1952.03.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 63η.

Παρασκευὴ 21 Μαρτίου 1952

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.15′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μανέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς 61ης καὶ 62ας συνεδριάσεως.

§2Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῶν συνεδριάσεων 61ης καὶ 62ας. Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Γοργίας αἰτεῖται δίμηνον ἀπουσίας ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Χ. Γοργίαν. Ὁ κ. Μ. Κύρκος ἔχει τὸν λόγον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, περὶ τὸ τέρμα τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, ἀπὸ μέρους συναδέλφου, ἀνήκοντος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ἐξεστομώθησαν φράσεις ὡρισμέναι, αἱ ὁποῖαι πλήττουν βαρύτατα τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. Διεπιστώσατε μόνος ὅτι δὲν ἠθέλησα νὰ δώσω καμμίαν συνέχειαν εἰς τὴν ἐκστομωθεῖσαν αὐτὴν φράσιν, ἐπειδὴ ὅμως ἐδόθησαν ἀτυχῶς αἱ φράσεις αὐταὶ εἰς τὸν τύπον, ἐζήτησα τὸν λόγον διὰ νὰ δώσω τὴν εὐχέρειαν εἰς τοὺς ἐκπροσωποῦντας ἐγκύρως τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν εἰς τὸ Κοινοβούλιον νὰ ἀποδοκιμάσουν καὶ τὰ λεχθέντα καὶ τὸν εἰπόντα ὄχι ὑπὲρ ἐμοῦ ἢ χάριν ἐμοῦ, ἀλλὰ χάριν τοῦ κύρους τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῶν δημοκρατικῶν μας θεσμῶν. Ἐδήλωσα χθὲς ὅτι θὰ προσπαθήσω νὰ ἀποφύγω πᾶσαν φραστικὴν ὀξύτητα καὶ διεπιστώσατε μόνος ὅτι μέχρι τελευταίας στιγμῆς ἐτήρησα τὸν δοθέντα λόγον μου εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἐξ ἰδικῆς μου ὑπαιτιότητος ἐδόθη ἀφορμὴ ὥστε νὰ λεχθῶσιν ὅσα ἐλέχθησαν.

§7Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον ἐξέλθη τῆς αἰθούσης, ὅταν ἐλέχθησαν αἱ φράσεις τὰς ὁποίας ὑπαινίσσεται ὁ κ. Κῦρκος. Ἡ φράσις ὑπῆρξε πράγματι βαρεῖα, πρέπει ὅμως νὰ εἴπω πρὸς τοὺς κ. συναδέλφους καὶ πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὁ συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἐξεστόμωσε τὴν φράσιν εἶχεν ἀδελφὸν σφαγέντα ἀπὸ τοὺς κομμουνιστάς.

§8Ν. ΙΝΤΖΕΣ. Τὶ σχέσιν ἔχουν αὐτὰ τὰ πράγματα, κύριε Πρόεδρε; Αὐτὰ εἶναι ζητήματα ἀγωγῆς καὶ ἀνατροφῆς.

§9Β. ΒΡΑΧΝΟΣ. Εἶσθε περίεργος. Νὰ τοῦ σφάζουνε τὸν ἀδελφόν του καὶ νὰ μὴ μιλήσῃ;

§10Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Σεβασθῆτε τὰ θύματα τοὐλάχιστον.

§11Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ φράσις ὑπῆρξε πράγματι βαρεῖα, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ προβῶ εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν αὐτήν, διότι πιθανὸν οἱ κ. συνάδελφοι, νὰ μὴ γνωρίζουν ὅτι ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. Παπαγεωργίου, ὁ ὁποῖος ἐξεστόμωσε τὴν φράσιν, ἐσφάγη ὑπὸ τῶν κομμουνιστῶν. Ὁ κ. Κῦρκος κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀγόρευσίν του, καὶ παρηκολούθησα τὴν ἀγόρευσίν του σχεδὸν μέχρι τοῦ τέλους, βεβαίως δὲν ἐχρησιμοποίησεν ὀξείας φράσεις, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι ἐχρησιμοποίησεν ὀξείας ἐννοίας. Καὶ ἐπὶ ὥραν περίπου, ἴσως καὶ πέραν τῆς ὥρας, δὲν ἔπραξε τίποτε ἄλλο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρὰ νὰ ὑποστηρίξῃ πρῶτον μὲν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκτελοῦνται ὅσοι προδίδουν τὴν πατρίδα, δεύτερον δὲ ὅτι τὸ Κ. Κ. πρέπει καὶ ἐπισήμως νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐγγυώμενος, διότι ἔτσι περίπου εἶπεν, ὅτι εἰς ἣν περίπτωσιν τὸ Κ. Κ. τύχει τῆς ἐπισήμου δεξιώσεώς του ἐκ μέρους ἡμῶν, τότε θὰ παύσῃ νὰ δρᾷ συνωμοτικῶς καὶ παρανόμως. Αὐτὴ ἡ θεωρία ἀναπτυσσομένη ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου βήματος, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ προκαλέσῃ ἀντιδράσεις. Δὲν ἐπαινῶ τὸν συνάδελφον, διὰ τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν εἶπε καὶ τὴν ἀνακαλῶ ἐξ ὀνόματός του, ἀλλὰ ἐξ ἄλλου παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ κατανοῇ τὴν ἠθικὴν δυσχέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται ἄνδρες προσενεγκόντες ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος, ὅπως ὁ συνάδελφος Παπαγεωργίου, ἄνδρες ὑποστάντες δοκιμασίας, ὅπως ὁ συνάδελφος Παπαγεωργίου, τοῦ ὁποίου ὁ ἀδελφὸς ἐσφάγη, νὰ κατανοοῦν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι μηδὲ τοῦ κ. Κύρκου ἐξαιρουμένου, τὴν ἠθικὴν δυσχέρειαν τῆς θέσεως ὅλων μας, ὅταν τοιαῦται ἀναπτύσσωνται ἀπὸ τοῦ βήματος θεωρίαι.

§12Α. ΠΑΛΛΗΣ. Δὲν ἐξεστομώθη ἡ φράσις μόνον ἐναντίον τοῦ κ. Κύρκου, διότι καὶ ἐγὼ διαμαρτυρηθεὶς ὅτι ἡ στάσις τοῦ κ. συναδέλφου δὲν ἦτο ἡ ἁρμόζουσα ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ἐδέχθην καὶ ἐγὼ τὴν φράσιν, «ἐὰν δὲν σεβόμουνα τὴν ἡλικίαν σου θὰ σὲ πιστόλιζα καὶ ἐσένα».

§13Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. (Διαμαρτύρεται μὴ ἀκουόμενος).

§14Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς δι’ ὅσα ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶπε. Δὲν δέχομαι εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν καὶ πιστεύω ὅτι ἔχω εἰς τὸ πλευρόν μου ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι δυνατὸν ποτὲ βουλευτὴς προτοῦ ἀνέλθει ἐπὶ τοῦ βήματος νὰ θέτῃ ὑπὸ τὴν λογοκρισίαν τοῦ κ. Κανελλοπούλου ἢ οἱουδήποτε ἄλλου ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ εἴπῃ ἀπὸ τοῦ βήματος.

§15Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐζητήθη αὐτό.

§16Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Ὅσα λέγομεν ἀπὸ τοῦ βήματος, ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλὰ καὶ οἱοσδήποτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, τὰ λέγομεν διότι πιστεύομεν βαθύτατα, ὅτι δι’ αὐτῶν ὑπηρετεῖται ὑπέρτατον ἐθνικὸν καὶ λαϊκὸν συμφέρον καὶ δὲν δικαιοῦται κανεὶς νὰ ἐπιβάλῃ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν λογοκρισίαν ἢ νὰ ἀξιοῖ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ πράγματα. Λυποῦμαι διότι αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος θὰ δημιουργήσουν ἀσφαλῶς τὴν ἐντύπωσιν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα οὔτε μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δὲν ὑπάρχει ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου.

§17Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ ὅσα εἶπε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Κῦρκος παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι εἴχομεν τὴν γενναιοφροσύνην νὰ ἀνακαλέσωμεν τὴν φράσιν, ἡ ὁποία ἐλέχθη, τὰ ὅσα εἶπεν ἀποτελοῦν ἀνακρίβειαν. Ἐπὶ τρεῖς ὥρας ὁλοκλήρους ὡμίλησεν ἐλευθέρως. Δὲν δικαιοῦται νὰ καταγγέλλῃ καὶ νὰ καταγγέλλῃ....... Καθήσατε, κύριε Κῦρκο, παρακαλῶ, δὲν εἶναι δυνατὸν ἀμφότεροι νὰ ἱστάμεθα ὄρθιοι. Καθήσατε καὶ ἀκούσατέ με. Ἐπὶ τρεῖς ὥρας ὡμίλησεν, ἐσεβάσθημεν τὰ ὅσα εἶπε, δὲν ἐσεβάσθη ὅμως τὰ αἰσθήματά μας καὶ ἔχομεν δικαίωμα αὐτὸ νὰ τὸ τονίσωμεν. Δὲν τὸν ἐμποδίζομεν νὰ ἀνέλθῃ ἐκ νέου εἰς τὸ βῆμα, τὸ βῆμα εἶναι ἀπολύτως ἐλεύθερον καὶ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ καταγγέλλῃ, ὅτι δὲν εἶναι ἐλεύθερον, ἐφόσον ἔκανε χρῆσιν καὶ μάλιστα κατάχρησιν τοῦ βήματος.

§18Μ. ΚΥΡΚΟΣ. Δὲν εἶπον ὅτι τὸ βῆμα δὲν εἶναι ἐλεύθερον. Ἐτόνισα ἀντιθέτως καὶ σαφῶς ὅτι ὅσα ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶπε θὰ δημιουργήσουν ἀσφαλῶς τὴν ἐντύπωσιν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐλευθερία λόγου εἰς τὴν Ἑλλάδα, οὔτε εἰς τὴν Βουλήν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Κανελλόπουλε, ἐζητήσατε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ὁρίστε.

§20Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλὴν ἐξ ὀνόματος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐπειδὴ ἀπεφύγαμεν ἐπιμόνως νὰ θίξωμεν κατὰ τὰς ἀγορεύσεις μας τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ὡς πρὸς τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς ὁποίας ὑπάρχει ἄλλωστε πλήρης συμφωνία καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐπειδὴ τὸ ἀπεφύγαμεν, νὰ ὁρισθῇ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς ὅλα τὰ Κοινοβούλια τοῦ κόσμου, ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐξετασθῇ ἡ διαχείρισις τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἡ γενομένη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν δὲν ἔχει ἀντίρρησιν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, θὰ παρεκάλουν νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος ἢ κατόπιν κοινῆς συνεννοήσεως.

§21Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Εἴμεθα σύμφωνοι.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§23Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Εἶμαι εὐτυχὴς διότι μοῦ παρέχεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Χώρας. Ἐὰν ἡ ἐνημέρωσις αὕτη ἐνδείκνυται ὡς συνήθης κοινοβουλευτικὴ διαδικασία, σήμερον αὕτη ἐπιβάλλεται καὶ διὰ τὸν πρόσθετον σοβαρὸν λόγον, ὅτι πολλὰ ἐκ τῶν λεχθέντων καὶ ἐκ τῶν γραφομένων ἐνίοτε εἶναι τόσον ὀλίγον θεμελιωμένα ἐπὶ ἐξηκριβωμένων πληροφοριῶν καὶ μιᾶς ἐσταθμισμένης ἐκτιμήσεως τῆς καταστάσεως, ὥστε προκαλοῦν σύγχυσιν καὶ χρησιμοποιοῦνται ὡς βάσις δι’ ἀνευθύνους κρίσεις καὶ συμπεράσματα. Εἶναι ἐπιβεβλημένον ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ γνωρίσῃ καὶ τὴν πραγματικὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν καὶ προοπτικὴν τῆς Χώρας του καὶ τὰς προσπαθείας αἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν καὶ καταβάλλονται ἀλλὰ καὶ τὰς δυσχερείας καὶ τὰ ἐμπόδια τὰ ὁποῖα ἐνίοτε παρεμβάλλονται. Ὅταν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὸν παρελθόντα Νοέμβριον τὴν διακυβέρνησιν τῆς Χώρας, ἀνεμένετο ἡ ἀνακοίνωσις τοῦ ὕψους τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα διὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος καὶ ἦτο ἤδη γνωστὸν ὅτι τὸ ἐπίπεδον τῆς βοηθείας θὰ ἦτο χαμηλότερον τοῦ ἀρχικῶς προβλεφθέντος. Ἡ γνωστοποίησις τοῦ ὁριστικοῦ ὕψους καθυστέρησε μέχρι τοῦ τέλους Δεκεμβρίου καὶ κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἐχρησιμοποιήσαμεν κάθε εὐκαιρίαν ἵνα μεταδώσωμεν πρὸς τὰς ἐνταῦθα καὶ ἐν Οὐάσιγκτων Ἀρχάς, δι’ ὅλων τῶν εἰς τὴν διάθεσίν μας μέσων λεπτομερεῖς ἀριθμοὺς καὶ ἀναλυτικὰ ἐπιχειρήματα διὰ τῶν ὁποίων ἐπεδεικνύοντο καὶ προδιεγράφοντο αἱ συνέπειαι τὰς ὁποίας θὰ εἶχε μία μείζων ἐλάττωσις τοῦ πρὸς τὴν Ἑλλάδα μεριδίου τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἐν τῷ μεταξύ, παραλλήλως πρὸς ὅλας τὰς ἀνωτέρω ἐνεργείας λόγοι προνοίας ἐπέβαλον τὴν ἀναθεώρησιν ὅλων τῶν προβλέψεων καὶ προγραμμάτων τὰ ὁποῖα ἐστηρίζοντο ἐπὶ ὕψους βοηθείας δολλαρίων 250 ἑκατομμυρίων. Ἡ ἐργασία αὕτη εἶχε συντελεσθῆ μέχρι τῶν ἀρχῶν τοῦ Δεκεμβρίου. Ἐν ὄψει τῶν δυσχερειῶν αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργοῦντο ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ συνολικοῦ ὕψους τῆς βοηθείας καὶ τῶν νέων ἀρχῶν αἱ ὁποῖαι ἐθεσπίσθησαν ὑπὸ τοῦ Ἀμερικανικοῦ Κογκρέσσου, ἀνεθεωρήσαμεν τὰ ἐπὶ μέρους προγράμματα μὲ γνώμονα τὴν τήρησιν τῶν ἑξῆς τριῶν βασικῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι ἐθεωρήθησαν θεμελιώδεις διὰ τὴν διατήρησιν καὶ ἐνίσχυσιν τῆς ἐθνικῆς καὶ οἰκονομικῆς μας ἀσφαλείας: α) Τὴν διατήρησιν τοῦ ὕψους τῶν ηὐξημένων ἀμυντικῶν μας δυνάμεων. β) Τὴν περιφρούρησιν τῆς νομισματικῆς σταθερότητος τῆς Χώρας. γ) Τὴν συνέχισιν τοῦ προγράμματος ἐπενδύσεων πρὸς ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας. Ἡ σύγχρονος ἐπιδίωξις καὶ παράλληλος πραγματοποίησις τῶν τριῶν αὐτῶν ἀντικειμενικῶν σκοπῶν ἐθεωρήθη ἐπιβεβλημένη, τὸ δὲ ἐλάχιστον ἐπίπεδον βοηθείας, τὸ ὁποῖον ἐκρίθη ἀπαραίτητον διὰ τὴν ἐπίτευξιν τῶν ἀνωτέρω σκοπῶν ὑπελογίσθη εἰς δολλάρια 225 ἑκατομμύρια. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἀπὸ 5 Δεκεμβρίου 1951 ὑπομνήματός της, τοῦ ὁποίου ἔλαβεν αὐθημερὸν γνῶσιν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὑπέβαλεν ὅλα τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐθεμελίουν τὸ ἀνωτέρω αἴτημα, καθὼς καὶ πλήρη ἀνάλυσιν τοῦ οἰκονομικοῦ σχεδίου καὶ τῶν συγκεκριμένων μέτρων οἰκονομικῆς πολιτικῆς διὰ τῶν ὁποίων ἐξησφαλίζετο ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἀναθεωρημένων προγραμμάτων. Λόγοι προνοίας ἐν τούτοις ἐπέβαλον ὅπως ὁ προγραμματισμός μας καλύπτῃ καὶ ἔτι δυσμενέστερα ἐνδεχόμενα καὶ ὅταν τελικῶς ἀνεκοινώθη τὸ ὕψος τῆς βοηθείας τῶν δολλαρίων 182 ἑκατομμυρίων συγχρόνως μὲ τὴν ἔντονον διαμαρτυρίαν μας, πρὸς ἀποφυγὴν οἱασδήποτε καθυστερήσεως ὁλοκληρώσαμεν ἀμέσως τὴν ἀναπροσαρμογὴν εἰς τὸ ὕψος τῶν δολλαρίων 182 ἑκατομμυρίων. Τοῦτο ἐπαναλαμβάνω, ἐγένετο, πρὸς ματαίωσιν πάσης περαιτέρω ἀπωλείας χρόνου, ἐνῷ συγχρόνως ἡ Κυβέρνησις διετύπωσεν ἐγγράφως τὴν ἀδυναμίαν της ὅπως θεωρήσῃ ὡς ὁριστικὸν τὸ σοβαρῶς ἠλαττωμένον ὕψος βοηθείας. Ἡ ἀναπροσαρμογὴ τοῦ προγράμματος ἦτο μοιραῖον νὰ θίξῃ τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως, διότι ἐν τῷ μεταξὺ εἴχομεν ἐπιβάλει πᾶσαν δυνατὴν συμπίεσιν εἰς τὸ ἔλλειμμα τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ εἰς τὸ πρόγραμμα τρεχουσῶν εἰσαγωγῶν. Τὸ ἀναθεωρημένον πρόγραμμα ἐτέθη ἀμέσως εἰς ἐφαρμογήν. Κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀκούσῃ καὶ τὰς ἀπόψεις τοῦ διακεκριμένου καθηγητοῦ κ. Βαρβαρέσου, τὸν ὁποῖον μετεκάλεσεν ὡς σύμβουλόν της διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς Χώρας. Ἡ γνωστὴ ἔκθεσις τοῦ κ. Βαρβαρέσου ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον συστηματικῆς μελέτης ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Κρατικῶν Ὑπηρεσιῶν. Τὰ σημεῖα καὶ θέματα ἐν τούτοις τὰ ὁποῖα κατ’ ἀνάγκην ἔθιξεν ὁ κ. Βαρβαρέσος καὶ αἱ λύσεις τὰς ὁποίας ὑπέδειξεν ἀνάγονται κυρίως εἰς τὴν βαθμιαίαν καὶ ἐντὸς μακρυτέρας διαρκείας ἐξυγίανσιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ ὀλιγώτερον εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἀμέσων προβλημάτων καὶ δυσχερειῶν. Αἱ κυριώτεραι διαπιστώσεις τοῦ κ. καθηγητοῦ καὶ αἱ κατευθύνσεις τὰς ὁποίας ὑπέδειξεν, εὑρίσκονται ἐν ἁρμονίᾳ μετὰ τῶν ἀπόψεων καὶ ἐπιδιώξεων τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Μοναδικὴν ἐξαίρεσιν ἀπετέλεσεν ἡ εἰς τὸ ἀρχικὸν κείμενον τῆς ἐκθέσεως Βαρβαρέσου ἀποδοθεῖσα μικροτέρα σημασία εἰς ὡρισμένα ἔργα ἐνεργειακῆς καὶ βιομηχανικῆς ἀναπτύξεως, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀπέδιδε καὶ ἀποδίδει πρωταρχικὴν σημασίαν. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν ὅταν ἐτέθησαν τὰ λεπτομερῆ στοιχεῖα ὑπ’ ὄψιν τοῦ κ. καθηγητοῦ ἀνεγνώρισεν οὗτος τὴν ἀνάγκην καὶ δυνατότητα ἐνάρξεως ἐκτελέσεως ἐκ τοῦ τρέχοντος προγράμματος τόσον τοῦ θερμοηλεκτρικοῦ ἔργου καὶ τοῦ ἐργοστασίου ἀζώτου εἰς τὴν περιοχὴν Πτολεμαΐδος, ὅσον καὶ τοῦ ὑδροηλεκτρικοῦ ἔργου τοῦ Ἀχελώου ἐκ τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων. Ὄχι μόνον δὲ συνεφώνησεν ὁ κ. καθηγητὴς ἐπὶ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν, ἀλλ’ ἀπετέλεσε καὶ πολύτιμον συμπαραστάτην τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν διεξαγωγὴν συνεννοήσεων μετὰ τῆς ἐνταῦθα Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πεποίθησιν ὅτι αἱ ἄμεσοι δυσχέρειαι αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τοῦ καθορισμοῦ ἑνὸς ἠλαττωμένου κατὰ δολ. 68 ἑκατ. ἢ κατὰ 25% ἐπιπέδου βοηθείας ἔχουν ἤδη ἀντιμετωπισθῆ, μὲ ἐπιζῶσαν βεβαίως βαρεῖαν συνέπειαν τὸν περιορισμὸν τοῦ προγράμματος κρατικῶν ἐπενδύσεων οὐσιωδῶς κάτω τῶν ἀρχικῶς προγραμματισθέντων ἐπιπέδων καὶ ἀκόμη χαμηλότερον τῶν ἐπιπέδων ἐκείνων τὰ ὁποῖα αἱ ἀνάγκαι καὶ δυνατότητες τῆς Χώρας μας ἐπιβάλλουν. Μὲ τὴν περικοπὴν τῆς βοηθείας καὶ τὰς ὑπερόγκους στρατιωτικὰς δαπάνας τὰς ὁποίας ἐξακολουθεῖ νὰ βαστάζῃ ἡ Χώρα μας, αἱ συνέπειαι αὗται ἦσαν ἀναπόφευκτοι. Ἰσοζύγιον ἐξωτερικῶν πληρωμῶν. Ἐκτέλεσις προγράμματος εἰσαγωγῶν. Τὸ ἄνοιγμα τοῦ ἰσοζυγίου τῶν ἐξωτερικῶν μας πληρωμῶν ἐξακολουθεῖ νὰ ἀποτελῇ τὴν βαθυτέραν ὀργανικὴν δυσχέρειαν τῆς οἰκονομίας μας καὶ ὀφείλεται κυρίως ὡς εἶναι γνωστόν: Πρῶτον εἰς τὴν οὐσιωδῶς μεγαλειτέραν αὔξησιν τῶν τιμῶν τῶν εἰσαγομένων ἀγαθῶν, ἐν σχέσει πρὸς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων μας. Δεύτερον εἰς τὴν σημαντικὴν μείωσιν τῆς πραγματικῆς ἀξίας τῶν ἀδήλων συναλλαγματικῶν μας πόρων καὶ τρίτον εἰς τὴν ἀπώλειαν μεγάλων ἀγορῶν ἀνατολικῶς τοῦ παραπετάσματος ἀλλὰ καὶ εἰς σοβαρώτατον περιορισμὸν τῶν καθιερωμένων ἀγορῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν ἰδίως εἰς τὴν Γερμανίαν λόγῳ διεισδύσεως τῶν Ἀμερικανικῶν καπνῶν. Ἐκ τῶν προσωρινῶν ἐκτιμήσεων τῶν ἀνοιγμάτων πιστώσεων τοῦ ὀκταμήνου μέχρι τοῦ τέλους Φεβρουαρίου προκύπτει ὅτι ὁ ρυθμὸς πραγματοποιήσεως τῶν εἰσπράξεων ἰδίως ἐξ ἀδήλων συναλλαγῶν ἀλλὰ καὶ ἐξ ἐξαγωγῶν εἶναι ἱκανοποιητικός. Προβλέπεται σαφῶς ὅτι οἱ μὲν ἄδηλοι πόροι μέχρι τέλους τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους θὰ ὑπερβοῦν ὁπωσδήποτε, ἴσως καὶ κατὰ δολλ. 3 ἑκ., τὸ ἀρχικῶς προβλεφθὲν ὕψος τῶν δολλ. 69 ἑκ. Αἱ ἐξαγωγαὶ δὲν θὰ ὑποληφθοῦν τῶν δολλ. 103 ἑκ., τὰ ὁποῖα πιθανώτατα καὶ θὰ ὑπερβληθοῦν, κατὰ τὰς ὑπαρχούσας ἐνδείξεις καὶ πληροφορίας. Τὸ πρόβλημα τῶν Ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν παραμένει κυρίως πρόβλημα παραγωγικότητος, ἐφ’ ὅσον τὸ κόστος τῶν κυριωτέρων γεωργικῶν μας προϊόντων ἐπιβαρύνεται κατ’ ἀνάγκην μὲ τὰ ἔξοδα συντηρήσεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας. Ἡ αὔξησις τῶν ἀποδόσεων διὰ τῶν παραγωγικῶν ἔργων καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς πλέον συγχρονισμένων τεχνικῶν μεθόδων ἀποτελεῖ τὴν κυρίαν λύσιν τοῦ προβλήματος. Προκειμένου ἰδίως περὶ τοῦ καπνοῦ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀρχίσει ἤδη ἐφαρμόζουσα συστηματικῶς πρόγραμμα ἐξυγιάνσεως τῶν συνθηκῶν παραγωγῆς μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῶν ἐξαγωγίμων καπνῶν. Ἀπὸ τοῦ τρέχοντος ἔτους ἀπεφασίσθη καὶ καθιεροῦται σύστημα ποσοστιαίας ἐπιδοτήσεως τῶν παραγωγῶν, κατ’ ἀναλογίαν τῶν πραγματοποιουμένων ἐμπορικῶν τιμῶν. Ἡ ἐπίλυσις τοῦ καπνεργατικοῦ προβλήματος ἀποτελεῖ ἑτέραν οὐσιώδη προϋπόθεσιν καὶ ἐντὸς τοῦ ἀμέσου μέλλοντος θὰ καταργηθοῦν βαθμιαίως οἱ ἰσχύοντες ἐργατικοὶ περιορισμοὶ κατὰ τὴν ἐμπορικὴν ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν, ἐνῷ συγχρόνως θὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον θιγόμενοι καπνεργάται ἐκ τῆς μεταβολῆς τοῦ σημερινοῦ καθεστῶτος. Τὰ μέτρα αὐτὰ παραλλήλως πρὸς τὴν προσπάθειαν βαθμιαίας ρευστοποιήσεως τῶν διατηρουμένων ἀποθεμάτων διὰ Τραπεζιτικῶν πιστώσεων καὶ ἡ διακριτικὴ μεταχείρισις τῶν ἐπιτυχῶν ἐξαγωγέων οἱ ὁποῖοι δὲν διατηροῦν ηὐξημένα ἀποθέματα κτηθέντα διὰ τραπεζιτικοῦ δανεισμοῦ, ἀποτελοῦν τὰ σημαντικώτερα βήματα πρὸς ἐλάττωσιν τοῦ κόστους, καὶ αὔξησιν τῆς διεθνοῦς ἀνταγωνιστικότητος τῶν καπνῶν μας. Δὲν εἶναι δυνατὸν παρ’ ὅλα ταῦτα νὰ ἀναμένωνται γρήγορα μεγάλα ἀποτελέσματα, ἐφ’ ὅσον συνεχίζεται ἡ ἐκ διαφόρων πηγῶν χρηματοδότησις τῆς Δυτικῆς Γερμανίας διὰ δολλαρίων πρὸς ἀγορὰν καπνῶν VIRQINIA ἐκ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ταῦτα ἐτονίσθησαν ἐπανειλημμένως εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς καὶ ὑπεγραμμίσθησαν αἱ δυσχέρειαι αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται διὰ τὴν τοποθέτησιν ἀνατολικῶν καπνῶν ἐν γένει ἐκ τῆς συνειδητῶς ὑποβοηθουμένης τοποθετήσεως τῶν Ἀμερικανικῶν καπνῶν εἰς μίαν ἀγορὰν ἡ ὁποία κατηνάλισκε προπολεμικῶς σχεδὸν ἀποκλειστικῶς ἀνατολικοῦ τύπου καπνά. Ἡ μακρὰ ἀβεβαιότης μέχρι τοῦ τέλους τοῦ Δεκεμβρίου ὡς πρὸς τὸ ὕψος τῆς βοηθείας καὶ ἡ ἐπιβληθεῖσα ἀναθεώρησις τοῦ προγράμματος εἰσαγωγῶν, προεκάλεσαν ἀναποφεύκτως καὶ πάλιν τὴν συνήθη καθυστέρησιν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος. Παρὰ τὸ γεγονὸς ἐν τούτοις ὅτι ἡ καθυστέρησις ἐφέτος ἦτο κατὰ τρεῖς μῆνας μεγαλειτέρα ἀπὸ πέρυσι καὶ ἔτι μεγαλειτέρα ἐν συγκρίσει μὲ προηγούμενα ἔτη τὰ ἀνοίγματα πιστώσεων δι’ εἰσαγωγὰς πρὸς κάλυψιν τῶν τρεχουσῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας, ἀνῆλθον κατὰ τὸ Αʹ ἑξάμηνον εἰς τὰ 44% τοῦ ἐτησίου προγράμματος, ἔναντι ἀντιστοίχως 46% κατὰ τὸ παρελθὸν οἰκον. ἔτος καὶ 38% κατὰ τὸ 1949–50. Ἐξ ἄλλου παρ’ ὅλην τὴν ἔτι μεγαλειτέραν ἀβεβαιότητα ἡ ὁποία ἐβάρυνε κατ’ ἀνάγκην τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως ἐπραγματοποιήσαμεν κατὰ τὸ Αʹ ἑξάμηνον εἰσαγωγὰς δολλ. 15 ἑκ. αἱ ὁποῖαι ἀντιστοιχοῦν εἰς τὰ 30% τοῦ προγράμματος τῶν δολλ. 50 ἑκ. ἔναντι 33% κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Αἱ πραγματοποιήσεις τοῦ ὀκταμήνου ἐξ ἄλλου διὰ τὸ προγραμματισθὲν σύνολον τῶν εἰσαγωγῶν πάσης κατηγορίας ἀνέρχονται βάσει τῶν προσωρινῶν στοιχείων εἰς δολλ. 217 ἑκ. καὶ ἀντιστοιχοῦν πρὸς τὰ 58% τοῦ συνολικοῦ προγράμματος εἰσαγωγῶν ἐκ δολλ. 375.8 ἑκ. Αἱ πραγματοποιήσεις αὐταὶ ἀντιστοιχοῦν πρὸς χρησιμοποίησιν μέχρι τέλους Φεβρουαρίου δολλ. 121,4 ἑκ. ἢ 57% ἐκ τοῦ συνόλου τῆς διαθεσίμου Ἀμερικανικῆς βοηθείας δολλ. 215,8 ἑκ., εἰς τὴν ὁποίαν συμπεριλαμβάνονται ἅπαντα τὰ ἐκ τοῦ παρελθόντος ἔτους μεταφερθέντα διαθέσιμα βοηθείας καθὼς καὶ ἡ προβλεπομένη μείωσις τῶν εἰς τὴν νέαν χρῆσιν μεταφερομένων ὑπολοίπων κατὰ δολλ. 10 ἑκ. Ἀποδεικνύεται ἑπομένως ὅτι τὸ πρόγραμμα εἰσαγωγῶν μας πραγματοποιεῖται τοὐλάχιστον μὲ τὸν αὐτὸν ἂν ὄχι μὲ ταχύτερον ρυθμὸν ἐν συγκρίσει μὲ προηγούμενα ἔτη ὁπότε τὸ ὕψος τῆς βοηθείας ἦτο γνωστὸν πολὺ ἐνωρίτερον ἀπὸ ὅ,τι ἦτο ἐφέτος καὶ ὁπότε δὲν ἴσχυον αἱ ηὐξημέναι διαδικαστικαὶ δυσχέρειαι καὶ οἱ περιορισμοὶ καὶ οἱ ἐξαντλητικοὶ ἔλεγχοι οἱ ὁποῖοι σήμερον ἐπιβάλλονται ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν πρωτεύουσαν κατὰ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς βοηθείας. Ὄχι μόνον ἀνακριβὴς εἶναι ἑπομένως ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι ὑφίσταται ἀσυνήθως μεγάλη καθυστέρησις εἰς τὴν πραγματοποίησιν τοῦ προγράμματος εἰσαγωγῶν μας, ἀλλά, ἀντιθέτως, παρὰ τὰς ηὐξημένας δυσχερείας καὶ τὰς μεγαλειτέρας καθυστερήσεις ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ ἐφετεινὸς ρυθμὸς εἶναι ὁ αὐτὸς μὲ τὸν περυσινὸν καὶ οὐσιωδῶς ταχύτερος ἐκείνου τοῦ 1949–50. Κατὰ τὸ τελευταῖον τρίμηνον τοῦ ἔτους ὑπολογίζεται ὅτι θὰ ἀπομένουν πρὸς πραγματοποίησιν δολλ. 62 ἑκ., ἀνοιγμάτων πιστώσεων διὰ ἰδιωτικὰς εἰσαγωγάς. Ἔχομεν ἤδη ἐκδώσῃ πάσας τὰς ἀναγκαίας ὁδηγίας πρὸς τὰς ἁρμοδίας Ὑπηρεσίας διὰ τὴν καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ προγράμματος ἔκδοσιν ἀδειῶν διὰ νὰ καταστήσωμεν βεβαίαν τὴν πραγματοποίησιν τῶν προβλεπομένων ἀνοιγμάτων πιστώσεων. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ ἐπεθύμουν νὰ τονίσω ὅτι ἡ ἐκ γενικωτέρων λόγων, τοὺς ὁποίους θὰ ἀναπτύξω κατωτέρω ἐπιβαλλομένη συγκράτησις τῆς Τραπεζιτικῆς χρηματοδοτήσεως ἐντὸς αὐστηρῶς ἐλεγχομένων ὁρίων καθιστᾶ ἀδύνατον οἱανδήποτε χαλάρωσιν, τῶν ἤδη ἐν ἰσχύϊ ὅρων τραπεζιτικοῦ δανεισμοῦ ἀκόμη καὶ διὰ τὸ εἰσαγωγικὸν ἐμπόριον. Ἔχουν ἐκδοθῆ ἐπίσης αὐστηραὶ ὁδηγίαι, πρὸς τήρησιν τῶν προθεσμιῶν, αἱ ὁποῖαι ὡρίσθησαν, διὰ τὴν ἀνάληψιν τῶν ἀδειῶν καὶ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἀνοιγμάτων πιστώσεων. Δημοσιονομικὴ καὶ Νομισματικὴ Κατάστασις. 1. Κρατικὸς Προϋπολογισμός. Ὅταν ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀναμενομένης ἀνακοινώσεως τοῦ ἠλαττωμένου ὕψους τῆς βοηθείας συνηντήσαμεν τὰς πρώτας δυσχερείας ἐγκρίσεως ἐκ μέρους τῶν Ἀμερικανικῶν Ἀρχῶν τῶν ἀπαιτουμένων ἀναλήψεων δραχμῶν διὰ τὴν συνέχισιν τῶν ἐκτελουμένων ἔργων παρέσχομεν τὴν διαβεβαίωσιν εἰς τοὺς Ἀρχηγοὺς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ὅτι θὰ ἐπράττομεν τὸ πᾶν διὰ τὴν συμπίεσιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ Κρατικοῦ Προϋπολογισμοῦ ἀπὸ 1.800 δισεκ., ὅπου ἔτεινε κατὰ τὸν μῆνα Νοέμβριον νὰ διαμορφωθῇ εἰς 1.000 περίπου δισεκ. Εἰς τὸ ὑπόμνημα τῆς 5ης Δεκεμβρίου 1951 τὸ ἔλλειμμα προεβλέπετο εἰς δραχ. 1020 δισεκ., μετὰ τὸν καθορισμὸν δὲ τῆς βοηθείας εἰς τὸ ὕψος τῶν δολλαρίων 182 ἑκατομμυρίων ὑπεβιβάσαμεν περαιτέρω τὸ ἔλλειμμα εἰς τὰς δραχμὰς 900 δισεκατομμύρια. Ἡ συμφωνία αὕτη ὄχι μόνον ἐτηρήθη ἀλλ’ ἤδη προβλέπεται ὅτι τὸ ἔλλειμμα δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰ 850 δισεκατομμύρια. Τὰ ἐξ Ἑλληνικῶν πηγῶν ἔσοδα τοῦ τρέχοντος ἔτους προβλέπονται κατὰ 1100 σχεδὸν δισεκατομμύρια ὑψηλότερα τῶν ἐσόδων τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ τοῦτο ὀφείλεται ἰδίως εἰς τὴν ηὐξημένην προσπάθειαν πληρεστέρας ἐφαρμογῆς τῶν ἐν ἰσχύϊ φορολογιῶν. Σκοπός μας εἶναι νὰ δημιουργήσωμεν μεταξὺ φορολογουμένων καὶ Κράτους σχέσιν ἀμοιβαίας ἐμπιστοσύνης καὶ κατανοήσεως, θεμελιουμένην ἐπὶ τῆς συνειδήσεως καθήκοντος ἐκ μέρους τοῦ φορολογουμένου καὶ φορολογικῆς δικαιοσύνης ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Εἰς τοῦτο ἀποβλέπει ἡ ἐμμονὴ ἐπὶ τῆς ὑπευθύνου ὑποβολῆς φορολογικῶν δηλώσεων καὶ στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐλεγχόμενα καὶ διασταυρούμενα ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων νὰ ἐπιτρέπουν ἐπακριβῆ ἐκτίμησιν τῆς φορολογητέας ὕλης καὶ δικαίαν κατανομὴν τοῦ φορολογικοῦ βάρους. Διὰ τοῦτο δὲν ἀποβλέπομεν κατ’ ἀρχὴν εἰς τὴν ἐπιβολὴν νέων φορολογιῶν οὔτε εἰς αὔξησιν τῶν ἐν ἰσχύϊ φορολογικῶν συντελεστῶν. Ἀλλ’ ἡ ἤδη πραγματοποιουμένη φοροδιαφυγὴ περὶ τῆς ὁποίας ὑπάρχει πληθὺς ἐνδείξεων καὶ ἀποδείξεων, τὰς ὁποίας σαφέστατα ἀνέλυσε καὶ ὁ καθηγητὴς κ. Βαρβαρέσος, πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ ἐκλείψῃ. Αἱ κατηγορίαι ἐξ ἄλλου περὶ παραλείψεως οἰκονομιῶν ἢ διασπαθίσεως τοῦ δημοσίου χρήματος, ὅταν διατυποῦνται, μόνον κακόβουλοι δύνανται νὰ εἶναι. Ἐπανειλημμένως προσεφέρθην νὰ θέσω εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἅπαντα τὰ λεπτομερῆ στοιχεῖα, ἀλλὰ καὶ ἀπ’ εὐθείας πληροφορίας ἐκ μέρους τῶν Κρατικῶν Ὑπηρεσιῶν διὰ νὰ ἐλεγχθῇ κατὰ πόσον ὑπῆρχον ἄλλα περιθώρια πραγματοποιήσεως οἰκονομιῶν. Ἡ ἀναδιοργάνωσις καὶ ἐξυγίανσις τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πρωταρχικὸν αἴτημα καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἀποδίδεται βαρύνουσα σημασία καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν Βαρβαρέσου, θὰ ἐπιτρέψῃ αὔξησιν καὶ βελτίωσιν τῆς ἀποδόσεως καὶ τοῦ ἔργου τῶν Δημοσίων Ὑπηρεσιῶν, διότι θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἀπομάκρυνσιν τῶν ἀποδεδειγμένως μὴ ἀποδοτικῶν καὶ ἱκανῶν ὑπαλλήλων, δὲν πρόκειται ὅμως νὰ ὁδηγηθῇ εἰς μείωσιν τῶν δαπανῶν τῆς διοικήσεως. Ἡ ἀναδιοργάνωσις ἀποτελεῖ, ὅπως θὰ τονίσω καὶ κατωτέρω, ἕνα ἐκ τῶν κυριωτέρων ἀντικειμενικῶν μας σκοπῶν, ἀλλὰ καὶ σημαντικαὶ δυσχέρειαι δέον νὰ ὑπερνικηθοῦν πρὶν ἢ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν καὶ τὰ ἀποτελέσματα αὐτῆς δὲν εἶναι πιθανὸν νὰ ἀποδώσουν ἐντὸς τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους. Μεταξὺ 1951–52 καὶ 1950–51 ἐξ ἄλλου ἐπῆλθεν αὔξησις τῶν εἰς δραχμὰς στρατιωτικῶν δαπανῶν κατὰ 560.000.000.000 καὶ εἰς τὴν αὔξησιν αὐτὴν δὲν περιλαμβάνονται πλέον τῶν 100 δισεκατομμυρίων δι’ ἔργα ἀμυντικῆς σημασίας, τὰ ὁποῖα χρηματοδοτοῦνται ἐκ τοῦ Προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως. Τὸ σύνολον τῶν στρατιωτικῆς φύσεως δαπανῶν πάσης φύσεως καὶ ἐκ πάσης πηγῆς, ἐξαιρέσει τοῦ διὰ τῆς βοηθείας παρεχομένου πολεμικοῦ ἐξοπλισμοῦ, ἀνέρχεται κατὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος εἰς δραχμὰς 3.569 δισεκ. καὶ ἀντιστοιχεῖ εἰς πλέον τῶν 9% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐθνικῶν μας πόρων. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, δύναται νὰ ἐκτιμηθῇ, ποῖαι προσπάθειαι ἐχρειάσθησαν καὶ ἀπαιτοῦνται ἀκόμη, ἵνα περιορισθῇ τὸ ἔλλειμμα τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ εἰς τὰ 850 δισεκατομμύρια. 2. Πιστωτικὴ Πολιτική. Τὸ πρόγραμμα τῆς πιστωτικῆς καὶ νομισματικῆς μας πολιτικῆς κατεστρώθη μὲ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν παροχὴν ὅλων τῶν πράγματι ἀναγκαίων πιστωτικῶν διευκολύνσεων εἰς τὴν οἰκονομίαν διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ ρυθμοῦ αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἰσορροπίας μεταξὺ τοῦ συνόλου τῶν πληθωριστικῶν καὶ ἀντιπληθωριστικῶν παραγόντων, τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ συνόλου τῶν ἀπαιτουμένων διαθεσίμων διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἑνὸς ἐλαχίστου προγράμματος ἐπενδύσεων δρχ. 450 δισεκ. διὰ τὸ βʹ ἑξάμηνον τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους. Εἰς τὸ καταστρωθὲν πρόγραμμα πιστωτικῆς καὶ νομισματικῆς πολιτικῆς τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καὶ τὴν βάσιν τῆς συμφωνίας μας μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς προβλέπεται αὔξησις τῆς πιστοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας κατὰ τὸ βʹ ἑξάμηνον ἐκ κεφαλαίων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος δηλ. ἐκ νέου χρήματος κατὰ 120 περίπου δισεκατομμύρια τὰ ὁποῖα προστιθέμενα εἰς αὔξησιν κατὰ δρχ. 180 δισεκ. περίπου κατὰ τὸ αʹ ἑξάμηνον ἐκ κεφαλαίων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἀντιστοιχοῦν εἰς μίαν αὔξησιν τραπεζιτικῆς χρηματοδοτήσεως κατὰ δρχ. 300 δισεκ. ἢ 8% ἐπὶ πλέον τῆς τραπεζιτικῆς χρηματοδοτήσεως κατὰ τὴν 30 Ἰουνίου 1951. Ἐὰν ληφθῇ ὡς βάσις ἡ συνολικὴ τραπεζιτικὴ χρηματοδότησις τῆς οἰκονομίας, ἐξ ἰδίων διαθεσίμων τῶν Τραπεζῶν ὅσον καὶ ἐκ κεφαλαίων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἡ προβλεπομένη αὔξησις κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους ὑπερβαίνει τὰς δρχ. 400 δισεκ. ἢ ἐπίσης 8%. Ἀλλ’ ἔναντι τῆς ἀνωτέρω προβλεπομένης αὐξήσεως τῆς συνολικῆς τραπεζιτικῆς πιστοδοτήσεως τῆς οἰκονομίας κατὰ 8% ἡ αὔξησις τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος μεταξὺ 1950–51 καὶ 1951–52 εἶναι ἀδύνατον νὰ εἶναι μεγαλειτέρα τοῦ 6–7%. Ἡ συμμετοχὴ ἐξ ἄλλου ἑκάστου παραγωγικοῦ κλάδου εἰς τὴν τραπεζιτικὴν πιστοδότησιν ἐσημείωσεν ἀσημάντους μεταβολὰς καὶ ταύτας τοῦ συνήθους ἐποχιακοῦ χαρακτῆρος. Εἰδικώτερον, ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου μέχρι τέλους Δεκεμβρίου κατὰ τὴν περίοδον ηὐξημένης βιομηχανικῆς δραστηριότητος, τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων πρὸς τὴν βιομηχανίαν ηὐξήθη ἀπὸ 680 εἰς 843 δισεκ. ἤτοι κατὰ 163 δισεκ. ἢ 25% ἐκ τῶν ὁποίων 70 δισεκ. προήρχοντο ἐκ κεφαλαίων τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα, ὁ δείκτης βιομηχανικῆς παραγωγῆς ηὐξήθη κατὰ 6%. Διερωτῶμαι, πῶς αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ δύνανται νὰ ἑρμηνευθοῦν ὡς πιστωτικὴ ἀσφυξία.

§24Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐκάματε ποιοτικὴν ἀνάλυσιν.

§25Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Εὔχομαι, κ. συνάδελφε, νὰ λάβετε σεῖς τὴν Κυβέρνησιν συντόμως, διὰ τὸν τόπον, ὅμως, ἀργότερον (χειροκροτήματα). Τότε, θὰ ἀντιληφθῆτε. Καὶ διερωτῶμαι, κ. συνάδελφοι, ἐὰν αὐτὴ ἡ πολιτική, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς πολιτικὴ ἀσφυξία. Ἐξ ἄλλου προβλέπεται κατὰ τὸ τέλος τῶν οἰκονομικῶν ἐτῶν 52–53 μία αὔξησις τῆς κυκλοφορίας κατὰ 1.270.000.000.000 ἤτοι 10%. Τονίζω τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, καὶ θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδωσε τὸ πιστωτικὸν αἷμα ποὺ ἀπαιτεῖται διὰ τὴν φυσιολογικὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς ἀνασυγκροτήσεως.

§26Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Περὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ τόκου δὲν μᾶς εἴπατε τίποτε.

§27Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Ποῖον τόκον ἐννοεῖτε;

§28Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Τὸν ἐπίσημον.

§29Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Παραμένει ἐκεῖ ποὺ εἶναι.

§30Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Διὰ τὸν τόκον ὑπερημερίας;

§31Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Κύριε συνάδελφε, δύνασθε νὰ ἐρωτήσετε τὸν συνάδελφόν σας τὶ ἔγινε κατὰ τὸ 1948–49 μὲ τὰς πιστώσεις. Δι’ αὐτὸ ἐτέθη ὡς περιορισμὸς ἕνα πρόστιμον πρὸς ἀποφυγὴν τῆς ἐπαναλήψεως καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς ἐπιστροφῆς τῶν πιστώσεων ἐγκαίρως. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὰ μέτρα αὐτὰ διότι νομίζει ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἄνευ εὐρέος προγράμματος κοινωνικῶν ἐπενδύσεων. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἐπιδίωξίς της. Ὅλα τὰ ὑπομνήματα πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, ἐτόνιζον τὴν ἀνάγκην προγράμματος κοινωνικῶν ἐπενδύσεων, διὰ νὰ δοθῇ ἡ δυνατότης εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν μετὰ τὴν περικοπὴν τῆς βοηθείας, νὰ ἀντιμετωπίσῃ μόνος του τὰς ἀνάγκας του, καὶ νὰ τοῦ δώσῃ τὴν δυνατότητα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ οἰκονομικόν του πρόβλημα ἐντὸς τῶν προσεχῶν πέντε ἐτῶν. (Χειροκροτήματα). Δηλῶ, εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἀπαραίτητα τὰ κάτωθι ἔργα: Πρῶτον, τὸ ἠλεκτροθερμικὸν ἐργοστάσιον Πτολεμαΐδος. Δεύτερον, τὸ ἐργοστάσιον ἀζώτου καὶ τρίτον, τὰ ὑδροηλεκτρικὰ ἔργα τοῦ Ἀχελώου (χειροκροτήματα). Καὶ ἐντὸς τοῦ προγράμματος τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1951–52 ἀπὸ ἀπόψεως δολλαρίων, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἕτοιμος νὰ ἀντιμετωπίσῃ δύο ἐκ τῶν μεγάλων αὐτῶν προβλημάτων, ἐὰν γίνῃ δεκτὸν τὸ ὑπόμνημά της πρὸς τὴν Οὐάσιγκτων. Ἡ Κυβέρνησις ἐβάσισε τὸ πρόγραμμά της διὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον τοῦ 1952, ἐπὶ ποσοῦ 450.000.000.000.

§32Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὡμιλήσατε διὰ βιομηχανικὰς πιστώσεις. Δὲν μᾶς εἴπατε διὰ τὰς ἐμπορικάς.

§33Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Δὲν εἶμαι πρόχειρος αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἐὰν θέλετε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἄλλην φοράν. Ἀναμφισβητήτως θὰ διαβάσατε εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἡ Ἀμερικ. Ἀποστολὴ σκέπτεται νὰ περικόψῃ τὰς πιστώσεις ἀπὸ 450.000.000.000 εἰς 300.000.000.000 διὰ τὸ δεύτερον ἑξάμηνον. Τὴν ἄποψίν της αὐτὴν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ στηρίζει εἰς μίαν ποσοτικὴν θεωρίαν περὶ τῆς σχέσεως χρήματος καὶ τιμῶν. Ἡ θεωρία αὕτη κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, εἶναι πολὺ στενή, διότι διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἄμεσος ἀντίκτυπος ἐπὶ τῶν τιμῶν, ἀπαιτεῖται ὕπαρξις ηὐξημένης κυκλοφορίας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον, ὡς σᾶς προεῖπον, ἡμεῖς τὸ ἀντιμετωπίσαμεν, χωρὶς τὸν κίνδυνον αὐτόν. Αὐτὸ ὅμως δὲν γίνεται δεκτὸν ἀπὸ τοὺς ἐμπειρογνώμονας τῆς Οὐάσιγκτων. Καὶ ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀνάγκη συμφωνίας, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ παρακολουθοῦμεν καὶ τὰς θεωρητικὰς τῶν ἀντιλήψεις. Ἐξ ἄλλου, ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως, ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία ἤδη κινουμένη περὶ τὸ ἐπίπεδον τῶν 1970 δισεκατομμυρίων, εἶναι κατὰ 180 ἢ κατὰ 10% ὑψηλοτέρα τοῦ ἐπιπέδου τῆς 30 Ἰουνίου 1951. Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ συνολικὸς ὄγκος τῶν συναλλαγῶν, ἀσφαλῶς δὲν ηὐξήθη οὔτε πρόκειται νὰ αὐξηθῇ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους πέραν τοῦ 6–7% ἐν σχέσει πρὸς τὸ παρελθὸν ἔτος ἕπεται ὅτι αὔξησις τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας εἶναι ἀσφαλῶς ἐπαρκὴς διὰ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς συναλλαγματικὰς ἀνάγκας. Ὄταν καταστρώνεται τὸ εἰδικώτερον σχέδιον τῆς νομισματικῆς καὶ πιστωτικῆς πολιτικῆς, αἱ πιστωτικαὶ ἀνάγκαι τῆς οἰκονομίας σταθμίζονται ἔναντι τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν προγραμματιζομένων δαπανῶν ἀνασυγκροτήσεως. Ἐφ’ ὅσον ἀποτελεῖ καὶ ἀποτελεῖ ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰ ἀπαιτούμενα διαθέσιμα διὰ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως 450 δισεκατομμυρίων κατὰ τὸ βʹ ἑξάμηνον καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ ὅρια συμπιέσεως τοῦ κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ ἔχουν ἐξαντληθῆ εἶναι μοιραίως ἀναπόφευκτον νὰ τεθοῦν καὶ ὡρισμένα ὅρια εἰς τὴν τραπεζιτικὴν πιστοδότησιν τῆς οἰκονομίας. Τὰ ὅρια ὅμως αὐτὰ εἶναι, ὡς προκύπτει ἐκ τῶν ἀριθμῶν, πλέον ἢ ἐπαρκῆ διὰ νὰ καλύψουν τὰς γνησίας συναλλαγματικὰς ἀνάγκας τῆς οἰκονομίας. Αἱ πιέσεις ἑπομένως πρὸς χαλάρωσιν τῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς, αἱ ὁποῖαι μετὰ τόσης συμπαθείας καὶ κατανοήσεως καλύπτονται ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἀποδεικνύονται στερούμεναι βάσεως, ἐφ’ ὅσον ἔχουν ὡς κίνητρον τὴν ἱκανοποίησιν πράγματι παραγωγικῶν καὶ ὄχι ἁπλῶς κερδοσκοπικῶν συναλλαγῶν. Τὸ ἐν ἰσχύϊ ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου πιστωτικὸν πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον συνεφωνήθη μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς προβλέπει δαπάνας ἀνασυγκροτήσεως διὰ τὸ βʹ ἑξάμηνον δρχ. 450 δισ. Κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἐγνωστοποίησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ μειωθῇ εἰς τὰς δρχ. 300 δισεκ. Ἡ ἄποψις αὕτη ἐστηρίχθη εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τὸν Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον αἱ προβλέψεις ὑπελείφθησαν κατὰ 80 περίπου δισεκ. ἐπὶ 294 δισεκατομμυρίων εἰς τὴν σχεδιασθεῖσαν μείωσιν τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας ἀπὸ τοῦ ἐπιπέδου τῶν 2200 περίπου δισεκατομμυρίων τοῦ τέλους Δεκεμβρίου. Ἡ μὴ πραγματοποίησις αὕτη ὀφείλεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὸ ὅτι αἱ εἰσαγωγαὶ τῶν δύο αὐτῶν μηνῶν ἦσαν κατὰ 8 ἑκ. δολ. ἢ 110 περίπου δισεκατομ. χαμηλότεραι τῶν ἀρχικῶς προβλεφθεισῶν καὶ εἰς τὸ ὅτι αἱ ἀναμενόμεναι εἰσπράξεις τοῦ λογαριασμοῦ ἐφοδίων δὲν ἐπραγματοποιήθησαν, ἰδίως λόγῳ τῆς μὴ ἀναλήψεως ὑπὸ τοῦ πληθυσμοῦ τῶν διανομῶν ἐλαίου, ἐφ’ ὅσον ἡ ἐλευθέρα τιμὴ τούτου δὲν ἀπεῖχε τῆς τιμῆς τῶν διανομῶν. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν ἀνεπτύξαμεν εἰς τοὺς Ἀρχηγοὺς καὶ ἄλλους ἐκπροσώπους τῆς Ἀποστολῆς καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Πρεσβείας ὅτι ἡ μὴ πραγματοποίησις τῶν προβλέψεων αὐτῶν θὰ ἀντισταθμισθῇ ἐντὸς τῶν ἑπομένων μηνῶν ἰδίως κατόπιν τῶν ἤδη συντελουμένων ἀναπροσαρμογῶν καὶ ὅτι οἱ ἑξαμηνιαῖοι ἀντικειμενικοὶ σκοποὶ τοῦ πιστωτικοῦ μας προγράμματος ὁπωσδήποτε θὰ πραγματοποιηθοῦν, ἐξασφαλιζομένης οὕτω πλήρως τῆς δυνατότητος πραγματοποιήσεως τῶν δαπανῶν ἀνασυγκροτήσεως 450 δισ. Αἱ ἀπόψεις αὗται, ἐγένοντο κατ’ ἀρχὴν δεκταὶ ὑπὸ τῶν Ἀμερικανῶν ἐκπροσώπων καὶ ἐξετάζονται ἤδη ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ πράξῃ τὸ πᾶν διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὰς προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ καταστήσουν δυνατὴν τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἀρχικῶς καθορισθέντος προγράμματος καὶ νὰ κατοχυρώσῃ τὴν ἀνασυγκρότησιν εἰς τὸ ἀρχικῶς συμφωνηθὲν ἐπίπεδον τῶν δρχ. 450 δισεκ. διὰ τὸ ἑξάμηνον, τὸ ὁποῖον ἄλλως τε θεωροῦμεν ὡς τὸ ἐλάχιστον ἀνεκτόν. Τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἐν σχέσει πρὸς τὰς μεταβολὰς τῶν τιμῶν ἀποτελοῦν τοὐλάχιστον ἐσφαλμένην περιγραφὴν τῆς καταστάσεως. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου μέχρι τοῦ λήξαντος Φεβρουαρίου ἅπαντες οἱ ἐν Ἑλλάδι καταρτιζόμενοι τιμάριθμοι δεικνύουν αὐξήσεις τιμῶν μεταξὺ 5,5 καὶ 6,5 ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Κατὰ τὸ αὐτὸ χρονικὸν διάστημα ὁ Ἀγγλικὸς τιμάριθμος ἀκριβείας ζωῆς ἐσημείωσεν αὔξησιν κατὰ 6%, ὁ δὲ Γαλλικὸς τιμάριθμος κατὰ ἄνω τῶν 15%. Μεταξὺ Ὀκτωβρίου καὶ Φεβρουαρίου οἱ ἐν Ἑλλάδι τιμάριθμοι ἀκριβείας ζωῆς δεικνύουν αὔξησιν μεταξὺ 3 καὶ 4,5 ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν καὶ αὕτη εἶναι ἡ συνήθης ἐποχιακὴ αὔξησις τῶν μηνῶν αὐτῶν. Ἀπὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ Φεβρουαρίου μέχρι σήμερον αἱ τιμαὶ ἐσημείωσαν ἐπίσης ἀνεπαίσθητον μεταβολήν, ἐνῷ ἀντιθέτως κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη ἡ ἐποχιακὴ αὔξησις τῶν τιμῶν συνεχίζετο καὶ κατὰ τὸν Μάρτιον. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι βαθύτατα πεπεισμένη ὅτι ἡ ἀναπροσαρμογὴ τῶν μισθῶν εἰς τὰς μεταβολὰς τῶν τιμῶν καὶ ἄνευ ἀποτελέσματος εἶναι καὶ εἰς πλήρη ἐξάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας ὁδηγεῖ διὰ τοῦτο ἐφ’ ὅσον σημειοῦνται ὑψωτικαὶ τάσεις ἐκ ποικίλων αἰτιῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων κυριώτατον ἐν Ἑλλάδι εἶναι ἡ ἔλλειψις συνθηκῶν πράγματι ἐλευθέρου καὶ πλήρους ἀνταγωνισμοῦ καὶ αἱ ἑκάστοτε τάσεις πρὸς ἀποθεματοποίησιν, ἡ ἐπιβολὴ ἀποφασιστικῶν ἐλέγχων ἐπὶ τῶν τιμῶν ἀποτελεῖ κατ’ ἀνάγκην τὴν μόνην δυνατὴν λύσιν. Αὕτη ὅμως δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ ἄνευ τῆς συνεργασίας καὶ συμπράξεως τοῦ ἐπιχειρηματικοῦ κόσμου καὶ τῆς ὑπάρξεως ἐξειδικευμένων καὶ ἀποδοτικῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀδύνατον νὰ δημιουργηθοῦν ἐντὸς μηνῶν. Παρ’ ὅλα ταῦτα αἱ καταβαλλόμεναι προσπάθειαι δὲν ἦσαν ἄνευ ἀποτελέσματος ἐὰν κρίνῃ κανεὶς ἀπὸ τὰς ἐντόνους πιέσεις πρὸς χαλάρωσιν καὶ τῶν διατιμήσεων ἀπὸ ὠργανωμένα συμφέροντα. Παρ’ ὅλας ἐπίσης τὰς τεραστίας δυσχερείας αἱ διανομαὶ διὰ τὰ ἐντελῶς βασικὰ εἴδη ἐπέτυχον. Τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ Κράτος διαθέτει αὐτὴν τὴν στιγμὴν 30.000 τόννων ἐλαίου εἶναι μοναδικὸν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου παρ’ ὅλας τὰς ἐπανειλημμένως ἐπιχειρηθείσας ἀποπείρας εἰς τὸ παρελθόν. Τὰ ὑπάρχοντα ἀποθέματα ἐλαίου καθὼς καὶ τὰ ἀποθέματα ἄλλων βασικῶν τροφίμων τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν μὲ τὴν βοήθειαν τῶν 25 ἑκατ. δολλαρίων ἀποτελοῦν τὴν ἐγγύησιν τῆς συντηρήσεως τῶν εὐρυτέρων λαϊκῶν μαζῶν καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς αἱ προσπάθειαι διὰ τὰς διανομὰς ἀπετέλεσαν ἀναμφισβήτητον ἐπιτυχίαν. Οὐδέποτε ἐπρόκειτο ἄλλως τε διὰ τῶν διανομῶν νὰ ἐξασφαλισθοῦν ἅπαντα τὰ καταναλωτικὰ ἀγαθὰ συγχρόνου ἀστικῆς διαβιώσεως, ἀλλὰ τὰ κυριώτερα εἴδη διὰ τῶν ὁποίων ἐξασφαλίζεται τοὐλάχιστον ἡ βιολογικὴ συντήρησις τοῦ πληθυσμοῦ. Ἡ πολιτικὴ συστηματικοῦ ἐλέγχου τιμῶν ἀποτελεῖ καὶ τὴν μόνην λύσιν διὰ τὴν βαθμιαίαν εὐθυγράμμισιν τῶν σχέσεων τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, μὲ τὰς τιμὰς τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ἐν σχέσει ὅμως πρὸς τὴν ἐπιδίωξιν αὐτὴν δέον νὰ παρατηρηθοῦν τὰ ἑξῆς: 1. Οἱ συντελεσταὶ αὐξήσεως τῶν τιμῶν πολλῶν οὐσιωδῶν γεωργικῶν προϊόντων δὲν ὑπολείπονται σημαντικῶς τῶν συντελεστῶν αὐξήσεως τῶν βασικῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Ἡ τιμὴ τῆς ὀρύζης εἶναι 600 φορὰς ὑψηλοτέρα τῆς προπολεμικῆς, ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου εἶναι 400 φοράς, ἡ τιμὴ τῶν κρεάτων εἶναι σχεδὸν 700 φοράς. Ἀντιθέτως χαμηλοὺς συντελεστὰς αὐξήσεως ἔχουν συνήθως τὰ ἐξαγώγιμα εἴδη. 2. Ἡ ἁπλῆ σύγκρισις τῆς σχέσεως τῶν τιμῶν δὲν εἶναι ἐνδεικτικὴ τῆς μεταβολῆς τοῦ πραγματικοῦ εἰσοδήματος τῶν ἀγροτῶν, ἐὰν δὲν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει καὶ αἱ ἀποδόσεις των καὶ ἄρα καὶ ὁ συνολικὸς ὄγκος τῆς παραγωγῆς των. 3. Ἡ μεγαλυτέρα ὑπερτίμησις τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων δὲν ἀποτελεῖ λόγον ἴσης ὑπερτιμήσεως καὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἀλλὰ μᾶλλον συμπιέσεως δι’ ἐλέγχου τῶν ἀδικαιολογήτως ὑψηλῶν βιομηχανικῶν τιμῶν. Αὐτὴ εἶναι καὶ ἡ μόνη δυνατὴ πολιτικὴ ἐν Ἑλλάδι· ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι αὕτη μόνον μὲ συστηματικὴν ὀργάνωσιν καταλλήλων ὑπηρεσιῶν καὶ βεβαίως μὲ τὴν κατανόησιν καὶ σύμπραξιν τῶν ἐπιχειρηματικῶν τάξεων δύναται νὰ ἐξασφαλισθῇ. Ἀπὸ τὰ διαθέσιμα στοιχεῖα αὐτοῦ τούτου τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων δὲν προκύπτει μείωσις τῆς ἀπασχολήσεως τοὐλάχιστον μέχρι τοῦ τέλους Ἰανουαρίου. Πρέπει ἐξ ἄλλου νὰ σημειωθῇ, ὅτι ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου μέχρι τοῦ Μαρτίου πάντοτε σημειοῦται μία ἐποχιακὴ μικρὰ κάμψις τῆς βιομηχανικῆς παραγωγῆς καὶ ἄρα ἀπασχολήσεως, ὅμως βεβαίως δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν αὔξησις τῆς ἀνεργίας ἐκ τῆς συρροῆς προσώπων ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον καὶ τὴν μὴ ἀπορροφουμένην αὔξησιν τοῦ πληθυσμοῦ. Ἀλλ’ οὔτε πάλιν τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ «ὕπαιθρος ἔχει ἐγκαταλειφθῆ» ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἐν ἀντιθέσει ἀπὸ ἄλλας Κυβερνήσεις. Ἡ ὕπαιθρος ὑποφέρει ἐκ τῶν μικρῶν ἀποδόσεων καὶ τοῦτο δύναται νὰ θεραπευθῇ μόνον διὰ παραγωγικῶν ἔργων ἐγγείου βελτιώσεως καὶ διὰ τῆς ἐφαρμογῆς συγχρονισμένων καλλιεργητικῶν μεθόδων. Αὐτοὺς τοὺς σκοποὺς ἐπιδιώκομεν διὰ προγράμματος ἐπενδύσεων τὸ ὁποῖον ἐκτείνεται κατὰ κύριον λόγον εἰς τὴν ὕπαιθρον. Εἶναι βέβαιον ὅτι ὁ περιορισμὸς τοῦ προγράμματος τούτου ὡς ἀναπόφευκτος συνέπεια τοῦ ἠλαττωμένου ὕψους βοηθείας ὡδήγησεν εἰς μείωσιν τῆς ἀπασχολήσεως καὶ τῆς ὅλης οἰκονομικῆς δραστηριότητος τῶν περιοχῶν ὅπου περιεκόπησαν τὰ ἐκτελούμενα ἔργα. Τὸ γεγονὸς ὅμως ὅτι παρὰ τὴν μείζονα περικοπὴν τῆς βοηθείας κατὰ τὸ ἰσότιμον πλέον τῶν 1000 δισεκ. κατωρθώσαμεν νὰ διατηρήσωμεν ἕνα πρόγραμμα 1100 περίπου δισεκ. δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ ἀρχικὸν πρόγραμμα τῶν 1300 δισεκ., ἀποδεικνύει ὅτι αἱ Κυβερνητικαὶ ἐνέργειαι καὶ προσπάθειαι δὲν ἔμειναν ἄνευ ἀποτελέσματος. Προσεπάθησα ἀπαντῶν εἰς τὰς παρατηρήσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ δώσω καὶ μίαν γενικὴν εἰκόνα τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῆς χώρας. Ὁ χρόνος δὲν εἶναι ἐπαρκὴς καὶ ἴσως ἡ παροῦσα εὐκαιρία δὲν εἶναι πρόσφορος διὰ νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Ἀντιπροσωπείας, ποία εἶναι ἡ μακροτέρας διαρκείας προοπτικὴ μὲ τὴν ὁποίαν συνδέεται τὸ οἰκονομικὸν σχέδιον τοῦ τρέχοντος ἔτους τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ περιορισθῶ εἰς τὸ νὰ εἴπω ὅτι ἤδη ἐγένετο ἡ προκαταρκτικὴ ἐργασία δι’ ἕνα τετραετὲς πρόγραμμα, ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ ἐνταχθῇ τὸ λεπτομερῶς καταρτισθησόμενον οἰκονομικὸν σχέδιον διὰ τὸ 1952–53. Ἐὰν τώρα δύναμαι νὰ ὑποβάλω ὡρισμένας τελικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν ὅσων ἐλέχθησαν ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας, θὰ ἤθελα νὰ ἐξάρω τὰς ὀδυνηρὰς ἀντιφάσεις τῶν ὅσων ὑπεστηρίχθησαν. Ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις πρέπει νὰ διατηρηθῇ εἰς τὰ ὑψηλότερα δυνατὰ ἐπίπεδα ὑπάρχει πλήρης συμφωνία. Ἀλλ’ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑποστηρίζει καὶ ἐλευθεριωτέραν πιστωτικὴν πολιτικήν, ἐνῷ συγχρόνως φρονεῖ ὅτι ὀφείλουν καὶ δύνανται νὰ δοθοῦν ὑψηλότεροι μισθοὶ εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, βεβαίως δὲ δὲν νοεῖται συζήτησις ἐπὶ μειώσεως τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν. Ἐπιθυμεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐλευθερίαν ἐμπορίου καὶ συναλλαγῶν. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τοῦ ἂν αὕτη εἶναι νοητὴ ὑπὸ τὰς παρούσας οἰκονομικὰς συνθήκας ἐν Ἑλλάδι, ὅταν ἐκ σοβαρῶν συμβατικῶν λόγων αἴρονται ἐν μέρει οἱ περιορισμοὶ ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς ἑνὸς εἴδους ὅπως π. χ. τὰ ἐριονήματα, ἡ πολιτικὴ τοῦ κράτους δριμύτατα κατακρίνεται διότι βεβαίως τότε θίγονται ἐντελῶς συγκεκριμένα συμφέροντα. Ὑποστηρίζεται ὅτι αἱ ἀγοραὶ χρυσῶν λιρῶν δὲν πραγματοποιοῦνται ἐκ κερδῶν καὶ μεγάλων εἰσοδημάτων, διότι ταῦτα δὲν ὑπάρχουν ἢ εἶναι ἀσήμαντα. Τότε ὅμως, χρυσαῖ λίραι ἀγοράζονται ἀπὸ τοὺς χαμηλοῦ εἰσοδήματος μισθοβίους ἢ ἀγρότας, τὸ εἰσόδημα τῶν ὁποίων ἐν τούτοις διαπιστοῦται ὅτι εἶναι μόλις ἐπαρκὲς ἢ δὲν ἐπαρκεῖ κἂν διὰ τὴν βιολογικὴν των συντήρησιν. Διαπιστοῦται ὅτι τὸ ἐπίπεδον τῆς ζωῆς τῶν ἐργαζομένων καὶ ἀγροτῶν εἶναι ἀφορήτως χαμηλὸν καὶ χαμηλότερον ἀπ’ ὅτι ἦτο εἰς τὸ παρελθὸν λόγῳ αὐξήσεως τῶν τιμῶν, καὶ ὑποστηρίζεται ὅτι ἀποτελεῖ μῦθον ὅτι πραγματοποιοῦνται ὑπέρογκα ἐμπορικὰ καὶ βιομηχανικὰ κέρδη. Μὰ ἐπὶ τέλους ποῖος εἰσπράττει τὰς ηὐξημένας τιμάς; Διαπιστοῦται ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὰ πρόθυρα κρίσεως ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ τοῦτο θεωρεῖται συνεπὲς πρὸς τὴν ἐπίσης διαπιστουμένην ὕψωσιν τῶν τιμῶν. Ἀλλ’ ἐὰν αἱ ἐπιχειρήσεις εὑρίσκονται ἐνώπιον ἀνυπερβλήτων δυσχερειῶν λόγῳ ἀνεπαρκοῦς πιστοδοτήσεως ἢ μειώσεως τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τοῦ πληθυσμοῦ, ἡ πρώτη ἀναγκαία συνέπεια μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως εἶναι ἡ πτῶσις τῶν τιμῶν, ὅπως συνέβη παντοῦ καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐποχὰς κατὰ τὰ πρόθυρα ἢ τὴν περίοδον τῆς ἐμπορικῆς ἢ βιομηχανικῆς κρίσεως. Ὅταν αἱ ἀντιφάσεις αὐταὶ ἀρθοῦν θὰ εἶναι εὐχερέστερον νὰ ἀπαντήσῃ κανεὶς εἰς τὰς αἰτιάσεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§34Φ. ΓΕΡΟΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ πεῖνα τοῦ λαοῦ κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν εἶναι ἀόριστος φράσις, εἶναι ἡ σκληρὰ πραγματικότης.

§35Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Θὰ ἀπαντήσω εἰς τὰς ἐπικρίσεις σας, δίδων πίνακα τῶν κερδῶν τῶν εἰσαγωγέων, οἱ ὁποῖοι κατέβαλον τὴν εἰσφοράν. (Ἀναγινώσκει).

§36Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν εἰσφοράν, κύριε Ὑπουργέ, ποῖος τὴν καταβάλλει; ὁ πτωχότατος λαός.

§37Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἔχομεν αὔξησιν τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, τὸ δὲ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ εἶναι κατώτερον πάσης προβλέψεως. Ἐρωτῶ, λοιπόν, ποία ἄλλη Κυβέρνησις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ μίαν τόσον δεινὴν κατάστασιν; Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀγωνίζεται νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ Ἑλλὰς πάσχει, ὅτι δὲν ἔχει πιστώσεις. Αἱ ἀπολύσεις ἐργατῶν κατὰ τὸν Ἰανουάριον 1951 ἦσαν κατὰ 12.000 περίπου ὀλιγώτεραι.

§38Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δύναμαι νὰ σᾶς πληροφορήσω ὑπευθύνως ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους δίδετε τῆς ἀνεργίας, εἶναι ἀπολύτως ψευδεῖς καὶ εἶναι θλιβερὸν ὅτι ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος δίδετε εἰς τὸ Σῶμα πλαστοὺς ἀριθμούς. Ἢ σᾶς ἔχουν ἐξαπατήσει αἱ ὑπηρεσίαι ἢ ἐν γνώσει σας πλαστογραφεῖτε τοὺς ἀριθμοὺς διὰ νὰ ἀποδείξητε ὅτι εὐτυχοῦμεν. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ διὰ τὸν τιμάριθμον. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅτι μόνον τὸ ψωμὶ ηὐξήθη κατὰ 40%. Ἀνάλογα συμβαίνουν καὶ μὲ ἄλλα εἴδη καὶ εἶναι ὄντως καταπληκτικὸν ποῦ εὑρέθησαν οἱ ψευδεῖς αὐτοὶ ἀριθμοί.

§39Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Ὑπάρχουν ἄπειρα ζητήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἠδυνάμεθα νὰ θίξωμεν. Εἰς τὴν ἐφημερίδα «Ἐθνικὸς Κῆρυξ» τῆς 17ης Ἰανουαρίου τοῦ 1952 ἀνέγνωσα τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, γνωρίζω ὅτι ὡς ἐκ τῆς θέσεώς σας εἶσθε ἠναγκασμένος νὰ ἐπικρίνητε τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπητε περισσότερα ἀπὸ ὅσα πιστεύετε. Κατόπιν τούτου σᾶς ἐρωτῶ: Ἡ ἐν λόγῳ ἐφημερὶς ἀποδίδει τὰς σκέψεις σας; (Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἀπαντᾷ).

§40Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νομίζει ὅτι δικαιοῦται νὰ θέτῃ ἐρωτήματα. Τοῦ ἀπαντῶμεν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν νὰ θέτῃ ἐρωτήματα, δὲν δικαιοῦται νὰ ἀξιοῖ ἀπάντησιν.

§41Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Ἀρνούμενοι τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν ἐπιβεβαιώνετε τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν σᾶς ἀποδίδω. Καὶ αὐτὰ ὡς πρὸς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ σᾶς δώσῃ μίαν γενικωτέραν εἰκόνα τοῦ θέματος.

§42Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ (Ὑφυπ. Οἰκον.). Ὁ κ. Μοάτσος ὑπέβαλεν αἴτησιν, προτοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν.

§43Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Χθὲς κάποιος βουλευτὴς τοῦ Συναγερμοῦ μᾶς εἶπε: Σεῖς δὲν δύνασθε νὰ κάνετε τίποτε ἐνῷ ἡμεῖς μάλιστα. Ἐρωτῶ λοιπόν, αὐτὴ ἡ πτέρυξ τῆς Βουλῆς, ἐννοῶ τὴν Κυβερνητικήν, ἡ ὁποία κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Ἐθνικοαπελευθεωτικοῦ ἀγῶνος ἔχυσεν αἷμα, δὲν δικαιοῦται νὰ πράξῃ τί; Καὶ ἂν πάλιν συμβῇ κάτι τί, δὲν θὰ πολεμήσῃ καὶ αὕτη πρώτη; Διατὶ λοιπὸν δὲν δυνάμεθα νὰ λάβωμεν μέτρα καὶ ἡμεῖς; Κατερχόμενος τοῦ βήματος τούτου κ. βουλευταὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ ψηφίσητε ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως.

§44Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλω τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν ἵνα πληροφορηθῇ ἡ Βουλή. Εἶναι ἀληθὲς ἢ ὄχι ὅτι ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Δεκεμβρίου μᾶς ἐπροτάθη ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ τετάρτου σημείου τοῦ Δόγματος Τρούμαν, νὰ προβῶμεν εἰς σύναψιν συμβάσεως τῆς ὁποίας ὁ τύπος εἶναι καθωρισμένος, διὰ τὴν εἰσαγωγὴν Ἀμερικανικῶν Κεφαλαίων ἐν Ἑλλάδι πρὸς ἐπέκτασιν καὶ συμπλήρωσιν Ἔργων Ἀνασυγκροτήσεως; Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν βεβαίως ὅτι τὰ Κεφάλαια ταῦτα θὰ ἐτέλουν ὑπὸ τὴν ἐγγύησιν τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ὑπὸ ὅρους οἱ ὁποῖοι θὰ καθωρίζοντο ἐν τῇ συμβάσει. Τὶ ἐγένετο σχετικῶς καὶ διατὶ ἀφέθη νὰ παρέλθῃ τρίμηνον περίπου ἔκτοτε ἐνῷ ἄλλαι χῶραι, ὅπως ἡ Τουρκία, ὑπέγραψαν τὴν ἐν λόγῳ σύμβασιν καὶ τὴν ἐπεκύρωσαν ἀμέσως διὰ Νόμου, κατὰ τὰς πληροφορίας μου δέ, ἤρχισαν ἤδη γινόμεναι τοιαῦται ἐπενδύσεις;

§45Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Τὸ πρόβλημα τοῦτο εἶναι σημαντικὸν καὶ νομίζω ὅτι καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἐτέθη τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§46Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐδόθη ἐντολὴ πρὸ 20ημέρου εἰς τὸν εἰς Οὐάσιγκτων Πρεσβευτήν μας νὰ ὑπογράψῃ αὐτὴν τὴν σύμβασιν ὥστε νὰ διευκολύνεται ἡ εἰσαγωγὴ ἀμερικανικῶν κεφαλαίων εἰς τὴν χώραν.

§47Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἦτο, νομίζω, καιρὸς καὶ πολὺ καθυστερήσαμεν, δημιουργοῦντες συνάμα ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν εἰς τοὺς Συμμάχους.

§48Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντῶν εἰς τὰς ἐπικρίσεις μου, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι στερεῖται ἡ Κυβέρνησις πλήρους οἰκονομικοῦ προγράμματος, εἶπεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν στερεῖται οἰκονομικοῦ προγράμματος, διότι ἔθεσε τρεῖς βασικοὺς σκοπούς. Καὶ οἱ τρεῖς αὐτοὶ βασικοὶ σκοποὶ ἀποτελοῦν πρόγραμμα. Ἀσφαλῶς ἔθεσε σκοπούς, δὲν ἔθεσεν ὅμως μέσα διὰ τῶν ὁποίων πραγματοποιοῦνται οἱ σκοποὶ αὐτοί. Καὶ τὰ μέσα αὐτὰ ἀκριβῶς, εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κυρίως ἀποτελοῦν τὸ πρόγραμμα τοῦ ὁποίου ὑμεῖς στερεῖσθε. Ὁ ἀξιότιμος σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ μετακληθεὶς ἐξ Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ὁ κ. Βαρβαρέσος, ἔθεσε πράγματι τὰ μέσα καὶ τὰ μέτρα διὰ τῶν ὁποίων ἠμποροῦν νὰ πραγματοποιηθοῦν οἱ σκοποὶ αὐτοί. Ἀλλ’ ἀκριβῶς ἐπὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἔθεσε καὶ ἀνέλυσεν ὁ κ. Βαρβαρέσος κατὰ τὸν ἰδικόν του τρόπον, οὐδὲν ἀπολύτως μᾶς εἶπεν ἀπόψε ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς παραμένει ἐκκρεμὲς τὸ θέμα τοῦ κοινοῦ προγράμματος τῶν δύο κομμάτων, τὸ ὁποῖον κοινὸν πρόγραμμα σύμφωνα μὲ τὴν δήλωσιν τῶν ἀρχηγῶν τῶν δύο κομμάτων τῆς διμεροῦς Κυβερνήσεως, ἐπρόκειτο νὰ καταρτίσῃ ὁ κ. Βαρβαρέσσος. Ἐπίσης, μᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι οὐδόλως αἰφνιδιάσθημεν ἀπὸ τὴν περικοπὴν τῆς βοηθείας, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἕως τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐδήλωνεν ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ ὑπάρξῃ τοιαύτη περικοπή. Ἀπόδειξις εἶπεν ὅτι ἐσπεύσαμεν νὰ προσαρμόσωμεν τοὺς ἀριθμοὺς τῶν προγραμμάτων. Ἀσφαλῶς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς προσηρμόσατε. Εἶναι εὔκολον νὰ γίνῃ αὐτὸ ἐπάνω εἰς τὰ χαρτιά, ἀλλὰ τὴν οἰκονομικὴν πραγματικότητα δὲν τὴν προσηρμόσατε. Ἀπόδειξις εἶναι αἱ ἑκατοντάδες χιλιάδες λιρῶν, τὰς ὁποίας ἐπωλήσατε καὶ ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ὑπῆρξαν αὐτὰ τὰ περίφημα 25.000.000 δολλάρια ἐν ὀνόματι τῶν ὁποίων ὑπεγράψατε ἐσπευσμένως, ὅπως ὁμολογήσατε, τὴν σύμβασιν, περὶ διανομῶν ἀντὶ τὰ δολλάρια νὰ μεταβληθοῦν εἰς ἄγονον χρυσὸν καὶ ὄχι εἰς τρόφιμα καὶ ἀγαθὰ ὅπως ἔπρεπε. Ἐπίσης μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀριθμοὺς ἐπὶ τῶν πιστώσεων, ἀλλὰ μᾶς ἔδωσε μόνον τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ἀφορῶντας τὴν βιομηχανίαν, δὲν μᾶς ὡμίλησε περὶ τοῦ ἐμπορίου. Θὰ ἤθελα, ἐφ’ ὅσον ἀπόψε μᾶς ἔκανε τὴν τιμὴν νὰ κάμῃ ἀνακοινώσεις ἐπὶ τῇ βάσει ἀριθμῶν, νὰ εἶχε πλήρεις τοὺς ἀριθμούς. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ κατατεθοῦν εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἴσως μερικὰ ἀκατανόητα ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ὑπεστήριξε θὰ γίνουν νοητά. Ἐπίσης προκειμένου περὶ τοῦ φορολογικοῦ συστήματος, μᾶς ὡμίλησεν ὅμως περὶ τῆς σχέσεως τῶν ἀμέσων καὶ ἐμμέσων φόρων. Ἐπειδὴ τὸ θέμα τοῦτο πρόκειται νὰ τὸ θίξωμεν εἰς τὴν Βουλὴν θὰ εἶναι ὠφέλιμον νὰ ἔχωμεν ὡρισμένα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχω ζητήσει. Θὰ παρεκάλουν νὰ καταθέσετε εἰς τὴν Βουλὴν αὐτοὺς τοὺς πίνακας, διότι ὁμολογῶ ὅτι δὲν γνωρίζω τὴν σχέσιν τοῦ τελευταίου ἔτους, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὰ προηγούμενα ἔτη ἀσφαλῶς ἔχει ἐμφιλοχωρήσει μία πλάνη διὰ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ. Ἐπὶ τοῦ δελτίου διανομῶν ποὺ μᾶς ὡμίλησεν, ὀφείλω νὰ εἴπω πρὸς ἄρσιν πάσης παρεξηγήσεως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐτόνισα καὶ χθές, ὅτι ἄλλο τὸ σύστημα τῶν διανομῶν καὶ ἄλλο ἡ ἐφαρμογή, ὅπως τὴν ἐπεδίωξεν ἡ Κυβέρνησις. Δι’ αὐτὸ καὶ ἄλλοτε εἶπον ὅτι, προσέξατε, μήπως ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς ἰδικῆς σας πολιτικῆς, θεωρηθῇ ὡς χρεωκοπῆσαν τὸ σύστημα τοῦ δελτίου. Ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιμένω καὶ λέγω ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐμφανίζει τὸ δελτίον ὡς χρεωκοπῆσαν. Ἐπὶ τῶν κοινωνικῶν ἐπενδύσεων εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι, διότι ἠκούσαμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει ἐπὶ τῆς ἐκτελέσεως μεγάλων ἔργων. Αὐτὰ εἶναι μία ἔμμεσος ἀπάντησις ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον ἔθεσα χθές: ποία δηλαδὴ εἶναι ἡ ἀντίληψις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς περιφήμου ἐκθέσεως Βαρβαρέσσου, ἐπὶ τοῦ σημείου τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ἐπικροτοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ἂν προχωρήσῃ ὡς πρὸς τὰς ἐπενδύσεις μέχρι τοιαύτης ἐκτάσεως, νὰ εἶναι βέβαιος ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν, παρὰ τὴν ἔκθεσιν τοῦ συμβούλου τὸν ὁποῖον μετεκάλεσεν ἡ Κυβέρνησις.

§49Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ ὁ κ. Βαρβαρέσσος, ὀφείλω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς δήλωσιν, ὅτι ὁ κ. Βαρβαρέσσος μελετήσας περαιτέρω τὰ στοιχεῖα καὶ ἰδίως τὴν ὑπόθεσιν τῶν Ἰταλικῶν ἐπανορθώσεων καὶ ἰδιαίτερα τὴν ὑπόθεσιν τοῦ λιγνιτορυχείου Πτολεμαΐδος, συνεφώνησε μαζί μας. Ἐνῷ εἰς τὴν ἔκθεσιν ὑπάρχει μία ἀμφιβολία ὡς πρὸς τὴν σκοπιμότητα, συνεφώνησε καὶ εἰς αὐτό.

§50Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ ὑπέβαλε πρόσθετον συμπληρωματικὴν ἔκθεσιν;

§51Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Πρόκειται περὶ προφορικῆς ἐξηγήσεως.

§52Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ κατατεθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ στοιχεῖα. Εἰς τὸ θέμα τῶν τιμῶν προσεπάθησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι αἱ τιμαὶ εἶναι πάντοτε χαμηλαὶ ἐν Ἑλλάδι. Τὴν διαφορὰν τῆς αὐξήσεως ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς Κορέας μεταξὺ τῶν ἐπιπέδων τῶν τιμῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ἐπιπέδων τῶν τιμῶν τῶν χωρῶν ἰδίως τῆς Εὐρώπης καὶ ἰδιαιτέρως τῆς Γαλλίας καὶ Ἰταλίας, ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐσημείωσα χθές, ἐξηγήσας, διατὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερον περιθώριον αὐξήσεως καὶ διατὶ ἐμφανίζεται ἐδῶ ὑπὸ ἀντίστροφον μορφὴν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰς ἄλλας χώρας προκαλεῖ ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν. Αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ σκέλος τῆς ζητήσεως καὶ εἰς τὸ φαινόμενον τῆς ἀνεργίας, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὀφείλω νὰ τονίσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας μᾶς ἔδωκεν, ἐγὼ τοὐλάχιστον νομίζω ὅτι εἶναι ἀνακριβεῖς. Διότι ἀπὸ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν σχετικῶς μὲ διαφόρους περιφερείας τῆς Ἑλλάδος, ἡ ἔκτασις τῆς ἀνεργίας ἐμφανίζεται τριπλασία, τετραπλασία καὶ εἰς πολλὰς περιφερείας πενταπλασία ἐν σχέσει μὲ τὴν περυσινήν. Ἐπὶ τῆς εἰσφορᾶς μᾶς ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡρισμένους ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν περιωρισμένα προϊόντα. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν θὰ ἔχωμεν καμμίαν δυσκολίαν νὰ συμφωνήσωμεν. Ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι ἡ δευτέρα ἀπόφασις, ὅπως εἴπομεν, κύριοι, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ οἱονεὶ ἀναίρεσιν τῆς πρώτης ἀποφάσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, περὶ καθολικῆς ἐπιβολῆς τοιαύτης εἰσφορᾶς, ἡ ὁποία ἀκριβῶς ἐξαπέλυσε τὸ πρῶτον κῦμα τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν καὶ ἐδημιούργησεν ἓν περίεργον θέμα ἐμπιστοσύνης, διότι ὅταν ἐπὶ τοιαύτης φύσεως ζητημάτων λαμβάνονται τοιαῦτα μέτρα, μὲ τοιαύτην εὐκολίαν καὶ τοιαύτην προχειρότητα καὶ τὴν ἑπομένην ἀνακαλοῦνται μὲ τὴν αὐτὴν εὐκολίαν καὶ τὴν αὐτὴν προχειρότητα, τότε πρέπει νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι εὐκόλως κλονίζεται ἡ πίστις τοῦ κοινοῦ ἐπὶ τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐτελείωσε τέλος ὁ κ. Ὑπουργὸς χωρὶς νὰ μᾶς δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα τῆς θέσεως τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ὑποδείξεων τοῦ κ. Βαρβαρέσσου. Καταλήγων ἔφθασε νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι ἔχετε ἀπόλυτον εὐχέρειαν πιστώσεων, ὅτι κινεῖσθε λίαν ἀνέτως ἐντὸς τοῦ πιστωτικοῦ πεδίου. Μᾶς εἶπεν ἀκόμη ὅτι αἱ τιμαὶ οὐδαμῶς ηὐξήθησαν. Αἱ διαμαρτυρίαι καὶ ὁ θόρυβος τῆς νοικοκυρᾶς εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα σεῖς ἐφευρίσκετε. Ἐν μιᾷ λέξει μᾶς εἶπεν ἐν κατακλεῖδι ὅτι: Κύριοι, εὐτυχεῖτε, ἀλλὰ δὲν τὸ γνωρίζετε. Εὐτυχεῖτε, διότι τὸ λέγουν οἱ ἀριθμοί. (Χειροκροτήματα). Εὐτυχεῖτε ἐν ἀγνοίᾳ σας. Βέβαια ἀγνοοῦμεν ὅτι εὐτυχοῦμεν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ εἴμεθα σύμφωνοι. Ἡ πραγματικότης ὅμως εἶναι ὅλως διαφορετικὴ καὶ ἂν στραφῆτε, ἀξιότιμε κύριε Ὑπουργέ, πρὸς οἱανδήποτε πτέρυγα, θὰ σᾶς εἴπουν ὅτι ἡ δυστυχία καὶ ἡ ἐξαθλίωσις εἶναι πρωτοφανής. Ἐὰν ὑπάρχῃ κανεὶς νὰ τὸ διαψεύσῃ, ἂς τὸ εἴπῃ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τοῦ ἐθνικοῦ βήματος. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ ἐκ τῆς Δεξιᾶς).

§53Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι εὐτυχής, διότι διεπίστωσα ὅτι ἡ κριτικὴ ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τῆς Κυβερνήσεως συνίσταται κυρίως εἰς τὴν μὴ κατάθεσιν στοιχείων. Εὐχαρίστως θὰ τὰ καταθέσωμεν, διὰ νὰ σᾶς πληροφορήσωμεν πάλιν δι’ ἀριθμῶν. Ὡς πρὸς τὴν πώλησιν χρυσῶν λιρῶν, διότι εἶναι τὸ μόνον θέμα τὸ ὁποῖον ἐφέρατε καὶ δὲν τὸ ἔθιξα, εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι διὰ τὴν περίοδον αὐτήν, Νοέμβριος ἕως τέλος Φεβρουαρίου, ἡ πώλησις χρυσῶν λιρῶν εἶναι περίπου 50% τῆς περυσινῆς.

§54Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀριθμός;

§55Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Εἶναι 50%, σᾶς τὸ λέγω ρητῶς.

§56Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζετε καὶ τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος ἔτους.

§57Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Τὸ γνωρίζω.

§58Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἀποτελεῖ στοιχεῖον μὴ ἀνακοινώσιμον;

§59Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Νομίζω.

§60Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε δὲν ἐπιμένω.

§61Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπ. Συντον.). Θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ δυσκολία τῆς ἀντιμετωπίσεως δὲν ἐλύθη διὰ τῆς πωλήσεως χρυσῶν λιρῶν, διότι τὸ κύριον ἐπιχείρημά σας, ἦτο ὅτι τὸ νὰ εἶσθε ἕτοιμος εἰς τὸ χαρτὶ νὰ ἀντιμετωπίσητε μίαν κατάστασιν, εἶναι εὔκολον πρᾶγμα, ἀλλὰ πῶς θὰ τὴν ἀντιμετωπίσητε; Καὶ ἐὰν εἶναι διὰ ἀθρόας πωλήσεως χρυσῶν λιρῶν, αὐτὸ εἶναι ἕνα μέσον ἀντιοικονομικόν. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἡ πώλησις τῶν χρυσῶν λιρῶν εἶναι τὸ 50%.

§62Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πληροφορία μας εἶναι ὅτι ἡ πώλησις τῶν χρυσῶν λιρῶν ἔχει ἀπορροφήσει πλέον τοῦ ἡμίσεος τῆς παρασχεθείσης Ἀμερικανικῆς βοηθείας.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλοι οἱ ἐγγραφέντες διὰ νὰ ὁμιλήσουν, κύριοι συνάδελφοι, παρητήθησαν, πλὴν τοῦ κ. Μπαλτατζῆ καὶ τοῦ κ. Κερασσώτη, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ μᾶς ἀπασχολήσουν πέραν τῆς μιᾶς ὥρας. Ὁ κ. Α. Μπαλτατζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§64Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι κατ’ ἀνάγκην εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἐξηγήσω τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω ἐπὶ τοῦ τεθέντος πολιτικοῦ ζητήματος, καὶ ἐπὶ πλέον διὰ νὰ ἐξηγήσω τὴν θέσιν μου, ὡς ἀγροτικοῦ βουλευτοῦ ἐκπροσωποῦντος τὸ γνωστὸν ἀγροτικὸν πολιτικὸν κίνημα εἰς τὸν τόπον μας, ἐπὶ τῶν ζητημάτων ὑψίστης σπουδαιότητος, μὲ τὰ ὁποῖα ἀπησχολήθη ἡ Βουλὴ καὶ τὰ ὁποῖα προσελκύουν ἀμέριστον τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ λαοῦ μας. Ἐγώ, βεβαίως, ὡς ἀγροτικὸς βουλευτὴς καὶ ὡς ἐκπρόσωπος αὐτοῦ τοῦ κινήματος, δίδω μεγαλυτέραν σημασίαν εἰς τὰ ζητήματα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, δίδω μεγαλυτέραν σημασίαν εἰς τὰ οἰκονομικὰ θέματα καὶ ὀλιγωτέραν σημασίαν εἰς τὰ ἄλλα ζητήματα ποὺ ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν διοίκησιν τοῦ τόπου, εἰς τὰ πολιτικὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν, ὄχι διότι ὑποτιμῶμεν τὴν σημασίαν αὐτῶν τῶν πολιτικῶν ζητημάτων, ἀλλὰ διότι νομίζω, ὅτι ἡ ὀξύτης, ἡ ὁποία προσεδόθη εἰς τὰ θέματα αὐτά, ὑπῆρξε κάπως ὑπερβολική, οὕτως ὥστε, οὔτε τὸ στρατιωτικόν, οὔτε τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως, οὔτε ἀκόμη καὶ τὸ θέμα τῶν ἐκλογῶν νὰ καλύπτῃ τὸ γενικώτερον ἐνδιαφέρον τῆς κοινῆς γνώμης. Θὰ ἀκολουθήσω, κύριοι συνάδελφοι, τὴν σειρὰν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις, διὰ τοῦ ἡγέτου της τοῦ Στρατάρχου κ. Παπάγου—ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία οὐσιαστικῶς καλύπτει τὸ 90% τῶν ἑδρῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως—θὰ ἀκολουθήσω δι’ ὀλίγων αὐτὴν τὴν σειράν, διὰ νὰ ξεκαθαρίσω τὴν θέσιν μας ἐπ’ αὐτῶν τῶν ζητημάτων. Τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον, ὑπῆρξεν, μπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, τὸ κυριώτερον θέμα τῆς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐπικρίσεως, εἶναι, βέβαια, ἕνα ἐξαιρετικὰ σπουδαῖον ζήτημα τὸ ὁποῖον συνδέεται μὲ τὴν ἐθνικήν μας ὑπόστασιν, καὶ μὲ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας μας καὶ βεβαίως προκαλεῖ τὸ γενικώτερον ἐνδιαφέρον μας. Συμπίπτει ὡς ἀγροτικὸς βουλευτὴς καὶ ὡς ἄνθρωπος τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, νὰ μὴ γνωρίζω πρόσωπα καὶ πράγματα εἰς τὸν Στρατόν, δὲν ἔχω γνωριμίας μὲ τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν τοῦ τόπου, διὰ νὰ κρίνω κάπως περισσότερον ἐλεύθερα τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀπησχόλησαν τὴν Ἐθνικήν μας Ἀντιπροσωπείαν. Βεβαίως, ἐκφράζω τὴν λύπην μου, διὰ τὸ ὅτι ὁ Στρατάρχης Παπάγος, ὁ ὁποῖος ἐλάμπρυνε τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας προσέφερε καὶ εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ ὡς Ἀρχιστράτηγος τοῦ πολέμου ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν, εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐπικρίνῃ δριμύτατα τὴν Κυβέρνησιν δι’ ὡρισμένας τῆς πράξεις, αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ Στρατεύματος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ τονίσω, ἀπὸ τὴν πρόχειρον μελέτην τοῦ ζητήματος, εἶναι ὅτι, νομίζω ὅτι αἱ ἐνέργειαι τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχον προσλάβει τοιαύτην ἔκτασιν, ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἀπολύτως ἡ ἐπίκρισις αὐτὴ ἐναντίον της. Βεβαίως, εἶναι πιθανόν, ἡ Κυβέρνησις νὰ παρεσύρθη εἰς ὡρισμένας ἐνεργείας, αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν κάποιαν ἀναταραχὴν εἰς τὸν Στρατόν, ἀλλὰ αἱ ἐνέργειαι αὐταί, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ὑπῆρξαν πολὺ περιωρισμέναι ἴσως καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐπιβεβλημέναι, οὕτως ὥστε νὰ μὴ εἶναι ἀξία ἡ Κυβέρνησις μιᾶς γενικωτέρας κατακραυγῆς διὰ τὴν κακὴν διαχείρισιν τῶν ζητημάτων εἰς τὸν Στρατόν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ εἴπω ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς εἶναι, ἡ ἀνάγκη, ὅπως ὁ Στρατὸς διαφυλαχθῇ ἀπὸ οἰανδήποτε κομματικὴν παρέμβασιν, εἶναι ἀνάγκη καὶ εἰς αὐτό, δὲν ἔχομεν ἡμεῖς δύναμιν νὰ συντελέσωμεν, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἰδιαιτέρως προσωπικῶς καὶ ὁ Στρατάρχης Παπάγος, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ συντελέσουν εἰς τὸ νὰ ἀρθοῦν αἱ παρεξηγήσεις αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦνται, νὰ δημιουργηθῇ ἕνα πνεῦμα ἀμοιβαίας ἀνοχῆς. Διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, εἶναι ἀνάγκη νὰ διατηρηθῇ ἡ ἑνότης τοῦ Στρατεύματος, εἶναι ἀνάγκη νὰ μὴ φθάσῃ αὐτὴ ἡ διάστασις εἰς ἕναν διχασμόν, διότι γνωρίζομεν ἀπὸ τὴν ἱστορίαν τοῦ παρελθόντος ὅτι ὁ διχασμὸς εἰς τὸν Στρατὸν ὑπῆρξεν ὀλέθριος καὶ διὰ τὴν Ἐθνικήν μας ἄμυναν καὶ διὰ τὴν γενικωτέραν ὑπόστασίν μας, ὡς Ἔθνους καὶ ἐλευθέρου λαοῦ. Ἐλπίζω, λοιπόν, ὅτι πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν μὲ πᾶσαν καλὴν πίστιν καὶ καλὴν θέλησιν, θὰ ἐργασθῶμεν εἰς τὸ μέλλον καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅπως εὕρωμεν τρόπον γαληνεύσεως τοῦ Στρατοῦ, ἠρεμίας τοῦ Στρατοῦ, ἵνα ὀργανούμενος καὶ ἐξοπλιζόμενος ὁ Στρατός, ἀπολύτως ἡνωμένος, ἀντιμετωπίσῃ ἴσως, εὐχόμεθα νὰ τὸ ἀποφύγῃ τὸ Ἔθνος, ἀλλὰ ἐνδεχομένως νὰ ἀντιμετωπίσῃ κρισίμους στιγμὰς καὶ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς κρισίμους αὐτὰς στιγμάς, εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐθνικῆς μας ὑποστάσεως καὶ νὰ φανῇ ἀντάξιος ὁ Στρατὸς αὐτὸς πρὸς τὴν λαμπράν του ἱστορίαν. Πέραν τοῦ Στρατιωτικοῦ ζητήματος, διὰ τὰ μέτρα τῆς εἰρηνεύσεως, τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν, ἄλλωστε αὐτὰ δὲν ἦλθον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον μέχρι σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἐχειρίσθη τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως, διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ κ. Ρέντη, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι ἡ ἐπίκρισις εἶναι ἄδικος. Διότι ὁ κ. Ρέντης καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Ρέντης, μὲ τὴν μακράν του πεῖραν μὲ τὴν σύνεσιν καὶ τὴν ὀξύνοιαν, ἡ ὁποία τὸν διακρίνει, ἐχειρίσθη τὰ ζητήματα αὐτὰ ἐν τῷ πλαισίῳ τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος. Καὶ νομίζω πράγματι ὅτι ἡ ἀποκατάστασις καὶ τῆς Δημοκρατίας, ἡ ἀποκατάστασις τῆς Ἐθνικῆς Ἑνότητος καὶ τῆς ἰσοπολιτείας, ἐπιβάλλει τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως μὲ ἕνα εὐρύτερον πνεῦ☐ ἀποδώσῃ πραγματικὴν ἰσοπολιτείαν, τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὁλόκληρος ποθεῖ. Διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πράγματι δὲν φέρουν εὐθύνην δι’ ὅσα συνέβησαν εἰς τὸ παρελθόν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀκίνδυνοι διὰ τὴν Ἐθνικήν μας ὑπόστασιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρίσκωνται εἰς μειονεκτικὴν θέσιν. Νομίζω ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ τῆς εἰρηνεύσεως, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις, τὰ ἀντιμετωπίζει πάντοτε ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς περιφρουρήσεως τῶν γενικωτέρων ἐθνικῶν μας συμφερόντων, ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς περιφρουρήσεως τῆς ἐθνικῆς μας ἀσφαλείας. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ μέτρα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ κλονίσουν τὴν ἐθνικήν μας ἀσφάλειαν, ἡ ὁποία ἤδη κατωχυρώθη καὶ πιστεύω ὅτι διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν θὰ συντελέσωμεν ἀκόμη περισσότερον νὰ ἀφομοιώσωμεν ὅλας ἐκείνας τὰς δυνάμεις τοῦ τόπου αἱ ὁποῖαι παρεσύρθησαν πρὸς στιγμὴν πρὸς τὰ συμφέροντα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται μακρὰν τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος, μακρὰν τῶν ἐθνικῶν ἐπιδιώξεων καὶ τῶν ἐθνικῶν μας ἀναγκῶν. Κύριοι βουλευταί, καὶ διὰ τὰς ἐκλογὰς αἱ ὁποῖαι ἐθίγησαν, ὀφείλω νὰ εἴπω ὅτι προσωπικῶς καὶ ὡς κόμμα εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὴν ἐπίσπευσιν τῆς διενεργείας τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν, διότι νομίζομεν ὅτι αἱ συχναὶ ἐκλογαὶ δὲν ἔχουν νὰ ἐξυπηρετήσουν τὰ γενικώτερα ἐθνικὰ συμφέροντα οὔτε τονώνουν τὸν Κοινοβουλευτικόν μας θεσμόν, τὸ Κοινοβουλευτικόν μας πολίτευμα. Εἴμεθα ἀντίθετοι πρὸς τὴν διενέργειαν τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦμεν μίαν ἁπλῆ μονάδα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν εἴμεθα ἐκεῖνοι βέβαια οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπηρεάσωμεν τὴν πολιτικὴν ἐξέλιξιν τῶν πραγμάτων. Καὶ ἐὰν τὸ λέγωμεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, τὸ λέγομεν ἐκ καθήκοντος καὶ ἐξ ὑποχρεώσεως. Πιστεύωμεν λοιπὸν ὅτι τὰ Κόμματα τῆς πλειοψηφίας, εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ δώσουν πάσης μορφῆς Κυβέρνησιν, Κυβέρνησιν σταθεράν, ἡ ὁποία νὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τοὺς πόθους τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διότι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἀντιπροσωπεύεται μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μὲ τὰ Κόμματα τὰ ὁποῖα συναποτελοῦν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Βεβαίως εἴμεθα ἐναντίον τῶν ἐκλογῶν, ἀλλὰ ὅπως βλέπομεν τὰ πράγματα, ἐὰν συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις, δὲν γνωρίζω, ἐὰν δὲν πρέπει νὰ φθάσωμεν καὶ νὰ φθάσωμεν τὸ ταχύτερον, τὸ ταχύτερον, εἰ δυνατὸν εἰς τὰς ἐκλογάς. Διότι ἡ παράτασις μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία εἶναι πλήρης ἀβεβαιότητος, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ μοιραίως εἰς χρονικὸν διάστημα ὀλίγων μηνῶν, καὶ πάλιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ θέμα, τὸ πρόβλημα, τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἂν πρόκειται νὰ παραταθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν μίαν Κυβέρνησιν βιώσιμον, ἡ ὁποία θὰ κρατηθῇ καὶ ἕνα καὶ δύο χρόνια τοὐλάχιστον, ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν γνωρίζω πόσον, θὰ εἶναι πλέον ὁ λόγος διὰ νὰ ἐπισπευσθοῦν αἱ ἐκλογαὶ οὕτως ὥστε νὰ ἴδωμεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς τὶ νέον πολιτικὸν σχῆμα θὰ προκύψῃ. Διὰ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα τὸ ὁποῖον ἐθίγη καὶ κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις, οἱ παλαιότεροι συνάδελφοι, ἐνθυμοῦνται ὅτι τὸ ὑπεστήριξα. Ἀλλὰ ὑπῆρξαν διάφοροι ἀπόψεις καὶ τότε ὑπεστήριξα ὅτι ὑπῆρξεν πρόωρος ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς καὶ ἡ διενέργεια ἐκλογῶν, τὸ ἐνθυμοῦνται οἱ παλαιότεροι συνάδελφοι — καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὰς νέας ἐκλογὰς καὶ ἰδοὺ παρουσιάζεται μία Βουλὴ ἡ ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ δώσῃ σταθερὰν Κυβέρνησιν ὅπως τὴν ἐννοεῖ τοὐλάχιστον ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως συγκεντρώνει μέγα ἀριθμὸν βουλευτῶν καὶ ἐπηρεάζει μέγα τμῆμα τῆς κοινῆς γνώμης.

§65Α. ΠΑΛΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔχει τὴν πλειοψηφίαν ἡ Κυβέρνησις ἐντὸς τῆς Βουλῆς, διατὶ θὰ φέρωμεν κάθε λίγο τὸ ζήτημα ἐδῶ πέρα, ὅτι ἐπίκειται πρὸς ἐκλογάς. Διατὶ νὰ ἐκνευρίζωμεν τὴν κοινὴν γνώμην. Μπορεῖ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν. Ἡμεῖς ὅμως δὲν τὴν ἔχομεν.

§66Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Σᾶς εἶπον κύριε συνάδελφε, ὅτι ἐγὼ εἶμαι προσωπικῶς ἐναντίον τῶν ἐκλογῶν, ἀλλὰ ἡμεῖς εἴμεθα μία μονάδα. Ἐὰν θὰ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις, τότε ἂς φθάσωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Προσωπικῶς εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀναλογικῆς. Καὶ νομίζω ὅτι ὁ θόρυβος ὁ ὁποῖος ἐδημιουργήθη εἰς βάρος τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν πραγματικότητα καὶ τὴν πολιτικὴν ἀνάγκην τοῦ τόπου. Ὁ κ. Ρέντης ἀνέπτυξεν αὐτὸ τὸ κεφάλαιον. Ἔχει ὑπογραμμίσει τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τὴν ἁπλῆν ἀναλογικήν. Νομίζω ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ εἶναι ἀπολύτως βάσιμοι, διότι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος, εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ φθάσωμεν μὲν εἰς τὸν διχασμόν—ἀλλὰ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα εἶναι τελείως ἄγνωστον καὶ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ ἔλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀσκήσῃ τὴν πλειοψηφίαν, τὴν ὁποίαν θὰ συγκεντρώσῃ, ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον τὴν συγκεντρώσῃ. Εἶναι δυνατὸν λοιπὸν τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας νὰ δημιουργήσῃ μίαν κατάστασιν πράγματι ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἐθνικῶς ἐπιβλαβὴς εἰς τὸν τόπον μας. Κύριοι βουλευταί, αὐτὰ τὰ θέματα ἐθίγησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ μὲ τὰ θέματα αὐτὰ ἀπησχολήθη ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος. Ἐτόνισα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς καὶ νομίζω ὅτι κάπως ἐδόθη ὑπερβολικὸς τόνος καὶ εἰς τὸ Στρατιωτικὸν ζήτημα καὶ εἰς τὰ μέτρα τῆς εἰρηνεύσεως, τὰ ὁποῖα κατὰ ἕνα μέρος αὐτῶν υἱοθετεῖ καὶ αὐτὴ ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις, καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς διενεργείας τῶν ἐκλογῶν καὶ ἀκόμη καὶ διὰ τὴν καθιέρωσιν τῆς ἁπλῆς ἀναλογικῆς, νομίζω ὅτι κάπως ὑπερβολικῶς παρεστάθησαν τὰ πράγματα καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐμὲ τοὐλάχιστον προσωπικῶς, νομίζω, ἀκόμη καὶ μέγα μέρος τοῦ λαοῦ, τοῦ κόσμου τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὁ ὁποῖος ὁμολογουμένως περισσότερον ὑποφέρει ἀπὸ τὸν λαὸν τῆς πρωτευούσης, νομίζω ὅτι καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ὀλιγώτερον συγκινεῖται πλέον καὶ ἂν θὰ γίνουν ἐκλογαὶ καὶ μὲ ποῖον σύστημα θὰ γίνουν ἐκλογαί, ἀκόμη καὶ μὲ τὰ μέτρα τῆς εἰρηνεύσεως ποίαν ἔκτασιν θὰ λάβουν, ἀκόμη καὶ διὰ τὸ Στρατιωτικὸν ζήτημα πῶς ἀντιμετωπίζεται, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω παρὰ τὴν πολεμικὴν τὴν ὁποίαν ἤσκησε καὶ ὁ τύπος, τὸ Στρατιωτικὸν ζήτημα δὲν ἐνεφανίσθη εἰς τὴν κοινὴν γνώμην εἰς αὐτὴν τὴν φοβερὰν ἔντασιν ὅπως παρουσιάσθη ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ τύπου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ Λαὸς αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι περισσότερον ἀπορροφημένος μὲ τὸ οἰκονομικόν του δρᾶμα, εἶναι περισσότερον ἀπορροφημένος μὲ τὴν προσπάθειαν τοῦ νὰ ἐπιβιώσῃ, νὰ ἀποκαταστήσῃ τὰς ζημίας τοῦ πολέμου, νὰ ἐργασθῇ ὁ λαὸς διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου, διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν πόρων τῶν Ἑλληνικῶν. Αὐτὸ τὸ θέμα περισσότερον σήμερον ἀπορροφᾶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὸ σύνολόν του. Ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅπως τὸ ἐτόνισαν καὶ ἄλλοι ὁμιληταὶ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ἀπορροφᾶ αὐτὸν τὸν κόσμον, ἀλλὰ νομίζω καὶ τὸν κόσμον τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας καὶ ἰδιαιτέρως τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ὅταν δὲ λέγωμεν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, ἐννοοῦμεν ὅτι καταντᾶ καὶ ὁ ἀστικὸς κόσμος ἐκεῖ πέρα νὰ εἶναι ἀγροτικός, διότι τὰ ἀστικὰ κέντρα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας δὲν ἔχουν ἄλλους πόρους ζωῆς καὶ ὅλα αὐτὰ τὰ κέντρα, ὅλα τὰ ἐπαγγέλματα καὶ αὐτοὶ οἱ ἐργάται ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν ὕπαρξιν ἑνὸς ἐπαρκοῦς καὶ λογικοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος μὲ τὸ ὁποῖον, ἀφοῦ ἐξασφαλίσῃ ὁ ἀγρότης τὰς στοιχειώδεις του ἀνάγκας, θὰ ἠμπορέσῃ νὰ καρπωθῇ καὶ ὁ ἀστικὸς πληθυσμὸς ἕνα μέρος αὐτοῦ τοῦ εἰσοδήματος.

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ ἤθελα νὰ μοῦ ἀπαντήσετε ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, ὡς προερχόμενος καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὸν Νομὸν Πέλλης, εἶναι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν δισπραγίαν, εἰς ἣν εὑρίσκεται;

§68Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Θὰ φθάσω καὶ ἐκεῖ. Καὶ ὁ ἐπαγγελματίας, λοιπόν, καὶ ὁ ἐργάτης καὶ ὁ βιοτέχνης καὶ ὁ ἔμπορος τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, εἶναι ἐξάρτημα τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας καὶ ὅταν ἔχωμεν πτῶσιν τοῦ γεωργικοῦ εἰσοδήματος, ἀναμφισβητήτως ἔχομεν μαρασμὸν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα. Τὸ μεγάλο πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν εἶναι αὐτὴ ἡ ἀνισότης, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ πρωτευούσης καὶ τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Καὶ τὸ θέμα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι οὐσιώδους σημασίας καὶ διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν καὶ γενικώτερον διὰ τὸν κόσμον τῆς ἐπαρχίας, δυστυχῶς δὲν ἐθίχθη ἀπὸ κανένα ὁμιλητὴν οἱασδήποτε παρατάξεως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ἀγρόται, οἱ ἐπαρχιῶται καὶ οἱ ὀρεινοὶ, ἐχθροὶ τῆς πρωτευούσης ἴσα–ἴσα εἴμεθα πολὺ φίλοι τῆς πρωτευούσης, διότι ἡ πρωτεύουσα πρέπει νὰ συγκεντρώνῃ μοιραίως τὴν ἀγάπην ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς μας τακτοποιήσεως νομίζω ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὸ τὸ ἐπίπεδον τῆς ἐθνικῆς ἀναγνωρίσεως εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ προβαδίσματος, ποὺ πρέπει νὰ ἔχῃ εἰς τὰ γενικώτερα ζητήματα, ἀλλὰ ἐδῶ πρόκειται περὶ μιᾶς οὐσιώδους ἀνισότητος. Σήμερον, τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν Ἀθηνῶν, ἀκόμη καὶ τῶν ἐργαζομένων τάξεων, ἂς ἀφήσωμεν μίαν κατηγορίαν ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἕνα βιοτικὸν τὸ ὁποῖον θίγει τὴν ἀνεκτικότητα οἱουδήποτε Ἕλληνος καὶ ἀποτελεῖ ἕνα κακὸν παράδειγμα διὰ κάθε ξένον, ποὺ ἔρχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν Ἀθηνῶν εἶναι χαμηλόν. Τὸ βασικὸν πρόβλημα εἶναι τὸ πρόβλημα τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς ἐπαρχίας καὶ ἐνῷ παλλάκις Κυβερνήσεις—ὄχι ἡ παροῦσα ἡ ὁποία ἔχει μόνον πεντάμηνον βίον—καὶ κόμματα καὶ ὁλόκληρος ὁ πολιτικὸς κόσμος συναπετέλεσαν κατὰ καιροὺς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν ἐξουσίαν τοῦ τόπου, ἀντὶ νὰ λαμβάνουν μέτρα προστασίας τῆς ἐπαρχίας, μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ συγκρατήσουν τὸν κόσμον εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἀντιθέτως διὰ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων καὶ διὰ τῶν πάσης φύσεως δανείων καὶ πιστώσεων τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, τοῦ σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως καὶ δι’ ἄλλων πιστώσεων τῶν Τραπεζῶν συντελοῦμεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν Ἀθηνῶν, συντελοῦμεν εἰς τὴν δημιουργίαν νέων βιομηχανιῶν, νέων ἐπιχειρήσεων, νέων ἐμπορικῶν ὀργανισμῶν, συγκεντρώνομεν τὴν διοίκησιν ἐδῶ, συγκεντρώνομεν ὁλόκληρον τὸ τραπεζιτικὸν σύστημα, οὕτως ὥστε οὔτε μία τραπεζιτικὴ ἐπιχείρησις νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ζήσῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Ὅλαι αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὰ οἰκονομικὰ Ὑπουργεῖα καὶ ἔχουν ἄμεσον ἀνάγκην τῆς ἐπαφῆς μὲ αὐτά, εἶναι ὑποχρεωμέναι νὰ μεταφέρουν τὴν ἕδραν των ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ γραμμὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησαν μέχρι σήμερον δυστυχῶς, ἠθελημένως ἢ καὶ ἀθελήτως, ἴσως ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν οἰκονομικῶν συγκροτημάτων καὶ συμφερόντων, ἴσως καὶ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς γραφειοκρατίας, ἡ ὁποία δημιουργεῖται εἰς τὸν τόπον αὐτόν, διότι πολλάκις οἱ Ὑπουργοὶ εἶναι δυστυχῶς ὑποχείριοι καὶ τῆς γραφειοκρατίας καὶ παρασύρονται ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε εἰσηγήσεις τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ὑπηρεσίαι δημιουργοῦν αὐτὴν τὴν συγκέντρωσιν, οὕτως ὥστε σήμερον ἐν Ἀθήναις νὰ διπλασιασθοῦν καὶ νὰ τριπλασιασθοῦν. Αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ ἀποδεικνύουν ἀκριβῶς τὸν κακὸν δρόμον, τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖ ὁ τόπος, διότι σὲ πέντε χρόνια μέσα ὁ πληθυσμὸς τῆς πρωτευούσης ἐδιπλασιάσθη, ἐὰν δὲν ἐτριπλασιάσθη. Τοῦτο τὶ σημαίνει; Ὅτι ἐδῶ ὑπάρχει ἕνα βιοτικὸν ἐπίπεδον πολὺ ἀνώτερον καὶ πολὺ καλύτερον ἀπὸ ἐκεῖνο, ποὺ ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, ὥστε ἀναγκάζεται ὁ Ἕλλην ἐπαγγελματίας, ὁ Ἕλλην ὑπάλληλος, ὁ Ἕλλην ἀγρότης νὰ ἐγκαταλείπῃ τὴν πατρικήν του ἑστίαν, πρὸς τὴν ὁποίαν ἔχει δείξει τόσην στοργὴν καὶ τόσον ἐνδιαφέρον, νὰ τὴν ἐγκαταλείπῃ ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀνάγκης καὶ νὰ τρέπεται εἰς τὴν πρωτεύουσαν, διὰ νὰ πολιτογραφῆται ἐδῶ ὡς ἐργάτης ἢ ὡς μεταπράττης. Μᾶς λέγουν ὅτι δημιουργεῖται ἀνεργία. Μὰ ἡ ἀνεργία αὐτή, ἡ ὁποία ἐκάλυψεν ὅλον τὸν πληθυσμόν, εἶναι ἀνεργία ἡ ὁποία ἐν πάσῃ περιπτώσει διὰ τὰς Ἀθήνας εἶναι περίπου δικαιολογημένη διότι μονίμως παρουσιάζεται κατ’ ἔτος. Πέραν αὐτοῦ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον νομίζομεν ὅτι ὅλα τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν στοργὴν διὰ τὰ ἐθνικὰ ζητήματα, πρέπει νὰ ἔχουν τὴν γενναιότητα καὶ τὸ θάρρος νὰ τὸ ἀντιμετωπίσουν, ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο θέμα. Βλέπομεν μέσα εἰς τὰς Ἀθήνας τὰς πολυκατοικίας καὶ τοὺς οὐρανοξύστας νὰ δημιουργοῦνται. Βλέπομεν τὴν μίαν ἡμέραν ἕνα οὐρανοξύστην εἰς τὸ ἕνα τετράγωνον καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν εἰς τὸ ἄλλο τετράγωνον. Πῶς κατασκευάζονται αὐταὶ αἱ νέαι πολυκατοικίαι, καθ’ ἣν στιγμὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν δὲν ὑπάρχει τίποτε ἀπολύτως πέραν τῆς ἐρημώσεως καὶ τῆς πτώσεως τῆς οἰκονομικῆς της ζωῆς; Καὶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἀκόμη, ὅπου ἡ ἀτομικὴ πρωτοβουλία ἔχει θεοποιηθῆ, εὑρίσκεται κάτω ἀπὸ ἕνα κρατικὸν ἔλεγχον καὶ ὑπὸ μίαν παρακολούθησιν. Καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ παντοῦ ὑπάρχει αὐτὸς ὁ κρατικὸς ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν φορολογικὴν καὶ τὴν κοινωνικὴν πολιτικὴν κατώρθωσε νὰ ἐπηρεάζῃ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου ὥστε νὰ μὴ δημιουργοῦνται τοιούτου εἴδους ἐπενδύσεις καὶ νὰ ἐξασφαλίζεται ἰσορροπία εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς ἐπικρατείας. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ τοῦ βασικοῦ προβλήματος, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖται διὰ τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν, εἶναι τὸ πρόβλημα τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει βεβαίως ὀλίγων μηνῶν ζωήν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ἐν τῷ συνόλῳ νὰ ἐμφανίσῃ τὸ κοινωνικὸν καὶ τὸ ἀγροτικόν της πρόγραμμα, ἐν τούτοις ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν ὅτι δὲν τὸ ἔχει προγραμματίσει, οὔτε συστηματοποιήσει, οὔτε τὸ ἔχει ἐμφανίσει κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι ὡλοκληρωμένα ἀντιμετωπίζει τὸ βασικὸν πρόβλημα τῆς ἀγροτικῆς Τάξεως, τὸ πρόβλημα τῆς διαθέσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ἄλλο ἕνα βασικὸν πρόβλημα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς ὀργανώσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τὸ πρόγραμμα τῆς χρηματοδοτήσεως τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία παίζει βασικὸν ρόλον εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς γεωργικῆς μας παραγωγῆς. Εἶναι πολὺ σοβαρὸν τὸ θέμα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ τὸ ἀναπτύξωμεν, ἀλλὰ βλέπομεν, κύριοι βουλευταί, οἱ μεταβαίνοντες εἰς τὴν ὕπαιθρον εἰς ποίας δυσκολίας εὑρίσκεται ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ χορηγήσῃ πάσης φύσεως δάνεια καὶ αὐτὰ τὰ βραχυπρόθεσμα. Εἶπεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἀντιμετώπισε τὴν προικοδότησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἐκυκλοφόρησεν ἡ φήμη ὅτι κατετέθη νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἐὰν κατετέθη τοιοῦτον νομοσχέδιον τῶν ἑξακοσίων δισεκατομμυρίων δραχμῶν.

§69Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐστάλη εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν.

§70Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἄν φθάσαμεν εἰς τὴν χρηματοδότησιν αὐτῆς θὰ εἶναι πρῶτον ἕνα σταθερὸν ἐπιχείρημα καὶ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Ἑλληνικῆς Γεωργίας καὶ πέραν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ὑπάρχει τὸ βασικὸν τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων διότι ἐξ αὐτῶν ἐξαρτᾶται τὸ ἡμερομίσθιον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ζοῦν εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν ὀρεινὴν Ἑλλάδα. Πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ πρωτίστως ὅλα τὰ κόμματα καὶ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν τὶ γίνεται μὲ αὐτὸν τὸν ὀρεινόν μας πληθυσμὸν ἀπὸ τῆς Πελοποννήσου μέχρι τῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, πῶς ζῇ αὐτὸς ὁ πληθυσμός. Διότι ἡ κατάστασίς των λέγω εὑρίσκεται εἰς κρίσιμον σημεῖον, δὲν θὰ σᾶς ἀναπτύξω τὰ ζητήματα αὐτῶν ἀλλὰ ἴσως κατὰ σύμπτωσιν θὰ εἰπῆτε ὅτι ὁ ὁμιλῶν συνήθισε νὰ ἀσχολῆται μὲ τὸ καπνικὸν ζήτημα ἀλλὰ τὶ νὰ κάνω ἐγὼ τὴν στιγμὴν ποὺ εἶναι πολὺ ἐπίκαιρον τὸ θέμα. Δὲν εἶναι σήμερον ἐπίκαιρον τὸ σιτικὸν ζήτημα διότι θὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν κατὰ Ἰούνιον καὶ Ἰούλιον μῆνα, πρέπει τώρα ἴσως νὰ τὸ πραγματοποιήσωμεν ἀλλὰ ἐδῶ εἰς τὸ καπνικὸν ζήτημα φθάσαμεν εἰς τὴν περίοδον ὅπου ἤρχισε ἡ διάθεσις. Εἶναι ἐπίσης λίαν ἐπίκαιρον τὸ ζήτημα τοῦ βάμβακος. Καὶ εἶναι ἡ καλλιέργεια τοῦ βάμβακος ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπιθυμοῦμεν ἰδιαιτέρως νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§71ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἴπατε ὅτι τὸ πρόβλημα τοῦ σίτου δὲν εἶναι ἐπίκαιρον καὶ ὁμολογῶ παρ’ ὅλην τὴν εἰδικότητά σας ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν ζητημάτων διαμαρτύρομαι καὶ ἐκπλήσσομαι πῶς λέγετε τὸ πρόβλημα τοῦ σίτου δὲν εἶναι ἐπίκαιρον.

§72Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἀντιμετωπίζομεν τὸ πρόβλημα ἀσφαλείας τοῦ σίτου διότι ἡ παραγωγὴ ἀκόμη δὲν εὑρίσκεται ἐν τῇ ἐξελίξει της. Ἐπιβάλλει λοιπὸν διὰ τὰ δύο αὐτὰ προϊόντα, διὰ τὸν βάμβακα καὶ διὰ τὸν καπνὸν νὰ εἴπω, ὅτι διὰ μὲν τὸν βάμβακα πρέπει ὅλοι νὰ δείξωμεν ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον καὶ νὰ ἐργασθῶμεν διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῆς καλλιεργείας του. Νομίζω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, πρέπει νὰ ἐργασθοῦν πρὸς αὐτὰς τὰς κατευθύνσεις μὲ ὅλας των τὰς δυνάμεις. Καὶ διὰ νὰ κεντρίσωμεν τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ παραγωγοῦ εἶναι ἀνάγκη νὰ δείξωμεν πρὸς αὐτὸν μίαν εἰδικὴν πολιτικὴν καὶ μίαν εἰδικὴν μεταχείρησιν. Τὸ βαμβάκι εἰς τὸ Ἐσωτερικὸν πολλάκις ἐπωλήθη μὲ ἕνδεκα ἕως δώδεκα χιλιάδας, ἐνῷ ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ἦτο δέκα ἕξ καὶ μισὴ ἕως δέκα ὀκτὼ χιλιάδας δραχμάς. Νομίζω ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ σπεύσῃ νὰ δώσῃ εἰς τοὺς παραγωγοὺς τὸ συμπληρωματικὸν τίμημα τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἀπὸ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς, διότι τὸ σπουδαιότερον κίνητρον διὰ τὴν ἐπικράτησιν τῆς καλλιεργείας εἶναι ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ὁ παραγωγός. Ἐρχόμεθα εἰς τὸν καπνόν, διὰ τὸν καπνὸν θὰ εἴπω δύο λόγια ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις ἐξήγγειλε τὸ πρόγραμμά της διὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῶν καπνῶν καὶ εἰς τὸ πρόγραμμα αὐτὸ βλέπομεν ὅτι ἡ τιμὴ ἀσφαλείας, ἡ ὁποία ἔχει καθιερωθῆ διὰ τὸν καπνὸν τώρα καὶ τέσσαρα ἔτη περιέργως κατηργήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι τοῦτο μία καταπάτησις τῶν δικαιωμάτων τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου. Ἡ τιμὴ ἀσφαλείας εἶναι βασικὸν σημεῖον διὰ τὴν προστασίαν τῆς παραγωγῆς. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ λύσῃ αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν ἀδικίαν ἡ ὁποία γίνεται εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν. Θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν ὁποίαν ἀποβλέπουν οἱ ἐσωτερικοὶ καπνοπαραγωγικοὶ πληθυσμοὶ θὰ θελήσῃ νὰ τὸ προσέξῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ νὰ ἀναθεωρήσῃ ἐν προκειμένῳ τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν. Κύριοι, ἐπειδὴ ἡ ὥρα δὲν μᾶς παίρνει δὲν ἔχω περισσότερα πράγματα νὰ σᾶς εἴπω, ἴσως νὰ μᾶς δοθῇ εὐκαιρία εἰς ἄλλην συνεδρίασιν διὰ τὰ γεωργικὰ θέματα ἐντὸς τῆς Βουλῆς καίτοι ἡμεῖς ἀποτελοῦντες μίαν μερίδα τοῦ πληθυσμοῦ οὔτε ἐπερωτήσεις δὲν ἠμποροῦμε νὰ κάμωμεν. Αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διότι βλέπομεν καὶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ λαδιοῦ ποὺ θέλαμε νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς παρατηρήσεις μας δὲν τὸ κατωρθώσαμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως δὲν μᾶς ἐδόθη καιρὸς νὰ τὰ εἴπωμεν.

§73Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑφυπ. Ἐξωτ.). Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ, τὸ ζήτημα αὐτό, ὅπως ἐσεῖς ξέρετε καλά, εἶναι πολυσύνθετον καὶ δὲν συζητεῖται μὲ δύο λόγια. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὅπως θὰ ξεύρετε ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀρκετὰς χιλιάδας τόννους καπνῶν εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ διὰ τῆς συγκεντρώσεως τῶν ὑπολοίπων τοῦ 1951 αὐξάνει τὰ ἀποθέματά της.

§74Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ὄχι.

§75Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑφυπ. Ἐξωτ.). Τῶν ἐξαγωγίμων.

§76Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι ὅλων τῶν ἐξαγωγίμων.

§77Ε. ΑΒΕΡΩΦ. (Ὑφυπ. Ἐξωτ.). Παρὰ τὴν ὕπαρξιν χιλιάδων τόννων εἰς τὰς ἀποθήκας ἡ ἐξαγωγὴ θὰ ὑπερβῇ τὰς 35.000 κατὰ πᾶσαν πιθανότητα. Εὑρισκόμεθα δὲ ἐν συνεννοήσει μὲ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν δι’ ἐξαγωγὴν καπνῶν. Συνεπῶς, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀναμένω ἀπὸ Ὑμᾶς, ἀντικειμενικὸν βουλευτὴν καὶ ἄνθρωπον τοῦ καπνοῦ, εἶναι νὰ ἀναγνωρίσητε τοὐλάχιστον τὴν στοργὴν καί τινας ἐπιτυχίας εἰς τὸν τομέα τῶν καπνῶν.

§78Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Λυποῦμαι πάρα πολύ, τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὰ καπνά, δὲν εἶναι ἀρκετόν, πρέπει νὰ εἶναι μεγαλύτερον. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις εἶναι ἀξιέπαινος διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν καπνῶν, ἀλλὰ οὐδεὶς δὲν ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν πώλησιν καὶ κατακρατοῦν τὸν καπνὸν ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς Καπνεμπορικῆς Ὁμοσπονδίας εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν παραγωγῶν. Ἐσεῖς πάντως ὑπήρξατε ὁ ἔχων τὴν πρωτοβουλίαν τῆς συγκεντρώσεως καὶ εἰργάσθητε ἀόκνως καὶ εἶναι πρὸς τιμήν σας καὶ τὸ ἀναγνωρίζω, ἀλλὰ τὰ καπνὰ δὲν πωλοῦνται. Ἡ κατάστασις εἶναι τραγικὴ ἐκεῖ ἐπάνω. Τὶ νὰ εἴπω τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ καπνοπαραγωγοὶ τῆς Ἀνατολικῆς καὶ Δυτικῆς Μακεδονίας δὲν δύνανται νὰ ἀγοράσουν οὔτε τὰ τρόφιμα τοῦ δελτίου των.

§79Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας.

§80Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Θὰ ἐχρειάζετο περισσοτέρα ἀνάπτυξις τοῦ θέματος. Ἀλλά, θὰ μοῦ παραταχθοῦν οἱ ἴδιοι ἀριθμοί, ὅπως καὶ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅπως καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ποῦ εἰς ἀπάντησιν παραπόνων μας μᾶς λέγει ὅτι αἱ περιφέρειαι αὐταὶ εἶναι πτωχόταται κλπ. κλπ.

§81Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. ...... (δὲν ἀκούεται).

§82Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τερματίζων κύριοι βουλευταί, τὴν ὁμιλίαν μου, θέλω νὰ εἴπω, εἶναι ὅτι τὰ βασικὰ συμπεράσματα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὴν πολεμικήν της ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως δὲν νομίζομεν ὅτι εἶναι τοιαύτης σημασίας ὥστε νὰ δικαιολογῆται ἀνατροπὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ἡ πολεμικὴ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἐστρέφετο εἰς τὰς συγκεκριμένας προσπαθείας τῆς ἀποκαταστάσεως ἰσότητος εἰς ὅλας τὰς κοινωνικὰς μερίδας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τότε θὰ μᾶς εἶχεν ἡ ἀξιωματικὴ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὸ πλευρόν της. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἀντιπολίτευσις τοποθετεῖ τὸ βάρος τοῦ πολιτικοῦ ἀγῶνος ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος, ἐπὶ τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, δὲν νομίζομεν, ὅτι εἶναι ζητήματα, τὰ ὁποῖα τοὐλάχιστον ἡμᾶς μᾶς πείθουν ὅτι δικαιολογεῖται......

§83Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. .... (δὲν ἀκούεται).

§84Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. .... ἀνατροπὴ τῆς Κυβερνήσεως. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐγὼ ἐνῷ ὅταν τὸ πρῶτον ἐνεφανίσθη ἡ Κυβέρνησις ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας δὲν τὴν ἐψήφισα, ἐν τούτοις διὰ νὰ διαστείλω τὴν θέσιν μου ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ πολιτικοῦ θέματος ὅπως ἐτέθη ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς). Τὸ λέγω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἐν τῇ συναισθήσει τῆς πολιτικῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ἀναλαμβάνω, ἀπέναντι τοῦ κόσμου τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύω. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς Ἀριστερᾶς) καὶ μετὰ τοῦ ὁποίου εὑρίσκομαι εἰς διαρκῆ ἐπαφήν. Ὀφείλω νὰ τὸ πράξω αὐτὸ παρὰ τὴν ἀντίθεσίν μου, ἡ ὁποία συνεχίζεται πρὸς τὴν οἰκονομικὴν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τὴν ἀγροτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐπὶ πλέον διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἐμφανίζεται ἔχουσα διάφορον πολιτικὴν καὶ ἐπὶ τοῦ καπνοῦ καὶ ἐπὶ τοῦ βαμβακοπαραγωγικοῦ καὶ ἐλαιοπαραγωγικοῦ ζητήματος, διότι αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν, δὲν κατηύθυνον τὴν Ἀντιπολίτευσιν πρὸς τὸν δρόμον ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος νομίζομεν ἡμεῖς ὅτι εἶναι ὁ ὀρθότερος. Καὶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦ λαδιοῦ αἱ συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ὑπῆρξαν συζητήσεις αἱ ὁποῖαι κατέληξαν εἰς βλάβην τῶν συφερόντων τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν καὶ ἔπνιξαν τὴν συζήτησιν. Καὶ δὲν ἦσαν ἁπλαῖ ἐπερωτήσεις βουλευτῶν τοῦ Συναγερμοῦ, ἀλλὰ αὐτὴ ἡ ἡγεσία τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διὰ τοῦ ἐκπροσώπου της ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἐπροστάτευσεν αὐτὸν τὸν τρόπον διεξαγωγῆς τῆς συζητήσεως. Καὶ ἄλλα ψέματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ μᾶς ἐνθαρρύνουν νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ πολιτική της εἰς τὸ οἰκονομικὸν ἐπίπεδον καὶ ἡ ἀγροτική της πολιτικὴ θὰ εἶναι βελτιωμένη, θὰ εἶναι καλυτέρα, ἀπὸ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀντιτιθέμεθα, ὄχι μόνον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀντιτιθέμεθα καὶ πρὸς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Θὰ δώσωμεν ὅμως ψῆφον ἐμπιστοσύνης ἀποδεικνύοντες ὅτι δὲν ὀρρωδοῦμεν προκειμένου νὰ ἀναλάβωμεν πολιτικὰς εὐθύνας ἀπέναντι τοῦ λαοῦ τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύομεν. Δὲν πτοούμεθα νὰ ἀναλάβωμεν αὐτὰς τὰς πολιτικὰς εὐθύνας καὶ εἶναι μία ἀκόμη ἀπάντησις ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς κατηγοροῦν καὶ ἀπὸ τὰς δύο πτέρυγας, ὅτι δημαγωγοῦμεν. Οὐχ’ ἧττον ὁ ἀγροτικὸς βουλευτής, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀντίθεσιν ἀπὸ ἑξαμήνου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὁ ὁποῖος κατηγορεῖται ὅτι ἐξεγείρει τοὺς ἀγρότας ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν τὰ πράγματα τείνουν εἰς ἕνα σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ σταθμίσωμεν τὴν πολιτικήν μας θέσιν, δὲν ὀρρωδοῦμεν πρὸ τῶν πολιτικῶν συνεπειῶν καὶ ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ δώσωμεν ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι νομίζομεν ὅτι γενικώτερος λόγος ἐπιβάλλει νὰ παραμείνῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἔχωμεν σταθερότητα καὶ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς ἐκλογάς. Καὶ τερματίζων, σᾶς λέγω, ὅτι ἐὰν ἡ σημερινὴ μάχη δὲν πρόκειται νὰ τερματίσῃ τὴν κατάστασιν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ πολιτικὴ σταθερότης τοὐλάχιστον ἑνὸς ἔτους, εἶναι καλύτερον νὰ φθάσωμεν τὸ ταχύτερον εἰς ἐκλογὰς διὰ νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀπὸ ποίους καὶ κατὰ ποῖον τρόπον ἐπιθυμεῖ νὰ κυβερνηθῇ. (Χειροκροτήματα).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κερασσώτης ἔχει τὸν λόγον.

§86Π. ΚΕΡΑΣΣΩΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἤθελον σήμερον, παρ’ ὅλον ὅτι ὁ χρόνος ποὺ μοῦ δίδεται εἶναι τόσον περιωρισμένος, νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἀπεχώρησα ἀπὸ τὸ Κόμμα ὑπὸ τὸ ὁποῖον ἐξελέγην. Οἱ διάφοροι ἀγορηταὶ ἐδῶ ἀνέφεραν διαφόρους ἀριθμοὺς διὰ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, καὶ ὅπως ὁ φίλτατος κ. Καρτάλης εἶπεν οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους αὐτὸς ἀνέφερεν εἶναι ἀδιάψευστοι, εἶναι ἡ λυδία λίθος τῶν πραγμάτων. Ἀλλὰ δυστυχῶς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸν διαψεύσω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ νὰ τοῦ εἴπω τὸ ἑξῆς: Λυδία λίθος δὲν εἶναι οἱ ἀριθμοὶ ποὺ παρουσιάζονται ἀπὸ τοὺς οἰκονομολόγους μόνον, τοὺς ὁποίους ἀριθμοὺς τοὺς καταλαβαίνουν μερικαὶ χιλιάδες μόνον ἀπὸ θεωρητικὰ κατηρτισμένους ἀνθρώπους, αὐτοὶ λ.χ. ποὺ ἔχουν διαβάσει Ἄδαμ Σμίθ, Ζὶντ καὶ ἄλλους θεωρητικοὺς οἰκονομολόγους. Λυδία λίθος εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ πραγματικότης. Ἡ σκληρὰ πραγματικότης. Ὅσοι ἀπὸ σᾶς εἶσθε παντρεμένοι ἐρωτήστε τὰς συζύγους μὲ τὰ χρήματα ποὺ παίρνουν σήμερα ἠμποροῦν νὰ περάσουν ὅπως ἐπερνοῦσαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν; Ἐρωτήσατε τὸν ὑπάλληλον: Περνᾷ μὲ τὰ χρήματα ποὺ παίρνει ὅπως ἐπερνοῦσε πρὸ τῶν ἐκλογῶν; Ἐρωτήσατε τὸν ἐργάτην καὶ τὸν ἀγρότην, ὅλον τὸν δραχμοσυντήρητον κόσμον, καὶ θὰ ἰδῆτε τότε ὅλοι περνοῦν σήμερα χειρότερα ἀπὸ ὅτι ἐπερνοῦσαν πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Πρὸ ἡμερῶν ἤμην εἰς τὴν Ρόδον, ὅπου εἶδον μίαν τεραστίαν οὐρὰν ἔξω ἀπὸ τὸ Δημαρχιακὸν Μέγαρον. Ἠρώτησα τὶ ἐπερίμεναν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ καὶ ὁ Δήμαρχος μοῦ εἶπεν ὅτι ἐπερίμεναν νὰ πάρουν τὸ «ἐπίδομα οἰκογενειακῆς ἀποκαταστάσεως», δηλαδὴ 20.000 δρχ. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ πραγματικότης. Αὐτὴ εἶναι ἡ λυδία λίθος. Ἠμπορεῖ νὰ λέγουν οἱ ἀριθμοὶ ὅτι ὅλα πᾶνε καλά, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ ὁ κόσμος πεινᾷ. Ἔτσι τὴν καταλαβαίνω τὴν λυδίαν λίθον ἐγὼ καὶ μαζί μου ὁ περισσότερος κόσμος ποὺ ἀγωνιᾷ μὲ τὴν κατάστασίν μας τὴν οἰκονομικήν.

§87Ν. ΖΑΝΝΗΣ. .... (Θόρυβος—κωδωνοκρουσίαι).

§88Π. ΚΕΡΑΣΣΩΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξελέγην βουλευτὴς ὑπὸ τὸ πρόγραμμα τῆς ΕΠΕΚ. Τὸ πρόγραμμα αὐτὸ ἦτο πράγματι ἕνα «Εὐαγγέλιον», εἰς τὸ ὁποῖον ἐπίστευσα καὶ πιστεύω ἀκόμη, ὅτι ἐὰν καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ θὰ εἶναι τὸ καλύτερον ἀπὸ ὅσα εἶδαν ποτὲ τὸ φῶς εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Ἱστορίαν. Εἰς τὰς 20 Σεπτεμβρίου, ὀλίγον μετὰ τὰς ἐκλογάς, εἰς μίαν συζήτησιν μὲ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐξέθεσα μερικὰς γνώμας μου διὰ τὰ διάφορα ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν καὶ ἐμὲ τὸν ἴδιον καὶ τοὺς ψηφοφόρους μου. Μὲ παρεκάλεσε νὰ τὰ διατυπώσω γραπτῶς. Συνέταξα μίαν μελέτην ἐκ 39 σελίδων, τὴν ὁποίαν τοῦ ἀπέστειλα. Καὶ μετὰ δέκα ἡμέρας, χωρὶς νὰ ἔχω λάβει καμμίαν ἐν τῷ μεταξὺ ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν Ἀρχηγόν, μοῦ ἐζητήθη ἁρμοδίως νὰ τὴν συντμήσω εἰς ὀλίγας σελίδας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἔκαμα καὶ τὴν ὑπέβαλον ἐκ νέου. Τὴν δευτέραν μου αὐτὴν μελέτην τὴν ὑπέβαλα εἰς τὰς 16 Ὀκτωβρίου. Μετ’ ὀλίγον ὅμως ἡ μελέτη αὐτὴ ἐχάθη παραδόξως καὶ γενομένης συζητήσεως μὲ τὸν Ἀρχηγὸν παρεκλήθην ἀπὸ αὐτὸν νὰ δώσω ἀντίγραφά της εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ. Πράγματι ἔκαμα δώδεκα ἀντίγραφα καὶ τὰ ἔστειλα εἰς τοὺς Ὑπουργούς, ἀλλὰ καὶ αὐτὰ ἔμειναν ἄνευ ἀπαντήσεως. Ἔγραψα λοιπὸν τότε μίαν ἐπιστολήν, καὶ δευτέραν, καὶ τρίτην καὶ τετάρτην, αἱ ὁποῖαι ὅμως ὅλαι ἔμειναν ἐπίσης ἀναπάντητοι. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, εἰς τὰς 25 Φεβρουαρίου, ἐθεώρησα ὑποχρέωσίν μου νὰ ὑποβάλω τὴν παραίτησίν μου εἰς τὸν Ἀρχηγόν, παραίτησιν δηλαδὴ ἀπὸ τὸ Κόμμα. Παρεκλήθην ἁρμοδίως νὰ μὴ τὴν καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν, ἕως ὅτου μοῦ δοθῇ μία ἐξήγησις. Ἐπερίμενα ἕως τὰς 27 τοῦ μηνός, δηλαδὴ 22 ὁλοκλήρους ἡμέρας, ἀλλὰ καμμία δὲν μοῦ ἐδόθη ἐξήγησις. Καὶ εἰς τὰς 27 τοῦ ἰδίου μηνὸς ἔκρινα ὅτι μοῦ ἐπεβάλλετο πλέον νὰ καταθέσω τὴν ἀπόσχισίν μου ἀπὸ τὸ Κόμμα καὶ τὴν ἀνεξαρτητοποίησίν μου εἰς τὴν Βουλήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἔκαμα. Ἐζήτησα, κύριοι βουλευταί, μέσα εἰς τὸ ὑποβληθὲν πρόγραμμα—σχέδιον τὴν ἐφαρμογὴν μερικῶν δραστικῶν οἰκονομικῶν καὶ κοινωνικῶν μέτρων. Ἐζήτησα δηλαδὴ νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν κάποιο πρόγραμμα τέλος πάντων, ἔστω καὶ πρόχειρον, διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ ἐξηγήσω καὶ εἰς τοὺς ψηφοφόρους μου τὶ ἐπὶ τέλους προσπαθοῦμε νὰ κάμωμεν. Ἐζήτησα συγκεκριμένως τὰ ἑξῆς: Διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ ἀνεργία, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ ὁ κόσμος νὰ ἀναπνεύσῃ καὶ ν’ ἀναθαρρήσῃ, διὰ νὰ ἐργασθῇ ἡ Βιομηχανία, ν’ ἀπαγορευθῇ ἡ ἐξαγωγὴ οἱασδήποτε πρώτης ὕλης, ἡ ὁποία θὰ ἠμποροῦσε νὰ βιομηχανοποιηθῇ ἐδῶ, εἰς τὸν τόπον μας. Ὑπάρχουν δεδομένα ὅτι ἐγχώριοι πρῶται ὗλαι ἐξάγονται εἰς διαφόρους χώρας καὶ εἰσάγονται κατόπιν βιομηχανοποιημέναι, μὲ τιμὰς μάλιστα ὑπερόγκους καὶ τὸ χειρότερον ὑπὸ μορφὴν εἰδῶν δυναμένων ἄριστα νὰ παράγωνται καὶ ἐδῶ. Νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ εἰσαγωγὴ οἱουδήποτε εἴδους τὸ ὁποῖον κατασκευάζεται ἐπαρκῶς εἰς τὸν τόπον μας. Σχετικῶς ὁ Σύνδεσμος Ὑφαντουργῶν Βιομηχάνων Ἑλλάδος ἀπέστειλε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα:

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΥΦΑΝΤΟΥΡΓΩΝ

ΒΙΟΜΗΧΑΝΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ

Σ.Υ.Β.Ε.

Ὁδὸς Ἁγίας Εἰρήνης 7 — Τηλ. 28.342

ΑΘΗΝΑΙ

Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Φεβρουαρίου 1952

Ἀριθ. Πρωτ. 880

ΤΕΤΡΑΠΛΟΥΝ

Τηλεγράφημα ἐξαιρετικῶς ἐπεῖγον 1) Ἐξοχώτατον Πρόεδρον Κυβερνήσεως 2) Κύριον Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ 3) Κύριον Ὑπουργὸν Βιομηχανίας 4) Κύριον Ὑπουργὸν Ἐμπορίου Παρακαλοῦμεν εὐαρεστούμενοι ἐπιληφθῆτε προσωπικῶς ἀποτραπῆ μελετωμένη εἰσαγωγὴ ἑτοίμων ὑφασμάτων ἐκ Γερμανίας προδικάζουσα ἐπιδείνωσιν καταστάσεως τῆς χειμαζομένης ἤδη Ἑλληνικῆς Ὑφαντουργίας στόπ. Τυχὸν εἰσαγωγὴ ἑτοίμων ὑφασμάτων ἐπιφέρῃ ἀνεργίαν κλάδον ὑφαντουργίας κατὰ παρούσας δυσχερεῖς ἡμέρας καὶ ζημίαν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν. Διὰ τὸν Σύνδεσμον Ὑφαντουργῶν Βιομηχάνων Ἑλλάδος

Ὁ Πρόεδρος

Γ. ΣΚΡΙΒΑΝΟΣ

Ὁ Γεν. Γραμματεὺς

Π. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ

Ἀκριβὲς Ἀντίγραφον

Ὁ Διευθυντὴς

Ε. Λ. ΚΑΡΑΤΖΑΣ

Μόνον ἔτσι θὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἑλληνικὴ παραγωγὴ καὶ ἡ ἑλληνικὴ βιομηχανία καὶ θὰ εὕρουν ἐργασίαν πολλοὶ ἄνεργοι. Ἐπὶ πλέον ἐζήτησα νὰ διευκολυνθῇ ἡ εἰσαγωγὴ πρώτων ὑλῶν διὰ τὴν ἑλληνικὴν βιομηχανίαν, τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἑλληνικῆς παραγωγῆς εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς καὶ τὴν καταβολὴν κάθε προσπαθείας ὥστε νὰ κεντηθῇ καὶ ν’ ἀναζωογονηθῇ ἡ ἀγάπη, ἡ φανατικὴ ἀγάπη, τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ πρὸς τὰ ἑλληνικὰ βιομηχανικὰ ἢ ἄλλα προϊόντα. Ἐπίσης νὰ γίνῃ ἀναθεώρησις ὅλων τῶν Συμβάσεων μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ ξένων τεχνιτῶν καὶ ν’ ἀπαγορευθῇ τοῦ λοιποῦ ἡ πρόσκλησις καὶ ἡ πρόσληψις ἀλλοδαπῶν τεχνιτῶν ἢ ἐπιστημόνων ὅταν οὗτοι δὲν εἶναι τελείως ἀπαραίτητοι, ὡς ἐπίσης νὰ μὴ ἀνανεωθοῦν καὶ αἱ ὑπάρχουσαι συμβάσεις. Εἶναι ἐντροπή, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν ἡμεῖς ἔχωμεν τόσον μεγάλον ἀριθμὸν ἀνέργων νὰ ὑπογράφωμεν συμβάσεις μὲ τὴν Ἰταλίαν καὶ νὰ φέρωμεν Ἰταλοὺς ἐργάτας νὰ ὑποκαταστήσουν τοὺς ἰδικούς μας, δημιουργοῦντες οὕτω στρατιὰς ἀνέργων. Ἐζήτησα νὰ ἀντικατασταθοῦν τὰ ἤδη ἐν χρήσει ἀναχρονιστικὰ πλέον μέτρα μήκους καὶ σταθμὰ καὶ νὰ εἰσαχθοῦν τὸ γαλλικὸν μέτρον καὶ τὸ κιλόν, ἀφοῦ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Τουρκίαν ἀκόμη, τὴν μητέρα τῆς ὀκᾶς, κατηργήθησαν ἤδη ἡ ὀκᾶ καὶ ὁ πήχυς. Ἐμεῖς ἐδῶ ἔχομεν εἰς τὴν Κέρκυραν τὴν λίτραν, εἰς τὴν Ρόδον τὸ κιλό, καὶ εἰς τὴν ὑπόλοιπον Ἑλλάδα τὴν ὀκᾶν. Ἐζήτησα νὰ συσταθῇ πραγματικὴ Ἀγορανομικὴ Ὑπηρεσία καὶ νὰ πωλοῦνται ὅλα τὰ ἐμπορεύματα βάσει ὑπευθύνου κοστολογήσεως ὑπὸ τῶν ἰδίων τῶν ἐνδιαφερομένων σὺν τῷ κέρδει. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἰσχυρίσθη ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ κοστολόγησις ὅλων τῶν εἰδῶν. Συμφωνῶ μαζί του, ἀλλὰ καὶ ἐπιμένω ὅτι πρέπει πάντως καὶ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ μία ὑπεύθυνος κοστολόγησις ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ νὰ προστίθεται ἕνα νόμιμον κέρδος. Εἰς τοὺς προβαίνοντας εἰς ψευδεῖς κοστολογήσεις νὰ ἐπιβάλλεται φυλάκισις ἀπὸ 3–12 μῆνας μὴ ἐξαγοραζομένη. Τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ εἶχαν ὡς ἄμεσον ἀποτέλεσμα τὴν ἀποφασιστικὴν πάταξιν τῶν κερδοσκόπων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐδήλωσεν ἐπίσης ὅτι ὑπάρχουν δυστυχῶς βιομηχανίαι καὶ εἴδη ποὺ κερδίζουν 100%– 200%. Διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὑποδείξεών μου θ’ ἀποκαλυφθοῦν ἐπισήμως τὰ ὑπέρογκα καὶ παράνομα αὐτὰ κέρδη καὶ οἱ παραβάται θὰ τιμωρηθοῦν παραδειγματικά. Πρὸς τοῦτο ἐζήτησα πλήρη ἀναδιοργάνωσιν τῆς Ἀγορανομίας, ἐπὶ τεχνικῶν, ἐπιστημονικῶν καὶ πρακτικῶν βάσεων, ὥστε νὰ δύναται αὕτη νὰ ἐλέγχῃ τὰ ὑπὸ τῶν ἰδιωτῶν κοστολογούμενα εἴδη ἐπακριβῶς κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ νὰ κατανέμῃ τὰς εὐθύνας καταγγέλλουσα τοὺς παραβάτας. Ἐζήτησα ἐπίσης τὴν κατασκευὴν τυποποιημένων λαϊκῶν ὑφασμάτων, ὑποδημάτων, κονσερβῶν κλπ. μὲ χαμηλὸν κόστος πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ δεινοπαθοῦντος λαϊκοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ. Ἐτόνιζα ἐξ ἄλλου ὅτι πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν ἀτομικὴν πρωτοβουλίαν ἡ εἰσαγωγὴ καὶ πώλησις καταναλωτικῶν ἀγαθῶν καὶ νὰ παύσῃ τὸ Κράτος νὰ κάμῃ τὸν μπακάλην, ἀρκούμενον εἰς τὸν αὐστηρὸν ἔλεγχον ὡς πρὸς τὴν διάθεσίν των. Ἐζήτησα ἀκόμη ἐκκαθαρίσεις τῶν παλαιῶν λογαριασμῶν βιομηχανοποιήσεως ἐρίων καὶ βάμβακος. Εἶναι αἶσχος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὑπάρχουν ἐκκρεμεῖς ἀπὸ τὸ 1945 μέχρι σήμερον λογαριασμοὶ μεταξὺ Κράτους καὶ ἰδιωτῶν μὴ ἐκκαθαρισθέντες εἰσέτι. Νὰ βοηθηθῇ καὶ ἐνισχυθῇ διὰ παντὸς τρόπου ἡ ἐξαγωγὴ ἑλληνικῶν βιομηχανικῶν καὶ γεωργικῶν προϊόντων. Νὰ καταπολεμηθῇ τὸ λαθρεμπόριον μὲ αὐστηρότατα μέτρα, τὰ δὲ λαθραίως εἰσαγόμενα εἴδη νὰ κατάσχωνται καὶ νὰ ἐκποιοῦνται κατὰ κάποιον τρόπον εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν διὰ νὰ μὴ γίνουν ἀφορμὴ ἐντάσεως τῆς ἀνεργίας. Ἡ εἰσαγωγή, κύριοι συνάδελφοι, τῶν λαθραίων καλτσῶν νάϋλον, ὑφασμάτων καὶ διαφόρων ἄλλων εἰδῶν, ἡ ὁποία συνεχίζεται ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον μὲ γοργὸν ρυθμὸν ἠνάγκασαν τὴν ἑλληνικὴν καλτσοποιΐαν, ὑφασματοποιΐαν καὶ ἄλλας σχετικὰς βιομηχανίας νὰ ἀπολύσουν τὸ προσωπικόν των καὶ νὰ δημιουργήσουν τὴν σημερινὴν θλιβερὰν κατάστασιν τῆς ἀνεργίας, τὸ μέγεθος τῆς ὁποίας δὲν εἶχε γνωρίσει ποτὲ ὁ τόπος. Νὰ γίνῃ διευκόλυνσις τοῦ παραγωγικοῦ κόσμου διὰ τῆς προεξοφλήσεως γραμματίων ἑκάστης ἐπιχειρήσεως ἴσων τοὐλάχιστον μὲ τὰ γενικὰ ἔξοδα ἑκάστης ἐπιχειρήσεως. Νὰ ἐνισχυθῇ ἡ ἀτομικὴ πρωτοβουλία διὰ παντὸς τρόπου. Εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι ὅπου ἐπεχείρησε τὸ Κράτος νὰ ὑποκαταστήσῃ τὴν ἀτομικὴν πρωτοβουλίαν ἀπέτυχε. Νὰ ἐνισχυθοῦν αἱ διανομαὶ εἰς τοὺς Δημοσίους Ὑπαλλήλους. Νὰ ὀργανωθῇ ὁπωσδήποτε τεχνικὴ ὑπηρεσία εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ καὶ εἰς τὰς Κρατικὰς Προμηθείας, διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι μὲ τὴν πλημμελῆ καὶ ἄτεχνον συγκρότησιν τῶν σημερινῶν Ἐπιτροπῶν θὰ βλέπετε συνεχῶς, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέαμα ποὺ εἴδατε τὰς τελευταίας ἡμέρας μὲ τὴν ἐπερώτησίν μου, δηλαδὴ ἡ Φανέλλα τοῦ Στρατιώτου νὰ προμηθεύεται τὶς κάλτσες τοῦ Στρατοῦ μὲ 9.800 τὸ ζεῦγος καὶ μετὰ ἕξ ἡμέρας τὸ Ἐπιτελεῖον νὰ προμηθεύεται τῆς ἰδίας ἀκριβῶς ποιότητος καὶ προδιαγράφον κάλτσες μὲ 14.800 δρχ. Φαντάζεσθε τὴν ζημίαν τοῦ Κράτους, τὴν ὁποίαν κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς μου, ὡς ἀνέφερα καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ἀναβιβάζω εἰς 62.544 χρυσᾶς λίρας. Ἔχει ἀπόλυτον σχέσιν, κύριοι συνάδελφοι. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ἀπὸ 10.12.1951 ἐγγράφου τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης διαβιβασθέντος μοι διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 8012)4342)17.12.1951 ὑμετέρου ὁμοίου σχετικῶς μὲ κατατεθεῖσαν ἐρώτησίν μου ἐπὶ τῆς προμηθείας 750.000 ζευγῶν καλτσῶν ὑπὸ τοῦ Γ.Ε.Σ. κατὰ τὴν διενεργηθεῖσαν τὴν 6.10.51 δημοπρασίαν, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω ὑμῖν τὰ κάτωθι: Πρὸς τὸν σκοπὸν ὅπως καταφανῇ ἡ σοβαρὰ διαφορὰ μεταξὺ τῆς τιμῆς ἣν καταλήγουν τὰ συνταχθέντα ὑπὸ τοῦ Γ.Ε.Σ. κοστολόγια καλτσῶν τῆς δημοπρασίας 6.10.51 καὶ τῆς ἀπὸ 13.4.51 συμβάσεως, συνέταξα τὸν κάτωθι συγκριτικὸν πίνακα μὲ βάσιν τὸ κοστολόγιον τῆς Φανέλλας τοῦ Στρατιώτου (ὅπερ ἀπεδέχθη ὁ αὐτὸς Βιομήχανος Ἀναστασόπουλος διὰ τὸν λόγον ὅτι ὁ ἴδιος προσέφερε τὴν τιμὴν τῶν 9.800 δρχ. κατὰ ζεῦγος εἰς ἣν καταλήγει τοῦτο) ἀναπροσαρμοσθὲν διὰ τὰς δύο ὡς ἄνω περιπτώσεις μόνον ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν τῆς πρώτης ὕλης καθόσον τὰ λοιπὰ στοιχεῖα τοῦ κοστολογίου παραμένουσιν ἀμετάβλητα. Τὰ κοστολόγια τοῦ συγκριτικοῦ πίνακος βασίζονται ἐπίσης καὶ εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι αἱ κατασκευασθεῖσαι τόσον διὰ λογαριασμὸν τῆς Φανέλλας τοῦ Στρατιώτου κάλτσαι ὅσον καὶ αἱ διὰ λογαριασμὸν τοῦ Γ.Ε.Σ. τοιαῦται ἦσαν τῶν αὐτῶν προδιαγραφῶν καὶ τῆς αὐτῆς ἀκριβῶς ποιότητος. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν παρατιθεμένων κοστολογίων καὶ τοῦ συνταχθέντος τοιούτου ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Γ.Ε.Σ. ὀφείλεται εἰς: 1) Τὴν ὑπερβολικὴν φύραν ἣν ἀναγνωρίζει τὸ Γ.Ε.Σ. διὰ τὴν νηματοποίησιν τοῦ ἐρίου τόπς καὶ τὴν πλοκήν. Δηλαδὴ ἀναγνωρίζει φύραν 21%, ἐνῷ ὁ αὐτὸς Βιομήχανος Ἀναστασόπουλος εἰς τὴν Φανέλλαν τοῦ Στρατιώτου ἀπεδέχθη τὴν φύραν 12% (ὅρα κοστολόγιον Φ.Σ.). 2) Τὴν τιμὴν τῶν ἐρίων τόπς. Δὲν γνωρίζομεν διατὶ ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ τιμὴ τῶν τιμῶν Φινὲς 58 (150 πεννῶν) ἐνῷ οἱ ὅροι ἀναγράφουσι ποιότητα 56)58. Ἡμεῖς λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν ποιότητα ἐρίων 56 Φινὲς διότι ὁ Βιομήχανος εἶχεν δικαίωμα νὰ χρησιμοποιήσῃ ταύτην, ὡς τιμὴν δὲ τὴν πράγματι ἀναγραφομένην εἰς τὸ περιοδικὸν «THE WOOL RECORD» ἤτοι τῶν 114 πεννῶν (ὁ αὐτὸς Βιομήχανος ἐδέχθη τὴν τιμὴν τῶν 56,5 κοστολογίου). 3) Τὰ ἔξοδα νηματοποιήσεως καὶ πλοκῆς. Ὄταν λέγωμεν ἔξοδα νηματοποιήσεως καὶ πλοκῆς, ἐννοοῦμεν ἅπαντα τὰ ἔξοδα καὶ τὰς ἀποσβέσεις, ὥστε ἡ ἐγγραφὴ ἰδιαιτέρου κονδυλίου διὰ τὰ Γενικὰ ἔξοδα 7% καὶ τὰς ἀποσβέσεις 5% νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναγνωρισθῇ ὑφ’ ἡμῶν. 4) Τὸ κέρδος. Τὸ ὑπολογισθὲν ὑπὸ τοῦ Γ.Ε.Σ. ποσοστὸν κέρδους 8% κρίνεται ὑπερβολικὸν ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀναλαμβανομένη ἐργασία ἀνέρχεται εἰς δεκάδας δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἡμεῖς ὑπολογίζομεν 6% θεωροῦντες καὶ τοῦτο ὑπερβολικόν. Τὸ κέρδος αὐτὸ καὶ τὰ ἔξοδα νηματοποιήσεως καὶ πλοκῆς γενικῶς ἀπεδέχθη ὁ Βιομήχανος, ὅρα Κοστολόγιον Φ. Σ. Αἱ κρατήσεις. Φ.Κ.Ε. καὶ Χαρτόσημον ὑπολογίζονται εἰς τὰ αὐτὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα ἀναφέρει τὸ Γ.Ε.Σ. εἰς τὸ κοστολόγιον. Οὕτω τὸ Γ.Ε.Σ. ἔπρεπε νὰ προμηθευθῇ τὶς κάλτσες τῆς πρώτης Δημοπρασίας (σύμβασις 13.4.51) δραχ. 16.550 κατὰ ζεῦγος ἀντὶ τῶν δραχ. 26.300 ἤτοι ἐκ τῆς προμηθείας αὐτῆς καὶ μόνον ἐζημιώθη τὸ Δημόσιον 26.300–16.550 = 9.750 δραχ. κατὰ ζεῦγος Χ 950.000 ζεύγη ὡς ἀναφέρουν οἱ ὅροι διαγωνισμοῦ τοῦ Γ.Ε.Σ. = δραχ. 9.262.500.000 (ἐννέα δυσεκατομμύρια, διακόσια ἑξήκοντα δύο ἑκατομμύρια πεντακοσίας χιλιάδας). 2) Τῆς δευτέρας Δημοπρασίας (Δημοπρασία 6.10.51) δραχ. 11.630 κατὰ ζεῦγος ἀντὶ τῶν δραχ. 14.800 ἤτοι ἐκ τῆς δευτέρας προμηθείας ἐζημιώθη τὸ Δημόσιον δραχ. 14. 800–11.630 = 3.170 δραχ. κατὰ ζεῦγος Χ 750.000 ζεύγη = δραχ. 2.377.500.000 (δύο δισεκατομμύρια, τριακόσια ἑβδομήκοντα ἑπτὰ ἑκατομμύρια, πεντακόσιαι χιλιάδες). Συνεπῶς ἐκ τῶν δύο ἀνωτέρω προμηθειῶν καλτσῶν τὸ Δημόσιον ἐζημιώθη δραχ. ἐν συνόλῳ 11.640.000.000 δηλαδὴ 51.500 χρυσᾶς λίρας. Τὰ ἀνωτέρω ὑπολογίζονται μὲ βάσιν ποιότητα χρησιμοποιηθέντος ἐρίου 56 Φινὲς ὡς ἀναφέρουν αἱ σχετικαὶ προδιαγραφαὶ τοῦ Γ.Ε.Σ. καὶ τῆς Φανέλλας τοῦ Στρατιώτου. Δεδομένου ὅμως ὅτι ἡ ποιότης ἐρίου 56)58 Φινὲς κρίνεται ὡς πολυτελὴς διὰ τὴν κατασκευὴν καλτσῶν τύπου Στρατοῦ, τεχνικῶς ἐνδεικνυομένης τῆς ποιότητος 46–48 Φινὲς ὡς καταλληλοτέρας διὰ τὸν ὡς ἄνω σκοπὸν λόγῳ τῆς μεγαλειτέρας ἀντοχῆς τῶν ἐκ τῶν τριῶν τούτων καλτσῶν, δι’ ὃ καὶ ἡ ὑπηρεσία Κρατικῶν Προμηθειῶν μέχρι τοῦ ἔτους 1950 ἐπρομηθεύοντο κάλτσες ἐξ ἐρίου Φινὲς 46–48, ὁ δὲ Ἀγγλικὸς Στρατὸς ἐξακολουθεῖ νὰ προμηθεύεται τὸ ἴδος τοῦτο ἐξ ἐρίου Φινὲς 46–48, ὑπολογίζομεν ὅτι ἠδύνατο τὸ Δημόσιον νὰ ὠφεληθῇ καὶ ἐκ τῆς τοιαύτης τοῦ ἐρίου διαφορᾶς σημαντικὸν ποσὸν ἀνερχόμενον εἰς δραχ. 983 περίπου κατὰ ζεῦγος ἐκ τῆς Δημοπρασίας 6.10.51 καὶ δραχ. 1882 ἐκ τῆς συμβάσεως τῆς 13.4.51 ἤτοι ἐν συνόλῳ θὰ εἶχεν προκύψει ὄφελος ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου δραχ. 983 Χ

750.000+1882Χ950.000=737.250.000 + 1.787.900.000=

2.525.150.000 (δύο δισεκατομμύρια πεντακόσια εἴκοσι πέντε ἑκατομμύρια, ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδας). Τελικῶς λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν καὶ τῆς διαφορᾶς ἐκ τῆς Φινὲς τοῦ ἐρίου ὑπολογίζομεν τὴν ζημίαν τοῦ Δημοσίου ἐκ μόνης τῆς ὡς ἄνω προμηθείας καλτσῶν εἰς 14.165.150.000 (δέκα τέσσαρα δισεκατομμύρια, ἑκατὸν ἑξήκοντα πέντε ἑκατομμύρια, ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδας). Δηλαδὴ οὔτε λίγο οὔτε πολύ, 62.544 χρυσὲς λίρες. Σχετικῶς ἔλαβον ἔγγραφον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Ἀμύνης ὑπὸ ἡμερομηνίαν 10.12.1951. εἰς ἀπάντησιν κ.λ.π. (νὰ ληφθοῦν ἀπὸ Ἐφημερ. Κυβερνήσεως 1–2).

§89Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπ. Μεταφ.). Αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐκθέσατε ἐδῶ, ἀποτελοῦν μέρος τοῦ προγράμματος τῆς Ε.Π. Ε.Κ ἢ εἶναι πρόγραμμα ἰδικόν σας, τὸ ὁποῖον ἠθελήσατε νὰ ἐφαρμόσητε; Καὶ ὅλα αὐτὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐκφέρει γνώμην ἡ Βουλή;

§90Π. ΚΕΡΑΣΣΩΤΗΣ. Βεβαιότατα καὶ ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ σημερινὸν θέμα ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ ἀναπτύσσω. Κατόπιν, κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα τὴν πρόσληψιν τεχνικῶν εἰς τὸ Γ.Ε.Σ. καὶ εἰς τὰς Κρατικὰς Προμηθείας. Ὑπάρχει μία ἐπερώτησίς μου παλαιὰ σχετικῶς, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὶς 62.500 λίρες. Θέλω νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης διατὶ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διαφορὰ τῶν 62.500 λιρῶν μεταξὺ τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα ἠγόρασε ἡ Φανέλλα τοῦ Στρατιώτου καὶ τῶν εἰδῶν ποὺ ἐπρομηθεύθη τὸ Γ.Ε.Σ. Εἰς τὴν Φανέλλαν τοῦ Στρατιώτου ὑπάρχουν τρεῖς τεχνικοὶ ἐπιστήμονες, οἱ ὁποῖοι ἐλέγχουν τὰ ἀγοραζόμενα εἴδη καὶ οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται καὶ παρακολουθοῦν τὰ διάφορα ζητήματα. Ἐνῷ εἰς τὰς Κρατικὰς Προμηθείας καὶ εἰς τὸ Γ.Ε.Σ., τὸ ὁποῖον διαχειρίζεται ἑκατοντάδας δισεκατομμυρίων, δὲν ὑπάρχει οὔτε ἕνας τεχνικὸς. Τὸ πρόγραμμά μου αὐτὸ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ εὑρίσκει σωστὸν καὶ ἐφαρμόσιμον ὥστε νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὸ Πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἔγινε. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνεργίας, ἡ ὁποία βαρύνει κατὰ μέγα μέρος τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἀνεργία ἐδημιουργήθη ἀπὸ τὰς προϋποθέσεις ποὺ ἀνέφερα καὶ τὰς ὁποίας δὲν ἠθέλησε νὰ ἀκούσῃ ὁ κ. Μπουρδάρας. Τὴν στιγμήν, κύριοι βουλευταί, ποὺ ἡ Ἑλλὰς διαθέτει 400.000 ἀτράκτους διὰ βαμβακερὰ νήματα οἱ βαμβακοπαραγωγοὶ πεινοῦν, μὴ καταναλισκομένου τοῦ βάμβακός των. Αἱ βαμβακοβιομηχανίαι εὑρίσκονται εἰς δυσκολωτάτην θέσιν καὶ σήμερον μὲν ἐργάζονται 5 ἡμέρας ἑβδομαδιαίως, αὔριον θὰ ἐργασθοῦν 4 καὶ μεθαύριον θὰ κλείσουν, ὅπως τοῦ Φουστάνου καὶ ἄλλα. Ὅλα αὐτὰ ἐξ αἰτίας τῆς ἀστόχου καὶ ἀπρογραμματίστου πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν. Παράγομεν βαμβακερὰ ἐξαιρετικῆς ποιότητος καὶ ὅμως ἐξάγομεν τὰ καλύτερα βαμβάκια μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν, διὰ νὰ εἰσάγωμεν βαμβακερὰ ὑφάσματα καὶ νὰ πληρώνωμεν ἱδρῶτα Ἰταλικὸν καὶ Γαλλικὸν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ Ἕλληνες ἐργάται πεινοῦν. Ἔχομεν 100.000 μάλλινα ἀδράχτια κατάλληλα καὶ διὰ τὰ πλέον λεπτὰ νήματα ποὺ χρειάζεται ἡ βιομηχανία μας. Ἔχομεν 2.500 ἱστοὺς μαλλίνους καὶ 14.000 βαμβακεροὺς μὲ καλτσοποιίαν καὶ πλεκτικὴν συγχρονισμένας, ὑπεραρκετὰς νὰ ἱκανοποιήσουν εἰς τὸ διπλάσιον τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου. Ἡ κλωστοπλεκτοϋφαντουργία μας λοιπὸν εἶναι τέτοια ποὺ δὲν ἔχει τὸ ταῖρι της εἰς τὰ Βαλκάνια καὶ ποὺ συναγωνίζεται τὴν καλυτέραν Εὐρωπαϊκήν. Καὶ ὅμως, κύριοι, συνάδελφοι, τὴν στιγμὴν ποὺ ἔχομεν ὅλα αὐτὰ ὑπὲρ ἡμῶν εἰσάγομεν ἕτοιμα ὑφάσματα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐπεσκέφθημεν μαζὶ μὲ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἕνα πολὺ μεγάλον ἐργοστάσιον, τὸ μεγαλύτερον τῶν Βαλκανίων καὶ τὸ καλύτερον τῆς Εὐρώπης. Εἴδομεν ἐκεῖ μεγάλα ἀποθέματα ἐμπορεύματος. Εἴδαμε πολλὰς ἀτράκτους σταματημένας καὶ πολλοὺς ἐργάτας περιμένοντας νὰ εὕρουν θέσιν καὶ δουλειά. Τὸ θέαμα αὐτὸ «ἐρράγισε τὴν καρδιὰ» τοῦ κ. Προέδρου καὶ τὸν ὤθησε νὰ ὑποσχεθῇ εἰς τοὺς βιομηχάνους καὶ ἐργάτας ὅτι ἐφ’ ὅσον αὐτὸς εἶναι Πρωθυπουργὸς δὲν θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸ μέλλον νὰ δημιουργοῦνται τόσον τραγικαὶ καταστάσεις. Παρὰ ταῦτα ἀργότερα, ἀπὸ τοὺς ἐπιτελεῖς τῆς Κυβερνήσεως, ἐδόθησαν ἄδειαι εἰσαγωγῆς ἑτοίμων ὑφασμάτων, νημάτων κτλ., μὲ ἀποτέλεσμα, ἐπαναλαμβάνω, τὴν ἐπίτασιν τῆς ἀνεργίας. Πρὶν δοθῇ ἡ ἄδεια, ὁ Σύνδεσμος Κλωστοϋφαντουργῶν ἔστειλε τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς. (......(ἀναγινώσκει)... .....».

§91Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Αἱ τιμαὶ τῶν Ἑλληνικῶν ὑφασμάτων εἶναι διπλάσιαι τῶν ξένων.

§92Π. ΚΕΡΑΣΣΩΤΗΣ. Μάλιστα, εἶναι πράγματι αἱ τιμαὶ αἱ Ἑλληνικαὶ ἀκριβώτεραι τῶν ξένων, ἀλλὰ εἰς αὐτὸ συντείνουν πολλοὶ παράγοντες. Ἐὰν τὸ Κράτος ἐνόμιζε ὅτι θὰ ἔπρεπε αἱ τιμαὶ αὐταὶ νὰ ἐλαττωθοῦν, ἠμποροῦσε διὰ τῶν Ὑπηρεσιῶν του νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐλάττωσιν. Ἐν οὐδεμιᾷ ὅμως περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, δικαιολογεῖται ἡ εὐρεία εἰσαγωγὴ ὑφασμάτων ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἡ δημιουργία ἀντιστοίχως ἀνεργίας διὰ τὸν λόγον αὐτόν. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν εἰς αὐτό. Ἀλλὰ ποῖος πταίει; Δὲν πταίει τὸ Κράτος; Δὲν πταίει ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἐλέγχῃ τὸ κοστολόγιον του καὶ νὰ τοῦ ἐπιβάλῃ τιμὰς πωλήσεως; Εἶναι λόγος αὐτὸς νὰ ἀγοράζωμεν ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, Ἰταλοὺς καὶ Γάλλους τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἠμπορούσαμεν νὰ ρυθμίσωμεν τὰς τιμὰς ἐὰν θέλωμεν νὰ τὰς ρυθμίσωμεν καὶ νὰ κάνωμεν ἐμεῖς ἐξαγωγὴν εἰς αὐτάς; Ὅλα ἠμποροῦν νὰ γίνουν. Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχει σύστημα καὶ θέλησις. Κύριοι, ἤθελον πολλὰ νὰ εἴπω, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἔδωσα τὸν λόγον μου εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὅτι δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν περισσότερον, ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτύξω τὸ τόσον ζωτικὸν αὐτὸ θέμα εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Καὶ τώρα, πρὶν τελειώσω, θὰ παρακαλέσω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν Κυβέρνησιν νὰ φροντίσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν γρηγορώτερον νὰ καταρτίσῃ ἓν πρόγραμμα, νὰ λάβῃ ὡρισμένας ὑποδείξεις ὑπ’ ὄψιν της καὶ ἐὰν πραγματοποιηθοῦν ἔστω καὶ κατὰ 50% αἱ προεκλογικαὶ ὑποσχέσεις της θὰ εἶμαι πρῶτος ἐγὼ ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἐπικροτήσῃ τὸ ἔργον αὐτό. Ἰσχυρίσθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν τῆς ἐδόθη ὁ χρόνος διὰ νὰ καταρτίσῃ τὸ πρόγραμμα καὶ νὰ τὸ προχωρήσῃ. Δὲν συμφωνῶ. Διὰ νὰ γίνῃ ἕνα πρόγραμμα, πρέπει νὰ γίνῃ μία ἀρχὴ πρῶτα. Ἡ ἀρχὴ ἠμποροῦσε νὰ γίνῃ καὶ πρὸ τεσσάρων μηνῶν. Ἐπειδὴ δὲν θὰ ἤθελον νὰ σᾶς κουράσω περισσότερον καὶ θὰ ἤθελον ἀκόμη μίαν φορὰν νὰ πιστεύσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θέσῃ ἕνα πρόγραμμα, θὰ πραγματοποιήσῃ κάτι ἀπὸ ὅσα ὑπεσχέθη, ὄχι μόνον δὲν θὰ τὴν καταψηφίσω, ἀλλὰ θὰ τῆς δώσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης καὶ θὰ περιμένω νὰ τὴν χειροκροτήσω ὅταν θὰ πραγματοποιήσῃ ὡρισμένα ἀπὸ τὸ ἱερὸν ἄγγελμα, τὸ ὁποῖον ἔκαμε, προεκλογικῶς, καὶ τὰς ἀντιστοίχους ἐπαγγελίας της. (Χειροκροτήματα).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§94Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, ἡ ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν ἐξαπέλυσεν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελεῖ τὴν πρώτην Κοινοβουλευτικὴν ἐπαφήν, οὐσιαστικῶς, μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπολιτεύσεως. Βεβαίως, πρὸ ὀλίγου καιροῦ εἶχεν ἐξαπολυθῆ μία ἄλλη ἐπίθεσις κατὰ τὴν περιοδείαν εἰς τὴν Πελοπόννησον. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπήντησε καὶ οὔτε νομίζει ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐφαρμόσῃ ἀνάλογον τακτικήν, διότι τοῦτο θὰ ἀπετέλει κατάργησιν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ μας Πολιτεύματος. (Χειροκροτήματα). Εἴμεθα ἰδιαιτέρως εὐτυχεῖς, ὅτι μᾶς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ δώσωμεν τὴν ἀπάντησίν μας. Διότι ἡμεῖς προτιμῶμεν τὴν συζήτησιν κατ’ ἀντιπαράστασιν, διότι τοῦτο ἐπιτρέπει τὸν ἄμεσον ἔλεγχον τῆς ἀληθείας καὶ ἐξυπηρετεῖ καλύτερον τὸ κοινὸν συμφέρον. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι εἰλικρινῶς, διότι ἡ ὀξύτης, τὴν ὁποίαν προσέλαβεν ἡ συζήτησις μᾶς κάμνει, ἐφ’ ὅσον συνεχισθῇ, νὰ ἀνησυχῶμεν, ἐὰν θὰ εἶναι δυνατὸν πλέον ἡ συνεργασία τῶν δύο παραγόντων τοῦ Κοινοβουλίου καὶ πολὺ φοβοῦμαι μήπως ὁδηγηθῶμεν εἰς ἕνα νέον διχασμόν. Ἡ Βουλή, ἡ ὁποία προέκυψεν ἐκ τῶν ἐκλογῶν τῆς 9ης Σεπτεμβρίου, ἀποτελεῖται ἀπὸ τρία μεγάλα κόμματα καὶ μίαν ὁμάδα. Ὑπῆρχε δυνατότης πλειόνων Κυβερνητικῶν συνδυασμῶν. Κατηγορήθη ἐν τούτοις, καὶ αὐτὸ ἀκόμη τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως κατὰ πρῶτον λόγον ηὐνόησε τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, ὅστις ἐνῷ ἔλαβε τὰ 35% τῶν ψήφων ἀντιπροσωπεύεται μὲ τὰ 44% ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου. Ὑπῆρξε δυστύχημα, ἡ ἀπόφασις εἰς τὴν ὁποίαν προῆλθεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὁ ὁποῖος τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν, ἐδήλωσεν ὅτι δὲν δέχεται οὔτε συνεργασίαν οὔτε ὑποστήριξιν καὶ ζητεῖ ἔκτοτε ἐπιμόνως ἐκλογάς. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν πικρίαν τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ἐκλογῶν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ἀφ’ ἧς παρητήθη ἐκ τῆς Ἀρχιστρατηγίας καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπεφάσισε νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν ἐνεργὸν πολιτικὴν—δεδικαιολογημένα, δὲν τὸν ἀδικῶ, διότι ἕκαστος ἐξ ἡμῶν εἰς τὸ ἴδιον πρᾶγμα ἀποβλέπει—ἐζήτησε τὴν ψῆφον τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ διὰ νὰ τὸν ἀναδείξῃ ὡς Κυβερνήτην τῆς Χώρας. Ἐὰν τοῦτο δὲν τὸ ἐπέτυχε, δὲν νομίζομεν ἡμεῖς τοὐλάχιστον, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἀδιάλλακτος στάσις τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσε καὶ εἶναι λυπηρὸν διὰ τὴν Χώραν ὅτι τὸ πρῶτον κόμμα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύεται ἀπὸ 114 βουλευτάς, εὑρίσκεται οὕτως ἐξουδετερωμένον. Πρὸ τοῦ ἀδιεξόδου τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, τὰ δύο ἐν τῇ Κυβερνήσει κόμματα, ἀπεφάσισαν νὰ συνεργασθοῦν, καθ’ ἣν εἶχον ὑποχρέωσιν, διὰ νὰ δώσουν Κυβέρνησιν εἰς τὸν τόπον. Μᾶς κατηγορεῖ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι σταθερά. Καὶ ἐρωτῶ, κατὰ ποίαν περίπτωσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δὲν ἐπιστοποιήθη ἡ σταθερότης τῆς Κυβερνήσεως; Ἠμπορεῖ ἡ πλειοψηφία μας νὰ εἶναι μικρά, ἀλλὰ εἰς ὅλας τὰς ψηφοφορίας ἡ σταθερότης τῆς Κυβερνήσεως ἀπεδείχθη. (Χειροκροτήματα). Μᾶς κατηγορεῖ ὅτι δὲν ἔχομεν ψυχικὴν ἑνότητα μεταξύ μας καὶ τοῦ ἀπαντῶ ὅτι δὲν ὑπῆρξε μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον οὔτε ἓν σημεῖον διαφωνίας μεταξὺ τῶν δύο κομμάτων. (Χειροκροτήματα). Βεβαίως ἕκαστον τῶν κομμάτων εἶχεν ἴδιον πρόγραμμα ὅταν κατῆλθεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ ὅταν γίνωνται Κυβερνήσεις συνασπισμοῦ εἶναι μοιραῖον νὰ γίνωνται συγκαταβάσεις, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ διάρκεια τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ζητεῖ ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ὡς πανάκειαν, λέγει, καὶ θεραπείαν τῆς καταστάσεως, ἐκλογὰς μὲ τὸ σύστημα τὸ πλειοψηφικόν. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ εἰσέλθω βεβαίως εἰς τὴν θεωρητικὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος. Ἀλλὰ θὰ εἴπω μόνον τοῦτο: Ποῖος ἐγγυᾶται ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν θὰ δώσῃ σταθερωτέραν Κυβέρνησιν; Καὶ ποῖος ἠμπορεῖ νὰ διαβεβαιώσῃ ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ φθάσωμεν εἰς ἀνάλογον πρὸς τὸ σημερινὸν ἀποτέλεσμα; Ἀλλὰ τὸ πλειοψηφικὸν ἔχει καὶ ἓν πρόσθετον μειονέκτημα. Ὅτι πολλάκις, εἶναι δυνατόν, ἡ πλειοψηφία τοῦ Λαοῦ, νὰ ἀποβῇ μειοψηφοῦσα ἐν τῇ Βουλῇ εἰς ἀριθμὸν ἑδρῶν. Καί, παρετηρήθη τὸ φαινόμενον αὐτό, ἐσχάτως ἀκόμη, εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ἀλλὰ μήπως καὶ ἡ ἀναλογική, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ δώσῃ πλειοψηφίαν εἰς τὴν Βουλήν; Ἐὰν ἕνα Κόμμα διαθέτῃ τὸ 51%, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ ἡ πλειοψηφία; Ἔχομεν παράδειγμα, τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1946, ὁπότε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἐπλειοψήφισε.

§95Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Λόγῳ τῆς ἀποχῆς.

§96Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Λέγω τοῦτο, ὅτι ἐὰν εἰς τὸ 1.800.000 τῶν ψήφων ἐξασφαλισθῇ τὸ 51% ὑπάρχει πλειοψηφία καὶ μὲ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα. Ἄλλωστε, ἔχομεν καὶ τὸ παράδειγμα τῆς Ἰταλίας. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἰταλίας Ντὲ Γκάσπερι, προέρχεται ἐξ ἐκλογῶν, αἱ ὁποῖαι ἐνηργήθησαν μὲ τὸ ἀναλογικόν, ἐν τούτοις, διαθέτει ἐπαρκῆ πλειοψηφίαν. Κύριοι βουλευταί, δὲν φοβούμεθα, νὰ κατέλθωμεν εἰς τὰς ἐκλογὰς μὲ τὸ πλειοψηφικόν. Ἐὰν ἔχωμεν ἐνδοιασμούς, τοῦτο ὀφείλεται, εἰς τὸ ὅτι τὸ πλειοψηφικόν, ὁδηγεῖ εἰς ὀξύτητας καὶ ἀκρότητας καί, ἔχομεν τὸν κίνδυνον, νὰ ὁδηγηθῶμεν καὶ πάλιν, εἰς ἕνα νέον διχασμόν, ἀπὸ τὸν ὁποῖον γνωρίζομεν, πόσον, κατὰ τὸ παρελθόν, ὑπέφερεν ἡ Χώρα καί, τοῦ ὁποίου, ἀκόμη, σήμερον, ὑφιστάμεθα τὰς συνεπείας. (Χειροκροτήματα). Ἐκεῖ, ὅμως, ὅπου ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ὑπῆρξεν ἀμείλικτος, ἦτο, ἐναντίον τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἡγεσία, ἡ ὁποία σήμερον εὑρίσκεται ἐπὶ κεφαλῆς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων τῆς Χώρας, εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐδοκιμάσθη εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν. Εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν, ὁ τότε Ἀρχιστράτηγος. Καί, εἶναι πρὸς τιμήν του, ὅτι μᾶς ἄφησε τόσους ἱκανοὺς διαδόχους. (Χειροκροτήματα). Βεβαίως, καὶ αὐτοί, ἔχουν τὰς ἀτελείας των, ὅπως καὶ ὅλοι ἡμεῖς. Ἀλλά, ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω, ὑπευθύνως, τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι, ἡ σημερινὴ ἡγεσία τοῦ στρατεύματος, εὑρίσκεται εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της. Δὲν νομίζω, δέ, ὅτι εἶναι συμφέρον τῆς Χώρας, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ συζητοῦνται καὶ σχολιάζωνται οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι κατέχουν τὰ ὕπατα ἀξιώματα. Θὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο: Ὅταν εὑρισκόμην εἰς τὴν Ἀμερικὴν κατὰ τὸ 1941, καθ’ ἣν στιγμήν, ὁ Στρατάρχης Μὰκ Ἄρθουρ, ἔβαινεν ἀπὸ ἀτυχίας εἰς ἀτυχίαν καὶ τὰ ἐρείσματα τῆς Ἀμερικῆς ἐγκατελείποντο, τὸ ἓν μετὰ τὸ ἄλλο εἰς τὸν Εἰρηνικόν, ὁλόκληρος ὁ τύπος τῆς Ἀμερικῆς, δὲν ἔκανε, παρὰ νὰ ἐξαίρῃ τὰ ἀνδραγαθήματά του καί, νὰ τὸν θεοποιῇ. Διότι, ἔχομεν συμφέρον, νὰ ἐμπνεύσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην, ἐπὶ τὴν ἡγεσίαν, ὥστε ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν ὑπὸ τὰς διαταγάς της, νὰ τοὺς ἀκολουθοῦν μὲ πίστιν. (Χειροκροτήματα). Καί, σήμερον, ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, πλὴν μιᾶς ἐξαιρέσεως, οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἀνωτάτην ἡγεσίαν, κατέχουν τὰς αὐτὰς θέσεις, τὰς ὁποίας εἶχον καὶ ἐπὶ τῆς Ἀρχιστρατηγίας τοῦ κ. Παπάγου. Καί, λέγω, πλὴν μιᾶς ἐξαιρέσεως, διότι πρόκειται μόνον περὶ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου. Δὲν πρόκειται νὰ κάμω, αὐτὴν τὴν στιγμὴν κριτικὴν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἀλλά, πρέπει νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὅταν τὸ 1948 μετέβην εἰς τὸ μέτωπον μετὰ τὴν πρώτην ὑποχώρησιν τοῦ Γράμμου, εὑρῆκα ἀξιωματικούς, τῶν ὁποίων εἶχε κλονισθῆ τὸ ἠθικόν. Ὂχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι ἐπανικοβλήθησαν, ἀλλά, ἔλεγον, ὅτι, ὁ ἀγών, εἶναι δύσκολος καὶ δὲν νομίζομεν ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ τὸν φέρωμεν εἰς πέρας. Τὸν μόνον ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον εὑρῆκα μὲ ἀδάμαστον τὸ ἠθικόν του, ἦτο ὁ Ἀντιστράτηγος Τσακαλῶτος. (Χειροκροτήματα). Ὡς πρὸς τὸν Ἀντιστράτηγον Γρηγορόπουλον, κατηγορήθη οὗτος, ὅτι κατὰ τὰ γεγονότα τῆς 31ης Μαΐου δὲν ἔπραξε τὸ καθῆκον του. Τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, ὅσον καὶ ἂν θέλωμεν νὰ μειώσωμεν τὴν σοβαρότητά των, ἦσαν ἕνα ἐπαναστατικὸν κίνημα. Ὁ Στρατηγὸς Γρηγορόπουλος ἔσπευσε, καθ’ ἃ εἶχε καθῆκον, νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν Ἀρχιστράτηγον, ὁ ὁποῖος ἐξηκολούθει νὰ ἀσκῇ τὴν Ἀρχιστρατηγίαν. Ἐπῆγεν εἰς τὸ Ἐπιτελεῖον, δὲν ξεύρω ἀκριβῶς τὴν ὥραν, καὶ τοῦ ἐδηλώθη ἀπὸ τοὺς ἐπαναστάτας ἀξιωματικούς, ὅτι «δὲν ὑπακούομεν παρὰ μόνον εἰς τὸν Ἀρχιστράτηγον». Τὶ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμῃ; διερωτῶμαι. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ δηλώσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, εἶναι ὅτι ὅταν μετέβην εἰς τὰς 7.15′ τὸ πρωΐ εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ Ἀρχιστρατήγου, ὁ Ἀρχιστράτηγος μὲ παρεκάλεσεν ἢ μᾶλλον μοῦ ἔκαμεν ὡρισμένας συστάσεις, διὰ τὴν ἀνωτάτην ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος καὶ τότε, μοὶ ὑπέδειξεν, ἐκείνην τὴν στιγμήν, ὡς Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸν Ἀντιστράτηγον κ. Γρηγορόπουλον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο. Ὁ Ἀντιστράτηγος Γρηγορόπουλος, εἰς ὅλας του τὰς τελευταίας ἀποστολὰς εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐπροξένησε τὰς καλλιτέρας ἐντυπώσεις εἰς τοὺς ἁρμοδίους κύκλους. Ἔχομεν, ἄλλωστε, πρόσφατον καὶ τὴν ἐπίσκεψιν ἐδῶ τοῦ Ἀρχιστρατήγου Ἀϊζενχάουερ καὶ τοῦ Ναυάρχου Κάρνεϋ, οἱ ὁποῖοι ἐξύμνησαν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν Στρατὸν καὶ τὴν ἡγεσίαν του. Λυποῦμαι πραγματικῶς, διότι καταβάλλεται αὐτὴ ἡ προσπάθεια μειώσεως. Καὶ λυποῦμαι ἀκόμη περισσότερον, διότι τοῦτο γίνεται ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ πλέον ὑπευθύνου στρατιωτικοῦ μας ἡγέτου. Ὅταν τὸ κίνημα ἐξερράγη, εἶχον προβῆ εἰς τὴν ἀπόφασιν καὶ ὡς Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως, νὰ μὴ γίνουν διώξεις. Διότι ἐγνώριζον, ὅτι ἡ Ὀργάνωσις αὕτη, εἶχε μεγάλην ἔκτασιν καί, δὲν ἤθελον νὰ δημιουργήσω ἀναταραχὴν εἰς τὸ Στράτευμα. Ἐάν, κατόπιν, ἐγένοντο ἀνακρίσεις, τοῦτο ὀφείλεται, ἐν πολλοῖς, εἰς τὸν Συναγερμικὸν τύπον, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ΙΔΕΑ καὶ δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκῆ στοιχεῖα, ἰδίᾳ νὰ ἀποδείξουν τὸν ΙΔΕΑ. Ἐπειδὴ ἀπουσίαζον εἰς τὴν Ἀμερικήν, φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀπεφάσισε νὰ διατάξῃ τὴν ἀνάκρισιν, μόνον καὶ μόνον, διὰ νὰ πιστοποιηθῇ ἡ ὕπαρξις τοῦ ΙΔΕΑ. Διότι ἡ ἀπόφασίς μας, ἦτο ἐκ τῶν προτέρων εἰλημμένη, νὰ μὴ προβῶμεν εἰς περαιτέρω διώξεις, ἀλλὰ νὰ δώσωμεν λήθην εἰς τὸ παρελθόν, καί, ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, νὰ ἐπιβάλλωμεν κυρώσεις, εἰς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ὀργανώνουν παραστρατιωτικὰς Ὀργανώσεις. Ὁ ΙΔΕΑ ἤρχισεν εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν. Δὲν ἀδικῶ τοὺς ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι συνέπηξαν, τότε τὸν σύνδεσμον ἐκεῖνον. Ὑπέστημεν καὶ ἡμεῖς καὶ γνωρίζομεν τὰς ἀθλιότητας τὰς ὁποίας ἀντιμετώπισαν, ἀλλά, ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι ἔπρεπεν, εὐθὺς ὡς τὸ Κράτος ἐδημιουργήθη, νὰ διαλυθοῦν. Βεβαίως μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς ἀρχιστρατηγίας ἀπὸ τὸν Στρατάρχην κ. Παπάγον, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπειθάρχησαν ἀπολύτως, ἀλλὰ δὲν ἐσταμάτησαν καὶ τὴν δρᾶσιν των, ὅπως μοὶ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ τὸ εἴπω εἰς μίαν διακοπήν. Καὶ ἔχομεν τὴν ἀπόδειξιν ἀπὸ καταθέσεις ἀξιωματικῶν ὑπηρετούντων ἤδη εἰς τὸ στράτευμα, οἱ ὁποῖοι ἐμυήθησαν καὶ τὸ 1950 καὶ τὸ 1951. Πέραν τούτου, νομίζω, ὅτι ἡ ὀργάνωσις ἐξέκλινεν ἐν δεδομένῃ στιγμῇ τοῦ προορισμοῦ, δὲν ἦτο πλέον ἀντικομμουνιστικὴ ὀργάνωσις. Εἶχε καὶ πολιτικὰς ἐπιδιώξεις. Ἀπόδειξιν τούτου ἀποτελεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι Ἐπιτροπὴ τοῦ ΙΔΕΑ μετέβη εἰς πρόσωπον τὸ ὁποῖον ὅλοι σεβόμεθα καὶ ἐκτιμῶμεν καὶ τοῦ ἐζήτησε νὰ ἀναλάβῃ τὴν Πρωθυπουργίαν.

§97ΦΩΝΑΙ. Νὰ τὸ ὀνομάσετε.

§98Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Εἰς τὸν Ἀρχιεπίσκοπον Ἀθηνῶν.

§99Σ. ΤΖΟΥΒΑΡΑΣ. Ἀνέφερα εἰς τὸν κ. Ἀβέρωφ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι μὲ ἐξηνάγκασαν νὰ παρουσιασθῶ εἰς τὸν Ἀρχιεπίσκοπον. Ἐπειδὴ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀναφέρω τοὺς λόγους, δύνασθε νὰ ἐρωτήσετε τὸν κ. Ἀβέρωφ διὰ νὰ ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους αὐτούς. Ὁ κ. Μόδης παρενόησε πολὺ τὰ πράγματα διότι ὁ Μακαριώτατος ἄλλα τοῦ εἶπε καὶ ἄλλα ἐκεῖνος ἠννόησεν. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι, ὁ κ. Ἀβέρωφ δύναται νὰ δώσῃ τὰς ἐξηγήσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ δοθοῦν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§100Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Κύριε Τζουβάρα. Ὅ,τι φέρω ἐδῶ τὸ φέρω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Εἶναι ἀρχὴ τὴν ὁποίαν ἔχω θέσει εἰς τὸν ἑαυτόν μου. Καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, προέρχονται ἀπὸ τὸν ἴδιον τὸν Ἀρχιεπίσκοπον πρὸς ἐμὲ καὶ ὄχι πρὸς τὸν κ. Ἀβέρωφ. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). Μοῦ τὸ εἶπεν ὁ ἴδιος ὁ Ἀρχιεπίσκοπος. Ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητῆτε τὴν ἀκρίβειαν. Ἀλλ’ ἐγὼ πάντως σᾶς λέγω τὴν πηγήν. Κύριοι βουλευταί. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς ἓν ἄλλο σημεῖον τῶν κατηγοριῶν ποὺ διετυπώθησαν. Εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ ἀνακοινωθέντος τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ φίλος μου κ. Κανελλόπουλος γνωρίζει πολὺ καλὰ πόσον στεναὶ καὶ εἰλικρινεῖς εἶναι αἱ σχέσεις μου μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Πρεσβείαν. Πιστεύω ἄλλωστε, ὅτι ἄνευ μιᾶς στενῆς καὶ εἰλικρινοῦς συνεργασίας μεταξὺ Κυβερνήσεως καὶ Ἀμερικανῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιοποιηθῇ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ τόπου. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἔχομεν καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ προλαμβάνωμεν ὡρισμένα πράγματα. Καὶ αἱ ἐξηγήσεις ἐδόθησαν ὥστε κατ’ ἐμὲ δὲν ὑπάρχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν θέμα. Διότι καὶ ὁ Πρεσβευτὴς ἐδήλωσεν ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ ἀνακοινωθέντος ἦτο νὰ ἐπικροτήσῃ τὴν ἄποψιν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ὡς ἐδήλωσα προχθὲς εἰς μίαν διακοπήν, τὸ ἀνακοινωθὲν αὐτὸ συνετάγη ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὸν κ. Πλαστήραν καὶ τὸ Σταίητ Ντιπάρτμεντ ἀνεκοίνωσεν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ἀνήκει ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀλλ’ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν τὴν ψυχοσύνθεσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶναι καλὸν νὰ προσπαθῶμεν ὅπως ἀποφεύγωνται πράγματα τὰ ὁποῖα προκαλοῦν ἀντιδράσεις εἰς τὸν λαόν μας καὶ ξεύρετε, ἀπὸ πικρὰν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχομεν, πόσον ἐπικινδύνως ἀντιδρᾷ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τοῦ ἀνακοινωθέντος τῆς Κυβερνήσεως. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα). Ἕν ἄλλο ζήτημα, διὰ τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἐπεκρίθημεν, εἶναι ὅτι δῆθεν ἠθελήσαμεν καὶ ὑπεκλέψαμεν τὸ ἀναλογικὸν σύστημα. Νομίζω ὅτι εἰς οὐδένα ἐξ ὑμῶν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἀρνηθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιλέξῃ τὸ σύστημα τὸ ἐκλογικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι τῆς ἀρεσκείας του. Ἀλλὰ τὸ νὰ διανοηθῆτε ὅτι ἦτο δυνατὸν ἐντὸς μιᾶς νυκτὸς νὰ ψηφισθῇ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα ἐξ ὑφαρπαγῆς, νομίζω ὅτι αὐτὸ μαρτυρεῖ ἔλλειψιν σοβαρότητος. Ἀφοῦ σχετικὸν νομοσχέδιον δὲν ἐπέρασεν ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ἀφοῦ δὲν κατετέθη κἂν εἰς τὴν Βουλήν, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ;—διότι ἠκούσαμεν καὶ βουλευτὰς τοῦ Συναγερμοῦ νὰ λέγουν εἰς τοὺς διαδρόμους ὅτι κατετέθη τὸ νομοσχέδιον! Κύριοι βουλευταί, νομίζω—καὶ ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν,—ὅτι εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχει ἀπόλυτος ἀλληλεγγύη καὶ πειθαρχία καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν ἐν ἀγνοίᾳ μου τοὐλάχιστον, νὰ γίνῃ κατάθεσις νομοσχεδίου τοιαύτης σημασίας.

§101ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ ΤΙΝΕΣ (ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Διενεμήθη.

§102Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Δὲν διενεμήθη, κύριε Πρόεδρε. Ἐζήτησαν οἱ συντάκται τῶν ἐφημερίδων νὰ λάβουν γνῶσιν καὶ εἶχα ἕνα σχέδιον μαζί μου καὶ τοὺς τὸ ἔδωσα. (Ἱλαρότης ἐκ τῆς Δεξιᾶς). Μερικοὶ ὅμως κατελήφθησαν ἀπὸ πανικὸν ὅταν τοὺς ἐδιάβασα τὸ σχέδιον καὶ ἐτηλεφώνησαν ἀμέσως εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Πρεσβείαν.

§103Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος μοῦ διετύπωσεν ὡρισμένας προσωπικὰς κατηγορίας, ἔχω νὰ ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς: Τοῦ ζητῶ συγγνώμην ἐὰν ἐκράτησα ἀπὸ αὐτὸν μυστικὴν τὴν παραίτησιν τοῦ Ἀρχιστρατήγου. Δὲν ἦτο ἀπὸ ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης. Ἀλλὰ εἶχον πάντοτε τὴν ἐλπίδα καὶ μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς ὅτι θὰ κατώρθωνα νὰ μεταπείσω τὸν Ἀρχιστράτηγον καὶ νὰ τὸν ἀποτρέψω ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν παραίτησίν του. Δὲν τὸ εἶπον καὶ δὲν τὸ ἀνεκοίνωσα οὔτε εἰς τοὺς πλέον στενοὺς συνεργάτας μου. Διὰ τὸ ἄλλο ζήτημα, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ εὕρω καμμίαν δικαιολογίαν εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ συνδυάσῃ τὴν ἐπίσκεψιν τὴν πρωϊνὴν εἰς τὸν Βασιλέα μὲ τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως; Ἐὰν εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι ἦτο δυνατὸν μέσα εἰς τὴν σκέψιν σας νὰ δημιουργηθῇ τοιαύτη κατάστασις, δὲν θὰ ἐπήγαινα τὸ πρωΐ νὰ ἐπισκεφθῶ τὸν Βασιλέα. (Γέλωτες —χειροκροτήματα). Κύριοι, βουλευταί, εἰς τὸ μόνον σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Ἀντιπολίτευσις πραγματικῶς ἔχει λόγον ἐπικρίσεως εἶναι εἰς τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα. Ἀλλὰ ἀντὶ νὰ ἐπιχαίρῃ, θὰ ἐζήτουν εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ τὴν συμπαράστασίν της.

§104Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κανεὶς δὲν ἐπιχαίρει.

§105Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Ἡ περικοπὴ τῆς βοηθείας ἀνέκοψε τὴν οἰκονομικήν μας ἀνάρρωσιν τῆς ὁποίας ἐκδηλώσεις ἤρχισαν νὰ διαπιστοῦνται ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ὑπῆρξε σημαντικὴ βελτίωσις καὶ εἰς τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων. Ἐπατάχθη ἡ φοροδιαφυγή. Ὁ συνθετικὸς φόρος, ὁ ὁποῖος ἀπέδιδε 5 δισεκατομμύρια, θὰ φθάσῃ ἐφέτος τὰ 65 δισεκατομμύρια καὶ συγχρόνως ηὐξήθη εἰς ἀρκετὸν ποσοστὸν ὅπως μὲ σαφήνειαν ἀνέπτυξε προηγουμένως ὁ κ. Καρτάλης, τὸ ποσοστὸν μεταξὺ ἀμέσου καὶ ἐμμέσου φορολογίας, ἡ ὁποία ἄμεσος ἐπιπίπτει ἐπὶ τῶν ἰσχυροτέρων. Θὰ ἐπανέλθω εἰς προγενέστερον θέμα, διότι ἔκαμα μίαν παράλειψιν. Ἐπειδὴ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην πρέπει νὰ ἐπικρατῇ ἡ καλὴ πίστις, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξα καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων καὶ ἔδωσα ἀπαντήσεις ὁσάκις ἠρωτήθην, θὰ ἀπευθύνω αὐτὴν τὴν στιγμὴν μίαν ἐρώτησιν εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ: Μᾶς ἀνέγνωσε προχθὲς μίαν ἐπιστολὴν σταλεῖσαν ἀπὸ τὸν Ἀντιστράτηγον Βασιλᾶν εἰς τὸν πρεσβευτὴν τῆς Ἀμερικῆς. Ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ ἦτο χρονολογημένη, εἶχε καὶ ἀριθμὸν πρωτοκόλλου, ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Πρεσβευτὴν τῆς Ἀμερικῆς. «Κύριε Πρεσβευτά» καὶ ἔφερεν ὑπογραφήν. Νομίζω ὅτι μετὰ τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Ἀμερικανικῆς Πρεσβείας, θὰ ἔπρεπε νὰ παραδεχθῶμεν ὅλοι, ὁμιλῶ ὡς πρὸς τὴν ἐπιστολὴν Βασιλᾶ πρὸς τὴν Πρεσβείαν, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ ἦτο πλαστή, ὁ δὲ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἔπεσε θῦμα. Ἄλλο ζήτημα ὡς πρὸς τὸ κείμενον. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν καλὴν πίστιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ ζητῶ ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἐὰν συμφωνῇ ὅτι ἡ ἐπιστολὴ τοὐλάχιστον ἦτο πλαστή.

§106Α. ΠΑΠΑΓΟΣ. Ἀπήντησα ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος.

§107Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Προεδρεύων Κυβερν.). Λυποῦμαι πολύ. Ἐγὼ ὁσάκις μοῦ ἐθέσατε ἐρώτημα, ἀπήντησα μετὰ παρρησίας καὶ ἄνευ δισταγμοῦ. Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις κατηγορήθη ὅτι δὲν ἔχει νὰ ἐμφανίσῃ ἔργον. Σᾶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Καρτάλης τὶ ἐπετεύχθη ἐν τῷ μέσῳ μυρίων δυσχερειῶν εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα. Θὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ τὶ ἐγένετο εἰς τὸν ἐξωτερικὸν τομέα, καὶ ὅπως ἐδήλωσα προηγουμένως εἶμαι πρόθυμος νὰ ὁρισθῇ καὶ ἡμέρα συζητήσεως. Εἶχον τὴν τύχην νὰ εἶμαι Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὅταν ἡ Ἑλλὰς ἐκλήθη ν’ ἀποτελέσῃ ἰσότιμον μέλος εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον. Εἶναι περιττὸν νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ συμμετοχή μας εἰς τὸ σύμφωνον τοῦτο, διότι ἕως σήμερον μόνον ὑποσχέσεις ἔχομεν ἀπὸ τοὺς μεγάλους φίλους μας, ὅτι ἐν περιπτώσει ἐπιθέσεως θὰ ἔλθουν πρὸς βοήθειάν μας. Σήμερον ἀποτελοῦμεν μέλος ἑνὸς Συμφώνου συλλογικῆς ἀσφαλείας καὶ ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι μόνη εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἐπίσης θὰ ἐπισημάνω τὴν δρᾶσιν τῆς ἀντιπροσωπείας μας εἰς τὰ Ἡνωμένα Ἔθνη, ὅπου διὰ πρώτην φορὰν ἐφέτος ἐπετύχομεν ἡ Ἑλλὰς νὰ μὴ εἶναι εἰς θέσιν κατηγορουμένου, ὅπως συνέβαινε τὰ προηγούμενα χρόνια (χειροκροτήματα). Καὶ παρὰ τὴν τεραστίαν ἀντίδρασιν, τὴν ὁποίαν συνηντήσαμεν ἐκ μέρους τοῦ τύπου, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει τὸν Συναγερμόν, μὲ τὴν ἐπιμονήν μου καὶ μὲ τὰ διαβήματά μου κατωρθώσαμεν ν’ ἀποτελέσωμεν μέλος τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας (χειροκροτήματα). Θὰ προσθέσω καὶ τὸ ταξίδιόν μου εἰς τὴν Ἄγκυραν, τοῦ ὁποίου ἤδη ἤρχισαν νὰ φαίνωνται τ’ ἀποτελέσματα, διότι τοὐλάχιστον ἀπ’ ὅ,τι πληροφοροῦμαι καὶ ἀπὸ τὰς ἐφημερίδας καὶ ἀπὸ τηλεγραφήματα ἐπίσημα, ἔπαυσαν νὰ δημιουργοῦνται ὀξύτατα ἐπεισόδια, τὰ ὁποῖα ἐκινδύνευον νὰ δηλητηριάσουν τὰς σχέσεις τῶν δύο Ἐθνῶν. Τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἀναχωρεῖ ἡ ἀντιπροσωπεία μας, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ συζητήσῃ μετὰ τῶν Τούρκων τὴν ἐπίλυσιν ὅλων τῶν ἐκκρεμῶν ζητημάτων. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἐκ μέρους τῆς φίλης χώρας πλήρης κατανόησις καὶ ὅτι τὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι εὐχάριστα διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἐπίσης κατὰ τὴν μετάβασίν μου εἰς τὴν Ἰταλίαν βοηθούμενος καὶ ὑπὸ τῶν συνεργατῶν μου ἐπετύχομεν νὰ γίνῃ νέα διαρρύθμισις τῶν ἐπανορθώσεων εἰς τρόπον ὥστε ν’ ἀποβοῦν περισσότερον χρήσιμοι διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων τῆς Ἑλλάδος. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ τὴν πλειοψηφίαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, θὰ βαδίσῃ τὸν δύσκολον δρόμον ποὺ ἔχει μπροστά της καὶ δὲν θὰ ἐπηρεασθῇ οὔτε ἀπὸ τὰς κατηγορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, οὔτε ἀπὸ τὰς ἐπιθέσεις τοῦ ἐξάλλου τύπου. Λέγω τὴν φράσιν ταύτην, διότι τὴν περασμένην Κυριακήν, ἐδιάβασα εἰς πολλὰς Ἑλληνικὰς ἐφημερίδας τὴν συνάντησιν τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν Παρασκευὴν μὲ τὸν Ἀμερικανὸν Πρεσβευτήν, τὶ τοῦ εἶπον καὶ τὶ μοῦ εἶπεν. Δίδω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι δὲν τὸν συνήντησα κἄν. Ἐγράφη κατόπιν διὰ μίαν συνάντησιν τὴν ὁποίαν εἶχον μετὰ τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τῶν ἀνακτόρων τὴν ἑπομένην ἡμέραν Σάββατον. Δίδω τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι δὲν τὸν συνήντησα, καὶ ἐν τούτοις ἔγραψαν τὶ εἶπον καὶ τὶ μοῦ εἶπεν. Ἐπὶ πλέον εἶδον τὴν ἰδίαν ἡμέραν μίαν ἄλλην εἴδησιν, τὶ εἶπον εἰς τὸν Βασιλέα κατὰ τὴν συνάντησίν μου τοῦ Σαββάτου. Λυποῦμαι διότι δὲν ὑπῆρχεν ἕνα τελεβίζιον, διότι τότε θὰ ἐπείθετο ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι δὲν εἶχεν οὐδεμίαν σχέσιν ἡ ἐπίσκεψίς μου μὲ τὸ ἀνακοινωθέν. Κύριοι βουλευταί, εἴμεθα ἀποφασισμένοι μὲ θάρρος νὰ ἀναλάβωμεν τὸν ἀγῶνα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν θέλησιν καὶ μόνον θὰ ὑποταχθῶμεν. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Μαρκεζίνης ἔχει τὸν λόγον.

§109Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Δὲν ἔχω πρόθεσιν, κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπὶ πολύ. Θὰ ἀρκεσθῶ μόνον εἰς βραχεῖαν ἀπάντησιν ἑνὸς τμήματος τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως. Λέγω τμήματος, διότι ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὰ ἐξωτερικὰ θέματα, ὑπάρχει ἤδη ἀπόφασις νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ συνεδρίασις ὅπου ἐκεῖ θὰ ἐξετασθῇ τὸ ὅλον θέμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ οἰκονομικά, τὸ Σῶμα νομίζω, ὅτι διεφωτίσθη. Ὡς πρὸς δὲ τὰ στρατιωτικὰ ἴσως μὲ τὸ πάρα πάνω. Θὰ ἀρκεσθῶ συνεπῶς νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις κατ’ ἀνάγκην περιοριζόμενος εἰς τὸ κυρίως πολιτικὸν μέρος τῆς ἀγορεύσεως τοῦ ἀξιοτίμου Προεδρεύοντος τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Στρατάρχης Παπάγος, κύριοι βουλευταί, ὅταν ἀπεφάσισε νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν πολιτικήν, ἐγνώριζεν ὅτι διεκύβευεν εἰς τὸ ἄγνωστον μοναδικοὺς τίτλους εἰς τὴν σύγχρονον Ἑλληνικὴν Ἱστορίαν. Γνωρίζετε ὅλοι ὅτι ἔτυχε νὰ ἔχῃ τὴν τιμὴν δὶς νὰ ἡγηθῇ τῶν ἐνδόξων Ἑλληνικῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Τὴν μίαν ἐναντίον ἐξωτερικοῦ ἐχθροῦ, νικηφόρως. Τὴν ἄλλην, ἀναμφισβητήτως θλιβεράν, ἀλλ’ ὄχι ὀλιγώτερον σημαίνουσαν, ἐναντίον ξενοκινήτου ἐσωτερικοῦ ἐχθροῦ καὶ αὐτὴν νικηφόρως.

§110Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐσωτερικὸς ἦτο ὁ ἀνταρτοπόλεμος;

§111Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, ἐτελείωσεν ὁ ἀνταρτοπόλεμος, τὸ φθινόπωρον τοῦ 49, παρουσιάσθη μοναδικὴ εὐκαιρία εἰς τὸ Ἔθνος, νὰ ἀποδυθῇ τὸ ταχύτερον εἰς τὴν ἀξιοποίησιν τῆς νίκης καὶ τὴν δημιουργίαν τῶν προϋποθέσεων μιᾶς καλυτέρας ἑλληνικῆς αὔριον. Ἀπωλέσθη ἐν τούτοις ἔκτοτε πολύτιμος χρόνος καὶ ἐὰν ἀντικειμενικῶς κρίνετε τὰ πράγματα, θὰ ἀναγνωρίσετε ὅτι ὀπισθοδρομοῦμεν ἀντὶ νὰ προχωροῦμεν. Ὡδηγήθη ἡ χώρα, ὀλίγον μετὰ τὴν νίκην, εἰς ἐκλογὰς μὲ ἀναλογικὸν σύστημα. Καὶ ἐνθυμεῖσθε, διότι νομίζω ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν στερεῖται μνήμης, ἐπὶ 1½ μῆνα μετὰ τὰς ἐκλογὰς ἐταλαιπωρεῖτο τὸ Ἔθνος εἰς πρωτοφανεῖς παλινῳδίας, σχηματισμούς, μεταβολὰς Κυβερνήσεων, διαφόρους συνδυασμούς, διὰ νὰ καταλήξωμεν μόλις μετὰ 1½ μῆνα μετὰ τὰς ἐκλογάς, εἰς τὴν λεγομένην τότε Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου. Καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἡ πρώτη Κυβέρνησις τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπιζήσῃ οὔτε κἂν ἓν τρίμηνον. Ἔκτοτε, ἐπὶ ἓν ἀκόμη ἔτος ὁ τόπος ἐταλαιπωρήθη εἰς διαφόρους πειραματισμοὺς Κυβερνήσεων μειοψηφίας, διὰ νὰ ὁδηγηθῶμεν τέλος καὶ πάλιν εἰς ἐκλογὰς μὲ τὸ νέον ἰδιότυπον σύστημα, τοῦ ὁποίου οἱ ἐμπνευσταὶ διεκήρυσσαν τὸ ἄρτιον. Διότι τοῦτο θὰ ἐδημιούργει ἀφ’ ἑνὸς μὲν κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον σταθερότητα Κυβερνητικήν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ προητοίμαζε τὸ δεύτερον στάδιον τῆς ὁριστικῆς δηλαδὴ καθιερώσεως τοῦ πλειοψηφικοῦ. Παρακαλῶ, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν δὲν πρόκειται περὶ συγκεκριμένης τινὸς καὶ ἐντὸς τοῦ θέματος ἐρωτήσεως, ὅπως μὴ διακόπτετε, διὰ νὰ τελειώσωμεν τὸ γρηγορώτερον. Ἄλλωστε ἁπλῶς κάμνω μίαν ἀνασκόπησιν τῆς καταστάσεως, ἀναγκαίαν διὰ τὴν ἀπάντησιν εἰς ὡρισμένας, ὡς εἶπον, ἀπόψεις τοῦ ἀξιοτίμου Προεδρεύοντος τῆς Κυβερνήσεως. Λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὀλίγον πρὸ τῆς ὁρκωμοσίας τῆς Κυβερνήσεώς σας, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ συναντήσω φιλικῶς τὸν ἔντιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, Στρατηγὸν Πλαστήραν. Ἡ συνομιλία ἐκείνη τὸν τιμᾷ ἀπολύτως καὶ δι’ αὐτὸ τὴν ἐπικαλοῦμαι, ἦτο δὲ φιλική. Ἤκουσα τότε ἀπὸ τὸν Στρατηγὸν Πλαστήραν νὰ μοῦ ἐξηγῇ, ἀντικρούων τὰς ἰδικάς μου ἀπόψεις, διατὶ δὲν ὁδηγούμεθα ἀμέσως εἰς ἐκλογάς, οὕτως ὥστε νὰ ἐκκαθαρισθῇ ὁριστικῶς ἡ κατάστασις. Μοῦ ἐπανελάμβανεν, ὅτι «θὰ ἦτο δύσκολον καὶ μὴ ὀρθὸν νὰ ταλαιπωρήσωμεν τὸν τόπον μὲ ἀμέσους ἐκλογάς, ἀλλ’ ὅτι ἀναμφισβητήτως τὸ ἐκλογικὸν ἐκεῖνο σύστημα προσέφερεν ὑπηρεσίας διότι τὰ πολλὰ κόμματα περιωρίσθησαν εἰς ὀλίγα καὶ προητοίμασε τὸ ἔδαφος, ὥστε αἱ προσεχεῖς ἐκλογαί, ὁπόταν γίνουν, νὰ διεξαχθοῦν πάντως μὲ πλειοψηφικόν». Περαιτέρω θὰ σᾶς εἴπω ἄλλο μέρος τῆς συζητήσεως ἐκείνης. Ἀρκοῦμαι ἤδη εἰς αὐτό. Ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας ὑπῆρξε συνεπής. Καὶ ὅταν πρὸ ἑβδομάδος ἠπορήσαμεν ὅλοι πρὸ τοῦ ἐκπληκτικοῦ θεάματος τῆς ἀποπείρας εἰσαγωγῆς ἐκ νέου τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος, εἴδομεν τὸν Στρατηγὸν Πλαστήραν συνεπῆ, ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὴν ἄποψίν του, νὰ ἀντιδρᾷ καὶ νὰ σταματᾷ οἱανδήποτε προώθησιν τοῦ θέματος. Ἀπαντῶ ἤδη εἰς τὸν κ. Προεδρεύοντα τῆς Κυβερνήσεως ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν εἶναι οὔτε τόσον ἀγράμματος, οὔτε τόσον κακόπιστος, ὥστε νὰ ὑποστηρίξῃ ποτὲ ὅτι ἐπεχείρησεν ἡ Κυβέρνησις ἢ τινὲς τῶν ἀξιοτίμων κ. Ὑπουργῶν, ἐξ ὑφαρπαγῆς ἐντὸς μιᾶς νυκτός, νὰ περάσουν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἀναλογικῆς διότι καὶ ἐὰν ὑπῆχε τοιαύτη πρόθεσις, βεβαίως, τεχνικῶς δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ πραγματοποιηθῇ. Ἐξεφράσθη ὅμως ἡ ὑποψία τῆς μερίδος τοὐλάχιστον ἐκείνης τοῦ Ἔθνους, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ ἡμᾶς καὶ ἡ ὁποία, πιστεύομεν ὅτι εἶναι ἡ πλειοψηφία, ὅτι ὁ ὅλος τρόπος τῆς εἰσαγωγῆς ἐγένετο κατὰ τοιαύτην σκηνοθεσίαν, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἐπεδιώκετο τετελεσμένον γεγονός, ὅτι οὐδεμία ὑπαναχώρησις θὰ ἦτο δυνατὴ ἢ πάντως εὔκολος. Ἐντεῦθεν καὶ ἡ δικαιολογημένη ἱκανοποίησις τοῦ Πρεσβευτοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἐκ τῆς στάσεως τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα τὸν ὁποῖον καὶ ἔσπευσε νὰ συγχαρῇ διὰ τὴν συνέπειάν του αὐτήν, τῆς ἐμμονῆς εἰς τὸ πλειοψηφικόν. Καὶ ἀπορῶ διατὶ σᾶς κατετάραξεν αὐτὸ τὸ γεγονός, μέχρι σημείου, ὥστε νὰ προβῆτε εἰς τὴν ἔκδοσιν ἀνακοινωθέντος καὶ νὰ ὀνομάζετε τὴν φιλικὴν καὶ ἐξ ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν Χώραν μας χειρονομίαν τοῦ Πρεσβευτοῦ ὡς ἐπέμβασιν. Συνεπῶς μετὰ μεγάλης ἱκανοποιήσεως ἠκούσαμεν τὰς σημερινὰς δηλώσεις τοῦ κ. Προεδρεύοντος τῆς Κυβερνήσεως, κατανοήσαντες ἐπὶ τέλους ὅτι ὁ Πρεσβευτὴς ὡς ἐκπρόσωπος μιᾶς μεγάλης Δυνάμεως, ἡ ὁποία μᾶς βοηθεῖ ἀπολύτως μέχρι σήμερον εἰς τὴν ὕπαρξίν μας, ἀνησυχῶν μήπως διὰ τῆς ἀναλογικῆς ἀντιμετωπίσωμεν νέας ταλαιπωρίας διὰ τὸ Ἔθνος, ἔσπευσεν ἀμέσως νὰ συγχαρῇ τὸν Πρωθυπουργὸν διὰ τὴν ἀντίδρασίν του. Πῶς αὐτὸ ὠνομάσθη ἐπέμβασις καὶ πῶς τοῦτο σᾶς κατετάραξεν ὁμολογῶ ὅτι δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον ἀπετέλεσεν ἔκπληξιν. Θὰ εἴπητε, ἴσως, ὅτι ἐξέφρασε γνώμην ὁ Πρεσβευτὴς ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ ὅτι τότε μόνον ἡσυχάσατε, ὅταν σᾶς ἔδωσε μετὰ ταῦτα ἐξηγήσεις καὶ ἀφοῦ ἐπὶ πλέον εἴχατε καὶ ἐκ τοῦ Σταίητ Ντιπάρτμεντ πληροφορίας. Ἀλλὰ τὶ ἐξηγήσεις; Ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία διὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Ὁμολογῶ, κύριε Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν ἀνεμέναμεν ἀπὸ τὸν κ. Πρεσβευτὴν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, οὔτε ἀπὸ οἱανδήποτε ἀνακοίνωσιν διὰ τῶν ἐφημερίδων νὰ μάθωμεν ὅτι, βεβαίως, ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον περὶ ἀναλογικῆς ἢ τὸ πλειοψηφικὸν καὶ ὄχι τὸ Κογκρέσσον. Ἰδοὺ διατὶ δὲν βλέπω ὅτι μόνον, μετὰ ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἐπεξήγησιν ἠρεμήσατε, ἐνῷ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἦτο τὸ κείμενον τόσον σαφές. Ἐν πάση περιπτώσει, κύριοι, ὁ κ. Προεδρεύων τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιθυμεῖ ἡ συζήτησις αὐτὴ νὰ μὴ προχωρήσῃ περαιτέρω. Δι’ αὐτὸ δὲν προχωρῶ εἰς τὸ θέμα τοῦτο καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸν συλλογισμόν μου. Καὶ λέγω: Δὲν ἔφθασεν ἡ ταλαιπωρία τοῦ τόπου αὐτοῦ ἐπὶ τόσον χρονικὸν διάστημα, ὅπως ἀνέφερον, μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐπιχειρήσεων τοῦ Γράμμου, διὰ νὰ συνετισθῶμεν παρὰ ἐπανήλθομεν πάλιν εἰς τοὺς παλαιοὺς ἡμῶν ἔρωτας, δηλαδὴ εἰς τὴν σκέψιν τοῦ ἀναλογικοῦ;

§112Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὁ Γράμμος μὲ τὸ ἀναλογικὸν τὶ σχέσιν ἔχει;

§113Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Μεγάλην. Κάμετε ὀλίγην ὑπομονὴν καὶ θὰ ἀκούσητε, ποίαν σχέσιν ἔχει ὁ Γράμμος. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐδημιουργήθη ἐξαίρετος εὐκαιρία διὰ τὸ Ἔθνος, διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ ἀγῶνος. Ἐδημιουργήθη λέγω μεγάλη εὐκαιρία, διότι παρουσιάζετο ἠρεμωτέρα περίοδος ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς διότι μόνον μετὰ 8μηνον ἐνεφανίσθη τὸ θέμα τῆς Κορέας καὶ ἠδύνατο νὰ συγκεντρωθῇ τὸ Ἔθνος εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἀναδιοργανώσεως καὶ τῆς ἀνορθώσεως, μὲ τὴν προοπτικὴν δύο ἀκόμη ἀνέτων ἐτῶν οἰκονομικῆς βοηθείας. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο ἐχρειάζετο ἰσχυρὰ Κυβέρνησις καὶ ὄχι νὰ ὡδηγεῖτο ὁ τόπος πρὸς ἐκλογὰς καὶ μάλιστα μὲ ἀναλογικήν. Μήπως λοιπὸν εἶναι ἡ κατάστασις σήμερον καλυτέρα ἢ ἀντιθέτως εἶναι χειροτέρα; Διότι παρὰ τὰ ὅσα μᾶς εἶπεν δι’ ἀριθμῶν ὁ φίλτατος Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ κ. Καρτάλης, πιστεύει πράγματι εἰλικρινῶς οἱοσδήποτε ἐξ ὑμῶν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, ἢ ἐκτὸς αὐτῆς, ὅτι πράγματι ζῶμεν εἰς οἰκονομικὸν παράδεισον ἢ ὅτι μᾶλλον πράγματι δυστυχοῦμεν; (Χειροκροτήματα). Ἐὰν λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, δέχεσθε ὅτι ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ τόπου εἶναι κρίσιμος—ἐγὼ δὲν συζητῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐὰν ὑπάρχουν ἢ δὲν ὑπάρχουν ὑπεύθυνοι, καὶ ποῖοι εἶναι,—μοῦ ἀρκεῖ ἡ διαπίστωσις— ἐὰν δέχεσθε ὅτι ὑπάρχει μία μεγάλη μερὶς τοῦ τόπου —καθ’ ἡμᾶς ἡ πλειοψηφία—ἡ ὁποία παρὰ τὴν μακαριότητα τοῦ φιλτάτου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνησυχεῖ διὰ τὴν ἐσωτερικὴν ἀσφάλειαν, ἐὰν δέχεσθε ὅτι ἡ ἐξωτερικὴ κατάστασις δὲν ἔχει ἠρεμήσει τόσον ὥστε, νὰ δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐκεῖθεν τοὐλάχιστον τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, ἐὰν δέχεσθε τὴν πιθανότητα μειώσεως τῆς βοηθείας, ἡ ὁποία μᾶς παρέχεται ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Δημοκρατίαν, καὶ ὅτι ἡ εἴσοδός μας εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν ηὔξησε τὸ αἴσθημα ἀσφαλείας ἀλλὰ ταὐτοχρόνως καὶ τὰς ὑποχρεώσεις μας, τότε ἀσφαλῶς θὰ δέχεσθε ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν πρόβλημα εἶναι πράγματι δυσκολώτερον σήμερον, ἀπὸ ποτέ. Καὶ ἐὰν πράγματι ὁ τόπος ἐχρειάζετο ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν τότε, πολλῷ μᾶλλον σήμερον χρειάζεται ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα). Διατὶ λοιπὸν ἐπῆλθεν αὐτὴ ἡ μεταβολὴ εἰς τὰς σκέψεις πολλῶν ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα; Βεβαίως ἔχω ὑποχρέωσιν νὰ κάμω μίαν ἐξαίρεσιν διὰ τὸν φίλτατον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἦτο συνεπὴς πάντοτε εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἀναλογικῆς. Ἡ μεταβολή, κύριοι, ἐπῆλθε διότι ἐν τῷ μεταξὺ ἐνεφανίσθη εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν ὁ Παπάγος. Πρέπει νὰ τὸ πάρωμεν ἀπόφασιν. Καὶ ὅμως, ἀκριβῶς ἡ ἐμφάνισις τοῦ Παπάγου, ὅπως πρὸ διετίας ἡ ἐμφάνισις εἰς τὴν Πολιτικὴν ζωὴν τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα—φαινόμενα καὶ τὰ δύο κατ’ ἐμὲ εὐχάριστα διὰ τὸν τόπον—θὰ σᾶς ἐξηγήσω διατὶ—ἔπρεπε νὰ μᾶς ἐνισχύσουν εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Διότι ἕνα πράγματι ἐπιχείρημα ἀξιόλογον φέρουν οἱ ἀντίθετοι τοῦ πλειοψηφικοῦ ἐναντίον τοῦ συστήματος τούτου. Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι, ὅπου δὲν ὑπάρχουν ὠργανωμέναι μεγάλαι κομματικαὶ δυνάμεις, τὸ πλειοψηφικὸν ἐν τῇ πραγματικότητι ἀποτελεῖ εἶδος ἀπάτης, διότι καλύπτει ἐσωτερικὴν ἀναλογικήν. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως εἰς τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου ἐνεφανίσθησαν πολιτικαὶ δυνάμεις τοιαύτης ἐκτάσεως ὅπως εἶναι ἡ τοῦ Συναγερμοῦ, καὶ ἀπὸ διετίας δὲ κατά τινα ἀναλογίαν καὶ τῆς ΕΠΕΚ, πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι δημιουργοῦνται αἱ ἄρισται προϋποθέσεις διὰ νὰ ὁδηγηθῇ ἡ χώρα εἰς ἐκλογὰς μὲ πλειοψηφικὸν σύστημα. (Χειροκροτήματα).

§114Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπ. Ἐσωτ.). Οὐδὲν τετελεσμένον γεγονὸς εἶχε δημιουργηθῆ. Ἡ μόνη ἐκδήλωσις ἦτο ἡ ἰδική μου πρόθεσις νὰ τὸ εἰσαγάγω πρὸς συζήτησιν εἰς τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον. Τὰ δὲ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ἐπρόλαβαν νὰ ἐκφέρουν γνώμην. Δὲν ὑπάρχει καμμία μετατόπισις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἡσυχίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζομεν τὴν κατάστασιν, ἰσχυρίζομαι τοῦτο, ὅτι οἱ πολιτικοὶ δὲν πρέπει νὰ καταλαμβάνωνται ἀπὸ φόβον, διότι, ἅμα καταληφθοῦν ἀπὸ φόβον, θὰ σφάζουν ἕνα σωρὸ κόσμο. Χρειάζεται ψύχραιμος ἀντιμετώπισις τῶν ἐσωτερικῶν πρὸ παντὸς προβλημάτων. Ἀλλοίμονον εἰς τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον οἱ πολιτικοὶ καταλαμβάνονται ἀπὸ φόβον.

§115Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Βεβαίως ἔχετε δίκαιον. Ὅταν μάλιστα ἀπευθύνεσθε εἰς ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἀνήκω εἰς κόμμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἀρχηγὸν τὸν Στρατάρχην Παπάγον, κατ’ ἐξοχὴν ψύχραιμον ἄνθρωπον. Ἄλλο ὅμως εἶναι ἡ ψυχραιμία καὶ ἄλλο ἡ ἀπάθεια ἢ ἡ μακαριότης.

§116Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Θέλω νὰ σᾶς παρατηρήσω ὅτι ὁ συλλογισμός σας ὅτι ἐπῆλθε μία διαφοροποίησις εἰς τὰς πολιτικὰς δυνάμεις δὲν εἶναι βάσιμος, διότι ἐγὼ πιστεύω ὅτι ὁ Συναγερμὸς ἀποτελεῖ ὁμοσπονδίαν κομμάτων, καλύπτει δηλαδὴ ἐσωτερικὴν ἀναλογικήν, ὅπως εἴπατε.

§117Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, χαίρω ὅτι εἶσθε πολὺ καλύτερον πληροφορημένος ἀπὸ ἐμέ, ποὺ ἀνήκω εἰς τὸν Συναγερμὸν καὶ ἔχω κάποιαν θέσιν εἰς αὐτόν. Πάντως μπορεῖτε νὰ κοιμᾶσθε μὲ αὐτὰ τὰ ὄνειρα διὰ τὴν ὁμοσπονδίαν ποὺ ὑπάρχει εἰς τὸν Συναγερμόν. Σπανίως παρετηρήθη ἡ πειθαρχία καὶ ἡ συνοχή, ποὺ παρουσιάζει ὁ Συναγερμός. Ἐκτὸς πλέον ἂν νομίζετε ὅτι ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ἐγὼ ἐβάλαμε ρεφενὲ ψήφων εἰς τὸν Συναγερμόν. Οἱ ψῆφοι ποὺ ἐδόθησαν ἐδόθησαν εἰς τὸν Συναγερμὸν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ διακόπτετε. Εἶμαι πάντοτε εὐτυχής, ὅταν εἶμαι εἰς τὸ βῆμα, νὰ δέχωμαι διακοπάς, διότι παύει ἡ ὁμιλία νὰ εἶναι μονόλογος καὶ μεταβάλλεται εἰς συζήτησιν, καὶ ὡραίαν συζήτησιν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γίνῃ σήμερον ἡ ψηφοφορία, καὶ πραγματικὰ ἐπιθυμῶ νὰ τελειώσω τὸ ταχύτερον. Ἔρχομαι λοιπὸν καὶ λέγω, ὅτι μᾶς ἀντέταξαν εἰς τὸ πλειοψηφικὸν τὸν κίνδυνον τοῦ Ἐθνικοῦ διχασμοῦ. Πλάνη, κύριοι! Διότι δὲν ὑπάρχει ἐθνικὸς διχασμὸς μεταξὺ ὑμῶν καὶ ἡμῶν, ὑπάρχει μόνον μεταξὺ ὅλων μας καὶ μικρᾶς ἴσως μειοψηφίας, ἡ ὁποία, ὅταν, ἀκριβῶς, ὑπάρχῃ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα καθίσταται πάντως ἀκίνδυνος, ἐνῷ ἀντιθέτως, ὅταν ὑπάρχῃ τὸ ἀναλογικόν, καθίσταται πάντα ἐπικίνδυνος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κύριοι, εἰς τοὺς ἐπισείοντας τὸν κίνδυνον τοῦ ἐθνικοῦ διχασμοῦ, λόγῳ τοῦ πλειοψηφικοῦ θὰ εἶχον νὰ ἀπαντήσω καὶ τοῦτο. Ὅτι ἂν ἐγίνοντο ἐκλογαὶ μὲ ἀναλογικήν, διότι εὐτυχῶς ἐτελείωσεν ἡ ὑπόθεσις αὐτή, ἐὰν ἐγίνοντο ἐκλογαὶ μὲ ἁπλῆν ἀναλογικήν, κατόπιν τῆς ὀρθοτάτης παρατηρήσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμε χθὲς ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Στεφανόπουλος, θὰ ἐβλέπατε ὅτι θὰ ηὐξάνετο ἐδῶ ἡ δύναμις τῶν ἐκπροσώπων τοῦ κομμουνισμοῦ εἰς βαθμὸν ἐπικίνδυνον διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Δεύτερον. Κατόπιν τῆς δηλώσεως εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ἤδη ὁ ἀρχηγός μου εἰς τὸν λόγον του ἐν Πάτραις ὅτι δὲν δέχεται νὰ συνεργασθῇ κατόπιν ἐκλογῶν μὲ ἀναλογικήν, ὄχι ἐνδεχομένως μὲ πλειοψηφικόν, μοιραίως θὰ δημιουργηθῇ τοιαύτη διασπορὰ πολιτικῶν δυνάμεων, ὥστε θὰ ἦτο ἀδύνατος καὶ εἰς ἀριθμοὺς ἀκόμη ὁ σχηματισμὸς Κυβερνήσεως καὶ τότε θὰ παρείχετο ἴσως εὐχέρεια εἰς οἱονδήποτε νὰ εἴπῃ, ὅτι τὸ ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον εἶναι ἤδη παρηκμασμένον, διότι ἀδυνατεῖ νὰ δώσῃ εἰς τὸν τόπον Κυβέρνησιν, καὶ τὶς οἶδε ποῖαι ἄλλαι φιλοδοξίαι, πρὸς πᾶσαν ἄλλην λύσιν θὰ ἐδημιουργοῦντο. Λύσιν ἐκτροπῆς ἀπὸ τὸ πολίτευμα καὶ τὴν δημοκρατίαν, ὅπως ὅλοι μας βεβαίως ἀποκρούομεν.

§118Ι. ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ. Ἐπειδὴ εὑρίσκεσθε εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, ποὺ εἶναι δημοκρατική, πρέπει νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε...... (Θόρυβος —κωδωνοκρουσίαι).... (Ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του δὲν ἀκούεται, λόγῳ τοῦ δημιουργουμένου θορύβου καὶ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§119Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι εἰς τὸ βῆμα καὶ σεῖς νὰ ὁμιλήσετε κατόπιν, ἐὰν θέλετε. Τώρα ὁμιλῶ ἐγὼ καὶ οὐδεὶς ἄλλος. Κι’ αὐτὸ νὰ τὸ καταλάβετε.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπιτρέπονται αἱ διακοπαί. Ὁ κ. Μαρκεζίνης παρακαλεῖται νὰ συνεχίσῃ.

§121Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐὰν προσδοκᾶτε, κύριοι βουλευταί, τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δυσχερῶν στιγμῶν μὲ Κυβερνήσεις συνεργασίας καὶ ἐὰν ναρκισσεύεσθε ὅτι μὲ πλειοψηφίαν 4–5 ψήφων, τὴν ὁποίαν δέχομαι σταθεράν, πιστεύετε, ὅτι δίδετε εἰς τὸν τόπον ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, πλανᾶσθε. Φαντάζομαι δέ, ὅτι πράγματι δὲν τὸ πιστεύετε, διότι ὅπως ἐγὼ σᾶς δέχομαι ὅλους σας πατριώτας καὶ δὲν κάμνω ἐξαίρεσιν, ἔτσι σᾶς δέχομαι πρὸ παντὸς νοήμονας. Γνωρίζετε, λοιπόν, ὅτι αἱ Κυβερνήσεις συνεργασίας παντοῦ καὶ πάντοτε ὑπῆρξαν ἀδύνατοι Κυβερνήσεις, ἀκόμη καὶ ὅταν διέθετον ἰσχυρὰν πλειοψηφίαν. Εἶναι δόγμα τοῦ Ἀγγλικοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Δικαίου.

§122ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ αὐτὸ θὰ συζητήσωμεν;

§123Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὅσην ὥραν θέλετε δυνάμεθα νὰ ὁμιλήσωμεν διὰ τὸ Ἀγγλικὸν Κοινοβουλευτικὸν Δίκαιον. Δεύτερον, ὅταν κατ’ ἐξοχήν, ἰδίως σήμερον ὑπάρχῃ ἀδυναμία μὲ τὴν μορφὴν τῆς σημερινῆς Κυβερνητικῆς συνεργασίας—διότι, πράγματι, ὑπάρχουν δύο συνεργαζόμενα κόμματα ἐκ τῶν ὁποίων τὸ πρῶτον προεκλογικῶς, ὄχι μόνον εἰς τὰς παρελθούσας ἐκλογάς, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς προπαρελθούσας, ἐπηγγέλθη ἀλλαγὴν—εἶναι δὲ τὸ πρόγραμμα εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς συνοδοιποροῦμεν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐρωτῶ καὶ ἀπευθύνομαι πρὸς τὰ ἔντιμα μέλη τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Τὶ ἔγινε κατὰ τὸ ἔτος 1950, ὡς πρὸς τὴν ἀλλαγήν; Μὴ σπεύσετε νὰ μοῦ ἀπαντήσητε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐγὼ. Θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι μᾶς ἔρριψαν προτοῦ συμπληρωθοῦν τρεῖς μῆνες. Ἔχετε δίκαιον. Σᾶς ἐρωτῶ. Σήμερον τὶ ἔγινεν μετὰ ἤδη 5 μῆνας ποὺ εὑρίσκεσθε εἰς τὴν ἐξουσίαν, μὲ τὴν ἀλλαγήν;

§124Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐμπεδώθη ἡ Δημοκρατία.

§125Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. (Ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεώς του δὲν ἀκούεται, λόγῳ τοῦ θορύβου καὶ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§126Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἀκούσατε, κύριοι, συνάδελφοι, θέλω νὰ καταλήξω ἀκριβῶς εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν σᾶς λείπει ἡ πρόθεσις, ὅτι δὲν σᾶς λείπει ἡ πίστις πρὸς τὸ πρόγραμμά σας καὶ δὲν σᾶς λείπει, ἡ ἀφοσίωσις καὶ ἡ ἀγάπη. Σᾶς καθιστᾶ ὅμως ἀδύνατον τὴν ἐφαρμογήν του, ἡ συνεργασία.

§127ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (τῆς Ε.Π.Ε.Κ.). Ὄχι, ὄχι.

§128Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε· καὶ σᾶς φέρω ἀπόδειξιν. Στοιχειῶδες μέρος τοῦ προγράμματός σας, ἦτο καὶ εἶναι ἡ εἰρήνευσις. Δὲν ξεύρω εἰς ποίαν ἔκτασιν μικροτέραν ἢ μεγαλειτέραν ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας λήθην. Δὲν γνωρίζω, κύριοι, συνάδελφοι, ποία εἶναι μεγαλειτέρας ἐκτάσεως ἢ ὄχι. Ἕν ὅμως γνωρίζω ὅτι ὡς εἶπε καὶ προχθὲς καὶ ἐπανέλαβε σήμερον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν γίνωνται Κυβερνήσεις συνεργασίας, βεβαίως εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπέλθῃ ἕνας συμβιβασμὸς προγραμμάτων. Ποῖος ἔχει ἀντίρρησιν; Ἕνα μῆνα προτοῦ ὁρκισθῆ ἡ Κυβέρνησις, διότι μὴ λησμονῶμεν ἐν τῷ μεταξὺ ὅτι κατὰ τὸν τελευταῖον χρόνον, ποὺ βλέπομεν τὰ τόσα παράδοξα, εἴχομεν παραδόξως ἕνα Πρωθυπουργὸν μὲ ἐντολὴν καὶ ἕνα Πρωθυπουργὸν ἐν ἐνεργείᾳ, ὅπως σήμερον ἕνα Πρωθυπουργὸν ἐν κλίνῃ καὶ ἕνα ἐν ἕδρᾳ, συνεζητήσατε εἰδικῶς τὸ θέμα τῆς εἰρηνεύσεως τῆς Χώρας; Παρῆλθεν ἔκτοτε ἓν ὁλόκληρον Κυβερνητικὸν πεντάμηνον καὶ ἀκόμη, κύριοι, δὲν ἦλθον αὐτὰ τὰ ἔστω καὶ κολοβωμένα μέτρα εἰρηνεύσεως νὰ συζητηθοῦν ἐδῶ. Καὶ ἐν τούτοις μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὑπάρχει ἀπόλυτος ὁμόνοια μεταξὺ τῶν δύο Κομμάτων τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα, ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ—θόρυβος ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς πτέρυγος). Δὲν ἔχω οὐδεμίαν διάθεσιν νὰ σᾶς ἐρεθίσω, τοὐναντίον μάλιστα, ἔχω διάθεσιν, ὅταν κατόπιν εὑρεθῶμεν ἔξω τῆς Βουλῆς νὰ μοῦ εἴπητε ἰδιαιτέρως, ὅπως τακτικὰ μοῦ λέγετε, «ὡραῖα τὰ εἶπες»: (Χειροκροτήματα). Σᾶς τιμᾷ ὅτι εἶσθε πειθαρχημένοι ὅπως καὶ ἡμεῖς, ἀλλὰ δώσατε καὶ εἰς ἐμὲ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ μὲν λέγω καὶ ἐδῶ καὶ ἔξω, ἀλλὰ σεῖς μόνον ἔξω τὰ λέγετε. Ἀναφέρομαι εἰς τὸν φίλτατόν μου Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ κ. Καρτάλην, πρέπει νὰ ξεύρετε δὲ ὅτι ὅλοι σχεδὸν οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι φίλτατοί μου, μέχρι σημείου μάλιστα παρεξηγήσεως. Θὰ ἤθελα νὰ τὸν ἐρωτήσω. Τὶ σημαίνει, Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ. Ἕνας Ὑπουργὸς ἀκόμη ἢ ὁ συντονιστὴς Ὑπουργείων, Τραπεζῶν, Ὀργανισμῶν, Ἱδρυμάτων, ὅστις κατευθύνει τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν; Θὰ μοῦ ἀπαντοῦσε. Ἔννοια σου, ἀγαπητὲ Μαρκεζίνη. Ὅλα πᾶνε περίφημα. Καί, ὅμως, ὅλοι σας, περισσότερον ἀπὸ ἐμέ, γνωρίζετε ὅτι ὁ δυστυχὴς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ πολλὲς φορὲς δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἔχει. Θὰ πῆτε ὅτι ὑπάρχει Δημοκρατία καὶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, κάθε Ὑπουργὸς ἔχει τὰς γνώμας του καὶ εἰς τὸ τέλος συγκρούονται αἱ ἀπόψεις κατὰ τὴν λῆψιν τῶν ἀποφάσεων. Λυποῦμαι ἀλλὰ τότε δὲν ὑπάρχει συντονισμός......

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ ἡμᾶς, ὑπάρχει.

§130Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Θὰ εἶσθε, ἀσφαλῶς, ἱκανοποιημένος ἐκ τῶν ἀριθμῶν ποὺ σᾶς ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ. Θέλετε, τώρα, νὰ σᾶς εἴπω καὶ κάτι τι ἄλλο; Εἶπον, εἰς τὴν ἀρχήν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἀναμιχθῶ, εἰς τὴν ἀπάντησίν μου, μὲ τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα. Δὲν νομίζω ὅτι χρειάζεται ἰδιαιτέρα ἀπάντησις. Εἶπεν ὡρισμένα πράγματα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ θέμα ἐξηντλήθη προηγουμένως. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τοῦτο μόνον. Ξεύρετε, κύριοι, ποῦ πράγματι, ἀρχίζει τὸ κακόν; Πῶς τρομάζω ὅτι τώρα πάλιν θὰ θυμώσετε. Καί, ὅμως, ἔχω δίκαιον. Ὅταν, κύριοι, ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις, τὴν παραμονὴν τῆς δοκωμοσίας, εἰς τὴν συνάντησιν τὴν ὁποίαν εἶχον μὲ τὸν Στρατηγὸν Πλαστήραν, μεταξὺ τῶν ἄλλων, τὸν ἠρώτησα, διὰ νὰ πληροφορηθῶ, καὶ ἤκουσα μὲ ἰδιαιτέραν ἱκανοποίησιν νὰ μοῦ λέγῃ. Ὅτι θὰ ἔχωμεν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸν ἐντελῶς ἐξαίρετον συνάδελφον κ. Βαρβούτην. Ἡ ἱκανοποίησίς μου ἦτο πλήρης καὶ τὸ μετέδωκα τηλεφωνικῶς εἰς τὸν Ἀρχηγόν μου ὁ ὁποῖος καὶ ὁ ἴδιος ἱκανοποιήθη. Ἐν συνεχείᾳ τὴν ἑπομένην πρωΐαν ἐπληροφορήθην ὅτι ὡς Ὑπουργὸς ὡρίσθη ὁ Ναύαρχος Σακελλαρίου. Δὲν ἔχω τίποτε μὲ τὸν ἄνδρα καὶ οὔτε ἐν προκειμένῳ θέτω ζήτημα προσώπου— θέτω ἄλλο ζήτημα. Ὑπῆρχον δύο Κόμματα ἔχοντα μόλις ἀρτίως τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ μὲ ἀριθμὸν βουλευτῶν 131. Ἐκ τῶν 131 βουλευτῶν τῶν δύο Κομμάτων δὲν ὑπῆρχε κατάλληλον πρόσωπον διὰ νὰ ἀναλάβῃ, τὸ ὑψηλὸν αὐτὸ λειτούργημα οὔτε κἂν ἐκ τῶν 500 ὑποψηφίων, οὔτε κἂν ἐκ τῶν ἑκατοντάδων χιλιάδων ἐκ τῶν Ἑλλήνων ὀπαδῶν σας; Ὑπῆρξε, κύριοι, σφάλμα. Προσέξατε. Ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῆτε ἕνα ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου ἐὰν ἐνομίζατε ὅτι ἡ θέσις αὐτὴ ἀπήτει ἐξαίρετον τινὰ ἐμπειρογνώμονα, ὅπως τὸ ἔκαμε κάποτε καὶ ὁ ἀείμνηστος Ἐλευθέριος Βενιζέλος, ἀλλὰ ἦτο ὁ ἐμπειρογνώμων ἐκεῖνος μέλος τοῦ Κόμματός του.

§131Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΙΣ. Τοῦ Κόμματός μας ἔγινε.

§132Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Συγχαρητήρια. Ὅταν θέλετε πραγματικῶς νὰ ἐκφράσετε τὸν πόνον σας, μέσα σας, θὰ τὸ ἀναγνωρίζετε ὅτι ὑπῆρξεν αὐτὸ ἔκδηλος αὐτοκαταδίκη καὶ ἀδυναμία. Ἐὰν πάλιν ἀντιτάξητε ὅτι ἠθέλατε νὰ χρησιμοποιήσετε ἀντικειμενικὸν πρόσωπον, εἶναι καταπληκτικὸν φαινόμενον. Κόμμα μὲ 700.000 ὀπαδοὺς νὰ μὴ εὑρίσκῃ μεταξὺ αὐτῶν τόσον ἀκέραιον πρόσωπον τὸ ὁποῖον νὰ προβάλῃ εἰς τὸ ὑψηλὸν αὐτὸ λειτούργημα. (Χειροκροτήματα). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀντιτάξω καὶ κάτι ἄλλο εἰς τὸν ἀγαπητόν μου κ. Προεδρεύοντα τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν ὅτι τὸ πλειοψηφικὸν προβάλλεται ὡς πανάκεια, ἐνῷ δὲν εἶναι πανάκεια. Καὶ ἔχει ἀπολύτως δίκαιον. Οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν προβάλλει τὸ πλειοψηφικὸν ὡς πανάκεια. Ἀλλὰ τὸ πλειοψηφικὸν εἶναι βασικὴ προϋπόθεσις διὰ νὰ ἔχωμεν Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν ἡμεῖς πανάκειαν. Διότι ἄνευ πλειοψηφικοῦ ἡμεῖς τουλάγιστον δὲν γνωρίζομεν ἄλλην δημοκρατικὴν μέθοδον, ἄλλην δημοκρατικὴν ὁδόν, ἡ ὁποία θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὸν σχηματισμὸν ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως. Γνωρίζετε δὲ ὅτι ὁ Ἀρχηγός μου ἐπανειλημμένως ἀπέρριψε Πρωθυπουργίας ὅταν τοῦ προσεφέροντο, χωρὶς νὰ εἴπω ὡς πρώτην προϋπόθεσιν τὴν πλήρη λαϊκὴν ἐμπιστοσύνην. Λοιπὸν μὲ τὸ πλειοψηφικόν, κύριοι, ὅταν μάλιστα ἔχουν δημιουργηθῆ ὁμοιογενεῖς δυνάμεις, ὅπως εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς καὶ τὸ Κόμμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ἔχομεν ἀμέσως μεγίστην πρόοδον διότι ἔχομεν ἐξασφαλίσει σταθερότητα, ὄχι συμβατικὴν ἐπὶ συνεργασίας, ἀλλὰ ὁμοιογενῆ, καὶ συνεπῶς καὶ ὁμοιογένειαν. Δὲν ἀρκεῖ δὲ αὐτὸ διὰ νὰ ἔχωμεν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν. Χρειάζεται καὶ κάτι ἄλλο. Αὐταὶ εἶναι βασικαὶ προϋποθέσεις. Ἀλλὰ τὶς ἐξασφαλίζει τὸ πλειοψηφικόν. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ πλέον ἐξαρτᾶται ἐὰν ἡμεῖς ἔχωμεν τὴν ἱκανότητα αὐτὴν ἢ σεῖς, καὶ τότε ἡμεῖς ἢ σεῖς...

§133Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἶναι ἀνομοιογενές;

§134Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀπευθύνωμαι πρὸς τὸν κ. Προεδρεύοντα τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ἐκπροσωπεῖ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ εἶναι ζήτημα καθαρῶς εὐγενείας νὰ μὴ λησμονῶ καὶ τὸ κύριον Κόμμα τῆς Κυβερνήσεως, τὴν Ε.Π.Ε.Κ. Δὲν ὑπάρχει καμμία πρόθεσις μειώσεως ἢ ἀγνοίας τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Τοὐναντίον ὑπάρχει καὶ μεγάλη ἀδυναμία ἐκ μέρους μου εἰς τὴν ἱστορικὴν τοὐλάχιστον παράδοσιν τοῦ Κόμματός σας. Θὰ τελειώσω, κύριοι. Διὰ νὰ τονίσω ἀκόμη ποῖα εἶναι τὰ στοιχεῖα τῆς ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως. Ἡ ἰσχυρὰ Κυβέρνησις —εἴδομεν τὰς προϋποθέσεις της —ἰσχυρὰ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία γνωρίζει τὶ θέλει, καὶ δεύτερον ἔχει τὸ θάρρος τῆς ἀναλήψεως εὐθυνῶν. Καὶ ἐκεῖ, κύριοι, ἔγκειται ὁλόκληρον τὸ Ἑλληνικὸν πρόβλημα καθὼς καὶ ἡ ἀντιμετώπισίς του. Διότι ὅλοι μας συνηθίζομεν ἐπὶ τόσον καιρὸν τώρα νὰ ὁμιλοῦμεν, νὰ συζητοῦμεν, νὰ προπαγανδίζωμεν, νὰ ἀποδεχώμεθα τὴν ἀνάγκην ριζικῶν ἀντιμετωπίσεων καὶ λύσεων καὶ ὅμως οὐδέποτε νὰ ἐφαρμόζωμεν τὰ ὅσα ἔξω τῆς ἐξουσίας λέγομεν ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν ἀρχήν, διστάζοντες νὰ ἀναλάβωμεν τὰς εὐθύνας. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ Κράτος—ἐπιτροπαί, εἰς τὸ Κράτος τὸ πολυκρατικόν, διότι εἶναι πλέον ἢ βέβαιον ὅτι δὲν ἔχομεν ἓν Κράτος εἰς τὴν Ἑλλάδα—ἔχομεν πολλὰ Κράτη. «Κράτη ἐν Κράτει». Αὐτὰ τὰ «Κράτη ἐν Κράτει» πάντοτε παρεμβαίνουν καὶ πάντοτε ἐμποδίζουν. Ὅλοι τὸ ἀντιλαμβανόμεθα. Τραπεζικοὶ Ὀργανισμοί, Αὐτόνομοι Ὀργανισμοί, Ἐπιτροπαί, παραεπιτροπαί, τὰ πάντα παρεμβαίνουν. Εἶναι «Κράτη ἐν Κράτει». Καὶ ἡμεῖς ἀναζητοῦμεν παντοῦ εὔκολον δρόμον, νὰ ἀποφύγωμεν τὰς εὐθύνας. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, θὰ τὸ ἰδῆτε ἀκόμη, κ. συνάδελφοι, ποίαν σημασίαν ἔχει ἡ εὐθύνη καὶ ἡ μὴ ἀνάληψις αὐτῆς τῆς εὐθύνης ἡ ὁποία διακρίνει ὄχι τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ συνεχῶς ὅλας τὰς Κυβερνήσεις τῶν τελευταίων χρόνων, τῶν μεταπολεμικῶν καιρῶν, καὶ εἰς τὰ ἄλλα θέματα, ἀλλὰ κυρίως εἰς τὸ μέγα θέμα τῆς εἰρηνεύσεως. Θὰ ἐξηγήσω, ὅπως εἶπον, εὐρέως ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Πασσαλίδην ὁ ὁποῖος σήμερον τόσον ἐστενοχωρήθη, θὰ τοῦ ἐξηγήσω λεπτομερῶς τὴν ἡμέραν τῆς συζητήσεως τῶν μέτρων εἰρηνεύσεως, ἂν ποτὲ ἔλθουν πρὸς συζήτησιν. Ἀλλὰ πάντως ὅμως διὰ σήμερον, λέγω τὰ ἑξῆς: Ἐδῶ κύριοι ἔγκειται καὶ ἡ τεραστία διαφορὰ τῆς πολιτικῆς τῆς λήθης ἀπὸ οἱανδήποτε πολιτικὴν ὁπωσδήποτε ὀνομαζομένην. Διότι ἐκείνην μὲν τὴν πολιτικὴν τῆς λήθης τὴν διακρίνει ἡ ἀνάληψις εὐθυνῶν, πᾶσαν δὲ ἄλλην ἡ συγκάλυψις εὐθυνῶν. Θὰ σᾶς φέρω ἓν ἁπλοῦν παράδειγμα. Ἐὰν πράγματι ἐκεῖνοι ποὺ ἐπικαλοῦνται τὰ ἄρθρα μου, τὰ εἶχον πράγματι λεπτομερῶς μελετήσει, θὰ εἶχον ἴδει ὅτι ἐκεῖ ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ δύο κυρίως θεμάτων βασικῶν. Εἰς μὲν τὸ ἓν ἔλεγον ὅτι δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἂν ὅλοι ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι. Μὲ ἐνδιαφέρει ποίους θὰ κρατήσω. Καὶ δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ποίους θὰ ἀφήσω ἐλευθέρους μὲ δικαστήρια ἢ μικτὰς Ἐπιτροπάς, ἀλλὰ θὰ πάρω τὴν εὐθύνην μου ὡς πολιτικὴ ἐξουσία ποίους θὰ κρατήσω δεσμευμένους. Καὶ δεύτερον κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἐξασφαλίσω ὅπως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξέλθουν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ μὴ κλονίζουν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας τοῦ τόπου καὶ ἀφ’ ἑτέρου καὶ αὐτοὶ νὰ μὴ μεταβάλλωνται εἰς παρίας. Αὐτὸ ἀποτελεῖ πολιτικὴν εὐθύνης. Καὶ αὐτὸ μᾶς τὸ ἐγγυᾶται μόνον μία ἰσχυρὰ Κυβέρνησις. Ὅταν λοιπὸν ὁ Στρατάρχης Παπάγος ἀπεφάσισε νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὴν πολιτικήν, δὲν τὸ ἀπεφάσισε διότι ὠνειρεύθη νὰ γίνῃ Πρωθυπουργός. Τὸ ἀπεφάσισε διὰ νὰ βοηθήσῃ τὸν τόπον νὰ ἀποκτήσῃ Κυβέρνησιν ἰσχυράν. Ἐλᾶτε νὰ ἀναμετρηθῆτε—εἶπε—μαζί μας μὲ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα. Καὶ ἂν κερδίσετε σεῖς τὰς ἐκλογάς, θὰ εἴμεθα ἡμεῖς ἔντιμος Ἀντιπολίτευσις, καὶ θὰ σᾶς βοηθήσωμεν, ὅπως ἀσφαλῶς καὶ σεῖς θὰ κάμετε τὸ ἴδιον, ἂν ἡμεῖς κερδίσωμεν. Ἀλλὰ διστάζοντες νὰ λάβετε ἀπόφασιν δὲν κάμνετε τίποτε ἄλλο, παρά, ὄχι νὰ ἐμποδίζετε ἐξελίξεις, διότι ἡ πραγματικότης εἶναι ἰσχυροτέρα οἱασδήποτε προσπαθείας καὶ προθέσεως, ἀλλ’ ἁπλῶς νὰ ἀναβάλλετε ἐξελίξεις, νὰ ταλαιπωρῆτε τὸν τόπον αὐτὸν καθημερινῶς καὶ περισσότερον, μὲ ἄμεσον κίνδυνον νὰ περιορισθοῦν τὰ περιθώρια τῆς ἐπιβιώσεως τοῦ μεγάλου αὐτοῦ Λαοῦ. Καὶ ὅμως τὴν «ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν» θὰ τὴν ἔχωμεν διότι τὴν ἀξιοῖ, κύριοι, ἡ Ἑλλάς. (Χειροκροτήματα παρατεταμένα ἐκ τῆς Δεξιᾶς πτέρυγος).

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βαρβούτης Ὑπουργὸς ἄνευ Χαρτοφυλακίου ἔχει τὸν λόγον.

§136Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Εἶχον, κύριοι βουλευταί, συναγάγει ἀπὸ τὴν συζήτησιν τῶν ἡμερῶν αὐτῶν τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ πρότασις δυσπιστίας, τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἤγαγε πρὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, δὲν ὀφείλεται εἰς διαφωνίαν του ὡς πρὸς τὰ καθ’ ἕκαστον θέματα, εἴτε τὸ στρατιωτικόν, εἴτε τὸ οἰκονομικόν, εἴτε τῆς εἰρηνεύσεως, ἀλλὰ προῆλθεν ἀπὸ τὴν κεκτημένην ταχύτητα καὶ τὴν ψύχωσιν τούτου. Ἀφ’ ἧς ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῶν ἐκλογῶν διεπιστώθη, παρὰ τὴν προσδοκίαν καὶ τὰς ἀγαθὰς προθέσεις τοῦ κ. Παπάγου, τὰς ὁποίας δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς διέψευσε τὰς προσδοκίας ταύτας καὶ ἔφερε τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν ὡς μειοψηφοῦν Κόμμα, οὗτος ἕνα ἔταξε σκοπόν: Νὰ ἐμποδίσῃ τὸν σχηματισμὸν οἱασδήποτε Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἐξαναγκάσῃ ἀμέσως εἰς νέας ἐκλογάς, ὁδηγῶν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, καὶ ἐγκλείων τοῦτον, εἰ δυνατόν, εἰς κογκλάβιον, μέχρις ὅτου ἀποφασίσῃ νὰ δώσῃ εἰς αὐτὸν τὴν πλειοψηφίαν. Τὸ συμπέρασμά μου καὶ τὴν γνώμην μου αὐτὴν ἐπεβεβαίωσε μὲ τὴν ἀποψινὴν ἀγόρευσίν του ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Μαρκεζίνης μὲ τὸν ἀναμφισβήτητον ρεαλισμόν, ποὺ τὸν διακρίνει. Διότι πραγματικῶς ὅσα οὗτος ἀνέπτυξε, διαπνέονται ἀπὸ τὴν σφαλερὰν ἀντίληψιν ὅτι, ἐφ’ ὅσον ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς δὲν προεκρίθη ἀπὸ τὸν Λαὸν διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἐξαγγελλομένην ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, πρέπει νὰ εἶναι ἀπόλυτος, ἀρνητικὸς καὶ ἀντιδραστικὸς ἔναντι πάσης ἄλλης Κυβερνήσεως. Διὰ νὰ μὴ μοῦ εἴπητε ὅτι κρίνω αὐθαίρετα, θὰ σᾶς ἀναπτύξω δι’ ὀλίγων ποῦ στηρίζονται τὰ συμπεράσματά μου. Ἀνέμενα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅστις κυρίως ἠσχολήθη μὲ τὸ στρατιωτικὸν θέμα, νὰ ὁμιλήσῃ διὰ τὴν στρατιωτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐκθέτων τὰς ἀντιλήψεις του περὶ τῆς ὀργανώσεως τοῦ Στρατοῦ, περὶ τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ Ἑλληνικαὶ ἔνοπλοι δυνάμεις μετὰ τὴν συμμετοχὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ Ἀτλαντικὸν Σύμφωνον, περὶ τοῦ ὄγκου τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν καὶ τῆς ἀντιμετωπίσεως τούτων καὶ ἐν γένει περὶ παντὸς ἄλλου θέματος ἀναγομένου εἰς τὴν στρατιωτικὴν πολιτικήν. Ἀντὶ τούτων ἠκούσαμεν λεπτομερείας περὶ μικρὰ καὶ ἐπικρίσεις πρὸς πρόσωπα, αἱ ὁποῖαι ἀντικειμενικῶς καὶ μὲ καλὴν πίστιν ἀπεκρούσθησαν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀσχοληθῶ. Ἠκούσαμεν ὄχι γνώμας περὶ πολιτικῆς ἀλλὰ ἀμφισβητήσεις περὶ προσώπων ἀσχέτους πρὸς ταύτην καὶ ἄνευ σκοποῦ, ἐφ’ ὅσον ὁ ἴδιος ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἀναγνωρίζει ὅτι σήμερον ἡ ὀργάνωσις, ἡ μαχητικότης καὶ ἡ ἑνότης τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ εἶναι τόσον ἀξιοζήλευτος, ὥστε νὰ ἐξυμνῆται ἀπὸ τὰ ἐγκυρότερα διεθνῆ στόματα, ὅπως εἶναι τὸ στόμα τοῦ Στρατηγοῦ Ἀϊζενχάουερ καὶ τοῦ Ναυάρχου Κάρνεϋ, τῶν ὁποίων πρόσφατοι εἶναι αἱ ἐνθουσιώδεις ἐκδηλώσεις. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, καμμία οὐσιώδης διαφωνία ἐπὶ τῆς στρατιωτικῆς πολιτικῆς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ ἐπίκρισις ἀξιωματικῶν, τοὺς ὁποίους αὐτὸς οὗτος ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ ἐτοποθέτησεν εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος ἢ εἰσηγήθη τὴν τοποθέτησίν των, ἀποτελεῖ πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ζητήματος. Δὲν ὑπάρχει τοὐλάχιστον διαφωνία δικαιολογοῦσα τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος καὶ προτάσεως δυσπιστίας. Ἀλλ’ ἂς ἴδωμεν περαιτέρω: Ὡμίλησεν ἐπίσης ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ἢ μᾶλλον οἱ ἐπιτελεῖς τούτου, διότι τὸ κύριον μέρος τοῦ λόγου τοῦ κ. Παπάγου ἀπετέλει τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα, καὶ ἡ ὀργάνωσις τοῦ ΙΔΕΑ, καὶ περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας καὶ τῆς εἰρηνεύσεως. Σᾶς ἐρωτῶ: ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν, εἴτε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εἴτε ἀπὸ τοὺς ἐπιτελεῖς τούτου, συνηγάγατε μήπως διαφωνίαν ὡς πρὸς τὰ μέτρα τῆς εἰρηνεύσεως; Σᾶς εἶπον: Λήθην θέλομεν τοῦ παρελθόντος καὶ εἰρήνευσιν ἐπιδιώκομεν καὶ ἡμεῖς. Ἐπιθυμοῦμεν καὶ ἡμεῖς νὰ ἐπανέλθουν εἰς τοὺς κόλπους τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας οἱ παραπλανηθέντες καὶ ἀδικηθέντες εἰς ἐποχὴν ὀξύτητος καὶ ὑπερβολῶν, ἀλλὰ δὲν σᾶς ἀναγνωρίζομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐφαρμόσετε σεῖς τὴν πολιτικὴν τῆς εἰρηνεύσεως, διότι θὰ τὴν ἐφαρμόσετε μὲ κομματικὰ κριτήρια. Καὶ πάλιν ἡ ἀπόλυτος θεωρία, ὅτι πέραν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ δὲν ὑπάρχει τίποτε ἀπολύτως εἰς τὸν Ἑλληνικὸν ὁρίζοντα. Καὶ ἐπὶ πλέον ἄρνησις εἰς τὴν πρόσκλησίν μου νὰ ἔλθουν νὰ ἐφαρμόσωμεν ἀπὸ κοινοῦ τὴν εἰρήνευσιν μὲ ἐθνικὰ κριτήρια. Ὡς πρὸς τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα καὶ ἐκεῖ δὲν ὑπῆρξεν οὐσιαστικὴ προγραμματικὴ διαφωνία. Ἡ μομφὴ τοῦ κ. Στεφανοπούλου, ὅτι δὲν ἔχει πρόγραμμα μακρᾶς πνοῆς ἡ Κυβέρνησις, ἔχει κάποιαν βάσιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἢ τοὐλάχιστον εἶναι πρόωρον, νὰ εὐσταθήσῃ ἡ μομφὴ αὐτὴ τόσον ἀπέναντι τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ὅσον καὶ ἀπέναντι οἱασδήποτε ἄλλης. Διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν σοβαρά, κάθε Κυβέρνησις θὰ εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ πρῶτον τὰ μέτρα τὰ ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν προϋποθέσεων καταρτίσεως οἰκονομικοῦ προγράμματος μακρᾶς πνοῆς, καὶ τὰ μέτρα αὐτὰ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἐφαρμόζει κατὰ τρόπον ὁδηγοῦντα εἰς τὴν δημιουργίαν τῶν προϋποθέσεων τούτων, τόσον εἰς τὸν πιστωτικὸν καὶ κυκλοφοριακὸν ἐν γένει τομέα, ὅσον καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τὸν δημοσιονομικόν, ὡς ἠκούσατε ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ. Ἐπὶ τῶν μέτρων δὲ αὐτῶν χωρεῖ κριτικὴ καὶ ἐπ’ αὐτῶν καὶ μόνον ἔδει νὰ ἀσκηθῇ αὕτη συγκεκριμένως. Καὶ ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ, λοιπὸν θέματος δὲν ὑπάρχει τόσον ριζικὴ διαφωνία, ὥστε νὰ εἶχεν ἀγάγει τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν νὰ θέση πολιτικὸν ζήτημα καὶ πρότασιν δυσπιστίας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τοὐλάχιστον προτοῦ ὁλοκληρωθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν κυβερνητικῶν μέτρων. Ἀλλὰ ἡ πλέον χαρακτηριστικὴ ἔνδειξις τοῦ συμπλέγματος καὶ τῶν ἀρχῶν αἱ ὁποῖαι διέπουν τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμὸν καὶ τὰς ὁποίας σέβομαι, καίτοι εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὰς ἰδικάς μας, εἶναι ὁ θόρυβος, τὸν ὁποῖον ἐδημιούργησε διὰ τὸ ἀναλογικὸν σύστημα. Κύριοι βουλευταί, τόσον τὸ ἀναλογικὸν σύστημα, ὅσον καὶ τὸ πλειοψηφικὸν ἔχουν πλεονεκτήματα καὶ μειονεκτήματα. Δὲν ὑπάρχει τίποτε τὸ ἀπόλυτον εἰς τὴν ζωήν. Μόνον ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς πιστεύει εἰς τὸ ἀπόλυτον. Ὑπάρχουν περιστάσεις, καθ’ ἃς τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα εἶναι ἐνδεδειγμένον διότι πράγματι τοῦτο ἐξασφαλίζει σταθερωτέραν κυβέρνησιν, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ περιστάσεις, καθ’ ἃς τὸ ἀναλογικὸν σύστημα εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, διότι ἀμβλύνει τὴν ὀξύτητα, συντείνει εἰς τὴν ἐμφάνισιν νέων κοινωνικῶν ρευμάτων καὶ ἐνισχύει τὰς δυνατότητας συνεργασίας στηριζομένης εἰς τὴν συνισταμένην τῶν ἀντιμαχομένων ἰδεῶν τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ αὐτόματος ἀλληλεπίδρασις τούτων. Καὶ εἰς τὴν συνεργασίαν αὐτὴν στηρίζονται αἱ δημοκρατίαι. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν τὸ ἀναλογικὸν ἢ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα εἶναι ὀρθὸν— καὶ ἐγὼ πιθανὸν νὰ πιστεύω εἰς τὸ πλειοψηφικόν, ὅπως καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διεκήρυξε πρὸ πολλοῦ— θὰ ἀπετέλει μήπως ἔγκλημα καθοσιώσεως ἢ πραξικόπημα ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ οἱοσδήποτε βουλευτὴς ἢ οἱαδήποτε Κυβέρνησις ἢ ὁμὰς βουλευτῶν εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν εἰσαγωγῆς τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος; Καὶ διατὶ ἐξηγέρθη ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς μὲ σύσσωμον τὸν τύπον του καὶ ἐχαρακτήρισεν ὡς πραξικόπημα καὶ οἱονεὶ ἐπαναστατικὴν ἐνέργειαν τὴν ἄλλως ἀναληθῆ κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν προτάσεως ὑπὲρ τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος, ἀφ’ οὗ αὐτὴ εἶναι ἡ συνταγματικὴ ὁδὸς πάσης νομοθετικῆς πρωτοβουλίας; Καὶ τὶ ἄλλο μαρτυρεῖ τοῦτο, εἰμὴ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς δὲν ἀναγνωρίζει τὸ δικαίωμα τῶν ἄλλων νὰ ἔχουν ἀντιθέτους γνώμας πρὸς αὐτόν; Πᾶν ὅ,τι εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὰς ἰδικάς των ἀπόψεις, δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ νὰ ζῇ. Εἶναι ἀντικοινοβουλευτικὴ καὶ ἀντιδημοκρατικὴ ἡ μέθοδος αὕτη, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν ἀκολουθῆται συνειδητῶς ἢ ὑποσυνειδήτως. Εἶναι, κύριοι βουλευταί, εὐτυχὴς ἡ Κυβέρνησις καὶ πρέπει νὰ εἶναι εὐτυχὴς καὶ ἡ Βουλή, διότι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς κατενόησεν ἐπὶ τέλους ὅτι τὰ πολιτικὰ ζητήματα συζητοῦνται καὶ ὁ πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς διεξάγεται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ ὄχι ἀπὸ τοὺς ἐξώστας τῶν πόλεων καὶ κωμοπόλεων τῆς Ἑλλάδος ἐρήμην τῶν ἀντιπάλων κομμάτων. Διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν ἔδωσε πλειοψηφίαν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Συναγερμόν, προσπαθεῖ οὗτος νὰ ἐπιβάλῃ νέας ἐκλογάς. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ παρακαλῶ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Μαρκεζίνην, μὲ τὸν ρεαλισμὸν ποὺ διεκδικεῖ καὶ μὲ τὴν ὠμὴν εἰλικρίνειαν ποὺ ὡμίλησε, νὰ μοῦ εἴπῃ ἐπὶ τῇ βάσει ποίας κοινοβουλευτικῆς ἀρχῆς ἕνα κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐμειοψήφισε κατὰ τὰς ἐκλογάς, ἐνῷ ὑπάρχει Κυβέρνησις πλειοψηφίας, περιφέρεται εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς πολιτικὸν ἅρμα Θέσπιδος, διὰ νὰ συναγείρῃ, ὡς λέγει, τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, νὰ ἀσκήσῃ τὰ κυριαρχικά του δικαιώματα;

§137Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ὑπάρχει πρόσφατον τὸ 1950, ὁπότε ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας ἤρχισε μετὰ τὴν πτῶσιν του, τὴν πρώτην ἐξόρμησιν εἰς τὰς 15 Αὐγούστου. Εἶναι φυσικὸν τοῦτο, ἡ ἐπαφὴ μὲ τὸν Λαόν.

§138Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας εἶχε κυβερνήσει ἐπὶ ἕξ περίπου μῆνας, εἶχε πέσει ἡ Κυβέρνησίς του καὶ εἶχε δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ποῖον ἦτο τὸ πρόγραμμά του καὶ διατὶ ἔπεσεν ἡ Κυβέρνησίς του. Κάθε κόμμα δύναται νὰ περιοδεύῃ καὶ οἱ βουλευταὶ κάθε κόμματος δικαιοῦνται καὶ ὀφείλουν νὰ ὁμιλοῦν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅταν ὅμως γίνεται ἐκστρατεία διὰ νὰ συναγερθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς νὰ ἀσκήσῃ τὰ κυριαρχικά του δικαιώματα, δικαιοῦται νὰ ἐρωτήσῃ κανείς, ποῖος εἶναι ὁ τρόπος τῆς ἀσκήσεως τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων; Δύο τρόποι μόνον ὑπάρχουν διὰ τῶν ὁποίων οἱ λαοὶ ἀσκοῦν τὰ κυριαρχικά των δικαιώματα. Ὁ ἕνας τρόπος εἶναι ἡ ἐπανάστασις, ἐξέρχεται τῶν ὁρίων τῆς πολιτικῆς καὶ εἶναι ἀντισυνταγματικός. Δὲν θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἀποβλέπει εἰς αὐτόν. Ὁ δεύτερος τρόπος, ὁ συνταγματικός, εἶναι αἱ ἐκλογαί. Ἀλλὰ βάσει ποίας πολιτικῆς ἀρχῆς καὶ συνταγματικῆς τάξεως ἕνα μειοψηφοῦν κόμμα, μόλις ἐπέρασαν ὀλίγοι μῆνες ἀπὸ τὰς ἐκλογάς, ἀξιοῖ νὰ ἀγνοηθῇ ἡ πρόσφατος λαϊκὴ ἐτυμηγορία καὶ νὰ ὁδηγήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν εἰς νέας ἐκλογάς; Τὰς ἐκλογὰς ἀποφασίζει ἢ ἡ Βουλὴ αὐτοδιαλυομένη ἢ ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων ὅταν κρίνῃ ὅτι ὑπάρχει ἐμφανὴς καὶ ὀξεῖα διάστασις μεταξὺ τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος. Γνωρίζετε κανὲν ἄλλον ὄργανον ἁρμόδιον ἐκ τοῦ Συντάγματος, νὰ καλῇ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν εἰς ἐκλογάς;

§139Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα εἴπατε εἶναι αὐτά. Ἀλλὰ τὸ ἓν ἐκ τῶν δύο, ἂν ὄχι καὶ τὰ δύο, ἐπηρεάζονται ἀναμφισβητήτως ἀπὸ τὴν διαμόρφωσιν τῆς κοινῆς γνώμης, ὡς δὲ εἶναι γνωστόν, ὁ Βασιλεὺς ἀσκεῖ τὴν ἁρμοδιότητά του ὅταν γίνῃ πλέον σαφῶς πιστευτόν, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἐκπροσωπεῖ εἰς τὴν δεδομένην στιγμὴν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Ἔθνους. Αὐτὸ ἀκριβῶς ἐπιδιώκομε νὰ τὸν πείσωμεν καὶ ἡμεῖς.

§140ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τέσσαρα χρόνια ἔχομεν ἀκόμη.

§141Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Πολὺ ὡραῖα, τέσσαρα χρόνια θὰ τὸ ἐπιδιώκωμεν.

§142Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Ἐπερίμενα, ἀγαπητὲ κ. Μαρκεζίνη, τὴν ἀπάντησίν σας αὐτήν. Ἀλλὰ δὲν σᾶς διαφεύγει καὶ δὲν πρέπει νὰ σᾶς διαφεύγῃ ὅτι ἡ διαμόρφωσις τῆς κοινῆς γνώμης γίνεται διὰ τοῦ πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ. Κατὰ παγίαν δὲ παράδοσιν ὅλων τῶν δημοκρατικῶν χωρῶν καὶ τῆς ἰδικῆς μας, ὁ ἀνταγωνισμὸς γίνεται εἰς τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς. Τὰ κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα δὲν γνωρίζουν πολιτικὸν ἀνταγωνισμὸν ἐρήμην τῶν ἀντιπάλων, τὸν ἐννοοῦν διεξαγόμενον κατ’ ἀντιμωλίαν μὲ ἐλευθέραν συζήτησιν καὶ προβολὴν τῶν ἰδεῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ἐκ τῶν συζητήσεων δὲ τούτων συνάγει τὰ συμπεράσματα καὶ μορφώνει τὴν γνώμην του ὁ λαός.

§143Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Εἰς τὴν σύγχρονον δημοκρατίαν τὸ κόμμα διαθέτει τὴν Βουλὴν κατὰ πρῶτον λόγον, τὴν ἄμεσον ἐπαφὴν μὲ τὸν λαόν, τὴν περιοδείαν, τὸν τύπον καὶ τέταρτον τὸ ραδιόφωνον, ἄν, ὅπως εἶπεν ὁ Ἀρχηγός μου, τὸ διαθέτουν ὅλοι.

§144Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Τὰ ἀκούσαμεν ὅλα αὐτά. Ἀλλά, σᾶς ἐπαναλαμβάνω, γνωρίζετε καὶ ὀφείλετε νὰ γνωρίζετε ὅτι ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ δημοκρατία ἔχουν ὡς προϋπόθεσιν τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης. Δὲν ὑπάρχει ἐλευθερία ἄνευ εὐθύνης καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζετε ὅτι ὀρθὴ πολιτικὴ εἶναι νὰ κατευθύνεται ἡ κοινὴ γνώμη δι’ ἀνευθύνων δημοσιευμάτων. Ἀναμφισβητήτως ὁ τύπος εἶναι βῆμα διὰ τὰ πολιτικὰ κόμματα, ἀπευθύνονται ὅμως ταῦτα καὶ πρέπει νὰ ἀπευθύνωνται ἀπὸ τοῦ βήματος τοῦ τύπου εἰς τὴν κοινὴν γνώμην δι’ ὑπευθύνων δηλώσεων καὶ ἀνακοινώσεων, καὶ ὄχι κεκαλυμμένως ὑπὸ μορφὴν πληροφοριῶν ἀναληθῶν, ὅπως ἐκεῖναι τὰς ὁποίας ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγός μου σᾶς ἀνέφερεν. Ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν εἰσήγαγε μὲ τὸ σύνθημα τῆς ἀλλαγῆς, ἐξαγγελθὲν μὲ τυμπανοκρουσίας, ὁ Συναγερμός, ὅτι ἕνα κόμμα μειοψηφοῦν εἰς τὰς ἐκλογὰς δικαιοῦται νὰ ζητῇ περιοδεῦον τὴν χώραν νὰ γίνουν ἀμέσως νέαι τοιαῦται, εἶναι θεωρία πράγματι καινοφανής, ἀλλὰ καὶ ἀντικοινοβουλευτική. Τοὐλάχιστον ὅταν εἶναι πρόσφατος ἡ λαϊκὴ ἐτυμηγορία, καὶ σταθερὰ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ποῖος ἐγγυᾶται ὅτι ἄν, προκηρυσσομένων νέων ἐκλογῶν μὲ τὸ ποθητόν σας σύστημα, ἔλθετε καὶ πάλιν μειοψηφοῦντες, δὲν θὰ ζητήσητε καὶ πάλιν νέας ἐκλογάς; Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ἤθελεν ὑποτεθῆ ὅτι θὰ εἴχατε ἐξέλθει τῶν νέων ἐκλογῶν πλειοψηφοῦντες διατὶ τὸ μειοψηφοῦν κόμμα δὲν θὰ ἐζήτει καὶ τοῦτο βάσει τῆς ἰδίας σας θεωρίας καὶ μὲ τὰ αὐτὰ ἐπιχειρήματα καὶ πάλιν νέας ἐκλογάς; καὶ πῶς θὰ τοῦ ἀμφισβητούσατε δικαίωμα, τὸ ὁποῖον σεῖς σήμερον ὑποστηρίζετε; Ποῖον ὅμως θὰ ἦτο τότε τὸ ἀποτέλεσμα καὶ τὸ καθεστὼς τῆς χώρας; Ἀντὶ Κυβερνήσεως, καὶ δὴ τῆς ἰσχυρᾶς ποὺ ἐπιθυμεῖτε, θὰ εἴχομεν ἀναρχίαν καὶ ἀντὶ κοινοβουλίου θὰ εἴχομεν συνεχῶς ἐκλογικὰ πανηγύρια. Εἶναι δυνατὸν ἡ δημοκρατία νὰ ὑπάρξῃ καὶ νὰ στηριχθῇ εἰς τὰ καινοφανῆ συστήματα, τὰ ὁποῖα μὲ τὸ πρόσχημα τῆς ἀλλαγῆς εἰσάγετε εἰς τὴν ἑλληνικὴν πολιτικὴν ζωήν;

§145Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Ἐὰν κηρύξῃ ἕνας ἀρχηγὸς ἀπὸ οἱονδήποτε βῆμα ἕνα κήρυγμα καὶ δὲν εὕρῃ ἀνταπόκρισιν διὰ δευτέραν φοράν, δὲν τὸ κηρύττει διότι θὰ γελοιοποιηθῇ. Ἐνῷ ὁ Στρατάρχης Παπάγος τὸ ἐκήρυξεν καὶ εὗρεν ἀνταπόκρισιν ἀπὸ τὸν λαόν. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀδύνατος.

§146Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Ὑποπίπτετε ἀγαπητὲ κ. Μαρκεζίνη καὶ πάλιν εἰς τὸ ἴδιον σφάλμα ὑποκαθιστῶντες μὲ τὴν ὑποκειμενικὴν γνώμην σας τὸ λαϊκὸν φρόνημα. Θὰ ἠδύνατο νὰ χαρακτηρισθῇ τοῦτο ὡς ἐγωϊσμός. Τὸ θεωρῶ ὅμως ὅτι προέρχεται μᾶλλον ἀπὸ τὴν ἀτμόσφαιραν τῆς μονώσεως καὶ ἀπολυτότητος ποὺ περιβάλλει τὸν Συναγερμόν. Διότι ἐνῷ γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι αἱ Δημοκρατίαι στηρίζονται εἰς τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ, καὶ πῶς αὕτη ἐκδηλοῦται, ὑποστηρίζετε ἀπολύτους θεωρίας ἀπαραδέκτους διὰ φωτεινὴν διάνοιαν ὡς ἡ ἰδική σας καὶ ὁδηγούσας εἰς συμπεράσματα μὴ ἀνταποκρινόμενα εἰς τὰς ἀρχὰς τῆς Δημοκρατίας, εἰς ἃς δὲν θέλω νὰ ἀμφιβάλλω ὅτι πιστεύετε. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀνάγκη νὰ κάμω μίαν ἀνασκόπησιν, πολὺ σύντομον—διότι ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη—ἀλλ’ ἐπιβαλλομένην, διατὶ ὁ κ. Μαρκεζίνης, ὀρθῶς ὡμίλησεν περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς μεταβολῆς, ἡ ὁποία εἶναι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἐμφανής, ἀλλὰ καὶ πάντοτε ἀναγκαία. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι μετὰ τὴν ἀναστολὴν τοῦ ἐλευθέρου πολιτικοῦ βίου, τόσον κατὰ τὸ διάστημα τῆς δικτατορίας, ὅσον καὶ κατὰ τὴν ἐπάρατον κατοχὴν καὶ μετὰ τὴν φοβερὰν περιπέτειαν τοῦ συμμοριτοπολέμου καὶ τὰς ψυχώσεις ποὺ ἐδημιουργήθησαν ὡς ἐκ τούτου, ἐπεβάλλετο ὅταν ὅλα ταῦτα ἔληξαν, ἡ ἀνανέωσις τῆς πολιτικῆς μας ζωῆς. Ἐπῆλθον κατὰ τὸ διάστημα τῶν περιπετειῶν διαφορισμοὶ εἰς τὰς κοινωνικὰς καὶ πολιτικὰς τάσεις καὶ προσετερίσθησαν τὰ ἰδεολογικὰ πλαίσια ἐντὸς τῶν ὁποίων ἐκινεῖτο κατὰ τὸ παρελθὸν τόσον ὁ Βενιζελικὸς ὅσον καὶ ὁ Ἀντιβενιζελικὸς κόσμος. Αἱ τάσεις αὗται ἔπρεπε νὰ ὁδηγήσουν εἰς τὴν ἀνανέωσιν τῆς πολιτικῆς ζωῆς καὶ θὰ ἐγένετο ἀσφαλῶς τοῦτο μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἐὰν αἱ προκαταλήψεις καὶ ἡ ἀναταραχὴ τὰς ὁποίας ἐδημιούργησεν ἡ κομμουνιστικὴ ἐπίθεσις δὲν εἶχον συσκοτίσει καὶ πάλιν τὴν πολιτικὴν ἀτμόσφαιραν καὶ ὁ κατ’ αὐτῆς ἀγὼν δὲν εἶχεν ἀπορροφήσει τὴν δραστηριότητα τῶν ζωτικῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους. Μετὰ τὴν ἐπιτυχῆ λῆξιν τοῦ συμμοριτοπολέμου, κατέστη καὶ πάλιν ἐμφανής, ἡ ἀνάγκη πραγματοποιήσεως νέων προσανατολισμῶν, καὶ προσφυγῆς πρὸς τὴν νέαν πραγματικότητα. Πράγματι ἔχει ἐπέλθει διαφορισμὸς καὶ μετατόπισις πολιτικῶν δυνάμεων. Νέοι, προερχόμενοι ἀπὸ τὸν Ἀντιβενιζελισμόν, ἐπροχώρησαν πρὸς προοδευτικὰ σχήματα. Ὁ δὲ φιλελεύθερος κόσμος, ποὺ ἐξεπροσώπει πρὸ τοῦ πολέμου τὸ προοδευτικόν, ἀπὸ πολιτικὰς τάσεις ὠθούμενος ἀπὸ τὰς δυνάμεις τῆς ἀνανεώσεως, ἐπροχώρησεν ἀκόμη περισσότερον καὶ προσεπέρασε τὰ παλαιὰ σχήματα. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἀλλαγῆς ἦτο ἔντονος, ἀποτέλεσμα δὲ αὐτῆς εἶναι ἡ ἐμφάνισις εἰς τὴν πολιτικὴν τόσον τῆς ΕΠΕΚ ὅσον καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Ὁμιλῶ, κρίνων ἀντικειμενικῶς τὴν κοινωνικὴν καὶ πολιτικὴν ἐξέλιξιν καὶ ὄχι ὑπὸ κομματικὸν πρῖσμα. Ὀφείλω μάλιστα νὰ συγχαρῶ τὸν Στρατηγὸν Παπάγον, διότι ἀπὸ τὴν θέσιν τῆς Ἀρχιστρατηγίας τὴν ὁποίαν κατεῖχε καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἐγώ, χωρὶς νὰ ἀμφισβητῶ ὅτι καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν δύναται νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας εἰς τὴν χώραν, νομίζω ὅτι ἦτο χρησιμώτερος καὶ θὰ προσέφερε καὶ περαιτέρω πολυτίμους ὑπηρεσίας, εἰσῆλθεν εἰς τὸν πολιτικὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος ἀναμφισβητήτως ἔχει ἀβεβαιότητας καὶ ἐπιβάλλεται—ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ τὸ τονίσω—ὑπομονὴ καὶ προσαρμογή. Διότι αἱ πολιτικαὶ δυνάμεις καὶ τὰ κοινωνικὰ ρεύματα κατευθύνονται ὑπὸ τῶν κομμάτων διὰ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ καὶ ὄχι μὲ τὴν ἀπόλυτον προσταγήν, μὲ τὴν ὁποίαν ἐξαίρετος στρατιωτικὸς ἡγέτης, ὡς ὁ κ. Παπάγος, ἐπέτυχε καλὰ ἀποτελέσματα εἰς τὸν στρατιωτικὸν τομέα. Ἄς ἐξετάσωμεν τὶ παριστάνουν τὰ δύο νέα πολιτικὰ κινήματα: Τὸ ἓν κίνημα ἐνεφανίσθη ὡς ἐκδήλωσις διαχύτων προοδευτικωτέρων δυνάμεων ὄχι πλήρους καὶ σαφοῦς ἀ-

ποκρυσταλλώσεως, αἱ ὁποῖαι συνεκεντρώθησαν πέριξ τῆς

Ε.Π.Ε.Κ.

Τὸ ἄλλο κίνημα ἐνεφανίσθη ὡς ἐκδήλωσις τῶν συντηρητικῶν δυνάμεων ἀνασυγκροτουμένων εἰς προσπάθειαν πολιτικῆς ἐπιβιώσεως διὰ συγχρονισμοῦ πρὸς τὰς νέας πραγματικότητας, ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ. Τὸ Φιλελεύθερον Κόμμα μόνον κατώρθωσε νὰ ἐπιβιώσῃ, προσαρμοσθὲν χάρις εἰς τὰς συνειδητὰς ἀλλὰ καὶ ὑποσυνειδήτους δυνάμεις ἀνανεώσεως τῶν φιλελευθέρων μελῶν πρὸς τὰς συγχρόνους προοδευτικὰς ἐξελικτικὰς τάσεις, ὡς ἰσορροποιητικὸς πολιτικὸς παράγων. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἓν κατάλοιπον τοῦ κακοῦ παρελθόντος, τὸ ὁποῖον ἐπικάθηται ἐπὶ τῆς ζωῆς τοῦ τόπου αὐτοῦ, ὡς σκοτεινὴ σκιά. Ἡ πολιτικὴ ἀτμόσφαιρα δὲν ἔχει ἀκόμη ἐκκαθαρισθῆ, ἡ εἰρήνευσις δὲν ἐπῆλθε. Δὲν ἀποκατεστάθη ἀκόμη ἡ πολιτικὴ ὁμαλότης. Διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ, ἐπιβάλλεται συνεργασία ὅλων καὶ κατανόησις. Ἐπιβάλλεται σχετικότης εἰς τὰς ἀμέσους πολιτικὰς ἐπιδιώξεις καὶ συμβιβασμός, ὄχι κομματικός, ἀλλὰ ἀνοχὴ ἀμοιβαία τῶν συναγωνιζομένων πολιτικῶν καὶ κοινωνικῶν ἰδεῶν, ἡ ὁποία ἐξικνουμένη μέχρις ἑνὸς κοινοῦ σημείου συναντήσεως τούτων, ἐξασφαλίζει τὴν ἐξελικτικὴν πρόοδον. Διότι τὸ ἀπόλυτον ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἐπανάστασιν καὶ τὴν κατάλυσιν τῆς Δημοκρατίας.

§147Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Διατὶ τὸ 1950 τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὑπεστήριξε τὰ ἀντίθετα, ὡς πρὸς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα, μήπως διότι ὑπῆρχεν ὁ Παπανδρέου εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ τώρα ποὺ ἐξέλιπεν ἤλλαξαν οἱ Πρωθυπουργοὶ καὶ τὰ συστήματα;

§148Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Κύριε συνάδελφε, ἐπανέρχεσθε εἰς τὸ προσφιλές σας ἐκλογικὸν σύστημα. Τώρα ὁμιλοῦμεν περὶ τῆς πολιτικῆς ἐξελίξεως. Τὸ ἐκλογικὸν σύστημα εἶναι τὸ μέσον, ὄχι ὁ σκοπός. Ὡμίλησα ἐπ’ αὐτοῦ παρεμπιπτόντως.

§149Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Ἔχετε τὴν καλωσύνην νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, ἀξιότιμε κύριε Βαρβούτη, μίαν διακοπήν. Παρακολουθῶ καὶ ἐγὼ ὡς νέον μέλος τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου τὰς ἐκδηλώσεις σας ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ ἔχω διαπιστώσει, ὅτι ἐξυμνεῖτε ἀπὸ πίστεως κάθε φορὰν τὴν Δημοκρατίαν. Ἐρωτῶ λοιπόν: Εἶναι ἀντιδημοκρατικόν, εἶναι ἀντικοινοβουλευτικὸν νὰ ἐπικοινωνοῦν οἱ πολιτικοὶ ἡγέται καὶ γενικῶς οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες ψυχικῶς καὶ πνευματικῶς μὲ τὸν Λαόν; Ἢ—διὰ νὰ συμπληρώσω τὴν ἐρώτησίν μου—μήπως ἐπιβάλλεται οἱ πολιτικοὶ ἡγέται, οἱ πνευματικοὶ ὁδηγοὶ τῶν Λαῶν, οἱ ἠθικοὶ παιδαγωγοὶ τοῦ λαοῦ ἐν πολλοῖς νὰ καλλιεργοῦν τὴν λαϊκὴν συνείδησιν, ἀπευθυνόμενοι εἰς τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ψυχὴν αὐτῶν; Πιστεύω πῶς ὅλον τοῦτο δὲν εἶναι φιλολογία, ἀλλ’ εἶναι πρᾶξις καὶ ἐνέργεια αὐτόχρημα ἱερά.

§150Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Ἡ ἐπικοινωνία μὲ τὸν λαὸν δὲν εἶναι τι τὸ μὴ ἐπιτρεπόμενον εἰς τὰ δημοκρατικὰ πολιτεύματα, ἀλλὰ τὸ νὰ ἐπιδιώκωμεν νὰ ἐξαναγκάσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἀποφασίσῃ νέας ἐκλογὰς εἶναι ἄγνωστον εἰς τὸ κοινοβουλευτικόν μας πολίτευμα κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ λαϊκὴ κυριαρχία ἀσκεῖται ἐμμέσως διὰ τῆς Βουλῆς. Τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ἔθιξα ἤδη καὶ ἡ ὥρα εἶναι περασμένη. Ἐπαναλαμβάνω, λοιπόν, πῶς θὰ ἐπέλθῃ πραγματικὴ ἀλλαγὴ εἰς τὸν τόπον αὐτόν; Ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν τοὺς φανατισμοὺς καὶ τὰς ὀξύτητας, ἐὰν ὁ Ἑλληνικὸς Συναγερμὸς ἐξακολουθήσῃ νὰ εἶναι ἀπόλυτος ὅπως πράγματι ἐμφανίζεται ὅτι εἶναι, ἀρνούμενος οἱανδήποτε συνεργασίαν, εἴτε ὡς δημιουργικὴ Ἀντιπολίτευσις, καίτοι τὸ ὑπεσχέθη, εἴτε διὰ συμμετοχῆς εἰς Κυβέρνησιν συνεργασίας, ἡ θολὴ σκιὰ τοῦ παρελθόντος θὰ ἐκθρέψῃ τὸ μῖσος καὶ δὲν θὰ κατορθωθῇ ποτὲ νὰ τοποθετηθῇ ὁ πολιτικὸς ἀνταγωνισμὸς εἰς τὰ σύγχρονα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ ζωτικὰ προβλήματα. Πρέπει νὰ παύσωμεν καὶ ἐσεῖς καὶ ἐμεῖς νὰ εἴμεθα φορεῖς τῶν ψυχώσεων τοῦ παρελθόντος. Καὶ ἡμεῖς μὲν κατελύσαμεν τὰ παλαιὰ πλαίσια καὶ κατὰ τὰ πρόσφατα τελευταῖα ἔτη ἀπὸ τοῦ 1947 μέχρι σήμερον διότι ἡ συνεργασία τὴν ὁποίαν ἔχομεν μὲ τὴν ΕΠΕΚ δὲν εἶναι συνδυασμὸς κομματικός, εἶναι συμβιβασμὸς διὰ τὴν ἐφαρμογὴν κοινοῦ προγράμματος ἀνταποκρινομένου εἰς ἰδέας κοινὰς κατὰ βάσιν καὶ διαφερούσας μόνον κατὰ τὴν ἔκτασιν καὶ ταύτην ὡς πρὸς ὡρισμένον μόνον τομέα, ἐφ’ οὗ καὶ ἐγένετο ὁ συμβιβασμός. Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο διὰ τὴν εὐημερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἂν εἰς τὸν συμβιβασμὸν αὐτόν, ἐπαναλαμβάνω, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο ἂν συμμετείχατε καὶ σεῖς ὡς σᾶς ἐκάλεσαν τὰ ἐν τῇ Κυβερνήσει δύο Κόμματα διὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς ΕΠΕΚ, διὰ νὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ ἔδαφος ἀπὸ τὰ ψυχολογικὰ στίγματα τοῦ παρελθόντος καὶ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ εἰρήνευσις τῆς χώρας τὴν ὁποίαν καὶ σεῖς διακηρύσσετε ὅτι ἐπιδιώκετε. Διὰ νὰ κατοχυρώσωμεν τὰς Ἐνόπλους Δυνάμεις, εἰς τὸ ὕψος των, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ σεῖς ἀναγνωρίζετε, ὅτι πράγματι ἵστανται καὶ ρυθμίζοντες τὰ ζητήματα ταῦτα ἐφ’ ὧν τοὐλάχιστον δὲν ἐκδηλώνετε διαφωνίαν νὰ διανοίξωμεν τὸν δρόμον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς ἐπιβιώσεως τοῦ λαοῦ, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ὅταν ἡ μισὴ Ἑλλὰς δὲν ἀναγνωρίζῃ τὴν ἄλλην. Ὅταν οὕτω ἀμβλυνθῇ ἡ ὀξύτης, ἐκλείψει ὁ κίνδυνος τοῦ φθοροποιοῦ διχασμοῦ καὶ ἐξασφαλισθοῦν αἱ προϋποθέσεις ὁμαλῆς καὶ ἀντικειμενικῆς διεξαγωγῆς τοῦ πολιτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ—εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ γίνῃ τοῦτο ἐντὸς μικροῦ σχετικῶς χρόνου—θὰ προχωρήσωμεν εἰς ἐκλογὰς μὲ τὸ πλειοψηφικὸν διὰ νὰ προκύψουν οἱ ἐκπροσωποῦντες τὰς προοδευτικὰς ἀφ’ ἑνὸς καὶ τὰς συντηρητικὰς ἀφ’ ἑτέρου δυνάμεις τοῦ τόπου, κομματικοὶ σχηματισμοὶ ποὺ θὰ διαδέχωνται ὁ εἷς τὸν ἄλλον εἰς τὴν ἐξουσίαν ἄνευ ταραχῶν. Τὴν θεωρίαν τῆς ἀπολυτότητος καὶ τὴν τακτικὴν τῆς ἀντιδράσεως τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖτε σᾶς ἐξορκίζω νὰ τὰς ἀναθεωρήσετε. Διὰ νὰ ἐκτιμήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς ποῖα ἄτοπα ὁδηγεῖ τὸ σύμπλεγμα αὐτὸ ἀρκεῖ νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι ὁ ἀγαπητὸς φίλος κ. Μαρκεζίνης ἐγκρατέστατος περὶ τὸ Δημόσιον Δίκαιον, ὑπεστήριξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν κατάργησιν τῶν ὀργανισμῶν καὶ ἐνεφάνισεν ἑαυτὸν λησμονοῦντα κἄτι στοιχειῶδες, τὸ ὁποῖον ἐν τούτοις καλῶς γνωρίζει, λησμονοῦντα δηλαδὴ ὅτι ἡ σημερινὴ οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ ζωὴ εἶναι σύνθετος, ὅτι οἱ ὀργανισμοὶ εἶναι ἀπαραίτητοι ὡς ἐκ τούτου καὶ ὅτι τὰ σύγχρονα Κράτη δὲν ἠμποροῦν νὰ διοικῶνται ὅπως αἱ πρωτόγονοι κοινωνίαι ἀπὸ τὸν τοπικὸν φύλαρχον.

§151Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Διότι οἱ ὀργανισμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι Κράτος καὶ ὑπάρχουν ὀργανισμοί, καὶ ὅλος ὁ κόσμος τοὺς ξεύρει, ποὺ ὑποκαθιστοῦν τὸ Κράτος καὶ εἶναι ὑπὲρ τὸ Κράτος καὶ ὑπάρχουν αὐτοὶ οἱ ὀργανισμοί, εἶναι ἀνεξέλεγκτοι, καὶ λυποῦμαι ὅτι δὲν ἐψηφίσαμεν Σύνταγμα, παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠθέλατε νὰ ψηφίσωμεν, διότι τότε θὰ ἐβλέπομεν ὅλοι ἐκ τῆς συζητήσεως ποῖοι ἦσαν οἱ ὀργανισμοὶ αὐτοί.

§152Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Γνωρίζετε, ὅτι σᾶς ἐπροτείναμεν νὰ συνεργασθῆτε διὰ νὰ καταρτίσωμεν συγχρονισμένον Σύνταγμα. Ἔχει σημασίαν τὸ ὅτι ὡμιλήσατε περὶ καταργήσεως ὅλων τῶν ὀργανισμῶν. Ἀναμφισβητήτως κατόπιν ὡρίμου σκέψεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζετε τὴν κατάργησιν. Καὶ τοῦτο εἶναι χαρακτηριστικὸν τοῦ ὅτι τὸ πλέγμα τῶν ἀπολύτων θεωριῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἔχετε κατολισθήσει, σᾶς ὤθησε νὰ ὑποστηρίζετε πράγματα, τὰ ὁποῖα ἡ διαυγὴς καὶ ἤρεμος σκέψις σας καὶ ἡ μόρφωσίς σας εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀποδεχθῇ. Ἀφήσατέ την νὰ λειτουργήσῃ ἀνεπηρέαστα διὰ νὰ ὁδηγήσωμεν εἰς ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον τὸν τόπον αὐτὸν καὶ διὰ νὰ τοποθετήσωμεν τὸν πολιτικὸν ἀνταγωνισμὸν ἐκεῖ ὅπου ἐπιβάλλει ἡ ἀντικειμενικὴ πραγματικότης. Θὰ τελειώσω, ἀφοῦ εἴπω δύο λέξεις ἀκόμη σχετικῶς μὲ τὴν ἀνακοίνωσιν τῆς Ἀμερικανικῆς Πρεσβείας ἐπὶ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ μὲ τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ ἐπηκολούθησεν. Εἴπατε ὅτι ἐγένετο λόγος περὶ ἐπεμβάσεως. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ὡμίλησε περὶ ἐπεμβάσεως.

§153Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§154Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Εἶπα ἡ Κυβέρνησις. Περὶ ἐπεμβάσεως ὡμίλησεν ὁ τύπος τοῦ Συναγερμοῦ, ὁ ὁποῖος μάλιστα ἀναγράφει κατὰ σύστημα καὶ ὑποθέτω καθ’ ὑπαγόρευσιν ὄχι ἀμερικανικήν, ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ ἐπιθυμοῦν τοῦτο ἢ ἐκεῖνο, ὅτι θὰ ἐπιβάλλουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα καὶ τὴν Α ἢ Β Κυβέρνησιν. Ὡς ἐκ τούτου εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκδώσῃ τὸ ἀνακοινωθὲν καὶ νὰ διακηρύξῃ ὅτι ἡ ἀπόφασις διὰ τὸ ἐκλογικὸν σύστημα ἀνήκει εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Πρὸς τὴν ἄποψιν δὲ ταύτην συμφωνεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν καὶ ἡ ἐνταῦθα Πρεσβεία τούτων. Δὲν πιστεύομεν εἰς τὴν θεωρίαν τῆς αὐτοτελείας ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀπομονώσεως ἀπὸ τὸν διεθνῆ κόσμον. Πιστεύομεν εἰς τὴν ἀνεξαρτησίαν μας ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς συνεργασίας, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωμεν μόνοι μας. Ἡ συνεργασία καὶ ἡ ρύθμισις τῶν ἐσωτερικῶν μας ὑποθέσεων προέρχεται ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας ἐλευθέραν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ὅμως πρέπει νὰ λαμβάνεται μὲ τὴν συναίσθησιν τῆς εὐθύνης μας, ἀφοῦ σταθμίζονται καὶ ἡ θέσις μας εἰς τὴν διεθνῆ κοινωνίαν καὶ αἱ σχέσεις μας καὶ αἱ ὑποχρεώσεις μας πρὸς τὰ φίλα καὶ σύμμαχα ἔθνη καὶ αἱ συμβουλαὶ τούτων. Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι δὲν ζητοῦν ὑποταγὴν ἀλλὰ συνεργασίαν προερχομένην ἐκ τῆς ἐλευθέρας βουλήσεώς μας. Οἱαδήποτε ἀντίληψις περὶ ὑποταγῆς θὰ ἀπετέλει προσβολὴν καὶ ὕβριν καὶ πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ἐκπροσώπους της καὶ πρὸς τὸν Ἀμερικανικὸν λαόν, ὁ ὁποῖος δὲν ζητεῖ ὑποταγήν, ἀλλὰ τοὐναντίον ὑποβάλλεται εἰς ἀφαντάστους θυσίας ὑπὲρ τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν τοῦ Κόσμου. Ὑπάρχει λοιπὸν καὶ ὑπῆρξε πάντοτε σύμπτωσις ἀντιλήψεων τόσον μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Σταίητ Ντηπάρτμεντ ὅσον καὶ μετὰ τῆς ἐνταῦθα ἐκπροσωπήσεως τούτου. Καὶ τὴν σύμπτωσιν αὐτὴν καὶ τὴν κοινότητα τῶν ἀντιλήψεων ὡς πρὸς τὴν συνεργασίαν ἐτόνισεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ ἔννοια τῆς αὐτοτελείας καὶ τῆς ἐθνικῆς ἀνεξαρτησίας. Ὄχι ὑποταγὴ ἀλλὰ συνεργασία ἐλευθέρα, καθ’ ἣν αἱ διαφωνίαι εἶναι εὐνόητοι ἀλλὰ ρυθμίζονται μὲ ἀμοιβαῖον σεβασμὸν καὶ κατανόησιν. Ἐλευθέραν συνεργασίαν ζητοῦν ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς παραχωροῦν τὴν συμπαράστασιν καὶ τὴν ἀρωγήν των. Αἱ διαφωνίαι κατὰ τὴν συνεργασίαν μαρτυροῦν ἐλευθερίαν γνωμῶν, ἥτις εἶναι γνώρισμα τῶν δημοκρατικῶν ἀτόμων καὶ λαῶν. Ἡ ὑποταγὴ εἶναι ἴδιον τῶν ἀνελευθέρων. Ἀνελεύθερος ὅμως δὲν εἶναι οὔτε ὁ Ἀμερικανικὸς οὔτε ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐτερματίσθη. Ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Χ. Τούντα κατετέθη ἡ ἑξῆς δήλωσις: «Παρέχων ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπισύρω τὴν προσοχὴν ταύτης ἐπὶ τοῦ ἰσχυρισμοῦ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, ὅτι μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1948 ἡ κατάστασις εἰς τὸν Στρατὸν ἦτο ἀποκαρδιωτικὴ ἔχουσα καταστῆ ἀπελπιστικὴ μὲ Ἀρχηγοὺς ἀλληλοϋποβλεπομένους. Τοῦτο ἄλλωστε διέγνωσεν ἡ τότε ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Θεμιστοκλῆν Σοφούλην Κυβέρνησις, καὶ τοῦ ἀνέθεσε τὴν διοίκησιν τῶν ἐνόπλων Δυνάμεων. Καὶ ἐπετέλεσε μὲν οὗτος κατὰ πολὺ τὸ καθῆκον του, ὑπέπεσεν ὅμως εἰς πλείστας ὅσας παραλείψεις, καὶ μία τούτων, εἰς θεραπείαν τῆς ὁποίας πρέπει νὰ χωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἡ Ἐθνικὴ ἀνάγκη ἀποδοκιμασίας καὶ θεραπείας κατὰ τὸ δυνατὸν τῶν συντελεσθέντων εἰς βάρος τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». Θὰ ἐπακολουθήσῃ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Δερδεμέζης καὶ Μ. Στεφανίδης. Τὸ ἐρώτημα τίθεται οὕτω: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ἐκφράσεως δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, λέγουσι ΝΑΙ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι ταύτην λέγουσιν ΟΧΙ. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τεθὲν ἐρώτημα:

Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς ἀνακοινοῦται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα:

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 246. Εἶπον ΝΑΙ 114 καὶ ὄχι 132. Ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς. Διακόπτομεν τὴν Συνεδρίασιν διὰ 5 λεπτά. (Ὥρα 11.15′ μ.μ.).

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.30′ μ.μ.).

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Κατετέθη ἡ ἑξῆς πρότασις: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα Ὡς γνωστόν, οἱ βουλευταί, προκειμένου νὰ παρακολουθῶσιν ἀνελλιπῶς, ὡς ἔχουσιν ὑποχρέωσιν, τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς καὶ τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, ἐπιβαρύνονται μὲ προσθέτους δαπάνας, ἀπορροφώσας τὸ σύνολον τῆς παρεχομένης μηνιαίας ἀποζημιώσεως, γλίσχρου ἄλλωστε, συνισταμένας εἰς τοιαύτας ξενοδοχείου, διατροφῆς κλπ. Λαμβανομένου δὲ ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ἀνωτέρω βουλευταὶ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐκλογῆς των ἔπαυσαν ἀσχολούμενοι μὲ τὰ παρ’ αὐτῶν πρότερον ἀσκούμενα βιοποριστικὰ ἐπαγγέλματα, μόνη πηγὴ ἐξ ἧς καλύπτουσι τὰς δαπάνας αὐτῶν εἶναι ἡ βουλευτική των ἀποζημίωσις. Τούτων δοθέντων, ἀποτελεῖ πρᾶξιν δικαιοσύνης, ἡ χορήγησις εἰδικοῦ ἐπιδόματος εἰς τοὺς βουλευτὰς δραχμῶν 80.000 ἡμερησίως, ἀπὸ 1.1.1952, λαμβανομένης πρὸς τοῦτο ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 75 τοῦ Συντάγματος, διότι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα θ’ ἀποτελέσῃ προνόμιον τῶν εὐπόρων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 29 Ἰανουαρίου 1952 Οἱ βουλευταὶ Ἰ. Χρυσοχόος, Ἀθαν. Μαυρίδης, Ἰωάν. Βλαμίδης, Ἐμμ. Φραγκάκης, Ι. Λαμπρόπουλος, Στ. Πετραλιᾶς, Κ. Ἀλεξανδρίδης, Ἀθ. Μητακίδης, Ἀργύριος Ψάρης, Στεφ. Τσιαπάρας, Ν. Κουπαροῦσος, Αὐγ. Θεολογίτης, Δ. Μανέντης, Μ. Τοσουνίδης, Ν. Ζορμπᾶς, Γ. Τζώρτζης, Λ. Ἰασονίδης, Μ. Βεζυρτζόγλου, Ι. Παπαμαστοράκης, Ἀλ. Μπαλτατζῆς, Ν. Μανθόπουλος, Ε. Ζαννῆς, Στ. Κωτιάδης, Ἰω. Γιαμᾶς, Λ. Λυμπέρης, Μ. Χλουβεράκης, Κ. Βαρσαδάνης, Γ. Ἀναγνωστόπουλος, Κ. Παπαδόπουλος, Ἀπ. Ἀηδονᾶς, Κων. Παπαγεωργίου, Σ. Περτσινίδης, Γ. Ρουμάνης, Π. Βουδούρης, Ἀλ. Θεοδοσιάδης, Ἠλίας Σκυλλάκος, Ἀναστ. Στεφάνου, Κ. Παπαμαντέλλος, Δ. Χατζηγιάννης, Ε. Μπακλατζῆς, Θ. Μανωλόπουλος, Χ. Σκουτέρης, Κων. Βενέτης, Β. Μουράτογλου, Ἀνδρ. Δερδεμέζης, Β. Βασιλικός, Μ. Ταμβακᾶς, Π. Κάβδας, Ν. Διγενόπουλος, Δ. Καρατζένης, Σ. Λιβαδᾶς, Γ. Μεταξᾶς, Α. Ταλιαδοῦρος, Α. Λαιμός, Λ. Μπουρνιᾶς, Ν. Μάρτης, Α. Φράγκος, Χ. Μαγιᾶκος, Α. Βοῦλτζος, Στ. Παπάζης, Εὐάγ. Πέτσος, Κ. Δημόπουλος, Ἀρ. Πάλλης, Ι. Πασσαλίδης, Θ. Βλαμόπουλος, Γ. Σῖμος, Στ. Κότσιανος, Κων. Μπέλλας, Γ. Καρότσης, Γ. Παμπούκας, Θ. Σαράντης, Λ. Δερτιλῆς, Ε. Ἀλιπράντης, Β. Μητσόπουλος, Γ. Κακαγιάννης, Φ. Πιτούλης, Γ. Γεωργιάδης, Ι. Σπύρου, Π. Φικιώρης, Γ. Μπακατσέλος, Ι. Διαμαντόπουλος, Γ. Μόδης, Ἀριστ. Φωτήλας, Γ. Παμπούκας, Ἐμμ. Κοθρῆς, Ι. Γιαννιδάκης, Ε. Πιπῖνος, Κ. Λιδωρίκης, Ὀσμὰν Οὐστενέρ, Φετὰ Ὀγλοῦ Νουρῆ, Γ. Τσουδερός, Θ. Φρόνιμος, Μ. Γαληνός, Ι. Χαβούτης, Γ. Ἀνδρεάδης, Λ. Λαμπριανίδης, Γ. Πετρακογιώργης, Γ. Μελανίδης, Γ. Βογιατζῆς, Δ. Θεοχαρίδης, Ν. Πατρίκιος, Δ. Ζέοβας, Ι. Πωλιουδάκης, Α. Γκελεστάθης, Π. Ντεντιδάκης, Β. Παπαρρηγόπουλος. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ: Δέχεται τὴν ἀνωτέρω πρότασιν; Οἱ παραδεχόμενοι ταύτην παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ἅπαντες οἱ κ. κ. βουλευταί).

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ ἑπομένως ἀποφασίζεται ὅπως ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1952 καταβάλλεται καὶ εἰδικὸν ἐπίδομα εἰς τοὺς βουλευτὰς ἐκ δραχμῶν ὀγδοήκοντα χιλιάδων ἡμερησίως. Κατόπιν τῆς ἀνωτέρω ἀποφάσεως, ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς «συμπληρωματικὸν προϋπολογισμὸν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τρεχούσης χρήσεως 1951–52 (1 Ἰουλίου 1951–30 Ἰουνίου 1952) ἐκ δρχ. 3.715.200.000» διὰ τὴν κάλυψιν τῆς ἀνωτέρω δαπάνης καὶ παρακαλῶ ὅπως ψηφισθῇ εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν. Οἱ παραδεχόμενοι τῶν ὡς ἀνωτέρω συμπληρωματικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς χρήσεως 1951– 1952 καὶ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ἅπαντες οἱ κ. κ. βουλευταί).

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐγένετο δεκτὸς εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν «ὁ συμπληρωματικὸς προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους 1951–52 (1 Ἰουλίου 1951–30 Ἰουνίου 1952) ἐκ δραχμῶν 3.715.200. 000». Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§160ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ ἑπομένως τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἐπικυροῦνται ὑπ’ εὐθύνην μου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§162ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτην 26ην Μαρτίου καὶ ὥραν 5.30′ μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.55′ μ.μ.).