1952.02.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 53η

Τετάρτη 27 Φεβρουαρίου 1952

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.55′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μανέντης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Κερασσώτης καὶ Λ. Λαμπριανίδης, δι’ αἰτήσεών των, αἰτοῦνται τὴν χορήγησιν ἀδείας ἀπουσίας, ὁ μὲν πρῶτος ἑνὸς μηνός, ὁ δὲ δεύτερος δύο μηνῶν, προκειμένου νὰ ἀναχωρήσουν διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὴν χορήγησιν τῶν αἰτουμένων ἀδειῶν;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνονται.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν ἔγκρισίν της διὰ τὰς αἰτηθείσας ἀδείας ἀπουσίας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Ἰωάννου, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§6Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν αὐτοκινητιστῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων Λαμίας–Μώλου, Στυλίδος–Δυτικῆς Φθιώτιδος καὶ Δομοκοῦ, ζητούντων τὴν μὴ ψήφισιν τοῦ περὶ «συγκοινωνιῶν δι’ αὐτοκινήτων» νομοθετήματος. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς γονέων καὶ κηδεμόνων, σχολικῆς ἐφορείας, Ἐμπορικοῦ Συλλόγου καὶ διαφόρων ἄλλων σωματείων Σπερχειάδος, ζητούντων ἐνίσχυσιν διὰ τακτικοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὡς ἄνω γυμνασίου. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Δικαστικῶν Ὑπαλλήλων Παρνασσίδος, ζητοῦντος ἐπέκτασιν τοῦ ἐπιδόματος τῶν δικαστικῶν λειτουργῶν καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Γραμματείας Δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀξ)κῶν Ἀναπήρων Πολέμου Λαμίας, ζητούσης ἄμεσον ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 1223) 1949 κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ΠΥΕΔ Χίου, ζητούντων μονιμοποίησίν των. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀμφικλείας, ζητοῦντος ἄμεσον κατασκευὴν τοῦ ὑδατοφράγματος ἐπὶ τοῦ Κηφισοῦ ποταμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Κοινότητος Ἁγίου Ἱστιαίας καὶ τοῦ Ἐλαιουργικοῦ Συν)σμοῦ Ἁγίου, διαμαρτυρομένων δι’ ἐπιβληθεῖσαν φορολογίαν δακοκτονίας εἰς βάρος ἐλαιοπαραγωγῶν. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Σκύρου, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον παράλειψιν προσεγγίσεως εἰς τὴν νῆσον Σκῦρον τοῦ ἀτμοπλοίου ἀγόνου γραμμῆς «Ἰόνιον» καὶ ζητοῦντος τὴν ἐπιβολὴν αὐστηρῶν κυρώσεων. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Ν. Μάρτης καταθέτει ἀναφορὰν Μελισσοκόμων Νομοῦ Καβάλας, ζητούντων αὔξησιν τῆς παθητικότητος εἰς 40% πρὸς προστασίαν ἐξαγωγῆς μέλιτος κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης–Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως Καπνεργατῶν Ξάνθης, ζητούσης ὅπως ἐκ τῶν ὑπὸ λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τοῦ καπνοῦ μὴ θιγῶσι τὰ ἐπαγγελματικά των συμφέροντα. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης–Ξάνθης κ. Τ. Μιχαηλίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἰδιοκτητῶν Γεωργικῶν Μηχανημάτων Κομοτινῆς καὶ Ξάνθης, δι’ ἧς παραπονοῦνται οὗτοι, ὅτι ἐνῷ τὸ Ι.Κ.Α. παρέχει προθεσμίας εἰς οὐδόλως δηλώσαντας δυστροποῦντας ἐργοδότας, εἰς αὐτοὺς οὐδεμίαν προθεσμίαν παρέχει διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὑποχρεώσεών των. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως Κρήτης Ε. Μπαντουβᾶς, ζητεῖ ὅπως κατὰ τὴν μελετωμένην ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ «μέτρων εἰρηνεύσεως» ἐξαιρεθῶσι τῆς ἀμνηστίας οἱ συνεργασθέντες μετὰ τῶν κατακτητῶν κλπ.» Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Κ. Καλλίας καταθέτει ἀναφορὰν ἐκτελωνιστῶν Χαλκίδος, διαμαρτυρομένων διὰ μελετώμενον παραμερισμὸν ἐπαγγέλματός των. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Κ. Καλλίας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου φυματικῶν Χαλκίδος, ζητοῦντος ἀνάκλησιν τῆς ἀποφάσεως περὶ καταργήσεως τοῦ ἀντιφυματικοῦ τμήματος τοῦ Δημοσίου Νοσοκομείου Χαλκίδος καὶ χρησιμοποίησιν τοῦ συλλεγέντος ποσοῦ διὰ τὴν ἵδρυσιν Σανατορίου κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Π. Κορκανοῦ Γενικοῦ Γραμματέως τῆς συντεχνίας καταστηματαρχῶν κουρέων Θεσ)νίκης καὶ προαστείων, παραπονουμένου κατὰ τοῦ Δ)τοῦ τοῦ Αʹ Ἀστυνομικοῦ τμήματος Θεσ)νίκης παρὰ τοῦ ὁποίου ὄχι μόνον δὲν τυγχάνει προστασίας διὰ τὰς ὀχλήσεις ἃς προξενοῦν εἰς αὐτὸν οἱ συγκάτοικοί του, ἀλλὰ τοὐναντίον μεροληπτικῶς ὑποθάλπει αὐτοὺς εἰς τρόπον ὥστε ἔχει περιαγάγει αὐτὸν ἐν ἀπογνώσει καὶ ζητοῦντος λῆψιν μέτρων προστασίας του. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος καὶ Φωκίδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν αὐτοκινητιστῶν Φθιώτιδος, διαμαρτυρομένων δι’ ἀθέμιτον συναγωνισμὸν Σ.Ε.Κ., καὶ ζητούντων ἀναπροσαρμογὴν τῶν κομίστρων τῶν Σ.Ε.Κ. πρὸς τὰ τῶν αὐτοκινήτων καὶ δικαίαν μεταχείρισιν. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Γαΐου Παξῶν, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ἀπὸ ἀπόψεως ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας τελείαν ἐγκατάλειψιν τῆς νήσου Παξῶν καὶ ζητοῦντος ἐπανάληψιν τῆς διακοπείσης ἀτμοπλοϊκῆς συγκοινωνίας τῆς Νήσου. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Κ. Καλλίας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἀντιπροσώπου Συνεταιρισμῶν Ψαχνῶν παρὰ τῇ Ἑνώσει Εὐβοίας, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν εἰσαγωγὴν πατάτας παρὰ τὴν ὕπαρξιν ἀποθεμάτων. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν γεωργῶν τοῦ χωρίου Εὐφημιανὰ Χίου ζητούντων ἀπαλλαγὴν τῶν μικροεπαγγελματιῶν ἐκ τῆς εἰσφορᾶς πρὸς τὸ

Τ.Ε.Β.Ε.

Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν ἐκτελωνιστῶν Χαλκίδος διαμαρτυρομένων διὰ τὴν κατάθεσιν νομοσχεδίου βλάπτοντος τὰ ἐπαγγελματικά των συμφέροντα. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Ναούσης ζητούσης ἐπιμήκυνσιν τῶν τοκοχρεωλυτικῶν δόσεων τῶν δανείων ἀνασυγκροτήσεως πληγέντων Ναουσέων ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν ἀπὸ 8 ἴσας ἑξαμηνιαίας δόσεις ὡς ἔχει σήμερον εἰς 30 τοιαύτας, ἀναπροσαρμοζομένων τόκων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Ν. Ζορμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐκτελωνιστῶν Χίου διὰ μελετωμένην κατάργησιν τοῦ ἐκτελωνιστικοῦ ἐπαγγέλματος διαμαρτυρομένων πρὸς τοῦτο ἐντόνως. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 69261)25.2.52 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων διὰ τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους εἰκαζομένους ἰδιοκτήτας ἀπαλλοτριωθέντων γηπέδων ἀεροδρομίου Τυμπακίου Κρήτης, Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν: Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Κάβδα. Εἰς ἀπάντησιν τῆς διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1065)472)11.2. 1952 ὑμετέρου ἐγγράφου διαβιβασθείσης ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 237 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Π. Κάβδα ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἀκόλουθα. 1. Ὡς ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτῆς τῆς 15.2. ἐ. ἔ. καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Στράτου, Καλαντζῆ καὶ Γεροθανάση ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὸ ζήτημα τῆς ἀπορροφήσεως τῶν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν εὑρισκομένων ἀπωλήτων καπνῶν παλαιῶν ἐσοδειῶν. Τὸ μέτρον ὅμως τῆς συγκεντρώσεως τῶν καπνῶν τούτων ὑπὸ τοῦ Κράτους προσκρούει εἰσέτι εἰς τὴν ἀδυναμίαν ἐξευρέσεως τοῦ ἀναγκαιοῦντος κονδυλίου τὸ ὁποῖον προϋπολογίζεται εἰς σημαντικὸν ποσόν. Τὸ ἀπαιτηθὲν διὰ τὴν καταβολὴν τοῦ συμπληρωματικοῦ τιμήματος τῶν καπνῶν ἐσοδείας 1950 χρηματικὸν ποσὸν ἀνερχόμενον εἰς 140.000.000.000 δραχμῶν μετεβιβάσθη εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν δικαιούχων καπνοπαραγωγῶν κατὰ δόσεις κατόπιν τῆς ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἀποφυγὴν διογκώσεως τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας. Ἡ τελευταία δόσις τοῦ ποσοῦ τούτου ἐξ 28.000.000.000 δραχμῶν ἐτέθη εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ΑΤΕ ἐντὸς τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου ἐ. ἔ. καὶ προωθήθη εἰς τὰ Ὑπ)τα αὐτῆς. Κατόπιν τούτου προβλέπεται ὅτι ἐὰν δὲν ἔχει συντελεσθῆ ἤδη ἡ καταβολὴ τοῦ πρὶμ εἰς ὅλους ἐν γένει τοὺς παραγωγοὺς καὶ συνεπῶς καὶ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς Δράμας θὰ ὁλοκληρωθῇ κατ’ αὐτάς. 3. Ὑπὸ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς ἀκολουθουμένης παρ’ αὐτῆς πολιτικῆς, περιορισμοῦ τῆς κυκλοφορίας τοῦ νομίσματος ἐντὸς τῶν ἐπιτρεπομένων ὁρίων πρὸς ἀποφυγὴν διογκώσεως αὐτῆς ἀπεφασίσθη ἡ χορήγησις εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τῶν δανείων ἐπὶ πλασματικῷ ἐνεχύρῳ καπνοῦ ἐσοδείας 1951 εἰς δύο δόσεις. Ἡ καταβολὴ τῆς πρώτης δόσεως ὡλοκληρώθη ἤδη, ἀπὸ 10ημέρου δὲ ἐδόθη ἡ ἔγκρισις καὶ διὰ τὴν καταβολὴν καὶ τῆς δευτέρας δόσεως τῶν ἐν λόγῳ δανείων. 4. Ὑπὸ τῆς Κυβερνητικῆς Ἐπιτροπῆς καπνοῦ ἐλήφθησαν ἤδη σχετικαὶ ἀποφάσεις ἐπὶ τῶν ληπτέων ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν καπνῶν ἐσοδείας 1951 προστατευτικῶν μέτρων. Αἱ ἀποφάσεις αὗται συνιστάμεναι εἰς τὸν καθορισμὸν τοῦ καταβλητέου πρὶμ ἐπὶ νέας βάσεως διὰ τὰ καπνὰ τῆς ἀνωτέρω ἐσοδείας ἐνεκρίθησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κατὰ τὴν συνεδρίασίν του τῆς 16ης Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. 5. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος προβαίνει εἰς τὴν ἀσφάλισιν καπνῶν μόνον κατὰ τῶν κινδύνων ἐκ θεομηνιῶν. Συνεπῶς τὰ ἐκ τῶν συμμοριτῶν καταστραφέντα καπνὰ ἐὰν ταῦτα ἀφορᾷ ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Κάβδα δὲν καλύπτονται δι’ ἀσφαλίσεως ὑπὸ τῆς ΑΤΕ καὶ δὲν ἀποζημιώνονται παρ’ αὐτῆς.

Ὁ Ὑφυπουργὸς

Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Μανέντη. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν ὑμῖν τὴν ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 245 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Μανέντη ἡμετέραν ἀπάντησιν, ἔχουσαν ὡς κατωτέρω καὶ νὰ παρακαλέσωμεν, ὅπως ἀνακοινώσητε ταύτην εἰς τὸν ἐρωτήσαντα βουλευτήν. Συμφώνως πρὸς τοὺς ὅρους τῆς Συμφωνίας Ἑλληνο– ἰταλικῆς Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, ἡ Ἑλλὰς ὑποχρεοῦται ὅπως εἰσάγῃ εἰς τὴν Ἰταλίαν τὰς πρώτας ὕλας τὰς ἀπαιτουμένας διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἐξ Ἰταλίας βάσει τῆς ὡς ἄνω συμφωνίας προμηθευομένων ἀγαθῶν. Μεταξὺ τῶν πρώτων ὑλῶν, ὧν ἔδει νὰ εἰσαγάγῃ ἡ Ἑλλὰς εἰς Ἰταλίαν, περιελαμβάνετο καὶ ποσότης 11.000 κυβικῶν ξυλείας. Ἡ ὡς ἄνω ποσότης ἠγοράσθη τὴν 15 Νοεμβρίου 1951 μέσῳ Ἑταιρείας Ν. Διαμαντῆ ἐκ Φινλανδίας, καὶ προωρίζετο δι’ Ἰταλίαν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῆς ρηθείσης ὑποχρεώσεώς μας. Ἐπειδὴ ἐκ τηλεγραφημάτων τῆς Ἑλληνικῆς πρεσβείας Ρώμης προέκυψεν ὅτι τὸ διαστασολόγιον τῆς παραγγελθείσης ξυλείας δὲν ἦτο τὸ κατάλληλον διὰ τὴν Ἰταλικὴν ἀγοράν, πρὸς ἀποφυγὴν ζημιῶν ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τὴν Ἑταιρείαν «Διαμαντῆ» ἵνα τὰ πλοῖα τὰ κομίζοντα τὴν ξυλείαν πλεύσωσιν εἰς Πειραιᾶ. Ἤδη ἡ ὡς ἄνω ξυλεία ἐτέθη εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας διὰ τὰς ἀνάγκας αὐτοῦ, διετάχθη δὲ ἡ ἐνέργεια διοικητικῶν ἀνακρίσεων πρὸς διαλεύκανσιν τῆς ὅλης ὑποθέσεως. Ὁ Ὑπουργὸς

(ἄνευ Χαρτοφυλακίου)

Ι. ΖΙΓΔΗΣ

III. Τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Δράμας κ. Π. Κάβδα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1062)469)11.2.1952 ὑμετέρου ἐγγράφου ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τόσον διὰ τὴν ἀνακαίνισιν τῶν ὁδῶν, ὅσον καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν γεφυρῶν τῶν ἀναφερομένων εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 234 ἐ. ἔ., ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Δράμας κ. Π. Κάβδα δὲν χορηγοῦνται αἱ ἀπαιτούμεναι πιστώσεις ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Μόνον διὰ τὴν στοιχειώδη συντήρησιν τῶν Ἐθνικῶν ὁδῶν διατίθενται μηνιαίως κατὰ νόμον χρηματικὰ ποσὰ ἐκ τοῦ οἰκείου συμφωνητικοῦ ἔργου «Β», καὶ ταῦτα εἰς περιωρισμένην ἔκτασιν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ρουμάνη. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 998)427 8 Φεβρουαρίου 1952 ἐγγράφου σας, ἀφορῶντος ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γ. Ρουμάνη περὶ τῆς λειτουργίας τῶν δημοτικῶν σχολείων τῆς ἐπαρχίας Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς (ἀριθ. βιβλ. ἐρωτ. 231), ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Μεταξὺ τῶν μονοταξίων δημοτικῶν σχολείων τῆς ὡς ἄνω περιφερείας δὲν ὑφίστανται τοιαῦτα πληθωρικὰ ἀριθμοῦντα ἄνω τῶν 80ήκοντα μαθητῶν, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν παρ’ ἡμῖν τηρουμένων στοιχείων. Πρὸς τούτοις γνωρίζομεν ὑμῖν, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὰς προαγωγὰς τοῦ ὡς ἄνω σχολείου, καίτοι ὑφίστανται σχετικαὶ προτάσεις τῶν οἰκείων Ἐποπτικῶν Συμβουλίων, αὗται δὲν ἐκτελοῦνται ἐλλείψει πιστώσεων. Ἀπὸ τὰς ἐλαχίστας δοθείσας κατὰ τὸ παρελθὸν (300 περίπου δι’ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα) ἐδημιουργήθησαν ἐννέα (9) νέαι θέσεις δ)λων εἰς Λακωνίαν διὰ τῆς ἱδρύσεως ἢ προαγωγῆς σχολείων. Διὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν ὡς ἄνω προτάσεων προαγωγῶν δημ. σχολείων πρέπει νὰ ἐγκριθῇ ὑπὸ τῆς Γ.Δ.Δ.Λ. ἡ δημιουργία 5700 νέων θέσεων δ)λων εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν. Εἰς ὁλόκληρον ἄλλωστε τὴν περιφέρειαν Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, ὑφίστανται σήμερον πέντε (5) ἐν συνόλῳ κεναὶ θέσεις δ)λων καὶ δ)σσῶν. Ἡ τυχὸν παρατηρουμένη ἔλλειψις διδακτικοῦ προσωπικοῦ ὡς καὶ ἡ ἀπουσία τινῶν ἐκ τῶν ὑπηρετούντων δ)λων, ὀφείλεται, ἀφ’ ἑνὸς εἰς τὸ γεγονὸς τοῦ ὅτι μέγας ἀριθμὸς τούτων ὑπηρετεῖ εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ἐθνικοῦ στρατοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὸ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπουσιάζουν τινὲς λόγῳ κανονικῆς ἢ ἀναρρωτικῆς ἀδείας.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΜΙΧΑΗΛ

Ὁ κ. Ν. Κρασαδάκης (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναγνωρίσεως γάμων τελεσθέντων ὑπὸ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Λιμενικοῦ Σώματος». Ὁ κ. Ι. Παπαδάκης (Ὑφυπ. Συγκοιν.) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ στεγάσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων ὀργανικῶν διατάξεων τῆς Ταχ. Ὑπηρεσίας καὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας τοῦ Ταχυδρομικοῦ Προσωπικοῦ». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 608)1949, 663)1949, 760)1950, καὶ 1077)1950 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως τῆς περὶ Τ. Α.Ο.Λ. Νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Θεοχαρίδης, Γ. Σπυρόπουλος, Μ. Κῦρκος, Ν. Ζορμπᾶς, Α. Στεφάνου, κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ 1540)50 καὶ 1912)51 Α. Ν. καὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1912)51 Α. Ν. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Λ. Δερτιλῆς, Ε. Σαββόπουλος καὶ Η. Παπαηλιοῦ καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1540)50 καὶ 1912)51 Α. Ν. καὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1912) 1951 Α. Ν. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Τούντας, Μ. Γαληνὸς καὶ Α. Βουλόδημος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1540)50 καὶ 1912)51 Α. Ν. καὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1912)51 Α. Ν. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος, Π. Ντεντιδάκης, Θ. Σαράντης καὶ Μ. Χλουβεράκης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ στεγάσεως τῶν Ταχυδρομείων καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων ὀργανικῶν διατάξεων τῆς Ταχ. Ὑπηρεσίας καὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας τοῦ Ταχυδρομικοῦ Προσωπικοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Χούτας καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς Ἀνθυπασπιστὰς Χωροφυλακῆς». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μάρτης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς Ἀνθυπασπιστὰς Χωροφυλακῆς».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν, ἔχει τὸν λόγον.

§8Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, νομοσχέδιον «περὶ τῶν διὰ λεωφορείων αὐτοκινήτων συγκοινωνιῶν», ρυθμίζον τὰς συγκοινωνίας τῶν λεωφορείων ἀστικῶν καὶ ὑπεραστικῶν καὶ παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι μὲ ἤγαγον εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ ὑποβάλω τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κρίσιν σας. Ὅταν ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν, εὗρον μίαν κατάστασιν ἄρρυθμον καὶ διατάξεις ἐγκατεσπαρμένας εἰς διαφόρους νόμους ὅσον ἀφορᾷ τὰ αὐτοκίνητα, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως καὶ ρύθμισιν τῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ τῆς κατοχῆς αὐτῶν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὁ ὁποῖος, ἐκτιθέμενος ἐνώπιον ὑμῶν, θὰ προκαλέσῃ ζωηρὰν τὴν διαμαρτυρίαν διὰ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ἐκράτει. Κύριοι βουλευταί, τὰ λεωφορεῖα διαιροῦνται εἰς δύο κατηγορίας, τὴν κατηγορίαν τῶν ἀστικῶν καὶ τῶν ὑπεραστικῶν. Τὰ λεωφορεῖα τῶν ἀστικῶν γραμμῶν εἶναι τὰ λεωφορεῖα τῶν Ἀθηνῶν τὰ ὁποῖα λειτουργοῦντα διὰ τριάκοντα κοινῶν ταμείων καὶ καθὼς ἀποδεικνύει ἡ στατιστικὴ τοῦ Ο.Ε.Α.Σ., εἰσέπραξαν κατὰ τὸ 1951 ἡμερησίως εἰς μὲν τὰς τέσσαρας γραμμὰς 600–700 χιλιάδας εἰς δέκα τρεῖς γραμμὰς ἀπὸ 700–800 χιλιάδας, καὶ ἀπὸ τὰς ἄλλας δέκα τρεῖς ἀπὸ 800–920 χιλιάδας ἡμερησίως ἕκαστον αὐτοκίνητον καθ’ ὅλον τὸ ἔτος τοῦ 1951 κατὰ μέσον ὅρον. Τὰ ὑπεραστικὰ αὐτοκίνητα διαιροῦνται εἰς δύο κατηγορίας, εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν γονίμων γραμμῶν καὶ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀγόνων. Εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν ἀνήκουν περὶ τὰ 600 περίπου αὐτοκίνητα καὶ αἱ γραμμαὶ αὐταὶ εἶναι αἱ γραμμαὶ αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐξόρμησιν τὰς Ἀθήνας πρὸς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν. Αἱ ἄλλαι γραμμαὶ ἐντὸς τῶν Νομῶν, εἶναι αἱ ἄγονοι λεγόμεναι γραμμαὶ αἱ ὁποῖαι ἐξυπηρετοῦνται ἀπὸ 1700 αὐτοκίνητα τῶν ὁποίων τὰς εἰσπράξεις γνωρίζει κατὰ μέσον ὅρον τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀπὸ ἄλλα 800 περίπου τῶν ὁποίων αἱ εἰσπράξεις δὲν εἶναι καταχωρημέναι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἔλεγχον ἐπ’ αὐτῶν τὸ Ὑπουργεῖον. Αἱ γόνιμοι γραμμαί, κ. βουλευταί, κατὰ τὸ 1951 εἰσέπραξαν κατὰ μέσον ὅρον μηνιαίως 16 ἑκατομμύρια δραχμὰς κατὰ αὐτοκίνητον. Ἀφ’ ἧς συνετάχθησαν τὰ νομοσχέδια καὶ ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου ἀπὸ ὡρισμένους ἀσκεῖται ἕνας ἀγὼν διὰ τῶν ἐφημερίδων, διὰ τῶν προκηρύξεων καὶ διὰ πλαστῶν καὶ συκοφαντικῶν ψηφισμάτων συνεδρίων. Οἱ κύριοι αὐτοὶ εἶναι οἱ ἐκπροσωποῦντες τὰς γραμμὰς τῆς Πελοποννήσου, τῶν Ἰωαννίνων, τοῦ Βόλου, τῆς Λαρίσης καὶ τῆς Λαμίας, αἵτινες κατὰ μέσον ὅρον εἰσπράττουν κατὰ μῆνα ἀπὸ 24–27 ἑκατομμύρια, ἐνῷ τὰ αὐτοκίνητα τῶν ἀγόνων γραμμῶν, κατ’ ἀνώτατον ὅριον δὲν ὑπερβαίνουν τὰ 6–7 ἑκατομμύρια κατὰ μέσον ὅρον τὸν μῆνα. Πρὸ τοιαύτης εὑρεθεὶς καταστάσεως ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκμετάλλευσιν, ἀπεφάσισα τὴν σύνταξιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχεδίου, συστήσας ἐπιτροπὴν ἐκ τριῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων ἐντιμωτάτων, εἰς τοὺς ὁποίους ἔδωσα τὰς γενικὰς γραμμάς, αἵτινες συνίστανται εἰς τὰ ἑξῆς: Ἐν πρώτοις θὰ σᾶς εἴπω τὰ ὀνόματα τῶν ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτήν. Εἶναι ὁ Νομικὸς Σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου Συγκοινωνιῶν κ. Μαγγιῶρος, ὁ ἀσκῶν τὰ καθήκοντα τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ κ. Σίνης καὶ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου κ. Κουρφάος. Αἱ βασικαὶ γραμμαὶ τὰς ὁποίας ἔδωσα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς εἶναι αἱ ἑξῆς: Πρῶτον τὸ αὐτοκίνητον δέον ν’ ἀνήκῃ εἰς τὸν κατ’ ἐπάγγελμα αὐτοκινητιστήν. Διὰ νὰ γίνῃ αὐτό, κύριοι βουλευταί, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν Κυβέρνησις ἀστικοῦ Κράτους νὰ προβῇ εἰς τὴν δήμευσιν τῆς κτηθείσης περιουσίας διότι σημειωθήτω ὑπάρχουν κάτοχοι 8 καὶ 10 αὐτοκινήτων ἂν μὴ περισσοτέρων, πρέπει δὲ νὰ γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουν κάτοχοι αὐτοκινήτων φαρμακοποιοί, μπακάληδες, παπάδες καὶ παντὸς ἐπαγγέλματος ἐκτὸς τοῦ αὐτοκινητιστοῦ, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ αὐτὸ λέγω καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ διαταραχὴ εἰς τὸ σύστημα τῆς περιουσίας, εἴπομεν νὰ ὁρίσωμεν ὅριον ζωῆς τοῦ αὐτοκινήτου, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁποίας ἡ ἀντικατάστασις δὲν θὰ ἐπιτραπῇ, εἰ μὴ μόνον, εἰς τὸν κατ’ ἐπάγγελμα αὐτοκινητιστὴν καὶ ἐφ’ ὅσον οὗτος δὲν θὰ ἔχῃ πλείονα τῶν δύο αὐτοκίνητα. Δεύτερον ἡ ἐξίσωσις εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ αὐτοκινήτου. Πρὸς τοῦτο ὥρισα τὴν ἵδρυσιν κοινῶν ταμείων κατὰ Νομούς, εἰς τὰ ὁποῖα κοινὰ ταμεῖα θὰ ἀνήκουν τὰ αὐτοκίνητα ὅλου τοῦ Νομοῦ καὶ ἐκεῖνα ποὺ ἐξυπηρετοῦν τὰς γονίμους καὶ ἐκεῖνα ποὺ ἐξυπηρετοῦν τὰς ἀγόνους γραμμάς, ἵνα, ἀπὸ κοινοῦ ἐκμεταλλευόμενα ταύτας, ἐξισωθοῦν ὡς πρὸς τὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ δυνηθοῦν νὰ ἀποζήσουν ὅλα. Δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὰ αὐτοκίνητα νὰ καταστραφοῦν, διότι ἡ καταστροφὴ αὐτῶν ἀποτελεῖ ἐθνικὴν ζημίαν, ἂν σκεφθῇ μάλιστα κανεὶς ὅτι τὰ πλεῖστα ἐξ αὐτῶν ἔχουν γίνει μὲ δολλάρια, τὰ ὁποῖα διετέθησαν ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ. Ἐπίσης εἶπον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι θὰ καταργηθοῦν οἱ διαχειρισταὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ τύραννοι τῶν αὐτοκινητιστῶν, δρομολογοῦντες τὰ αὐτοκίνητα, τὰ δὲ ταμεῖα καθ’ ὃν τρόπον θέλουν καὶ θὰ διοικοῦνται παρὰ Διοικητικοῦ Συμβουλίου ἐκλεγομένου διὰ τῆς συνελεύσεως τῶν αὐτοκινητιστῶν. Καὶ διὰ νὰ ἔχῃ καὶ τὸ Κράτος μίαν ἐπίβλεψιν, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε μέχρι τοῦδε, διότι οὐδὲν δικαίωμα ἔχει ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐπέμβῃ καὶ νὰ ἐλέγξῃ κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικὸν τὴν διαχείρισιν, προβλέπει τὸ νομοσχέδιον τὴν τοποθέτησιν παρ’ ἑκάστῳ ταμείῳ κυβερνητικὸν ἐκπρόσωπον ἄνευ ψήφου, ὁ ὁποῖος θὰ παρακολουθῇ καὶ τὸν τρόπον τῆς διοικήσεως καὶ τῆς διαχειρίσεως.

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὶ μισθὸν θὰ λαμβάνῃ;

§10Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Θὰ εἶναι ὑπάλληλος ἀπεσπασμένος καὶ συνεπῶς δὲν ὑπάρχει ζήτημα μισθοῦ. Οὔτε περὶ ἐπιδόματος ὁμιλεῖ τὸ νομοσχέδιον. Ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ οἱ αὐτοκινητισταὶ παρεπονοῦντο ὅτι ὑπάρχουν πολλὰ αὐτοκίνητα καὶ δὲν ἱκανοποιοῦνται —καὶ ἀσφαλῶς τῶν ἀγόνων γραμμῶν δὲν ἱκανοποιοῦνται, ὄχι ὅμως καὶ τῶν γονίμων—τὸ νομοσχέδιον ἱδρύει ταμεῖον ἀποσυμφορήσεως κατὰ Νομόν, ὥστε οἱ ἴδιοι οἱ αὐτοκινητισταὶ νὰ κηρύξουν ὅτι πρέπει νὰ ἀποσυμφορηθοῦν τὰ αὐτοκίνητα καὶ νὰ συνεισφέρουν ἕνα ποσοστὸν ἐκ τοῦ ὁποίου νὰ δημιουργηθῇ τὸ ἀναγκαῖον κεφάλαιον πρὸς ἀποσυμφόρησιν. Ἑτέρα βασικὴ ἀρχὴ ἡ ὁποία τίθεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ὅτι τὸ Κράτος εἶναι ὁ παραχωρητὴς τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὁδῶν. Μέχρι τοῦδε δὲν ὑπῆρχε τοιαύτη διάταξις καὶ εἶναι δυνατὸν ποτὲ τὸ Κράτος νὰ ἀπεμπολήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς κυριότητος τῶν ὁδῶν καὶ τῶν μέσων τῆς συγκοινωνίας; Διότι εἶναι δυνατὸν αὔριον τὸ Κράτος ἢ μία οἱαδήποτε Κυβέρνησις νὰ θελήσῃ νὰ ὁρίσῃ ἄλλον τρόπον ἐκμεταλλεύσεως ἀπὸ τὸν σημερινόν. Διὰ τοῦτο ὁρίζεται ὅριον χρονικὸν παραχωρήσεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὁδῶν. Οἱ λόγοι αὐτοί, κ. βουλευταί, καὶ κυρίως ἡ ἐξίσωσις τῆς ἐκμεταλλεύσεως καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ Κράτους τῆς παραχωρήσεως τῶν ὁδῶν, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐξήγειρον τοὺς αὐτοκινητοπατέρας, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ κάτοχοι τῶν πολλῶν αὐτοκινήτων καὶ ἐκμεταλλεύονται τὰς γονίμους γραμμὰς καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐδίστασαν ὄχι μόνον νὰ κάμουν προκηρύξεις κατὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ τῆς διευθύνσεως τῶν αὐτοκινητιστῶν καὶ νὰ τοὺς ἀποκαλοῦν ἀνικάνους, ἀλλὰ προέβησαν καὶ εἰς τὴν σύνταξιν πλαστῶν συνεδριάσεων δῆθεν κατὰ Σεπτέμβριον 1951 ἀνωτάτων λειτουργῶν τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι συνεσκέφθησαν καὶ συνεζήτησαν λαβόντες ὡς κεφάλαιον 100 χιλιάδας λίρας Ἀγγλίας, καθαπτόμενοι οὕτω τῆς ὑπολήψεως ἀνωτάτων ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν σέμνωμα καὶ τιμὴν διὰ τὴν ἑλληνικὴν ὑπαλληλίαν. Καὶ δὲν ἐδίστασαν νὰ τὸ ἐκτυπώσουν αὐτὸ καὶ νὰ τὸ ἐκπέμψουν εἰς ὅλα τὰ ἄκρα τῆς Ἑλλάδος διὰ νὰ δημιουργήσουν ἀτμόσφαιραν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί, κ. βουλευταί, εὑρίσκονται οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εὑρίσκοντο εἰς τὰς Ἀθήνας καθ’ ὅλον τὸ 1951. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Βουλήν, ὅπως συντρέξῃ τὸν Ὑπουργὸν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀποδοθῇ ἡ δικαιοσύνη εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ εἰς τὴν κυριότητα τῶν αὐτοκινήτων, περιερχομένων τούτων εἰς τοὺς κατ’ ἐπάγγελμα αὐτοκινητιστάς, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποτελῇ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν ὅλων μας. (Χειροκροτήματα).

§11Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Οἱ ὑπάλληλοι τοὺς ὁποίους ἀνεφέρατε κατὰ τὴν περίοδον καθ’ ἣν ἔγιναν αἱ ἀνωμαλίαι, ὑπηρέτουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον; Διατὶ δὲν κατηγγέλθησαν τότε;

§12Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Λυποῦμαι διότι ἀναλαμβάνετε νὰ ὑποστηρίξητε ἕνα πλαστὸν ἔγγραφον.

§13Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ μοῦ ἀπαντήσητε μίαν ἀλήθειαν. Ἦσαν ὑπάλληλοι τότε;

§14Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπ. Συγκοιν.). Τὸ ἔγγραφον ἐτυπώθη προχθὲς ὅταν ἐκοινοποιήθη τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ Γενικὸν Λογιστήριον διὰ νὰ «θολώσουν τὰ νερά». Οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπάλληλοι, λαβόντες γνῶσιν ὑπέβαλον μηνύσεις εἰς τὸν Εἰσαγγελέα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συν)σμοῦ Ἀναπήρων καὶ Συνταξιούχων Ι.Κ.Α. Θεσ) νίκης, ζητοῦντος ἄμεσον συνέχισιν τῆς ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1951 περικοπείσης ἐπιδοτήσεως τῶν φυματικῶν κλπ. καὶ ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας.

§16Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Τὸ θέμα, κύριε Πρόεδρε, τῆς συνεχίσεως τῆς ἐπιδοτήσεως τῶν φυματικῶν συνταξιούχων ἐξηντλήθη νομίζω, κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, διότι τὸ ἀνέπτυξαν ἄλλοι συνάδελφοι, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἔδωσε μίαν ἀπάντησιν σχετικῶς ἱκανοποιητικήν.

§17Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Εἶπον ὅτι ἀπὸ μηνῶν τὸ ζήτημα ἔχει τακτοποιηθῆ. Δὲν νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι «σχετικῶς ἱκανοποιητικόν». Τὶ θὰ ἠθέλατε νὰ γίνῃ;

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ρῖζος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἐπιτροπῆς γεωργῶν ἀποκατασταθέντων εἰς ἀποξηρανθείσας γαίας Μακεδονίας, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ ζητούσης ἀναστολὴν καταβολῆς τῶν προσωρινῶν δόσεων κλπ.

§19Χ. ΡΙΖΟΣ. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, ὅπως ἐξετασθῇ μετὰ προσοχῆς καὶ εὐμενείας ἡ ἀναφορὰ αὕτη τῶν ἀποκατασταθέντων γεωργῶν εἰς τὰς ἀποξηρανθείσας γαίας Μακεδονίας καὶ νὰ λυθῇ ὁριστικῶς τὸ θέμα τοῦτο, διὰ τὸ ὁποῖον δικαίως διαμαρτύρονται οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἀλιβερίου, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ἀσκουμένην ὑπὸ τοῦ Τ.Ε.Β.Ε. πίεσιν ἀναδρομικῆς καταβολῆς εἰσφορᾶς κλπ. καὶ ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας.

§21Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐξ ὅλης τῆς Ἑλλάδος καταφθάνουν καθημερινῶς ἔντονοι διαμαρτυρίαι τῶν ἐπαγγελματικῶν καὶ βιοτεχνικῶν ὀργανώσεων, διὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν ἀταξίαν εἰς τὸ ΤΕΒΕ, τὸ ὁποῖον δὲν ἐκπληροῖ τὴν ἀποστολήν του καὶ δὲν ἐξυπηρετεῖ τὸν εἰς τὰς ἐπαρχίας βιοῦντα ἐπαγγελματικὸν καὶ βιοτεχνικὸν κόσμον. Συγκεκριμένως χιλιάδες συνταξιοῦχοι τοῦ ΤΕΒΕ παραπονοῦνται α) διότι τὸ Ταμεῖον προβαίνει ἀπό τινος χρόνου εἰς τὴν λῆψιν καταναγκαστικῶν μέτρων διὰ τὴν εἴσπραξιν ἀναδρομικῶν ἀπὸ τοῦ 1939 εἰσφορῶν, παραβλεπομένης τῆς οἰκονομικῆς ἀδυναμίας τῶν μικροεπαγγελματιῶν ἰδίως, οἱ ὁποῖοι ἀδυνατοῦν νὰ καταβάλουν ἀθρόως μεγάλα ποσά, β) διότι τὸ ΤΕ-ΒΕ καθυστερεῖ ἀπὸ μηνῶν τὴν ἐπανεξέτασιν τῶν φακέλλων τῶν βοηθηματούχων, προκειμένου νὰ μετατραποῦν τὰ βοηθήματα ταῦτα εἰς τακτικὰς συντάξεις καὶ ὑποβάλλει τοὺς συνταξιούχους εἰς ταλαιπωρίας προσκομίσεως νέων δικαιολογητικῶν καὶ γ) διότι τὸ Ταμεῖον, μετὰ τὴν προσωρινὴν ρύθμισιν, τῇ ἐπεμβάσει τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ὑπουργοῦ Ἐργασίας, καταβολῆς ποσοστοῦ 60% τῶν βοηθημάτων ἀπὸ 1 Σεπτεμβρίου μέχρι 31 Δεκεμβρίου 1951, διέκοψεν ἔκτοτε τὴν καταβολὴν τοῦ βοηθήματος. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον καὶ ἀναφέρεται εἰς μίαν νομιμόφρονα καὶ συμπαθῆ τάξιν, τὴν τάξιν τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐργασίας νὰ προβῇ εἰς αὐστηρὰς συστάσεις εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ ΤΕΒΕ, ἵνα τεθῇ τέρμα εἰς τὴν ἀνωμαλίαν αὐτὴν καὶ παρασχεθῇ προστασία καὶ ἀρωγὴ εἰς ἀναξιοπαθοῦντας, βιοπαλαιστάς. Ἰδιαιτέρως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως συνεχίσῃ τὸ ἐπιδειχθὲν ἐνδιαφέρον του καὶ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὸ ΤΕΒΕ ἵνα ἐκπληρώσῃ τὰς ἀνειλημμένας ὑποχρεώσεις του καὶ ἀρχίσῃ τὴν καταβολὴν τῶν βοηθημάτων, ἀφοῦ παρατείνεται κατὰ τρόπον ἀφόρητον ἡ διαδικασία τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ἀνακατατάξεως τῶν συντάξεων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ κατάστασις αὐτὴ τῆς οἰκονομικῆς ἐξαθλιώσεως τῶν βοηθηματούχων, ὧν διεκόπη ἡ παροχὴ τῆς συντάξεώς των καὶ οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ μεγαλύτερον ποσοστὸν τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν τῆς χώρας. Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν διατυπώσεων, αἱ ὁποῖαι τίθενται εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς ἀνακατατάξεως τῶν συντάξεων. Εἰδικώτερον, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀναφορᾶς τῆς ἑνώσεως ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Ἀλιβερίου, κάμνω τὴν διευκρίνησιν, ὅτι ἡ ὀργάνωσις αὕτη δὲν ἐζήτησε τὴν μὴ καταβολὴν τῶν εἰσφορῶν τῶν ἠσφαλισμένων, ἀλλὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἀναδρομικῶν εἰσφορῶν ἀπὸ τοῦ 1939 καὶ τὴν μὴ λῆψιν καταναγκαστικῶν μέτρων κατὰ τῶν μικροεπαγγελματιῶν, διὰ τὴν ἀθρόαν εἴσπραξιν τῶν εἰσφορῶν. Τέλος ἐπιβάλλεται νὰ ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον καταργήσεως τῆς ὑποχρεωτικῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ Ταμεῖον τῶν μικροεπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν τῶν χωρίων τοὐλάχιστον κάτω τῶν 3.000 κατοίκων.

§22Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Πρὸ δέκα ἡμερῶν τὸ ἴδιο θέμα ἦλθεν ὑπὸ τοῦ κ. Μπουρνιᾶ καὶ μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ εἴπω ὅτι τὸ ΤΕΒΕ εἶναι ἀνεξάρτητος ὀργανισμὸς ὁ ὁποῖος στηρίζεται εἰς τὴν ἰδέαν ὅτι ἀνάλογα μὲ τὰς εἰσφορὰς ποὺ εἰσπράττουν θὰ εἶναι αἱ εἰσπράξεις καὶ αἱ ἀπολαβαὶ κατὰ μῆνα. Ἐθέσατε καὶ τότε τὸ πρόβλημα ὁλοκλήρου τοῦ ΤΕΒΕ καὶ ὅπως εἶπον τὸ θέμα ὑπῆρχεν ἐν μελέτῃ ἤτοι τὸ θέμα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν καθυστερουμένων εἰσφορῶν καὶ τῆς ἀπονομῆς τῶν συντάξεων. Ὑπάρχουν πολλοὶ οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν ὅτι ἀπέτυχεν ὁ θεσμὸς αὐτὸς καὶ ὅτι ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον αὐτὸν θὰ πρέπει νὰ μὴ πληρώσουν τὰς εἰσφοράς των. Κύριοι ἂν ἡ εἰσφορὰ τῶν διαφόρων ταμείων ἐξηρτᾶτο ἀπὸ μόνην τὴν θέλησιν τῶν ἠσφαλισμένων οὐδὲν ταμεῖον θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ λειτουργήσῃ καὶ νὰ σταθῇ. Ἡ πολιτεία ἔχει κάθε δικαίωμα καὶ κάθε ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ τὸ ἀπαιτούμενον κῦρος εἰς τὸ ταμεῖον ὥστε νὰ γίνεται κανονικὰ ἡ εἴσπραξις τῶν εἰσφορῶν. Πάντως εἶναι ἀναγκαία καὶ δὲν δύναται νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ἀναγκαστικὴ εἴσπραξις τῶν εἰσφορῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ θέμα τῶν βοηθημάτων εἰς τὴν περίοδον τῆς ἀνακατατάξεως εἰς τὸ παρελθὸν τὸ ταμεῖον εἶχεν ἀποφασίσει νὰ κάμῃ τὴν πληρωμὴν τῶν βοηθημάτων ἐγὼ δὲ ἐπίεσα ὅπως πληρωθοῦν ταῦτα καὶ ἐπληρώθησαν πράγματι κατὰ Σεπτέμβριον–Ὀκτώβριον καὶ Νοέμβριον. Θὰ ἐπανέλθω καὶ πάλιν νὰ πιέσω τὴν κατάστασιν διὰ νὰ πληρωθοῦν καὶ οἱ ὑπόλοιποι μῆνες. Παρακαλῶ πάντως τὸν κ. συνάδελφον νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ΤΕΒΕ δὲν λύεται, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ ἀμέσως εἰς ὀλίγας ἑβδομάδας, εὑρίσκεται τὸ ζήτημα ὑπὸ μελέτην καὶ ὅταν ἔχω τὴν δέουσαν λύσιν θὰ δώσω τὴν δέουσαν ἀπάντησιν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης ἔχει τὸ λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς ἐπαγγελματικῆς τάξεως ὀπτικῶν Ἰωαννίνων καὶ Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένης διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. μελετωμένην εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὀπτικῶν εἰδῶν.

§24Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Οἱ ὀπτικοὶ Ἰωαννίνων εἶχον διαμαρτυρηθῆ διότι ἐνῷ τὸ Ι.Κ.Α. εἶχε προκηρύξει δημοπρασίαν διὰ τὴν προμήθειαν ὀπτικῶν εἰδῶν, σήμερον μελετᾷ τὴν εἰσαγωγὴν ἀπ’ εὐθείας τῶν εἰδῶν αὐτῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Νομίζω κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ διαμαρτυρία τῶν ἐν λόγῳ ἐπαγγελματιῶν εὐσταθεῖ καὶ ὅτι πρέπει τὸ δίκαιον αἴτημά των νὰ ἱκανοποιηθῇ.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Δερδεμέζης ἔχει ἐπίσης τὸν λόγον ἐπὶ ἑτέρας ἐρωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας Ὑπουργόν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀπαγόρευσιν εἰς τοὺς ἁλιεῖς τῆς λίμνης Παμβώτιδος τῆς διὰ παραγαδίων ἁλιείας, κ.λ.π.

§26Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κατὰ τὸν μῆνα Νοέμβριον, κ. Πρόεδρε, εἶχον ὑποβάλει μίαν ἐρώτησιν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας, δι’ ἧς παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν λίμνην Παμβώτιδα τὴν διὰ παραγαδίων ἁλιείαν, ἡ ὁποία εἶναι ἀβλαβὴς μέθοδος ἁλιείας καὶ ἐκ τῆς ὁποίας ἀποζοῦν 50 οἰκογένειαι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν ἄλλον πόρον ζωῆς διότι εἶναι κάτοικοι αὐτῆς καὶ τῶν πέριξ περιοχῶν. Αἱ οἰκογένειαι αὐταί, δὲν ἔχουν οὔτε γεωργικὸν κλῆρον οὔτε τίποτε ἄλλο. Ἔχω τὸ προηγούμενον ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας κ. Κασιμάτης, κατὰ τὰς 24 Αὐγούστου ἐπέτρεψε διὰ διατάξεώς του τὴν διὰ παραγαδίων ἁλιείαν, ἀτυχῶς ὅμως εἰς τὰς 14 Σεπτεμβρίου διὰ νεωτέρας του τὴν ἀνέστειλε. Κύριε Πρόεδρε, ἐκτὸς τοῦ ὅτι οἱ πτωχοὶ αὐτοὶ ἁλιεῖς, ἐστερήθησαν τοῦ μοναδικοῦ πόρου ζωῆς των, ὑπέστησαν καὶ ἄλλας ὑλικὰς ζημίας ἐκ τῆς ἀγορᾶς τῶν παραγαδίων καὶ λοιπῶν ὑλικῶν. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας θὰ δώσῃ μίαν δικαίαν λύσιν διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς καὶ τὰς οἰκογενείας των, τῶν ὁποίων εἶναι προστάται καὶ εἶναι ἡ πλέον πενεστέρα τάξις ἀπὸ ὅλας τὰς ἄλλας.

§27Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐμπ. Ναυτιλίας καὶ προσωρ. Βιομηχ.). Αὔριον, κ. συνάδελφε, θὰ ἐξετάσω, εἰδικῶς τὸ θέμα καὶ θὰ δώσω ἀναλόγως ὁδηγίας. Ἔχω ἀναφορὰς βουλευτῶν καὶ ἄλλων περιφερειῶν. Δράττομαι, ὅμως, τῆς εὐκαιρίας νὰ ὑπομνήσω εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους ὅτι, ἐφέτος, ἡ ἁλιεία, εὑρίσκεται εἰς μίαν πάρα πολὺ κρίσιμον κατάστασιν καὶ πταίει, ἀσφαλῶς, ὁ κακὸς τρόπος τῆς ἁλιείας, διότι ἔχει καταστραφῆ ὁ γόνος. Βεβαίως, πρέπει, νὰ προσέξωμεν τὸ ζήτημα, ἐν τῷ πνεύματι τοῦ γενικοῦ συμφέροντος καὶ πρέπει εἰς τὰς 40–50 αὐτὰς οἰκογενείας νὰ δώσωμεν ἐργασίαν χωρίς, ὅμως, νὰ προκαλῆται καταστροφή.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀνα-

φορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἰταλικοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου ἐν Ἀθήναις».

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἰταλικοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου ἐν Ἀθήναις». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 608)1949, 663)49, 860)1950 καὶ 1077) 1950 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ.λ.π.», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς.

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν δεκτόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 608)1949, 663) 49, 860)1950 καὶ 1077)1950 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου κ.λ.π.», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἐκτελέσεως ἔργων κατεπειγούσης φύσεως εἰς Νοσηλευτικὰ καὶ Ὑγειονομικὰ ἱδρύματα κατὰ παρέκκλισιν τῶν περὶ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων καὶ περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ κειμένων διατάξεων».

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἐκτελέσεως ἔργων κατεπειγούσης φύσεως εἰς Νοσηλευτικὰ καὶ Ὑγειονομικὰ Ἱδρύματα κατὰ παρέκκλισιν τῶν περὶ ἐκτελέσεως Δημοσίων Ἔργων καὶ περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ κειμένων διατάξεων». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 132 τῆς 7ης Σ)βρίου 1936 «περὶ συστάσεως τμήματος πολιτικῶν ὑποθέσεων παρὰ τῇ Γενικῇ Διοικήσει Θράκης καὶ περὶ διορισμοῦ ἐπιθεωρητῶν Μουσουλμανικῶν Σχολείων ἐν Θράκῃ».

§35ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου 132 τῆς 7ης Σεπτεμβρίου 1936 «περὶ συστάσεως Τμήματος Πολιτικῶν Ὑποθέσεων παρὰ τῇ Γενικῇ Διοικήσει Θράκης καὶ περὶ διορισμοῦ Ἐπιθεωρητῶν Μουσουλμανικῶν Σχολείων ἐν Δ. Θράκῃ». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 353,872 καὶ 918 τοῦ 1947 καὶ 703 τοῦ 1948 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ὧν ἐνεκρίθησαν πιστώσεις διὰ τὴν ἐπισκευὴν ἐπιταχθέντων οἰκημάτων τῆς Ἑταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου πρὸς στέγασιν πολιτικῶν φυγάδων».

§37ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 353, 872 καὶ 918 τοῦ 1947 καὶ 703 τοῦ 1948 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ὧν ἐνεκρίθησαν πιστώσεις διὰ τὴν ἐπισκευὴν ἐπιταχθέντων οἰκημάτων τῆς Ἑταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου, πρὸς στέγασιν πολιτικῶν φυγάδων». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διαθέσεως τῶν κεφαλαίων καὶ προσόδων τοῦ κληροδοτήματος Σαράντη Ἀρχιγένους ὑπὲρ τῶν Ἐκπαιδευτηρίων Κοινότητος Νέων Ἐπιβατῶν (Θεσσαλονίκης)».

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διαθέσεως τῶν κεφαλαίων καὶ προσόδων τοῦ κληροδοτήματος Σαράντη Ἀρχιγένους ὑπὲρ τῶν ἐκπαιδευτηρίων τῆς κοινότητος Νέων Ἐπιβατῶν (Θεσσαλονίκης)». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως ἀνταλλαξίμων ἀκινήτων διὰ τὴν ἀνέγερσιν καὶ ἐπέκτασιν τῶν διδακτηρίων τοῦ Κράτους». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§41Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Κύριοι βουλευταί, ἀποδέχομαι τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «......(ἀναγινώσκει)... ....». Πρόκειται περὶ τροπολογίας εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου, δι’ ἧς παραχωροῦνται ἀνταλλάξιμοι γαῖαι, προκειμένου νὰ ἀνεγερθοῦν γυμναστήρια καὶ νεκροταφεῖα. Ἐπίσης ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βούλγαρη, ἀφορῶσαν τὸ σῶμα τῶν προσκόπων.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου ὡς ἐτροπολογήθη;

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως ἀνταλλαξίμων ἀκινήτων διὰ τὴν ἀνέγερσιν καὶ ἐπέκτασιν τῶν διδακτηρίων τοῦ Κράτους», ὡς ἐτροποποιήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ψηφίσεως τοῦ συνόλου. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διευκολύνσεως ἀστικῆς στεγάσεως καὶ χαρακτηρισμοῦ αὐτῆς ὡς δημοσίας ὠφελείας». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἔχει τὸν λόγον.

§45Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὑπάρχουν δύο τροπολογίαι εἰς τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον εἶναι τυπικὸν καὶ προβλέπει τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀστικοὶ συνοικισμοὶ ἔχοντες δι’ ἐλευθέρας ἀγορᾶς ἀποκτήσει ἐκτάσεις ἀλλὰ μέσα εἰς τὰς ἐκτάσεις αὐτὰς ὑπάρχουν μικραὶ νησίδες αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κτηθοῦν ἐλευθέρως, εἴτε διότι ὑπάρχουν δυσχέρειαι εἰς τοὺς τίτλους, εἴτε διότι ὑπάρχει προσπάθεια ἐκμεταλλεύσεως διὰ τὴν ἀξίαν καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν αἱ νησίδες δὲν ὑπερβαίνουν τὰ 15 ἑκατοστὰ τοῦ συνόλου τῆς ἐκτάσεως, χαρακτηρίζεται αὐτὸ ὡς δημόσιον ὄφελος. Νομίζω ὅτι ἐξυπηρετοῦμεν τὴν δημοσίαν ὠφέλειαν μὲ τὸ ἂν ἀπαλλοτριωθοῦν αἱ μικραὶ αὗται νησίδες μὲ τὸ παρὸν νομοθέτημα. Ὑπάρχει καὶ δευτέρα τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπέβαλαν πολλοὶ συνάδελφοι καὶ ἡ ὁποία προβλέπει τὴν ἄρσιν. Ἐπὶ γενομένων ἤδη εἰς τὸ παρελθὸν ἀπαλλοτριώσεων. Ὁ νόμος 4202 λέγει τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει).....».

§46Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Μήπως, κ. Ὑπουργέ, ἡ τροπολογία καλύπτει τὴν περίπτωσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως τὴν ὁποίαν γνωρίζετε;

§47Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Ὑπάρχει μία ἀμφισβήτησις περὶ ἀπαλλοτριώσεως ὑπὲρ συνεταιρισμοῦ Δ. Υ. Ποῖος ἰσχύει ἐκ τῶν δύο νόμων οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν; Ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀμφισβήτησις κυροῦμεν τὰ διατάγματα αὐτὰ πρὸς ἀποφυγὴν περαιτέρω ἀμφισβητήσεων. Πάντως κ. Κονίτσα, σᾶς δηλῶ ὅτι, δὲν πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως τὴν ὁποίαν ὑπαινίττεσθε.

§48Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἡ ἀποζημίωσις θὰ καταβληθῇ κατὰ τὸ Σύνταγμα;

§49Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργασίας). Μάλιστα. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη τροπολογία διὰ τὴν ὁποίαν θέλω νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν καὶ ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὸν οἰκοδομικὸν συνεταιρισμὸν τῶν βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν. Δὲν ἔχω κατ’ ἀρχὴν ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ μίαν τροπολογίαν ἡ ὁποία αἴρει ὡρισμένα ἐμπόδια τὰ ὁποῖα τίθενται εἰς τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ὡρισμένων ἐκτάσεων. Νομίζω ὅτι ὁ νομικὸς κόσμος δὲν ἔχει τίποτε νὰ ντραπῇ ζητῶν τὴν ὑπὸ κρίσιν τροπολογίαν. Θέλω τοῦτο νὰ τὸ τονίσω διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ἂν τυχὸν περάσῃ ἡ τροπολογία, ὅτι πρόκειται περὶ τροπολογίας τὴν ὁποίαν κρυφίως ἐψηφίσαμεν. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς τροπολογίας, μολονότι δὲν ἀνήκω εἰς τὴν κατηγορίαν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ὠφεληθοῦν, διότι θὰ ἐπωφεληθοῦν μόνον οἱ ἀκτήμονες, διότι ἐγὼ ἔχω ἕνα σπίτι τοῦ πατέρα μου καὶ συνεπῶς δὲν εἶμαι ὁ ἐπωφελούμενος. Νομίζω κ. κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἔχῃ τὸ μέτωπον ὑψηλὰ διότι ἔχει ἕνα παρελθὸν καὶ ἕνα παρὸν τὸ ὁποῖον πείθει τοὺς πάντας ὅτι εἶναι ἀδιάβλητον. Κατηγορία ἐναντίον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς, τονίζω τοῦτο ἵνα μὴ θεωρηθῇ ὅτι ἐπέρασε κρυφίως. Θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τύχῃ μιᾶς δικαίας διευκολύνσεως, ἀλλὰ αἱ δυσχέριαι αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν εἶναι δυσχέρειαι τυπικαί. Δὲν ἀρκεῖ ἡ συγκατάθεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας διὰ νὰ ἐνταχθῇ εἰς ἕνα νομοθέτημα μία τοιαύτη τροπολογία, χρειάζεται καὶ ἡ συγκατάθεσις τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν τῆς Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ βάσει τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον ἔχει, θέλῃ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἀποδοχὴν τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἐν τῇ ἁρμοδιότητί μου ἀποδέχομαι, ἂς τὸ πράξῃ. Δὲν γνωρίζω ὅμως τὶ θὰ κάμουν οἱ ἄλλοι συνάδελφοί μου. Ἐκ μέρους μου δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίρρησις.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον.

§51Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν θέλω ν’ ἀναπτύξω τὸ δρᾶμα τοῦ πολιτευομένου, διότι εἶναι ἀπολύτως γνωστόν, ὅτι ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλλάδος, ἤτοι ἀπὸ τὸ 1830, οἱ πολιτευόμενοι πεθαίνουν εἰς τὴν ψάθα πρὸς τιμὴν τῶν πολιτευομένων καὶ πρὸς τιμὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τζάκια ὁλόκληρα βουλευτῶν, οἰκογενειῶν πολιτευομένων, βιομηχάνων, μεγαλοκτηματιῶν, διαφόρων ἐπιστημόνων, κατεστράφησαν ἀπολύτως ἐκ τῆς πολιτικῆς μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἴδωμεν αὐτὰς τὰς οἰκογενείας τῶν πολιτευομένων νὰ μὴ ἔχουν στέγην καὶ νὰ μὴ ἔχουν ἄρτον. Παρέστην πρὸ τριετίας εἰς τὴν κηδείαν ἑνὸς ἄλλοτε συναδέλφου ἐπὶ 30ετίαν, τοῦ Κ. Οἰκονομίδου, βουλευτοῦ Ἄρτης. Εὑρέθη πεθαμένος εἰς ἕνα οἰκίσκον εἰς τὰ Κουπόνια μὲ δύο ἀδελφὰς ἀνυπάνδρους. Τὸ τέλος μας αὐτὸ θὰ εἶναι ἐφόσον ἔχομεν τὸ ἴδιον μυαλό, τὸ ὁποῖον εἴχομεν μέχρι σήμερον. Αὐτὸ τὸ ἠξεύρει ὁ λαός, διότι ἐὰν δὲν τὸ ἤξευρε, δὲν θὰ μᾶς ἔστελλεν ἐδῶ. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα τὰ γνωστά, ὑφιστάμεθα ἀνηκούστους ἐπιθέσεις ἀπὸ τὸν ἡμερήσιον τύπον. Χθὲς ἀκόμη ὁ τύπος ἔλεγεν ὅτι εἰσπράττομεν περὶ τὰ 12–15 ἑκατομμύρια μηνιαίως, ἐνῷ τὸ ἡμερομίσθιόν μας εἶναι 90 χιλ. ἦτο ὅσον εἶναι τὸ ἡμερομίσθιον ἑνὸς κτίστου καὶ κατ’ ἀνάγκην δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀντιμετωπίσωμεν οὔτε τὰ στοιχειώδη ἔξοδα ὅταν μάλιστα αἱ ἐκλογαὶ γίνωνται κάθε 8 μῆνας. Διὰ τῆς ἐν λόγῳ τροπολογίας, ζητοῦμεν ἴσην μεταχείρισιν μὲ τοὺς ἄλλους μισθοσυντηρήτους, δηλαδή, μὲ τοὺς ἀξιωματικούς, τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, κ.λ.π. Ὁ Οἰκοδομικὸς Συνεταιρισμὸς τῶν βουλευτῶν, εὑρῆκε μίαν ἔκτασιν 500 στρεμμάτων εἰς τὴν Καισαριανήν, δὲν πρόκειται περὶ οἰκοπέδων ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς, τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας, νὰ κτίσωμεν μία καλύβη εἰς τὴν Καισαριανήν; Αὐτὸ ζητοῦμεν. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἂν ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς χώρας εἴπῃ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὗτος ἀκολουθεῖ τὴν τιμίαν ἱστορίαν του ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλλάδος, ποὺ εἰς τὴν ψάθα πεθαίνει, δὲν ἠμπορεῖ ν’ ἀρνηθῇ μίαν στέγην εἰς τὰ γεράματά του. Κάμνω ἔκκλησιν, ὅλοι οἱ βουλευταί, ἀνεξαρτήτως κομματικῆς ἀποχρώσεως, νὰ πείσουν τὴν πολιτικὴν ἡγεσίαν τοῦ τόπου, ὅπως συμφωνήσῃ ἐπὶ τῆς δικαίας ταύτης αἰτήσεώς μας. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ σημερινὴ ἰδίως, ἡ ὁποῖα ὑπόσχεται ἀλλαγήν, θὰ θελήσῃ νὰ κάμῃ ἀποδεκτὴν τὴν τροπολογίαν. Μοῦ ἐπροξένησε κύριοι βουλευταί, ἐντύπωσιν ὅταν παρουσιασθῇ κυρία τέως Πρωθυπουργοῦ καὶ πολλάκις χρηματίσαντος Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ πολυκατοικίας, μὲ τὸ σακκοῦλι νὰ ψωνίσῃ τὶ νομίζετε εἰς τὸν προμηθευτικὸν συνεταιρισμόν; Ὄχι βούτυρο, φυτίνη. Καὶ ἐρωτᾷ πότε θὰ στεγασθοῦμεν. Τὸ ἴδιον, γυναῖκες χῆρες πολιτευομένων, συνταξιοῦχοι βουλευταί, σέρνουν τὰ πόδια των εἰς τὸν Συνεταιρισμὸν καὶ ἐρωτοῦν ἀπὸ τριετίας, ἐπὶ τέλους δὲν θὰ στεγασθοῦμεν καὶ ἡμεῖς, ἀφοῦ στεγάζεται ὅλος ὁ κόσμος εἰς τὴν Ἑλλάδα; Ζητοῦμεν διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, αὐτὴν τὴν ἔκτασιν διὰ νὰ στεγασθοῦμε. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, οὐδέποτε θ’ ἀναδασώσῃ τὴν ἔκτασιν αὐτήν. Θὰ πρέπει νὰ ἐκτελέσωμεν τιμίως τὸ καθῆκον μας ἀπέναντι ἡμῶν καὶ ἀπέναντι τῶν οἰκογενειῶν μας, ὅπως ἐκτελοῦμεν τὸ καθῆκον μας καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κάμνω λοιπὸν ἔκκλησιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως δεχθῇ ἐκθύμως τὴν τροπολογίαν αὐτὴν καὶ κάμνω ἐπίσης, ἔκκλησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ἀκολουθήσῃ το παράδειγμα ὅλων τῶν προηγουμένων κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔφερον ἀντιρρήσεις εἰς κάθε μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐζήτουν οἱ βουλευταὶ ὑπὲρ τῆς σχετικῆς καλλιτερεύσεως τῆς τάξεώς μας ἵνα ἐπιτελέσωμεν εὐόρκως τὸ καθῆκον μας. Σήμερον μάλιστα, ποὺ ὁ συνδικαλιστικὸς ἀγὼν ἔχει πάρει τοιαύτην συγχρονισμένην μορφὴν καὶ ποὺ συνειδητὰ θέτουν ἐπὶ τάπητος τὰ ζητήματά των, μοὶ φαίνεται περίεργον πῶς ἀρνοῦνται οἱ πολιτικοί μας ἡγέται καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τὸν Οἰκοδομικὸν Συνεταιρισμὸν τῶν βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν, ἀφοῦ ὅλοι μας δικαιώνωμεν τὸν συνδικαλιστικὸν ἀγῶνα ὅλων τῶν τάξεων καὶ πολὺ δικαίως. (Χειροκροτήματα).

§52Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Πρέπει πρὸς ἄρσιν κάθε παρεξηγήσεως, νὰ τονισθῇ μὲ ἔμφασιν καὶ ἐντόνως ὅτι δὲν πρόκειται περὶ δωρεὰν παραχωρήσεως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ ἀποζημιώσεως τοῦ Δημοσίου ἀπὸ ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία παρέχει ὅλα τὰ ἐχέγγυα.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§54Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἴθισται ποτὲ εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου οἱ Ἕλληνες βουλευταὶ νὰ ζητοῦν νὰ ἐξαιρεθοῦν ἀπὸ διατάξεις πρὸς ἴδιον ὄφελος. Λυποῦμαι πολύ, διότι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος πρὸ ἐμοῦ, οὐδέποτε ὑπῆρξεν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου. Πάντοτε οἱ Ἕλληνες βουλευταὶ ἐσέβοντο τοὺς ἑαυτούς των καὶ συνήθως ἀπέθνησκον πτωχοί, ποτὲ ὅμως δὲν ἐζήτησαν ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου γίνεται ἐξαίρεσις μόνον δι’ αὐτούς. Εἴπατε ὅτι, δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ δωρεὰν αὐτὴ ἡ παραχώρησις. Αὐτὸ μᾶς εἶπεν. Ἀλλὰ προσέξατε· τὸ πρῶτον μὲν ἄρθρον περιέχει μίαν ἐξαίρεσιν, ἐξαίρεσιν μόνον διὰ τοὺς βουλευτάς, τὸ δεύτερον δὲ ἄρθρον εἶναι τελείως ἀντισυνταγματικόν. Ἀμφιβάλλω, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ ποτὲ τὴν ψήφισιν τοῦ δευτέρου ἄρθρου. Τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ὑμεῖς ἐψηφίσατε περιέχει διάταξιν καὶ περὶ ἀπαλλοτριώσεως καὶ περὶ τρόπου πληρωμῆς.

§55Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἀφορᾶ δημοσίας ἐκτάσεις ἡ τροπολογία.

§56Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχει οὐδεμίαν σημασίαν κ. Ὑπουργε. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν εἰδικὰς ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐκδικάζουν τὰ ποσὰ μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἀποζημιώσῃ τὸ Δημόσιον. Ἀντιθέτως μάλιστα θὰ ἔπρεπεν ὡς βουλευταὶ τοὺς ἰσχύοντας νόμους ὀπωσδήποτε μὲ ὅλας τὰς δυνατὰς διαδικασίας νὰ τηρήσωμεν, διὰ νὰ εἴμεθα ἀδιάβλητοι.

§57Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Εἶναι νόμος τοῦ Μεταξᾶ.

§58Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διατί βάζετε εἰδικὰς ἐπιτροπὰς; Εἶναι ἀναμφισβήτητον, κ. κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ πολιτικὸς κόσμος ὑποφέρει. Ἀλλὰ ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ συνήθως στέκεται μὲ τὸ κεφάλι ψηλά. Ὁ πολιτικὸς κόσμος δὲν ἔρχεται ἐδῶ οὔτε διὰ νὰ στεγασθῇ, οὔτε διὰ νὰ πλουτίσῃ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ μόνον.

§59Ε. ΜΠΑΚΛΑΤΖΗΣ. Εἶναι εὔκολος δημοκοπία αὐτά. Ἐὰν ἔχετε σπίτι σεῖς, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν.

§60Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχω, κ. συνάδελφε. Εἶμαι μὲ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ὁ πατήρ μου ἦτο πλούσιος καὶ ἀπέθανε πτωχός, ὑπηρετῶν τὴν Πατρίδα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§62Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἔχει ἀνάγκην ὁ πολιτικὸς κόσμος νὰ δώσῃ ἐξετάσεις ἠθικῆς εὐθιξίας. Ἀποτελεῖ δι’ αὐτὸν παράδοσιν. Ἀντιλαμβάνομαι πλήρως τὰς ἀντιρρήσεις καὶ τὰς γνώμας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§63Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἐκφράζω τὰς γνώμας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ τὴν προσωπικήν μου γνώμην.

§64Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ ὁμιλῶν εἶχεν ἕνα σπίτι εἰς τὴν Λάρισαν τὸ ὁποῖον ἐδέχθη βόμβας Γερμανικῶν ἀεροπλάνων ἐπίσης δὲ καὶ ἡ σύζυγός του εἶχεν ἕνα σπίτι εἰς τὸν Τύρναβον τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ ἐνεπρήσθη ἀπὸ τοὺς συμμορίτας. Καὶ ὁ ὁμιλῶν δὲν ἐδέχθη ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας ἀνοικοδομήσεως οὔτε μίαν κεραμίδα, διότι συμβαίνει νὰ εἶναι δημόσιος ἀνήρ. Ἄλλο τὸ θέμα ὅτι τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι προνόμιον μόνον τοῦ πλούτου. Θὰ ἀνήκῃ εἰς τοὺς ἱκανοὺς καὶ συμβαίνει οἱ ἱκανοὶ νὰ μὴ εἶναι καὶ εὔποροι. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ ὥρα νὰ συζητηθῇ τὸ ὅλον θέμα τῆς βουλευτικῆς πενίας. Ἔχει ἀκόμη νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸ διατυπωθὲν παράπονον, πῶς χορηγοῦνται εὐκολίαι στεγάσεως εἰς ἄλλους συνταξιούχους δημοσίους ὑπαλλήλους, ἢ καὶ ἰδιώτας. Ἔχομεν τὸ μειονέκτημα ὅτι θὰ εἴμεθα οἱ ἴδιοι ἡμεῖς πού θὰ ψηφίσωμεν τὰ ὑπὲρ ἡμῶν μέτρα. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους, νὰ ἀποσύρουν τὴν τροπολογίαν των. Θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν ἄλλοτε τὸ ὅλον θέμα τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως ὡς ἀρχῆς Δημοκρατικῆς.

§65Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, κ. Ὑπουργέ, ὑπάρχει μία τροπολογία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι δὲν ὡμιλήσατε.

§66Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Εἴπαμε, κ. συνάδελφε, ὅτι τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ἐδέχθην.

§67Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον τείνει νὰ πληρώσῃ μίαν κοινωνικὴν ἀνάγκην.

§68ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε συνάδελφε, τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν ὁμοφώνως ἀπὸ τὴν Βουλήν. Συζητεῖται ἤδη ἡ δευτέρα τροπολογία, διότι ἡ πρώτη ἔγινε δεκτή.

§69Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν καὶ ἐνετοπίσθη ἡ συζήτησις εἰς τὴν δευτέραν τροπολογίαν.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Γεωργιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§71Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Συμφωνῶ πρὸς τὸν συνάδελφον κ. Κουπαροῦσον, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀποδοχῆς τῆς τροπολογίας, διότι ἡ τροπολογία αὐτὴ δὲν εἶναι τροπολογία, ἡ ὁποία δίδει ἕνα ἐξαιρετικὸν προνόμιον εἰς τὸν βουλευτήν. Εἶναι τροπολογία, ἡ ὁποία τείνει νὰ πληρώσῃ μίαν ἐπείγουσαν ἀνάγκην τοῦ μεγαλυτέρου μέρους τοῦ Σώματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν καὶ τὸ γνωρίζουν οἱ παλαιότεροι καλλίτερα ἡμῶν, ὅτι ὁ βουλευτὴς εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀγωνίζεται ἀπὸ τὸ πρωῒ ἕως τὸ βράδυ ὑπὲρ τῶν γενικῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους καὶ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῶν τάξεων, τῶν συμφερόντων τῶν ἀτόμων. Δὲν ἔχομεν οὔτε μιᾶς ὥρας ἀνάπαυσιν, βεβαίως ἐκεῖνοι οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι σεβόμεθα τὸ βουλευτικὸν ἀξίωμα. Ἐκείνη ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, ὅτι δῆθεν ἡμεῖς ψηφίζοντες ὑπὲρ ἑαυτῶν θὰ καταστῶμεν διαβλητοὶ ἐκ μέρους τοῦ Λαοῦ, νομίζω ὅτι δὲν εὐσταθεῖ, διότι ὁ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος σκέπτεται κατὰ τρόπον λογικὸν καὶ ἀντικειμενικὸν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ ὅτι οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἐργαζόμεθα νυχθημερὸν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς ὁλότητος, δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν μίαν στέγην τὴν στιγμὴν τοῦ θανάτου μας. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει ἀντίρρησις τοῦτο ἢ ὀφείλεται εἰς ἐσφαλμένην ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων ἢ εἰς ὑπερβολικὴν εὐθιξίαν, ἀλλὰ καὶ ἡ ὑπερβολικὴ εὐθιξία εἶναι ἐλάττωμα ὅπως καὶ ἡ σφαλερὰ ἀντικειμενικὴ κρίσις ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν τῶν βουλευτῶν εἶναι ἐπίσης μειονέκτημα. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος πάντοτε νὰ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν καὶ ἡ ἀλήθεια εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν εἶναι ὑπὲρ ἡμῶν. Καὶ πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος νὰ τὴν εἴπωμεν καί, νὰ κάμωμεν ἀποδεκτὴν τὴν τροπολογίαν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ μιμηθῶ τὸν ἀξιότιμον κ. συνάδελφον ἐκ Λαρίσης. Ἀναγνωρίζω τὴν ὀρθότητα καὶ τῶν ἀπόψεων, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κοζάνης συνάδελφος, ἀναγνωρίζω ὅμως ὡς ἠθικῶς δεδικαιολογημένην καὶ τὴν ἀντίδρασιν τὴν ὁποίαν κάπως ἐντόνως βέβαια ἐξεδήλωσεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας συνάδελφος. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Κουπαροῦσος, σχετικῶς μὲ τοὺς Ἕλληνας βουλευτάς. Πράγματι ἡ κατάστασις τῶν Ἑλλήνων βουλευτῶν, ἰδίᾳ τῶν βουλευτῶν τῶν προερχομένων ἀπὸ ἐπαρχίας καὶ συγκεκριμένως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν ἐκλέγονται ἁπλῶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ καὶ κατοικοῦν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν καὶ στεροῦνται κατοικίας ἐν Ἀθήναις, ἀναγνωρίζω ὅτι ἡ κατάστασις αὐτῶν τῶν βουλευτῶν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ κανόνα εἶναι δεινὴ ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως. Ἡ παράδοσις τῆς Ἑλληνικῆς πολιτικῆς ζωῆς, εἶναι πράγματι παράδοσις, ἡ ὁποία συνδέεται μὲ τὴν συμβολικὴν ἔκφρασιν «πεθαίνουν εἰς τὴν ψάθα». Βέβαια ὑπάρχουν καὶ ἐξαιρέσεις. Βέβαια δὲν ἠμπορεῖ νὰ κατακρίνωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐργασθέντες εἴτε ὡς ἰατροί, εἴτε ὡς δικηγόροι, εἴτε εἰς οἱονδήποτε ἄλλο ἐπάγγελμα, κατώρθωσαν προτοῦ πολιτευθοῦν νὰ συγκροτήσουν ὡρισμένην περιουσίαν, νὰ κτίσουν σπίτι καὶ νὰ ἐξασφαλίσουν εἰς τὰ παιδιά των μίαν κατοικίαν. Ἐπίσης ὑπάρχουν περιπτώσεις, ἀλλὰ ἀποτελοῦν ἐξαιρέσεις, σπανιώταται περιπτώσεις βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι παρέλαβον περιουσίαν, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ὅμως ὅπως εἶπεν καὶ ὁ κ. Κουπαροῦσος, καὶ ὁ κ. Στρᾶτος, οἱ περισσότεροι ἐκείνων οἱ ὁποῖοι παρέλαβον περιουσίαν, τὴν εἶδαν ἐξανεμιζομένην καὶ διαλυομένην, διότι ἡ ἀφιέρωσις τοῦ Ἕλληνος βουλευτοῦ εἰς τὴν πολιτικήν, ἀντιθέτως ἀπὸ ὅτι γίνεται εἰς πολλὰ μέρη τοῦ κόσμου, συνυφαίνεται σχεδὸν πάντοτε μοιραίως μὲ αὐτοθυσίαν οἰκονομικήν. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν εὑρίσκω—καὶ οἱ συνάδελφοι οἱ ὁποῖοι μετέσχον τῆς προηγουμένης συζητήσεως τῆς Βουλῆς θὰ ἐνθυμοῦνται μίαν περικοπὴν ἀγορεύσεώς μου εἰς τὴν ὁποίαν ἔθιξα τὸ θέμα —εὑρίσκω ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδικαιολόγητος, ὅτι εἶναι ἠθικῶς ἀπολύτως μεμπτή, μία διάθεσις μερίδος τοῦ τύπου, ὅπως παρεξηγῇ τοὺς Ἕλληνας βουλευτάς, ὅπως τοὺς θεωρῇ ὡς νεμομένους τὴν ἐξουσίαν, ὡς νεμομένους τὰ δικαιώματα τὰ ὁποῖα τοῦ παρεσχέθησαν διὰ τῆς ψήφου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πράγματι, ὁ βουλευτής, δὲν νέμεται δικαιώματα, ἀλλὰ κύπτει ὑπὸ τὸ βάρος ὑποχρεώσεων καὶ δὴ εἰς τὴν κυριολεξίαν, διότι εἶναι, ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὁ ἀχθοφόρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἰς τὴν ὡραιοτέραν καὶ τὴν εὐγενεστέραν ἔννοιαν τῆς λέξεως, ὑφιστάμενος ἑνὸς πτωχοῦ λαοῦ τὰς πιέσεις, εἶναι ἠναγκασμένος ὁ βουλευτὴς νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς παρακλήσεις. Ὁμιλοῦμεν συνήθως περὶ ρουσφετιῶν, κατηγοροῦμεν τὴν ρουσφετολογίαν. Ὅταν ἤμην νεώτερος καὶ ἐγὼ εἶχον ἐξαναστῆ ἐναντίον τῆς ἰδέας ρουσφετιοῦ. Ἡ πραγματικότης εἶναι ὅτι τὰ περισσότερα τῶν ρουσφετιῶν—βεβαίως ὑπάρχουν καὶ ἀθέμιτα καὶ καλὰ εἶναι νὰ ἀποφεύγωμεν τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀθεμίτων ἐπιθυμιῶν— ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ περισσότερα τῶν ρουσφετιῶν, ὅπως τὸ διαπιστώνετε, κύριοι, καὶ τὸ διαπιστώνω καὶ ἐγώ, ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς ἀπολύτως στοιχειώδεις ἀνάγκας τῆς ζωῆς. Καὶ ὑφιστάμενοι τὰς πιέσεις αὐτὰς προβαίνομεν ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας ἢ τοὐλάχιστον μέχρι τοῦ ἀπογεύματος ποὺ συνεδριάζομεν ἐδῶ, προβαίνομεν εἰς ἐνεργείας, καταβάλλομεν κόπους, προσπαθοῦμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν κάποιαν ἄνεσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας, εἰς τὴν κοινότητα ἡ ὁποία διαμαρτύρεται ἢ εἰς τὰ ἄτομα τὰ μεμονωμένα τὰ ὁποῖα ἔρχονται καὶ προσφεύγουν εἰς ἡμᾶς. Καὶ παραλλήλως ἐκτελοῦμεν καὶ τὸ χρέος μας εἰς τὴν Βουλήν. Ὑπάρχουν βουλευταί, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐκτελοῦν κάπως κανονικώτερα, ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ ἐκτελοῦν μὲ τὴν τακτικότητα μὲ τὴν ὁποίαν τὸ ἐκτελοῦν οἱ πρῶτοι. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν τὸ ἐκτελοῦν τὸ χρέος των καθ’ ἑκάστην διὰ τῆς παρουσίας των εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἢ εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, ἀπουσιάζουν εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ εἶναι ἀνάγκη ἄλλως τε νὰ μεταβαίνουν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ νὰ ἐμψυχώνουν καὶ νὰ ἐμπνέουν τὴν ἐπαρχίαν των. Εἶναι ἀνάγκη ἐπίσης νὰ ἐκπληροῦν αὐτὸ τὸ χρέος τὸ πολιτικὸν ἐπικοινωνοῦντες συχνὰ μὲ τὸν λαὸν τῶν ἐπαρχιῶν. Νομίζω λοιπόν, ὅτι παραλλήλως πρὸς τὴν ἀχθοφορικὴν ἐργασίαν, γίνεται ἐκ μέρους τῶν βουλευτῶν καὶ ἡ ἐργασία ἡ καθαρῶς βουλευτική. Ἐκτελοῦμεν τὸ καθῆκον μας καὶ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν καὶ εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς καὶ εἰς τὸν ἔλεγχον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκπληροῦμεν τὸ καθῆκον μας καὶ δὲν εἶναι δεδικαιολογημένη ἡ φρασεολογία ἡ χρησιμοποιουμένη ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων βουλευτῶν. Εὐτυχῶς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν—καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς—ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας τὸ τὶ ἀκριβῶς λαμβάνουν ὡς ἀποζημίωσιν οἱ Ἕλληνες βουλευταί, διότι ἐκυκλοφόρουν φῆμαι, ὅτι οἱ βουλευταὶ λαμβάνουν ἄνω τῶν 6.000.000 δραχμῶν κατὰ μῆνα, ἐνῶ, λαμβάνουν περίπου 2.900.000. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποζημίωσίς του καὶ τὸν ἀποζημιοῦν ὄχι ἁπλῶς διὰ τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἐκτελεῖ ὡς ἐντολοδόχος τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ κενὸν τὸ ὁποῖον ἀφίνει εἰς τὴν ἐργασίαν του, διότι οἱ περισσότεροι οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὡς ἐπαγγελματίαι ἢ ὡς ἐπιστήμονες, καὶ πολλοὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰς τὰς Ἀθήνας τὸ γραφεῖον των, ἐγκαταλείπουν τὰ πάντα διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς ὑποχρεώσεις των ὡς βουλευτῶν. Αὐτὰ ὅλα, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ γίνουν γνωστὰ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἐλπίζω καὶ ὁ τύπος, διότι εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν προβαίνει ἐκ κακῆς διαθέσεως εἰς ἐπικρίσεις κατὰ τῶν βουλευτῶν, ἐλπίζω καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὁ τύπος θὰ ἀναγνωρίσουν τὴν ἀλήθειαν αὐτὴν τῶν στοιχειωδῶν δεδομένων, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου ἐξέθεσα. Ἐξ ἄλλου, ὅμως, ἀγαπητοὶ κύριοι συνάδελφοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ καταλήξω καὶ ἐγὼ εἰς αὐτὸ τὸ «ἀλλὰ» τὸ ὁποῖον ἐχρησιμοποίησεν ὁ ἀγαπητὸς κ. Χατζηγιάννης, δὲν πρέπει ἡμεῖς οἱ ἴδιοι νὰ προβαίνωμεν εἰς θέσπισιν ἐξαιρετικῆς ὑπὲρ ἡμῶν διατάξεως. Θὰ ἤμην σύμφωνος ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Κουπαροῦσον καὶ μὲ τοὺς ἄλλους κυρίους, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν τροπολογίαν, θὰ ἤμην σύμφωνος μὲ τὴν πρότασίν των νὰ διεκανονίζετο τὸ ζήτημα τῆς στέγης, διότι πράγματι ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ τὸ πρόβλημα τῆς στέγης τῶν πολιτευομένων χωρὶς νὰ λάβουν φυσικὰ στέγην δωρεάν, βέβαια δὲν εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι πρέπει, διότι εἴμεθα βουλευταὶ καὶ διότι πρόκειται περὶ τοῦ ἑαυτοῦ μας—ἀφήσατε ποὺ δὲν πρόκειται περὶ τῶν ἑαυτῶν μας, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν παλαιῶν βουλευτῶν καὶ γερουσιαστῶν, καὶ τῶν οἰκογενειῶν τῶν βουλευτῶν καὶ πολιτικῶν—, διότι πρόκειται περὶ τοῦ ἑαυτοῦ μας, κατ’ ἀρχήν, ὅτι πρέπει νὰ μὴ παραχωρήσωμεν εὐκολίας τινὰς διὰ τὴν ἐξασφάλισιν στέγης εἰς τοὺς πολιτευομένους. Ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ θεσπίσωμεν ἐξαίρεσιν. Ἐὰν ὑπάρχῃ κανὼν γενικός, ὑπὸ τὸν ὁποῖον κανόνα νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαχθῇ ἡ περίπτωσις τῶν Ἑλλήνων βουλευτῶν, ἢ γενικῶς τῶν Ἑλλήνων πολιτευομένων, τῶν ὑπαρξάντων καὶ εἰς τὸ παρελθὸν βουλευτῶν ἢ γερουσιαστῶν, τότε αὐτὸ νὰ γίνῃ. Συμφωνῶ νὰ γίνῃ, ἂν ὑπάρχῃ ὁ κανών, ἡ διευκόλυνσις αὐτή, ὅπως ὑπάρχει ἡ διευκόλυνσις εἰς τόσους ἄλλους Συνεταιρισμούς, ὅπως ὑπάρχει καὶ ἡ διευκόλυνσις, ἄνευ νόμου μάλιστα, εἰς τόσους Συνεταιρισμοὺς ὑπαλλήλων Τραπεζῶν καὶ ἄλλων Ὀργανισμῶν. Διότι εἶναι ἐπίσης γεγονός, ὅτι ὑπάρχουν ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι, δὲν θέλω διόλου νὰ ἐκδηλώσω οἱανδήποτε πικρίαν, πολλάκις εὐνοοῦνται, ὅπως γνωρίζουν μάλιστα οἱ κ. κ. συνάδελφοι καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, διότι συμβαίνει νὰ εἶναι ὑπάλληλοι εἰς μεγάλους ὀργανισμοὺς καὶ διότι οἱ μεγάλοι αὐτοὶ ὀργανισμοὶ τοὺς δίδουν δάνεια καθ’ ἣν στιγμὴν ἔχουν σταματήσει τὰ δάνεια διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν οἰκιῶν. Ὅπως ἐπίσης θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, μὲ ἀπόλυτον παρρησίαν, ἀδιάφορον ἐὰν οἱ ἀγαπητοί μας δημοσιογράφοι εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ παρεξηγήσουν, εἶναι καὶ ὁ δημοσιογραφικὸς κόσμος, οἱ συντάκται, οἱ ὁποῖοι κτίζουν διὰ τῆς βοηθείας ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δηλαδὴ μὲ τὴν βοήθειαν τοῦ λαχείου. Καὶ χαιρόμεθα δι’ αὐτό. Ἀλλὰ ὄχι ἀπὸ τὴν μίαν μεριὰ νὰ ἔχουν ὅλας αὐτὰς τὰς δυνατότητας ἐξασφαλίσεως ὑπὲρ τοῦ ἑαυτοῦ των πλεονεκτημάτων καὶ στέγης καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μεριὰ νὰ κατηγοροῦν, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πένονται, διότι κατ’ ἀρχὴν καὶ κατὰ κανόνα οἱ Ἕλληνες πολιτικοὶ πένονται. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, οἱ Ἕλληνες δημοσιογράφοι, ἐκτελοῦντες μίαν ὑπερτάτην ἠθικὴν ἀποστολὴν καὶ τὴν ἐκτελοῦν κατὰ κανόνα τοὐλάχιστον κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος εἶναι ἄξιος ἐπαίνου καὶ συγχαρητηρίων, εἶμαι, ἀπολύτως σύμφωνος, νὰ τύχουν ὅλων τῶν δυνατοτήτων οἰκονομικῆς προαγωγῆς, τὰς ὁποίας τὸ ἐπάγγελμά των ἐξασφαλίζει. Ἀλλὰ δὲ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ κακία ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων πολιτικῶν. Αὐτὴν τὴν κακίαν θὰ παρεκάλουν τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ τύπου, τοὺς κ. κ. συντάκτας, νὰ τὴν ἀναστείλουν. Δὲν γνωρίζω ἐὰν τὴν ἐκδηλώνουν οἱ συντάκται ἢ τὴν ἐκδηλώνουν οἱ ἐργοδόται τῶν συντακτῶν, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ συμβαίνει τὸ δεύτερον. Πάντως ἂς ἐπηρεάσουν οἱ συντάκται τοὺς ἐργοδότας των, ἂς ἐπηρεάσουν τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν ἐφημερίδων των, νὰ μὴ δίδεται ὁ τόνος αὐτὸς ἐναντίον τῶν βουλευτῶν ἐναντίον τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Αὐτὰ εἶχον εἰς γενικωτάτας γραμμάς, ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι νὰ εἴπω. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀποκατασταθῇ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ τύπου—καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν συνδρομὴν τῶν κ. κ. συντακτῶν—ἡ θέσις τοῦ Ἕλληνος βουλευτοῦ· ἀλλὰ ἐξ ἄλλου παρακαλῶ τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν πρότασιν νὰ μὴ ἐπιμείνουν εἰς τὴν τροπολογίαν, διότι εἶναι τροπολογία, θεσπίζουσα ἐξαιρέσεις. Δικαία θὰ ἦτο ἴσως ἡ ἐξαίρεσις ἀλλὰ ἂν καὶ εἶναι δικαία, ἐφ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἑαυτούς μας, ἂς μὴ τὴν κάμωμεν ἀποδεκτήν. (Χειροκροτήματα).

§74Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἡμεῖς οἱ πρωτοστατήσαντες διὰ τὴν ψήφισιν τῆς τροπολογίας αὐτῆς, ἐδέχθημεν νὰ μὴ εἶναι εὐνοϊκὴ δι’ ἡμᾶς μόνον, ἀλλὰ δι’ ὅλον τὸν κόσμον. Δὲν εἴπομεν μόνον διὰ τοὺς βουλευτὰς καὶ γερουσιαστὰς καὶ τοὺς συνταξιούχους ἀλλά, ἂν ψηφισθῇ ἡ τροπολογία αὐτή, ὅπως εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ἔχει δικαίωμα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ χορηγῇ δάνεια εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους, εἴπομεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὸ κάμῃ καὶ διὰ τὴν Ἀττικὴν ὑπὸ τύπον Κηπουπόλεων διότι ἡμεῖς θὰ φροντίσωμεν νὰ ἀναδασώσωμεν τὴν ἔκτασιν αὐτὴν διότι, δυστυχῶς, τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας δὲν πρόκειται νὰ τὴν ἀναδασώσῃ. Μᾶς εἶπεν ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι θὰ ὑπάρξουν πιέσεις πολλαί, τοῦ γνωρίζω ὅτι εἶναι ἀπέραντοι ἐκτάσεις αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἀναδασωθοῦν ποτέ. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἐπιμένομεν ὅτι ἂν ἐπεκταθῇ ἡ τροπολογία αὐτὴ ἐφ’ ὅλων τῶν οἰκοδομικῶν Συνεταιρισμῶν, ἀσφαλῶς ἡ Ἀττικὴ θὰ ἀναδασωθῇ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ γίνουν κηπουπόλεις. Ἡμεῖς λοιπόν, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ τεθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ δι’ ὅλους τοὺς οἰκοδομικοὺς συνεταιρισμοὺς διότι ἔτσι θὰ ἀναδασωθῇ ὁλόκληρος ἡ Ἀττική, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας δεχθῇ ἐπέκτασιν τῆς τροπολογίας δι’ ὅλους τοὺς Οἰκοδομικοὺς Συνεταιρισμούς.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στεφάνου ἔχει τὸν λόγον.

§76Α. ΣΤΕΦΑΝΟΥ. Ἴσως θὰ χρησιμεύσουν αὐτὰ τὰ ὀλίγα τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω. Ἐπὶ μίαν 30ετίαν, κύριοι συνάδελφοι, ἤμην εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν Ἀναδασώσεων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ ἐπειδὴ εἶμαι πλήρως ἐνήμερος τῆς καταστάσεως ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἀναδασώσεως τοῦ Ὑμηττοῦ, ἴσως θὰ εἶναι ὠφέλιμα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω. Ἀπὸ τοῦ 1910 ἔχει κηρυχθῆ ἡ Δυτικὴ πλευρὰ ἀναδασωτέα ἀπὸ τὸν Ἅγιον Ἰωάννην τὸν Κυνηγὸν μέχρι κάτω περίπου τὸ δάσος τοῦ Καρέα. Ἀπὸ τὸ 1910, λέγω, ὅτι ὑπεβλήθη εἰς ἀναδάσωσιν, ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς ἀειμνήστου Βασιλίσσης Σοφίας. Ὑπῆρξε τὸ ὄνειρον τῆς Δασικῆς Ὑπηρεσίας νὰ σχηματισθῇ ἐκεῖ τὸ ἄλσος τῶν Ἀθηνῶν. Καὶ πράγματι ὡροθετήθη ἀπὸ τότε καὶ ἔγινε μία πολὺ καλὴ προσπάθεια καὶ ἀνεδασώθη πλήρως τὸ τμῆμα, ὅσον ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναδασωθῇ. Διότι ἀπὸ τοὺς βράχους, ἤτοι ἀπὸ 500 μ. καὶ ἐπάνω, εἶναι τελείως ἀδύνατον νὰ ἀναδασωθῇ. Ἦλθε, δυστυχῶς, ἡ Κατοχή, ἡ ὁποία ἐξηφάνισεν ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ καὶ πολλὰ ἄλλα ἄλση καὶ δάση τῆς χώρας. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ 1910, ἔχει συνεχῶς ὀχλήσεις τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἀπὸ χιλιάδας συνεταιρισμῶν, κυρίως δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἀξιωματικῶν. Οὐδέποτε ὅμως ἐνέδωσε τὸ Ὑπουργεῖον καί, μάλιστα, κατωχύρωσε τὴν ἔκτασιν αὐτὴν δι’ ἀποφάσεων διαφόρων Ἐπιτροπῶν. Ὑπῆρξε μόνον μία περίπτωσις κατὰ τὴν ὁποίαν βέβαια, δὲν ὑπεχώρησε τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, δὲν ἦρε τὴν ἀναδάσωσιν, τὴν ἐπῆραν ὅμως, οἱ συνταξιοῦχοι ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τὸν Ο.Δ.Ε.Π. κατόπιν δικαστικῆς ἀποφάσεως. Ἡ μόνη περίπτωσις, λοιπόν, ποὺ ἔγινεν ἐξαίρεσις, εἶναι τὰ 400 αὐτὰ στρέμματα τοῦ Καρέα. Ἀπὸ τὴν λοιπὴν ἔκτασιν δὲν ἀφῃρέθη οὐδὲ ἓν τετραγωνικὸν μέτρον. Ἂν γίνῃ ἐξαίρεσις τώρα, διότι ὁμολογῶ καὶ εὑρίσκω πολὺ σωστὸ τὸ δρᾶμα τῶν πολιτικῶν, θὰ ἐπεθύμουν κάπου ἀλλοῦ νὰ εὑρεθῇ μία ἔκτασις, ὄχι ὅμως εἰς αὐτὴν τὴν ἔκτασιν, ἡ ὁποία ἀπὸ τοῦ 1910 ἔχει ἀναδασωθῆ. Διότι ἂν ἀνοιχθῇ αὐτὴ ἡ πόρτα εἰς τοὺς κ. βουλευτάς, ἀσφαλῶς αὔριον τὸ πρωΐ θὰ παρουσιασθοῦν χιλιάδες ἄλλοι ἀπαιτηταὶ οἷον οἱ ἀνάπηροι, οἱ τραυματίαι, οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ θὰ διανείμουν τὴν ἔκτασιν αὐτὴν καὶ τότε θὰ χαθῇ ἡ ἰδέα τοῦ ἄλσους τῶν Ἀθηνῶν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Δενδρινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§78Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, τῶν ὑπογραψάντων τὴν τροπολογίαν, τὴν δικαίαν, ἄλλωστε, τροπολογίαν, ἐπροτάθη καὶ εἰς ἐμὲ νὰ τὴν ὑπογράψω. Ἀλλὰ διὰ λόγους εὐθιξίας ἠρνήθην καὶ δὲν τὴν ὑπέγραψα. Νομίζω ὅτι τὴν τροπολογίαν αὐτὴν θὰ ἔπρεπε νὰ τὴν δεχθῇ ὁλόκληρος ἡ Βουλή. Ἐφόσον ὅμως παρουσιάσθησαν τινὲς τῶν συναδέλφων νὰ ἔχουν ἀντιρρήσεις καὶ ὡμίλησαν περὶ ἠθικοῦ ρυθμοῦ, ἰδίως ὁ κ. Στρᾶτος, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον, ἐφόσον διχοτομεῖται, νὰ ἀπορρίψῃ τὴν τροπολογίαν. Διότι δὲν ἠμπορεῖ οἱ μισοὶ βουλευταὶ νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ ἠθικοῦ ρυθμοῦ καὶ οἱ ἄλλοι μισοὶ νὰ εἶναι ἀνήθικοι. Ἐγώ, λοιπόν, καταψηφίζω τὴν τροπολογίαν, ἐφόσον ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις ἐκ μέρους ὡρισμένων συναδέλφων.

§79Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ διάταξις, τῆς ὁποίας ἐπιχειρεῖται ἡ τροποποίησις, ἰσχύει ἀπὸ τοῦ 1938. Δὲν ἐθεσπίσθη εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχε καί, πρὸ παντός, δὲν εἶναι τυχαῖον τὸ γεγονός, ὅτι ἐπὶ 14ετίαν, παρ’ ὅλας τὰς ἐπιθέσεις ποὺ γίνονται κατὰ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ τροποποίησις τῆς διατάξεως αὐτῆς. Πράγματι ἔχει μίαν σοβαρὰν ἀποστολὴν ἡ διάταξις δηλαδή, νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ πράσινον γύρω ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν. Καὶ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἔχων τὴν εὐθύνην εἰς τὸν τομέα αὐτόν, δὲν εἶναι δυνατόν, παρ’ ὅλον ὅτι ἀποδέχομαι ὅτι τὸ αἴτημα τῶν συναδέλφων καὶ δίκαιον εἶναι καὶ λογικόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν αὐτήν, δοθέντος ὅτι εἶναι μαθηματικῶς βέβαιον ὅτι αὐτὴν τὴν τροπολογίαν θὰ ἀκολουθήσῃ σειρὰ τροπολογιῶν εἰς ἄλλα νομοσχέδια, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀνοίξουν διάπλατα τὴν πόρτα διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἴχνος πρασίνου γύρω ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν.

§80Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔγινε ἀπόψε, ἦτο χρησιμωτάτη. Εἶχε τὴν ὠφελιμότητα, ὅτι ὁμοθύμως ἡ Βουλὴ διεπίστωσε μίαν ἀλήθειαν, ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν παραγνωρίζει πολλὲς φορὲς ἡ κοινὴ γνώμη καὶ οἱ κατευθύνοντες τὴν κοινὴν γνώμην: Διεπιστώθη ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς πολιτικὸς κόσμος ἔχει τὴν παράδοσιν τῆς τιμιότητος καὶ τῆς φτώχειας. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον θετικὸν συμπέρασμα τῆς συζητήσεως. Τὸ δεύτερον εἶναι ὅτι ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη καὶ ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἀφετηρίαν αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν καὶ συγχρόνως τὴν διάθεσιν, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη εἰς μίαν μεγάλην μερίδα τῆς Βουλῆς, νὰ δοθῇ κάποια ἀνακούφισις ὄχι μόνον εἰς τοὺς βουλευτὰς τοὺς σημερινούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ ὀλιγώτεροι ἐν σχέσει μὲ τὸ σύνολον ἐκείνων ποὺ θὰ ἐπωφελοῦντο, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ὑπάρξαντας βουλευτὰς καὶ γερουσιαστὰς καὶ τὰς οἰκογενείας αὐτῶν, αὐτή, λοιπόν, ἡ διάθεσις νὰ γίνῃ κάποια ἐλάφρυνσις τῶν βαρῶν, κάποια ἐλάφρυνσις τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν ἡ πολιτικὴ ὡδήγησε τοὺς σήμερον πενομένους αὐτοὺς ἀνθρώπους, αὐτὴ ἡ διάθεσις ἐξεδηλώθη ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω τοὺς προτείναντας τὴν τροπολογίαν διὰ νὰ ἴδητε πόσον ὁμόθυμος ὑπῆρξεν ἡ ἀφετηρία τῆς προτάσεως. Εἶναι οἱ συνάδελφοι κ. Κότσιανος....(ἀναγινώσκει)...., καὶ μία ὑπογραφή, ποὺ δὲν ἠμπορῶ νὰ διαβάσω. Ἀλλ’ ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ ἀφετηρία ἐδημιούργει μίαν προϋπόθεσιν εἰς τὴν συζήτησιν: Ὅτι, ὅπως ὁμόθυμος ἦτο ἡ κατεύθυνσις ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἤρχετο, ἡνωμένη δηλαδὴ ἦτο ἡ κατεύθυνσις, δὲν ὑπῆρχε κομματικὴ διάκρισις εἰς τὴν ἀφετηρίαν τῆς τροπολογίας, ἔτσι μέχρι τέλους ὁμόθυμος ἔπρεπε νὰ ἦτο καὶ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας. Καὶ θὰ ἔπρεπε ἀκόμη, εἰς τὸ εἰδικὸν θέμα τῆς ἐξαιρέσεως ἀπὸ τῶν περιορισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐπιβληθῆ εἰς τοὺς περὶ τὴν πρωτεύουσαν χώρους διὰ τὴν προστασίαν τῆς ἀναδασώσεως, θὰ ἔπρεπε καὶ ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἁρμοδίου τομέως τῆς διοικήσεως νὰ εἶναι σύμφωνος. Οἱ δύο ὅμως αὐτοὶ ὅροι δὲν παρουσιάσθησαν, διότι πρὸς τιμήν της, οὔτε ὁμόθυμος ὑπῆρξεν ἡ Βουλὴ — καὶ τοῦτο εἶναι ἓν τρίτον συμπέρασμα, ὅτι οἱ Ἕλληνες πολιτικοί, ὅσον καὶ ἂν κατηγοροῦνται καὶ ὅσον καὶ ἂν πιστεύουν ὅτι ἔχουν δίκαιον—καὶ ὑπῆρξε πραγματικὰ συγκινητικὴ καὶ δραματικὴ ἡ παρέμβασις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου κ. Κανελλοπούλου, ὁ ὁποῖος ἐζωγράφησεν αὐτὸ τὸ θέμα μὲ τὴν παρέμβασίν του, ὅσον, λέγω, καὶ ἂν ἀναγνωρίζῃ ὁ Ἑλληνικὸς πολιτικὸς κόσμος ὅτι ἔχει δίκαιον, πολλὲς φορές, διὰ λόγους εὐθιξίας, αἴρεται ἐπάνω καὶ ἀπὸ τὰ δίκαια συμφέροντά του. Ἐπειδή, λοιπόν, καὶ εἰς τὴν πρώτην αὐτὴν περίπτωσιν δὲν ὑπῆρξεν ὁμοφωνία καὶ ἐπειδὴ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς νομίζει ὅτι διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς θὰ ἐπέλθῃ μία βλάβη εἰς μίαν ἄλλην προσπάθειαν, εἰς τὴν προσπάθειαν ὑπὲρ τοῦ πρασίνου περὶ τὴν πρωτεύουσαν, νομίζω καὶ ἐγὼ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμείνῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας. Ἀλλά, νομίζω, παραλλήλως, ὅτι ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἔγινεν ἀπόψε, δὲν πρέπει νὰ μείνῃ χωρὶς συνέχειαν καὶ χωρὶς ἀποτέλεσμα. Θὰ παρεκάλουν διὰ τοῦτο τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργούς, τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας κατὰ πρῶτον λόγον, τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ δεύτερον λόγον, καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ προστεθῶ καὶ ἐγὼ μὲ μίαν ἀντιπροσωπείαν ἐκ τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν ἀποψινὴν τροπολογίαν, νὰ ἀναζητήσωμεν μήπως εἶναι δυνατὸν δι’ ἄλλου νομοθετήματος, εἰσαγομένου ἐν καιρῷ, νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἱκανοποιήσεως τῶν δικαίων αὐτῶν ἀξιώσεων—ας τὰς εἴπω ἀξιώσεις, εἶναι ἡ λέξις τῆς μόδας— τῶν βουλευτῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα, ἀφοῦ ἀπὸ ὅλους ἀναγνωρίζεται ἡ τιμιότης τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διαδηλώσουν ὅτι ἡ τιμιότης αὐτὴ πρέπει νὰ ἔχῃ καὶ κάποιαν οὐσιαστικὴν συνέπειαν, ἀκριβῶς διὰ νὰ κατακυρωθῇ τὸ δόγμα ὅτι ὄχι μόνον φαίνονται, ἀλλὰ καὶ εἶναι τίμιοι οἱ Ἕλληνες Πολιτικοί. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ἐπιμείνουν εἰς τὴν τροπολογίαν καὶ νὰ θεωρηθῇ πλέον λήξασα καὶ ἡ συζήτησις καὶ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ συνόλῳ του.

§81Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνόμιζα ὅτι θὰ ἦτο ὁμόφωνος ἡ Βουλὴ εἰς τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὁ ὑπαρχηγὸς τοῦ Συναγερμοῦ διαφωνεῖ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ὡρισμένα στελέχη ἐκ τοῦ κόμματός μας καὶ τῶν ἄλλων κομμάτων διαφωνοῦν, καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπιμένει καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ὡρισμένοι ἄλλοι συνάδελφοι, δὲν θὰ εἴμεθα ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιμείνωμεν μετὰ πείσματος ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς. Ἡμεῖς ἐνομίζαμεν ὅτι θὰ εἶναι ὁμόφωνος ἡ Βουλὴ καὶ ὅτι ὅλα τὰ Κόμματα θὰ συμφωνοῦσαν ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς. Κατόπιν τοῦ ἐγερθέντος ζητήματος ἐγώ, τοὐλάχιστον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι ἀποσύρω τὴν ὑπογραφήν μου ἀπὸ τὴν τροπολογίαν, ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀνακοινώσω τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν, εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὅτι, μολονότι, παρῆλθον 30 χρόνια δὲν ὑπάρχει χλωρὶς οὐδεμία ἐκεῖ ποὺ ξεύρετε, κύριε Πρόεδρε, ποὺ περιωδεύσαμε. Ἄρα τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἶναι ἀνίκανον νὰ μᾶς προσφέρῃ τὴν χλωρίδα καὶ θὰ πρέπῃ ἡμεῖς, οἱ Οἰκοδομικοὶ Συνεταιρισμοί, καὶ οἱ ἰδιῶται νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν χλωρίδα τῆς Ἀττικῆς. Ἀλλὰ μοῦ προξενεῖ ἐντύπωσιν, κύριε Πρόεδρε, τοῦτο, διὰ τὴν στάσιν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Τὰ 40% τῆς ἀναδασωτέας ἐκτάσεως ἀνήκουν εἰς ἰδιώτας. Ἐὰν ὁ Οἰκοδομικὸς Συνεταιρισμὸς ὁ ἰδικός μας ἔλθῃ εἰς συμφωνίαν μὲ οἱονδήποτε ἰδιώτην, ἀμέσως αἴρεται ἡ ἀναδάσωσις. Πῶς συμβαίνει τὰ 40% τῶν ἀναδασωτέων ἐκτάσεων, τῶν ἰδιωτῶν συμφωνούντων μετὰ τῶν πωλητῶν καὶ ἀπολαμβανόντων χιλιάδας λιρῶν, πῶς συμβαίνει νὰ αἴρεται ἡ ἀναδάσωσις καὶ πῶς συμβαίνει εἰς τὰ κατσάβραχα τῆς Ἀττικῆς, —διότι τὰ κατσάβραχα ἀνήκουν μόνον εἰς τὸ Δημόσιον —νὰ φέρουν ἀντιρρήσεις οἱ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας; Διὰ τοῦτο προτείνω μίαν ἐξεταστικὴν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου διὰ νὰ ἐρευνήσῃ πῶς συμβαίνουν αὐτὰ εἰς βάρος τῆς χλωρίδος τῆς Ἀττικῆς. Τότε μόνον θὰ εἶναι εἰς τὴν θέσιν των οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ καὶ θὰ ἀποδειχθῇ κατὰ πόσον οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν χλωρίδα τῆς Ἀττικῆς ἢ ἐνδιαφέρονται δι’ ἀνομολόγητα συμφέροντα. (Χειροκροτήματα).

§82Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀντίρρησιν νὰ δεχθῶ τὴν πρότασιν τῆς Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ κύριος συνάδελφος εὑρίσκεται ἐν πλάνῃ καὶ ἠδίκησε τὴν τάξιν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς καὶ τὴν τάξιν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως ἐγένετο παραχώρησις δι’ ἀπαλλοτριώσεως ἰδιωτικῶν ἐκτάσεων διὰ τὴν ὁποίαν θὰ πληρώσουν ἀποζημίωσιν πλήρη τὴν ὁποίαν θὰ ὁρίσουν τὰ δικαστήρια. Ἰδοὺ διατὶ δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ἡ διάταξις αὐτή, ἡ ὁποία ὁμιλεῖ περὶ ἀναδασωτέων Δημοσίων ἐκτάσεων καὶ ὄχι ἰδιωτικῶν. Δὲν γίνεται λοιπὸν ἐξαίρεσις ἐκ τῆς διατάξεως διὰ τοὺς ὑπαλλήλους.

§83Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγώ, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι διὰ τὰ 40% τῶν ἀναδασωτέων ἐκτάσεων τῶν ἰδιωτῶν, αἴρονται αἱ ἀναδασώσεις.

§84Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν ἔγινεν ἄρσις ἀναδασώσεως. Ἡ ἔκτασις ἡ ὁποία ἀπηλλοτριώθη ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἦτο ἔκτασις ἤδη κατὰ μέγα μέρος ᾠκοδομημένη. Δὲν ἐπρόκειτο ποτὲ νὰ κάμῃ ἀναδάσωσιν τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Συνεπῶς ἡ ἄρσις τῆς ἀναδασώσεως ἦτο ἐντελῶς τυπική, διότι εἶχε καταληφθῆ ἡ ἔκτασις.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή: Δέχεται τὸ νομοσχέδιον, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ;

§86ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διευκολύνσεως ἀστικῆς στεγάσεως καὶ χαρακτηρισμοῦ αὐτῆς ὡς δημοσίας ὠφελείας», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν». Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§89Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν Βουλὴν ἔχουν ὑποβληθῆ, α) σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν» καὶ β) σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1790 τοῦ 1951 Ἀν. Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν διατάξεων». Ἡ παροῦσα εἰσήγησις ἀφορᾷ τὸ πρῶτον σχέδιον νόμου. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου, ἄρτι ὑποβληθέντος, δὲν ἐπεράτωσεν εἰσέτι τὴν ἐπεξεργασίαν τῆς ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Κατ’ ἀρχὴν δίδομεν μίαν στατιστικὴν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν Ἑλλάδι ζώων κατὰ τὴν 31.12.1951 ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ἀντίστοιχον χρονολογίαν τοῦ 1938: Ὑπάρχοντα Ζῶα.

Ὑπὸ ἄλλας συνθήκας, τὸ ὅλον θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν θὰ ἔδει νὰ ἐξετασθῇ καθ’ ὅλας τὰς πτυχάς, ὑφ’ ἃς τοῦτο ἐμφανίζεται. Καὶ ἐλλείπουν ἐντελῶς τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα: Ποῖον τὸ ποσοστὸν τῆς κτηνοτροφίας, ὅπερ προστατεύεται ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν καὶ ποῖον διαβιοῖ εἰς ἐλεύθερα ἢ καὶ ἰδιόκτητα λειβάδια; Ποῖον κατὰ κεφαλὴν ζώου τὸ κόστος τῆς ὑπὸ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν προστατευομένης κτηνοτροφίας καὶ ποῖον τῆς ἄλλης; Ὁ τιμάριθμος τῶν κτηνοτροφικῶν προϊόντων ρυθμίζεται ἀπὸ τὰ μισθώματα τοῦ ἐνοικιοστασίου ἢ ἀπὸ τὸ κόστος τῆς ἔξω τοῦ ἐνοικιοστασίου διαβιούσης κτηνοτροφίας; Ποία ἡ ἰδιότης τῶν ἰδιοκτητῶν λειβαδίων, καὶ δὴ ποῖα καὶ πόσα ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν βαρυνόμενα λειβάδια ἢ καὶ καλλιεργήσιμοι γαῖαι ἀνήκουν εἰς κληρούχους εἴτε γεωργικῶν εἴτε μικτῶν γεωργοκτηνοτροφικῶν κλήρων καὶ ποία ἡ γεωργικὴ ἢ γεωργοκτηνοτροφικὴ ἐπίδοσις τῶν μὴ διαθετόντων ὁλόκληρον τὸν κλῆρον των τούτων κληρούχων; Ἐνδεικτικῶς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀνεφέραμεν δύο περιστατικά: α) Ὁ ἐλαιὼν—δημιούργημα τῶν ἰδίων κατοίκων—τοῦ συνεταιρισμοῦ τῶν κατοίκων τῆς Νέας Ἀγχιάλου τοῦ Ἁλμυροῦ, ἀριθμούσης 3.000 περίπου ψυχάς, καταστραφείσης καὶ κατὰ τὴν κατοχὴν (πυροπάθεια 95%) καὶ ἐκ τῆς φυλλοξήρας τῶν ἀμπέλων της (100%), διατελεῖ ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν ὑπὲρ ἑνὸς μεγάλου κτηνοτρόφου καὶ ἰδιοκτήτου λειβαδίου. Προσφάτως ἐξῃρέθη τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν τὸ ἥμισυ περίπου τοῦ ἐλαιῶνος, ἀλλὰ παραμένει εἰσέτι τὸ ἕτερον ἥμισυ αὐτοῦ ὑπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον. β) Ὁ συνεταιρισμὸς Δαμασίου τῆς Ἐλασσόνος ἀριθμεῖ 200 οἰκογενείας κληρούχων γεωργοκτηνοτρόφων καὶ ἑτέρους περὶ τοὺς 100 ἀκτήμονας ἀποστρατευθέντας, δικαιουμένους εἰς μικτὴν γεωργοκτηνοτροφικὴν ἀποκατάστασιν. Παρὰ ταῦτα, τὸ μεγαλύτερον τμῆμα τῶν λειβαδίων καὶ τῶν πρὸς ἐκχέρσωσιν τόπων των τελεῖ, ἀφ’ ὅτου ἀπηλλοτριώθησαν, ὑπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν ὑπὲρ μεγάλων κτηνοτρόφων, καὶ οὔτε ἡ ἐκχέρσωσις πρὸς καλλιέργειαν οὔτε ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῆς χωρικῆς των κτηνοτροφίας εἶναι δυνατή. Ἔχουν μόνον τὴν τιμὴν νὰ λέγωνται κληροῦχοι. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νέου Συντάγματος, τὸ ἄρθρον 104 αὐτοῦ διανοίγει μίαν νέαν περίοδον καὶ διὰ τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς καὶ διὰ τοὺς μικροὺς κτηνοτρόφους. Καὶ ἐν ὄψει ἀμέσων ἀναγκαστικῶν ἀπαλλοτριώσεων καλλιεργησίμων γαιῶν καὶ βοσκησίμων ἐκτάσεων διὰ τὴν κτηματικὴν ἀποκατάστασιν τοῦ κόσμου τῆς ὑπαίθρου, τὸ θέμα τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν θὰ ἀντιμετωπισθῇ, ὄχι ὡς παγία, ἀλλ’ ὡς λύσις προσωρινὴ μιᾶς μεταβατικῆς περιόδου, ἐν ἀναμονῇ ποία κατάστασις θὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν ἐπικειμένην ἐφαρμογὴν τοῦ ἄρθρου 104 τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος. Καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ ἐδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ σχεδίου νόμου περὶ παρατάσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν (ἄρθρον 1 παράγραφος 1). Ἐρωτήματα γεννοῦν αἱ παράγραφοι 2 καὶ 3 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ σχεδίου νόμου. Καὶ δή: α) Ἐπὶ τῆς παρ. 2. Κατὰ τὸ ἄρθρον 1 παρ. 2 τοῦ ν. δ. 1039 τοῦ 1949, ἡ παράτασις τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν ἰσχύει ἐπὶ πάσης μισθώσεως συναφθείσης μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ ν. δ. 156 τοῦ 1946, ἤτοι μέχρι τῆς 27 Ὀκτωβρίου 1946. Ἀλλὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 1 παρ. 1 τοῦ μήπω κυρωθέντος ἀν. ν. 1790 τῆς 23 Ἀπριλίου 1951 «πᾶσαι αἱ μέχρι τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου τούτου συναφθεῖσαι καὶ μὴ προστατευόμεναι ὑπὸ τοῦ ἐνοικιοστασίου μισθώσεις λειβαδίων παρατείνονται ἀναγκαστικῶς καὶ διέπονται ὑπὸ τῶν περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν διατάξεων». Καὶ ἡ διάταξις τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ συζητουμένου σχεδίου νόμου, ὁρίζει, ὅτι ἡ παράτασις ἰσχύει ἐπὶ πάσης μισθώσεως συναφθείσης μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ μνησθέντος ἀν. ν. 1790 τοῦ 1951. Εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐγεννήθη τὸ ἐρώτημα, ἐὰν ἔπρεπε νὰ συμφωνήσῃ πρὸς τὴν χρονολογίαν αὐτὴν τοῦ ἀν. ν. 1790) 1951 ἢ νὰ σταματήσῃ εἰς τὸν χρόνον, ὃν εἶχεν ὁρίσει τὸ ν. δ. 1039 τοῦ 1949, ἤτοι μέχρι τῆς 27 Ὀκτωβρίου 1946. Καὶ εἶχεν ὑπ’ ὄψιν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ περίπτωσιν κτηνοτρόφου ἰδιοκτήτου λειβαδίου, ὅστις ὑπὸ συμμοριῶν ἀπήχθη μετὰ τῆς συζύγου του καὶ τοῦ ποιμνίου του εἰς Ἀλβανίαν ὅπου καὶ ἀπέθανον καὶ αὐτὸς καὶ ἡ σύζυγός του, τὸ δὲ ποίμνιόν του ἠφανίσθη. Οἱ κληρονόμοι του, ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀνάγκης ταύτης, ἐξεμίσθωσαν τὸ λειβάδιον δι’ ἕνα κτηνοτροφικὸν ἑξάμηνον. Καὶ τώρα τόσον διὰ τοῦ ἀν. ν. 1790 τοῦ 1951 ὅσον καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου ὑπάγεται καὶ τὸ λειβάδιον τοῦτο ὑπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν. Παρὰ ταῦτα, παραμένει γεγονός, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἀν. ν. 1790 τοῦ 1951 ἔχει ἐφαρμοσθῆ καὶ ἐδημιούργησε μίαν κατάστασιν ὑπὸ τὸ κράτος αὐτῆς. Ἔχει ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν διάταξιν τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ἀν. ν. 1790)51, καθ’ ἣν εἰς τοὺς οὕτω ὑποστάντας καταστροφὴν τοῦ ποιμνίου των, τὸ ἐνοικιοστάσιον δὲν ἰσχύει ἐπὶ ἐκτάσεως λειβαδίου των, ἥτις ἀπαιτεῖται πρὸς διατροφὴν τοῦ ἡμίσεος τῶν ἀπολεσθέντων ἢ ἁρπαγέντων ζώων των. Καὶ ἡ Ἐπιτροπή, κατὰ πλειοψηφίαν, συνιστᾷ τὴν ψήφισιν τῆς διατάξεως τῆς παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ σχεδίου νόμου ὡς ἔχει. β) Ἐπὶ τῆς παραγρ. 3. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐνέκρινε καὶ τὴν παράγρ. 3 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νομοσχεδίου. Καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν Βουλήν, ἂν συμφωνήσῃ, νὰ ὁρίσῃ τὸν χρόνον, μέχρις οὗ θὰ δύναται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ παρατείνῃ διὰ πράξεώς του τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν. Ἐπὶ τῶν ἄρθρων 2 καὶ 3. Κατὰ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ Ἀν. Νόμου 1910 τῆς 7.8.1951 περὶ προσόδων τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων, εἰς τὰς δημοτικὰς καὶ κοινοτικὰς βοσκὰς ἕκαστος δημότης δικαιοῦται νὰ βόσκῃ δωρεὰν μέχρι δύο μεγάλων ζώων καὶ 5 μικρῶν. Πέραν τῶν ἀριθμῶν τούτων δικαιοῦται νὰ βόσκῃ τὰ ζῶα του ἐπὶ πληρωμῇ 1.500 δραχ. δι’ ἕκαστον μικρὸν καὶ 3.000 δραχ. δι’ ἕκαστον μεγάλο ζῶον. Διὰ δὲ τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ αὐτοῦ Α. Νόμου τὸ ἐνοίκιον τῶν ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον τελούντων δημοτικῶν ἢ κοινοτικῶν βοσκησίμων τόπων ὁρίζεται διὰ τὴν πρώτην ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Νόμου κτηνοτροφικὴν περίοδον θερινὴν ἢ χειμερινήν, εἰς τὸ 100πλάσιον τοῦ κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1939– 1940 καταβαλλομένου ἀντιστοίχως τοιούτου, διὰ τὴν δευτέραν εἰς τὸ 150πλάσιον καὶ διὰ τὴν τρίτην εἰς τὸ 200πλάσιον. Πέραν τῶν τριῶν τούτων κτηνοτροφικῶν περιόδων, θερινῶν ἢ χειμερινῶν, ὁ βοσκήσιμος τόπος παύει τελῶν ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ ἐνοικιοστασίου. Ἀλλά, δι’ οὓς λόγους ἀνεπτύξαμεν ἐν ἀρχῇ, ἐν ὄψει τῆς ἐπικειμένης ἀποκαταστάσεως τοῦ μικροῦ κτηνοτροφικοῦ κόσμου καὶ εἰς τὴν μεταβατικὴν περίοδον, καθ’ ἣν αὕτη θὰ συντελεσθῇ, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ Κράτος, παρατεῖνον τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν διὰ τὰ λειβάδια ὅλων τῶν ἄλλων νομικῶν καὶ φυσικῶν προσώπων, νὰ τὸ ἄρῃ ὡς πρὸς δημοτικοὺς καὶ κοινοτικοὺς βοσκησίμους τόπους. Ἄλλως τε κατὰ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας τὰ ¾ τῆς ἐκτάσεως τῶν ὑπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον λειβαδίων εἶναι σήμερον δημοτικὰ καὶ κοινοτικά. Δύναται ἀκόμη νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅτι τὸ ἄρθρον 10 τοῦ Α. Νόμου 1910 τοῦ 1951 ἐλατήρια ἔχει ταμιευτικὰ καὶ ὄχι ἱκανοποίησιν ἀναγκῶν βοσκῆς ζώων τῶν δημοτῶν, διότι περὶ τούτων προβλέπουν αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 22 καὶ 24 καὶ 31 τοῦ Διατάγματος περὶ κωδικοποιήσεως τῶν περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν διατάξεων. Συγκερασμὸν τῶν ἀντιτιθεμένων ἀπόψεων τοῦ Α. Ν. 1910)1951 καὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου νόμου δύναται ν’ ἀποτελέσῃ ἡ διατήρησις μὲν κατὰ τὴν παροῦσαν μεταβατικὴν περίοδον τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν καὶ ἐπὶ τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν βοσκοτόπων, ἀλλ’ εἰδικώτερον ἐπαύξησις τοῦ μισθώματος ὡς πρὸς αὐτοὺς διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν σκοπῶν καὶ τοῦ ἔργου τῆς τοπικῆς αὐτοδιοικήσεως. Καὶ ὑπὸ τὸ πνεῦμα αὐτὸ ἡ Ἐπιτροπὴ δέχεται τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 τοῦ σχεδίου νόμου, ἀλλὰ προτείνει ὅπως τὸ 150πλάσιον τοῦ μισθώματος ὁρισθῇ εἰς τὸ 200πλάσιον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 παρ. 1. Ἡ τροποποιουμένη διὰ τοῦ σχεδίου νόμου διάταξις εἰσήχθη τὸ πρῶτον διὰ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Ν. Δ. 156 τοῦ 1946. Ἀλλὰ κατ’ αὐτήν, ὁ βασικὸς ἀριθμὸς τῶν ζώων τόσον τῶν σμικτῶν ἢ ποιμένων ὅσον καὶ τοῦ προσλαβόντος αὐτοὺς κτηνοτρόφου ὑπελογίζετο ὁ ὑπάρχων κατὰ τὸν χρόνον τῆς προσλήψεώς των. Ἀλλ’ ὁ κρίσιμος χρόνος τῆς προσλήψεώς των ἠδύνατο νὰ συμπέσῃ εἰς τὴν περίοδον εἴτε τοῦ πολέμου εἴτε τῆς ξενικῆς κατοχῆς εἴτε τοῦ συμμοριτισμοῦ καί, λόγῳ τῶν ἐξ αἰτίας τῶν γεγονότων τούτων καταστροφῶν τῆς κτηνοτροφίας, νὰ μὴ ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἀληθῆ ἀναλογίαν ἀριθμοῦ ζώων τοῦ κτηνοτρόφου μισθωτοῦ ἢ ἰδιοκτήτου καὶ τῶν σμικτῶν ἢ ποιμένων του. Καὶ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4 παρ. 1 τοῦ σχεδίου νόμου, ἣν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως ἀπεδέχθη, θέτει ὡς βασικὸν χρόνον ὑπολογισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ζώων τῶν ἐνδιαφερομένων μερῶν τὸν χρόνον τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ Ν. Δ. 156 τοῦ 1946, ἤτοι τὴν 27 Ὀκτωβρίου 1946. Τὰς δικονομικὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 4 (παράγραφοι 2–4) ἡ Ἐπιτροπὴ ἐδέχθη κατὰ πλειοψηφίαν. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Διὰ τοῦ ἄρθρου 2 παραγρ. 1 τοῦ Ν. Δ. 156 τοῦ 1946, ἐξηρέθησαν τῶν διατάξεων τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν πάντα τὰ αὐτοτελῆ κτήματα ἐκτάσεως μικροτέρας τῶν πεντήκοντα στρεμμάτων καὶ μέχρι συνολικῆς ἐκτάσεως κατ’ ἰδιοκτήτην ἑκατὸν στρεμμάτων. Ἀλλὰ κατ’ ἔκδηλον ἀντίθεσιν πρὸς τὴν τεθεῖσαν ταύτην ἀρχήν, ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῶν ὑπὸ τῶν συνεταιρισμῶν ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καλλιεργητῶν κατὰ τὰ ἄρθρα 34 καὶ 96 τοῦ Ἀγροτικοῦ Κώδικος 2880)1941 ἐκμισθουμένων ἐν ἀγραναπαύσει γαιῶν τῶν κληρούχων (ἄρθρον 2 παρ. 2 ἐδάφ. βʹ Ν. Δ. 156 τοῦ 1946). Τὴν ἀντίφασιν καὶ τὴν ἀνισότητα τοῦ μέτρου ἦρεν ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 6 παρ. 3 τοῦ Α. Ν. 1790 τοῦ 1951, καθ’ ἣν ἐξαιροῦνται τῶν διατάξεων τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν καὶ αἱ κατὰ τὴν ἔννοιαν τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν. Δ. 156 τοῦ 1946 ἐν ἀγραναπαύσει γαῖαι τῶν κληρούχων, περὶ ὧν ἡ περίπτωσις βʹ τῆς παραγρ. 2 τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν. Διατάγματος τούτου, καταργουμένη. Ἡ διάταξις αὕτη διήγειρε τὰς διαμαρτυρίας τῶν κτηνοτρόφων Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος, διὰ τὰ ζῶα τῶν ὁποίων ἡ στέρησις τῶν ἐν ἀγραναπαύσει γαιῶν δὲν ἀφήνει περιθώριον ἢ ἐπαρκὲς περιθώριον βοσκῆς. Καὶ ἵνα ἀμβλυνθῇ ἡ δημιουργηθεῖσα ἐν Ἀττικῇ καὶ Μεγαρίδι ὀξύτης, περιελήφθη εἰς τὸ σχέδιον νόμου ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 5 αὐτοῦ. Ἀφέθη εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 5. Ἀλλὰ παρατηροῦμεν: Εἶναι ἀμφίβολον ἂν ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 5 λαμβανομένη πρόνοια δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ τὴν ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν προστατευομένην κτηνοτροφίαν Ἀττικῆς–Μεγαρίδος, ἐνῷ ἐξ ἄλλου ὅπως γενικεύεται ἡ διάταξις, θὰ ἐδημιούργει ἄλλας ὀξύτητας εἰς ἄλλας τοῦ Κράτους περιοχάς. Κατὰ τὰ στοιχεῖα, ἅτινα μᾶς παρέσχον οἱ ἐνδιαφερόμενοι, ἀπὸ τὰ 200.000 αἰγοπρόβατα τῆς Ἀττικῆς–Μεγαρίδος, τὰ 140.000 βόσκουν εἰς τὰς ἐν ἀγραναπαύσει γαίας τῶν κληρούχων. Οἱ κτηνοτρόφοι τούτων εἶναι δημόται τῶν οἰκείων κοινοτήτων, ἀλλ’ αἱ ἀγραναπαύσεις εἶναι μικραὶ ἰδιοκτησίαι τῶν κληρούχων καὶ οὐχὶ τῶν κοινοτήτων. Οὔτε ὑπάρχει ἐπάρκεια τῶν κλήρων, ἵνα ἐγγραφοῦν οἱ ἐνδιαφερόμενοι κτηνοτρόφοι μέλη τῶν οἰκείων συνεταιρισμῶν ἀποκαταστάσεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἤκουσε μετὰ συμπαθείας ἀντιπροσώπους τῶν κτηνοτρόφων Ἀττικῆς–Μεγαρίδος. Οὗτοι εἰς τὸ αἴτημά των ὅπως προστατευθοῦν εἰς τὴν χρῆσιν, διὰ τῆς βοσκῆς τῶν ζώων των, τῶν ἐν ἀγραναπαύσει γαιῶν, προσέθεσαν, ὅτι θὰ ἠδύναντο νὰ δεχθοῦν μίσθωμα καὶ πενταπλάσιον τοῦ ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν ὁριζομένου. Εἰς τὴν μεταβατικὴν αὐτὴν περίοδον τῆς παρατάσεως τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν ἡ Βουλή, ἀντὶ τῆς ἀμφιβόλου προστασίας τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ σχεδίου νόμου, δύναται νὰ δεχθῇ τὴν παράτασιν τοῦ ἐνοικιοστασίου διὰ τὰς ἐν ἀγραναπαύσει, καὶ ἐφ’ ὅσον θὰ παρέμεναν ἐν ἀγραναπαύσει, γαίας τῆς Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος καὶ νὰ ὁρίσῃ ὡς πρὸς αὐτὰς μίσθωμα μέχρι τοῦ 250πλασίου. Καὶ νὰ διαγράψῃ ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ σχεδίου νόμου, ἵνα τὸ περὶ οὗ τὸ ἄρθρον θέμα ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον εἰδικωτέρας προσοχῆς κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν τῶν νομοθετικῶν μέτρων περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν μικρῶν κτηνοτρόφων. Κύριοι βουλευταί, πέραν τῶν διατάξεων τοῦ σχεδίου νόμου, ἡ Βουλὴ ἔχει νὰ ρυθμίσῃ τὸ μίσθωμα τῶν βοσκῶν Κερατέας, Καλυβίων, Κουβαρᾶ καὶ Ἀναβύσσου, τὰς ὁποίας διαχειρίζονται οἱ συνεταιρισμοὶ συνιδιοκτησίας καὶ κοινῆς χορτονομῆς Ἀττικῆς. Ἀπὸ ἀμνημονεύτων χρόνων, αἱ ἐκ τῆς ἐκμισθώσεως τούτων πρόσοδοι διατίθενται ἀποτελεσματικῶς δι’ ἔργα κοινωνικῆς προνοίας (ἰατρικὴ περίθαλψις) καὶ κοινῆς ὠφελείας (σχολεῖα, ναοί, ὕδρευσις, ἀγροτικαὶ ὁδοί, γέφυραι, πλατεῖαι, δενδροφυτεῖαι, ἀγροφυλακή). Τὴν διαχείρισιν ἤδη ἔχουν οἱ μνημονευθέντες ἀναγκαστικοὶ συνεταιρισμοί, οἵτινες ἱδρύθησαν δυνάμει τῶν διατάξεων τοῦ Ν. Δ. τῆς 11 Ἰουλίου 1923 περὶ ἀναγκαστικῶν συνεταιρισμῶν συνιδιοκτησίας καὶ κοινῆς χορτονομῆς Ἀττικῆς. Ἐπὶ μίαν εἰκοσιπενταετίαν αἱ βοσκαὶ αὐταὶ ἦσαν ἐξηρημέναι τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν. Εἰς τὸ ἄρθρον 27 παρ. 1 τοῦ κώδικος ἐνοικιοστασίου βοσκῶν ἀνεγράφετο ὅτι «ἐξαιροῦνται τῶν διατάξεων τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ τῶν τοιούτων τοῦ θεμιτοῦ μισθώματος, αἱ βοσκαὶ αἱ διαχειριζόμεναι ἀπὸ τὰς Ἐπιτροπὰς συνιδιοκτησίας, τὰς προβλεπομένας ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Ν. 641 ἢ ἀπὸ τοὺς ἀναγκαστικοὺς συνεταιρισμοὺς διαχειρίσεως κοινῆς χορτονομῆς τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 27 παράγρ. 1 καὶ 2 τοῦ Κώδικος ἐνοικιοστασίου κατηργήθη διὰ τοῦ ἄρθρου 1 παρ. 3 καὶ 4 τοῦ Ν. Δ. 1039 τοῦ 1949, ἀλλὰ συγχρόνως διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 2 παρ. 6 τοῦ αὐτοῦ Ν. Δ. 1039)1949 τὸ μίσθωμα τῶν βοσκῶν τούτων ὡρίσθη εἰς τὸ διπλάσιον τοῦ ἑκάστοτε ἰσχύοντος διὰ τὰς ἄλλας ἄλλων φυσικῶν ἢ νομικῶν προσώπων βοσκάς. Ἀλλὰ διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 παρ. 4 αὐτοῦ ὁ Α. Ν. 1790 τοῦ 1951, ἐνῷ διετήρησε τὴν ὑπαγωγὴν τῶν βοσκῶν τῶν ἀναγκαστικῶν συνεταιρισμῶν διαχειρίσεως κοινῆς χορτονομῆς Ἀττικῆς εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, δὲν διετήρησεν ἐν ἰσχύϊ καὶ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 2 παρ. 6 τοῦ Ν. Δ. 1039 τοῦ 1949 διὰ τὸ διπλάσιον τοῦ μισθώματος. Φρονοῦμεν ὅτι, χάριν τοῦ σκοποῦ κοινωνικῆς προνοίας καὶ κοινῆς ὠφελείας, ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς ἐπὶ τρεῖς δεκαετηρίδας τηρηθείσης παραδόσεως, τὸ μίσθωμα τῶν βοσκῶν τούτων τῶν ἀναγκαστικῶν συνεταιρισμῶν κοινῆς χορτονομῆς Ἀττικῆς πρέπει νὰ ἐξισωθῇ, ὡς πρὸς τὸν συντελεστήν, πρὸς τὸ μίσθωμα τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν βοσκῶν. Εἰς τὴν προσοχὴν καὶ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς εἰσηγούμεθα καὶ μίαν ἄλλην περίπτωσιν διὰ τὴν Ἀττικήν. Παρὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 38 παρ. 1 τοῦ Κώδικος ἐνοικιοστασίου, ἥτις χορηγεῖ τὸ δικαίωμα εἰς τὰ δι’ αὐτοῦ προστατευόμενα πρόσωπα νὰ κατασκευάζουν μετὰ τῶν κτηνοτροφικῶν ἐγκαταστάσεων καὶ οἰκήματα καὶ ἀποθήκας, ἐν τούτοις ἀπὸ μίαν πρόσφατον ἐπίσκεψίν μας εἰς ἕνα κτηνοτροφικὸν συνοικισμόν, ὑφιστάμενον εἰς τόπον μοναστηριακὸν 30 χιλιόμετρα ἔξω τῶν Ἀθηνῶν, εὕρομεν καλύβας ἐκ ξύλων καὶ χόρτου, μέσα εἰς τὰς ὁποίας συνεφύροντο πενιχρά τινα σκεύη καὶ ἀφθονία παιδιῶν, ποὺ μόλις διεφαίνοντο ἀπὸ τὸν καπνὸν τῶν καιομένων καυσοξύλων, ποὺ τὰ ἐθέρμαιναν. Καὶ ἔξω τῶν καλυβῶν διακρίνονται ἐρείπια τοίχων οἰκημάτων, τὰ ὁποῖα ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Μονῆς δὲν ἐπέτρεψε ποτὲ νὰ κτισθοῦν. Καὶ ὁ κτηνοτροφικὸς αὐτὸς συνοικισμὸς εἶναι μόνιμος καὶ ἀριθμεῖ ζωὴν τοὐλάχιστον ἑνὸς αἰῶνος. Εἰσηγούμεθα πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ προσθέσῃ διάταξιν, ὅτι οἱ ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν προστατευόμενοι εἰς μοναστηριακὰς βοσκὰς τῆς Ἀττικῆς καὶ μονίμως ἐν αὐταῖς διαμένοντες δικαιοῦνται ἀκωλύτως νὰ κτίζουν εἰς τὰς ὑφισταμένας κτηνοτροφικὰς ἐγκαταστάσεις μόνιμα κτίσματα πρὸς οἴκησιν, καὶ ἀποθήκας. Ἀνεπτύξαμεν ἐπίσης εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ἀφέθη νὰ φέρωμεν εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς τὰς ἐν ἀρχῇ τῆς παρούσης ἐκτεθείσας περιπτώσεις, πολυανθρώπων κοινοτήτων, οἷαι ἡ Νέα Ἀγχίαλος τοῦ νομοῦ Μαγνησίας καὶ τὸ Δαμάσι τοῦ νομοῦ Λαρίσης. Καὶ αἱ περιπτώσεις αὗται ἐμνημονεύθησαν ἐνδεικτικαί, διότι δὲν εἶναι αἱ μόναι ἀνὰ τὴν χώραν. Θὰ ἠδύνατο ἀκόμη νὰ γίνῃ μνεία ἄλλης περιπτώσεως: τῆς Νέας Φιλιππουπόλεως: Ἀποτελεῖ συνοικίαν τῆς πόλεως καὶ τοῦ Δήμου Λαρίσης. Οἱ κάτοικοι αὐτῆς ἀποζοῦν ἐκ τῆς διατηρήσεως οἰκοσίτου κτηνοτροφίας, ἀλλ’ ἡ δημοτικὴ βοσκήσιμος ἔκτασις (μεριᾶς), ποὺ ἐκτείνεται πρὸ αὐτῶν τῶν οἰκιῶν τοῦ συνοικισμοῦ των, τελεῖ ὑπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν ὑπὲρ ἑνὸς μεγάλου κτηνοτρόφου καὶ μεγάλου ἰδιοκτήτου ἄλλων βοσκησίμων καὶ καλλιεργησίμων ἐκτάσεων. Καὶ οἱ μικροὶ κτηνοτρόφοι δημόται μόνον τὸν ἀέρα δικαιοῦνται ν’ ἀναπνέουν. Τὸ θέμα τῶν τοιούτων περιπτώσεων δὲν εἶναι ἁπλῶς κτηνοτροφικόν. Ἔχει προσλάβει ὀξὺν κοινωνικὸν χαρακτῆρα διὰ τοὺς ἐνδιαφερομένους πληθυσμούς. Πέραν τοῦ ἄρθρου 22 καὶ τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ Κώδικος ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, ποὺ διέπονται ὡς πρὸς τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, ἀπὸ περιορισμοὺς καὶ κοιτήρια ὑπηρεσιακά, προέχουν, εἰς τὰς ἰδιαιτέρας αὐτὰς καὶ ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις, ἡ ἰδιαιτέρα κοινωνική των ἄποψις καὶ ἡ ἄποψις τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, καὶ ἡ ἐξέτασίς των μὲ εὐρύτερα κριτήρια. Καὶ παρατεινομένου τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, δικαιοῦνται αἱ τοιαῦται ἐξαιοετικαὶ πεοιπτώσεις νὰ ἐξετασθοῦν. Καὶ εἰσηγούμεθα νὰ προστεθῇ ἡ κάτωθι διάταξις: «Προκειμένου περὶ μισθώσεων, τελουσῶν ὑπὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν, εἴτε ἐλαιώνων ἰδιοκτησίας μικρῶν παραγωγῶν, εἴτε ἐκτάσεων βοσκησίμων ἀποτελουσῶν τμήματα κλήρων ἢ συνεταιρικῶν κοινῶν ἐκτάσεων μικτῆς γεωργοκτηνοτροφικῆς ἐκμεταλλεύσεως, ἢ δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν βοσκῶν, ὅπου συντρέχουν καὶ λόγοι πυκνότητος τοῦ πληθυσμοῦ τῶν οἰκείων πόλεων καὶ χωρίων, ἢ καὶ λόγοι προαγωγῆς τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας, δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, μετὰ γνώμην τοῦ γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου ἐποικισμοῦ, νὰ ἐξαιρῇ ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει ἀπὸ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν τὰ λειβάδια ταῦτα ἀπὸ τῆς ἀμέσως ἑπομένης τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ κτηνοτροφικῆς περιόδου, καὶ ὑπὸ τὸν ὅρον ὅπως ἡ ἀπόφασις αὕτη κοινοποιηθῇ εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους, δύο τοὐλάχιστον μῆνας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς κτηνοτροφικῆς περιόδου, καθ’ ἣν θὰ ἐλευθεροῦται τοῦ ἐνοικιοστασίου ἡ βοσκή. Ἡ ἐξαίρεσις αὕτη γίνεται ὑπὲο τῶν ἐνδιαφερομένων, εἴτε ἰδιοκτητῶν ἢ κληρούχων εἴτε δημοτῶν». Ἡ Ἐπιτροπή, λόγῳ τῶν ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν προθεσμιῶν, ἀπεδέχθη τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν σχεδίου νόμου ὡς ὑπηρεσιακοῦ καὶ ἐπείγοντος καὶ προτείνει νὰ ψηφισθῇ τοῦτο εἰς μόνην συζήτησιν.

§90Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Ὁ Νομὸς Κυκλάδων ἀποτελεῖται, ὅπως γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, ἀπὸ 24 νησιά, ἄλλα μεγαλύτερα καὶ ἄλλα μικρότερα. Κτηνοτροφία δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνον εἰς τὴν νῆσον Νάξον, τῆς ὁποίας ἡ κτηνοτροφία εἶναι πράγματι σπουδαία. Εἰς τὴν Πάρον ὑπάρχει ἀλλὰ εἶναι ἐλαχίστη ἡ κτηνοτροφία. Ἐκεῖ ὑπάρχει μία ἔκτασις 15–20 στρεμμάτων ἀνήκουσα εἰς ἕνα ἰδιώτην, εἰς τὴν ὁποίαν ἰσχύει τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν. Δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τεθῇ μία διάταξις εἰς τὸ παρὸν νομοσχέδιον, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ἐξαιρεθοῦν τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν αἱ μικραὶ αὐταὶ ἐκτάσεις;

§91Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δι’ ἐκτάσεις μέχρι 50 στρεμμάτων αἴρεται αὐτοδικαίως τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν.

§92Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Πιθανὸν νὰ εἶναι καὶ 52 στρεμμάτων. Θὰ πρέπει νὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας νὰ ἐξαιρῇ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν τὰ τιμάρια αὐτά.

§93Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ εἴπωμεν μέχρις 100 στρεμμάτων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ζητήσατε πληροφορίας, κ. συνάδελφε, καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς ἐπικύρωσιν ὁ ν. 1790 νὰ τὸ ἀντιμετωπίσωμεν ἐκεῖ.

§94Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Δὲν νομίζετε ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 3 δημιουργεῖται μία ἄνισος μεταχείρισις τῶν κατοίκων τῶν διαφόρων Κοινοτήτων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν βοσκάς, τὰς ὁποίας ὅμως νέμωνται οἱ κτηνοτρόφοι βάσει τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, δεδομένου ὅτι οἱ μὲν κάτοικοι πληρώνουν, συμφώνως μὲ τὸν Κώδικα περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, μίσθωμα προσηρμοσμένον πρὸς τὰς σημερινὰς συνθήκας, ἐνῷ, ἀντιθέτως, οἱ κτηνοτρόφοι δὲν πληρώνουν σχεδὸν τίποτε; Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς θὰ ἤθελα—καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἰδιαιτέρως—τὸ μίσθωμα τῶν κοινοτικῶν ἢ δημοτικῶν λειβαδίων, νὰ κανονίζεται, ἐὰν εἶναι δυνατόν, βάσει τοῦ ἄρθρου 275 τοῦ Κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων, τὸ ὁποῖον διαλαμβάνει τὰ ἑξῆς: «.....(ἀναγινώσκει).....». Ὄταν εἶναι ἑτεροδημόται. Ἐδόθη δὲ ἡ ἑρμηνεία ἀπὸ τὰ δικαστήρια ὅτι εἰς τοὺς ἑτεροδημότας, ὑπάγονται καὶ οἱ κτηνοτρόφοι, οἱ προστατευόμενοι ἀπὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν. Αὐτοὶ θὰ πληρώνουν, τοὐλάχιστον, τὸ διπλάσιον, ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πληρώνουν οἱ δημόται ἢ τὰ μέλη τῆς Κοινότητος. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, θὰ ἔχωμεν ἴσην μεταχείρισιν πρὸς τοὺς κατοίκους, πρὸς τὰ μέλη τῆς Κοινότητος ἀπὸ τὸν Δῆμον πρὸς τοὺς κτηνοτρόφους. Ἡμεῖς, κ. συνάδελφοι, γνωρίζομεν τὰς ἀνάγκας τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων, ἀλλὰ ξέρομεν καὶ τὸ τὶ πληρώνουν οἱ κτηνοτρόφοι. Δὲν λέγω βεβαίως ὅτι θὰ πρέπει νὰ καθορισθῇ μίσθωμα καταπληκτικὸν διὰ τὸν κτηνοτρόφον, ἀλλὰ δὲν εἶναι νοητόν, οἱ κτηνοτρόφοι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν προσαρμόσει τὰς τιμὰς τῶν κτηνοτροφικῶν των προϊόντων νὰ μὴ πληρώσουν ἀπολύτως τίποτε.

§95Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει ὁ Δημοτικὸς νόμος 1910 τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1951, ὁ ὁποῖος λέγει: «Ἕκαστος δημότης δικαιοῦται νὰ βόσκῃ δωρεὰν εἰς τὰ δημοτικὰ καὶ κοινοτικὰ λειβάδια, δύο μεγάλα ζῷα καὶ 5 μικρά. Πέραν τῶν ἀριθμῶν αὐτῶν, ὁ δημότης δικαιοῦται νὰ βόσκῃ ἐπὶ πληρωμῇ 1.500 δραχ. δι’ ἕκαστον μικρὸν ζῷον καὶ 3.000 δι’ ἕκαστον μεγάλο». Ἐὰν θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ὁ ὑπολογισμὸς αὐτὸς διὰ τὸ μίσθωμα, μὲ βάσιν τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῆς, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο 600 δραχ. περίπου κατὰ κεφαλήν.

§96Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον Κοζάνης, ἔχω διαπιστώσει, ὅτι οἱ κτηνοτρόφοι πληρώνουν 1.000 δραχ. κατὰ κεφαλήν. Δι’ αὐτὸ ζητῶ νὰ ψηφισθῇ τὸ ἄρθρον 275 προκειμένου περὶ βοσκῶν, ἀνηκουσῶν εἰς τὰς Κοινότητας καὶ τοὺς Δήμους.

§97Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, ἰδιαιτέρως προστατεύει τὰς Κοινότητας. Τὸν Αὔγουστον τοῦ 1951, δημοσίευσε ἀναγκαστικὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ρυθμίζεται τὸ ζήτημα τῶν μισθωμάτων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ καταβάλουν οἱ κτηνοτρόφοι οἱ ὁποῖοι βόσκουν καὶ χρησιμοποιοῦν λειβάδια Κοινοτικὰ καὶ Δημοτικά. Ὑπῆρξε μάλιστα καὶ παράπονον, τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ὅτι δὲν ἠρωτήθη κἂν μολονότι ἦτο ἁρμόδιον ὅσον ἀφορᾷ τὰ θέματα ταῦτα. Ἐν τούτοις ἐτόλμησε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, νὰ ρυθμίσῃ δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου του τὸ ζήτημα καὶ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ 150πλάσιον τοῦ 1940. Ταῦτα ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὑπερεκόντησε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἂς μὴ προχωρήσῃ λοιπὸν περαιτέρω, διότι δὲν πρέπει ἡ κτηνοτροφία ἡ ὁποία εἶναι εἷς πλοῦτος σημαντικός, νὰ ὑποστῇ καὶ ἄλλας καταστροφὰς ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ὑπέστη.

§98Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Δέχεσθε τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, ὅτι τὸ οὕτω καταβαλλόμενον μίσθωμα νὰ μὴν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἐλλάσσον τῶν καταβαλλομένων ὑπὸ τῶν δημοτῶν;

§99Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ δημότης δὲν εἶναι μισθωτής, ἐνῷ ὁ ἄλλος εἶναι μισθωτὴς ἐπὶ συμβάσει. Ὑπ’ ὄψιν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, εὑρίσκεται ὑπὸ ἐπεξεργασίαν νομοσχέδιον κυρωτικὸν τοῦ Α. Ν. 1790 ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ ὁ οὐσιαστικὸς νόμος τοῦ ἐνοικιοστασίου. Παρακαλῶ λοιπὸν ὅλας τὰς παρατηρήσεις σας καὶ τὰς τροπολογίας, νὰ τὰς θέσετε ὑπὸ συζήτησιν ὅταν θὰ ἔλθῃ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον. Σᾶς λέγω, ὅτι μετὰ 15 ἡμέρας, θὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θίγει τὸ ὅλον θέμα τῶν βοσκῶν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ποὺ ἐχαρακτηρίσθη ὡς κατεπεῖγον, εἶναι πράγματι τοιοῦτον καὶ δὲν εἶναι ἄλλως δυνατὸν νὰ γίνῃ, προκειμένου νὰ τηρηθοῦν ὡρισμέναι προθεσμίαι διὰ τὴν ὑποβολὴν ὡρισμένων δηλώσεων.

§100Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Τὸ ζήτημα, κ. Ὑπουργέ, διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς ὁμιλῶ, εἶναι κάτι τὶ ἄσχετον. Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα ἂν θέλωμεν τὴν προστασίαν τοῦ κτηνοτρόφου.

§101Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρετε μίαν τροπολογίαν προφορικῶς. Δὲν νομίζω πὼς εἶναι πρὸς θάνατον ἂν μετὰ 15θήμερον φέρετε τὰς ἀπόψεις σας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ταλιαδοῦρος ἔχει τὸν λόγον ὡς εἰσηγητής.

§103Γ. ΤΖΩΡΤΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νομίζω ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 4 παράγρ. 3, πρέπει νὰ τεθῇ μία προθεσμία.

§104Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶχε συμφωνηθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως τὸ παρὸν νομοσχέδιον ἔλθῃ μαζὶ μὲ τὸν κυρωτικὸν τοῦ 1790. Καὶ μάλιστα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς κ. Κουτσοπέταλος, διετύπωσε εἰς τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ μὲ δύο ἄρθρα, τὸ ἕνα νὰ εἶναι κυρωτικὸν τοῦ 1790 καὶ τὸ ἄλλο νὰ εἶναι τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Δὲν γνωρίζω τὶ συνέβη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ καταβληθῇ προσπάθεια ὥστε σήμερον νὰ συζητήσωμεν καὶ τὸ παρὸν νομοσχέδιον, ἀλλὰ καὶ τὸν κυρωτικὸν τοῦ 1790, διότι τότε θὰ ἦτο ἑνιαία ἡ συζήτησις καὶ ὡρισμέναι τροπολογίαι ἐκεῖ εἶχον τὴν θέσιν των καὶ ὄχι εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον.

§105Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἔφερε καὶ τὰ δύο νομοσχέδια εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν πρὸ 20ημέρου.

§106Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Διετύπωσα τὴν παράκλησιν νὰ ἔλθῃ μαζὶ μὲ τὸ παρὸν νομοσχέδιον καὶ ὁ κυρωτικὸς τοῦ 1790 καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τὸ ἀπεδέχθη, βλέπω ὅμως σήμερον ὅτι δὲν ἦλθον μαζί.

§107Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἦλθε καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1790 καὶ ὁ Εἰσηγητὴς εἰσηγήθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὑπολείπεται μόνον ἡ ἐπεξεργασία διότι ἔχει μερικὰ ἄρθρα οὐσιαστικά.

§108Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Θὰ ἤθελον ν’ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι συμφωνῶ ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ παραταθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον μέχρι τοὐλάχιστον τοῦ 1954 ὡς προβλέπει τὸ ἄρθρον 1, ὄχι διὰ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι ἀναφέρονται εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ὅτι δηλαδὴ πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ μόνιμος διαβίωσις τῆς νομαδικῆς κτηνοτροφίας, ἀλλὰ κυρίως κατὰ τὴν γνώμην μου δέον νὰ παραταθῇ τὸ ἐνοικιοστάσιον διότι εὑρισκόμεθα ἐν ὄψει τῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ κτηνοτρόφων. Ἐφόσον εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς μεταβατικῆς καταστάσεως, θὰ πρέπῃ νὰ τὸ παρατείνωμεν τοὐλάχιστον ἐπὶ μίαν τριετίαν. Θὰ πρέπῃ νὰ παραταθῇ μόνον ἐπὶ μίαν τριετίαν καὶ ὄχι ἀπεριορίστως, ὅπως λέγει ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 1 καὶ τοῦτο διὰ νὰ συμπέσῃ ἐντὸς τῆς τριετίας ποὺ προβλέπει τὸ ἄρθρον 104 τοῦ Συντάγματος περὶ τῶν ἀπαλλοτριώσεων. Συμφωνῶ ὡς διετυπώθησαν τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3 καὶ μόνον θὰ ἐπρότεινον ὅπως τὰ μισθώματα διὰ τὰς βοσκὰς τὰς Κοινοτικὰς καθορισθοῦν εἰς τὸ 200)πλάσιον. Ὅπως εἶναι γνωστὸν τὰ ¾ σχεδὸν τῶν λειβαδίων εἶναι λειβάδια Κοινοτικὰ καὶ Δημοτικὰ συνεπῶς νὰ μὴ θελήσωμεν διὰ τοὺς κτηνοτρόφους νὰ θεσπίσωμεν μισθώματα μεγάλα, διότι κυρίως τὸ ἐνοικιοστάσιον εἶναι διὰ τὴν προστασίαν τῶν κτηνοτρόφων. Ἐφόσον τὰ ¾ τῶν ὑπὸ μίσθωσιν ἐκτάσεων εἶναι Κοινοτικὰ καὶ Δημοτικὰ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑπερβῶμεν τὸ 200)πλάσιον.

§109ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ καθορισθῇ εἰς τὸ 250) πλάσιον.

§110Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μεγάλων κτηνοτρόφων νὰ καθορισθῇ εἰς τὸ 250)πλάσιον.

§111Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ καθορισθῇ 250)πλάσιον, ἐγὼ δὲν θὰ εἶχον καμμίαν ἀντίρρησιν. Ὅπως σᾶς εἶπε προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ ὁποῖος ἐδημοσίευσεν τὸν Α. Ν. δὲν ἐτόλμησε νὰ ὑπερβῇ τὸ 150)πλάσιον, νομίζω ὅμως ὅτι δὲν θὰ πρέπῃ ἡμεῖς νὰ ζητήσωμεν μεγαλύτερον τοῦ 250)πλάσιου. Συμφωνῶ εἰς τὸ 250)πλάσιον τοῦ 1940, τὸ ὁποῖον ὡς γνωστὸν εἶναι 24)πλάσιον τοῦ 1913– 14. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 ἔχω ἀντιρρήσεις. Κατ’ ἀρχὴν ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τὸ ἄρθρον 4 εἶναι περιττὸν ὁλόκληρον διότι ἡ περίπτωσις τὴν ὁποίαν προβλέπει δηλαδὴ ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψει διὰ τὴν αὔξησιν τῶν ποιμνίων τῶν σμικτῶν, τοῦτο ὑπὸ τῶν δικαστηρίων ἐλύθη καὶ νομίζω ὅτι θὰ παρείλκυεν ὁλόκληρον τὸ ἄρθρον καὶ ὄχι μόνον ἡ παράγραφος 2, 3 καὶ 4 ποὺ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν 507 ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου ἡ ὁποία εἶναι τοῦ 1952 καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ρητῶς ἀναφέρει ὅτι ἐλύθη πλέον τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ δὲν γεννᾶται ἀμφιβολία ὅτι προστατεύονται οἱ σμῖκται ποιμένες οἱ ὁποῖοι ηὔξησαν τὰ ποίμνιά των κατὰ 30%, ἐλήφθη δὲ ὡς βάσις διὰ τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ 30% ὁ χρόνος τῆς ἰσχύος τοῦ Ν. Δ. 156)46. Ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν ἐπικαλοῦμαι ἔχει ὡς ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει)....». Ἐξεδόθη ἀρχικῶς μία ἀπόφασις ἐπὶ αἰτήσεως ἐνδιαφερομένου κτηνοτρόφου. Ὁ κτηνοτρόφος οὗτος εἶχε τὸ 1940, ὅτε συνῆψε τὴν ἀρχικὴν μίσθωσιν, 40 πρόβατα. Ἡ ἀρχικὴ ἀπόφασις ὥριζε ὅτι δὲν δύναται νὰ τὰ αὐξήσῃ πλέον τοῦ 30%, δηλαδὴ 13 μόνον πρόβατα. Ἔρχεται λοιπὸν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐφετείου Βόλου, μὲ τὸ ἰσχῦον δίκαιον, καὶ λέγει ὄχι μόνον 53 πρόβατα, ἀλλ’ ὅλον τὸ ποίμνιον τὸ ὁποῖον εἶχε κατὰ τὴν προηγουμένην περίοδον τῆς ἰσχύος τοῦ Ν. Δ. 156)46, δηλαδὴ τὰ ζῶα τὰ ὁποῖα εἶχε τὸ 1945. Αὐτὰ δύναται νὰ τὰ εἰσαγάγῃ πάλιν εἰς τὴν βοσκὴν καὶ οὕτω προστατεύεται καὶ δὲν ἐξαιρεῖται. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο ἐλύθη καὶ ἐὰν τυχὸν ὑπάρχουν κτηνοτρόφοι οἱ ὁποῖοι ἀδικοῦνται θὰ δύνανται νὰ καταφύγουν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον καὶ ἀσφαλῶς θὰ δικαιωθοῦν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, καίτοι θὰ ἤμην τῆς γνώμης ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ δεχθῶμεν τὸ ἄρθρον 4, παρὰ ταῦτα, τὴν παράγραφον 1 τοῦ ἄρθρου 4 δὲν θὰ εἶχα ἀντίρρησιν νὰ τὴν ψηφίσωμεν. Ἐν οὐδεμιᾷ ὅμως περιπτώσει, κ. συνάδελφοι, θὰ ἤθελα νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ τὰς παραγράφους 2 καὶ 3 κατὰ τὰς ὁποίας ἐκδοθεῖσαι δικαστικαὶ ἀποφάσεις, τελεσίδικοι, ἀνατρέπονται. Θίγεται, δηλαδή, τὸ δεδικασμένον. Εἶναι τοῦτο ζήτημα ἀρχῆς. Ἄλλωστε, καὶ μὲ τὴν ὑφισταμένην νομοθεσίαν προστατεύονται ἀπολύτως οἱ κτηνοτρόφοι.

§112Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἡ ἀπόφασις ἔλυσε τὸ ζήτημα ἀντιθέτως ἀπὸ ὅτι τὸ ἔλυσε ὁ Ἄρειος Πάγος. Ἐὰν τὸ ἔλυε σύμφωνα μὲ τὸ πνεῦμα αὐτὸ δὲν θὰ ἦσαν ἐξωστέοι. Δὲν νομίζω δὲ ὅτι εἶναι δυνατόν, διότι ὁ σμίκτης δὲν ἔχει τὴν οἰκονομικὴν δυνατότητα νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ Ἀρείου Πάγου, νὰ τεθῇ ἐκ τούτου εἰς ἥσσονα μοῖραν. Δὲν νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι δίκαιον.

§113Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ζήτημα ἀρχῆς. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ θίξωμεν τὸ κῦρος δικαστικῶν ἀποφάσεων αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐκτελεσθῆ. Δυνατὸν ἡ περίπτωσις αὐτὴ νὰ εἶναι δικαία. Δὲν γνωρίζω ὅμως ποῦ θὰ καταλήξωμεν.

§114Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐγὼ λέγω νὰ κρίνωνται αἱ ὑποθέσεις ἐκ νέου βάσει τῶν νέων διατάξεων τοῦ νόμου. Τὸ Δικαστήριον θὰ κρίνῃ καὶ πάλιν. Καλῶ δὲ τὸν δικαστὴν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον ὀρθῶς, ἀκολουθῶν καὶ νομολογίαν τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§115Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Τὶ θὰ γίνῃ ὁ σμίκτης ἢ ὁ πτωχὸς ποιμήν, ὁ ὁποῖος ἐν τῷ μεταξὺ ἔχει ἐγκατασταθῆ; Θὰ τὸν βγάλωμεν καὶ θὰ δημιουργήσωμεν νέαν ἀδικίαν εἰς βάρος πτωχοῦ σμίκτου. Νὰ σεβασθῶμεν, λοιπόν, τὰς ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι ἐξετελέσθησαν καὶ νὰ ρυθμίσωμεν τὸ ζήτημα διὰ τὸν ἐφεξῆς χρόνον. Θὰ εἶναι δὲ πολὺ ὀλίγαι αἱ περιπτώσεις καθ’ ἃς δὲν θὰ καταφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια κτηνοτρόφοι ἀδικηθέντες τῶν ὁποίων τὰ πρόβατα ηὐξήθησαν, διότι τὸ 1940 εἶχον 40 πρόβατα καὶ σήμερον ἔχουν 249. Συνεπῶς ἡ περίπτωσις ποὺ ἀναφέρατε δὲν ἀφορᾷ πτωχὸν ποιμένα, ἐφόσον ἔχομεν ὀγδοηκονταπλασιασμὸν σχεδὸν τῶν προβάτων του, πιστεύω ὅτι πρέπει νὰ κάμετε δεκτὴν τὴν ἄποψιν αὐτήν.

§116Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὑπάρχουν, κύριε Ὑπουργέ, δύο ζητήματα. Ἕνα θέμα ἀρχῆς καὶ ἕνα θέμα οὐσίας. Τὸ θέμα τῆς ἀρχῆς εἶναι ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀνατρέπωνται διὰ νομοθετικῶν μέτρων ἀποφάσεις δικαστικαί. Καὶ τὸ θέμα τῆς οὐσίας, τὸ ὁποῖον προβάλλετε σεῖς, εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἀδυναμία τῶν πτωχῶν νὰ καταφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια: Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι τοῦτο δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ διὰ τῆς μειώσεως τῶν δικαστικῶν ἐξόδων καὶ οὐχὶ τῆς ἀνατροπῆς δικαστικῶν ἀποφάσεων διὰ νομοθετικῶν πράξεων. Καὶ ἐτονίσαμεν ἐπανειλημμένως καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος ἐκείνου καὶ ἀπὸ τῆς θέσεώς μας, τοὺς ἑκάστοτε κινδύνους, τοὺς ὁποίους, περιλαμβάνει ἡ ἀκολουθουμένη αὐτὴ τακτικὴ καὶ τὴν ὁποίαν θέλετε νὰ συνεχίσητε. Αὐτὸ εἶναι σφάλμα ἀπὸ ἀπόψεως στηρίξεως Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος.

§117Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, τὴν πρώτην φοράν, ὅταν παρέστην εἰς τὴν συζήτησιν, μᾶλλον ἡ πλειοψηφία της ἦτο ὑπὲρ τῆς διαγραφῆς τῆς παραγράφου 2 καὶ 3. Ἐμείναμεν μὲ τὴν ἐντύπωσιν αὐτήν. Δὲν ἤμην, εἰς τὴν βʹ συζήτησιν, ὅτε ἐπέρασε τὸ νομοσχέδιον. Νομίζω, δέ, ὅτι δὲν θὰ πρέπῃ ὑμεῖς νὰ ἐπιμείνετε νὰ καταργήσωμεν τελεσιδίκους ἀποφάσεις καὶ ἐκτελεσθείσας ἀποφάσεις.

§118Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Θεοτόκην, θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Δὲν ἐπεκαλέσθην τὰ περὶ ἀδυναμίας τοῦ διαδίκου. Αὐτὸ ἦτο τὸ ἐπικουρικόν μου ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔδωσεν ὁ κ. συνάδελφος μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου, μὲ τὴν ὁποίαν: ποῦ καταλήξαμεν; Δὲν τροποποιοῦμεν τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ κ. εἰσηγητής, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνομεν τὴν διάταξιν κατὰ τὴν ὀρθήν της πλέον ἔννοιαν τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος. Καὶ λέγομεν, ἐὰν οὕτω ἔχουν τὰ πράγματα, τότε μὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἐδαφίου 2 καὶ 3 ἀποκαθιστῶ δικαιοσύνην δι’ ἐκείνους, τῶν διαδίκων, ποὺ δὲν ἔχουν τὴ δύναμιν νὰ πᾶνε μέχρι τοῦ Ἀρείου Πάγου. Ἀλλὰ τοῦτο ἦτο ἐπικουρικόν. Ἐὰν ἡ διάταξις αὐτή....

§119Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Πῶς ἔχει ἡ διατύπωσίς της;

§120Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). «Δικαστικαὶ ἀποφάσεις.... (ἀναγινώσκει)....». Δὲν ἐπιδιώκει νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τὰ Δικαστήρια, διάφορον ἑρμηνείαν, ἀπὸ ἐκείνην ποὺ ἔδιδε ἕως τώρα. Τὶ λέγει; Καλεῖ τοὺς Δικαστὰς νὰ ἐφαρμόσουν τὴν νέαν διάταξιν.

§121Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§122Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Νὰ ἐφαρμόσουν τὴν νέαν διάταξιν τὴν ὁποίαν ἐγὼ θεωρῶ, ὡς Νομοθετικὴν Ἐξουσίαν, δικαιοτέραν.

§123Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι νὰ τὰ διορθώσετε ἀναδρομικῶς.

§124Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὑποθέσατε, ὅτι ἔχετε, μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία εἶναι τελεσίδικος καὶ ἀρχίζει ἡ ἐκτέλεσις καὶ γίνεται ἡ ἐκτέλεσις ἢ ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐκτέλεσις, ἀλλὰ ὑπάρχει μόνον τελεσιδικία. Ἔχετε τὴν γνώμην ὅτι εἶναι ὀρθὸν ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία, νὰ ἀνατρέπῃ τὸ δεδικασμένον, δι’ ἑνὸς νέου τυπικοῦ ἐνδίκου μέσου; θεσπιζομένου διὰ νόμου καὶ μάλιστα ἀναδρομικῆς δυνάμεως; Διότι αὐτὸ κάμνετε, προσθέτετε ἕνα νέον ἔνδικον μέσον προσβολῆς ὑφισταμένης κατὰ νόμον τελεσιδικίας, ἀλλά, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀνατρέπετε τὴν ἔννοιαν τοῦ δεδικασμένου. Συζητοῦμεν τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως ἀρχῆς. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἰσχυρισθῆτε καὶ νὰ στηρίξητε τὴν ἄποψίν σας ἐπὶ τοῦ ἐπιχειρήματος, ὅτι ἐπανειλλημένως συνέβη. Ἐὰν εἶναι ὀρθὸν κατ’ ἀρχήν, προχωρήσατε. Ἐὰν αὐτὸ ἀποτελῇ ἀνάμιξιν καὶ ὀφθαλμοφανῆ παρέμβασιν, ὅπως ἡμεῖς πιστεύωμεν, τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας, εἰς τὴν Δικαστικὴν Ἐξουσίαν, τότε πράττετε μίαν πρᾶξιν ἡ ὁποία δὲν προστατεύει τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος. Τοῦτο, ἀνεξαρτήτως, ἐὰν αἱ συνέπειαι ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἠμποροῦν νὰ συζητηθοῦν ἀπὸ ἀπόψεως, προστασίας τῶν δικαιωμάτων εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις. Κύριοι, τὸ θέμα εἶναι σαφὲς καὶ ἁπλῶς, παρενέβην εἰς τὴν συζήτησιν, ὄχι διὰ νὰ συζητήσω ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἀλλὰ νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, διότι ἐπαναλαμβάνω, ὅτι Κυβερνητικὰ νομοσχέδια, ἐπανειλημμένως, εἰσαχθέντα κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον εἰς τὴν Βουλήν, ἐπεδίωξαν καί, τολμῶ νὰ εἴπω, καὶ διὰ προσωπικὰς ἀκόμη περιπτώσεις τὴν ἀνατροπὴν τοῦ δεδικασμένου τῶν Ἀνωτάτων Δικαστηρίων καί, συγκεκριμένη, εἶναι ἡ περίπτωσις τοῦ Δημάρχου Μεσολογγίου, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἔγινε θυελλώδης ἐνταῦθα συζήτησις καὶ προσπαθήσαμεν διὰ παντὸς τρόπου, ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, νὰ προστατεύσωμεν, ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς προστασίας τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ προχωρήσῃ ἕως ἐκεῖ καὶ ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ θέσῃ ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ Κυβερνητικοῦ νομοσχεδίου. Δὲν νομίζω ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον προστατεύονται αἱ βασικαὶ ἀρχαὶ τῆς Δημοκρατίας. Λυποῦμαι, ἀλλὰ δὲν τὸ νομίζω.

§125Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος κ. Χατζηγιάννης, ἐπρότεινε ὅπως τὸ ἄρθρον 5 ἀντικατασταθῇ.

§126Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καταργηθῇ!

§127Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Καταργηθῇ καὶ ἀντικατασταθῇ, καὶ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι περιττόν, διότι τὸ ὑπάρχον ἐνοικιοστάσιον παρέχει ἀπολύτως τὴν προστασίαν. Μᾶλλον παρέχει τὴν προστασίαν εἰς τοὺς κατοίκους, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Χατζηγιάννης. Ἐνθυμοῦμαι παρομοίαν περίπτωσιν τῆς Καρδίτσης, κατὰ τὴν ὁποίαν, εἰς τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης, εἰς τὸν Μεριᾶ, ὅπως λέγει ἡ Εἰσηγητικὴ Ἔκθεσις, ἐπροστατεύετο ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον εἷς καὶ μόνον μεγάλος κτηνοτρόφος. Οἱ κάτοικοι τῆς περιφερείας, ἐζήτησαν τὴν ἐξαίρεσιν ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου καὶ τοῦτο ἐπετεύχθη εὐχερῶς. Ὑπάρχει μία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἀποτελεῖται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν καὶ ἀπὸ ἄλλα μέλη τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἡ ὁποία γνωμοδοτεῖ καὶ ἀκολουθεῖται μία διαδικασία, εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐποικισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὁ δὲ Ὑπουργὸς δύναται δι’ ἀποφάσεώς του νὰ αἴρῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς. Ἐνθυμοῦμαι δὲ ὅτι, ἠσκήθη καὶ προσφυγὴ κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ τότε Ὑπουργοῦ, τὴν ὁποίαν ἀπέρριψε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Συνεπῶς, νομίζω ὅτι ὑπάρχει πλήρης ἡ προστασία. Διὰ τοῦτο, δέ, θὰ ἔλεγα, ὅτι θὰ παρεῖλκεν ἡ διάταξις τὴν ὁποίαν θέτει ὁ κ. Χατζηγιάννης, διότι ἐκ τοῦ ὑπάρχοντος ἐνοικιοστασίου, ὑπάρχει ἀπόλυτος ἡ προστασία καὶ νὰ παραμείνῃ τὸ ἄρθρον 5, ὅπως ἔχει, διότι ἀρκεῖ καὶ ἡ σκιώδης αὐτὴ προστασία, τὴν ὁποίαν τὸ Ὑπουργεῖον θέτει διὰ τοὺς ἀπολέσαντας τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ ἐνοικιοστασίου. Νομίζω ὅτι δύναται κάποτε νὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις, ὥστε νὰ ἱκανοποιηθοῦν καὶ οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸ Δημοτολόγιον Δήμων ἢ Κοινοτήτων «... (ἀναγινώσκει) ....». Κύριοι βουλευταί, αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ ψήφισιν καὶ νὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀσχέτως τοῦ δικαίου ἢ μή, νὰ μὴν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατάργησιν τελεσιδίκων ἀποφάσεων, νὰ μὴν ἐπιμείνῃ εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ δεδικασμένου καὶ νὰ μὴν ἀνοίξῃ μίαν πόρτα, ἡ ὁποία, δὲν ξεύρομεν ποῦ ἀργότερον εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ. Εἶναι ζήτημα ἀρχῆς καὶ τὴν ἀρχὴν αὐτήν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὴν τηρήσωμεν ἀπολύτως.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Φράγκος ἔχει τὸν λόγον.

§129Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου παρατείνονται αἱ διατάξεις τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1954 καὶ ἐὰν τὸ μέτρον αὐτὸ ἦτο γενικὸν καὶ ἀφοροῦσε ὁλόκληρον τὸν κτηνοτροφικὸν κόσμον τῆς Ἑλλάδος, οὐδεμία θὰ ὑπῆρχεν ἀντίρρησις. Ἀτυχῶς, διὰ τῶν ἑκάστοτε ἐξαιρέσεων, ἐδημιουργήθησαν δύο τάξεις κτηνοτρόφων, μία τάξις προνομιοῦχος, ἡ ὁποία προστατεύεται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν καὶ μία ἄλλη τάξις, ἡ ὁποία δὲν προστατεύεται. Ἀντιλαμβάνεσθε πόσον ἄδικον καὶ πόσον μὴ Δημοκρατικὸν εἶναι τὸ μέτρον αὐτό, διότι ἄλλοι κτηνοτρόφοι παράγουν εἴδη κτηνοτροφικὰ μὲ τὴν αʹ τιμὴν πληρώνοντες μίσθωμα καὶ ἄλλοι μὲ ἄλλην τιμὴν μὴ πληρώνοντες μίσθωμα. Δι’ αὐτὸ ἐζητήσαμεν νὰ ἔλθῃ μαζὶ πρὸς συζήτησιν μὲ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον τὸ κυρωτικὸν τοῦ νόμου 1790 διὰ νὰ κριθῇ ὁλόκληρον τὸ θέμα καὶ νὰ δώσωμεν προστασίαν εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον τὸν κτηνοτροφικόν. Συγχρόνως δέ, νὰ τὸν ὑποχρεώσωμεν νὰ πληρώνῃ μίσθωμα, διότι σήμερον ὁ κόσμος ὁ κτηνοτροφικὸς ὁ προστατευόμενος ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον δὲν πληρώνει μίσθωμα ἄλλως νὰ τὸ καταργήσωμεν καὶ νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἰσότης ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ἀπὸ τοὺς δημοκρατικούς μας θεσμούς. Ἐπαναλαμβάνω, καὶ πάλιν τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ δεχθῇ τὴν ἀναβολὴν τῆς ψηφίσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου ἵνα συμψηφισθῇ μὲ τὸ ἄλλο, τὸ κυρωτικὸν τοῦ νόμου 1790. Ὅσον ἀφορᾷ, κύριοι συνάδελφοι τὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ πληρώσουν οἱ μισθωταὶ τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν λειβαδιῶν, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ σοβαρῶς. Γνωρίζετε πόσον ἔχουν ἀνέλθει αἱ τιμαὶ τῶν εἰδῶν ποὺ παράγουν οἱ κτηνοτρόφοι καὶ ἐν τούτοις ὅσοι ἐκ τῶν κτηνοτρόφων προστατεύονται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον δὲν πληρώνουν ἐνοίκιον.

§130Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Ἢ τὸ πληρώνουν διὰ τῆς ἀριστερᾶς εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος.

§131Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Καὶ ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι συμβαίνει.

§132Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Οἱ μισθωταὶ κτηνοτρόφοι τὸ πληρώνουν τὸ μίσθωμα, ἀλλὰ δὲν τὸ πληρώνουν εἰς τὸ Κοινοτικὸν Ταμεῖον, ἀλλὰ εἰς τὸν ἑκάστοτε Πρόεδρον ἢ τοὺς γραμματεῖς τῶν Κοινοτήτων.

§133Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὴν γραπτὴν εἰσηγητικήν μου ἔκθεσιν. Ἐλησμόνησα νὰ μνημονεύσω ὅτι, εἰς τὰ μέτρα τῆς ἐξισώσεως πρὸς τὰ μισθώματα τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων προτείνομεν νὰ ἐξισωθοῦν καὶ τὰ μισθώματα τῶν Ἀναγκαστικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀττικῆς.

§134Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Βεβαίως, πρέπει νὰ δώσωμεν προστασίαν εἰς τὸν κόσμον αὐτόν, ἀλλὰ νὰ τὸν ὑποχρεώσωμεν συγχρόνως νὰ πληρώσῃ κάποιο σοβαρὸ μίσθωμα, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πληρώνει σήμερον δὲν εἶναι μίσθωμα, εἶναι μηδέν. Ὁ ἀξιότιμος καὶ φίλτατος συνάδελφος κ. Χατζηγιάννης, ἔθιξεν ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον, συμβαίνει πράγματι εἰς τὴν περιφέρειάν μου. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν πηγαίνετε πρὸς τὸν Μαραθῶνα, ἢ πρόκειται νὰ πᾶτε, θὰ ἴδητε ἕνα συνοικισμὸν ἀριστερὰ τοῦ δρόμου εἰς τὸν ὁποῖον κατοικοῦν οἱ σκηνῖται, οἱ λεγόμενοι «Βλάχοι», οἱ ὁποῖοι κατοικοῦν εἰς καλύβας τὰς ὁποίας κατεσκεύασαν ἀπὸ χλόη καὶ κλαριά. Ὁσάκις οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἀποπειρῶνται νὰ φτιάσουν ἕνα μικρὸ δωμάτιο φθάνει ἐσπευσμένως ὁ ἡγούμενος τῆς Μονῆς Πεντέλης, ἀκολουθούμενος ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ ἀπὸ τοὺς δικηγόρους καὶ ὑποχρεώνει αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους νὰ γκρεμίσουν τὸ σπιτάκι, τὸ μικρό, τὸ ὁποῖον κατεσκεύασαν μὲ χίλιες δύο προσπάθειες. Εἶναι δὲ αὐτοὶ οἱ κτηνοτρόφοι οἱ καλλίτεροι Ἕλληνες τῆς περιφερείας μου. Εἶναι πτωχοὶ μένουν χωρὶς ἀποκατάστασιν: ἀποκατεστάθη ὅλος ὁ κόσμος πλὴν αὐτῶν. Παρὰ ταῦτα εἶναι ἐξαίρετοι Ἕλληνες καὶ καλοὶ πατριῶται. Ἐν τούτοις ἡμεῖς τοὺς ἀρνούμεθα νὰ κοιμηθοῦν, ὑπὸ μίαν στέγην ὑποφερτήν, εἶναι εἰς τὸ χῶμα καὶ εἶναι ζήτημα ἐὰν τὸ δωμάτιον ἐκεῖνο χωρῇ καὶ ἕνα νὰ κοιμηθῇ. Εἶναι ὀλίγα μόνον μέτρα καὶ μόλις κατορθώνουν καὶ κοιμοῦνται τὰ παιδιὰ τὸ ἕνα ἐπάνω εἰς τὸ ἄλλο. Εἶναι πράγματι τραγικὴ ἡ κατάστασις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἐπρότεινον οἱ κ. κ. συνάδελφοι.

§135Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν προσθέτει τίποτε εἰς τὸ ἰσχῦον δίκαιον. Τὸ ἄρθρον εἶναι σαφές.

§136Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἄρθρον εἶναι σαφές, ἀλλὰ δὲν βλάπτει ἐὰν τὸ ἐπαναλάβωμεν.

§137Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Τὰ ἀναφερόμενα πρόσωπα «....(ἀναγινώσκει)....». Λέγω τὸ ἑξῆς: Δὲν εἶμαι πρόχειρος καὶ δὲν θέλω νὰ δεχθῶ σήμερον τὴν τροπολογίαν. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα ὅταν ἔλθῃ τὸ κυρωτικὸν νομοσχέδιον τοῦ Α. Ν, διότι ὑποθέτω ὅτι ἢ δὲν εἶναι μισθωταὶ ἢ εἶναι ἐνοικιασταὶ βοσκῶν.

§138Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Τοὺς ἀπαγορεύει νὰ κάμουν ἕνα μικρὸ σπιτάκι.

§139Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). «Δικαιοῦνται νὰ κατασκευάσουν «... (ἀναγινώσκει) ...». Ἀλλοῦ εἶναι τὸ θέμα. Ὑποθέτω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τοὺς περὶ ὧν ὁμιλεῖ ὁ κ. συνάδελφος, διότι λέγει ἡ διάταξις: «Ἐφόσον οἱ μισθωταὶ «...(ἀναγινώσκει)...». Φαίνεται ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εὐνοεῖ τοὺς Σαρακατσαναίους, οἱ ὁποῖοι μετακινοῦνται μετὰ τῶν οἰκογενειῶν των καὶ αὐτοὺς ἀφορᾷ. Τώρα, διατὶ περιωρίσθη εἰς αὐτοὺς μόνον, δὲν τὸ ἐννοῶ.

§140Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ τὸ κάμωμεν καὶ δι’ αὐτούς. Αὐτοὶ κατοικοῦν μονίμως ἐκεῖ 150 χρόνια.

§141Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Τότε πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ φράσις «ἐφόσον ἀσκοῦν νομαδικὴν κτηνοτροφίαν». Οὕτως ὥστε πᾶς μισθωτὴς νὰ περιλαμβάνεται. Εἶναι μία τελείως εἰδικὴ διάταξις.

§142Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Θέλετε νὰ τὴν μνημονεύσετε; Μνημονεύσατέ την.

§143Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δεχθῆτε την ὅπως τὴν ἐζήτησεν ὁ κ. Χατζηγιάννης καὶ ὅταν ἔλθῃ τὸ κυρωτικὸν τοῦ νόμου τότε τὴν γενικεύομεν.

§144Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν θέλετε μίαν διασάφησιν, εἶναι ἡ ἑξῆς: Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διὰ τοὺς ὁποίους ἔγινεν, εἶναι 150 οἰκογένειαι. Ἐκηρύχθη ὑπὲρ αὐτῶν ἀπαλλοτριωτέα μία ἔκτασις τῆς Μονῆς εἰς τὰ 1923, ἐν τῷ μεταξὺ ὡρίσθη καὶ ἕνα μέρος διὰ συνοικισμοὺς μονίμους παρὰ τὸ μοναστῆρι. Τοὺς ἔδωσαν καὶ τέσσερα στρέμματα καλλιεργήσιμα τὰ ὁποῖα καλλιεργοῦν. Ἦλθεν ὅμως τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ εἶπεν: Ἀκυρώνω τὸ Διάταγμα ἀπαλλοτριώσεως διότι εἶναι βοσκήσιμα. Ἔτσι τὰ πωλεῖ ὁ ἡγούμενος τώρα δι’ οἰκόπεδα καὶ δὲν εἶναι οὔτε εἰς τὸν μόνιμον συνοικισμὸν οὔτε εἰς τὸν πρόχειρον, ἔχω δὲ νὰ σᾶς δείξω ἀγωγὰς διεκδικητικὰς κυριότητος καὶ διὰ τὰ οἰκόπεδα αὐτά, εἰς τὰ ὁποῖα ἔκτισαν μόνιμα σπίτια καὶ δικάζονται τώρα τὸν Ἀπρίλιον. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι ἐπιτρέπεται ἔξω ἀπὸ τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος νὰ γίνωνται τοιαῦτα πράγματα.

§145Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Δὲν διαφωνοῦμεν. Ἀντιθέτως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κάμῃ δεκτὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Φράγκου εἰδικώτερον δι’ αὐτοὺς τοὺς κτηνοτρόφους καὶ ἀργότερον, ὅταν θὰ ἔλθῃ πρὸς κύρωσιν ὁ Α. Ν., τότε ἐξετάζομεν τὸ ζήτημα. Ἤθελα μόνον νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ κάμνετε τέτοιους χαρακτηρισμοὺς διὰ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἠμπορεῖ νὰ πλανᾶται, ἀλλ’ ἐφαρμόζει τοὺς νόμους. Ἐὰν οἱ νόμοι δὲν εἶναι καλοί, ἡμεῖς ἂς τοὺς διορθώσωμεν. Ἐφόσον ὅμως ἰσχύουν ὡρισμένοι νόμοι, αὐτὸ πρέπει νὰ τοὺς ἐφαρμόσῃ.

§146Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ κ. Χατζηγιάννη, θίγει καὶ ἓν ἄλλο θέμα: Δυνάμει εἰδικῆς διατάξεως τοῦ Ν. 1790 ἐξῃρέθησαν τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν οἱ......... καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐδημιουργήθη σάλος ἐν τῇ περιφερείᾳ Ἀττικῆς καὶ Μεγαρίδος. Δὲν ἠξεύρω τὶ θὰ κάμῃ ἐν προκειμένῳ ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἡ Βουλή. Νομίζω ὅτι, εἰς ἣν περίπτωσιν φθάσῃ εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ καταργήσῃ τὴν διάταξιν αὐτήν, πρέπει συγχρόνως νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς κτηνοτρόφους νὰ πληρώσουν καὶ αὐτοὶ ἕνα μίσθωμα ὑποφερτόν, τοὐλάχιστον 300 φορὲς ἐπάνω.

§147Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Διὰ τὰ μεγάλα ποίμνια νὰ βάλωμεν μέχρι 200.

§148Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Εἰς τὴν Ἀττικὴν τὰ ποίμνια εἶναι 50–100.

§149Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν 1.000 πρόβατα νὰ πληρώσουν.

§150Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Δὲν ἔχομεν ἡμεῖς μὲ 1.000 πρόβατα. Ἐπίσης εἰς τὴν Ἀττικήν, κύριοι, ὑπάρχουν συν)σμοί, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται κοινὰς χορτονομάς. Αὐτοὶ οἱ συνεταιρισμοὶ ἔχουν ὡς σκοπόν, διὰ τῶν εἰσοδημάτων των, νὰ ἐκτελοῦν ἔργα κοινωφελῆ, δρόμους, πηγάδια κ.λ.π., ἀπαραίτητα διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ κτήματος καὶ ὠφέλειαν, γενικῶς, τῶν χωρικῶν. Καὶ ἐκεῖνοι, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μείνουν ἐλεύθεροι καὶ νὰ μὴ πληρώσουν μίσθωμα. Νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ πληρώσουν ἓν σοβαρὸν μίσθωμα.

§151Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ ἐξισωθοῦν καὶ αὐτοὶ μὲ τοὺς ἄλλους.

§152Α. ΦΡΑΓΚΟΣ. Κατὰ τὰ ἄλλα, εἶμαι σύμφωνος καὶ παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Σαράντης ἔχει τὸν λόγον.

§154Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ὑπ’ ὄψιν νομοσχέδιον προστατεύει τὴν κτηνοτροφίαν, εἰδικῶς ὅμως τὴν νομαδικὴν κτηνοτροφίαν. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ἐπειδὴ προέρχομαι ἀπὸ αὐτὴν τὴν «φάρα», νὰ εἴπω δύο κουβέντες ἀκόμη δι’ αὐτὴν τὴν νομαδικὴν κτηνοτροφίαν. Ἡ νομαδικὴ κτηνοτροφία κινεῖται τὸν χειμῶνα εἰς τὰ χειμαδιά, τὸ δὲ καλοκαῖρι εἰς τὰ θερινά, κατὰ τὴν διάρκειαν δὲ τῆς διαδρομῆς αὐτῆς—καί, παρακαλῶ, ἔχει σημασίαν αὐτὸ—βόσκει καθ’ ὁδὸν εἰς διάφορα λειβάδια κοινοτικὰ ἢ καὶ ἰδιόκτητα χωράφια ἐν ἀγραναπαύσει εὑρισκόμενα. Τὸ σημειώνω αὐτὸ διότι ἀπὸ αὐτὸ θὰ βγῇ καὶ τὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ πληρώσουν εἰς τὰς διαφόρους κοινότητας. Δηλαδὴ αὐτὴ ἡ κτηνοτροφία δὲν βόσκει καθ’ ὅλον τὸ ἔτος εἰς τὸ ἴδιον λειβάδι οὕτως, ὥστε νὰ πληρώσῃ ἓν μόνον μίσθωμα. Βόσκει εἰς διάφορα λειβάδια, πολλὲς φορὲς 5 καὶ 6, καί, ἑπομένως, καταλαβαίνει κανεὶς πόσα πρέπει νὰ πληρώσῃ αὐτὴ ἡ νομαδικὴ κτηνοτροφία. Παραμένει ἕνα μῆνα, ἐδῶ, ἑνάμισυ πιὸ πέρα...

§155Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς μίσθια λειβάδια;

§156Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Εἰς μίσθια.

§157Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἴπατε καθ’ ὁδόν.

§158Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ἀπ’ ἐκεῖ ποῦ θὰ κατέβουν, ἀπὸ τὸν Σμόλικα, στὸν κάμπο, μένουν προσωρινῶς ἕνα μῆνα...

§159Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καθ’ ὁδόν, ὅταν πηγαίνουν ἀπὸ τὰ θέρετρα, εἰς τὰ ὀρεινά, δικαιοῦνται νὰ βοσκήσουν. Σεῖς ἐννοεῖτε εἰς λειβάδια καθ’ ὁδὸν μίσθια.

§160Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Μάλιστα, μίσθια. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἡ χρονικὴ περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν βόσκουν εἰς ἕνα μίσθιον λειβάδι δὲν εἶναι πάντοτε 6 μῆνες, εἶναι 2 μῆνες, πολλὲς φορὲς ἕνας μῆνας, τρεῖς μῆνες, τὸ περισσότερο, ἢ τέσσαρες στὰ καθαρῶς χειμερινά. Καὶ ἡ νομαδικὴ κτηνοτροφία, κ. βουλευταί, ἔχει πολλούς, πάρα πολλούς, ἐχθρούς. Δηλαδή, ὅπως λέγουν οἱ ἴδιοι οἱ κτηνοτρόφοι, ὅλοι βάλλουν ἐναντίον των καὶ ὅλοι λένε ὅτι κερδίζουν πάρα πολλά. Ἠκούσθη δὲ καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι αὐτοὶ ἔχουν προσαρμόσει τὰ προϊόντα των εἰς τὸν τιμάριθμον. Τὶ πληρώνουν ὅμως δὲν περιγράφεται. Ἀπὸ τὸν ἀγροφύλακα, ἀπὸ τὴν Κοινότητα, ἀπὸ τὸν δικηγόρον καὶ ἀπὸ τὰ δικαστήρια δὲν μποροῦν νὰ γλυτώσουν οὔτε μία ἡμέρα.

§161Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ μικροί.

§162Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Μεγάλοι κτηνοτρόφοι σήμερον δὲν ὑπάρχουν, τοὐλάχιστον εἰς τὰ ἰδικά μας μέρη εἶναι ἐλάχιστοι. Ἐκτὸς ἂν ἐννοῆτε μεγάλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μέχρις 1.000 προβάτων. Αὐτοὶ μετροῦνται εἰς τὰ δάκτυλα τῆς μιᾶς χειρός, ὅλοι οἱ ἄλλοι εἶναι κάτω τῶν 300 προβάτων. Ἐλάχιστοι εἶναι οἱ ἄνω τῶν χιλίων καὶ αὐτοὶ ἔχουν ἀποκατασταθῆ μόνοι των, δὲν μένουν εἰς μισθώματα. Ἀλλὰ ἡ νομαδικὴ κτηνοτροφία ὑπέστη καὶ τὰς μεγαλυτέρας καταστροφάς, εἶναι δὲ καὶ ἀνέστιος, δὲν ἔχει οὔτε στέγην. Αὐτό, τὸ ὁποῖον πολὺ ὀρθῶς ἐσημείωσεν ὁ κ. Χατζηγιάννης ὅτι συμβαίνει 30 χιλμ. ἐκτὸς τῶν Ἀθηνῶν, συμβαίνει διὰ τὴν νομαδικὴν κτηνοτροφίαν εἰς ὅλα τὰ βουνὰ τῆς Ἑλλάδος.

§163Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐκεῖ μετακινοῦνται, ἐδῶ μένουν μονίμως.

§164Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἂν μετακινοῦνται δὲν δικαιοῦνται καὶ αὐτοὶ στέγης; Τὸ Κράτος προστατεύει ὅλους τοὺς παραγωγοὺς καὶ τοὺς ἀγρότας. Ἀλλ’ ὁ ἀγρότης, ἐὰν πάθῃ μίαν ζημίαν, ἔχει τὴν γῆν του νὰ καλλιεργήσῃ. Ὅταν ὅμως ὁ νομὰς χάσῃ τὸ πρόβατόν του, ἔχει τὴν ἀγκλίτσα του μόνον. Ἔπειτα, ἐμοιράσθησαν πρόβατα εἰς τοὺς γεωργούς, ἐνῷ εἰς τοὺς νομάδας κτηνοτρόφους δὲν μοιράσθησαν τίποτε. Τὰ σημειώνω αὐτὰ διότι παρετηρήθη ἕνα πνεῦμα, ὅτι λίγα πληρώνουν οἱ κτηνοτρόφοι, ὅτι αὐτοὶ προσήρμοσαν τὰ προϊόντα των πρὸς τὸν τιμάριθμον καί, ἑπομένως, πρέπει νὰ πληρώσουν ὑπερβολικὸν μίσθωμα.

§165Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Δὲν εἶναι ὑπερβολικόν. Θὰ εἶναι μικρότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καταβάλλει ὁ κάτοικος ἑνὸς χωρίου, ὁ ὁποῖος εἶναι κατεστραμμένος, εἶναι πυροπαθής, ἔχασε καὶ αὐτὸς τὸ σπίτι του κ.λ.π. Ἀπὸ τὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον καταβάλλει αὐτὸς ὡς δικαίωμα βοσκῆς, θὰ εἶναι μικρότερον τὸ μίσθωμα ποὺ θὰ ἀναλογῇ εἰς κάθε πρόβατον τοῦ κτηνοτρόφου, ὁ ὁποῖος θὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἐνοικιοστασίου.

§166Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Πάντως ἤθελα νὰ σημειώσω τὰ ἑξῆς χαρακτηριστικὰ διὰ τοὺς νομάδας κτηνοτρόφους, ὅτι εὑρίσκονται ὑπὸ συνεχῆ μετακίνησιν, δὲν ἔχουν στέγην καὶ οὐδεμίαν προστασίαν ἀπὸ τὸ Κράτος. Τοὐλάχιστον αὐτὰ ποὺ παρέχει τὸ Κράτος εἰς τοὺς ἀγρότας, δηλαδή, δάνεια καὶ ζῷα, νὰ τὰ δίδῃ καὶ εἰς αὐτούς, εἰς τοὺς ὁποίους δὲν δίδει οὔτε ἕνα δάνειον διὰ νὰ ἀγοράσῃ εἴδη. Εἰς κανένα κτηνοτρόφον, ὁ ὁποῖος εἶχε 200 πρόβατα καὶ τὰ ἔχασε, δὲν ἐδόθη ἕνα δάνειον νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν κτηνοτροφίαν του. Πάντως εἰς τὴν περιοχὴν τὴν ἰδικήν μου δὲν ἐδόθη οὔτε μία δραχμή, ἐνῷ πρόκειται περὶ ἐθνικοῦ πλούτου, ὁ ὁποῖος καλύπτει τὰ 28% τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος.

§167Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Τὰ παίρνουν αἱ οἰκοδομαὶ τῶν Ἀθηνῶν, κύριε συνάδελφε.

§168Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ἔρχομαι εἰς τὸ ἄρθρον 2 διὰ τὸ μίσθωμα τῶν Κοινοτήτων. Ὁ κ. συνάδελφος, ἐσημείωσεν ὅτι εἶναι ἄδικον ὁ κάτοικος τῆς Κοινότητος νὰ πληρώνῃ 1.500 δραχμὰς κατὰ ζῷον καὶ ὁ ἄλλος, ὁ ὁποῖος ἔρχεται ἀπ’ ἔξω, νὰ πληρώνῃ κατ’ ἀποκοπὴν μίσθωμα καὶ νὰ μὴ ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ διπλασίου μισθώματος. Συνήθως, δὲν εἶναι ὁλόκληρος περίοδος βοσκῆς τὸ ἀντίτιμον τοῦ μισθώματος, τὸ ὁποῖον πληρώνει ὁ νομεὺς κτηνοτρόφος. Πηγαίνει 1–2 μῆνες τὸ φθινόπωρον ἀπὸ ὡρισμένες Κοινότητες καὶ πληρώνει κατ’ ἀποκοπήν. Δὲν βόσκει καθ’ ὅλον τὸ δωδεκάμηνον, ἀλλὰ βόσκει μίαν μικρὰν περίοδον καὶ ἑπομένως δὲν ἠμπορεῖ νὰ τοῦ ἐπιβάλῃ νὰ πληρώσῃ ὡς ἑτεροδημότης τὸ διπλάσιον μίσθωμα. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι τὸ 150πλάσιον, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς προτείνει διὰ τοῦ νόμου, νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ διὰ τοὺς νομάδας κτηνοτρόφους. Ἐὰν τοὺς κυττάξετε μόνον πῶς περνοῦν τοὺς δρόμους θὰ τοὺς λυπηθῆτε καὶ μὴ κυττάζετε ποὺ τὸ τυρὶ τὸ τρῶμε τόσον πολὺ ἀκριβὰ ἐδῶ, εἶναι καὶ οἱ μεσάζοντες ποὺ τὸ ὠφελοῦνται καὶ ὄχι οἱ κτηνοτρόφοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὔτε στέγην. Νομίζω ὅτι, ἀσχέτως τῶν πόρων ποὺ θέλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὰς κοινότητας, νομίζω ὅτι, τοὺς πόρους αὐτοὺς δὲν πρέπει νὰ τοὺς πάρωμεν ἀπὸ τοὺς κτηνοτρόφους. Νομίζω ὅτι, δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ διάκρισις ἀπὸ τοῦ πολλαπλασίου, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται εἰς τὰ ἰδιόκτητα λειβάδια, οὔτε πρέπει νὰ ἐπιζητήσουν αἱ Κοινότητες νὰ προσπορισθοῦν εἰσοδήματα.

§169Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Ἴσως, ἴσως, νὰ πλανᾶσθε, διότι σεῖς ἔχετε ὑπ’ ὄψει τοὺς νομάδας κτηνοτρόφους, οἱ ὁποῖοι κατεβαίνουν ἀπὸ τὴν Πίνδον πρὸς τὰ κάτω καὶ οἵτινες κάμνουν χρῆσιν κοινοτικῶν βοσκῶν ἐπὶ 5–10 ἡμέρας, ἀναλόγως μὲ τὰς καιρικὰς συνθήκας. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ρυθμίζει αὐτὰς τὰς βοσκάς, ρυθμίζει βοσκάς, αἱ ὁποῖαι προστατεύονται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν, δηλαδή, βοσκὰς εἰς τὰς ὁποίας οἱ νομάδες αὐτοὶ κτηνοτρόφοι κάμνουν χρῆσιν ἀπὸ 1ης Μαΐου μέχρι τέλους Νοεμβρίου, δηλαδή, κάμνουν χρῆσιν ἐπὶ ἑξάμηνον καὶ πλέον.

§170Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὄχι μόνον αὐτάς, καὶ αὐτὰς τὰς βοσκὰς ποὺ σᾶς ἀνέφερα.

§171Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Ἂς ἀφήσωμεν τὰς χειμερινὰς βοσκάς, διότι ἡμεῖς εἰς τὴν περιφέρειάν μας δὲν ἔχομεν ἀλλ’ εἰς τὰς θερινὰς βοσκὰς ἐπιτρέπεται νὰ πληρώνῃ ὁ κτηνοτρόφος 100 δραχ. τὴν προβατίνα, καθ’ ὃν χρόνον ὁ δημότης πληρώνει 1.500–2.000 δρχ. τὴν προβατίνα; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ὑποστηρίζομεν ἰσότητα εἰς τὴν φορολογίαν.

§172Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν γίνῃ τὴν αὐτὴν χρονικὴν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν πάει καὶ ὁ δημότης, τότε πρέπει ἡ προβατίνα τοῦ ἑτεροδημότου νὰ πληρώσῃ τὸ ἀνάλογον μίσθωμα.

§173Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ μισθωτής, τὸν ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, ποιεῖται χρῆσιν τοῦ λειβαδίου ἐπὶ ἑξάμηνον, ἀλλὰ τὸ ἕτερον ἑξάμηνον θὰ κληθῇ νὰ πληρώσῃ ἄλλο μίσθωμα εἰς ἄλλον ἰδιοκτήτην, ἐνῷ ὁ ἰδιοκτήτης πληρώνει τὸ μίσθωμα αὐτὸ δι’ ὁλόκληρον τὸ δωδεκάμηνον. Συνεπῶς, ὁ μισθωτὴς πληρώνει τέσσαρες φορὲς τὸ ἐνοίκιον ἐπὶ πλέον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ πληρώνει ὁ ἰδιοκτήτης.

§174Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Εἰς τὴν πρᾶξιν δὲν εἶναι ἔτσι, δι’ αὐτὸ εἶπον ὅτι τὸ μίσθωμα, τὸ ὁποῖον καταβάλλει ὁ κτηνοτρόφος, νὰ μὴ εἶναι μικρότερον ἀπὸ τὸ μίσθωμα τὸ ὁποῖον καταβάλλει ἔστω καὶ διὰ τὸ ἑξάμηνον εἰς τὸν αὐτὸν χρόνον. Ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ 275, ἀλλὰ δὲν δέχεται ὁ κ. Ὑπουργός.

§175Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν σᾶς ὠφελεῖ τίποτε.

§176Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Ἄλλωστε, ἔχετε τὸ Ἐφετεῖον τῆς Λαρίσης, τὸ ὁποῖον ἐπρωτοστάτησεν εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν οἰκονομικῶν τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων καὶ ἐξέδωσεν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἐχρησίμευσεν ὡς βάσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ νὰ ἐκδώσῃ μίαν σχετικὴν ἐγκύκλιον, τὴν ὁποίαν ἀργότερα ἀνέτρεψε.

§177Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ σχετικὸν ἄρθρον ἔχει εἰδικὴν διάταξιν, ὅτι διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἠμπορεῖ νὰ αὐξηθῇ περαιτέρω ἀπὸ τὸ 150πλάσιον, εἰδικῶς διὰ τὰ δημοτικὰ καὶ κοινοτικὰ λειβάδια, διότι ἀναφέρεσθε εἰς μίαν διάταξιν τοῦ Κώδικος, τὴν ὁποίαν δὲν ἔχει κἂν ὑπ’ ὄψιν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ὡς ἀρχὴ εἶναι ὀρθὴ καὶ δικαία καὶ τὴν δέχομαι, ἀλλὰ πῶς νὰ τὴν δεχθῶμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν χωρὶς νὰ ξεύρωμεν τὴν διάταξιν, τῆς ὁποίας ζητεῖτε τὴν τροποποίησιν.

§178Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Μὲ τὸ 300πλάσιον θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἥμισυ ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ καταβάλουν οἱ δημόται, διότι εἰς τὰς Κοινότητας πληρώνουν οἱ δημόται 3.000– 4.000 δρχ. τὸ πρόβατον καὶ μὲ τὸ 300πλάσιον θὰ πληρώσουν οἱ κτηνοτρόφοι 1.500 δραχμὰς τὸ πολὺ διὰ κάθε πρόβατον.

§179Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Πάντως ἡ γνώμη μου, εἶναι ὅτι δὲν πρέπει οὔτε εἰς τὰς Κοινότητας νὰ καταβάλουν πλέον τοῦ ἑκατονταπλασίου τοῦ μισθώματος τοῦ 1940, διότι ὑπάρχουν καὶ μισθώματα 3 καὶ 6 μηνῶν καὶ πληρώνουν καὶ ἐδῶ καὶ ἀλλοῦ καὶ εἶναι πάντοτε ξυπόλητοι.

§180Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἕνα εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ συντελεστοῦ καὶ τὸ ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα τῆς χρονικῆς περιόδου. Τὸ μὲν ζήτημα τοῦ συντελεστοῦ θὰ ὤφειλε νὰ εἶναι θέμα γενικόν, ὁ συντελεστὴς θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἑνιαῖος, ἀλλὰ ἡ χρῆσις θὰ ἔπρεπε νὰ ὑποδιαιρεθῇ εἰς χρονικὰ ὅρια, διότι μὲ αὐτὸ ποὺ ἐπιδιώκεται σεῖς ἀντιστρέφετε τὴν ἔννοιαν τῆς ἰσότητος τῆς φορολογίας. Διότι ἕνας νομάς κτηνοτρόφος, θὰ πληρώνῃ πέντε φορὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πληρώνει ὁ δημότης.

§181Ι. ΧΡΥΣΟΧΟΟΣ. Δὲν ἀνατρέπονται οἱ ὅροι τῆς ἰσότητος.

§182Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ μίσθωμα τῶν Κοινοτικῶν καὶ Δημοτικῶν λειβαδίων, ἄρθρον 4, ἐδιάβασα εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι θέλει νὰ προστατεύσῃ τοὺς σμίκτας καὶ τοὺς μικροὺς ποιμένας, οἱ ὁποῖοι βόσκουν μαζὶ μὲ ἕνα μεγαλοκτηνοτρόφον καὶ ἐνῷ εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν λέγει ὅτι ὁ ἀνωτέρω περιορισμὸς τοῦ 30% πρέπει νὰ λείψῃ, εἰς τὴν διατύπωσιν τοῦ νόμου καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ ἐδαφίου 1 τοῦ ἄρθρ. 4, περιλαμβάνεται ἡ περιοριστικὴ αὐτὴ διάταξις τοῦ 30%. Τὸ θέμα ἐν τῇ οὐσίᾳ ἔχει ὡς ἑξῆς: Οἱ μεγαλοκτηνοτρόφοι, οἱ ὁποῖοι βόσκουν ἕνα λειβάδιον, παίρνουν ποιμένας, οἱ ὁποῖοι μὲ τὸν μισθόν τῶν ἀγοράζουν 2–3 πρόβατα. Σιγὰ–σιγὰ αὐτοὶ ἐξειλίχθησαν καὶ τώρα ἀποτελοῦν τὴν ὁμάδα τῶν σμικτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι προσκεκολλημένοι κοντὰ εἰς τοὺς κτηνοτρόφους αὐτούς. Τὸ ἄρθρον 4, θέλει νὰ προστατεύσῃ τὴν αὔξησιν τῆς κτηνοτροφίας τῶν σμικτῶν καὶ τῶν ποιμένων καὶ τοὺς λέγει ὅτι, ὅσον θὰ αὐξηθῇ ἡ κτηνοτροφία τοῦ κτηνοτρόφου, θὰ αὐξηθῇ ἀναλόγως καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν προβάτων τῶν σμικτῶν καὶ τῶν ποιμένων. Ἡ αὔξησις ὅμως αὐτὴ μέχρι ποῦ θὰ φθάσῃ; Διότι τὸ λειβάδι εἶναι ὡρισμένον εἰς χωρητικότητα καὶ γεννᾶται τὸ ζήτημα ἐὰν ἔχωμεν ἕνα λειβάδιον ποὺ χωράει 1.000 πρόβατα καὶ ὁ τσέλιγκας ἔχει 1700, ποῦ θὰ πᾶνε τὰ ἐπὶ πλέον; Ποῖα πρόβατα θὰ βγοῦν, τοῦ σμίκτου ἢ τοῦ ἰδιοκτήτου; Κατὰ τὴν γνώμην μου, πρέπει νὰ φύγουν τοῦ κτηνοτρόφου τὰ πρόβατα καὶ ὄχι τοῦ σμίκτου καὶ μάλιστα, ἐὰν ἠμποροῦσε νὰ θεσπισθῇ, οἱ μικροὶ νὰ μείνουν καὶ οἱ μεγάλοι νὰ βγοῦν ἔξω.

§183Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἐναντίον τῶν σμικτῶν, διότι δὲν θὰ προσλαμβάνωνται πλέον.

§184Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Ὁπωσδήποτε προσλαμβάνονται, Ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν εἰσηγητικήν του ἔκθεσιν, λέγει ὅτι θέλει νὰ ἄρῃ τὸν περιορισμὸν αὐτόν, παραδόξως εἰς τὸ ἄρθρον 4 τὸν διατυπώνει πάλιν. Πρέπει ὅμως νὰ ἀρθῇ ὁ περιορισμὸς αὐτὸς τοῦ 30%, διότι αὐτὸ τὸ 30%, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν εἰς τὸ νομοθετικὸν Διάταγμα 156, ἐδημιούργησε τὰς δίκας, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται καὶ τὰς ἐξώσεις αἵτινες ἐπηκολούθησαν. Δηλαδή, οἱ ἀρχικοί, οἱ κύριοι μισθωταὶ ἔκαμον χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ 30% καὶ κατήγγειλαν τοὺς σμίκτας καὶ ποιμένας, ὅτι ὑπερέβησαν τὸ 30% καὶ ἐπηκολούθησαν ἐξώσεις. Πρέπει ἑπομένως νὰ ἀρθῇ ὁ περιορισμὸς τοῦ 30%, διότι ὁ μέγας κτηνοτρόφος ἠμπορεῖ νὰ ἐπαυξάνῃ ἐπ’ ἄπειρον τὴν κτηνοτροφίαν ἄνευ περιορισμοῦ, ἐνῷ ὁ σμίκτης δὲν ἠμπορεῖ. Νομίζω συνεπῶς, ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἐδάφιον αὐτό. Δεύτερον, ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν ἐκκρεμῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν τελεσιδίκων, δὲν γνωρίζω βεβαίως τὸ νομικὸν μέρος, πάντως ἡ οὐσία εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἔχω παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἔγιναν ἐξώσεις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὁ δὲ ἀρχικὸς μισθωτὴς ξαναπῆρε τὸν σμίκτην, ἀλλὰ τὸν ἔβαλε νὰ πληρώσῃ 1000πλάσιον μίσθωμα. Ἔγιναν ἐκτελεσταὶ αἱ ἀποφάσεις καὶ μπῆκεν ἄλλος εἰς τὸ λειβάδι. Γνωρίζω παραδείγματα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἐξώσθησαν σμῖκται διότι εἶχον ἄνω τοῦ 30% καὶ τοὺς προσέλαβον πάλιν εἰς τὸ λειβάδι των, ἀλλὰ μὲ ἄλλο μίσθωμα. Οἱ νομικοὶ λέγουν ὅτι εἶναι θέμα ἀρχῆς, πάντως ἡ πραγματικότης ἔτσι ἔχει εἰς τὰς περιοχὰς Τρικάλων, Ἐλασσόνος καὶ Κοζάνης. Τέλος διὰ τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Χατζηγιάννης, τοῦ συνοικισμοῦ τῆς Πεντέλης, σᾶς ἀνέφερα προηγουμένως ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ὅλων τῶν νομάδων κτηνοτρόφων ἀπὸ τῆς Ναυπάκτου μέχρι τοῦ Βίτσι καὶ ἀπὸ τοῦ Παΐκου μέχρι τοῦ Διδυμοτείχου, παρὰ τὸ ὅτι εἶναι ἀπὸ τοὺς καλυτέρους Ἕλληνας, διότι ἡ δύναμις ἀντιστάσεώς των κατὰ παντὸς ἐχθροῦ εἶναι ἀνυπέρβλητος. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εὕρωμεν στέγην καὶ εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, κατὰ ποῖον τρόπον, αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὥστε νὰ δύνανται καὶ αὐτοὶ νὰ λάβουν μίαν στέγην καὶ ἡ Κυβέρνησις τοὐλάχιστον νὰ ἠμπορέσῃ νὰ τοὺς σταματήσῃ κάπου. Διότι τὸ δρᾶμα, τὸ ὁποῖον διέρχεται ὁ νομὰς κτηνοτρόφος, εἶναι ἀφάνταστον. Ξεκινᾷ ἀπὸ τὸ θερινὸν λειβάδι καὶ δὲν γνωρίζει ποὺ θὰ γίνῃ δεκτός, διότι οὔτε οἱ συνεταιρισμοί, οὔτε αἱ Κοινότητες, οὔτε κανεὶς τοὺς θέλει ἐπειδὴ προστατεύονται ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ξεκινᾷ τὸν Ὀκτώβριον ἀπὸ τὰ βουνὰ καὶ δὲν ξεύρει ποῦ θὰ ξεχειμάσῃ. Πρέπει νὰ σημειώσωμεν ὅτι τὰ τυροκομικὰ προϊόντα, ποὺ τρῶμε ἐδῶ εἰς τὰς πόλεις, προέρχονται ἀπὸ τὴν νομαδικὴν κτηνοτροφίαν, ἡ ὁποία ἔχει συστηματικὴν κτηνοτροφίαν. Ἡ χωρικὴ κτηνοτροφία τὸ σπαταλᾷ τὸ γάλα καὶ εἶναι ζήτημα ἐὰν τὸ ἓν δέκατον τοῦ γάλακτος τῆς οἰκοσίτου κτηνοτροφίας διατίθεται διὰ τὴν τυροκομίαν. Ὑπάρχουν πολλαὶ παρεξηγήσεις εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ πρέπει νὰ ἀρθοῦν, διότι νομίζω ὅτι οὐδέποτε ἐλέχθησαν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὴν νομαδικὴν κτηνοτροφίαν καὶ ποία πηγὴ πλούτου εἶναι αὐτὸς ὁ κλάδος τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Τζώρτζης ἔχει τὸν λόγον.

§186Γ. ΤΖΩΡΤΖΗΣ. Ὡς εἰσηγητὴς τοῦ νομοσχεδίου, ἐζήτησα νὰ συζητηθῇ καὶ νὰ ἑνοποιηθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον μὲ τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον 1790, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἐγκριθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, παρατείνεται τὸ ἐνοικιοστάσιον μέχρι τοῦ 1964, ἀλλὰ εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 1 ἡ παράτασις ἰσχύει καὶ ἐπὶ πάσης μισθώσεως συναφθείσης μέχρι τῆς ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 1790 τοῦ 1951. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτή, τότε θὰ ἔχωμεν μὲ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μίαν προέγκρισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν ἀναγκ. νόμου 1790, διότι τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ἀν. νόμου 1790 συμπεριλαμβάνει τὰς μισθώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀρχίζουν ἀπὸ τὸ 1946, ἤτοι τοῦ νομοθετικοῦ διατάγματος ὑπ’ ἀριθ. 156 καὶ τότε τὶ θὰ συμβῇ, ἐφ’ ὅσον εἶναι ὑπὸ κρίσιν ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος 1790; Ἡμεῖς διὰ διατάξεως τοῦ ἄρθρου 1 ἐγκρίνομεν τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον 1790, ἐνῷ ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ὑπὸ κύρωσιν. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα νομοτεχνικῶς δὲν γίνεται. Θὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ ἔλθῃ ὁ 1790. Κύριοι, ὁ 1790, ἐνεκρίθη μὲ τὸ ὑπὸ σημερινὴν ἡμερομηνίαν νομοσχέδιον. Δὲν νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κύριος Ὑπουργός, ἠμπορεῖ νὰ θέλῃ αὐτὴν τὴν διάταξιν, διότι ἐφ’ ὅσον ὁ 1790 εἶναι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, πῶς ἠμποροῦμεν ἡμεῖς μὲ τὸ ἐπεῖγον αὐτὸ νομοσχέδιον νὰ θέσωμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν; Ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἀπαλείψῃ τὴν διάταξιν αὐτήν, τότε φθάνομεν εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ πράγματος. Ἀπὸ τοῦ 1918 ἤρχισε νὰ ἰσχύῃ τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν. Μέχρι τοῦ 1946 συμπεριελήφθησαν ὅλαι αἱ ἐκτάσεις ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἦσαν πράγματι πρόσφοροι διὰ τὴν κτηνοτροφίαν. Τὰ μικρὰ κτήματα τῶν γεωργῶν ἔμενον ἔξω καὶ κατωρθώθη νὰ ὑπάρχῃ μία συνάφεια καὶ μία σχέσις μεταξὺ κτηνοτρόφων καὶ γεωργῶν, ὥστε νὰ ἠμποροῦν νὰ μισθώνουν τὰς γαίας των οἱ γεωργοὶ εἰς τοὺς κτηνοτρόφους. Μὲ τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον 1790 συμπεριλαμβάνονται καὶ αὐταὶ αἱ ἐκτάσεις. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐφ’ ὅσον ἡ κτηνοτροφία σήμερον εὑρίσκεται εἰς σημεῖον πολὺ ἠλαττωμένον ἐν συγκρίσει πρὸς ἄλλας χρονολογίας. Ἐρχόμεθα ἡμεῖς σήμερον καὶ λέγομεν ὅτι ἐπεκτείνομεν τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν. Διατί; Διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὴν κτηνοτροφίαν ἡ ὁποία εἶναι ἠλαττωμένη; Νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχύσῃ μία τοιαύτη λογικὴ καὶ μάλιστα διὰ κτήματα τῶν γεωργῶν. Διατί, κύριοι, θὰ ὑπάρξῃ ἐνοικιοστάσιον νέον; Ἀφ’ οὗ ἀπὸ τὸ 1946 μέχρι σήμερον δὲν ὑπήχθησαν εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον, διατὶ θὰ τὰς ὑπαγάγωμεν σήμερον; Διὰ τὰ ἀστικὰ κτήματα συμβαίνει καὶ τὸ ἑξῆς πρᾶγμα. Ἠλαττώθησαν αἱ κατοικίαι καὶ τὰ καταστήματα λόγῳ τῶν πολεμικῶν γεγονότων, καὶ ἐφ’ ὅσον ἠλαττώθησαν, ἔπρεπε νὰ ὑπαχθοῦν ὅλα εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον. Καὶ ὅμως διὰ τὴν καλὴν πίστιν, διὰ νὰ ἀνεγερθῇ ἡ χώρα δὲν περιελήφθησαν αἱ νέαι μισθώσεις εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον. Ἡμεῖς διατὶ θὰ ὑπαγάγωμεν τὰς νέας μισθώσεις εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν; Αἱ δύο περιπτώσεις αὐταὶ νομίζω ὅτι ἀρκοῦν διὰ νὰ πείσουν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἀπαλείψῃ τὴν παράγραφον 2 καὶ νὰ μὴ ὑπαγάγῃ εἰς τὸ ἐνοικιοστάσιον βοσκῶν τὰς νέας μισθώσεις, ποὺ ἔχουν γίνει ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ ἐντεῦθεν. Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 3, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἓν ὅριον τῶν δικαστικῶν ἀποφάσεων, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ καθορίσητε μέχρι τοῦ ἀναγκαστικοῦ νόμου 1790 ἢ μέχρι 1.1.1950.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον.

§188Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον, κύριοι συνάδελφοι, τὸν λόγον, ἀλλὰ ὁμιλῶ διὰ τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ συνάδελφος κ. Χατζηγιάννης καὶ ὑπὲρ τῆς ὁποίας εἶμαι σύμφωνος καὶ ἐγώ. Νὰ τεθῇ, κύριε Ὑπουργέ, «μετὰ σύμφωνον γνώμην τοῦ Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου» καὶ ὄχι «μετὰ γνώμην». Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. συναδέλφου, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν εἶμαι ἐναντίον τῆς νομαδικῆς κτηνοτροφίας, ἡ ὁποία ζημιώνει τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου. Εἶμαι ἐναντίον, διὰ νὰ ἀπαλλάξω τοὺς πατριώτας μου ἀπὸ τὴν ἀθλίαν κατάστασιν ποὺ ζοῦν. Τὰ 90% τῶν κτηνοτρόφων ζοῦν μίαν ζωὴν φρικώδη μέσα εἰς καλύβας. Ὅταν λέγω νομάδας, πρέπει νὰ ἐννοοῦμεν τοὺς μεγάλους κτηνοτρόφους ποὺ ἔχουν δύο χιλιάδας πρόβατα. Εἶμαι λοιπὸν ἐναντίον τῶν νομάδων κτηνοτρόφων ἀποκλειστικῶς, διότι θέλω νὰ προστατεύσω τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ζοῦν ὑπὸ τὴν ἀθλίαν αὐτὴν κατάστασιν καὶ δὲν ἔχουν στέγην ὑπὸ τὸν Ἑλληνικὸν οὐρανόν, οὔτε εἰς τὸ βουνὸ οὔτε εἰς τὸ χωρίο. Ὅποιος ἔχει διαβάσει ἱστορίαν, θὰ ἰδῇ ὅτι ὅλα τὰ βουνά μας καὶ τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Παλαιᾶς Ἑλλάδος, κατοικοῦνται ἀπὸ τοῦ Τρωϊκοῦ Πολέμου ἀπὸ νομάδας. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὅλα τὰ ἰδικά μας βουνά, εἰδικῶς δὲ τῆς Πίνδου, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐποικισθοῦν, Ὅσοι δὲ ἐποικήσουν νὰ ζοῦν ὡς μόνιμοι κτηνοτρόφοι, ἐκμεταλλευόμενοι τόσον τὴν γῆν, ὅσον καὶ τὰ δάση μας, ἔχοντες καὶ μίαν μικρὰν βιοτεχνίαν. Σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὴν Ἑλβετίαν. Εἰς τὴν Γερμανίαν κάμουν σύριγγες διὰ νὰ συμπληρώσουν τὸ εἰσόδημα τῆς κτηνοτροφίας. Ἕνα πρόβατον δὲν δίδει παρὰ ἐλαχίστην ποσότητα γάλακτος διότι δὲν ὑπάρχουν γόνιμοι βοσκήσιμοι ἐκτάσεις. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θέλωμεν νὰ συζητήσωμεν σοβαρῶς τὸ ζήτημα τῆς νομαδικῆς κτηνοτροφίας. Θὰ ἤθελον λοιπόν, ἀντὶ προβάτων, νὰ τοὺς δώσωμεν ἀγελάδας, αἱ ὁποῖαι ἀποδίδουν πλουσίως γάλα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον κοινῶς ὁμολογεῖται καὶ ἔχει ἐφαρμοσθῆ εἰς ὅλα τὰ πολιτισμένα κράτη, ὅπου τὰ πρόβατα τὰ διατηροῦν μόνον διὰ τὸ μαλλὶ καὶ ὅπου τρέφουν μὲ γάλα καὶ τὰ γουρούνια ἀκόμη καὶ ἐδῶ δὲν ἔχομεν γάλα οὔτε διὰ τὰ παιδιά. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὸ μίσθωμα εἰς τὸ διακοσαπλάσιον. Ἀλλὰ πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος εἶναι νέος ἄνθρωπος καὶ εἶναι γνώστης καὶ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς καὶ τῶν γεωργικῶν ζητημάτων, νὰ σκεφθῇ ποῖα μέτρα πρέπει νὰ λάβωμεν διὰ νὰ ἀπαλλάξωμεν τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴν νομαδικὴν κτηνοτροφίαν καὶ νὰ σώσωμεν τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς οἱ οἱ ὁποῖοι ζοῦν μίαν φρικώδη ζωήν.

§189Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ δύο–τριῶν μηνῶν, εὑρέθησαν συμπατριῶται μου, οἱ ὁποῖοι εἶχον μερικὰ φιλόδοξα ὄνειρα, θέλοντας νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς τὰ βουνά, νὰ κάμουν γεωργικὰς ἐγκαταστάσεις, νὰ συντηροῦν ἀγελάδας κ.λ.π. Δυστυχῶς ὅμως, κύριοι, τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ τὸ θέμα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν. Οἱ εἰδικοὶ ἐμπειρογνώμονες λέγουν ὅτι τὸ πρόβατον δὲν βόσκει κἂν εἰς καλλιεργήσιμον γῆν, οὔτε εἰς λειβάδια, ἀλλὰ μέσα εἰς τὶς πέτρες καὶ ἐπάνω εἰς τὴν ἄλπειον περιοχὴν κατὰ τὸ θέρος, ὅπου τίποτε δὲν δύναται νὰ καλλιεργηθῇ. Ἔχω ἐπισκεφθῆ χώρας τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ γνωρίζω ὅτι ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν αἱ μεγάλαι ἀγέλαι τῶν προβάτων, εἶναι διαφορετικὴ ἡ γῆ καὶ ἄλλαι αἱ συνθῆκαι ὅπου διατρέφονται ἀγελάδες. Ἑπομένως ἡ νομαδικὴ κτηνοτροφία, πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ καὶ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, διότι, ἀλλέως, μία μεγάλη περιοχὴ τοῦ ἐδάφους μας θὰ μείνῃ ἀχρησιμοποίητος. Οὕτω ἔχει τὸ θέμα.

§190Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εἰς τὸ ἄρθρον 1 εἶμαι σύμφωνος νὰ περιορίσωμεν χρονικῶς τὴν δυνατότητα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ παρατείνῃ περαιτέρω τὸ ἐνοικιοστάσιον. Νὰ εἴπωμεν τὸ πολὺ ἐπὶ μίαν εἰσέτι διετίαν. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 δέχομαι τὴν πρότασιν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ αὐξηθῇ τὸ μίσθωμα βοσκῶν εἰς τὸ διακοσαπλάσιον. Εἰς τὸ ἄρθρον 4 συμφωνῶ ὅπως τὸ ἐδάφιον 3, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰς ἐκδιδομένας δικαστικὰς ἀποφάσεις νὰ ἀναφέρεται μόνον εἰς τὰς ἀποφάσεις ποὺ ἐξεδόθησαν μετὰ τὴν 1ην Ἰανουαρίου 1950 διὰ νὰ μὴ προσκρούσωμεν εἰς μίαν δημιουργηθεῖσαν ἤδη κατάστασιν. Εἰς τὴν τελευταίαν περικοπὴν τοῦ ἄρθρου 4, ἐξακολουθῶ νὰ ἐπιμένω ὅτι τείνει εἰς τὴν προστασίαν των. Κάμνω τὴν ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν ὅτι δὲν εἶναι τὸ πολὺ 30% ἀλλ’ εἶναι τοὐλάχιστον 30%.

§191Θ. ΣΑΡΑΝΤΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ἀρκεῖ ἡ ἑρμηνευτικὴ δήλωσις.

§192Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐγὼ νομίζω, κ. συνάδελφε, ὅτι εἶναι περιττή, διότι ἡ διάταξις εἶναι σαφής. Τὴν ἔκαμα διότι ἐπεμένατε. Διὰ τὸ ἄρθρον 5, νομίζω, ὅτι, παρὰ τὰς ὑποστηριχθείσας ἀντιθέτους ἀπόψεις, πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει. Διότι ἡ διάταξις αὐτὴ ἰσχύει ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1951. Δὲν νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ τὴν καταργήσωμεν σήμερον ἀναδρομικῶς.

§193Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν θὰ δεχθῆτε τὴν προστασίαν τῶν κτηνοτρόφων Ἀττικῆς;

§194Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὁ νόμος ἰσχύει ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1951. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω ὅτι, καὶ διὰ λόγους νομοτεχνικοὺς αἱ τροποποιήσεις πρέπει νὰ γίνουν εἰς τὸ κυρωτικὸν νομοσχέδιον τοῦ νόμου 1790. Δὲν νομίζω ὅτι ἐδῶ ἔχει τὴν θέσιν της μία τροποποίησις διὰ τὰς γαίας τῆς Ἀττικῆς.

§195Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ ἐὰν μείνῃ, ὄχι μόνον δὲν προστατεύει τοὺς κτηνοτρόφους Ἀττικῆς, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἀνοίγει, ἴσως, κοινωνικὰ προβλήματα εἰς ἄλλας περιφερείας. Ὑπάρχει σήμερον περίσσευμα γαιῶν. Ἡ διάταξις αὐτὴ δημιουργεῖ μέγα θέμα.

§196Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Εὑρίσκεσθε ἐν πλάνῃ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ διάταξις αὐτὴ τείνει νὰ προστατεύσῃ αὐτοὺς τοὺς ὁποίους ἔπαυσε νὰ προστατεύῃ ὁ νόμος 1790. Δεύτερον, ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν δημιουργεῖ ζητήματα διότι ἀφορᾷ τὴν κατηγορίαν τῶν κτηνοτρόφων οἱ ὁποῖοι ἐπροστατεύοντο ὑπὸ τοῦ νόμου 1790 καὶ ἔχασαν αὐτὴν τὴν προστασίαν. Ἐγὼ διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς δὲν ἐπαυξάνω τὸν ἀριθμὸν ἀλλά, λέγω, μεταξὺ αὐτῶν ποὺ πρόκειται νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας, νὰ προτιμῶνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπώλεσαν τὴν προστασίαν. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις καὶ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα ἀργότερον. Θέλετε, νὰ διαγραφῇ τὸ ἄρθρον 5;

§197ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§198Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἑπομένως διαγράφεται τὸ ἄρθρον 5. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μισθωτὰς τῶν μοναστηριακῶν βοσκῶν, ἰδοὺ πῶς ἔχω τελικῶς διατυπώσει τὴν τροπολογίαν: «Οἱ ὑπὸ τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν προστατευόμενοι ........ (ἀναγινώσκει) .........».

§199Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σᾶς ἐμπιστευόμεθα νὰ τὸ διατυπώσητε ὡς νομίζετε.

§200Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ βάλετε, «οἱ μονίμως ἐγκατεστημένοι καὶ κατοικοῦντες μονίμως εἰς κτηνοτροφικοὺς συνεταιρισμοὺς ἰδικούς των».

§201Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὴν διάταξιν διὰ τοὺς ἐλαιῶνας, νομίζω ὅτι εἶναι πάρα πολὺ ἐπικίνδυνον νὰ τὴν δεχθῶ ἀπόψε. Νὰ τὴν συζητήσωμεν εἰς ἄλλο νομοσχέδιον, διότι ἔχει πολλὰς ἀοριστίας. Χρήζει κάποιας ἐπεξεργασίας. Ἐπίσης μίαν ἄλλην τροπολογίαν, ἡ ὁποία εὑρίσκω ὅτι εἶναι ὀρθή, πρέπει νὰ τὴν δεχθῇ ἡ Βουλή: «Ἀποφάσεις δικαστικαὶ............ (ἀναγινώσκει) ..........».

§202ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§203ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἐτερματίσθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου ὡς ἐτροποποιήθη;

§204ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνον συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν», ὡς ἐτροποποιήθη.

§206ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ συνάδελφοι ἐξ ἐπαρχιῶν διετύπωσαν τὴν παράκλησιν ὅπως ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται νὰ διακόψωμεν τὰς ἐργασίας της 8–10 ἡμέρας, προκειμένου, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῶν Ἀπόκρεω, νὰ μεταβοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας των.

§207ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, μέχρι τῆς 10ης Μαρτίου.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§209ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἑπομένως τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως, ἐπεκυρώθησαν ὑπ’ εὐθύνην μου. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν 10ην Μαρτίου 1952 καὶ ὥραν 5.30′ μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.30′ μ. μ.).