1952.02.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 49η

Πέμπτη 21 Φεβρουαρίου 1952.

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Τσαπάρας ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Σ. ΤΣΙΑΠΑΡΑΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Σ. Κότσιανος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Σ. ΚΟΤΣΙΑΝΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Ράλλης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἁμαξηλατῶν Κηφισσίας, ζητοῦντος ἀνταλλαγὴν τῆς ἀδείας τοῦ ἁμαξηλάτου μὲ ἄδειαν ἐπαγγελματικὴν αὐτοκινήτου. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Γ. Λύχνος καταθέτει ἀναφορὰν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ἐφοδιασμοῦ Κερκύρας, ζητούντων τὴν μονιμοποίησίν των. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Γ. Κακαγιάννης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανθεσσαλικοῦ συνεδρίου καταστηματαρχῶν, ὑποδηματοποιῶν καὶ σανδαλοποιῶν, ζητούντων κατοχύρωσιν τοῦ ἐπαγγέλματος τῆς βιοτεχνίας των. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θες)νίκης, ζητεῖ διατήρησιν καὶ ἀνάπτυξιν τῶν τροχιοδρόμων τῆς πόλεως Θες)νίκης. Ὁ Σύνδεσμος Συνυπηρετήσεως Ἐγγάμων Δημοσίων Ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν, ζητεῖ ὅπως τὰ μέλη του συνυπηρετῶσι μετὰ τῶν συζύγων των ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν. Ὁ Σύλλογος Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων Πατρῶν, ζητεῖ ἐπαναφορὰν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 5367, κατάργησιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1125 καὶ 1237 ἀποφάσεων, δημοπράτησιν ἁπάντων τῶν ἔργων δι’ ὁρίου βάσει ὑποβληθέντος σχεδίου τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων κ.λ.π. Ὁ Σύνδεσμος Βιομηχάνων, ἡ Ἕνωσις Ναυτικῶν Πρακτόρων, τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον, τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον, ὁ Σύλλογος Ἐμπορικῶν Ἀντιπροσώπων, ὁ Φαρμακευτικὸς Σύλλογος, ὁ Σύνδεσμος Ξενοδόχων, ὁ Σύλλογος Εἰσαγωγικοῦ Ἐμπορίου Πατρῶν καὶ ὁ Δήμαρχος Ἀμαλιάδος, διαμαρτύρονται δι’ ἀποκλεισμὸν τοῦ Λιμένος Πατρῶν ὡς μεταναστευτικοῦ τοιούτου. Οἱ Πρόεδροι τῶν Συλλόγων Ἰατρικοῦ, Πολυτέκνων, Ἐπαγγελματιῶν, Καφεπωλῶν, Ἐμπορικοῦ, τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου καὶ τῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Ἄρτης, ζητοῦν κατάργησιν τῶν εἰσαγωγικῶν ἐξετάσεων εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Οἱ βουλευταὶ Κοζάνης κ. κ. Θ. Σαράντης, Δ. Δόκος καὶ Γ. Καρότσης καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Πτολεμαΐδος Κοζάνης, διαμαρτυρομένης δι’ ἀπαγόρευσιν μεταφορᾶς σίτου ἀπὸ παραγωγικὰς περιφερείας ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐπωφελοῦνται ὡρισμένοι προνομιοῦχοι. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Ι. Χρυσοχόος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ν. Ξενίδη, Ι. Πουσατίδη, Η. Κωνσταντινίδη, Δ. Κρητίδη, κατοίκων Πηγαδίτσης Γρεβενῶν, ζητούντων λῆψιν νομοθετικῆς μερίμνης ἐπὶ τῷ τέλει νὰ κηρυχθῶσιν ἔκπτωτοι τοῦ Γεωργικοῦ κλήρου οἱ ἐγκαταλείψαντες τοῦτον γηγενεῖς ἐκ τῶν πέριξ χωρίων καὶ νὰ παραχωρηθῇ οὗτος εἰς τοὺς νέους ἀκτήμονας καλλιεργητάς, τοὺς καταγομένους καὶ διαμένοντας εἰς Πηγαδίτσαν καὶ εἰς τοὺς ἔχοντας ἀνεπαρκῆ κλῆρον, ἀναλόγως μὲ τὰ ἄτομα τῶν οἰκογενειῶν των. Οἱ ἐπὶ κατοχῆς ἀπολυθέντες ἢ παραιτηθέντες μόνιμοι Δημόσιοι ὑπάλληλοι, κάτοικοι Θεσσαλονίκης, ζητοῦν ὅπως εἰς τὸ καταρτισθὲν νομοσχέδιον «περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως» προστεθῇ διάταξις περὶ ἐπαναφορᾶς εἰς τὰς ἃς κατεῖχον θέσεις των κατὰ τὴν κατοχὴν κ.λ.π. Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 363, 872,918 τοῦ 1947 καὶ 703 τοῦ 1948 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἣν ἐνεκρίθησαν πιστώσεις διὰ τὴν ἐπισκευὴν ἐπιταχθέντων οἰκημάτων τῆς Ἑταιρείας Μεταλλουργείων Λαυρίου πρὸς στέγασιν Πολιτικῶν Φυγάδων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Βολουδάκης καὶ Ε. Μπακλατζῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1540)50 καὶ 1912)51 Α. Ν. καὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1912)51 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Χούτας καὶ Μ. Βολουδάκης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1540)50 καὶ 1912) 51 Α. Ν. καὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1912)51 Α. Ν. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Γαληνός, Ν. Ζορμπᾶς, Θ. Φρόνιμος, Κ. Δημόπουλος, Ν. Μανθόπουλος, Μ. Βολουδάκης, κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μέτρων εἰρηνεύσεως». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Ντεντιδάκης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκλέγειν καὶ ἐκλέγεσθαι τῶν γυναικῶν κατὰ τὰς βουλευτικὰς ἐκλογάς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Τ. Τριανταφυλλάκος, Δ. Πετροπουλάκος καὶ Κ. Παπαγεωργίου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ Ταμείου Συντάξεων Μηχανικῶν καὶ Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Μαλαμίδας ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν πρὸ καιροῦ ἐλαμβάνετο ἀπόφασις καὶ ἡ ἀπόφασις ἐτίθετο εἰς ἐκτέλεσιν περὶ κατασκευῆς τοῦ Ἐργοστασίου Ἀλιβερίου διὰ τὴν παραγωγὴν ἠλεκτρικῆς δυνάμεως, εἶχε βεβαιωθῆ ἡ Βουλὴ ὅτι, μέγα μέρος τῆς παραχθησομένης ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, θὰ διετίθετο καὶ πρὸς τὰς βορείους τοῦ Ἀλιβερίου περιοχὰς καὶ συγκεκριμένως εἶχεν ὑποσχεθῆ ἡ Κυβέρνησις τότε, ὅτι ἡ Ἀνατολικὴ Στερεὰ Ἑλλὰς καὶ μέρος τῆς Θεσσαλίας θὰ ἐλάμβανον μέγα ποσοστὸν ἐκ τοῦ παραχθησομένου ρεύματος. Ἀτυχῶς παρὰ τὴν ὑπόσχεσιν τὴν δοθεῖσαν τότε, δὲν βλέπομεν μέχρι τοῦδε οὐδὲν πραγματοποιούμενον, ἀντιθέτως ἔχομεν τὴν πληροφορίαν ὅτι σχεδὸν ὁλόκληρον τὸ παραχθησόμενον ἠλεκτρικὸν ρεῦμα τῶν 84 χιλ. ὡριαίων κιλοβὰτ θὰ μεταφερθῇ εἰς Ἀθήνας διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τῆς Πρωτευούσης καὶ τῶν πέριξ. Θὰ παρακαλέσω κύριε Πρόεδρε ὑμᾶς καὶ δι’ ὑμῶν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργόν, ὅπως ἀναγνωρίζοντες τὴν μεγάλην ἀνάγκην τὴν ὁποίαν αἱ πόλεις τῆς ἀνατολικῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ τῆς Θεσσαλίας ἔχουν ἀπὸ εὐθηνὸν ρεῦμα, μεριμνήσητε νὰ διατεθῇ ἕνα σημαντικὸν μέρος τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἀναγκῶν τόσον τῶν πόλεων καὶ κωμῶν καὶ χωρίων, ὅσον καὶ τῶν διαφόρων βιομηχανιῶν εἴτε αὗται εὑρίσκονται εἰς τὰς πόλεις, εἴτε ἐν τῇ ὑπαίθρῳ.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διαβιβάσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν παράκλησίν σας.

§8Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη ὅπως ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀποκέντρωσις τῆς βιομηχανίας ἐὰν δὲν βοηθηθῇ ἡ ἐπαρχία. Ἐφόσον τὸ ἐργοστάσιον εὑρίσκεται εἰς τὴν Εὔβοιαν θὰ πρέπει ὁλόκληρος ἡ Εὔβοια νὰ λαμβάνῃ ρεῦμα ἀπὸ τὸ ἐργοστάσιον Ἀλιβερίου.

§9Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, εὑρίσκεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ θὰ τὸν παρεκάλουν ὅπως μᾶς γνωρίσῃ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐν προκειμένῳ. Διότι αἱ πληροφορίαι περὶ μὴ παροχῆς μέρους τῆς παραχθησομένης ἐνεργείας εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Στερεὰν καὶ Θεσσαλίαν, κρατοῦν εἰς ἀδημονίαν τοὺς πληθυσμοὺς οἵτινες ἐκφράζουν ἐν προκειμένῳ δι’ ἐμοῦ τὸ παράπονόν των, διότι παρὰ τὰς διαβεβαιώσεις αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν, οὐδὲν πραγματοποιεῖται μέχρι τοῦδε.

§10Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Λαμβάνων ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, πληροφορῶ εὐχαρίστως τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἐκτέλεσις τοῦ ἔργου τοῦ Ἀλιβερίου προχωρεῖ κανονικῶς. Διὰ μὲν τὸ Λιγνιτωρυχεῖον ὁ τεχνικὸς Σύμβουλος τῆς Κυβερνήσεως Ἀμερικανικὸς οἶκος ΠΥΡΣ ΜΑΝΣΤΜΕΝΤ ὅστις ἐπιβλέπει τὸ ἔργον, βεβαιοῖ ὅτι θὰ περατωθῇ ἐμπροθέσμως κατὰ τρόπον ὥστε νὰ παραδίδῃ 2.000 τόννους λιγνίτου ἡμερησίως. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὸ θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐπῆλθε μικρὰ καθυστέρησις ὀλίγων μηνῶν, 4 ἢ 5, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νέου ἀμυντικοῦ προγράμματος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Εὐτυχῶς ἐπετύχομεν διὰ τοὺς λέβητας καὶ τὰς σωληνώσεις τοῦ ἐργοστασίου Ἀλιβερίου ἀπόλυτον προτεραιότητα μεταξὺ τῶν πολεμικῶν κατασκευῶν. Ἐπρόκειτο νὰ κατασκευασθῇ τὸν Ν)βριον 1952, προβλέπεται ὅτι τὴν ἄνοιξιν 1953 θὰ εἶναι ἀποπερατωμένον. Ἀμφότερα τὰ ἀνωτέρω ἔργα προϋπελογίσθησαν εἰς 93.000.000 δολλάρια. Ὑπολογίζω ὅτι θὰ στοιχίσουν λόγῳ τῶν ὑπερτιμήσεων περὶ τὰ 110.000.000 δολλάρια. Εἰς τὰ 83.000.000 δολλάρια τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου, τὰ ὁποῖα ὑπολογίζω ὅτι θὰ ὑπερβῶμεν καὶ 10 περίπου ἀκόμη, συμπεριλαμβάνεται καὶ ἡ κατασκευὴ τῆς γραμμῆς μεταφορῶν ἡ ὁποία ἔχει δημοπρατηθῆ καὶ εὑρίσκεται ἤδη ὑπὸ ἐκτέλεσιν. Ἡ κατασκευὴ τοῦ δικτύου διανομῆς εἶναι ἀκόμη ὑπὸ μελέτην. Ἔχει δὲ ὡς γνωστὸν ἀνατεθῆ αὕτη προσφάτως ὡς καὶ ἡ ἐπίβλεψις εἰς Γαλλικὸν οἶκον, ὅστις θὰ κληθῇ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν νὰ ὑπογράψῃ τὸ σχετικὸν συμβόλαιον, τοῦ ὁποίου τοὺς ὅρους ἐπεξεργαζόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμήν. Τὰ ἀνωτέρω ἀφοροῦν ὅλον τὸ δίκτυον τῆς χώρας. Εἰδικῶς διὰ τὸ δίκτυον Ἀλιβερίου, ἡ κατασκευὴ τῆς γραμμῆς μεταφορᾶς πρὸς τὴν κατεύθυνσιν μὲν τῶν Ἀθηνῶν, εὑρίσκεται ὑπὸ ἐκτέλεσιν. Πρὸς τὴν κατεύθυνσιν δὲ Στερεᾶς καὶ Θεσσαλίας, ἔχει δημοπρατηθῆ καὶ ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἀνοίξεως θ’ ἀρχίσῃ ἡ κατασκευή. Ἡ γραμμὴ αὕτη διακλαδουμένη ἀπὸ Σχηματαρίου θὰ προχωρήσῃ πρὸς Θήβας, Λεβάδειαν, Λαμίαν, Λάρισαν, ὁπόθεν θὰ διακλαδωθῇ πρὸς Βόλον καὶ πρὸς Καρδίτσαν–Τρίκαλα.

§11Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς ποῖα μέρη τῆς Εὐβοίας θὰ δοθῇ ρεῦμα ἀπὸ τὸ θερμοηλεκτρικὸν Ἀλιβερίου;

§12Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Βιομηχ.). Ἐκ τῆς ποσότητος τῶν 84.000 ὡριαίων κιλοβάτ, τὰ 60.000 προορίζονται διὰ τὴν Πρωτεύουσαν, τὸ δὲ ὑπόλοιπον θὰ δοθῇ διὰ τὴν γραμμὴν Ἀνατ. Στερεᾶς Ἑλλάδος–Θεσσαλίας, αὐτὴ ἦτο ἡ ἀρχικὴ πρόβλεψις εἰς τὴν ὁποίαν μέχρι στιγμῆς παραμένομεν.

§13Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα ποσότητος, διότι ἀπὸ τὴν ποσότητα αὐτὴν θὰ δοθῇ ποσότης κατὰ προτίμησιν εἰς τὰ μέρη εἰς τὰ ὁποῖα παράγεται τὸ ἠλεκτρικὸν ρεῦμα. Τὸ ζήτημα εἶναι θέμα μετατροπῆς τῆς ὑψηλῆς τάσεως καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς παρακαλοῦμεν νὰ λήξῃ αὐτὴ ἡ μελέτη.

§14Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ καὶ παρακαλῶ ὅπως ἐπισπευθῇ ἡ ὁλοκλήρωσις τοῦ πρὸς Στερεὰν Ἑλλάδα δικτύου παροχῆς ἠλεκτρικοῦ ρεύματος.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπίσης τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔχει ὁ κ. Α. Θεοδοσιάδης.

§16Α. ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ. Ἀφοῦ εὐχαριστήσω τὸν κ. Πρόεδρον, ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους Ὑπουργοὺς Γεωργίας, Δημοσίων Ἔργων, Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ καὶ πρὸς ὑμᾶς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ παρακαλῶ ὅπως δώσητε δι’ ὀλίγα λεπτὰ προσοχὴν ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Μακεδονίαν μὲν εἰδικῶς, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα γενικώτερον. Πρόκειται περὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει δύο μορφάς, τὴν κοινωνικὴν καὶ τὴν οἰκονομικὴν μορφήν. Πρόκειται περὶ τῆς ἀνακοπῆς τῆς προόδου τῶν ἔργων τῶν παραγωγικῶν τῆς Μακεδονίας ἀφ’ ἑνός, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς μὴ καταβολῆς δεδουλευμένων ἡμερομισθίων εἰς τὸ ἐργατοτεχνικὸν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν. Σᾶς εἶναι γνωστόν, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἰς τὴν Μακεδονίαν εὑρίσκονται δύο ὑπηρεσίαι ἀσχολούμεναι εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν παραγωγικῶν ἔργων ἡ ΥΣΣΥΕΜ, δηλ. ὑπηρεσία συντηρήσεως καὶ συμπληρώσεως ὑδραυλικῶν ἔργων Μακεδονίας, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ ἡ Υ.Π.Ε.Μ., δηλ. ὑπηρεσία παραγωγικῶν ἔργων Μακεδονίας, ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Αἱ δύο αὐταὶ ὑπηρεσίαι ἀσχολοῦνται μὲ τὴν συντήρησιν τῶν παραγωγικῶν ἔργων καὶ ἐπὶ πλέον καὶ μὲ τὴν βελτίωσιν τῶν ἐδαφῶν τῆς Μακεδονίας, ὥστε τὰ ἐδάφη αὐτὰ νὰ καταστοῦν παραγωγικώτερα. Δυστυχῶς, λόγῳ τῆς περικοπῆς τῶν Ἀμερικανικῶν πιστώσεων τὰ ἔργα ταῦτα κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν Ἑορτῶν ἀνεστάλησαν ἐν τῇ προόδῳ των κατὰ τὸ ἥμισυ. Ἤδη δὲ ὑπάρχει κίνδυνος τελείας διακοπῆς τῶν ἔργων αὐτῶν. Ἤδη ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ ἡμερησίου τύπου τῆς Βορείου Ἑλλάδος, οἱ ἐργάται ἀφοῦ ἐξήντλησαν τὴν ὑπομονήν, τὴν ὁποίαν εἶχον, ἐκήρυξαν χθὲς τετράωρον στάσιν ἐργασίας διὰ τὰ καθυστερούμενα ἡμερομίσθια δύο μηνῶν ὡς καὶ διὰ καθυστέρησιν πληρωμῆς καὶ τοῦ δώρου τῶν Χριστουγέννων. Ἐπὶ πλέον ὁ ἀγροτικὸς κόσμος εἶναι ἀνάστατος ἐκ τῆς διακοπῆς, διότι καὶ ἡ παραγωγὴ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ καταστραφῇ ἐν μέρει καὶ ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προοδεύσῃ λόγῳ διακοπῆς τῶν ἀρδεύσεων ἀλλὰ καὶ γενικῶς ὅλα τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ δώσουν γαίας εἰς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν καὶ τὰ προστατευτικὰ κατὰ τῶν πλημμυρῶν ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκτελεσθοῦν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος θὰ ἀνασταλοῦν. Διὰ τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ παρακαλῶ ὅπως λάβῃ μέριμναν διὰ τὴν πρόοδον τῶν ἔργων αὐτῶν διότι ἡ ἀναστολὴ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων πρόκειται νὰ καταστρέψῃ ὄχι μόνον τὴν οἰκονομίαν τῆς Μακεδονίας, ἀλλὰ καὶ τὴν οἰκονομίαν ὁλοκλήρου τῆς χώρας μας. Εἰδικώτερον δὲ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως τὸ συντομώτερον ἐξεύρῃ διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν χρήματα, τὰ ὁποῖα νὰ ἀποστείλῃ εἰς Θεσσαλονίκην, ὥστε νὰ καταβληθοῦν τὰ ἡμερομίσθια αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διὰ τοῦ καθημερινοῦ παραγωγικοῦ των μόχθου δημιουργοῦν παραγωγικώτερα ἐδάφη καὶ ἀναπτύσσουν τὴν οἰκονομίαν τῆς Μακεδονίας καὶ γενικῶς ὅλης τῆς χώρας. (Χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγγραφῆς ἐπιλαχόντων φοιτητῶν καὶ ρυθμίσεως Πανεπιστημιακῶν τινων ζητημάτων, καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐκπαιδευτικῶν διατάξεων».

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως δεχθῇ φραστικὰς διορθώσεις ἐπὶ τῶν ἄρθρων 5 καὶ 8 σχετικῶς μὲ τὸ Πανεπιστημιακὸν ἔτος 1950–51, ἤτοι νὰ προστεθῇ ἡ φράσις ὅτι τὰ προβλεπόμενα ὑπὸ τῶν ἄρθρων αὐτῶν ἰσχύουν καὶ διὰ τὰ ἔτη 1950 –51, δεδομένου ὅτι αἱ τμηματικαὶ ἐξετάσεις ἐξακολουθοῦν ἀκόμη.

§19Α. ΠΑΛΛΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Κανελλοπούλου εἶναι δικαιοτάτη, καὶ παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ τὴν δεχθῇ.

§20Ι. ΜΙΧΑΗΛ (Ὑπ. Παιδ.). Τὴν δέχομαι, ὡς καὶ ἑτέρας καὶ τυπογραφικὰ λάθη ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου, ὡς διωρθώθη φραστικῶς;

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγγραφῆς ἐπιλαχόντων φοιτητῶν καὶ ρυθμίσεως Πανεπιστημιακῶν τινων ζητημάτων, καὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐκπαιδευτικῶν τινων διατάξεων», ὡς τοῦτο διωρθώθη φραστικῶς. Ψήφισις τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ χορηγήσεως ἅλατος ἐπὶ ἠλαττωμένῃ τιμῇ διὰ βιομηχανικάς, γεωργικὰς καὶ ἄλλας τινὰς χρήσεις».

§24Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχει παρεισφρύσει ἕνα λάθος εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 4 διὰ τοῦ ὁποίου καθορίζονται αἱ ποιναί. Λέγει εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, «οἱ παραβαίνοντες τόν.... (ἀναγινώσκει)....». Πρέπει νὰ τεθῇ «διὰ ποινῆς φυλακίσεως ἢ χρηματικῆς ποινῆς ....(ἀναγινώσκει)....».

§25Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἀφορᾷ ποινάς, δέχομαι τὴν διόρθωσιν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου, ὡς διωρθώθη φραστικῶς;

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ χορηγήσεως ἅλατος ἐπὶ ἠλαττωμένῃ τιμῇ διὰ βιομηχανικάς, γεωργικὰς καὶ ἄλλας τινὰς χρήσεις», ὡς τοῦτο διωρθώθη φραστικῶς. Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἐκτελέσεως ἔργων κατεπειγούσης φύσεως εἰς νοσηλευτικὰ καὶ ὑγειονομικὰ ἱδρύματα κατὰ παρέκκλισιν τῶν περὶ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων καὶ περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ κειμένων διατάξεων».

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως ἐκτελέσεως ἔργων κατεπειγούσης φύσεως εἰς νοσηλευτικὰ καὶ ὑγειονομικὰ ἱδρύματα κατὰ παρέκκλισιν τῶν περὶ ἐκτελέσεως δημοσίων ἔργων καὶ περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ κειμένων διατάξεων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1696) 1951 νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ δικαιοστάσιον».

§31Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μίαν μικρὰν τροπολογίαν ἔχω νὰ ὑποβάλω. Ὑπάρχει μία Ἐπιτροπὴ Κώδικος Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ καταστάσεως νόμου δικαστικῶν λειτουργῶν. Αὐτῆς ἡ θητεία, ἂς ἐπιτραπῇ ἡ λέξις, λήγει τὴν 31 Μαΐου 1952, χρονικὸν διάστημα καθ’ ὃ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περατώσῃ τὸ ἔργον της. Προτείνω μίαν τροπολογίαν, ὅπως ἡ λειτουργία αὐτῆς παραταθῇ ἐπὶ ἓν εἰσέτι ἔτος.

§32Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριε Πρόεδρε, τὴν τροπολογίαν αὐτὴν τὴν ἀποδέχομαι.

§33Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ὁ κ. Ὑπουργός, ἐὰν δέχεται τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐτροπολογήθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§34Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Πρέπει νὰ κάμω μίαν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπεβλήθη λόγῳ τῶν σκληρῶν νομισματικῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα. Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐν τῇ ὁλότητί της, ὑπέδειξε τὰ ληπτέα μέτρα πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς δεινῆς καταστάσεως. Ἤχθημεν, λοιπόν, εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ διατυπώσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ τὸ φέρωμεν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἡ σκέψις μας ἐστράφη μὲ ὅλην τὴν συμπάθειαν πρὸς τὸ ἀγροτικὸν στοιχεῖον, τὸ ὁποῖον χειμάζεται καὶ διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ ἰδιαιτέρα διευκόλυνσις καὶ πρόνοια. Ὁμολογῶ, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἡ ὁποία προσετέθη ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν λαμβάνεται ἡ πρόνοια αὐτή. Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, μήπως διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ἀντὶ νὰ διευκολύνωμεν τὴν θέσιν τῶν ἀγροτῶν τὴν καταστήσωμεν χείρονα καὶ θὰ ἤθελα νὰ διατυπώσω ἁπλῶς τὴν σκέψιν, ὅτι οἱ ἀγρόται δανείζονται κυρίως ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Τὸ νομοσχέδιον δὲ αὐτὸ ἀφορᾷ τὰς ὀφειλὰς τῶν ἀγροτῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ἀναγκάζονται ὅμως οὗτοι, πιεζόμενοι ἀπὸ τὰς σκληρὰς συνθήκας, νὰ καταφεύγουν πρὸς δανεισμὸν καὶ πρὸς τὰς Ἐμπορικὰς Τραπέζας. Ἐρωτῶ τοὺς κ. κ. συναδέλφους, διότι καὶ ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν ἀποδέχομαι τὴν ἄποψίν των, ἐὰν τυχὸν τεθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις μήπως θὰ κλείσωμεν, ὁπωσδήποτε τὴν θύραν καὶ τὴν προσφυγὴν τῶν ἀγροτῶν πρὸς τὰς Ἐμπορικὰς Τραπέζας, ἀπὸ τὰς ὁποίας εἰς ἡμέρας δεινῆς οἰκονομικῆς κρίσεως λαμβάνουν κάποιον βοήθημα καὶ ἀντιμετωπίζουν τὴν σκληρότητα τῆς ζωῆς των; Διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεραπεύσῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας καὶ καταφεύγουν πολλάκις εἰς τὰς Ἐμπορικὰς Τραπέζας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ ἔθεσα ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς αὐτὸν τὸν κίνδυνον. Δηλῶ, ὅτι ἀποδέχομαι τὴν διατύπωσιν ὅπως ἐγένετο ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§35Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Εἶμαι ὁ ὑποβαλὼν τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐγένετο ἀποδεκτὴ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διότι οἱ ἀγρόται, οὐδέποτε δανείζονται ἀπὸ τὰς Ἐμπορικὰς Τραπέζας. Οἱ ἀγρόται δανείζονται ἀπὸ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ ἀπὸ τοὺς ἰδιώτας, αἱ δὲ ὀφειλαὶ πρὸς τοὺς ἰδιώτας βαρύνονται μὲ τόκους ὑπερμέτρους. Μία, λοιπόν, διευκόλυνσις τῶν ἀγροτῶν διὰ τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν, τοῦ Προέδρου δὲ μάλιστα ἀφιεμένου ἐλευθέρου νὰ κρίνῃ εἰς ἑκάστην περίπτωσιν καὶ ἀναλόγως νὰ χορηγῇ ἀναστολὰς μετὰ ἢ ἄνευ δόσεων, νομίζω ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένη, ὑπὸ τὰς παρούσας δυσχερεστάτας οἰκονομικὰς συνθήκας διὰ τοὺς ἀγρότας.

§36Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶναι τόση ἡ κρίσις, τὴν ὁποίαν διέρχονται οἱ ἀγρόται, ὥστε εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ ἀποδοχὴ τῆς τροπολογίας αὐτῆς.

§37Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Τὴν ἀποδέχομαι ὡς τὴν διετύπωσεν ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή.

§38Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 δὲν προστατεύει τὰς ἐμπορικὰς ὀφειλάς. Σκοπὸς τῆς διατάξεως κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ τῆς ἰδικῆς σας εἶναι νὰ τονώσωμεν κάπως τὴν πίστιν ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι.

§39Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἶναι ἡ ἄποψις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς.

§40Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι μεγάλο ζήτημα, σοβαρώτατον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ εἰδικώτερον τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, τὸ ζήτημα τῆς πίστεως, ὥστε νὰ ἀντιμετωπισθῇ διὰ μέτρων σοβαρῶν καὶ θετικῶν, τὰ ὁποῖα πραγματικῶς θὰ φέρουν ἕνα πραγματικὸν ἀποτέλεσμα. Ἁπτόμεθα ἀπὸ τὰς λεπτομερείας ὅμως τῆς πίστεως, διότι αἴρομεν τὸ δικαιοστάσιον ἀπὸ τοὺς ἔχοντας τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐμπόρου. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν πρέπει παρὰ νὰ ἀτενίζωμεν τὴν πραγματικότητα. Ἐκ τῶν ἐχόντων τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐμπόρου εἶναι χιλιάδες, οἱ ὁποῖοι πένονται σήμερον κυριολεκτικῶς ὑπὸ τὴν κρατοῦσαν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Ὡρισμένοι ἔμποροι ἔχουν κεφάλαια καὶ δὲν ἔχουν ἀνάγκην προστασίας, οἱ πλεῖστοι, ὅμως, τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐμπόρου, πένονται αὐτὴν τὴν στιγμήν, λόγῳ τῆς κρίσεως τῆς οἰκονομικῆς. Αὐτὸ εἶναι γνωστόν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ προστατεύωνται αἱ ἐμπορικαὶ ὀφειλαὶ ἀπὸ τὸ Δικαιοστάσιον. Πιστεύω ὅτι ὁ Πρόεδρος θὰ πρέπῃ νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἀναστέλλῃ καὶ τὰ χρέη αὐτά, διότι ἔτσι ἐπέρχεται ἡ δικαιοσύνη. Διότι ἐφ’ ὅσον ὁμιλοῦμεν περὶ τῶν χιλιάδων ἐμπόρων καὶ ὄχι ὑπὲρ τῶν ἐλαχίστων, ἐφ’ ὅσον αἱ ὀφειλαὶ πρὸς τοὺς ἐμπόρους προστατεύονται, αἱ ὀφειλαὶ τῶν ἐμπόρων δὲν προστατεύονται, αὐτὸ εἶναι ἄδικον καὶ θὰ φέρῃ ἀντίθετα ἀποτελέσματα, διότι οἱ μικρέμποροι θὰ σταματήσουν καὶ δὲν θὰ δημιουργοῦν χρέη, δὲν θὰ δανείζουν τοὺς πτωχοὺς ἀνθρώπους ἐπὶ τῇ προόψει ὅτι αὐτὸς ὁ ἔμπορος δὲν θὰ προστατεύεται ἀπὸ τὸ δικαιοστάσιον, ἐνῷ τοὐναντίον οἱ ἄλλοι ποὺ θὰ ὀφείλουν θὰ προστατεύωνται. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν θὰ τονώσῃ τὴν πίστιν ἀλλὰ θὰ τὴν ἀμβλύνῃ. Τὰ μέτρα τῆς πίστεως πρέπει νὰ τὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ εἶναι σοβαρὰ διὰ νὰ φέρουν ἀποτέλεσμα. Προτείνω νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ διάταξις ἡ ἀφορῶσα τὰς ὀφειλὰς τῶν ἐμπόρων καὶ νὰ ἀρχίσωμεν, διὰ νὰ μπορέσωμεν, σιγὰ–σιγὰ νὰ δημιουργήσωμεν κάτι τὸ θετικόν, ἀπὸ τὰ γραμμάτια καὶ τὰς συναλλαγματικάς, νὰ εἴπωμεν δηλαδὴ ὅτι θὰ προστατεύωνται μόνον αἱ συναλλαγματικαὶ καὶ τὰ γραμμάτια, ἐκτὸς ἐὰν θέλετε νὰ μὴ ἀναστέλλωνται καὶ αἱ ὀφειλαὶ πρὸς τοὺς ἐμπόρους. Κάμνω, μίαν ἔκκλησιν, ὅλως ἀντικειμενικῶς, λόγῳ τῆς κρατούσης καταστάσεως καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι οἱ ἐπαγγελματίαι οἱ ἔχοντες τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐμπόρου δὲν εἶναι οἱ 10 τῶν Ἀθηνῶν ἢ τῶν Πατρῶν οἱ δύο, εἶναι αἱ χιλιάδες τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ζοῦν μὲ τὸ δοῦναι καὶ τὸ λαβεῖν, νὰ δεχθῆτε καὶ νὰ περιορίσητε τὴν μὴ ἐξαίρεσιν μόνον εἰς τὰς ὀφειλὰς τῶν συναλλαγματικῶν καὶ τῶν γραμματίων.

§41Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, πρῶτα–πρῶτα θὰ εἶχα νὰ ζητήσω μίαν διευκρίνησιν ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Λυκουρέζου, ἐὰν δηλαδὴ ἡ ἐξαίρεσις διὰ τοὺς ἀγρότας ἀφορᾷ γενικῶς τὰς ὀφειλὰς τῶν ἀγροτῶν τὰς ἀπορρεούσας καὶ ἐκ γραμματίων ἢ συναλλαγματικῶν.

§42Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Βεβαίως.

§43Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ ἓν γραμμάτιον ἢ μία συναλλαγματική, πῶς θὰ κάμετε τὴν διάκρισιν ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἐμπορικὸν ἢ ἔχι; Τὸ γραμμάτιον, ἡ συναλλαγματικὴ καὶ ἡ ἐπιταγὴ εἶναι πάντοτε, ἐκ τῆς φύσεώς των, ἐμπορικά.

§44Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἀπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ ὀφειλέτου, ἐὰν δηλ. εἶναι ἀγρότης ἢ ἔμπορος.

§45Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῶν ὑποβαλόντων τὴν τροπολογίαν καί, ἰδιαιτέρως, τοῦ κ. Λυκουρέζου καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ δημιουργήσῃ μεγάλας δυσχερείας, καὶ ἐπὶ πλέον, μεγάλας καταστρατηγήσεις. Διότι ἡ ἐπιταγή, ἡ συναλλαγματικὴ καὶ τὸ γραμμάτιον εἶναι ἐξ ἑαυτῶν πράξεις ἐμπορικαί, ἀδιάφορον τὶς τὰ ὑπέγραψεν. Εἰς τὰς συναλλαγματικὰς ὑπάρχουν πλείονες, ὁ ἐκδότης, ὁ ἀποδέκτης, ὁ ὀπισθογράφος, οἱ κομισταὶ καί, ἑπομένως, θὰ εἶναι δύσκολον νὰ γίνῃ διάκρισις. Προσέξατε τὸ ζήτημα αὐτό. Ἔπειτα, ἄλλο καθαρῶς ἀγροτικὴ ὀφειλὴ καὶ ἄλλο ὀφειλὴ ἐκ γραμματίου ἢ συναλλαγματικῆς. Αὕτη εἶναι μία αὐτοτελὴς ὀφειλὴ καὶ νομικῶς καὶ ἐμπορικῶς καί, ἑπομένως, αὕτη, οὕτως ἢ ἄλλως, θὰ πρέπῃ νὰ ρυθμισθῇ αὐτοτελῶς. Δεύτερον, ἐπανερχόμεθα εἰς ὅσα ἐξέθεσεν ὁ κ. Ἀντωνόπουλος. Θὰ ἦτο, βεβαίως, δίκαιος κάποιος συγκερασμὸς τῆς μεγάλης ἀδικίας, τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ ἀπολύτως ἀπαγορευτικὴ διάταξις τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 2. Διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, ὡς εἴδατε, κ. συνάδελφοι, ἀπαγορεύεται εἰς τὸν Πρόεδρον νὰ δώσῃ ἔστω καὶ μιᾶς ἡμέρας ἀναστολήν. Τὸ μέτρον τοῦτο εἶναι ἐξόχως αὐστηρόν, ἐξόχως ἄδικον καί, δύναμαι νὰ εἴπω, θὰ δημιουργήσῃ μεγάλας καὶ ἀνυπερβλήτους δυσχερείας κατὰ τὴν ἐφαρμογήν. Διότι θὰ ὑπάρξουν περιπτώσεις ἀναποτρέπτου ἀνάγκης, ἀνωτέρας βίας, κατὰ τὰς ὁποίας θὰ πρέπῃ νὰ δοθῇ μία μικρὰ ἀναστολή. Θὰ ἔλεγα, κύριοι, ὅτι ἐφ’ ὅσον λόγοι ὑπέρτεροι οἰκονομικοί, λόγοι ἐμπεδώσεως τῆς πίστεως, ἐφ’ ὅσον ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως ἔκρινεν ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ γίνῃ μία δικαία ρύθμισις τῶν ἐμπορικῶν συναλλαγῶν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ χορηγῆται μία μικρὰ ἀναστολή, νὰ ἔχῃ δικαίωμα ὁ Πρόεδρος νὰ χορηγῇ ἀναστολὴν οὐχὶ πέραν τοῦ μηνός. Νὰ μὴ ὑπόκειται ὁ ὀφειλέτης εἰς καρατόμησιν ἄμεσον, χωρὶς τὸ δικαίωμα μιᾶς μικρᾶς ἀναστολῆς. Ἠκούσθη ποτὲ αὐτό; Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ παρουσιασθοῦν περιπτώσεις ἐξαιρετικῶς καταφώρου ἀδυναμίας, ὁπότε ἐὰν θελήσωμεν νὰ τὰς διαρρυθμίσωμεν ἐπάνω εἰς τὸ καλοῦπι τῆς ἀπολύτου ἀπαγορεύσεως, θὰ φθάσωμεν εἰς τὴν πτώχευσιν καὶ τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ὅτι, οὔτε ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ θὰ ἐπιτύχῃ τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν της. Διατί, λοιπόν, νὰ μὴ δώσωμεν εἰς τὸν Πρόεδρον μίαν εὐχέρειαν νὰ δώσῃ μίαν μικρὰν ἀναστολήν; Ἔχω κάμει σχετικὴν τροπολογίαν, τὴν ἑξῆς: «.... (ἀναγινώσκει)....».

§46Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ δικαιοστάσιον ἐπεβλήθη καὶ παρετάθη κατ’ ἐπανάληψιν συνεπείᾳ τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως, τοῦ πολέμου κλπ. Σήμερον δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ὑφίσταται ἡ ἀνώμαλος αὐτὴ κατάστασις ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐμπόρους καὶ τοὺς βιομηχάνους. Οἱ ἔμποροι, δηλαδὴ ἡ πλειοψηφία τῶν ἐμπόρων, κυρίως εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα κερδίζουν πολλά. Ἐπίσης εἶναι γνωστὸν ὅτι τῶν βιομηχάνων τὰ κέρδη φθάνουν τὰ 200–300%, εἶναι δὲ ἐξ ἄλλου γνωστὸν τὶ κερδίζουν οἱ βιομήχανοι, ποὺ μετέβαλον τὰς βιομηχανίας των εἰς μονοπώλια. Ἀφήνω ὅτι ὅλοι αὐτοὶ ἔλαβον προνομιακῶς μεγάλα δάνεια ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ. Ἔγιναν πολλαὶ καταχρήσεις μὲ τὸ δικαιοστάσιον, διότι ὁ Πρόεδρος, κατὰ τὸ ἄρθρον 634 τῆς Πολ. Δικονομίας, εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀναστέλλῃ τὰς ἀποφάσεις, οἱασδήποτε φύσεως. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, νομίζω, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται πλέον ἡ χορήγησις ἀναστολῆς ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Πρέπει νὰ γίνῃ ἐξαίρεσις ὅσον ἀφορᾷ ἐκείνους, ποὺ ἔχουν τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐμπόρου, διότι, ἐκτὸς τῶν ἄλλων, ἐκλονίσθη καὶ ἡ πίστις. Ὅταν κανεὶς συναλλάσσεται ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὅτι θὰ πληρωθῇ. Ὅταν ὅμως, ἔχει δικαίωμα ὁ ἄλλος νὰ ὑποβάλῃ αἴτησιν καὶ νὰ ζητῇ ἀναστολὴν ἐκτελέσεως τῆς ἀποφάσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πληρωθῇ καί, ἑπομένως, κλονίζεται ἡ πίστις εἰς βάρος τῶν οἰκονομικῶν καὶ πολιτικῶν συμφερόντων τῆς Χώρας. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, μὲ τὴν δευτέραν αὐτοῦ παράγραφον ἄνευ οὐδεμίας τροπολογίας.

§47Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σαφής, διότι ἡ ἐξαίρεσις τῆς δυνητικῆς ἀναστολῆς ἀφορᾷ ἀποφάσεις ἀναγομένας εἰς ὀφειλὰς ἐμπόρων. Εἶναι ἡ πρώτη ἐξαίρεσις. Καί, δεύτερον, ὀφειλάς, αἱ ὁποῖαι πηγάζουν ἐκ συναλλαγματικῶν, γραμματίων εἰς διαταγὴν ἢ Τραπεζιτικῶν ἐπιταγῶν. Διὰ τοὺς ἐμπόρους, συνεπῶς, καθορίζεται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐφαρμογὴ τῶν διατάξεων τοῦ δικαιοστασίου, ὡς καὶ διὰ πάντα ὀφειλέτην, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ ὀφειλὴ πηγάζει ἐκ συν)κῆς, γραμματίου ἢ Τραπεζιτικῆς ἐπιταγῆς. Μὲ τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθημεν, ἐκτείνεται ἡ προστασία τοῦ δικαιοστασίου διὰ τοὺς ἀγρότας. Πέραν τοῦ σημείου τούτου, κ. κ. βουλευταί, πρέπει νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Δὲν ὑπῆρξε σκέψις οὔτε διὰ τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε, ἰδιαιτέρως, διὰ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ σταματήσῃ τὰς παρεχομένας διευκολύνσεις. Ἐκλήθημεν ὅμως ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐν τῇ ὁλότητί της προέβαλεν ὡς μίαν ἀπὸ τὰς βασικὰς ἀφορμὰς τῆς οἰκονομικῆς δυσπραγίας τὴν ἀφειδῆ παροχὴν τῶν διευκολύνσεων βάσει τῶν διατάξεων τοῦ δικαιοστασίου. Ἐκάλεσα τοὺς ἁρμοδίους Προέδρους Πρωτοδικῶν, οἱ ὁποῖοι προΐστανται τῆς διαδικασίας διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ δικαιοστασίου, ἔγιναν ἐπανειλημμέναι συσκέψεις, ἐκλήθησαν οἱ ἁρμόδιοι νομικοὶ παράγοντες καὶ κατέστη ἀναπόφευκτος ἡ διατύπωσις τοῦ νομοσχεδίου ὡς ἔχει. Διότι ὑπῆρξε ρητὴ ἡ δήλωσις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς ὅτι ἄνευ τῆς διατυπώσεως ταύτης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χωρήσωμεν εἰς τὴν ἐξυγίανσιν τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν. Ὅταν μᾶς ἐτέθη τοιαύτη προϋπόθεσις καὶ βάσις, τὶ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιτάξωμεν εἰς αὐτό, κ. κ. βουλευταί; Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ ὑπομνήσω καὶ κάτι ἄλλο: Κατ’ ἐξαίρεσιν ἰσχύουν αὐταὶ αἱ διατάξεις καὶ μὲ τὴν λῆξιν τοῦ δικαιοστασίου σταματᾶ πλέον ἡ ἐφαρμογή των. Ἔχομεν, ὅμως, κ. βουλευταί, τὴν διάταξιν τῆς Πολιτ. Δικονομίας, ἡ ὁποία εἶναι ἐν πλήρει ἰσχύϊ καὶ ἡ ὁποία παρέχει δικαίωμα εἰς τὸν ἁρμόδιον Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ὁσάκις κρίνῃ ὅτι ὑπάρχουν αἱ κατὰ νόμον προϋποθέσεις, νὰ ἀναστέλλῃ τὰς ἐκτελέσεις καὶ τοὺς πλειστηριασμούς. Ἐπιπροσθέτως, ἐπειδὴ ἐπεκαλέσθητε τὴν προστασίαν τῶν ἐμπόρων, πρέπει νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς εἰδικῆς διαδικασίας περὶ συναλλαγματικῶν καὶ γραμματίων, ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα, ἐξετάζων τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, νὰ παρέχῃ μηνιαίαν ἀναστολὴν τῆς πληρωμῆς. Ὑπάρχουν συνεπῶς καὶ διευκολύνσεις καὶ ἐκ τῶν κειμένων νόμων καὶ ἐκ τῶν εἰδικῶν διατάξεων τῆς πολιτικῆς Δικονομίας. Ὅταν μᾶς τίθεται ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον ὄργανον τῆς πολιτείας, ποὺ ἔχει τὴν εὐθύνην διὰ τὴν διαχείρισιν τῶν νομισματικῶν θεμάτων, ὅτι εἶναι βασικὴ ἀπαίτησις διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν, ἡ κατὰ τοιοῦτον τρόπον διατύπωσις τοῦ νομοθετήματος τούτου, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαναχωρήσῃ. Ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου ἀποδεχομένη μόνον τὴν τροπολογίαν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§48Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, παρ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἔχω πρὸς ὑμᾶς θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο. Ὅτι ἡ αἰτουμένη τροπολογία δὲν δύναται νὰ ἔχῃ σχέσιν μὲ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν. Εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ἄσχετον μὲ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι ἀδύνατον ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ἡ τυχὸν ἀποδοχὴ τῆς τροπολογίας αὐτῆς θὰ ἔχῃ ἀντίκτυπον ἐπὶ τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν, διὰ τὸν λόγον ὅτι οὐδεμίαν σχέσιν καὶ οὐδὲν πλέξιμο δημιουργεῖται διὰ τὰ Δημόσια Οἰκονομικὰ μὲ τὴν παραδοχὴν τῆς Διατάξεως αὐτῆς. Πιθανώτατα νὰ ὑπῆρξεν ἄλλο τὸ αἴτημα τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Πιθανώτατα ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ ἐζήτησε τὴν τροπολογίαν αὐτὴν διὰ κυκλοφοριακοὺς λόγους.

§49Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Τὸ ἴδιον πρᾶγμα εἶναι. Τὸ θέμα τοῦ νομίσματος δὲν ἐπηρεάζει τὰ Δημόσια Οἰκονομικά;

§50Λ. ΔΕΡΤΙΛΗΣ. Ἡ ἐξυγίανσις τῶν Δημοσίων Οἰκονομικῶν οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Τούντας ἔχει τὸν λόγον.

§52Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι πέραν τῶν λόγων οἱ ὁποῖοι δικαιολογοῦν τὸ νομοσχέδιον καὶ λόγοι οὐσιαστικοί, οἰκονομικοί, ἐπιβάλλουν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Διότι ἡ ἀναστολὴ εἰς τὴν εἰδικὴν ἀνάλυσιν τὶ εἶναι; Ἕνα πάπλωμα τῶν κεφαλαίων. Ὡς εἶναι γνωστὸν σήμερον ἡ χώρα ἔχει μίαν κρίσιν. Ἡ κατανάλωσις πιέζεται, διότι τὸ ὕψος τῶν τιμῶν ἔχει φθάσει ἐκεῖ, ποὺ ἔχει φθάσει. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ὑποχρεώσωμεν τοὺς ἐμπόρους, τὰ στὸκ τὰ ἐμπορικά, τὰ ὁποῖα ἔχουν, νὰ τὰ ρευστοποιήσουν. Ἀκριβῶς νὰ κύψουν κάτω ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῆς πληρωμῆς τῶν ὑποχρεώσεών των διὰ νὰ βγάλουν τὰ στὸκ τὰ ἐμπορικὰ καὶ νὰ τὰ ρίξουν στὴν ἀγοράν. Καιρὸς εἶναι νὰ χάσουν καὶ αὐτοὶ κάποτε καὶ νὰ βγάλουν τὰ ἀποθέματά τους καὶ νὰ τὰ κυκλοφορήσουν. Εἰς τὸν κύριον Ἀντωνόπουλον θὰ μποροῦσα νὰ παρατηρήσω τὰ ἑξῆς: Ὅτι τὸ ὕψος τῶν οἰκονομικῶν εἶναι ἀνάλογον μὲ τὴν οἰκονομικὴν ἐπιφάνειαν τοῦ ἐμπόρου. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπικαλούμεθα τὰς ἀνάγκας τῶν ἐμπόρων τῶν ἐπαρχιῶν, διὰ νὰ τοὺς δικαιολογήσωμεν. Ἐὰν ὑπάρχουν ὀφειλαί, ὑπάρχουν κατὰ τὸ μέτρον τῆς οἰκονομικῆς ἐπιφανείας ποὺ ἔχει ὁ ἔμπορος καὶ περὶ αὐτοῦ πρόκειται καὶ αὐτὸ ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον καὶ δι’ αὐτὸ ἐνδιαφέρεται ἡ Ἐπιτροπή. Ὥστε λόγοι οὐσίας ἐπιβάλλουν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§54Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡ τροπολογία ἡ ἰδική μου, νομίζω, ὅτι διευκολύνει ἀπολύτως τὰ πράγματα χωρὶς νὰ καταργῶμεν καὶ τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή. Ἐγὼ εἶπα ὅτι δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀνεπίδεκτος ἡ ἐφαρμογὴ μιᾶς τόσον αὐστηρῶς ἀπαγορευτικῆς διατάξεως, ἔστω καὶ μιᾶς ὥρας ἀναστολῆς. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ. Δὲν ἔπρεπε νὰ μᾶς διαφύγῃ, κύριοι, ὅτι μέσα εἰς τὸ σύνολον αὐτὸ τῶν συναλλαγῶν, ὑπάρχουν ἀσφαλῶς καὶ θὰ ὑπάρξουν καὶ περιπτώσεις τοιαῦται ἀναπόφευκτοι ὥστε νὰ καθιστοῦν ἐπιβεβλημένην τὴν χορήγησιν μιᾶς μηνιαίας τοὐλάχιστον ἀναστολῆς. Δεύτερον θὰ εἶχα νὰ ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς εἰς τὸν κύριον Ὑπουργόν. Ἀπὸ τὴν Πολιτικὴν Δικονομίαν εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ μέσα εἶναι δύο. Τὸ ἄρθρον 910 καὶ τὸ 955. Καὶ τὸ μὲν ἄρθρον 910 προϋποθέτει ἀκυρότητα τοῦ πλειστηριασμοῦ, τὸ δὲ ἄρθρον 955, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄσχετον, διότι προβλέπει τοὺς πλειστηριασμοὺς ἀκινήτων, παρέχει μίαν εὐχέρειαν, ἡ ὁποία οὐδεμίαν σχέσιν ἔχει μὲ αὐτὴν τὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἰσχύει. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι ἐὰν ἐκεῖνα ἦσαν ἐπαρκῆ δὲν θὰ ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑπάρξῃ τοῦτο. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ τὴν δεχθῇ, διότι θὰ ἔλθῃ αὔριον μόνος του νὰ μᾶς τὸ ζητήσῃ καὶ νὰ μὴ ἀπαγορεύσωμεν τὴν χορήγησιν τῆς μηνιαίας ἀναστολῆς.

§55Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Κύριε Πρόεδρε, διὰ νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις, πρέπει νὰ ὑπομνήσω εἰς τοὺς κυρίους συναδέλφους, ὅτι τὸ Δικαιοστάσιον εἶναι ἕνα ἔκτακτον μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται εἰς τὰς πολεμικὰς στιγμάς.

§56ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ τὸ 1940.

§57Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Ὄχι, κύριοι, τὸ Δικαιοστάσιον τοῦ πρώτου Παγκοσμίου πολέμου ἔληξε πρὶν εἰσέλθομεν εἰς τὸν Δεύτερον Παγκόσμιον πόλεμον. Τὸ Δικαιοστάσιον καθιερώθη ἐκ νέου μὲ τὴν ἔναρξιν τοῦ τελευταίου Παγκοσμίου πολέμου. Βάσει αὐτοῦ καθωρίσθη τὸ δικαίωμα τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν νὰ παρέχῃ ἀναστολήν. Νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὰς εἰρηνικὰς συνθήκας καὶ νὰ τεθοῦν ἐν ἰσχύϊ αἱ διατάξεις ἐκεῖναι, ὑπὸ τὰς ὁποίας καὶ τὸ ἐμπόριον καὶ ὁ ἐπαγγελματικὸς κόσμος καὶ ἡ βιομηχανία, πάντοτε ἐκινοῦντο. Ὑπάρχουν διατάξεις ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν καὶ τὴν Πολιτικὴν Δικονομίαν ποὺ εἶναι δυνατόν, τὰς περιπτώσεις, ποὺ ὑπαινίσσονται οἱ κύριοι συνάδελφοι, νὰ τὰς θεραπεύσουν κατὰ τρόπον ὁμαλόν. Δὲν νομίζω ὅτι δικαιούμεθα νὰ ἀντιταχθῶμεν καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὸ νομοθέτημα.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου, ὡς ἐτροποποιήθη;

§59ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1696)1951 νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ δικαιοστάσιον». Δευτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 1597)50 «περὶ διαλύσεως τῶν εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους ὑφισταμένων ἀγροληψιῶν». Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§61Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ μίαν σύμπτωσιν εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, κατὰ τὴν συνεδρίαν τῆς 29ης Νοεμβρίου 1950, ἐψηφίσθησαν δύο νομοσχέδια ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν. Τὸ ἓν ἦτο, τὸ ἤδη τροποποιούμενον νομοσχέδιον περὶ διαλύσεως τῶν εἰς τὰς Ἰονίους νήσους ὑφισταμένων ἀγροληψιῶν, μετὰ 88 ἔτη ἀπὸ τῆς ἑνώσεώς των καὶ τὸ ἕτερον εἶναι τὸ περὶ κυρώσεως τοῦ ἀναγκαστικοῦ νόμου 1546)50 «περὶ ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως ἐν Δωδεκανήσῳ». Τί ἐσκόπει τὸ πρῶτον σχέδιον νόμου; Τὴν διάλυσιν τῆς ἀγροληψίας ὑπὲρ τῶν ἀγροληπτῶν. Ἀλλ’ ὅπως ἀρχικῶς ἦτο διατυπωμένον, ἠδύνατο ν’ ἀπολήξῃ καὶ ὑπὲρ τοῦ ἀγροδότου. Εἰς τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο ὑπῆρχαν δύο στάδια. Τὸ ἕνα ἀφεώρα τὴν λύσιν τῆς ἀγροληπτικῆς σχέσεως διὰ κοινῆς τῶν μερῶν συμφωνίας. Εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ ἐπετρέπετο νὰ ἐπέλθῃ ἡ διάλυσις, εἴτε διὰ διανομῆς μεταξὺ τῶν μερῶν, τοῦ ἀγροληπτικοῦ κτήματος, εἴτε καὶ δι’ ἐξαγορᾶς τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἑτέρου τῶν μερῶν καὶ οὕτω θὰ ἠδύναντο νὰ ἐξαγορασθοῦν τὰ δικαιώματα τοῦ ἀγρολήπτου ὑπὲρ τοῦ ἀγροδότου. Τὸ δεύτερον στάδιον ἐθέσπιζε κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὴν προσφυγὴν εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, ὅστις ἠδύνατο νὰ λύσῃ τὴν ἀγροληπτικὴν σχέσιν, ἀλλὰ μόνον δι’ ἐξαγορᾶς κατὰ τὸ ἄρθρον 60 καὶ ἐπέκεινα τοῦ εἰσαγωγικοῦ τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος νόμου 2783 τοῦ 1941. Διὰ διανομῆς λύσις δὲν ἐθεσπίζετο. Εἰσηγήθην εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τοῦ νόμου 1597 τοῦ 1950, ἐγένετο δεκτὸν ὅτι, ἐὰν τὰ μέρη δὲν συμφωνήσουν, τότε νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ Πρόεδρος νὰ λύῃ τὴν διαφοράν, ὄχι ὅμως βάσει ἀποκλειστικῶς τοῦ ἄρθρου 60 τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, ἀλλὰ καὶ νὰ χωρίζῃ τὸ κτῆμα εἰς δύο ἴσα μέρη καὶ τὸ ἓν νὰ λαμβάνῃ ὁ ἀγροδότης, τῆς διανομῆς ταύτης ἀποτελούσης πλήρη ὑπὲρ αὐτοῦ ἀποζημίωσιν. Ἐὰν ἀπεφασίζετο νὰ μείνῃ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, τότε μὴ καταβαλλομένου τοῦ τιμήματος, ἡ ἀπόφασις τοῦ Προέδρου θὰ ἀπέβαλλε τὴν ἰσχὺν αὐτῆς. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐπροτείναμεν τὸν εἰς δύο ἴσα μέρη χωρισμὸν τοῦ κτήματος τοῦ ὁποίου τὸ ἥμισυ ν’ ἀποτελέσῃ τὴν κατὰ τὸ τότε Σύνταγμα ἀποζημίωσιν. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 παράγραφος 2 ἐδάφιον γʹ ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας τῆς Βουλῆς τροπολογία, ἣν ὑπεστήριξαν καὶ βουλευταὶ τότε, οἵτινες τώρα ἀποτελοῦν μέλη τοῦ Συναγερμοῦ. Ἡ τροπολογία ἔχει οὕτω: «Εἰς περίπτωσιν ὅμως, καθ’ ἣν τὸ ἀγροτικὸν κτῆμα ἔχει ἔκτασιν μέχρι δέκα στρεμμάτων, τὸ κτῆμα ἀποδίδεται ὑποχρεωτικῶς εἰς τὸν ἀγρολήπτην». Ὁ νόμος αὐτὸς 1597 τοῦ 1950 δὲν ἐφηρμόσθη ἀκόμη. Φαίνεται, ὅτι οἱ ἀγροδόται ἠθέλησαν νὰ τὸν τορπιλλίσουν καὶ ἐχρησιμοποίησαν ὡς πρόφασιν διαφωνίας ἐκ τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ ἐν λόγῳ νόμου. Καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐφηρμόσθη, ἀλλ’ ὁ νόμος αὐτὸς κατέστη διὰ τοὺς πενομένους ἀγρολήπτας τῆς Κεφαλληνίας πηγὴ κολάσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Βʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Μ. Γαληνός). Καὶ ἐξηγῶ εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ ἄρθρον 11 ἐρρύθμισε τὰ τῆς καλλιεργείας τοῦ ἀγροληπτικοῦ κτήματος μέχρι τῆς λύσεως τῆς ἀγροληψίας. Εἰς τὴν παράγραφον 3 τοῦ ἄρθρου τούτου ὁρίζεται, ὅτι ἐὰν ὁ ἀγροδότης παραβῇ κατὰ τὸν χρόνον αὐτὸν τὰς ὑποχρεώσεις του, ὁ ἀγρολήπτης ἐκπληρῶν ταύτας, προαφαιρεῖ ἐκ τῶν προοριζομένων διὰ τὸν ἀγροδότην καρπῶν ἀνάλογον ποσοστὸν καθοριζόμενον ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν. Ἀλλ’ οἱ ἀγροδόται δὲν ἔδωσαν τὸ ἥμισυ τῶν ἐσόδων καὶ οἱ ἀγρολῆπται ἐκράτησαν τὴν ἀναλογοῦσαν εἰς τὰ ἔξοδα τοῦ ἀγροδότου μερίδα. Οἱ ἀγροδόται κατέφυγον εἰς τὴν διαδικασίαν τῶν μηνύσεων καὶ ὄχι εἰς τὴν τοῦ Προέδρου. Οἱ ἀγρολῆπται ἀπηυθύνθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ τοῦτο δι’ ἐγκυκλίου του τοὺς ἐδικαίωσε. Τὰ Δικαστήρια ὅμως ἐδέχθησαν τὴν ποινικοποίησιν τῶν ὑποθέσεων καὶ κατεδίκασαν τοὺς μηνυθέντας ἀγρολήπτας. Ἐκ τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 402 τῆς 14 Δεκεμβρίου 1951 ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Κεφαλληνίᾳ Πλημμελειοδικῶν ὅπερ κατεδίκασεν ἐρήμην ἐπὶ ὑπεξαιρέσει ξηροῦ σταφιδοκάρπου 441 λιτρῶν, ἤτοι διὰ διαφορὰν 70 ὀκάδων σταφίδος, πατέρα μετὰ τῶν δύο υἱῶν εἰς φυλάκισιν δύο μηνῶν ἕκαστον. Διὰ τὴν μετατροπὴν τῶν τριῶν ποινῶν καὶ τὰ δικαστικὰ ἔξοδα διὰ καλλιεργητικὴν διαφορὰν 420 χιλ. δραχμῶν ἡ οἰκογένεια τοῦ καταδικασθέντος ἀγρολήπτου ἐπιβαρύνεται μὲ τὸ μυθῶδες δι’ αὐτὴν ποσὸν τῶν πέντε περίπου ἑκατομμυρίων δραχμῶν ὑπέρτερον καὶ τῆς ὅλης ἀξίας τοῦ ἀγροληπτικοῦ των κτήματος. Κατὰ τὴν ἰδίαν δικάσιμον, ἄλλος ἀγρολήπτης κατεδικάσθη ἐρήμην εἰς δύο μηνῶν φυλάκισιν, ἰσότιμον μετὰ τῶν δικαστικῶν ἐξόδων πρὸς 1.640.000 δραχ. δι’ ἀστικὴν ἐκ τῶν καλλιεργητικῶν ἐξόδων διαφορὰν 180.000 δραχμῶν. Ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς καὶ ἄλλων καταδικασθέντων ἀγροληπτῶν τὰ ὀνόματα. Καὶ ἐκκρεμοῦν ἀθρόαι ἄλλαι μηνύσεις. Καὶ ἠναγκάσθη νὰ ἐπέμβῃ ὁ εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν διὰ ν’ ἀναστείλῃ προσωρινῶς τὰς ἐκδικάσεις των ἐν ἀναμονῇ ψηφίσεως τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου.

§62Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὁ Ὑπουργός, κύριε Χατζηγιάννη.

§63Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὴ ἡ κατάστασις διεμορφώθη εἰς τὰς νήσους Κεφαλληνίαν ἰδίως καὶ Λευκάδα. Θὰ σᾶς δώσω τὰ κείμενα ἐκθέσεων τῶν ἐκεῖ γεωπόνων τοῦ Κράτους. Ὁ γεωπόνος Πάλλης γράφει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του: «ἂν αἱ ἀγροληψίαι δὲν διαλυθοῦν καὶ μάλιστα ταχύτατα ὡς τονίζει καὶ ἡ μετριοπαθὴς μερὶς τῶν ἀγροδοτῶν, ἀσφαλῶς θὰ ἐπακολουθήσουν δεινά, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ προΐδῃ νοῦς ἀνθρώπου καὶ μάλιστα τῶν μακρὰν τῶν κινδύνων εὑρισκομένων. Οἱ ἴδιοι αὐτοὶ λόγοι ἀναγκάζουν ἡμᾶς νὰ παραβλέψωμεν κειμένας διατάξεις, καὶ νὰ ἀποβλέψωμεν εἰς ἓν καὶ μόνον, τὴν σωτηρίαν τοῦ τόπου. Ὄχι ἄλλα αἵματα καὶ σφαγὰς διότι ἡ ζωὴ εἶναι πολυτιμοτέρα τοῦ κτήματος». Ὁ δὲ διευθυντὴς τῆς Γεωργίας Λευκάδος γράφει: «Ἐπιβάλλεται ἡ ἀπαλλοτρίωσις, διὰ λόγους γενικωτέρους, τῶν ὑπὸ ἀγροληψίαν τελούντων κτημάτων, ἵνα οὕτω ἀμειφθοῦν οἱ κόποι τῶν καλλιεργητῶν καὶ σχηματισθῇ ἡ πεποίθησις εἰς αὐτοὺς ὅτι τὸ Κράτος ἀμείβει τοὺς ἐργαζομένους ἀποδοτικῶς. Πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου, δύναται νὰ τεθῇ ἐν ἰσχύϊ τὸ Ν. Δ. τῆς 11 Ἰουλίου 1927, δι’ οὗ ἀπηλλοτριώθη τὸ δικαίωμα τοῦτο ἐν Κερκύρᾳ ἢ νὰ γίνῃ νέος νόμος». Σκοπὸς μοναδικός, κύριοι βουλευταί, τοῦ παρόντος σχεδίου νόμου δὲν εἶναι ἡ μεταρρύθμισις τῶν οὐσιαστικῶν διατάξεων τοῦ νόμου 1597 τοῦ 1950. Σκοπός του εἶναι νὰ ρυθμίσῃ μόνον τὸ θέμα τῶν καλλιεργητικῶν δαπανῶν καὶ τὸ ποσοστὸν συμμετοχῆς εἰς αὐτὰ ἀγρολήπτου καὶ ἀγροδότου, νὰ καταστήσῃ μόνον ἁρμόδιον πρὸς λύσιν τῶν ἀγροληπτικῶν διαφορῶν τὸν Πρόεδρον τῶν Πρωτοδικῶν, νὰ ἀποκλείσῃ τὴν ἐκ τῆς ἀγροληψίας ποινικὴν κατὰ τοῦ ἀγρολήπτου ἀγωγὴν καὶ νὰ παραγράψῃ τὰς ἐκδοθείσας ποινικὰς ἀποφάσεις ἢ ἐκκρεμεῖς ποινικὰς ἀγωγὰς κατ’ ἀγροληπτῶν μετ’ ἄρσεως πασῶν τῶν συνεπειῶν. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι νὰ ἐξαλείψῃ τὴν δημιουργηθεῖσαν ἐκεῖ κόλασιν καὶ ν’ ἀποκαταστήσῃ τὴν κοινωνικὴν γαλήνην. Καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως συνιστᾷ τὴν ἐπιψήφισίν του. Ἀλλ’ οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς Κεφαλληνίας κατέθεσαν τροπολογίαν, καθ’ ἣν «τὸ ἐδάφιον 3 τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 1597 τοῦ 1950 «περὶ διαλύσεως τῶν εἰς τὰς Ἰονίους νήσους ὑφισταμένων ἀγροληψιῶν» καταργεῖται ἀφ’ ἧς ἴσχυσε, τοὐτέστι νὰ ἐπιτραπῇ νὰ κατανέμωνται διὰ διανομῆς μεταξὺ ἀγροδότου καὶ ἀγρολήπτου τὸ κτῆμα καὶ ὅταν τοῦτο ἔχῃ ἔκτασιν κάτω τῶν δέκα στρεμμάτων. Ἂν τὸ θέμα τῆς διαλύσεως τῶν ἀγροληψιῶν ἦτο μόνον τοπικόν, οἱ ἀγαπητοὶ συνάδελφοι Κεφαλληνίας θὰ εἶχαν εἰς αὐτὸ ὑπερέχουσαν τὴν γνώμην, ἀλλὰ τὸ θέμα ἀποτελεῖ τμῆμα τοῦ ὅλου ἐν Ἑλλάδι ἀγροτικοῦ καὶ ἀγροληπτικοῦ ζητήματος καὶ ὡς τοιοῦτον εὔλογον εἶναι νὰ ἐνδιαφέρῃ ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Καὶ ἐν πρώτοις, τὸ θέμα τῆς μὴ κατατμήσεως τῶν μικρῶν τεμαχίων γῆς, διότι ἀντίκειται αὕτη εἰς τὸ συμφέρον τῆς γεωργικῆς ἐκμεταλλεύσεως δὲν ἀποτελεῖ τι τὸ καινοφανές. Ὑπενθυμίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς τὸν Ἀγροτικὸν Κώδικα, ὑπάρχει διάταξις ἀπαγορεύουσα τὴν κατάτμησιν τῶν κλήρων. Ἀποτελεῖ βασικὴν ἀρχὴν τῆς ἀγροτικῆς νομοθεσίας μας ἡ μὴ κατάτμησις τῶν κλήρων. Ἐξαίρεσις τῆς ἀπαγορεύσεως ταύτης, γίνεται μόνον προκειμένου περὶ προικός. Ἀκόμη ἐπιτρέπεται δι’ εἰδικοῦ νόμου ἀναδιανομὴ κληροτεμαχίων διὰ τὴν συγκέντρωσιν κατατετμημένων τμημάτων γῆς. Ὁ κ. Σ. Ἀλλαμανῆς (Ὑπ. Γεωργ.) ἀναγινώσκει ἐκ τῶν πρακτικῶν τοῦ 1951 λόγους τῶν τέως βουλευτῶν κ. κ. Καλκάνη, Παπαθανάση καὶ Ρουχωτᾶ καθὼς καὶ τοῦ κ. Χατζηγιάννη.

§64Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπὸ ἐπιστολὴν συμβουλευτικὴν τῆς 28 Φεβρουαρίου 1951, τοῦ Μητροπολίτου Κεφαλληνίας κ. Γερμανοῦ, τῆς ὁποίας τὸ πνεῦμα δὲν εἶναι εὐμενὲς ὑπὲρ τοῦ νόμου 1597 τοῦ 1950, σᾶς μεταφέρω τὴν περικοπὴν ὅτι «πάντα σχεδὸν τὰ ἐκεῖ μοναστηριακὰ κτήματα εἶναι κάτω τῶν 1–5 στρεμμάτων, ἐλάχιστα μεταξὺ 5–10 καὶ ἔτι ὀλιγώτερα ἄνω τῶν 10 στρεμμάτων». Ἡ τροπολογία θὰ ἀνέτρεπε τὴν μεταρρύθμισιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀπέβλεψεν ὁ νόμος 1597 τοῦ 1950. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέψωμεν κατάτμησιν, θὰ ἔχωμεν τμήματα δύο στρεμμάτων, ἑνὸς στρέμματος καὶ ἡμίσεος στρέμματος. Ὅ,τι ὅμως ἠδύνατο νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τοῦ 1950, δὲν δύναται νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ τοῦ 1952. Τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911, δὲν ἐπιτρέπει κατάληψιν τοῦ κτήματος πρὸ τῆς καταβολῆς τοῦ τιμήματος. Σήμερον ὅμως εὑρισκόμεθα πρὸ δύο ἠθικῶν καὶ νομικῶν ἐμποδίων: 1) Ὅ,τι δίδεται εἰς τὸν ἀγρότην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ ἀφαιρεθῇ καὶ 2). Τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 δὲν ἰσχύει πλέον. Σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, ἔχομεν τὸ ἄρθρον 104 τοῦ νέου Συντάγματος τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς: «...Οἱ μέχρι τοῦδε ἐκδοθέντες νόμοι περὶ ἐξαγορᾶς ἐμφυτευτικῶν κτημάτων, περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ ἀγροληπτικῶν ἢ ἐδαφονομικῶν βαρῶν καὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως γαιῶν ὑπὲρ ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ κτηνοτρόφων θεωροῦνται ὡς μὴ ἀντικείμεναι εἰς τὸ Σύνταγμα. Ἐπιτρέπεται ἡ κατὰ παρέκκλισιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος νομοθετικὴ ρύθμισις καὶ διάλυσις ὑφισταμένων εἰσέτι ἀγροληψιῶν καὶ ἐδαφονομικῶν βαρῶν, ἡ ἐξαγορὰ τῆς ψιλῆς κυριότητος ὑπὸ ἐμφυτευτῶν ἐμφυτευτικῶν κτημάτων, ἡ κατάργησις καὶ ρύθμισις ἰδιορρύθμων ἐμπραγμάτων σχέσεων καὶ ἡ λῆψις μέτρων κατὰ τῆς κατατμήσεως ἢ ἀνασυγκροτήσεως τῆς ὑπερμέτρως κατατεμνομένης μικρᾶς ἐγγείου ἰδιοκτησίας. Καὶ ἐκτὸς τούτου, θὰ μᾶς εἴπουν οἱ ἀγρολῆπται. Χθὲς ἐψηφίσατε νέον Σύνταγμα, διατὶ σήμερον καταφεύγετε εἰς νομοθετικοὺς συμβιβασμοὺς καὶ δὲν ἐφαρμόζετε τὸ νέον Σύνταγμα; Ἐὰν ὑπεβάλλετο τὸ νομοσχέδιον πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νέου Συντάγματος, θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ τακτοποιηθῇ ἄλλως τὸ ζήτημα. Σήμερον ὅμως δὲν εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1911, ἀλλὰ πρὸ τοῦ ἄρθρου 104 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1952. Τὸ καλύτερον ποὺ ἔχομεν νὰ κάμωμεν εἶναι νὰ ἀφίσωμεν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὅπως ὑπεβλήθη ἀπὸ τοὺς δύο Ὑπουργοὺς Γεωργίας καὶ Δικαιοσύνης. Πέραν τούτου, κύριοι Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἐκφράζω τὴν γνώμην νὰ μὴ θίξωμεν τὸ κείμενον τοῦ βασικοῦ νόμου, διότι θὰ ὑποστῶμεν ἠθικὴν ὀπισθοδρόμησιν, ἠθικὴν μείωσιν, νομικὴν οἱονεὶ χρεωκοπίαν, ἀφοῦ χθὲς ἀκόμη ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὸ νέον Σύνταγμα. Πῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν ἡ ἰδία Βουλὴ νὰ ὀρρωδῇ εἰς τὴν ἐφαρμογήν του; Ἀλλ’ ἴσως μέλλοντες νὰ ἀγορεύσουν συνάδελφοι σᾶς εἴπουν ὅτι οἱ ἀγρολῆπται, ποὺ θέλομεν νὰ ἀποκαταστήσωμεν, δὲν εἶναι αὐτοὶ καλλιεργηταί. Θὰ χρειασθῇ μία διασάφησις. Κατὰ τὸν Ἰόνιον Κώδικα (ἄρθρον 1634) «ὁ ἀγρολήπτης δὲν δύναται κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ μεταβιβάσῃ εἰς ἄλλον τὰ δικαιώματα καὶ τὰς ὑποχρεώσεις του ἄνευ ἐγγράφου συναινέσεως τοῦ ἀγροδότου». Κατὰ δὲ τὸ ἄρθρον 1649 «ἔχει ἐπίσης χώραν ἡ ἔκπτωσις τοῦ ἀγρολήπτου ἀπὸ παντὸς ἀγροληπτικοῦ δικαιώματος καὶ ἡ διάλυσις τοῦ συμβολαίου ὅταν ὁ ἀγρολήπτης παραβῇ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1634». Ὑπὸ τὸ κράτος τῶν διατάξεων τούτων, πατὴρ ἀγρολήπτης ἀποθνήσκων εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους καὶ καταλείπων τρεῖς υἱούς, δὲν θὰ ἀφήσῃ πράγματι καὶ τοὺς τρεῖς, ἀγρολήπτας τοῦ κλήρου του; Ὁ εἷς παραμένει καλλιεργητὴς καὶ εἶναι ἀγρολήπτης, ἀλλ’ ὁ δεύτερος δύναται ἐπὶ παραδείγματι νὰ εἶναι καθηγητὴς καὶ ὁ τρίτος νὰ φοιτᾷ εἰς στρατιωτικὴν σχολήν. Οἱ δύο οἱ ἐγκαταλείψαντες τὸ χωρίον, στραφέντες εἰς ἄλλα ἐπαγγέλματα, δὲν ἔχουν δικαίωμα μεταβιβάσεως τοῦ κληρονομικοῦ αὐτῶν μεριδίου εἰς τὸν ἀδελφόν των, τὸν παραμείναντα εἰς τὸ χωρίον, ἄνευ συναινέσεως τοῦ ἀγροδότου, ὅστις τοὺς κρατεῖ ἀλληλεγγύους. Καὶ οὕτω, ἐνῷ τύποις ὑπάρχουν καὶ φαίνονται συνιδιοκτῆται σιωπηρῶς εἶναι μόνον αὐτὸς ποὺ ἔμεινεν εἰς τὸ χωριό. Ἐπίσης πρέπει νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι ὁ σήμερον ἰσχύων Ἀστικὸς Κῶδιξ, καταργεῖ τὴν ἀγροληψίαν. Νομίζω, κύριοι Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅτι τὸ θέμα δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐξαντληθὲν καὶ εἰσηγοῦμαι ὅπως ἡ Βουλὴ ψηφίσῃ τὸ σχέδιον νόμου, ὅπως τοῦτο κατετέθη παρὰ τῶν ἀξιοτίμων ὑπουργῶν Γεωργίας καὶ Δικαιοσύνης. Ἐὰν ἐπεκταθῶμεν καὶ εἰς ἀνατροπὴν οὐσιαστικῶν διατάξεων τοῦ ἀρχικοῦ νόμου 1597 τοῦ 1950, θὰ ἐκτεθῶμεν ἠθικῶς ὡς μᾶλλον καθυστερημένοι τῶν συναδέλφων μας τοῦ 1950 καὶ τοῦ 1927. Καὶ τὸ θέμα εἶναι καὶ κοινωνικῶς βαθύτερον. Εἰς τὰς χώρας τῆς Μεσευρώπης, ὅπου ἡ διανομὴ τῶν γαιῶν πρὸς τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητάς, ὑπῆρξε φειδωλὴ καὶ αἱ οἰκογένειαι τῶν μεγάλων γαιοκτημόνων Ἐστερχάζυ κ.λ.π. διετήρησαν ἑκατοντάδας χιλιάδων στρεμμάτων, τώρα αἱ οἰκογένειαι αὐταὶ ἔχουν χάσει καὶ ἰδιοκτησίας καὶ ἐλευθερίαν μαζὶ μὲ τὴν ἐλευθερίαν τῶν πατρίδων των. Ὁ σίφων ὁ ἀνατρεπτικὸς τῶν ὁλοκληρωτικῶν καθεστώτων, ἐσάρωσε τὰ πάντα. Ἀλλ’ εἰς τὴν ἐξ ἴσου κινδυνεύσασαν Ἑλλάδα, ὁ κίνδυνος αὐτὸς ἀπετράπη διότι εἶχεν ἐδῶ προηγηθῆ ἡ μεγάλη γεωργικὴ μεταρρύθμισις καὶ οἱ μαχηταὶ τοῦ Γράμμου, μαζὶ μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὰς ἰδίας των ἑστίας, ἠγωνίζοντο καὶ διὰ τὸ τεμάχιον γῆς, ποὺ καλλιεργοῦν ὡς κλῆρον. Δι’ αὐτὸ ἀποτελεῖ πίστιν μου ὅτι ὅσοι ἐμόχθησαν τὸν ἀγῶνα αὐτὸν τῆς ἀποκαταστάσεως τοῦ ἀκτήμονος κόσμου τῆς ὑπαίθρου, δὲν ὑπηρέτησαν μόνον τὴν γεωργικὴν ὑπόθεσιν, προσέφεραν ἀνεκτίμητον ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν δημοκρατίαν τῆς χώρας καὶ εἰς τὴν διάσωσίν της ὡς Κράτους καὶ ὡς Φυλῆς. Λυποῦμαι διότι εἰς θέμα ἀρχῆς καὶ ἀγροτικῆς γραμμῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω πρὸς τὴν τροπολογίαν τῶν τριῶν ἐκ Κεφαλληνίας ἀγαπητῶν συναδέλφων, καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἐκλεκτοῦ μου φίλου βουλευτοῦ Κεφαλληνίας κ. Εὐαγ. Δενδρινοῦ. Ὀφείλω ἐδῶ νὰ ἐξάρω τὸν πόνον του ὑπὲρ τοῦ ἀγροληπτικοῦ κόσμου τῆς Νήσου του καὶ τὴν ὅλην πρωτοβουλίαν καὶ συμβολήν του εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ἀρχικοῦ νόμου 1597 τοῦ 1950 περὶ διαλύσεως τῶν ἀγροληπτικῶν σχέσεων, εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους. Ἡ ἀξία τῆς συμβολῆς του καὶ τῶν ἀγώνων του αὐτῶν δὲν μειοῦται καθόλου ἀπὸ τὴν διαφωνίαν μου εἰς τὴν τροπολογίαν των. Οἱ κύριοι συνάδελφοι εἶναι φυσικὸν νὰ κινοῦνται καὶ ἀπὸ τὸν αἰσθηματισμόν των πρὸς τὴν Νῆσον των. Ἡμεῖς τρίτοι, ἐπισκοποῦμεν τὸ θέμα ἀντικειμενικῶς ὡς τμῆμα τοῦ ὅλου ἑλληνικοῦ ἀγροτικοῦ καὶ ἀγροληπτικοῦ ζητήματος. Καὶ εἶναι φυσικὸν νὰ ἐμμένωμεν εἰς τὴν γραμμήν μας. Καὶ ἡ Βουλὴ δὲν δικαιοῦται νὰ ὀπισθοδρομήσῃ ἀπὸ τὰς Βουλὰς τοῦ 1911, τοῦ 1927 καὶ τοῦ 1950. (Χειροκροτήματα).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Δενδρινὸς ἔχει τὸν λόγον.

§66Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μου ἐξηντλήθη πρὸ 15 ἡμερῶν ποὺ ὡμίλησα πάλιν διὰ τὸ ἴδιον ζήτημα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Μὲ τὸν φίλτατον συνάδελφον κ. Χατζηγιάννην, συμφωνῶ ἀπολύτως εἰς ὅσα εἶπε. Γεγονὸς εἶναι ὅτι ὁ πατὴρ τοῦ νόμου 1597 ὑπῆρξα ἐγὼ ἐν ἔτει 1950. Καὶ ἡ τροπολογία τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἔγινε τῇ εἰσηγήσει μου εἰς τὸν κ. Χατζηγιάννην, διότι ἐγὼ ἤμην ἐκεῖνος ποὺ εἰσηγήθην εἰς τὸν κ. Χατζηγιάννην ὅτι ἡ γῆ πρέπει νὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἐγὼ εἶπον τότε εἰς τὸν κ. Χατζηγιάννην, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀγροδόται ἔχουν κτήματα κάτω τῶν 10 στρεμμάτων καὶ δὲν τὰ καλλιεργοῦν οἱ ἴδιοι ὅτι δίκαιον ἦτο καὶ ὀρθὸν νὰ περιέλθουν εἰς τοὺς πραγματικοὺς καλλιεργητὰς τῆς γῆς, νὰ τὰ παίρνουν οἱ ἀγρολῆπται οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν τὴν γῆν. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει διαφωνία μὲ τὸν ἀγαπητόν μου συνάδελφον κ. Χατζηγιάννην. Ὡς εἶπα, καὶ εἰς προηγουμένην μου ὁμιλίαν, ἀγροληψία σημαίνει συμβόλαιον μεταξὺ ἀγροδότου καὶ ἀγρολήπτου. Τὰ συμβόλαια αὐτὰ ἀρχίζουν νὰ τίθενται εἰς ἐφαρμογὴν ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς Ἑνετοκρατίας περὶ τὰ 1600 περίπου. Δηλαδὴ διὰ τοῦ συμβολαίου αὐτοῦ ὁ ἀγροδότης παραχωροῦσεν εἰς τὸν ἀγρολήπτην ἕνα ἐντελῶς ἀκαλλιέργητον κτῆμα, λόγγο, κλπ. Ὁ ἀγρολήπτης τὸ παρελάμβανε μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὸ φυτεύσῃ εἰς ἄμπελον, σταφιδάμπελον, ἐλαιῶνα, κλπ. Ἀφοῦ θὰ ἀπέδιδε τὸ κτῆμα, θὰ ἐλάμβανε τὰ 60% τοῦ εἰσοδήματος ὁ ἀφέντης, ὁ λεγόμενος ἀγροδότης, καὶ τὸ 40% ὁ ἀγρολήπτης, δηλαδὴ ὁ ἐργάτης τοῦ κτήματος. Τὰ ἔξοδα καλλιεργείας ἐβάρυνον ἀμφοτέρους τοὺς συμβαλλομένους. Ὁ ἀγροδότης εἶχε διὰ τοῦ συμβολαίου δικαίωμα νὰ καταγγείλῃ τὸν ἀγρολήπτην διὰ κακοκαλλιέργειαν καὶ νὰ ἐκβάλῃ δηλ. νὰ διώξῃ τὸν ἀγρολήπτην τοῦ κτήματος ἀφοῦ προηγουμένως τὸ εἶχεν ἀξιοποιήσει. Ἀντιλαμβάνεσθε πόσον ἄδικον ἦτο τὸ ἐν λόγῳ συμβόλαιον διὰ τὸν ἀγρολήπτην. Ἠδύνατο διὰ τοῦ συμβολαίου νὰ ζητῇ ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὸν ἀγρολήπτην διὰ κακοκαλλιέργειαν καὶ τοιουτοτρόπως νὰ τοῦ ἀφαιρῇ τὸ μερίδιόν του καὶ νὰ καταχρᾶται τὸν κόπον του, τὸν ἱδρῶτα του καὶ τὴν προσπάθειάν του πίνοντας κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ τὸ αἷμα ἀκόμα τοῦ δυστυχοῦς ἀγρολήπτου. Ὁ ἀγροδότης εἶχε δικαίωμα νὰ καλῇ τὸν ἀγρολήπτην ὅταν αὐτὸς ἐνόμιζε νὰ μεταβῇ εἰς τὴν πόλιν μὲ μέσα μεταφορικὰ τοῦ ἀγρολήπτου διὰ νὰ παραλάβῃ τὸν ἀφέντην ἀγροδότην καὶ νὰ τὸν μεταφέρῃ εἰς τὸ κτῆμα πρὸς φιλοξενίαν καὶ ἐπιθεώρησιν τοῦ κτήματος. Ὁ ἀγρολήπτης, εἰς τὸ κτῆμα διατηροῦσε, πάντοτε, ὀρνιθῶνα καὶ τακτικὰ ἐφωδίαζε τὸν ἀφέντην μὲ εἴδη τῆς παραγωγῆς τοῦ ὀρνιθῶνος, ἤτοι κοκόρια, κόττες, περιστέρια, αὐγὰ κλπ. Οἱ ἀγροδόται ἀπέκτησαν τὰ ἀνωτέρω κτήματα, μεγάλης βέβαια ἐκτάσεως, διότι ἦσαν οἱ εὐνοούμενοι τῶν κατακτητῶν Ἑνετῶν, οἱ ὁποῖοι ἐμοίρασαν τὴν Κεφαλληνίαν εἰς μικρὸν ἀριθμὸν τιμαρίων. Βέβαια σήμερον δὲν ὑπάρχουν εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους μεγάλα τιμάρια καὶ ἰδίως εἰς Κεφαλληνίαν, διότι στὴν Κέρκυρα εἰδικῶς, δυστυχῶς ὑπάρχουν καὶ σήμερα. Ἀλλὰ εἶναι ἀναμφισβήτητον γεγονὸς ὅτι οἱ σημερινοὶ ἀγρολῆπται εἶναι ὑπολείμματα τῶν δουλοπαροίκων τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ εἶναι δίκαιον ἀλλὰ καὶ σκόπιμον νὰ περιέλθουν τὰ ἀγροληπτικὰ κτήματα εἰς τοὺς ἀγρολήπτας ποὺ εἶναι καὶ οἱ πραγματικοὶ καλλιεργηταὶ τῆς γῆς, ἀλλὰ καὶ διότι αὐτοί, οἱ πατέρες των καὶ οἱ προπάτορές των μὲ τὸ αἷμα τους καὶ τὸν ἱδρῶτα τους ἀξιοποίησαν τὰ ἐν λόγῳ κτήματα καὶ ἐπὶ τέλους οἱ ἀγροδόται τὰ ἐνέμοντο οὐσιαστικά, ἐπὶ ἑκατοντάδας ἐτῶν. Σήμερον ὅμως οἱ ἀγρολῆπται ἔχοντες συναίσθησιν τῶν δικαιωμάτων τους εὑρίσκονται ἐν ἐπαναστάσει. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἀντιληφθοῦν οἱ ἀγροδόται ὅτι εἶναι σκόπιμον νὰ γίνουν ὡρισμέναι μεταβολαὶ ἐκ τῶν ἄνω πρὸς τὰ κάτω καὶ νὰ κάνουν παραχωρήσεις διότι ἄλλως διατρέχουν τὸν κίνδυνον μαζὶ μὲ τὰ χωράφια νὰ χάσουν καὶ τὰ κεφάλια τους διότι οἱ ἀγρολῆπται συναισθανόμενοι τὸ δίκαιόν τους καὶ μὴ ἀποδιδόμενον παρ’ ἡμῶν ρέπουν πρὸς τὸν κομμουνισμὸν μὲ τὴν ἀντίληψιν ὅτι θὰ δικαιωθοῦν ἀπὸ τὸ κομμουνιστικὸν καθεστώς. Δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται ἐκεῖνο ποὺ δικαιοῦνται γενικῶς οἱ ἐργαζόμενοι ἄνθρωποι νὰ τοὺς τὸ παραχωρήσωμεν ἡμεῖς, οἱ πιστεύοντες εἰς τὸ ὑφιστάμενον καθεστώς, διότι, κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἀφοπλίζομεν τὸν κομμουνισμὸν καὶ ἑδραιώνομεν τὴν δημοκρατίαν καὶ τὴν ἐλευθερίαν. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι τὰ ἀνωτέρω δὲν τὰ λέγω διὰ λόγους ψηφοθηρίας ἢ κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως· αἰσθάνομαι καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν ν’ ἀποδώσω τὸ δίκαιον εἰς τοὺς ἀδικουμένους. Ἀλλά, ἐπαναλαμβάνω, δι’ ὅσους ἔχουν νοῦν ὅτι εἶναι καὶ σκόπιμον. Παρακαλῶ, νὰ λάβῃ ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψιν της ὅτι δὲν σκοποῦμεν νὰ καταργήσωμεν ἀπόψε τὸν νόμον 1597 τοῦ 50, τοῦ ὁποίου ἐγὼ ἠγωνίσθην διὰ τὴν κατάργησιν καὶ ἐπιψήφισίν του ἀπὸ τὴν τότε Βουλήν. Καὶ εὐχαριστῶ ὅλως ἰδιαιτέρως ὁλόκληρον τὴν Βουλὴν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀπὸ τῆς ἄκρας δεξιᾶς, ἕως τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς, ποὺ ἀπεδέχθη τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον καὶ τὰς ἀπόψεις μου καὶ τὴν ἐν γένει προσπάθειάν μου. Σήμερον οἱ Ὑπουργοὶ Γεωργίας καὶ Δικαιοσύνης τῇ εἰσηγήσει μου ζητοῦν τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 1597 τοῦ 50, διὰ λόγους καθαρῶς δικονομικοὺς γιὰ νὰ μὴ σύρουν οἱ ἀγροδόται τοὺς ἀγρολήπτας εἰς τὰ δικαστήρια ποὺ εἶναι πτωχοὶ ἄνθρωποι καὶ τοὺς ζημιοῦν καὶ τοὺς ταλαιπωροῦν. Πρέπει λοιπὸν νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὴν ἀνωτέρω τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 11 καὶ νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις διὰ νὰ παύσῃ ἐπὶ τέλους τὸ μαρτύριον τῶν σκλάβων ἀγροληπτῶν τῶν Ἰονίων Νήσων καὶ ἰδιαιτέρως τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος Κεφαλληνίας. Ἐὰν ἐκ μέρους τινῶν συναδέλφων ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις καὶ ἰδιαιτέρως ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων μου τῆς Κεφαλληνίας κ. κ. Λιβαδᾶ καὶ Μεταξᾶ, ὑπόσχεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅτι εἰς προσεχὲς νομοσχέδιόν του θὰ τοὺς δοθῇ εὐκαιρία νὰ διατυπώσουν τὰς ἀντιρρήσεις των. Ἡ Βουλὴ τοῦ 1952 εἶναι φυσικὸν νὰ σκέπτεται πολὺ προοδευτικώτερα τῆς Βουλῆς τοῦ 1950 καὶ τῶν περασμένων Βουλῶν. Γι’ αὐτὸ εἶμαι βέβαιος πὼς ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ κατανοεῖ τὰς ἀπόψεις μου καὶ πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι θὰ θελήσῃ νὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἐπίλυσιν τοῦ ἀγροληπτικοῦ ζητήματος τῆς ἰδιαιτέρας μου πατρίδος Κεφαλληνίας καὶ τῆς Λευκάδος καὶ πὼς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ τερματισθῇ τὸ μαρτύριον τῶν πονεμένων καὶ βασανισμένων ἀγροληπτῶν καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι, Ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, πὼς οἱ ἀγρολῆπται θὰ σᾶς εὐγνωμονοῦν ἐσαεὶ διὰ τὴν προσφερομένην πρὸς αὐτοὺς βοήθειαν καὶ στοργήν σας.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μεταξᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§68Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1950 ἡ παρελθοῦσα Βουλὴ ἐψήφισε τὸν νόμον 1597 διὰ νὰ ρυθμίσῃ τὴν σχέσιν τῶν ἀγροδοτῶν καὶ ἀγροληπτῶν τῆς Κεφαλληνίας. Ἡ σχέσις αὐτὴ ὑφίσταται πρὸ πολλῶν ἐτῶν, ἴσως καὶ 100 εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ εἰς ὅλας τὰς Ἰονίους Νήσους εἰς τὰς ὁποίας ἔχει ρυθμισθῆ ἡ σχέσις αὐτὴ μὲ προηγουμένους νόμους. Εἰς τὴν Κέρκυραν ἐρρυθμίσθη τὸ 1912, εἰς τὴν Ζάκυνθον τὸ 1925. Ἡ σχέσις αὐτὴ ἦτο μία σχέσις ἐλευθέρα μεταξὺ καλλιεργητῶν καὶ ἰδιοκτήτου. Μεταξὺ ἀγροληπτῶν καὶ ἀγροδοτῶν, ἐγένετο ἕνα συμβόλαιον ἐλευθέρας βουλήσεως διὰ τοῦ ὁποίου ὁ ἀγρολήπτης εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ καλλιεργῇ τὸ κτῆμα καὶ ἐφ’ ὅρου ζωῆς καὶ εἰς τὸ διηνεκές, σύμφωνα μὲ τὸν Ἰόνιον Κώδικα. Εἶχε καὶ τὸ δικαίωμα ὅποτε ἤθελε νὰ διαλύσῃ τὴν ἀγροληψίαν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν ὁ ἀγροδότης. Διὰ τὴν ἀγροληψίαν ὁμιλεῖ καὶ ὁ Ἀστικὸς Κῶδιξ εἰς τὸ ἄρθρον 641. Ὁ Ἀστικὸς Κῶδιξ διακρίνει ἀγροληψίας ἐφ’ ὅρου ζωῆς καὶ πέραν τῶν δέκα ἐτῶν. Ὁ Ἰόνιος Κῶδιξ καθορίζει ἀγροληψίας εἰς τὸ διηνεκὲς καὶ ἀγροληψίας προσκαίρους. Εἰς τὰ παλαιὰ χρόνια εἰς τὰς Νήσους μας ἦτο κάπως συγκεντρωμένη ἡ ἰδιοκτησία, δὲν εἴχομεν φέουδα. Ἡ σύναψις τῆς σχέσεως τῆς ἀγροληψίας ἦτο πολὺ εὐεργετικὴ διὰ τὸν ἀγρολήπτην. Παρερχομένου ὅμως τοῦ χρόνου τὰ πράγματα μετεβλήθησαν ἰδίως μετὰ τὴν θεομηνίαν τοῦ περονοσπόρου τοῦ 1899–1900, ὁπότε κατεστράφησαν αἱ σταφιδάμπελοι, αἱ ὁποῖαι εἶχον σημασίαν διὰ τὴν ἀγροληψίαν. Κατόπιν ἐπῆλθον οἱ πόλεμοι, ἠραίωσαν αἱ ἐργατικαὶ χεῖρες, ἤρχισεν ἡ μετανάστευσις καὶ ἡ διαφυγὴ τῶν νέων εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ δὲν εἶχε τὴν σημασίαν πλέον, τὴν ὁποίαν εἶχεν εἰς τὸ παρελθὸν ἡ ἀγροληπτικὴ σχέσις, ἡ ὁποία ὅμως διετηρήθη. Βεβαίως ὑπάρχουν πράγματι ἀγρολῆπται καλλιεργηταὶ εἰς τὴν Κεφαλληνίαν τοὐλάχιστον καὶ αὐτοὶ βέβαια πρέπει νὰ ὑποστηριχθοῦν ὁπωσδήποτε.

§69ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 7½ χιλιάδες.

§70Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν εἶναι τόσοι, κύριε συνάδελφε, ἔχομεν δύο κατηγορίας ἀγροληπτῶν καὶ δύο κατηγορίας ἀγροδοτῶν. Ἔχομεν ἀγρολήπτας οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν ἀκόμη τὸ κτῆμα καὶ τοὺς ἀγρολήπτας οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὸ νησί. Ἔχομεν ἀγροδότας, οἱ ὁποῖοι παραμένουν εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, καὶ ἔχομεν καὶ ἀγροδότας ἐκτὸς τῆς Κεφαλληνίας. Τώρα ὁ νόμος ἔχει ὡρισμένας διατάξεις, ὁμιλεῖ γενικῶς περὶ ἀγροληπτῶν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν κατοικοῦν εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ ἐργάζονται τὰ ἀγροληπτούμενα κτήματα ἢ λείπουν. Ἔχομεν καὶ διατάξεις αἱ ὁποῖαι ὁμιλοῦν καὶ διὰ τοὺς ἀγροδότας, ἀλλὰ τοὺς ἀγροδότας τοὺς διακρίνει, καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐντὸς τῆς Νήσου ὁ νόμος τοὺς ἀπονέμει ὡρισμένα δικαιώματα.

§71Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἰς τὰ ἄλλα Νησιὰ ὑπῆρχε παλαιότερον ἡ σχέσις αὐτή, πῶς ἐλύθη;

§72Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἰς τὴν Κέρκυραν ἐλύθη τὸ 1912, ἔγινεν ἀπαλλοτρίωσις ὁλοκλήρου τοῦ κτήματος ἐπὶ τῇ καταβολῇ ὁλοκλήρου τῆς ἀποζημιώσεως. Εἰς τὴν Ζάκυνθον ἐλύθη ἡ σχέσις τοῦ ἀγρολήπτου καὶ τοῦ ἀγροδότου καὶ παρεχωρήθη τὸ ⅛ τοῦ κτήματος εἰς τὸν ἀγροδότην.

§73Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Καὶ ἐδῶ πρέπει νὰ πᾶμε πίσω ἀπὸ τὸ ὅ,τι ἔγινεν εἰς τὰ 1912, νὰ πᾶμε εἰς τὴν φεουδαρχίαν;

§74Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν ἔχομεν φεουδαρχίαν, κύριε Ὑπουργέ, μᾶς ὑβρίζετε ὅταν μᾶς λέτε ὅτι ἔχομεν φεουδαρχίαν. Ἄλλοτε, ὑπῆρχαν συγκεντρωμένες ἰδιοκτησίες, σήμερον ἔχουν ἀναστραφῆ οἱ ὅροι, τὰ παιδιὰ τῶν ἀγροδοτῶν εἴτε ἐπιστήμονες, εἴτε ἔμποροι, εἴτε ναυτικοί, ἔχουν φύγει, ἰδίως οἱ ὁμογενεῖς τοῦ ἐξωτερικοῦ ἔχουν ἐξαγοράσει τὰ περισσότερα τῶν κτημάτων τῶν ἀγροληπτῶν μόνον ἀπὸ τοὺς προγόνους τους, οἱ δὲ ἀγροδόται ἔχουν περιορισθῆ εἰς μικρὰ κτήματα.

§75Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Πάντως οἱ ἀγρολῆπται αὐτοί, τὰ ἀξιοποίησαν αὐτὰ τὰ κτήματα.

§76Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν εἶναι ἀξιοποιημένα αὐτὰ τὰ κτήματα εἰς τὴν Κεφαλληνίαν. Ὅπως σᾶς εἶπον πρὶν εἶχον ἀξιοποιηθῆ, ἀλλὰ μὲ τὶς θεομηνίες καὶ τὶς ἐπιστρατεύσεις ἔχουν ἐπανέλθει εἰς χωράφια.

§77Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἔγιναν ὅμως ἀκόμη γόνιμα.

§78Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δι’ αὐτὸ νὰ πάρουν τὰ μισά.

§79Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἦσαν κτήματα, ἀλλὰ τώρα ἔγιναν χωράφια, ὅπως ἦσαν πρίν.

§80Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῆς τῆς σιωπῆς καλὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ κάμωμεν χρῆσιν αὐτῶν τῶν πολὺ μεγάλων ἐκφράσεων, φεουδαρχία κλπ., διότι οὐδεμία σχέσις ὑπάρχει τῶν φεουδαρχῶν πρὸς τὰς μικρὰς αὐτὰς οἰκογενείας τῶν Κεφαλλήνων εἴτε ἀγρολῆπται λέγονται, εἴτε ἀγροδόται, διότι καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ εἶναι πτωχοί. Ἑπομένως, αἱ ἀπόψεις τὰς ὁποίας καὶ οἱ τρεῖς ἀντιπρόσωποι τῆς Νήσου ἐκθέτουν, εἶναι ἀπόψεις συζητήσιμοι. Ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι ἀντικειμενικὸς καὶ ξένος πρὸς τὴν ὑπόθεσιν καὶ προσπαθῶ νὰ ἐξαγάγω συμπεράσματα.

§81Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Τὸ 1950 ἐψηφίσθη ὁ νόμος ὁ ὁποῖος διετυπώθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον ποὺ ὄχι μόνον εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν δὲν εἶχε διὰ τοὺς ἀγρολήπτας, ἀλλὰ τοὺς ἐταλαιπώρησε καὶ τοὺς βασανίζει ἀκόμη. Καὶ ὀφείλω νὰ κάμω τὴν δήλωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Δενδρινός, ἡμεῖς ἠθελήσαμεν καὶ οἱ τρεῖς νὰ συγκεράσωμεν τὰς ἀπόψεις μας καὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα καὶ εἰς μίαν λύσιν καὶ ἡ λύσις αὐτὴ εἶναι νὰ ἰσχύσῃ ὁ νόμος. Οὔτε δημοκοπίαν κάμνομεν, οὔτε περιμένομεν νὰ κερδίσωμεν κομματικῶς, οὔτε ἀπὸ τὴν μίαν πλευράν, οὔτε ἀπὸ τὴν ἄλλην. Καὶ ἡ μία καὶ ἡ ἄλλη θὰ εἶναι δυσηρεστημένη ἀπὸ ἡμᾶς». Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ μία λύσις, νὰ διατυπωθῇ ὁ νόμος καὶ νὰ ἰσχύσῃ ἀμέσως καὶ νὰ λείψουν αὐτὰ τὰ μαρτύρια τῶν ἀγροληπτῶν οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὑποστῆ μαρτύρια. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ νόμος αὐτὸς δὲν εἶναι εὐεργετικὸς διὰ τοὺς ἀγρολήπτας, τοὺς ἔχει βασανίσει. Ἔπρεπε νὰ ἔχῃ διατυπωθῆ εὐκρινέστερον καὶ νὰ ἰσχύσῃ ἀμέσως.

§82Θ. ΦΡΟΝΙΜΟΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀγροληπτῶν εἶναι μικρός;

§83Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὑπάρχουν ἀγροδόται πάμπτωχοι καὶ ὑπάρχουν ἀγρολῆπται πολὺ πλουσιώτεροι. Κατ’ ἀναλογίαν περισσότεροι ἀγροδόται ἔχουν μείνει εἰς τὸν τόπον ἀπὸ τοὺς ἀγρολήπτας. Αὐτοὶ οἱ ἀγροδόται μένουν στάσιμοι ἐκεῖ, καὶ πιὸ πτωχοὶ ἀπὸ τοὺς ἀγρολήπτας.

§84Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Νομίζω ὅτι ὑπάρχει μία παρανόησις. Θὰ ἤθελον νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι διὰ τὴν κατάθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, ἀφορμὴν ἔδωσα ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Μοῦ κατηγγέλθησαν καὶ μοῦ ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ὁμολογῶ ὅτι μοῦ ἐπροκάλεσαν τὴν ἐξέγερσιν καὶ ὡς ἀνθρώπου, καὶ ὡς νομομαθοῦς, καὶ ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Διότι δι’ ὀλίγην ὀφειλὴν εἰς εἶδος τὴν ὁποίαν ὤφειλεν ὁ ἀγρολήπτης εἰς τὸν ἀγροδότην, διεξάγονται ποινικαὶ δίκαι εἰς τὰ δικαστήρια τῆς χώρας καὶ καταδικάζονται εἰς ἐξοντωτικὰς ποινὰς οἱ ὀφειλέται. Τὸ πρᾶγμα μοῦ ἐκίνησε πολὺ τὴν περιέργειαν, κατετοπίσθην λοιπὸν εἰς τὴν ὑπόθεσιν καὶ εἶδον ὅτι δίδεται εἰς τὴν καθυστέρησιν τῆς ὀφειλῆς ὁ χαρακτηρισμὸς τῆς ὑπεξαιρέσεως καὶ διώκονται οἱ καλλιεργηταί. Ἐξ αὐτοῦ τοῦ στοιχείου ἤχθημεν ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν συνάδελφον ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργὸν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Διότι ἑκατοντάδες ὀφειλέται ἔχουν ἐκκρεμεῖς ποινικὰς ὑποθέσεις, εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους. Ἐθεώρησα λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ κατάστασις αὐτή, διότι εἶναι ἀπαράδεκτον εἰς τὴν σύγχρονον ζωὴν νὰ ὑπάρχουν τοιαῦται καταδίκαι. Νομίζω ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐντοπισθῇ ἐκεῖ τὸ πρᾶγμα, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ ἑνὸς θέματος τὸ ὁποῖον ἔχει λυθῆ. Εὑρήκατε ἀφορμὴν ἐκ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ διὰ νὰ ἐπανέλθητε ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐξαντληθῆ καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐλήφθη ὁμοφώνως ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Ὅλαι αἱ πτέρυγες ἐδέχθησαν τὴν λύσιν τοῦ ἀγροληπτικοῦ αὐτοῦ ζητήματος. Ἔχομεν τὴν πεῖραν τοῦ 1925 καὶ ἔρχεσθε σήμερον τὸ 1952 νὰ ζητήσητε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς μίαν ἀναχρονιστικὴν κατάστασιν.

§85Θ. ΦΡΟΝΙΜΟΣ. Ὁ ΣΜΔ νόμος ἦτο πολὺ οὐσιαστικώτερος καὶ πολὺ ὀρθότερος διότι ἐπηκολούθησαν καὶ ἄλλοι νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἔλυσαν τὸ ζήτημα τὸ ἀγροληπτικὸν κατὰ τρόπον σαφέστερον καὶ δικαιότερον. Περιῆλθεν τὸ ἀγροληπτούμενον κτῆμα εἰς τὸν καλλιεργητὴν ἐνῷ ὁ νέος εἶναι ἀναχρονιστικός, γίνεται ἐπιμερισμὸς τῆς περιουσίας.

§86Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κάνετε λάθος, καὶ σεῖς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἂν νομίζετε ὅτι μπορεῖτε νὰ μᾶς φέρετε ἀντιμετώπους μὲ τοὺς ἀγρολήπτας. Ἡμεῖς εἴμεθα ὑπὲρ τῶν ἀγροληπτῶν. Ἡμεῖς ἐκάμαμε τὸν νόμον αὐτὸν τοῦ 1950. Πλανᾶσθε ἐὰν νομίζετε, κύριε ὑπουργέ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἡμεῖς κοπτόμεθα διὰ τοὺς ἀγροδότας. Τὸ θέμα αὐτὸ ἔχει ἐξαντληθῆ, ἀλλὰ ὁ νόμος χρειάζεται τροποποίησιν διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἐφαρμοσθῇ δυστυχῶς ὡς ἦτο. Ἐδῶ λοιπὸν κάμνομεν μίαν μικρὰν τροποποίησιν διὰ νὰ ἐπανορθώσωμεν ἕνα ἄδικον, δὲν εἴμεθα ἐναντίον τῶν ἀγροληπτῶν. Ἐκοπιάσαμεν ἡμεῖς διὰ τοὺς ἀγρολήπτας καὶ ὅταν ἔγινε τὸ νομοσχέδιον δεκτὸν ἀπὸ ὅλας τὰς πτέρυγας μπορεῖτε νὰ εἰπῆτε ὅτι ἔγινε κατόπιν τῆς προσπαθείας ὅλων καὶ τῆς ἰδικῆς μου φυσικά. Δὲν ἠμπορεῖτε λοιπὸν νὰ παρουσιάζεσθε ὅτι σεῖς εἶσθε οἱ ριζοσπαστικοί, οἱ σύγχρονοι τοῦ 1952 καὶ ἡμεῖς εἴμεθα οἱ φεουδάρχαι.

§87Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Καὶ ἐγὼ διαμαρτύρομαι καὶ πρέπει νὰ ξεύρετε ὅτι προέρχομαι ἀπὸ οἰκογένειαν ἀγροτικὴν καὶ γνωρίζω τὸν πόνον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καλλιεργοῦν ξένα κτήματα. Καὶ οἱ ἀγρολῆπται πρέπει νὰ ἀποκτήσουν τὰ ξένα κτήματα, ἀλλὰ πῶς θέλετε ν’ ἀποξενωθῇ τῆς ἰδιοκτησίας καὶ ὁ ἀγροδότης;

§88Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Βουλὴ τοῦ 1951 εἶχεν ἐπίγνωσιν ὅτι ἔδιδε μίαν λύσιν συντηρητικήν, ἦτο ὅμως ὑποχρεωμένη νὰ τὴν δώσῃ διότι ὑπῆρχεν ὁ Συνταγματικὸς φραγμός, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπέτρεπε τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ὑπὲρ τοῦ καλλιεργητοῦ, ἄλλως θὰ τὸ ἔπραττεν. Εἰς ὅλας τὰς ἀγορεύσεις τῶν συναδέλφων ποὺ ἔλαβον τὸν λόγον κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ περυσινοῦ νόμου εὑρίσκω φράσεις αἱ ὁποῖαι προδίδουν ὅτι καὶ οἱ ἴδιοι δὲν ἦσαν ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὸν νόμον διότι τὸν εὕρισκον συντηρητικόν.

§89Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε συνάδελφε, θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε, ὅτι θὰ πρέπῃ ἐπὶ τέλους καὶ ὁ ἀγροδότης, ὁ ὁποῖος ἐπόνεσε πολὺ διὰ τὴν ἰδιοκτησίαν, νὰ πάρῃ καὶ αὐτὸς ἕνα μέρος. Ἰδοὺ τί ἐλέγατε κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νόμου διὰ τοὺς ἀγροδότας. Ὁ συνάδελφος κ. Καλκάνης, «....(ἀναγινώσκει)...».

§90Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ὁ κ. Καλκάνης ἠγωνίζετο καθ’ ὅλην τὴν συζήτησιν ἐναντίον τοῦ νομοσχεδίου. Εἶδεν ὅμως ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ τοῦ τὸ πάρουν ἀπὸ τὰ χέρια του καὶ δι’ αὐτὸ εὑρῆκαν τρόπον νὰ τὸ κάμουν ἀντισυνταγματικόν. Τὸ Σύνταγμα τότε ἀπηγόρευε τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἰδιοκτησίας. Ἐπειδὴ ὁ κ. Καλκάνης ἀντελήφθη ὅτι ὁ μόνος τρόπος νὰ μὴ ἰσχύσῃ τὸ νομοσχέδιον ἦτο νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ γίνῃ ἀντισυνταγματικόν, εἶπεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε.

§91Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριε συνάδελφε, ἡ ἱστορία ποὺ διηγεῖσθε ἐνθυμίζει τὸ λόγιον ὅτι «ὁ Θεὸς ἀγαπᾷ τὸν κλέπτην, ἀλλ’ ἀγαπᾷ καὶ τὸν νοικοκύρην». Νομίζω ὅτι οἱ ἴδιοι λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν νὰ γίνουν ἰδιοκτῆται οἱ ἀγρολῆπται, οἱ ἴδιοι λόγοι ἐπιβάλλουν νὰ μὴ ἀποξενωθοῦν τελείως τῆς ἰδιοκτησίας των καὶ οἱ ἀγροδόται. Καὶ νομίζω ὅτι εἰς τὴν συνείδησιν ὅλων μας, εἶναι ριζωμένη βαθέως ἡ ἔννοια τῆς ἰδιοκτησίας. Θέλομεν νὰ ἀποκτήσουν τὴν ἰδιοκτησίαν οἱ ἀγρολῆπται, ἀλλὰ νὰ μὴ ἀποξενωθοῦν τῆς ἰδιοκτησίας καὶ οἱ μέχρι τοῦδε ἰδιοκτῆται. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι ὀρθὸν καὶ αὐτὸ ὑποστηρίζω. Αὐτὴ εἶναι ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζομεν. Λοιπόν, ὁ νόμος αὐτὸς ἐξεδόθη τὸ 1950 τὸν Δεκέμβριον καὶ ὁμιλεῖ εἰς τὸ 1ον ἄρθρον «ἀγροληψίαι πάσης φύσεως». Αὐτὸ τὸ «πάσης φύσεως», εἰς τὴν Κεφαλληνίαν, ἐπέφερε τελείαν ἀναστάτωσιν. Ὁ καθένας ὁ ὁποῖος εἶχε μίαν ἀγρομίσθωσιν, σύνολον 4–5 χρόνων, ἐπείσθη ἀπὸ διαφόρους καί, προσέφυγεν εἰς τὰ Δικαστήρια καὶ μόνον μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ πάρῃ τὸ κτῆμα. Αὐτὸ τὸ «πάσης φύσεως», νομίζω ὅτι δὲν διευκρινίζει τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τῆς Κερκύρας, πιθανὸν νὰ ἔχετε καὶ τὸ Ν. Δ. τῆς Ζακύνθου. Τὸ Ν. Δ. τῆς Ζακύνθου διευκρινίζει τὰ πράγματα καὶ ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον 1ον λέγει: «Αἱ ὑφιστάμεναι....(ἀναγινώσκει)....». Ἐδῶ λέγομεν, «πάσης φύσεως»· τί ἐννοοῦμεν; Ὁ Ἰόνιος Κῶδιξ, λέγει «ἀγροληψίαι διηνεκεῖς καὶ πρόσκαιροι». Τὸ «πάσης φύσεως» τί λέγει; Πάσης φύσεως ἀγροληψία, τί ἐννοοῦμεν; Αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διευκρινησθῇ.

§92Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἔχομεν μίαν πολυτελῆ διαδικασίαν, ἔχομεν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν καὶ κατόπιν ἔχομεν καὶ Ἐφετεῖον Πατρῶν. Δηλαδὴ θὰ πρέπῃ νὰ πᾶνε εἰς τὸν Πρόεδρον Πρωτοδικῶν καὶ κατόπιν θὰ πρέπῃ νὰ πᾶνε εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν. Κύριε Φρόνιμε, ἐὰν ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὸ Ν. Δ. τῆς Ζακύνθου, τὸν ἰδικόν σας νόμον δὲν τὸν ἔχω μελετήσει, ἀλλὰ τοῦτο καθορίζει μίαν ἁπλῆν διαδικασίαν. Εἰς τὸ 1ον ἄρθρον λέγει ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς αἱ ἀγροληψίαι θεωροῦνται διαλελυμέναι. Κατόπιν ἔχει μίαν ἁπλῆν διαδικασίαν.

§93Θ. ΦΡΟΝΙΜΟΣ. Τὸν διαχωρισμὸν αὐτὸν τὸν ἔκαμεν ὁ Ἰόνιος Κῶδιξ.

§94Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐδῶ λέγει «πάσης φύσεως», καὶ ἐσηκώθησαν οἱ πάσης φύσεως ἀγρολῆπται, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀγρομίσθια καὶ προσέφυγον εἰς τὰ Δικαστήρια.

§95Θ. ΦΡΟΝΙΜΟΣ. Ἡ ἀγροληψία εἶναι συμβόλαιον, λέγει ὁ Κῶδιξ.

§96Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Τὸ Διάταγμα τῆς Ζακύνθου τὸ διευκρινίζει. Ἐδῶ λέγει «πάσης φύσεως» καὶ ὁ κάθε καλλιεργητὴς ἐσηκώθη καὶ κατέφυγεν εἰς τὰ Δικαστήρια. Εἶναι ἀχαριστία. Ἔχουν ὑποστῆ σύγχυσιν καὶ ἔχει ἐπέλθη συμφορά. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, τὸ Ν. Δ. τῆς Ζακύνθου τοῦ 1925, καθορίζει μίαν ἁπλῆν διαδικασίαν διανομῆς, λέγει ὅτι ὁρίζονται δύο πραγματογνώμονες. Ἐὰν πάλιν ὑπάρξῃ ἀντίρρησις, διορίζεται ἐπιδιαιτητὴς καὶ τελειώνει ἡ ἱστορία. Ἐὰν πάλιν εἰς τὴν διανομὴν δὲν συμφωνήσουν, διορίζεται ὁ γεωπόνος ὡς διαιτητὴς καὶ κατόπιν αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν ἔχουν δικαίωμα νὰ τὴν ἐφεσιβάλουν εἰς τὸ Ἐφετεῖον Πατρῶν.

§97Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Πρέπει νὰ γίνῃ ἀντιληπτόν, ὅτι δὲν κατετέθη πρὸς κύρωσιν καὶ δὲν εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ὁ ψηφισθεὶς καὶ ἰσχύων ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον νόμος, ὥστε νὰ θέσωμεν ὑπὸ ἐπεξεργασίαν τὰ ἄρθρα τοῦ ἰσχύοντος νόμου. Ὑπὸ κρίσιν τῆς Βουλῆς εἶναι ἕνα νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ ὡρισμένα ἄρθρα τοῦ νόμου τοῦ ἰσχύοντος. Θὰ παρακαλέσω, λοιπόν, νὰ ἀρκεσθῆτε εἰς αὐτό.

§98Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἶναι σοβαρὸν τὸ ζήτημα καὶ ἀπησχόλησεν ὁλόκληρον τὴν Κεφαληνίαν.

§99Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐπὶ τοῦ θέματος ποὺ συζητοῦμεν δὲν ἔχει ὑποβληθῆ οὐδεμία τροπολογία.

§100Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ διαδικασία αὐτὴ εἶναι πολυτελής.

§101Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν νὰ φέρω νομοσχέδιον τροποποιήσεως τῆς διαδικασίας αὐτῆς.

§102Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Πρέπει νὰ λάβετε γνῶσιν καὶ σεῖς καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Εἶναι ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὸ ἥμισυ τῆς Κεφαλληνίας. Πρέπει νὰ λυθῇ αὐτὸ τὸ δρᾶμα.

§103Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Θὰ φέρῃ ἄλλο νομοσχέδιον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Τώρα αὐτὸ πρέπει νὰ ψηφισθῇ διὰ τὰς ποινικὰς αὐτὰς ὑποθέσεις—ἔχετε ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων; Θέλω νὰ πληροφορηθῶ τοῦτο: εἶναι δυνατόν, διὰ ὀφειλὴν 50 ὀκάδων καρποῦ, νὰ πηγαίνουν τρεῖς μῆνες φυλακή;

§104Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριοι Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Γεωργίας, ὁ νόμος ἐψηφίσθη τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1950, ἀλλὰ ἔχουν περάσει 15 μῆνες. Ἔκτοτε, εἰς τοὺς 15 αὐτοὺς μῆνας, ἔχομεν δύο δικαστικὰς ἀποφάσεις.

§105Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Πόσαι ἐκκρεμοῦν γνωρίζετε; Δύο ἔχομεν ποὺ ἐξεδόθησαν. Πόσαι ἐκκρεμοῦν, ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας;

§106Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ὄχι, ποινικὴ ἀγωγή. Σᾶς ἔδωσα μίαν ἀπόφασιν τοῦ Πρωτοδικείου Λευκάδος. Ἐξεδόθη μία ἀπόφασις τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας. Καὶ αἱ δύο ἀποφάσεις ἀλληλοσυγκρούονται. Ἡ μία τῆς Ζακύνθου ἐκήρυξε τὸν νόμον ἀντισυνταγματικόν.

§107Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Πρὸ τοῦ Συντάγματος.

§108Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν ἔχει νὰ κάμῃ, ἀπὸ τὴν ἰδικήν μου πλευρὰν ἔχει σημασίαν ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ἀτελὴς καὶ πρέπει νὰ συμπληρωθῇ καὶ πρέπει νὰ μελετηθῇ πολὺ τὸ ζήτημα.

§109Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Ἔδωσεν ὑπόσχεσιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§110Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Πρέπει νὰ ἐνημερώσω τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Ἡ ἄλλη ἀπόφασις τοῦ Πρωτοδικείου Κεφαλληνίας ξεφεύγει ἀπὸ τὴν διαδικασίαν τοῦ νόμου αὐτοῦ καὶ ὁ νόμος εἰς τὸ ἐδάφιον 2 τῆς παρ. 2 τοῦ ἄρθρου 8 καθορίζει ὅτι δὲν θὰ τηρηθῇ ἡ διαδικασία τοῦ ἄρθρου 60, ἀλλὰ θὰ διανείμῃ ὁ Πρόεδρος εἰς δύο ἴσα μέρη τὸ κτῆμα. Ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν τῆς Κεφαλληνίας τὸ ἐξέφυγεν αὐτόν. Ἀκοῦστε, κύριε Ὑπουργέ. Εἰς τὸ ἄρθρον 11, ὁ νόμος ἔχει τὴν ἑξῆς παράγραφον: «Μέχρι τῆς καταγραφῆς.... (ἀναγινώσκει)....». Ἐδῶ, κύριε Χατζηγιάννη, ἀρχίζει ἡ ταλαιπωρία τῶν ἀγροτῶν. Διατὶ τὴν διάταξιν αὐτήν, τὴν ἐβάλατε εἰς τὸν νόμον;

§111Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Τὴν ἀντικαθιστῶμεν.

§112Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Τὴν ἀντικαθιστᾶτε ἐκ τῶν ὑστέρων. Λέγετε ἐδῶ ὅτι «......................... ....... (ἀναγινώσκει) .................». Δηλαδὴ τὸ ἴδιον μερίδιον καρπῶν, ποὺ παίρνει ὁ ἀγρολήπτης, τὸ παίρνει μέχρι τῆς καταγραφῆς τῆς ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τίτλον ἰδιοκτησίας.

§113Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, χωρὶς νὰ ἐγκύψω εἰδικῶς εἰς τὸ θέμα τὸ ἀγροληπτικόν, τὸ δικαίωμα εἶναι διηνεκές, Σέμπροι λέγονται. Αὐτὸς ὁ ὅρος ὁ Λατινικὸς δίδεται. Δηλαδὴ οὔτε ὁ ἰδιοκτήτης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ πάρῃ τὸ χωράφι καὶ νὰ τὸ καλλιεργήσῃ αὐτός. Ἐδῶ ὅμως τοῦ δίδομεν τὸ δικαίωμα ἐὰν ἀδρανήσῃ ὁ ἀγρολήπτης, νὰ τὸν ὑποκαταστήσῃ αὐτός, ὁπότε τὰ ἔξοδα ὅλα θὰ τὰ ἔβαζεν ὁ ἀγροδότης.

§114Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Νομίζω ὅτι τὸ δικαίωμα αὐτό, τὸ ἔχει ἀπὸ τὸν Ἰόνιον Κώδικα.

§115Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἑπομένως ἐὰν τὸ καλλιεργήσῃ κύριε συνάδελφε, ὁ ἀγροδότης, δὲν θὰ καταβάλῃ τὰ ἔξοδα ὅλα;

§116Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐδῶ ἐψηφίσατε τὸν νόμον μὲ αὐτὴν τὴν διάταξιν. Δυνάμει τῆς διατάξεως, μέχρις οὗ καταγραφῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν θὰ ἰσχύῃ αὐτὴ ἡ διαδικασία. Δηλαδὴ τὸ ἥμισυ τῶν καρπῶν ἐπαίρνατε σεῖς, τὸ ἥμισυ θὰ πάρετε. Τὸ ἥμισυ ἔπαιρνα ἐγὼ τὸ ἥμισυ θὰ πάρω. Κατόπιν ὅμως δικηγόροι τινὲς εἶπον ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ νόμος κάτω τῶν 10 στρεμμάτων, σοῦ τὸ δίδει, θὰ τὰ πάρῃς ὅλα δικά σου. Καὶ τὰ κρατοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὅλα. Ἔρχονται λοιπὸν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ λέγουν, θέλω ἕνα χαρτί. Νὰ κάμετε ἑρμηνείαν τοῦ νόμου ὅτι μποροῦν νὰ κρατήσουν ὅλους τοῦ καρποὺς τοῦ κτήματος οἱ ἐργολῆπται. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας δίδει τὸ χαρτὶ αὐτὸ καὶ τὸ δίδει ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ οὕτω πάει τὸ χαρτὶ αὐτὸ ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν.

§117Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Λέγει ὅτι θὰ κρατήσῃ τὸ ποσὸν ποὺ ἀναλογεῖ εἰς τὸ βάρος τῶν καλλιεργητικῶν ἐξόδων τοῦ ἀγροδότου.

§118Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐδημιουργήθη ὅλος αὐτὸς ὁ κυκεὼν διότι δὲν διετυπώσατε τὴν διάταξιν αὐτὴν ὅπως διατυποῦται τώρα εἰς τὸ σχέδιον, κύριε Χατζηγιάννη.

§119Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι σχέδιον τοῦ κ. Λαμπροπούλου.

§120Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Σεῖς εἶσθε εἰσηγητὴς καὶ σεῖς τὰ κατέχετε καλύτερον ἀπὸ τὸν καθένα μας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ σᾶς λέγω ὅτι αἰτία τοῦ ὅτι ἐσύρθησαν εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια οἱ ἀγρολῆπται, οἱ δυστυχεῖς αὐτοὶ δὲν εἶναι οἱ ἀγροδόται ἀλλ’ εἶναι ὡρισμένοι δικηγόροι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, τὸ ὁποῖον ἢ ἔπρεπε νὰ διατυπώσῃ τὸν νόμον, ὅπως τὸν διατυπώνει τώρα ἢ ἔπρεπε τέλος πάντων μὲ ἕνα ἔγγραφον ἐγκαίρως καὶ ὄχι ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν νὰ ξεκαθαρίσῃ τὸ ζήτημα αὐτό. Νὰ φύγῃ αὐτὸς ὁ κυκεὼν ἀπὸ τὴν μέση. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, τοῦ ὅτι δὲν εἶναι ἄξιοι τοιαύτης τύχης οἱ ἀγρολῆπται, νὰ ταλαιπωροῦνται καὶ νὰ σύρωνται εἰς τὰ Ποινικὰ Δικαστήρια, ὅπως καὶ οἱ ἀγροδόται, ποὺ περιμένουν ἀπὸ αὐτὸ τὸ εἰσόδημα, νὰ συντηρηθοῦν καὶ αὐτοὶ καὶ νὰ μὴ χάσουν αὐτὸν τὸν καρπόν, ποὺ περιμένουν νὰ πάρουν. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ἄρθρον 13, κύριε Ὑπουργέ. «Κατ’ ἐξαίρεσιν ............................... ............... (ἀναγινώσκει) ...............». Ἐδῶ καθορίζεται ὡρισμένη διαδικασία καὶ δίδεται ὡρισμένον δικαίωμα νὰ προσφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ ὁ ἀγροδότης καὶ ὁ ἀγρολήπτης. Διατὶ βάζετε αὐτὸν τὸν ἐξαναγκασμόν; Εἶναι ἀνελεύθερον αὐτό. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι;

§121Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καθόλου. Προτοῦ πᾶνε στὰ Δικαστήρια τοὺς εἴπομεν νὰ λύσουν μόνοι τους τὴν διαφοράν. Ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑπάρξουν καὶ δύστροποι ἀγροδόται, εἴπομεν θὰ ἔχετε καὶ συνεπείας.

§122Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Τοὺς δίδετε ὡρισμένην διαδικασίαν νὰ λύσουν τὴν διαφοράν τους, καθὼς εἶπον πρίν. Ἀφοῦ τοὺς δίδετε αὐτὸ τὸ δικαίωμα, διὰ ποῖον λόγον τοὺς βάζετε αὐτὸ τὸ 25%;

§123Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Ἐγὼ ἐκπλήσσομαι. Κάμνετε κριτικὴν ἑνὸς νόμου, ψηφισθέντος καὶ τεθέντος ἐν ἰσχύϊ.

§124Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κάμνω κριτικὴν τῶν ἀτελειῶν τοῦ νόμου.

§125Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Θὰ καταθέσῃ νομοσχέδιον ὁ κ. Ἀλλαμανῆς.

§126Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἶναι ἑνάμισυς χρόνος καὶ δὲν ἐφηρμόσθη αὐτὸς ὁ νόμος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ εὑρίσκετε σωστὸν αὐτὸ τὸ διάταγμα;

§127Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ εἶχε τὴν ἑξῆς σημασίαν. Ἐπειδὴ οἱ ἀγροδόται ἦτο βέβαιον ὅτι θὰ δυστροποῦσαν διὰ τὴν διανομὴν τῆς γῆς, ἠθέλαμεν τότε, οὕτως εἰπεῖν, νὰ τοὺς ἐξαναγκάσωμεν νὰ ἐπισπεύσουν τὴν διανομὴν μεταξὺ τῶν ἀγροληπτῶν καὶ ἀγροδοτῶν. Εἶχε δηλαδὴ τὴν θέσιν του τὸ ἄρθρον 13 αὐτὸ ποὺ ἐτέθη τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, διότι ἦτο φυσικὸν οἱ ἀγροδόται νὰ μὴ θέλουν νὰ δώσουν εἰς τοὺς ἀγρολήπτας. Καὶ ἡμεῖς ἠθέλαμεν ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ ἐξαναγκάσωμεν τοὺς ἀγροδότας νὰ λύσουν τὸ ἀγροληπτικὸν ζήτημα.

§128Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἰδία διάταξις περιέχεται καὶ εἰς τὸν νόμον περὶ ἀκυρώσεως ἢ ἐπικυρώσεως τῶν ἀγοραπωλησιῶν τῆς κατοχῆς, ὅπου εἴπομεν: Ὅπου ὑπάρχει συμβιβασμὸς μεταξὺ τῶν δύο μερῶν, ἐκεῖ δὲν πληρώνεται ὁ φόρος. Ἐὰν καταλήξῃ ἡ λύσις διὰ τοῦ δικαστηρίου, ἐκεῖ θὰ πληρωθῇ ἕνας φόρος.

§129Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε Χατζηγιάννη, ἀφοῦ δίδετε τὴν διέξοδον τῆς δικαστικῆς διαδικασίας διατὶ νὰ τεθῇ ὁ φόρος; Δηλαδὴ ὁ ἀγροδότης ὁ ἄνω τῶν 10 στρεμμάτων μένει μὲ τὸ ἥμισυ τοῦ κτήματος ποὺ τοῦ παίρνετε. Τοῦ παίρνετε καὶ τὸ ¼ ὑπὲρ τοῦ Δήμου διότι ὀλιγώρησε νὰ κάμῃ τὸν συμβιβασμόν. Μὰ τὸ θέλει ὁ Θεὸς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Εἶναι σωστὸ πρᾶγμα αὐτό;

§130Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.).....«(ἀναγινώσκει).....».

§131Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἴπατε ὅτι ἔχουν πείσματα καὶ δὲν συμβιβάζονται, κ. Ὑπουργέ. Καὶ τοὺς δίδετε τὴν διέξοδον νὰ προσφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια! Δὲν εἶναι νόμος αὐτός, κ. Ὑπουργέ. Καὶ ἔχω νὰ σᾶς κάμω μίαν πρότασιν: Αὐτὸ εἶναι ἕνα τοπικὸν ζήτημα. Τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ τοπικοῦ δικαίου τὴν ἀσκοῦν οἱ νομομαθεῖς τῆς Κεφαλληνίας πρὸ ἐτῶν. Θὰ σᾶς ἐπρότεινα, λοιπόν, ἐπειδὴ καὶ σεῖς ὡμολογήσατε ὅτι ὁ νόμος ἀπαιτεῖ εἴς τινα σημεῖα μελέτην καὶ θέλει καὶ τροποποιήσεις, νὰ κάμετε ἓν ἔγγραφον εἰς τὸν Νομάρχην Κεφαλληνίας νὰ καταρτίσῃ δύο Ἐπιτροπάς, μίαν Ἐπιτροπὴν ἀγροληπτῶν καὶ μίαν Ἐπιτροπὴν ἀγροδοτῶν, αἱ ὁποῖαι μὲ ἀντιπροσώπους τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, νὰ μελετήσουν τὸ ζήτημα καὶ νὰ σᾶς εἰσηγηθοῦν.

§132Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ὅλαι αἱ σκέψεις καὶ κρίσεις τοῦ κ. συναδέλφου ἀναφέρονται κυρίως εἰς τὸ διαδικαστικὸν μέρος ὅτι ἐταλαιπώρησε φοβερὰ τὰ διάδικα μέρη.

§133Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Μὲ τὸ ὁποῖον παρεσύρατε τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐξετέθη εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς Κεφαλληνίας.

§134Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Δὲν μὲ παρέσυρε κανείς, ἀλλ’ εἶναι ἀπαράδεκτον, κ. συνάδελφε, διὰ μίαν ὀφειλὴν 50 ὀκάδων καρποῦ νὰ ἄγωνται εἰς τὰ ποινικὰ δικαστήρια καὶ νὰ δικάζωνται οἱ ἀγρόται. Τὸ θεωρῶ ὅτι προσέφερα ὑπηρεσίαν εἰς τὴν δικαιοσύνην τῆς πατρίδος μὲ τὴν ἐνέργειάν μου αὐτήν.

§135Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν ἡ ὀφειλὴ εἶναι ἁπλῆ ὀφειλὴ καὶ τίποτε παραπάνω, νὰ καταγγείλετε τοὺς δικαστὰς ποὺ ἔκαμαν αὐτὴ τὴ δουλειά. Ὅταν παίρνῃ κανεὶς μιὰ κόττα, ποὺ δὲν τοῦ ἀνήκει, δικάζεται δύο χρόνια φυλακή.

§136Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Πέρασαν οἱ ἐποχὲς ποὺ οἱ ὀφειλέται ἤγοντο εἰς τὰς φυλακὰς διὰ τὰ χρέη.

§137Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Μὴ τὸ χαρακτηρίζετε χρέος.

§138Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Εἶναι μία ὀφειλὴ τοῦ καλλιεργητοῦ πρὸς τὸν ἰδιοκτήτην. Θέλετε νὰ τὸ πῆτε μίσθωμα, θέλετε ἀποζημίωσιν, πάντως ὅπως καὶ ἂν τὸ ὀνομάσετε, εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ τὴν ὀφειλὴν αὐτὴν νὰ δημιουργοῦνται ποινικαὶ δίκαι καὶ νὰ θεωροῦνται ὑπεξαιρέται οἱ καλλιεργηταὶ τῆς γῆς διὰ τὰς ὀφειλάς των πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, ἐν πλήρει συναισθήσει τῶν εὐθυνῶν μας, ὑπεβάλομεν τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐπιμένομεν εἰς τὴν ψήφισίν του.

§139Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Μὴ νομίζετε, κ. Ὑπουργέ, ὅτι παίρνετε μία θέση ὑπὲρ τοῦ ἀγρολήπτου. Ἐμεῖς εἴμασθε ἀπὸ χωριατόσπιτα καὶ ἀνήκομεν εἰς τὸν Συναγερμόν, ὁ ὁποῖος ἔθεσεν ὡς πρόγραμμά του τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων. Ἀλλὰ δὲν μπορεῖς νὰ παίρνῃς τὸ κτῆμα τοῦ ἑνός, 10 στρέμματα, καὶ νὰ τὸ δίνῃς στὸν ἄλλο μὲ ἕνα κατασκεύασμα κακομοιριασμένο. Ἂν ἠξεύρατε τοὺς τοπικοὺς ὅρους δὲν θὰ ἐπιμένατε ἔτσι. Ἂν ἠξεύρατε ὅτι οἱ λεγόμενοι ἀγροδόται δὲν ἔχουν τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνα σπίτι παληὸ καὶ δίπλα μιὰ ἐκκλησούλα, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν θάψει ἐδῶ καὶ 200 χρόνια ὅλους τοὺς πεθαμένους των—καὶ ὅτι ἀπὸ μεθαύριον δὲν θὰ μποροῦν νὰ καθήσουν οὔτε εἰς τὸ σπίτι τους αὐτό, γιατὶ δὲν θὰ μποροῦν νὰ ἔχουν οὔτε μιὰ κόττα, ἐπειδὴ θὰ τὴν σκοτώνῃ ὁ σημερινὸς ἀγρολήπτης, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἐπεμένατε. Ὁ κ. Δενδρινός, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ μὴ εἶναι καθηγητὴς Πανεπιστημίου, ἀλλ’ ἔχει μιὰ ἀξιοπρέπεια καὶ μιὰ ἔμφυτη ἀντίληψη δικαιοσύνης, σᾶς λέγει: Εἶμαι ὁ πατὴρ τοῦ νόμου, ἀλλὰ τὸ βλέπω ὅτι δὲν ἦτο καλὸ κατασκεύασμα! Δὲν ἠμπορεῖτε, μὲ τὴν ἰδικήν σας νοοτροπίαν, νὰ λύσετε ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐζήσαμεν ἐμεῖς οἱ τρεῖς βουλευταὶ τῆς Κεφαλληνίας καὶ δι’ αὐτὸ μᾶς βλέπετε συμφώνους σήμερα. Πῶς θὰ πάρῃς τοῦ ἄλλου τὸν τάφο τοῦ πατέρα του;

§140Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Δι’ ὀλίγον καρπόν, ποὺ χρεωστεῖ ὁ καλλιεργητὴς πρὸς τὸν ἰδιοκτήτην, εἶσθε τῆς γνώμης ὅτι πρέπει νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ ποινικὸν δικαστήριον καὶ νὰ δικάζεται ὡς ὑπεξαιρέτης, ναὶ ἢ ὄχι;

§141Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Δι’ αὐτὸ ποτὲ δὲν θὰ πῶ ναί.

§142Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Ἐξεδόθησαν ἀποφάσεις μὲ βαρυτάτας ποινάς.

§143Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἡ ἀπόφασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ἦτο δικαία, διότι οἱ ἀγροδόται ἔσερναν τοὺς ἀγρολήπτας εἰς τὰ δικαστήρια, τοὺς ἐταλαιπώρουν καὶ τοὺς ἐβασάνιζον. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ συστήσω εἰς τοὺς δύο ἀγαπητοὺς συναδέλφους τῆς Κεφαλληνίας ὅτι, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ περιορίσωμεν τὸ ζήτημα εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 8. Διότι ἐδῶ γίνεται μία ἀντιδικία μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ἂς ἐρωτήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, δέχεται τὴν τροπολογίαν;

§144Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ ἐρώτημα ποὺ ἀπηυθύνατε προηγουμένως εἰς τὸν κ. Λιβαδᾶν, δηλαδὴ ἐὰν συμφωνοῦμεν ὅτι καλῶς ἀνεστείλατε τὰς ποινικὰς δίκας. Συμφωνοῦμεν εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αἱ ποινικαὶ δίκαι δὲν προέκυψαν ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ἀγροδοτῶν. Οὔτε ὅμως καὶ οἱ ἀγρολῆπται ἔχουν εὐθύνην. Ὅλη ἡ ἀνωμαλία προέκυψεν ἀπὸ τοὺς παρακοιμωμένους τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ποῖος σᾶς ὑπέδειξε, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, νὰ στείλετε ἔγγραφον εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης; Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔκαμε δύο τηλεγραφήματα εἰς τὸ δικαστήριον τῆς Κεφαλληνίας, νὰ ἀναστείλουν τὰς δίκας. Καί, παρὰ τὰ τηλεγραφήματά σας, συνεχίσθη νὰ ἐκδικάζωνται ὑποθέσεις.

§145Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχουν εἰς τὴν αἴθουσαν 24 συνάδελφοι ἔναντι 86 ποὺ ἀπαιτεῖ ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθόν, ὅπως ἄλλωστε, ἐπανελήφθη καὶ χθές, νὰ συνεδριάζωμεν......

§146Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Νὰ τελειώσῃ ὁ ρήτωρ.

§147Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἐπειδὴ διακρίνεται διὰ τὸ ἐξαιρετικὸν ἐνδιαφέρον του ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν, εἰδικῶς ἔχω νὰ εἴπω παρεμπιπτόντως ποῖα μέτρα ἐλάβατε κ. Ὑπουργέ, ἐπί....

§148Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικ.). Δὲν ἠκούσθη.

§149Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Τὶ ἐκάμετε, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ὅταν 1000 καλλιεργητῶν ὁ σπόρος τὸν ὁποῖον ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία σας δὲν ἐφύτρωσε καθόλου; Σᾶς ἔχομεν ὑποβάλει ἀναφοράς. Τὶ ἐκάματε δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§150Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν εἶναι σχετικὸν αὐτὸ μὲ τὸ νομοσχέδιον.

§151Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἶναι σχετικὸν μὲ τὴν Κεφαλληνίαν. Τώρα εἰς τὴν παράγραφον 3 τοῦ νομοσχεδίου σας, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας: Ἐδῶ ἤθελα νὰ σᾶς προτείνω νὰ ἐκδικάζωνται ἀνταγωγικῶς. Κύριοι συνάδελφοι, τελειώνω καὶ σᾶς παρακαλοῦμεν καὶ οἱ τρεῖς συνάδελφοι τῆς Κεφαλληνίας νὰ κάμετε δεκτὴν τὴν τροπολογίαν μας. Εἶναι τυπικὸν καὶ δίκαιον αὐτὸ ποὺ ζητοῦμεν.

§152Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κάμετε, παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργέ, δεκτὴν τὴν τροπολογίαν.

§153Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν δέχομαι καμμίαν τροπολογίαν.

§154Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Θὰ τὴν δεχθῇ ἡ Βουλή.

§155Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Νομίζω ὅτι ἀπὸ τὴν ὅλην συζήτησιν προέκυψεν ἡ ἐπιθυμία τῶν κ. κ. συναδέλφων ἐκ Κεφαλληνίας νὰ ὑπάρξῃ μία ἀναμόρφωσις τῶν νόμων αὐτῶν ὥστε νὰ καταστῇ εὐχερεστέρα ἡ ρευστοποίησις ὅλου τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Νομίζω λοιπόν, ὅτι μὲ τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ φέρῃ συντόμως νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ ἀκολουθῇ ἐν πολλοῖς τὰς ὑποδείξεις των διὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, θὰ πρέπῃ νὰ δεχθοῦν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν θίγει τὴν οὐσίαν τοῦ νόμου καὶ τὸ ὁποῖον διευκολύνει κατὰ τὴν ἀντίληψίν των, διότι εἶπον ὅτι καλῶς κατετέθη τὸ νομοσχέδιον διὰ τὰ διαδικαστικὰ αὐτὰ ζητήματα. Πρέπει λοιπὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, διὰ νὰ διευκολυνθῇ ἡ κατάστασις ἡ ὁποία ἔχει λάβει ὀξεῖαν μορφὴν εἰς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ νὰ καταστῇ ἓν νομοσχέδιον πλῆρες, ὁπότε θὰ ἔχετε ὅλον τὸν καιρὸν νὰ συζητήσητε τὴν οὐσίαν τοῦ θεσμοῦ. Δὲν ὑποθέτω ὅτι πρέπει ἐπ’ εὐκαιρίᾳ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου νὰ ἀνατρέψωμεν τὴν οὐσίαν ἑνὸς νόμου ὁ ὁποῖος ἰσχύει ἀπὸ εἰκοσαετίας.

§156Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Πρέπει νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν.

§157Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Χρέος τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος ἦτο νὰ φέρῃ ἐδῶ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ ἄρθρου 124 θὰ ἀπηλλοτρίωνε τὰ ἀγροτικὰ κτήματα τῆς Κεφαλληνίας ἄνευ προσφορᾶς ἀποζημιώσεως. Δὲν ἠθέλησε νὰ φέρῃ τοιοῦτον νομοσχέδιον ἡ Κυβέρνησις· ἠθέλησε νὰ διατηρήσῃ τὸν περυσινὸν νόμον. Μὴ μᾶς ἐξαναγκάσητε, μὴ ἐξαναγκάσητε τὴν Κυβέρνησιν νὰ κάμῃ χρῆσιν καὶ ἐκπληρώσῃ τὴν ἐντολὴν ποὺ τῆς ἔδωκεν ὁ Συνταγματικὸς Χάρτης.

§158Γ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Νὰ κάμετε ὅ,τι θέλετε. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μᾶς ἀπειλῆτε.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Λιβαδᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§160Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, σχετικῶς μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἴπατε, ἔχω νὰ σᾶς ἀπαντήσω τὰ ἑξῆς: Οἱ δικασθέντες ἢ καταδικασθέντες ἢ ὑπόδικοι, δι’ αὐτοὺς δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ καμμία ἐκτέλεσις ἀποφάσεων, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διέταξε νὰ σταματήσουν ὅλαι αἱ δίκαι.

§161Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἡ ἐντολὴ ποὺ ἔδωσα εἶναι ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νόμου.

§162Σ. ΛΙΒΑΔΑΣ. Ἐπειδὴ δὲν πρόκειται νὰ διωχθοῦν οὗτοι, νὰ ἑτοιμάσετε τὸν νόμον τὸν ὁποῖον λέγετε ὅτι θὰ ἑτοιμάσετε καὶ νὰ θέσωμεν μαζὶ καὶ αὐτὴν τὴν διάταξιν. Ἐντὸς τῆς ἄλλης ἑβδομάδος ἂν θέλετε τὸν φέρνετε. Ἀλλά, κ. Ὑπουργέ, εἰς τὰς καλλένδας δὲν πρόκειται νὰ εὕρητε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπεικονίζει τὴν ψυχὴν γενναίων τὴν ὁποίαν σεῖς ἠμπορεῖ νὰ μὴ τὴν σκέπτεσθε. Μᾶς ἀπειλεῖτε ὅτι θὰ ἐφαρμόσητε τὸ Σύνταγμα. Νὰ τὸ ἐφαρμόσητε. Τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι ἔχει δικαίωμα καὶ ὁ ἰδιοκτήτης τῶν (250) διακοσίων πεντήκοντα στρεμμάτων. Ἔχετε καταφέρει νὰ μὴ ἔρχεται κανεὶς ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν εἰς τὴν Ἑλλάδα διότι ἀπὸ τὰς περιουσίας των δὲν ἔμεινεν τίποτε. Ὑπάρχουν πολλοὶ Ἕλληνες εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν οἱ ὁποῖοι δὲν τολμοῦν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν δὲ τοὺς ἐρωτήσητε διατὶ δὲν ἔρχεσθε εἰς τὴν πατρίδα σας, θὰ σᾶς ἀπαντήσουν: Δυστυχῶς δὲν ἠμποροῦμε νὰ καθήσωμεν πουθενὰ διότι ὅτι καὶ νὰ πάρωμεν δὲν ἠμποροῦμε νὰ τὸ κουμαντάρωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§163Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Πρέπει νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν καὶ μίαν πληροφορίαν εἰς τὴν Βουλήν. Κατ’ ἐφαρμογὴν εἰδικῆς διατάξεως τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ κατόπιν σχετικῆς εἰσηγήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπελήφθη ὁ κ. Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν τῆς ὑποθέσεως καὶ ἀνέστειλεν προσωρινῶς τὴν δίωξιν ἑκατοντάδων ὑποθέσεων πτωχῶν ἀγροτῶν. Ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοθέτημα αὐτό, ἔχω ἐπίσημον ἔγγραφον τοῦ ἁρμοδίου Προέδρου Ἐφετῶν, νὰ εἰσαγάγῃ τὴν ὑπόθεσιν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὸ νομοθέτημα ὡς ἔχει καὶ ἀκόμη νὰ δεχθῇ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὁμολογῶ ὅτι ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην καὶ νομίζω ὅτι ἔπραξα χρέος ἀνθρώπινον διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ δίωξις πτωχῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἄξιοι προστασίας καὶ ὑποστηρίξεως. Τὸ νομοθέτημα ἐπείγει νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ νομίζω ὅτι εἶναι σαφὴς ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι ἐν πλήρει συνεννοήσει μαζί σας, τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα θὰ φέρῃ σχετικὸν νομοθέτημα διὰ τὴν πλήρη ἀναμόρφωσιν τοῦ ὅλου συστήματος ἀγροληψίας. Κύριε Πρόεδρε, τὸ νομοθέτημα ἀφορᾷ τὴν τακτοποίησιν τῶν ποινικῶν ὑποθέσεων. Δὲν ξεύρω ἐὰν λάβατε γνῶσιν, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐκκρεμοῦν ἑκατοντάδες ποινικῶν δικῶν καὶ ἔχω ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν πέραν τοῦ Φεβρουαρίου νὰ σταματήσῃ ἡ ἐκδίκασις αὐτῶν. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐντοπισθῇ ἡ συζήτησις, εἰς τὸ θέμα τὸ ὁποῖον καὶ σεῖς ἐδέχθητε ὅτι εἶναι δίκαιον. Νὰ τερματίσωμεν τὸ θέμα μὲ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ καί ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, σᾶς παρέχει αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν, θὰ συνεργασθῇ μαζί σας καὶ θὰ φέρῃ αὐτὸ τὸ νομοθέτημα, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἐπιλύσῃ τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀνακύπτουν.

§164Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ μεταβληθῇ ἡ ἀγανάκτησις ἡ ὁποία ἐτέθη ὡς προβάδισμα διὰ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος. Ἀλλά, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὀρθῶς ἐσκέφθησαν οἱ δύο Ὑπουργοὶ νὰ ὑποβάλουν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ μία ἀνωμαλία, ἀπὸ ἀπόψεως ποινικῆς διώξεως, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι φυσικὸν ἦτο καὶ οἱ κ. κ. ἐκπρόσωποι τῆς Κεφαλληνίας, καὶ οἱ τρεῖς, νὰ ζητήσουν νὰ παρεμβληθῇ διάταξις ἡ ὁποία, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πείρας τοῦ τελευταίου 1½ ἔτους νὰ τροποποιῇ τὰς θεσπισθείσας ἀρχάς. Δὲν γνωρίζω, βεβαίως, τὰς συνθήκας αἱ ὁποῖαι ἐπικρατοῦν εἰς τὴν Νῆσον. Ἀπὸ τὴν ὁμόφωνον ὅμως γνώμην τῶν κ. κ. βουλευτῶν, παραδέχομαι ὅτι ὑπάρχει ἀνωμαλία εἰς τὸ ὅλον θέμα. Πτωχοὶ εἶναι καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δέ. Πράγματι τὸ μέτρον δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν δικαιοσύνην. Δὲν πρέπει τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ καταλήξῃ εἰς πλήρη ἀφανισμὸν τῶν μέν, πρὸς ὄφελος τῶν δέ. Θὰ πρέπῃ λοιπὸν νὰ ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα, ἀπὸ τῆς σκοπιᾶς τῆς γενικῆς δικαιοσύνης. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας διὰ τῆς δηλώσεώς του αὐτῆς, τὴν ὁποίαν θεωροῦμεν ὡς ἔχουσαν ἐπίσημον χαρακτῆρα, ὑπόσχεται ὅτι θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ἐντὸς τῆς ἡμέρας, ἐν συνεννοήσει μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Νήσου, δὲν θὰ εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὴν παράκλησίν του, διότι πιστεύω, ὅτι εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν πίεσιν μιᾶς πραγματικότητος, τὴν ὁποίαν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσω.

§165Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Ἐκ μέρους τῶν κ. κ. Ὑπουργῶν Δικαιοσύνης καὶ Γεωργίας καλῶς κατετέθη ὁ νόμος. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν πρέπει νὰ ταλαιπωροῦνται οἱ ἀγρολῆπται ἐκ μέρους τῶν ἀγροδοτῶν. Θὰ ἤθελον νὰ πιστεύσητε κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῆς Γεωργίας, ὅτι τὸ πνεῦμα μας, εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου, ὅπως καὶ τὸ ἰδικόν σας ὑπὲρ τῶν ἀγροληπτῶν. Δι’ αὐτό, σᾶς παρακαλῶ, ὅλως ἰδιαιτέρως, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ τὴν ὀξύτητα αὐτὴν τὸ ζήτημα, νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν αὐτὴν διότι εἶναι τροπολογία δικαιοσύνης. Δὲν θὰ ἦτο σωστὸν νὰ θελήσετε μίαν προσβολὴν δι’ ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ἄνθρωποι προερχόμενοι μέσα ἀπὸ τὰ σπλάχνα τοῦ λαοῦ, τῆς ἐργατιᾶς καὶ τοῦ προλεταριάτου, νὰ θελήσετε λέγω, νὰ μᾶς ἐμφανίσετε ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὡς ὑπερασπιστὰς τῆς μπουρζουαζίας καὶ ὅτι σεῖς εἶσθε οἱ ὑπερασπισταὶ τῶν πληβείων καὶ τῶν δουλοπαροίκων. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι καὶ ἡμεῖς ἐξ ἴσου ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὸ νομοσχέδιον. Καλῶς ἔγινε τὸ νομοσχέδιον τὸ 1950 καὶ ἐνθυμεῖσθε, ὡς ὡμολογήσατε ὅτι ἐγὼ ἤμην ὁ πρωτεργάτης τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου. Σήμερον σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ δεχθῆτε αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, διότι πρέπει τέλος πάντων νὰ ἀποδώσωμεν τὸ δίκαιον. Ἐκάμαμεν ἕνα σφάλμα εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἐρχόμεθα σήμερον νὰ τὸ διορθώσωμεν.

§166Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Δὲν πιστεύετε ὅτι ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τῆς Γεωργίας θὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα ἐν συνεργασίᾳ μαζί σας; Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συναισθημάτων σας αὐτῶν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ μὲ τὴν τακτοποίησιν τοῦ θέματος τῶν ποινικῶν διώξεων καὶ τῶν ἄλλων συναφῶν θεμάτων ἂς ἀσχοληθῶμεν, εἰς τὸ νέον νομοθέτημα τοῦ κ. Ἀλλαμανῆ.

§167Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν δὲν δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν μας νομίζω, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, «γαῖα πυρὶ μιχθήτω». Νὰ ἀποσύρετε τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ ἀφήσετε τοὺς ἀγρολήπτας νὰ πᾶνε εἰς τὴν φυλακήν.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλλείψει ἀπαρτίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Ἡ συνέχισις τῆς βʹ συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ νόμου 1597)50 «περὶ διαλύσεως τῶν εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους ὑφισταμένων ἀγροληψιῶν», ἀναβάλλεται. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 10.35′ μ.μ.).