔχει, τῶν διεθνῶν συνδιασκέψεων. Ἀλλὰ διεπράχθη καὶ δεύτερον σφάλμα: Ἐτηλεγραφήθη εἰς τὸν μόνιμον ἀντιπρόσωπον, νὰ δηλώσῃ εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Συμβούλιον, ὅτι ὁ ἀντικαταστάτης του, θὰ εἶναι ὁ Ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Ἐξηντάρης. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις, ἐγκαίρως συνησθάνθη τὸ σφάλμα της καὶ ἔσπευσε, διότι ἡ ἀπόφασίς της αὐτὴ ἦτο ἀντισυνταγματική, δὲν ἦτο σύμφωνη μὲ τὸ Σύνταγμα, Ὑπουργὸς ἢ βουλευτής, νὰ καθέξῃ ἄλλην δημοσίαν θέσιν καὶ ἔσπευσε νὰ ἐπανορθώσῃ τὰ πράγματα καὶ νὰ τὸν ὀνομάσῃ Ἀρχηγὸν Ἀποστολῆς. Ἀλλά, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ θέσις αὕτη ἡ σπουδαία, παραμένει ἄνευ τιτλούχου. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ὑπάρχει μόνιμος ἀντιπρόσωπος εἰς τὸ ΝΑΤΟ. Γεννᾶται, ὅμως καὶ ἓν ἄλλο ἐρώτημα: Ὁ κ. Ἐξηντάρης ὡς Ὑπουργός, εἶναι ἰσότιμος μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον κανονικῶς, πρέπει νὰ ἀναφέρεται. Αὐτό, ὅμως, θὰ ἀπετέλει μείωσιν, διὰ τὸν Ὑπουργὸν ἄνευ χαρτοφυλακίου νὰ ἀναφέρεται εἰς ἕτερον Ὑπουργόν. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁ κ. Ἐξηντάρης, θὰ πρέπει νὰ λογοδοτῇ ἀπ’ εὐθείας, ἀπέναντι τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν μονίμως εὑρισκόμενος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν νὰ λογοδοτῇ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς; Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θεραπεύσῃ αὐτὴν τὴν ἀνωμαλίαν ἡ ὁποία παρουσιάζεται, διότι, λόγῳ τῆς προϋπηρεσίας μου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι αὐτὴ ἡ θέσις τοῦ ΝΑΤΟ, εἶναι ἡ σπουδαιοτέρα τὴν ὁποίαν σήμερον ἠμπορεῖ νὰ διαθέσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν θέλῃ πραγματικῶς καὶ τὸ ζήτημα τοῦ ἐξοπλισμοῦ τῶν στρατιωτικῶν καὶ τὸ ζήτημα τῆς βοηθείας νὰ τὸ λύσῃ κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ἱκανοποιητικὸς διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Τὸ δεύτερον θέμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν εἶναι τὸ ζήτημα τὸ στρατιωτικόν. Διότι ἐνῷ πραγματικῶς ἐξέσπασε κεραυνοβόλος ἡ ὀργὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν νομίζω ὅτι κανεὶς ἐξ ὑμῶν πιστεύει εἰλικρινῶς ὅτι ἡ χώρα ὑπέφερεν ἀπὸ τὴν ἀνικανότητα τῆς στρατιωτικῆς της ἡγεσίας. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως ὅτι διεπράξατε ἕνα βαρὺ ἀδίκημα κατὰ τῆς χώρας. Ἀντικατεστήσατε ἡγήτορας ἱκανούς, δεδοκιμασμένους καὶ τῶν ὁποίων τὰς ἀρετὰς ἐπανειλημμένως ἐξῆρον ὅλοι οἱ στρατιωτικοὶ ἡγέται τῶν συμμάχων χωρῶν καὶ ἐτοποθετήσατε εἰς τὰς θέσεις αὐτῶν ἀσφαλῶς ὄχι ἱκανωτέρους, ἀλλὰ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐτύγχανον τῆς προσωπικῆς σας εὐνοίας. Φοβοῦμαι ὅτι ἐσκέφθητε πολὺ περισσότερον ὡς μηνύων Ἀρχιστράτηγος παρὰ ὡς Πρόεδρος Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα). Διότι ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει, ποία ἡ κατηγορία ἡ ὁποία ἀποδίδεται εἰς τοὺς στρατιωτικούς μας ἡγήτορας; Τί ἠμπορούσατε νὰ τοὺς προσάψητε, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρξαν εἰς τὴν στιγμὴν τῆς ἀποχωρήσεώς σας οἱ ἄμεσοι συνεργάται σας; Ἐτοποθετήθησαν εἰς τὴν ἀνωτάτην βαθμίδα τῆς στρατιωτικῆς ἱεραρχίας λόγῳ τῆς λαμπρᾶς των σταδιοδρομίας ἀπὸ σᾶς τὸν ἴδιον καὶ δὲν ἔχετε ἴσως προσάψει τίποτε ἄλλο παρὰ ὅτι ἔμειναν πιστοὶ εἰς τὸν ὅρκον των καὶ ἐπειθάρχησαν εἰς νόμιμον Κυβέρνησιν κατὰ τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα ἐξηλίχθησαν τὴν 31ην Μαΐου 1951. Εἶναι λυπηρὸν ὅτι ὁ τόπος θὰ πληρώσῃ ἀκριβὰ τὴν ἀπόφασίν σας αὐτήν, διότι ἡ πολιτικὴ εἰσέρχεται πλησίστιος εἰς τὸ Στράτευμα, ἐν ᾧ κατὰ γενικὴν ὁμολογίαν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ἡ πολιτικὴ ἡγεσία ἐκράτησε τὸ Στράτευμα μακρὰν πάσης πολιτικῆς ἀναμίξεως. Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω ὅτι χρειάζεται περισσότερον νὰ ἀπασχολήσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι διαθέτετε μίαν τεραστίαν πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία θὰ σᾶς ἐπιτρέψῃ νὰ ἐφαρμόσητε τὸ πρόγραμμά σας, νὰ ἐκπληρώσετε ὅλας τὰς ἐπαγγελίας σας καὶ τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας ἀφειδῶς ἐδώκατε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐλπίζω νὰ μὴ τὸν ἀπογοητεύσετε. Ἐὰν πράγματι χρησιμοποιήσετε τὴν δύναμιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν διαθέτετε διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ λαοῦ καὶ διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς ζωῆς του, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ εἴμεθα ἡμεῖς πρῶτοι εὐτυχεῖς καὶ θὰ σᾶς χειροκροτήσωμεν. Ἀλλ’ ἀπὸ τὰ πρῶτα βήματά σας δὲν εἴμεθα αἰσιόδοξοι ὡς τὸ σημεῖον αὐτό. Διὰ τοῦτο ἐκ μέρους τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου δηλῶ ὅτι θὰ ἀρνηθῶμεν τὴν ψῆφον μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος κ. Γ. Παπανδρέου, ἔχει τὸν λόγον.

§10Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δηλῶ ὅτι θὰ παράσχω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης ἐπιθυμῶ νὰ συνοδεύσω μὲ τὴν θερμὴν εὐχὴν ὅπως ἡ Κυβέρνησις τοῦ «Συναγερμοῦ», ἡ ὁποία περιεβλήθη μὲ τόσον ἰσχυρὰν κοινοβουλευτικὴν δύναμιν, δικαιώσῃ τὰς προσδοκίας τοῦ δοκιμαζομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ρόδου, ἀξιότιμος κ. Ι. Ζίγδης, ἔχει τὸν λόγον.

§12Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ στυγνότης τῶν σημερινῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν καὶ ἡ καταθλιπτικὴ προοπτικὴ ὑπὸ τὴν ὁποίαν διαγράφεται τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς χώρας προσέδωσαν τόνον δραματικῆς ἀναμονῆς εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς ἐπιτυχούσης τοιαύτης ἐκτάσεως κοινοβουλευτικὴν πλειοψηφίαν νέας Κυβερνήσεως. Ὑπεστηρίχθη κατὰ κόρον ἀπὸ τὸν Συναγερμόν, ὅτι αἰτία παντὸς κακοῦ εἰς τὴν χώραν ἦτο ἡ ἔλλειψις σταθερᾶς πλειοψηφίας, ἥτις παρέλυε τὰς χεῖρας τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων καὶ ὅτι, ἐρχόμενος οὗτος εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἀφοῦ ἐπετύγχανε τοιαύτην πλειοψηφίαν, θὰ ἦτο ἡ Κυβέρνησις τῶν μεγάλων ἀποφάσεων καὶ τῶν ρωμαλέων λύσεων. Ὑπεστηρίχθη κατὰ κόρον ἀπὸ τὸν Συναγερμόν, ὅτι αἱ συνθῆκαι τῆς χώρας ἦσαν ἀνάλογοι μὲ τὰς πρὸ τῆς ἐμφανίσεως τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ ὅτι αὐτὸς ἀπετέλει τὸ σχῆμα καὶ τὴν συγκέντρωσιν πολιτικῶν δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἱκαναὶ καὶ εἶχον τὴν ἔφεσιν νὰ πραγματοποιήσουν μίαν νέαν ἐθνικὴν ἐξόρμησιν, ἀνάλογον μὲ τὴν τοῦ 1909. Μὲ τὰ αἰσθήματα αὐτὰ ἀνεμένοντο καὶ οὕτως ἠθέλησεν ὁ Συναγερμὸς ν’ ἀναμένωνται ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἀνάθεσις ἐξ ἄλλου τῆς εὐθύνης ὁλοκλήρου τοῦ οἰκονομικοῦ τομέως εἰς τὸν σπουδαιότερον τῶν ἐπιτελῶν τοῦ Συναγερμοῦ καὶ ἡ παρὰ τοῦ τελευταίου εὐθὺς μετὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως ὑπόσχεσις ὅτι θὰ προέβαινεν ἀμέσως εἰς ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸν λαὸν διὰ τοῦ ραδιοφώνου ἐξαγγελίαν τοῦ προγράμματός του ἠδραίωνε τὴν ἐλπίδα, τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐπέκειτο μία ἐπαναστατικὴ μεταβολὴ εἰς τὴν μέχρι σήμερον ἀντιμετώπισιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος καὶ διαχάραξις οἰκονομικῆς πολιτικῆς νέων ὁριζόντων καὶ ριζικῶν ἀποφάσεων καὶ λύσεων. Ἀλλὰ φεῦ! Ὁ μὲν κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡμίλησε χωρὶς οὐδὲ πόρρωθεν νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς τοιαύτας προσδοκίας, αἱ δὲ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως οὐδὲν ἄλλο ἀποτελοῦν παρὰ περίληψιν τῆς ραδιοφωνικῆς ἐκείνης ὁμιλίας... Σπανίως θὰ εὕρῃ τις ἀνάλογον προηγούμενον διαψεύσεως ἐλπίδων, τόσον ἐπιμελῶς καλλιεργηθεισῶν ἀπὸ ἕνα πολιτικὸν κίνημα τὴν ἑπομένην τοῦ ἐκλογικοῦ του θριάμβου. Σπανίως Κυβέρνησις ἀπὸ τὰ πρῶτα στάδια τοῦ σχηματισμοῦ της ἀπεδείχθη τόσον ἐστερημένη παλμοῦ καὶ δημιουργικοῦ πνεύματος. Διότι τί εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ; Ὅτι ἁπλῶς θὰ συνέχιζε τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος τὴν ὁποίαν εἶχε συλλάβει καὶ ἐφαρμόσει ἡ προηγουμένη πολιτικὴ Κυβέρνησις, διανθίσας τὸν λόγον του καὶ μὲ τὴν παράθεσιν ὡρισμένων, ὄχι ἐντελῶς πρωτοτύπων, ἐπιδιώξεων ἐπὶ τῆς ἀναδιοργανώσεως τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ καὶ τῆς ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Βεβαίως ἡμεῖς, ὡς ἀντιπολίτευσις, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ διακηρύξωμεν τὴν ἱκανοποίησίν μας, ἐφ’ ὅσον ἡ πολιτική μας ἐλάμβανε τοιαύτην πανηγυρικὴν δικαίωσιν ἀπ’ αὐτοὺς τούτους τοὺς ἀντιπάλους μας, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογικὴ ἐπιτυχία ὀφείλεται ἀκριβῶς καὶ κατὰ ἕνα μεγάλο μέρος, εἰς τὴν κατ’ αὐτῆς ἀσκηθεῖσαν κριτικήν. Βεβαίως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ καταγγείλωμεν εἰς τὸν λαὸν ὅτι ἀδίκως διεβλήθημεν καὶ ὅτι παρεπλανήθη οὗτος στηρίξας τοιαύτας ἐλπίδας εἰς τὰς ἐπαγγελίας τοῦ Συναγερμοῦ. Βεβαίως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὑπογραμμίσωμεν ὅτι αἱ παρὰ ἐπιτελῶν τοῦ Συναγερμοῦ διατυπωθεῖσαι θεωρίαι «περὶ διευθυνομένου πληθωρισμοῦ», καὶ οἱ ὅροι τοῦ λεγομένου συμβολαίου Θεσσαλονίκης περὶ υἱοθετήσεως μιᾶς πολιτικῆς πλήρους ἀπασχολήσεως — «ἐργασία δι’ ὅλους» εἶναι αἱ ἀκριβεῖς λέξεις — ἀπετέλουν Οὐχὶ τὸ ἀπαύγασμα μιᾶς καλῶς καταρτισθείσης οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ συνθήματα παραπλανήσεως ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος ὑφίστατο τὴν καταθλιπτικὴν ἀλλ’ ἀπαραίτητον δοκιμασίαν ἐξυγιάνσεως καὶ ἀναπροσαρμογῆς τῆς οἰκονομικῆς του ζωῆς εἰς τὴν πραγματικότητα. Ἀλλ’ ἡ παρουσία μου ἐνταῦθα, δὲν ἔχει σκοπὸν τὴν πολεμικήν. Εἶναι δὲ ζωηροτάτη ἡ ἐπιθυμία μου ὡς καὶ ὁλοκλήρου τῆς ἀντιπολιτεύσεως, νὰ παράσχωμεν τὴν συνδρομήν μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν χάραξιν καὶ ἐπιτυχῆ ἄσκησιν τῆς ἐνδεδειγμένης οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ τὴν ἀποφυγὴν τοῦ ἀπειλουμένου οἰκονομικοῦ ἀδιεξόδου. Δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀποκρύψω. Ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, υἱοθετήσαντος τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος, ἐδημιούργησε μεγάλας ἀμφιβολίας περὶ τοῦ ἐὰν οὗτος ἀντιλαμβάνεται ἐπακριβῶς τοὺς γενεσιουργοὺς λόγους τῆς ἐπιβολῆς της καὶ τοὺς ἐπιδιωκομένους δι’ αὐτῆς σκοποὺς, ἀκόμη δὲ καὶ αὐτὴν τὴν τεχνικήν της. Ἐνισχύονται δὲ αἱ ὑποψίαι αὐταὶ ἀπὸ τὰς ὀλίγας θετικὰς πράξεις του, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν κατὰ τὸ σύντομον διάστημα τῆς παρ’ αὐτοῦ διευθύνσεως τοῦ Ὑπουργείου του. Κύριοι, ἡ πολιτικὴ τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος ὑπῆρξεν ἡ μόνη δυνατὴ καὶ ἐνδεδειγμένη πολιτικὴ διὰ τὴν ἀναπροσαρμογὴν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς Χώρας εἰς τὴν πραγματικότητα τῆς ἀποτόμου καὶ κατὰ τὰ δύο τρίτα μειώσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ὑπῆρξε πολιτικὴ ἀδηρίτου ἀνάγκης. Ἡ Κυβέρνησίς μας ὅμως τὴν συνέλαβε καὶ τὴν ἐφήρμοσεν οὐχὶ ὡς μόνιμον πολιτικήν, ἀλλ’ ὡς πολιτικὴν τῆς μεταβατικῆς περιόδου διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ὑποχρεωτικῆς αὐτῆς ἀναπροσαρμογῆς. Καὶ τὴν ἐφήρμοσε μετὰ θάρρους καὶ ἀποφασιστικότητος, τὰ ὁποῖα, ἐλάχιστα συνεβιβάζοντο πρὸς τὸ κομματικόν της συμφέρον. Ἀλλὰ τὴν ἐφήρμοσεν ἐπιτυχῶς. Διότι ἀπεσόβησε τὸν κατακλυσμὸν τῆς οἰκονομίας ἀπὸ τὰ κύματα τοῦ πληθωρισμοῦ, ἀπέτρεψε τὴν μείωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου, τὴν ἀνατροπὴν τῆς διανομῆς τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος καὶ συνεκράτησεν ὑποφερτῶς τὴν ἀπασχόλησιν, διὰ μιᾶς ἀτέγκτου πιστωτικῆς πολιτικῆς, ἡρωϊκῆς ἐξυγιάνσεως τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν, καί δὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἐξασφαλίσεως ἐπαρκῶς τοῦ ρυθμοῦ τῶν εἰσαγωγῶν. Ἀπέτρεψε δηλαδὴ τὴν οἰκονομικὴν κατάρρευσιν, ἡ ὁποία ἐφαίνετο ἀναπόφευκτος ὅταν ἡ Ἀμερικανικὴ οἰκονομικὴ βοήθεια ἀπὸ ὕψους πλησιάζοντος 300 ἑκατομμύρια κατῆλθεν ἐντὸς ἔτους περίπου εἰς 80 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ ὡδήγησεν ἡ Κυβέρνησίς μας τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου εἰς μίαν ἰσορροπίαν βασιζομένην ἐπὶ τῶν πραγματικῶν δεδομένων τῆς ἐξωτερικῆς βοηθείας ἐκ τῆς ὁποίας δύναται μετ’ ἐμπιστοσύνης καὶ ψυχραίμως ν’ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ἄμεσον μέλλον. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀποστολὴ τῆς πολιτικῆς μας καὶ αὐτὸς ὁ βαθμὸς τῆς ἐπιτυχίας της. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται ἐπ’ ἄπειρον νὰ ἐφαρμόζῃ πολιτικὴν οἰκονομικῆς σταθερότητος. Ἡ Χώρα ἔχει ἀνάγκην πολιτικῆς οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως, ὑπὸ τὴν καταθλιπτικὴν πίεσιν ἑνὸς ὀξυτάτου δημογραφικοῦ προβλήματος καὶ τῆς πραγματικότητος τῆς πλημμελοῦς διαρθρώσεως τοῦ οἰκονομικοῦ της συστήματος. Εἶναι θλιβερόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη κατὰ τὴν πρώτην ἐξαγγελίαν τοῦ προγράμματός της νὰ προχωρήσῃ πέραν τῶν λύσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπεβάλλοντο ἐκ τῶν συνθηκῶν τῆς χθές. Τὸ διαπιστῶ δὲ μὲ λύπην μου, ὅτι ὁ Συναγερμὸς ἐπικρίνας μετὰ σφοδρότητος τὴν πολιτικὴν οἰκονομικῆς σταθερότητος, ὅταν αὕτη ἦτο ἐπιβεβλημένη, ἐμφανίζεται σήμερον ἀποφασισμένος νὰ τὴν συνεχίσῃ, ὅταν ἐκ τῶν πραγμάτων κινδυνεύῃ νὰ ἐκφυλισθῇ εἰς πολιτικὴν στασιμότητος ἢ μᾶλλον οἰκονομικῆς ἀσφυξίας. Καὶ ὁ κίνδυνος τῆς τοιαύτης ἐξελίξεως φοβοῦμαι ὅτι διαγράφεται οὐχὶ πολὺ ἀπομεμακρυσμένος, ἐὰν κρίνῃ κανεὶς πόσον στενὰ ἀντιλαμβάνεται τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Κατὰ τὴν πρώτην περίοδον τῆς ἐφαρμογῆς της ἡ πολιτικὴ τῆς οἰκονομικῆς σταθερότητος ὤφειλε καὶ ἄτεγκτος νὰ ὑπάρξῃ καὶ νὰ προσφύγῃ εἰς τὴν χρησιμοποίησιν ἐλέγχων μηχανικῆς φύσεως, ὀχληρῶν ἀναγκαστικῶς καὶ οὐχὶ πάντοτε δικαίων, ἰδίως εἰς τὸν τομέα τῆς πίστεως. Ἀλλ’ ἤδη καὶ σημαντικὴ πεῖρα ἔχει κτηθῆ ὡς πρὸς τὴν ἐνάσκῃσίν της καὶ αἱ συνθῆκαι ἔχουν μεταβληθῆ εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐπιτρέπεται μεγάλη μεταβολὴ τῶν μεθόδων ἐνασκήσεώς της καὶ εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀποφευχθοῦν αἱ περισσότεραι τῶν πλέον ὀχληρῶν ἐκδηλώσεών της. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς διαβεβαιώνει ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῦ πιστωτικοῦ τομέως «οἱ ἔλεγχοι θὰ διατηρηθοῦν αὐστηρῶς», ὅταν ἔχῃ ἀποδειχθῆ ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ χαλάρωσις πολλῶν τούτων καὶ ἡ ἀντικατάστασις πολλῶν ἐκ τῶν μηχανικῶν διὰ τοιούτων ποιοτικῶν. Ἀφ’ ἑτέρου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀντιλαμβάνεται τὴν νομισματικὴν σταθερότητα, τὴν ὁποίαν ὑπόσχεται νὰ συνεχίσῃ, ὡς ἐπιβάλλουσαν τὴν διατήρησιν τῆς σημερινῆς ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἀνεδαφικῆς συναλλαγματικῆς σχέσεως τῆς δραχμῆς. Ἀλλ’ οὕτω θὰ στερήσῃ τὴν οἰκονομίαν τῆς ἀνακουφίσεως ἑνὸς πλέον φυσιολογικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς δυνατότητος πραγματοποιήσεως στοιχειωδῶν κρατικῶν ἐπενδύσεων εἰς παραγωγικὰ ἔργα ὡς καὶ τῆς ἀπελευθερώσεώς της ἀπὸ ὀχληρὰς καὶ ἐπιβλαβεῖς, διότι δὲν εἶναι πλέον ἀναγκαῖαι, μορφὰς παρεμβατισμοῦ, τὰς ὁποίας φαίνεται ὅτι τόσον ἀπεχθάνεται ὡς π.χ. αἱ πριμοδοτήσεις ἢ αἱ παθητικότητες εἰς τὸν τομέα τῶν ἐξαγωγῶν. Ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ θέσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὅτι τοιαῦται θὰ εἶναι αἱ ἐντεῦθεν συνέπειαι καταφαίνεται ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι εἰς τὴν μείωσιν τῶν τιμῶν καὶ μόνον ἀποβλέπει διὰ τὴν ἁπλοποίησιν καὶ πάντως ὄχι κατάργησιν τῶν «περιπλόκων συστημάτων πριμοδοτήσεως κλπ.». Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς εἶναι σαφὲς ὅτι ἡ ὑπόσχεσις περὶ ἐργασίας εἰς ὅλους δὲν ἔχει πλέον ἰσχὺν εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ μὴ δυνηθεὶς ἐπὶ τοῦ τομέως αὐτοῦ νὰ δώσῃ τὴν ἀναμενομένην ἀνακούφισιν ἐθεώρησεν, ὅτι ἠδύνατο νὰ διασκεδάσῃ τὴν δημιουργηθεῖσαν ἀπογοήτευσιν διὰ τῆς ἀπαριθμήσεως ὡρισμένων νοσογόνων ἑστιῶν καὶ τῆς ὑποσχέσεως ἐξουδετερώσεώς των. Ἀνέφερεν ἐπὶ παραδείγματι, ὅτι ἐπιδίωξίς του θὰ εἶναι ἡ μείωσις τοῦ κόστους τοῦ τόκου, τῶν ὑπὲρ τρίτων ἐπιβαρύνσεων, ἡ διάνοιξις τῶν κλειστῶν ἐπαγγελμάτων κλπ. Καλὰ καὶ ὡραῖα ταῦτα πάντα. Ἀλλὰ ἐὰν στερῆται πάσης πρωτοτυπίας ἡ παράθεσίς των θὰ ἀνέμενέ τις ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ διεξεδίκει δι’ ἑαυτὴν τὴν πρωτοτυπίαν τοὐλάχιστον τῆς λύσεως. Ἀλλὰ οὐδὲν τοιοῦτον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Προκειμένου π.χ. περὶ τοῦ τόκου ὑπεστήριξε καὶ δικαίως ὅτι οὗτος δὲν πρέπει νὰ προσδιορίζεται ἀπὸ τὰς διωγκωμένας δαπάνας τῶν Τραπεζῶν. Ἀλλὰ τὴν μεταρρύθμισιν τοῦ τραπεζιτικοῦ συστήματος τὴν ὁποίαν θεωρεῖ πρὸς τοῦτο ἀναγκαίαν, δὲν τὴν ἀναλύει ποσῶς. Δὲν λέγει ποῖαι θὰ εἶναι τοὐλάχιστον αἱ βασικαὶ ἀρχαὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ στηριχθῇ αὕτη. Θὰ ἔχωμεν συγχώνευσιν Τραπεζῶν, ἀπόλυσιν ὑπαλλήλων, μείωσιν τῶν μισθῶν; Οὐδὲν περιέχεται εἰς τὸν λόγον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Τὰ αὐτὰ ἰσχύουν καὶ διὰ τὸ δημοσιοϋπαλληλικὸν καὶ διὰ τὴν ἀποκέντρωσιν τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν τὰ ὁποῖα ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως καθορίζει ὡς προϋποθέσεις τῆς οἰκονομικῆς ἐξυγιάνσεως. Δὲν ἀναφέρει ἐπίσης καθόλου ποίαν διάνοιξιν κλειστῶν ἐπαγγελμάτων θέλει νὰ ἐφαρμόσῃ. Θὰ ἐπεκταθῇ αὕτη εἰς τὰς ἑνώσεις εἰσαγωγέων, ἢ μόνον ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὸ ἐπάγγελμα τοῦ καπνεργάτου; Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς εἶναι φανερὸν πόσην ὀλίγην πεποίθησιν δύνανται νὰ ἐμπνεύσουν αἱ ἐπαγγελίαι τῶν ἐπιβαλλομένων αὐτῶν μεταρρυθμίσεων, ὡς ἀποτελουσῶν ὀργανικὸν τμῆμα ἑνὸς ὡλοκληρωμένου σχεδίου οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν παραλείψεων. Οὐδεμία ἀναφορὰ γίνεται εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις περὶ τῆς κοινωνικῆς λειτουργίας τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Ὄχι μόνον ἐπὶ τοῦ αὐστηρῶς οἰκονομικοῦ τομέως ἡ τάσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἀποσυρθῇ ἀπὸ τὴν καθοδήγησιν τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι καὶ αὐτὴ αὕτη ἡ θέσις τῶν οἰκονομικῶς ἀδυνάτων οὐδεμίαν ἀνησυχίαν ἐμπνέει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ αἰσθάνεται τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξαγγείλῃ θετικόν τι μέτρον, ἐκτὸς μιᾶς παραθετικῆς παραγράφου διὰ τὸ φορολογικὸν σύστημα, τῆς ὁποίας ἡ αἰτιολογία εὐκόλως δύναται νὰ ἀποδοθῇ εἰς ἐντελῶς διαφορετικοὺς λόγους. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς τὸ κήρυγμα, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ παύσῃ νὰ εἶναι «Κράτος Προνοίας» προσλαμβάνει περιεχόμενον πράγματι ἀνησυχαστικόν. Ὡς ἐπίσης καὶ τὸ περίεργον ἀξίωμα, ὅτι διὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ δέον νὰ καθορίζωνται πρῶτον τὰ ἔσοδα καὶ κατόπιν αἱ δαπάναι—ἀνάγκαι. Μέχρι σήμερον ἐγνωρίζομεν, ὅτι τὸ ἀντίθετον ἦτο τὸ χαρακτηριστικὸν τῆς δημοσίας κατ’ ἀντιδιαστολὴν πρὸς τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ οὐδὲν ἀναφέρεται διὰ τὸ καίριον πρόβλημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων, τὰς ἀπαλλοτριώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τοιαύτης βασικῆς σημασίας ἀνάγκην διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἀγροτικῆς Ἑλλάδος. Οὐδὲν διὰ τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Οὐδεμίαν ἀνησυχίαν τρέφει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὴν ἀνισορροπίαν μεταξὺ ἀγροτικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων. Ἀντιθέτως δὲ φαίνεται ἀποβλέπων μετὰ δυσφορίας εἰς τὴν συνέχισιν τῶν τιμῶν ἀσφαλείας διὰ τῶν ὁποίων ὁ ἀσθενὴς ἀγρότης προστατεύεται κατὰ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρων εἰς τὴν ἐμπορίαν τῶν προϊόντων του. Αἱ παραλείψεις αὐταί, πολὺ περισσότερον ἀπὸ τὰς θετικὰς ὁμολογίας, δίδουν τὸ χρῶμα εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν προτίθεται νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἀποκαλύπτουν τοὺς ἰδεολογικοὺς προσανατολισμούς της. Ματαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἑπομένως προσπαθεῖ νὰ ἀποσείσῃ τὴν κατηγορίαν, ὅτι εἶναι ξένος πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ φιλελευθερισμοῦ τοῦ 19ου αἰῶνος. Ὁ παρεμβατισμὸς τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει δὲν εἶναι ἁπλῶς ἡ ἀπελευθέρωσις τῆς οἰκονομίας ἀπὸ τὰ δεινὰ τῆς γραφειοκρατίας εἴτε ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ κράτους ἀπὸ ἀδικαιολογήτους ἀναμίξεις εἰς τομεῖς οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν δικαιολογημένως εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Εἶναι ἐν τῇ οὐσίᾳ ἡ ἀπομάκρυνσις τοῦ Κράτους ἀπὸ τὴν λειτουργίαν τοῦ ρυθμιστοῦ τῆς γενικωτέρας κατευθύνσεως τῆς οἰκονομίας καὶ τοῦ προστάτου τῶν ἀσθενῶν κατὰ τῶν οἰκονομικῶς ἰσχυρῶν εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς οἰκονομικῆς ἐπιβιώσεως. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ συμπεράνω ὅτι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον διέπει τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως προδίδει τὴν ἀδυναμίαν αὐτῆς νὰ ἀντιληφθῇ τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς χώρας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μετὰ τὴν ἐξαγγελίαν τῆς συνεχίσεως τῆς πολιτικῆς σταθερότητος, ὑφ’ οὓς μάλιστα ὅρους ἀνεπτύχθη ἀνωτέρω, ἐνόμισεν ὅτι ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκον του καὶ προσέφερεν εἰς τὴν χώραν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν διὰ τῆς ὁποίας αὕτη θὰ ἐπιλύσῃ τὸ οἰκονομικόν της πρόβλημα. Τοῦ διαφεύγει ὅτι αἱ σημεριναὶ δυσκολίαι καὶ παθολογικαὶ ἐκδηλώσεις ἀποτελοῦν τὴν ἔκφρασιν τῆς σοβούσης ὀργανικῆς ἀνεπαρκείας τῆς οἰκονομίας μας, ἡ ὁποία δηλητηριάζει τὸ παρὸν καὶ ὑπόσχεται τὰ χείριστα διὰ τὸ μέλλον. Καὶ αὕτη ἐντοπίζεται εἰς τὴν ἀνισορροπίαν μεταξὺ πληθυσμοῦ καὶ ὑφισταμένης διαρθρώσεως τοῦ οἰκονομικοῦ συστήματος. Νομίζει ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι αἱ ποικιλόμορφαι ἐκδηλώσεις τοῦ παρασιτισμοῦ εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ κρατικοῦ παρεμβατισμοῦ καὶ τοῦ διαφεύγει ὅτι αἱ πλεῖσται τούτων ὡς καὶ ὁ τελευταῖος ἐν πολλοῖς ὀφείλονται εἰς τὴν προαναφερθεῖσαν ὀργανικὴν ἀνεπάρκειαν. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀντιλαμβάνεται τὴν οὐσίαν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος, δὲν θὰ ἐτόλμα νὰ ἐμφανισθῇ μὲ αὐτοτελὲς πρόγραμμα βραχυπροθέσμων ἐπιδιώξεων, ἀλλὰ θὰ ᾐσθάνετο τὴν ἀνάγκην νὰ τὸ τοποθετήσῃ ἐντὸς τῶν γενικῶν πλαισίων ἑνὸς μακροπροθέσμου προγράμματος, κατοχυρώσεως τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς χώρας. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον φοβοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ὑπεχρεώθη νὰ λάβῃ τὴ θέσιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε. Διότι διαφορετικὰ θὰ τοῦ ἀνέκυπτεν ἀμέσως ζήτημα ὕψους βοηθείας καὶ στρατιωτικῶν δαπανῶν. Καὶ ἡ θέσις τὴν ὁποίαν ἐπῆρεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει, δὲν τοῦ ἐπιτρέπει εὐθὺς ἀμέσως νὰ τὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐν τῇ οὐσίᾳ των. Ὑπεστήριξεν ὁ Συναγερμός, ὅτι ἡ περικοπὴ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, εἰς ὃν βαθμὸν ἐγένετο, ὠφείλετο εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τῆς ἀσκουμένης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεώς μας πολιτικῆς. Τοῦτο τοὐλάχιστον καὶ ἐπισήμως διεκήρυξεν ὁ κ. Στεφανόπουλος ἀπὸ τοῦ Βήματος αὐτοῦ τὸν παρελθόντα Αὔγουστον συζητουμένου τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος. Φοβεῖται μήπως ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τυχὸν ἀνακίνησις παρ’ αὐτῆς τοῦ θέματος τοῦ ὕψους τῆς βοηθείας θὰ ἀποδείξῃ ἀσύστατον τὴν ὑπ’ αὐτῆς ἐκτοξευθεῖσαν, ὅταν ἦτο ἀντιπολίτευσις, κατηγορίαν; Ἀλλ’ ἂς μὴ ἀνησυχῇ ἐπ’ αὐτοῦ. Ἡ ἀντιπολίτευσις μακρὰν ἀπὸ τοῦ νὰ ἔχῃ τὴν μικρόψυχον διάθεσιν νὰ ἐκμεταλλευθῇ τυχὸν ἀποτυχίαν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν Κυβέρνησιν εἰς πᾶν διάβημα ἐξασφαλίσεως τῶν μέσων, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐξασφάλισις τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς χώρας. Διότι πιστεύει, ὅτι ἐὰν αἱ ἰδικαί της προσπάθειαι πρὸς ἐξασφάλισιν ἱκανοῦ ποσοῦ βοηθείας δὲν ἐστέφθησαν ὑπὸ πλήρους ἐπιτυχίας, τοῦτο ὀφείλεται, ἐν πολλοῖς, εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἐδόθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι δὲν ἦτο αἴτημα ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους. Καὶ ἂς μὴ πλανᾶται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Τὰ μεγάλα κεφάλαια, τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ τὸν σκοπὸν τοῦτον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθουν ἀπὸ τὸν ἰδιωτικὸν τομέα, ἰδιωτικὰ κεφάλαια διὰ βασικὰς βιομηχανίας καὶ ἔργα γεωργικῆς ἀναπτύξεως, μακρᾶς ἀναγκαστικῶς ἀποδόσεως, δὲν εἶναι εὔκολον οὔτε σύνηθες νὰ ἐπενδύωνται αὐτοβούλως. Εἰσροὴ ἄλλωστε τῶν ξένων κεφαλαίων, εἰς τοὺς τομεῖς, ὅπου προσιδιάζει ἡ τοποθέτησίς των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσλάβῃ τὴν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀναμενομένην ἔκτασιν. Διότι ὅσον καὶ ἂν συμφωνήσῃ τὶς ἐπὶ τῆς σημασίας τοῦ στοιχείου τῆς ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως, τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ εἰσροὴ αὕτη δὲν εἶναι ἐσωτερικὸν ζήτημα. Εἶναι κυρίως ζήτημα ἐξωτερικῶν συνθηκῶν. Καὶ ἡ γεωγραφικὴ θέσις τῆς χώρας μας δὲν ἐπιτρέπει πολλὰς ἐλπίδας ἐπὶ τούτου. Βεβαίως τυχοδιωκτικὰ κυρίως κεφάλαια θὰ θελήσουν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν χώραν μας. Ἀλλ’ ὑπὸ ὅρους καὶ συνθήκας ἀπαραδέκτους. Ἐὰν ἔχῃ ἀμφιβολίας περὶ τούτου, ἂς ἀναγνώσῃ τὰ πρόσφατα κύρια ἄρθρα, δύο τῶν σπουδαιοτέρων δημοσιογραφικῶν ὀργάνων τοῦ Συναγερμοῦ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητουμένης συμβάσεως διὰ τὰ διϋλιστήρια πετρελαίου καὶ ζακχάρεως, διὰ τὴν ὁποίαν ἐν τούτοις αὐτὸς ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι κατ’ ἀρχὴν σύμφωνος. Μετὰ τοῦ ὕψους ὅμως τῆς βοηθείας συνδέεται ἀρρήκτως καὶ τὸ ὕψος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ὁ Συναγερμὸς ἠθέλησε μέχρι σήμερον νὰ τὸ ἐμφανίσῃ ἀνεξάρτητον τῆς οἰκονομικῆς ἀντοχῆς τῆς χώρας καὶ μᾶς κατηγόρησε περίπου ἐπὶ ἐθνικῇ προδοσίᾳ, ὅταν ἠθελήσαμεν νὰ τὸ συνδέσωμεν ἡμεῖς, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι κράτη ὡς ἡ Ἀγγλία καὶ πολιτικοὶ τῆς ὁλκῆς τοῦ κ. Τσῶρτσιλ, δὲν ἐδίστασαν νὰ διακηρύξουν ὅτι τὸ μόνον ἰσχυρὸν θεμέλιον τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης μιᾶς χώρας εἶναι ἡ οἰκονομική της εὐρωστία καὶ ἀντοχή. Φαίνεται ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς τὴν ὀλεθρίαν αὐτὴν ἄποψιν ἂν κρίνῃ τὶς ἀπὸ τὰς δημοσιογραφικὰς πληροφορίας τῶν ἐνεργειῶν τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἰς τὸ Συμβούλιον τοῦ ΝΑΤΟ. Ἀλλὰ κύριοι, τὸ βάρος τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπορροφοῦν τὸ ἥμισυ τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι ἀβάστακτον, ἰδίως, διὰ μίαν μικρὰν χώραν κατεστραμμένην ὡς ἡ Ἑλλάς. Ὄχι μόνον πολιτικὴν οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως δὲν δύναται νὰ ἐπιδιώξῃ ἀλλ’ οὐδὲ τὰς πλέον στοιχειώδεις λειτουργίας ἑνὸς συγχρόνου κράτους θὰ δύναται ἐντὸς ὀλίγου νὰ ἐνασκῇ. Προσέξατε, μήπως, ὑπὸ τὸ ὅραμα μιᾶς ἀπατηλῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ὁδηγήσετε εἰς οἰκονομικὴν κατάρρευσιν τὴν Ἑλλάδα καὶ μετ’ αὐτῆς τὸν στρατόν της. Εἶναι ἀληθές, ὅτι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν σημείων αὐτῶν, προσπαθοῦν κάπως νὰ καλύψουν τὸ μεγάλο κενὸν τῆς ὁμιλίας τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, προφανῶς ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς κριτικῆς ἡ ὁποία ἠσκήθη καὶ ἀπὸ τοὺς φιλικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν προσκειμένους κύκλους. Ἀλλ’ οὔτε ὁ τόνος, οὔτε ἡ ἐμφάνισις τοῦ θέματος παρουσιάζουσι τὴν Κυβέρνησιν ἔχουσαν πλήρη συνείδησιν τῆς καιρίας σημασίας του καὶ τὴν διάθεσιν τῆς ἐπιβαλλομένης ἀποφασιστικῆς ἐνεργείας. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπιβλητικὴ κοινοβουλευτικὴ ἐπιτυχία τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ψυχολογικὴ κατάστασις, τὴν ὁποίαν τόσον ἐπιμελῶς παρεσκεύασε, παρέχουν εἰς αὐτὴν τὴν εὐκαιρίαν νὰ καλέσῃ εἰς συναγερμὸν τὸν ἑλληνικὸν λαὸν διὰ τὴν θεμελίωσιν τῆς οἰκονομικῆς του ὑποστάσεως, διὰ τῆς ἐξαγγελίας ἑνὸς γενναίου καὶ ρεαλιστικοῦ προγράμματος οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως καὶ τῆς κατηγορηματικῆς θέσεως τῶν δικαίων τῆς Ἑλλάδος ἔναντι τῶν μεγάλων συμμάχων μας διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ὑλικῶν μέσων πραγματοποιήσεως αὐτῆς. Ἀντὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις ἠρκέσθη εἰς τὴν ἄτονον καὶ πεζὴν ἐπανάληψιν τῆς ἤδη ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβληθείσης πολιτικῆς τῆς χθές. Ἐκεῖ ὅπου ὁ λαὸς ἀνέμενεν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ μίαν Βαγνέριον συμφωνίαν οὗτος ἠρκέσθη εἰς ἕνα πὸτ–πουρὶ πολὺ παλαιῶν λαϊκῶν τραγουδιῶν, τὰ ὁποῖα συγκινοῦν ἄλλωστε μόνον μίαν ὡρισμένην κατηγορίαν τῶν ἀκροατῶν του. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀκόμη καιρὸς νὰ συλλάβωμεν τὴν φεύγουσαν εὐκαιρίαν. Εἶσθε Κυβέρνησις διαθέτουσα τὴν παμψηφίαν περίπου τῆς Βουλῆς. Ἔχετε τὴν εὐχέρειαν, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ θέσητε μὲ θάρρος καὶ ἀποφασιστικότητα τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς χώρας εἰς τοὺς συμμάχους. Αὐτὴ θὰ εἶναι πραγματικῶς «ἑλληνικὴ πολιτικὴ» διὰ τὴν ὁποίαν τόσον θέλει νὰ κολακεύηται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἀσχολούμενος μὲ τὰς λεπτομερειακὰς ἐκδηλώσεις τῶν οἰκονομικῶν σχέσεών μας μὲ τοὺς ἰσχυροὺς φίλους μας. Θέσατε γενναίως καὶ ἀποφασιστικῶς πρὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τὰς κατευθύνσεις, τὰς ὁποίας χρειάζεται ν’ ἀκολουθήσῃ ἡ ἐπιβαλλομένη ἐξόρμησις διὰ τὴν διασφάλισιν τοῦ οἰκονομικοῦ τοῦ μέλλοντος, τώρα, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀκόμη καιρός. Ἡ ἀντιπολίτευσις εἰς μίαν τοιαύτην σωτήριον προσπάθειαν θὰ σᾶς σταθῇ πάντοτε παράπλευρος. Τὸ τάλαντον— τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν σᾶς ἐνεπιστεύθη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς—ἀξιοποιήσατέ το. Διότι, ἀσχέτως πρὸς τὰς εὐθύνας, αἱ ὁποῖαι θὰ σᾶς ζητηθοῦν, θὰ ὁδηγήσητε τὴν χώραν διαφορετικὰ ταχέως εἰς οἰκονομικὴν κατάρρευσιν. Ἐγὼ προσωπικῶς σᾶς εὔχομαι νὰ τὸ λύσητε καὶ νὰ ἐπιτύχητε.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς ἔχει τὸν λόγον.

§14Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, νὰ προβῶ εἰς μίαν χρήσιμον διευκρίνησιν. Αἱ σκέψεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς, εἶναι σκέψεις προσωπικαί μου καὶ δὲν δεσμεύουν τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω. Παρηκολούθησα μὲ προσοχὴν ἐντεταμένην τὴν ἀνάγνωσιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου αὐτῆς. Ἡ ἄνοδος εἰς τὴν ἐξουσίαν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως δὲν ὑπῆρξε συνέπεια ἁπλῶς μιᾶς ἐκλογικῆς νίκης. Ἡ ἄνοδος εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὑπῆρξεν ἡ κατάληξις, ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα μιᾶς μακρᾶς, ἐπιμόνου, πολυτρόπου καὶ θορυβώδους διαφημίσεως ἐπὶ σειρὰν μηνῶν—θὰ ἠδύνατο νὰ εἴπῃ κανεὶς ἐτῶν—περὶ τοῦ ὅτι ἡ στιγμή, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ πηδάλιον τῆς χώρας θὰ περιήρχετο εἰς χεῖρας τοῦ τότε Στρατάρχου καὶ νῦν Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ στιγμὴ αὐτὴ θὰ ἦτο ἡ ἀφετηρία ραγδαίων ἐθνοσωτηρίων γεγονότων καὶ ἐφαρμογῆς προγράμματος θαυματοποιοῦ, μὲ καταπληκτικὰς διαρθρωτικὰς μεταβολὰς εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῆς χώρας, τὸν πολιτικόν, τὸν κοινωνικόν, τὸν οἰκονομικόν. Ἦτο φυσικὸν μεθ’ ὅλα ταῦτα νὰ προκληθῇ ὄχι μόνον ὁ φανατισμὸς καὶ ὁ ἐνθουσιασμὸς ἑνὸς σημαντικοῦ μέρους τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐκείνου ἀκριβῶς ποὺ ἔφερεν εἰς τὴν ἐξουσίαν τὸν Συναγερμόν, ἀλλὰ νὰ διεγερθῇ καὶ ἡ περιέργεια ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ἡ ὁποία εὐλόγως ἀπεκορυφώθη τὴν ὥραν καθ’ ἣν ὁ Πρόεδρος τῆς νέας λαοπροβλήτου Κυβερνήσεως, ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ἀνήρχετο εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐξαγγείλῃ ὑπευθύνως τὰς προγραμματικὰς κατευθύνσεις τῆς Κυβερνήσεώς του. Βεβαίως, τῶν χθεσινῶν προγραμματικῶν δηλώσεων προηγήθη μακρὰ ραδιοφωνικὴ ὁμιλία τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργοῦ. Καὶ ταύτης ἀκόμη προηγήθη θορυβώδης προαναγγελία της, ἐπὶ ἡμέρας ἀπασχολοῦσα τοὺς αἰθέρας καὶ τὸν τύπον τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἡ ὁμιλία ἐκείνη, ἡ μακρὰ καὶ στομφώδης, μὲ τὸν ἀποφασιστικόν της τόνον, δὲν ἰσχύει, παρὰ διὰ νὰ ἀπογοητεύσῃ φίλους καὶ ἀντιπάλους τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἀποτελεῖ κοινὴν διαπίστωσιν, ὅτι ἡ ὁμιλία ἐκείνη, τὸ σχέδιον τὸ οἰκονομικὸν τοῦ κ. Μαρκεζίνη, ὑπῆρξεν ἀληθὴς ὁμολογία πίστεως εἰς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τοῦ Κέντρου. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Αὐτὰ ἐν σχέσει μὲ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Συντονιστοῦ, διότι κατὰ τὰ ἄλλα ὑπῆρξε πολλὴ ὡραιολογία καὶ περισσοτέρα ἀοριστολογία, διὰ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς νέου Κράτους, ἀσφαλίζοντος κατὰ ἕνα θαυματοποιὸν τρόπον τὴν εὐημερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὅ,τι διεπιστώθη ἀπὸ τὴν ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν εἶναι ὅτι δὲν ὑπῆρχε πρόγραμμα κατεστρωμένον, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ἐπραγματοποιοῦντο αἱ καταπληκτικαὶ προεκλογικαὶ ἐπαγγελίαι. Εἰς Ἐπιτροπὰς ἀπετάθη ἡ νέα Κυβέρνησις διὰ νὰ ἐκπονήσῃ τὸ πρόγραμμα τῆς σωτηρίας τῆς Ἑλλάδος. Ἀνεμένομεν ὅθεν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἴδωμεν μὴ τυχὸν εἰς αὐτὰς θὰ ὑπῆρχον ἐκεῖ νέα τινὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔδιδον ἀφορμὴν εἰς μίαν γόνιμον κριτικὴν κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν ὑπεύθυνον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὁμολογῶ, ὅτι δυσκολεύομαι, μελετῶν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις αὐτάς, νὰ ἀνεύρω τὰ νέα αὐτὰ κρίσιμα στοιχεῖα. Μετὰ τὴν λαμπρὰν ἀγόρευσιν τοῦ ἄρτι κατελθόντος ἐκ τοῦ βήματος συναδέλφου κ. Ζίγδη, θὰ διεξέλθω ἐν συντομίᾳ τὰ σημεῖα τὰ ἀφορῶντα τὸ οἰκονομικὸν θέμα καὶ μοιραίως θὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Συντονιστοῦ, ἡ ὁποία ἐπέχει θέσιν προγραμματικῶν δηλώσεων, τῶν ὁποίων τὸν ἐπίλογον ἁπλῶς ἀνέγνωσε χθὲς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ φραστικῶς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως περιεχομένου τοῦ λόγου του ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργὸς ἀνεγνώρισεν, ὅτι συνεχίζει καὶ θὰ συνεχίσῃ τὴν πολιτικὴν τῆς οἰκονομικῆς καὶ νομισματικῆς σταθερότητος. Καὶ ταῦτα ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιδιωκομένων σκοπῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν καὶ σκοποὶ τῆς ἰδικῆς μας πολιτικῆς. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως μέσων δὲν ἐκαινοτόμησε, δὲν ηὐτύχησε νὰ καινοτομήσῃ, παρὰ τὴν προσπάθειάν του ὁ κ. Συντονιστής. Διότι ἀποβλέπει ὡς εἰς μέσα πρὸς ἐπίτευξιν τῆς σταθερότητος εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς κυκλοφορίας καὶ τῶν πιστώσεων, εἰς τὴν ἀποτροπὴν τῶν πληθωριστικῶν πιέσεων, εἰς τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἰς τὴν σταθερότητα τῶν τιμῶν, μέσα, τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθησαν μὲ ἄκαμπτον καὶ ἄτεγκτον αὐστηρότητα ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας Κυβέρνησιν. Καὶ πάντα ταῦτα, κύριοι βουλευταί, συμβαίνουν ὅταν ἡ σημερινὴ κυβερνητικὴ παράταξις τὸν παρελθόντα Αὔγουστον τοῦ ἐκπνέοντος ἔτους, καταληφθεῖσα ἀπὸ μίαν ἀγωνίαν διὰ τὴν ἐπερχομένην δῆθεν συμφορὰν τοῦ Ἔθνους, συνεπείᾳ τῆς ὀλεθρίας οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς, ἐκάλει τὴν Βουλὴν τὴν τότε εἰς ἔκτακτον σύνοδον καὶ ὑπεχρέωνε τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεώς μας νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸ κρεββάτι τοῦ πόνου καὶ νὰ ἐπανέλθῃ ἐν σπουδῇ ἀπὸ τὴν Γαλλικὴν Πρωτεύουσαν, ὅπου προσεπάθει νὰ ἀποθεραπευθῇ, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν θυελλώδη ἐπίθεσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ κατὰ τῆς οἰκονομικῆς μας πολιτικῆς. Καὶ τὴν 18ην Αὐγούστου ὁ ἀγαπητὸς καὶ σεβαστός μου ἐπιτελὴς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀπουσιάζων τὴν στιγμὴν αὐτὴν κ. Στεφανόπουλος, ἐπετίθετο, ἀπὸ τοῦ ἰδίου τούτου βήματος, λαύρως ἐναντίον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς μας, τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο φεῦ! μετὰ τετράμηνον νὰ ἐξαγγείλῃ ἀπὸ τοῦ ἰδίου βήματος ὁ Ἀρχηγὸς τῆς παρατάξεως εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει.

§15ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί διαμαρτύρεσθε τότε;

§16Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Καὶ ταῦτα πάντα, κύριοι βουλευταί, ἀφοῦ τὴν ἀδιάλλακτον αὐτὴν ἀντίθεσίν της ἡ ἀντιπολιτευομένη τότε παράταξις τὴν ἀνήγαγεν εἰς προεκλογικὸν λάβαρον καὶ σύνθημα ποταπῆς δημαγωγίας, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐκλογικὴν ἧτταν τῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου.

§17Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Διὰ τὴν ὁποίαν καὶ εἶσθε ἀπαρηγόρητοι!

§18Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Μὴ ἐνοχλῆσθε κύριοι. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ἀναζητοῦμεν, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς σκέψεις καὶ τὰς γραμμὰς τὰς προγραμματικὰς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τὴν δικαίωσιν τῆς ἰδικῆς μας πολιτικῆς. Περὶ τῆς δικαιώσεως αὐτῆς ὑπάρχουν ἔκτυπα καὶ ἔκδηλα τὰ συμπτώματα καὶ φαινόμενα τῆς ἐπελθούσης οἰκονομικῆς ἐξυγιάνσεως τῆς οἰκονομίας μας. Ἐντελῶς ἐκ περισσοῦ καὶ διότι δὲν ἀποτελεῖ ἁπλῆν παρωνυχίδα, θὰ ἀναφερθῶ εἰς μίαν πρόσφατον ἔκθεσιν, τοῦ μόλις κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς παραιτήσεως τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως ἀναλαβόντος τὴν ἡγεσίαν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἐν Ἑλλάδι κ. Μπάρροους, μίαν ἔκθεσιν αὐτοῦ, ὑποβληθεῖσαν πρὸς τὸν διευθύνοντα τὸν Ὀργανισμὸν Κοινῆς Ἀσφαλείας κ. Τέϋλορ Γούντ, δημοσιευθεῖσαν εἰς τὰς Ἀθηναϊκὰς ἐφημερίδας καὶ μὴ διαψευσθεῖσαν, εἰς τὴν ὁποίαν τονίζεται ὅτι: «.... Ἡ πρόσφατος οἰκονομικὴ ἱστορία τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἱστορία προόδου πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς ὑγιοῦς οἰκονομικῆς ἐξελίξεως καὶ τῶν λελογισμένων προσπαθειῶν πρὸς ἐπίτευξιν οἰκονομικῆς σταθερότητος. Χάρις εἰς ἐντονωτέρας προσπαθείας καταβληθείσας εἰς τὸν τομέα τοῦ ἐλέγχου, ἐπετεύχθη σημαντικὴ μείωσις τῶν πληθωριστικῶν πιέσεων». Καὶ περαιτέρω ἀναφέρει ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν Κοινῆς Ἀσφαλείας: «Ἐν Ἑλλάδι δὲν ἐσημειώθη ἁπλῶς πρόοδος κατὰ περίπου 20% εἰς τὴν εἴσπραξιν φόρων, ἐν σχέσει πρὸς τὸ προηγούμενον ἔτος, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ὑπολογίζει ἐπίσης ὁλονὲν καὶ περισσότερον εἰς τοὺς ἀμέσους φόρους, τοὺς προερχομένους ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ εἰσοδήματος. Τὰ ἔσοδα ἐκ τῆς πηγῆς ταύτης εἶναι ἤδη δεκαπλάσια ἢ πρὸ δύο ἐτῶν, (καὶ προσθέτω ἐγώ: τῶν δύο τελευταίων ἐτῶν ποὺ ἐκυβέρνησαν τὴν χώραν τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου). Τοῦτο ἐβοήθησε ζωτικῶς τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῆς οἰκονομικῆς ἰσοσκελίσεως τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ». Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ ὀρθῶς τοποθετεῖ ὡς θεμέλιον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἶναι εὐτυχής, ὅτι δὲν θὰ χρειασθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ προβλεπόμενον ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον νὰ περιορίσῃ, ἀλλ’ ἁπλῶς νὰ διατηρήσῃ τὸν παραδοθέντα εἰς αὐτὴν ἰσοσκελισμένον προϋπολογισμόν. Θὰ πρέπει νὰ ἀναμνησθῶμεν τῆς θέσεως τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία παρελάμβανεν ἕνα προϋπολογισμὸν μὲ προβλεπόμενον ἔλλειμμα 1.200 δισεκατομμύρια, διὰ νὰ τὸν κλείσῃ μὲ ἔλλειμμα 350 δισεκατομμυρίων. Καὶ τοῦτο πότε; Ὅταν ἡ βοήθεια περιωρίζετο ἀπροβλέπτως εἰς τὸ ἓν τρίτον. Καὶ ταὐτοχρόνως, κύριοι βουλευταί, δὲν περιορίζομεν τὴν πιστοδότησιν τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, πρὸς τὴν ὁποίαν οἱ ἀριθμοὶ μαρτυροῦσιν, ὅτι ἐχορηγήσαμε πιστώσεις κατὰ 15% ηὐξημένας, ἐν σχέσει μὲ τὴν πιστοδότησιν τοῦ 1951. Κατηγορήθημεν ὅτι ἠκολουθήσαμε στενὰς ποσοτικὰς ἀντιπληθωρικὰς θεωρίας καὶ ἀντιλήψεις. Καὶ ὅμως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τὴν 19ην Αὐγούστου 1952, ὁ ἐπιτελὴς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ κ. Στ. Στεφανόπουλος μᾶς κατηγόρησεν, ὅτι ὑπερμέτρως ηὐξήσαμε τὴν κυκλοφορίαν καὶ ἐλησμόνει ὅτι ἐὰν ἡ κυκλοφορία ἦτο ηὐξημένη, ἐν σχέσει μὲ τὰς ὀρθοδόξους ἀντιλήψεις, αὐτὸ ἀπεδείκνυεν ὅτι δὲν εἴμεθα ποσῶς προσηλωμένοι μετὰ σχολαστικότητος εἰς τὰς στενὰς ποσοτικὰς θεωρίας, ἀλλὰ ὅταν ἐχρειάζετο καὶ ἐπεβάλλετο (λ.χ. αὔξησις ἐξαγωγῶν καὶ ἀδήλων πόρων, πέραν τῶν ἀρχικῶν προβλέψεων) ἀφήναμεν τὴν κυκλοφορίαν νὰ αὐξάνῃ, χωρὶς νὰ διασαλεύεται ἡ σταθερότης τῶν τιμῶν (τῶν ὁποίων ὁ δείκτης ἐσημείωσε πτῶσιν ἀπὸ 404 εἰς 382 τὸ πρῶτον ἑξάμηνον τοῦ 1952), χωρὶς νὰ κινδυνεύῃ ἡ σταθερότης τοῦ νομίσματος. Ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1952, μέχρι σήμερον, διὰ πρώτην φορὰν καθ’ ὅλην τὴν μεταπελευθερωτικὴν περίοδον, συνέβη ὥστε ἡ Ἐκδοτικὴ Τράπεζα τῆς χώρας νὰ μὴ χρειασθῇ νὰ πωλήσῃ οὔτε μίαν χρυσῆν λίραν, διὰ νὰ στηρίξῃ τὴν δραχμήν. Ἐν μέσῳ αὐτῶν τῶν μυρίων δυσχερειῶν ἀντιπαλαίοντες, δὲν ἐλησμονήσαμε τὴν μεγάλην τάξιν τῶν μισθοσυντηρήτων, πρὸς τὴν ὁποίαν ἐχορηγήσαμεν μίαν σημαντικὴν βελτίωσιν τοῦ μισθολογίου. Ἐννοῶ τόσον τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, ὅσον καὶ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ ἐργάτας. Καὶ ἀναφέρομαι ἀκόμη εἰς τὴν ἀνακούφισιν τῆς τάξεως τῶν συνταξιούχων, τὴν ὁποίαν ἐπίσης ἐβοηθήσαμε, παρὰ τὰς δημοσιονομικὰς δυσκολίας. Ἡ Κυβέρνησις δὲν καινοτομεῖ κἂν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς περιφήμους παγωμένας πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι μετωνομάσθησαν ἐπὶ τὸ εὐγενέστερον, εἰς τραπεζιτικὰς τοιαύτας ἐν καθυστερήσει. Ἐπικροτοῦμεν τὴν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως συνέχισιν τῆς πολιτικῆς μας ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, πληροφορούμεθα ὅμως ὅτι κατὰ τὸν τελευταῖον μῆνα, παρατηροῦνται συμπτώματα καθυστερήσεως τοῦ ρυθμοῦ τῆς τήξεως τῶν παγωμένων πιστώσεων. Θὰ παρακολουθήσωμεν ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἐφιστῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης νὰ συνεχίσῃ, μὲ τὴν ἰδίαν ἀκαμψίαν τὰς προσπαθείας, διὰ νὰ τακῶσιν ἐπὶ τέλους αἱ παγωμέναι πιστώσεις, τῶν ἰσχυρῶν οἰκονομικῶν παραγόντων καὶ διευκολυνθῇ ἡ πιστοδότησις τῶν μικρῶν ἐμπόρων καὶ ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν. Ἀγρία καὶ ἀνηλεὴς ἠσκήθη πολεμικὴ ἐναντίον μας, παρὰ τῶν ἐπιτελῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, διότι ἐπεβάλομεν εἰσφορὰς ἐπί τινων ἐκ τῶν εἰσαγομένων ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἀγαθῶν. Καὶ ἰδοὺ ἡ Κυβέρνησις σήμερον, οὐ μόνον διατηρεῖ τὰς παρ’ ἡμῶν καὶ τῆς Ὑπηρεσιακῆς Κυβερνήσεως ἐπιβληθείσας εἰσφοράς, ἀλλὰ προσφάτως ἀκόμη ἐπεκτείνει ταύτας καὶ ἐπὶ ἄλλων χρησιμωτάτων ἀγαθῶν, ἐννοῶ τὴν πρόσφατον ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ὑποβάλῃ εἰς εἰσφορὰν τὰ ἔρια καὶ τὴν χημικὴν χαρτόμαζαν. Ἡ Κυβέρνησις συνεχίζει τὴν ἰδικήν μας πολιτικὴν καὶ εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ, τὴν κατάργησιν τοῦ δελτίου, μὲ τὴν μόνην διαφορὰν ὅτι, ἐνῷ ἡμεῖς εἴχομεν προγραμματίσει καὶ προπαρασκευάσει τὴν κατάργησιν τοῦ δελτίου ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1953 καὶ τὴν μερικὴν ἐκποίησιν τῶν ἐφοδίων, ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἐν ἐλαφρᾷ καθυστερήσει εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο. Πολὺς λόγος γίνεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Μαρκεζίνη διὰ τὴν τόνωσιν τῶν ἐξαγωγῶν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Ποῖος δὲν ἐνθυμεῖται, κύριοι βουλευταί, τὴν ἀχαλίνωτον δημαγωγίαν ποὺ ἠσκήθη εἰς βάρος τῶν Κομμάτων τοῦ Κέντρου, διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν δῆθεν τῶν καπνοπαραγωγικῶν τάξεων καὶ ποῖος ἐλησμόνησε τοὺς προεκλογικοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, περιοδεύοντος τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιφερείας τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ διακηρύσσοντος παντοῦ, ὅτι θὰ ἐπιλύσῃ τὸ Καπνικὸν ζήτημα καὶ θὰ ἐπαναφέρῃ ταχέως....... (Θόρυβος, φωναί, διαμαρτυρίαι). Πρέπει νὰ πεισθῆτε οἱ θορυβοῦντες, ὅτι δὲν ὑπάρχει δύναμις ἱκανὴ νὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ συνεχίσω τὸν λόγον μου. Ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου μάθετε ὅτι εἶναι ἀπαραβίαστος εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§19Κ. ΜΟΥΡΑΤΙΔΗΣ. Ἔχετε τὸ θράσος νὰ ἀνέλθητε εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλῆτε; Εἶσθε ὑπὸ κατηγορίαν.

§20Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ποῖος εἶσθε σεῖς; Δὲν σᾶς γνωρίζω καὶ δὲν λυποῦμαι ποὺ δὲν σᾶς γνωρίζω.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, παρακαλῶ νὰ παράσχητε πᾶσαν ἄνεσιν εἰς τὸν ρήτορα διὰ νὰ τελειώσῃ τὴν ἀγόρευσίν του. Ὑπεσχέθην τὸν σεβασμὸν τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Παρακαλῶ τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ.

§22Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἶναι εὔκολον νὰ ἐνθυμηθῆτε μὲ πόσην εὐκολίαν παρείχοντο αἱ ὑποσχέσεις, ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διὰ τὴν αὐτόματον ἐπίλυσιν τοῦ μεγάλου καπνικοῦ ζητήματος. Καὶ ἔλεγε τὴν 7ην Νοεμβρίου 1952, ὁμιλῶν πρὸς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τῆς περιφερείας Δράμας: (Μεταφέρω τὸ κείμενον τῆς ὁμιλίας ἀπὸ συναγερμικὴν ἐφημερίδα). «Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἔχει καταστρώσει ἤδη πρόγραμμα καὶ εἶναι ἀποφασισμένος νὰ δώσῃ τὴν μάχην τοῦ καπνοῦ. «(Ἀναγινώσκει).......». Καὶ διερωτῶμαι, κύριοι βουλευταί, μὴν ἠκούσατε μίαν λέξιν περὶ καπνοῦ (τοῦ πολιτιμοτέρου ἐθνικοῦ μας προϊόντος) εἰς τὴν μακρὰν ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Συντονιστοῦ; Μὴν ἀντελήφθητε ἕναν ὑπαινιγμόν, ἔστω, διὰ τὸ μέγα αὐτὸ ἐθνικὸν θέμα, ὅπερ ἀπασχολεῖ 1.000.000 Ἑλλήνων, ποὺ ἀποζοῦν ἐκ τοῦ καπνοῦ, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως; Σιγὴ χαρακτηριστικὴ ἐπεκράτησε. Καὶ ἀπὸ τὸν Τύπον ἐπληροφορήθημεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ διατηρήσῃ τὸ παρ’ ἡμῶν καθιερωθέν, εἰσηγήσει τοῦ Ὀργανισμοῦ Καπνοῦ, σύστημα πριμοδοτήσεως τῶν καπνοπαραγωγῶν, διὰ τὸ ὁποῖον δριμύτατα εἴχομεν κατακριθῆ παρὰ τῶν βουλευτῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ἀξίζει νὰ ἀναφέρω ἐδῶ ὅτι ἡμεῖς ἐπετύχαμεν ἀπὸ 30.000 τὸ 1951, νὰ αὐξήσωμεν τὸ 1952 εἰς 40.000 τόννους περίπου τὴν ἐξαγωγὴν τῶν καπνῶν μας. Εἴθε παρομοίας ἐπιτυχίας νὰ σημειώσῃ καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις.

§23ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). 250 δισεκατομμύρια διετέθησαν διὰ τὴν καπνοσυγκέντρωσιν.

§24Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Μία ἀγρία καὶ ἀνηλεὴς καταδημαγώγησις τῆς Ἑλληνικῆς κοινῆς γνώμης ἐγένετο ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ ἰδίᾳ κατὰ τὴν προεκλογικὴν περίοδον, παρὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, δι’ ὅτι ἀφεώρα τὸ ζήτημα τῶν τιμῶν ἀσφαλείας τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Κατηγορήθημεν ὅτι δὲν ἐξεύρομεν τὰ μέσα τὰ χρηματικά, διὰ νὰ στηρίξωμεν τιμὰς ἀσφαλείας δι’ ὅλα τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ περιωρίσθημεν μόνον εἰς τὰ τέσσαρα βασικὰ τοιαῦτα. Καὶ ἐρωτῶ: Μὴν ἠκούσατε λέξιν τινὰ διὰ τὸ καίριον αὐτὸ ζήτημα, ποὺ εὐλόγως συγκινεῖ ὁλόκληρον τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, εἰς τὴν ραδιοφωνικὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Συντονιστοῦ; Μὴν ὑπῆρξεν ὑπαινιγμὸς εἰς τὰς χθεσινὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, διὰ τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως;

§25Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἐπήρατε τὴν σταφίδα καὶ δὲν τὴν ἐπληρώσατε ἀκόμη.

§26Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὑπῆρξεν ἁπλῶς ὑπαινιγμὸς περὶ τοῦ ἀντιθέτου εἰς τὸν λόγον τοῦ κ. Συντονιστοῦ. Ὑπῆρξεν ὑπαινιγμὸς καταδεικνύων ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὴν κατάργησιν τῶν τιμῶν ἀσφαλείας. Δὲν θὰ εἶναι πρέπον νὰ κλείσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν δηλώσεων αὐτῶν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν διευκρινήσῃ τὴν θέσιν της, ἐπὶ τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ καὶ ἀκόμη, κατὰ παράβασιν σαφῆ τοῦ κατηγορηματικοῦ ἑβδόμου ὅρου τοῦ περιφήμου συμβολαίου Θεσσαλονίκης μεταξὺ τοῦ Στρατάρχου καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἠγνοήθη παντελῶς καὶ οὐδὲ μνεία ἐγένετο διὰ τὸ κλείσιμον τοῦ ἀνοίγματος τῆς περιφήμου ψαλλίδος μεταξὺ τιμῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων, θέμα διὰ τὸ ὁποῖον εὐλόγως ὁ ἀγροτικὸς κόσμος προβάλλει ἐπίμονον ἀξίωσιν νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Ἐπίσης σιγὴ ἀσφαλείας ἐπεκράτησε καὶ εἰς ἕνα ἄλλο τεράστιον θέμα, ποὺ συγκινεῖ τὸν κόσμον τῆς ὑπαίθρου. Ἀναφέρομαι εἰς τὸ θέμα τῶν Ἀγροτικῶν Ἀσφαλίσεων. (Χειροκροτήματα, θόρυβος ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως).

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, διότι ἀκριβῶς εἶναι ὀλιγάριθμος ἡ ἀντιπολίτευσις ἐπιβάλλεται κατὰ μείζονα λόγον ἡ προστασία τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παρατήρησίς σας ἔχει τὴν ἔννοιαν μομφῆς κατὰ τοῦ Προεδρείου;

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι. Ἔχει τὴν ἔννοιαν ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπικαλοῦμαι διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως, διὰ νὰ ἀκούσωμεν τὸν ρήτορα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περιττὴ ἡ τοιαύτη ἐπίκλησις.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ἐμπιστοσύνη μου εἶναι ἀπόλυτος.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἀπόλυτον ἡσυχίαν διὰ νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε.

§33ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς δημοκοπεῖ.

§34Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δημοκοπίαν ἀποτελεῖ τὸ νὰ ἐπαγγέλλεσαι προεκλογικῶς καὶ νὰ λησμονῇς μετεκλογικῶς. (Θόρυβος).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, νὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὸν ρήτορα νὰ συνεχίσῃ.

§36Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιπαρέλθω, ἐν συνεχείᾳ, μίαν ἄλλην βαρυσήμαντον παράλειψιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων δι’ ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν κοινωνικὴν μεταρρύθμισιν τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος καὶ διὰ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῆς ὁποίας ἡμεῖς ἐθέσαμεν ἀρραγῆ καὶ ἀκλόνητα τὰ θεμέλια πρὸ ὀλίγων ἀκριβῶς μηνῶν. Διότι, ὡς γνωρίζετε, μὲ τὴν ἰδικήν μας ἄκαμπτον ἐπιμονὴν ἐψηφίζετο τὸ Σύνταγμα καί, ἐν συνεχείᾳ, ὁ νόμος περὶ τῶν ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων (χειροκροτήματα) διὰ τὰς ὁποίας ἀπαλλοτριώσεις δὲν ὑπάρχει οὐδεμία λέξις εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ θὰ ἔλθῃ, πολὺ σύντομα, ἡ στιγμὴ—εὐθὺς μετὰ τὴν ἐπανάλειψιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος—ὁπότε θὰ χρειασθῇ νὰ παρακαλέσω τὸν ἀγαπητόν μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν νὰ παράσχῃ ὡρισμένας ἐξηγήσεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, πῶς συμβαίνει ὥστε, παρ’ ὅλον ὅτι ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις εἶχε τακτὴν συμπεφωνημένην ἡμερομηνίαν μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Πρεσβείας διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεώς μου, περὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν γαιῶν τῆς Κωπαΐδος, πῶς συμβαίνει νὰ χορηγοῦνται περαιτέρω ἀναστολαί; Θὰ κληθῇ νὰ παράσχῃ μίαν ἀκόμη ἐξήγησιν, πῶς συμβαίνει ὥστε, ἐνῷ τὰ πάντα ἦσαν σχεδὸν ἕτοιμα νὰ ἐγκατασταθοῦν οἱ ἀκτήμονες εἰς τὰ 30.000 γόνιμα στρέμματα τῆς λίμνης Ξυνιάδος, παρὰ ταῦτα, αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ καλλιεργῇ ταῦτα ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα καὶ ὄχι οἱ ἀκτήμονες τῶν παραλιμνίων χωρίων. (Εἷς βουλευτὴς διαμαρτύρεται καὶ ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§37Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑπέγραψα τὰς ἀπαλλοτριωτικὰς ἀποφάσεις πρὸ τριμήνου. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ Ὑπουργὸς ἀνεφέρθησαν κατ’ ἀνάγκην καὶ εἰς τὸ θέμα τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναμνησθῶ μιᾶς περικοπῆς τοῦ βαρυσημάντου προεκλογικοῦ λόγου τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην τὴν 7ην Νοεμβρίου 1952. Ἔλεγε τότε ὁ ἀξιότιμος νῦν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: «...... Ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσῃ νὰ ἴδετε τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν μειουμένην κατὰ τὰ ⅔.... τότε ψηφίσατε τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν». Καὶ ἀκόμη εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπομνήσω μίαν ἄλλην ὁμιλίαν, προεκλογικὴν ἐπίσης, τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Κρήτης ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Ὑπουργοῦ, μίαν ὁμιλίαν εἰς τὸ Ἡράκλειον τῆς Κρήτης, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλεγεν οὗτος ὅτι: δὲν στερεῖται πολιτικῆς σημασίας ἡ γενομένη μείωσις τῆς βοηθείας κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος. Καὶ εὐλόγως ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀνέμενεν ὕστερα ἀπὸ τοὺς σαφεῖς αὐτοὺς ὑπαινιγμοὺς καὶ τὰς ἀπροκαλύπτους δηλώσεις τῶν συναγερμικῶν ὑποψηφίων εἰς τὰς προεκλογικὰς περιοδείας των περὶ τῆς Ἀμερικανικῆς συμπαθείας πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ἀνέμενεν ὅτι τὴν ἑπομένην τῆς ἀνόδου εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Στρατάρχου θὰ ἐδεχόμεθα τὸ εὐχάριστον μήνυμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῆς περικομμένης Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀντ’ αὐτοῦ, κύριοι συνάδελφοι, εἴχομεν ἁπλῶς ἕνα ἀόριστον ὑπαινιγμὸν εἰς τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Συντονιστοῦ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἴμεθα ὑπεραισιόδοξοι εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἠδυνήθη νὰ διαβεβαιώσῃ ὅτι καὶ κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος θὰ ὑπάρξῃ συνέχισις τῆς βοηθείας, ἀγνώστου ὅμως ὕψους.

§38ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ψέμματα νὰ εἰπῇ;

§39Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Εἴμεθα ὑπερήφανοι διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ἰδικοῦ μας ὑπομνήματος, τοῦ ὑποβληθέντος τὸν μῆνα Σεπτέμβριον πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν τῆς Εὐρωπαϊκῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, στηρίζει τὴν προσπάθειάν της νὰ ἐπιτύχῃ τὴν αὔξησιν τῆς βοηθείας εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν 168 ἑκατομμυρίων δολλαρίων, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς προσδιωρίσαμεν βάσει ἀκλονήτων στοιχείων ὡς ἐντελῶς ἀπαραίτητον διὰ τὴν στοιχειώδη οἰκονομικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Χώρας καὶ θὰ ὑπάρξωμεν ἀνεπιφυλάκτως παράπλευροι εἰς τὴν Κυβερνητικὴν προσπάθειαν, ὅπως ἐπιτύχῃ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ τόσον σοβαροῦ αὐτοῦ αἰτήματος τῆς Ἑλλάδος, ἔναντι τῆς μεγάλης συμμάχου Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας.

§40Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἀφήσατε 72 ἑκατομμύρια δολλάρια ἀχρησιμοποίητα.

§41Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Θὰ τὰ εὕρετε νὰ τὰ χρησιμοποιήσετε. Καλὸ σᾶς κάμουν.

§42Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι συνάδελφοι, περαιτέρω νὰ σημειώσω μὲ ποιάν τινα ἀνησυχίαν τὰ ὅσα ἀνεγράφησαν προσφάτως εἰς τὸν Ἀθηναϊκὸν Τύπον, ἐν σχέσει μὲ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Ὑπουργοῦ καὶ ἀντιπροσώπου μας εἰς τὸ ΝΑ-ΤΟ, δηλώσεις αἱ ὁποῖαι προδίδουν ἀρκετὸν ἡρωϊσμόν, ἀλλὰ πάρα πολὺ ἐπικίνδυνον ἡρωϊσμόν. Οὔτε λίγο οὔτε πολὺ φέρεται δηλώσας ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ συνεχίσῃ τὴν ἀμυντικὴν προσπάθειαν ἔστω καὶ ἂν δὲν παρασχεθῇ Συμμαχικὴ βοήθεια. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἱ πληροφορίαι εἶναι δημοσιογραφικαί, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐπὶ ἑνὸς τόσον βαρυσημάντου γεγονότος, τὸ ὁποῖον προὐξένησεν ἔκπληξιν ζωηρὰν οὐ μόνον εἰς τοὺς ἰδικούς μας κύκλους ἀλλὰ καὶ τοὺς διεθνεῖς, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ μία ρητὴ καὶ κατηγορηματικὴ διάψευσις τὴν ὁποίαν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐφοβήθησαν οἱ συνοδοιπόροι.

§44Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν τὸ βαρεθήκατε τὸ μυθιστόρημα αὐτό;

§45Ο ΑΥΤΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι θὰ τὸ ἀκοῦτε πάντοτε.

§46Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὑπογραμμίζω, κύριοι συνάδελφοι, τὴν περικοπὴν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τὴν ἀναφερομένην εἰς τὴν σύσφιγξιν τῶν σχέσεων μὲ τὴν φίλην Τουρκίαν καὶ τὴν γείτονα Γιουγκοσλαβίαν. Χαίρομεν καὶ εὐχόμεθα—καὶ εἴμεθα βέβαιοι, θὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν—ὅτι εἰλικρινῶς ἡ Κυβέρνησις θὰ προσπαθήσῃ νὰ συνεχίσῃ καὶ ὁλοκληρώσῃ τὴν ἰδικήν μας γραμμὴν ἐπὶ τοῦ οὐσιώδους αὐτοῦ τομέως τῆς Ἐξωτερικῆς Πολιτικῆς. (Χειροκροτήματα). Πᾶσα ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν θὰ ἔχῃ τὴν ἀνεπιφύλακτον ἐνίσχυσίν μας. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἔκτακτον Σύνοδον τοῦ Αὐγούστου ἐ. ἔ. διὰ νὰ ἐνθυμηθῶ τὴν ταλαιπωρίαν εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθησαν οἱ βουλευταὶ τῆς τότε Βουλῆς, διότι δι’ ἕνα ἄλλο θέμα—πλὴν τοῦ οἰκονομικοῦ—συνεῖχεν ἡ ἀγωνία τὰς ψυχὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ: ὅτι τάχα ἡ Κυβέρνησις, μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, ὡδήγει τὸ Ἔθνος πρὸς διάλυσιν καὶ παρέδιδε τὴν Χώραν εἰς τοὺς πράκτορας τῆς κομινφόρμ. Τί λέγω; ὅτι ἡμεῖς ἡ Κυβέρνησις εἴμεθα ἡ κομινφόρμ; Ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ὁ ἀξιότιμος, τότε, βουλευτὴς Λακωνίας, καὶ νῦν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργός, κατεκεραύνωσε τὸν τότε ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν, μεμφόμενος αὐτόν. Κύριοι συνάδελφοι,—προσέξατε—διότι διέταξε καί, μετ’ ἔλεγχον διὰ ἑκάστην ἀτομικὴν περίπτωσιν, ἀπὸ νομίμως συγκεκροτημένην Ἐπιτροπήν, ἀφέθησαν ἐλεύθεροι μὲ ἀδείας προσωρινὰς ἀρκετοὶ ἐξόριστοι ἀπὸ τὸν Ἅγιον Εὐστράτιον. Καὶ ἰδοὺ—τί εἰρωνεία τῆς τύχης—ὅτι εἰς τὸν ρήτορα ἐκεῖνον καὶ νῦν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπεφυλάσσετο νὰ παράσχῃ γενικῶς καὶ ἀορίστως χωρὶς κανένα ἔλεγχον εἰς ὅλους τοὺς ἐξορίστους παράτασιν τῶν ἀδειῶν. Ἡ Κυβέρνησις ὑπεχρεώθη ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ συνεχίσῃ τὴν ὀρθὴν πολιτικήν μας διὰ τὴν ἐσωτερικὴν εἰρήνευσιν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐτόνισεν ἰδιαιτέρως, ἀναφερόμενος εἰς τὸν δεύτερον ὅρον τοῦ προεκλογικοῦ συμβολαίου ὅτι θὰ διασφαλίσῃ τὴν τάξιν καὶ τὴν ἡσυχίαν. Ἔλεγεν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ὅτι ἐγγυᾶται προσωπικῶς τὴν ζωήν, τὴν τιμὴν καὶ τὴν περιουσίαν τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Εἶναι φράσις τὴν ὁποίαν ἐπανέλαβε καὶ χθές. Διερωτῶμαι ἂν ὑπῆρξε παραδρομὴ ἢ πρόθεσις τὸ ὅτι ἀπὸ τὴν φράσιν αὐτὴν παρελείπετο ἡ μνεία ἑνὸς ἄλλου πολυτιμοτάτου ἀγαθοῦ κάθε πολίτου δημοκρατικῆς Χώρας, τῆς ἐλευθερίας. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι παραδρομὴ ὑπῆρξεν ἁπλῶς εἰς τὴν σύνταξιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Τί ἄρα ἀξίζει ἡ ζωὴ ἂν δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἔχωμεν ἠγγυημένην τὴν ἐλευθερίαν μας; (Χειροκροτήματα). Παρεδώσαμεν, κύριοι βουλευταί, τὴν Χώραν ἐν ἀσφαλείᾳ ἀπολύτῳ. Τάξις ἀξιοζήλευτος ἐπεκράτει. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐναπόκειται νὰ τὴν διατηρήσῃ. Ἔχομεν ἐλαφρὰς ἀνησυχίας. Ὁ χορὸς ὁ μεγάλος εἰς τὸν ὁποῖον ὑπεχρέωσε νὰ μετάσχουν τοὺς ἀνωτάτους καὶ ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς ἡ Κυβέρνησις, μᾶς παρέχει τὸ ἐνδόσημον νὰ ἀμφιβάλωμεν ἂν ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὸν ὀρθὸν δρόμον.

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Χορὸς εἴπατε; (Γέλωτες).

§48Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει πράγματι ἀνώτερος Διοικητὴς Χωροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος νὰ ἔμεινεν εἰς τὴν θέσιν του. Τρεῖς ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς παραμένουν εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἄνευ ἀπασχολήσεως.

§49Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν κ. Καμάρην ἐννοεῖτε, τὸν ἀνώτερον Διοικητὴν Θράκης, ὁ ὁποῖος ἐπροπαγάνδιζεν ἀσυστόλως;

§50Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Καὶ φθάνομεν, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς Διοικητικῆς ἀναδιαρθρώσεως τοῦ Κράτους. Ἐξαίρω ἰδιαιτέρως τὴν προγραμματιζομένην ἀποκέντρωσιν. Ποσάκις ὅμως εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ἠκούσθησαν αἱ ὡραῖαι αὐταὶ λέξεις κατὰ τὴν πρώτην ἐμφάνισιν τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων; Ἡμεῖς, παρὰ ταῦτα, θέλομεν νὰ πιστεύωμεν ὅτι εἰλικρινὴς θὰ εἶναι ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀποκέντρωσιν, καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ μᾶς εὕρῃ συμφώνους καὶ θὰ ἔχῃ ἀμέριστον καὶ ἀνεπιφύλακτον τὴν συνδρομήν μας, ἀρκεῖ μόνον—πρᾶγμα ποὺ φοβοῦμαι— ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς διοικητικῆς ἀναδιοργανώσεως νὰ μὴν ὁδηγηθῶμεν εἰς τὴν ὀργάνωσιν κομματικοῦ Κράτους. Ἤρχισεν ἕνας χορὸς καὶ μεταξὺ τῶν Νομαρχῶν καὶ ὑπάρχει ἀκόμη τὸ ἀναμφισβήτητον γεγονὸς ὅτι παρεχωρήσατε τὰς θέσεις τῶν Γενικῶν Διοικητῶν εἰς ἀποτυχόντας ὑποψηφίους βουλευτὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Καὶ ἐρωτῶ, ἂν αὐτὸ ἀποτελῇ ἐγγύησιν ὅτι βαδίζετε πρὸς δημιουργίαν ἀκομματίστου Κράτους, ἀφοῦ ἀκόμη ἐτολμήσατε νὰ διορίσητε Γενικὸν Διοικητὴν ἀποτυχόντα πολιτευτήν σας, εἰς τὴν περιφέρειαν ἡ ὁποία προσφάτως τὸν ἀπεδοκίμασεν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ ἀκόμη: ἤξιζεν ἡ ἡρωϊκὴ Δωδεκάνησος αὑτὴν τὴν πρόκλησιν; (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§51Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ὑπῆρξεν ἀγωνιστὴς διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Δωδεκανήσου.

§52Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. Ὁ ἔλεγχος τὸν ὁποῖον θὰ ἀσκήσωμεν θὰ εἶναι καὶ καλόπιστος καὶ δημιουργικός. Θὰ εἴμεθα ὅμως—νὰ τὸ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας—ἀμείλικτοι κριταὶ διὰ τὰς πράξεις σας καὶ παραλείψεις ποὺ θὰ στρέφωνται ἐναντίον τοῦ καλῶς ἐννοουμένου συμφέροντος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, ἐναντίον τῶν κατακτήσεων τῶν ἐργαζομένων τάξεων τῶν πόλεων καὶ τῆς ὑπαίθρου καὶ ἐναντίον τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἡ Κυβέρνησίς σας εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ ὑποπέσῃ εἰς ὀλιγώτερα σφάλματα ἂν ἔχῃ πάντοτε, ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, πρὸ ὀφθαλμῶν ὅτι ὁ Συναγερμὸς ἐκπροσωπεῖ τὰ 49,5% τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἡμεῖς δὲν θὰ λησμονήσωμεν ποτὲ ὅτι πρὸς τὸν στενὸν ἐκεῖνον χῶρον, τὸν ὁποῖον καταλαμβάνουν οἱ ἑξήκοντα βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι ἐστραμμένα διαρκῶς τὰ βλέμματα τοῦ ὑπολοίπου τμήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, θὰ παραμείνωμεν πιστοὶ εἰς τὴν ἐντολὴν—καὶ δὲν θὰ τὴν προδώσωμεν—μὲ τὴν ὁποίαν μᾶς συνώδευσε μέχρις ἐδῶ τὸ 37% τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ποὺ ὑπερεψήφισε τὰ συνεργαζόμενα Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἂς εἶναι βέβαιοι οἱ ἐκλογεῖς μας, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὅτι θὰ πράξωμεν ἀκέραιον τὸ καθῆκον μας καὶ παρὰ πᾶσαν ἀντίδρασιν καὶ παρὰ πᾶσαν δυσχέρειαν θὰ ἀγωνισθῶμεν νὰ ὠφελήσωμεν τὸ Ἔθνος, νὰ ὠφελήσωμεν τὸν Λαόν. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον.

§54Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ εἶμαι σύντομος καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι δὲν θὰ κινηθῶ ἀπὸ κομματικὰ ἐλατήρια καὶ κομματικὰς βλέψεις. Σπεύδω μάλιστα νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι θὰ χειροκροτήσω ἐκθύμως τὴν Κυβέρνησιν ἂν αἱ ἐπαγγελίαι αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ αἱ ἄλλαι αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν ἀπὸ τοῦ ραδιοφώνου, μεταβληθοῦν εἰς πραγματικότητα. Δὲν ξεχωρίζω καὶ τὰς ἄλλας ἐπαγγελίας τὰς σχετιζομένας μὲ τὴν διοικητικὴν μεταρρύθμισιν τῆς χώρας, μὲ τὴν διαίρεσιν τῆς χώρας εἰς δώδεκα (12) μεγάλας Γενικὰς Διοικήσεις, ἂν καὶ δὲν βλέπω ποίαν ἰδιαιτέραν σχέσιν μὲ τὸ θέμα αὐτὸ ἔχει ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἴσως μικρὸς τὸ δέμας ἔχει ὤμους ἰσχυροὺς διὰ νὰ κρατήσῃ τὸ βάρος τῆς Πρωθυπουργίας. Θὰ εἶχον μόνον νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐνῷ ὁ Συναγερμὸς πολλάκις πολλὰ εἶπεν ἐναντίον τοῦ παρασιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ἕνα πελώριον κίνδυνον διὰ τὸν τόπον, δὲν εἶδα νὰ ἐλέχθη τίποτε, εἴτε ἀπὸ τὸ Βῆμα, εἴτε ἀπὸ τὸ ραδιόφωνον, περὶ τῶν μέτρων διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἀντιμετωπισθῇ οὗτος. Ἐπίσης παρατηρῶ, ὅτι δὲν ἐλέχθη τίποτε διὰ τὸ ἐργοστάσιον τοῦ ἀζώτου, διὰ τὸ θερμικὸν ἐργοστάσιον τῆς Πτολεμαΐδος, μολονότι ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ ἐπιτύχῃ μεγάλα πράγματα, τοὐλάχιστον τὸ κρατοῦσε διαρκῶς εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ τὸ προωθοῦσε, ζητοῦσα ἐπιμόνως ἀπὸ τὴν Ἀποστολὴν νὰ ἐγκρίνῃ τὴν σχετικὴν δαπάνην. Θὰ θίξω ἤδη, κ. βουλευταί, ἕνα ἄλλο τμῆμα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τὸ ἀναγόμενον εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι θὰ κάμῃ πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἡ ἀξιοπρέπεια ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ πρόοδόν των, διὰ τὴν ὁποίαν πρόοδον εἶναι προϋπόθεσις ἡ ἀποκλειστικὴ προσήλωσις τῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ ἔργον των, δηλαδή, μὲ ἄλλους λόγους, ἡ ἀποχὴ τῆς πολιτικῆς ἀπὸ τὸν στρατὸν καὶ τοῦ στρατοῦ ἀπὸ τὴν πολιτικήν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν ἐπαγγελιῶν αὐτῶν, ἔχομεν καὶ ἔργα καὶ πράξεις, αἱ ὁποῖαι, νομίζω, ὅτι πολὺ ὀλίγον συμβιβάζονται μὲ τὰς ἐπαγγελίας τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διετέλεσε δι’ ὀλίγας ἡμέρας καὶ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, προφανῶς ἐν τῇ εἰδικότητί του, διὰ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπείγουσαν διαρρύθμισιν τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων. Καὶ εἴδομεν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας νὰ ἀπομακρύνωνται ἐν βίᾳ καὶ ἐπειγόντως στρατηγοί, ἀντιστράτηγοι. Ἐγνωρίζαμεν ὅτι ἄλλοτε, μὲ τὰς κυβερνητικὰς μεταβολάς, ἀνεστατώνοντο οἱ νομάρχαι καὶ εἰς παλαιοτέρας ἐποχὰς οἱ εἰρηνοδίκαι καὶ οἱ δημοδιδάσκαλοι. Ἡ μοῖρα τὸ ἔφερε νὰ περιορίζηται τώρα ἡ ὁρμὴ ἡ ἀνακαινιστικὴ τῆς Κυβερνήσεως, κυρίως εἰς τὸν κύκλον τῶν ἀξιωματικῶν, πρὸ παντὸς τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καί, κατὰ δεύτερον λόγον, καὶ τῆς χωροφυλακῆς. Ἀπεμακρύνθησαν οἱ δύο Ἀρχηγοὶ τοῦ Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐπίσης ἐγένετο δεκτὴ ἡ παραίτησις τοῦ στρατηγοῦ Πετζοπούλου, δηλαδὴ ἀπεμακρύνθη. Ἀπεμακρύνθη καὶ ὁ ἀντιστράτηγος κ. Βασιλᾶς, ὁ ὁποῖος τελευταίως δὲν ὑπηρέτει εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ μακράν, εἰς τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν καὶ διὰ τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζω παρὰ μίαν κατηγορίαν, διατυπωθεῖσαν πέρυσι εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν.

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ κατοχῆς ἐπιτελάρχης τοῦ ΕΛΑΣ ἦτο ὁ Βασιλᾶς.

§56Γ. ΜΟΔΗΣ. Γνωρίζω καὶ σημερινοὺς Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τὰς τάξεις των καὶ ἐλιποτάκτησαν εἰς τὸν ΕΛΑΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, λοιπόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰς βάρος του κατελογίσθη ἀπὸ τοῦ Βήματος αὐτοῦ ἦτο, ὅτι ἀπηύθυνεν ἀπ’ εὐθείας ἐπιστολὴν πρὸς ξένην Πρεσβείαν. Ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ ἀνεγνώσθη, δὲν κατετέθη καὶ κατηγγέλθη ὡς ἀνύπαρκτος. Ἀλλὰ καὶ περαιτέρω, μετετέθησαν ἐξ Ἀθηνῶν ὁ Διοικητὴς τῆς ΑΣΔΑΝ........

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ κ. Βενιζέλος ὡμολόγησεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι ἔλαβεν ἕνα σημείωμα.

§58Γ. ΜΟΔΗΣ. Μὲ τὸν Πρωθυπουργὸν ἀλληλογραφοῦν, οἱ στρατηγοὶ μὲ τὰς ξένας πρεσβείας δὲν δικαιολογοῦνται καὶ δὲν δικαιοῦνται νὰ ἀλληλογραφοῦν. Ἀλλὰ δὲν ἐσταμάτησε μέχρις ἐδῶ τὸ μεταρρυθμιστικὸν ἔργον. Μετετέθη ἐξ Ἀθηνῶν ὁ Διοικητὴς τῆς ΑΣΔΑΝ στρατηγὸς Ἰωάννου. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ὑπάρχῃ κανεὶς νὰ εἴπῃ τίποτε εἰς βάρος του. Μετετέθησαν ἔπειτα ὁ Διοικητὴς τῆς ἑβδόμης Μεραρχίας, συνταγματάρχαι, Διοικηταὶ ταγμάτων καὶ ἄλλοι, ἀκόμη καὶ διαγγελεῖς καὶ ἱπποκόμοι. Ἔπεσε, δηλαδή, μιὰ «σκούπα» γενική.

§59Π. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ ποὺ λέτε, κ. συνάδελφε, ἀποτελοῦν ἀντικείμενον ἐπερωτήσεων καὶ ὄχι ἀπάντησιν εἰς προγραμματικὸν λόγον τῆς Κυβερνήσεως.

§60Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἀποτελοῦν μέρος τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ θέλω νὰ εἴπω κατὰ πόσον ἀνταποκρίνονται αἱ ἐπαγγελίαι τῶν δηλώσεων αὐτῶν πρὸς τὰ πράγματα καὶ τὰ ταυτόχρονα ἔργα τῆς ἰδίας Κυβερνήσεως. Ὑπῆρχε κανεὶς κίνδυνος ἆρά γε, ποὺ ὑπηγόρευε τὴν τόσον ταχεῖαν, πράγματι κεραυνοβόλον διενέργειαν τῶν ἀθρόων αὐτῶν μεταβολῶν; Δὲν θέλω νὰ θίξω ἢ νὰ μειώσω οὐδένα τῶν ἐν ἐνεργείᾳ στρατιωτικῶν. Δὲν θὰ μιμηθῶ μερικοὺς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς πέρυσι ἢ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας, ἔχυσαν κατὰ τοῦ τότε ἀρχηγοῦ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου ἀκατονόμαστον βόρβορον ὕβρεων καὶ χυδαιοτήτων. Δὲν θὰ εἴπω τίποτε, ἔστω καὶ ἂν προκληθῶ.

§61Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Ἔγινε μία δίκη καὶ ὁ κ. Τσακαλῶτος δὲν προσῆλθε νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ δίκαιά του.

§62Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν εἶναι λόγος αὐτὸς διὰ νὰ ἐκτοξεύωνται κατηγορίαι ὅτι τὰ ἀνώτατα στελέχη τοῦ στρατεύματος εἶναι ἀνάξια τῆς ἀποστολῆς των. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αἱ ἀποστρατεῖαι καὶ μεταθέσεις. Τὴν ἰδίαν ἐποχήν, ἐπειγόντως, ἐπίσης «ἅψε–σβῆσε προήχθησαν ὑποστράτηγοι καὶ παρελείφθησαν 6–7 ἄλλοι ἀρχαιότεροι. Ἔχει τις ἐξ ὑμῶν τὴν γνώμην ὅτι ὑποστράτηγοι, ὅπως ὁ Σφέτσος, ὁ Καυκᾶς, ὁ Ἀργυρόπουλος, ὁ Κατσιμῆτρος, ἦσαν ἄξιοι νὰ παραλειφθοῦν, νὰ σφαγιασθοῦν δηλαδή, εὐθὺς τὴν ἐπιοῦσαν τῶν ἐκλογῶν;

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε βουλευτὰ ἐκ Φλωρίνης, ἐπιθυμῶ νὰ προστατεύσω τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου ἐν τῇ Βουλῇ, διότι ἀποτελεῖ ζήτημα τιμῆς δι’ ἐμέ, διότι ἐπηγγέλθην τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Νομίζω, ὅτι ἐδῶ κάμνετε ἕνα ἔλεγχον κοινοβουλευτικὸν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀντικείμενον συζητήσεως ἐπερωτήσεως. Ἀπαντήσατε παρακαλῶ εἰς τὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§64Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἶναι κατ’ ἐξοχὴν θέμα τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπορῶ, πῶς ἡ Συμπολίτευσις, ἀριθμοῦσα τόσα μέλη, δὲν ἐπιτρέπει εἰς ἕνα συνάδελφον νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του. Εἶναι θέμα ἀφορῶν τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ ὅσοι γνωρίζουν δὲν ὁμιλοῦν. Μόνον οἱ νέοι ὁμιλοῦν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς παρακαλῶ θερμῶς, ὅπως περιορισθῆτε εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§66Γ. ΜΟΔΗΣ. Πιστεύω, ὅτι εἶμαι ἐντὸς τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, διότι ὡρισμέναι παράγραφοι τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων ἀνάγονται ἀκριβῶς εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ τὴν προσπάθειαν διὰ τὴν δημιουργίαν καταλλήλου ἀτμοσφαίρας διὰ τὴν προκοπὴν καὶ πρόοδόν των. Καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς θὰ τονίσω. Κατὰ πόσον, δηλαδή, ἀνταποκρίνονται αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις πρὸς τὸ ἔργον καὶ τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας ἐναντίον τοῦ στρατεύματος καὶ τῆς ἀδιαταράκτου ἀτμοσφαίρας καὶ τῆς προόδου του ἡ ἰδία Κυβέρνησις ταυτοχρόνως ἐν βίᾳ καὶ σπουδῇ ἐξετέλεσε. Κύριοι συνάδελφοι, εἴπομεν καὶ ἐλαλήσαμεν. Νομίζω, ὅτι ἐκτελοῦμεν καθῆκον πρὸς τὸν τόπον αὐτόν. ἐπισημαίνοντες, ὄχι μόνον τὰς ἀδικίας τὰς γενομένας, ἀλλὰ καὶ τὸν κίνδυνον κατὰ τῆς Χώρας. Τύχῃ καλῇ, ὁ Θεὸς ἠθέλησε νὰ μᾶς δώσῃ ἕνα στρατόν, διὰ τὸν ὁποῖον δικαιούμεθα νὰ εἴμεθα ὑπερήφανοι καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠμποροῦμεν ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ στηριχθῶμεν. Καὶ ὄχι μόνον τὰ ἀνώτερα στελέχη, ἀλλὰ καὶ τὰ φανταράκια, τὰ μικρὰ αὐτὰ παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος, κατὰ τὰ τελευταῖα αὐτὰ χρόνια ἔγραψαν σελίδας πράγματι ἀπαραμίλλους. Ὑπάρχουν φυλάκια 10 φαντάρων, ποὺ ἀπέκρουσαν ἐπὶ ἡμερόνυκτα πολλά, ἂν μὴ καὶ ἐπὶ μῆνας, 100πλασίαν δύναμιν συμμοριτῶν. Καὶ αἱ σελίδες αὐταὶ ἔμειναν ἄγνωστοι. Δὲν κατεβλήθη καμμία προσπάθεια νὰ γίνουν εὐρύτερα γνωστοί, νὰ ἐκλαϊκευθοῦν καὶ νὰ καταστοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα κτῆμα τοῦ λαοῦ καὶ ἰδία τῆς νεολαίας, ὑπόδειγμα φωτεινὸν διὰ τὰς μελλούσας γενεάς. Ἀλλὰ θὰ ἦτο κρῖμα, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἔγκλημα, νὰ μείνουν ἄγνωστα, ἀπὸ ὑπολογισμοὺς διαφόρους, ἢ προσωπικὰς ἀντιπαθείας, ἢ πάθη καὶ νὰ καταβληθοῦν προσπάθειαι ὑπονομεύσεως τοῦ ἔργου αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ. Καὶ ἐὰν ὁμιλῶ, τὸ λέγω διότι πολλὰ τὰ περίεργα καὶ καταπληκτικὰ κατὰ τοῦ στρατεύματος ἐξεστομήθησαν εἰς τὸ ἀνήκουστον ἐκεῖνο «Τὰ ἀνώτατα στελέχη τοῦ στρατεύματος ἀπεδείχθησαν ἀνάξια τῆς ἀποστολῆς των» λεχθὲν μάλιστα καὶ γραφὲν ἐπανειλημμένως ἀπὸ ἕνα Στρατάρχην, θέλω νὰ ἐπισημάνω τὸν κίνδυνον καὶ νὰ ἐνθυμηθῆτε καὶ σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωπεῖτε ἕνα κόσμον, ὁ ὁποῖος πιστεύει κατ’ ἐξοχὴν ἂν μὴ καὶ μονοπωλιακῶς ὅτι εἶναι πατριώτης, νὰ ἐνθυμηθῆτε....................

§67Γ. ΒΑΣΙΛΑΤΟΣ. Καί εἶναι πατριώτης.

§68Γ. ΜΟΔΗΣ. Νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι καὶ σεῖς εἶσθε ὑπεύθυνοι, ἐὰν κλονισθῇ καὶ ὑποσκαφῇ τὸ ὄργανον αὐτό, τὸ τόσον πολύτιμον, ἀλλὰ καὶ εὐαίσθητον, τὸ ὁποῖον λέγεται Στρατός. Δὲν ἔχω νὰ εἴπω παρὰ μόνον προσέξατε, καὶ προσέξατε. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Ε. Μπακλατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§70Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν δικαίωμα τῆς πλειοψηφίας εἶναι τὸ κυβερνᾶν, δικαίωμα καὶ καθῆκον τῆς μειοψηφίας εἶναι τὸ ἐλέγχειν τὸ κυβερνητικὸν ἔργον. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν ἀναδεικνύῃ ἡ πλειοψηφία, διαπνέεται ἀπὸ τὴν διάθεσιν νὰ μεριμνᾷ μετὰ στοργῆς καὶ ἐνδιαφέροντος ὑπὲρ τῶν κοινῶν, ἡ δὲ ἀντιπολίτευσις οἰστρηλατεῖται ἀπὸ εὐγενῆ ἐλατήρια, νὰ ἐπικροτῇ τὰ καλῶς πραττόμενα, νὰ ἐλέγχῃ δὲ καλοπίστως, ἄνευ κομματικῆς ἢ δημαγωγικῆς διαθέσεως, τὰ τυχὸν κακῶς διαπραττόμενα, τότε παγιώνονται εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν λαῶν οἱ ἐλεύθεροι θεσμοί, καὶ δημιουργοῦνται αἱ προϋποθέσεις μιᾶς εὐνομουμένης πολιτείας, λαμβάνουν δὲ σάρκα καὶ ὀστᾶ οἱ ἅγιοι πόθοι καὶ αἱ ἐλπίδες τοῦ λαοῦ διὰ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς καλοῦ παρόντος καὶ ἑνὸς καλλιτέρου μέλλοντος. Τότε ὁ λαὸς ἱκανοποιεῖται καὶ δικαίως δύναται νὰ ὑπερηφανεύεται διὰ τοὺς θεσμούς του καὶ διὰ τοὺς ἐκλεκτούς του. Ἀπὸ τὴν ἐτυμηγορίαν τοῦ λαοῦ τῆς 16ης Νοεμβρίου ἐκερδίσατε σεῖς τὴν πλειοψηφίαν, καί ἐτάχθητε κυβερνῆται τοῦ τόπου, ἡμεῖς δὲ ὡρίσθημεν ἡ ἀντιπολίτευσίς σας. Ἀμφότεροι ἂς ἐργασθῶμεν διὰ τὸ καλὸν τοῦ τόπου. Ἀπὸ τὴν θέσιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως θὰ παρακολουθήσωμεν τὸ ἔργον σας καὶ δυνάμεθα νὰ σᾶς διαβεβαιώσωμεν, ὅτι, δὲν θὰ πράξωμεν ἡμεῖς ὅ,τι σεῖς τὴν ἑπομένην σχεδὸν τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1951, ὁπότε ἀντὶ νὰ σταθῆτε εἰς τὴν θέσιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ ν’ ἀσκήσετε ἕνα καλόπιστον ἔλεγχον ἐξήλθατε εἰς προεκλογικὴν περιοδείαν καὶ ἐζητούσατε τὸ «γκρέμισμα» τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ μόλις εἶχε προκύψει ἀπὸ τὴν κρίσιν καὶ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Ἔργον Κυβερνητικὸν ἐπιτυγχάνον ἀντανακλᾷ εἰς τὸν λαὸν καὶ ἐξασφαλίζει τὴν εὐτυχίαν του, τῆς εὐτυχίας δὲ αὐτῆς τοῦ λαοῦ μας, εἴμεθα καὶ ὡς κόμμα καὶ ὡς ἄτομα ὑπηρέται καὶ διάκονοι. Ἔχει δοκιμάσει καὶ ἔχει ὑποστῆ πολλὰ ὁ λαός μας. Καὶ ὅταν συνέθετε τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας καὶ ὅταν ἀντέτασσε τὴν ἄρνησιν τῆς ὑποταγῆς εἰς τοὺς ἐπιδρομεῖς τοῦ Βορρᾶ, καὶ ὅταν ἐλάμβανε τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀντιστάσεως καὶ ὅταν ἀντίκρυζε τ’ ἀναρίθμητα ἐρείπια, ποὺ συνεσώρρευσαν οἱ ἐχθροὶ τῆς φυλῆς μας καὶ οἱ φθονοῦντες τὴν δόξαν μας καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ καὶ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ ἡμᾶς τοὺς ἐκλεκτούς του νὰ ἐργασθῶμεν διὰ τὸ καλόν του. Ὁμοίας διαθέσεις τρέφει καὶ ἐξεδήλωσεν καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς ΕΠΕΚ κ. Νικόλαος Πλαστήρας. Εἰθισμένος νὰ προσφέρῃ πάντοτε θυσίας εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδο; καὶ νὰ ὑπηρετῇ τὸν λαόν, μᾶς ἐκάλεσεν ἐπὶ τῇ ἀναχωρήσει του εἰς Ἀμερικὴν καὶ μᾶς εἶπεν: —Κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀπουσίας μου, ἐπιθυμῶ νὰ παρακολουθῆτε τὸ Κυβερνητικὸν ἔργον καὶ τὸ μὲν καλὸν νὰ δέχεσθε καὶ ἀκόμη νὰ ἐπαινῆτε, τὸ δὲ ἀποτυγχάνον ἢ κακῶς πραττόμενον νὰ ἐλέγχετε καὶ νὰ καταγγέλλετε. Κανεὶς Ἕλλην, προσέθεσε, δὲν θέλει καὶ πολὺ περισσότερον δὲν ἐπιδιώκει τὸ κακὸν τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις τοῦ τόπου ἐπιτύχῃ τὸ καλὸν αὐτὸ θὰ εἶναι δι’ ὅλους μας. Τὸ ἔργον τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἠσκήσατε καὶ σεῖς, καὶ ὅμως ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ φρονῶ, ὅτι δὲν ἠσκήθη τοῦτο δημιουργικὸν καὶ μὲ ὅσην ἐπεβάλλετο ὑποχρέωσιν καὶ καλοπιστίαν. Πρῶτα–πρῶτα, τὸν Ἀρχηγόν μου Νικόλαον Πλαστήραν ὅταν ἠρνήθητε νὰ ἀποκηρύξετε τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ «Ἐθνικῶς ἀπαραδέκτου ἀνδρός», τὸν κατεσυκοφαντήσατε διὰ τοῦ τύπου σας ὡς κομμουνιστὴν καὶ ὡς συνοδοιπόρον, παραγνωρίσαντες ἀσφαλῶς τὰς ἀγαθάς του προθέσεις περὶ τῆς ἑνότητος τοῦ λαοῦ καὶ περὶ ἄρσεως τῶν προσγενομένων ἀδικιῶν. Ποῖον; Τὸν Νικόλαον Πλαστήραν, ἡ ζωὴ τοῦ ὁποίου ἠναλώθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ λαοῦ καὶ ὅστις ἐτραυματίσθη καὶ ἐπλήγη εἰς τὰς ἐπάλξεις τοῦ καθήκοντος, διὰ τὸν λαὸν καὶ διὰ τὴν Πατρίδο. Εὐθὺς κατόπιν, ἠμφισβητήσατε τὴν ἐτυμηγορίαν τοῦ λαοῦ, ἐκηρύξατε κατ’ αὐτῆς ἐπανάστασιν καὶ ἐζητήσατε νέας ἐκλογάς. Ἤχθη πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ νέος καταστατικὸς χάρτης τῆς χώρας, προϊὸν τῆς ἐργασίας ἰδικῶν σας ἀνθρώπων καὶ ὅμως, ἠρνήθητε τὴν ψήφισίν του, τώρα δὲ ἀναγνωρίζετε τὸ ἔγκυρόν του καὶ ἐν ὀνόματι τούτου κυβερνᾶτε. Ἦλθαν πρὸς ψήφισιν τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως καὶ σεῖς ὄχι μόνον ἠρνήθητε ν’ ἀναγνωρίσετε τὴν σκοπιμότητα καὶ ὠφελημότητά τους—ἀλλὰ καὶ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου—ὅταν δι’ ἄλλους λόγους εἴχατε ἀποχωρήσει—τὰ κατεπολεμήσατε ὡς ὑπονομεύοντα δῆθεν τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Κράτους. Εὐτυχῶς, τώρα ποὺ εἶσθε Κυβέρνησις, ἤλθατε νὰ τὰ υἱοθετήσετε καὶ νὰ παραδεχθῆτε ὅτι ἐπιβάλλεται λήθη εἰς τὸ κακὸ παρελθόν, διὰ νὰ γεννηθῇ λαμπρὸν μέλλον! Ἤχθη εἰς τὴν Βουλὴν ὁ νόμος περὶ ἀπαλλοτριώσεων διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ ὅμως παρεβλήθη ἀντίδρασις καὶ κωλυσιεργία. Ἐψηφίσθη ὁ νόμος περὶ διαθέσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας διὰ τοὺς πρόσφυγας καὶ τόση ὑπῆρξεν ἡ κωλυσιεργία σας, διὰ ν’ ἀποτραπῇ ἡ ψήφισίς του, ὥστε, ὅταν δὲν ἐπροτείνατε διὰ κάθε παράγραφον ἄρθρου ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν, ἐπροτείνατε τοιαύτην διὰ κάθε ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου. Ἐθεσπίσθη καὶ ἐφηρμόσθη μία ὑγιὴς οἰκονομικὴ πολιτική, ποὺ ἐπέφερε τὴν σταθεροποίησιν τῶν τιμῶν καὶ τὴν ἀποτροπὴν τοῦ πληθωρισμοῦ καὶ ὅμως, ἐνῷ τότε λυσσωδῶς τὴν κατεπολεμήσατε ὡς ἀντιπολίτευσις, ἔρχεσθε ὡς Κυβέρνησις νὰ τὴν υἱοθετήσετε. Μᾶς κατηγορήσατε ὅτι ἀνεστατώσαμε τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς χώρας καὶ ὅμως σεῖς μόλις ἀνελάβατε τὴν Κυβέρνησιν ἐξηναγκάσατε εἰς παραίτησιν ἡγήτορας, ποὺ ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν σας κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐδόθη ἡ μάχη, ἣν ἐκέρδισεν ἡ Ἑλλάς. Ἐξηναγκάσατε εἰς παραίτησιν τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Χωροφυλακῆς κ. Σαμουήλ, λησμονήσαντες ὅτι ἐκεῖνος εἶναι, ὅστις ἐπὶ κεφαλῆς γενναίων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν χωροφυλακῆς ἐκέρδισε τὴν μάχην τοῦ Μακρυγιάννη καὶ ἔμεινεν ἀπόρθητος ἡ πρωτεύουσα τῆς Ἑλλάδος. Τώρα εἶσθε Κυβέρνησις καὶ εἴμεθα ἀντιπολίτευσις. Τὸ ἔργον τῆς ἀντιπολιτεύσεως ὑποσχόμεθα νὰ ἐκτελέσωμεν κατὰ διάφορον τρόπον τοῦ ἰδικοῦ σας. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, παρ’ ὅλην τὴν καλὴν διάθεσιν ποὺ τὰς διακρίνει, δὲν μᾶς γεννοῦν πολλὰς ἐλπίδας περὶ ἀποδόσεως τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου. Μᾶς ἀνησυχεῖ ὁ χειρισμὸς τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ κυρίως τὸ Κυπριακὸν ζήτημα, ποὺ εἶναι ὄνειρον καὶ πόθος τοῦ πανελληνίου, ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἐσωτερικῶν ζητημάτων, ὅ,τι ἀφορᾷ κυρίως τὸν ἀγρότην, τὸν ἐργάτην καὶ τὸν ἐπαγγελματίαν καὶ γενικῶς τὸν ἄνευ ἐργασίας Ἕλληνα πολίτην. Παρὰ ταῦτα εὐχόμεθα διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ἔργου σας. Ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἔχωμεν τὴν ὑπομονὴν—μολονότι εἰς τὴν ἐποχήν μας δὲν γίνονται θαύματα—νὰ ἀναμείνωμεν νὰ ἐπιτελεσθῇ τὸ θαῦμα ποὺ ἐπηγγέλθητε πρὸς τὸν λαὸν καὶ χάρις εἰς τὴν ἐπαγγελίαν αὐτήν, ἐλάβατε τὰ 49% τῶν ψήφων καὶ εἶσθε σήμερον Κυβέρνησις, ἡμεῖς δὲ ἀντιπολίτευσις.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Πειραιῶς, κ. Σ. Παπαπολίτης, ἔχει τὸν λόγον.

§72Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις προελθοῦσα ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 16ης Νοεμβρίου συγκεντρώνει μεγάλην κοινοβουλευτικὴν δύναμιν. Ἡ δύναμις αὐτὴ ὀφείλεται οὐχὶ εἰς ἀντίστοιχον πολιτικὴν δύναμιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἀλλὰ εἰς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα μὲ τὸ ὁποῖον ἔλαβον χώραν αἱ ἐκλογαί. Ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργός, ἀπαντῶν πέρυσι εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ΕΠΕΚ–Φιλελευθέρων, ἐχαρακτήρισε τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν τῆς 9ης Σεπτεμβρίου 1951 νόθον, ὡς προϊὸν νόθου ἐκλογικοῦ συστήματος. Κατὰ τὴν ἀντίληψιν δηλαδὴ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐκλογικὸν σύστημα διὰ τοῦ ὁποίου τὸ κόμμα του ἐπωφελήθη τῶν ψήφων ἄλλων κομμάτων καὶ ἔλαβεν ἐπὶ πλέον τριάκοντα ἕδρας ἦτο νόθον, ἐνῷ τὸ σύστημα διὰ τοῦ ὁποίου ἔλαβεν ἐπὶ πλέον ἑκατὸν ἕδρας δὲν εἶναι νόθον, εἶναι γνήσιον. Ἀνέφερα ταῦτα, κ. βουλευταί, ὄχι διὰ νὰ ὑποστηρίξω, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀποτέλεσμα νόθου ἐκλογικοῦ συστήματος, ὅπως ὑπεστήριξε πέρυσι ζωηρῶς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διὰ νὰ τονίσω, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ πατριωτισμοῦ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΠΕΚ Ν. Πλαστήρα, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ δώσῃ εἰς τὴν πολυβασανισμένην χώραν μας μίαν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, ἔστω καὶ μὲ ἄδικον ἐκλογικὸν σύστημα, ἀδιαφορῶν ποῖον κόμμα θὰ ἐσχημάτιζε τὴν Κυβέρνησιν ταύτην. Ἀντέτασσε δὲ εἰς ὅσους ἐξ ἡμῶν ἐπέμεναν διὰ τὴν ἀναλογικὴν τὸ τοῦ Μοντεσκιέ: «Ἂν ἤξερα κάτι ποὺ θὰ ἦταν χρήσιμο σὲ μένα ἀλλὰ καὶ συνάμα βλαβερὸν διὰ τὴν οἰκογένειάν μου, θὰ τὸ ἔδιωχνα ἀπὸ τὸν νοῦ μου. Ἂν ἤξερα κάτι ποὺ θὰ ἦταν χρήσιμο στὴν οἰκογένειάν μου μὰ ὄχι καὶ στὴν Πατρίδα μου, θὰ προσπαθοῦσα νὰ τὸ ξεχάσω. Ἂν ἤξερα κάτι ποὺ θὰ ἦταν χρήσιμο στὴν Πατρίδα, μὰ ἐπιζήμιο γιὰ τὴν Εὐρώπη καὶ τὸ ἀνθρώπινο γένος θὰ τὸ θεωροῦσα ἐγκληματικό». Εἶναι, λοιπόν, εὐνόητος καὶ φυσιολογικὴ ἡ φύσις τοῦ ἀντιπολιτευτικοῦ μας ρόλου. Θὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν μὲ πνεῦμα εἰλικρινοῦς συνεργασίας καὶ μέχρι τοιούτου βαθμοῦ πολιτικῆς ἀνωτερότητος, ὥστε νὰ μὴ διστάσωμεν νὰ ταχθῶμεν παρὰ τὸ πλευρόν της ἐν τῇ λήψει καὶ ἀντιδημοτικῶν ἀκόμη μέτρων χάριν τοῦ γενικωτέρου, ἐγγὺς ἢ ἀπωτέρου, συμφέροντος τοῦ Ἔθνους. Ἀρνούμεθα ἑπομένως καὶ ἀποκρούομεν πᾶσαν δημαγωγικὴν τακτικὴν χάριν κομματικῶν ὠφελειῶν. Πιστεύσατε, λοιπόν, ὅτι κάθε μας κριτικὴ ὡς καὶ ἡ σημερινή, δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα στείρας ἢ μικροψύχου κομματικῆς διαθέσεως, ἀλλὰ ἀποτέλεσμα πίστεως εἰς εἰλικρινῆ καὶ δημιουργικὴν συνεργασίαν. Πιθανὸν νὰ σφάλωμεν εἰς τὴν κριτικήν μας, ἀλλ’ οὐδέποτε θὰ δημαγωγήσωμεν. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις διαθέτει ὁλόκληρον τὴν ἀπαιτουμένην κοινοβουλευτικὴν δύναμιν καὶ πέραν δὲ αὑτῆς, διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας μακρόπνοον κυβερνητικὸν πρόγραμμα, ἀνταποκρινόμενον πρὸς τοὺς πόθους καὶ τὰ αἰτήματα τοῦ λαοῦ καὶ θεραπεύοντος τόσον τὰς ὑλικάς, ὅσον καὶ τὰς ἠθικὰς καὶ πνευματικὰς αὐτοῦ ἀνάγκας. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν πρέπει νὰ παύσῃ ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς, ὅτι ἂν ὑπῆρξε μακρὰ ἡ πρὸς αὐτὴν δοθεῖσα ὑπὸ τοῦ λαοῦ πίστωσις χρόνου, ταύτην δύναται ὁ ἴδιος ὁ λαὸς νὰ βραχύνῃ, ἐφ’ ὅσον τὰ ἔργα αὐτῆς δὲν θὰ εἶναι σύμφωνα πρὸς τὰς προσδοκίας αὐτοῦ. Δὲν πρέπει συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις βαυκαλιζομένη ἀπὸ τὸ μακροχρόνιον τῆς πιστώσεως νὰ καταληφθῇ ὑπὸ μακαριότητος, ἀλλὰ νὰ εὑρίσκεται ἐν διαρκεῖ ἐπαγρυπνήσει, διότι ἄλλως φοβούμεθα ὅτι θὰ εὑρεθῇ ἀναποτρέπτως πρὸ δυσαρέστων δι’ αὐτὴν ἐκπλήξεων. Ἡμεῖς δὲν εὐχόμεθα τοῦτο, δὲν θὰ εἶναι ἐξυπηρετικόν, οὔτε τῶν ἐθνικῶν, οὔτε τῶν λαϊκῶν συμφερόντων. Τοὐναντίον εὐχόμεθα εὐόδωσιν τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου. Φιλοδοξία ἡμῶν εἶναι νὰ τάμωμεν, κατὰ τὴν ἀνωτέρω κατεύθυνσιν, νέους δρόμους εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως παρ’ ἡμῖν, διότι βαθύτατα πιστεύομεν ὅτι οὕτω στερεώνομεν τοὺς ἐλευθέρους θεσμούς μας καὶ συμβάλλομεν ἀποτελεσματικῶς εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ δημοκρατικοῦ καὶ κοινοβουλευτικοῦ ἡμῶν πολιτεύματος. Καὶ ἤδη, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἰσέλθω εἰς σύντομον κριτικὴν τοῦ ἐκτεθέντος εἰς ἡμᾶς κυβερνητικοῦ προγράμματος. Τοῦτο δύναται νὰ διαιρεθῇ εἰς δύο διακεκριμένα κεφάλαια. Πρῶτον, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἀνάλωσιν τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς καὶ δεύτερον, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἀνάλυσιν τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς. Καὶ καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ εἰς τὸ πρῶτον, παρατηροῦμεν ὅτι αἱ ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως διατυποῦνται μετ’ ἀρκετῆς σαφηνείας, ὥστε ἐκδήλως νὰ καταφαίνωνται αἱ κατευθυντήριοι γραμμαὶ τῆς Κυβερνητικῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Δὲν διαφωνοῦμεν ποσῶς πρὸς αὐτάς, ἐφ’ ὅσον αὗται, ἐν τῇ γενικότητί των, οὐδόλως ἀφίστανται τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς ἀσκηθείσης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐτέλει ὑπὸ τὴν διεύθυνσιν τῆς ΕΠΕΚ καὶ τῆς ὁποίας εἶχον τὴν τιμὴν νὰ μετέχω. Δύο μόνον γενικὰς παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς καὶ ὡς μέλος τοῦ ΟΗΕ καὶ ὡς μέλος τῆς Ἀτλαντικῆς Συμμαχίας ἔχει παραλλήλως πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ δικαιώματα, δικαιώματα ἀπορρέοντα καὶ ἐκ συμβατικῶν διατάξεων, ἀλλὰ ὑπεράνω καὶ αὐτῶν, ἐκ τῶν ἀγώνων καὶ τῶν θυσιῶν, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθη χάριν τῶν κοινῶν ἰδανικῶν. Ὀρθῶς ὁ κ. Πρόεδρος ἐξῆρε τὴν πίστιν τῆς Ἑλλάδος πρὸς τοὺς διεθνεῖς αὐτοὺς θεσμοὺς καὶ τὴν στερρὰν αὐτῆς ἀπόφασιν νὰ ἐκπληρώσῃ εἰς τὸ ἀκέραιον τὰς ὑποχρεώσεις της ἐκ τῆς συμμετοχῆς της εἰς αὐτούς. Ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐτονίζετο ἐξ ἴσου ἀποφασιστικῶς ἡ ἀξίωσις τῆς Ἑλλάδος, ἡ ἀξίωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅπως τὰ δικαιώματα αὐτὰ τύχουν παγκοίνου ἀναγνωρίσεως καὶ παγκοίνου σεβασμοῦ πρὸ παντὸς δὲ καὶ κυρίως μὲ ἔργα. Δὲν συνήντησα τὴν ἔντονον αὐτὴν διακήρυξιν εἰς τὸ κείμενον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων καὶ κατὰ τοῦτο δικαιοῦμαι νὰ ὑπογραμμίσω τοῦτο. Διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ ἀγνοῇ οὔτε νὰ παραβλέπῃ, ὅτι ἡ ἐλευθέρα κοινωνία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ παρὰ μόνον ὅπου, σύμμετρα πρὸς τὰς ἀναλαμβανομένας ὑποχρεώσεις καὶ δικαιώματα καὶ ὅπου ἡ ἐκπλήρωσις τῶν ὑποχρεώσεων, συμβαδίζει πρὸς τὴν ἐλευθέραν καὶ ἀκώλυτον τῶν δικαιωμάτων ἐνάσκησιν. Μόνον ὁ πλήρης πρὸς τὴν ἀρχὴν αὐτὴν σεβασμός, ἀπὸ μέρους ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν συμβαλλομένων, προασπίζει τὴν ἐθνικὴν ἐλευθερίαν, ἀξιοπρέπειαν καὶ ὑπερηφάνειαν. Θὰ εἶναι βαρεῖα πλάνη νὰ νομισθῇ, ὅτι ἄγομαι ἐκ θεωρητικῶν ἀντιλήψεων. Δὲν εἶναι αἱ ἀντιλήψεις αὗται θεωρητικαί, εἶναι βασικαὶ καὶ πλήρεις οὐσιαστικοῦ καὶ καθαρῶς ἐθνικοῦ περιεχομένου. Ὑπὸ δὲ τὰς συγκεκριμένας συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας τελοῦμεν σήμερον, προσλαμβάνουν ἰδιαζόντως ἐπείγοντα χαρακτῆρα. Ἐνῷ φερ’ εἰπεῖν πανταχόθεν διακηρύσσεται καὶ ἀνομολογεῖται, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ παρασκευὴ μιᾶς χώρας ἔχει τόσον μεγαλυτέραν ἀξίαν ὅσον περισσότερον συμβαδίζει πρὸς τὴν οἰκονομικὴν αὐτῆς ἀντοχὴν καὶ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ λαοῦ, ἐνῷ ὅλαι αἱ Δυτικοευρωπαϊκαὶ χῶραι αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ἀπεδέχθησαν καὶ ἀκολουθοῦν, ἐν τῇ ὀργανώσει τῶν ἐνόπλων αὑτῶν δυνάμεων, ἐνῷ οἱ πάντες ἀναγνωρίζουν, ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἐν ἀναλογίᾳ πρὸς τὸν πληθυσμόν της, διατηρεῖ τὴν μεγαλυτέραν στρατιωτικὴν δύναμιν καὶ ὅτι ταὐτοχρόνως εἶναι ἡ μᾶλλον ἐξησθενημένη καὶ κατεστραμμένη οἰκονομικῶς, ἐνῷ δὲ προειδοποιήσεις σαφεῖς ἐγένοντο πρὸς ἡμᾶς ὑπὸ ἁρμοδιωτάτων καὶ κατ’ ἐξοχὴν ὑπευθύνων χειλέων, περὶ τῆς ἐπαπειλούσης ἡμᾶς οἰκονομικῆς καταρρεύσεως, δὲν βλέπομεν τὴν Κυβέρνησιν σθεναρῶς προβάλλουσαν τὸ ἀναμφισβήτητον ἡμῶν δικαίωμα, ὅπως τύχωμεν ἀναλόγου βοηθείας καὶ ἀξιοῦσαν τὴν ἐκπλήρωσιν αὐτοῦ. Ἀντιθέτως δέ, φθάνουν μέχρις ἡμῶν δηλώσεις ἁρμοδίου κατ’ ἐξοχὴν μέλους τῆς Κυβερνήσεως ἀφιστάμεναι τελείως τῶν ἀνωτέρω ἀρχῶν. Τὸ σοβαρώτερον δὲ εἶναι, ὅτι αἱ δηλώσεις αὗται, καίτοι ἐπισημανθεῖσαι ὑπὸ τοῦ τύπου, δὲν διεψεύσθησαν οὐδὲ ἀνεσκευάσθησαν. Καὶ θὰ παρέλειπον τὸ χρέος μου, ἐὰν δὲν ἐτόνιζα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅλην τὴν ἀνησυχίαν καὶ ὅλην τὴν ἀγωνίαν, ὑπὸ τῶν ὁποίων κατέχεται ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ τὰς ὁποίας δὲν δύναμαι νὰ θεωρήσω ὅτι αἴρει ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον εἶναι διατυπωμέναι αἱ σχετικαὶ κυβερνητικαὶ ἀπόψεις. Κύριοι, ἂς μὴ πλανώμεθα καὶ ἂς μὴ θέλωμεν νὰ ἐμβάλωμεν τὸν λαὸν εἰς αὐταπάτας. Τὸ θέμα τῶν ἀμυντικῶν μας παρασκευῶν, διὰ νὰ σταθῶμεν ἱκανοὶ νὰ προασπίσωμεν ἡμᾶς αὐτοὺς καὶ συγχρόνως νὰ ἐκπληρώσωμεν ἀνειλημμένας συμμαχικάς μας ὑποχρεώσεις δὲν ἀντιμετωπίζεται οὔτε δι’ οἰκονομιῶν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, οὔτε διὰ φορολογικῶν διαρρυθμίσεων. Ἀντιμετωπίζεται μόνον δι’ ἐξωτερικῆς οἰκονομικῆς βοηθείας ἀναλόγου καὶ ἱκανῆς νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν ταχυτέραν ἀξιοποίησιν τῶν πλουτοπαραγωγικῶν δυνάμεων τῆς χώρας καὶ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ ἐξαθλιωμένου βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ μας. Ταύτην τὴν βοήθειαν ἔχομεν τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον ὑπερηφάνως νὰ ἀξιώσωμεν, διότι μᾶς ἀνήκει. Οὕτω δὲ μόνον θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ διατήρησις τοῦ ὕψους τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, αἵτινες ἐπιβάλλονται ἐκ τῶν συμμαχικῶν μας ὑποχρεώσεων. Δευτέρα παρατήρησίς μου εἶναι ἡ ἀφορῶσα εἰς τὸ ζήτημα τῆς Ἐθνικῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Μεγαλονήσου τῆς Κύπρου. Ὁμολογῶ, ὅτι οὐδὲν ἠδυνήθην νὰ ἀντιληφθῶ περὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν προτίθεται νὰ χειρισθῇ τὸ Ἐθνικὸν τοῦτο ζήτημα ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ὅσον ἡ σχετικὴ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων περικοπή, περιβάλλεται ἀπὸ ἀπόψεως σαφηνείας, τὴν μορφὴν ἀληθοῦς χρησμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζει, «ὅτι τὸ Κυπριακὸν ζήτημα συνέχει τὰς ψυχὰς καὶ τὰς καρδίας ὅλων τῶν Ἑλλήνων» καὶ ὑπόσχεται «νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς σημερινῆς πραγματικότητος». Δὲν ὑποθέτω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύῃ, ὅτι μία τοιαύτη σιβυλλικὴ δήλωσις εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὸν λαὸν τῆς ἡρωϊκῆς Μεγαλονήσου, ἀγωνιζόμενον σκληρὸν διὰ τὴν Ἐθνικήν του ἀποκατάστασιν ἀγῶνα. Νομίζω, ὅτι ἀνταποκρίνομαι πρὸς ὁμόθυμον τὸ αἴσθημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, ζητῶν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσαφηνίσῃ τὴν πολιτικήν της ἐν τῇ διαχειρίσει τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος καὶ νὰ διακηρύξῃ, ὅτι ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν φιλικῶν καὶ συμμαχικῶν σχέσεων πρὸς τὴν κραταιὰν Μεγάλην Βρεταννίαν, ἱστάμεθα ἀλληλέγγυοι πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τῆς Κύπρου εἰς τὸν ἀγῶνά του ὑπὲρ τῆς ἑνώσεώς του μετὰ τῆς μητρὸς Πατρίδος. Ταύτας τὰς παρατηρήσεις εἶχον νὰ κάμω εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Προκειμένου, ἤδη, νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, θέλω νὰ εἴπω ὀλίγας μόνον λέξεις ἀναφορικῶς πρὸς τὸ σημεῖον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τὸ ἀφορῶν τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος καὶ τὸ καθῆκον τῶν ἀξιωματικῶν. Λέγει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως: «Οἱ Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ γνωρίζουν, ὅπως εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ἀποκλειστικὴ προσήλωσις αὐτῶν εἰς τὰ αὐστηρῶς στρατιωτικά των ἔργα, ἀποτελεῖ τὴν προϋπόθεσιν τῆς προόδου τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἀλλὰ καὶ τὸ μόνον ἀσφαλὲς κριτήριον τῆς ὁμαλῆς καὶ καλῆς σταδιοδρομίας των». Λόγοι σοφοὶ καὶ πατριωτικοί, πρὸς τοὺς ὁποίους οὐδεὶς δύναται νὰ διαφωνήσῃ, πλὴν ἴσως μόνον ὁ ἐξενεγκὼν αὑτοὺς ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἄλλως, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβασθοῦν αἱ γενόμεναι μεταβολαὶ εἰς τὴν ἀνωτάτην ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος, ἀπολύτως δεδοκιμασμένην ἐπὶ τῶν πολεμικῶν πεδίων καὶ τυχοῦσαν τῆς ἀναγνωρίσεως τῶν ἀνωτάτων ἡγετῶν τῶν συμμαχικῶν στρατευμάτων, ἰδίᾳ δὲ ὁ τρόπος, καθ’ ὃν αὗται ἐπραγματοποιήθησαν, πρὸς τοὺς ἐξενεχθέντας ἀφορισμούς. Καὶ ἤδη, εἰσέρχομαι εἰς τὸ δεύτερον μέρος τὸ ἀφορῶν τὸν τομέα τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς. Ἐκτιμῶμεν τὰ μεγαλεπήβολα σχέδια τῆς Κυβερνήσεως καὶ μᾶς συγκινεῖ πράγματι ἡ αἰσιόδοξη φλόγα, ἡ ὁποία κατακαίει τὴν ψυχὴν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀπὸ τὸν τρόπον ὅμως, μὲ τὸν ὁποῖον ἐξέθεσε τὰς ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἀπόψεις του ἀποδεικνύεται, ὅτι οὔτε αἱ διοικητικαὶ ἐλλείψεις ἔχουν ἐπισημανθῆ, οὔτε τὰ ληπτέα μέτρα πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ τούτου ἔχουν προβλεφθῆ. Πολὺ φοβούμεθα, ὅτι ὁ δύσμοιρος αὐτὸς λαὸς θὰ καταληφθῇ συντόμως ἀπὸ αἴσθημα ἀπογοητεύσεως, βλέπων τοὺς κυβερνήτας του ἐν τῷ μέσῳ τῆς κακοδαιμονίας του, ἀναλισκομένους εἰς πολυδάπανα, ὅσον καὶ ἀνωφελῆ πειράματα. Ἂς ἐλπίσωμεν, ὅτι οἱ δημόσιοι λειτουργοὶ καὶ οἱ ἐπιστήμονες, οἵτινες θὰ ἐπιστρατευθοῦν διὰ τὸν σκοπὸν αὑτόν, θὰ ἐπιδοθοῦν μετὰ περισκέψεως εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτήν, ἔχοντες ὡς ἀρχήν, ὅτι «τὸ τὰ ἀδύνατα διώκειν μανικὸν ἐστί» Καὶ εἰσέρχομαι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ θέμα τῆς χρηστῆς διοικήσεως. Ὁμολογῶ, ὅτι αἱ διακηρύξεις τῆς Κυβερνήσεως περὶ χρηστῆς διοικήσεως, εἶναι ἀξιέπαινοι. Ποίαν ὅμως ἀξίαν ἔχουν αἱ διακηρύξεις αὐταί, ὅταν ἑνὸς μηνὸς πολιτεία δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο, ἀλλὰ πλήρης περιφρόνησις τῶν νόμων, αὐθαιρεσίαι πρωτοφανεῖς καὶ ἀποκορύφωμα τοῦ πάλαι ποτὲ δόγματος, κόμμα ἴσον Κράτος καὶ Κράτος ἴσον κόμμα; Τί νὰ πρωτοαναφέρῃ κανείς, κύριοι βουλευταί, τὸν πρωτοφανῆ ἐκβιασμὸν τῶν κυβερνητικῶν βουλευτῶν Κερκύρας, ὁ ὁποῖος ἠσκήθη εἰς βάρος τῶν ἀντιπροσώπων τῶν γεωργικῶν συνεταιρισμῶν, μὲ τὸ δικαιολογητικόν, ὅτι ὁ Στρατάρχης διατάσσει νὰ παραιτηθῇ τῆς θέσεως πᾶς μὴ ἀνήκων εἰς τὸν Συναγερμόν; Τὸν ἀχαρακτήριστον καὶ ἀνήκουστον ἐκβιασμὸν εἰς βάρος τῶν συμβούλων τοῦ Τουρισμοῦ, ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου, τοὺς ὁποίους ἐν τέλει ἐξηνάγκασεν εἰς παραίτησιν, καίτοι εἶχον ἐκλεγῆ νομίμως καὶ δὲν εἶχε λήξει εἰσέτι ἡ θητεία των. Τὴν παράνομον διαταγὴν τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργοῦ, δι’ ἧς παρὰ πάντα νόμον διετάσσοντο οἱ ξενοδόχοι νὰ διακόψουν τὰς ἀρξαμένας ἀρχαιρεσίας των, διὰ νὰ γίνῃ προηγουμένως νέος νόμος, ρυθμίζων τὰ τῶν ἀρχαιρεσιῶν; Τὴν παράνομον καὶ ἐμπαθῆ ἀκύρωσιν τῶν συμφώνως τῷ νόμῳ γενομένων διορισμῶν τῶν ἐμπορικῶν συμβούλων καὶ ἀκολούθων, τόσων χρησίμων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ εὐόδωσιν τῶν ἐμπορικῶν μας συναλλαγῶν; Ἀλλὰ χάρμα, ἐπίσης, χρηστῆς διοικήσεως εἶναι ἡ αὐτοδύναμος κατάργησις τοῦ νόμου 2070 ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐργασίας, ὅστις περιβληθεὶς ἐξουσίαν δικαστικοῦ κλητῆρος ἔσπευσε νὰ ἀποβάλῃ τὴν νόμιμον Διοίκησιν τοῦ ΤΕΒΕ, ἐνῷ ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 2070 ὁρίζει, ὅτι τὰ ἤδη καθεστημένα κατὰ τὴν διαδικασίαν ταύτην συμβούλια θεωροῦνται νομίμως συγκεκροτημένα, ἀφ’ ἧς διωρίσθησαν καὶ μέχρι τῆς λήξεως τῆς θητείας των. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐργασίας ἐνομοθέτησε καὶ ἐξετέλεσεν ἀντιθέτως. Ὅλα αὐτά, κύριοι βουλευταί, ἀποδεικνύουν τὴν ὕπαρξιν προδιαγεγραμμένου σχεδίου δημιουργίας Κράτους κομματικοῦ. Χρειάζονται μεγαλύτεραι ἀρεταί, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ ὑπομείνῃ κανεὶς τὴν καλὴν τύχην παρὰ τὴν κακὴν καὶ διαπιστώνομεν μὲ ἰδιαιτέραν λύπην, ὅτι ἡ καλή σας τύχη χρησιμοποιεῖται οὐχὶ διὰ τὴν ἐπιβολὴν Κράτους δικαίου, ἀλλὰ διὰ τὴν ἐπιβολὴν Κράτους κομματικοῦ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπίστευεν εἰς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας διεκήρυξε διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων, ἔπρεπε νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ αὐτὰς τὰς παρανομίας ἢ νὰ ζητήσῃ τὴν παραίτησιν τῶν Ὑπουργῶν, οἵτινες ἦλθον εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν διακηρυχθεῖσαν πολιτικὴν αὐτῆς. Ἡμεῖς διαμαρτυρόμεθα ἐντόνως καὶ εἰδοποιοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ὁ κατήφορος τὸν ὁποῖον ἐσημείωσεν ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς εἶναι προάγγελος καταλύσεως τῶν συνταγματικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ λαοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ τὸ ἀνεχθῶμεν. Καλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ συναισθανθῇ τὰς εὐθύνας της καὶ νὰ ἐπανορθώσῃ τὰ σφάλματά της διὰ νὰ εἶναι, ἄλλωστε, οὕτω, συνεπὴς καὶ πρὸς τὴν διακηρυχθεῖσαν πολιτικήν της. Ἡ Κυβέρνησις ὑπόσχεται τὴν κατοχύρωσιν τῆς ἐσωτερικῆς ἡσυχίας. «Θεωρεῖ ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ τὸ ταχύτερον νὰ μᾶς καταδιώκῃ τὸ παρελθόν. Διακηρύσσει τὴν πρόθεσίν της νὰ τὸ λησμονήσῃ». Οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ τὴν ἐλαχίστην ἀντίρρησιν εἰς τὴν ὀρθοτάτην αὐτὴν ἀντίληψιν περὶ τοῦ συμφέροντος τῆς χώρας καὶ πάντων ὀλιγώτερον ἡμεῖς διότι ὑπήρξαμεν οἱ εἰσηγηταὶ τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, καὶ περιβαλλόμενοι πανταχόθεν καὶ ἐφαρμόσαντες αὐτὴν μετὰ τόσης ἐπιτυχίας, ὥστε νὰ δικαιούμεθα νὰ ὑπερηφανευώμεθα. Διότι διὰ τῶν παρ’ ἡμῶν ἐφαρμοσθέντων μέτρων καὶ τοὺς φόβους περὶ κλονισμοῦ τῆς ἐθνικῆς καὶ ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας διεψεύσαμεν, ἀποδείξαντες τούτους φανταστικοὺς καὶ τὴν λαϊκὴν ἑνότητα ἐσφυρηλατήσαμεν καὶ τὴν εἰρήνευσιν ἐπραγματοποιήσαμεν κατὰ μέτρον ἱκανοποιητικόν. Διὰ ποίων ὅμως, συγκεκριμένων, μέτρων θὰ φθάσῃ εἰς τὸν σκοπόν της ἡ Κυβέρνησις, τὸ παρασιωπᾷ. Εἶναι φαίνεται τὸ μυστικόν της, τοῦ ὁποίου δὲν κρίνει σκόπιμον τὴν ἀπὸ τοῦδε ἀποκάλυψιν. Διότι καὶ εὐθὺς ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν ἀνωτέρω παρατεθεῖσαν περικοπὴν προσθέτει τὰ ἀκόλουθα ἀκατάληπτα καὶ σχεδὸν γριφώδη: «Θὰ προχωρήσω, λέγει, εἰς τὴν ἔμπρακτον ἀπόδειξιν τῆς προθέσεώς μου αὐτῆς εὐθὺς ὡς πληρωθοῦν αἱ ἀναγκαῖαι προϋποθέσεις αἱ ἐξασφαλίζουσαι τὴν ἐπιτυχίαν τῆς μεγάλης αὐτῆς πολιτικῆς». Καὶ ὅτι μὲν ἡ πολιτικὴ τῆς εἰρηνεύσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τῆς ἐσωτερικῆς γαλήνης τῆς χώρας καὶ καθ’ ἡμᾶς εἶναι ὄντως μεγάλη, τὸ ἀποδεικνύει ἡ προσήλωσίς μας εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτήν. Ποῖαι ὅμως εἶναι αὐταὶ αἱ προϋποθέσεις αἱ ἀναγκαῖαι, κατὰ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἐπιτυχίας της ὥστε νὰ ἠμποροῦμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ὁ λαὸς νὰ κρίνωμεν περὶ τῆς πληρώσεώς των ἢ μή, οὐδὲν μᾶς λέγουν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις. Δεῖγμα ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τοῦ ἐσωτερικοῦ της προγράμματος, τόσον ἐν τούτοις οὐσιώδους, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀποκρυσταλλώσει καθωρισμένας ἀπόψεις. Ἐὰν ἡ ἐπιφυλακτικότης τῶν Κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ ἀφορᾷ εἰς τὴν περαιτέρω κατοχύρωσιν τῆς ἐθνικῆς καὶ τῆς ἐσωτερικῆς μας ἀσφαλείας, αἵτινες ἀπετέλεσαν, ὡς ἤδη ἐλέχθη, τὸ βάθρον καὶ τῆς ἰδικῆς μας εἰρηνευτικῆς πολιτικῆς, δὲν θὰ εἴχομεν ἀντίρρησιν καίτοι τὰ μέχρι τοῦδε ἐπιτευχθέντα ἀποτελέσματα ἀπέδειξαν ὅτι διὰ τῆς εἰρηνευτικῆς πολιτικῆς καλῶς ἐφαρμοζομένης, στεροῦνται μᾶλλον παρὰ κλονίζονται καὶ ἡ ἐθνικὴ καὶ ἡ ἐσωτερικὴ ἀσφάλεια. Τὴν πολιτικὴν τῆς εἰρηνεύσεως, κ. βουλευταί, τὴν ἠκολουθήσαμεν ὁρμώμενοι οὐχὶ ἐκ λόγων κομματικῆς ὠφελείας ἀλλ’ ἐκ βαθείας συνειδήσεως ὅτι οὕτω ἐξυπηρετοῦμεν τὸ Ἔθνος καὶ τὴν ἑνότητα αὐτοῦ. Χαίρομεν διότι διαπιστοῦμεν ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις ἤδη εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἀντίληψιν αὐτήν. Καὶ ἤδη, κ. βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ διεξέλθω διὰ βραχέων ἐπίσης τὰ ἀφορῶντα εἰς τὸ οἰκονομικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ συνομολογηθῇ ὅτι τὸ σημεῖον τοῦτο τῶν κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων ἔπρεπε νὰ χαρακτηρίζῃ πλήρης σαφήνεια καὶ ἀληθῶς κρυσταλλίνη διαύγεια. Διότι τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κρατεῖ εἰς ἀληθῆ ἀγωνίαν ὅλας τὰς παραγωγικὰς καὶ ἐργαζομένας τάξεις, ὁλόκληρον τὸν λαόν. Ἀντὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις ἐπροτίμησεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἀκριβῶς νὰ εἶναι περισσότερον ἀσαφὴς καὶ ἀοριστολόγος ἀπὸ πᾶν ἄλλο σημεῖον τῶν ἀνακοινώσεών της. Πρὶν ὅμως, εἰδικώτερον, ἀσχοληθῶ περὶ αὐτοῦ θέλω νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ μιᾶς βαρυσημάντου Κυβερνητικῆς ὁμολογίας: «Ἡ Κυβέρνησις, λέγουν, αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ διατηρήσῃ τὴν νομισματικὴν καὶ οἰκονομικὴν σταθερότητα ἄνευ τῆς ὁποίας οὐδὲν δύναται νὰ γίνῃ». Νὰ διατηρήσῃ. Διατηρεῖ τις τὸ κεκτημένον· καὶ αὐτὸ τὸ κεκτημένον, τοὐτέστιν ἡ οἰκονομικὴ καὶ νομισματικὴ σταθερότης, αὐτὸ τὸ πολύτιμον ἀγαθόν, ἄνευ τοῦ ὁποίου, κατὰ τὴν Κυβερνητικὴν ὁμολογίαν «οὐδὲν δύναται νὰ γίνῃ» εἶναι κληρονομία τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου. Εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς πολιτικῆς τῆς ἀσκηθείσης παρ’ ἡμῶν. Καὶ ὅμως κατὰ τῆς πολιτικῆς αὐτῆς ἐξετοξεύθησαν αἱ δριμύτεραι τῶν ἐπικρίσεων καὶ τὰ βαρύτερα σκώμματα ἀπὸ μέρους τῆς τότε ἀντιπολιτεύσεως καὶ νῦν Κυβερνήσεως. Ἔχει καὶ ἡ ἀρετὴ τὴν ἐκδίκησίν της. Καὶ εἶναι βαρεῖα ἡ ἐκδίκησις ὅταν ἐκ τῶν πραγμάτων πλέον εἶναι ἠναγκασμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνομολογήσῃ τὸ ἀβάσιμον καὶ ἀστήρικτον τῶν ὅσων κατήγγειλε πρὸς τὸν λαόν, ὡς ἀντιπολίτευσις. Ὑπόσχεται ἡ Κυβέρνησις ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ δι’ οἰκονομιῶν καὶ ἐπιμελεστέρας εἰσπράξεως τῶν φόρων. Ἀλλὰ ταυτοχρόνως ἐπαγγέλλεται ἀπεριόριστον αὔξησιν τῶν δαπανῶν κατ’ ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος αὐτῆς. Οὕτω π. χ. «ὑπόσχεται ὡλοκληρωμένην ἀντιμετώπισιν τοῦ προγράμματος ὄχι μόνον τῆς προσφυγικῆς ἀλλὰ καὶ γενικώτερον τῆς λαϊκῆς στέγης. Καὶ ἐπὶ πλέον καὶ τῆς δημοσίας ὑγείας ὑπὸ τὴν διπλῆν μορφὴν τῆς προνοίας καὶ τῆς ἀντιλήψεως». Ἔχει ἡ Κυβέρνησις σαφῆ συνείδησιν τῶν ὅλως ἐξαιρετικῶν δαπανῶν τὰς ὁποίας θὰ ἀπῄτει καὶ μόνον τοῦ σημείου τούτου τῶν κυβερνητικῶν ἐπαγγελιῶν, ἡ χρησιμοποίησις; Ἐὰν ναί, διὰ τίνων πόρων θὰ τὰς ἀντιμετωπίσῃ; Διὰ τῶν οἰκονομιῶν καὶ τῆς εἰσπράξεως τῆς ἐντατικωτέρας τῶν ὑπαρχόντων φόρων; Ἀλλὰ τί πρῶτον θὰ ἐπιτύχῃ δι’ αὐτῶν; Τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ τὴν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν τῆς δημοσίας ὑγείας ὅπως καὶ ἐκείνων τῆς προσφυγικῆς καὶ λαϊκῆς στέγης; «Θὰ ἐπιδιώξῃ ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις τὴν μείωσιν τῶν πάσης φύσεως ἐμμέσων ἐπιβαρύνσεων αἱ ὁποῖαι παρεμποδίζουν τὴν παραγωγήν». Ἀλλ’ αἱ ἐπιβαρύνσεις αὐταὶ δὲν εἰσέρχονται εἰς τὰ θυλάκια ἀτόμων. Εἰσέρχονται εἰς τὰ Ταμεῖα ὀργανισμῶν πληρούντων κοινωφελεῖς σκοπούς. Χωρὶς νὰ ἀντιτιθέμεθα εἰς τοῦτο θὰ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω, ὅταν θὰ παύσῃ ἡ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τροφοδότησίς των διὰ τίνων μέσων θὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν κοινωφελῶν αὐτῶν σκοπῶν; Ἡ Κυβέρνησις ἐπαγγέλλεται τὴν μείωσιν τοῦ τραπεζιτικοῦ ἐπιτοκίου καὶ γενικώτερον βεβαίως τοῦ ἐπιτοκίου ἐλευθέρας ἀγορᾶς χωρὶς ὅμως νὰ καθορίζῃ ἔστω καὶ διὰ γενικωτάτου τρόπου πὼς θὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἐπαγγελίαν της αὐτὴν ἡ ὁποία πράγματι θὰ ἐπέφερεν ἀληθῆ ἀνακούφισιν. Ἀλλὰ καὶ γενικώτερον ἡ Κυβέρνησις θίγουσα ἁπλῶς ὅλα τὰ θέματα τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν ζωὴν τοῦ λαοῦ, περιορίζεται ἁπλῶς εἰς μεγαλοστόμους ὑποσχέσεις ἢ ἀρέσκεται νὰ τὰ παρατρέχῃ ἐπαφιεμένη εἰς τὴν γενικὴν βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν συνθηκῶν ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ οἰκονομικοῦ της προγράμματος, περὶ τοῦ ὁποίου ὅμως οὐδὲν τὸ θετικὸν ἀνακοινοῖ πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὥστε τοῦτο νὰ δύναται νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον συζητήσεως. Οὕτω π.χ. ὁ κ. Πρόεδρος τονίζει ὅτι τὸ ἐνδιαφέρον του διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν εἶναι ἀμείωτον καὶ θὰ ἐκδηλωθῇ πολυπλεύρως καὶ ἐντατικῶς. Οὐδεὶς ἀρνεῖται τὸ ἐνδιαφέρον του. Ἀλλ’ ἡ ἱκανοποίησις τῶν ἀναγκῶν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, τὸν ὁποῖον μαστίζει πλήρης ἀνέχεια, δὲν εἶναι ζήτημα ἁπλῶς ἐνδιαφέροντος, ἀλλὰ προπαντὸς μέτρων καὶ περὶ αὐτῶν οὐδὲν ἀναφέρεται, πλὴν τῆς ἀορίστου βεβαιώσεως περὶ τῆς δημιουργίας νέων ἀγορῶν. Ἀλλ’ ἐνῷ ταῦτα τὰ ἀόριστα καὶ ἀσαφῆ, λέγονται περὶ τῶν ἀγροτῶν, οὐδὲν εἰς τὰς προγραμματικὰς ἀνακοινώσεις ἀναφέρεται περὶ τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων καὶ περὶ τῆς βελτιώσεως τῆς ὑλικῆς των στάθμης. Οὐδὲν περὶ τῶν ἐπαγγελμάτων, τῶν βιοτεχνῶν καὶ ἐμπόρων καὶ τῆς ἐπιλύσεως τῶν πολλῶν καὶ πολυπλόκων προβλημάτων τὰ ὁποῖα τοὺς ἀπασχολοῦν. Σημαίνει τοῦτο ἔλλειψιν ἐνδιαφέροντος; Δὲν τὸ ἰσχυριζόμεθα. Καταδεικνύει ἁπλῶς τὴν ἔλλειψιν σαφοῦς καὶ ἐμπεριστατωμένου προγράμματος, περιλαμβάνοντος τὰ ζωτικὰ θέματα τὰ κατατρύχοντα τὰς παραγωγικὰς τοῦ λαοῦ τάξεις. Χαρακτηριστικὸς ἐν προκειμένῳ καὶ ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θίγεται τὸ ὅλον δημοσιοϋπαλληλικὸν πρόβλημα. Τοῦτο λέγει ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐπὶ καθολικῆς βάσεως μὲ σκοπὸν τὴν ὑλικὴν καὶ ἠθικὴν βελτίωσιν τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου. Ποία ὅμως ἡ καθολικὴ αὐτὴ βάσις καὶ πῶς θὰ ἐπέλθῃ ἡ ὑλικὴ βελτίωσις; Μήπως διὰ τῶν ὁμαδικῶν ἀπολύσεων αἱ περὶ τῶν ὁποίων φῆμαι συνδυαζόμεναι πρὸς γενομένας ἤδη ἀπολύσεις ἐκτάκτων καὶ ἄλλων ἀκόμη, κρατοῦν εἰς ἀληθῆ ἀγωνίαν τὴν δημοσιοϋπαλληλικὴν τάξιν καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ φέρουν μείωσιν τῆς ἀποδοτικότητος αὐτῶν καὶ παράλυσιν τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν; Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτας ἀορίστους καταγγελίας παρέχει ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὰς παραγωγικὰς καὶ ἐργαζομένας τάξεις, δὲν εἴδομεν οὐδὲ ἁπλοῦν ὑπαινιγμὸν περὶ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα προτίθεται νὰ λάβῃ ἐναντίον τῆς ὀλιγαρχίας τοῦ πλούτου ἡ ὁποία ποικιλοτρόπως ἐξεμεταλλεύθη τὰς ἀνωμάλους συνθήκας τὰς ὁποίας διῆλθεν ἡ χώρα ἐπὶ δέκα καὶ πλέον ἔτη. Ἡ Κυβέρνησις δὲν φαίνεται συλλαμβάνουσα τὸ βάθος καὶ τὴν οὐσίαν τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος. Τὸ πρόβλημά μας δὲν εἶναι πρόβλημα ἁπλῶς οἰκονομιῶν. Δὲν εἶναι πρόβλημα φορολογίας, διότι τὰ περιθώρια ἔχουν πρὸ πολλοῦ ἐξαντληθῆ. Βεβαίως πρέπει νὰ γίνουν ὅσον εἶναι δυνατὸν καὶ ὅπου εἶναι δυνατὸν οἰκονομίαι. Βεβαίως πρέπει νὰ διαρρυθμισθῇ τὸ φορολογικὸν σύστημα καὶ νὰ μετατεθοῦν τὰ βάρη ἀπὸ τοὺς ἀσθενεστέρους εἰς τοὺς ἰσχυρούς. Ἀλλὰ διὰ τῶν μέσων αὐτῶν δὲν λύεται τὸ οἰκονομικόν μας πρόβλημα, λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει τῶν τεραστίων βαρῶν τὰ ὁποῖα ἐναπετέθησαν ἐπὶ τῶν ὤμων ἡμῶν. Τὸ οἰκονομικόν μας πρόβλημα εἶναι πρὸ παντὸς καὶ κυρίως πρόβλημα ἐπαυξήσεως σημαντικῶς τῆς παρεχομένης ἐκ μέρους τῶν συμμάχων βοηθείας, πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας μας, τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων καὶ αὔξησιν τῆς παραγωγῆς μας. Καὶ εἶναι κατὰ δεύτερον λόγον πρόβλημα διαθέσεως τῆς παραγωγῆς μας καὶ δὴ τῆς ἀγροτικῆς εἰς τιμὰς ἱκανοποιητικάς. Μόνον ἐὰν ἀπὸ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν τῶν βασικῶν τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις χωρὶς βεβαίως νὰ παραλείψῃ καὶ πᾶν ἄλλο χρήσιμον μέσον, θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ αὐτοδύναμον καὶ αὐθύπαρκτον τῆς Ἑλλάδος ὡς οἰκονομικῆς μονάδος καὶ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὸν λαόν μας ἀπὸ τὴν σημερινὴν ἐξαθλίωσίν του. Προχωροῦσα σταθερῶς πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις ἂς εἶναι βεβαία ὅτι θὰ ἔχῃ ἀμέριστον τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Κύριοι βουλευταί, ἐξεθέσαμεν τὰς ἀπόψεις μας ἐν πλήρει καλῇ πίστει καὶ ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ ἡμῶν νὰ ὑποβοηθήσωμεν τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Αἱ περιστάσεις τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ χώρα μας καὶ ὁ λαός μας εἶναι πράγματι δειναί. Ἡ ὑπερτίμησις τῆς κρισιμότητος αὐτῶν ὁδηγοῦσα εἰς τὴν ἀπαισιοδοξίαν εἶναι ἀπολύτως κατακριτέα. Ἀλλὰ καὶ ἡ ὑποτίμησις αὐτῶν ὁδηγοῦσα εἰς τὴν λῆψιν μέτρων σπασμωδικῶν, προωρισμένων νὰ θεραπεύσουν ἐμφανῆ καὶ μόνον συμπτώματα τῆς νόσου καὶ ὄχι αὐτὴν ταύτην τὴν νόσον εἶναι ἐξ ἴσου καταδικαστέα καὶ ἀπορριπτέα. Χρειάζεται πίστις ἐπὶ τὰς δημιουργικὰς τοῦ λαοῦ μας δυνάμεις. Πίστις εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀποφασιστικότης καὶ τόλμη ἀπέναντι ὅλων. Δὲν ἀρνούμεθα τὴν διπλῆν αὐτὴν πίστιν πρὸς τοὺς συγκροτοῦντας τὴν Κυβέρνησιν. Ἂς ὁπλισθοῦν μὲ τὴν ἀποφασιστικότητα καὶ τὴν τόλμην. Καὶ ἂς θέσουν ὠμὰ τὸ πρόβλημά μας ἐκεῖ ὅπου πρέπει, ἀξιοῦντες τὴν ἀναγνώρισιν τῶν δικαίων τοῦ Ἔθνους καὶ τὴν ἱκανοποίησίν των. Θὰ μᾶς ἔχουν εἰς τὸ πλευρόν των. Διότι ὅλων τῶν Ἑλλήνων ἄσβεστον πόθον ἀποτελεῖ ἡ πρόοδος τῆς Πατρίδος μας καὶ ἡ εὐημερία τοῦ μαρτυρικοῦ καὶ ὑπερηφάνου λαοῦ μας.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§74Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι εὐτύχημα ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ συνεχίσῃ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς τῆς εἰρηνεύσεως τὴν ὁποίαν ἐνεκαινίασεν ἡ ὑπὸ τὸν Ἀρχηγόν μου προηγουμένη Κυβέρνησις. Καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀποτελεῖ περιφανῆ ἀναγνώρισιν τῆς ἀναγκαιότητος μιᾶς εὐρείας καὶ ὁριστικῆς συμφιλιώσεως ὅλων τῶν στρωμάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὀφείλω ὅμως νὰ σημειώσω ὅτι τὴν τακτικὴν αὐτὴν δὲν ἠκολούθησεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο διαπιστώνει τὸ ἀνεύθυνον μὲ τὸ ὁποῖον ἤσκησε τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ἕν ἐκ τῶν δύο: ἢ δὲν ἀνεγνώριζε τὴν ἀνάγκην τῆς εἰρηνευτικῆς προσπαθείας τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, ὁπότε ὀρθῶς ἤσκει τὴν ἀντιπολίτευσιν ἢ τὴν ἀνεγνώριζεν, ὁπότε ἡ προηγουμένη στάσις τοῦ Ε. Σ. ἠμπορεῖ νὰ χαρακτηρισθῇ ὅτι ἐκινεῖτο εἰς τὸν χῶρον τοῦ πολιτικοῦ μηδενισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησίς σας Στρατάρχα, διαθέτει μεγίστην πλειοψηφίαν καὶ δύναται, ἐφ’ ὅσον τώρα ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην τῆς εἰρηνεύσεως νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ὁλοκλήρωσίν της, ἡ ὁποία ἐκτὸς τοῦ ὅτι θὰ ἐξασφαλίσῃ ἀδιατάρακτον τὴν ἐθνικὴν καὶ λαϊκὴν ἑνότητα θὰ διευκρινήσῃ καὶ τὴν θολότητα ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν πολιτικήν μας ζωήν. Τὸ δεύτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ θίξω εἶναι τὸ Κυπριακόν. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω τὴν προσφάτως ἀπελευθερωθεῖσαν μαρτυρικὴν Δωδεκάνησον, ἡ ὁποία ἐγνώρισε τὴν στυγνὴν δουλείαν τοῦ Ἰταλικοῦ φασισμοῦ. Γνωρίζω τοὺς παλμοὺς καὶ τοὺς πόθους τῶν ἀλυτρώτων ἀδελφῶν, διότι ἔζησα τὸ μαρτύριον τῆς δουλείας καὶ διότι ἐδοκίμασα τὴν ὑπερτάτην χαρὰν τῆς ἐλευθερίας. Μεταθέτω τὴν σκέψιν μου εἰς τοὺς ὑποδούλους ἀδελφοὺς Κυπρίους, οἱ ὁποῖοι, εἶμαι βέβαιος, θὰ ἔχουν βαθύτατα ἀπογοητευθῆ ἀπὸ τὸ σημεῖον τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸ Κυπριακόν. Ἐνῷ ἀνέμενον ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν τόσον μεγάλης καὶ συμπαγοῦς πλειοψηφίας μίαν δήλωσιν, ἡ ὁποία νὰ εἶναι τὸ προμήνυμα τῆς ἐλευθερίας, ἐν τούτοις ἐπληροφορήθησαν, κατὰ τρόπον τελεσιγραφικόν, ὅτι τὸ Κυπριακὸν θὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐντὸς τῶν πλαισίων τῆς πραγματικότητος. Διότι ἂν πραγματικότης εἶναι τὰ πλαίσια τῆς Ἀγγλοελληνικῆς φιλίας, πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι ἡ δήλωσις ἰσοδυναμεῖ πρὸς ἀπεμπόλησιν τοῦ Κυπριακοῦ. Δι’ ὅσους γνωρίζουν καὶ παρακολουθοῦν τὴν ἐξέλιξιν τοῦ ζητήματος, οὐδεμία ἀμφιβολία ἀπομένει, ὅτι τὰ λεγόμενα πατροπαράδοτα πλαίσια τῆς Ἀγγλοελληνικῆς φιλίας ἔχουν ἐξελιχθῆ εἰς βρόχον εἰς τὸν λαιμὸν τοῦ Κυπριακοῦ Ἑλληνισμοῦ. Λυποῦμαι βαθύτατα, διότι χρησιμοποιῶ βαρυτάτην ἔκφρασιν, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐνώπιον τῆς ὑπερτάτης Ἐθνικῆς ἀξιώσεως νὰ διατυπώσω τὸν πόνον μου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀγανάκτησιν, ἡ ὁποία συνέχει τὸ Πανελλήνιον. Τὸ Κυπριακόν, κύριοι βουλευταί, ἦτο δυνατὸν νὰ λυθῇ ἐντὸς τῶν Ἀγγλο–Ἑλληνικῶν πλαισίων. Ἀλλὰ δυστυχῶς, οὐδεὶς πλέον ὁσονδήποτε θιασώτης καὶ ἐὰν εἶναι τῆς Ἀγγλοελληνικῆς φιλίας, ἐλπίζει, ὅτι τοῦτο εἶναι δυνατὸν νὰ προωθηθῇ ἐντὸς αὐτῶν. Τὸ Κυπριακὸν πρέπει νὰ προβληθῇ εἰς τὸ Διεθνὲς προσκήνιον. Ὄχι βεβαίως, διότι ἐπιθυμοῦμεν οἱ Ἕλληνες ἀντιδικίαν πρὸς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν, ἀλλὰ διότι ἀπόφασις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρέπει νὰ εἶναι ὅπως ἡ Μεγάλη Βρεταννία μὴ ἀντιδικῇ πρὸς τὸ Δίκαιον. Καὶ τὸ δίκαιον εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀρχῆς τῆς αὐτοδιαθέσεως τῶν λαῶν. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἀκριβῶς αὐτῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐλέγξω τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἰς τὸν ΟΗΕ ἀπέσχε κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῶν προτάσεων περὶ σεβασμοῦ, κατοχυρώσεως καὶ ἐφαρμογῆς τοῦ δικαιώματος τῆς αὐτοδιαθέσεως. Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις διὰ τῆς στάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἀπεσύρθη ἀπὸ τὴν μάχην ὅλων τῶν ἐλευθέρων Κρατῶν ὑπὲρ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς αὐτοδιαθέσεως, μοῦ δημιουργεῖ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἀντιστρατεύεται τὴν μόνην ὀρθὴν ὁδὸν ἡ ὁποία ὁδηγεῖ πρὸς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ Κυπριακοῦ. Κύριοι βουλευταί, ὡς βουλευτὴς τῆς νεοαπελευθερωθείσης Δωδεκανήσου, δικαιοῦμαι ν’ ἀπευθυνθῶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ προσωπικῶς πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως Στρατάρχην Παπάγον διὰ νὰ τοῦ ὑπομνήσω μίαν ἀρχὴν ἡ ὁποία τὸν ἐβοήθησεν εἰς τὴν μακρὰν καὶ ἔνδοξον σταδιοδρομίαν του. Ὅτι οἱ Κυβερνῆται ὀφείλουν νὰ εἶναι γενναῖοι. Καὶ ὅτι μόνον μὲ τὴν τόλμην ἐκβιάζεται ἡ Νίκη.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§76Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ὀλίγας παρατηρήσεις ἔχω νὰ κάμω ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι βουλευταί. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων αὐτῆς διεκήρυξεν, ὅτι «ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει εἰς τὸ ἄνοιγμα ἀγορῶν ἐξωτερικοῦ». Ὡς πρόγραμμα δράσεως μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ προσπάθεια αὕτη εἶναι σημαντικὴ καὶ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς ἐπιλύσεως τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος. Μόνον ὅταν κατορθώσωμεν νὰ ἐξαγάγωμεν ὅλα τὰ γεωργικά μας προϊόντα καὶ ἀνοίξωμεν νέας διὰ ταῦτα ἀγορᾶς καὶ ὅταν ἀρχίσωμεν ἐξαγωγὰς καὶ τῶν βιομηχανικῶν μας προϊόντων, τότε μόνον ἠμποροῦμεν νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν δι’ ἰδίων δυνάμεων ἐπίλυσιν τοῦ οἰκονομικοῦ μας προβλήματος, ὅταν κατορθώσωμεν, ὅπως πρὸ τοῦ πολέμου, νὰ ἰσορροπίσωμεν τὸ ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον καὶ νὰ τὸ καταστήσωμεν ἐνεργητικὸν ὡς πρὸς τὰς ἐξαγωγάς. Ὡς διακήρυξις συνεπῶς Κυβερνητικοῦ προγράμματος, ἡ ἀνωτέρω δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι σημαντικὴ καὶ κατὰ βάσιν ὀρθή. Ἡ διακήρυξις ὅμως αὕτη τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀντίφασιν, μὲ τὴν ἀτολμίαν, ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὰς τελευταίας ἡμέρας τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου, τὸ ὁποῖον ἐνῷ τῷ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ ἀνοίξῃ δύο ἀγορὰς ἐξωτερικοῦ, εἰς τὰς ὁποίας θὰ διωχετεύοντο σημαντικαὶ ποσότητες ἐκ τῶν ἑσπεριδοειδῶν μας, τὰ ὁποῖα αὐτὴν τὴν ὥραν σήπονται εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς ἀνὰ τὴν χώραν καὶ ἕνεκα τούτου μυριάδες παραγωγῶν μας ὑποφέρουν, τὸ ἄτολμον αὐτὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου δὲν προέβη εἰς τὸ ἄνοιγμα τῶν ἀγορῶν αὐτῶν καὶ καταδικάζει οὕτω εἰς τὴν καταστροφὴν τὰ ἑσπεριδοειδῆ μας καὶ εἰς τὴν ἀπόγνωσιν τοὺς παραγωγούς μας. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν καλὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου αὐτῆς, σημειώνω ὅμως τὸ σημεῖον τοῦτο τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν μὲ τὴν δρᾶσιν αὐτῆς, ἵνα προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ διακηρύξω τὴν ἀνάγκην ὅπως αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῶν Κυβερνήσεων νὰ μὴ εἶναι γράμματα κενά, ἀλλὰ νὰ γίνωνται ἔργα, χάριν τοῦ λαοῦ, χάριν τῆς Πατρίδος. Ἤθελα ἀκόμη, κύριοι συνάδελφοι, ἐκτὸς τοῦ εἰδικοῦ αὐτοῦ θέματος νὰ σημειώσω, ὅτι εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶδα νὰ ἀναφέρωνται μερικὰ κοινωνικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα κατὰ σύμπτωσιν εἰς τὸ παρελθόν, πολλοὶ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν σημερινὴν συμπολίτευσιν, συνεχῶς ἔφερον πρὸς συζήτησιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Δὲν εἶδα π.χ. νὰ ἀναφέρεται ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις θὰ συνεχίσῃ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν συμμοριοπλήκτων, δὲν εἶδα νὰ ἀναφέρεται, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ συνεχίσῃ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σεισμοπαθῶν καὶ τῶν ἄλλων ἐκ θεομηνιῶν πληγέντων. Δὲν εἶδα ἀκόμη νὰ σημειώνεται ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐφαρμόσῃ τὸν ἐσχάτως ψηφισθέντα νόμον ὑπὸ τῆς διαλυθείσης Βουλῆς, τὸν νόμον περὶ ἐλέγχου τῶν ἀπολύσεων τῶν ἐργαζομένων, διότι παρατηρῶ τελευταίως, νὰ ἀπολύωνται κατὰ χιλιάδας οἱ ἐργατοϋπάλληλοι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας νὰ μὴ ἐπιδεικνύῃ διάθεσιν νὰ τοὺς προστατεύσῃ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ ἀνωτέρω νόμου. Δὲν εἶδα ἀκόμη νὰ ἀναφέρεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν αὕτη θὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον περὶ μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, ἵνα οἱ ἐργαζόμενοι ἀποκτήσουν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, τὸ ὁποῖον κλονίζεται ἐκ τῆς σιωπῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὰς τὰς ὀλίγας παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων οἱ προηγούμενοι ρήτορες ἔθιξαν, ἵνα ἐπὶ τῶν προβλημάτων τούτων, ποὺ ἀποτελοῦν κραυγάζοντα προβλήματα τοῦ Λαοῦ, ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου αὐτῆς, ἵνα λάβῃ τὰ δέοντα μέτρα πρὸς ἐπίλυσίν των. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἀγορητῶν, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως κηρύσσεται περαιωμένη. Θὰ ἐπακολουθήσῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα τοῦ ἀπουσιάζοντος βουλευτοῦ Τριχωνίδος κ. Ἀθ. Παπαθανάση, ἔχον οὕτω: «Κύριον Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Ἐνταῦθα. Ἀδυνατῶ λόγῳ ἀσθενείας προσέλθω Βουλήν, παρακαλῶ θεωρηθῶ παρέχων ἀπόλυτον ἐμπιστοσύνην Κυβέρνησιν».

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ

Βουλευτὴς Τριχωνίδος». Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Μπαροῦνος καὶ Α. Βουλόδημος. Τὸ ἐρώτημα τίθεται οὕτω: Οἱ παρέχοντες ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν λέγουν ΝΑΙ, οἱ μὴ παρέχοντες ψῆφον ἐμπιστοσύνης λέγουν ΟΧΙ. (Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ψηφοφορίας ὁ Πρόεδρος κ. Ι. Μακρόπουλος ἀναπληροῦται προσωρινῶς ἐν τῇ ἕδρᾳ ὑπὸ τοῦ Αʹ Ἀντιπροέδρου κ. Κ. Ροδοπούλου, ἐπανερχόμενος περὶ τὸ τέλος τῆς ψηφοφορίας). (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἀπαντόντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ τεθὲν ἐρώτημα:

Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς, ἀνακοινοῦται παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα):

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 288: Εἶπον ΝΑΙ 231 καὶ

ΟΧΙ 57.

Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῶν κυβερνητικῶν ἑδωλίων). Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Κανονισμοῦ, κατήρτισα, μετὰ προηγουμένην συνεννόησιν μετὰ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν πολιτικῶν μερίδων, ἰσαρίθμους πρὸς τὰ ὑφιστάμενα Ὑπουργεῖα κοινοβουλευτικὰς ἐπιτροπάς, ὡς καὶ εἰδικὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, Ἀπολογισμοῦ καὶ Γενικοῦ Ἰσολογισμοῦ τοῦ Κράτους, ἀπαρτιζομένας ὡς ἀκολούθως:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ

Τσοῦρνος Ἰωάννης, Λύχνος Γεράσιμος, Μόντζαλας Πέτρος, Πλαγιάννης Δημήτριος, Μπόμπος Παναγιώτης, Παπαδημητρίου Δημήτριος, Χατζηνώτας Ἀθανάσιος, Γουλῆς Κων)νος, Μεταξᾶς Γεράσιμος, Δανιηλίδης Κων)νος, Μητακίδης Ἀθανάσιος, Λεβαντῆς Πέτρος, Πινάτσης Πελοπίδας, Παπαθανάσης Ἀλέξανδρος, Ρουμάνης Γεώργιος, Παναγιούλας Χρῆστος, Παπαζῆς Σταμάτιος, Σπέντζας Νικόλαος, Λεκαρᾶκος Δημήτριος, Κωνσταντινίδης Ἀγαθοκλῆς, Λιαροῦτσος Πάρις, Ταμβακᾶς Θεμιστοκλῆς, Δουλίδης Ἰωάννης, Σταμούλης Πανταζῆς, Κοθρῆς Ἐμμ., Κωτιάδης Σ., Βλαχοθανάσης Κ., Μπακλατζῆς Ἐμμ., Σπύρου Ι., Πέτσος Εὐάγγελος.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

Παμπούκας Γεώργιος, Βοῦλτζος Κωνστ. Ἀλέξανδρος, Θεοφανόπουλος Κλεάνθης, Γιαβάσογλου Κων)νος, Δερτιλῆς Λεωνίδας, Θεοτόκης Σπῦρος, Ζαλοκώστας Χρῆστος, Φράγκος Κων)νος, Δρούλιας Ἀναστάσιος, Τριανταφύλλης Ἰωάννης, Ρῖζος Χριστόδουλος, Λέκκας Θεόδωρος, Γεροθανάσης Φώτιος, Σταμούλης Πανταζῆς, Τσαούσης Δημήτριος (Εὐρυτανίας), Βραχνὸς Βασίλειος, Καρότσης Γεώργιος, Τζαννετάκης Παναγιώτης, Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος, Ρωμανὸς Γεώργιος, Δερδεμέζης Ἀνδρέας, Πλατῆς Γεώργιος, Μπακόλας Κων)νος, Τριανταφυλλάκος Τρύφων, Ἀλλαμανῆς Στ. Ζίγδης Ι., Μητσοτάκης Κων)νος, Ἀντωνίου Ἀπόστολος, Παπαπολίτης Σάββας, Γρηγορίου Γ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΗΣ

Χατζηνικολῆς Ἰωάννης, Παπαχριστοδούλου Α., Λέκκας Θεόδωρος, Βάσσος Κων)τῖνος, Οἰκονόμου ἢ Κωλέττης Ἐμμανουήλ, Πρόκος Στέφανος, Ἀργυρόπουλος Περικλῆς Ἰακ., Τσαούσης Δημήτριος (Κιλκίς), Γεωργούλης Σπυρίδων, Ζῶτος Εὐάγγελος, Ἰωάννου Δημήτριος, Τζουβάρας Στυλιανός, Κονδύλης Γεώργιος, Κοσμᾶς Γεώργιος, Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, Μπίστης Λεωνίδας, Βοῦλτζος Κων)τῖνος Ἀλέξανδρος, Γυαλίστρας Σέργιος, Βραχνὸς Βασίλειος, Γερακίνης Χρῆστος, Ζουμπουλάκης Ἡρακλῆς, Σαράντης Θεόδωρος, Παπαρρηγόπουλος Βασίλειος, Οἰκονομίδης Πολυζώης, Πετρακογιώργης Γεώργιος, Βολουδάκης Μ., Ἀνδρεάδης Θ., Παπαμαντέλλος Κ., Ζορμπᾶς Ν., Παπαμαστοράκης Ι.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ

Μακκᾶς Λέων, Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, Ροδόπουλος Τάκης, Παπαθανάσης Ἀθανάσιος, Βασιλικὸς Βασίλειος, Ἀλιπράντης Εὐστράτιος, Ἀργυρόπουλος Περ. Ἰακ., Ζαλοκώστας Χρῆστος, Μερκούρης Σταμάτιος, Λύχνος Γεράσιμος, Γεωργούλης Σπυρίδων, Καναβαριώτης Στυλιανός, Στεφανόπουλος Γεώργιος, Τζιρίδης Γεώργιος, Λεβαντῆς Πέτρος, Κοντολέων Ἰωάννης, Λόντος Δημήτριος, Ζουμπουλάκης Ἡρακλῆς, Βαζάκας Ἀλέξανδρος, Χατζηνώτας Ἀθανάσιος, Νομικὸς Μᾶρκος, Ζησόπουλος Δημήτριος, Μανούσης Νικόλαος, Κοσμᾶς Γεώργιος, Χαβίνης Θ., Βενιζέλος Ἐλευθέριος, Μόδης Γεώργιος, Ζαννῆς Ἐμμανουήλ, Πασσάδης Αὐγερινός, Ἡρακλείδης Δ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

Θεοφανόπουλος Κλεάνθης, Ράλλης Γεώργιος, Σολομωνίδης Χρῆστος, Τριανταφυλλίδης Ἰωάννης, Χατζηγεωργίου Παῦλος, Ρῖζος Χριστόδουλος, Παπαηλιοῦ Ἠλίας, Ψιμάρας Ἀθανάσιος, Κοντοβράκης Ἰωάννης, Κοντογιαννόπουλος Νικόλαος, Ρωμανὸς Γεώργιος, Κάρτσωνας Νικόλαος, Σταθόπουλος Νικόλαος, Αὐγερινὸς Ἀθανάσιος, Παπαρρηγόπουλος Βασίλειος, Μήτρου Νικόλαος, Νουλέλης Εὐστράτιος, Ἰντζὲς Ἰωάννης, Πλαγιάννης Δημήτριος, Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, Κωνσταντόπουλος Νικόλαος, Παπακωνσταντίνου Κων)νος, Παπαθανάσης Ἀθανάσιος, Γυιόκας Παναγιώτης, Μαρῆς Κ., Τζατζάνης Γ., Παπασπύρου Δημ., Θεοχαρίδης Δημ., Ἀνδρεάδης Θωμᾶς, Δημόπουλος Κωνστ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

Φράγκου Ἀναστάσιος, Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, Σαράντης Θεόδωρος, Βαρβιτσιώτης Νικήτας, Καλαντζῆς Εὐάγγελος, Εὐαγγελᾶτος Χρῆστος, Τσαούσης Δημήτριος (Εὐρυτανίας), Μπατρῖνος Λεωνίδας, Αὐγερινὸς Ἀθανάσιος, Πλατῆς Γεώργιος, Κάβδας Περικλῆς, Γουλόπουλος Χρῆστος, Μερκούρης Σταμάτιος, Ρωμανὸς Γεώργιος, Παπακωνσταντίνου Κων)νος, Γεωργούλης Σπυρίδων, Βραχνὸς Βασίλειος, Θεοτόκης Σπῦρος, Γρίβας Δημήτριος, Δερδεμέζης Ἀνδρέας, Κοντολέων Ἰωάννης, Βενέτης Κων)νος, Μητσόπουλος Βασίλειος, Διγενόπουλος Νικόλαος, Χαβίνης Θ., Πολυχρονίδης Πολυχρόνης, Γιαννιδάκης Ἰωάννης, Ριζιώτης Ἰάσων, Θεοχαρίδης Δ., Ντεντιδάκης Π.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ

Γιουφοῦφ Ὀγλοῦ Χασάν, Παυλόπουλος Ἀθανάσιος, Παπαηλιοῦ Ἠλίας, Καροῦσος Μιχαὴλ, Στεφάνου Δημήτριος, Δερβέναγας Ἀθανάσιος, Ποντίδης Κων)νος, Καραπιπέρης Χρῆστος, Κωνσταντόπουλος Νικόλαος, Πλατῆς Γεώργιος, Μανούσης Νικόλαος, Βασιλᾶτος Γεράσιμος, Ρουμάνης Γεώργιος, Γκελεστάθης Ἀναστάσιος, Πάρης Τιμολέων, Πλαγιάννης Δημήτριος, Σπέντζας Νικόλαος, Σταθόπουλος Παναγιώτης, Χασὰν Ὀγλοῦ Γιουσούφ, Κατσιλάμπρος Λάμπρος, Παναγιούλας Χρῆστος, Περτσινίδης Σπυρίδων, Ἔξαρχος Νικόλαος, Λιαροῦτσος Πάρις, Μόδης Γ., Μπίρης Στ., Κίκας Λαζ., Τζατζάνης Γ., Βουλόδημος Α. Βαμπούλης Λάμπρος.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

Δερτιλῆς Λεωνίδας, Μπακόλας Κων)νος, Πανταζῆς Νικόλαος, Πιτούλης Φώτιος, Καραπιπέρης Χρῆστος, Λεκαράκος Δημήτριος, Σαραφιανὸς Λυσίμαχος, Κοντογιαννόπουλος Νικόλαος, Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, Δρούλιας Ἀναστάσιος, Μήτρου Νικόλαος, Τζαννετάκης Παναγιώτης, Παπαπαναγιώτου Δημήτριος, Παπασταύρου Χρῆστος, Στεφανόπουλος Γεώργιος, Κοσμίδης Κλέων, Παπαβαλσάμης Ἀπόστολος, Βουρδουμπᾶς Δημήτριος, Διακουμόπουλος Θωμᾶς, Λεονταρίδης Ἀθανάσιος, Τριανταφυλλάκος Τρύφων, Μανούσης Νικόλαος, Ἔξαρχος Νικόλαος, Καλαντζῆς Εὐάγγελος, Μητσοτάκης Κ., Λουλακάκης Ἐμμ., Ζίγδης Ι., Κωτιάδης Στ., Γρηγορίου Γ., Ἀλλαμανῆς Στ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΟΥ

Σαραφιανὸς Λυσίμαχος, Γιαβάσογλου Κωνσταντῖνος, Δερτιλῆς Λεωνίδας, Μπόμπος Παναγιώτης, Ροδόπουλος Τάκης, Βιτούλιας Γεώργιος, Κουτσιμπὸς Δημήτρ., Γεωργαντέλης Δημήτριος, Λεονταρίδης Ἀθανάσιος, Μπαροῦνος Κων)νος, Γιουμουρτατζῆς Νικόλαος, Οἰκονόμου–Κωλέττης Ἐμμαν., Παπαϊωάννου Παρίσης, Παπασταύρου Χρῆστος, Κοσμίδης Λέων, Τσοῦρνος Ἰωάννης, Μπατρῖνος Λεωνίδας, Λαμπρόπουλος Ἰωάννης, Χατζηγρηγοριάδης Κων)νος, Σαράντης Θεόδωρος, Μουρατίδης Κων)νος, Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, Δρούλιας Ἀναστάσιος, Χατζηδημητρίου Δημήτριος, Πολυχρονίδης Πολυχρόνης, Ἀντωνίου Ἀπόστ., Κούνδουρος Στ., Παπαπολίτης Σάββας, Κόρακας Χρῆστος, Βασαρδάνης Κ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ

Γιαβάσογλου Κων)νος, Ζαλοκώστας Χρῆστος, Μακκᾶς Λέων, Γεροθανάσης Φώτιος, Κουτσιμπὸς Δημήτριος, Λατζούνης Δημήτριος, Σαράντης Θεόδωρος, Οἰκονομόπουλος Λεωνίδας, Λαμπρόπουλος Ἀνδρέας, Λαμπρόπουλος Ἰωάννης, Χατζόπουλος Δημήτριος, Περάκης Δημήτριος, Οἰκονόμου ἢ Κωλέττης Ἐμμανουήλ, Γιουμουρτατζῆς Νικόλαος, Τσούτσουρας Παναγιώτης, Γεωργαντᾶς Μιχαὴλ, Βογιατζῆς Γεώργιος, Πιπῖνος Εὐάγγελος, Χατζηγρηγοριάδης Κωνσταντῖνος, Δόκος Δημοσθένης, Ρηγόπουλος Νικόλαος, Μουρατίδης Κων)νος, Κωνσταντινίδης Ἀγαθοκλῆς, Λιβαδᾶς Σπυρίδων, Ζίγδης Ι., Βουλόδημος Ἀναστ., Μαυριδόγλου Ἰσίδ., Μόδης Γ., Μαρῆς Κων., Κουντούρης Ν.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

Βογιατζῆς Γεώργιος, Νικολίτσας Ἰωάννης, Βουδούρης Πᾶνος, Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος, Ντινίδης Χρῆστος, Στεφανόπουλος Γεώργιος, Οἰκονομίδης Πολυζώης, Χαλικιόπουλος Σπυρίδων, Πρόκος Στέφανος, Ἀθανασίου Νικόλαος, Παπαδόπουλος Ἀλέξανδρος, Ρηγόπουλος Νικόλαος, Παπαπέτρου Ἰωάννης, Ρίζος Χριστόδουλος, Γιουσοὺφ Ὀγλοῦ Χασάν, Καρρὲρ Διονύσιος, Μπαροῦνος Κων)νος, Εὐαγγελᾶτος Χρῆστος, Κάνδας Γεώργιος, Παπαϊωάννου Παρίσης, Γκελεστάθης Ἀθανάσιος, Μαλλιάκας Νικόλαος, Ἀναστασόπουλος Ἡρακλῆς, Τσούτσουρας Παναγιώτης, Ντεντιδάκης Π., Δημάδης Δημ., Λίτυνας Ἀντ. Παπαμαντέλλος Κων. Βαμπούλης Λ., Χλουβεράκης Μ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Παπαβαλσάμης Ἀπόστολος, Περτσινίδης Σωφρόνιος, Τριανταφυλλάκος Τρύφων, Μπερδελῆς Δημήτριος, Ράπτης Δημήτριος, Βογιατζῆς Γεώργιος, Βύζας Βασίλειος, Γερακίνης Χρῆστος, Ζῶτος Εὐάγγελος, Ἰωάννου Δημήτριος, Καρατζένης Δημήτριος, Κάβδας Περικλῆς, Σταυρόπουλος Παναγιώτης, Παπάζης Σταμάτιος, Καρρὲρ Διονύσιος, Δόκος Δημήτριος, Καλαντζάκος Ἀλέξανδρος, Μεταξᾶς Γεράσιμος, Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, Χατζηνικολῆς Ἰωάννης, Κάρτσωνας Νικόλαος, Γυαλίστρας Σέργιος, Γρίβας Δημήτριος, Κιζάνης Θεόδωρος, Κοθρῆς Ἐμμαν., Πέτσος Εὐάγ. Μουράτογλου Βασίλειος, Γιαννιδάκης Ἰωάννης, Δημόπουλος Κων)νος, Σπυρόπουλος Γεώργιος.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

Ἀναστασόπουλος Ἡρακλῆς, Γουλόπουλος Χρῆστος, Γουδελῆς Σταῦρος, Ἔξαρχος Νικόλαος, Παμπούκας Γεώργιος, Φωστηρίδης Ἀντώνιος, Παπαθανάσης Ἀθανάσιος, Στεφανόπουλος Γεώργιος, Γεροθανάσης Φώτιος, Καλαντζῆς Εὐάγγελος, Τσιρώνης Ἀναστάσιος, Μητσόπουλος Βασίλειος, Βιτούλιας Γεώργιος, Πιτούλης Φώτιος, Κάρτσωνας Νικόλαος, Βαρβιτσιώτης Νικήτας, Τσακιρίδης Παῦλος, Θανόπουλος Δημήτριος, Καρατζένης Δημήτριος, Ἠλιόπουλος Ἰωάννης, Βασιλικὸς Βασίλειος, Χαλικιόπουλος Σπῦρος, Κοντογιαννόπουλος Νικόλαος, Γεωργαντᾶς Μιχαήλ, Ἀλλαμανῆς Στ., Παπασπύρου Δ., Κουτσοπέταλος Δ., Κρασαδάκης Ν., Ζερβᾶνος Ι., Ἡρακλείδης Δ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

Γιαβάσογλου Κων)νος, Γιαννούσης Κων)νος, Τζαμαλούκας Γεώργιος, Νικολίτσας Ἰωάννης, Λιάκος Ἀριστοτέλης Δόκος Δημοσθ., Παπαδημητρίου Δημ., Δαβάκης Δημ., Γουλῆς Κων., Πετρίδης Νικόλαος, Ψαρρέας Ἰωάννης, Σταθόπουλος Παναγιώτης, Πινάτσης Πελοπίδας, Τζουβάρας Στυλιανός, Ψιμάρας Ἀθανάσιος, Σολομωνίδης Χρῆστος, Μανούσης Νικόλαος, Καλαντζάκος Ἀλέξανδρος, Φετᾶ Ὀγλοῦ Ὀσμὰν Νουρῆ, Κατσιλάμπρος Λάμπρος, Δούμπας Ἰωάννης, Τσιρίδης Γεώργιος, Βαφέας Χρῆστος, Καλκάνης Θεόδωρος, Βολουδάκης Μ., Χλουβεράκης Μ., Παπαμαστοράκης Ι., Ζαννῆς Ἐμμαν., Σπύρου Ἰωάννης, Πρωτόπαπας Ν.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

Κιζάνης Θεόδωρος, Νομικὸς Μᾶρκος, Βαφέας Χρῆστος, Βασιλᾶτος Γεράσιμος, Βοῦλτζος Κων)τῖνος–Ἀλέξανδρος, Μεταξᾶς Γεράσιμος, Πάρρης Τιμολέων, Καροῦσος Μιχαὴλ, Ἀλιπράντης Εὐστράτιος, Βιτούλας Γεώργιος, Γουλῆς Κωνσταντῖνος, Γεωργαντέλης Δημήτριος, Καλκάνης Θεόδωρος, Μπαροῦνος Κων)νος, Καναβαριώτης Στυλιανός, Ἰντζὲς Ἰωάννης, Ρωμανὸς Γεώργιος, Μπίστης Λεωνίδας, Μιχαηλίδης Τριαντάφυλλος, Κοντοβράκης Ἰωάννης, Χατζηνικολῆς Ἀνδρέας, Κόμης Ἀνδρέας, Λιαροῦτσος Πάρις, Τριανταφυλλᾶκος Τρύφων, Κρασαδάκης Νικόλαος, Κουντούρης Νικόλαος, Ζορμπᾶς Ν., Τσαντίρης Γ., Βερνῖκος Α., Ὀρφανὸς Ι.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόντζαλας Πέτρος, Μανωλόπουλος Θεόδωρος, Παπαβαλσάμης Ἀπόστολος, Παπαρρηγόπουλος Βασίλειος, Σαμαρᾶς Κωνσταντῖνος, Πάρρης Τιμολέων, Ψαρρέας Ἰωάννης, Θανόπουλος Δημήτριος, Λαυρεντίδης Ἰσαάκ, Ράλλης Γεώργιος, Σταθόπουλος Παναγιώτης, Ρουμάνης Γεώργιος, Κακαγιάννης Γεώργιος, Στεφάνου Δημήτριος, Παπαηλιοῦ Ἠλίας, Καραμπίλιας Βασίλειος, Σολομωνίδης Χρῆστος, Παπαδόπουλος Κωνσταντῖνος, Ἀστεριάδης Ἀναστάσιος, Γεωργαντέλης Δημήτριος, Βενέτης Κωνσταντῖνος, Ζῶτος Εὐάγγελος, Πρόκος Στέφανος, Ἰωάννου Δημήτριος, Λουλαλάκης Ἐμμανουήλ, Κουτσοπέταλος Λουκᾶς, Ἀράπης Γεώργιος, Πασσάδης Αὐγ., Ἐλευθεριάδης Ἐλευθέριος, Χονδροματίδης Χρ.

ΕΠΙ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ, ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

ΚΑΙ ΓΕΝΙΚΟΥ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟΥ

Δερτιλῆς Λεωνίδας, Ρωμανὸς Γεώργιος, Παμπούκας Γ., Τζανετάκης Παναγιώτης, Δρούλιας Ἀναστάσιος, Ἀναστασόπουλος Ἡρακλῆς, Μπατρῖνος Λεωνίδας, Μπακόλας Κων., Χατζόπουλος Δημήτριος, Παπαθανάσης Ἀθανάσιος, Μαυρομάτης Χρῆστος, Σαμαρᾶς Κων)νος, Δουλίδης Ἰωάννης, Μαρινάκης Ἐμμανουήλ, Μανούσης Νικόλαος, Λεονάρδος Ἀντώνιος, Σλιουπκίδης Χρῆστος, Παπακωνσταντίνου Κων., Δεκῆς Ἀναστάσιος, Γιαννούσης Κλεόβουλος, Ντολιόπουλος Διονύσιος, Λαντζούνης Δημήτριος, Τριαντόπουλος Πᾶνος, Βουδούρης Πᾶνος, Ἀλλαμανῆς Στ., Ζίγδης Ι., Μητσοτάκης Κ., Ἀντωνίου Ἀπ., Παπαπολίτης Σαβ., Γρηγορίου Γ.

Ὡσαύτως κατήρτισα ὡς ἑξῆς τὴν

ΕΙΔΙΚΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗΝ

ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ

Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, Θεοτόκης Σπῦρος, Ροδόπουλος Κων)νος, Μακκᾶς Λέων, Καρρὲρ Δημήτριος, Ἀργυρόπουλος Περ. Ἰάκ., Μερκούρης Σταμάτιος, Λύχνος Γεράσιμος, Λόντος Δημήτριος, Γεωργαντᾶς Μιχαὴλ, Βάσσος Κωνσταντῖνος, Ράλλης Γεώργιος, Ἀστεριάδης Ἀναστάσιος, Νομικὸς Μάρκος, Πετρίδης Νικόλαος, Λεβαντῆς Πέτρος, Ζίγδης Ἰωάννης, Πασάδης Αὐγουστῖνος, Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, Ἀντωνίου Ἀπόστολος. Ἐπίσης κατήρτισα τὴν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 35 τοῦ Συντάγματος προβλεπομένην Εἰδικὴν ἐκ βουλευτῶν Ἐπιτροπήν. Τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην κατήρτισα ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας καὶ ἐκ μόνου τοῦ λόγου τῆς συνταγματικῆς ἐπιταγῆς. Ἡ Κυβέρνησις δὲν προτίθεται νὰ κάμῃ χρῆσιν τῆς συνταγματικῆς αὐτῆς εὐχερίας. Ἐθεώρησα ὅμως ἐπιβεβλημένην τὴν κατάρτισιν τῆς ἐν λόγῳ Ἐπιτροπῆς, ἐκ λόγων ἀναγομένων εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ἐπιταγῆς τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ διὰ περίπτωσιν ὅλως ἐξαιρετικὴν καὶ ἀπρόβλεπτον. Ἡ ἐν λόγῳ Ἐπιτροπὴ κατηρτίσθη ὡς ἑξῆς:

ΕΙΔΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

ΑΡΘΡΟΥ 35 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ

Τακτικά: Μακρόπουλος Ἰωάννης, Ροδόπουλος Κων)νος, Βασιλικὸς Βασίλειος, Πλαγιάννης Δημήτριος, Γυαλίστρας Σέργιος, Ζαλοκώστας Χρῆστος, Τριανταφύλλης Ἰωάννης, Καροῦσος Μιχαὴλ, Μπίστης Λεωνίδας, Οἰκονόμου ἢ Κωλέττης Μᾶνος, Φράγκος Ἀναστάσιος, Σαράντης Θεόδωρος, Κάβδας Περικλῆς, Ψιμάρας Ἀθανάσιος, Ζουμπουλάκης Ἡρακλῆς, Βοῦλτζος Κων)νος–Ἀλέξανδρος, Πολυζωγόπουλος Σταῦρος, Παπακωνσταντίνου Κων)νος, Βογιατζῆς Γεώργιος, Δαβάκης Δημήτριος, Δερδεμέζης Ἀνδρέας, Θεοφανόπουλος Κλεάνθης, Πλατῆς Γεώργιος, Οἰκονομόπουλος Λεωνίδας, Παπαθανάσης Ἀθανάσιος, Νικολίτσας Ἰωάννης, Κιζάνης Θεόδωρος, Κωνσταντόπουλος Νικόλαος, Μπατρῖνος Λεωνίδας, Θεοτόκης Σπῦρος, Μεταξᾶς Γεράσιμος, Τριανταφυλλάκος Τρύφων, Παμπούκας Γεώργιος, Κοντολέων Ἰωάννης, Σταυρόπουλος Παναγιώτης, Βραχνὸς Βασίλειος, Γεροκωστόπουλος Ἀχιλλεύς, Μανούσης Νικόλαος, Σπέντζας Νικόλαος, Ρίζος Χριστόδουλος, Καλαντζῆς Εὐάγγελος, Μακκᾶς Λέων, Μπακόλας Κων)νος, Σταθόπουλος Παναγιώτης, Τζανετάκης Παναγιώτης, Καρατζένης Δημήτριος, Δρούλιας Ἀναστάσιος, Ρωμανὸς Γεώργιος, Χαβίνης Θεόδωρος, Κουτσοπέταλος Λουκᾶς, Λουλακάκης Ἐμμανουήλ, Μητσοτάκης Κωνσταντῖνος, Ἀντωνίου Ἀπόστολος, Μόδης Γεώργιος, Μπαγλατζῆς Ἐμμανουήλ, Παπαπολίτης Σάββας, Ἀλλαμανῆς Στυλιανός, Παπασπύρου Δημήτριος, Ζίγδης Ἰωάννης, Γρηγορίου Γεώργιος. Ἀναπληρωματικά: Δόκος Δημήτριος, Πετράκης Δημήτριος, Οἰκονομίδης Πολυζώης, Γιαννούσης Κλεόβουλος, Γερακίνης Χρῆστος, Παπαϊωάννου Παρίσης, Βενέτης Κων)νος, Τζηρίδης Γεώργιος, Τζιτζικώστας Κων)νος, Τσαούσης Δημήτριος (Εὐρυτανίας), Σαραφιανὸς Λυσίμαχος, Σταμούλης Πανταζῆς, Μαρινάκης Ἐμμανουήλ, Γεωργούλης Σπυρίδων, Γιαβάσογλου Κων)νος, Λέκκας Θεόδωρος, Βόσκογλου Χρῆστος, Στεφανόπουλος Γεώργιος, Μήτρου Νικόλαος, Μανωλόπουλος Θεόδωρος, Τσούτσουρας Παναγῆς, Κουτσιμπὸς Δημήτριος, Στεφάνου Δημήτριος, Βαρβιτσιώτης Νικήτας, Μαρῆς Κωνσταντῖνος, Ντεντιδάκης Παῦλος, Κοθρῆς Ἐμμανουήλ, Ζορμπᾶς Νικόλαος, Βαμπούλης Λάμπρος, Βουλόδημος Ἀναστάσιος. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως ἐξουσιοδοτήσῃ τὸ Προεδρεῖον ἵνα ἐν ὀνόματι τοῦ Σώματος ἀνέλθῃ εἰς τὰ Ἀνάκτορα καὶ ἐκφράσῃ τὰς εὐχαριστίας αὐτοῦ πρὸς τὰς Α. Α. Μ. Μ. τοὺς Βασιλεῖς διὰ τὴν ἐπίσκεψίν Των καὶ τὴν προσγενομένην αὐτῷ τιμὴν διὰ τῆς αὐτοπροσώπου ὑπὸ τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως κηρύξεως τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς παρούσης περιόδου καὶ Συνόδου.

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Χειροκροτήματα).

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως λόγῳ τῶν ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων καὶ τοῦ Νέου Ἔτους διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος μέχρι τῆς 19ης Ἰανουαρίου 1953;

§83ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις, διὰ τὴν 19ην Ἰανουαρίου 1953, ἡμέραν Δευτέραν καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 10.00′ μ. μ.)