1952.09.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23η

ΤΡΙΤΗ 30 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1952

Προεδρίᾳ κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Ἰωάννου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ. (Γραμματεὺς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς δι’ αἰτήσεώς του ζητεῖ ὅπως τοῦ χορηγηθῇ ἄδεια ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. (Ἡ Βουλή, ἐρωτωμένη, ἐγκρίνει τὴν χορήγησιν τῆς ἀνωτέρω ἀδείας). Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μανέντης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§4Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης–Ἄρτης κ. Δ. ΚΑΡΑΤΖΕ-ΝΗΣ καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου Νομοῦ Ἄρτης καὶ ἐπαρχίας Φιλιππιάδος, ζητοῦντος ἄμεσον καθορισμὸν τιμῶν ἀσφαλείας ὀρύζης, βάμβακος καὶ καπνοῦ, διακοπὴν εἰσαγωγῆς ὀρύζης ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, ἐπέκτασιν τοῦ θεσμοῦ κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας κλπ. Καθηγηταὶ τοῦ Γυμνασίου Ἀμαλιάδος ζητοῦν βαθμολογικὴν προώθησιν, μισθολογικὴν ἐξίσωσιν τῶν ἐκπαιδευτικῶν πρὸς τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους, αὐτοδιοίκησιν τῆς ἐκπαιδεύσεως διὰ τῶν ὑπηρεσιακῶν αὐτῆς Συμβουλίων κλπ. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Σελινίτσης, Ριγγλίων, Πύργου καὶ Καστανέας ζητοῦν, ὅπως ἅπασαι αἱ Κοινότητες τῶν τέως Δήμων Λεύκτρου, Καρδαμίλης καὶ Ἀβίας ἀνεξαρτητοποιηθῶσιν ὑπὸ τὸν τίτλον ἐπαρχίαι Δυτικῆς Μάνης κλπ. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Καρδίτσης ζητεῖ ἄ-

μεσον ρύθμισιν δικαίων αἰτημάτων ἐκτάκτων ὑπαλλήλων

Α.Τ.Ε.

Ἡ Ε.Δ.Α. Βορείου Ἑλλάδος διαμαρτύρεται διὰ γενομένας συλλήψεις καὶ ἐκτοπίσεις μελῶν αὐτῆς κλπ. Ὁ Βουλευτὴς Ροδόπης–Ξάνθης κ. Τ. ΜΙΧΑΗΛΙ-ΔΗΣ διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ ἄμεσον συμπλήρωσιν διὰ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τῶν σχολείων τοῦ Νομοῦ Ροδόπης. Ὁ Ἐλαιουργικὸς Πιστωτικὸς Συνεταιρισμὸς Ἀραχώβης ζητεῖ ἀπαλλαγὴν τελωνειακῶν φόρων καὶ δασμῶν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων μηχανημάτων καὶ ἐξαρτημάτων χρησιμοποιουμένων ὑπὸ τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν. Ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Κατερίνης ζητεῖ συνέχισιν συγκεντρώσεως σίτου, συγκέντρωσιν καπνῶν ἐσοδείας 1951 κλπ. Ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Παμπροσφυγικοῦ Συνεδρίου ζητεῖ ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, στέγασιν τῶν μὴ εἰσέτι στεγασθέντων ἀστῶν προσφύγων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. ΣΧΙΝΑΣ καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Σχολικῆς Ἐφορίας καὶ τῶν Γονέων 300 μαθητῶν ὀγδόου Δημοτικοῦ Σχολείου Καλαμῶν ζητούντων ἀνάκλησιν τοῦ διδασκάλου Κοσμοπούλου Περικλῆ εἰς τὴν θέσιν του καὶ συμπλήρωσιν διὰ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὡς ἄνω Σχολείου. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ 6ου Παμπροσφυγικοῦ Συνεδρίου Θεσσαλονίκης διαμαρτυρομένης δι’ αἰφνιδιαστικὴν ἐνέργειαν ψηφίσεως δεσμευτικοῦ Νόμου Ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ὁ κ. Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως–Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον Νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 4ης Νοεμβρίου 1950 Διεθνοῦς Συμβάσεως τῆς Ρώμης περὶ προασπίσεως τῶν Δικαιωμάτων τοῦ Ἀνθρώπου καὶ τῶν θεμελιωδῶν ἐλευθεριῶν καὶ τοῦ ἀπὸ 20ῆς Μαρτίου 1952 προσθέτου εἰς αὐτὴν Πρωτοκόλλου τῶν Παρισίων». Οἱ κ.κ. Γ. ΜΑΥΡΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καὶ Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτουσι σχέδιον Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1984)1939 Α. Ν. «περὶ ὀργανώσεως τῆς πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐπιστρατεύσεως τῆς χώρας» ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως καὶ ὑπ’ ἀριθ. 1986)39 Α. Ν. «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τῆς πολιτικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐπιστρατεύσεως τῆς χώρας». Ὁ κ. Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καταθέτει σχέδια Νόμων 1. «Περὶ τοῦ τρόπου διενεργείας τῶν ἀρχαιρεσιῶν εἰς τὰ Ἐπαγγελματικὰ Σωματεῖα τῶν ἀγροτῶν» καὶ 2. «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ἑνώσεως Μαστιχοπαραγωγῶν Χίου κειμένης Νομοθεσίας». Ὁ κ. Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 15 Φεβρουαρίου 1952 Συμφωνίας περὶ ἱδρύσεως Συμβουλίου Ἀντιπροσώπων Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν διὰ τὴν μελέτην Διεθνοῦς Ἐργαστηρίου καὶ τὴν Ὀργάνωσιν ἄλλων μορφῶν συνεργασίας διὰ τὴν πυρηνικὴν ἔρευναν». Οἱ κ.κ. Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας) Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτουσι σχέδιον Νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 12 Μαΐου 1951 συμφωνίας μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ Παγκοσμίου Ὀργανώσεως Ὑγείας». Ὁ κ. Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδια Νόμων 1. «Περὶ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Βουλευτῶν», 2) «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 897) 1952 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου» 3) «περὶ ἐκποιήσεως τῆς ἐν Μούδρῳ διπλοκατοικίας τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου Λήμνου ἐκ κληροδοτήματος Δεσποίνης συζύγου Ν. Ματσικᾶ καὶ 4) «περὶ διαθέσεως κληροδοτήματος Εὐριδίκης χήρας Νικ. Λιβιεράτου, τὸ γένος Δ. Ζαχαροπούλου, πρὸς προίκισιν ἀπόρων θυγατέρων ὑπὲρ τοῦ Φιλανθρωπικοῦ Σωματείου προστασίας μητρικῶν ἔργων «Ἄσυλον Νεομάρτυρος Γεωργίου τῶν Ἰωαννίνων» ἐν Ἀθήναις». Ὁ κ. Ι. ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑφυπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καταθέτει σχέδιον Νόμου «Περὶ ἐξασφαλίσεως τῶν ραδιοφωνικῶν λήψεων καὶ καταπολεμήσεως τῶν βιομηχανικῶν παρασίτων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων Νόμων 1) «περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τινῶν τοῦ Α. Ν. 971)1949 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ε.Α.Ο. καὶ Ε.Ο.Ε.Α.» καὶ συμπληρώσεως τούτου» 2) «Περὶ κρατήσεως 2% ἐπὶ τῶν προμηθειῶν ἐφοδίων κατασκευῶν κ.λ.π. τῆς Β. Ἀεροπορίας ὑπὲρ τοῦ ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος τῶν ἐξερχομένων Στρατιωτικῶν Ἀεροπορίας», καὶ 3) «περὶ προαγωγῶν τινῶν Ἐφέδρων ἐκ μονίμων Ἀξιωματικῶν τῆς Βασ. Ἀεροπορίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Ὑγείας παρὰ τῷ Συμβολαιογραφικῷ Συλλόγῳ Ἐφετείων Ἀθηνῶν, Αἰγαίου, Δωδεκανήσου καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων περὶ Συμβολαιογράφων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ ἀναδρομικῆς ἐγγραφῆς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Τ.Α.Κ.Ε. εἰς τὸ Μ.Τ.Π.Υ.». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων Νόμων 1) «περὶ τῆς διὰ τῶν Δημοσίων Ταμείων εἰσπράξεως ἐσόδων Νομικῶν Προσώπων καὶ ἄλλων διατάξεων ἀφορωσῶν εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν Δημοσίων Ἐσόδων», 2) «Περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀφορωσῶν ἀπαλλαγὰς ἀπὸ τοῦ φόρου Δημοσίων Θεαμάτων κ.λ.π. ὡς καὶ ἀπὸ τελῶν κυκλοφορίας καὶ προσθέτου εἰδικοῦ τέλους αὐτοκινήτων». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ Νόμου 1644)1951 «περὶ κυρώσεως τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. ὑπ’ ἀρ. 1527)50 «περὶ μετατροπῆς τῶν ἀνωνύμων μετοχῶν τῶν ἡμεδαπῶν Ἑταιρειῶν εἰς ὀνομαστικάς». 4) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 897)1952 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». 5) «Περὶ ἐκποιήσεως τῆς ἐν Μούδρῳ διπλοκατοικίας τοῦ Δημοτικοῦ Νοσοκομείου Λήμνου ἐκ κληροδοτήματος Δεσποίνης συζύγου Νικ. Ματσικᾶ» καὶ 6) «περὶ διαθέσεως κληροδοτήματος Εὐρυδίκης χήρας Νικ. Λιβιεράτου τὸ γένος Δ. Ζαχαροπούλου πρὸς προίκισιν ἀπόρων θυγατέρων ὑπὲρ τοῦ Φιλανθρωπικοῦ Σωματείου προστασίας μητρικῶν ἔργων» Ἄσυλον Νεομάρτυρος Γεωργίου τῶν Ἰωαννίνων» ἐν Ἀθήναις. Ἡ ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων Νόμων 1) «περὶ χορηγήσεως ἀδειῶν ἀσκήσεως ἐπαγγέλματος ραδιοηλεκτρολόγου», 2) «περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων περὶ Ταχ. Ταμιευτηρίου», 3) «περὶ ἀπονομῆς γενικῶν πτυχίων χειριστῶν ἀσυρμάτου», 4) «περὶ ἐξασφαλίσεως τῶν ραδιοφωνικῶν λήψεων καὶ καταπολεμήσεως τῶν βιομηχανικῶν παρασίτων», 5) «περὶ συντονισμοῦ περὶ τῶν διὰ σιδηροδρόμου καὶ αὐτοκινήτων μεταφορῶν» καὶ 6) «περὶ ἀναλήψεως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου τῆς παραχωρηθείσης ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐκμεταλλεύσεως εἰς σιδηροδρομικὰς ἢ τροχιοδρομικὰς Ἑταιρείας καὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν Ἑταιρειῶν τούτων». Ὁ βουλευτὴς κ. Β. ΒΡΑΧΝΟΣ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀφορώντων τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Στρατοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. ΚΟΚΚΕΒΗΣ καὶ Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1851)51 «περὶ τροποποιήσεως φορολογικῶν διατάξεων μεταλλείων κ.λ.π.». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. ΒΛΑΜΙΔΗΣ, Δ. ΘΕΟΧΑΡΙ-ΔΗΣ, Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ καὶ Ι. ΓΙΑΝΝΙΔΑΚΗΣ καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ ἐκπαιδεύσεως τῶν μὴ προερχομένων ἐκ τῆς Σχολῆς κατωτέρων Ἀξιωματικῶν τῆς Β. Χωροφυλακῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. ΒΟΥΛΟΔΗΜΟΣ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκπαιδεύσεως τῶν μὴ προερχομένων ἐκ τῆς Σχολῆς κατωτέρων Ἀξιωματικῶν τῆς Β. Χωροφυλακῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. ΒΑΣΑΡΔΑΝΗΣ, Λ. ΒΑΜΠΟΥ-ΛΗΣ καὶ Α. ΚΟΥΝΟΥΠΗΣ καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης συνταξιοδοτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ καὶ Φ. ΚΩ-ΤΟΥΖΑΣ καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπισπεύσεως τῆς ὁριστικῆς διανομῆς τῶν ὑπὸ τῆς τέως Ε.Α.Π. περιοχῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. ΛΑΜΠΡΙΑΝΙΔΗΣ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ Κ. Ν. 4952) 1931 ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τινων τοῦ Α. Ν. 971)49 «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς Ε.Α.Ο. καὶ Ε.Ο. Ε.Α.» καὶ συμπληρώσεως τούτου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Σ. ΣΧΙΝΑΣ, Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ,

Τ. ΠΑΡΡΗΣ, Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ, Π. ΚΑΒΔΑΣ,

Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ συστάσεως Ἐπικουρικοῦ Ταμείου Ὑγείας Πυροσβεστικοῦ Σώματος». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Τ. ΒΟΥΛΟΔΗΜΟΣ, Ι. ΧΑΒΟΥ-ΤΗΣ καὶ Κ. ΠΑΠΑΜΑΝΤΕΛΛΟΣ καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ χορηγήσεως ἀδειῶν ἀσκήσεως ἐπαγγέλματος ραδιοηλεκτρολόγου».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Εὐφραιμίδης ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Β. ΕΥΦΡΑΙΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως διὰ νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς δήλωσιν τῆς κοινοβουλευτικῆς ὁμάδος τῆς Ε.Δ.Α. ἡ ὁποία ἔχει οὕτω: «Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τῆς Ε.Δ.Α. καταγγέλλει τὴν Κυβέρνησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὡς ὑπεύθυνον διὰ τὸν θάνατον καὶ τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς κηδείας τοῦ πρώην βουλευτοῦ Κώστα Γαβριηλίδη. Ὁ Κώστας Γαβριηλίδης, ἡγέτης πολιτικός, κατ’ ἐπανάληψιν καὶ εἰς τὴν σημερινὴν Βουλὴν ἐκπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ἀπέθανε διότι ἡ Κυβέρνησις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα παρὰ τὰ ἐπανειλημμένα διαβήματα τῆς Ε.Δ.Α. καὶ τῶν οἰκείων του καὶ ἐνῷ ἐγνώριζεν ὅτι ἡ παραμονή του εἰς τὴν ἐξορίαν καθημερινῶς ἐξέθετε εἰς ἄμεσον κίνδυνον τὴν ζωήν του, ἠρνεῖτο πάντοτε καὶ τὴν διακοπὴν τῆς ἐκτοπίσεώς του καὶ τὴν μεταγωγήν του εἰς Ἀθήνας, ὅπου θὰ ἐτύγχανε τῆς ἐπιβαλλομένης ἰατρικῆς περιθάλψεως, ἀκόμα καὶ τὸν τελευταῖον μῆνα, ὁπότε εἶχεν ἐπιδεινωθῆ ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας του. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ ὁμὰς τῆς Ε.Δ.Α. ὑπογραμμίζει τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἠθικὴν καὶ πολιτικὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐκτίθεται ἀνεπανορθώτως, διότι ἀποκαλύπτεται, ὅτι ἐπιδιώκει τὴν ἐξόντωσιν τῶν πολιτικῶν της ἀντιπάλων. Ἡ Κυβέρνησις ἐν συνεχείᾳ καὶ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ πολιτικοῦ ἡγέτου ἔφθασεν εἰς τὸ σημεῖον ὥστε καὶ τὴν κηδείαν του ν’ ἀπαγορεύσῃ. Οὕτω, ἐνῷ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ μεταφορὰ διὰ τοῦ πλοίου τῆς γραμμῆς, διέταξε νὰ γίνῃ διὰ βενζινοπλοίου. Ὅταν δὲ ἡ σορός, μετὰ μακρὰν καθυστέρησιν ἔφθασεν εἰς Ἀθήνας, ἡ Κυβέρνησις παρημπόδισε τὴν μεταφορὰν της εἰς τὴν οἰκίαν του, ἀπηγόρευσε νὰ γίνῃ ἡ κηδεία εἰς Ναὸν τῆς πόλεως καὶ διέταξε νὰ μεταφερθῇ κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὸ Γʹ Νεκροταφεῖον, ὅπου ἀμέσως ἐπέβαλε διὰ τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων νὰ γίνῃ ἡ ταφή. Ἀπέκλεισεν οὕτω εἰς τὰ τέκνα καὶ εἰς τοὺς στενοὺς συγγενεῖς καὶ φίλους τοῦ μεταστάντος νὰ ἀποτίσουν τὶς τελευταῖες τιμὲς ὅπως εἶναι καθιερωμένον ἀπὸ τὰ ἤθη, τὰ ἔθιμα καὶ τὶς παραδόσεις τοῦ Λαοῦ μας. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τῆς Ε.Δ.Α. διαπιστώνουσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκολουθεῖ πολιτικὴν ἐξοντώσεως τῶν πολιτικῶν ἐξορίστων καὶ φυλακισμένων, ἐπισημαίνει τὶς εὐθῦνες της διὰ τὴν ζωὴν τῶν 15.000 κρατουμένων εἰς τὰς φυλακὰς καὶ τὰ στρατόπεδα. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τῆς Ε.Δ.Α. ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι πέραν τῶν πολιτικῶν εὐθυνῶν ὑπάρχουν καὶ εἰδικαὶ εὐθῦναι τῶν ἁρμοδίων κρατικῶν ὀργάνων, καλεῖ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως: 1) Διατάξῃ αὐστηρὰς ἀνακρίσεις καὶ ἐπιβάλῃ βαρείας κυρώσεις κατὰ τῶν ὑπευθύνων τοῦ θανάτου καὶ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς κηδείας τοῦ Κ. Γαβριηλίδη. 2) Λάβῃ ἄμεσα μέτρα διὰ τὴν διάσωσιν τῆς ζωῆς τῶν κρατουμένων εἰς τὰ στρατόπεδα καὶ τὰς φυλακάς, μέχρις ὅτου καταργηθοῦν τὰ στρατόπεδα καὶ πραγματοποιηθῇ τὸ Πανελλήνιον αἴτημα τῆς Γενικῆς Ἀμνηστίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 30 Σεπτεμβρίου 1952 Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τῆς Ε.Δ.Α.»

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§8Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ (Μεσσηνίας). Εἰς κανένα δὲν παραμένει ἄγνωστος καί, ἰδιαιτέρως, εἰς τὴν κυβέρνησιν, κ. Πρόεδρε, ἡ τραγικὴ θέσις τοῦ σταφιδοπαραγωγικοῦ κόσμου, ὅστις διεμαρτυρήθη δι’ ὅλων τῶν μέσων καὶ κατὰ τὸν ἐντονώτερον τρόπον διὰ τὴν ἄνισον καὶ ἄδικον μεταχείρισιν ἐκ μέρους τῆς κυβερνήσεως ἐν σχέσει μὲ τοὺς παραγωγοὺς τῶν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων. Καὶ ὡς ἐάν, κ. Πρόεδρε, νὰ μὴ ἤρκει ὁ καθορισμὸς τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως τῆς σταφίδος εἰς ἐπίπεδα τόσον ἐξευτελιστικά, ὥστε νὰ μὴ καλύπτουν οὔτε τὰ καλλιεργητικὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς, ὅλως παραδόξως καὶ κατὰ πρωτοφανῆ τρόπον ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ τὸ μικρὸν αὐτὸ τίμημα καθώρισεν ὅπως δοθῇ εἰς τοὺς παραγωγοὺς εἰς τρεῖς μηνιαίας δόσεις, διότι, κατὰ τὴν γνώμην τῶν διαχειριζομένων τὰ οἰκονομικά, ἠπειλεῖτο ὁ τρομερὸς πληθωρισμός! Καὶ δὲν ἐλήφθη, κ. Πρόεδρε, ἀκόμη ἡ ἐξαίρεσις οὔτε διὰ τοὺς παραγωγοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ λάβουν ὀλίγα χιλιόδραχμα σημερινά, οἵτινες ἐξαναγκάζονται καὶ αὐτοὶ νὰ τὰ εἰσπράξουν εἰς τρεῖς μηνιαίας δόσεις, ὑποχρεωμένοι νὰ δαπανήσουν ἀπειράκις περισσότερα διὰ νὰ μεταβοῦν εἰς τὸ Ταμεῖον καὶ εἰσπράξουν τὸ τόσον τρομακτικὸν αὐτὸ ποσόν! Συνέπεια τῶν μέτρων αὐτῶν εἶναι τὸ θλιβερὸν θέαμα, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος, τὴν ἑπομένην τῆς συγκομιδῆς τοῦ προϊόντος του, προϊόντος διὰ τὸ ὁποῖον κατέβαλεν ὅλον τὸν μόχθον του καὶ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν μοναδικήν του ἐλπίδα, τὴν ἑπομένην, λέγω, τῆς συγκομιδῆς τοῦ προϊόντος του νὰ στερῆται καὶ αὐτῶν τῶν μέσων διὰ τὴν προμήθειαν τοῦ ἄρτου τοῦ δελτίου καὶ νὰ ὑποχρεώνεται νὰ πωλῇ μέρος τοῦ προϊόντος του εἰς τοὺς ἐμπόρους εἰς λίαν ἐξευτελιστικὰς τιμάς, διὰ νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἀπειλοῦντα αὐτὸν ἐξ ἀσιτίας θάνατον. Οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἐπανειλημμένως διεμαρτυρήθησαν καὶ ἐζήτησαν τὴν ἀναθεώρησιν τῆς ἀδίκου αὐτῆς ἀποφάσεως, λιτοὶ δὲ καὶ σεμνοί, ὅπως ὅλοι οἱ παραγωγοὶ τῆς χώρας, εἰς τὰς ἀξιώσεις των, ἠρκέσθησαν εἰς τὸ νὰ καταβληθοῦν τὰ ὀφειλόμενα εἰς δύο καὶ ὄχι εἰς τρεῖς δόσεις. Κατόπιν μακρῶν προσπαθειῶν κατώρθωσαν πρὸ ἑνὸς μηνὸς τὸ Συμβούλιον τοῦ Α.Σ.Ο. καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν παραγωγῶν νὰ παρουσιασθοῦν ἐνώπιον τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν ὁποῖον ἐξέθεσαν τὰ παράπονά των. Ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνώρισε τὸ δίκαιον τῶν αἰτημάτων των καὶ παρέπεμψεν αὐτοὺς εἰς τὸν παριστάμενον ἁρμόδιον Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, ὅπως ρυθμίσῃ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον τὸ διατυπωθὲν αἴτημα. Ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ὑπερεθεμάτισε καὶ ἐκεῖνος εἰς τὴν ἀναγνώρισιν τοῦ δικαίου καὶ ὑπεσχέθη ρητῶς ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ἔφερε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ζητῶν τὴν ἀναθεώρησιν τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως. Παρῆλθεν ὅμως μὴν ὁλόκληρος καὶ οὐδεμία ἐνέργεια ἔγινε, συνεπῶς καὶ οὐδεμία ἀπάντησις ἐδόθη εἰς τὸν ἀγωνιῶντα σταφιδοπαραγωγικὸν κόσμον.

§9Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Ἡ ἀπάντησις ἐδόθη κατὰ τρόπον ἀντίθετον.

§10Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τούτου, κ. Πρόεδρε, συμβαίνει καὶ κάτι ἄλλο, ἐπίσης παράδοξον: Πρὸ 20 ἡμερῶν κατεπειγόντως ἐψηφίσθη Νόμος εἰς τὴν Βουλὴν «περὶ ρυθμίσεως τῆς ἐξαγωγῆς τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος». Ὁ Νόμος ἐψηφίσθη, λέγω, κατεπειγόντως, λόγῳ τοῦ ὅτι εἶχεν ἀρχίσει ἡ ἐξαγωγή. Καὶ ἐν τούτοις, καίτοι παρῆλθον 20 ἡμέραι, ὁ Νόμος αὐτὸς μένει ἀδημοσίευτος. Ποῖαι εἶναι αἱ συνέπειαι τῆς βραδύτητος αὐτῆς, τὴν ὁποίαν δὲν θέλω νὰ χαρακτηρίσω ποῦ ὀφείλεται, εἶναι ὅλοι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν. Ὁ χειμαζόμενος καὶ ἀγωνιῶν σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος, κ. Πρόεδρε, ἀπευθύνει τὴν τελευταίαν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ, ἰδιαιτέρως, πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου ἐπικαλεῖται τὰ δίκαια αἰσθήματα, καὶ ζητεῖ τὴν ἄμεσον καὶ προσωπικὴν αὐτοῦ παρέμβασιν διὰ τὴν ρύθμισιν ἑνὸς τόσον φλέγοντος ζητήματος.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμεριζόμεθα ἀπολύτως τὴν ἔκκλησιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἐκ Μεσσηνίας συνάδελφος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος εὑρίσκεται εἰς ἀπόγνωσιν. Εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη ὅπως ἡ Κυβέρνησις, μετὰ τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν μάλιστα ἔδωσεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἐκδηλώσῃ ἐμπράκτως τὴν στοργήν της ἀπέναντι τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη ὅπως ἡ Κυβέρνησις τὴν ὑπόσχεσιν αὐτὴν τὴν μεταβάλῃ εἰς πραγματικότητα. Δυστυχῶς, ὅπως ἐτόνισαν ὡρισμένοι ἐκ τῶν συναδέλφων τοῦ Συναγερμοῦ, διακόψαντες τὸν συνάδελφον κ. Βουδούρην, ἡ ἀπάντησις, ἡ χθὲς μόλις δοθεῖσα, δὲν συμφωνεῖ πρὸς τὴν θεωρητικὴν ὑπόσχεσιν περὶ στοργῆς, τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι ἀπόλυτος ἡ ἀνάγκη ὅπως ἡ κυβέρνησις καθορίσῃ κατὰ τρόπον σαφῆ, εἰλικρινῆ καὶ τίμιον, τὴν στάσιν της ἀπέναντι τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Δηλῶ ὑπευθύνως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ εὑρίσκονται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐν ἐξεγέρσει, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς μίαν κατάστασιν τοιαύτης οἰκονομικῆς ἀπαθλιώσεως, δεδομένου ὅτι ἀνέλαβον ἀκόμη καὶ τὰ βάρη τῆς μεταφορᾶς τοῦ σταφιδοκάρπου χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπράξουν σχεδὸν τίποτε, εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν τοιαύτης ἀπαθλιώσεως, ὥστε δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα οὔτε ἡμεῖς, ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἔτι δὲ ὀλιγώτερον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀδιαφορῶμεν ἀπέναντί των. Κρούομεν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται ὅλοι οἱ παραγωγοὶ τῆς Ἑλλάδος. Συγκεκριμένως εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ εὑρίσκονται, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι, ὅπως οἱ παραγωγοὶ τοῦ καπνοῦ, τῆς πατάτας, τῆς ὀρύζης, τοῦ σίτου, τοῦ βάμβακος, εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν ἀπερίγραπτον. Δὲν εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, νὰ παράγωμεν καὶ νὰ ἀποθνήσκωμεν παράγοντες. Ζοῦν οἱ τρώγοντες τὰ προϊόντα τῶν γεωργῶν καὶ ἀποθνήσκουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὰ παράγουν.

§13Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριοι βουλευταί, ὅπως γνωρίζετε, ἡ περίοδος τῶν μηνῶν Σεπτεμβρίου, Ὀκτωβρίου, Νοεμβρίου, Δεκεμβρίου, εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως κυκλοφοριακῆς, ἡ δυσκολωτέρα τοῦ ἔτους. Ἀναμφισβητήτως ἡ Κυβέρνησις διέπεται ἀπὸ στοργικώτατα αἰσθήματα ἀπέναντι ἰδίᾳ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Καὶ νομίζω, ἐξεδηλώθησαν τὰ αἰσθήματα αὐτὰ διὰ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἀπεφασίσθη ἡ πληρωμὴ εἰς δόσεις τῆς τιμῆς ἀσφαλείας τῆς σταφίδος, τοῦτο ὀφείλεται εἰς κυκλοφοριακὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας διέρχεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία. Εἶμαι νομίζω—δὲν εἶμαι βέβαιος ἀκόμη — εἰς θέσιν νὰ δηλώσω ὅτι μὲ τὸ νέον σχέδιον χρηματοδοτήσεως τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου, ἡ Κυβέρνησις ἐλπίζω νὰ πληρώσῃ μεγαλύτερον ποσοστὸν εἰς τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἡ σχετικὴ ἀπόφασις θὰ ληφθῇ εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν ἐντὸς ἡμερῶν.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων φορολογικῶν τινων Νόμων».

§15Ε. ΓΟΝΗΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν παραλειφθεῖσαν τροπολογίαν;

§16Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ (Ὑφυπ. Οἰκ.). Δεκτὸν μὲ τὴν παραλειφθεῖσαν τροπολογίαν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων φορολογικῶν τινων νόμων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1910)1951 «περὶ προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων».

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§21Χ. ΣΚΟΥΤΕΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἔχω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «......................................... ...................(ἀναγινώσκει)...................»

§22Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Μάλιστα, τὴν ἀποδέχομαι.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη;

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον Νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ Α. Ν. 1910)1951 «περὶ τῶν προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ διοικήσεως, διαχειρίσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας». Ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς πρότασις ἐπ’ αὐτοῦ: Οἱ κάτωθι ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ ἀντιτιθέμεθα εἰς τὴν μίαν μόνην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας περὶ διοικήσεως, διαχειρίσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας». Οἱ βουλευταὶ Ν. Κοντογιαννόπουλος, Χ. Ρίζος, Α. Βοῦλτζος, Α. Σχινᾶς, Η. Παπαηλιοῦ, Γ. Ξυνόπουλος, Λ. Εὐταξίας, Ε. Γονῆς, Ε. Μπινόπουλος, Γ. Βούλγαρης, Σ. Λιβαδᾶς, Π. Λυκουρέζος, Α. Γεροκωστόπουλος, Α. Φράγκος καὶ Β. Βραχνός. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ πρότασις δὲν ὑποβάλλεται ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, θεωρεῖται μὴ γενομένη.

§26Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Διαμαρτυρόμεθα, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν ψηφίζεται.

§27Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Φέρετε τὴν εὐθύνην, ἐὰν δὲν μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαβάζω τὴν ἡμερησίαν Διάταξιν. Δὲν ἔχω δικαίωμα.

§29Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Διαμαρτύρομαι διότι δὲν μοῦ δίδετε τὸν λόγον.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λόγον νὰ σᾶς δώσω; (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ἔχει δικαίωμα νὰ λέγῃ κάθε βουλευτὴς ὅτι κρατεῖται.

§31Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχει δικαίωμα κάθε βουλευτὴς νὰ λέγῃ «κρατεῖται», ἀλλ’ ἔχει δικαίωμα καὶ κάθε βουλευτὴς νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ἀντιδρᾶ σκοπίμως (φωναί: νὰ γραφοῦν στὰ πρακτικά) καὶ εἶναι ἐγκληματικὸν διὰ τὴν χώραν. Τὸ τονίζομεν, κύριε Πρόεδρε, τὸ κρατεῖ σκοπίμως.

§32Λ. ΙΑΣΟΝΙΔΗΣ. Καὶ πάλιν διαμαρτύρομαι διότι δὲν μοῦ δίδετε τὸν λόγον. (Θόρυβος).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀντίρρησις τὸ νομοσχέδιον «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς νομοθεσίας «περὶ διοικήσεως, διαχειρίσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας», κρατεῖται ἵνα συζητηθῇ ὅταν ἔλθῃ ἡ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει σειρά του. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 6 περὶ Δικαιοστασίου».

§34ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον Νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 6 περὶ Δικαιοστασίου». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ βαθμολογικῆς ἐξελίξεως τοῦ μονίμου ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Κρατικοῦ Ἐργοστασίου Ἀεροπλάνων».

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ βαθμολογικῆς ἐξελίξεως τοῦ μονίμου ὑπαλληλικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Κρατικοῦ Ἐργοστασίου Ἀεροπλάνων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀρ. 335)9.3.51, 336)9.3.51, 131)9.2.52 καὶ 132) 9.2.52 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμπράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δι’ ὧν ἐπιτρέπεται ἡ ναυτολόγησις Δωδεκανησίων ἐπὶ σπογγαλιευτικῶν πλοίων».

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 335)9.3.51, 336)9.3.51, 131)9.2.52 καὶ 132)9.2.52 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δι’ ὧν ἐπιτρέπεται ἡ ναυτολόγησις Δωδεκανησίων ἐπὶ σπογγαλιευτικῶν πλοίων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου. «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 820)10.7.51 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ παροχῆς διευκολύνσεών τινων πρὸς τοὺς ἀπολέσαντας τὰ σκάφη των λόγῳ ἐθνικῆς δράσεως κατὰ τὴν κατοχήν, ἀγοραστὰς μικρῶν πετρελαιοκινήτων τοῦ Δημοσίου».

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον Νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 820)10.7.51 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου «περὶ παροχῆς διευκολύνσεών τινων πρὸς τοὺς ἀπολέσαντας τὰ σκάφη των λόγῳ ἐθνικῆς δράσεως κατὰ τὴν κατοχήν, ἀγοραστὰς μικρῶν πετρελαιοκινήτων τοῦ Δημοσίου». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου. «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μετὰ τῆς ἐν Λονδίνῳ ἑταιρείας «CABLES AND WIRELESS LIMITED», συμπληρούσης τὴν μετὰ τῆς αὐτῆς ἑταιρείας σύμβασιν τῆς 29ης Ἀπριλίου 1937, κυρωθεῖσαν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 705)1937 Α. Ν.».

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον Νόμου «περὶ κυρώσεως συμβάσεως μετὰ τῆς ἐν Λονδίνῳ ἑταιρείας «CABLES AND WIRELESS LIMITED», συμπληρούσης τὴν μετὰ τῆς αὐτῆς ἑταιρείας σύμβασιν τῆς 29ης Ἀπριλίου 1937, κυρωθεῖσαν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 705)1937 Α.Ν.». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὰς ἀδελφὰς νοσοκόμους τοῦ Α. Ν. 2818)1941 «περὶ γυναικῶν ἀδελφῶν νοσοκόμων εἰς στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας».

§44ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον Νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὰς ἀδελφὰς νοσοκόμους τοῦ Α. Ν. 2818)1941 «περὶ γυναικῶν ἀδελφῶν νοσοκόμων εἰς στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου Νόμου. «περὶ συστάσεως Διευθύνσεως Γεωργίας καὶ Γραφείου Νομοκτηνιάτρου Σιντικῆς».

§46ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον Νόμου «περὶ συστάσεως Διευθύνσεως Γεωργίας καὶ Γραφείου Νομοκτηνιάτρου Σιντικῆς», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Συνέχεια τῆς αʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου Νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν διὰ τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος διατάξεων τοῦ κωδικοποιημένου Νόμου 1493 τοῦ 1932 (Β. Διάταγμα τῆς 9)9 Αὐγούστου 1951) καὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος». Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἄρθρον 39. Δεκτόν;

§48Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ ἐψηφίσθη τροποποιηθὲν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν· λέγει μέχρι τῆς 1–1–1948.

§49Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον.

§50Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἄρθρον 39 τῆς Ἐπιτροπῆς τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸ 39 καὶ τὸ 40 βάσει ἀριθμήσεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως τὸ κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐψηφίσθη. Μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο διὰ ἀναστάσεως ἠγέρθη ὁ κ. Κύρκος καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πρακτικῶν ἔτσι ἔχει ἡ ὑπόθεσις καὶ ἐζήτησε τὸν λόγον ἐκ τῶν ὑστέρων.

§51Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγουν τὰ πρακτικά «............ ..................................................» ...................(ἀναγινώσκει)................... ................................................... ...................................................

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἂν τὰ πρακτικὰ ἀπεικονίζουν ναὶ ἢ οὔ τὰ πραγματικῶς γενόμενα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ διατυπώσω διότι δὲν τὸ εἶδα, δὲν ἐφανταζόμουν ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν εἰς τὰ πρακτικὰ νὰ μὴ γραφῇ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβη. Αὐτὰ τὰ δύο ἄρθρα, κ. Πρόεδρε, ἐψηφίσθησαν καὶ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν ἠγέρθη τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ συνάδελφος κ. Κύρκος, προὐκάλεσε μίαν καθαρῶς τάσιν πολιτικῶν συζητήσεων, μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἀνέβαλε τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ λυθῇ τὸ προκύψαν κατ’ οὐσίαν πολιτικὸν θέμα, διότι κατ’ οὐσίαν θέμα ψηφοφορίας δὲν ὑπάρχει. Ἡ Κυβέρνησις αἰφνιδίως ὑπανεχώρησεν. Εἶπεν, ὅτι θὰ προετίμα νὰ γίνῃ ἡ ἀντιδιαστολὴ καὶ μεταξὺ τῶν ἑτεροδημοτῶν οἱ ὁποῖοι εἶχον ἄλλοτε ἐγγραφῆ καὶ διεγράφησαν καὶ τῶν ἑτεροδημοτῶν, οἱ ὁποῖοι ποτὲ δὲν ἐνεγράφησαν. Πρὸς στιγμήν, διεφάνη ἡ διάθεσις ὑπαναχωρήσεως. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ θέμα ἦτο κρίσιμον, παρεδέχθημεν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συνεδρίασις, ὄχι διότι εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ὑπαναχωρήσωμεν ἡμεῖς, ἡμεῖς θὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὰς ἀπόψεις μας, ἀλλὰ διὰ νὰ παραχωρήσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάσῃ τοῦτο, ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς τάξεως, ἐὰν θὰ ἐμμείνῃ εἰς τὴν συμφωνίαν μας αὐτὴν καὶ ἐὰν δὲν πρόκειται νὰ ὑπαναχωρήσῃ, θὰ εἴμεθα ἡμεῖς πρῶτοι, οἱ ὁποῖοι θὰ τὴν συγχαρῶμεν, καὶ θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, ὅπως εἴμεθα καὶ διὰ τὰς σημερινὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ τὴν συγχαρῶμεν. Ἀντιθέτως, λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγερθῇ καὶ ὄχι ὁ ἀξιότιμος κ. Κύρκος. Ἡ συζήτησις, ἀπὸ ἀπόψεως κανονισμοῦ ἔχει λήξει. Ἐὰν ὑπάρξῃ, θὰ ὑπάρξῃ κατόπιν πρωτοβουλίας Κυβερνητικῆς, ἀντιτιθεμένης εἰς τήν γενομένην συμφωνίαν.

§53Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν ἔχω τίποτα νὰ προσθέσω. Τὰ πράγματα εἶναι ὅπως τὰ ἐξέθεσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἐμείναμε σύμφωνοι νὰ τεθῇ ἡ ἡμερομηνία τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1948. Ὅτι δηλ. ὅσοι μέχρι τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1948 ἦσαν ἐγκατεστημένοι εἰς τὰς διαφόρους πόλεις, θὰ δύνανται νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐγγραφοῦν. Πρόκειται ἰδίως περὶ τῶν πόλεων, Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, καὶ Θεσσαλονίκης. Ἐνῶ, πρότερον, διὰ τῶν διατάξεων τοῦ Νόμου τοῦ 1951, εἶχε μεταβληθῆ ἡ ἡμερομηνία δι’ ὅσους εἶχον ἐγκατασταθῆ πρὸ τοῦ 1940. Ἠγέρθη θέμα προχθὲς τὴν Παρασκευήν, κατόπιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων, ὅτι ὑπάρχει μία κατηγορία πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγγραφῆ δυνάμει τοῦ Νόμου τοῦ 1949, εἶχε δοθῆ τὸ δικαίωμα νὰ ἐγγραφοῦν ὅσοι εἶχον ἐγκατασταθῆ μέχρι τέλους Δεκεμβρίου 1945 καὶ εἶχον ἐφοδιασθῆ δι’ ἐκλογικῶν βιβλιαρίων. Οἱ πρὸ τοῦ τέλους Δεκεμβρίου 1945 ἐγκατεστημένοι εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὰς μεγάλας πόλεις, Πειραιᾶ καὶ Θεσσαλονίκην, ἠδύναντο νὰ ἔχουν δικαίωμα ψήφου. Εἶχον ἐγγραφῆ καὶ ἔλαβον μέρος εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1950. Τὸ 1951 κατηργήθη τὸ δικαίωμα αὐτὸ καὶ εἴπομεν, ὅτι μόνον ὅσοι εἶχον ἐγκατασταθῆ πρὸ τοῦ 1940, ἐκεῖνοι νὰ ἔχουν δικαίωμα ψήφου. Ἐκεῖνοι δὲ ποὺ ἐνεγράφησαν δυνάμει τοῦ Νόμου τοῦ 1949 νὰ μὴ ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀσκήσουν τὰ ἐκλογικὰ δικαιώματα. Τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν τὴν εἴχομεν συζητήσει μὲ τοὺς Ἀντιπροσώπους τῆς ἀξιωματικῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἠγέρθη ἐδῶ τὸ θέμα, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναβιώσῃ τὸ δικαίωμά του καὶ δὲν θἄπρεπε νὰ ὑποβληθοῦν οἱ νέοι αὐτοὶ πολῖται, εἰς νέαν ἐγγραφὴν καὶ ἐφ’ ὅσον εἶχον ἐγγραφῆ κατόπιν τῆς νομίμου διαδικασίας καὶ εἶχον ἐφοδιασθῆ μὲ βιβλιάριον. Αὐτὸ τὸ θέμα ἠγέρθη τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἀνεβλήθη ἡ συνεδρίασις τότε. Ἐὰν θὰ πρέπει δηλ. νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς ἐπανεγγραφῆς, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι ἢ ἐὰν θὰ πρέπει νὰ ἰσχυροποιηθῇ τὸ δικαίωμα ποὺ εἶχον, διὰ τοῦ Νόμου τοῦ 1949. Εἶναι ἕν θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀφηρημένον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δύσκολον νὰ ἐπέλθῃ ἐπ’ αὐτοῦ συμφωνία. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει εἶναι, ὅτι, ἐὰν πρόκειται νὰ γίνουν ἐκλογαί, τώρα ἀμέσως, τότε ἔχει σημασίαν τὸ πρᾶγμα, διότι αὐτοὶ μὲν θὰ προλάβουν νὰ ψηφίσουν, ἐνῶ οἱ ἄλλοι δὲν θὰ ψηφίσουν. Δι’ αὐτό, ἐφ’ ὅσον εἶναι ἐγγεγραμμένοι, ἠμποροῦν νὰ ἀσκήσουν τὸ ἐκλογικόν των δικαίωμα ἀμέσως. Ἐὰν ὅμως γίνουν αἱ ἐκλογαὶ τὸ 1953 θὰ ψηφίσουν καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγκατασταθῆ μέχρι τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1948. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσῃ λοιπὸν τὸ πρᾶγμα διαφωνίας μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Τοῦτο ἔχει σημασίαν, ἐὰν πρόκειται νὰ γίνουν ἀμέσως ἐκλογαί. Ἰσχυρίζονται οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγγραφοῦν, δυνάμει τοῦ βιβλιαρίου, ποὺ ἔχουν καὶ νὰ ψηφίσουν ἀμέσως. Οἱ ἄλλοι θὰ μποῦν, ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ γίνουν τὸ 1953, ἐὰν δηλ. προλάβουν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τοὺς καταλόγους. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος δὲν ἔγινε συμφωνία μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐπὶ τοῦ θέματος δηλαδὴ τῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγγραφῆ καὶ οἱ ὁποῖοι παρημποδίσθησαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1951, ἐνῶ εἶχον ψηφίσει εἰς τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1950.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ἔχει τὸν λόγον.

§55Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Θέλω νὰ ἐνημερώσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὁλόκληρον, ὅτι δὲν μετεδώσατε ἀπολύτως ἐπακριβῶς τὰς συνεννοήσεις μας. Ἀληθὲς τυγχάνει, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὴν συμφωνίαν μας, διότι, ὅταν συζητούσαμεν, εἴχομεν ὑπ’ ὄψιν μας τὸ σχέδιον Νόμου, τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, εἰς τὸ ὁποῖον οὐδεμία ἐγένετο μνεία τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὑπῆρχε ὅμως τὸ αὐτοτελὲς θέμα τῶν ἑτεροδημοτῶν. Σεῖς δὲ ἐπανειλημμένως ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμέ, μοῦ εἴπατε: «Σὺ εἶσαι εὐφυὴς ἄνθρωπος. Διὰ τοὺς πρὸ τοῦ 1953 δὲν γεννᾶται ζήτημα, διὰ κανένα ἑτεροδημότην. Κατὰ συνέπειαν τί συζητοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ;» Ἐφ’ ὅ καὶ ἡ συζήτησίς μας περιεστράφη περὶ δύο μόνον θέματα. Καὶ εἴπομεν: Ἡ ἡμερομηνία, ἀντὶ νὰ μείνῃ 2 ἔτη πρὸ τῆς τακτῆς ἀναθεωρήσεως τῶν καταλόγων, νὰ γίνῃ μέχρι τέλους Ἰανουαρίου 1948. Καὶ τὸ δεύτερον εἶναι: Οὐδεμία προσθήκη ἢ μεταβολὴ θὰ γίνῃ. Καὶ πᾶν θέμα ἀφορῶν τοὺς ἑτεροδημότας θὰ ἐμπέσῃ καὶ αὐτὸ εἰς τὴν τακτικὴν ἐτησίαν ἐγγραφὴν τῆς 1ης Ἰανουαρίου τοῦ 1953. Ὅταν συνεννοήθημεν, συνηντήθημεν τὸ πρῶτον, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος αὐτῆς, ὁ κ. Κασιμάτης καὶ ὁ κ. Βαρβούτης. Καὶ τότε ἀκριβῶς ἐγὼ ἐξήγησα τὸν λόγον καὶ εἶπον ὅτι ὑπάρχουν θέματα τὰ ὁποῖα ἡμᾶς μᾶς ἐνδιαφέρει νὰ τὰ ἴδωμεν μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια, ὅπως τὸ θέμα τῶν περιφερειῶν, ἄλλα μὲ δημοκρατικὰ κριτήρια, ὅπως τὸ νὰ ψηφίσουν ὅλοι καὶ ἄλλα ὑπὸ ἄλλα κριτήρια. Τότε ἐδήλωσα ὅτι θὰ ἀναφέρω τὰ τῶν συνεννοήσεων εἰς τὸν ἀρχηγόν μου καὶ σεῖς εἴπατε ὅτι θὰ ἀναφέρετε εἰς τὸν ἀρχηγόν σας κ. Πλαστήραν. Ἔτσι, ἐτελείωσεν ἡ πρώτη συζήτησις. Τὴν ἑπομένην, ὅταν προήδρευσε τῆς συναντήσεως ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρίσταντο ὁ κ. Κανελλόπουλος καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος, ἐπανέλαβον τὰ ὅσα εἶπον τὴν προηγουμένην. Κατὰ τὴν συνάντησιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, εἰσήλθομεν εἰς τὰς λεπτομερείας ὅλων τῶν θεμάτων. Καὶ ὑπῆρχεν αὐτοτελὲς θέμα γυναικῶν, στρατοῦ καὶ ἑτεροδημοτῶν. Καὶ καθένα ἀπὸ τὰ θέματα αὐτά, ἔτυχε τῆς λύσεώς του. Καὶ εἴπομεν ὅτι διὰ μὲν τὸν στρατὸν θὰ ὑποβάλῃ τροπολογίαν ὁ Στρατάρχης, διὰ τὰς γυναῖκας δὲ ὁ καθεὶς θὰ κρατήσῃ τὴν θέσιν του. Διὰ τοὺς ἑτεροδημότας οὐδεμία συζήτησις πρὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1953. Μετὰ τὴν 1ην Ἰανουαρίου μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐγκατεστημένοι εἰς Ἀθήνας μέχρι τῆς 1)1)48. Διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει δὲν μᾶς παραχωρεῖτε τίποτε. Ἦτο καὶ οὐσιώδης ὑποχώρησις, ὅτι ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ γίνουν πρὸ τοῦ 1953 θὰ στερηθοῦν αἱ γυναῖκες τῆς ψήφου των, ἀλλὰ καὶ οἱ ἑτεροδημόται. Ἐὰν γίνουν μετὰ τὸ 1953, θὰ τύχουν ψήφου καὶ οἱ ἑτεροδημόται, ἀλλὰ καὶ αἱ γυναῖκες. Αὐτὴ εἶναι ἡ βαθωτέρα συνεννόησις. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τίθεται ζήτημα διὰ τὴν ψῆφον 10–15 χιλιάδων ἑτεροδημοτῶν καὶ νὰ ἀδιαφοροῦμεν διὰ τὴν μοῖραν 1.200.000 Ἑλληνίδων, αἱ ὁποῖαι καὶ βιβλιάρια ἔχουν καὶ ἐψήφισαν προηγουμένως. Ἐδῶ, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι τὸ βαθύτερον νόημα τῆς συμφωνίας. Δυστυχῶς, δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. Στεφανόπουλος, διότι δὲν ἐγεννήθη οὐδὲν ζήτημα τὴν Παρασκευήν. Ὀλίγον προτοῦ τεθῇ τὸ ζήτημα, προσωπικῶς συνεννοήθημεν μὲ τὸν ἀξιότιμον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐμείναμεν σύμφωνοι ὅτι ἅπαντα τὰ ἄρθρα θὰ ψηφισθοῦν δι’ ἀναστάσεως καὶ συνεπῶς δύνανται καὶ οἱ βουλευταὶ νὰ φύγουν καὶ νὰ τελειώσωμεν τὴν Παρασκευήν. Καὶ χαίρω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ βεβαιώνει. Κατόπιν τούτου, πολλοὶ βουλευταί μας ἔφυγον, διότι ἐθεωρήσαμεν ὅτι ἡ συζήτησις θὰ εἶναι τυπική. Μετὰ ταῦτα ἐδημιουργήθη οὐσιωδέστατον ζήτημα. Κατόπιν τούτου παρεκάλεσα ἐπειγόντως τὸν κ. Στεφανόπουλον νὰ μοῦ τὸ βεβαιώσῃ ἐγγράφως καὶ μοῦ ἀπέστειλεν ἐπιστολὴν εἰς μίαν περικοπὴν τῆς ὁποίας λέγει: «............. ..................(Ἀναγινώσκει)...................» ................................................... Λέγω, λοιπόν, ὅτι δύνασθε, κύριοι, νὰ ὑπαναχωρήσετε ἀπὸ μίαν συμφωνίαν καὶ νὰ ἀναλάβετε τὰς εὐθύνας. Ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι ἡ συμφωνία αὐτὴ δὲν εἶχε τὴν τυπικὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως: ὄχι διότι ὡμιλούσαμεν ὡς Κυβέρνησις καὶ ὡς Ἀντιπολίτευσις. Ἐπήραμε τὸν Νόμον μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐπήραμε τὸ ἰδικόν σας σχέδιον Νόμου καὶ εἴπομεν ὅτι αὐτὸ θὰ εἶναι. Ὅπου ἐκάμαμε τροπολογίας, τὰς ἔφερνε ὁ κ. Γεωργίου καὶ τὰς ἐμονογράφαμε. Ἐὰν παρελείπετο οὐσιῶδες τι, αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ λυθῇ πάλιν κατόπιν συμφωνίας. Διότι, ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, ἀνατρέπεται ἡ συμφωνία. Εἶναι ἀσφαλὲς καὶ αὐτὸ ἐντὸς τῆς συμφωνίας. Πᾶς ἑτεροδημότης, διὰ νὰ ψηφίσῃ θὰ πρέπει νὰ ἐγγραφῇ ἐκ νέου καὶ θὰ πάῃ εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν τῆς 1)1)1953. Ἄλλο θέμα ἐὰν δεχθῶμεν τὴν αʹ ἢ βʹ διευκόλυνσιν. Ἀλλὰ πάντως μετὰ τὴν 1)1)53. Πρὸ τῆς 1)1)53, ἐὰν γίνουν ἐκλογαὶ, οἱ 15.000 ἑτεροδημόται θὰ στερηθοῦν τῆς ψήφου των. Μὴ στενοχωρῆσθε τόσον πολὺ ὅτι θὰ στερηθοῦν οὗτοι τῆς ψήφου των, ὅταν δὲν στενοχωρεῖσθε ὅτι 1.200.000 γυναῖκες δὲν θὰ ψηφίσουν. Ἀφήνω ὅτι μποροῦν νὰ ψηφίσουν εἰς τὰς περιφερείας των. (Χειροκροτήματα).

§56Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Πράγματι, κ. συνάδελφε, συνεφωνήσαμεν ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ ἐγένετο μία ὑποχώρησις ἰδική μας. Διότι ἐκ τῆς συμφωνίας δὲν γνωρίζω τί ἀπεκόμισεν ἡ Κυβέρνησις, δὲν βλέπω ποῖα πλεονεκτήματα ἔχει. Διὰ τὰ θέματα διὰ τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρθημεν, ἐφέρατε ἀντιρρήσεις καὶ μετὰ πολλὰς ψηφοφορίας ἐνεκρίθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ὅσον ἀφορᾶ τὸ ἄρθρον εἴχομεν θέσει τὴν ἀρχὴν ὅτι οἱ ἐγκατεστημένοι πρὸ διετίας κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος νόμου θὰ ψηφίσουν καὶ ἀπεκλείσαμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐγκατεστάθησαν ἀπὸ τῆς 1)1)48 καὶ ἐντεῦθεν. Τὸ ἄρθρον λέγει τὰ ἑξῆς: «......................... ...................(Ἀναγινώσκει)..................»

§57Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Αὐτοὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι, κ. Ὑπουργέ;

§58Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Μοῦ ἔφεραν κατάλογον εἰς τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένοι.

§59Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν κατέστρεψεν ἡ Ὑπηρεσία τοῦ καταλόγους δὲν εἶναι ὑπέρτερον τοῦ ὅτι ὁ Νόμος τοὺς ἠκύρωσε. Ὁ Νόμος εἶπεν ὅτι εἶναι ἄκυρος, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης, τὸ χαρτὶ δὲν ἔχει καμμίαν νομικὴν ἀξίαν, συνεπῶς πῶς θέλετε νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ πραγμάτων ἀνυπάρκτων. Ἐὰν δὲν ἔκαμε τὴν πρότασιν ὁ κ. Κύρκος καὶ περνοῦσε τὸ νομοσχέδιον ὅπως εἶχε, τί θὰ ἐγίνετο; Ἡμεῖς θὰ εἴχομεν διαφορετικὴν γνώμην ἀπὸ τὴν ἰδικήν σας καὶ τὸ ζήτημα θὰ ἐλύετο ἀπὸ τὴν Ἐφορευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἢ τὸ Δικαστήριον. Ἐὰν πάλιν νομίζετε, ὅτι δὲν ἔχετε δικαίωμα, τότε πῶς θέλετε νὰ συζητήσωμεν;

§60Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Γεννᾶται ζήτημα ἑρμηνείας, ἀλλὰ μοῦ εἶπαν πὼς θ’ ἀφήσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ποὺ ἐψήφισαν νὰ μὴ ψηφίσουν.

§61Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐψήφισαν τὸ 1950, ἀλλὰ μετὰ ἐπὶ ὑπουργίας κ. Μπακοπούλου, ὁ Νόμος αὐτὸς κατηργήθη. Εἶπε δηλαδὴ ὁ νέος Νόμος ὅτι αὐτοὶ οἱ κατάλογοι εἶναι ἄκυροι. Ἠμπορεῖτε νὰ ζητήσετε νὰ γίνῃ νέος Νόμος ἀλλὰ αὐτὸ ἀποτελεῖ παράβασιν τῆς συμφωνίας.

§62Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἔγινε εἷς Νόμος ὁ ὁποῖος εἶπε ὅτι ἀποκτοῦν ἐκλογικὸν δικαίωμα οἱ ἐγκατεστημένοι κατὰ τὸ 1940 καὶ τώρα γίνεται Νόμος διὰ τοὺς ἐγκατεστημένους τὸ 1948.

§63Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐὰν δὲν ἐγένετο ἡ συμφωνία καὶ καθωρίζετο τὸ 1948, ἀλλὰ ἐψηφίζετο ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου δύο χρόνια πρὶν ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς τὶ θὰ ἐγίνετο;

§64Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Θὰ ἐψηφίζετο.

§65Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐὰν ἐψηφίζετο χωρὶς νὰ γίνῃ εἰδικὴ μνεία, τότε τὴν ἀμφισβήτησιν θὰ ἐψήφιζε τὸ ἐκλογοδικεῖον. Ἐὰν ἠθέλατε νὰ τροποποιήσητε νομοθετικῶς τὸ θέμα αὐτό, τότε θὰ ἐσήμαινε ὑπέρβασιν τῆς συμφωνίας.

§66Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὁ Νόμος λέγει: «............ ................................................... ...................(ἀναγινώσκει)................... ..................................................»

§67Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐὰν θέλετε νὰ λύσετε τὸ θέμα νομοθετικῶς εἶσθε ἐλεύθεροι ἀλλὰ ἀπαρνεῖσθε τὴν συμφωνίαν καὶ λύεται τὸ νόημα τῆς συμφωνίας.

§68Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν τὸ συζητήσαμε αὐτὸ τὸ ζήτημα καθόλου. Δὲν πρέπει αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ τοὺς βάλουμε σὲ ταλαιπωρία.

§69Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Εἶναι διαγεγραμμένη καὶ πρέπει νὰ ξαναεγγραφῇ.

§70Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ἐὰν ἐγίνοντο ἐκλογαὶ τὸ 1953 θὰ ἔπρεπε νὰ προσαγάγουν ὅ,τι καὶ οἱ ἄλλοι διὰ νὰ ἐγγραφοῦν;

§71Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Νὰ προσαγάγουν τὸ παλαιὸν βιβλιάριόν των καὶ νὰ ἐγγραφοῦν ἀμέσως ἀλλὰ μετὰ τὴν 1)1)53, ἀλλὰ σήμερα διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ διπλοψηφία δὲν πρέπει νὰ ψηφίσουν μὲ τὰ παλαιὰ βιβλιάρια. Καὶ ἐρωτῶ δὲν ἐνδιαφέρεται ἡ Κυβέρνησις διὰ τὰς 180 χιλ. στρατιωτικοὺς καὶ τὰς 100 χιλ. γυναῖκας νὰ ψηφίσουν καὶ ἐνδιαφέρεται διὰ τὰς 15 χιλ. τοὺς ἑτεροδημότας καὶ οἱ ὁποῖοι ἄλλωστε δύνανται νὰ ψηφίσουν εἰς τὴν Λεβάδειαν, Κόρινθον καὶ ὅπου ἀλλοῦ εἶναι ἐγγεγραμμένοι.

§72Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Πρόκειται περὶ ἐκλογέων οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα νὰ ψηφίσουν.

§73Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐδῶ καὶ ἐρωτᾶ θὰ ψηφίσωμεν ἢ ὄχι τὴν συμφωνίαν;

§74Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ (Πρ. Κυβ.). Ἐγὼ ἀντελήφθην τώρα τὶ ἀκριβῶς συνέβη κατὰ τὴν συζήτησιν διὰ τὴν συμφωνίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀντελήφθην εἶναι ὅτι ἡ συμφωνία ἐστηρίχθη ἐπὶ σταθερῶν βάσεων. Συγκρίνετε τὴν συμφωνίαν τῶν ἑτεροδημοτῶν μὲ τὴν συμφωνίαν τῆς ψήφου τῶν γυναικῶν, ἐνῷ τὰ θέματα εἶναι ἄσχετα. Ἡ ψῆφος τῶν γυναικῶν τώρα ἐδόθη, καὶ τώρα ἐγγράφονται αἱ γυναῖκες, ἐνεγράφησαν δὲ καὶ ὑπολείπονται νὰ ἐγγραφοῦν ἄλλο ἕνα ἑκατομμύριον, ἐνῷ οἱ ἑτεροδημόται ἦσαν ἐγγεγραμμένοι καὶ ἐψήφισαν καὶ διεγράφησαν. Ὅταν ἕνας νόμος καταργῆται δὲν τίθεται εἰς τὸν φοῦρνον διὰ νὰ καῇ καὶ ὅταν ἀργότερα ἔρχεται δι’ ἄλλου νόμου ὁ νόμος ὁ πρῶτος διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ πρέπει νὰ εἶναι ὅλα ἕτοιμα, ὅπως ἦσαν. Ἡ ἐγγραφὴ αὐτῶν τῶν ἑτεροδημοτῶν προϋπῆρχε καὶ εἶχε γίνει μὲ ὅλους τοὺς νομίμους τύπους. Δὲν ἤξευρα πῶς σεῖς οἱ νομικοὶ τὰ μπερδεύετε ἀλλὰ ἡ ἀλήθεια εἶναι αὐτή (χειροκροτήματα). Οἱ ἑτεροδημόται εἶναι ἐγγεγραμμένοι.

§75Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Καὶ αἱ γυναῖκες δὲν εἶναι;

§76Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ (Πρ Κυβ.). Διὰ τὰς γυναῖκας εἶναι νέος νόμος ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι θὰ ψηφίσουν ὅταν ἐγγραφοῦν ὅλαι διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἀπόλυτος ἡ δικαιοσύνη. Ἐὰν θέλωμεν νὰ συζητήσωμεν διὰ τοὺς ἑτεροδημότας νομίζω ὅτι ὁ φίλος κ. Μαρκεζίνης δὲν ἔχει τὸ δίκαιον μὲ τὸ μέρος του. Τὸ δίκαιον εἶναι ἐφ’ ὅσον ὁ παλαιὸς νόμος καταργῆται, οἱ κατάλογοι ὑπάρχουν, ἰσχύουν καὶ πρέπει νὰ ψηφίσουν οἱ ἑτεροδημόται.

§77Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἡ γνώμη σας εἶναι σεβαστή, ὅπως καὶ ἡ γνώμη μας ἐλπίζω νὰ εἶναι ἐκ μέρους σας σεβαστή. Δὲν εἶναι θέμα νόμου. Ἐὰν εἶναι θέμα νόμου εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας. Ἢ ἔχετε δίκαιον εἰς τὴν ἑρμηνείαν σας, ὁπότε διατὶ συζητῶμεν, ἢ ἔχετε ἄδικον ὁπότε θὰ φέρωμεν νόμον, ὁπότε ἐὰν φέρωμεν νόμον ἐξέρχεται ἀπὸ τὴν συμφωνίαν.

§78Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ (Πρ. Κυβ.). Ἐπιμένετε πολὺ εἰς τὴν συμφωνίαν. Δὲν τὸ εὑρίσκω λογικόν. Ἡ συμφωνία εἶναι μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ δὲν ἕπεται ὅτι ἡ συμφωνία δὲν εἶναι ἀπόφασις τελεσίδικος.

§79Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Πρωτοφανὴς θεωρία.

§80Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. (Πρ. Κυβ.). Πρωτοφανὲς εἶναι αὐτὸ ποὺ λέτε. Ἐὰν γίνῃ αὐτὸ ποὺ λέγετε τότε θὰ καταργήσωμεν ὅλον αὐτὸν τὸν κόσμον, τοὺς ἀντιπροσώπους, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ὑποκύψουν εἰς μίαν συμφωνίαν συμβατικὴν πέντε Κυρίων.

§81Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὅταν προεδρεύατε τῆς συζητήσεως δὲν τὸ εἴπατε αὐτό.

§82Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. (Πρ. Κυβ.). Ὅταν εἰς κάθε λέξιν σηκώνεσθε καὶ μὲ διακόπτετε, δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλήξω εἰς κανένα ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα. Ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι τὸ ζήτημα τῶν ἑτεροδημοτῶν εἶναι ἄσχετον μὲ τὸ ζήτημα τῆς ψήφου τῶν γυναικῶν. Καὶ σᾶς τὸ εἶπα πῶς οἱ ἑτεροδημόται ἐψήφισαν καὶ τοὺς κατηργήθη τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσουν καὶ κατόπιν τοὺς ἐδόθη πάλι τὸ δικαίωμα. Διατὶ νὰ γίνῃ ὅλη αὐτὴ ἡ ἀναστάτωσις δι’ ἐκείνους ποὺ εἶναι ἐγγεγραμμένοι; Ἡ συμφωνία ποὺ ἔγινε δὲν σημαίνει ὅτι θὰ καταργήσῃ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐὰν τινες θέλουν νὰ ὁμιλήσουν ἐπὶ τοῦ θέματος διὰ ν’ ἀποδείξουν ὅτι ἡ συμφωνία ἡ γενομένη ἔχει τρωτὰ καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εὐσταθήσῃ, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μὴ τὸ ἐπιτρέψωμεν αὐτὸ νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις καὶ ἡ συμφωνία ἐγένετο διὰ νὰ ἐξομαλύνουν τὰς περιπτώσεις καὶ νὰ διευκολύνουν τὴν λῆψιν ἀποφάσεως, ἀλλὰ αἱ ἀποφάσεις λαμβάνονται μόνον ἀπὸ τὴν Βουλήν. Δὲν σημαίνει τὸ ὅτι ἐλάβατε 5–6 ἀποφάσεις ὅτι αἱ ἀποφάσεις τὰς ὁποίας ἐλάβατε ἦσαν τελεσίδικοι καὶ θὰ ὑποχρεώσουν τὴν Βουλὴν νὰ τὰς ψηφίσῃ ἀσυζητητί. Δι’ αὐτὸ ἡ συμφωνία δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν διὰ τὴν Βουλήν. Δὲν εἶναι ἀνάγκη διὰ τοὺς ἑτεροδημότες νὰ κάψωμεν τοὺς καταλόγους διὰ νὰ κάμωμεν ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τὴν διαδικασίαν τῆς ἐγγραφῆς. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω, κύριε Μαρκεζίνη, δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι καλλίτερον εἶναι νὰ ἀφήσωμεν τὰ δικολαβικὰ (χειροκροτήματα).

§83Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὄχι. Δικολαβικὴ εἶναι ἡ θεωρία τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζετε, τὸ νὰ ὑποστηρίζετε ὅτι ἠμπορεῖ νὰ συσκέπτεται ἡ ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευσις μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ συζητῇ ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ἑαυτόν του, ὁ Στρατάρχης διὰ τὸν ἑαυτόν του, ἢ ἡμεῖς διὰ τὸν ἑαυτόν μας. Τουναντίον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἴπομεν εἶναι ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ πῶς θὰ γίνωνται αἱ ἐγγραφαί. Θὰ γίνεται ἐγγραφὴ ἢ διαγραφὴ μόνον, ἐγγραφὴ ἢ οὐδεμία διαγραφὴ αὐτὸ εἶναι ἐλεύθερα τὰ κόμματα νὰ ψηφίσουν. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς ψήφου γυναικῶν, προκειμένου περὶ τοῦ Στρατοῦ, προκειμένου περὶ ἑτεροδημοτῶν εἶναι ἀπόφασις Κυβερνητική. Πιθανὸν νὰ ὑπῆρχε ἀπειθαρχία 4 ἢ 5 βουλευτῶν καὶ οὐδεὶς ἀπαγορεύει εἰς αὐτὸν νὰ ὁμιλῇ ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις εἶναι δεσμευμένη.

§84Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. (Πρ. Κυβ.). Δὲν εἶναι καθόλου δεσμευμένη, ἐπειδὴ ἦλθον 5 ἄνθρωποι εἰς συμφωνίαν. Τὰ ζητήματα ἔρχονται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐξομαλυνθοῦν. Ἡ συμφωνία χρειάζεται νὰ μεταβληθῇ ὡς ἀπόφασις, ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία θὰ διεξαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἀποδειχθῇ ἐὰν εἶναι ὀρθὴ καὶ θὰ μεταβληθῇ ἡ ἀπόφασις.

§85Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Νομίζω ὅτι ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διευκολύνει τὴν κατάστασιν, διότι δὲν ἀναγνωρίζει τὴν ὑπάρχουσαν συμφωνίαν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, κύριοι, ὅτι ἡ συμφωνία ἡ ὁποία ἐγένετο παρουσία καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὡρισμένων ἄλλων Ὑπουργῶν καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀφορᾶ τὸ ζήτημα τῶν ἑτεροδημοτῶν. Ρητῶς ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ παρατείνωμεν τὴν συζήτησιν, δοθέντος ὅτι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν πρόκειται νὰ ψηφίσῃ ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ γίνουν ἐντὸς τοῦ 1952. Γεγονὸς ἀναμφισβήτητον ἑπομένως εἶναι, ὅτι ἐὰν ὑποβάλωμεν τροπολογίαν ὑπάρχει ὑπαναχώρησις, ἀναμφισβητήτως αὐτὸ εἶναι ἔξω τῆς συμφωνίας, τὸ ὡμολόγησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ θέσις τοῦ ζητήματος. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ.)

§86Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὑπεστηρίχθη παρ’ ἐμοῦ, ὅτι προκειμένου νὰ γίνῃ ἐγγραφὴ εἰς καταλόγους τῶν ἑτεροδημοτῶν ἡ διαδικασία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσῃ τόσο γρήγορα ὥστε ἐὰν γίνουν ἐκλογαὶ ἐντὸς τοῦ 1952 νὰ λάβουν μέρος, διότι ἡ διαδικασία εἶναι πολὺ μακρά, ἄλλο θέμα προέκυψεν, ὅτι ὑπάρχουν κατάλογοι, ὅτι ὑπάρχουν ἐγγεγραμμένοι, αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§87Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνέπτυξε μίαν θεωρίαν, ἡ ὁποία θεωρία εἶναι ἐν μέρει ὀρθή. Εἶπεν ὅτι ὅταν ἐγένετο συμφωνία μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ ἀντιπροσώπων τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ συμφωνία αὐτὴ δὲν δεσμεύει ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἐκείνην ὅτι θὰ μετέβαλε εἰς ὄργανα τῆς ἡγεσίας τοὺς βουλευτάς. Δὲν δεσμεύει ἀπολύτως τοὺς βουλευτὰς καὶ τὴν Βουλήν. Βεβαίως ἀναμφισβητήτως ἡ Βουλὴ εἶναι ἐκείνη — ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς δὲν τὸ ἀμφισβητεῖ — ἡ Βουλὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀποφασίσῃ, ἡ Βουλὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ κρίνῃ περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς γενομένης συμφωνίας, ἡ Βουλὴ θὰ δώσῃ τὴν σφραγῖδα εἰς τὴν συμφωνίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐπικυρώσῃ τὴν γενομένην συμφωνίαν ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ θεωρία τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὀρθή. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω ὅτι τὸ ἕτερον ἥμισυ τῆς θεωρίας αὐτῆς εἶναι ἀπολύτως ἐσφαλμένον. Καὶ ἡ ἐσφαλμένη ὑποστήριξις τοῦ ἑτέρου ἡμίσεος μεταβάλλει τὴν ὅλην θεωρίαν, εἰς θεωρίαν ἀτυχῆ. Διότι, εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν δεσμεύει ἡ συμφωνία τοὺς βουλευτὰς τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὰ κόμματα τῶν ὁποίων ἡ ἡγεσία προέβη εἰς τὴν συμφωνίαν, ἀλλὰ δὲν προσέθεσε κάτι τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἠθικὴν προϋπόθεσιν οἱασδήποτε συμφωνίας, ὅτι ἡ ἡγεσία τῶν κομμάτων ὀφείλει καὶ ἑπομένως ὤφειλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ συστήσῃ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς τοὺς κ. βουλευτὰς νὰ σεβασθοῦν τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία ἐγένετο (χειροκροτήματα.) Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐλευθέρα νὰ κρίνῃ. Ἐὰν οἱ βουλευταὶ τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως εἶχον ἀντίθετον γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ θέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης εἰς τοὺς φίλους της. Πιθανὸν ὄχι. Ἐὰν εἶχον ἀντίθετον γνώμην 5, 10, 20 βουλευταί, ἐὰν ἡ συμφωνία καταργῆται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ πιθανὸν νὰ μείνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐξουσίαν παρὰ τὴν ἀποδοκιμασίαν, τῆς ὁποίας θὰ ἐτύγχανεν ἐκ μέρους τῶν ἐν τῇ Βουλῇ ὀπαδῶν της. Ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχυρισθῇ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ἀντὶ νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν γενομένην συμφωνίαν, ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ἐναντίον της. Ἀλλοίμονον τότε. Κύριοι, ἴσως νὰ μὴ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι τὴν συμφωνίαν καὶ γενικῶς τὰς διαπραγματεύσεις, τὰς διαπραγματεύσεις δὲν τὰς προεκάλεσεν ἡ ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευσις. Ἡ πρώτη συνάντησις μεταξὺ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ συναδέλφου καὶ ἀγαπητοῦ φίλου κ. Μαρκεζίνη ἐγένετο κατόπιν προτάσεως καὶ προσκλήσεως τοῦ κ. Βενιζέλου. Δὲν ἐγένετο κατόπιν προσκλήσεως τοῦ κ. Μαρκεζίνη ἢ οἱουδήποτε ἐξ ἡμῶν. Ἡ ἀντιπολίτευσις δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει της νὰ διαπραγματευθῇ τὸ θέμα. Ἡ ἀντιπολίτευσις εὑρέθη ἐνώπιον ἑνὸς νομοσχεδίου, ἐπολέμησε τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἦτο ἑτοίμη νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸν κοινοβουλευτικὸν ἀγῶνα, εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν μάχην, ἡ ὁποία φυσικὸν ἦτο νὰ ἀναπτυχθῇ ἐξ ἀφορμῆς τοῦ σπουδαιοτάτου αὐτοῦ νομοθετήματος, ὁπότε κατόπιν προσκλήσεως καὶ ἐμπνεύσεως ἐμπνεύσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία ἐξάρσεως καὶ ἐπαίνου, τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο ἡ πρώτη ἐπαφή. Ἡ πρώτη ἐπαφή, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἦτο ἐπαφὴ μὴ δεσμεύουσα, καὶ ἐλέχθη κατὰ τὴν πρώτην ἐπαφήν καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Μαρκεζίνη καὶ ἐκ μέρους τῶν κ.κ. Βενιζέλου, Ρέντη καὶ Κασιμάτη ὅτι ἡ συνεννόησις γίνεται ad referendum, ὅτι θὰ ἀναφερθῶσι τόσον ὁ κ. Μαρκεζίνης εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Συναγερμοῦ, ὅσον καὶ οἱ Κύριοι εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὴν δευτέραν συνάντησιν, ἡ ὁποία ἐγένετο, ὅπως περιέγραψε προηγουμένως τὰ πράγματα ὁ κ. Μαρκεζίνης, εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅπου ἐκαθήσαμεν ὡς νὰ συνηπαρτίζομεν τὴν κυβέρνησιν, κατὰ τὴν δευτέραν αὐτὴν συνάντησιν, ὑπὸ τὴν προεδρίαν αὐτοῦ τούτου τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐγένετο, ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, ἡ θέσις τῶν ζητημάτων, καὶ ἐδόθησαν μερικαὶ γενικαὶ λύσεις, ὡρίσθη δὲ ὅτι κατὰ τὴν ἑπομένην ἐντεταλμένοι πλέον τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸς οὗτος ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ οἱ κ.κ. Ρέντης Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, Κασιμάτης Ὑπουργὸς Ἐργασίας, Βαρβούτης Ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου, ὁ κ. Καρτάλης Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ κ. Νόβας Ὑπουργὸς παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ θὰ συνηντῶντο μετὰ τῶν κ.κ. Μαρκεζίνη, Στεφανοπούλου καὶ ἐμοῦ καὶ τότε αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐκεῖ θὰ συνεφωνοῦντο ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν ὅσων ἐλέχθησαν κατὰ τὴν προηγουμένην, θὰ ἀπετέλουν συμφωνίαν. Δι’ αὐτό, ἐξεδόθη καὶ ἀνακοινωθέν. Δι’ αὐτό, ὁ κ. Νόβας, ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως, κατ’ ἐξοχὴν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, παρὰ τῷ ὁποίῳ μάλιστα εἶναι διαπεπιστευμένος, ἐξέδωσε καὶ σχετικὰ ἀνακοινωθέντα καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην καὶ τὴν μεθ’ ἑπομένην κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀπουσίαζον. Ἑπομένως, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, πρῶτον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι οἱαδήποτε συμφωνία δὲν ἐδέσμευε τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἐδέσμευε τοὺς βουλευτάς, ἀλλὰ ἐδέσμευε τὴν Κυβέρνησιν ἔναντι τῆς Βουλῆς καὶ τῶν φίλων της. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλει νὰ ἔχῃ τὸ ἠθικὸν θάρρος καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς φίλους της: μάλιστα, ἐγὼ συνεφώνησα καὶ ἐγὼ ἐμμένω εἰς τὴν συμφωνίαν, διότι εἶναι ζήτημα ἠθικῆς τάξεως νὰ ἐμμείνω εἰς τὴν συμφωνίαν. Καὶ ἐὰν θέλουν οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι τῆς ΕΠΕΚ καὶ τῶν Φιλελευθέρων νὰ μὴ σεβασθοῦν τὴν συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν, αὐτό, εἶναι ἕτερον ζήτημα.

§88Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. (Πρ. Κυβ.). Ἡ Κυβέρνησις δὲν συνεφώνησεν. Ἤκουσα τὰς συζητήσεις, τὰς ὁποίας ἐκάματε καὶ ὡμίλησα.

§89Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Δὲν παραδέχεται τὴν συμφωνίαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία. (χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς). (Ὁ κ. Βενιζέλος ἐγκαταλείπει τὴν θέσιν του)

§90Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. (Πρ. Κυβ.). Ἐγὼ εἶμαι ὑπεύθυνος ἔναντι τοῦ ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πρέπει νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς (χειροκροτήματα).

§91Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δίδει τελείως διαφόρους ἐννοίας εἰς τὰς συμφωνίας ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἔχουν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα εἶναι λελυμένον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζω τί συνέβη μεταξὺ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι παρέστησαν κατὰ τὴν συμφωνίαν καὶ οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν ὑποχρέωσιν. Δὲν μᾶς ἐλέχθη ποτὲ — αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς κυβερνήσεως ἄλλως τε εἶχε προεδρεύσει τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως — δὲν μᾶς ἐλέχθη ποτὲ ὅτι οἱ κύριοι, οἱ ὁποῖοι παρέστησαν δὲν ἐδέσμευον τὴν Κυβέρνησιν. Ἄλλως τε αὐτὸ εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ λυθῇ ἐντὸς τῶν κόλπων αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι ἁπλῶς Ἀντιπρόεδρος, δὲν εἶναι ἁπλῶς ὑπουργός, ἀλλὰ εἶναι ἀρχηγὸς κόμματος καὶ ὁ ὁποῖος ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἐθεώρει ἑαυτὸν δεσμευθέντα, ὅπως ἐδήλωσεν ἐκ τῆς θέσεως αὐτῆς πρὸ ὀλίγου, θέσιν, τὴν ὁποίαν ἠναγκάσθη ἀκριβῶς πρὸ ὀλίγου νὰ ἐγκαταλείψῃ μετὰ τὴν ἐπιμονὴν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως θεωρήσῃ τὴν συμφωνίαν ὡς μὴ γενομένην (χειροκροτήματα), λέγω ὅτι οἱ κύριοι αὐτοί, κατ’ ἐξοχὴν ὅμως ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδέσμευον τὴν Κυβέρνησιν. Λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι ὁ Συναγερμὸς αἰσθάνεται βαθεῖαν ἀπογοήτευσιν διὰ τὰ πολιτικά μας ἤθη μεθ’ ὅσα ἐδηλώθησαν ἀπόψε (παρατεταμένα χειροκροματα). Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος, μετὰ λύπης μου, νὰ δηλώσω ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ἁπλοῦν. Ὑπάρχουν παρασκήνια εἰς τὴν ὅλην ὑπόθεσιν. Δὲν εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐνῶ συνεφώνησαν οἱ κύριοι, ποὺ παρέστησαν κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις, ἐνῶ συνεφώνησαν κατ’ οὐσίαν διὰ τῶν κυρίων αὐτῶν, αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὁποίου τὴν ἠθικὴν πίστιν οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ, ἐγένετο μετὰ ταῦτα, ἔντονος προσπάθεια, τῆς ὁποίας προσπαθείας ἡγήθησαν ἀριστερὰ στοιχεῖα τῆς αἰθούσης αὐτῆς... (παρατεταμένα χειροκροτήματα). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀνακαλέσετε.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ 5′ λεπτά.

(Ὥρα 9.20′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9.40′ μ.μ.)

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ν. Μανθόπουλος.

§95Ν. ΜΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε καὶ κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἤξευρα ὅτι εἶναι τεθειμένη ἀρχὴ μέσα εἰς τὸ Κοινοβούλιον ὅτι πᾶς ὁ πλησιάζων τὸν ὁμιλοῦντα, ἔστω καὶ παρατύπως ὅτι τὸν πλησιάζει δι’ ἀπειλητικοὺς σκοπούς. Δὲν εἶχον καμμίαν τοιαύτην πρόθεσιν, ἀλλὰ κατόπιν τῆς ἀτυχοῦς φράσεως τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισεν ὁ ἀξιότιμος κ. Κανελλόπουλος, ἐπειδὴ ἔγινε πολὺς θόρυβος καὶ ἐγὼ δὲν ἤκουσα καλῶς τὰ λεχθέντα, ἐπλησίασα φιλικώτατα τὸν κ. Κανελλόπουλον (θόρυβος καὶ γέλωτες ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ἂν ἦτο ποτὲ δυνατὸν ἐγὼ νὰ διανοηθῶ ὥστε νὰ πλησιάσω οἱονδήποτε ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων καὶ ἰδίᾳ τὸν ἀξιότιμον κ. Κανελλόπουλον μὲ ἀπειλητικὰς διαθέσεις. Ἂς μᾶς εἴπῃ ὁ κ. Κανελλόπουλος τί τοῦ εἶπον καὶ κατὰ τίνι τρόπον τὸ εἶπον. Ἀδιάφορον ἂν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν διακόψω ἀπὸ τῆς θέσεώς μου. Λυποῦμαι δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἔγινε μία παρεξήγησις.

§96Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. (Πρ. Κυβ.). Κύριοι βουλευταί, τὸ ἐπίμαχον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβε διαστάσεις μακρᾶς ὁμιλίας ἐν τῇ Βουλῇ, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραταθῇ πλέον. Ἐγὼ ὡς ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι εἶμαι ἐντὸς τοῦ δικαίου. Αἰσθάνομαι ὅτι ὅσα εἶπον προήρχοντο ἀπὸ καλὴν πρόθεσιν καὶ νομίζω ὅτι ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινον ἦτο ἡ καλυτέρα. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἡ ἀξιωματικὴ ἀντιπολίτευσις δὲν συμφωνεῖ, εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας νομικῆς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλήν, νὰ δεχθῇ τὸ ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ὅπως ἔχει μὲ τὴν διαφορὰν νὰ τεθῇ εἰς τὴν κρίσιν τῶν νομικῶν ἡ διατύπωσις καὶ ἡ διασάφησις τῆς περιπτώσεως αὐτῆς.

§97Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἡ διατύπωσις, ἡ ἑρμηνεία.

§98Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. (Πρ. Κυβ.). Εἶναι ζήτημα ἑρμηνείας, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τὴν καθορίσουν οἱ νομικοί. Ἔτσι θὰ τελειώσωμεν διότι ἐπῆρε τόσην ἔκτασιν ἡ συζήτησις καὶ ἀσχολούμεθα μὲ τὰ ἴδια πράγματα. Ὅλοι οἱ ρήτορες ἐπαναλαμβάνουν τὰ ἴδια καὶ συνεπῶς δὲν θὰ εὕρωμεν καμμίαν λύσιν τῆς ὑποθέσεως ὥστε νὰ ὑπάρξῃ σαφὴς καὶ ἐμπεριστατωμένη λύσις, διὰ νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω. Οἱ καιροὶ δὲν ἐπιτρέπουν ἐπὶ πλέον συζητήσεις διὰ τὰ ζητήματα αὐτὰ καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἡ διαφορὰ αὐτή, οἱ ἁρμόδιοι νομικοὶ ἂς λύσουν τὸ ζήτημα. Αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις τὸ προτείνει γενναιοφρόνως διὰ νὰ τελειώσωμεν ἅπαξ διὰ παντὸς τὴν συζήτησιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἤρχισαν τὰ Συμβούλια τῶν ἑκατέρωθεν παρατάξεων καὶ εἰς τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ ἀποδώσω κακὴν πρόθεσιν. Ἠθέλησαν νὰ καταλήξουν εἰς ἕνα συμπέρασμα, ἀλλὰ τὸ συμπέρασμα κατέστη ἀδύνατον νὰ προσκομισθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Δι’ αὐτὸ τὴν ἑρμηνείαν μόνον οἱ ἁρμόδιοι νομικοὶ θὰ μπορέσουν νὰ τὴν ἐξακριβώσουν.

§99Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἱκανοποιεῖ πλήρως τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, μετὰ τοῦ ὁποίου ἐγένοντο αἱ διαπραγματεύσεις καὶ μετὰ τοῦ ὁποίου συνήφθη ἡ συμφωνία. Κατόπιν τῆς δηλώσεως αὐτῆς θεωρῶ περιττὸν νὰ συνεχίσω τὴν ἀγόρευσίν μου καὶ δηλῶ καὶ πάλιν ὅτι τὸ πρόβλημα θεωρεῖται καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας λελυμένον. Δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα καὶ νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῶν ὑπολοίπων ἄρθρων.

§100Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. (Ὑπ. Συγκ.). Κύριε Πρόεδρε, δεχόμεθα ἀπολύτως, τὴν δοθεῖσαν λύσιν, ἀλλὰ παρακαλοῦμεν τὸν κ. Κανελλόπουλον νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν λεχθεῖσαν φράσιν.

§101Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσωμεν καὶ ἡμεῖς ὡρισμένας ἐξηγήσεις. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ νὰ δεχθῆτε μίαν βεβαίωσιν ὅτι ὅ,τι θὰ σᾶς εἴπω εἶναι ἀπολύτως καλόπιστα. Ἀρχίζω λέγων εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Κανελλόπουλον ὅτι ἡ ὑποβολὴ τῆς τροπολογίας μας δὲν εἶναι προϊὸν παρασκηνίων. Ὀφείλετε νὰ δεχθῆτε αὐτὴν τὴν βεβαίωσίν μου. Ἐγὼ συνέταξα, κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν τελευταίαν στιγμήν, ἀντιληφθεὶς ὅτι ἔμενεν ἔκθετον τὸ θέμα ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐγγεγραμμένοι. Τὸ θέμα ἔχει μίαν προϊστορίαν. Ὅταν συνετάσσετο τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ἐκλογικόν, ὡς βουλευτὴς Ἀθηνῶν, κατέχων ὡρισμένας ἀπόψεις ἀφορώσας τὴν περιφέρειάν μου, παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὲ δεχθῇ εἰς συνεργασίαν, διὰ νὰ διατυπώσω ὡρισμένας παρατηρήσεις μου καὶ ἐδέχθην τὴν ἀπάντησιν ὅτι τὸ ἔδαφος εἶναι ἀνοικτὸν κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον καὶ ἡ ἀντίληψίς μου περὶ κατατμήσεως τῆς ἐκλογικῆς περιφερείας Ἀθηνῶν δὲν εἶχεν ἴδει τὸ φῶς δι’ ἀναγραφῆς ὡρισμένης διατάξεως εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἀλλ’ ὑπεβλήθη ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Ὑπὸ ταύτην τὴν συμφωνίαν μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εὗρον τὴν εὐκαιρίαν ὑποβολῆς προτάσεων εἰς ἕκαστον ἐκ τῶν ψηφιζομένων ἄρθρων. Καὶ ἀληθῶς τὴν στιγμὴν ἐκείνην τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ἀντιληφθεὶς ὅτι πράγματι ἔμενεν ἔκθετον τὸ θέμα καὶ ἡ τύχη τῶν ἐγγεγραμμένων εἰς τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους τοῦ ἔτους 1950, βάσει τοῦ νομοσχεδίου τοῦ 1949, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1949, συνέταξα ἐν σπουδῇ, ἐπικουρηθεὶς ἀπὸ τὸν κ. Κύρκον καὶ τοὺς ἄλλους συναδέλφους τοὺς ὑπογράφοντας, τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἀπόδειξιν τῆς σπουδῆς αὐτῆς καὶ τῆς ἐλλείψεως οἱασδήποτε προπαρασκευῆς παρέχει ἡ δυσχέρεια, μὲ τὴν ὁποίαν συνετάχθη τὸ κείμενον καὶ αἱ διαγραφαὶ τὰς ὁποίας ἔχει, διότι συνετάχθη τὴν τελευταίαν ἐκείνην στιγμήν. Συνεπῶς εἶναι πάντως ἀναληθὲς ὅτι ὑπῆρξεν οἱαδήποτε προεργασία, ὀφείλω δὲ νὰ εἴπω καὶ τὸ ἑξῆς: Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν ἔθεσα ὑπ’ ὄψιν του τὸ πρᾶγμα, μᾶς ἀπήντησε ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἀνάγκη νομικῆς διατάξεως, ὅπως εἶπε καὶ προηγουμένως, διότι τὸ θέμα εἶναι τακτοποιημένον νομικῶς. Ἀλλ’ ἐγώ, διαφωνῶν εἰς αὐτὸ εἶπον ὅτι ὁ καταργητικὸς Νόμος ὑφίσταται κι’ ἀνεξαρτήτως ἐὰν συνετάσσοντο οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἢ ἐξεδίδοντο ἐκλογικὰ βιβλιάρια, εἴχομεν ἀνάγκην νομικῆς διατάξεως διὰ τὴν ἀναβίωσιν τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Λέγω ὅτι σεῖς τοῦ Συναγερμοῦ διατυπώνετε ἀντιρρήσεις διότι ἐπικαλεῖσθε κάποιαν συμφωνίαν. Ἀναμφισβητήτως, ἡμεῖς, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὴν Κυβερνητικὴν πτέρυγα δὲν ἠμποροῦμεν νὰ μὴ βλέπωμεν εὐαισθήτως οἱανδήποτε συμφωνίαν, τὴν ὁποίαν ἡ ἡγεσία μας ἔχει κάμει μὲ τὴν ἰδικήν σας ἡγεσίαν, ἀλλὰ πιστεύομεν ὅτι ἡ ὑποβολὴ τῆς τροπολογίας μας ἐγένετο ἐντὸς τῆς συμφωνίας. Διότι ὑπονοοῦμεν καὶ ὑποθέτομεν καὶ ἐγὼ πιστεύω ὅτι συνεφωνήσατε ἐπὶ δεδομένων καὶ ἐπὶ τῶν δεδομένων τούτων, ἔλειπεν ἡ γνῶσις ἀπὸ ὅλους σας, οἱ ὁποῖοι ἐκάματε τὴν συμφωνίαν, ὅτι διὰ τοὺς ἑτεροδημότας, τῶν ὁποίων ζητήσατε, τὴν δημιουργίαν ἐκλογικοῦ δικαιώματος διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ 1953, σᾶς ἔλειπεν ἡ γνῶσις ὅτι ὑφίστανται κατάλογοι καὶ ὅτι ἐὰν τυχὸν τὸ ἐγνωρίζατε τοῦτο, ἀλλοία θὰ ἦτο ἡ συμφωνία. Ὅταν, λοιπόν, ὑπεβάλαμεν ἡμεῖς τὴν πρότασιν ταύτην, τὴν ὑπεβάλαμε, νομίζοντες, ὅτι πληροῦμεν ἀκριβῶς τὴν συμφωνίαν. Εἶναι ἀνάγκη ταῦτα νὰ λεχθοῦν, ἀκριβῶς διὰ νὰ γίνῃ μία πλήρης ἀποσαφήνισις τοῦ ζητήματος, καὶ λέγομεν, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ πολίτου, δὲν τὸ προσβάλλομεν, ἀντιθέτως τὸ ἐνισχύομεν, διότι εἶναι περιττὸν νὰ εἴπω ὅτι τὸ ζητούμενον δι’ ἑνὸς ἐκλογικοῦ, εἶναι τὸ νὰ δημιουργήσωμεν δικαίωμα εἰς τοὺς ἔχοντας τὰ οὐσιαστικὰ προσόντα καὶ συνεπῶς, πᾶσα ἀμφιβολία αἴρεται, ὅπως λέγομεν, ἡμεῖς οἱ νομικοί, ὑπὲρ τῆς πληρώσεως τοῦ σκοποῦ. Ὁ σκοπὸς σας ἦτο, νὰ ὁπλίσητε τοὺς Ἕλληνας πολίτας μὲ τὸ δικαίωμα τὸ ἐκλογικόν. Ἐφ’ ὅσον συνεπῶς, ἡμεῖς, ἐπικουροῦντες τὸ ἔργον τὸ ἰδικόν σας, σᾶς ὑπεδείξαμε τὴν ὕπαρξιν στοιχείων, βάσει τῶν ὁποίων οἱ πολῖται θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκπληρώσουν τὸ δικαίωμά των, ἐνομίσαμεν ὅτι εἴχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ πράξωμεν αὐτό, διὰ νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ σημεῖον τοῦτο. Καὶ λέγομεν ἀνεξαρτήτως πλέον τοῦ ζητήματος, ἀνεξαρτήτως ἐὰν κατόπιν τῆς δηλώσεως τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως, κατόπιν τῆς ὁποίας ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ παύσω ὑποστηρίζων τὴν τροπολογίαν αὐτήν, ἐρχόμεθα νὰ σᾶς δηλώσωμεν, ὅτι ὑπάρχουν πλήρως συντεταγμένοι κατάλογοι, ὑφιστάμενοι παρὰ τοῖς ἁρμοδίοις γραφείοις τῶν Πρωτοδικείων ὑπάρχουν ἐκλογικὰ βιβλιάρια εἰς χεῖρας τῶν ἐκλογέων ἐκείνων ὑπὲρ τῶν ὁποίων προνοεῖτε, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπήγαγον τὸν ἑαυτόν των εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ 1953. Ἔτσι ἔχει τὸ θέμα καὶ νομίζω ὅτι μοῦ εἶναι τελείως, εἰς ἐμὲ τουλάχιστον προσωπικῶς, ἀδιάφορον νὰ ἀπαντήσω ἐπὶ τοῦ εἰς ποίαν πτέρυγα ἀνήκω ἢ δὲν ἀνήκω διότι νομίζω ὅτι ὁ πολιτευτὴς θὰ κρίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πράξεών του, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πραγματικῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχει ἀπέναντι τοῦ Ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει ἀντιλήψεων τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ οἱοσδήποτε, ὅσον καὶ ἐὰν εἶναι ἀξιότιμος καὶ τοῦ ὁποίου ἡ γνώμη εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἀρκετὰ σεβαστή, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος εἶναι φυσικὸν νὰ στερῆται τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα καθορίζουν αὐτὴν τὴν πολιτικὴν θέσιν καὶ αὐτὴν τὴν βούλησιν καὶ γενικῶς τὴν τοποθέτησιν τοῦ πολιτευτοῦ. Ἐπὶ τούτου, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχω ἀνάγκη νὰ ἀσχοληθῶ. Μοῦ εἶναι ἀρκετὸν ὅτι ἀπεσαφήνισα τὸ θέμα τῆς δῆθεν ὑπάρξεως παρασκηνίων εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. (χειροκροτήματα.)

§102Γ. ΣΙΜΟΣ. Κύριοι βουλευταί, βιάζομαι ἀπὸ τὴν ἀρχὴν νὰ δηλώσω ὅτι λυποῦμαι πολύ, διότι ἡ συνεδρίασις ἀπόψε ἔχασε τὴν ψυχραιμία της καὶ διότι πράγματα, τὰ ὁποῖα θὰ μποροῦσαν νὰ λεχθοῦν ἀπὸ ἐδῶ, μὲ γαλήνην, ὄχι ἐπιστρατεύοντες ἄλλας δυνάμεις πέραν ἀπὸ τὰς δυνάμεις τοῦ λογικοῦ μας, ἔφθασαν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἐπιστρατεύσουν καὶ ἄλλας δυνάμεις, τῶν ὁποίων ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀνάγκην, μέσα εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ λυποῦμαι ἀκόμη περισσότερον, διότι ἕνα τόσο σοβαρὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λύσωμεν ἡμεῖς ἀπόψε, ἐλύθη εἰς τὰ παρασκήνια καὶ δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ χειροκροτήσω, τὴν προηγουμένην φράσιν τὴν ὁποίαν μᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν μᾶς ἔλεγεν ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δεσμεύεται ἀπὸ τὰς συνεννοήσεις αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἐρήμην τῆς Βουλῆς καὶ τολμῶ νὰ εἴπω, ἐρήμην τοῦ λαοῦ τοῦ ἰδίου. Τὸ θέαμα τὸ ὁποῖον παρουσίασε τὸν τελευταῖον καιρόν, ἡ Βουλή, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω ὅτι ἦτο θέαμα πολὺ θλιβερόν, διότι ἐκλήθημεν ὄχι ἡμεῖς νὰ εἴπωμεν ἀλλὰ ἐκλήθητε νὰ δηλώσητε, ἐὰν συμφωνῆτε, ἢ δὲν συμφωνῆτε διὰ συμφωνία ποὺ πολὺ πιθανὸν θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω, ὅτι δὲν θὰ εἴχατε καὶ σαφῆ ἐπίγνωσιν τοῦ τί λέγει. Τὸ ὅλον θέμα κατήντησε ἔπειτα ἀπὸ τὴν τελευταίαν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θέμα νομικὸν δηλαδὴ ἡ Βουλὴ ἔχασε τὴν πολιτικήν της, πρωτοβουλίαν καὶ κατὰ κάποιον τρόπον ἐπιμένει νὰ μεταμορφωθῇ πάλιν ἀπόψε εἰς Συμβούλιον Ἐπικρατείας, εἰς Ἀνώτατον πολιτικὸν Δικαστήριον, ἢ ἀνώτατον νομικὸν ὄργανον. Τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί, εἶναι θέμα καθαρὰ πολιτικὸ καὶ θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ μᾶς εἴπῃ, ποῖοι εἶναι ἆρα γε αὐτοὶ οἱ ἁρμόδιοι νομικοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν ἀντίληψίν του, θὰ ἀποφασίσουν ἐὰν πρόκειται νὰ ψηφίσουν οἱ ἑτεροδημόται ἢ ὄχι. Εἶναι εὐτύχημα ἴσως ποὺ καταπιάνομαι μὲ ἕνα τέτοιο θέμα, χωρὶς νὰ εἶμαι νομικός, διότι βλέπω τὸ θέμα ὄχι δικονομικά, ἀλλὰ εἰς τὴν οὐσίαν. Ὑπάρχει τὸ θέμα αὐτὸ καὶ ὑπάρχει ἀκέραιον. Τὸ ἐὰν τὸ ἀντιμετωπίσατε εἰς τὰς ἰδιαιτέρας συμφωνίας ἐρήμην τῆς Βουλῆς καὶ ἐρήμην τοῦ λαοῦ κατὰ τρόπον λειψό, ὥστε νὰ μὴ διακανονισθῇ καὶ νὰ ἐξαντληθῇ πλήρως, αὐτὸ εἶναι ἀρκετόν, διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι ὅσα, δὲν προεβλέψαμε εἰς τὰς ἰδιαιτέρας μας συμφωνίας, ὄχι ἡμεῖς, ἐδῶ, ἀλλὰ ὅσοι δὲν προεβλέψαμεν εἰς τὰς ἰδιαιτέρας μας συμφωνίας θὰ τὰ ἀφίσωμεν νὰ τὰ λύσουν ἐρήμην τῆς πολιτικῆς θελήσεως, τὴν ὁποίαν ἐκφράζομεν ἡμεῖς, οἱ διάφοροι νομικοί. Τὸ θέμα, εἶναι θέμα οὐσίας. Ὑπάρχουν τόσες χιλιάδες ἑτεροδημοτῶν καὶ θὰ ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ περισσοτέραν πολιτικὴν εὐθιξίαν, νὰ ἀναλάβῃ τὴν πολιτικήν της εὐθύνην ἀκεραίαν καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου, ὅτι αἱ τόσαι χιλιάδες τῶν ἑτεροδημοτῶν θὰ ψηφίσουν ἢ ἡ γνώμη μου, εἶναι ὅτι αἱ τόσαι χιλιάδες τῶν ἑτεροδημοτῶν δὲν θὰ ψηφίσουν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν τὴν ἐπικύρωσιν μιᾶς συμφωνίας, αὐτοῦ τοῦ εἴδους συμφωνία, καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡμεῖς δὲν ξεύρουμεν ἐὰν θὰ ψηφίσουν ἢ δὲν θὰ ψηφίσουν καὶ πρέπει οἱ νομικοὶ νὰ ἀποφασίσουν. Οἱ νομικοὶ θὰ ὑποκαταστήσουν τὸ πολιτικὸν Σῶμα;

§103Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Τὸ λέγει τὸ ἄρθρον 9.

§104Γ. ΣΙΜΟΣ. Νὰ ἔλθετε ἐδῶ καὶ νὰ εἴπητε τὰς ἀπόψεις σας. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ζήτημα. Λυποῦμαι κύριε συνάδελφε, ἀλλὰ εἶσθε τόσον ἔξω ἀπὸ τὸ ζήτημα. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐὰν θὰ ψηφίσουν οἱ ἑτεροδημόται, τὸ θέμα εἶναι ποῦ θὰ ψηφίσουν, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ ἐὰν προεκλήθη ἡ συζήτησις ἀπόψε, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι δὲν τὸ παρηκολουθήσατε. Δὲν εἶναι τὸ θέμα, ὅπως τὸ λέγετε. Τὸ θέμα εἶναι ποῦ θὰ ψηφίσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ἡ συμφωνία δὲν ξέρει τί προέβλεπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς παρέπεμψε εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς—θέλω νὰ κάμω αὐτὴν τὴν σαφῆ δήλωσιν—οὐδεμία ἀπὸ τὰς συμφωνίας αὐτάς, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν, χωρὶς τὴν γνώμην τοῦ Σώματος καὶ τοῦ λαοῦ, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ τὰς ἀναγνωρίσωμεν. Δὲν ἦλθεν ἐδῶ νὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις πολιτικὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ ἔχῃ περισσότερον πολιτικὸν θάρρος καὶ νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι: ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσουν, ὄχι διότι τὸ συνεφωνήσαμε ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξύ, ὕστερα ἀπὸ τὴν συμφωνίαν ἡ ὁποία δὲν ξεύρω τί περιέλαβε εἰς τὸ θέμα αὐτό, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ ἄλλαξα γνώμη, καὶ νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐδῶ μέσα θὰ ἀποφασίσωμεν δι’ ὅλα αὐτὰ τὰ κρίσιμα ζητήματα. Δὲν θὰ τὰ παραπέμψωμεν διὰ νὰ παρακάμψωμεν τὸν σκόπελον, δὲν θὰ τὰ παραπέμψωμεν εἰς κανένα, συμβούλιον νομικόν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ ψηφίσουν οἱ ἑτεροδημόται ἢ δὲν θὰ ψηφίσουν καὶ ἐὰν θὰ ψηφίσουν, θὰ ψηφίσουν ἐδῶ; Οἱ ἄνθρωποι, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐγκατασταθῆ εἰς τὰς Ἀθήνας εἰς Πειραιὰν καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην θὰ ψηφίσουν ἐδῶ ἢ δὲν θὰ ψηφίσουν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Καὶ αὐτὸ τὸ θέμα. Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως ἀποφασίσαμεν κατὰ τρόπον λειψό, δι’ ὅλα τὰ ζητήματα ἕως τὰ τώρα, πρέπει νὰ κληθῶμεν νὰ ἀποφασίσωμεν ἡμεῖς ἐδῶ μέσα καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν πρὸ ὀφθαλμῶν, καμμίαν ἀπολύτως δέσμευσιν καὶ καμμίαν ἀπολύτως συμφωνία. Τώρα θὰ εἴπω τὴν γνώμην τῆς Κοινοβουλ. ὁμάδος τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ ἐπὶ τοῦ θέματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ συσχετίσωμεν, ἐκτὸς ἂν ἔγιναν παραχωρήσεις, ποὺ δὲν γνωρίζω, ἂν ἔγιναν συμψηφισμοί: Δὲν θὰ ψηφίσουν οἱ στρατιῶτες ἢ οἱ γυναῖκες, διότι αὐτὸ δὲν συμφέρει εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν μερίδα, ἑπομένως δὲν θὰ ψηφίσουν καὶ οἱ ἑτεροδημότες, διότι αὐτὸ δὲν συμφέρει εἰς τὴν ἀντίστοιχον. Ἂν ἔγινε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα τόσον τὸ χειρότερο γι’ αὐτοὺς ποὺ τὸ ἔκαμαν. Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω εἰς τὸ θέμα τῶν ἑτεροδημοτῶν, τῶν ἀνθρώπων δηλαδὴ ποὺ μετεκινήθησαν ἀπὸ τὰς ἑστίας των καὶ ἐγκατεστάθησαν ὅπου ἤθελαν, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσουν. Καὶ περὶ αὐτοῦ θέλω νὰ ἐπαναλάβω γιὰ τελευταία φορά, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ κανένα νομικὸ ὄργανο. Θὰ ἀποφασίσουμε ἐμεῖς. Ἂν θέλετε ὅμως νὰ ἀφήσουμε τὸ θέμα λειψό, τότε, κ. συνάδελφοι θὰ ἀκολουθήσῃ καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ μιὰ ἄλλη περίπτωσι, ποὺ ἐνῷ τὴν χειροκροτήσατε, ὅταν ἔφυγαν ἀπὸ τὴ Βουλὴ οἱ πραγματικοὶ βουλευτὲς τῆς Ε.Δ.Α. καὶ ἤλθαμε ἐμεῖς, ὅμως προχθὲς συμφωνήσατε ὅτι ἦταν ἀντισυνταγματικὴ ἡ ἀποβολὴ τους καὶ τὸ ἄρθρο, ποὺ τοὺς ἔδιωχνε ἀπ’ ἐδῶ. Φοβοῦμαι ὅτι καὶ ἀπόψε θὰ ἐπαναλάβετε μιὰ γκάφα αὐτοῦ τοῦ εἴδους. Θὰ στείλετε τὸ θέμα εἰς τοὺς νομικοὺς συμβούλους καὶ ἀργότερα θὰ πῆτε ὅτι «εἴχαμε ἄδικο». Πρέπει νὰ ψηφίσουν, λοιπόν, οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Καὶ ἡ κυβέρνηση πρέπει νὰ πῇ ξεκάθαρα τὴ γνώμη της. Στὴ γνώμη της δὲ αὐτὴ δὲν δικαιοῦται ἡ κυβέρνηση νὰ ἔχῃ στενὰ κομματικὰ κριτήρια, ἀλλὰ κριτήρια καθαρὰ καὶ μόνον πολιτικά, κριτήρια οὐσιαστικά.

§105Π. ΚΑΤΕΡΙΝΗΣ. Νὰ μᾶς πῇ ἡ κυβέρνηση ἂν οἱ νομικοί, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ ἀναθέσῃ τὸ ζήτημα, τῆς ποῦν ὅτι ὑπάρχει νόμος, ὁ ὁποῖος ἔχει καταργήσει τὸ δικαίωμα αὐτό, ὅπως εἶπε ὁ κ. Μαρκεζίνης, τί θὰ πῇ καὶ τί θὰ κάμῃ μετὰ ἡ κυβέρνησις; Νὰ τὸ πῇ ἀπὸ τώρα.

§106Γ. ΣΙΜΟΣ. Δὲν ξεύρετε τί θὰ κάμῃ; Θὰ καλύψῃ τότε τὴν παρανομία δι’ ἑνὸς νέου νόμου!

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 39;

§108ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 40 καὶ 41). Ἄρθρον 42ον

§109Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ἔχουν συνταγῆ κατὰ ἀναθεωρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀρχίσει ἀπὸ τὸ ἔτος 1945 καὶ ἔχει δημιουργηθῆ μία κατάστασις, ἡ ὁποία δὲν εὐνοεῖ τὴν εὐχερῆ ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν καὶ τὴν ἄσκηση τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος. Διότι, ἰδιαιτέρως εἰς τὰς περιφερείας Ἀθηνῶν, Θεσ)κης καὶ Πειραιῶς, ὁ ἐκλογεὺς ἀναζητεῖ τὴν ἐγγραφήν του εἰς 10, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐκλογικοὺς καταλόγους καὶ παραρτήματα αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι ἐπέστη ὁ χρόνος καὶ ἡ ἀνάγκη ὅπως γίνῃ ἀνασύνταξις τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τῶν περιφερειῶν Ἀθηνῶν, Θεσ)κης καὶ Πειραιῶς. Πρὸς τοῦτο, διὰ νὰ μὴ ταλαιπωρούμεθα μὲ τὸν τρόπον τῆς ἀνασυντάξεως, προτείνω τὴν ἑξῆς διατύπωσιν: Ἐντὸς τοῦ ἔτους 1953............................................... ...................(ἀναγινώσκει)................... ..................................................»

§110Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Ὅλης τῆς Ἑλλάδος.

§111Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Παράγραφος 2α: «Ὁ τρόπος............... ...................(ἀναγινώσκει)................... διὰ Δ)τος τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν».

§112Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὄχι διὰ Διατάγματος. Κατὰ τὴν ἐτησίαν ἀναθεώρησιν.

§113Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν χρειάζεται νὰ τεθῇ διάταξις ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἀνασυντάξεως. Ὑπάρχει ἡ κειμένη νομοθεσία.

§114Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.). Θὰ γίνουν Ἐπιτροπαὶ κλπ. Δέχομαι τὴν τροπολογίαν, χρόνος ὅμως ἐνάρξεως ὁρίζεται ἡ 1η Μαΐου 1953.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 42 ὡς ἐτροποποιήθη;

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 42 ἐγένετο δεκτόν, ὡς ἐτροποποιήθη. (Ἀκολούθως γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 43, 44 καὶ 45).

§118Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μιὰ τροπολογία τὴν ἑξῆς: «Ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 21 τοῦ ὑπ’ ἀρ. 2189 συσταθεῖσα Ἐπιτροπὴ ἐκλογῶν διαρρυθμίζεται ὡς ἀκολούθως.... ...................(Ἀναγινώσκει)..................» Εἶναι σύμφωνος καὶ ὁ Συναγερμὸς καὶ ἡ ἡγεσία του καὶ ἡμεῖς. Πρόκειται περὶ τῆς ὑπηρεσίας ἀκριβῶς. Νὰ καταρτισθῇ μιὰ ὑπηρεσία ἐκλογῶν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§119ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§120Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ Ἐκλογικοῦ νόμου.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Πέμπτην ἢ τὴν Παρασκευήν;

§122ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν Πέμπτην.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τῶν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν διὰ τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος διατάξεων τοῦ κωδικοποιημένου νόμου 1493 τοῦ 1932 (Β. Διάταγμα τῆς 9)9 Αὐγούστου 1951) καὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ πλειψηφικοῦ συστήματος», ὡς ἐτροποποιήθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§124ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 7 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.45′ μ.μ.)