1952.03.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 58η.

Παρασκευὴ 14 Μαρτίου 1952.

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.00′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Ἰωάννου ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 366)14.2.52 ἔγγραφον τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, ἔχον οὕτω: Πρὸς Τὸν Ἐξοχώτατον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κύριον Δ. Γόντικαν Ἐξοχώτατε, Μετ’ εὐλόγως δεδικαιολογημένης καταπλήξεως ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ σημερινῇ Αὐτῆς συνεδρίᾳ, ἐπληροφορήθη ἐξ ἀγνώστων, ὅτι κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων ὑπὸ τῶν κ. κ. Ν. Ζορμπᾶ, Α. Βουλοδήμου καὶ Ἀποστόλου Σχινᾶ, πρὸς ψήφισιν τροπολογία ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1623)51 «περὶ ἀναστολῆς διώξεως ἀδικημάτων τινῶν, προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων κ.λ.π.», δι’ ἧς προστίθεται εἰς τοῦτο διάταξις, ἔχουσα οὕτω: «Πράξεις οἱαιδήποτε διαπραχθεῖσαι μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος παρὰ παλαιοημερολογιτῶν λαϊκῶν εἴτε Κληρικῶν ἀνωτέρων ἢ κατωτέρων, ἐκδικασθεῖσαι ἢ μὴ μέχρι σήμερον καὶ ἀναγόμεναι εἰς τὴν παρ’ αὐτῶν τέλεσιν τῶν θρησκευτικῶν των καθηκόντων, κατὰ τὸ παλαιὸν ἡμερολόγιον, παραγράφονται». Ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ὁμοφώνως καὶ ἐν βαθυτάτῃ θλίψει διαβλέπουσα, ὅτι διὰ τῆς τυχὸν κυρώσεως τῆς ὑπὸ κρίσιν διατάξεως, αἴρεται πᾶν ὅ,τι σήμερον ἐπετεύχθη διὰ τὴν ρύθμισιν τοῦ ἐπὶ μακρὸν ἀπασχολήσαντος Ἐκκλησίαν καὶ Πολιτείαν παλαιοημερολογιτικοῦ ζητήματος, ὑποδαυλίζεται δ’ οὕτω διὰ μίαν ἔτι φορὰν ἡ δημιουργία τοὐτ’ αὐτό, διχασμοῦ καὶ σχίσματος Ἐκκλησιαστικοῦ, ἥκιστα συμφέροντος ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἐν μέσῳ τῶν διανυομένων ἐσωτερικῶς τε καὶ ἐξωτερικῶς χαλεπῶν περιστάσεων καὶ ἐθνικῶς ἀσυμφόρου καὶ ὅτι γίνεται ἐπέμβασις εἰς τὰ κανονικὰ καὶ πνευματικὰ δικαιώματα τῆς Ἐκκλησίας καὶ ὅτι καταργεῖται οὕτω ἡ σύμφυτος τῇ Ἐκκλησίᾳ δικαστικὴ αὐτῆς ἐξουσία, διαμαρτύρεται ἐντόνως διὰ τοῦτο καὶ ζητεῖ ὅπως ἀποσυρθῇ ἡ κατατεθεῖσα τροπολογία, κατὰ τὴν ὁποίαν παραγράφονται καὶ ἀμνηστεύονται αἱ πάσης φύσεως Ἐκκλησιαστικαὶ ἐνέργειαι κατὰ τὸ παρελθὸν ὑπό τε κληρικῶν καὶ λαϊκῶν, τῶν λεγομένων παλαιοημερολογιτῶν, καθ’ ὅσον τὰ Ἐκκλησιαστικὰ παραπτώματα κατὰ τὰς σαφεῖς διατάξεις τῶν Ἱερῶν Κανόνων τῆς Ἁγιωτάτης ἡμῶν Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, τῶν ἐχόντων συνταγματικὴν ἰσχύν, οὔτε παραγράφονται, οὔτε ἀμνηστεύονται. Διάπυρος πρὸς θεὸν εὐχέτης † Ἀθηνῶν Σπυρίδων Πρόεδρος (Τινὲς βουλευταὶ διαμαρτύρονται διὰ τὸ περιεχόμενον τοῦ ἐγγράφου τονίζοντες ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ ἀνακοίνωσις τοιούτου ἐγγράφου).

§4Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἐγγράφου. Δὲν ἔπρεπε ν’ ἀνακοινωθῇ τὸ ἔγγραφον τοῦτο, διότι θίγει τὰ κυριαρχικὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς.

§5Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ἀντ. Κυβερν.). Κύριοι βουλευταί, ἁπλῶς ἀνεκοινώθη μία ἀναφορά, δὲν νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ ἀντικείμενον συζητήσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπ’ αὐτῆς νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ προχωρήσωμεν περαιτέρω.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μανέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§7Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Μεσσήνης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν παρὰ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης Καλαμῶν δίωξίν των δι’ ἐξόφλησιν χρεῶν καὶ ζητούντων ἀναστολὴν διώξεώς των. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Ἀναβρήτου, Ἀνεμοδουρίου, Ρουτσίου, Βουτσαρᾶ κλπ. Ἀρκαδίας, ζητούντων χορήγησιν πιστώσεως πρὸς κατασκευὴν γεφύρας ἐξυπηρετούσης τὰς Κοινότητας Ρουτσίου, Ἀραψωματίου καὶ Περιβολίων τῆς Ἐπαρχίας Μεγαλουπόλεως. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Καρροποιῶν Τριπόλεως, ζητούντων ἀποζημίωσίν των λόγῳ ἐπικρατήσεως τοῦ αὐτοκινήτου. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Λ. Οἰκονομόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Μεσσήνης, ζητοῦντος τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τῶν ἄρθρων 5 παρ. 5 καὶ 15 παρ. 1 τοῦ νέου φορολογικοῦ κώδικος εἰς τὰς ἐμποροβιοτεχνικὰς τάξεις τῶν μικρῶν ἐπαρχιακῶν κέντρων ὡς ἡ Μεσσήνη κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων τῶν Συλλόγων Δικηγορικοῦ, Καφεπωλῶν, Παντοπωλῶν, Πολυτέκνων, Ἀρτοποιῶν, Φορτοεκφορτωτῶν θαλάσσης, Καραγωγέων, Οἰκοδόμων κ.λ.π. Κυπαρισσίας, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην μεταφορὰν τοῦ ἀκτινολογικοῦ μηχανήματος ἐκ τοῦ Κρατικοῦ Νοσοκομείου Κυπαρισσίας εἰς Κρήτην. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Κοκκέβης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐπιστημονικοῦ κόσμου καὶ διαφόρων ἄλλων σωματείων Μεσσήνης, διαμαρτυρομένων διὰ κατάργησιν ἱδρυθέντος Πλημμελειοδικείου καὶ ζητούντων συμπλήρωσιν τῶν θέσεων Εἰρηνοδικείου καὶ Πταισματοδικείου. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ε. Πιπῖνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Ἐδέσσης, διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 15.000 τόννων ἀραβοσίτου καὶ ζητούσης ἀποτροπὴν τῆς μελετωμένης εἰσαγωγῆς. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ε. Πιπῖνος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργικῆς Ἑνώσεως Γιαννιτσῶν, ζητούσης ἔγκαιρον χορήγησιν καλλιεργητικῶν δανείων βάμβακος. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γιαννόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν αὐτοκινητιστῶν ΚΤΕ Λεωφορείων Πατρῶν, Ἀμαλιάδος καὶ Πύργου, διαμαρτυρομένων διὰ τὸν ὑπὸ τοῦ Διοικητοῦ Χωρ)κῆς Ἀμαλιάδος καθορισμὸν τῆς ἐν Ἀμαλιάδι Πλατείας Μεταξᾶ ὡς χώρου σταθμεύσεως τῶν λεωφορείων ὄντος πρὸς τοῦτο ἀκαταλλήλου. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Παπαδημητρίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμποροβιομηχανικοῦ Συλλόγου Τριπόλεως, διαμαρτυρομένου διὰ τὸ δημοσιευθὲν σχέδιον φορολογικοῦ κώδικος καὶ ζητοῦντος τὴν ἐκπόνησιν νέου τοιούτου. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ροδόπης, παραπονουμένου ὅτι ἐνῷ ἡ ἐφετεινὴ παραγωγὴ ὠῶν ἐν τῇ χώρᾳ εἶναι ἐπαρκὴς διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου προτίθεται νὰ ἐνεργήσῃ εἰσαγωγὰς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Τ. Μιχαηλίδης, διὰ τηλεγραφήματός του, ζητεῖ λῆψιν μέτρων προστασίας καπνοπαραγωγῶν Ξάνθης. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Σ. Τσιαπάρας, καταθέτει ἀναφορὰν σταθμαρχοελεγκτῶν καὶ ὑπαλλήλων γραφείων αὐτοκινήτων Μακεδονίας κοινῶν Δ)νσεων 1938, ζητούντων κατάργησιν τοῦ Νόμου 1631)51 «περὶ ἐπικουρικῆς ἀσφαλίσεως» κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Ε. Πιπῖνος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κ. Ἀχυροπούλου, κατοίκου Ἀραβονιοῦ Γιαννιτσῶν, ζητοῦντος ψήφισιν Νόμου περὶ ἀποδόσεως τῶν μικροκαταθέσεων. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Φαρσάλων, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ πολιτευτοῦ ΕΠΕΚ Φαρσάλων Ι. Ριζιώτη ὅστις περιερχόμενος τοὺς Γεωργικοὺς Συνεταιρισμοὺς τῆς περιφερείας ἐπιδιώκει ἀνατροπὴν τῶν συμβουλίων αὐτῶν καὶ ἀντικατάστασίν των διὰ πολιτικῶν φίλων του κ.λ.π. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ιʹ. Τῶν Ὑπουργείων Ἐξωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Μπριλλάκη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1468)618 ἀπὸ 19.2.52 ἐγγράφου Ὑμῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Α. Μπριλλάκη, ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ἐρώτημα. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 7071 ἀπὸ 7.7.50 τηλ)τός του πρὸς τὴν Στρατιωτικὴν Ἀποστολὴν Βερολίνου ἐζήτει διευκρινήσεις ἐὰν δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως αἱ κατωτέρω κατηγορίαι. 1. Ἕλληνες ὑπήκοοι αἰχμάλωτοι πολέμου ἢ ἰδιῶται Ἕλληνες συλληφθέντες ἐν Ἑλλάδι καὶ ἀπαχθέντες εἰς Γερμανίαν ἢ ἐκ τούτων φυλακισθέντες ἐν Γερμανίᾳ. 2. Ἕλληνες ὑπήκοοι κάτοικοι Γερμανίας συλληφθέντες ἐν Γερμανίᾳ καὶ φυλακισθέντες ἢ περιορισθέντες εἰς στρατόπεδα. Ἡ ἀπάντησις τῆς ἀνωτέρω Στρατιωτικῆς Ἀποστολῆς ἔχει ὡς ἀκολούθως. α) Δὲν δικαιοῦνται κατ’ ἀρχὴν ἀποζημιώσεως αἰχμάλωτοι πολέμου. Ἐν ᾗ περιπτώσει ὅμως Ἕλλην αἰχμάλωτος κατεδιώχθη κατὰ τὴν αἰχμαλωσίαν του καὶ διὰ θρησκευτικοὺς ἢ φυλετικοὺς λόγους, οὗτος δικαιοῦται ἀποζημιώσεως π.χ. Ἕλλην Ἰσραηλίτης αἰχμάλωτος πολέμου μεταφερθεὶς ἐκ τοῦ στρατοπέδου αἰχμαλώτων λόγῳ τοῦ θρησκεύματός του εἰς τὸ στρατόπεδον συγκεντρώσεως. βʹ Ὅμηροι συλληφθέντες ἐν Ἑλλάδι δὲν δικαιοῦνται κατ’ ἀρχὴν ἀποζημιώσεως ἐφ’ ὅσον συνελήφθησαν δι’ ἐθνικὴν ἀντίστασιν. Ἐὰν ὅμως κατὰ τὴν παραμονήν των ἐν Γερμανίᾳ ἦλθον οὗτοι εἰς ἐπαφὴν μὲ Γερμανικὴν κίνησιν ἀντιστάσεως καὶ ὡς ἐκ τούτου κατεδιώχθησαν, δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως. γʹ) Ἕλληνες ὑπήκοοι κάτοικοι Γερμανίας, φυλακισθέντες ἐν Γερμανίᾳ διὰ φυλετικοὺς λόγους ἢ δι’ ἀντίστασιν ἐναντίον τοῦ Ναζιστικοῦ καθεστῶτος δικαιοῦνται ἀποζημιώσεως. Ὅθεν κύριον κριτήριον διὰ τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἶναι τὸ γεγονὸς τῆς ἀντιστάσεως κατὰ τοῦ ἐθνικοσοσιαλιστικοῦ καθεστῶτος καὶ ἡ δίωξις διὰ φυλετικοὺς ἢ θρησκευτικοὺς λόγους. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον ἐρώτημα. Διὰ τῆς συμφωνίας τῶν Παρισίων τῆς 14 Ἰανουαρίου 1946 ἔχει ρυθμισθῆ ἐξ ὁλοκλήρου τὸ ζήτημα τῶν ὀφειλομένων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐπανορθώσεων ἐκ μέρους τῆς Γερμανίας. Δεδομένου ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου δὲν καλύπτονται αἱ ἡμέτεραι ἀπαιτήσεις ἐξ ἐπανορθώσεως, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ἀνακινήσῃ τὸ ὅλον ζήτημα τῶν ὀφειλομένων εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀπαιτήσεων κατὰ τὴν μέλλουσαν νὰ ὑπογραφῇ συνθήκην εἰρήνης μετὰ τῆς Γερμανίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Μαρτίου 1952

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ

Ὁ Ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν

Ε. ΑΒΕΡΩΦ

ΙΙʹ. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Βουδούρη. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1703)718)26. 252 ἐγγράφου σας, διαβιβασθείσης ὑπ’ ἀριθ. 285)25. 2.52 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Θεσ)νίκης κ. Παν. Βουδούρη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐκ τῶν κειμένων διατάξεων τῆς Νομοθεσίας τῆς διεπούσης τὴν ἀνταλλάξιμον περιουσίαν, δωρεὰν οἴκησις εἰς ἀνταλλάξιμα κτήματα, δὲν ἐπιτρέπεται καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ κατέχοντες τοιαῦτα κτήματα ὑποχρεοῦνται εἰς τὴν καταβολὴν μισθωμάτων. Εἰς ἣν ὅμως περίπτωσιν οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν εὑρίσκονται εἰς οἰκονομικὴν θέσιν νὰ ἐξοφλήσωσιν ἐφ’ ἅπαξ τὰ ὀφειλόμενα ποσά, δύνανται νὰ αἰτήσωσι τὴν τμηματικὴν καταβολήν των. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ὁριστικὴν πώλησιν τῶν ἐν λόγῳ κτημάτων εἰς τοὺς κατόχους, αἱ κείμεναι διατάξεις προβλέπουν τὰς προϋποθέσεις αἵτινες δέον νὰ συντρέχωσι πρὸς τοῦτο, ὡς καὶ τὸν τρόπον ἐξοφλήσεως τοῦ τιμήματος, διὰ δὲ τοῦ νόμου 1650)51 (ἄρθρον ΙΙ) ἐθεσπίσθησαν ἔτι εὐεργετικώτεραι διατάξεις ὡς πρὸς τὴν ἐξόφλησιν τοῦ τιμήματος διὰ τοὺς πρόσφυγας καὶ ὁμολογουμένως ἀπόρους. Εἰς ἣν περίπτωσιν ὑπὲρ τῶν ἀνωτέρω συντρέχουν αἱ ἐν λόγῳ προϋποθέσεις, δέον νὰ ὑποβάλωσι σχετικὰς αἰτήσεις εἰς τὸ ἐν Θεσσαλονίκῃ γραφεῖον μας, ἵνα ἐν συνεχείᾳ διενεργηθῇ ἡ δέουσα διαδικασία τῆς ἀπ’ εὐθείας πωλήσεως εἰς τοὺς δικαιουμένους. Ἐπὶ τούτοις σημειοῦμεν ὅτι, ὡς γνωστόν, καταρτίζεται ἤδη σχέδιον νόμου διὰ τοῦ ὁποίου παρέχονται περισσότεραι εὐχέρειαι εἰς τοὺς κατόχους ἀνταλλαξίμων κτημάτων διὰ τὴν ἀπ’ εὐθείας ἀγοράν των, ρυθμίζεται δὲ γενικώτερον ἐπὶ εὐρυτέρων βάσεων ἡ ὅλη νομοθεσία περὶ διαχειρίσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας. Ἀθῆναι τῇ 1 Μαρτίου 1952

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

ΙΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 278 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Διαμαντοπούλου, Χ. Σκουτέρη καὶ Δ. Ἰωάννου. 1. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 32. παρ. 2 τοῦ Α. Ν. 1324)49 ἐν περιπτώσει προσλήψεως προσωπικοῦ παρά τινος Δημοσίας Ὑπηρεσίας διὰ διαγωνισμοῦ, οἱ ἀνάπηροι καὶ τὰ θύματα πολέμου ἐπιτυχόντες ἐν αὐτῷ προσλαμβάνονται ἀνεξαρτήτως τῆς σειρᾶς ἐπιτυχίας των πρὸς τοὺς λοιποὺς διαγωνισθέντας ἀλλὰ μέχρι συμπληρώσεως ποσοστοῦ ⅕ ἐπὶ τοῦ συνολικοῦ ἀριθμοῦ τῶν προσληφθησομένων. 2. Ὅθεν ἐκ τῆς ὡς ἄνω διατάξεως προκύπτει ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐκ τοῦ σχετικοῦ πίνακος ἐπιτυχόντων ὑποψηφίων διωρίσθησαν ὡς Ἐπιθεωρηταὶ πέντε, ὁ εἷς ἐκ τούτων δέον νὰ εἶναι ἀνάπηρος ἀσχέτως τῆς σειρᾶς ἐπιτυχίας αὐτοῦ πρὸς τοὺς λοιποὺς μὴ ἀναπήρους συνυποψηφίους του. 3. Ἁρμόδιον διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ὡς ἄνω διατάξεως τοῦ νόμου εἶναι τὸ Ὑπουργεῖον Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας παρ’ ὃ εὕρηνται καὶ τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ἐρώτησιν στοιχεῖα. Ἀθῆναι τῇ 6 Μαρτίου 1952

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Θ. Κονίτσα, Α. Σχινᾶ, Τ. Τριανταφυλλάκου καὶ Α. Βούλτζου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1236)14.2.52 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ὑπ’ αὔξ. ἀριθ. 255)13. 2.52 ἐρώτησις τῶν βουλευτῶν Θ. Κονίτσα, Α. Σχινᾶ, Τ. Τριανταφυλλάκου καὶ Α. Βούλτζου, δι’ ἧς ζητοῦνται πληροφορίαι σχετικῶς μὲ τὴν γενομένην ἀπονομὴν παρασήμων εἴς τινας Νομάρχας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι. Τὸ Ὑπουργεῖον λαβὸν ὑπ’ ὄψει ὅτι ἔδει ν’ ἀναγνωρισθῶσιν αἱ ὑπηρεσίαι τῶν Νομαρχῶν εἶχε προέλθει εἰς τὴν ἀπόφασιν ὅπως προτείνῃ τὴν ἀπονομὴν αὐτοῖς τιμητικῆς διακρίσεως. Πρὸς τοῦτο συνέταξε τὴν 28 Μαΐου 1951 κατ’ ἀρχὴν πίνακα Νομαρχῶν τινων οἵτινες εἶχον μακρὰν ὑπηρεσίαν (τινὲς ὑπὲρ τὴν 18ετίαν ἄλλοι ὑπηρέτησαν ὡς Γενικοὶ Γραμματεῖς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καὶ ἄλλοι εἶχον μακρὰν ὑπηρεσίαν δημοσίου ὑπαλλήλου ἢ δικαστικοῦ πρὸ τοῦ διορισμοῦ των ὡς Νομαρχῶν). Θὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ ἕτερος εἰς ὃν θὰ περιληφθῶσι καὶ ἄλλοι Νομάρχαι δι’ οὓς ἔχουσι συγκεντρωθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον στοιχεῖα διὰ τὴν ἀπονομὴν αὐτοῖς τιμητικῆς διακρίσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἀποστολῆς ὑμῖν τῶν ἀτομικῶν φακέλλων πάντων τῶν Νομαρχῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι τοῦτο δὲν καθίσταται ἐφικτὸν ἀφ’ ἑνὸς μὲν λόγῳ τοῦ ὄγκου των καὶ ἀφ’ ἑτέρου λόγῳ τῆς χρησιμοποιήσεως αὐτῶν καθ’ ἑκάστην ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας. Ὅθεν παρακαλοῦνται οἱ ἐρωτῶντες κ. κ. βουλευταὶ ὅπως, προσερχόμενοι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, λάβωσι γνῶσιν τούτων.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΡΕΝΤΗΣ

Ὁ κ. Χ. Εὐελπίδης (Ὑπ. Οἰκον.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 89 τοῦ 1945». Ὁ κ. Γ. Κασιμάτης (Ὑπ. Ἐργασίας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 11 διεθνοῦς συμβάσεως «περὶ τῶν δικαιωμάτων τοῦ συνεταιρίζεσθαι καὶ συνασπίζεσθαι τῶν γεωργικῶν ἐργατῶν». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 17 διεθνοῦς συμβάσεως «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἀτυχημάτων ἐργασίας». 3) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29 διεθνοῦς συμβάσεως «περὶ τῆς ἀναγκαστικῆς ἢ ὑποχρεωτικῆς ἐργασίας». 4) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 42 διεθνοῦς συμβάσεως «περὶ ἀποζημιώσεως τῶν ἐπαγγελματικῶν ἀσθενειῶν 1934». 5) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 52 διεθνοῦς συμβάσεως «περὶ κανονικῶν κατ’ ἔτος ἀδειῶν μετ’ ἀποδοχῶν». 6) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 80 διεθνοῦς συμβάσεως. Διὰ τὴν μερικὴν ἀναθεώρησιν τῶν ὑπὸ τῆς Γενικῆς Συνδισκέψεως τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως τῆς Ἐργασίας γενομένων ἀποδεκτῶν συμβάσεων, εἰς τὰς 28 πρώτας συνόδους αὐτῆς, ἵνα ἐξασφαλισθῇ ἡ μελλοντικὴ ἄσκησις ὡρισμένων καθηκόντων γραμματείας ἀνατιθεμένων διὰ τῶν ὡς εἴρηται συμβάσεων εἰς τὸν Γενικὸν Γραμματέα τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ ἐπενεχθῶσιν αὐτόθι συμπληρωματικαὶ τροποποιήσεις ἀναγκαῖαι ὡς ἐκ τῆς διαλύσεως τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν καὶ τῆς τροποποιήσεως τοῦ Καταστατικοῦ Χάρτου τῆς Διεθνοῦς Ὀργανώσεως τῆς Ἐργασίας». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1623)51 «περὶ ἀναστολῆς διώξεως ἀδικημάτων τινῶν, προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν Ποινικῶν Κωδίκων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ Α. Ν. 233) 1945 «περὶ χρηματοδοτήσεως ἐπιχειρήσεων ὑπὸ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀνομασίας ὡς σημαιοφόρων τῶν Δοκίμων 4ης τάξεως Σ.Ν.Δ. ἐκπαιδευτικοῦ ἔτους 1951– 1952». Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Πάρρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 244 Νόμου τῆς 27.3.1945 (Φ.Ε.Κ. 73 τεῦχος Αʹ) «περὶ καταργήσεως τοῦ Α. Ν. 1798)1939 καὶ ἀνασυστάσεως τῶν βάσει αὐτοῦ διαλυθέντων Σωματείων κ.λ.π.».

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§9Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν εὑρισκόμην ἐν Αἰτωλίᾳ καὶ Ἀκαρνανίᾳ μὲ παρεκάλεσαν, τόσον ὁ Δῆμος καὶ αἱ Ὀργανώσεις Μεσολογγίου, ὅσον καὶ ὁ Δῆμος Ἀγρινίου, νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν δύο ψηφίσματα ἀφορῶντα τοὺς σιδηροδρόμους Βορειοδυτικῆς Ἑλλάδος. Εἰς τοὺς Σ.Β.Δ.Ε. ὑπηρετοῦν ἄνω τῶν 300 σιδηροδρομικῶν, ὑπάρχουν δὲ καὶ 100 συνταξιοῦχοι. Καὶ οἱ μὲν συνταξιοῦχοι ἔχουν νὰ λάβουν τὴν σύνταξίν των ἀπὸ τετραμήνου, οἱ δὲ ὑπάλληλοι τὸν μισθόν των πρὸ τριμήνου. Ἡ κατάστασις αὕτη ἔχει προκαλέσει τὴν γενικὴν δυστυχίαν εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν σιδηροδρομικῶν καὶ ἔχει βεβαίως γενικώτερον ἀντίκτυπον καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν. Κοινὸν αἴτημα τῆς περιφερείας τῶν σιδηροδρομικῶν ὑπαλλήλων εἶναι ἡ ἄμεσος λῆψις μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς τραγικῆς αὐτῆς καταστάσεως. Δι’ ἐμὲ δύο εἶναι τὰ μέτρα τὰ ἐνδεικνυόμενα. Ἢ θὰ κρατικοποιηθοῦν οἱ σιδηρόδρομοι αὐτοί, ἢ θὰ ὑπαχθῇ τὸ δίκτυον εἰς τοὺς Σ.Π.Α.Π. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει τὴν τραγικότητα τῆς καταστάσεως ἐπιληφθοῦν τὸ ταχύτερον τοῦ ζητήματος καὶ δώσουν τέλος πάντων μίαν λύσιν καὶ εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§10Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Κύριοι βουλευταί, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν εἶναι γνώστης τῆς καταστάσεως τῶν σιδηροδρόμων τῆς Βορειοδυτικῆς Ἑλλάδος, καθὼς καὶ τῶν Θεσσαλικῶν σιδηροδρόμων, οἱ ὁποῖοι εἶναι Ἀνώνυμοι Ἑταιρεῖαι καὶ δὲν ὑπάγονται εἰμὴ μόνον ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Ὑπουργείου ὅσον ἀφορᾷ τὰς διατάξεις τὰς ἀφορώσας τὰς Ἀνωνύμους Ἑταιρείας. Ἔχων γνῶσιν τῆς δυστυχίας τῶν συνταξιούχων, οἵτινες πένονται καὶ στεροῦνται τῆς συντάξεώς των ἀπὸ μακροῦ, ἔχων γνῶσιν τῆς καθυστερήσεως τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, ὑπέγραψεν ἔγγραφον πρὸς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἐπέτυχε τὴν χορήγησιν 900.000.000 δρχ. διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν μισθῶν, οἵτινες καὶ ἐπληρώθησαν μέχρι τέλους Ἰανουαρίου, ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ δώσῃ 70.000.000 διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν συντάξεων τῶν συνταξιούχων, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἠρνήθη καὶ δικαίως, κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος ἐπ’ ἄπειρον νὰ χρηματοδοτῇ τὴν ἑταιρείαν αὐτήν, διὰ νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ἔχει ἀπέναντι τοῦ προσωπικοῦ της καὶ διὰ τὰς ὁποίας ὀφείλει νὰ λάβῃ μέτρα, οἷα ἐπιβάλλονται διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών της. Ἕνεκα τούτου ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ἢ μᾶλλον τὸν δεύτερον μῆνα ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῶν καθηκόντων μου συνέστησα ἐπιτροπὴν μικτὴν ἐξ ὑπαλλήλων τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Σιδηροδρόμων, τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ νὰ μελετήσῃ καὶ ἐξεύρῃ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος θὰ ἀπαλλαγῇ τῆς γαγγραίνης αὐτῆς, ἡ ὁποία λέγεται Σ.Β. Δ.Ε. καὶ τῶν Θεσσαλικῶν ἀκόμη σιδηροδρόμων, οἱ ὁποῖοι λαβόντες χρήματα καὶ πληρώνοντες διαφόρους παχυλὰς ἀμοιβὰς εἰς τὰ διάφορα Συμβούλια, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς πρὸς τὸ προσωπικὸν ὑποχρεώσεις των. Καὶ κατελήξαμεν χθὲς εἰς μίαν σύσκεψιν, ἡ ὁποία ἐγένετο μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ ἐμοῦ καὶ ἐκπροσώπων τῶν Ὑπουργείων αὐτῶν νὰ εἰσηγηθοῦν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τὴν λῆψιν ἀποφάσεως διὰ τὴν κατάθεσιν νόμου, δυνάμει τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιτρέπεται καὶ θὰ ἐπιβάλλεται ἐν ἀνάγκῃ ἡ ἐξαγορὰ τῶν μετοχῶν τῶν σιδηροδρόμων, ἵνα περιέλθουν αὐτοὶ εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Κράτους καὶ μετὰ ταῦτα τὸ Κράτος προβῇ εἰς τὴν ρύθμισιν κατὰ γενικώτερον τρόπον τοῦ σιδηροδρομικοῦ προβλήματος τῆς Χώρας, διότι ὀφείλετε νὰ γνωρίζετε ὅτι οἱ σιδηρόδρομοι παντοῦ εἶναι ἐλλειμματικοί, ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Ἑλλάδα, λόγῳ τῆς καταστροφῆς, τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς καὶ τοῦ συμμοριακοῦ πολέμου, εἶναι ἐλλειμματικοὶ πλέον τῶν 100 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἑπομένως εὐχαριστῶ πολὺ τὸν κ. συνάδελφον, διότι μοῦ ἔδωκε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δι’ αὐτῆς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους καὶ πολίτας τοῦ Μεσολογγίου καὶ Ἀγρινίου ὅτι ἡ Κυβέρνησις δι’ ἐμοῦ λαμβάνει ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀποκατάστασιν μιᾶς δικαιοσύνης, ὅσον ἀφορᾷ τὴν λειτουργίαν τῶν σιδηροδρόμων.

§11Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, μοῦ ἐπιτρέπετε; Ἀφοῦ βεβαίως θὰ σᾶς εὐχαριστήσουν ὅλοι δι’ αὐτὰς τὰς σκέψεις καὶ ἐνεργείας, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: ὅτι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐξαγορᾶς ἢ τῆς κρατικοποιήσεως αὐτῶν τῶν σιδηροδρόμων, ἐὰν δὲν ἑνωθοῦν μὲ τὸ δίκτυον τῶν Σ.Π.Α.Π. εἶναι τελείως ἀδύνατον νὰ ζήσουν. Νομίζω, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ δὲν θὰ ὑπάρξῃ δευτέρα γνώμη.

§12Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Νομίζω ὅτι τὸ εἶπον, ὅτι θὰ κρατικοποιηθοῦν καὶ θὰ ληφθοῦν μέτρα ριζικὰ μεταρρυθμίσεως τοῦ σιδηροδρομικοῦ προγράμματος τῆς Χώρας, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐλλειμματικόν. Ὅ,τι ἔγινε μὲ τοὺς σιδηροδρόμους, κατὰ κόρον, θὰ γίνῃ καὶ μὲ αὐτούς.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§14Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Μὲ τὴν διατύπωσιν τῶν πρακτικῶν δὲν εἴμεθα καθόλου ἱκανοποιημένοι.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν. Δὲν ὑπῆρξεν οὐδεμία ἀντίρρησις.

§16Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὡς γενικὴν παρατήρησιν τὸ φέρομεν. Ἡ διατύπωσις τῶν πρακτικῶν πρέπει νὰ ἀποδίδῃ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα λέγονται.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς πολυτεκνικῆς ὀργανώσεως Πατρῶν, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργόν, σχετικῶς μὲ τὴν χορήγησιν ἐπιδόματος οἰκογενειακῶν βαρῶν εἰς πολυτέκνους δημοσίους ὑπαλλήλους.

§18Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου ὑπαλλήλων πολυτέκνων πατέρων, διὰ νὰ ληφθῇ μέριμνα νὰ χορηγηθῇ ἐπίδομα οἰκογενειακῶν βαρῶν εἰς τοὺς πολυτέκνους ὑπαλλήλους. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψει δεδομένου ὅτι πρόκειται περὶ τάξεως ἄκρως συμπαθοῦς καὶ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ληφθοῦν μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Γεροκωστόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§20Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§22Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, κατ’ ἐπανάληψιν ἔχομεν ὑποβάλει αὐτὴν τὴν παράκλησιν. Εἶναι ἓν αἴτημα μιᾶς τάξεως συμπαθοῦς. Πένονται οἱ Δημόσιοι ὑπάλληλοι καὶ ἰδιαιτέρως οἱ πολύτεκνοι. Νομίζω ὅτι θὰ υἱοθετήσετε αὐτὴν τὴν ἀναφοράν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φωτήλας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§24Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Διὰ τοὺς ἰδίους λόγους συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν.

§25Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ αἴτημα αὐτῶν εἶναι βέβαια πολὺ συμπαθές, ἀλλὰ γνωρίζετε ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐδεμία διάταξις νόμου, ἡ ὁποία νὰ μᾶς ἐπιτρέπῃ νὰ δώσωμεν τὸ ἐπίδομα αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ νομοθετικὴ μέριμνα.

§26Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ φέρετε σχετικὸν νομοσχέδιον ζητοῦμεν καὶ ἡμεῖς, κ. Ὑπουργέ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ρῖζος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων Πρωτοπαππᾶ κλπ., ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργόν, σχετικῶς μὲ τὸν ἐπαναπατρισμὸν τῶν ἀπαχθέντων παρὰ τῶν συμμοριτῶν τῶν κατοίκων τῶν χωρίων τούτων.

§28Χ. ΡΙΖΟΣ. Συνιστῶ τὴν δικαιοτάτην αὐτὴν ἀναφοράν, κ. Πρόεδρε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§30Π. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι γνωστὸν τὸ δρᾶμα τῶν ἀπαχθέντων ἀπὸ τοὺς συμμορίτας κατοίκων τῶν παραμεθορίων συνοικισμῶν. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μεριμνήσῃ τὶ γίνονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἀπεκόπησαν ἀπὸ τὰς ἑστίας των καὶ δὲν ἐρωτᾷ οὐδεὶς τὶ ἔγιναν. Θὰ παρακαλέσω πάρα πολύ, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀπήχθησαν βιαίως ἀπὸ τὰς βορείους ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Κουτσιμπὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§32Δ. ΚΟΥΤΣΙΜΠΟΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφορὰν αὐτήν, κ. Πρόεδρε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§34Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον συζητεῖται εἶναι ἀπὸ τὰ σοβαρώτερα θέματα. Ἀφορᾷ τοὺς ἐκ τῶν βορείων ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος, τόσον τῆς Ἠπείρου, ὅσον καὶ τῆς Μακεδονίας, ἀπαχθέντας καὶ ὁδηγηθέντας ὡς ὁμήρους κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ συμμοριτισμοῦ, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ συμμορῖται μετὰ τὴν νίκην τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ ἠναγκάσθησαν νὰ ἐπανεισέλθουν εἰς τὰς χώρας τοῦ Σιδηροῦ Παραπετάσματος. Οἱ κομμουνιστοσυμμορῖται, ἀφοῦ ἀπεγύμνωσαν τὴν παραμεθόριον γραμμήν, ἀπ’ ὅλους τοὺς κατοίκους καὶ τὰ ὑπάρχοντά των, ὡδήγησαν ὅλους καὶ ὅλα καὶ τὰ εἰσήγαγον μέσα εἰς τὸ Σιδηροῦν Παραπέτασμα ὡς ὁμήρους καὶ ὡς λείαν. Οἱ ἀπαχθέντες εἶναι μία κατηγορία ἀπαχθέντων Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν κατηγορίαν τῶν ὁμήρων. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὅπως εἶναι οἱ τοῦ παιδομαζώματος καὶ οἱ αἰχμαλωτισθέντες στρατιωτικοί. Εἶναι τρίτη κατηγορία ξεχωριστὴ οἱ τῶν ἀπαχθέντων βιαίως ὡς ὁμήρων. Ἀπὸ τὴν Ἤπειρον καὶ μόνον (Κόνιτσα, Πωγῶνι, Φιλιᾶτες, Κούρεντα), ὑπολογίζεται ὅτι εἶναι περὶ τὶς 5–6.000 Ἕλληνες, γέροι, γυναῖκες, νήπια, οἱ ὁποῖοι ὡδηγήθησαν μὲ ὅλα τὰ ὑπάρχοντά των εἰς τὴν Ἀλβανίαν καὶ τὴν Βουλγαρίαν συλλήβδην. Ἀτυχῶς μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου δὲν εἶχε γίνει εἰδικὴ μνεία οὔτε εἰς τὸν Ο.Η.Ε., οὔτε εἰς τὸν Διεθνῆ Ἐρυθρὸν Σταυρόν, οὔτε καὶ ἄλλα σχετικὰ διαβήματα. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος γνωρίζει πλήρως τὸ θέμα, διότι ὁ ἴδιος εἶχεν ὀχληθῆ καὶ πέρυσι, νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ πᾶσαν μέριμναν ἐπὶ τοῦ θέματος. Νομίζω δὲ—καὶ ἀνέγνωσα κάτι σχετικῶς εἰς τὰς ἐφημερίδας—ὅτι ὁ κ. Πολίτης εἶχε θίξει τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι θέμα κομματικόν· ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, καὶ ὅλα τὰ κόμματα. Δὲν γνωρίζω ὅμως τί ἀπέγινε καὶ ἂν πράγματι ἔγινε τὸ διάβημα καὶ ποῖον καὶ ἀναμένω νὰ πληροφορηθῶ... Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, μὲ τὰ γράμματα τὰ ὁποῖα κατορθώνουν νὰ φθάσουν μέχρις ἐδῶ, μᾶς διεκτραγωδοῦν τὴν κατάστασιν μὲ τὰ πλέον μελανὰ χρώματα, πολλοὶ δὲ ἐξ αὐτῶν ἔχουν ἀποθάνει εἰς τὰ στρατόπεδα εἴτε ἀπὸ ταλαιπωρίας καὶ τὰ καταναγκαστικὰ ἔργα, εἴτε ἀπὸ τὰς κακουχίας ποὺ ὑποβάλλονται. Ἔχω δὲ ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἐξαναγκάζονται ἵνα ἀποκτήσουν τὴν ξένην ὑπηκοότητα. Φαντάζομαι ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνουν ὡρισμένα διαβήματα ὥστε νὰ ἔχωμεν ἕνα καλὸν ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑφυπουργὸς θὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ μὲ τὴν ἀπάντησίν του. Ἔχω καὶ τὴν πληροφορίαν ὅτι ἐξ αὐτῶν ὑπάρχουν 630 εἰς τὴν Τεργέστην καὶ ἀναμένουν πλοῖον διὰ νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καίτοι ὅμως ἔχει περάσει τρίμηνον ἔκτοτε, ἐν τούτοις μέχρι σήμερον δὲν ἔχει γίνει τίποτε. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ μίαν πληροφορίαν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἀφορᾶ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κινδυνεύουν νὰ πεθάνουν. Ἐὰν γίνῃ τίποτε πρέπει νὰ γίνῃ τὸ συντομώτερον καὶ εἰδικῶς διὰ τὴν κατηγορίαν αὐτὴν διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει γίνει κανὲν διάβημα πιθανὸν δὲ νὰ μὴ ἔχῃ καταστῆ γνωστὴ εἰς τὰ Διεθνῆ Συνέδρια. Πρέπει νὰ διαφωτισθῇ ἡ κοινὴ γνώμη, ἡ διεθνὴς κι’ ἐλευθέρα, περὶ τῶν μαρτυρίων των καὶ νὰ γίνουν τὰ σχετικὰ διαβήματα διὰ νὰ ἐπαναπατρισθοῦν οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ Ἕλληνες.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§36Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ τὴν ἀναφοράν, κύριε Πρόεδρε.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§38Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑφυπ. Ἐξωτερ.). Κύριοι, δικαίως τὸ θέμα συγκινεῖ τὸ Σῶμα. Πρόκειται περὶ ἑνὸς ἐπὶ πλέον δράματος, μέσα εἰς ὅλα τὰ δράματα τοῦ συμμοριτοπολέμου. Κατὰ τὴν ὑποχώρησιν τῶν συμμοριτῶν, ἀπήχθησαν πολλοὶ κάτοικοι τῶν χωρίων τῶν παραμεθορίων. Ὁ ἀριθμὸς ἦτο ἀνεξακρίβωτος, ἀλλ’ ἔρευναι αἱ ὁποῖαι ἔγιναν δεικνύουν ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι μεταξὺ 3–3.500 ἀνθρώπων. Πρόθεσις τῶν συμμοριτῶν ἦτο, πιθανώτατα, νὰ δείξουν ἀφ’ ἑνὸς ὅτι ἕνα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ τοὺς ἀκολουθεῖ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἔχουν καὶ πρόσωπα νὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὰ καταναγκαστικὰ ἔργα τὰ ὁποῖα συνηθίζονται ὄπισθεν τοῦ Παραπετάσματος. Ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς διαφόρους ἐνεργείας ἐπὶ τοῦ θέματος. Αἱ ἐνέργειαι ἦσαν λεπταὶ καὶ δυσχερεῖς, ἰδίως διότι ἡ πεῖρα τὴν ὁποίαν εἴχομεν ἀπὸ τὰς ἐνεργείας διὰ τὸ παιδομάζωμα ἦτο ἀποθαρρυντική. Δὲν ἠθέλαμε νὰ κάμωμε θεαματικὰ διαβήματα, νὰ κάμωμεν θεαματικὰς συζητήσεις, ἀλλὰ νὰ σώσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Δι’ αὐτό, ἐνῷ ἀρχικῶς εἶχεν ἐπικρατήσει ἡ σκέψις νὰ φέρωμεν τὸ θέμα ἐνώπιον τοῦ Ο.Η.Ε., ἔπειτα κατελήξαμεν εἰς τὴν σκέψιν νὰ κάμωμεν οὐσιαστικώτερα διαβήματα ὥστε νὰ σώσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Διότι ἐὰν ὑπάρχουν μεταξὺ αὐτῶν ἐλάχιστοι ὕποπτοι, ἡ μεγάλη πλειονότης εἶναι ἀναμφισβητήτως ἐθνικόφρονες. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὑπάρχουν συγγενεῖς τετιμημένων ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ὅτι μεταξὺ αὐτῶν ὑπάρχει καὶ ἡ μήτηρ τοῦ ἐνδόξου Ἕλληνος στρατηγοῦ, τοῦ Δημαράτου. Διὰ νὰ φέρωμεν λοιπὸν ἕνα ἀποτέλεσμα ἠρχίσαμεν μὲ τὰς διπλωματικάς μας ἀντιπροσωπείας ἐνεργείας μέσῳ ἄλλων ὀργανισμῶν καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν σχετικῶς μόνον, δύναμαι νὰ εἴπω, εὐχάριστον θέσιν, νὰ ἔχωμεν ἤδη ὡρισμένα ἀποτελέσματα. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχομεν εἶναι ὅτι αὐτοὶ εἶναι 3–3.500 καὶ εὑρίσκονται κατεσπαρμένοι μεταξὺ Πολωνίας, Οὑγγαρίας, Τσεχοσλοβακίας, ἐλάχιστοι δὲ φέρεται νὰ εὑρίσκωνται εἰς Βουλγαρίαν. Ἀπὸ μερικὰς χώρας παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας τὰς ὁποίας κατέβαλον ὅλοι οἱ Διεθνεῖς Ὀργανισμοί, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἔχωμεν οἱανδήποτε πληροφορίαν. Ἀπὸ ἄλλας ὅμως χώρας ἔχομεν ἐπιμόνους αἰτήσεις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ ζήτημα εὑρίσκεται εἰς καλὴν θέσιν. Ἀσχολεῖται δὲ κυρίως ὁ Διεθνὴς Ἐρυθρὸς Σταυρὸς καὶ ἐλπίζω ὅτι λίαν συντόμως ἕνα μέγα μέρος αὐτῶν θὰ ἐπαναπατρισθῇ. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι τὸ πρόβλημα τὸ ὁποῖον συγκινεῖ τὸ Σῶμα καὶ ὅλους ἡμᾶς ἔχει μεγάλας δυσχερείας, διότι εἶναι πρόβλημα, τὸ ὁποῖον τίθεται δι’ ἀνθρώπους εὑρισκομένους ὄπισθεν τοῦ Παραπετάσματος διὰ τοὺς ὁποίους πλεῖστοι λόγοι ὑπάρχουν δι’ ἐκείνους ποὺ τοὺς κατακρατοῦν σήμερον νὰ μὴ τοὺς ἐπιστρέψουν, διότι τὸ θέμα αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀφορᾷ 616 πρόσωπα, τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι θὰ ἐπανέλθουν συντόμως. Διὰ τὰ ἄλλα, μέσα εἰς πολλὰς δυσχερείας, εὑρισκόμεθα εἰς συνεχῆ ἐπαφὴν καὶ ἐλπίζω ὅτι προσεχῶς θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀνακοινώσωμεν τὰ ἀποτελέσματα διὰ τὸν ἀριθμὸν τῶν 616. Ἐκ τούτων νομίζω, ὅτι θὰ πεισθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὅτι εἰς τὸ πρόβλημα αὐτό, πρόβλημα τὸ ὁποῖον δικαίως συγκινεῖ κάθε Ἕλληνα καὶ ἰδιαιτέρως ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι προερχόμεθα ἀπὸ παραμεθορίους Νομούς, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν τὸ ἐγκατέλειψεν ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ τὸ ἐκύτταξε μὲ κάθε στοργὴν μὲ κάθε αἴσθημα συμπαθείας.

§39Χ. ΡΙΖΟΣ. Ὅταν ἔχετε νεωτέρας πληροφορίας, παρακαλοῦμεν ὅπως τὰς ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλήν.

§40Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑφυπ. Ἐξωτερ.). Τώρα ἔχομεν διὰ τοὺς 616, οἱ ὁποῖοι ἐλπίζω νὰ ἐπιστρέψουν συντόμως. Μόλις ἔχω νεώτερα εὐχαρίστως θὰ τὰ ἀνακοινώσω εἰς τὸ Σῶμα.

§41Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Πρὸ τῆς ἀναλήψεως τοῦ Ὑφυπουργείου παρ’ ἡμῶν δὲν εἶχε θιγῆ τὸ θέμα καὶ μάλιστα εἰς τὴν περυσινὴν Βουλὴν καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος εἴχομεν θίξει τὸ θέμα καὶ δὲν εἶχε δοθῆ καμμία ἀπάντησις.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Λύχνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συλλόγου Ἀμιγῶν Πυροπαθῶν Κερκύρας, ζητοῦντος ἄμεσον καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς τὰ μέλη του καὶ ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§43Γ. ΛΥΧΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν ὅτι τὸ ἥμισυ τοὐλάχιστον τῆς πόλεως Κερκύρας ἔχει καταστραφῆ συνεπείᾳ τῶν πολεμικῶν βομβαρδισμῶν. Οἱ βομβαρδισμοὶ αὐτοὶ ἔγιναν ἀπὸ τοὺς Γερμανούς, ἀπὸ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ ἀπὸ ἄλλα ἔθνη. Οἱ Κερκυραῖοι πυροπαθεῖς πληροφοροῦνται ὅτι μερικοὶ ἀπὸ τοὺς τέως ἐμπολέμους καταβάλλουν ἀποζημιώσεις καὶ ἐπανορθώσεις εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. Καὶ διερωτῶνται μήπως πρόκειται νὰ λάβουν καὶ αὐτοὶ καμμίαν ἀποζημίωσιν διὰ τὰς κατοικίας των, αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα καὶ θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ τοὐλάχιστον παρηγορητικὴν ἀπάντησιν.

§44Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τοπικόν, ἀλλὰ γενικὸν καὶ πρέπει διὰ τοῦτο νὰ ἐξετασθῇ ἐν τῷ συνόλῳ του.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ἱεραπέτρας, ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν καὶ διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἄρσιν πιστοδοτήσεων ὑπὸ Τραπεζῶν καὶ ζητούντων ἑξάμηνον ἀναστολὴν καταβολῆς ἐπαγγελματικῶν δανείων κλπ.

§46Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν τὸ θέμα τῶν πιστοδοτήσεων τῶν ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν. Τελευταίως, διὰ λόγους γενικωτέρους, ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ἐπέβαλε περιορισμοὺς αὐστηροτάτους, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἄμεσον ἀντίκτυπον ἐπὶ τῶν ἐργασιῶν τῆς τάξεως αὐτῆς. Νομίζομεν ὅτι οἱ περιορισμοὶ αὐτοὶ εἶναι ὑπερβολικοὶ καὶ ἀντίθετοι πρὸς τὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας μας. Δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν, βέβαια, νὰ γνωρίζωμεν τοὺς γενικωτέρους λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον τοὺς περιορισμοὺς αὐτούς. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὡς ἁρμόδιον, νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ λαμβάνων ὑπ’ ὄψει του τὰς δυσμενεῖς συνθήκας, τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ τάξις αὐτή, νὰ καταβάλῃ κάθε προσπάθειαν, ὥστε οἱ περιορισμοὶ νὰ εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον αἰσθητοὶ διὰ τὴν τάξιν αὐτήν, διότι εἶναι ἡ μόνη τάξις, ἡ ὁποία ὑπέστη τὰς μεγαλυτέρας καταστροφὰς κατὰ τὰς κρισίμους συνθήκας τῆς Χώρας μας τελευταίως καὶ ἡ μόνη τάξις, ἡ ὁποία συνθλίβεται σήμερον μεταξὺ τῆς ἐργατικῆς καὶ τῆς ὑπαλληλικῆς τάξεως. Θὰ παρεκάλουν, λοιπόν, θερμότατα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ θέμα αὐτό, ἐὰν δὲν εἶναι εἰς θέσιν σήμερον νὰ μᾶς δώσῃ πληροφορίας, καταβάλλων πᾶσαν προσπάθειαν, ὥστε νὰ δοθῇ μία εὐμενὴς λύσις.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§48Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Τὸ θέμα ἔχει γενικώτερον ἐνδιαφέρον. Ἐδιάβαζα εἰς μίαν χθεσινὴν ἐφημερίδα ὅτι εἰς τὴν Κοκκινιὰ κάποιος βιομήχανος ηὐτοκτόνησε δι’ οἰκονομικοὺς λόγους. Δὲν εἶναι οὔτε τὸ πρῶτον κροῦσμα, οὔτε τὸ τελευταῖον. Εἶναι ἀρκετά, ἀλλεπάλληλα, τὰ κρούσματα αὐτὰ καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ προσελκύσουν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐν προκειμένῳ ἐφαρμόζει τὴν τακτικὴν τοῦ γιατροῦ, ὁ ὁποῖος θεωρεῖ ἱκανοποιημένον τὸν ἑαυτόν του διότι ἔκαμε τὴν ἐγχείρησιν καὶ ἐπέτυχεν, ἀδιάφορον ἂν ἀπέθανεν ὁ ἀσθενής! Εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κομοτινῆς καὶ Ξάνθης αἱ Τράπεζαι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος εἶχον ἐγκεκριμένα κονδύλια, διὰ τὴν πιστοδότησιν τῶν ἀγορῶν αὐτῶν διὰ 15 ἕως 18 δισεκατομμυρίων, ποσὸν δηλαδή, μὲ τὸ ὁποῖον πιστοδοτεῖται ἕνας ἔμπορος μετρίας ἀγορᾶς τῶν Ἀθηνῶν. Αὐτὸ τὸ ποσὸν προωρίζετο διὰ 20.000 ἐμπόρους, βιοτέχνας καὶ ἐπαγγελματίας. Ἐθεωρήθη ὅμως ὑπερβολικὸν καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος καὶ περιωρίσθη διὰ μὲν τὴν περιφέρειαν τοῦ Νομοῦ Ροδόπης εἰς 4½ δισεκ., διὰ δὲ τὴν περιφέρειαν τοῦ Νομοῦ Ξάνθης περίπου εἰς 4 δισεκ. Καὶ ἀποτέλεσμα τούτου εἶναι ὅτι κατεβαίνουν οἱ χωρικοὶ ἀπὸ τὴν περιφέρειαν Κομοτινῆς εἰς τὴν πόλιν, φέρουν μαζί τους δύο σακκιὰ σιτάρι διὰ νὰ τὰ πωλήσουν καὶ ἀγοράσουν κανένα ζευγάρι παπούτσια καὶ δὲν ὑπάρχει στὴν πόλιν ἔμπορος, ποὺ νὰ ἔχῃ λεπτὰ διὰ νὰ τὸ ἀγοράσῃ! Καὶ ἀναγκάζονται νὰ τὸ ρίχνουν στὸ κάρρο τους καὶ νὰ τὸ παίρνουν πίσω στὸ χωριό των. Τελευταίως διεπίστωσα προσωπικῶς, ὅτι καὶ κατὰ τὰς ἡμέρας ἀκόμη ποὺ ἔχουν ἑβδομαδιαίαν ἀγορὰν εἰς αὐτὰς τὰς πόλεις, καὶ συρρέουν ἐκ τῶν χωρίων, εἰς καταστήματα μὲ εἴδη μεγάλης καταναλώσεως, εἰς τὰ ὁποῖα παρέμεινα ἐπὶ ὥρας, δὲν εἶδα οὔτε ἕνα ἄνθρωπον νὰ μπῇ καὶ νὰ ζητήσῃ νὰ ψωνίσῃ κάτι. Ὁ κόσμος, κύριοι, ἔχει φθάσει εἰς τὸ ἀπροχώρητον. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ συγκινηθῇ κάπως, καὶ οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ ἂς κάμουν ἕνα κόπον νὰ ἴδουν αὐτὸν τὸν τόπον, καὶ σκεφθοῦν μήπως ὑπάρχουν λύσεις, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦν νὰ μεταβάλουν τὴν κατάστασιν. Ἐκτὸς ἐὰν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι λύσιν ἀποτελεῖ τὸ νὰ ἐξοντώσῃ τελείως τὸν λαὸν αὐτόν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὸν ἀπασχολήσῃ ἰδιαιτέρως ἡ κατάστασις τῆς ἀκραίας αὐτῆς περιοχῆς, διότι προέρχεται καὶ ὁ ἴδιος ἀπὸ αὐτὴν τὴν περιοχὴν καὶ θὰ ἔπρεπε δι’ αὐτὸ νὰ δείξῃ μεγαλυτέραν στοργήν.

§49Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὅπως ξεύρετε, τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων τὸ κανονίζει ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή. Δὲν εἶναι ζήτημα ἐλλείψεως κεφαλαίων, εἶναι ζήτημα περιορισμοῦ τῆς κυκλοφορίας, τὸ ὁποῖον ἐπέφερεν αὐτὴν τὴν στενότητα τῶν πιστώσεων. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι τὸν περασμένο μῆνα παρουσιάσθηκε κάποια ὑπέρβασις ἀπὸ ὡρισμένας Τραπέζας καὶ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ὡς ὄργανον τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἔδωσεν ἐντολὴν νὰ περιορίσουν τὰς πιστώσεις. Ἀλλ’ αὐτὸν τὸν μῆνα, ἐπειδὴ ἡ νομισματικὴ κατάστασις εἶναι πολὺ καλυτέρα καὶ ἐπειδὴ ἔχει κάπως περιορισθῆ ἡ κυκλοφορία, ἐδόθησαν ἐντολαὶ ὅπως αὐξηθοῦν αἱ πιστώσεις καὶ ἐλπίζομεν ὅτι αἱ πιστώσεις θὰ αὐξάνουν συνεχῶς ἕως τὸν προσεχῆ Αὔγουστον τοὐλάχιστον, διότι οἱ μῆνες οἱ καλοκαιρινοὶ εἶναι οἱ μῆνες κατὰ τοὺς ὁποίους στενεύει ἡ κυκλοφορία καὶ ὑπάρχει μεγαλυτέρα εὐχέρεια νὰ διατεθοῦν περισσότεραι πιστώσεις. Εἰδικώτερον εἰς τὴν περιφέρειαν Ροδόπης εἶχον μεταβῆ καὶ ἐγὼ καὶ ἀντελήφθην τὸ ζήτημα ποὺ μοῦ ἀνεπτύξατε καὶ ὡμίλησα σχετικῶς εἰς τοὺς ἁρμοδίους. Ὑπεστήριξα αὐτὸ τὸ ζήτημα καὶ ἐλπίζω ὅτι πολὺ γρήγορα θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ δώσωμεν τὰς πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι χρειάζονται. Πρέπει ὅμως, νὰ σᾶς εἴπω καὶ κάτι ἄλλο. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ ἔμποροι νὰ θέλουν νὰ κάμουν ὅλες τους τὶς δουλειὲς μέσῳ πιστώσεων. Πρέπει καὶ αὐτοὶ νὰ διαθέσουν κάτι ἐκ τῶν ἰδίων των κεφαλαίων, ἀλλὰ δυστυχῶς πολὺ συχνὰ θέλουν τὰ ἀποθέματά τους νὰ τὰ ἔχουν εἰς λίρας καὶ κάμουν τὶς δουλειές των μόνον μὲ πιστώσεις τῶν Τραπεζῶν. Αὐτὸ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ καὶ εἶναι τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε μεταπολεμικῶς, τὶς δουλειές μας νὰ τὶς κάμνωμεν μὲ χρήματα ξένα, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ ὑποτιμηθῇ τὸ νόμισμα καὶ θὰ ἔχωμεν νὰ πληρώσωμεν ὀλιγώτερα. (Πολλοὶ βουλευταὶ ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ, διαμαρτύρονται).

§50Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε αὐτά, δι’ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ὑποφέρουν καὶ πρόκειται νὰ κλείσουν τὰ μαγαζιά των.

§51Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τὸν ἐντονώτερον τρόπον κατὰ τῆς βλασφημίας, τὴν ὁποίαν ἐξετοξεύσατε διὰ τὸν τόπον, εἰς τὸν ὁποῖον πολιτεύεσθε.

§52Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Πρῶτον, δὲν ἐγενίκευσα τὸ θέμα....

§53Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἔπρεπε νὰ ξεύρετε ὅτι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εἶναι ρακένδυτοι, πένονται καὶ δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς ὁμιλῆτε διὰ λίρας καὶ ὅτι φοβοῦνται διὰ τὸν ξεπεσμὸν τῆς δραχμῆς. Λυποῦμαι, πολὺ δι’ αὐτό, κύριε Ὑπουργέ.

§54Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Προφανῶς, δὲν ἠκούσατε τὶ εἶπον.

§55Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Ἐδώσατε διαταγὴν νὰ περιορίσουν τὰς πιστώσεις. Ἐπὶ πλέον διὰ τὴν Κομοτηνήν, περιοχὴν ποὺ παράγει ὄσπρια, διετάξατε τὰς Τραπέζας νὰ μὴ προεξοφλοῦν φορτωτικὰς ὀσπρίων, χωρὶς νὰ σκεφθῆτε τὶ συνεπάγεται ἡ ἀπόφασίς σας αὕτη. Ὁ κόσμος ποὺ ὑπέστη τόσας καταστροφὰς δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπαρκῆ κεφάλαια διὰ νὰ ἀγοράζῃ καὶ προωθῇ πρὸς τὰ κέντρα καταναλώσεως τὰ παραγόμενα ἐκεῖ ὄσπρια, δημητριακὰ κλπ. καὶ οὕτω νεκρώνεται οἰκονομικῶς ὁ τόπος, διὰ τῆς δημιουργουμένης ἀζητησίας. Τὴν εὐθύνην τῶν ἀστόχων αὐτῶν μέτρων ἄλλοτε ἐπιρρίπτετε εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, ἄλλοτε εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς καὶ ἄλλοτε εἰς τὰς διαφόρους ἐπιτροπάς σας. Αὐτὰ εἶναι μέτρα ἀκατάληπτα. Καταργεῖτε μὲ τὸ σύστημά σας τὴν ἔννοιαν τοῦ θεσμοῦ ὁ ὁποῖος λέγεται Κυβέρνησις. Δὲν δικαιολογεῖται εἰς Ὑμᾶς τοὐλάχιστον, πολιτευτὴν γειτονικοῦ μας Νομοῦ, νὰ τελῆτε εἰς τόσην ἄγνοιαν τῆς πραγματικότητος. Διαμαρτύρομαι καὶ πάλιν διὰ τὰ ὅσα, τόσον ἀβασανίστως ἐξεστομώσατε.

§56Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Κύριε συνάδελφε, ἔχετε πολὺ μεγάλην φαντασίαν, νὰ μοῦ βάζετε εἰς τὸ στόμα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶπον καὶ οὔτε διὰ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὡμίλησα, οὔτε ἐγενίκευσα τὸ θέμα. Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ρυθμίζει τὰ πράγματα αὐτὰ καὶ αὐτὴ ἔχει τὸ βέτο.

§57Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὴν συζήτησιν διότι νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἐξετασθῇ τὸ σημεῖον αὐτὸ ἵνα καταστῇ δυνατὴ ἡ διευκρίνησις ὡρισμένων ἀπόψεων αἱ ὁποῖαι φαίνεται ὅτι κατευθύνουν τὴν σκέψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, φαίνεται ὅτι οὗτος πιστεύει ὅτι ὑπάρχουν ἐπιχειρηματικαὶ μονάδες, ἔμποροι, βιομήχανοι κ. λ.π. οἱ ὁποῖοι πιέζουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοὺς χορηγήσῃ πιστώσεις ὄχι διότι ἔχουν ἀνάγκην τῶν πιστώσεων αὐτῶν πρὸς προώθησιν τῆς παραγωγικῆς των δραστηριότητος, ἀλλὰ διότι θέλουν διὰ τῶν χορηγουμένων πιστώσεων νὰ ἀποθησαυρίσουν χρυσᾶς λίρας ἐπειδὴ πιστεύουν ὅτι θὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τῆς χρυσῆς λίρας καὶ κατὰ συνέπειαν θὰ δυνηθοῦν νὰ κερδοσκοπήσουν ἐπὶ τῆς πτώσεως τῆς δραχμῆς. Ἐὰν πράγματι πιστεύετε εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν, κύριε Ὑπουργέ, καὶ κατὰ συνέπειαν ρυθμίζετε τὴν πιστωτικὴν πολιτικὴν τῆς Χώρας μὲ αὐτὰ τὰ κριτήρια, τότε, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ἀρνεῖσθε εἰς τὰς ἐπιχειρηματικὰς μονάδας τῆς Χώρας μας στοιχειώδη οἰκονομικὴν σκέψιν.

§58Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐγὼ δὲν εἶπον δι’ ὅλους, ἐγὼ εἶπον ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ κάμουν αὐτὴν τὴν δουλειὰ καὶ δὲν ὡμίλησα διὰ τάξεις.

§59Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Στὰ μέρη μας δὲν ὑπάρχουν οὔτε γιὰ δεῖγμα τέτοιοι ἄνθρωποι.

§60Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἀρνεῖσθε εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς στοιχειώδη οἰκονομικὴν σκέψιν καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ ἀκολουθήσητε τὸν συλλογισμόν μου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ἐπαγγελματίας ἢ ἔμπορος ἢ βιομήχανος, ὁ ὁποῖος ζητεῖ πιστώσεις ἵνα δι’ αὐτῶν ἀποθησαυρίσῃ χρυσᾶς λίρας. Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ τραπεζιτικοὶ τόκοι, μὲ τὰς φανερὰς ἢ ἀφανεῖς προμηθείας διαφόρου τύπου, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβαρύνονται ὑπὸ τῶν Τραπεζῶν αἱ χορηγούμεναι πιστώσεις, εἶναι πολὺ ὑψηλοί. Ὑπερβαίνουν τὸ 20% ἐτησίως. Ἐὰν ὑποθέσωμεν πρὸς στιγμὴν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίζει τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι τοιαύτη ὥστε νὰ ἐπιφέρῃ τὴν ἐξίσωσιν τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῆς δραχμῆς πρὸς ξένα νομίσματα. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἡ πρὸς τὰ ἄνω μεταστάθμευσις τῆς τιμῆς τῆς χρυσῆς λίρας πρέπει νὰ εἶναι κατὰ ποσοστὸν 20–25%. Ἔχομεν ὡς γνωστὸν σταθερότητα δραχμῆς πρὸς χρυσῆν λίραν περίπου 4 ἔτη καὶ εἶναι ἄγνωστον διὰ πόσον χρόνον θὰ διατηρήσωμεν τὴν νομισματικὴν αὐτὴν σταθερότητα. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύῃ τις ὅτι ἕνας οἱοσδήποτε ἐπιχειρηματίας ἀγωνίζεται διὰ νὰ ἐπιτύχῃ μίαν πίστωσιν, πληρώνει δι’ αὐτὴν τοὐλάχιστον 20% τὸν χρόνον διὰ νὰ κερδίσῃ, ἄγνωστον πότε, τὴν διαφορὰν τῆς ἐκπτώσεως τῆς δραχμῆς ἔναντι τῆς χρυσῆς λίρας ποὺ θὰ εἶναι τὸ πολὺ 25%; Θὰ ἔχῃ δηλαδὴ πληρώσῃ ἀσφαλῶς τὸ 20% διὰ ἕνα ἢ δύο ἢ 3 ἢ δὲν γνωρίζει διὰ πόσα ἔτη, ἤτοι ἐν συνόλῳ πιθανῶς 40 ἢ 80% διὰ νὰ κερδίσῃ πιθανῶς τὸ 25%. Ὁ συλλογισμὸς αὐτὸς τὸν ὁποῖον θὰ ἔκαμεν ὁ ἔμπορος ἢ ὁ βιομήχανος θὰ τὸν ἔφερεν εἰς βέβαιον οἰκονομικὸν θάνατον καὶ δι’ αὐτὸ δὲν τὸν κάνει. Προφανῶς γίνεται μία σύγχυσις ἐν προκειμένῳ μεταξὺ τῶν χρυσῶν λιρῶν ποὺ μεταχειρίζεται ὁ ἐπιχειρηματίας γενικῶς κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν συναλλαγῶν του καὶ τῶν χρυσῶν λιρῶν ποὺ ἔχουν ἄλλα πρόσωπα μὴ ἔχοντα ἐμπορικὴν ἢ ἐπιχειρηματικὴν ἰδιότητα καὶ τὰς ὁποίας χρυσᾶς λίρας τὰ πρόσωπα ταῦτα τὰς ἀποθησαυρίζουν. Ὁ ἔμπορος, ὁ ἐπαγγελματίας, ὁ βιομήχανος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποθησαυρίζουν τὰς λίρας των. Δὲν τοὺς συμφέρει νὰ ἀποθησαυρίζουν λίρες καὶ νὰ ζητοῦν πιστώσεις ἐπιβαρυνόμενοι οὕτω μὲ τοὺς σημερινοὺς ὑψηλοὺς τόκους. Ἐὰν ἔχουν χρυσᾶς λίρας δὲν τὰς ἀποθησαυρίζουν, τὰς χρησιμοποιοῦν πρὸς προώθησιν τῆς ἐργασίας των. Αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἀντιληφθοῦν οἱ ἁρμόδιοι παράγοντες καὶ νὰ μὴ πιστεύουν ὅτι ζητοῦνται ἀπὸ τὰς ἐπιχειρηματικάς μας μονάδας πιστώσεις ἵνα δι’ αὐτῶν κινήσουν τὰς ἐργασίας των καὶ οὕτω δυνηθοῦν νὰ κρατήσουν ἀθίκτους τὰς χρυσᾶς των λίρας ἐν ἀποθησαυρίσει ἢ ἀγοράσουν χρυσᾶς λίρας διὰ νὰ τὰς ἀποθησαυρίσουν ἀναμένουσαι τὴν ὑποτίμησιν τῆς δραχμῆς ἵνα κερδοσκοπήσουν ἐπὶ τῆς πτώσεως τοῦ ἐθνικοῦ μας νομίσματος. Ἐλπίζω νὰ ἀπέδειξα ἐπαρκῶς ὅτι τοῦτο θὰ τοὺς ὡδήγει εἰς πτώχευσιν. Ἀτυχῶς τὸν ἐσφαλμένον συλλογισμὸν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κάμνει καὶ ὁ ὡς Οἰκονομικὸς Σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως μετακληθεὶς καθηγητὴς κ. Βαρβαρέσος. Ὁ κ. καθηγητὴς μὲ βάσιν τὸν ἄνω συλλογισμὸν διαπράττει σοβαρὰ σφάλματα εἰς τὴν ἔκθεσίν του. Τὰ σφάλματα τοῦ κ. Βαρβαρέσου τόσον ἐπὶ τῶν βραχυπροθέσμων ὅσον καὶ ἐπὶ τῶν μακροπροθέσμων θεμάτων ποὺ ἀπασχολοῦν τὴν οἰκονομίαν μας, λόγῳ τῆς ἐπιστημονικῆς του ἐπιβολῆς καὶ τοῦ κύρους του θὰ μᾶς δημιουργήσουν πολλὰς δυσχερείας εἰς τὸ μέλλον. Θὰ ἦτο πράγματι ἀτύχημα ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καθώριζε τὴν πιστωτικὴν της πολιτικὴν ἐπὶ τῇ βάσει ἐσφαλμένων κριτηρίων.

§61Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τοῦτο. Ἐλέχθη ὅτι εἶναι 10.000.000 λίρες. Μήπως τὰς ἔχουν οἱ ἐργάται ἢ μήπως τὰς ἔχουν οἱ χωρικοί; Κάποιος πρέπει νὰ τὰς ἔχῃ. Ποῖος εἶναι; (Θόρυβος).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὑπεβλήθησαν προτάσεις ὑπογεγραμμέναι ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, περὶ προτάξεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 87,135 καὶ 153 ἐπερωτήσεων. (Ἀναγινωσκομένων τῶν ὀνομάτων τῶν ὑποβαλλόντων τὰς προτάσεις καὶ μὴ εὑρισκομένων παρόντων αἱ προτάσεις θεωροῦνται ὡς μὴ γενόμεναι). Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν διαχείρισιν κ.λ.π. τῶν λιπασμάτων. Ὁ κ. Μ. Χλουβεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§63Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς κάθε ζήτημα ποὺ ἐνδιαφέρει τὴν γεωργικὴν τάξιν, γίνονται συζητήσεις δημιουργοῦνται ἀντιθέσεις, καὶ εἰς τὸ τέλος δὲν γίνεται τίποτε, παρὰ μένουν μόνον ἐντυπώσεις. Ἡ Κυβέρνησις κατηγορήθη διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ ἐλαίου καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ δελτίου, ἐνῷ τὰ ἀποτελέσματα ὑπῆρξαν ἱκανοποιητικὰ διὰ τὸν γεωργικὸν κόσμον. Τὸ αὐτὸ θὰ ἀποδειχθῇ καὶ διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰ λιπάσματα, καὶ ἡ ἀπὸ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης διαχείρισις θὰ ἀποδειχθῇ ἄψογος. Ἐκ τοπικῶν ἐφημερίδων διαπιστοῦται ἡ αὔξησις τῆς πίστεως πρὸς τὰ λιπάσματα, καὶ τοῦτο δεικνύει ἡ αὔξησις τῆς καταναλώσεως τούτων. Ὀφείλεται ἐπίσης αὕτη εἰς τὰς σχετικῶς χαμηλὰς τιμὰς τούτων ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἄλλα εἴδη. Ἐκτὸς αὐτῶν ὀφείλεται καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς πολιτικῆς τοῦ ἁπλοῦ τύπου λιπασμάτων, τὰ ὁποῖα ἀφήνουν ἕνα κέρδος 20%. Ὀφείλεται ἐξ ἄλλου εἰς τὴν ἑνιαίαν τιμὴν ποὺ εἶναι ἐπωφελὴς διὰ τοὺς ὀρεινοὺς πληθυσμούς. Παρ’ ὅλα ταῦτα, ὑστεροῦμεν ἔναντι τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν. Δὲν θὰ ἀνατρέξω εἰς τὸ παρελθόν, διότι τὸ θέμα εἶναι πῶς θὰ ἔχωμεν εὐθηνὸ λίπασμα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἔχομεν δύο εἴδη λιπασμάτων. Τὰ φωσφοροῦχα, τὰ ὁποῖα γίνονται ἐδῶ, καὶ τὰ ἀζωτοῦχα, ποὺ εἰσάγονται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. (Ἀναγινώσκει τιμὰς καὶ ποσότητας). Τὸν Ἰούνιον τοῦ 1951 ηὐξήθη ἡ τιμὴ τῶν λιπασμάτων τῶν μὴ ἐνσακκισμένων. (Ἀναγινώσκει ἀναλογίας). Αὐτὴ ἡ ἀναλογία, ἰσχύει καὶ διὰ τὰ φωσφοροῦχα μέχρι σήμερον. Διὰ τὰ ἀζωτοῦχα ἔχει ὡς ἑξῆς ἡ κατάστασις: (Ἀναγινώσκει). Ἑπομένως διὰ τὰ ἐξωτερικὰ λιπάσματα ἐφόσον ὑπάρχει διεθνὴς συναγωνισμὸς ἡ τιμὴ εἶναι σταθερά. Λαμβάνω μόνον ἀφορμὴν ἐκ τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. Μπουρνιᾶ, ὅτι ὁ ναυλομεσίτης ὁ ὁποῖος ἔρχεται εἰς συνεννόησιν μὲ τοὺς πλοιοκτήτας καὶ συμφωνεῖ τὰς ναυλώσεις, καρποῦται κέρδος χιλιάδων λιρῶν πέραν τῆς προμηθείας καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ διὰ τὴν ἐξονυχιστικὴν ἔρευναν τοῦ ζητήματος. Νομίζω ἐπὶ πλέον ὅτι πρέπει νὰ παρακληθῇ ὁ ἐφοπλιστικὸς κόσμος, ὁ ὁποῖος τόσον εὐηργετήθη ἀπὸ τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον, νὰ ὁρίσῃ εἰδικῶς διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν λιπασμάτων μικρὸν ναῦλον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐσωτερικὰ λιπάσματα διὰ νὰ παρέχωνται εἰς εὐθηνὴν τιμὴν ἐπιβάλλεται: α) Νὰ γίνουν συστάσεις πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν κοστολογήσεως, οὕτως ὥστε νὰ ἐλέγχῃ λεπτομερῶς τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ζητεῖται ἑκάστοτε αὔξησις τῆς τιμῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐννοήσω πῶς ἐντὸς 6μήνου ηὐξήθη ἡ τιμὴ κατὰ 100.000 περίπου κατὰ τόννον. β) Πρέπει νὰ καταργηθῇ ἡ μεταφορὰ τῶν λιπασμάτων διὰ τῶν σάκκων, οἵτινες ἐπιβαρύνουν τὴν τιμὴν τοῦ λιπάσματος κατὰ 100.000 κατὰ τόννον, καὶ εἶναι ἄχρηστοι διὰ τοὺς παραγωγούς. Ἐπὶ πλέον ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν σάκκων θὰ ἀποφύγωμεν τὴν διάθεσιν σημαντικοῦ ποσοῦ συναλλάγματος. γ) Ἐπιβάλλεται ἡ κατάργησις τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν ὁ ὁποῖος ἐπιβαρύνει τὸ λίπασμα κατὰ 30.000 τὸν τόννον. δ) Τὸ τιμολόγιον ἐκφορτώσεως καὶ διακινήσεως τῶν λιπασμάτων πρέπει νὰ μειωθῇ καὶ νὰ γίνῃ ὅμοιον μὲ τὸ τιμολόγιον τῶν διακινουμένων ἐφοδίων. ε) Ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ σοβαρὸς ἔλεγχος διὰ τὴν ἐπιβάρυνσιν τὴν ὁποίαν ὑφίστανται τὰ λιπάσματα ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀποθηκευτικὰ κέντρα καὶ τὰς δαπάνας διακινήσεως, ἀπὸ τῆς διακινήσεως μέχρι τοῦ τόπου προορισμοῦ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη οἱ ἐποπτεύοντες διὰ διακίνησιν νὰ λαμβάνουν τόσον πλουσιοπαρόχους ἀμοιβὰς καὶ στ) νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα τῆς καταθέσεως ἐκ μέρους τῶν κλαδικῶν ταμείων τῶν ἀποθεματικῶν κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὴν Α.Τ.Ε. μὲ μικρὸν τόκον, εἰ δυνατὸν 1% δεδομένου ὅτι ἡ Α.Τ.Ε. πληρώνει πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τόκον 2½% διὰ τὰ κεφάλαια μὲ τὰ ὁποῖα πιστοῦται παρὰ ταύτης.

§64Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Τὰ κλαδικὰ ταμεῖα παίρνουν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος 5% καὶ ὑπηρετοῦν κοινωνικοὺς σκοπούς.

§65Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἀγαπητὲ κύριε συνάδελφε, διὰ νὰ ἔχουν τὰ μέσα μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐντὸς τόσου μικροῦ χρονικοῦ διαστήματος, αὐτὸ τὶ σημαίνει; Καὶ δίκαια εἶναι τὰ παράπονα τῶν ἀγροτῶν, διότι ὑπάρχει μία ἀνισότης μεταξὺ τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ἀγροτῶν. Διότι καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ ἐργάται τῶν πόλεων ἔχουν τὰς Κοινωνικὰς Ἀσφαλίσεις, Νοσοκομεῖα, ἀνάπαυσιν, κατώτερον ὅριον ἡμερομισθίου, ὀκτάωρον, ὁ γεωργὸς ἔχει 18 ὧρες ἐργασίας καὶ πέραν τούτου οὐδέν. Ἑπομένως δικαιοῦνται οἱ γεωργοὶ νὰ ζητοῦν, ὄχι νὰ τοὺς δώσουν δάνειον, ἀλλὰ νὰ τοὺς δίδουν μὲ ἕνα μικρὸν τόκον, τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ὑποκλέπτονται ἀπὸ τὸν γεωργικὸν κόσμον, διὰ νὰ ζοῦν οἱ ἄλλοι εἰς τὰς πόλεις. Ἐὰν θὰ γίνουν αὐτὰ τὰ πράγματα, θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐπιβιώσουν οἱ ἀγρόται καὶ νὰ ἐλαφρυνθοῦν αἱ τιμαὶ τῶν λιπασμάτων, διὰ νὰ αὐξηθῇ ἡ παραγωγὴ καὶ νὰ συντελεσθῇ ἡ ἀνασυγκρότησις.

§66Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Καὶ οἱ μόνοι καταναλωταὶ τῆς μικρᾶς ἐγχωρίου βιομηχανίας εἶναι οἱ γεωργοί.

§67Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἑξῆς συμπέρασμα, ὅτι ἀνεξαρτήτως τῆς καταστάσεως πρέπει ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀπασχοληθῇ διὰ τρία θέματα, τὰ ὁποῖα θὰ παίξουν ρόλον εἰς τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους. Πρῶτον, τὸ ζήτημα τῶν λιπασμάτων. Δεύτερον, τῶν ἐγγειοβελτιωτικῶν ἔργων καὶ τρίτον, ἡ ἵδρυσις τοῦ ἐργοστασίου ἀζώτου, τὸ ὁποῖον εἶναι παραπλήσιον πρὸς τὸ ζήτημα τῶν λιπασμάτων. Ἄς ἀφήσωμεν ὅλας τὰς ἀντιθέσεις μας καὶ πρέπει μὲ σοβαρότητα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ θέματα αὐτά, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένωμεν ἀνασυγκρότησιν, χωρὶς νὰ λάβωμεν ἀποφάσεις ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν καὶ θὰ πρέπει νὰ ἀναστείλλωμεν τὸν ἐξοντωτικὸν μεταξὺ τῶν κομμάτων ἀγῶνα καὶ νὰ δώσωμεν μίαν λύσιν εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀνασυγκρότησις καὶ διὰ νὰ εἴμεθα ἐλεύθεροι οἰκονομικῶς εἰς τὸ μέλλον, διότι ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν ὅπως τώρα μονίμως καὶ διηνεκῶς θὰ περιφέρωμεν τὸν δίσκον τῆς ἐπαιτείας. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Γʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Γ. Τσουδερός).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις περὶ προτάξεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 87 καὶ 135 ἐπερωτήσεων ἀφορωσῶν τὸ ἔσοδον τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. (Ἐκφωνουμένων τῶν ὀνομάτων τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν οὗτοι εὑρίσκονται παρόντες).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρόταξιν τῶν ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεων;

§70ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη ὅπως αἱ ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεις συζητηθοῦν κατὰ προτίμησιν μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἤδη προτεταγμένων.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μετὰ τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τῶν λιπασμάτων θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις περὶ τῆς ἀγροφυλακῆς. Μετὰ τὴν ἐπερώτησιν τῆς ἀγροφυλακῆς ἡ περὶ τῆς φοροδιαφυγῆς καὶ ἀμέσως μετὰ ἡ ἐπερώτησις διὰ τοὺς Δήμους. Θὰ παρακαλοῦσα ὅμως, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ διὰ τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως παρατείνεται ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἡ συζήτησις ἐπὶ ἐπερωτήσεων, ἐπίκειται ἡ ἐπερώτησις τῶν λιπασμάτων, θὰ παρακαλοῦσα ἐὰν ἡ Βουλὴ συμφωνῇ, νὰ ὁρισθῇ τὸ τέταρτον διὰ τοὺς ὁμιλητάς, οἱ ὁποῖοι ὑπολείπονται. Εἶναι, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, 6–7 ἀκόμη. Νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἔχει ἐν γενικαῖς γραμμαῖς ἀναπτυχθῇ κατὰ τρόπον ἄριστον ἀπὸ τοὺς ὁμιλητάς, οἱ ὁποῖοι ἀνῆλθον μέχρι τοῦδε εἰς τὸ βῆμα καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ παραταθῇ ἐπὶ μακρὸν ἀκόμη ἡ συζήτησις, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν καὶ ἄλλαι ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπειγούσης φύσεως νὰ συζητηθοῦν ἐγκαίρως.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ ὅπως περιορισθῇ ὁ χρόνος ἀγορεύσεως εἰς ἓν τέταρτον τῆς ὥρας διὰ τοὺς ὑπολειπομένους ρήτορας;

§74ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Τ. Πάρρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν διαχείρισιν κ.λ.π. τῶν λιπασμάτων.

§76Τ. ΠΑΡΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ μακρυγορήσω διότι θεωρῶ ὅτι τὸ θέμα κατ’ οὐσίαν ἔχει ἐξαντληθῆ δι’ ὅσων εἶπον οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Δὲν δύναμαι ὅμως ὡς καταγόμενος καὶ ἐγὼ ἀπὸ ἀγροτικὴν περιφέρειαν νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν ἀνωτέραν τιμὴν εἰς τὴν ὁποίαν παρέχονται τὰ λιπάσματα εἰς τοὺς ἀγρότας ἐνῷ εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ προμηθεύωνται εἰς πολὺ χαμηλοτέραν τιμήν. Τὸ γεγονὸς τοῦτο κ. συνάδελφοι δὲν δύναται νὰ μᾶς ἀφήσῃ ἀσυγκινήτους. Διότι ἔχει ὡς συνέπειαν αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς καὶ μείωσιν τοῦ ἀγροτικοῦ εἰσοδήματος. Ἠκούσθη ὅτι ἡ Ἑταιρεία Λιπασμάτων κατηγορηματικῶς δηλοῖ ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσφέρῃ τὰ λιπάσματα εἰς πολὺ μικροτέραν τιμὴν ἀπὸ ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν τὸ σημερινὸν μονοπώλιον τὰ παρέχει. Ἀλλὰ καὶ ἐγὼ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ἑξῆς γεγονός. Κατὰ τὸ ἔτος 1949 ἐζήτησα δι’ ἐρωτήσεώς μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ πληροφορηθῶ τὸ κοστολόγιον τῶν λιπασμάτων. Ἔλαβον τότε μίαν ἀπάντησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς τὴν ὁποίαν ἀνεφέρετο ὅτι τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς φορτοεκφορτώσεις κ.λ.π. τῶν λιπασμάτων κατὰ τόννον ἀνήρχοντο συνολικῶς εἰς δραχμὰς 180.000 σήμερον δὲ πληροφοροῦμαι ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο ἐμειώθη εἰς δραχμὰς 150.000. Καὶ διερωτῶμαι λοιπὸν τότε ἐκέρδιζεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ σήμερον ζημιοῦται; Τὶ συμβαίνει κ. συνάδελφοι;

§77Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὑπῆρχε μία σύμβασις μεταξὺ τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ τῆς Α.Τ.Ε. διὰ τῆς ὁποίας καθωρίζετο προμήθεια τῆς Α.Τ.Ε. δραχμῶν 210.000 κατὰ τόνιον διὰ τὴν μεταφορὰν κλπ. τῶν λιπασμάτων. Ἐν ἔτει 1950 ἀνεκινήθη τὸ θέμα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ ἐπετεύχθη νὰ γίνῃ μείωσις τοῦ ἀνωτέρω ποσοῦ κυρίως ὅσον ἀφορᾷ τὰς δαπάνας ἀπὸ τῶν λιμένων ἐκφορτώσεως μέχρι τοῦ τόπου προορισμοῦ.

§78Τ. ΠΑΡΡΗΣ. Θὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἦσαν ἑκατὸν ὀγδόντα χιλιάδες δραχμαὶ μεταφορικὰ καὶ ἀποθήκευτρα διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν λιπασμάτων εἰς τὸν τόπον τῆς διανομῆς αὐτῶν. Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν πῶς ἐνῷ προηγουμένως ἦτο τὸ ποσὸν 180 χιλιάδες σήμερον μειοῦται 150 χιλιάδες καὶ διερωτῶμαι πότε ἐκέρδιζεν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Τότε; ἢ σήμερα ζημιοῦται; Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἐξήγησιν ποὺ μοῦ ἐδώσατε, ἀλλὰ δὲν μποροῦσε νὰ μὴν κάμω τὴν παρατήρησιν αὐτήν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ποὺ ἀνέπτυξαν οἱ ὁμιλήσαντες κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ συσταθῇ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα. Θὰ παρεκάλουν τοὺς κ. κ. συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι θὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν καλλίτερα τὸ θέμα νὰ ἐρευνήσουν διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἑνιαίας τιμῆς τῶν λιπασμάτων. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ ἄποψις τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς ἐπιβάλλει τὴν ἑνιαίαν τιμὴν λιπασμάτων. Θὰ ἤθελα πάντως νὰ παρατηρήσω ὅτι ἡ ἑνιαία τιμὴ ὠφελεῖ τὰς περιφερείας ποὺ εὑρίσκονται μακρὰν τῶν ἀγροτικῶν περιφερειῶν καὶ ἀδικεῖ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται πλησίον τοῦ κέντρου. Δηλαδή, ἐν τῇ πραγματικότητι ἡ διάθεσις τῶν λιπασμάτων εἰς τὰς ἀκριτικὰς περιφερείας γίνεται ἀναλώμασι τῶν πλησιεστέρων περιφερειῶν. Ἠρώτησα εἰς τὴν Ἀγροτ. Τράπεζαν διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ μοῦ ἐδόθη ἡ ἀπάντησις ὅτι τὸ ἐπιβάλλει ἡ ἀνάγκη τῆς διαθέσεως τῶν λιπασμάτων εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ εἰδικῶς εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Νομίζω ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ ἐξέλιπον διότι ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι ἐπετεύχθη ἡ προώθησις λιπασμάτων εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα κατὰ 50%. Τὰ ἕτερα 50% δαπανῶνται εἰς τὴν Νότιον Ἑλλάδα. Νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει, ἀπὸ τὴν Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ μελετηθῇ τὰ θέμα τοῦτο διότι ὑπάρχει κάποια ἀδικία, ὅπως βλέπετε. Θὰ πρέπει νὰ μελετηθῇ καλῶς τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ σταματήσῃ αὐτὴ ἡ ἀδικία.

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν εἶναι ἀδικία.

§80Τ. ΠΑΡΡΗΣ. ....... (δὲν ἠκούσθη).

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μπριλλάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἰδίας ἐπερωτήσεως.

§82Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα τῶν λιπασμάτων εἶναι ἀπὸ τὰ πιὸ σοβαρὰ θέματα ποὺ ἀφορᾷ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου. Τὰ λιπάσματα ἀποτελοῦν βασικὸν ὅρον ἀναπτύξεως τῆς ἀγροτικῆς μας οἰκονομίας. Καὶ ὁ ὅρος αὐτὸς καθίσταται πιὸ βασικός, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι οἱ ἄλλοι βασικοὶ ὅροι, ἐκτὸς ἀπὸ τὸ νερό, οἱ ὁποῖοι ἀφοροῦν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀγροτικῆς μας παραγωγῆς, ὅπως τὰ τεχνικὰ μέσα καλλιεργείας, τὰ τεχνικὰ μέσα προστασίας τῆς ἀγροτικῆς παραγωγῆς, τὸ ὑψηλὸν βιοτικὸν ἐπίπεδον τῶν ἀγροτῶν, σχεδὸν εἶναι ἀνύπαρκτον. Ἀπὸ τὴν εὐρεῖαν χρησιμοποίησίν τους ἐξαρτᾶται σὲ μεγάλο βαθμὸ ἡ ποσοτικὴ καὶ ποιοτικὴ ἄνοδος τῆς παραγωγῆς ἀγροτικῶν προϊόντων καὶ ἡ πτῶσις τοῦ κόστους των. Πέραν ὅμως αὐτῆς τῆς σημασίας ποὺ ἔχουν τὰ λιπάσματα στὴν ἀγροτική μας οἰκονομία, ἔχουν καὶ γενικωτέρας σημασίας, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ βιομηχανία τῶν λιπασμάτων εἶναι μία ἀπὸ τὶς πιὸ μεγάλες βιομηχανίες ποὺ διαθέτει ἡ Χώρα μας. Προπολεμικῶς, στὴν περίοδο 1938–39 ποὺ ὑπῆρχε κάποια σταθερότητα τιμῶν εἰς σύνολον ἀξίας βιομηχανικῆς παραγωγῆς τῆς χώρας, 12 δισεκατομμυρίων περίπου, τῆς Ἑταιρείας Λιπασμάτων ἡ ἀξία βιομηχανικῆς παραγωγῆς ἦταν 500 ἑκατομμύρια περίπου. Τώρα ἡ ἀξία βιομηχανικῆς παραγωγῆς τῆς Ἑταιρείας εἶναι ηὐξημένη, οὐσιαστικά, ἐν σχέσει μὲ τὴν προπολεμικήν. Ἡ σοβαρότητα τοῦ θέματος τῶν λιπασμάτων γιὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, θὰ πρέπει νὰ κάνῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν πολὺ προσεκτικὴν εἰς τὴν ἀντιμετώπισή του στὴν οὐσία καὶ ὄχι στὴν ἐπιφάνεια. Τὸ λέγω αὐτὸ διότι, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νομίζω, δὲν ἐτέθη τὸ ζήτημα, ἀπὸ τὴν οὐσιαστικήν του βάσιν ἐτέθη στὴ βάση τοῦ ποιὸς φταίει, ἀπὸ τοὺς δυὸ γιὰ τὸ ὅτι κατὰ τὸ τελευταῖον ἑξάμηνον ἔχουν σημειωθῆ δυὸ ἀνατιμήσεις εἰς τὰ λιπάσματα καὶ ὅτι ἡ τιμή τους εἶναι ἀνώτερη τῆς διεθνοῦς. Ἡ Ἑταιρεία ἢ ἡ ΑΤΕ; Πολλοὶ τῶν ὁμιλησάντων κατελόγισαν τὴν εὐθύνην τῆς ἀνατιμήσεως στὴν Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ ἄλλοι εἰς τὴν Ἑταιρείαν Λιπασμάτων. Ἄλλοι συνάδελφοι ἐδικαιολόγησαν τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, καὶ ἄλλοι ἐδικαιολόγησαν τὴν Ἑταιρείαν. Ἄλλοι ἐπρότειναν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ὅλην διαχείρισιν τῶν λιπασμάτων ἡ Ἑταιρεία Λιπασμάτων, διὰ νὰ ἔχουμε φθηνότερα λιπάσματα, ἄλλοι πάλιν εἶπον ὅτι καλῶς τὰ διαχειρίζεται ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα.

§83Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Κανεὶς δὲν εἶπε νὰ ἀναλάβῃ ἡ Ἑταιρεία.

§84Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐννοεῖτε νὰ ἀναλάβουν καὶ οἱ ἔμποροι, εἰσαγωγὲς λιπασμάτων. Οἱ ἀγρότες μας ὅμως ἔχουν πικρὴ πεῖρα καὶ ἀπὸ τὴν Ἑταιρείαν καὶ ἀπὸ τὴν ΑΤΕ καὶ ἀπὸ τοὺς Εἰσαγωγεῖς μεγαλεμπόρους, τοὺς ἔχουν δοκιμάσει πολλὰ χρόνια καὶ ἔχουν πεισθῆ πὼς κάθε ἄλλο παρὰ τὰ συμφέροντά τους ἐξυπηρετοῦν. Πὼς ἡ μοναδική τους προσπάθεια εἶναι πῶς θὰ ἀποκομίσουν περισσότερα κέρδη. Νομίζω ὅτι θέμα δὲν εἶναι ἂν σήμερον θὰ ἐπιτύχωμε, ὑποδεικνύοντες, πείθοντας ἢ ἀναγκάζοντας τὴν ἑταιρεία ἢ τὴν Τράπεζα νὰ καθορίσουν χαμηλότερες τιμὲς στὰ λιπάσματα. Καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν ἔτσι μίαν προσωρινὴν ὑποτίμησιν τῶν λιπασμάτων. Τὸ ζήτημα εἶναι πὼς ὁριστικὰ θὰ μπορῇ ὁ ἀγρότης νὰ ἀγοράζῃ φθηνὰ λιπάσματα. Διότι ὅλοι ἐδῶ μέσα παρεδέχθημεν ὅτι πωλοῦνται πολὺ ἀκριβὰ τὰ λιπάσματα. Οἱ ὑπερασπίζοντες τὴν Ἑταιρείαν Λιπασμάτων λέγουν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει Ἐπιτροπὴ κοστολογήσεως τῶν λιπασμάτων αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν ἐγγύησιν ὅτι αἱ τιμαὶ ποὺ καθορίζονται εἶναι αἱ πρέπουσαι. Ἡ Ἐπιτροπὴ ὅμως αὐτὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ οὐσιαστικὸν ἔλεγχον εἰς τὴν κοστολόγησιν τῶν λιπασμάτων. Καὶ ἀκόμη περισσότερον, ὅταν τὴν ἰδίαν τὴν ἑταιρείαν δὲν τὴν ἐνδιαφέρει ἐὰν πάρῃ ἀκριβότερα ἢ εὐθηνότερα τὰς πρώτας ὕλας, ἂν ἡ τιμή τους ἀνέβῃ ἐφ’ ὅσον ἔχει νομίμως ἓν κέρδος 7% ἐπὶ τοῦ βιομηχανικοῦ κόστους παραγωγῆς των. Οἱ ὑπερασπίζοντες τὴν Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ἐπίσης λένε, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑφίσταται ἀπολογιστικὸς ἔλεγχος ἡ τιμὴ ποὺ θὰ πωλῇ τὰ λιπάσματα εἶναι ἡ καλλίτερη. Ὁ ἀπολογιστικὸς ἔλεγχος ὅμως δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποδώσῃ ἀποτελέσματα. Δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύησιν, αὐτὸ παρεδέχθησαν καὶ πολλοὶ συνάδελφοι. Νομίζω ὅτι διὰ νὰ ἐπιλύσωμεν τὸ θέμα θὰ πρέπει νὰ τὸ δοῦμε εἰς τὴν οὐσιαστική του βάσιν. Δηλαδὴ ἂν θέλωμε νὰ παίρνουν οἱ ἀγρότες εὐθηνὰ λιπάσματα, ἡ παραγωγή, ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἡ διάθεσίς τους πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ τὰ χέρια καὶ τῆς Ἀγροτ. Τραπέζης καὶ τῆς Ἑταιρείας. Τὸ μέτρον ποὺ προτείνω εἶναι νὰ ἐθνικοποιηθῇ ἡ Ἑταιρεία Λιπασμάτων. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰσαγωγὴ καὶ τὴν διάθεση τῶν λιπασμάτων, αὐτὴ νὰ ἀνατεθῇ στὶς Ἑνώσεις τῶν Συνεταιρισμῶν. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ εἶναι μία λύσις ποὺ λύει τὸ θέμα ριζικῶς. Μὴ σᾶς τρομάζει ἡ λέξις ἐθνικοποίησις. Ἡ Ἑταιρεία ἔχει εὐνοηθῆ σκανδαλωδῶς οἰκονομικὰ ἀπὸ τὸ Κράτος. Τὸ 1930–31—εἶναι γνωστὸν—ἐδόθησαν εἰς τὴν Ἑταιρείαν 600.000 χρυσὲς λίρες. Τὸ 1931 τῆς δίνεται δασμολογικὴ προστασία. Πιστώσεις ἄλλων 500 περίπου ἑκατομμυρίων τῆς ἐδόθησαν τὸ 1940 ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴ Τράπεζα. Στὴν κατοχὴ ὅλα αὐτὰ ἔσβυσαν μὲ τὸν πληθωρισμό, καθ’ ὃν χρόνον ἔμεινε ὑπὸ τὴν κατοχή της ἀξία ἑτοίμων καὶ ὑπὸ κατεργασίαν προϊόντων 450 ἑκατομμυρίων καὶ ἐγκαταστάσεις ἀξίας 2 δισεκατομμυρίων. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς δίδονται 20 δισεκατομμύρια δραχμῶν ἄτοκα γιὰ τὰ πρῶτα χρόνια. Ἐπίσης ἐπῆρε ἀπὸ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ 7 ἑκατομμύρια δολλάρια. Μὲ τὴν εὔνοια αὐτὴ ἐπεξετάθησαν οἱ ἐγκαταστάσεις της, ηὐξήθη ἡ παραγωγικότητά της, ἐμονοπώλησε τὴν παραγωγὴ τῶν λιπασμάτων. Τὶ προσέφερε ἔναντι αὐτῶν; Ἀκριβὰ λιπάσματα. Γιατὶ λοιπὸν νὰ μὴν ἐθνικοποιηθῇ;

§85Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἐπὶ Κυβερνήσεως Σοφούλη ἔγινε προσπάθεια ἐθνικοποιήσεως, ἀλλὰ ἀπεδείχθη, ὅτι ἐπεβαρύνθησαν τότε περισσότερον τὰ λιπάσματα. Ἄλλωστε καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὅπου ἐφαρμόζεται ἡ Σοσιαλιστικὴ πολιτικὴ ἡ τιμὴ τῶν λιπασμάτων ἔχει ἀνεβῆ περισσότερον.

§86Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Τὸ 1946 ἔγινε μία ἐπίταξις τυπική, διὰ νὰ ἀλλάξουν μόνον τὰ πρόσωπα ποὺ διηύθυναν τὴν Ἑταιρείαν. Ὅταν ὅμως λέγομεν ἐθνικοποίησιν δὲν ἐννοοῦμεν αὐτό, ἐννοοῦμεν ριζικὴ ἀλλαγὴ στὸν τρόπο τῆς διευθύνσεως καὶ διαχειρίσεως: Ἔλεγχον οὐσιατικὸν εἰς ὅλας τὰς φάσεις τῆς παραγωγῆς καὶ ὄχι ἀπὸ πρόσωπα ποὺ δὲν ἔχουν ἰδέαν πῶς γίνεται ἡ παραγωγὴ καὶ δὲν ἐνδιαφέρονται ἐὰν πωλοῦνται εὐθηνὰ ἢ ἀκριβὰ τὰ λιπάσματα, ἀλλὰ ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ ἐνδιαφέρονται ἄμεσα διὰ τὴν εὐθηνὴν τιμὴν τῶν λιπασμάτων καὶ νὰ ξεύρουν παράλληλα πῶς γίνεται ἡ παραγωγή. Δηλαδὴ ἀπὸ ἀντιπροσώπους τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν ἐργαζομένων στὴν Ἑταιρεία. Μαζὶ βέβαια μὲ κρατικοὺς ὑπαλλήλους.

§87Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Τὶ ἐννοεῖτε ὅταν λέγετε ἐπίταξιν;

§88Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἔφυγε ἁπλῶς ἡ διεύθυνση ἀπὸ τὰ χέρια τῶν μὲν καὶ ἐπῆγε εἰς τὰ χέρια τῶν δέ.

§89Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ τότε, ἀντὶ νὰ πέσῃ ἡ τιμή, ἀνέβηκε περισσότερον.

§90Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ ἐπιχείρημα κατὰ τῆς ἐθνικοποιήσεως, τὸ ὅτι τὸ 1946 ἔγινε μία ἐπίταξη, καὶ ἡ ὁποία δὲν ἀπέδωσε κατὰ τὴν γνώμην σας. Νομίζω κύριοι, ὅτι ἀφοῦ στὴν Ἑταιρεία Λιπασμάτων, ἔχουμε τεράστια κρατικὴ εὔνοια, χρησιμοποίηση, βασικά, κεφαλαίων τοῦ Κράτους καὶ τὸν ἱδρῶτα τῶν ἀγροτῶν γιὰ τὴ λειτουργία καὶ ἐπέκτασί της, μονοπώλιο στὴν παραγωγὴ καὶ διαχείριση ἑνὸς προϊόντος ποὺ ἔχει τεραστίαν σημασίαν διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν, ἐπιβάλλεται ἡ ἐθνικοποίησή της. Ἐρχόμαστε τώρα στὴν Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ποὺ εἰσάγει λιπάσματα καὶ διαθέτει λιπάσματα στοὺς ἀγρότες. Ἀπεδείχθη ὅτι τὰ ἀγοράζει μὲ 302.000 τὸν τόννον καὶ ὑποτίθεται ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ διεθνὴς τιμή, γιατὶ κανεὶς δὲν μᾶς τὸ ἐγγυᾶται ἀφοῦ δουλεύει ἀπολογιστικὰ καὶ δὲν ἐνδιαφέρει ἡ τιμὴ καὶ τὰ διαθέτει μὲ 500.000. Δεδομένου, ὅτι καὶ βασικὰ κινεῖται μὲ κεφάλαια ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὸ Κράτος δὲν βλέπω, διατὶ νὰ μεσολαβῇ καὶ στὰ λιπάσματα. Καὶ δεδομένου, ὅτι ὁ ἀπολογιστικὸς ἔλεγχος δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύηση, ὅτι γίνεται καθαρὴ δουλειά....

§91Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Γνωρίζετε, ὅτι κατ’ ἐπανάληψιν αἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς ἦσαν πολὺ ἐπιζήμιοι διὰ τὴν Ἑταιρείαν;

§92Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ δι’ αὐτό. Ὁμιλῶ διὰ τὸν ἀπολογιστικὸν ἔλεγχον στὴν ΑΤΕ καὶ λέγω, ὅτι ὅπως γίνεται δὲν ἀποτελεῖ ἐγγύησιν, ὅπως ἄλλωστε ἀποδεικνύεται ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ἐδῶ μέσα.

§93Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὁ κύριος ἐπερωτῶν ἐπιτίθεται ἀδίκως κατὰ τῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία, παρ’ ὅλας τὰς δυσχερείας, κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ τὴν διάθεσιν τῶν λιπασμάτων εἰς τὸ καταπληκτικὸν σημεῖον, ὅπου εὑρίσκονται σήμερον.

§94Α. ΜΠΡΙΛΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸν ρόλον τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἠμποροῦν νὰ παίξουν οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοὶ καὶ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι παρουσιάζονται καμμιὰ φορὰ ἀτασθαλίες εἰς τοὺς Συνεταιρισμούς, αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἀπόδειξη ὅτι δὲν εἶναι καλὸς ὁ θεσμός. Χρειάζεται ἐξυγίανση, δημοκρατικοποίηση γιὰ νὰ ἐλέγχωνται οὐσιαστικὰ ἀπὸ τοὺς ἀγρότες. Καταλήγοντας θέλω νὰ τονίσω, ὅτι ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ριζικῶς τὸ θέμα αὐτό, πρέπει νὰ ἀλλάξουν τὰ χέρια ποὺ βρίσκεται σήμερα ἡ παραγωγή, ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἡ διάθεση τῶν λιπασμάτων. Ἐφ’ ὅσον τὴν παραγωγὴ τῶν λιπασμάτων τὴν κάνει ἡ ἑταιρεία αὐτὴ καὶ τὴν εἰσαγωγὴ καὶ διάθεσή τους ἡ Ἀγροτ. Τράπεζα, ὁ ἀγρότης, ποτὲ δὲν θὰ ἀγοράσῃ φτηνὰ λιπάσματα. Ὅσον ἀφορᾷ τέλος τὸ ζήτημα τῆς μελέτης ἀπὸ μία Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ θέματος, ἡμεῖς εὐχαρίστως ἔχομεν τὴν διάθεσιν εἰλικρινὰ νὰ συμβάλωμεν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἰδίας ἐπερωτήσεως.

§96Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἤξιζε, κύριοι βουλευταί, τὸ θέμα νὰ ἔχῃ τὴν εὐρύτητα, ποὺ ἔλαβεν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. Τὸ θέμα τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς Ἑλληνικῆς γῆς μὲ παράλληλον πρὸς τὴν καλλιέργειαν καὶ χρῆσιν χημικῶν λιπασμάτων, εἶναι ζήτημα ἐπιβιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἀπὸ τοῦ 1922, ἀφ’ ὅτου ἡ Ἑλληνικὴ Φυλὴ καθηλώθη μεταξὺ τοῦ Ἕβρου καὶ τῆς Κρήτης, ἂν εἰς τὸν κόσμον ὑπάρχουν λαοὶ χωρὶς χῶρον, ἕνας ἐξ αὐτῶν εἶναι καὶ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ἀλλὰ διατηρῶ ὅλην τὴν αἰσιοδοξίαν μου διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἐὰν α) ἀξιοποιήσωμεν τὸν στενὸν αὐτὸν χῶρον διὰ μιᾶς ἐντατικῆς καλλιεργείας καὶ β) ἂν ἀξιοποιήσωμεν καὶ τὴν χαροπαλαίουσαν παραγωγὴν τῆς Ἑλληνικῆς γῆς ὑπὲρ τῶν πληθυσμῶν, ποὺ τὴν παράγουν. Ἀπ’ αὐτὴν τὴν εὐρυτέραν σκοπιὰν κριτικῆς καὶ ἐρεύνης θὰ ἤθελα νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τῆς Ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους τὸ τόσης Ἐθνικῆς σπουδαιότητος καὶ σημασίας θέμα τῶν χημικῶν λιπασμάτων. Καὶ διὰ νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν γῆν ἡ δυνατότης νὰ καταστῇ περισσότερον γόνιμος, καθ’ ὅλην της τὴν καλλιεργήσιμον ἔκτασιν αὐτῆς, ἔρχεται ἕως ἐδῶ ὁ ἀντίλαλος τῆς ὑπαίθρου, ποὺ ζητεῖ ἄφθονα λιπάσματα καὶ φθηνὰ λιπάσματα. Ἡ συζήτησις καὶ ἔσω καὶ ἔξω τῆς Βουλῆς προσέλαβε κάποιαν ὀξύτητα, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ὁ καλύτερος σύμβουλος διὰ μίαν ἀντικειμενικὴν τοῦ θέματος ἐξέτασιν ἀπὸ ὅλας αὐτοῦ τὰς πλευρὰς καὶ μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῶν μεταπολεμικῶν μας συνθηκῶν. Οἱ ἀριθμοὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης μᾶς δίδουν, ὅτι προπολεμικῶς ἡ ἀντιστοιχοῦσα ποσότης λιπαντικῶν μονάδων κατ’ ἐπιφάνειαν ἑνὸς καλλιεργουμένου στρέμματος ἦτο εἰς τὴν Ἑλλάδα 0.89. Μεταπολεμικῶς ηὐξήθη εἰς 1,82, ἤτοι κατὰ 104%. Ἀλλὰ τὰ ἀντίστοιχα στοιχεῖα ἄλλων Χωρῶν μᾶς δίδουν τὰς κάτωθι ποσότητας λιπαντικῶν μονάδων κατὰ στρέμμα:

Ἔχει λοιπὸν διάστημα νὰ διανύσῃ ἀκόμη ἡ Ἑλληνικὴ γεωργία διὰ νὰ φθάσῃ εἰς ἕνα ἱκανοποιητικὸν ἐπίπεδον λιπάνσεως τῶν καλλιεργειῶν της. Βαίνομεν ἆραγε πρὸς τὸ ἐπίπεδον αὐτό; Φοβοῦμαι, ὄχι. Τὰ λιπάσματα φθάνουν εἰς τὸ χωράφι τοῦ καλλιεργητοῦ μὲ τιμὴν ἀσύμφορον. Καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν τιμῶν τῶν λιπασμάτων δὲν συμμερίζομαι τὸν τόνον ἱκανοποιήσεως οὔτε τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, οὔτε τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Ἡ μὲν Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἰς τὸ τελευταῖον της δελτίον γράφει, ὅτι αἱ τιμαὶ διαθέσεως τῶν χημικῶν λιπασμάτων μεταπολεμικῶς, εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ ἔτος βάσεως 1938=1, ἐπλησίασαν εἰς ρυθμὸν αὐξήσεως οἱανδήποτε ἄλλην τιμὴν προϊόντος, εἴτε παραγομένου, εἴτε χρησιμοποιουμένου παρὰ τῶν χωρικῶν μας, μὲ συνέπειαν ἡ μεταπολεμικὴ χρησιμοποίησις τῶν χημικῶν λιπασμάτων ὑπὸ τῶν χωρικῶν νὰ εἶναι οἰκονομικῶς εὐχερεστέρα ἐκείνης τοῦ 1938. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔλεγεν εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῆς 10ης Μαρτίου 1952, ὅτι, «δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ὁ συντελεστὴς τῆς αὐξήσεως τῶν λιπασμάτων εἶναι μεγαλύτερος ἀπὸ τὴν τιμὴν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Διὰ νὰ καταδειχθῇ, ἔλεγε περαιτέρω ὅτι σήμερον τὰ λιπάσματα εἶναι εὐθηνότερα, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰ γεωργικὰ προϊόντα, φέρω ὡς παράδειγμα τὸν σῖτον, ἡ τιμὴ τοῦ ὁποίου εἶναι 347 φορὲς μεγαλυτέρα ἐν σχέσει μὲ τὴν προπολεμικήν του τιμήν, ἐνῷ τῶν λιπασμάτων εἶναι περίπου 325 φορὲς μεγαλυτέρα ἐν σχέσει μὲ τὴν προπολεμικὴν των τιμήν». Αἱ διαπιστώσεις αὐταί, τὰς ὁποίας δὲν συμμερίζομαι, ἔγιναν 1) μὲ ἀριθμούς, θὰ ἔλεγα, πλασματικοὺς καὶ 2) εἶναι ἔξω χρόνου καὶ ἔξω τῶν διαμορφωθεισῶν μεταπολεμικῶν συνθηκῶν ἀπὸ τὰς καταστροφὰς τῆς ὑπαίθρου καὶ ἀπὸ τὴν ἀνισορρόπισιν τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν πρὸς τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα. Εἰς τὴν αʹ περίπτωσιν λαμβάνονται συντελεσταὶ τιμῆς τοῦ σίτου εἰς τὸ Συνεργεῖον συγκεντρώσεως καὶ εἶναι ἀφαιρετέα ἀπὸ αὐτὴν τὰ ἔξοδα τῆς μεταφορᾶς ἀπὸ τὸ χωρίον εἰς τὸ Συνεργεῖον, ἐπίσης τῶν λιπασμάτων εἰς τὸ κέντρον ἀποθηκεύσεως καὶ εἰς τὴν τιμὴν αὐτὴν τοῦ κέντρου εἶναι προσθετέα ἡ ἀπροσδιόριστος, ἀλλὰ κάπως σημαντικὴ δαπάνη τῆς μεταφορᾶς ἀπὸ τοῦ ἀποθηκευτικοῦ κέντρου εἰς τὸ χωρίον καὶ τὸν ἀγρὸν τοῦ καλλιεργητοῦ. Ἄν εἴχομεν, ὄχι τὰς τιμὰς τῶν κέντρων, ἀλλὰ τὰς πραγματικὰς διὰ τὸν καλλιεργητὴν τιμὰς καὶ τοῦ σίτου καὶ τῶν λιπασμάτων, οἱ συντελεσταὶ καὶ αἱ ἀναλογίαι τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ θὰ ἀνετρέποντο.

§97Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἡ τιμή, κύριε συνάδελφε, ἐδόθη διὰ νὰ συγκρίνωμεν τοὺς συντελεστὰς αὐξήσεως ἐν σχέσει μὲ τὴν προπολεμικὴν τιμὴν λιπασμάτων καὶ γεωργικῶν προϊόντων. Δηλαδὴ τιμῆς κέντρου συγκεντρώσεως προϊόντων καὶ διαθέσεως τῶν λιπασμάτων διότι οὕτω μόνον δύναται νὰ γίνῃ σύγκρισις.

§98Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν διακοπήν σας αὐτὴν τὴν ἀνέμενα, κύριε Ὑπουργέ. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι πλασματικοί, διότι ἀφοροῦν ἀκριβῶς τὴν τιμὴν τῶν κέντρων εἴτε συγκεντρώσεως, εἴτε ἀποθηκεύσεως, ἐνῷ εἶναι διάφοροι αἱ τιμαὶ καὶ τῶν λιπασμάτων καὶ τῶν προϊόντων, ποὺ ἀφοροῦν προσωπικῶς τὸν καλλιεργητήν.

§99Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ 1936 ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως ἦτο 11 δρχ. κατ’ ὀκᾶν σίτου. Σήμερον ἐπὶ 374 φορὰς ἔχομεν περίπου 3.800 κατ’ ὀκᾶν. Αὐτὴ ἔδει νὰ ἦτο ἡ τιμὴ καὶ ὅμως ἐπληρώθη εἰς τιμὴν τῶν 2.350 δραχμῶν εἰς τοὺς ἀγρότας.

§100Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ δοθέντες ὑπὸ τῆς Τραπέζης ἀριθμοί, ὡς πρὸς τὸν σῖτον ἔχουν καὶ τὸ μειονέκτημα ὅτι βασίζονται ἐπὶ τῆς τιμῆς σίτου τοῦ 1938 δρχ. 7.50 κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως προπολεμικῶς, ἂν δὲν ἔφθασε τὰ 11 δρχ. ποὺ λέγετε, ἔφθασεν ὅμως τὰς 8 ἴσως καὶ τὰς 9 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλὰ πέραν τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, τοὺς ὁποίους ἔκρινα ἁπλῶς διὰ τὴν ἐνημέρωσιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος, ὑπάρχει τὸ μεγαλύτερον θέμα ποία σήμερον εἶναι ἡ θέσις τῆς Ἑλληνικῆς γεωργίας, μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῆς ὅλης μας οἰκονομίας καὶ ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν θέσιν τῆς γεωργίας μας, μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῆς προπολεμικῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Σύμφωνα μὲ τὰς τελευταίας στατιστικάς, ἡ γεωργία εἰς τὴν Χώραν μας ἀπασχολεῖ τὸ μεγαλύτερον μέρος (τὰ ⅔ περίπου) τοῦ πληθυσμοῦ μας, καὶ συμμετέχει κατὰ 48% εἰς τὴν σύνθεσιν τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Τὰ 90 ἑκατοστὰ περίπου τῶν ἐξαγωγῶν μας καὶ προπολεμικῶς καὶ μεταπολεμικῶς, ἀφοροῦν γεωργικὰ προϊόντα (σταφίδες, καπνά, σῦκα, οἶνοι, ἐλαῖαι κλπ.). Τὰ 75 ἑκατοστὰ τῶν ἐν Ἑλλάδι λειτουργουσῶν βιομηχανιῶν ἀπασχολοῦνται μὲ τὴν ἐπεξεργασίαν γεωργικῶν προϊόντων. Προπολεμικῶς ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν ἐπετέλει τὸ μοναδικὸν μέσον διαθέσεως πιστώσεων πρὸς τὴν γεωργίαν. Ἐχρηματοδοτεῖτο αὕτη, καὶ ἀπὸ τὰ ἄλλα Πιστωτικὰ Ἱδρύματα τῆς Χώρας καὶ ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν ἰδιωτικὸν δανεισμόν. Παρὰ ταῦτα διὰ τῆς Ἀγροτ. Τραπέζης διατεθέντα πρὸς τὴν γεωργίαν ποσὰ ἀνῆλθον τὸ 1939 εἰς 4½ περίπου δισεκατομμύρια προπολεμικῶν δραχμῶν. Σήμερον ἔχομεν εἰς τὴν ὕπαιθρον τοὺς 700.000 συμμοριοπλήκτους, τοὺς ὁποίους δὲν εἴχομεν τὸ 1938. Σήμερον ἔχομεν τὴν εἰς οἰκισμοὺς καὶ εἰς περιουσιακὰ στοιχεῖα ἐρήμωσιν τῆς ὑπαίθρου ἐκ τοῦ πολέμου καὶ ἐκ τῶν μετέπειτα δοκιμασιῶν τῆς Χώρας, τὴν ὁποίαν ἐρήμωσιν δὲν εἴχομεν τὸ 1938. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Δ. Γόντικας). Θέλει νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ ποῖαι τώρα εἶναι αἱ πιστώσεις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης πρὸς τὴν ὕπαιθρον; Καὶ εἶναι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἡ μόνη πηγὴ δανεισμοῦ, διότι αἱ ἄλλαι πηγαὶ ἔχουν ἐκλείψει διὰ τὴν ὕπαιθρον. Τὸ 1938 τὸ σύνολον τῶν χορηγηθέντων δανείων ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἀνῆλθεν εἰς 4 καὶ κάτι περισσότερον δισεκατομ. δραχμῶν. Σήμερον αἱ πιστώσεις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης πρὸς τὴν ὕπαιθρον, εἶναι περίπου 1½ τρισεκατομμύριον δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ὅμως, βάσει τοῦ τιμαρίθμου εἰδῶν γεωργικῆς χρήσεως καὶ καταναλώσεως ἀναλογοῦν εἰς 3.389 ἑκατομμύρια προπολεμικῶν δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον κατὰ τὴν 30ὴν Ἰουνίου 1951 τὸ ὕψος τῶν πρὸς τοὺς διαφόρους κλάδους χρηματοδοτήσεων εἶχεν ὡς ἀκολούθως, κατὰ τὰ στοιχεῖα τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος:....

Ἀλλ’ ἔχομεν καὶ τὸν δυσμενῆ παράγοντα τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Κατὰ τὸ στατιστικὸν διάγραμμα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τὸν Αὔγουστον τοῦ 1951 ὁ δείκτης αὐξήσεως εἰδῶν γεωργικῆς παραγωγῆς ἦτο 355, ἐνῷ ὁ δείκτης αὐξήσεως γεωργικῆς καταναλώσεως ἦτο 440 καὶ ὁ δείκτης αὐξήσεως βιομηχανικῶν εἰδῶν γεωργικῆς χρήσεως καὶ καταναλώσεως ἦτο 525. Ἔτσι ἡ γεωργική μας οἰκονομία μεταπολεμικῶς ἀνετράπη. Πέραν τῶν ὑλικῶν καταστροφῶν καὶ δοκιμασιῶν τῆς ὑπαίθρου, ἐπῆλθε τὸ γεγονὸς τῆς μοιραίας ψαλίδος ἀνισορροπήσεως τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν πρὸς τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, ὅπερ κατέστησε τὴν γεωργικήν μας οἰκονομίαν δύο φορὰς πτωχοτέραν ἐν σχέσει πρὸς τὴν προπολεμικὴν καὶ μὲ τὸ αὐτὸ ὕψος παραγωγῆς. Λοιπόν, ἀγαπητὲ κύριε Ὑπουργέ, ὁ μεταπολεμικὸς συντελεστής 347 τιμῆς σίτου, καὶ ἂν τὸν δεχθῶμεν ἀκριβῆ, καὶ 325 τιμῆς λιπασμάτων, καὶ ἂν καὶ τοῦτον δεχθῶμεν ἀκριβῆ, δὲν εἶναι τὸ ἴδιον μὲ τὸν προπολεμικὸν συντελεστὴν 1 τιμὴ σίτου μὲ 1 τιμὴν λιπασμάτων. Καὶ ἂν ἀκόμη θὰ εἴχομεν μεταπολεμικῶς συντελεστὴν 347 ὄχι μόνον διὰ τὸν σῖτον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ λάδι, καὶ τὸν καπνόν, καὶ τὴν σταφίδα, καὶ τὸν βάμβακα καὶ τὰ κρασιὰ καὶ συντελεστὴν 325 τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων, πάλιν ἡ σχέσις δὲν θὰ ἦτο ἡ αὐτὴ μὲ 1 προπολεμικὴν τιμὴν γεωργικῶν προϊόντων καὶ 1 τιμὴν λιπασμάτων. Λοιπόν, θὰ ἀλλάξωμεν τὸ κρατοῦν σύστημα προμηθείας καὶ διατιμήσεως τῶν λιπασμάτων ἢ θὰ τὸ βελτιώσωμεν; Προπολεμικῶς μὲ τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμὸν εἴχομεν μόνον 113 κέντρα ἀποθηκεύσεως λιπασμάτων. Σήμερον ὑπάρχουν 450 μὲ τάσιν νὰ ὑπερβοῦν τὰ 550. Προπολεμικῶς αἱ τιμαὶ τῶν λιπασμάτων ἦσαν διάφοροι κατὰ διαμερίσματα ἀνάλογα μὲ τὰς δαπάνας, ὄχι μόνον τῆς κτήσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς μεταφορᾶς των. Μεταπολεμικῶς ἔχομεν μὲ τὸ κρατοῦν σύστημα ἑνιαίαν τιμὴν δι’ ὅλα τὰ διαμερίσματα τῆς Χώρας. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς τὸ κρατοῦν σύστημα σημειώνει πρόοδον. Ἀποκρούω ἀπόλυτα τὸ αἴτημα ὑπὲρ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος ἐκ Σύρου, ὅπως καταργηθῇ ἡ ἑνιαία τιμή, ἵνα μὴ ἐπιβαρύνωνται αἱ πλησιέστεραι περιοχαὶ μὲ τὰς δαπάνας μεταφορᾶς πρὸς τὰ ἀκραῖα καὶ τὰ ὀρεινὰ διαμερίσματα τῆς Χώρας. Οἱ καλλιεργηταὶ τῆς Ἀττικῆς δὲν ἔχουν μόνον τὸ πλεονέκτημα ὅτι θὰ μετέφερον μὲ μικρὰν δαπάνην τὰ λιπάσματα εἰς τοὺς ἀγρούς των. Ἔχουν τὸ ἀνεκτίμητον πλεονέκτημα ὅτι ἔχουν ἐμπρός των καὶ πλησίον των τὴν πολυάνθρωπον περιοχὴν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, εἰς τὴν ὁποίαν καταναλίσκουν τὴν παραγωγήν των. Οἱ ἀκραῖοι καὶ οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοί, οἱ ὁποῖοι τώρα ἐπιβαρύνονται μὲ τὰς δαπάνας τῆς μεταφορᾶς τῶν προϊόντων των πρὸς τὰ μακρυνὰ κέντρα καταναλώσεως, θὰ εἶχαν, ἐὰν κατηργεῖτο ἡ ἑνιαία τιμή, καὶ ἕνα ἀφόρητον βάρος τῶν δαπανῶν μεταφορᾶς τῶν λιπασμάτων πρὸς τὰ ἀκραῖα χωριά των. Ἡ ἀνατροπὴ τῆς νέας τιμῆς θὰ ἔκαμε τοὺς ἀκρίτας τῆς Χώρας νὰ σκεφθοῦν ἐὰν δὲν θὰ ἦτο δι’ αὐτοὺς συμφερώτερον νὰ ἐγκαταλείψουν τὰ μακρυνὰ των χωριὰ καὶ νὰ τραποῦν καὶ αὐτοί, εἴτε πρὸς τὴν Πρωτεύουσαν τῆς Χώρας, εἴτε πρὸς τὰ ἀστικά της κέντρα. Ἀποκρούω τὴν κατάργησιν τῆς ἑνιαίας τιμῆς τῶν λιπασμάτων, ὄχι μόνον ὡς γεωργικῶς ἀσύμφορον, ἀλλὰ καὶ ὡς κοινωνικῶς καὶ ἐθνικῶς λίαν ἐπικίνδυνον. Ἀλλ’ ἐλέχθη ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτὸ νὰ ἀλλάξωμεν τὸ σύστημα ἢ νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἕνα παράλληλον συναγωνισμὸν ἐλευθέρου ἐμπορίου διὰ τὴν προμήθειαν καὶ διὰ τὴν διακίνησιν τῶν χημικῶν λιπασμάτων. Δικαιοῦμαι καὶ ὀφείλει καὶ ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάσῃ ποῦ θὰ παραδώσωμεν τὴν τύχην τοῦ λιπάσματος. Ἐὰν ἐφθάναμεν εἰς τὴν ἵδρυσιν δημοσίας ἐπιχειρήσεως τοῦ ἀζώτου καὶ εἰς τὴν κρατικοποίησιν καὶ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας λιπασμάτων εἶναι θέμα οἰκονομικῆς δυνατότητος καὶ θέμα κρατικῆς ὡριμότητος ν’ ἀναλάβῃ τὸ Κράτος τὰς ἐπιχειρήσεις. Θεωρητικῶς ἐγὼ δὲν θὰ ἤμην ἀντίθετος. Ἐὰν πάλιν θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀναλάβουν τὸ ἔργον οἱ ἴδιοι οἱ ἀγρόται διὰ τῶν γεωργικῶν των ὀργανώσεων, πάλιν καὶ αὐτὸ εἶναι ζήτημα δυνατότητος καὶ ὡριμότητος. Θεωρητικῶς θὰ μοῦ ἦτο εὐπρόσδεκτον. Ἀλλὰ ἐὰν πρόκειται νὰ φθάσωμεν πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν τῆς λεγομένης ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, αἱ ἐγγυήσεις αὐτῆς, καὶ περισσότερον αἱ μεταπολεμικαὶ εἶναι πολὺ δυσοίωνοι. Ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν τῆς βιομηχανίας ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ἔχει τὴν πεῖραν, ὅτι ὑπῆρξε μόνον ἐγωϊστική. Κατεστραμμένη μεταπολεμικῶς ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Κράτος μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν πρώτας ὕλας καὶ πιστώσεις καὶ διεκήρυξε τὴν φιλοδοξίαν της νὰ ἐργασθῇ ὑπὲρ τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας. Τὸ Κράτος τῆς παρέσχε καὶ τὰς πρώτας ὕλας καὶ τὰς πιστώσεις, ἀλλὰ δὲν ἤσκησεν ἔλεγχον οὔτε ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, οὔτε ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Καὶ ἐτίναξεν ἔτσι ἀσύδωτος ἡ βιομηχανία τὸν συντελεστὴν τῆς παραγωγῆς πρὸς τὰ 600 καὶ ἐδημιούργησε τὴν μοιραίαν αὐτὴν ψαλίδα τῆς ἀνισορροπήσεως τῶν τιμῶν της πρὸς τὰ γεωργικὰ προϊόντα καὶ πρὸς ἀπολαυὰς τῶν μισθοσυντηρήτων Ἑλλήνων. Ἀλλ’ ἔχω παράλληλον καὶ τὴν τάξιν τῶν εἰσαγωγέων. Ἀντὶ αὐτὴ μὲ τὰς εἰσαγωγάς της ἀγαθῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ συμπιέσῃ πρὸς τὰ κάτω τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, ἐτίναξε καὶ αὐτὴ τὸν τιμάριθμον τῶν κερδῶν της πρὸς τὰ 600. Καὶ τὸ Κράτος ζηλεῦσαν τὰ κέρδη τῶν εἰσαγωγῶν ἐπενέβη, ὄχι διὰ νὰ καταβιβάσῃ τὰς τιμὰς εἰς χαμηλότερα ἐπίπεδα, ἀλλὰ διὰ νὰ λάβῃ καὶ αὐτό, ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς εἰσφορᾶς τὴν μερίδα του ἀπὸ τὴν λείαν τοῦ ὑψηλοῦ τιμαρίθμου εἰς βάρος τοῦ παλαίοντος Ἑλληνικοῦ κόσμου. Μοῦ εἶναι ἀδύνατον μὲ αὐτὰς τὰς ἐγγυήσεις νὰ ἐμπιστευθῶ τὴν διαχείρισιν καὶ τοῦ θέματος τῶν χημικῶν λιπασμάτων. Μὲ τὸν παράλληλον αὐτὸν συναγωνισμόν, ἐκεῖνο ποὺ προβλέπω εἶναι, ὅτι, εἰσαγωγεῖς ἀποβλέποντες μόνον εἰς τὸ κέρδος, θὰ συναγωνισθοῦν τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, εἰς τοὺς τόπους τοὺς πλησίον τῶν ἀστικῶν κέντρων, δηλαδὴ θὰ κινηθοῦν εἰς τὰς γονίμους γραμμὰς καὶ θὰ ἐγκαταλείψουν τὰς ἀγόνους γραμμὰς τῶν ἀκραίων καὶ τῶν ὀρεινῶν διαμερισμάτων, ποὺ δὲν θὰ δίδουν κέρδη εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, ἵνα παραλλήλως αὐτὴ συγκομίσῃ μόνον ζημίαν, ἀφοῦ ὡς Ἵδρυμα Κρατικὸν καὶ ἐκ τοῦ σκοποῦ της, ἠθικὴν ὑποχρέωσιν θὰ ἔχῃ νὰ προμηθεύσῃ ἐν πάσῃ περιπτώσει χημικὰ λιπάσματα καὶ εἰς τοὺς ἀκρίτας πληθυσμοὺς τῆς χώρας.

§101Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Νὰ γίνῃ τοιαύτη ὀργάνωσις ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὥστε νὰ μὴ ἐκμεταλλεύεται τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον μόνον τὰς γονίμους γραμμάς.

§102Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ μαζὶ μὲ τὸ θέμα τῶν ἐπαρκῶν καὶ εὐθηνῶν χημικῶν λιπασμάτων μὲ ἐνδιαφέρει ἐξ ἴσου καὶ τὸ θέμα τῆς αὐταρκείας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ὅταν ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον τῆς κυρώσεως Ἀναγκαστικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος παρατείνει τὸ προνόμιόν της θὰ ὁμιλήσωμεν καὶ περὶ τοῦ ἔργου της καὶ περὶ τοῦ σκοποῦ της, ἂν τὸν ἱκανοποίησεν ἐξ ὁλοκλήρου. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐφόσον δὲν θὰ ἔχω καλύτερον Ἵδρυμα διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, μὲ ἐνδιαφέρει καὶ ἡ ζωὴ καὶ ἡ αὐτάρκεια τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ εἶναι χρήσιμον νὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀπολέσασα ἐκ τοῦ πολέμου καὶ τῆς κατοχῆς ὅλα αὐτῆς τὰ κεφάλαια καὶ δανείζουσα εἰς τοὺς ἀγρότας ὅσα δάνεια τῆς δώσῃ ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, μόλις εἰς τὸν ἰσολογισμὸν τῆς 30 Δεκεμβρίου 1950 κατώρθωσε νὰ ἀποδείξῃ ὅτι κατέστη καὶ μεταπολεμικῶς αὐτάρκης μὲ περίσσευμα 15 περίπου δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἀλλ’ ἀπὸ τὰ κέρδη αὐτῆς τῶν 172 δισεκατ. δραχμῶν τὰ 46 δισεκατομ. προέρχονται ἀπὸ ὑπηρεσίας της καὶ τόκους διατιθεμένων κεφαλαίων εἰς τὴν Ε.Φ.Ε.Ξ. εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν γεωργικῶν ἐφοδίων (λιπάσματα, φάρμακα, μηχανήματα κλπ.) καὶ εἰς τὴν διακίνησιν ἐφοδίων συμμοριοπλήκτων. Εἰδικῶς δὲ ἀπὸ τὸ τμῆμα τῶν λιπασμάτων, εἶχεν ἐφέτος ζημίαν 7 περίπου δισεκατομ. δραχμῶν, διότι ἡ Τράπεζα, ὡς ἵδρυμα ὄχι κερδοσκοπικόν, διέθεσε πρὸς τοὺς ἀγρότας ἀποθηκευμένα χημικά της λιπάσματα μὲ τὴν τιμὴν τῆς ἀρχικῆς της ἀγορᾶς πλέον ἔξοδα κλπ. καὶ ὅταν ἀκόμη μεταγενεστέρως ἡ τιμὴ αὕτη εἶχεν αὐξηθῆ. Αὐτὸ εἶναι ἄξιον νὰ παρατηρηθῇ καὶ εἶναι στοιχεῖον εἰς τὸ ἠθικὸν ἐνεργητικὸν τῆς Τραπέζης. Ἔχω τὰς πληροφορίας μου, ὅτι καὶ ὁ νέος ἰσολογισμὸς τοῦ 1951, ὅστις οὔτε ἐδημοσιεύθη, οὔτε κατηρτίσθη πλήρως ἀκόμη, θ’ ἀπολήξῃ μᾶλλον εἰς ἕνα μικρὸν πλεόνασμα ὑπὲρ τῆς Τραπέζης. Τὸ ἔλλειμμα τῆς Τραπέζης, ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τῶν λιπασμάτων θὰ μὲ ἐνδιέφερε περισσότερον ἐὰν ἡ Τράπεζα ἔμενεν ἀκάλυπτος ἀπὸ ἄλλους της πόρους. Ἐὰν τὰ κέρδη τῆς Τραπέζης ἤθελον ἐξασφαλίσῃ εἰς αὐτὴν ἐπάρκειαν, παρὰ ἐνδεχομένην καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ζημίαν, αὐτῆς ἐκ τῶν λιπασμάτων, δὲν θὰ εἶχα δισταγμὸν νὰ συστήσω, ὅπως ἡ ζημία αὐτὴ τῆς Τραπέζης, παραμείνῃ ὑπὲρ τῶν γεωργῶν διὰ μειώσεως τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς προαγωγῆς τῆς γεωργικῆς μας οἰκονομίας. Αὐτὴ εἶναι, μὲ τὰ στοιχεῖα ποὺ προσεκόμισα, ἡ διαπίστωσις τῆς θέσεως τῆς γεωργίας μας μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῆς μεταπολεμικῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Διαπίστωσις δυσμενὴς καὶ διὰ τὰ μέσα ποὺ προσφέρομεν εἰς τὸν καλλιεργητήν μας καὶ διὰ τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων του, ποὺ τὸν καθιστοῦν τώρα πτωχότερον κατὰ δύο καὶ τρεῖς φοράς, ἐν συγκρίσει πρὸς τὰς τιμὰς τῶν καταναλισκομένων παρ’ αὐτοῦ βιομηχανικῶν προϊόντων. Παρὰ ταῦτα ἡ Ἑλληνικὴ γεωργία μεταπολεμικῶς ἔφθασε καὶ ἀλλοῦ ὑπερέβη τὰ ἐπίπεδα τὰ προπολεμικὰ καὶ ὡς πρὸς τὰς καλλιεργουμένας εἰς τὴν χώραν ἐκτάσεις καὶ ὡς πρὸς τὴν εἰς τόννους παραγωγὴν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Ἀποτελεῖ ἡ ἀπόδοσις αὐτὴ Ἡράκλειον ἆθλον τοῦ γεωργικοῦ μας κόσμου. Πρὶν καταλήξω εἰς τὰ συμπεράσματά μου, θὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μίαν πληροφορίαν διὰ τοὺς ναύλους τῶν μεταφερομένων χημικῶν λιπασμάτων. Δὲν ἀμφισβητῶ τὰς περιπτώσεις, ποὺ ἀνέφερεν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Χίου βουλευτής, καὶ ἀνήκει εἰς τὴν σχηματισθησομένην Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ τὰς ἐρευνήσῃ. Ἀλλ’ ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι διὰ τοὺς ναύλους τοῦ ἐσωτερικοῦ εἰς τὴν διακίνησιν τῶν χημικῶν λιπασμάτων πρὸς τὰ ἀποθηκευτικὰ κέντρα ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα εἶχεν ἐπιτύχει εἰς δημοπρασίαν μείωσιν τῶν ναύλων κατὰ 20% περίπου, ἀποτελοῦν δὲ οἱ ναῦλοι τοῦ ἐσωτερικοῦ τὰ 50% τῶν δαπανῶν μεταφορᾶς διὰ θαλάσσης τῶν λιπασμάτων ἐν γένει. Ἐν τούτοις ἐπενέβη τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ ὑπεχρέωσε τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν νὰ πληρώσῃ ὄχι τοὺς ναύλους ποὺ προέκυψαν ἀπὸ τὴν δημοπρασίαν, ἀλλὰ τοὺς ἀκριβωτέρους ἐπισήμους, λεγομένους ναύλους. Καὶ δὲν εἶναι ὑπερήφανον νὰ ζητοῦμεν εὐθύνας ἀπὸ τὴν Τράπεζαν δι’ ὑπερεξόγκωσιν δαπανῶν μεταφορᾶς, ὅταν ὑπαίτιον εἰς αὐτὴν εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος. Ἡ Ἐλαιουργικὴ διὰ τὴν διακίνησιν τοῦ ἐλαίου ἐνεργεῖ δημοπρασίας καὶ δὲν δέχεται τοὺς ἐπισήμους ναύλους. Ἐπίσης διὰ τοὺς ναύλους τοῦ ἐξωτερικοῦ ἡ Τράπεζα ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ δημοπρασία ἀποτελεῖ δι’ αὐτὴν ἐγγύησιν ἠθικῶς ἀδιαβλήτου. Καταλήγων συμπεραίνω: α) Κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς βελτιώσεως τόσον διὰ τὴν εὐθηνοτέραν κατὰ τὸ δυνατὸν προμήθειαν τῶν χημικῶν λιπασμάτων, ὅσον καὶ διὰ τὴν διακίνησιν αὐτῶν, καὶ ὄχι ὑπὲρ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ κρατοῦντος συστήματος. β) Προτείνω περαιτέρω αὔξησιν τῶν ἀποθηκευτικῶν κέντρων, ὥστε τὸ ἀπώτερον χωρίον νὰ μὴ ἀπέχῃ περισσότερον τῶν 10 χιλιομέτρων ἀπὸ τοῦ κέντρου ἀποθηκεύσεως καὶ διατήρησιν τῆς ἑνιαίας τιμῆς τῶν χημικῶν λιπασμάτων, καθ’ ὅλην τὴν χώραν. γ) Ἂν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἔχῃ ζημίαν ἀπὸ τὴν διαχείρισιν τῶν χημικῶν λιπασμάτων, ἀλλὰ καλύπτει τὴν αὐτάρκειαν αὐτῆς ἀπὸ τὰς ἄλλας της προσόδους, ἡ ζημία αὐτὴ νὰ παραμείνῃ διὰ νὰ καταβιβασθῇ ἡ τιμὴ τῶν λιπασμάτων πρὸς τὸν ἀγρότην. Ἡ Τράπεζα μαζὶ μὲ τὰς φροντίδας της ἂς δώσῃ καὶ ὑλικὰς θυσίας διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλληνικῆς γεωργίας. δ) Ἀλλ’ ἂν ζητοῦμεν θυσίας ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, ὑπενθυμίζομεν εἰς τὸ Κράτος, ὅτι ὀφείλει πρῶτον αὐτὸ νὰ δώσῃ τὸ παράδειγμα. Καὶ εἰσηγοῦμαι τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν, ὄχι τόσον διὰ τὴν ὑλικήν του ἐπιβάρυνσιν, ὅσον ὡς ἠθικὴν χειρονομίαν τοῦ Κράτους πρὸς τὴν χαροπαλαίουσαν ἀκόμη γεωργικήν μας παραγωγήν. ε) Ἐὰν ἀπὸ τὰς ὑποδειχθησομένας βελτιώσεις τοῦ κρατοῦντος συστήματος ἢ ἀπὸ τὰς λύσεις, ποὺ θὰ δώσῃ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, καὶ ἀπὸ τὴν τυχὸν ζημίαν τῆς Τραπέζης καὶ ἀπὸ τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν, παρὰ ταῦτα ἡ τιμὴ τῶν χημικῶν λιπασμάτων παραμένει βαρεῖα διὰ τὴν παραγωγήν μας, ὅπως αὕτη εὑρίσκεται τώρα μέσα εἰς τὸ μεταπολεμικὸν πλαίσιον τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας καὶ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, ἀδιστάκτως εἰσηγοῦμαι, ὡς ἠθικὴν καὶ πολιτικὴν ὑποχρέωσιν τοῦ Κράτους, ὅπως πριμοδοτήσῃ τὰ χημικὰ λιπάσματα, ἵνα καὶ ἀφθονώτερα καὶ εὐθηνότερα διατεθοῦν αὐτὰ πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πᾶσα δυνατὴ δαπάνη διὰ τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς τοῦ τόπου δικαιολογεῖται. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν θὰ ἔχῃ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον της εἰς τὸν τομέα τῶν χημικῶν λιπασμάτων, ἐὰν δὲν ὑποδείξῃ τὴν πριμοδότησιν αὐτῶν. (Χειροκροτήματα). Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι διερμηνεύω τὸ αἴσθημα ὁλοκλήρου τοῦ Σώματος, ὅτι ὁ κόσμος τῆς ὑπαίθρου ἐπετέλεσεν ἆθλον εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς γεωργίας. Ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἡγεσίαν καὶ ὀλιγαρχίαν τοῦ τόπου δὲν ἀναμένω ψυχικὰς ἀνατάσεις ὑπὲρ τοῦ συνόλου. Ἀλλ’ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τοῦ τόπου ὀφείλει νὰ ἐξαρθῇ καὶ νὰ συμπαραστῇ εἰς τὴν προφυλακὴν τοῦ θαυμασίου μας Λαοῦ. Καὶ ἐὰν διϊστάμεθα εἰς τὴν πολιτικὴν ποῖοι θὰ ἀπολαμβάνουν τὴν παραγωγήν, οἱ πολλοὶ ποὺ τὴν παράγουν, ἢ οἱ ὀλίγοι ποὺ τὴν ἐκμεταλλεύονται, εἰς τὸ θέμα ὅμως τῆς αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ διάστασις πολιτικῆς. Καὶ εἰς τὸ θέμα τῶν χημικῶν λιπασμάτων, ὡς θέμα αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἑνιαία κατεύθυνσις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ὅλων τῶν μερίδων, ὥστε νὰ ἀσκηθῇ μία ἑνιαία ἐθνικὴ πολιτική. (Χειροκροτήματα).

§103Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Χατζηγιάννη, ἐθίξατε τὸ ζήτημα τοῦ κόστους τῶν μεταφορικῶν καὶ τὸν φόρον κύκλου ἐργασιῶν. Μήπως αἱ ἄλλαι δαπάναι εἶναι ὑπερβολικαί; Ἡ κοστολόγησις τῶν λιπασμάτων γίνεται καλῶς; Μήπως πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἐὰν ὑπάρχῃ κέρδος μεγάλο ἢ μικρόν;

§104Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἤμην ἀπαρηγόρητος ἐὰν ἐνομίζετε ὅτι ὅλη ἡ ἀγόρευσίς μου ἀφεώρα μόνον τὰ ἔξοδα διακινήσεως ἢ τὴν κατάργησιν τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπέδωκα ἠθικὴν περισσότερον καὶ ὄχι ὑλικὴν ἀξίαν. Ἡ προσπάθειά μου εἰς τὴν ἀγόρευσιν ἦτο νὰ δώσω γενικὰς γραμμὰς καὶ διαπιστώσεις ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος. Ἡ προμήθεια τῶν λιπασμάτων ποὺ εἶναι θέμα ἐρεύνης εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ κρατοῦντος συστήματος, εἶναι διὰ μὲν τὰ χημικὰ λιπάσματα τοῦ ἐξωτερικοῦ ζήτημα διεθνῶν τιμῶν καὶ ἀνήκει εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ συστήματος νὰ ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐπωφελῆται τῆς πτώσεως τῶν τιμῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τότε νὰ ἐνεργῇ τὰς προμηθείας του. Ἡ τιμὴ τῶν ἐγχωρίων λιπασμάτων εἶναι θέμα κοστολογήσεως. Καὶ γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι διὰ τὰ ἐγχώρια λιπάσματα, τὰ ὑπερφωσφορικά, ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον ἡ πρώτη ὕλη. Ἡ Ἑταιρεία τῶν Χημικῶν Λιπασμάτων ἔχει πεῖραν τῆς πολιτικῆς μου, κατὰ τὴν πρώτην ὑφυπουργίαν μου. Ἐντὸς μιᾶς ἑβδομάδος ἀπετελείωσα μίαν σύμβασιν, ἡ ὁποία ἦτο ἐκκρεμὴς ἐπὶ 18 ὅλους μῆνας καὶ ὑπῆρξα ἄκαμπτος νὰ τῆς δώσω αὔξησιν τιμῆς οὐδὲ 5 μόνον δραχμῶν, ἐπαναλαμβάνω, ὄχι 5 χιλιάδων, ἀλλὰ 5 μόνον δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, διότι εἶχα πεισθῇ ὅτι τὰ στοιχεῖα δὲν ἐδικαιολόγουν τὴν αὔξησιν αὐτήν. Καὶ ὑπέγραψεν ἡ Ἑταιρεία τὴν σύμβασιν ἣν ἐθεώρει ἀσύμφορον δι’ αὐτήν. Ἄν ὑπάρχουν περιπτώσεις ὑπερβολικῆς κοστολογήσεως, εἶναι θέμα ἐλέγχου κατὰ τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ καὶ ὄχι θέμα πολιτικῆς κατευθύνσεως.

§105Γ. ΠΑΜΠΟΥΚΑΣ. Γνωρίζετε ὅτι ἀγοράζονται νίτρα Χιλῆς καὶ ἅτινα στοιχίζουν ἀπὸ 40–50% ὀλιγώτερον;

§106Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἄν ἔχετε νὰ καταγγείλετε παραβάσεις, νὰ τὰς φέρετε εἰς τὴν Βουλήν. Ἐγὼ δὲν θὰ τὰς καλύψω. Θὰ μὲ εὕρετε μαζί σας. Ἀλλ’ ἐδῶ ζητοῦμεν νὰ χαράξωμεν γραμμὰς πολιτικῆς κατευθύνσεως εἰς τὴν προμήθειαν καὶ τὴν διαχείρισιν τῶν χημικῶν λιπασμάτων. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ στραφῶμεν πρὸς δημοσίαν ἐπιχείρησιν τὸ πρᾶγμα θὰ ἀπετέλει πρόοδον. Ἀλλ’ ἐὰν παρασυρθῶμεν πρὸς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, ἔχω διατυπώσει τὰς ἀντιρρήσεις μου καὶ διατηρῶ τοὺς δισταγμούς μου. Ἀπὸ τὴν μέλλουσαν νὰ συσταθῇ Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, προσδοκῶ νὰ προκύψουν συγκεκριμέναι λύσεις. Ἀλλὰ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς θὰ εἶναι εὐτυχέστερον ἐὰν στηριχθῇ ὄχι ἐπὶ πειραμάτων, ἀβεβαίας ἐξελίξεως, ἀλλὰ ἐπὶ τῆς κεκτημένης πείρας. Καὶ ἡ πεῖρα εἶναι δυσοίωνος διὰ τὴν παράλληλον πολιτικήν σας. (Χειροκροτήματα).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τσουδερὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§108Γ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Τὸ θέμα τῶν λιπασμάτων ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὴν χώραν καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφίσῃ καὶ ἡμᾶς ἀσυγκινήτους. Διὰ τοῦτο ἐλάβομεν τὸν λόγον καὶ ἡμεῖς διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ λιπάσματος, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποψινὸν θέμα, ἔχει πολλὰς πλευράς. Ἡ τιμὴ τοῦ λιπάσματος ποικίλλει καὶ κατὰ διαμερίσματα καὶ κατὰ τὰς διαφόρους ἐποχὰς καὶ περιόδους. Ποικίλλει δὲ τόσον πολὺ ὥστε νὰ μὴν ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν ποία εἶναι ἡ ἀκριβὴς τιμὴ τοῦ α ἢ τοῦ β λιπάσματος. Δι’ αὐτὸ μὲ μεγάλην χαρὰν ἠκούσαμεν τὴν πρότασιν περὶ ἑνιαίας τιμῆς τοῦ λιπάσματος, διότι οὕτω θὰ ὑπάρξῃ ἕνας τρόπος νὰ κατορθώσωμεν τοὐλάχιστον νὰ ἔχωμεν μίαν τιμὴν λιπάσματος. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς φέρω ἕνα μικρὸν παράδειγμα. Εἰς τὸ διαμέρισμά μου ἔχομεν ἕνα Α λίπασμα καὶ θέλομεν νὰ τὸ μεταφέρωμεν εἰς μίαν ἀπόστασιν 40 χιλιομέτρων καὶ παρέστη ἀνάγκη νὰ τὸ μεταφέρωμεν μὲ βενζινόπλοιον, ὁπότε ἡ τιμὴ του ἐπιβαρύνεται μὲ 40 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ πλέον. Ἐκ τοῦ παραδείγματος τούτου φαίνεται ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ λιπάσματος εἶναι πάρα πολὺ διάφορος κατὰ τὰ διάφορα διαμερίσματα. Ἐπίσης, πολλάκις στέλλονται λιπάσματα καὶ ἐναποθηκεύονται εἰς τὰς διαφόρους περιφερείας χωρὶς ἡ περιφέρεια νὰ τὰ ἐζήτησε. Ἐπίσης δέ, ἐναποθηκεύονται λιπάσματα εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἐνῷ δὲν ἔχει ζητηθῆ ἡ ἀποστολὴ αὐτῶν. Ἡ ἐναποθήκευσις αὐτὴ βέβαια, ἐπιβαρύνει τὸ δημόσιον, ἐπιβαρύνεται δὲ ἀκόμη τὸ λίπασμα μὲ τοὺς τόκους καὶ τὰς ὑπερημερίας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον συντάσσομαι μὲ τὴν ἄποψιν, ὅτι πρέπει κατ’ ἀρχὴν νὰ ἔχωμεν τὴν ἑνιαίαν τιμήν, ἀλλὰ πῶς θὰ τὴν ἔχωμεν; Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Καὶ διατὶ εἶναι δύσκολον νὰ τὸ εὕρωμεν; Κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι ἡ τιμὴ τοῦ λιπάσματος εἶναι πολὺ μεγάλη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ γνωρίζῃ ἐὰν εἶναι ὀρθόν, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ λιπάσματος ἀπὸ τὴν θύραν τοῦ ἐργοστασίου μέχρι τοῦ ἀγροῦ τοῦ γεωργοῦ, ἐπιβαρύνεται κατὰ 150%. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι ὀρθόν. Σᾶς τὸ λέγω αὐτό, διότι ἦλθε ἕνα τμῆμα τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ μᾶς ἐζήτησε αὐτὰς τὰς πληροφορίας. Δηλαδὴ διὰ ποῖον λόγον τὸ λίπασμα εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἀκριβό; Βεβαίως ἡ ἀπάντησις ἦτο δύσκολος, καὶ δὲν ἠμπορέσαμε νὰ ἀπαντήσωμεν, διότι ἔπρεπε νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔχομεν ἐπιβάλει διαφόρους φορολογίας ἐπάνω εἰς τὸ λίπασμα, εἴτε ὑπὸ τύπον προμηθείας, εἴτε ὑπὸ τύπον τόκου, εἴτε ὑπὸ τύπον φόρου κύκλου ἐργασιῶν. Δι’ αὐτό, λοιπὸν καὶ ὑπὲρ τῆς ἑνιαίας τιμῆς ἐκηρύχθημεν ἀλλὰ συγχρόνως θὰ ἠθέλαμεν καὶ ἐλπίζομεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἔχῃ ἐλέγξῃ τὸ ζήτημα, νὰ ἴδωμεν πραγματικῶς εἰς ποίαν τιμὴν παρέχει τὸ ἐργοστάσιον τὸ κάθε λίπασμα καὶ μέχρι καὶ τοῦ πλέον ἀπωτάτου σημείου τοῦ Κράτους, πόσον ἐπιβαρύνεται καὶ εἰς ποίαν τιμήν, τὸ παραδίδει εἰς τὸν ἀγρότην, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλαφρώσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ λιπάσματος, ἀφαιροῦντες διαφόρους ἐπιβαρύνσεις, εἴτε εἶναι προμήθειαι, εἴτε εἶναι τόκοι. Τρία, λοιπόν, σημεῖα εἶναι ἐλεγκτέα. Νὰ ἐλέγξωμεν τὴν τιμήν, νὰ μειώσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ λιπάσματος εἰς τὸ ἐργοστάσιον καὶ νὰ ἴδωμεν τὰς διαφόρους ἐπιβαρύνσεις. Μόνον ἔτσι, θὰ μπορέσωμεν νὰ διαθέσωμεν φθηνότερον λίπασμα. Δὲν γνωρίζω ἂν εἶμαι ἐντὸς τοῦ θέματος λέγων ὅτι μέσα εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ λιπάσματος, εἶναι ὄχι μόνον ἡ ποιότης, ἀλλὰ καὶ ἡ σύνθεσις. Διότι πολλάκις δίδομεν εἰς τὸν χωρικὸν τὸν τύπον Α ἢ Β, διὰ νὰ λιπάνῃ τὴν ἐληά, ἐνῷ τὸ λίπασμα δὲν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐχρειάζετο καὶ κατὰ συνέπειαν καὶ αὐτό, κατὰ ἕνα τρόπον ἀντίθετον, εἶναι μέσα εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ λιπάσματος, διότι δίδομεν λίπασμα τύπου ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι καθόλου ὁ ἐνδεδειγμένος. Βεβαίως, τὸ θέμα αὐτὸ δὲν ἐνδιαφέρει ἀπόψε, καὶ ἑπομένως δὲν τὸ θίγομεν, διότι εἶναι καὶ ἡ ποιότης τοῦ λιπάσματος καὶ ἡ σύνθεσις τοῦ λιπάσματος, καὶ ἐκεῖ νομίζομεν ὅτι τὸ θέμα δὲν ἔχει μελετηθῆ, διότι πολλάκις δίδομεν εἰς τὸν χωρικὸν λιπάσματα καὶ ἐπιβαρύνομεν αὐτὸν οἰκονομικῶς, ἐνῷ κατ’ οὐσίαν, οὐδεμία λίπανσις γίνεται, ἂς περιορισθῶ, ὅμως, εἰς τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τῶν λιπασμάτων. Ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, βεβαίως, θὰ ὠφελήσῃ, νομίζω ὅμως, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργός, ἠμπορεῖ μόνος του νὰ μᾶς δώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς δώσῃ καὶ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, δηλαδὴ νὰ μᾶς εὕρῃ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ὄντως καὶ εἰς τὸ κέντρον, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν, εἶναι ἕνα τεράστιον θέμα, εἶναι ἕνα ὁδόφραγμα εἰς τὴν πρόοδον τῆς γεωργίας. Ἀφίνοντες τὸ οἰκονομικὸν μέρος τοῦ καταναλωτοῦ λέγομεν ὅτι αὐτὸς οὗτος ὁ ἀγρότης, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐχαριστηθῇ ἀπὸ τὴν γεωργίαν, διότι δὲν βλέπει εἰσοδήματα, δὲν βλέπει ἀπόδοσιν, δὲν βλέπει ἱκανοποίησιν τῶν κόπων του καὶ τῶν ἐξόδων του, καὶ κατὰ ἕνα μεγάλο ποσοστὸν εἰς αὐτὴν τὴν ἀπογοήτευσιν συμβάλλει καὶ ἡ μὴ ἱκανὴ ἢ μὴ πλήρης ἀπόδοσις τοῦ λιπάσματος καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν. Δὲν ὁμιλῶ περὶ ποιότητος, διότι ἀποτελεῖ ἕνα ζήτημα τελείως εἰδικὸν καὶ δὲν ὑπεισέρχομαι ἐκεῖ. Ἡ τιμὴ τοῦ λιπάσματος ἐὰν δὲν διορθωθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ προχωρήσῃ ἡ γεωργία καθόλου. Λέγεται ὅτι σήμερον διαθέτομεν πολλοὺς τόννους λιπάσματος. Ἐὰν κρίνω ἀπὸ τὴν περιφέρειαν τὴν ἰδικήν μου, ἡ ὁποία κάμνει χρῆσιν τῶν λιπασμάτων, θὰ τολμοῦσα νὰ εἴπω, 500 ἢ 1000 φορὲς πάρα πάνω λιπάσματα, θὰ ἐξοδεύωντο, ἐὰν αἱ τιμαὶ ἦσαν καλαὶ καὶ ἐὰν ἡ ἀπόδοσις ἦτο καλή. Ἀλλὰ δὲν εἴμεθα ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὸν τύπον τῶν λιπασμάτων καὶ ἐφ’ ὅσον ὁ τύπος δὲν ἀποδίδει, ἡ τιμὴ τοῦ λιπάσματος, νομίζω, ἔστω καὶ κατὰ θεωρητικὴν ἄποψιν, ἐπιβαρύνεται. Ἐὰν δὲν διορθώσωμεν τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς καὶ τοῦ τύπου τῶν λιπασμάτων, βεβαίως, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ περιμένωμεν καὶ ἀπὸ τὰ λιπάσματα, ἀποτελέσματα. Διὰ τὴν ἐλαίαν, μᾶς λέγουν ὅτι φθάνει νὰ πάρωμεν τρεῖς ὀκᾶδες ἁπλοῦ λιπάσματος, λέγει ἡ Γεωπονικὴ Σχολή, τὸ Ὑπουργεῖον φρονεῖ ὅτι πρέπει νὰ παίρνωμεν τρεῖς ὀκάδες μικτοῦ λιπάσματος. Βλέπομεν ἀμέσως τὴν διαφορὰν καὶ ἀπὸ τὸ ἐπιστημονικὸν μέρος. Ἡ Γεωπονικὴ Σχολὴ λέγει ὅτι, πρέπει δι’ ἕκαστον ἐλαιόδενδρον νὰ δίδωμεν 2½ ἕως τρεῖς ὀκάδες κάθε ἔτος λιπάσματος κατὰ ἐλαιόδενδρον. Δεδομένου ὅτι δὲν ἔχομεν ἐσοδείαν κάθε ἔτος καὶ ἐὰν ἡ τιμὴ τοῦ λιπάσματος εἶναι ὑψηλή, ἑπόμενον εἶναι ὅτι ὁ ἀγρότης ποτὲ δὲν θὰ πεισθῇ νὰ πάρῃ καὶ νὰ λιπάνῃ τὸ ἐλαιόδενδρόν του, σύμφωνα μὲ τοὺς ἐπιστημονικοὺς κανόνας. Τί γίνεται ἑπομένως; πέρνει τὸν ἕνα χρόνο, δὲν ἀποδίδει πολύ, ἀφίνει δύο χρόνια διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ βγῇ ἀπὸ τὸ χρέος τοῦ λιπάσματος. Καὶ ἑπομένως καὶ ἡ μικρὰ ὠφέλεια τὴν ὁποίαν τοῦ ἔδωσε τὸν πρῶτον χρόνον, ἐξατμίζεται, δὲν ἀποδίδει καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἡ λίπανσις δὲν γίνεται καὶ ἡ ἀπόδοσις δὲν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν. Ἔτσι, νομίζω ὅτι συμβάλλει ἡ ὑψηλὴ ἀξία τοῦ λιπάσματος, ὥστε εἰς τὸ διαμέρισμά μου τὸ ὁποῖον γνωρίζω καλῶς, καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει 3 ἑκατομμ. ἐλαιόδενδρα, δὲν θὰ ἤμουν καθ’ ὅλου ὑπερβολικός, ἂν εἴπω ὅτι, ἐκ τῶν 3 ἑκατομμ. ἐλαιοδένδρων, ζήτημα εἶναι ἐὰν θὰ ὑπάρχουν 10 χιλ. ἐλαιόδενδρα μόνον, τὰ ὁποῖα νὰ λιπαίνωνται ἀρτίως. Τώρα, ἡ συνάρτησις μεταξὺ τοῦ τύπου τῆς λιπάνσεως καὶ τῆς τιμῆς τοῦ λιπάσματος, νομίζω ὅτι εἶναι ἀσφαλής. Διότι δὲν ὑπάρχει λίπανσις ἐπιστημονική. Ἑπομένως, ἡμεῖς οἱ ἐκ τῆς ἐπαρχίας, ὅπως εἴμεθα βέβαια, ὅλοι ἐνδιαφερόμεθα ἐξ ἴσου καὶ διὰ τὰ δύο καὶ χαιρόμεθα διότι τίθεται ζήτημα τιμῆς λιπάσματος καὶ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ μᾶς φέρῃ τὴν λύσιν. Ἡ ἑνιαία τιμὴ εἶναι θαυμασία, ἀλλὰ νὰ ἴδωμεν πῶς θὰ κατορθωθῇ, διότι εἶναι διάφορα τὰ μέσα μεταφορᾶς, εἶναι κατὰ θάλασσαν, εἶναι μὲ αὐτοκίνητον, εἶναι μὲ ζῶον τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ σηκώσῃ πάρα πάνω ἀπὸ 40–50 ὀκάδες. Κύριε Ὑπουργέ, διὰ νὰ τελειώνω, τὸ ζήτημα εἶναι, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπανάληψιν ἀκούομεν ὅτι ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον μέχρι τοῦ ἀγροῦ ὑπάρχει μεγάλη ἐπιβάρυνσις, καί, ἐὰν τοῦτο, εἶναι ἀληθές, ἐπιθυμοῦμεν καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ἐργοστασίου νὰ ἐλέγξωμεν καὶ νὰ τὴν τοποθετήσωμεν ἐκεῖ ὅπου πρέπει, ἀλλὰ καὶ συγχρόνως νὰ ἐλέγξωμεν τὰς διαφόρους ἐνδιαμέσους ἐπιβαρύνσεις, αἱ ὁποῖαι τὸ καθιστοῦν σχεδὸν ἀπρόσιτον. Ἐὰν τοιαῦτα μέτρα ληφθῶσιν ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ λιπάσματος, νομίζω ὅτι θὰ προσφέρωμεν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Πρέπει, ἐπίσης, νὰ γίνῃ συγκριτικὴ μελέτη μεταξὺ τῆς τιμῆς τοῦ λιπάσματος τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τῆς τιμῆς τοῦ λιπάσματος τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὥστε τὸ Ἑλληνικὸν λίπασμα νὰ μὴ φαίνεται εἰς τὸν ἀγρότην ἀκριβότερον ἀπὸ τὸ λίπασμα τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐλπίζομεν ὅτι ἐπὶ τούτων θὰ ληφθοῦν σχετικαὶ ἀποφάσεις καὶ τοιουτοτρόπως εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι ὅτι θὰ αὐξηθῇ ἡ Ἑλληνικὴ παραγωγὴ κατὰ πολύ. Διότι μὲ λίπασμα εὐθηνὸν θὰ γίνῃ ἡ ἀνάλογος καὶ ἐνδεδειγμένη χρῆσις ὡς πρὸς τὴν ποσότητα τοῦ λιπάσματος, τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην ἡ γεωργία μας.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Σπύρου αἰτεῖται τὴν χορήγησιν ἀδείας ἀπουσίας, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας;

§110ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της εἰς τὴν αἰτηθεῖσαν ἄδειαν. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 5.30′ μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 10.25′ μ. μ.).