1952.08.18

§0ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΕΝΑΡΞΕΩΣ

ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΣΥΝΟΔΟΥ

ΤΗΣ Βʹ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

Ἐν Ἀθήναις σήμερον τὴν 18ην Αὐγούστου 1952, ἡμέραν τῆς ἑβδομάδος Δευτέραν καὶ ὥραν 11ην π.μ., συνελθόντες ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ κατόπιν προσκλήσεως οἱ κ. κ. βουλευταί, κατέλαβον τὰς ἕδρας των. Τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Αʹ Συνόδου τῆς Βʹ Περιόδου κ. Δ. Γόντικας. Ἐπίσης καταλαμβάνουσι τὰς ἕδρας των καὶ τὰς ὑπόλοιπα μέλη τοῦ Προεδρείου τῆς Αʹ Συνόδου τῆς Βʹ Περιόδου.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ἀπὸ 2 Ἰουνίου 1952 Διάταγμα τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Αʹ Τακτικῆς Συνόδου τῆς Βʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς, ἔχον οὕτω:

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περὶ κηρύξεως λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Αʹ Τακτικῆς Συνόδου τῆς Βʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς.

ΠΑΥΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 37 τοῦ Συντάγματος. Κηρύσσομεν Τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Αʹ Τακτικῆς Συνόδου τῆς Βʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς. Ὁ Προεδρεύων τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θέλει δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἰουνίου 1952.

ΠΑΥΛΟΣ

Β.

Ὁ Προεδρεύων

Τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Ὡσαύτως, ἀνακοινῶ τὸ ἀπὸ 16 Αὐγούστου 1952 διάταγμα «περὶ ἐκτάκτου συγκλήσεως τῆς Βουλῆς διὰ τὴν 18 Αὐγούστου 1952», ἔχον οὕτω:

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περὶ ἐκτάκτου συγκλήσεως τῆς Βουλῆς διὰ τὴν 18 Αὐγούστου 1952.

ΠΑΥΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 37 τοῦ Συντάγματος. Συγκαλοῦμεν Τὴν Βουλὴν εἰς Ἔκτακτον Σύνοδον διὰ τὴν 18 Αὐγούστου 1952. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θέλει δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Αὐγούστου 1952.

ΠΑΥΛΟΣ

Β.

Ὁ Πρόεδρος

Τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ

Ἐπίσης ἀνακοινῶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1573]13–8–52 ἔγγραφον τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔχον οὕτω: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς διὰ Διαταγμάτων ὑπὸ χρονολογίαν 24 Ἀπριλίου ἐ. ἔ. ἀπεδέχθη τὰς ὑποβληθείσας παραιτήσεις τῶν κ. κ. Γεωργίου Ἀθανασιάδη–Νόβα Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας καὶ Ἰωάννου Ζίγδη Ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου. Ὁμοίως διὰ Διαταγμάτων τῆς ἰδίας χρονολογίας εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργὸν παρὰ τῇ Προεδρίᾳ τῆς Κυβερνήσεως τὸν κ. Γεώργιον Ἀθανασιάδην–Νόβαν καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας τὸν κ. Ἰωάννην Ζίγδην. Ὡσαύτως διὰ Διαταγμάτων ὑπὸ χρονολογίαν 24 Ἰουλίου ἐ. ἔ. ἀπεδέχθη τὰς ὑποβληθείσας παραιτήσεις τοῦ κ. Σοφοκλῆ Βενιζέλου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ Γεωργίου Μαύρου Ὑφυπουργοῦ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Δι’ ἑτέρου Διατάγματος τῆς αὐτῆς χρονολογίας εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ τὸν κ. Γεώργιον Μαῦρον, ὡς Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Δεχθῆτε παρακαλῶ κύριε Πρόεδρε τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ

Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§2Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ (Πρόεδρ. Κυβερν.). (Ἐγερθεὶς ἐκ τῆς θέσεώς του ὑπὸ τὰς θερμοτάτας ἐπευφημίας τῶν κ. κ. βουλευτῶν τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ τῶν Φιλελευθέρων, οἵτινες ὄρθιοι χειροκροτοῦσι ζωηρῶς, ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα). (Ἀναγινώσκει).

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περὶ κηρύξεως τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐκτάκτου Συνόδου τῆς Βʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς.

ΠΑΥΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 37 τοῦ Συντάγματος καὶ τὸ ἀπὸ 16 Αὐγούστου 1952 Ἡμέτερον Διάταγμα «περὶ Ἐκτάκτου Συγκλήσεως τῆς Βουλῆς διὰ τὴν 18 Αὐγούστου 1952». Κηρύσσομεν Τὴν ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐκτάκτου Συνόδου τῆς Βʹ Περιόδου τῆς Βουλῆς. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου θέλει δημοσιεύσῃ καὶ ἐκτελέσῃ τὸ παρὸν Διάταγμα.

Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Αὐγούστου 1952

ΠΑΥΛΟΣ

Β.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ

Κύριοι βουλευταί, αἱ πρῶται λέξεις εἶναι ἔκφρασις βαθυτάτης εὐγνωμοσύνης πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, πρὸς ὁλόκληρον τὸ Κοινοβούλιον ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν πεποιθήσεων. Ἡ συμπάθεια, ἡ στοργὴ θὰ ἔλεγα, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐδείξατε ὅλοι σας ἀνεξαιρέτως, μὲ συνέχει βαθύτατα καὶ μοῦ ἔδωκε τὴν δύναμιν νὰ ἀντισταθῶ εἰς τὴν δοκιμασίαν τῆς ἀσθενείας. Σᾶς εὐχαριστῶ μὲ συγκίνησιν καὶ σᾶς βεβαιώνω, ὅτι μετὰ τὸ χρέος πρὸς τὴν Πατρίδα, τίποτε ἄλλο δὲν μὲ κρατεῖ ὄρθιον εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν τοῦ καθήκοντος, ὅσον ἡ πρὸς ἐμὲ συμπάθειά σας. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, σᾶς εἶναι γνωστοὶ οἱ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐκλήθητε εἰς τὴν ἔκτακτον αὐτὴν Σύνοδον. Δὲν θὰ μακρηγορήσω πρὸς ἀνάπτυξίν των. Ἡ Κυβέρνησις εὐθὺς ἅμα τῇ συστάσει της, ἔφερεν ἐνώπιον ὑμῶν οἰκονομικὸν πρόγραμμα, τοῦ ὁποίου δὲν ἀπέκρυψεν οὔτε τὴν εὐρύτητα, οὔτε τὴν αὐστηρότητα. Τὸ ὑπεσχέθη πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅστις ἔταξε τὴν ἀνάρρωσιν τῆς ἐθνικῆς του οἰκονομίας εἰς ἴσην μοῖραν μὲ τὴν ἐθνικήν του ἀσφάλειαν. Τὸ ἐχρεώστει πρὸς τὴν κραταιὰν σύμμαχον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, τῆς ὁποίας ἡ μεγαλοφροσύνη ἔθεσεν εἰς χεῖρας μας τὰ ὅπλα τῆς ἐλευθερίας. Πιστὴ πρὸς τοὺς ἐντολεῖς της, πιστὴ πρὸς τοὺς φίλους τῆς Ἑλλάδος· πιστὴ πρὸς ἑαυτὴν ἡ Κυβέρνησις, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προεδρεύω, ἐχώρησεν εἰς μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐνεδείκνυον αἱ πάγιαι ἀρχαὶ μιᾶς ὑγιοῦς οἰκονομικῆς πολιτικῆς καὶ ἐπέβαλαν τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις τῶν συνεργαζομένων δύο κομμάτων πιστεύει ἀκραδάντως, ὅτι ἐργασθεῖσα ἐν ἀγαστῇ συμπνοίᾳ, ἀνταπεκρίθη πλήρως πρὸς τὴν δοθεῖσαν αὐτῇ ὑπὸ τοῦ λαοῦ ἐντολήν. Διότι ἀποκατέστησε τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν καὶ ἐπέτυχε τὴν εἰρήνευσιν τοῦ λαοῦ καὶ τὴν κατασίγασιν τῶν παθῶν ἐν μεγάλῳ μέτρῳ. Περιφρούρησε τὴν Ἐθνικὴν ἀσφάλειαν κατὰ τρόπον ἀδιατάρακτον καὶ ἐνεπέδωσε τὴν δημοσίαν τάξιν κατὰ τρόπον ἀληθῶς ἀξιοζήλευτον. Εἰς τὸν τομέα τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς ἡ Κυβέρνησίς μας ἐπέτυχε τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Σύμφωνον τῶν Ἀτλαντικῶν Κρατῶν, ἐξασφαλίσασα τὴν ἐγγύησιν κραταιῶν δυνάμεων διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Χώρας. Ἡ συμμαχία μας μετὰ τῆς Τουρκίας καὶ ἡ καλλιέργεια στενωτάτων φιλικῶν σχέσεων μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας ἀποτελοῦν προσθέτους ἐγγυήσεις ὑπὲρ τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἀσφαλείας τῆς Ἑλλάδος. Ἐξ ἄλλου εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα παρὰ τὴν σοβαρωτάτην περικοπὴν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ἡ Κυβέρνησις, διὰ τῆς ἀσκηθείσης παρ’ αὐτῆς μέχρι τοῦδε καὶ ἀσκουμένης οἰκονομικῆς πολιτικῆς, ἐπέτυχε πολλά. Ἐπέτυχε νὰ δοθῶσιν τιμαὶ ἀσφαλείας κατὰ τὸ δυνατὸν ἱκανοποιητικαὶ διὰ τὰ γεωργικὰ προϊόντα, νὰ αὐξήσῃ τοὺς μισθοὺς τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ τὰς συντάξεις τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν. Ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχεν ὄχι μόνον νὰ ἀναχαιτίσῃ τὴν ἄνοδον τοῦ τιμαρίθμου, ἀλλὰ καὶ νὰ προκαλέσῃ ἀξίαν λόγου ὕφεσιν τῶν τιμῶν. Τέλος, ἡ Κυβέρνησις ἐπέτυχε νὰ ἐξασφαλίσῃ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους τὰ χρηματικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν μεγάλων παραγωγικῶν ἔργων. Ταῦτα δὲ πάντα μὲ ταὐτόχρονον ἰσοσκέλισιν τοῦ Δημοσίου Προϋπολογισμοῦ, ὅπερ διὰ πρώτην φορὰν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ἐπετεύχθη. Καὶ πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ τονισθῇ, ὅτι τὰ ἀποτελέσματα αὐτὰ τὰ ἐπετύχαμεν ἐνῷ, ἡ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀσκουμένη πολιτική, εὑρίσκεται ἀκόμη ἐν πλήρει ἐξελίξει. Πέραν τούτων, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐξαιρετικῶς εὐτυχὴς καὶ ὑπερήφανος, διότι μὲ τὴν συνεργασίαν ὑμῶν ἐπεράτωσε τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ μικρῶν κτηνοτρόφων, ὁλοκληροῦσα οὕτω τὴν ἀπὸ τριακονταετίας καὶ πλέον ἀρξαμένην ἀγροτικὴν μεταρρύθμισιν, μεταρρύθμισιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν εὐλόγως ἀνεμένομεν την ἐξύψωσιν τῆς ὑλικῆς στάθμης τῶν ἀγροτικῶν ἡμῶν πληθυσμῶν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἡ ἐφαρμογὴ ὅμως τῶν μέτρων αὐτῶν προὐκάλεσε τὴν ἀναμενομένην, ἄλλως τε, ἀντίδρασιν. Διότι ἡ ἐνώπιόν σας Κυβέρνησις δὲν ἐστράφη ὅπως συνήθως εἰς τοὺς πολλούς, τοὺς ἀδυνάτους, πρὸς ὅλους ἐκείνους οἵτινες βρέχουν τὸν ἐπιούσιον ὄχι μόνον μὲ ἱδρῶτα, ἀλλὰ πολὺ συχνὰ μὲ αἷμα. Ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὴν σημερινὴν διαμόρφωσιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, δὲν ἐδίστασε νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τοὺς ὀλίγους μέν, ἀλλὰ κατέχοντας τὸν μεγάλον ὄγκον τοῦ πλούτου τῆς χώρας αὐτῆς. Καὶ τότε συνέβη ὅ,τι πρὸ μικροῦ ἀνέφερα. Διότι οἱ κατέχοντες εἶναι μὲν οἱ ὀλιγώτεροι, ἀλλὰ εἶναι ἰσχυρότεροι. Εἶναι οἱ δυνατοὶ οἱ διαθέτοντες εἰς τὰς συγχρόνους κοινωνίας τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζομεν καὶ τὰ ὁποῖα θεωρῶ περιττὸν νὰ σᾶς ἀπαριθμήσω. Οἱ ὀλίγοι λοιπόν, ἀλλ’ ἰσχυροί, ἐχρησιμοποίησαν τὰ ὅπλα τῆς ἀμύνης καὶ τῆς ἐπιθέσεώς των καὶ ἐδημιούργησαν τεχνητὴν ἀναταραχὴν εἰς ὡρισμένας τάξεις, τῶν ὁποίων τινὲς ἐξεγείρονται ἐναντίον τοῦ ἰδικοῦ των ἀκριβῶς συμφέροντος. Τόση εἶναι ἡ δύναμις τοῦ συγκεντρωμένου κεφαλαίου. Καὶ ἂν τὸ φαινόμενον περιωρίζετο ὅπως μέχρι πρό τινος, ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐχώρει ἀπερίσπαστος εἰς τὸ ἔργον της. Ἀλλ’ ὁ ἀντίκτυπος τοῦ τεχνητοῦ θορύβου τῆς παρασκευασμένης ἀντιδράσεως, τῆς ὑποβολιμαίας ἀναταραχῆς, ἔφθασε μέχρι τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ ἐξεδηλώθη εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἡ ὑποχρέωσις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο σαφής. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε, κατὰ τὸ πολίτευμα καὶ κατὰ τὰς ἰδίας αὐτῆς πεποιθήσεις νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὸ κυρίαρχον Σῶμα, τοῦ ὁποίου ἡ ἐμπιστοσύνη ἀποτελεῖ τὴν δύναμιν καὶ τὸν λόγον τῆς ὑπάρξεώς της. Κύριοι βουλευταί, πιστεύσατε ὅτι θὰ εὐχαριστηθῶ ἰδιαιτέρως ἐὰν κατὰ τὴν συζήτησιν ποὺ θὰ διεξαχθῇ, πεισθῶ ὅτι ἡ Ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις ἔχει πράγματι νὰ θέσῃ ὑπ’ ὄψιν σας καλλίτερον πολιτικὸν καὶ οἰκονομικὸν πρόγραμμα ἀπ’ αὐτὸ ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Διότι συνήθισα εἰς ὅλην μου τὴν ζωὴν νὰ εἶμαι τίμιος, καλόπιστος εἰλικρινὴς καὶ νὰ πράττω πᾶν τὸ ὁποῖον συμφέρει εἰς τὸ Ἔθνος, ἀδιαφορῶν ἐὰν αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν ἰδικήν μου πρωτοβουλίαν ἢ τὴν πρωτοβουλίαν τῶν ἀντιπάλων μου. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Συνήθισα πάντοτε, κύριοι βουλευταί, νὰ ἔχω ὡς γνώμονα τὸ συμφέρον τοῦ μοχθοῦντος καὶ ἐργαζομένου Λαοῦ καὶ ὅπως ἐτόνισα καὶ ἐσχάτως, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτοῦ τοῦ Λαοῦ θέλω νὰ ἀναλωθῶ μέχρι καὶ τῆς τελευταίας μου πνοῆς. (Χειροκροτήματα). Εἰς τὴν προσπάθειάν μου αὐτὴν ζητῶ καὶ τὴν ἰδικήν σας ὁλόψυχον συμπαράστασιν. Κύριοι βουλευταί, ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον προσερχόμεθα ἐνώπιον ὑμῶν πρὸ τῆς ἡμερομηνίας τὴν ὁποίαν ὡρίσαμεν κατὰ τὸν Συνταγματικὸν κανόνα. Οἱ ἁρμόδιοι ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ συνάδελφοί μου θὰ σᾶς ἀναπτύξουν καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὴν μέθοδον τῆς ἐφαρμογῆς τῆς οἰκονομικῆς ἡμῶν πολιτικῆς. Ἐγὼ σᾶς λέγω τοῦτο μόνον: Ἡ Κυβέρνησις ἔρχεται ἐνώπιόν σας μὲ τὴν συνείδησιν ὅτι ἔπραξε τὸ καθῆκον της. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἰδικόν της. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κ. Εὐελπίδης, ἔχει τὸν λόγον, διὰ νὰ καταθέσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς χρήσεως 1952–53.

§4Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ κατάθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρεμβληθῇ μεταξὺ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὑπάρχει καὶ πολιτικὸν θέμα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τώρα ἡ κατάθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει καὶ συνταγματικὸν θέμα, ἐὰν εἶναι δυνατὴ ἡ κατάθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς ἔκτακτον σύνοδον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἶχε λάβει ὑπ’ ὄψιν της ἡ Κυβέρνησις. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς διατυπώνομεν ἔνστασιν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ὁμιλήσῃ τώρα ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ;

§6Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ε.Σ., κ. Α. Παπάγος.

§8Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν πρὸ τριῶν περίπου ἑβδομάδων ὁ Ε.Σ. ἐκάλει τὴν Κυβέρνησιν νὰ εἰσηγηθῇ ἁρμοδίως τὴν ἔκτακτον σύγκλησιν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ἐξετασθῇ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, ἐγνώριζεν ὅτι ἐτίθετο συγχρόνως καὶ πολιτικὸν θέμα, διότι ἐκ τῆς ἐκβάσεως τῆς συζητήσεως θὰ ἐκρίνετο, φυσικά, καὶ ἡ τύχη τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν τούτοις, δὲν προέβαλον τοῦτο εὐθέως, διότι ἤθελα νὰ τονίσω ὡς προέχουσαν τὴν σημασίαν τῆς συζητήσεως καὶ ὄχι τῆς ψηφοφορίας. Μέσῳ αὐξανομένων ἀνησυχαστικῶν συμπτώσεων κάμψεως τῆς οἰκονομίας μας καὶ συσσωρεύσεως φαινομένων προϊούσης κοινωνικῆς ἐξαθλιώσεως, ὁ Ε.Σ. συμμεριζόμενος τὴν ἀγωνίαν τῶν λαϊκῶν μαζῶν, ἤθελε νὰ διαφωτισθῇ περὶ τοῦ ποία εἶναι ἐπὶ τέλους ἡ οἰκονομικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Τὴν διαφώτισιν αὐτὴν τὴν ἔκρινε μέχρι τοῦδε ἡ Κυβέρνησις περιττήν. Διότι ἄλλως δὲν ἐξηγεῖται πῶς ἐπίσημον κυβερνητικὸν στοιχεῖον κανέν, καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, δὲν ὑπάρχει, ἐκτὸς τῶν δηλώσεων τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον, αἱ ὁποῖαι κυρίως ἀνεφέροντο εἰς τὰς προσδοκίας του διὰ τὸ μέλλον καὶ ταὐτοχρόνως ἀντετίθεντο εἰς προηγουμένας δηλώσεις τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Ε.Σ., δὲν παρηνώχλησε τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ἐξήντλησε τὴν ὑπομονήν του ἀναμένων, ὥστε ἐπὶ τέλους νὰ δυνηθῇ νὰ ἐλέγξῃ καὶ νὰ ἐπικροτήσῃ ἢ νὰ ἀποδοκιμάσῃ. Τὸ πρῶτον διαφωτιστικὸν στοιχεῖον, θὰ ἦτο ἡ κατάθεσις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλ’ ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ νέον Σύνταγμα θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε κατατεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν δύο μῆνας πρὸ τῆς λήξεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους, ἤτοι τὴν 30ὴν Ἀπριλίου, δὲν κατετέθη. Καὶ τὸ μὲν γεγονὸς τῆς ἐκ νέου παραβιάσεως τοῦ Συντάγματος δὲν μᾶς ἐξέπληξε διότι εἰς αὐτὸ ἔχομεν συνηθίσει, ἀλλὰ τὸ δικαιολογητικὸν τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ἡ Κυβέρνησις εἶναι, ἠμπορῶ νὰ εἴπω, διασκεδαστικόν. Τὸ ὅτι δηλ. αὐτὸ εἶχε συμβῆ καὶ εἰς τὸ παρελθόν. Διότι εἶναι πρωτοφανὲς νὰ ἐπικαλούμεθα κακὸν προηγούμενον διὰ νὰ δικαιολογήσωμεν παράλειψίν μας. Ἔπειτα ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἐπεζήτησε τὴν ἀνώμαλον ἐπιβολὴν τοῦ νέου Συντάγματος, διεκήρυξεν κατὰ κόρον ὡς ὑψίστην σκοπιμότητα τὸν τερματισμὸν τῆς ἀπὸ μακροῦ κρατούσης Συνταγματικῆς ἀνωμαλίας. Ἀλλὰ πέραν τοῦ Συνταγματικοῦ ζητήματος ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παραμένει οὐσιῶδες εἶναι, ὅτι μὴ κατατεθέντος τοῦ προϋπολογισμοῦ οὔτε κἂν μὲ τὴν ἔναρξιν τοῦ νέου οἰκονομικοῦ ἔτους, καὶ ἡ Βουλὴ καὶ μαζὶ μὲ αὐτὴν ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, διατηροῦνται εἰς τὸ σκότος ὡς πρὸς τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὸ τὸ σκότος εἰς τὸ ὁποῖον μᾶς κρατεῖ ἡ Κυβέρνησις, δημιουργεῖ σειρὰν ἀποριῶν ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου ἀπὸ τὰ ὅσα περιέρχονται εἰς τὴν ἰδίαν ἡμῶν ἀντίληψιν, ἀγόμεθα εἰς θλιβερὰς διαπιστώσεις. Ἡ ἐπαφή μου, κύριοι βουλευταί, μὲ τὴν ὕπαιθρον μὲ ἀνησύχησε σοβαρῶς, μὲ τὴν ὀγκουμένην δυσφορίαν τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, ὅπως καὶ ἡ πρωτοφανὴς εἰς ἐπιτυχίαν διαμαρτυρία τῶν ἐπαγγελματικῶν καὶ ἐμπορικῶν τάξεων εἰς μίαν πανελλήνιον εἰρηνικὴν ἐπίδειξιν, μὲ ἀνησύχησεν ἀκόμη περισσότερον, διότι αὐτοὶ οἱ ἐπαγγελματίαι μαζὶ μὲ τοὺς ἀγρότας θεμελιοῦν τὸ καθεστώς μας. Ἀφήσατε τὸ σιωπηλὸν δρᾶμα τῶν ἐργατῶν τοὺς ὁποίους τὸ φάσμα τῆς ἀνεργίας συγκρατεῖ ἀπὸ τὴν ἐξέγερσιν. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ γίνῃ συζήτησις, διὰ νὰ ἴδωμεν, ποῦ ὑπάρχει, κ. βουλευταί, μία ἀντικειμενικὴ ἀδυναμία, ὥστε νὰ βοηθήσωμεν ὅλοι καὶ ποῦ ὑπάρχει ὑποκειμενικὴ ὑπαιτιότης, ὥστε νὰ καταγγείλωμεν τοὺς ὑπευθύνους καὶ οὕτω νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τοὺς ἐκπροσώπους τῶν Ἑλλήνων νὰ ἀναλάβουν τὰς εὐθύνας των καὶ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους ἐν τῷ συνόλῳ του καὶ ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων των. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐνῷ αὐτὴ ἦτο ἡ πρόθεσίς μου ἐνεφιλοχώρησαν ἀπὸ τῆς αἰτήσεως διὰ νὰ συγκληθῇ ἡ Βουλή, γεγονότα τὰ ὁποῖα μετέθεσαν τὸ βάρος εἰς τὸ κυρίως πολιτικὸν θέμα, δηλ. μεταστάσεις Κυβερνητικῶν βουλευτῶν συνδυαζόμεναι ὄχι μὲ τὸ οἰκονομικὸν θέμα, ἀλλὰ μὲ τὸ θέμα ἀσφαλείας, ἔφεραν ἐπὶ τάπητος αὐτὸ τὸ κύριον θέμα, δηλαδή, εἶναι δυνατὸν ἀκόμη νὰ παραμένῃ εἰς τὴν ἀρχὴν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἢ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ριζικὴν λύσιν διὰ τῆς διενεργείας ἐκλογῶν. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς τονίσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ ἐπανειλημμένως ἐκφρασθεῖσαι ἀνησυχίαι μου δὲν σημαίνει ὅτι εἶχον μειωθῆ ἐκ τοῦ γεγονότος, ὅτι εἶχον προτείνει τὴν σύγκλησιν τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ οἰκονομικοῦ θέματος. Ὁσονδήποτε καὶ ἂν τὸ οἰκονομικὸν θέμα πιέζῃ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἐπέτυχε νὰ ἀποσπάσῃ τὴν προσοχήν μου ἀπὸ τὸ θέμα τῆς ἀσφαλείας. Ὑπάρχει ἄλλωστε μεταξὺ τῶν δύο θεμάτων μία μεγάλη συνοχή, διότι ἡ οἰκονομικὴ ἐξαθλίωσις, μαζὶ μὲ τὰς συνεπείας της ἐξασθενίζει, κύριοι βουλευταί, τὸ αἴσθημα τῆς ἀμύνης, ἐνώπιον τῶν πάντοτε καραδοκούντων ἀνατροπέων καὶ ἀντιστρόφως τὸ μειωμένον αἴσθημα ἀσφαλείας ἐξασθενίζει τὴν ἀπαιτουμένην μεγάλην προσπάθειαν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς οἰκονομικὰς ἀντιξοότητας καὶ δυνηθῶμεν νὰ εἴμεθα ἕτοιμοι διὰ νέας θυσίας. Τὸ ἀλληλένδετον τῶν δύο αὐτῶν θεμάτων ὁδηγεῖ εἰς τὸν κάματον καὶ ὁ κάματος εἶναι ἀπώλεια τοῦ πρώτου γύρου, ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὐτὸ δέν θὰ συμβῇ καὶ τὴν αἰσιοδοξίαν αὐτὴν τὴν στηρίζω εἰς τὸν τρόπον ἀντιστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀπὸ πολλοῦ διαισθανθεὶς τὸν κίνδυνον, ζητεῖ ὁ ἴδιος διέξοδον. Καὶ ἀποτέλεσμα τούτου εἶναι, ὅτι καθημερινῶς ἡ ἀνάγκη τῆς διενεργείας νέων ἐκλογῶν καθίσταται πλέον ἐπιτακτική. (Χειροκροτήματα). Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἶναι παρήγορος ἀπόδειξις, ὅτι ἡ ἀντίδρασις αὐτὴ εἶχεν ἐπιρροὴν εἰς ἀντιπροσώπους τοῦ λαοῦ, οἵτινες καίτοι παραμείναντες εἰς τὰ κόμματά των, ἐδήλωσαν δημοσίᾳ, ὅτι θὰ καταψηφίσουν τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ἐπιμένω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὴν ἀπώλειαν τόσου χρόνου δὲν πρέπει νὰ προστεθῇ καὶ ἄλλος. Χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω τὰ κατὰ μέρος θέματα, διότι δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω, θὰ περιορισθῶ νὰ μνημονεύσω μερικὰ ἐξ αὐτῶν. Ἡ δίκη τῆς πρώτης σειρᾶς κατασκόπων εὐλόγως συνεκίνησε τὴν δημοσίαν καὶ τὴν διεθνῆ γνώμην ἡ δὲ Κυβέρνησις, καὶ εἰδικώτερον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπεσήμαναν τὴν σημασίαν τῆς δίκης ταύτης. Καὶ ὑπῆρξεν ὄντως ἡ δίκη αὕτη, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, διαφωτιστικὴ καὶ ἐξόχου σημασίας διότι παρέσχε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην—σύμφωνα μὲ τὰς ἐπισήμους ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως—νὰ ἀναμείνῃ, ὅτι θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ ἄλλαι δίκαι, ὅπου καὶ θὰ ἐκρίνετο ἡ τύχη ὡρισμένων βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι παρευρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην (χειροκροτήματα).

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοὺς ἔχει κρίνει ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§10Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Καίτοι ὅμως παρῆλθον πολλοὶ μῆνες, οὐδεμίαν συνέχειαν εἴδομεν καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλ’ ἡ ἐκτέλεσις τῶν καταδικασθέντων κατὰ τὴν πρώτην δίκην, ἐνεφανίσθη ὡς παζάρευμα μὲ τὴν ἐπέκτασιν τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, τὰ ὁποῖα βιαστικὰ ἐψηφίσθησαν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς διὰ τοὺς γνωστοὺς λόγους ἀπεῖχεν ἀπὸ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Ἀναφέρω ἐπίσης τὴν πρωτοφανῆ ἀναστάτωσιν εἰς τὴν Ἀστυνομίαν. Τὸ παράδειγμα ἐπίσης τοῦ Μοιράρχου Ἀμαλιάδος, ὅπως καὶ πλεῖστα ἄλλα, φρονῶ, ὅτι ἀποδεικνύουν, ὅτι τὰ θέματα τῆς ἀσφαλείας καὶ τὰ θέματα τῆς διοικήσεως τῶν Σωμάτων Ἀσφαλείας ὡς μόνον κριτήριον ἔχουν τὴν κομματικὴν ἐπιταγὴν καὶ τὸ κομματικὸν συμφέρον. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, τὰς πληροφορίας περὶ διαβρώσεως τοῦ Κράτους, περὶ ἀναδιοργανώσεως καὶ ἀνασυντάξεως τοῦ κομμουνιστικοῦ μηχανισμοῦ, τὰς ἀποθρασύνσεις τῶν ἀνατροπέων, τὰς ἀνησυχίας τῶν φιλησύχων πολιτῶν καὶ τὴν κάμψιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου, ἔρχεται νὰ ἐπισημάνῃ ἡ εἴσοδος εἰς τὴν ΕΠΕΚ τῶν δύο βουλευτῶν τῆς ΕΔΑ τῶν ἀνεξαρτοποιηθέντων μετὰ τὰς ἐκλογάς. Εἶμαι περίεργος νὰ ἴδω τὴν ἀντίδρασιν τοῦ Σώματος ἐπὶ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον γεγονὸς ἀνησυχεῖ πάντας. Εἶναι εὔκολον νὰ ἀναζητηθοῦν δικαιολογίαι, ἀλλὰ οὐδεμία ἐξ αὐτῶν εἶναι δυνατὸν νὰ πείσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν πεῖραν τοὐλάχιστον μιᾶς 10ετίας τῶν κομμουνιστικῶν μεθόδων καὶ τῆς τακτικῆς τοῦ κομμουνισμοῦ, ὅτι μία δήλωσις τῶν βουλευτῶν αὐτῶν ὅτι προσέρχονται εἰς κόμμα ἀνῆκον εἰς ἐθνικὴν οἰκογένειαν ὡς ἡ Ε.Π.Ε.Κ., εἶναι ἐπαρκὴς διὰ νὰ ἐξαλείψῃ παρελθὸν καὶ παρόν.

§11ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν προσήρχοντο εἰς τὸν Ε. Σ. θὰ τοὺς ἐδέχεσθε.

§12Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Δὲν θὰ τοὺς ἐδεχόμεθα. Καὶ 2 καὶ 10 ἐὰν προσήρχοντο δὲν θὰ ἐγένοντο δεκτοί. (Χειροκροτήματα). Εἶναι ἀδύνατος ὁ διαχωρισμὸς τῶν δύο ἐκ τῶν δέκα. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἶναι μία ὁμὰς 10 βουλευτῶν ἡ ὁποία ἐξελέγη ἀπὸ κομμουνιστικὰς ψήφους. Οὐδεμίαν δ’ ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν ἡ προσχώρησις, ὅτι ἀπηρνήθησαν τὸν κομμουνισμόν, διότι γνωρίζομεν τὰς μεθόδους τῶν κομμουνιστῶν. Γνωρίζομεν, ὅτι ἀναλόγως τῶν συμφερόντων τοῦ κόμματος γίνονται ἀποδοκιμασίαι καὶ ἀποκηρύξεις, δηλώσεις μετανοίας, κλπ. Ἔπειτα εἶναι πασίγνωστον ὅτι ἡ εἴσοδος εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον ἐστηρίχθη εἰς τὴν σύσσωμον ἀπόφασιν τοῦ Ἔθνους. Εἶναι δὲ ἀσυμβίβαστον καὶ ἀπαράδεκτον νὰ στηρίζεται ἡ Κυβέρνησις εἰς ψῆφον ἑνὸς βουλευτοῦ καὶ νὰ ἐπιζητῇ διὰ τῆς ψήφου αὐτῆς τὸ αὐτοδύναμον, ὅταν ὁ βουλευτὴς αὐτὸς ἐπέκρινε δριμύτατα τὴν εἴσοδόν μας εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον. (Χειροκροτήματα). Τὸ νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις τὴν εἴσοδον τῶν δύο κομμουνιστῶν εἰς τὰς τάξεις της εἶναι ἀποφασιστικὸν διὰ τὴν τύχην της καὶ φαίνεται, ὅτι ἡ θεωρία τοῦ Θεοῦ τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶναι μῦθος, ἀλλὰ πραγματικότης, διότι «μωραίνει Κύριος ὃν βούλεται ἀπολέσαι». (Χειροκροτήματα). Αὐτὸ τὸ θέμα εἶναι πρωταρχικὸν καὶ προέχει νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὴν θέσιν της ἐπ’ αὐτοῦ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, διότι τὸ θέμα τοῦτο ὑπερέχει ὅλων τῶν ἄλλων θεμάτων. Σᾶς ἐξήγησα, κύριοι βουλευταί, τί ἦτο ἡ πρόθεσίς μου καὶ ὅταν ἐζήτησα τὴν σύγκλησιν τῆς Βουλῆς, ἐν τῇ πορείᾳ τοῦ λόγου μου σᾶς εἶπον, τί γεγονότα ἐνεφανίσθησαν, τὰ ὁποῖα μετέβαλαν τὴν βάσιν τῆς συζητήσεως. Ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω, ὅτι εἰς ἓν σημεῖον συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως σχετικῶς μὲ τὴν δήλωσίν του τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς. Ἐτόνισε πράγματι οὗτος τὰ ἑξῆς: «Ἡ Κυβέρνησις οὖσα ὑποχρεωμένη ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ὀξύτατον οἰκονομικὸν πρόβλημα δὲν δύναται νὰ στηρίζεται εἰς μίαν ἀσθενῆ πλειοψηφίαν, ἡ ὁποία καθιστᾷ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν τὴν θέσιν της ἐπισφαλῆ λόγῳ τοῦ ἐνδεχομένου τῆς ἀνατροπῆς της ἐκ τῆς μεταστάσεως ἑνὸς ἢ δύο βουλευτῶν». Εὑρίσκομαι ὅπως σᾶς εἶπον, κύριοι, ἐν πλήρει συμφωνίᾳ μὲ τὸν ἀγαπητὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ χαίρω πάρα πολὺ δι’ αὐτό, ἀλλὰ μόνον, ὅτι ἐβράδυνε τόσον πολὺ νὰ ἐννοήσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὄχι μόνον τώρα, ἀλλὰ εἰς πᾶσαν ἐποχὴν καὶ κατ’ ἐξοχὴν βεβαίως, εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχήν, ὅπου διερχόμεθα κρισίμους στιγμάς, Κυβέρνησις δύο ἢ τριῶν ψήφων πλειοψηφίας καὶ μάλιστα Κυβέρνησις συνεργασίας, εἶναι ἀνίσχυρος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ προβλήματα αὐτά. Καὶ ἐπιμένω, ὅτι ἐὰν ἐγκαίρως ἠκολουθεῖτο ἡ ἄποψίς μου εἰς τὸ νὰ ἐπιδιώξωμεν ταχέως τὴν ἐκκαθάρισιν τῆς καταστάσεως καὶ νὰ ἀποκτήσῃ ὁ τόπος τὴν Κυβέρνησιν τὴν ὁποίαν ἐχρειάζετο καὶ χρειάζεται, θὰ ἦτο ἀπὸ πάσης ἀπόψεως διαφορετικὴ ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς. Ἀφήνω τώρα τὴν μεγαλυτέραν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἀποκτᾷ τὸ ἐπιχείρημά μου ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐκπροσωπῇ τὴν μειοψηφίαν τοῦ λαοῦ καὶ ὅταν αὐτὴ ἡ προβληματική της ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ πλειοψηφία ἐπιδιώκεται μὲ συμβιβασμοὺς καὶ συνεννοήσεις ἐθνικῶς ἐπικινδύνους καὶ ἐθνικῶς ἀπαραδέκτους. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς συμφωνίας μὲ τοὺς δύο κομμουνιστὰς βουλευτὰς ὑπερέχει παντὸς ἄλλου. Καὶ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Βενιζέλου ἡ προδικάζουσα τί θὰ συμβῇ μετὰ τὴν ψηφοφορίαν, κατισχύει πάσης συζητήσεως. Διότι ὅταν τὸ ἀποτέλεσμα προδικάζεται ἐλλείπει τὸ ἀντικείμενον. Σᾶς ὁμολογῶ, λοιπόν, ὅτι δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ συζητήσωμεν διὰ τὰ ἄλλα ζητήματα. Ἡ δικαιολογία τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὅτι ἡ σύγκλησις τῆς Βουλῆς εἶναι ἀπαραίτητος διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ, νομίζω τώρα δὲν ἔχει οὔτε πολιτικὸν οὔτε ἠθικὸν ἔρεισμα, διότι ἡ δικαίωσις γίνεται μόνον εἰς τὸν λαόν. Τί σημασίαν ἔχει ἂν πλειοψηφήσῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ δύο ἢ τρεῖς ψήφους καὶ ἀποδοκιμασθῇ ἀπὸ τὸν λαόν; Ὅπως τί σημασίαν ἔχει, ἂν μειοψηφήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπιδοκιμασθῇ ἀπὸ τὸν λαόν; Ποία ἐπιδοκιμασία θὰ κατισχύσῃ; Εἶναι φανερόν, κύριοι, ὅτι τὴν τελευταίαν λέξιν τὴν ἔχει ὁ λαὸς καὶ ἐκεῖ πρέπει νὰ τὰ εἴπωμεν καὶ ἐκεῖνος πρέπει νὰ μᾶς κρίνῃ. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἀλλὰ καί ἕνα ἄλλο βαρυσήμαντον γεγονὸς διεπιστώθη τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ μεγάλη μερὶς τοῦ κυβερνητικοῦ τύπου συντάσσεται μὲ τὴν ἰδέαν, ὅτι ἐπείγει ἡ ἐκκαθάρισις τῆς καταστάσεως διὰ τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἐπίσης ἀπὸ ὅσα ἀκούω καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΠΕΚ προκύπτει ἐπίσης ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἐκκαθαρίσεως τῆς καταστάσεως διὰ τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν. Εἶμαι ἐξαιρετικὰ εὐτυχής, ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας δὲν φαίνεται νὰ ἀρνῆται τὴν πρόκλησίν μου καὶ ὅτι δέχεται αὐτὴν τὴν ἀναμέτρησιν. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι βουλευταί, παρέχομεν εἰς τὸν λαὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποφασίσῃ. Ἡμᾶς, κύριοι βουλευταί, μᾶς χωρίζει μία ἄβυσσος ἀντιλήψεων μὲ σᾶς. Σεῖς νομίζετε, ὅτι ὠφελήσατε τὸν τόπον. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, ὅτι οὐδὲν δημιουργικὸν ἔργον ἐκάματε, ὅτι τὸ ἔργον σας ὑπῆρξεν ἐξαρθρωτικὸν καὶ ὅτι ἐὰν παραμείνητε εἰς τὴν ἀρχήν, αὐτὸ θὰ ἀποτελέσῃ τὴν τελείαν καταστροφὴν καὶ τὸν ὁλοκληρωτικὸν ὄλεθρον τῆς χώρας. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα). Δι’ αὐτὸ νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μία λύσις ὑπάρχει. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ πολιτικοῦ θέματος διὰ τῶν ἐκλογῶν. Νὰ καλέσωμεν τὸν λαὸν εἰς τὰς κάλπας νὰ τοῦ ἀναπτύξωμεν τὰ προγράμματά μας μὲ σαφήνειαν καὶ ἐντιμότητα καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καλούμενος εἰς τὰς κάλπας, ἀνεπηρέαστος, ἐννοεῖται, ἀπὸ πάσης ἀπόψεως αὐτὸς ν’ ἀποφασίσῃ. Καὶ ὄχι νὰ ἐνεργηθοῦν ἐκλογαὶ πάλιν κατὰ τὸν αἰσχρὸν καὶ κακοήθη ἐκεῖνον τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον διεξήχθησαν αἱ παρελθοῦσαι. (Χειροκροτήματα).

§13Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.). Κύριε Πρόεδρε, νὰ κληθῇ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ νὰ ἀνακαλέσῃ. (Διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§14Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Θὰ ἀποφανθῇ ὁ λαὸς ποία Κυβέρνησις...

§15Λ. ΛΥΜΠΕΡΗΣ. Τὰ 66% τῶν ψήφων τοῦ στρατοῦ τὰ ἐπήρατε σεῖς. (Διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§16Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.). Παρακαλῶ νὰ δοθοῦν ἐξηγήσεις. Δὲν θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐὰν δὲν δοθοῦν ἐξηγήσεις. (Χειροκροτήματα).

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀνακαλέσῃ.

§18Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδὲ κἂν ἡ πλήρης ἔλλειψις κοινοβουλευτικῆς πείρας εἰς τὸν κ. Παπάγον δὲν δύναται νὰ ἀποτελέσῃ δικαιολογίαν, διὰ τὰς ἀστόχους φράσεις τὰς ὁποίας ἐξέφερε καὶ μόνον ἡ κατ’ ἄκρον ἄωτον ἐξάντλησις τῆς ἐπιεικείας ἡμῶν δύναται νὰ τὸν σώσῃ. Αὐτὰ τὰ ὀλισθήματα ὅμως διαπράττουν ὅσοι θέλουν νὰ ἐμφανίζωνται εἰς τὸν λαὸν ὡς ἀρχηγοὶ κόμματος καὶ μὴ ἐμφανίζωνται ποτὲ εἰς τὴν Βουλὴν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§20Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Λοιπὸν νὰ μὴ γίνουν αἱ ἐπεμβάσεις πάσης φύσεως αἱ ὁποῖαι ἔγιναν κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογάς.

§21Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.). Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ δώσητε ἐξηγήσεις, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ὁ στρατός, εἴτε τὰ ὄργανα τῆς ἀσφαλείας, ἐπενέβησαν εἰς οἱανδήποτε περίπτωσιν εἰς τὴν ὕπαιθρον.

§22Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἡ Κυβέρνησίς σας ἐπενέβη. Ἐγένοντο ἐπεμβάσεις καὶ μάλιστα πολλαί.

§23Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.). Ψέμματα.

§24Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἀληθέστατα. Ἐπενέβητε ποικιλοτρόπως εἰς τὰς ἐκλογάς. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγκασθῶ νὰ διακόψω τὴν συνεδρίασιν.

§26Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν τίθεται πολιτικὸν θέμα καὶ διεξάγεται συζήτησις, δὲν διακόπτεται ποτὲ αὕτη. (Φωναί, διαμαρτυρίαι).

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν διὰ 5′ λεπτά.

(Ὥρα 12.10′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 12.20′ μ. μ.)

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, παρακαλεῖται ὅπως συνεχίσῃ τὸν λόγον.

§29Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον, περὶ παρεμβάσεως εἰς τὰς παρελθούσας ἐκλογάς, δὲν ἀφορᾷ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀφορᾷ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία διεξήγαγε τὰς ἐκλογὰς ἐκείνας. Ἑπομένως μὴ προσπαθῆτε νὰ μεταθέσητε τὸ πολιτικὸν θέμα. Τὸ πολιτικὸν θέμα εἶναι κυρίως ἡ ἔνταξις εἰς ἓν Ἐθνικὸν Κόμμα, τὴν Ε.Π.Ε.Κ., τῶν δύο κομμουνιστῶν βουλευτῶν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος πρέπει νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Καὶ διὰ νὰ τελειώσω, κύριοι βουλευταί, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει ὁ λαὸς ἀνεπηρεάστως νὰ κληθῇ εἰς τὰς κάλπας, ὥστε νὰ ἀποφασίσῃ ὁ ἴδιος ποῖον θέλει. Θέλει σᾶς; Θέλει ἡμᾶς; Καὶ ποία Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι θὰ τὸν ἐκπροσωπήσῃ καὶ θὰ δυνηθῇ νὰ ἀντιμετωπίσῃ καλύτερον τὰ σοβαρὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα διέρχεται ἡ χώρα καὶ ποία εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐμπιστευθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν τύχην τοῦ Ἔθνους. (Παρατεταμένα καὶ ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς).

§30Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντ. Κυβ.). Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ λάβω τὸν λόγον εὐθὺς ἀμέσως. Ἡ ἀπόφασίς μου ἦτο νὰ ὁμιλήσω εἰς τὸ τέλος, διὰ νὰ ἀπαντήσω ἐπάνω εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ὑπάρχει ὅμως ἓν προσωπικὸν ζήτημα τὸ ὁποῖον μὲ ἔφερεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητήσω εὐθὺς ἀμέσως τὸν λόγον καὶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διὰ νὰ τοῦ εἴπω, ποῖαι ἦσαν αἱ παρεμβάσεις τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ διακηρύσσω, ὅτι ἐὰν ὑπῆρξαν παρεμβάσεις, ὑπῆρξαν ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ μόνον. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, τὰ ΤΕΑ εἶχον ὀργανωθῆ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον ἐπὶ τῇ προόψει τῆς καθόδου τοῦ Στρατάρχου εἰς τὰς ἐκλογάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια. Παρ’ ὅλας τὰς διαψεύσεις τὰς ὁποίας μᾶς ἔκαμεν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὰς ἐκλογάς, εἶχε προπαρασκευάσει καταλλήλως πρὸς τοῦτο τὸ ἔδαφος. Δὲν εἶναι νοητόν, κύριοι βουλευταί, πῶς ἐνῷ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἔδωσεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν τὸ 34% τῶν ψήφων του, ὁ στρατός, ὁ ὁποῖος προέρχεται ἀπὸ τὸν λαὸν καὶ ἀπεικονίζει τὴν βούλησιν τούτου, ἔδωσεν, ὡς ὅλοι γνωρίζετε, τὰ 65%. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑπερήφανος, διότι ἀποτελεῖ παράδοσιν διὰ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, νὰ ἐνεργῇ τιμίας ἐκλογάς. Καὶ δίδω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ αἱ ὁποῖαι ἔγιναν κατὰ τὴν 9ην Σεπτεμβρίου 1951 ὑπῆρξαν παραδειγματικαὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς στάσεως καὶ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶχεν ἀναθέσει τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν, τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης εἰς ἀνωτάτους ἀμερολήπτους λειτουργούς. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐλπίζομεν καὶ ἔχομεν ἥσυχον τὴν συνείδησιν, ὅτι ἡ Βουλὴ δι’ ἰσχυρᾶς πλειοψηφίας θὰ παράσχῃ τὴν ἐμπιστοσύνην της πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἔτσι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλλην. Συναγερμοῦ ἐπικαλεῖται. Ἐὰν ὅμως θέλετε νὰ ἀναμετρηθῶμεν οὐδεμίαν ἀντίρρησιν ἔχομεν. Ἀλλὰ νὰ μᾶς εἴπητε ποῖον σύστημα θέλετε. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα ἐκ τοῦ κέντρου καὶ τῆς ἀριστερᾶς).

§31Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Γνωρίζετε τὰς ἀντιλήψεις μας. Πλειοψηφικὸν καὶ εὐρεῖα περιφέρεια.

§32Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ ἠρώτησε διὰ τὰς ἀντιλήψεις μας, ὅσον ἀφορᾷ τὸ σύστημα τῶν ἐκλογῶν. Τὰς ἀντιλήψεις μας τὰς γνωρίζετε εἶναι πλειοψηφικὸν μὲ εὐρεῖαν περιφέρειαν. (Χειροκροτήματα).

§33Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ χαρτοφ.). Συνήλθομεν ἐδῶ διὰ νὰ συζητήσωμεν περὶ ἐκλογῶν ἢ περὶ τῶν προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸν Ἑλλην. λαόν; (χειροκροτήματα).

§34Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως πρὸ τοῦ τερματισμοῦ τοῦ πολιτικοῦ θέματος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἀλλὰ ἐπ’ αὐτοῦ καὶ πάλιν ἔπρεπε νὰ ἀπευθυνθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὸν Ἀρχηγόν του ὁ ὁποῖος ἔθεσε τὸ ἐρώτημα εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑλλην. Συναγερμοῦ. Νομίζω, ὅτι ἦτο στοιχειώδης εὐπρέπεια νὰ δοθῇ ἡ ἀπάντησις ἡ ὁποία ἐδόθη.

§35Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Ἀναμέναμεν νὰ ἀκούσωμεν τὸν Ἑλλην. Συναγερμὸν συζητοῦντα τὸ οἰκονομικόν, πολιτικὸν καὶ κοινωνικὸν θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἠξίωσε τὴν σύγκλησιν τῆς Βουλῆς. Ἀντ’ αὐτοῦ τὸν ἠκούσαμεν ὁμιλοῦντα περὶ ἐκλογῶν. Σεῖς καὶ ὄχι ὁ Ἀρχηγός μου ἐθέσατε ὡς ἅπαντον τὰς ἐκλογάς. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὸν Ἑλλην. Συναγερμὸν θέλει νὰ συζητήσωμεν ἐν πάσῃ ἀντικειμενικότητι καὶ μὲ πλήρη σεβασμὸν τῶν ἀντιθέτων γνωμῶν τὰ κοινωνικὰ καὶ οἰκονομικὰ προβλήματα τῆς χώρας ἢ θὰ ὁμιλῶμεν περὶ ἐκλογῶν;

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κ. Κ. Τσαλδάρης.

§37Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα εἰς μίαν στιγμήν, ἡ ὁποία πράγματι μοῦ δίδει τὴν γραμμὴν ἂς εἴπω χρησιμοποιῶν καὶ ἐγὼ ὀλίγας στρατιωτικὰς ἐκφράσεις, τὴν γραμμὴν τῆς ὁμιλίας μου. Βέβαια ὁ κ. Βαρβούτης προσεπάθησεν ἐν τῷ μεταξὺ νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ πρᾶγμα ἐκεῖ ποὺ ἐξεκίνησεν, εἰς τὸν οἰκονομικὸν δηλαδὴ ἔλεγχον. Καλῶς ὁ κ. Παπάγος ἔπραξε τονίζων, ὅτι ἐν συναφείᾳ μὲ τὸ οἰκονομικὸν θὰ ἐτίθετο τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας καὶ τὰ ὑπόλοιπα ζητήματα καὶ θὰ κατέληγεν εἰς μίαν ψῆφον ἐμπιστοσύνης, ὅτε αἰφνιδίως ἤλλαξεν ὄψιν ἡ Βουλή, ἢ μᾶλλον αἰφνιδιαστικῶς ἐπῆρε τὴν ὄψιν τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι μέγα ἀτύχημα ἐὰν αὔριον πάρῃ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐὰν πρόκειται, κύριοι, διαιρούμενοι εἰς δύο κόσμους φερομένους πρὸς δύο πολώσεις, νὰ δημιουργήσωμεν αὔριον ἀδιέξοδον πραγματικὸν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, αἱρέτω. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ κέντρου καὶ τῆς ἀριστερᾶς). Εἷς ἁπλοῦς σπινθὴρ μία ἁπλῆ λέξις, ἀτυχὴς ὑποθέτω, ὅτι συνωμολόγησε καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ, δὲν ὁμιλῶ περὶ τῆς ἐννοίας, ὁμιλῶ περὶ τῆς λέξεως, μία ἀτυχὴς λέξις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Συναγερμοῦ, ἤρκεσε διὰ νὰ διαιρέσῃ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν εἰς δύο ἀλληλομαχόμενα στρατόπεδα, ἤρκεσε διὰ νὰ μᾶς δώσῃ τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσε καὶ τελικῶς τὴν εἰκόνα τῆς ἐντάξεως γενικῶς εἰς τὰ κυβερνητικὰ κόμματα αὔριον ὁμάδων μεγάλων καὶ εὐρειῶν. Διότι αὐτὸ συμβαίνει καὶ ὄχι αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Παπάγος. Δὲν ἐξετάζεται τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἠθέλησε νὰ ἐξετάσῃ καὶ τοῦ ὁποίου δὲν ὑπῆρξεν ὁ λόγος νὰ γίνῃ ἐξέτασις, αὐτὴν τὴν στιγμὴν τῆς προσχωρήσεως τῶν δύο συναδέλφων εἰς τὴν ΕΠΕΚ. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ἔχουν νὰ δώσουν λόγον πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐξέλεξαν. Ἐν τῷ μεταξὺ παραδείγματα τοιαῦτα μετατάξεων, ἐγένοντο καὶ ἀπὸ ἄλλους καὶ ἡ θεωρία αὐτὴ τῶν μετατάξεων, δυστυχῶς ἔχει γίνει σχολή. (Χειροκροτήματα). Ὅλως αἰφνιδίως ἐμφανιζόμεθα ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι ἐπιδιώκομεν ὁ μὲν Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸ βαμβάκι ὁ δὲ Πρόεδρος τοῦ Συναγερμοῦ μὲ τὰς ὀξύτητας τὰς ὁποίας μετεχειρίσθη ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, νὰ τὸν ὁδηγήσωμεν ποῦ κύριοι; Νὰ τὸν ὁδηγήσωμεν εἰς μίαν θεμελιώδη πάλιν διαίρεσίν του, ὡς ἐὰν δὲν ζοῦν μεταξὺ μας οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὑπέστησαν συνεπείας αὐτῶν τῶν διαιρέσεων. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, εἰς τὸν πολιτικόν μου βίον ὑπῆρξα ἴσως ὁ ὀλιγώτερον βασισθεὶς ἐπὶ οὐτοπιῶν. Λοιπὸν νομίζω τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ἡ μάχη ἡ σημερινὴ ἀρχίζει ἀπὸ τὴν πρόκλησιν τοῦ Στρατάρχου ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὅμως δὲν ἀρχίζει ἀπὸ ἐκεῖ, τί σημαίνει τοῦτο; Σημαίνει κατ’ ἐμέ, ὅτι δὲν ἠθελήσατε ποτὲ σεῖς οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ ἀκολουθήσετε μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν διετύπωσα ἐπανειλημμένως ἐν τῇ Βουλῇ αὐτῇ καὶ τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν διακυβέρνησιν τοῦ 1946–50 ἐφήρμοσα καὶ διὰ τοῦτο δικαιοῦμαι νὰ τὴν ἐπαναλάβω καὶ νὰ τὴν ὑπερασπίζομαι. Ὑπεστήριξα πάντοτε, ὅτι ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ πεδίου καὶ τοῦ κοινωνικοῦ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μεταξὺ ἡμῶν μία γραμμή, πρέπει νὰ ὑπάρξουν ὡρισμένα θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ ληφθοῦν βασικῶς ὡς ἐθνικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς τοιαύτης του πραγματοποιήσεως οὔτε μειοδοσίας οὔτε πλειοδοσίας πρὸς τὰ ἔσω ἤ πρὸς τὰ ἔξω θὰ προκαλέσῃ ἐκ μέρους τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων. Δὲν ἠθελήσατε, κύριοι βουλευταί, νὰ συντελέσητε εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς καταστάσεως ἐν τῇ Βουλῇ αὐτῇ, ἡ ὁποία νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς μίαν τοιαύτην ὁδόν. Εἶναι καιρὸς πάντοτε ἐὰν δὲν θέλωμεν πράγματι νὰ ὠθήσωμεν τὸν τόπον αὐτὸν πρὸς ἐκείνας τὰς ἀδιεξόδους ὅπου θὰ τοῦ φέρουν σκηνάς, ὡς ἡ προηγουμένη ἐδῶ διαδραματισθεῖσα, εἶναι καιρὸς λέγω νὰ σκεφθῶμεν ὅλοι καὶ ἐγὼ ὡς ἕνας μόνος μεταξὺ ὑμῶν, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος πρὸς τοῦτο. Ὠθεῖ ἡ μία πλευρὰ πρὸς ἐκλογάς, φυσικὰ ἡ ἄλλη πλευρὰ δὲν ἐννοεῖ νὰ φανῇ ὑποχωροῦσα, καὶ λέγει καὶ αὐτή, ἐκλογάς. Κάτι ἀνάλογο συνέβη καὶ εἰς ἐμὲ πέρυσι πρὸ ἑνὸς ἔτους περίπου. Ἡ αὐτὴ ψυχολογία ἐδημιουργεῖτο καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἔχωμεν ἐκλογὰς τὸν Σεπτέμβριον. Ἐρωτῶ διατί αὐταὶ αἱ ἐκλογαὶ τοῦ Σεπτεμβρίου δὲν ἠδυνήθησαν νὰ δώσουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, κάτι τι τὸ ἰσχυρότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔδωσαν καὶ διατί ὑπῆρξε τόσον κατηγορηματικὴ ἡ ἄρνησις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Συναγερμοῦ εἰς τὴν μὴ ἀνάληψιν εὐθυνῶν, δοθέντος, ὅτι ὁ νόμος ὁ ἐκλογικός, βάσει τοῦ ὁποίου ἐξελέγημεν ἐδῶ, εἶχεν ὡς θεμελιώδη τρόπον τινὰ γραμμήν, τοὐλάχιστον τῶν ἐκ δύο κομμάτων ἀπαρτισμὸν τῶν Κυβερνήσεων; Αὐτὸς εἶναι ὁ νόμος μὲ τὸν ὁποῖον κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ ὁ Συναγερμὸς καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ νόμος τὸν ὁποῖον τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν ἠθελήσαμε νὰ ἀφήσωμεν κατὰ μέρος διὰ νὰ εἰσέλθωμεν καὶ πάλιν εἰς τὸ τροπάριον ἐπαναλήψεως τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ὅπως εἰς μίαν ἄλλην συζήτησιν ἠρώτησα αὐτό, θὰ ἐρωτήσω καὶ πάλιν τὸ ἴδιον ἐὰν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐκλογῶν δὲν ἀλλοιωθῇ οὐσιωδῶς, καὶ πάλιν νέας ἐκλογὰς θὰ ζητήσωμεν;

§38Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις, τοιαύτη συμβουλὴ ἐδόθη ἀκόμα εἰς τὸν Βασιλέα, καὶ δύο καὶ τρεῖς φορὲς νὰ πᾶμε εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἄς κρίνῃ κανεὶς τὴν πολιτικὴν σκέψιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δίδουν συμβουλὰς εἰς τὸν Βασιλέα.

§39Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εὑρισκόμεθα σήμερον ὅσοι ἐξ ἡμῶν κυρίως δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἐνταχθῶμεν εἰς ἕνα διχασμὸν καὶ διατηροῦμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν μίαν θέσιν κάποιου τρίτου εἰς τὴν κατάστασιν αὐτήν, εὑρισκόμεθα λέγω πρὸ τοῦ ἑξῆς περιέργου πράγματι φαινομένου. Ἐὰν ἐξετάσωμεν τοὺς κυρίους τομεῖς δράσεως τῆς Κυβερνήσεως, θὰ εἴδωμεν πράγματι, ὅτι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἀπεδόθη δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ συνέπιπτε μὲ τὸ συμφέρον τοῦ τόπου. Μὲ ποῖον θέλετε κλάδον νὰ ἀσχοληθῶμεν; Ἐὰν πάρετε τὴν Παιδείαν δὲν φαίνεται, ὅτι αὕτη ἀποτελεῖ διὰ τὴν Ἑλλάδα θέμα τόσης σπουδαιότητος ὅση ἀποδίδεται εἰς τοῦτο ἀλλοῦ. Ἡ διαχείρισίς της γίνεται ἀπὸ πρόσωπα τὰ ὁποῖα δὲν ἐμπνέουν ἀντικειμενικῶς εἰς τὴν ἐθνικὴν ψυχὴν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐμπνεύσουν. Ἐὰν πάρετε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον διευθύνει ὁ ἀγαπητὸς συμπολίτης κ. Ρέντης θὰ ἴδητε, ὅτι καὶ τὰ φαινόμενα τῆς ἀνασφαλείας ἐμφανίζονται καὶ μάλιστα εἰς βαθμὸν προκαλοῦντα ἀνησυχίας ὡς πληροφοροῦμαι, ἀλλὰ καὶ μέτρα ἐπίκεινται δυνάμενα νὰ προκαλέσουν πλήρη διαταραχὴν τῆς ἱεραρχίας τῶν ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς. Ἐὰν πάρετε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης θὰ ἴδητε, ὅτι προκειμένου περὶ τῆς γενικωτέρας μορφῆς ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐμπνέῃ ἡ πολιτικὴ τοῦ Ὑπουργείου, τούτου ὄχι μόνον πρὸς τὰ ἔσω ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ ἔξω, ἐνεφανίσθησαν ἀτυχῶς γεγονότα εἰς ὡρισμένα τμήματα τῶν ὑπηρεσιῶν του, τὰ ὁποῖα βεβαίως χωρὶς νὰ συντελοῦν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ γοήτρου, συντελοῦν ἀντιθέτως εἰς τὴν μείωσιν τῆς δυνάμεως τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως τοῦ Ἕλληνος πολίτου. Περιττὸν νὰ ἀναφέρω τὰ γεγονότα. Τὰ γνωρίζετε καλῶς. Γνωρίζετε τί ἔγινεν εἰς τὴν ἀεροπορίαν. Ἐὰν πάρετε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν εἶναι περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν, ὅτι ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκετο ἡ Ἑλλὰς εἰς τὰ 1950, σήμερον προσέρχεται ὡς ἱκέτις, εἴτε πρὸς τὴν φίλην Τουρκίαν, εἴτε πρὸς τὴν μέλλουσαν φίλην Γιουγκοσλαυίαν, ἐνῷ ἡ θέσις ἡ Ἑλληνικὴ ἐν τῷ προβλήματι αὐτῷ ἦτο ἡ κυρία καὶ πρώτη θέσις, τὴν ὁποίαν οὐδέποτε ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλείψωμεν ἐπὶ οἱῳδήποτε τιμήματι. Ἐὰν πάρετε τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἴδητε, ὅτι καθ’ ὅλον αὐτὸν τὸν τελευταῖον καιρὸν εὑρισκόμεθα οἱονεὶ πρὸ μιᾶς μάχης ἀντιπληθωριστικῆς, καὶ θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν αὐτὸ θὰ ἠδύνατο νὰ τὸ ἐπιτύχῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀτυχῶς ὅμως ἐφαρμόζοντες πρὸς τὴν πλευρὰν τῆς παραγωγῆς τοὺς περιορισμοὺς ἐκείνους διὰ τῶν ὁποίων νομίζομεν, ὅτι περιστέλλομεν τὸν πληθωρισμόν, ἀνοίγομεν ἀφ’ ἑτέρου ὅλες τὶς μπουκαπόρτες τοῦ προϋπολογισμοῦ, δημιουργοῦντες ἐκεῖθεν πληθωριστικὴν κατάστασιν. Δὲν εἶμαι πλήρως παρεσκευασμένος, διότι ἐνόμιζα, ὅτι ἡ συζήτησις θὰ συνεχίζετο σήμερον τὸ ἀπόγευμα. Ἀλλά, ὁ προϋπολογισμός, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τοῦ 1949–50 ἦτο περὶ τὰ 5.745 δισεκατομμύρια δραχμαί. Σήμερον δὲ αἰσίως ἔχει φθάσει οὗτος τὰ 7 τρισεκατομμύρια καὶ πέραν τούτου, χωρὶς βεβαίως νὰ γεννηθῇ οὐδὲ εἰς τὴν ψυχὴν καὶ τοῦ ἐλαχίστου Ἕλληνος πολίτου τὸ συναίσθημα πιθανότητος καλλιτερεύσεως τῆς ζωῆς. Ἐφαρμόζεται, ἐπαναλαμβάνω, μία ἀντιπληθωριστικὴ πολιτική, διὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι συμφωνοῦμεν. Ἀλλὰ συμφωνοῦμεν ἐὰν αὕτη ἐφαρμοσθῇ πρὸς ὅλας τὰς πλευρὰς ὄχι δηλαδὴ νὰ ἐφαρμόζηται μόνον ὡς πρὸς τὰς παραγωγικὰς πιστώσεις, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν μέτρα νὰ ἐφαρμόζηται κυρίως ἐκεῖ ὅπου διὰ τῆς περιστολῆς δαπανῶν θὰ ἠμπορούσατε νὰ δημιουργήσητε περίσσευμά τι δραχμῶν, γιὰ νὰ ἠμπορέσητε καὶ τὴν ἔκτακτον βοήθειαν νὰ μεταχειρισθῆτε, καὶ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα σήμερον πρὸ τῆς τραγικῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, νὰ ἀφίσωμεν δηλαδὴ ἐκ τῆς παρελθούσης χρήσεως ποσὸν ἀνώτερον τῶν 40 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἀχρησιμοποίητον. Ἐκ τῆς πολιτικῆς δὲ αὐτῆς ὑφιστάμεθα καὶ περαιτέρω περικοπὰς τῆς βοηθείας, τὰς ὁποίας ἄλλως τε προχθὲς ἐν μέρει ἐξηγγείλατε καὶ νὰ δημιουργοῦμεν πραγματικῶς διὰ τῆς ἐλλείψεως τῶν δραχμῶν καὶ τῆς περικοπῆς ἀφ’ ἑτέρου τῆς ἔξωθεν βοηθείας, τὸ ἀδιέξοδον, πρὸ τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ περιέγραψε τοῦ λαοῦ τὴν κατάστασιν, ἥτις ὅμως ἔχει πολὺ βαθυτέραν ἔννοιαν τῆς ἁπλῆς ἀντιπολιτευτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ ἀποδώσῃ εἰς τὸ θέμα ὁ κ. Παπάγος. Ἡ ἔννοια αὐτή, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐξαιρετικὰ ἐπικίνδυνος ἰδίᾳ εἰς μίαν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἀμερικὴ ἀναβάλλει καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν σύγκλησιν τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ἀτλαντικοῦ συμφώνου διὰ μετὰ τὰς ἐκλογάς της, καθ’ ἣν στιγμὴν ὅλα τὰ Κράτη εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὰ πλούσια καὶ τὰ πτωχά, καὶ ἡ Γαλλία, ἡ ὁποία ἰσχυρίζεται, ὅτι εἶναι πτωχὴ καὶ τὸ Βέλγιον καὶ ἡ Ὁλλανδία εὑρίσκονται πρὸ μιᾶς διαταραχῆς περὶ τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐπανεξοπλισμοῦ καὶ τῶν μέτρων ἐκείνων στρατιωτικῆς θητείας κλπ. τὰ ὁποῖα εἶναι ὄντως ἀπολύτως ἀπαραίτητα. Θὰ παρηκολουθήσατε, εἶμαι βέβαιος, τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα συνετελέσθησαν προχθὲς ἀκόμη εἰς τὸ Βέλγιον, ὅπου καὶ συλλαλητήρια καὶ πράξεις σαμποτὰζ ἔγιναν ἐν τῷ στρατῷ διὰ νὰ μειωθῇ ἡ θητεία εἰς 18 μῆνας. Τὴν Γαλλίαν, ὅπου παρὰ τὸ νέον πείραμα, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Γαλλικῆς Κυβερνήσεως, ὑποστηρίζεται ἀπὸ φίλους καὶ μὴ φίλους ἐν τῇ Βουλῇ, διὰ νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ. Καὶ τέλος, εἰς τὴν Ὁλλανδίαν, ἐπίσης, ὅπου ἀπὸ 2 μηνῶν εὑρίσκονται πρὸ μιᾶς συνεχοῦς πολιτικῆς κρίσεως, κατόπιν τῶν γενομένων ἐκλογῶν, καὶ ἀδυνατοῦν νὰ δώσουν Κυβέρνησιν. Ὅταν συνεπῶς αὐτὰ συμβαίνουν καὶ ἀλλαχοῦ καὶ ὅταν ὑπάρχουν δημοσιευθεῖσαι ἐσχάτως ἐκθέσεις Ἀμερικανῶν ἐπιστημόνων ταχθέντων πρὸς τοῦτο διὰ νὰ μελετήσουν τὸ ζήτημα τοῦ ποία θὰ εἶναι ἡ οἰκονομικὴ θέσις τῆς Ἀμερικῆς μετὰ 25 ἔτη, ἐν σχέσει μὲ τὰς πρώτας ὕλας ὅταν ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀνακύπτῃ εὐρὺ τὸ θέμα καὶ ἑρμηνεύονται πλέον ἀπολύτως ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ὠθοῦν τὰ διάφορα ἀσκοῦντα ἀποικιακὴν πολιτικὴν Κράτη, νὰ ἐπιδιώκουν νὰ ἀναπτύξουν ἐθνικιστικὴν πολιτικήν, ἐνίοτε δὲ καὶ ὑπερεθνικιστικὴν καὶ παραπλεύρως νὰ ζητοῦν ἰμπεριαλισμοὺς γενικῶς περὶ τὰς ἐξαγωγὰς διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐξαγάγουν εὐχερέστερον, ὅταν, λέγω, αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ἐν τῷ συνόλῳ, ἡ ὁποία μᾶς περιβάλλει καὶ ἡ ὁποία ἀφορᾷ ἐγγύτερον καὶ τὴν Ἑλλάδα—δὲν ἔχετε δὲ παρὰ νὰ ἀντιμετωπίσητε τὸ πρόβλημα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς διὰ νὰ ἴδητε πόσον ἐγγὺς εὑρισκόμεθα ὅλων αὐτῶν τῶν πραγμάτων — ἡμεῖς ζητοῦμεν ἀπὸ ἐκλογῶν νὰ πέσωμεν εἰς ἐκλογάς, ζητοῦμεν νὰ ἐφαρμόσωμεν ἀντιπληθωριστικὴν πολιτικὴν ἐναντίον ὀλίγων ἀνθρώπων, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, κατεχόντων τὸ κεφάλαιον. Βεβαίως, συμφωνῶ ἐν τῷ σημείῳ αὐτῷ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο τὸ θέμα, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, διότι διὰ τῆς ἀσκήσεως αὐτῆς τῆς ἀντιπληθωριστικῆς πολιτικῆς καὶ ἐφέρατε τὸν λαὸν εἰς ἀπαθλίωσιν οἰκονομικὴν καὶ ἐν τῇ ἀπαθλιώσει αὐτῇ, κανεὶς ἐξ ἡμῶν καὶ ἀσφαλῶς καὶ σεῖς κ. Πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ προΐδητε ποῦ θὰ ἠμπορέσητε πλέον νὰ βάλετε φραγμόν. Ἔχετε τὸν καλλίτερον σύμβουλον ἐν προκειμένῳ τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος προχθές, διεμαρτυρήθη ἐντόνως. Αἱ ἀγροτικαὶ τάξεις εὑρίσκονται ἐν ἐξεγέρσει. Αἱ ἐπαγγελματικαί, βιοτεχνικαὶ καὶ ἐμπορικαὶ τάξεις, φθίνουν καὶ αὐταί. Ἐν τῷ μεταξύ, ἀσκεῖται μία πολιτική, ἡ ὁποία ὡς ἀσκουμένη μονοπλεύρως ἐπέφερε τὰ δυσάρεστα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπέφερε. Πῶς εἶναι δυνατόν, κ. Πρωθυπουργέ, εἰς ἐμὲ νὰ σκεφθῶ ὅτι, ἡ πολιτική σας συμφέρει σήμερον εἰς τὸ Ἔθνος, καὶ τὴν Πατρίδα; Πῶς εἶναι δυνατόν, νὰ μὴ λυποῦμαι ὅτι, ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις οὐδόλως ἐβοήθησε τὸ ἔργον αὐτὸ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους, ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐντεῦθεν, ὑποδεικνύουσα, καθ’ ἃ ὑποχρέωσιν εἶχε καὶ ὡρισμένα μέτρα. Διότι τὸ ἔργον τῆς ἀντιπολιτεύσεως δὲν εἶναι ἁπλῶς νὰ ἀντιπολιτεύεται. Ὁ κ. Παπάγος, κατελθὼν τοῦ βήματος τούτου, οὐδὲν μέτρον ὑπέδειξεν. Εἶπεν ὅτι, προεκλογικῶς θὰ εἴπωμεν τὸ πρόγραμμά μας. Τὸ αὐτὸ συναίσθημα, τὸ ὁποῖον μὲ συνέχει ἀπὸ ἀπόψεως μὴ παροχῆς ὑποστηρίξεως τῆς Κυβερνήσεως, τὸ αὐτὸ συναίσθημα μὲ συνέχει καὶ ἔναντι τῆς μείζονος ἀντιπολιτεύσεως. Ἐσχάτως ἐμφανισθείς, ἐξωκοινοβουλευτικὸς σύμμαχος τῆς μείζονος ἀντιπολιτεύσεως, εἶπεν ὅτι, αἱ ἀντιπολιτεύσεις δὲν ψηφίζονται, αἱ ἀντιπολιτεύσεις κάνουν μόνον ἀντιπολίτευσιν καὶ τίποτε ἄλλο. Κύριοι βουλευταί, εἶναι καιρὸς ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νὰ ἀναλάβῃ πραγματικῶς καὶ προσωπικῶς τὰς εὐθύνας του. Δὲν εἶναι δυνατόν, εἰς τὴν ἀτμόσφαιρα ἡ ὁποία προηγουμένως ἐδημιουργήθη ἐδῶ, νὰ ὑποκύψουν τὰ πάντα καὶ νὰ εὑρεθῶμεν πρὸ δημιουργίας καταστάσεων, αἱ ὁποῖαι οὐδὲν παρέχουν ἐχέγγυον ἀσκήσεως πολιτικῆς, ἐν τῷ συμφέροντι τοῦ τόπου. Ἡ μὲν Κυβέρνησις, ἐπὶ τῶν διαφόρων τομέων τοὺς ὁποίους ἔθιξα, δὲν ἀπέδωσε. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἀπέδωσεν, ἀλλὰ καί διὰ τῆς ἀσκηθείσης πολιτικῆς της, ἀπηθλίωσε τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ δὲ μείζων ἀντιπολίτευσις, ἀκόμη καὶ διὰ τοῦ στόματος, φορέως τῆς πολιτικῆς της, δὲν ᾐσθάνθη κανὲν κώλυμα νὰ ἀφήσῃ ὅλον αὐτὸν τὸν χρόνον ἄνευ οὐσιώδους τινὸς βοηθείας ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐμπνευμένη ἀπὸ τὴν ἀντίληψιν ὅτι, ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ οἱ λαοὶ γενικῶς, ὅταν πρόκειται νὰ ἀποβλέψουν εἰς βελτίωσιν τῆς καταστάσεώς των, δι’ ἀλλαγῆς τινος, δὲν δύναται νὰ ἐκτιμήσουν τὴν ἀλλαγὴν αὐτήν, ἐὰν ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ 10 τῆς εὐημερίας φέρ’ εἰπεῖν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ὁ λαός, ἀναβιβάζεται εἰς τοὺς 12 βαθμοὺς ἐπιτυγχάνοντες αὐτήν, διὰ μιᾶς χρηστοτέρας διοικήσεως. Ἐὰν ὅμως, ἀπὸ τὸ μηδὲν φθάσῃ εἰς τὸ 4 ἢ τὸ 5, τότε ὁ λαὸς τὸ αἰσθάνεται. Αὐτὴ ἡ θεωρία, ἡ ὁποία ἐξηγγέλθη ἀτυχῶς ἀπὸ τὸν φορέα τῶν ἀπόψεων τοῦ Ε.Σ. καὶ ἡ ὁποία κατὰ γράμμα ἐμπίπτει εἰς τὴν θεωρίαν γενικώτερον τῆς ἀπαθλιώσεως, ἀφῆκε τὸν τόπον ταλαιπωρούμενον, ὅπως ἰσχυρίζεται ἡ μείζων ἀντιπολίτευσις καὶ ὅπως καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω, ἀφῆκε τὸν τόπον νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο ποὺ ἔφθασε, δίδουσα ὡς μόνον φάρμακον ἀπὸ 10 μηνῶν τὰς ἐκλογάς, χωρὶς νὰ σκεφθῶμεν ὅλοι μαζὶ ὅτι, μόνον μία γενικωτέρα συνεργασία ἐν προκειμένῳ ἠμποροῦσε πράγματι ὄχι μόνον τὴν κατάστασιν αὐτὴν νὰ ἀντιμετωπίσῃ εὐρύτερον καὶ ὀρθότερον, ἀλλὰ θὰ ἀπετέλει καὶ τὴν μόνην γραμμὴν ἥτις θὰ ὡδήγει εἰς τὴν εὐημερίαν τῆς Χώρας. Δὲν ὑπάρχει τόπος ὅπου νὰ ἰσχύσῃ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα καὶ νὰ μὴ γίνωνται συμμαχικαὶ Κυβερνήσεις. Βεβαίως, τὰ ἐκλογικὰ συστήματα ποὺ ἐφαρμόζονται εἰς ἄλλα Κράτη καὶ εἰδικῶς τὸ πλειοψηφικόν, δημιουργεῖ πιθανὸν αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς δυνατότητας, τὰς ὁποίας εἶπεν ὁ κ. Παπάγος προηγουμένως. Ἐδῶ, εἶναι ἐπιβεβλημένη καὶ ἀδήριτος ἀνάγκη, εἶναι ἀντίληψις τὴν ὁποίαν ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν, ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ μέχρι σήμερον ὑπεστήριξα καὶ δὲν ὑπῆρξεν ἕτερος παράγων, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ τὴν ὑπεστήριξεν. Ἡμεῖς ἐπιδιώκομεν νὰ σταματήσωμεν τὸν κατήφορον εἰς τὸν ὁποῖον τείνωμεν νὰ φθάσωμεν, μὲ τὴν εἰκόνα τοῦ διχασμοῦ, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνισε πρὶν ἐδῶ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή. Δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ νὰ κάμω περαιτέρω ἔκκλησιν πρὸς ὑμᾶς κύριοι βουλευταί. Νομίζω ὅμως ὅτι, ἐὰν τοιοῦτόν τι ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ, ἡ ἀποτροπή, δηλονότι, ἑνὸς ἐθνοκτόνου διχασμοῦ, ὄχι μόνον ἡ θέσις μας θὰ ἐβελτιοῦτο ἀμέσως καὶ ραγδαίως, ἀλλὰ θὰ ἀνέκτα ὁ τόπος αὐτὸς τὴν θέσιν καὶ τὸ γόητρον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε μετὰ τὴν πολιτικὴν καὶ στρατιωτικὴν νίκην τοῦ 1949 καὶ θὰ ἠδύνατο πράγματι μέσα εἰς τὸν ὀργασμὸν τῶν νέων δημιουργιῶν τὰς ὁποίας καὶ ἡμεῖς θέλομεν, ἀλλὰ καὶ τὰ φίλα καὶ σύμμαχα Κράτη ἐπιθυμοῦν, ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος νὰ εἶναι πραγματικῶς ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε κάθε Ἕλλην πατριώτης. (Χειροκροτήματα).

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Πασαλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§41Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα ἐπερίμενα νὰ ἴδω τὴν δεξιὰν ἀντιπολίτευσιν νὰ εἴπῃ τὸ πρόγραμμά της, διὰ νὰ μπορέσωμε καὶ μεῖς, ἡ ἀριστερὰ ἀντιπολίτευσις, νὰ ἐκθέσωμεν τὸ ἰδικό μας πρόγραμμα. Πρέπει ὅμως νὰ εἴπωμεν εἰλικρινά. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἔβγαλε τὴν ρομφέα του καὶ μᾶς εἶπεν, ἐγὼ δὲν δέχομαι ψήφους μὲ τοὺς ὁποίους ἔβγαλε ὁ Λαὸς τοὺς κομμουνιστάς. Ἐρωτῶ ὅμως στρατάρχα μου αἱ ψῆφοι ποὺ ἐπήρατε σεῖς μὲ ἐκείνην τὴν ἀναίσχυντον ἀναλογικὴν δὲν ἦσαν ἰδικαί μας, ὅταν ἐμεῖς ἐπήραμε π.χ. 24.000 ψήφους εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὶς 7.500 τῆς μοιράσατε σεῖς; Καὶ ἐδῶ ἴσως κάθονται βουλευταὶ καὶ εἰς τὴν δεξιὰν καὶ εἰς τὸ κέντρον ποὺ ἁρπάξανε τοὺς ἰδικούς μας ψήφους. Αὐτὸ δὲν ἔπρεπε νὰ λεχθῇ. Καὶ ἂν εἴμαστε Ἕλληνες τίμιοι πρέπει νὰ ξέρετε, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχουν καὶ βουλευταὶ τοῦ Συναγερμοῦ ποὺ ἅρπαξαν τοὺς ψήφους τοὺς ἰδικούς μας (χειροκροτήματα). Καὶ ἡ ΕΠΕΚ ἐπῆρε ἰδικούς μας ψήφους, διότι ἐπήραμε 200.000 ψήφους καὶ ἐβγάλαμε μόνον 10. Οἱ δύο διὰ λόγους ἄλλους.... ἔφυγαν, ἄλλο ζήτημα αὐτό, πάντως εἶναι δέκα. Καὶ σεῖς καὶ οἱ ἄλλοι πήρατε ἀπὸ τοὺς ψήφους μας. Ἄρα καὶ σεῖς Στρατάρχα ἐπήρατε ἀπὸ τοὺς ἰδικούς μας ψήφους καὶ μὴ λέτε δὲν δεχόμεθα. Ἄς τὰ ἀφήσωμεν αὐτά. Δὲν σᾶς θέλομε. Δὲν πηγαίνουμε μαζί. Οὔτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Εἴμαστε ἐκπρόσωποι τῆς Ε.Δ Α. Σεῖς μπορεῖ νὰ εἶσθε συναγερμικοὶ Ἕλληνες ἐμεῖς εἴμαστε Ἕλληνες τῆς Ε.Δ.Α. Σεῖς νομίζετε, ὅτι αἱ πολιτικαὶ πεποιθήσεις ἀλλάζουν τὸν ἄνθρωπον ὡς πρὸς ποίαν ἐθνικὴν ὀντότητα ἀνήκει. Ἀφῆστε αὐτά. Μὴ στηριζόμεθα εἰς πεπαλαιωμένας ἰδέας τὰς ὁποίας θέλετε νὰ ἐφαρμόσητε καὶ ἐδῶ. Πέρασε αὐτὴ ἡ ἐποχή. Δὲν μπορεῖτε νὰ τὰ λέγετε αὐτά, διότι πράγματι οὐσιαστικῶς μᾶς εἴπατε ὅτι θὰ μᾶς σφάξετε... (χειροκροτήματα).

§42Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Ἐσεῖς τὸ ἐπράξατε.

§43Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐμεῖς ὅταν ἀνεβήκαμε εἰς αὐτὸ τὸ βῆμα γιὰ πρώτη φορὰ ἁπλώσαμε τὸ χέρι καὶ εἴπαμε. Λησμονοῦμεν τὸ παρελθόν. Εὑρισκόμεθα κάτω ἀπὸ μία στέγη στὴν Ἑλληνικὴν ὀντότητα καὶ ἀνήκομεν καὶ ἐμεῖς εἰς αὐτὴν τὴν Ἑλληνικὴν ὀντότητα. (Τινὲς Βουλευταὶ τοῦ Συναγερμοῦ διακόπτουν κραυγάζοντες).

§44Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐμεῖς δὲν διεκόψαμεν, σεῖς ὅταν μὲ διακόπτετε φαίνεται ὅτι φοβᾶσθε τὴν ἀλήθεια (γέλωτες, χειροκροτήματα). Ἐγὼ δὲν φοβοῦμαι τὴν ἀλήθειαν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς νὰ σηκωθῇ ἡ δεξιὰ ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία θέλει νὰ κυβερνήσῃ καὶ νὰ μοιράζῃ τοὺς Ἕλληνας εἰς Ἕλληνας καὶ μὴ Ἕλληνας. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Μήπως δὲν μπορεῖ νὰ εἶμαι ἐγκληματίας καὶ πάλι νὰ λέγωμαι ἐθνικόφρων; Δὲν μπορεῖτε νὰ μᾶς ἀπαγορεύσετε καὶ νὰ μᾶς ὁρίσετε σεῖς, ὑπὸ ποῖον πολιτικὸν πρόγραμμα θὰ κατερχώμεθα. Καὶ εἶναι πρὸς τιμὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἐμεῖς οὔτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν εἴμαστε, ἀλλὰ πρὸς τιμὴν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων θὰ τὸ πῶ, ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὅταν ἐπήγαμε ἡ Ε.Δ.Α. καὶ τοῦ εἴπαμε θὰ κατεβοῦμε ὡς Ε.Δ.Α. ἤξερε ὅτι ἡ Ε.Δ.Α. μέσα ἔχει καὶ κομμουνιστὰς καὶ σοσιαλιστὰς καὶ Δημοκράτας. Τὸ ἤξερε πολὺ καλὰ καὶ λέγει: «Μὲ ὅποιο πρόγραμμα κατέλθετε καὶ ὁ λαὸς σᾶς ψηφίσῃ, θὰ ἔχετε τὰ ἴδια δικαιώματα μὲ τοὺς ἄλλους Ἕλληνας». Καὶ πραγματικὰ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖο ἐτήρησε τὸν λόγο του. Ἀσχέτως ἂν δὲν συμφωνῶ μαζί του μὲ τὴν πολιτικὴ ποὺ ἀσκεῖ τώρα. Λοιπὸν σᾶς ἐρωτῶ ἐγὼ τώρα κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Συναγερμοῦ, ἐὰν σᾶς δώσωμε τὴν ἐξουσίαν τώρα, τί θὰ πῆτε ἐσεῖς. Ἡ Ε.Δ.Α. στὰ νησιά. Ἡ μισὴ Ἑλλὰς στὰ νησιά. Θὰ κυβερνήσω ἐγώ. Εἰλικρινὰ νὰ τὰ εἴπωμεν ἐδῶ μέσα καὶ ὄχι εἰς τὸν λαόν. Πῶς θὰ κυβερνήσετε τὴν Ἑλλάδα; Δημοκρατικὰ ἢ Δικτατορικά; Οὐσιαστικὰ δικτατορικὰ θὰ κυβερνήσετε. Μὴ τὸ κρύπτετε. Ἐγὼ ὅταν ἀνεβήκατε ἄλλοτε στὸ βῆμα καὶ δηλώσατε ὅτι εἶσθε δημοκρατικὸς χάρηκα καὶ περίμενα ἐνδείξεις, ἀλλὰ δὲν τὶς εἶδα. Τοὐναντίον εἶδα ἀποδείξεις περὶ τοῦ ἐναντίου. Στὴ Βουλὴ δὲν ἔρχεσθε διὰ νὰ λάβετε μέρος εἰς τὰς συζητήσεις. Δὲν καταδέχεσθε νὰ ἔρχεσθε στὴν Βουλὴ ἔστω νὰ μᾶς ἀκούσετε καὶ μᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησι μὲ τὴν ὁποίαν ἐμεῖς δὲν συμφωνοῦμε. Ἐμεῖς διεκδικοῦμε τὴν ἐξουσίαν ἔστω καὶ ἂν εἴμαστε 8. Ἄλλο ζήτημα εἶναι ἐκεῖνο. Ἀλλὰ ἐρχόμαστε ὅμως, ἀκοῦμε τὴν Κυβέρνησι, κρίνομεν, κατακρίνομεν. Ἐσεῖς δὲν πατᾶτε ἐδῶ. Ἔρχεσθε μόνον εἰς κρισίμους στιγμὰς νὰ δώσετε μάχην. Εἶναι μάχη αὐτὸ ποὺ ἀνεβήκατε εἰς τὸ βῆμα καὶ ἐδώσατε; Ὄχι κ. στρατάρχα καὶ κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Συναγερμοῦ. Δὲν ἦτο μάχη, ἦτο χάρτινη μάχη. Διότι τί εἴπατε; Ἐκθέσατε τὸ πρόγραμμά σας τὸ οἰκονομικόν; Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τὶ θὰ μᾶς ἐκθέσῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ κατακρίνω τὴν Κυβέρνησιν. Ἐσεῖς δὲν μᾶς ἐφέρατε κανένα πρόγραμμα οἰκονομικόν. Ἐφέρατε μόνον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκαλλιέργησε ὁ τύπος καὶ ἐσεῖς, τὴν λεγομένην — ἔτσι ἂς τὴν ποῦμε— ὑστερικὴ φοβία! Ἆ! Στὸ βῆμα ἀνέβηκε ὁ Πρόεδρος τῆς ΕΔἌ! Θὰ καταστραφῇ ὁ κόσμος! Ἄφησε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν 5–10 φυλακισμένους καὶ κατεστράφη ἡ Ἑλλάς! Κινδυνεύει ἡ ἀσφάλεια! Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἡ ἀσφάλεια τῆς Ἑλλάδος κινδυνεύει, ἀλλὰ κινδυνεύει ἀπὸ σᾶς τοὺς ἰδίους. (Χειροκροτήματα). Βέβαια, οὐσιαστικά, ὄχι ἀπὸ σᾶς οὔτε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Κανελλόπουλον, ἀλλὰ ἀπὸ ἐκείνους τοὺς κεφαλαιοκράτας ποὺ κρύπτονται πίσω ἀπὸ σᾶς καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ πίσω ἀπὸ σᾶς εἶναι ἴσως οἱ πιὸ παχουλοί, οἱ πιὸ δυνατοί. Πίσω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἶναι οἱ πιὸ ἰσχνοί. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότητα. Διατὶ τὰ κρύβομε αὐτὰ καὶ μετατοπίζομε τὸ ζήτημα εἰς τοὺς κομμουνιστάς; Τὰ ¾ τῆς γῆς κομμουνισταὶ εἶναι, τὸ καταλαβαίνετε ἢ ὄχι; Δὲν εἶναι ἀνάγκη κάθε ὥρα καὶ στιγμὴ τὸ ἴδιο τροπάρι νὰ μοῦ λέγετε, ὅτι δὲν ἔχομε δικαίωμα νὰ μιλᾶμε, καὶ ὅτι δὲν μᾶς θέλετε μαζί σας. Ἐμεῖς δὲν ἐρχόμαστε μαζί σας. Ἐὰν ἔρχεσθε σεῖς, καὶ δέχεστε τὸ πρόγραμμά μας ἐμεῖς θὰ σᾶς δεχόμασταν. Καὶ θὰ σᾶς τὸ εἴπωμεν τὸ πρόγραμμά μας Στρατάρχα, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἐκθέσῃ τὸ δικό της. (Ἐγείρονται τινὲς καὶ κραυγάζουν). Μὴ κάνετε ἔτσι. Μὴ κάνετε αὐτό. Καταλαβαίνω θέλετε θεραπεία. Καὶ ἐγὼ εἶμαι ἰατρὸς νὰ σᾶς θεραπεύσω. Μὴ μὲ διακόπτετε. Ἐγὼ δὲν ἔχω τίποτε. Ἔχω μιὰ γλῶσσα εἰλικρινῆ καὶ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθεια. Καὶ πολὺ καλὰ καταλαμβάνετε καὶ τὰ ὅσα θὰ εἴπω παρακάτω, διότι δὲν τέλειωσα ἀκόμη. Λοιπόν, ἐν πάσῃ περιπτώσει, πρέπει νὰ μᾶς τὸ πῆτε σοβαρά. Ὁ Συναγερμὸς—πολὺ καλὰ τὸν χαρακτηρίζω καὶ ψυχολογημένα—ἔπρεπε νὰ πῇ: Θέλομε τὴν ἐξουσία καὶ ὄχι ἐκλογάς. Θὰ τὴν πάρουμε μὲ ὅποιο τρόπο θὰ μπορέσωμε. Ἂς τοὺς φέρωμε. Νὰ καταψηφίσωμεν καὶ ἐμεῖς τὴν Κυβέρνησι καὶ νὰ τοὺς φέρωμε. Ἀλλὰ ἐσεῖς τὶ θὰ κάμετε Στρατάρχα; Θὰ ἁρπάξετε τὸν μισὸ κόσμο, τοὺς μισοὺς Ἕλληνας καὶ θὰ τοὺς πᾶτε στὰ νησιά. Θὰ τοὺς στείλετε ἐξορία, πόλεμο θέλετε σεῖς, δὲν θέλετε εἰρήνη. Διότι ὅποιος δὲν θέλει τὴν ἐσωτερικὴ εἰρήνη πόλεμο θέλει. Ἐμεῖς ὅμως εἴμαστε ὑπὲρ τῆς εἰρήνης, καὶ ἐσωτερικὰ καὶ ἑπομένως καὶ ἐξωτερικά. Ἐσεῖς δὲν θέλετε εἰρήνην ἐσωτερικὴν καὶ ἐξωτερικήν, ἂν ἔλθετε στὴν ἐξουσία θὰ καταστρέψετε τὴν Ἑλλάδα. Ἡ κρίσις τὴν ὁποίαν διέρχεται ἡ Ἑλλάς, νὰ θέλῃ καθημερινῶς νὰ κάμῃ ἐκλογάς, αὐτὴ εἶναι κρίσις, ὄχι μόνον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὅλων τῶν κομμάτων, ὅλων τῶν κομμάτων, ποὺ ἐκυβέρνησαν τὴν Ἑλλάδα μέχρι σήμερον. Καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ μεγάλου Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ποὺ τώρα ἀπὸ τὰ παρασκήνια κατευθύνει τὸν Συναγερμόν, τιμωρήθηκε ἀπὸ τὸν λαόν, γιατὶ δὲν ἤθελε καμμία συμφιλίωσι καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος κ. Τσαλδάρης καὶ ἐκεῖνος εἶναι ὑπεύθυνος, ἄλλως τε εἶναι ἐδῶ μόνος του, τὸν ἐτιμώρησεν ὁ λαὸς δι’ ἄλλον λόγον, τὸν ἐτιμώρησεν ὁ λαός, διότι δὲν ἤθελε συμφιλίωσιν μὲ ἡμᾶς τοὺς Χριστιανούς, ὅπως καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ ἔκαμε συμφιλίωσιν μὲ τοὺς Μωαμεθανούς, καὶ δι’ αὐτὸ ὁ λαὸς τοῦ ἔδωσε δύο ψήφους εἰς τὴν Βουλήν. (Γέλωτες).

§45Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Ποῦ εἶναι ὁ ἀρχηγός σου, ποῦ εἶναι ὁ Ζαχαριάδης; (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§46Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Κύριε Ταμβακᾶ, ἴσως νὰ ἐνθυμῆσαι τὰ παλαιὰ χρόνια σου. Ὁ κ. Ταμβακᾶς ἐνόμισε πὼς εἶναι ἐκεῖνα τὰ παλαιὰ χρόνια ποὺ τρομοκρατοῦσε τὸν κόσμον, διότι τοῦ ἔδωσαν τὴν ἐξουσίαν διὰ μίαν φράσιν νὰ στέλῃ εἰς τὸ ἐκτελεστικὸν ἀπόσπασμα. Ἐπέρασεν ἐκείνη ἡ ἐποχή, ἐφ’ ὅσον ἐμεῖς ἀνεβήκαμεν εἰς αὐτὸ τὸ βῆμα καὶ ἤλθομεν ἐδῶ, αὐτὸ σημαίνει, ὅτι τὶς κοινωνικὲς δυνάμεις ποὺ εἶναι στήν Ἑλλάδα, δὲν ἠμπορεῖτε ἄλλο σεῖς νὰ τὶς ἀκινητοποιήσετε. Αἱ ἐκλογὲς ἔδωσαν τρεῖς δυνάμεις εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι αἱ συντηρητικαὶ δυνάμεις ποὺ εἶναι εἰς τὸν Συναγερμόν, διὰ νὰ μὴ τὰς πῶ ἀντιδραστικὰς καὶ θυμώσῃ ὁ Πρόεδρος Κανελλόπουλος, αἱ ἄλλαι δυνάμεις, ἀστικαὶ δυνάμεις, περιλαμβάνονται εἰς αὐτὸ τὸ Κέντρον, κάποτε προοδευτικόν, κάποτε ὄχι, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι κινοῦνται γύρω ἀπὸ τὴν ΕΔΑ, δὲν ἠμπορεῖτε ἐσεῖς νὰ μᾶς ἐξαφανίσετε. Ἔλεγα, ὅτι ἡ κρίσις εἶναι πολιτικὴ καὶ οἰκονομικὴ κρίσις γενική, δὲν εἶναι μόνον κρίσις σήμερον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ σεῖς ἐκυβερνήσατε τὴν Ἑλλάδα, βλέπω στὸ Συναγερμὸ βουλευτὰς ποὺ ἦσαν Ὑπουργοὶ εἰς τὰς Κυβερνήσεις, ποὺ κυβέρνησαν τελευταῖα, ὁ δὲ ἀρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ ἦτο πανίσχυρος στρατάρχης καὶ χωρὶς τὴν συγκατάθεσιν αὐτοῦ, καμμία πολιτικὴ Κυβέρνησις δὲν ἠμποροῦσε τὴν ἐποχὴ ἐκείνη τίποτε νὰ κάμῃ, οὔτε νὰ μεταθέσῃ ἕνα χωροφύλακα, οὔτε καὶ νὰ στείλῃ ἕνα ἐξόριστον ὀπίσω. Αὐτὴ ἡ κρίσις εἶναι κρίσις γενική, εἶναι κρίσις πολιτικὴ καὶ οἰκονομική. Διότι ἐπεράσαμε πολέμους ἐξωτερικούς, ἐσωτερικοὺς καὶ ἐπεμβάσεις ξένων, οἱ ὁποῖοι ἀσφαλῶς περισσότερο σκέπτονται διὰ τὰ ἰδικά των συμφέροντα, περισσότερον σκέπτονται διὰ τὰ πετρέλαια τῆς Μέσης Ἀνατολῆς καὶ ὄχι διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὰ νοιώθετε ὅλοι σας ἐδῶ μέσα, ἀλλὰ διατὶ δὲν τὰ λέγατε αὐτά, κύριε στρατάρχα; Καὶ μὲ σᾶς θὰ κυβερνήσουν πάλιν αὐτοὶ οἱ ξένοι, ἐκεῖ πηγαίνετε καὶ κάνετε συνομιλίας, λαμβάνετε συμβουλάς, διὰ νὰ τὸ πῶ τρυφερὰ καὶ κάνετε, ὅτι σᾶς λένε, ἡμεῖς δὲν λαμβάνομεν ἀπὸ κανένα ἐντολάς. Ἐμεῖς ἀκοῦμε μόνο τὸ λαό. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ πρέπει ν’ ἀλλάξῃ, διὰ νὰ ἀποφύγουμε τὴν γενικὴ κρίσι. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἀκούσωμεν τὸ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ εἴπωμεν τὴν γνώμην μας, μετὰ νὰ ἀκούσωμεν καὶ τὸ πρόγραμμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ἐὰν ὁ Συναγερμὸς δὲν ἔχῃ πρόγραμμα νὰ ἐκθέσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, τότε ἡμεῖς διεκδικοῦμε τὴν ἐξουσίαν. Οἱ ἀριστεροὶ θὰ ἐκθέσουν τὸ πρόγραμμά των ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς καὶ ἂν καταψηφισθῆτε, θὰ ἀναλάβωμεν ἡμεῖς τὴν ἐξουσίαν. (Θόρυβος).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 1.25′ μ. μ.)