1951.11.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13η

Παρασκευὴ 23 Νοεμβρίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.45′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρὰ τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Βορειοηπειρωτικοῦ ἀγῶνος μοὶ ἀπεστάλη τὸ ἑξῆς ἔγγραφον: Πρὸς Τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε, Μὲ βαθεῖαν συγκίνησιν καὶ ἱκανοποίησιν ἡ ἡμετέρα Ἐπιτροπὴ ἤκουσε πρότασιν πρὸς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν χθεσινὴν αὐτῆς συνεδρίασιν τοῦ ἐξ Ἀττικοβοιωτίας βουλευτοῦ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Ἰακώβου Διαμαντοπούλου ὅπως, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς κατὰ τὴν 22αν τρέχοντος, ἑνδεκάτης Ἐπετείου τῆς εἰσόδου τῶν Ἑλληνικῶν στρατευμάτων εἰς τὴν πόλιν τῆς Κορυτσᾶς, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἰς μνήμην τῶν ἀθανάτων νεκρῶν διαδηλώσῃ τὴν συμπάθειάν της πρὸς τοὺς ἀλυτρώτους Βορειοηπειρώτας καὶ τὴν πίστιν της εἰς τὸν ἀγῶνα των. Ἡ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ὁμόθυμος ἐπιδοκιμασία τῆς ἐν λόγῳ προτάσεως δονεῖ τὰ μύχια τῆς Βορειοηπειρωτικῆς ψυχῆς καὶ χύνει βάλσαμον παρηγορίας εἰς τοὺς ἐν τῇ ἀλυτρώτῳ Πατρίδι μας δεινοπαθοῦντας ἀδελφούς. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ εὕρῃ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀσχοληθῇ εἰς εἰδικὴν συνεδρίασιν μὲ τὸ καθ’ ὅλον θέμα τῆς Βορείου Ἠπείρου καὶ τὴν θέσιν τοῦ ἐν Βορείῳ Ἠπείρῳ μαστιζομένου ὑπὸ τὴν πτέρναν ἀνηκούστου τυράννου, Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ. Θὰ εἶναι τοῦτο μία ἐνέργεια ἐπαναλήψεως ἀπὸ τῆς ἐπισήμου αἰθούσης τῆς Βουλῆς τῆς ἀκλονήτου ἐμμονῆς τῆς Ἑλλάδος ἐπὶ τῆς δικαίας ἐπὶ τῆς Βορείου Ἠπείρου διεκδικήσεώς της, συντελεστικὴ τῆς τονώσεως τοῦ ἀγωνιστικοῦ πνεύματος τῶν Βορειοηπειρωτῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐξουδετερώσεως τῶν ἀνιέρων προσπαθειῶν τῶν βυσσοδομούντων εἰς βάρος τῆς ὑποθέσεως τῆς Βορείου Ἠπείρου Ἀλβανῶν φυγάδων τοῦ Ἐξωτερικοῦ. Μὲ τὴν πεποίθησιν τούτην, παρακαλοῦμεν, Κύριε Πρόεδρε, ὅπως εὐαρεστούμενοι μεταβιβάσητε εἰς τὰ Μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὴν βαθεῖαν μας συγκίνησιν καὶ ἱκανοποίησιν διὰ τὰς ἐκδηλώσεις των, δεχθῆτε δὲ τὴν ἔκφρασιν τῆς ὅλως ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς τιμῆς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20ῇ Νοεμβρίου 1951. Ὁ Γεν. Γραμματεὺς Θεοφ. Βενακίδης Ὁ Πρόεδρος Ὁ Ἀργυροκάστρου Παντελεήμων Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μανέντης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§2Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ε. Καμινόπετρος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν εἰς τὴν Στρατιωτικὴν μονάδα 651 Α.Β.Υ.Π. ὡς ἐκτάκτων ὑπαλλήλων ἐργαζομένων ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν καὶ πολιτικῶν συνταξιούχων, ζητούντων, ὅπως συνεχισθῇ ἡ καταβολὴ εἰς αὐτοὺς καὶ τῶν ἀποδοχῶν τῆς θέσεώς των καὶ μετὰ τὴν 30 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ὅτε λήγει ἡ διὰ τοῦ Ν. 1939]1951 (ἄρθρον 15 παρ. 1) ταχθεῖσα προθεσμία. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ε. Καμινόπετρος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν εἰς τὸ Φαρμακεῖον τῆς Φρουρᾶς Ἀθηνῶν ὑπηρετούντων ὡς ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων φαρμακοπαρασκευαστῶν, ζητούντων μονιμοποίησιν καὶ κατάταξιν εἰς τὸ τεχνικὸν προσωπικὸν τῆς Στρατιωτικῆς Ὑπηρεσίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Θ. Κονίτσας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ὑπαλλήλων Κοινῶν Ταμείων Λεωφορείων ἐπαρχίας Λεβαδείας ζητούντων κατάργησιν τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Δ. Χατζηγιάννης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανεπαγγελματικῆς Ἑνώσεως Φαρσάλων, ζητούσης χορήγησιν δανείου ἐκ τεσσάρων δισεκατομμυρίων δραχμῶν πρὸς ἀνασυγκρότησίν της. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Γ. Κακαγιάννης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων τῶν Σωματείων τῆς περιφερείας Ἀγυᾶς, ζητούντων ὅπως ἡ δοθεῖσα πίστωσις ἐκ 300 ἑκατομ. δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν τῆς ὁδοῦ Λαρίσης–Ἀγυᾶς μὴ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὴν πρόχειρον συντήρησιν τῆς ὁδοῦ ταύτης ἀλλὰ διὰ μόνιμον ὁδόστρωσίν της. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Β. Παπαρρηγόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν Αἰγιαλείας διεκτραγῳδούντων τὴν κατάστασιν ἀπογνώσεως εἰς ἣν εὑρίσκονται κατόπιν τῶν καταστροφῶν ἃς ὑπέστησαν λόγῳ τῶν τελευταίων πλημμυρῶν, ζητούντων δὲ ἄμεσον λῆψιν μέτρων ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρὸς ἄμεσον παραλαβὴν ὑπὸ Α.Σ.Ο. τῆς βεβλαμμένης σταφίδος ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρὸς ἀνακούφισιν τῶν πληγέντων. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Δ. Χατζηγιάννης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανεπαγγελματικῆς Ἑνώσεως Φαρσάλων ζητούσης χορήγησιν δανείου ἐκ τεσσάρων δισεκατομμυρίων δραχμῶν πρὸς ἀνασυγκρότησίν της. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Α. Γκελεστάθης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν Βιοτεχνῶν Φθιώτιδος, ζητούσης τὴν χορήγησιν ἐξ 6.000.000 000 δραχμῶν ὑπολοίπου δανείου ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ πρὸς ἀνασυγκρότησιν τῶν μελῶν της. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Α. Γκελεστάθης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Φθιώτιδος ζητούσης ἐγκατάστασιν εἰς τὴν πόλιν Λαμίας ἑνὸς Κέντρου Ἐκπαιδεύσεως νεοσυλλέκτων. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἀποστράτου ἀξιωματικοῦ Χωροφυλακῆς Θωμᾶ Πηλάγορα, διαμαρτυρομένου διὰ διακοπὴν συντάξεώς του. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν ἐκπροσώπων αὐτοκινητιστῶν Λαγκαδᾶ, ζητούντων τὴν μὴ συγχώνευσιν ἢ κατάργησιν τοῦ 86 Ἐπαρχειακοῦ Ταμείου Λαγκαδᾶ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν μονίμων ὑπαλλήλων τοῦ Κεντρικοῦ Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, ζητούντων ἀναγνώρισιν τῶν πρὸ τοῦ 1937 ἐτῶν ὑπηρεσίας των ὡς συντάξιμα. Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Θεσσαλονίκης, ζητεῖ τροποποίησιν τοῦ Α.Ν. 1836)51, συμφώνως πρὸς τὰς ἐν τῇ ἀναφορᾷ των ἀναγραφομένας ὑποδείξεις. Τὸ προσωπικὸν τοῦ Κ.Τ.Ε.Λ. Δράμας καὶ Θεσ)νίκης ζητεῖ ἀπαλλαγὴν τῶν ὑπαλλήλων του ἐκ τῆς ἐπιβληθείσης κρατήσεως 5% ἐπὶ τοῦ μισθοῦ των ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Ἐπικουρικῆς Ἀσφαλίσεως Ο.Ε.Α.Σ. Ὁ Δ. Παπασπηλιόπουλος συνταξιοῦχος Ἀνθυπομοίραρχος κάτοικος Πύργου ζητεῖ, ὅπως εἰς τὸ νέον ἐνοικιοστάσιον προστεθῇ διάταξις δι’ ἧς νὰ ἐπιστρέφωνται εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας οἰκήματα ἐνοικιασθέντα κατὰ τὴν περίοδον τῆς Κατοχῆς, λόγῳ ἀναγκαστικοῦ ἐκπατρισμοῦ τῶν εἰς ταῦτα ἐνοικούντων ἰδιοκτητῶν. Ὁ Πρόεδρος διαφόρων Σωματείων Ἀμαλιάδος ζητεῖ ἄμεσον ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 23–26–3 ἀπὸ 18–8–51 Ἀστυνομικῆς διατάξεως, περὶ ὁρισμοῦ χώρων σταθμεύσεως καὶ ἀφετηριῶν τῶν αὐτοκινήτων καὶ ρυθμίσεως τῆς κυκλοφορίας τῶν τροχοφόρων ἐν τῇ πόλει Ἀμαλιάδος χάριν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος τῶν πολιτῶν καὶ ἀποφυγὴν δυστυχημάτων. Ὁ Καθηγούμενος Πάτμου Μελέτιος διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην κατάργησιν θεσμοῦ Ἐπάρχων. Ὁ Σύλλογος ἀπόρων φυματικῶν Βόλου καὶ Περιχώρων, ζητεῖ ὅπως τὰ χορηγούμενα αὐτοῖς τρόφιμα παρέχονται εἰς τὸ ⅓ τῆς ἀξίας των. Τὸ Προσωπικὸν ἁλυκῶν τοῦ Κράτους διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι λῆψιν μέτρων προστασίας των παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ὁ Ἀγελαδοτροφικὸς κόσμος Ἀττικῆς διαμαρτύρεται διὰ τὴν καθορισθεῖσαν τιμὴν νωποῦ γάλακτος παρ’ Ἐπιτροπῆς κοστολογήσεως Ὑπουργείου Ἐμπορίου ἐπὶ ζημίᾳ συμφερόντων τάξεώς των καὶ ἐθνικῆς οἰκονομίας. Ἡ Ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Θεσσαλονίκης ζητεῖ ἄμεσον βελτίωσιν τῶν τιμῶν συγκεντρώσεως σιτηρῶν. Οἱ κάτοικοι Στεμνίτσης (Ὑψοῦντος) ζητοῦν παράτασιν τῆς θητείας τοῦ Εἰρηνοδικειακοῦ Παρέδρου πέραν τῆς 31 Δεκεμβρίου 1951. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην αὔξησιν τιμῆς εἰσητηρίων λεωφορείων καὶ ζητεῖ ἄμεσον κρατικοποίησιν τῶν ἀστικῶν συγκοινωνιῶν τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης. Οἱ Σύλλογοι ἐκτάκτων ὑπαλλήλων Α.Τ.Ε. (ΕΦ–ΕΞ) ζητοῦν ἴσην μεταχείρισίν των ὑπὸ τῆς ΑΤΕ μετὰ τοῦ λοιποῦ προσωπικοῦ της, ἐπαγγελματικὴν κατοχύρωσίν των ὑπὸ τῆς ΑΤΕ κλπ. Ὁ Ἁλιευτικὸς Σύνδεσμος Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται δι’ αὔξησιν ἐκφορτωτικῶν τιμολογίων κατὰ 25% κλπ. Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Σερρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι χορήγησιν πιστώσεως πρὸς συγκέντρωσιν τοῦ βάμβακος. Οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Νεστορίου Καστορίας ζητοῦν ἄμεσον χορήγησιν στεγαστικῶν ὑλικῶν πρὸς αὐτοστέγασίν των. Ὁ Σύνδεσμος Ἐργατῶν Ὑποδηματοποιῶν Πειραιῶς ζητεῖ ὑπογραφὴν νέας συλλογικῆς συμβάσεως κλπ. Ὁ Πρόεδρος τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Μεραμβέλου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἐπίλυσιν ζητημάτων ἀφορώντων τὸν θεσμὸν τῆς Ἀγροφυλακῆς. Οἱ ἐλαιοπαραγωγοὶ Ρεθύμνου, ζητοῦν ἄμεσον λῆψιν μέτρων προστασίας τοῦ ἐλαιολάδου. Ὁ Σύλλογος Ὀπτικῶν Καλαμῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. μελετωμένην εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ὀπτικῶν εἰδῶν. Ἡ πιστωτικὴ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἰωαννίνων, ζητεῖ ἄμεσον χορήγησιν παρ’ Ἀγροτικῆς Τραπέζης καλλιεργητικῶν δανείων ἐφετεινῆς περιόδου. Ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Φλωρίνης, διαμαρτύρεται ἐντονώτατα διὰ τὴν μὴ ἔγκρισιν εἰσέτι τῶν πιστώσεων καλλιεργητικῶν δανείων. (Ἀνακοινουμένων τῶν ἀναφορῶν τῶν Γεωργικῶν Ἑνώσεων περὶ ἐγκρίσεως πιστώσεων πρὸς χορήγησιν καλλιεργητικῶν δανείων καὶ πολλῶν βουλευτῶν ζητούντων τὸν λόγον, ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Ροδόπουλος παρατηρεῖ ὅτι κατόπιν τῆς ὁμαδικῆς αἰτήσεως πολλῶν βουλευτῶν περὶ ἐγγαφῆς των ἐπὶ τῶν ἀνακοινωθεισῶν ἀναφορῶν θὰ ἦτο σκόπιμον, ὅπως, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τοῦ ἀνωτέρω θέματος ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τοῦτο γίνεται ὁμοφώνως δεκτόν).

§3Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). Ὁ κ. Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «Περὶ ἐπεκτάσεως τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ Ν. Δ. 1306]49 καὶ διὰ τοὺς ἀκολούθους τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας». Ὁ κ. Ν. Κρασαδάκης (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «Περὶ ἐκποιήσεως τῶν ναυπηγουμένων βάσει τοῦ προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως Ἀκτοπλοϊκῶν Ἐμπορικῶν Πλοίων». Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «Περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1951–52 οἰκονομικὰ ἔτη (1944–45, 1945– 46, 1946–47, 1947–48, 1948–49, 1949– 50 καὶ 1950–51) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς, τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1951–52 (1.106.985.500). καὶ 2) «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1951–52 οἰκονομικὰ ἔτη (1944–45, 1945–46, 1946–47, 1947– 48, 1948–49, 1949–50 καὶ 1950–51) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1951–52» (557. 241.800). Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Ταμβακᾶς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ Ἐνοικιοστασίου καὶ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 845)1948 καὶ 1349)1949 νόμων καὶ χορηγήσεως ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τροποποίησιν αὐτῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Κουτσιμπὸς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως Κανονισμοῦ νοσηλείας καὶ περιθάλψεως τοῦ ἐκ φυματιώσεως πάσχοντος προσωπικοῦ τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων Σ.Ε.Κ. καὶ Σ.Π.Α.Π.»

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως,

§5Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ σκηναί, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν χθὲς εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν, ὑπῆρξαν ἐξαιρετικῶς θλιβεραί. Ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ σταθμίσῃ κάπως περισσότερον τὰς εὐθύνας της, ὅταν ἀπεφάσισε τὴν ἀπαγόρευσιν τοῦ συλλαλητηρίου τῶν Φοιτητῶν ἢ ἐὰν ἐνόμιζε, διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήσω, ὅτι τὸ συλλαλητήριον ἔπρεπε νὰ ἀπαγορευθῇ, ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὰς ἀναγκαίας ἐντολὰς—φοβοῦμαι μήπως ἔδωσε τὰς ἀντιθέτους—τὰς ἀναγκαίας ἐντολάς, ὅπως ἡ συμπεριφορὰ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν ἠπιωτέρα. Δὲν ἔπρεπεν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ἀναγκασθῇ ἡ Ἀστυνομία Πόλεων, εἰς ἐκπλήρωσιν ἐντολῶν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ εἰδικώτερον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ προβῇ εἰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἀποδοκιμάζονται καὶ ὑπ’ αὐτῆς ἀκόμη τῆς συνειδήσεως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διετάχθησαν νὰ τὰς ἐκτελέσουν. Εἶναι γνωστή, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἡ βαθεῖα ἐκτίμησις, τὴν ὁποίαν τρέφει ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ ἐκτιμήσεως, πρόκειται περὶ αἰσθήματος εὐγνωμοσύνης, τὸ ὁποῖον διέπει τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ εἰδικώτερον τοῦ Ἀθηναϊκοῦ λαοῦ, ἀπέναντι τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων καὶ δεσμοὶ ἀγάπης πραγματικοὶ ἔχουν συναφθῆ μεταξὺ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων καὶ τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς τὸ θέμα τὸ γενικώτερον, τὸ συνδεόμενον μὲ τὸν σκοπὸν τοῦ χθεσινοῦ συλλαλητηρίου, διότι δὲν νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ αἰφνιδιάσω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τὴν Κυβέρνησιν. Εἶμαι ἄλλως τε βέβαιος, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅλοι μας εἴμεθα σύμφωνοι, ὡς πρὸς τὸ γενικὸν θέμα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι διεπόμεθα ὅλοι, Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις ὑπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων, τῶν αἰσθημάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα συμπίπτουν πρὸς τὰ αἰσθήματα ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅμως, δὲν θὰ ἤθελον νὰ αἰφνιδιάσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐρωτήσω, ποῦ εὑρίσκεται τὸ θέμα τῆς Μεγαλονήσου Κύπρου. Ἀρκοῦμαι εἰς τὴν διατύπωσιν τῶν ἑξῆς δύο παρατηρήσεων: Πρῶτον, δὲν ἔπρεπεν, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως καὶ ἐπαναλαμβάνω ἐντονώτερον, διὰ τῆς ἀποφάσεώς της καὶ τῶν ἐντολῶν της ἡ Κυβέρνησις νὰ ὠθήσῃ τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων εἰς ἀντιδικίαν καὶ ἀντίθεσιν πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην. Καί, δεύτερον, ἔπρεπε νὰ σεβασθῇ περισσότερον τὴν Ἑλληνικὴν νεολαίαν καὶ δὴ τὴν νεολαίαν, ἡ ὁποία φοιτᾷ εἰς τὰ Πανεπιστήμια καὶ νὰ μὴ ὠθήσῃ τοὺς νέους διὰ τῶν ἐνεργειῶν της, διότι οἱ νέοι ἐξεδήλωσαν, ἔστω καὶ μὴ ὑπακούοντες εἰς τὴν ἐντολὴν τῆς ἀπαγορεύσεως τοῦ συλλαλητηρίου, τὴν ἁγνότητα τῶν ἐθνικῶν των αἰσθημάτων, δὲν ἔπρεπε νὰ ὠθήσῃ τοὺς νέους εἰς ἀντικρατικὰς ἐκδηλώσεις. Χρειάζεται μεγαλειτέρα προσοχή, ἀξιότιμοι κύριοι—ἀπευθύνομαι εἰδικώτερον εἰς τοὺς ἀπαρτίζοντας τὴν Κυβέρνησιν—ἀπέναντι τῆς νεολαίας. Εἰς ὥρας κρισίμους δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δημιουργῶμεν διὰ τῶν ἐνεργειῶν μας, εἴτε τῶν θετικῶν, εἴτε τῶν ἀρνητικῶν, εἰς τὴν ψυχὴν τῆς νεολαίας συμπλέγματα ἀντιθέσεως πρὸς τὸ Κράτος. Ἐφιστῶ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου. Ἄλλως τε, κύριοι συνάδελφοι, τὸ χθεσινὸν συλλαλητήριον, καθὼς γνωρίζω καὶ ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατὸν νὰ διαπιστώσω τὰ πράγματα, εἶχε μορφὴν ἀπολύτως νομιμόφρονα. Ἐκινήθη ἐν τῷ πλαισίῳ τῆς Ἐθνικῆς συνειδήσεως καὶ δὲν ἐσημειώθη οὐδεμία προσπάθεια, ὅπως ἐπεκταθῇ πέραν τοῦ σημείου ἐκείνου τῆς πόλεως, ὅπου πράγματι θὰ ἦτο ἠναγκασμένη ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν ὀργάνων της νὰ τὸ σταματήσῃ. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, πρὸ ὀλίγων μόλις μηνῶν, ἐπέτρεψεν ἀνάλογον συλλαλητήριον ἤ, ἐὰν δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, πιθανῶς νὰ τὸ ἀπηγόρευσεν, ἀλλὰ πάντως ἐξεδηλώθη καὶ μάλιστα ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Βενιζέλος, ἐξῆλθεν εἰς τὸν ἐξώστην τοῦ Ξενοδοχείου τῆς Μ. Βρεταννίας καὶ καθησύχασε τὰ πνεύματα τῶν νέων, ὅπως εἶχε καθῆκον καὶ μὲ ἀπόλυτον ἠρεμίαν διελύθησαν οἱ φοιτηταί. Δὲν νομίζω, ὅτι χθὲς θὰ ἐσημειοῦντο ἔκτροπα, δὲν νομίζω ὅτι ἦτο δυνατὸν ποτὲ ἡ ἁγνότης τῆς ψυχῆς τῶν Ἑλλήνων φοιτητῶν νὰ συνεδέετο μὲ πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ συνεβιβάζοντο μὲ τὴν Ἐθνικὴν ἀξιοπρέπειαν ἐφ’ ὅσον τοιαῦται πράξεις ἀπεκλείοντο ἢ ἐὰν ἐξεδηλοῦντο, θὰ εἶχεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς Ἀστυνομίας τὴν δυνατότητα νὰ τὰς ἐμποδίσῃ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἦτο δικαιολογημένη ἡ ἀπόφασις περὶ ἀπαγορεύσεως τοῦ συλλαλητηρίου ἢ καὶ ἐὰν ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν διὰ τὴν καταστολὴν μιᾶς τόσον ἁγνῆς καὶ ἀθῴας ἐκδηλώσεως τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας. Ἄλλωστε κ. βουλευταί, πρέπει ἐπὶ τέλους αἱ Κυβερνήσεις νὰ συνηθίσουν καὶ νὰ μάθουν, ὅτι ζῶμεν εἰς Δημοκρατίαν καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ παρεμποδίζεται ἡ ἐκδήλωσις τῆς Ἐθνικῆς βουλήσεως καὶ συνειδήσεως τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν καὶ δὴ τῶν νέων. (Χειροκροτήματα).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§7Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς Ἕλλην καὶ ὡς μέλος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, θεωρῶ στοιχειῶδες χρέος μου νὰ ἐκφράσω τὴν ζωηρὰν δυσφορίαν μου καὶ τὴν ἔντονον διαμαρτυρίαν μου διὰ τοὺς χθεσινοὺς βανδαλισμοὺς μερικῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων εἰς βάρος χιλιάδων Ἑλλήνων φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι εἰς στιγμὰς τόσον γνωρίμου διὰ τὴν φυλήν μας πατριωτικῆς ἐξάρσεως, διηρμήνευσαν χθὲς τὸ ὁμόθυμον αἴσθημα καὶ τὸν ἱερὸν πόθον ποὺ συνέχουν τὴν καρδίαν τοῦ Ἔθνους, τῆς Ἑνώσεως τῆς μαρτυρικῆς Κύπρου μετὰ τῆς Ἑλλάδος. Παρέστην αὐτόπτης μάρτυς τῶν λαβόντων χώραν ἐκτρόπων καὶ διεπίστωσα μὲ ὀδύνην καὶ ἀγανάκτησιν πόσον ἀδικαιολόγητος, διὰ νὰ μὴ εἴπω βάρβαρος, ἦτο ἡ συμπεριφορὰ πολλῶν ὀργάνων τῆς τάξεως ποὺ ἔπληττον χωρὶς οἶκτον νέας καὶ νέους τῆς Ἑλλάδος ποὺ ἐζητωκραύγαζον μὲ ἐνθουσιασμὸν ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως: Μὲ τὴν ζωηρὰν αὐτὴν διαμαρτυρίαν ἐπιθυμῶ, κύριε Πρόεδρε, πρῶτον μὲν νὰ διαδηλώσω τὰ αἰσθήματα συμπαθείας ποὺ συνέχουν, πιστεύω, ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν μας πρὸς τὰ ἀνυπεράσπιστα θύματα καὶ τὰ ἡρωϊκὰ τέκνα τῆς Ἑλλάδος, ποὺ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς ἀρξαμένης συζητήσεως τοῦ μεγάλου Ἐθνικοῦ αὐτοῦ θέματος εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὑπερησπίσθησαν τὴν δικαιοτέραν καὶ ἱερωτέραν Ἐθνικήν μας ὑπόθεσιν, δεύτερον δὲ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τιμωρήσῃ παραδειγματικῶς τοὺς ὑπευθύνους τῶν χθεσινῶν θλιβερῶν σκηνῶν. Δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδωσεν ἐντολὴν εἰς τὰ Ἀστυνομικὰ ὄργανα νὰ συμπεριφερθοῦν κατὰ τόσον ἀνοίκειον καὶ ἀχαρακτήριστον τρόπον πρὸς τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν μας εἰς μίαν Ἐθνικὴν καὶ πατριωτικήν της ἐκδήλωσιν. Δι’ αὐτὸ ἀναμένω τὴν ἀμείλικτον τιμωρίαν τῶν παρεκτραπέντων ὀργάνων ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία ἐλπίζω, ὅτι διὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ παράσχῃ σχετικὴν διαβεβαίωσιν εἰς τὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ζαννῆς ἔχει τὸν λόγον.

§9Ε. ΖΑΝΝΗΣ. Ὡς τελευταίως ἀπελευθερωθεὶς Ἕλλην, νομίζω ὅτι αἱ πράξεις, αἱ ὁποῖαι διεπράχθησαν ἀποτελοῦν προσβολήν. Διότι ἡ σπουδάζουσα νεολαία ἀποφασίσασα νὰ κατέλθῃ εἰς συλλαλητήριον, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐτίθετο ἐνώπιον τοῦ Ο.Η.Ε. ἐπισήμως ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς μας Ἀντιπροσωπείας τὸ ζήτημα τῆς ἑνώσεως τῆς Κύπρου μετὰ τῆς Ἑλλάδος ἀπετέλει ὑπέρτατον διὰ τὴν Πατρίδα καθῆκον, διαδηλοῦσα οὕτω τὸν διακαῆ πόθον ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν Ἑλλήνων ὑπὲρ τῆς ἑνώσεως τῆς Κύπρου μετὰ τῆς μητρὸς Ἑλλάδος. Ἡ στάσις τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων ὑπῆρξε πράγματι, ὅπως τὸ διεπίστωσα καὶ ὁ ἴδιος, βάναυσος καὶ ἀνήκουστος. Διὰ τοῦτο ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Δημ. Τάξεως, ὁ ὁποῖος εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ δώσῃ τὰς δεούσας ἐντολὰς διὰ τὴν ἐπιβολὴν αὐστηρῶν κυρώσεων εἰς τὰ εὐάριθμα, εὐτυχῶς ὄργανα, τῆς τάξεως, τὰ ὁποῖα συμπεριεφέρθησαν κατὰ τρόπον ἀνήκουστον ἐναντίον τῆς νεολαίας.

§10Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Εἶναι γνωστός, κ. συνάδελφοι, ὁ γενικὸς πόθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Κύπρον καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ θέμα ἔχει ἀνακινηθῆ καὶ διεθνῶς. Εἰς τὰ χθεσινὰ γεγονότα εἶναι ἀνάγκη, συνεπῶς, νὰ διακρίνωμεν τὴν σφοδρὰν ἐπιθυμίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ Ἕλληνες, τὸν τρόπον ἐκδηλώσεως αὐτῆς καὶ τὸν τρόπον τῆς ἀντιδράσεως τῶν Ἀστυνομικῶν ὀργάνων. Εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς ἐκδηλώσεις ἡ σπουδάζουσα νεολαία καὶ τοῦτο τὸ ἐξεδήλωσεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν εἰς τὰ Πανεπιστήμια, συμφώνως πρὸς ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω τῆς Ἀστυνομικῆς Ἀρχῆς. Ἡ ἐντύπωσίς μας ἦτο, ὅτι θὰ περιωρίζοντο ἐκεῖ αἱ ἐκδηλώσεις καὶ ὅτι δὲν θὰ ἐγένετο ἀπόπειρα διαδηλώσεως εἰς τὰς ὁδοὺς τῆς πρωτευούσης. Γνωρίζετε ὅτι ὁ καλλίτερος τρόπος τοῦ νὰ ἀνακινηθῇ τὸ ζήτημα καὶ νὰ τύχῃ τῆς καλυτέρας δυνατῆς ἀντιμετωπίσεως διεθνῶς, εἶναι νὰ μὴ προσδώσωμεν ἔννοιαν ἀντιδικίας πρὸς μίαν μεγάλην σύμμαχον δύναμιν, μετὰ τῆς ὁποίας μᾶς συνδέουν ἱεροὶ δεσμοὶ τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸ παράδειγμα ἄλλων λαῶν νὰ γίνῃ ἐν Ἑλλάδι καλλιέργεια ἀντιβρεττανικοῦ πνεύματος. Εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ συγκρατήσῃ τὰς τοιαύτας ἐκδηλώσεις, διότι δὲν εἶναι πάντοτε κύριοι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν πρωτοβουλίαν. Καὶ ἄλλα στοιχεῖα πιθανὰ νὰ παρεισφρήσουν καὶ νὰ τονίσουν συνθήματα τὰ ὁποῖα νὰ ἑρμηνευθοῦν, ὡς μία ἐχθρότης, τοῦ δημοσίου φρονήματος τῆς Ἑλλάδος ἐναντίον τῆς Μεγάλης Βρεττανίας. Διὰ τοῦτο, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν διαδηλώσεις εἰς τὰς ὁδοὺς τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἴχομεν μείνει μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πράγματι δὲν θὰ ἐγένετο τοιοῦτον τι. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ, μέχρι τοῦ σημείου νὰ μεταχειρισθοῦν βίαν ὑπερβαίνουσαν τὰ ὅρια τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα, ὑπάρχει ἀπόστασις. Πράγματι ἐσημειώθησαν, ὡς ἔλαβον καὶ ὁ ἴδιος ἀντίληψιν, ἀτοπήματα ἀστυνομικῶν ὀργάνων ἐναντίον νέων ἀνηκόντων εἰς τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν, διὰ τὰ ὁποῖα θλίβομαι ἰδιαιτέρως. Τοιαῦται διαταγαὶ δὲν ὑπῆρξαν, καὶ δὲν ἔπρεπε ποτὲ νὰ δοθῇ μία ἔννοια, τρόπον τινά, ἀντιδικίας τῆς ἀστυνομικῆς ἀρχῆς πρὸς τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν, τῶν φοιτητῶν. Εἶναι φυσικὸν οἱ νέοι καὶ οἱ φοιτηταί, ζωηρότερον νὰ ἐκφράζουν τὰ αἰσθήματά των καὶ τὰ μέσα τοῦ νὰ παρεμποδίσωμεν ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶχον τὸν κίνδυνον νὰ παρεξηγηθοῦν θὰ ἔπρεπε νὰ ἦσαν ἀνάλογα πρὸς τὴν κοινωνικὴν τάξιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκουν καὶ πρὸς τὴν ζέσιν τοῦ φρονήματος τοῦ ἐθνικοῦ τῶν Ἑλλήνων φοιτητῶν. Ἔπρεπε νὰ ἦσαν ἤπια. Δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ καταφύγωμεν εἰς βιαιότητας. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει σημασίαν, εἶναι ἡ προσπάθεια τοῦ Κράτους νὰ μὴν ἐπιτρέψῃ νὰ γίνουν ἐκδηλώσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ παρεξηγηθοῦν. Διέταξα συνεπῶς ἀνακρίσεις καὶ ἐζήτησα τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν τῶν ὀργάνων, τὰ ὁποῖα παρεξετράπησαν. Δὲν γνωρίζω διατί μερικὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα κατελήφθησαν ἀπὸ ἓν αἴσθημα κακίας, τρόπον τινά, ἐνῷ ἀντιδικία εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ μεταξὺ τοῦ Σώματος τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων καὶ τῆς σπουδαζούσης νεολαίας. Ὁ πόθος εἶναι γενικός. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸν ἴδιον πόθον ἔχουν, ὄχι μόνον οἱ φοιτηταί, οἱ ὁποῖοι ἐξεδήλωσαν τὰ φρονήματά των, ἀλλὰ καὶ τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων. Συνεπῶς δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ θυμώσουν μερικὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα διὰ τὰς ἐκδηλώσεις τῶν φοιτητῶν. Θλίβομαι δέ, διότι παρουσιάσθησαν τοιαῦτα συμπτώματα, τὰ ὁποῖα οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ προΐδῃ, διότι δὲν ὑπῆρχεν αἴσθημα ἀντιδικίας. Πρόκειται προφανῶς περὶ παρεξηγήσεως, εἴτε διότι οἱ νέοι ἴσως πλέον θερμόαιμοι, πιθανὸν νὰ εἶπον μίαν λέξιν περισσότερον ἢ ἐξεσφενδόνισαν μερικὰ τεμάχια ξύλων ἐναντίον ἀστυνομικῶν. Οἱ ἀστυνομικοὶ δὲν θὰ ἔπρεπεν εἰς τοιαύτας περιπτώσεις νὰ χάνουν τὴν ψυχραιμίαν των. Πρέπει νὰ στέκωνται ὡς ὄργανα ἠρεμίας καὶ τάξεως, χωρὶς θυμοὺς καὶ χωρὶς τάσεις ἀντιδικίας πρὸς τοιαύτας ἐκδηλώσεις ἐθνικοῦ περιεχομένου. Συμφωνῶ συνεπῶς μετὰ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων. Γίνονται ἀνακρίσεις. Θὰ ἐπιβληθοῦν κυρώσεις, ὥστε νὰ μὴ ἐμφανισθοῦν ἄλλοτε τοιαῦται ὑπερβολαὶ καὶ ὑπερβασίαι. (Χειροκροτήματα).

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§12Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι συμφωνεῖ μὲ τοὺς προλαλήσαντας. Λυποῦμαι, ἀλλὰ πρέπει νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν συνεφώνησε μαζί μου. Συνεφώνησε μὲ τοὺς ἄλλους δύο ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων. Ἐγὼ τὴν εὐθύνην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἐπιρρίψω εἰς τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων. Ἔχομεν προηγούμενα. Καὶ ἐμνημόνευσα τὸ προηγούμενον τῆς Κυβερνήσεως Βενιζέλου πρὸ ἓξ περίπου μηνῶν. Καὶ τότε ἡ Κυβέρνησις ἔδωσεν ὡρισμένας ὁδηγίας, ἀλλ’ ὅμως αὐτὸς οὗτος ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, παρηκολούθησε μόνος—καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὤφειλε νὰ παρακολουθήσῃ μόνος τὰ γεγονότα καὶ νὰ προλάβῃ τὰς τυχὸν παρεκτροπὰς—τότε, λέγω, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, παρηκολούθησε μόνος τὴν κίνησιν τῶν φοιτητῶν καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ Ξενοδοχείου τῆς Μεγάλης Βρεττανίας καὶ καθησύχασε τοὺς φοιτητάς. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσω τὴν εὐθύνην εἰς πέντε ἢ δέκα ἀστυνομικὰ ὄργανα, διότι ἀναμφισβητήτως μέσα εἰς τὸ σύνολον τῶν ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων, θὰ ὑπάρχουν καί τινες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν ψυχραιμίαν τὴν πρέπουσαν. Μεταξὺ ὅλων τῶν κοινωνικῶν ὁμάδων, μεταξὺ ὅλων τῶν ἐπαγγελμάτων ὑπάρχουν καὶ ἄνθρωποι ὀξύθυμοι καὶ ἄνθρωποι ψύχραιμοι. Δὲν ἔπρεπεν αἱ ἐντολαί, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν νὰ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν. Δὲν τὰς γνωρίζω, ἀλλὰ γνωρίζω τὰ ἀποτελέσματα. Ἐὰν δὲν ἐπενέβαινεν, ὅπως ἐπενέβη ὁμαδικῶς, ἡ Ἀστυνομία, ἐπὶ τῇ βάσει ὡρισμένων ἐντολῶν, εἰς τὴν ἀπόκρουσιν τῆς κινήσεως τῶν φοιτητῶν καὶ δὴ εἰς τὴν ἀπόκρουσιν μιᾶς πράξεως ἱερᾶς, ὅπως εἶναι ἡ κατάθεσις τοῦ στεφάνου καὶ ὅπως εἶναι ὁ Ἐθνικὸς Ὕμνος καὶ ἐὰν εἶχεν ὁδηγίας νὰ παρακολουθήσῃ ἁπλῶς καὶ νὰ παρεμποδίσῃ τὰς ἐκτροπάς, καὶ ὄχι νὰ προκαλέσῃ αὐτὴ τὰς ἐκτροπάς, δὲν θὰ ἐσημειοῦντο τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα, καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐχαρακτήρισεν ὡς θλιβερά. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν ἄποψιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν γενικωτέραν τοποθέτησίν μας ἀπέναντι τοῦ προβλήματος τῆς μεγαλονήσου Κύπρου. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν ἄποψίν του, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γεννηθῇ ἐν Ἑλλάδι πνεῦμα ἀντιβρεττανικόν, καὶ οὔτε θὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ γεννηθῇ, διότι εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ὁ φιλελεύθερος λαὸς τῆς Μεγάλης Βρεττανίας θὰ ἀντιληφθῇ τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἀπέναντι τοῦ ἐξ ἴσου φιλελευθέρου Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ καὶ ἀσχέτως αὐτοῦ, δὲν εἶναι αἱ στιγμαὶ τοιαῦται, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἀνάπτυξις μιᾶς ἀντιβρεττανικῆς ψυχολογίας. Δὲν θὰ ἀνεπτύσσετο ὅμως, κύριε Πρόεδρε καὶ ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι, ἡ ἀντιβρεττανικὴ ψυχολογία, ἐὰν δὲν ἐπενέβαινεν ἡ Ἀστυνομία. Διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Ἀστυνομίας προκαλοῦνται τὰ πάθη. Διὰ τῶν σκηνῶν αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν, ὑπάρχει κίνδυνος νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἀτμόσφαιρα ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ διπλωματικὴν τὴν σταδιοδρομίαν καὶ διπλωματικὴν τὴν σκέψιν, λέγει πολὺ ὀρθῶς ὅτι πρέπει νὰ ἀποτρέψωμεν. Ἀκριβῶς δι’ αὐτῶν τῶν ἐπεμβάσεων, ὅπως ἦτο ἡ ἐπέμβασις ἡ χθεσινή, ὑπάρχει ὁ κίνδυνος νὰ δημιουργηθῇ καὶ ἐν Ἑλλάδι μία ψυχολογία, τῆς ὁποίας ἡ δημιουργία πρέπει ὁπωσδήποτε, ἀξιότιμοι κύριοι, χάριν τοῦ τόπου, ἀλλὰ καὶ χάριν τῆς ἀλληλεγγύης ὅλων τῶν ἐλευθέρων Κρατῶν τοῦ κόσμου, νὰ ἀποτραπῇ. Διαστέλλομεν, λοιπόν, μεταξὺ των τὰ δύο ζητήματα. Τὸ πρῶτον εἶναι ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἀντιβρεττανικῆς ψυχολογίας. Συμμερίζομαι ἀπολύτως τὴν ἄποψιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ πράξωμεν πᾶν τὸ δυνατόν, διὰ νὰ ἀποτρέψωμεν τὴν δημιουργίαν τοιαύτης ἀντιβρεττανικῆς ψυχολογίας. Καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ποιοῦμαι ἔκκλησιν καὶ πρὸς τὴν νεολαίαν, ἡ ὁποία φοιτᾶ καὶ πρὸς ὅλους τοὺς Ἕλληνας, ὅπως συγκρατήσουν τὴν σκέψιν των, ὅπως ἀφήσουν, βεβαίως, τὴν καρδίαν των ἐλευθέραν ἀπὸ ἀπόψεως θετικῶν ἐκδηλώσεων, ἀλλὰ συγκρατήσουν τὴν σκέψιν των εἰς οἱανδήποτε ἐκδήλωσιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο ἀρνητικὴ καὶ ἐχθρική. Ἐξ ἄλλου ὅμως, ὑπάρχει τὸ ἕτερον θέμα, τῆς εὐθύνης τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐντολάς, τὰς ὁποίας ἔδωσε. Κατ’ ἐμὲ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν διαδήλωσιν. Δεύτερον, καὶ ἐὰν τὴν ἀπηγόρευεν, ἔπρεπε νὰ δώσῃ ἐντολὴν ὅπως ἡ ἀνυπακοὴ αὐτὴ τῶν φοιτητῶν, ἀνυπακοὴ ὀφειλομένη εἰς ἕνα ἁγνὸν πατριωτικὸν αἴσθημα, τύχῃ ἀντιμετωπίσεως ἀναλόγου, ἀναλόγου ὄχι ὅπως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πρὸς τὴν κοινωνικὴν των τάξιν—διότι ἡ φράσις αὐτή, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι ἦτο ἀτυχὴς—ἀλλὰ ἀναλόγου πρὸς τὴν ἡλικίαν των καὶ τὴν ἁγνότητα τῶν αἰσθημάτων τῆς Ἑλληνικῆς νεολαίας. (Χειροκροτήματα).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§14Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἤμην παρὼν ὅταν ἐδημιουργήθη τὸ θέμα. Ἐκ τῆς συζητήσεως συνάγω ὅτι ἐλέγχεται ἡ Κυβέρνησις, διὰ τὴν στάσιν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων κατὰ τὴν χθεσινὴν διαδήλωσιν τῶν φοιτητῶν. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἔγκειται εἰδικῶς εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν στάσιν δηλαδὴ τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως. Ἐὰν θὰ ἐγένετο ἔλεγχος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι οὗτος πολὺ εὐρύτερος καὶ γενικώτερος. Ἡ διαχείρισις τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, τόσον εἰς τὸν Ὀργανισμὸν ὅσον καὶ ἐδῶ, δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον. Καὶ εἰς τὰ δύο σημεῖα ἐπιδιώκομεν νὰ δημιουργῶμεν ἐντυπώσεις ἁπλῶς, χωρὶς πραγματικῶς νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο κατ’ οὐσίαν. Διὰ τῶν ἐντυπώσεων αὐτῶν, εἴτε εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν εἴτε εἰς τὸν Ο.Η.Ε., κινδυνεύομεν νὰ ματαιώσωμεν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, ἢ νὰ τὴν ἀναβάλωμεν ἐπ’ ἀόριστον, μὲ τὴν ἀνάθεσίν της εἰς ἕνα ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος δὲν γνωρίζω πότε θὰ φθάσῃ εἰς συγκεκριμένα συμπεράσματα. Ἀφ’ ἑτέρου, ἐν τῷ πνεύματι παροχῆς ἱκανοποιήσεώς τινος, εἰς τὴν ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην, δημιουργοῦμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι προβαίνομεν εἰς διαφόρους ἐνεργείας εἰς τὸν Ο.Η.Ε., ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν, τὰς ὁποίας ἐπιτρέπομεν ἀρχικῶς, διὰ νὰ τὰς ἀναστέλλωμεν ἔπειτα φθάνοντες καὶ εἰς τὴν τιμωρίαν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἀφοῦ ὅμως προηγουμένως σπάσουν μερικὰ κεφάλια ἐνθουσιώντων ἀπὸ ἁγνὸν πατριωτισμὸν νέων, τῆς ἐλπίδος τοῦ Ἔθνους. Τὰ πράγματα αὐτὰ ἀποδεικνύουν ὅτι ἡ διαχείρισις ἐν συνόλῳ τοῦ ζητήματος γίνεται ἄνευ θάρρους. Ἢ ἔπρεπε τὸ ζήτημα νὰ κριθῇ ὑπὸ ἄλλας συνθήκας, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶχε ζητηθῆ, ἢ, ἅπαξ τεθέν, ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ κατὰ διάφορον τρόπον. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, εἴτε εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν διὰ τῶν φοιτητῶν, εἴτε εἰς τὸν Ο.Η.Ε., νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὸ πρόβλημα αὐτὸ ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ δημιουργῆται θόρυβος, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ ἀντιμετωπίζεται τοῦτο οὐσιαστικῶς. Διὰ τῆς ὁδοῦ ποὺ ἀκολουθεῖται δημιουργεῖται κατάστασις, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προκληθοῦν κίνδυνοι ἀντιθέσεως πρὸς τὴν φίλην καὶ σύμμαχον, καθ’ ὃν τρόπον ἀφῆκε νὰ ἐννοηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Εἶμαι ὅμως ἥσυχος, ὅτι παρὰ τὰς Κυβερνητικὰς ταλαντεύσεις, τοιοῦτος κίνδυνος ἀποκλείεται διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἠμπορεῖ νὰ ἀναπτύσσεται ἀντιξενικὸν πνεῦμα εἰς τὰς Μεσοανατολικὰς Χώρας, εἰς Χώρας, δηλαδή, ὅπου τὸν ὑπερεθνικισμὸν ἐκμεταλλεύεται ἡ Κόμινφορμ. Αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναπτυχθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι οἱ Ἕλληνες εἴμεθα ὥριμοι καὶ ἰσορροπημένοι διὰ νὰ μὴ παρασυρώμεθα. Ἐπανέρχομαι ὅμως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει μὲ τὸ συλλαλητήριον. Ἐὰν ἔφθασεν ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ, ὅτι θὰ διαλύσῃ τὸ συλλαλητήριον διὰ τῆς βίας καὶ ἐὰν ἐσημειώθησαν ἐκδηλώσεις βίας ἀστυνομικῶν, ὅπως ἐλέχθη, αὐτὰ εἶναι λεπτομέρειαι ἀπορρέουσαι ἐκ τῆς κακῆς διαχειρίσεως τοῦ ζητήματος καὶ ἐδῶ καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος. Αἱ ἐνέργειαι αὗται τῆς Κυβερνήσεως ἀποδεικνύουν ἔλλειψιν θάρρους καὶ δημιουργοῦν ζητήματα, ἐκεῖ ὅπου δὲν ἔπρεπε νὰ δημιουργοῦνται. Καὶ αἱ ἐνέργειαι αὗται εἶναι συνέπειαι τοῦ πνεύματος, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἤλεγξα καὶ τὸ ὁποῖον ἀφήνει ἡ Κυβέρνησις νὰ διαποτίζῃ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως. Διότι εἰς τὰ ὄργανα τῆς τάξεως δίδεται ἡ κατεύθυνσις τῆς ἐπιεικείας καὶ τῆς ἀνοχῆς ἔναντι τῶν κομμουνιστῶν καὶ τῆς αὐστηρότητος εἰς τὰ ἄλλα ζητήματα. Κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν τὰ ὄργανα τῆς τάξεως δὲν γνωρίζουν πῶς νὰ ἐκδηλωθοῦν διὰ νὰ εἶναι συνεπῆ πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός των, κατὰ τὴν Κυβερνητικὴν ἀντίληψιν. Αὐτὸ ὀφείλει, νομίζω, νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ μόνον ἐπὶ τοιαύτης βάσεως θὰ παρεδεχόμην ἐγὼ ἐν προκειμένῳ τὸν ἔλεγχον αὐτῆς. Καὶ νομίζω ἀκόμη ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ταῦτα ὑπ’ ὄψει της, θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν κατ’ ἐμὲ ἐξ αἰτίας τῶν ἀστόχων ἐνεργειῶν της, τρωθεῖσαν Κυπριακὴν ὑπόθεσιν. (Χειροκροτήματα).

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Γαβριηλίδης ἔχει τὸν λόγον.

§16Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ χθεσινὸν ἐπεισόδιον, οὔτε νὰ χαρακτηρίσω τὴν συμπεριφορὰν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, συμπεριφορὰν ποὺ εἶναι πάρα πολὺ γνωστὴ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. (Φωναί, διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς δεξιᾶς—κωδωνοκρουσίαι).

§17Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Δὲν ἔχει δικαίωμα αὐτὸς ν’ ἀσχολῆται μὲ ζητήματα τοῦ Ἔθνους.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὕβριν κατὰ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων δὲν δεχόμεθα καὶ ὅποιος εἶναι διατεθειμένος νὰ ὑβρίσῃ τὴν Ἀστυνομίαν Πόλεων, δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὁμιλῇ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Παρακαλῶ, Κύριε Πρόεδρε, νὰ ζητήσητε ἀπὸ τὸν ἀγορητὴν νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν φράσιν του, ἐὰν προέβη, δέν ἤκουσα καλῶς, ἀλλὰ βλέπω τὴν ἀντίδρασιν τῶν κ. κ. βουλευτῶν, εἰς γενικοὺς χαρακτηρισμοὺς τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων.

§19Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Μόνον διὰ τὴν πολιτοφυλακήν σας ἠμπορεῖτε νὰ τὰ λέγετε αὐτά.

§20Τ. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΟΣ. Σεῖς εἶσθε ὑπόλογοι ἔναντι τοῦ Ἔθνους καὶ τὰ χέρια σας στάζουν αἷμα.

§21Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν προέβην εἰς κανενὸς εἴδους χαρακτηρισμόν, ὅσον καὶ ἐὰν φωνάζουν οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι τῆς δεξιᾶς. Εἶπα μόνον σαφῶς, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ χαρακτηρίσω τὴν στάσιν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων, ἀλλά, ὅτι πρόκειται νὰ ἀσχοληθῶ, μὲ ἕνα ζήτημα ἐθνικόν, ποὺ συγκινεῖ τόσο τὶς δικές μας καρδιὲς ..... (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§22Γ. ΡΟΥΜΑΝΗΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἐμπαιγμόν, τὸν ὁποῖον τὸ Σῶμα δὲν εἶναι διατεθειμένον ν’ ἀνεχθῇ.

§23Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Ἀπευθύνομαι πρὸς τοὺς ἡγέτας τοῦ Ἑλληνικοῦ Συναγερμοῦ καὶ τοὺς παρακαλῶ νὰ προστατεύσουν τὸν λόγον, διότι ἡ συμπεριφορά των δὲν εἶναι... (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§24Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνακαλέσῃ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγῃ τέτοια πράγματα, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι γνώριμα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδήλωσεν, ὅτι δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§26Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἔδωσα σαφῶς ἐξηγήσεις εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν κ. Κανελλόπουλον καὶ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει ὁ κ. Κανελλόπουλος νὰ ἐπέμβῃ διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν ὁμιλίαν μου. Δὲν ἠθέλησα κἂν νὰ χαρακτηρίσω τὴν συμπεριφορὰν τῶν ἀστυνομικῶν ὀργάνων.

§27Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐζήτησα νὰ διευκρινισθῇ ἦτο τοῦτο, ἐὰν ἐλέχθη φράσις γενικεύουσα τὴν κακὴν κρίσιν περὶ τοῦ Σώματος Ἀσφαλείας ὀνομαζομένου Ἀστυνομία Πόλεων. Ἠκούσθη ἡ φράσις, ὅτι ἡ συμπεριφορὰ αὐτὴ τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων εἶναι γνωστή. Τὴν φράσιν αὐτήν, ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν, ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε οὔτε σεῖς νὰ δεχθῆτε, οὔτε ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. (Χειροκροτήματα).

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶπεν, ὅτι δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα.

§29Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως τὸ ἀνακαλεῖ.

§30Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ σοβαρὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε τόσον θόρυβον καὶ ὅλην αὐτὴν τὴν συζήτησιν. Ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα αὐτό; Εἶναι τὸ ζήτημα τῆς Κύπρου, εἶναι ἕνα ἐθνικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον, ὅπως εἶπα, ἐξ ἴσου συγκινεῖ καὶ ἡμᾶς, ὅπως συγκινεῖ καὶ σᾶς. Εἶναι τὸ ζήτημα 300.000 Ἑλλήνων, ποὺ ζητοῦν τὴν ἕνωσιν. Νομίζω, ὅταν τίθεται καὶ συζητεῖται τὸ ζήτημα τῆς Κύπρου, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὅλοι νὰ ἱστάμεθα προσοχῇ διὰ νὰ παρακολουθοῦμε τὸ ζήτημα αὐτό, διότι εἶναι ζήτημα κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικόν, διὰ τὸ ὁποῖον παλεύει ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἐδῶ ἐλέχθη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς ἀντιδικίαν μὲ τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν καὶ λέγω ἐγώ, ὅτι δὲν ἐζητήσαμεν καὶ δὲν θέλομεν νὰ ἔλθωμεν εἰς ἀντιδικίαν μὲ τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν, ἀλλὰ τὸ νὰ ζητοῦμεν τὸ δίκαιόν μας εἶναι ἀντιδικία πρὸς μίαν χώραν, ἡ ὁποία δὲν σκέπτεται, ὅτι ὁλόκληρος ὁ πληθυσμὸς τῆς Κύπρου εἰς πανηγυρικὸν δημοψήφισμα ἐψήφισε διὰ τὴν ἕνωσίν του μὲ τὴν Ἑλλάδα; Οὔτε οἱ φοιτηταὶ ἐπρόκειτο νὰ ἔλθουν εἰς ἀντιδικίαν, ἤθελαν ἁπλῶς νὰ ἐκδηλώσουν τὸν ἐθνικὸν πόθον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ τὸν διαλαλήσουν πέρα ἀπὸ τὰ Ἑλληνικὰ σύνορα, νὰ φθάσῃ ὁ πόθος αὐτὸς εἰς τὸν ΟΗΕ, διὰ νὰ καταλάβουν, ὅτι δὲν εἶναι μόνον οἱ Ἕλληνες τῆς Κύπρου, ἀλλ’ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος ζητεῖ καὶ θέλει τὴν ἕνωσιν τῆς Κύπρου. Νά, γιατί λέγω, ὅτι ἐδῶ πρέπει νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς Κύπρου. Τώρα φταίει ἡ Κυβέρνησις, φταίει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ποὺ ἔδωσε κακὲς ἐντολὲς ἢ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ποὺ δὲν κατενόησαν τὰς ἐντολὰς καὶ ἐνήργησαν ὡς ἐνήργησαν; Ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπεν, ὅτι ἔδωσεν ἐντολὰς διὰ νὰ τιμωρηθοῦν τὰ ὄργανα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐξετράπησαν. Διατὶ δὲν διεμαρτυρήθησαν οἱ ἀξιότιμοι βουλευταὶ μὲ τὴν φράσιν αὐτὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὅταν εἶπα ἐγώ, ὅτι δὲν θέλω κἂν νὰ χαρακτηρίσω αὐτὴν τὴν συμπεριφοράν, ξεσηκώθηκε ὁλόκληρη αὐτὴ ἡ πτέρυξ τῆς δεξιᾶς; Διὰ νὰ τεθῇ σωστὰ τὸ ζήτημα, πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ βγάλῃ μίαν πανηγυρικὴν ἀπόφασιν διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν νὰ τὴν ἐκλαϊκεύσωμεν μέσα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ συνέδρια, μὲ διαδηλώσεις, μὲ συλλαλητήρια, ὄχι ἀντιβρεταννικά, ἀλλὰ φιλικά, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ πόθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψίς μας, καθαρὰ ἐθνικὴ καὶ κανένας δὲν δύναται νὰ τὴν θίξῃ ὅσο καὶ ἂν φωνάζῃ.

§31Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς τῆς ἀριστερᾶς ἠθέλησεν ἁπλῶς νὰ ἐλέγξῃ τὴν συμπεριφορὰν τῶν ὀργάνων τῆς Ἀστυνομίας ἔναντι τῶν διαδηλωτῶν φοιτητῶν, ὁ ἔλεγχος εἶναι ἐλεύθερος, δέον μόνον νὰ ἀσκῆται μὲ εὐπρέπειαν καὶ ἀντικειμενικότητα. Πάντως, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θὰ ἐξετάσῃ ἐὰν καὶ μέχρι ποίου σημείου παρεξετράπησαν τὰ ὄργανα τῆς τάξεως καὶ θὰ λάβῃ τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα. Ἀλλ’ ὁ κ. βουλευτὴς ἐπεξετάθη καὶ περαιτέρω καὶ ἐκάλεσε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν νὰ ἐκδηλώσῃ διὰ συλλαλητηρίων τὴν ἀξίωσίν του διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Κύπρου. Εἶναι γνωστή, κύριοι βουλευταὶ καὶ ὁμόφωνος ἡ γνώμη καὶ ὁ πόθος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ τούτου ζητήματος, ὡς καὶ ἡ στάσις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων. Ἐξεδηλώθη δὲ ἐπανειλημμένως, ὥστε νὰ μὴ παρίσταται ἀνάγκη θορυβωδῶν παροτρύνσεων. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ, μέχρι τοῦ νὰ ἐπιδιώκεται ἡ λύσις ἑνὸς ἐθνικοῦ ζητήματος διὰ τῶν δρόμων καὶ τῶν συλλαλητηρίων, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Εἰς τὴν χώραν μας καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἐπικρατεῖ ἀπόλυτος ἐλευθερία, οἵα οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον ὑφίσταται εἰς ἄλλας χώρας. (Χειροκροτήματα). Συνεπῶς, σεβαστὴ εἶναι ἡ ἐκδήλωσις τῶν ἐθνικῶν αἰσθημάτων ὡς καὶ ὁ ἐνθουσιασμὸς τῶν νέων σπουδαστῶν ἐπίσης δὲ καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου, ἡ ὁποία προστατεύεται ἐνταῦθα δι’ ὅλους, ἀνεξαρτήτως τῶν φρονημάτων των. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν ἔχει, οὔτε δύναται, οὔτε θέλει νὰ ἔχῃ διάφορον γνώμην ἀπὸ τὸν ὁμόφωνον πόθον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος φρονεῖ, ὅτι ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τούτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ διὰ συλλαλητηρίων καὶ ἀνευθύνων διαδηλώσεων ἀλλὰ διὰ τῆς διπλωματικῆς ὁδοῦ τῶν διαπραγματεύσεων καὶ τῆς συνεννοήσεως μετὰ τῆς συμμάχου χώρας μετὰ τῆς ὁποίας μᾶς συνδέουν ἄρρηκτοι δεσμοὶ φιλίας ἐκ παραδόσεως καὶ κοινῶν ἰδεωδῶν καὶ ἀγώνων. Παρακαλῶ, συνεπῶς, τὴν Βουλὴν νὰ μὴ εἰσέλθῃ εἰς τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διεξάγει τόσῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον τοῦτο εὑρίσκεται εἰς λεπτοτάτην φάσιν. Ταῦτα εἶχα νὰ παρατηρήσω, ὥστε ἐὰν ἤθελε κανεὶς νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ κρίνῃ τὴν στάσιν τῆς Ἀστυνομίας ἔναντι τῶν φοιτητῶν, οἱ ὁποῖοι ἐξεδήλωσαν τὰ φρονήματά των διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Κύπρου, ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ, ἀλλὰ παρακαλῶ καὶ τὸ τονίζω, ν’ ἀποφευχθῇ ἡ ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ Κυπριακοῦ συζήτησις διότι αὕτη μᾶλλον βλάβην παρὰ ὠφέλειαν θὰ προκαλέσῃ. (Χειροκροτήματα).

§32Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος τόσον ἐνθουσιωδῶς ὡμίλησεν διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Κύπρου, ἠθέλησε νὰ μᾶς δείξῃ, ὅτι ἡ ψυχή του πλημμυρεῖ ἀπὸ ἐθνικὰ αἰσθήματα. Ὅταν ὅμως πρὸ ὀλίγου ἀνεγνώσθη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ἡ ἀναφορὰ τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Βορειοηπειρωτικοῦ ἀγῶνος, δὲν εὑρῆκε μίαν λέξιν διὰ νὰ καυτηριάσῃ τὰς ὠμότητας καὶ τὰ θηριώδη κακουργήματα, τὰ ὁποῖα διαπράττονται εἰς βάρος τῶν Ἑλλήνων τῆς Βορείου Ἠπείρου, ἀπὸ τὸ τυραννικὸν καθεστὼς τοῦ Χότζα. Ὅπως ἐπίσης δὲν εὑρῆκε μίαν λέξιν διαμαρτυρίας διὰ τὴν κατακράτησιν ὑπὸ τῶν Βουλγάρων τῆς Ἑλληνικωτάτης περιοχῆς τῆς Ἀνατολικῆς Ρωμυλίας. (Χειροκροτήματα). Δὲν ἦτο ὅμως δυνατὸν νὰ πράξῃ διαφορετικά. Ὅ,τι λέγει καὶ ὑποστηρίζει, ἀπηχεῖ τὴν φωνὴν τῶν αὐθεντῶν του εἰς τοὺς ὁποίους δουλεύει πιστά. Ἦτο, λοιπόν, περιττὴ ἡ ἐπίδειξις ἐκ μέρους του πατριωτικῶν αἰσθημάτων. Ἂς γνωρίζῃ δὲ ὅτι οὐδένα πλέον δύναται νὰ ἐξαπατήσῃ. (Χειροκροτήματα).

§33Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διὰ ν’ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὴν δευτερολογίαν τοῦ κ. Κανελλοπούλου καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἔχω νὰ προσθέσω τὰ ἑξῆς: Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τοῦ Κυπριακοῦ ζητήματος, βεβαίως θὰ ἔλθῃ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ γίνῃ συζήτησις ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν οὔτε ἡ Ἀντιπολίτευσις οὔτε ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἐγείρουν τὸ ζήτημα, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον δὲν ἔχουν τερματισθῆ αἱ διεξαγόμεναι συνομιλίαι εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ἀπουσιάζουν καὶ ὁ Ὑπουργὸς καὶ ὁ Ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐκ τῆς αἰθούσης αὐτῆς καὶ ἐκ τῆς Ἑλλάδος. Ὅταν θὰ ἐπέλθῃ ἡ στιγμή, θὰ γίνῃ συνεννόησις διὰ τὴν διεξαγωγὴν συζητήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον θέμα, ὅτι εἰς ἄλλην στιγμὴν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνεφανίσθη καὶ ὡμίλησεν εἰς τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι τοῦτο ἔγινεν ὑπὸ ἄλλας προϋποθέσεις. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καὶ μάλιστα χθές, τὸ νὰ δοθῇ ὑπόνοια ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὑποκινεῖ διαδηλώσεις ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ δίκαια ἐπὶ τῆς Κύπρου, νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ὀλεθρία παρεξήγησις καὶ βλαβερά. Ἐπίσης τὸ νὰ ἐμφανισθῇ, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν μέσῳ τῶν διαδηλωτῶν, ὁμιλῶν πρὸς τοὺς φοιτητὰς δὲν νομίζω, ὅτι τοῦτο θὰ συνετέλει εἰς τὴν εὐόδωσιν ἑνὸς σκοποῦ καὶ θὰ ἠδύνατο τοῦτο μᾶλλον νὰ δημιουργήσῃ βλάβην. Διὰ τοῦτο ἀπέφυγον νὰ ἤμην παρὼν καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὑπεύθυνον ἐν τῷ συνόλῳ του. Ἐὰν ὄργανά τινα ἔχασαν τὴν ψυχραιμίαν των καὶ ἐν δεδομένῃ στιγμῇ ἀνταπήντησαν κατὰ τρόπον τὸν ὁποῖον δὲν ἔπρεπε νὰ μεταχειρισθοῦν, τοῦτο δὲν βαρύνει ὁλόκληρον τὸ Σῶμα. Ὡρισμένα ὄργανα δὲν ἐπετρέπετο νὰ μεταχειρισθοῦν τὰ globs ἐναντίον τῆς σπουδαζούσης νεολαίας, διότι ἡ σπουδάζουσα νεολαία, ὅπως εἶπον καὶ πρότερον, ἀποτελεῖ μίαν τάξιν χωριστήν, ἡ ὁποία διακρίνεται διὰ τὴν θερμότητα τῶν ἐθνικῶν της αἰσθημάτων καὶ τὴν θερμότητα τῶν ἐκδηλώσεών της. Καὶ τὰ ἀστυνομικὰ ὄργανα ἔπρεπε, κατόπιν τῶν τοιούτων ἐκδηλώσεων, νὰ μὴ ἀντιδικήσουν πρὸς τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν. Εἴμεθα σύμφωνοι ἐπ’ αὐτοῦ. Εἶναι σύμφωνος καὶ ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας, ὁ ὁποῖος μοῦ ὑπέβαλε σχετικὴν ἀναφορὰν καὶ θὰ ἀναμείνῃ τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως. Θὰ ἐπιβάλω δὲ ποινὰς ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παρεξετράπησαν. (Χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν μεταλλωρύχων Εὐβοίας.

§35Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, καθ’ ἣν ἀπουσίαζεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Ἐργασίας, ἦλθε πρὸς συζήτησιν, ἐξ ἀφορμῆς, κατατεθείσης ἐρωτήσεως, τὸ ζήτημα τῆς ἀναβαθμίσεως τῆς κατηγορίας τῶν ἐργαζομένων μεταλλωρύχων, διότι ὡς διεπιστώθη κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην καὶ ὡς προκύπτει καὶ ἀπὸ τὰς ἀναφοράς, αἱ ὁποῖαι σήμερον συζητοῦνται, οἱ μεταλλωρύχοι λαμβάνουν σήμερον 22.000 δραχμάς, δηλαδὴ ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ ἡμερομίσθιον τοῦ ἀνειδικεύτου ἐργάτου ἐπιφανείας, ἐνῷ προπολεμικῶς ὑπῆρχε σχέσις τῶν ⅔ πρὸς τὰ 3)3 μεταξὺ τοῦ ἡμερομισθίου τοῦ ἀνειδικεύτου ἐργάτου ἐπιφανείας καὶ τοῦ ἡμερομισθίου τοῦ μεταλλωρύχου. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνεγνώρισεν τὸ δίκαιον τοῦ αἰτήματος τῶν μεταλλωρύχων καὶ εἶπεν, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας πρόκειται νὰ εἰσαγάγῃ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ρυθμίζεται τὸ ζήτημα τῆς νέας διαβαθμίσεως διαφόρων κατηγοριῶν ἐργαζομένων. Σήμερον ἐπαφελοῦμαι τῆς παρουσίας τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, ἀφ’ ἑνὸς διὰ νὰ ἐρωτήσω πότε θὰ κατατεθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο καὶ ἀφ’ ἑτέρου διὰ νὰ τοῦ ἀπευθύνω μίαν φορὰν ἀκόμη ἔκκλησιν ὅπως δι’ οἱουδήποτε τρόπου ἀρθῇ ἡ ἐξόφθαλμος ἀδικία τῆς μισθοδοσίας τῶν μεταλλωρύχων, τῶν ὁποίων ἡ ἀναδιαβάθμισις εἶναι ἄσχετος πρὸς τὸ ὄντως μέγα θέμα τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, διότι πρόκειται νὰ ἀποδοθῇ σχετικὴ δικαιοσύνη, Δηλαδὴ καὶ ἐντὸς ἀκόμη τῶν πενιχρῶν σημερινῶν πλαισίων, νὰ λάβουν οἱ μεταλλωρύχοι θέσιν καλυτέραν ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔχουν σήμερον, λόγῳ τοῦ εἴδους τῆς προσφερομένης ἐργασίας καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι καὶ εἰς τὸ παρελθὸν ἐλάμβανον 70 δραχ. ἡμερομίσθιον ἔναντι 40 δραχμῶν τῶν ἀνειδικεύτων ἐργατῶν ἐπιφανείας.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Ταμβακᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§37Θ. ΤΑΜΒΑΚΑΣ. Ἐπωφελοῦμαι καὶ ἐγὼ τῆς παρουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου ζητήματος τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς συμβάσεως ἐργασίας τῶν σκληρῶς ἐργαζομένων μεταλλωρύχων. Εἰς παρομοίαν ἐρώτησίν μας δὲν παρίστατο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ δὲ παριστάμενος κ. Ὑπουργὸς τοῦ συντονισμοῦ μᾶς ἔδωσεν μίαν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ χαρακτηρίσω ὡς λίαν ἀόριστον καὶ μάλιστα μέχρι τοῦ σημείου, ποὺ ἠναγκάσθη συνάδελφος νὰ ἀναφωνήσῃ τὴν γνωστὴν παροιμίαν «ζῆσε Μάη νὰ φᾷς τριφύλλι». Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας δὲν θὰ εἶναι ἀόριστος καὶ ἐλπίζω ὅτι τὸ δίκαιον αἴτημα τῶν μεταλλωρύχων, τὸ ὁποῖον ἐθέσαμε τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα, θὰ λυθῇ πάραυτα ἐὰν ὁ ἴδιος ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μὲ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου του ἐπισκεφθῇ τοὺς τρωγλοδύτας αὐτοὺς τῶν μεταλλείων, ὁπότε, θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἄμεσος θὰ εἶναι ἡ λύσις καὶ οὐχὶ ἀοριστολόγος.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Ἀρβανιτάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§39Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀναγνωρίζει τὴν δικαίαν ἀπαίτησιν τῶν μεταλλωρύχων καὶ ὅτι θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα κατὰ τὴν γενικὴν διαρρύθμισιν τῶν μισθολογικῶν ζητημάτων. Θὰ ἤθελα σήμερον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ὅτι πρέπει καὶ ἐπιβάλλεται τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ λυθῇ δι’ Ὑπουργικῆς ἀποφάσεως, ὅπως συμβαίνῃ εἰς πλείστας περιπτώσεις ὅταν ζητήματα τοιαῦτα χρήζουν εἰδικῆς μεταχειρίσεως. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμείνουν καὶ δὲν γνωρίζομεν μέχρι πότε θὰ ἀναμένουν νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ οἱ μεταλλωρύχοι, οἱ ὁποῖοι σήπονται ὑπὸ τὴν γῆν καὶ λαμβάνουν μόνον 22.000 δρχ. ἡμερησίως. Εἶναι ἐντροπὴ διὰ τὸ Κράτος νὰ μεταχειρίζεται τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καὶ παρακαλῶ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα δι’ ὑπουργικῆς ἀποφάσεως καὶ ὄχι ὅταν θὰ λυθῇ τὸ μισθολογικὸν ζήτημα.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βογιατζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§41Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀπορίας ἄξιον πῶς οἱ ἐργαζόμενοι αὐτοὶ ὑπὸ τόσον σκληρὰς συνθήκας εὑρίσκονται συνεχῶς καὶ εἶναι παρὰ τὸ πλευρὸν γενικῶς τῆς Ἑλλάδος ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐνστερνίζεται τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια τῆς φυλῆς μας. Ἐάν, κ. Πρόεδρε, φαντασθῇ κανεὶς οἰκογενειάρχην μὲ 5, 6, 10 παιδιά, νὰ εὑρίσκεται συνεχῶς ἐπὶ 8 ὧρες καὶ πλέον, μέχρι τὴ μέση εἰς τὸ νερὸ μὲ μεροκάματο 22.000 δρχ. ἡμερησίως, θὰ ἀντιληφθῇ ἐνώπιον ποίας τραγῳδίας εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν ζητοῦν μεροκάματα ἀλλά, ἀμοιβὰς ὑψηλοτέρας πολύ. Ζητοῦν μίαν δικαίαν ρύθμισιν τῆς ἐργασίας των καὶ τῆς ἀμοιβῆς των. Καὶ προπολεμικῶς ἄλλωστε, οἱ ὀρύκται μὲ τοὺς μπαζαδόρους, εἶχον μίαν σεβαστὴν διαφορὰν ἡμερομισθίου ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἐργάτας. Σήμερον, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, οὗτοι ἔχουν ἐξισωθῆ μὲ τοὺς ἄλλους. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ παρεμβληθοῦν ὡς ἐμπόδιον αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις. Δὲν νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ ἐπίσης θέμα γενικωτέρας οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως τὸ ζήτημα. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἦτο ἁρμοδιότητος καθαρῶς Ἐπιθεωρητοῦ ἐργασίας. Ἡ διαφορὰ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε ἐπιλυθῇ ἀπὸ αὐτὸν καὶ νὰ μὴ ἀπασχολῇ σήμερον τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ὑπουργόν. Νομίζω κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἤδη θὰ εἴχατε δώσει τὰς ἐντολὰς ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ ὁδηγήσουν εἰς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§43Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα ποὺ μᾶς ἀπασχολεῖ εἶναι ἐξαιρετικῆς πράγματι σοβαρότητος καὶ κοινωνικῆς καὶ ἐθνικῆς σημασίας. Εἶναι γενικὸν βεβαίως, κύριοι, τὸ θέμα τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργαζομένων, εἰδικώτερον ὅμως τὸ τῶν μεταλλωρύχων καὶ λιγνιτωρύχων, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐτονίσθη, ἐπαρκῶς καὶ χαρακτηριστικῶς ἐργαζόμενοι μέσα εἰς τὰς ὑπογείους στοὰς τῶν μεταλλείων, ὑπὸ τὰς δυσχερεστέρας συνθήκας, λαμβάνουν ἀποδοχὰς ἁπλῶς ἀνειδικεύτου ἐργάτου, δηλαδὴ 22.000 δρχ. ἀντιμετωπίζοντες, ὄχι μόνον τὴν κρατικὴν ἀστοργίαν, ἀλλὰ πρὸ παντὸς τὴν ἀσυδοσίαν τῶν οἰκονομικῶς παντοδυνάμων μεταλλευτικῶν ἡμεδαπῶν ἢ ξένων τελευταίως μεταλλευτικῶν ἐπιχειρήσεων Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἰδίου αὐτοῦ ζητήματος, σοβαρωτάτου ἔχοντος σημασίαν, ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν τὴν τελευταίαν καὶ ἐξέθεσα τοὺς σοβαρωτάτους καὶ σπουδαιοτάτους λόγους, οἱ ὁποῖοι ὑπαγορεύουν τὴν δικαιοτέραν μεταχείρισιν τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰ ὑπόγεια μεταλλευτικὰ ἔργα. Δυστυχῶς ὅμως οὐδεμία τότε ἐλήφθη μέριμνα. Ἐπανέρχομαι λοιπὸν σήμερον, διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ χειριζομένου τὰ θέματα αὐτὰ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, καὶ νὰ τονίσω τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην λήψεως ἑνὸς οἱουδήποτε προστατευτικοῦ μέτρου, ὑπὲρ αὐτῶν λαμβανομένων ὑπ’ ὄψει καὶ τῶν γενικωτέρων δυσχερειῶν ὑφ’ ἃς διαβιοῦν. Νομίζω, κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, ὅτι ἕνα τελεσφόρον μέσον ἱκανοποιήσεως τοῦ τόσον δικαίου αἰτήματος τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, τῶν κυριολεκτικῶς δυστυχισμένων καὶ ἐξαθλιωμένων οἰκονομικῶς εἶναι ἡ παροχὴ ἑνὸς ἐπιδόματος ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας, ἵνα εἴμεθα σύμφωνοι καὶ πρὸς τὸν νόμον «περὶ προσθέτων ἀμοιβῶν». Νὰ γίνῃ δηλαδή, ὅτι ἔγινε τὸν Φεβρουάριον διὰ τοὺς ἐργάτας τσιμεντοβιομηχανίας. Ἐπιβάλλεται καὶ σήμερον ἡ λῆψις τοῦ μέτρου αὐτοῦ διὰ τοὺς ἐν λόγῳ ἐργάτας, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι καὶ εἰς ὅλας τὰς ξένας χώρας ὑπάρχει εἰδικὸν ἐπίδομα προσθέτου ἀμοιβῆς «ἀνθυγιεινῆς ἐργασίας» διὰ τοὺς ἐργάτας τῆς λεγομένης «βαρειᾶς βιομηχανίας». Μόνον ὅσοι—κ. Ὑπουργὲ—ἐγνώρισαν τὸ δρᾶμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἐργαζομένων μέσα στὶς στοές, ὑπὸ τὰς γνωστὰς συνθήκας, μόνον αὐτοὶ θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν σοβαρότητα τοῦ θέματος ποὺ ἀπασχολεῖ τοὺς 10.000 ἐργάτας—σκλάβους καὶ νὰ ἀναγνωρίσουν τὸ μεγάλο δίκηο των καὶ τὸ ἀκλόνητον ἠθικὸν ἔρεισμα τῆς ἀξιώσεώς των. Ἂς ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἐπὶ πλέον, ὅτι τὸ πρόσθετον ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον ζητοῦμε νὰ τοὺς παράσχετε, θὰ φαλκιδεύσητε ἀπὸ τὰ μεγάλα ἔξοδα τῶν μεταλλευτικῶν ἐπιχειρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐχρηματοδοτήθησαν μὲ τεράστια ποσὰ ἀπὸ τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἔχει τὸν λόγον.

§45Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Εἶναι πράγμα ἐκπληκτικὸν πῶς μία τάξις ἐργατῶν, ἡ ὁποία ἔχει βαρυτάτην ἀληθῶς ἐργασίαν κατέληξε σήμερον νὰ ἀμοίβεται ὀλιγώτερον ἀπὸ τὰς ἄλλας. Ἐνῶ εἰς ὅλας τὰς χώρας οἱ μεταλλωρύχοι εὑρίσκονται εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τῶν κοινωνικῶν δυνάμεων καὶ ἀμοίβονται ἀναλόγως, δὲν γνωρίζω διὰ ποίους λόγους ἐδῶ εὑρίσκονται, ἀπὸ ἀπόψεως διεκδικήσεως τῶν συμφερόντων των εἰς ἥσσονα μοῖραν. Προπολεμικῶς δὲν ὑπῆρχον βεβαίως κλαδικαὶ συμβάσεις ποὺ νὰ ἐρύθμιζον τὰς σχέσεις αὐτῶν, διὰ τοῦτο ἡ περίπτωσις τῶν μεταλλωρύχων εἶναι μία ἀπὸ τὰς περιπτώσεις ποὺ αἱ σχέσεις μεταξὺ τῶν ἐργατῶν καὶ ἐργαζομένων πρέπει νὰ ρυθμίζωνται διὰ τῆς ἀπ’ εὐθείας συνεννοήσεως ἢ δι’ ἀπ’ εὐθείας συγκρούσεως τῶν δύο αὐτῶν καὶ τὸ Κράτος νὰ παρεμβάλεται ὡς διαιτητής. Εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν μεταλλωρύχων βλέπω, ὅτι τὸ Κράτος πρέπει νὰ παρεμβαίνῃ προκαταβολικῶς διὰ νὰ ἐξυψώσῃ τὸ ἐπίπεδον τῶν ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κατορθώσει νὰ ἔχουν καμμίαν σύμβασιν. Θὰ εὐχαριστήσω, λοιπόν, τοὺς κ. συναδέλφους, διότι μοῦ ἔδωσαν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀντιληφθῶ τὴν τραγικὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ἐργάται αὐτοί. Θὰ παρακαλέσω ὅμως νὰ μὴ ἀποδίδεται ἡ εὐθύνη εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τοὺς παραπέμπει εἰς συλλογικὰς συμβάσεις, ἡ ὁποία εἶναι φυσικὸν νὰ ἀποτελῇ κἄποιαν παραπομπὴν εἰς τὸ μέλλον, διότι διὰ τῆς ἀναφορᾶς των ζητοῦν νὰ καταργηθοῦν αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις. Ἐπειδὴ ὅμως ἀπουσίαζον ἐγώ, ὁ δὲ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ εἶδε τὴν ἀναφοράν, εἶδε τὴν ἐρώτησιν καὶ ἐγνώριζε, ὅτι εἶναι ἐπὶ θύραις ἡ κατάθεσις τοῦ νομοθετήματος, τοῦ ἀναφερομένου εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν σχέσεων τῆς ἐργασίας, ἦτο φυσικὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπίκειται ἡ κατάθεσις τοῦ νομοσχεδίου. Δύναμαι ὅμως νὰ πληροφορήσω ἀπόψε τοὺς ἀξιοτίμους ἐρωτῶντας, ὅτι πράγματι καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναμένεται ἡ λύσις τοῦ ζητήματος διὰ τῆς συλλογικῆς συμβάσεως. Πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅτι τὸ ἀνθυγιεινὸν τῆς ἐργασίας καὶ τὸ εἶδος αὐτῆς εἰς τὴν προκειμένην ἐπιτρέπει ἢ μᾶλλον ἐπιβάλλει τὴν διαφοροποίησιν τῆς ἐργασίας. Βεβαίως, εἰς ἄλλας βιομηχανίας τὰ πραγματικὰ ἡμερομίσθια εἶναι πολὺ μεγαλύτερα ἀπὸ τὰ τῶν μεταλλωρύχων καὶ τοῦτο διότι ἡ τοποθέτησις τοῦ παραγομένου προϊόντος των εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν παρουσιάζει τόσην εὐχέρειαν, ὅσην παρουσιάζει ἡ τῶν ἄλλων ἐμπορευμάτων. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει, ὅτι δύναται νὰ παραταθῇ ἡ κατάστασις. Δὲν νομίζω, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους δὲν δύναμαι νὰ ἀναφέρω ἐὰν εἶναι σκόπιμος ἡ πραγματοποίησις τοῦ εἰσοδήματος ἐλευθέρων ἐργατῶν. Ἐγὼ πάντως δηλῶ, ὅτι θὰ κάμω ὅ,τι εἶναι δυνατὸν τὸ καλύτερον καὶ θὰ εἰσηγηθῶ εἰς τοὺς συναδέλφους μου τὴν ἔκδοσιν ἀποφάσεως βάσει τοῦ νόμου 28)1944 ἡ ὁποία ν’ ἀναπροσαρμόζῃ τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι πάσης ὑποστηρίξεως.

§46Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κρατοῦμεν ὑπὸ σημείωσιν τὴν ὄντως ἱκανοποιητικὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας καὶ ἀναμένομεν τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποσχέσεως.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρὰ πολλῶν βουλευτῶν κατετέθη ἡ ἑξῆς πρότασις: Πρὸς τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Οἱ ὑπογεγραμμένοι βουλευταὶ τῶν καπνοπαραγωγικῶν περιφερειῶν παρακαλοῦμεν, ὅπως λόγῳ τῆς κρισίμου θέσεως εἰς ἣν εὑρίσκεται τὸ καπνικὸν ζήτημα προβῆτε εἰς τὴν σύστασιν Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Ἀθῆναι 23 Νοεμβρίου 1950 Οἱ προτείνοντες βουλευταί. Λ. Ἰασονίδης, Κ. Ἀλεξανδρίδης, Κ. Βενέτης, Π. Κάβδας, Δ. Θεοχαρίδης, Κ. Δημόπουλος. Ν. Μάρτης, Α. Θεολογίτης, Λ. Λυμπέρης, Γ. Ξυνόπουλος, Λ. Λαμπριανίδης, Λ. Κουτσοπέταλος, Ε. Κοθρῆς, Δ. Μανέντης, Κ. Μπέλλας Μ. Στεφανίδης, Γ. Σπυρόπουλος, Χ. Σκουτέρης, Σ. Κότσιανος, Γ. Τζώρτζης, Κ. Χριστόπουλος, Ι. Διαμαντόπουλος, Β. Τσαπόγας, Ε. Μπακλατζῆς, Γ. Γεωργιάδης, Φετὰ Ὀγλοῦ Ὀσμὰν Νουρῆ, Δ. Χατζηγάκης, Ε. Δασκαλάκης, Γ. Τσουδερός, Ν. Ἀσκούτσης, Γ. Μόδης, Ν. Κουπαροῦσος, Ι. Χρυσοχόος. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ δέχεται τὴν σύστασιν τῆς προτεινομένης Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς;

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Γ. Βογιατζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου ἐργοληπτῶν Καρδίτσης, διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Αὐτονόμου Οἰκοδομικοῦ Ὀργανισμοῦ Ἀξιωματικῶν κ.λ.π., ἀπευθυνομένης πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα Δημ. Ἔργων, Ἐθν. Ἀμύνης, Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν.

§50Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου Ἐργοληπτῶν Καρδίτσης, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διότι εἰς τὸν μελετώμενον Ὀργανισμὸν διὰ τὴν ἀπόκτησιν στέγης Ἀξιωματικῶν προβλέπεται ἡ λῆψις ποσοστῶν τὰ ὁποῖα κατέβαλον αὐτοὶ διὰ τὰ ἐκτελεσμένα ἔργα ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Στέγης Ἀξιωματικῶν καὶ οὐχὶ τοῦ Ἀσφαλιστικοῦ του Ὀργανισμοῦ. Ἡ ἀπόκτησις στέγης εἶναι ἡ συμπαθεστέρα τῶν ἐπιδιώξεων, ὅταν πρόκειται κυρίως ὑπὲρ ὑπαλλήλων, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ νὰ γίνωνται κρατήσεις ἄλλης κατηγορίας ἐργαζομένων νομίζω ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορά. Παρακαλῶ ὅπως διαγραφῇ ἡ διάταξις δι’ ἧς χορηγοῦνται ποσοστὰ εἰς τὸν Ὀργανισμὸν τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ τὰ ποσοστὰ αὐτὰ διατεθοῦν εἰς τὸ Ταμεῖον Ἐργοληπτῶν ὡς συνήθως.

§51Χ. ΕΥΕΛΠΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶχε καταρτισθῆ πέρυσι, δὲν ἐπροχώρησεν οὔτε πρόκειται νὰ προχωρήσῃ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Ἀλιπράντης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Συνδέσμου ἰδιοκτητῶν ἀκινήτων Πειραιῶς καὶ τῶν ὑποστάντων ζημίας κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα, ζητοῦντος ἄμεσον ἐφαρμογὴν τῆς συμβάσεως 1937, ἐπέκτασιν τοῦ Ἠλεκτρικοῦ Σιδηροδρόμου Πειραιῶς κλπ., ἀπευθυνομένης πρὸς τὰ Ὑπουργεῖα Συγκοινωνιῶν, Οἰκονομικῶν καὶ Παιδείας.

§53Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Χωρὶς τὴν ἐλπίδα ἱκανοποιήσεως τῆς ἀναφορᾶς, ἀπαναφέρω τὴν αἴτησιν τῶν θυμάτων τοῦ βομβαρδισμοῦ Πειραιῶς. Θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι καὶ πέρυσιν ἐγένετο μακρὰ συζήτησις εἰς τὸ Σῶμα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Διὰ τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους τίποτε δὲν ἔγινε μέχρι σήμερον, ἐνῷ δι’ ἰδιώτας μεμονωμένους μὴ ἔχοντας ἀνάγκην βοηθείας, πολλὰ ἐγένοντο, ὅπως π.χ. ἡ χορήγησις δανείων δι’ ἀνέγερσιν πολυκατοικιῶν ἀπὸ ἄτομα, ἢ δι’ ἀγορὰν οἰκοπέδων. Ἐγὼ μεταφέρω τὸν πόνον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ στραφῇ ἡ προσοχὴ τοῦ Σώματος πρὸς τὰ ἐρείπια τοῦ Πειραιῶς.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Κατσαφάδος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§55Γ. ΚΑΤΣΑΦΑΔΟΣ. Ὁ Πειραιεὺς κατὰ τὸν πόλεμον ἦτο ὁ στόχος τοῦ βομβαρδισμοῦ καὶ αἱ ζημίαι τὰς ὁποίας ὑπέστη τεράστιαι. Ἡ τάξις τῶν ἐργατῶν καὶ ἐπαγγελματιῶν, ἡ ὁποία ἐπλήγη ἰδιαιτέρως ἀπὸ τοὺς βομβαρδισμούς, οὐδεμίας μερίμνης ἔτυχε μέχρι σήμερον. Ἡ βοήθεια τοῦ σχεδίου Μάρσαλ καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἐδόθη εἰς ἀνθρώπους οἱ ὁποῖοι οὐδέποτε ἐπλήγησαν. Ἐπιμένω ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν, νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις διατὶ δὲν ἐλήφθη μέριμνα διὰ τοὺς πληγέντας εἰς Πειραιᾶ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Πετραπουλάκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§57Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εἰς τοὺς πληγέντας εἰς τὸν Πειραιᾶ, δὲν ἐδόθη μέχρι σήμερον οὐδεμία βοήθεια. Ὁ βομβαρδισμὸς τῆς 11–1–44 προὐκάλεσε πλέον τῶν 1.500 θυμάτων. Θέλω νὰ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ θελήσῃ νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Θέλω ἐπίσης ν’ ἀναφέρω τὴν διαμαρτυρίαν τοῦ Πειραιωτικοῦ λαοῦ ἐπὶ τοῦ συγκοινωνιακοῦ ζητήματος. Ἡ σύμβασις τῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρείας ἀναφέρει τὰς ὑποχρεώσεις καὶ τὰ δικαιώματα αὐτῆς. Αὕτη ὅμως ἱκανοποιεῖ μόνον τὰ δικαιώματά της καὶ οὐδέποτε ἐκπληροῖ τὰς ὑποχρεώσεις της. Ἡ σύμβασις κάμνει μνείαν διὰ τὴν τοποθέτησιν τρόλεϋ—μπὰς εἰς τὴν Φρεατίδα. Πλὴν ὅμως, οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἔδειξεν ἡ Ἑταιρεία μέχρι σήμερον διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποχρεώσεώς της ταύτης. Σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ φαινομένου, μία περιοχὴ τοῦ Πειραιῶς, ἡ περιοχὴ τῆς Φρεατίδος, ἡ ὁποία κατὰ τὴν πολὺ παλαιοτέραν περίοδον ἤκμαζε, νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν συγκοινωνίαν καὶ νὰ εἶναι ἔρημος. Ἡ Ἑταιρία Μεταφορῶν ἠθέλησε νὰ διεκδικήσῃ τὰ δικαιώματά της, ὅπου ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία ἐδημιούργησε προϋποθέσεις καλάς, ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν σύμβασιν εἰς βάρος τῶν ἐλευθέρων ἐπαγγελματιῶν. Ἡ σύμβασις κάμνει μνείαν διὰ τὴν συγκοινωνίαν τῆς Φρεατίδος μὲ τρόλεϋ–μπάς. Δυστυχῶς, οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἔδειξεν ἡ ἑταιρεία. Πρέπει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ ἀξίωσις τῶν κατοίκων τοῦ Πειραιῶς. Διὰ τὰ λοιπὰ σημεῖα τῶν αἰτημάτων τῆς πόλεως τοῦ Πειραιῶς, ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψιν τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Παιδείας διὰ τὴν ἐπίλυσίν των.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Σαββόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§59Ε. ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀείμνηστος Μάρξ, τοῦ ὁποίου θαυμασίους ἐκπροσώπους ἔχομεν τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ἔχωμεν ἐνταῦθα, ἀνέπτυξε μίαν θεωρίαν ὅτι ὁ κομμουνισμὸς ἐπεκτείνεται εἰς τὰς ἐξαθλιωμένας τάξεις. Ἐὰν λοιπὸν θέλωμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ κομμουνισμοῦ, πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ἐργατικὴν τάξιν τοῦ Πειραιῶς διότι ὁ Πειραιεὺς ἀποτελεῖ τὴν ἐργατικὴν κυψέλην. Οὐδεμία φροντὶς καὶ στοργὴ ἐλήφθη διὰ τὸν Πειραιᾶ. Οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ζητοῦν βοήθειαν, δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν χρυσοκανθάρων, τῶν πλουσίων. Εἶναι πτωχοὶ ἐπαγγελματίαι κατοικοῦντες εἰς τὰς λαϊκὰς συνοικίας τοῦ Πειραιῶς. Παρακαλῶ τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. Ὑπουργοὺς νὰ δείξουν ἐθνικὴν καὶ χριστιανικὴν κατανόησιν διὰ τοὺς συμπολίτας μου.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Ντεντιδάκης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§61Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι, ἐξέθεσαν τὸ ζήτημα καὶ θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν πρέπει νὰ δείξῃ ἐνδιαφέρον διὰ τὰ συγκοινωνιακὰ ζητήματα Πειραιῶς. Ἡ Ἑταιρεία Μεταφορῶν κατήργησε τρεῖς γραμμὰς τοῦ Πειραιῶς χωρὶς νὰ δώσῃ ἐξήγησιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Τὰς δύο τὰς κατήργησεν ἀπὸ τὸ 1937, τὴν γραμμὴν Φρεατίδος τώρα. Ἡ συνοικία αὐτὴ εἶναι πολυπληθὴς καὶ πρέπει, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀκόμη ἡ ἐπίγειος γραμμή, νὰ τοποθετήσῃ ἡ ἑταιρεία σύρματα διὰ νὰ ἀρχίσῃ τροχιοδρομικὴ συγκοινωνία εἰς τὴν γραμμὴν Φρεατίδος ἢ τοὐλάχιστον νὰ βάλῃ τρόλεϋ —μπᾶς.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπαμαντέλλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§63Κ. ΠΑΠΑΜΑΝΤΕΛΛΟΣ. Οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι ἀνέπτυξαν μὲ ἀρκετὴν σαφήνειαν τὰ θέματα τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς. Πῶς ἐπλήγη ἡ πόλις τοῦ Πειραιῶς εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ὅλον τὸν κόσμον, ἐπικαλοῦμαι δὲ καὶ ἐγὼ τὴν μέριμναν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν πόλιν τοῦ Πειραιῶς ἡ ὁποία, ἐλπίζω, θὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν της.

§64Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριοι Βουλευταί, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ποὺ ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν, ὠχλήθην διὰ τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας τῆς Φρεατίδος. Ἡ σύμβασις τοῦ 1937 μεταξὺ Δημοσίου καὶ ἑταιρείας κατήργει τὰς δύο ἄλλας γραμμὰς καὶ ἑπομένως τὴν γραμμὴν Φρεατίδος ἀφορᾷ κυρίως ἡ ἐρώτησις. Ἡ γραμμὴ αὐτὴ κατὰ τὸν πόλεμον ὑπέστη τοιαύτας καταστροφάς, ὥστε νὰ καταστῇ ἀχρησιμοποίητος καθὼς καὶ ἡ ὁδός. Ἡ ἑταιρεία κληθεῖσα παρ’ ἐμοῦ ἰσχυρίσθη, ὅτι δὲν ἐπισκευάζει τὴν γραμμὴν αὐτήν, διότι τὸ δημόσιον δὲν τῆς παρέχει τὸ συνάλλαγμα διὰ νὰ εἰσαγάγῃ ὑλικά, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν γραμμῶν. Ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς ἑταιρείας δυνατὸν νὰ εὐσταθῇ ἀπὸ ἀπόψεως συμβάσεως, ἀλλὰ δὲν δικαιολογεῖται εἰς τὸ νὰ μὴ θέτῃ εἰς κίνησιν λεωφορεῖα καὶ δι’ αὐτό, κατόπιν ἐπιμονῆς μου, ἀπεφασίσθη, ἵνα ἡ συγκοινωνία τῆς Φρεατίδος ἐκτελεῖται μὲ τρόλεϋ–μπὰς μέχρι Πασαλιμανίου καὶ ἐκεῖθεν διὰ κιτρίνων λεωφορείων θὰ μεταφέρωνται οἱ ἐπιβάται μέχρι Φρεατίδος. Ἡ ἐφαρμογὴ θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ αὔριον, ἴσως ἀπὸ Δευτέρας, διότι θὰ ἐλέγξω τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συμφωνίας αὐτῆς.

§65Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Ἡ μεταφορὰ τῶν ἐπιβατῶν ἀπὸ τὸ τρόλεϋ–μπὰς εἰς τὸ αὐτοκίνητον θὰ εἶναι δύσκολος, ἰδίως ἐν ὥρᾳ χειμῶνος. Ἡ καλυτέρα λύσις θὰ ἦτο νὰ τεθοῦν κίτρινα αὐτοκίνητα κατ’ εὐθεῖαν ἀπὸ τὸν ἠλεκτρικὸν σταθμὸν μέχρι Φρεατίδος.

§66Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ἐμελέτησα τὸ ζήτημα ἐπιτοπίως. Ἡ ἐπέκτασις τῶν ἠλεκτρικῶν ὀχημάτων μέχρι Φρεατίδος εἶναι ἀδύνατος, ἐὰν δὲν κατασκευασθῇ ἡ γραμμή. Ἐπίσης οὔτε καὶ τὰ κίτρινα αὐτοκίνητα εἶναι δυνατὸν νὰ κινηθοῦν διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς ὅπου εἶναι ἐστρωμένη ἡ γραμμὴ τροχιοδρόμων. Νομίζω, ὅτι ἡ μόνη δυνατὴ λύσις εἶναι ἡ τοποθέτησις λεωφορείων πρὸς μεταφορὰν τῶν ἐπιβατῶν ἀπὸ τὸ Πασαλιμάνι εἰς τὴν Φρεατίδα, διότι τίποτε ἄλλο δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Οὔτε στρῶσις τῆς γραμμῆς ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, οὔτε ἐκ συμβατικῶν δικαιωμάτων νὰ βιασθῇ ἡ ἑταιρεία καθ’ ὅσον αὕτη ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν τῆς παρέχεται συναλλαγματική, διὰ τὸ ἀπαιτούμενον ὑλικόν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας, κατέβαλε κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸ κοινὸν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν κ. Ἀλιπράντην, ὅτι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν, κατηναλώθησαν διὰ κατασκευὴν οἰκιῶν καὶ πολυκατοικιῶν, δὲν νομίζω, ὅτι εὐθύνεται ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀλλ’ αἱ προηγούμεναι.

§67Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Γὸ ὅτι ἡ ἑταιρεία τὴν λύσιν αὐτὴν τὴν δέχεται, σημαίνει ὅτι δὲν ἔχει διάθεσιν νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὰς συμβατικάς της ὑποχρεώσεις. Ἡ συγκοινωνία αὐτή, νομίζω, ὅτι θὰ ἐξυπηρετηθῇ μόνον μὲ ὀχήματα, τὰ ὁποῖα θὰ διατεθοῦν, νὰ μεταφέρουν τοὺς ἐπιβάτας, ἀπὸ τὸν ἠλεκτρικὸν σταθμὸν μέχρι τῆς Φρεατίδος. Ζητήσατε ἰδιαιτέραν γραμμήν, ἰδιωτικῶν λεωφορείων, κ. Ὑπουργὲ καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ὅταν θὰ προοδεύσῃ ἡ γραμμὴ αὐτή, τότε ἡ ἑταιρεία θὰ θυμηθῇ τὰ δικαιώματά της, ὅπως εἰς τὴν γραμμὴν τῆς Καστέλλας.

§68Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων τῶν σπουδαιοτέρων, ποίαν ἀπάντησιν δίδει ἡ Κυβέρνησις;

§69Π. ΝΤΕΝΤΙΔΑΚΗΣ. Θὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν κ. Ὑπουργέ: Νὰ ὁρίσητε μίαν ἡμέραν διὰ νὰ συζητήσωμεν μὲ τὴν ἑταιρείαν, Νὰ ἔλθωμεν καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν τὰ πράγματα τοῦ Πειραιῶς καὶ νὰ εὕρωμεν τὴν λύσιν.

§70Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς πρὸς τὴν παροχὴν μακροπροθέσμων δανείων κλπ., ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπήντησεν.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν

καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, εἰς τὸ μέλλον νὰ μὴ διαρκῇ τόσον πολὺ ἡ διατύπωσις τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον παραμερίζεται ὁ ἔλεγχος. Ἡ ἀντιπολίτευσις ἀξιοῖ, ὅπως ἐνεργῆται ὁ ἔλεγχος κατὰ τρόπον κανονικόν, ἐνῶ διὰ τῆς παρατάσεως τῶν ἐρωτήσεων, γίνεται κατ’ οὐσίαν ὑπονόμευσις τῆς βασικῆς ἀρχῆς τοῦ ἐλέγχου. Θὰ παρεκάλουν εἰς τὸ μέλλον νὰ διακόπτωνται μετὰ τὴν παρέλευσιν ἡμισείας ὥρας.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του, σχετικῶς μὲ τὴν μὴ διευθέτησιν τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου Ἀμφύτου, ὅστις καταστρέφει ἔκτασιν 10.000 στρεμμάτων, ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ.κ. Ὑπουργοὺς Δημ. Ἔργων καὶ Συντονισμοῦ.

§74Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Δημ. Ἔργων, πρόκειται περὶ τῆς διευθετήσεως τῆς κοίτης τοῦ χειμάρρου Ἀμφύτου. Πρὸ 20ημέρου περίπου ἐξεχείλισεν ὁ ποταμὸς Τσάκωνας καὶ κατεπλημμύρησεν ὁλόκληρον τὴν περιφέρειαν. Ἐκ τοῦ γεγονότος τούτου ἐπῆλθον τεράστιαι ζημίαι εἰς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους διεμαρτυρήθην εἰς τὰς ἁρμοδίας Ἀρχὰς καὶ οὐδὲν μέτρον δυστυχῶς ἐλήφθη καὶ οἱ κάτοικοι εὑρίσκονται καθ’ ἑκάστην πρὸ τῆς ἀπειλῆς τῶν χειμάρρων. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ τὴν δέουσαν μέριμναν διότι αἱ πλήμμυραι καταστρέφουν χιλιάδας στεμμάτων καὶ προξενοῦν μεγάλας ζημίας. Δὲν εἶναι ὀρθαὶ δικαιολογίαι, αἱ συνήθως ἐμφανιζόμεναι, ὅτι τὸ ζήτημα παρεπέμφθη πρὸς μελέτην. Αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ ἀνεκίνησα ἀπὸ πέρυσι καὶ μοὶ ἀνεκοινώθη ἐγγράφως ὅτι ἡ μελέτη αὕτη θὰ περατωθῇ κατὰ τὸ τέλος Μαρτίου 1952. Πρὸ τῆς τοιαύτης καταστάσεως, μετέβην αὐτοπροσώπως πρὸ ἡμερῶν εἰς τὴν ἑταιρείαν καὶ ἐζήτησα πληροφορίας καὶ εἶπον ὅτι ἐνῷ ἡ διευθέτησις τῶν χειμάρρων ἀπαιτεῖ μικρὰς δαπάνας, ἀντιθέτως αἱ ὠφέλειαι αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν ἐκ τοῦ ἔργου αὐτοῦ, εἶναι μεγάλης ἀξίας. Τὴν πρώτην φορὰν μοῦ ἀπήντησαν ὅτι δὲν ἔχουν χρήματα καὶ τὴν ἄλλην φορὰν ὅτι δὲν δίδομεν χρήματα δι’ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα. Τότε, κ. συνάδελφοι, πῶς θέλομεν νὰ λέγωμεν ὅτι εἴμεθα Κράτος; Τότε, διὰ ποῖον λόγον ζητοῦμεν ἀπὸ τὸν γεωργὸν νὰ πληρώνῃ φόρους, νὰ τὸν φυλακίζωμεν διὰ τὴν μὴ πληρωμὴν αὐτῶν καὶ νὰ τοῦ λέγωμεν ὅτι, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ διευθετήσωμεν τὴν κοίτην τοῦ ποταμοῦ καὶ σᾶς ἀφήνομεν νὰ καταστρέφωνται τὰ εἰσοδήματά σας. Δὲν ὑπάρχει, ὅμως, ἔτσι Κράτος. Πρέπει τὸ Κράτος, πρέπει ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα μετὰ μεγάλης προσοχῆς καὶ νὰ μὴ ἀσχολούμεθα ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας, ἀπὸ μηνὸς καὶ πλέον, μόνον μὲ τὰ μέτρα ἐπιεικείας, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ αὐτὰ τὰ σοβαρὰ θέματα. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα τῆς Ἑλλάδος. Πρέπει νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας πρὸς τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ τὴν σπονδυλικὴν στήλην τῆς ἐθνικῆς μας ὑποστάσεως. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, νὰ προχωρήσωμεν πρὸς τὰ ἐμπρὸς μὲ τὰ μέτρα εἰρηνεύσεως καὶ μὲ τὴν ἔξοδον ἐκ τῶν φυλακῶν τῶν σφαγέων καὶ καταστροφέων, ἀλλὰ μόνον διὰ τῆς ἐνισχύσεως τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῆς δημιουργίας καὶ τῆς ἐκτελέσεως ἔργων ἀπαραιτήτων διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τοῦ ἀγρότου. Καὶ ἓν ἀπὸ αὐτὰ τὰ σπουδαιότατα ἔργα εἶναι καὶ τὰ ἀρδευτικὰ ἐγγειοβελτιωτικὰ ἔργα τῆς Ἄνω Μεσσηνίας. Αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι, κ. Ὑπουργέ, μοῦ εἶπον, ὅτι ἐὰν γίνουν τὰ ἔργα αὐτά, τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα τῆς Ἄνω Μεσσηνίας θὰ διπλασιασθῇ, ἀπὸ 30 δισεκ. ἐτησίως, θὰ γίνῃ 70 δισεκ. Φαντασθῆτε, δηλαδή, τὴν εὐημερίαν καὶ τὴν εὐτυχίαν τῶν κατοίκων αὐτῶν καὶ ποία θὰ εἶναι ἡ ὠφέλεια τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος ἐκ τῶν ἔργων αὐτῶν. Τοιαῦτα ἔργα, τόσον μεγάλης ἀποδόσεως καὶ ἀπαιτήσεως μικρᾶς δαπάνης, δὲν πρέπει νὰ παραμελῶνται, ἀλλὰ νὰ τίθενται εἰς τὴν πρώτην σειράν.

§75Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Εἰς πολλὰς περιφερείας τῆς Ἑλλάδος ὑπάρχουν, κ. συνάδελφε, χείμαρροι, οἱ ὁποῖοι ἐπιφέρουν μεγάλας καταστροφὰς καὶ ἡ διαρρύθμισίς των ἀπαιτεῖ πολὺ μικρὰν δαπάνην. Εἰς τὴν ἰδικήν μου περιφέρειαν, ὑπάρχουν δύο χείμαρροι, διὰ τὴν διευθέτησιν τῆς κοίτης τῶν ὁποίων ἀγωνίζομαι ἐπὶ 4ετίαν καὶ ἐν τούτοις δὲν κατώρθωσα νὰ ἐπιτύχω τίποτε. Ὅπως γνωρίζετε, δὲν δίδεται οὔτε μία πεντάρα δι’ ἓν ἔργον, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ σχετικὴ μελέτη. Δυστυχῶς, διὰ τὴν διαρρύθμισιν χειμάρρων δίδονται ἐλάχισται πιστώσεις καὶ εἶναι καὶ αἱ τελευταῖαι διδόμεναι. Ὅπως εἴπατε, ἡ μελέτη ἔχει ἀνατεθῆ εἰς τὴν Ἑταιρείαν ΚΝΑΡΡΕΝ καὶ μετὰ τὸ πέρας αὐτῆς θὰ γίνῃ ἡ χρηματοδότησις. Πράγματι ἡ μελέτη αὕτη θὰ ὑποβληθῇ τὸν Μάϊον τοῦ 1952. Τότε μόνον, κ. συνάδελφε, νὰ ἐπανέλθετε καὶ σεῖς διὰ τοὺς χειμάρρους τοῦ Νομοῦ σας, ὅπως θὰ ἐπανέλθω καὶ ἐγὼ διὰ τοὺς χειμάρρους τοῦ Νομοῦ Πρεβέζης, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἔγινε τίποτε ἀκόμη, καίτοι ἀγωνίζομαι ἐπὶ 4 ὁλόκληρα χρόνια. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δὲν ὑπάρχουν πιστώσεις διὰ χειμάρρους· ἀναμένομεν τὰς πιστώσεις ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὑπάρχουν μελέται αἱ ὁποῖαι εἶναι σχεδὸν πλήρεις καὶ διότι ἐλλείπει ἓν μικρὸν στοιχεῖον, ἀναβάλλονται. Δὲν εἶναι, λοιπόν, σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως τῆς σημερινῆς ἢ τῆς προηγουμένης, ἡ μὴ διευθέτησις τῆς κοίτης τῶν χειμάρρων εἰσέτι, ἀλλ’ εἶναι ζήτημα ὑπομονῆς διὰ τὴν ἐξεύρεσιν χρημάτων. Ἔχω τὴν γνώμην, ἐκ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχω, ὅτι τὰ ἔργα τὰ ὁποῖα ἀνετέθησαν εἰς τὴν Κνάπε ἔχουν τὴν μεγαλυτέραν δυνατότητα νὰ ἐκτελεσθοῦν, ἐνῷ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων διὰ τοὺς χειμάρρους τῆς Πρεβέζης ὑπάρχει μικροτέρα πιθανότης ἐκτελέσεώς των. Πάντως, παρὰ τὰς οἰκονομικὰς δυσχερείας αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται, θὰ καταβάλω κάθε προσπάθειαν νὰ ἐπιτύχω τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις διὰ τὴν διευθέτησιν τῆς κοίτης τῶν χειμάρρων, διότι πράγματι ἐπιφέρουν μεγάλας καταστροφὰς εἰς τὴν οἰκονομίαν.

§76Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἤδη ἐπληροφορήθην ὅτι ἐδόθησαν ὁδηγίαι εἰς τὸν νομομηχανικὸν Μεσσηνίας. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν καὶ ὑμεῖς, κ. Ὑπουργέ, νὰ συστήσητε εἰς τὸν κ. Παπανικολάου νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν μὲ τοὺς ἁρμοδίους ἵνα, παρ’ ὅτι δὲν ἔχει γίνει μελέτη, νὰ γίνῃ κάτι, πρὸς ἀποφυγὴν μελλοντικῶν πλημμυρῶν, διότι ἡ δαπάνη εἶναι ἐλαχίστη.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6 ἀναφορᾶς, ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον.

§78Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον κ. Πρόεδρε δὲν ὑπάρχουν χρήματα, τί ἔργα νὰ γίνουν;

§79Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ μῆνα δίδεται ἓν ποσόν, ἀναλόγως τῆς ἐκτάσεως τοῦ Νομοῦ.

§80Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ἔλθετε εἰς τὰς Καλάμας, δὲν θὰ ἠμπορέσετε νὰ φθάσητε μέσα εἰς τὴν πόλιν ἀπὸ τὴν κακὴν κατάστασιν τῶν δρόμων. Εἶχε δοθῆ πίστωσις διὰ νὰ τελειώσῃ ἡ γέφυρα Βαλύρας καὶ τὰ ἔργα ἐσταμάτησαν.

§81Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Ἐσταμάτησαν ὄχι μόνον αὐτά, ἀλλὰ καὶ ἄλλα ἔργα. Σᾶς ἀναφέρω τὸ γεγονὸς τοῦ Νομοῦ Αἰτωλοακαρνανίας. Ἐνῷ εἶχε δοθῆ πίστωσις ἑνὸς δισεκατομμυρίου διακοσίων ἑκατομμυρίων καὶ εἶχε γίνει ἡ δημοπρασία καὶ ἦσαν ὅλα ἕτοιμα, ἐν τούτοις, εἰδοποιήθημεν νὰ σταματήσωμεν τὰ ἔργα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῆς Βιομηχανίας Ὑπουργὸν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀξιοποίησιν τῶν ἁλυπέδων τῶν κειμένων εἰς τὰς ἐκβολὰς τοῦ Ἀχελώου.

§83Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μέσα εἰς τὸ γενικὸν πλαίσιον τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τόπου αὐτοῦ, ὑπάρχουν ὡρισμένα ἔργα, τὰ ὁποῖα καὶ εὐκαιρία εἶναι νὰ γίνουν καὶ ἀνάγκη εἶναι νὰ γίνουν. Πρὸ 9 περίπου μηνῶν εἶχον καταθέσει μίαν σχετικὴν ἐπερώτησιν κατὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Βιομηχανίας καὶ εἴχομεν λάβει μίαν ἄκρως ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν. Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος: Εἰς τὰς ἐκβολὰς τοῦ Ἀχελώου ὑπάρχουν τεράστιαι ἐκτάσεις ἁλατούχων ἐδαφῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ εἶναι χρήσιμοι ἐὰν τυχὸν μεταβληθοῦν εἰς ἁλυκάς. Ἠμποροῦν αὐταὶ αἱ ἁλυκαὶ ἐὰν διευθετηθοῦν καταλλήλως, ν’ ἀποδώσουν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν περὶ τὰς 200 ἢ 300 χιλ. τόννους ἅλατος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι ἐξαιρετικὸν διὰ τὴν Ἐθνικήν μας Οἰκονομίαν, διότι τὸ ἁλάτι σήμερον ἔχει τεραστίαν ζήτησιν καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι ἡ ζήτησις εἶναι ἐξακολουθητικὴ καὶ συνεχής, θ’ ἀποφέρῃ δὲ εἰς τὸν τόπον μεγάλο ποσὸν ξένου συναλλάγματος, δὲν ἠξεύρω, ἀκριβῶς, ἂν δὲν ἀπατῶμαι 1.000.000 δολλάρια ἐτησίως περίπου. Πάντως πλέον αὐτοῦ θὰ δώσῃ καὶ μίαν ζωὴν εἰς μίαν περιφέρειαν, ἡ ὁποία σήμερον εἶναι σχετικῶς πτωχὴ καὶ εἰς μίαν πόλιν ἱστορικὴν τῆς Ἑλλάδος ἡ ὁποία καθημερινῶς φθίνει καὶ κινδυνεύει ν’ ἀποθάνῃ ἀπὸ μαρασμόν. Τὰ ἔργα αὐτὰ οὔτε πολὺ χρῆμα θ’ ἀπαιτήσουν διὰ νὰ γίνουν, οὔτε νομίζω ὅτι εἶναι δύσκολα. Εἶχεν ἀνατεθῆ ἡ μελέτη αὐτῶν εἰς μίαν Ἀμερικανικὴν ἑταιρίαν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι τὴν Fergusson, ἡ ὁποία ἐμελέτησε τὸ ὅλο ἔργον καὶ ἀπεφάνθη ὅτι χρειάζονται 4,5 δισεκατομ. δραχ. καὶ 791 χιλ. δολλάρια. Εἶχε δὲ ἀποφασισθῆ ἡ ἔναρξις τῶν ἔργων, διότι εἶχον τελειώσει αἱ μελέται. Ἡ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργοῦ τότε τῆς Βιομηχανίας τὸν Μάρτιον 1951 εἶχεν ὡς ἑξῆς: «Ἐὰν μέχρι...... .........(ἀναγινώσκει)..........». Βλέπετε ὅτι ὑπῆρχεν ἀπόλυτος σύμπτωσις ἀπόψεων μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργείου, ὡς πρὸς τὴν ἀνάγκην τῆς ἐκτελέσεως αὐτοῦ τοῦ ἔργου. Δυστυχῶς αἱ προθεσμίαι ἐπέρασαν, ἐπέρασεν ὁ Μάϊος, Ἰούνιος, Ἰούλιος καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸν Νοέμβριον καὶ ὅμως τὸ ἔργον δὲν ἔχει ἀρχίσει. Βεβαίως ἡ εὐθύνη δὲν βαρύνει τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῆς Βιομηχανίας, βαρύνει ἀπολύτως τὸν προηγούμενόν του, ὁ ὁποῖος ἀδιαφόρησε δι’ ἕνα τόσο μεγάλον ἔργον. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Βιομηχανίας, ὁ ὁποῖος δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ ἐνδιαφέρεται καὶ προσωπικῶς διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ τὸ ἔργον, θὰ μοῦ ἀπαντήσῃ, ὅτι δυστυχῶς ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ δὲν χορηγεῖ πιστώσεις λόγῳ τῆς γενικῆς περικοπῆς τῶν πιστώσεων. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἐκ τῶν προτέρων νὰ τοῦ ἀπαντήσω ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην αὐτῆς τῆς βοηθείας, ἔχετε προσφορὰς ἀπὸ ξένους καὶ Ἑλληνικοὺς οἴκους ν’ ἀναλάβουν ἄνευ χρηματοδοτήσεως τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ ἔργου. Προχωρήσατε μὲ σταθερότητα καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος, ὅτι θὰ κάμετε ἕνα ἔργον ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ ὠφεληθῇ, ὄχι μόνον ὁ τόπος, ὁ τόπος σας, ὁ τόπος μου, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία.

§84Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Λυποῦμαι εἰλικρινῶς, κύριοι βουλευταί, διότι δὲν ὑπέχω πράγματι τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ μοῦ καταλογίσῃ διὰ τῆς ἐπερωτήσεώς του ὁ κ. συνάδελφος. Τὸ ἐνδιαφέρον μου διὰ τὸ περὶ οὗ πρόκειται ἔργον, εἶναι τόσον μεγάλον, ὥστε θὰ ἐπροτιμοῦσα ἀπολύτως τὸ πταῖσμα διὰ τὴν μὴ προώθησίν του νὰ ὠφείλετο ἀποκλειστικῶς εἰς ἐμένα καὶ νὰ μὴ ὠφείλετο εἰς ἄλλους λόγους ἀντικειμενικούς, τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι τόσον εὔκολον νὰ κάμψῃ, οὔτε ἡ ἰδική μου πρωτοβουλία, οὔτε τοῦ κ. συναδέλφου ἡ ἐξώθησις. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ κατασκευὴ τῆς μεγάλης ἁλυκῆς θὰ εἶναι ἔργον σημαντικῶς ὠφέλιμον διὰ τὴν Ἐθνικήν μας Οἰκονομίαν, πραγματικῶς δὲ σωτήριον διὰ τὴν περιφέρειαν Μεσολογγίου, τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύωμεν ἀμφότεροι καὶ ὁ ἐπερωτῶν καὶ ὁ ἐπερωτώμενος. Δυστυχῶς, πρέπει νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ πράγματα δὲν εἶναι τόσον ὥριμα, ὅσον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τὰ παρέστησεν. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει τὴν προηγουμένην ἐπερώτησιν εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν καὶ τὴν ἀπάντησιν τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Τὸ ἱστορικὸν τοῦ ζητήματος ἔχει ὡς ἑξῆς: Εἰς τὸ τετραετὲς πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως προεβλέπετο ἡ ἵδρυσις μιᾶς μεγάλης ἁλυκῆς δυναμικότητος 200 χιλ. τόννων ἐτησίως, ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τὴν τροφοδότησιν τοῦ προβλεπομένου διὰ τοῦ ἰδίου προγράμματος μεγάλου ἐργοστασίου καυστικῆς σόδας, ἀφ’ ἑτέρου διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ περισσεύοντος ἅλατος, διὰ τὸ ὁποῖον πράγματι ὑπῆρχεν, ἄς εἴπωμεν καὶ ὑπάρχει ζήτησις κυρίως ἐν τῇ ἄπω Ἀνατολῇ. Ὅταν τὸ ἔργον συμπεριελήφθη εἰς τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως, τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐν συνεργασίᾳ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν ἀνέθεσεν εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν ἑταιρείαν Fergusson τὴν μελέτην τοῦ ἔργου. Πράγματι ἡ μελέτη ἔγινεν εἰς βραχὺ χρονικὸν διάστημα καὶ ἡ ἑταιρεία ἀπεφάνθη, ὅτι ὁ καταλληλότερος χῶρος διὰ τὴν ἵδρυσιν τῆς ἁλυκῆς, τόσον ἀπὸ ἀπόψεως ἀποδόσεως, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως εὐθηνοῦ κόστους διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ ἅλατος ἦτο ἡ θέσις Σάλτσινο, κειμένη εἰς τὴν δυτικὴν πλευρὰν τῆς θαλάσσης τοῦ Μεσολογγίου παρὰ τὰς ἐκβολὰς τοῦ Ἀχελώου. Ἡ μελέτη προϋπελόγισε τὴν δαπάνην εἰς 791 χιλ. δολλάρια καὶ 3.390 ἑκατομ. δραχμ., χωρὶς νὰ γίνῃ ἡ μελέτη τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν συγκοινωνιακῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀπαιτηθοῦν διὰ τὴν μεταφορὰν καὶ φόρτωσιν τοῦ ἅλατος καὶ αὐτὰ τὰ ἔργα θὰ ἀπαιτήσουν ἄλλα 750 χιλ. δολλάρια. Μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς μελέτης κατηρτίσθη τὸ βιομηχανικὸν πρόγραμμα τοῦ ἔτους 1951–52. Εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦτο συμπεριελήφθη καὶ ἡ ἁλυκὴ Μεσολογγίου ἀναγραφείσης καὶ πιστώσεως 800.000 δολλαρίων. Τὸ πρόγραμμα ἔχει ὑποβληθῆ ἀπὸ πολλῶν μηνῶν εἰς τὴν Οὐασιγκτῶνα πρὸς ἔγκρισιν καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἔχει ληφθῆ καμμία ἀπάντησις. Συνεπῶς προτοῦ ἔλθῃ ἡ ἀπάντησις ἐγκρίσεως τοῦ ἔργου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀπολύτως οὐδεμία ἐνέργεια πρὸς δημοπράτησιν. Ἀλλ’ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, διὰ νὰ μὴ χαθῇ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον χρόνος καὶ διὰ νὰ εἴμεθα προπαρασκευασμένοι μόλις φθάσῃ ἡ ἐξ Ἀμερικῆς ἔγκρισις προβαίνει εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία θ’ ἀπαιτηθῇ ἡ ἀνάδοχος ἑταιρεία νὰ συνάψῃ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Βιομηχανίας. Ἡ ἐπεξεργασία τῆς συμβάσεως τέλος διεβιβάσθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἐκάλεσε δι’ ἀνακοινώσεως πρὸς τὸν τύπον τοὺς ἐνδιαφερομένους, ὄχι, διὰ νὰ ὑποβάλουν προτάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάρχουν, ἀλλ’ ἁπλῶς διὰ νὰ δηλώσουν τὸ ἐνδιαφέρον των, διὰ νὰ λάβουν γνῶσιν τῶν προδιαγραφέντων ὅρων τῆς συμβάσεως καὶ νὰ ὑποβάλουν καὶ αὐτοὶ τὰς ἀπόψεις των εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὅπως μὲ ἐπληροφόρησε τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔχουσιν ὑποβληθῆ τρεῖς δηλώσεις ἐνδιαφερομένων διὰ τὸ ἔργον. Σημειώσατε ὅτι καὶ ἐὰν ἔλθῃ ἡ ἔγκρισις ἀπὸ τὴν Οὐάσιγκτων διὰ τὸ πρόγραμμα τὸ βιομηχανικὸν τοῦ 1951–52, ἐλήφθη ἡ ἀρχὴ νὰ καταρτισθοῦν τρεῖς στῆλαι προτεραιότητος. Εἰς τὴν πρώτην στήλην εἶναι τὰ ἐκτελούμενα ἔργα, διὰ τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαιοτάτη ἡ ἄμεσος συνέχισις, εἰς τὴν δευτέραν ἀναγράφονται τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα οἰκονομικῶς ὑποβοηθοῦν τὰ ἤδη ἐκτελούμενα ἔργα καὶ συνδέονται μὲ αὐτὰ καὶ εἰς τὴν τρίτην στήλην εἶναι τὰ ἔργα τῆς πρώτης προτεραιότητος, εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγεγραμμένη καὶ ἡ ἁλυκὴ τοῦ Μεσολογγίου. Ἂς ἐλπίσωμεν, ὅτι ἡ ἔγκρισις τοῦ βιομηχανικοῦ μας προγράμματος δὲν θὰ βραδύνῃ πολὺ εἰς τὴν Οὐάσιγκτων καὶ ἂς ἐλπίζωμεν, ὅτι ἐντὸς τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγκριθῇ, θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ τρίτη στήλη, τῆς πρώτης προτεραιότητος, ὥστε πράγματι νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου. Καὶ θὰ εἶμαι ἐξαιρετικῶς εὐτυχής, ἐὰν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Ὑπουργικῆς μου εὐθύνης ὡριμάσῃ τὸ ζήτημα, ὥστε νὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς πραγματοποιήσεώς του.

§85Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἔχω πληροφορίας, καὶ αἱ πληροφορίαι μου εἶναι μᾶλλον θετικαί, ὅτι ὑπάρχει ἐνδιαφέρον καὶ ἀπὸ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον θέλει νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ ἔργον, ἔστω καὶ ἄνευ χρηματοδοτήσεως, ξένων ἑταιρειῶν, Ἑλληνικῶν, γνωρίζετε δὲ τὴν περίπτωσιν μιᾶς χώρας τῆς Ἄπω Ἀνατολῆς, ἡ ὁποία ἐζήτησε νὰ τῆς δοθῇ αὐτὸ τὸ προνόμιον. Μήπως πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν δὲν ἔχετε ἀκόμη στραφῆ μὲ ὅλον σας τὸ ἐνδιαφέρον ἤ, μᾶλλον, νὰ ἀντιστρέψω, μήπως θὰ ἔπρεπε πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν νὰ στραφῇ κυρίως τὸ ἐνδιαφέρον σας; Διότι ἐὰν ἠμπορέσωμεν νὰ τὸ κάμωμεν αὐτὸ τὸ ἔργον μὲ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον, μὲ ξένας ἑταιρείας, χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνωμεν τὸ κεφάλαιον τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἢ τὸ πρόγραμμα τὸ βιομηχανικὸν τῆς χώρας, τότε θὰ ἐκτελέσωμεν ἓν ἔργον ἴσως καλύτερον.

§86Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Κύριε συνάδελφε, σᾶς δηλῶ ὅτι ἀκούω διὰ πρώτην φορὰν ὅτι ὑπάρχουν προτάσεις ἰδιωτικοῦ κεφαλαίου. Συνειργάσθην ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου Ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπὶ δύο ὥρας μὲ τοὺς Γενικοὺς Γραμματεῖς τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, μὲ τὸν κ. Καλλίνσκην καὶ τὸν κ. Πεσματζόγλου εἰδικῶς διὰ τὸ θέμα τῆς ἁλυκῆς καὶ μοῦ ἐδηλώθη ὅτι κατόπιν αὐτῆς τῆς προεργασίας, τὴν ὁποίαν σᾶς ἐξέθεσα, ὑπάρχουν τρεῖς δηλώσεις ἐνδιαφερομένων καὶ ὄχι προτάσεις.

§87Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μήπως εἶναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον σας καὶ ὄχι.....

§88Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Μόλις ἐγκατεστάθην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐζήτησα νὰ λάβω γνῶσιν τοῦ φακέλλου καὶ μάλιστα μετέβην εἰς τὸ Μεσολόγγι καὶ συνειργάσθην ἐκεῖ διὰ νὰ μὴ προκύψῃ ἀντίρρησις, διότι ἐγνώριζον ὅτι τὸ Μεσολόγγι ἤθελε αὐτὴν τὴν ἁλυκὴν μέσα εἰς τὸ Μεσολόγγι, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἦτο ἀδύνατον, διότι μόνον μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν κόστος καλύτερον. Θὰ ἔχω εὐχάριστον ἔκπληξιν ἐὰν εἰς τὰ τόσα ἔργα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ χρηματοδοτηθοῦν μὲ ἰδιωτικὸν κεφάλαιον, συμπεριλάβωμεν καὶ τὴν ἁλυκήν. Θὰ εἶμαι λίαν εὐτυχής, διότι, ὅπως σᾶς εἶπον, ἀντιπροσωπεύομεν τὴν ἰδίαν περιφέρειαν, καὶ πρόκειται νὰ ἀναζωογονηθῇ ἡ ἱερὰ πόλις τοῦ Μεσολογγίου καὶ ὅλη ἡ περιφέρειά της. Ἐλπίζεται ὅτι μόνον μὲ αὐτὴν τὴν ἁλυκήν, ἀσχέτως πρὸς τὰ ἐργοστάσια, τὰ ὁποῖα ἀσφαλῶς θὰ ἐπακολουθήσουν, θὰ ἔχωμεν 56.000 ἡμερομίσθια τὸν χρόνον καὶ αὐτὸ εἶναι κάτι τι μεγάλο καὶ βεβαίως μὲ συγκινεῖ ὅπως καὶ σᾶς. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ ἅλας εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ εὐθηνότερα προϊόντα καὶ ἡ τιμή του εἶναι τόσο μικρά, ὁμολογῶ ὅτι δέχομαι μίαν εὐχάριστον ἔκπληξιν πληροφορούμενος ὅτι ἴσως ὑπάρχουν προτάσεις νὰ ἀναλάβουν ἰδιωτικὰ κεφάλαια τεράστιον ἔργον, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἀπαιτηθῇ ἓν ἑκατομμύριον δολλαρίων, μὲ παραγωγὴν προϊόντος τοῦ ὁποίου ἡ τιμὴ εἶναι τόσον χαμηλή.

§89Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τὸ ἐξετάσητε καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ δυνατότης νὰ τὸ προωθήσετε καὶ ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ, μήπως εὕρετε κανένα τρόπον νὰ προσελκύσητε αὐτὸ τὸ ἐνδιαφέρον.

§90Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ. (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Ἀσφαλῶς θὰ τὸ ἐξετάσω καὶ νὰ εἶσθε βέβαιος ὅτι ἐπὶ τῆς ἰδικῆς μου ὑπουργικῆς εὐθύνης δὲν θὰ μωρανθῇ τὸ ἅλας.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 9.05′ μ. μ.).