1951.11.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9η

Παρασκευὴ 16 Νοεμβρίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Μανέντης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Δ. ΜΑΝΕΝΤΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἰς τὴν Διεθνῆ Διάσκεψιν Μεταναστεύσεων (Νεάπολις 2–16 Ὀκτωβρίου 1951) ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ ἀνωτέρω ἔκθεσις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ εἰς τὰ μέλη τῆς Βουλῆς. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Δ. Ἰωάννου, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§4Δ. ΙΩΑΝΝΟΥ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ Πρόεδρος τοῦ Συν)σμοῦ Βραχνοσαγεΐκων, ζητεῖ τὴν ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἀναστολὴν ὀφειλῶν, χορήγησιν νέων δανείων πρὸς συνέχισιν τῆς καταστραφείσης λόγῳ τῶν πλημμυρῶν πατατοκαλλιεργείας κ.λ.π. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Δράμας καὶ περιφερείας, ζητεῖ ἄμεσον συνέχισιν καταβολῆς τοῦ ΠΡΙΜ εἰς ἅπαντας τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τοῦ Νομοῦ των εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ οὐχὶ τμηματικῶς, ἄμεσον συμπλήρωσιν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τῆς Στοιχειώδους καὶ Μέσης ἐκπαιδεύσεως, συγκέντρωσιν τῶν ἀδιαθέτων καπνῶν ἐσοδείας 1950, καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας βάσει τιμαρίθμου ἐσοδείας 1951 καὶ προσδιορισμὸν χρόνου ἐνάρξεως καὶ λήξεως τῶν ἀγορῶν καπνοῦ. Οἱ Πρόεδροι τῶν Γεωργικῶν Συν)σμῶν Περιφερείας Κοζάνης, ζητοῦν ἄμεσον χορήγησιν καλλιεργητικῶν δανείων καὶ καταβολὴν ΠΡΙΜ, πρὸς ταχεῖαν ἔναρξιν σπορᾶς. Ὁ Πρόεδρος τῶν Σωματείων Πλημμυροπαθῶν καὶ Πυροπαθῶν Καλλιάνων Κορινθίας, ζητεῖ ἄμεσον λῆψιν μέτρων προνοίας ὑπὲρ τῶν κατοίκων τῆς ὡς ἄνω Κοινότητος, λόγῳ καταστροφῶν, ἃς ὑπέστησαν ἐκ τῶν πλημμυρῶν. Ὁ Βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου προσωπικοῦ κυλινδρομύλων Πατρῶν, διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργείου Ἐμπορίου, διότι παρὰ τὴν δοθεῖσαν ὑπόσχεσιν αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι ἀρνοῦνται νὰ ἐφοδιάσουν τοὺς ἐλευθέρους μύλους τῶν ἐπαρχιῶν διὰ σίτου ἐκ κρατικῶν ἀποθεμάτων. Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Ν. Μανθόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Κ.Τ.Ε. Λεωφορείων ἀστικῆς περιοχῆς Δράμας ζητοῦντος ἄμεσον ἐπέκτασιν τῆς ἀστικῆς συγκοινωνίας καὶ εἰς τὰ χωρία Χωριστὴν καὶ Μυλοπόταμον. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πατρῶν, ζητοῦντος ὁριστικοποίησιν διατηρήσεως τοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ Πατρῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 338116]6–11–51 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τοῦ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν χορήγησιν δανείου δραχμῶν 60.000.000 εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον Καλαβρύτων καὶ τὸ Ταμεῖον Προνοίας Δικηγόρων Καλαβρύτων. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 294724]6–11–51 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείου δραχμῶν 400.000.000 πρὸς τοὺς πληγέντας ἐκ τῆς κατοχῆς καὶ τῶν συμμοριτῶν Ἐπαγγελματίας καὶ Βιοτέχνας τῆς πόλεως Ἀλμυροῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἔβρου κ. Ι. Τιρρῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Δημοτικοῦ Συμβουλίου Διδυμοτείχου καὶ τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων, Βρυσικῶν, Παλιούρου, Σκουρτοχωρίου Ἀσβαστάδων, Πυθίου Μεταξάδων, Θουρίου καὶ Ἐλαφοχωρίου διαμαρτυρουμένων διὰ μελετωμένην κατάργησιν ἐπαρχείου Διδυμοτείχου. Ἡ Ἕνωσις Παντοπωλῶν Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται ἐντόνως διὰ κατασυκοφάντησιν τοῦ κλάδου παντοπωλῶν ὑπὸ διευθυντοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου Νικοσία, ἀνακοινώσαντος εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἡ ἔλλειψις πετρελαίου ὀφείλεται εἰς ἀπόκρυψιν τούτου ὑπὸ τῶν παντοπωλῶν. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Ὄρνου, Λειβαδοχωρίου, Θάνου, Βάρους, Ροσοπουλίου, Σάρδων, Ρωμανοῦ, Ρεπανιδίου, Καρπασίου, Πλάκας καὶ διαφόρων ἄλλων κοινοτήτων, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην κατάργησιν ἐπαρχιῶν. Ὁ Σύνδεσμος Φοροτεχνικῶν Ὑπαλλήλων Κερκύρας ζητεῖ ὅπως ἐξαιρεθῶσιν ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν ὑπὲρ τρίτων φόρων τοῦ Α.Ν. 843)48 κλπ., οἱ ὑπὲρ τῶν Λιμενικῶν Ταμείων φόροι πρὸς διάθεσιν τούτων εἰς τὴν κατασκευὴν λιμενικῶν ἔργων, ἐξυπηρετούντων τὴν βιομηχανικὴν καὶ ἐμπορικὴν κίνησιν ἑκάστου τόπου. Οἱ Γεωργικοὶ Συν)σμοὶ ἐπαρχίας Ἁλμυροῦ διαμαρτύρονται ἐντόνως διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἔναρξιν χορηγήσεως σιτοκαλλιεργητικῶν δανείων. Ἡ Πανελλήνιος Ἐθνικὴ Ὁμοσπονδία συνταξιούχων καὶ ἐπιδοματούχων καὶ φυματικῶν ἀσθενῶν, ζητεῖ παράτασιν τῆς ἐπιδοτήσεως διὰ τοὺς φυματικοὺς ἐπιδοματούχους τοῦ Ι.Κ.Α., παγιοποίησιν τῶν συντάξεων τῶν φυματικῶν τοῦ Ι.Κ.Α., χορήγησιν φαρμάκων παρὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ι.Κ.Α. κλπ. Ἡ Ἕνωσις ἀστικῶν λεωφορειούχων πόλεως Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται κατὰ Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν ἀρνηθέντος τὴν ἀναβολὴν καταβολῆς ὀφειλομένου φόρου κύκλου ἐργασιῶν. Αἱ Ἑνώσεις Γεωργικῶν Συν)σμῶν Κιάτου, Νεμέας, Ξυλοκάστρου, Ἀμαλιάδος, Πύλου, Λεχαινῶν, Αἰγίου, Πύργου καὶ Κρεσταίνων ζητοῦν ἐπιβολὴν εἰδικῆς εἰσφορᾶς ἐφ’ ἅπαξ ἐκ (300) δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ τῶν ζακχαρούχων πρώτων ὑλῶν ὑπὲρ τῶν πληγέντων σταφιδοπαραγωγῶν. Οἱ βουλευταὶ Τρικάλων κ.κ. Α. Ταλιαδοῦρος καὶ Φ. Κωτούζας καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν ἐπαγγελματιῶν τῆς κωμοπόλεως πύλης Τρικάλων ζητούντων ὅπως ἐξαιρεθῶσι τῆς ἀναδρομικῆς φορολογίας τῶν ἐτῶν 1948 καὶ ἐντεῦθεν, λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως ἣν διατρέχει ἡ τάξις των. Οἱ βουλευταὶ Ἀχαΐας κ.κ. Α. Ἀντωνόπουλος καὶ Α. Γερωκοστόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν μακαρονοτεχνιτῶν Πατρῶν διαμαρτυρομένων διὰ τὴν προκαλουμένην ἀνεργίαν ἐκ τῆς ἐξαντλήσεως ἀποθεμάτων ἀλεύρων μακαρονοποιΐας καὶ διὰ τὸν μὴ ἀνεφοδιασμὸν μὲ σῖτον κρατικῶν ἀποθεμάτων τῶν ἐλευθέρων κυλινδρομύλων τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ἀποστολίδης καὶ Δ. Κουτσιμπός, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν Κοινοτήτων καὶ Συνοικισμῶν Νοτίου Πυλίου, διεκτραγωδούντων τὴν δεινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν παραγωγῶν Νοτίου Πυλίου λόγῳ πλήρους καταστροφῆς ἐλαιοεσοδείας καὶ ζητούντων τὴν λῆψιν ἀπαραιτήτων μέτρων πρὸς ἀνακούφισίν των. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Λ. Κουτσοπέταλος καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Μενιδίου, Ἁγ. Ἀναργύρων καὶ Νέων Λιοσίων, ζητούντων μετατροπὴν τοῦ σχεδίου τῆς ἐναερίου γραμμῆς μεταφορᾶς ἠλεκτρισμοῦ ἀπὸ Ἀλιβερίου εἰς Ἀθήνας, πρὸς ἀποφυγὴν μεγάλων ζημιῶν τῶν κατοίκων καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Δημοσίου ὅπερ οὕτω θέλει ἀποφύγει τὴν καταβολὴν ἀποζημιώσεων εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν καταλαμβανομένων γηπέδων, κατοίκους τῶν ὡς ἄνω Κοινοτήτων. Ὁ βουλευτὴς Ροδόπης κ. Α. Μπαλτατζῆς καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Κοινότητος Μητροῦσι Νομοῦ Σερρῶν, διαμαρτυρομένων κατὰ τοῦ τομεάρχου Σερρῶν Βελισσαρίου Κουκοπούλου, ἐξαναγκάσαντος τοὺς ὀρυζοκαλλιεργητὰς τῆς ἄνω Κοινότητος πρὸς ὑπογραφὴν συμφωνητικοῦ, δι’ οὗ παραχωροῦν εἰς τὴν σύζυγόν του Ἐλισσάβετ, δικαίωμα συμμετοχῆς ἐπὶ τῆς παραχθησομένης κατὰ τὰ ἔτη 1951 καὶ 1952 ὀρύζης. Μητέρες, ἀδελφαὶ καὶ σύζυγοι προσώπων δικαζομένων παρὰ τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου Ἀθηνῶν, ζητοῦν ἀναστολὴν τῆς ἐπιβληθησομένης ποινῆς, λόγῳ ἐπικειμένης καταργήσεως ἐκτάκτων στρατοδικείων. Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις Φυματικῶν Θεσσαλονίκης καὶ Περιχώρων διαμαρτύρεται δι’ ἀπόφασιν Ὑπουργοῦ Ἐμπορίου περὶ καταργήσεως τῆς δωρεὰν χορηγουμένης ἐπικουρικῆς μερίδος τροφίμων εἰς τοὺς φυματικοὺς καὶ ζητεῖ ἀναστολὴν τῆς ἀποφάσεως ταύτης κλπ. Οἱ βουλευταὶ Πειραιῶς καὶ Νήσων κ.κ. Δ. Ἀλιμπράντης καὶ Γ. Κατσαφάδος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων κατωτέρων ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων τῆς περιφερείας Πειραιῶς αἰτούντων τὴν διατήρησιν τῶν κεκτημένων συνταξιοδοτικῶν δικαιωμάτων ἢ διὰ τῆς συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1854)51 περὶ συντάξεων ἢ διὰ τῆς καταργήσεως τῶν εἰς βάρος των διατάξεων (ἄρθρ. 34 καὶ 40) πρὸς ἀποτροπὴν τῆς πλήρους ἐξαθλιώσεως αὐτῶν καὶ τῶν οἰκογενειῶν των. Ἄλλως νὰ ἐγκριθῇ ἡ ἐπαναφορὰ τῶν ἀδικηθέντων ὡς μηδέποτε ἐξελθόντες τῆς ὑπηρεσίας ἐφ’ ὅσον ὑπαιτιότητι τοῦ Κράτους παρῃτήθησαν προώρως τῆς ὑπηρεσίας. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δ. Ἀλιμπράντης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου ἁμαξοϋπηρετῶν Πειραιῶς ζητούντων τὴν προστασίαν τῆς ἐγκαταλειφθείσης τάξεώς των καὶ τὴν λῆψιν ἀμέσων μέτρων, πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων των καὶ ἵνα ἀποφευχθῇ ὁ ἐξ ἀσιτίας, λόγῳ τῆς ἀναγκαστικῆς ἀνεργίας των, θάνατος τῶν οἰκογενειῶν των. Ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν καὶ Ἐλαιουργικῶν Συνεταιρισμῶν τῆς Ἐπαρχίας Ἁλμυροῦ ἐπιδοκιμάζει τὴν παρὰ τοῦ Κράτους ἀνάθεσιν συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαιολάδου εἰς Ἐλαιουργικήν. Οἱ ἔκτακτοι ἐπὶ συμβάσει σιδηροδρομικοὶ ὑπάλληλοι τῶν Σ.Ε.Κ. Τανάγρας ζητοῦν ὑπαγωγήν των εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τοῦ Α.Ν. 1540)1950. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων πολέμου 1897–1949 Βορείου Ἑλλάδος ὑποβάλλει ὑπόμνημα τοῦ ἀναπήρου πολέμου Α. Μυτακίδου κατοίκου Θεσσαλονίκης, ζητοῦντος ἄμεσον ἐπέκτασιν τοῦ παρεχομένου εὐεργετήματος διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 974)25–8–51 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ εἰς τοὺς ἀναπήρους τοὺς ἔχοντας ἀναπηρίαν κάτω τῶν 25%. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Ξυνόπουλος καταθέτει, ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἁγίου Βλασίου–Τριχωνίδος διαμαρτυρομένου δι’ ἐγκατάλειψιν πυροπαθῶν γεωργῶν τῆς Κοινότητός του καὶ ζητοῦντος ἄμεσον Κρατικὴν ἐνίσχυσιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλας κ. Θ. Μανωλόπουλος, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ ἄμεσον διάθεσιν τῆς ἐργαζομένης εἰς λιμένα Κεραμωτῆς βυθοκόρου πρὸς ἐκβάθυνσιν τῶν ἰχθυοτροφείων Καβάλας. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Γ. Βογιατζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Καρυστίων διαμαρτυρομένου διὰ τὴν πλήρη ἐγκατάλειψιν τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Καρύστου ἀπὸ ἀπόψεως διδακτικοῦ προσωπικοῦ καὶ ζητοῦντος ταχεῖαν συμπλήρωσιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὡς ἄνω δημοτικοῦ σχολείου. Ὁ Σύλλογος ὀργάνων Ἀγροφυλακῆς Ἀττικῆς ζητεῖ μονιμοποίησίν των, παροχὴν συντάξεως, συμμετοχήν των εἰς τὰ Ἀσφαλιστικὰ Ταμεῖα τῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων κλπ. Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι. Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 11 Νοεμβρίου 1951 Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω Ὑμῖν, σχετικῶς μὲ τὴν ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Λατζούνη περὶ ἐγκαταστάσεως Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ ἐν Καλάμαις τὰ κάτωθι: Οὐδὲν ἐγένετο μέχρι σήμερον διὰ τὴν ἐγκατάστασιν Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ ἐν Καλάμαις, διὰ δύο λόγους: 1) Διότι δὲν ἐπραγματοποιήθη ἀκόμη ἡ προμήθεια νέων πομπῶν, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ πρόγραμμα τεχνικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Ἐθνικῆς Ραδιοφωνίας τῆς Ἑλλάδος. 2) Διότι τὸ ζήτημα κατ’ ἀρχὴν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἀνωτέρας τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας ἀρχάς, καὶ συγκεκριμένως ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον Τηλεπικοινωνιῶν καὶ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Τ.Τ.Τ., τὰ ὁποῖα καὶ θὰ ἀποφασίσουν, ποὺ θὰ ἐγκατασταθῇ τελικῶς ὁ Ραδιοφωνικὸς Σταθμὸς Πελοποννήσου. Πάντως τὸ ζήτημα τῆς τοποθετήσεώς του, δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸν πληθυσμὸν μιᾶς πόλεως, ἀλλὰ μὲ τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλεται νὰ ἐγκατασταθῇ ἕνας νέος Σταθμός, διὰ νὰ ἀκούεται εἰς τὴν περιοχήν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ καλύπτῃ. Ἀπόδειξις τούτου εἶναι, ὅτι δὲν καθωρίσθη εἰσέτι κἂν ἡ ἀκριβὴς θέσις τοῦ νέου μεγάλου πομποῦ τῶν 150 XB, ὅστις θὰ παραγγελθῇ διὰ τὸν Ἐθνικὸν Ραδιοφωνικὸν Σταθμὸν τῆς Πρωτευούσης. Μετὰ τιμῆς Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς Χ. Τσιγάντες. ΙΙ. Ὑπουργείου Ἐμπορ. Ναυτιλίας. Ἐπὶ 6580)3466 ἀπὸ 2 Νοεμβρίου ἐ. ἔ. ὑμετέρου δι’ οὗ διεβιβάσθη ἡμῖν ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ Χίου κ. Λ. Μπουρνιᾶ ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν τὰ ἑξῆς: 1) Διὰ τὴν δημιουργίαν καλλιτέρων ὅρων ἀναπτύξεως τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἡ προηγουμένη Βουλὴ προέβη εἰς τὴν ψήφισιν νομοθετικῶν μέτρων, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν ὁποίων προσδοκᾶται ἡ μεταφορὰ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν πλοίων Ἑλληνικῆς πλοιοκτησίας τελούντων ὑπὸ ξένας σημαίας. Τὰ ληφθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς μέτρα, γνωστὰ εἰς τὸν ἐρωτῶντα βουλευτὴν κ. Μπουρνιᾶν, ὡς συνεργασθέντα διὰ τὴν υἱοθέτησιν αὐτῶν, εἶναι ὁ νόμος 1752)51 «περὶ ναυτικῆς ἐργασίας» καὶ ὁ νόμος 1880)51 «περὶ φορολογίας τῶν πλοίων», διὰ τῶν ὁποίων μειοῦται ἡ ὑπέρογκος ἐπιβάρυνσις τοῦ Ἑλληνικοῦ πλοίου, ὥστε τοῦτο νὰ δύναται νὰ συναγωνισθῇ ὑπὸ εὐνοϊκωτέρους ὅρους τὴν ξένην σημαίαν. Διὰ τοῦ πρώτου ἐκ τῶν δύο τούτων νομοθετικῶν μέτρων ἀντικατεστάθησαν αἱ ἀπηρχαιωμέναι διατάξεις περὶ ναυτικῆς ἐργασίας τοῦ νόμου ΓΨΙΖʹ τοῦ 1910 καὶ διὰ τοῦ δευτέρου ἐρρυθμίσθη ἡ φορολογία τῆς ναυτιλίας διὰ τῆς ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τῶν ἀκαθορίστων ἐσόδων τοῦ πλοίου. Πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ληφθέντων μέτρων τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας προέβη α) εἰς τὴν κύρωσιν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων ἐργασίας πλοιάρχων καὶ ἀξιωματικῶν καὶ κατωτέρου πληρώματος τῶν φορτηγῶν πλοίων καὶ β) εἰς τὸν καθορισμὸν τῆς συνθέσεως πληρώματος φορτηγῶν πλοίων ἀπὸ 4.501 τόννων καὶ ἄνω. Εἰς τὰ ὡς ἄνω μέτρα δέον νὰ προστεθοῦν ἡ ρύθμισις τοῦ παρακρατήματος καὶ ἡ ἐλευθερία πωλήσεως εἰς ἀλλοδαποὺς τῶν νηολογουμένων ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου 1949 καὶ ἐφεξῆς πλοίων, διὰ νὰ ἀναφέρωμεν μόνον τὰ σπουδαιότερα. Τὰ μέχρι τοῦδε ληφθέντα μέτρα πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις ἵνα οἱ ὅροι ἐκμεταλλεύσεως τῶν Ἑλληνικῶν φορτηγῶν πλοίων παραμείνουν σταθεροί, διότι ἀκριβῶς ἡ σταθερὰ ναυτιλιακὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς χαραχθείσης γραμμῆς θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ τῆς μεταφορᾶς τῶν ὑπὸ ξένας σημαίας πλοίων Ἑλληνικῆς πλοιοκτησίας εἰς τὴν κυανόλευκον καὶ τῆς ὑψώσεως αὐτῆς ἐπὶ τῶν ἀγοραζομένων νέων πλοίων. Πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ληφθέντων μέτρων καὶ δημιουργίαν εὐνοϊκῶν ὅρων ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἑλληνικῶν πλοίων τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας πρόκειται νὰ συνεργασθῇ διὰ τὴν ρύθμισιν καὶ ἄλλων τινῶν θεμάτων ἀφορώντων τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ πλοίου μετὰ τοῦ ἁρμοδίου ἐπ’ αὐτῶν Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἤδη τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἐμελέτησεν καὶ συνειργάσθη μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Κτηματικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπ’ αὐτῆς ἀνάληψιν τῆς ἀσκήσεως τῆς ναυτικῆς πίστεως πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Μεσογειακῆς φορτηγοῦ καὶ τῆς μικρᾶς ναυτιλίας. Διὰ τὴν ὁριστικὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος τούτου τὸ ΥΕΝ θὰ συνεργασθῇ μετὰ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς μεσογειακῆς φορτηγοῦ ναυτιλίας καὶ αὔξησιν τῆς συναγωνιστικῆς αὐτῆς ἱκανότητος κατηρτίσθη σχέδιον νόμου, δι’ οὗ παρέχεται μείωσις τοῦ πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένου δανείου ἐκ τῆς ἀγορᾶς ἐκποιηθέντων παρ’ αὐτοῦ πλοίων ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι οἱ ἀγορασταὶ τῶν πλοίων θὰ προβοῦν εἰς ἀντικατάστασιν τοῦ συστήματος καύσεως τῶν πλοίων των, ὥστε νὰ χρησιμοποιοῦν ὑγρὰ καύσιμα ὡς καύσιμον ὕλην, ἥτις περιορίζει τὰ ἔξοδα ἐκμεταλλεύσεως τοῦ πλοίου ἢ θὰ ἐνεργήσουν μετασκευάς, δι’ ὧν νὰ ἀξιοποιοῦνται τὰ ἀγορασθέντα πλοῖα. Τὸ ἐν λόγῳ σχέδιον νόμου εὐθὺς ὡς ληφθῇ ἡ ἐπ’ αὐτοῦ ἔκθεσις τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Δημοσίου Λογιστικοῦ, θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς ψήφισιν. Δύο ἄλλα θέματα ἀποκλειστικῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν μετὰ τοῦ ὁποίου θὰ συνεργασθῇ τὸ Υ.Ε.Ν. πρὸς ρύθμισίν των εἶναι α) ἡ μείωσις τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος τῶν πλοίων, ὅστις θεωρεῖται ὡς περιορίζων τὴν μεταβίβασιν τῶν πλοίων καὶ δημιουργεῖ ὡς ἐκ τούτου σοβαρὸν ἐμπόδιον διὰ τὴν προσέλκυσιν Ἑλληνικῶν πλοίων καὶ κεφαλαίων εἰς τὴν Ἑλληνικὴν σημαίαν. β) Ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν ναυτιλιακῶν Ἀνωνύμων Ἑταιρειῶν ἀπὸ τοῦ μέτρου τῆς ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν, τὸ ὁποῖον ἔχον ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἐπιβολὴν διπλῆς φορολογίας ἐν Ἑλλάδι καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, παρακωλύει τὴν ἐπένδυσιν κεφαλαίων εἰς Ἑλληνικὰ πλοῖα. Τὸ Υ.Ε.Ν. ἐνδιαφερόμενον διὰ τὴν ὕπαρξιν Ἑλληνικῶν τακτικῶν γραμμῶν διὰ φορτηγῶν πλοίων θὰ συνεχίσῃ τὰς προσπαθείας του ὑπὲρ τῶν πλοίων τούτων καὶ τὴν χρησιμοποίησίν των πρὸς αὐτὸ τοῦτο τὸ συμφέρον τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας καὶ τῆς ἀμύνης τῆς χώρας, εἰς τὰς Ἑλληνικὰς μεταφορὰς ἄνευ ἐφαρμογῆς μέτρων διακρίσεως σημαίας ὑπὲρ αὐτῶν καὶ κατὰ τῶν ξένων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀντίθετα πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἑλληνικῆς Ναυτιλίας καὶ τῆς ναυτιλιακῆς μεταξὺ τῶν Κρατῶν συνεργασίας. 2) Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον σημεῖον τῆς ἐρωτήσεως γνωρίζομεν τὰ ἑξῆς: Ὁ ἐφωδιαζόμενος διὰ βιβλιαρίου μαθητευομένου ναυτικοῦ δὲν εἶναι ναυτικὸς οὔτε κατὰ τὸ γράμμα οὔτε κατὰ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου 721)1947 «περὶ ἀπογραφῆς μαθητῶν ναυτικῶν, ναυτικῶν ἢ ἐργατῶν θαλάσσης». Τὸ βιβλιάριον μαθητῶν ναυτικοῦ εἶναι μέσον δι’ οὗ ὁ ἐφοδιαζόμενος δύναται νὰ καταστῇ ναυτικός. Δὲν εἶναι δὲ ναυτικὸς διότι οὐδεμίαν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν κέκτηται καὶ ἑπομένως οὐδεμίαν ναυτικὴν ἐμπειρίαν. Τούτου ἕνεκεν ὁ νομοθέτης εἰς τὰ περὶ συνθέσεως πληρώματος διατάγματα τὰ ἐκδιδόμενα εἰς ἐκτέλεσιν τῶν διατάξεων τοῦ Α.Ν. 1637]39 καὶ ἀφορῶντα τὰς διαφόρους κατηγορίας πλοίων καθώρισεν, ὅτι ὀργανικαὶ θέσεις τοῦ πληρώματος κατὰ εἰδικότητας δέον νὰ συμπληροῦνται ὑπὸ διπλωματούχων καὶ πτυχιούχων ναυτικῶν ἤτοι ναυτικῶν κεκτημένων ἐπαρκῆ ναυτικὴν ὑπηρεσίαν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας καὶ νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ τύχωσι τοῦ οἰκείου διπλώματος ἢ πτυχίου. Κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν μόνον αἱ ἑπόμεναι θέσεις ναυτοπαίδων προβλέπονται: α) εἰς πλοῖα 6501–8000 B.W. εἰς (1), β) εἰς πλοῖα 11001–13000 εἰς (1) καὶ γ) εἰς πλοῖα 13001–17000 εἰς (1). Ἐκ τῶν ἀνωτέρω σαφῶς προκύπτει ἡ θέλησις τοῦ νομοθέτου νὰ δεχθῇ ὡς ναυτικὸν ἐκεῖνον μόνον ὁ ὁποῖος κέκτηται τὰ ὑπὸ τῶν νόμων καθοριζόμενα ἐλάχιστα ὅρια ὑπηρεσίας κατ’ εἰδικότητα καὶ ἑπομένως κέκτηται τὴν διὰ τὴν θέσιν, δι’ ἣν ναυτολογῆται ἐπὶ τοῦ πλοίου ἀπαιτουμένην ναυτικὴν ἐμπειρίαν διὰ τὴν καλὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας του, ἀποβλεπούσης εἰς τὸν ἀσφαλῆ πλοῦν τοῦ σκάφους καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς τῶν ἐπιβαινόντων (πληρώματος καὶ ἐπιβατῶν). Κατὰ συνέπειαν δὲν ὑφίσταται ἀπεργία εἰς τὸν κλάδον τῶν ναυτικῶν, ἀφοῦ κατὰ τὰς ἐπισήμους στατιστικὰς τοῦ Υ.Ε.Ν. ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνέργων ἀνῆλθε συνολικῶς εἰς 1244 διὰ τὸν μῆνα Σεπτέμβριον 1951 ποσοστὸν 5% ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἐργαζομένων, ἀνερχομένων περίπου εἰς 25.000. Ἀλλὰ καὶ τὸ ποσοστὸν τοῦτο περιλαμβάνει τοὺς πράγματι ἀνέργους, τοὺς μὴ δυναμένους νὰ ἀνεύρουν ἐργασίαν, ἀλλὰ καὶ τοὺς παραμένοντας εἰς τὴν ξηρὰν πρὸς ἀνάπαυσιν, διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους μόνον ἐπὶ 9 μῆνας περίπου ἐργάζεται ἐπὶ τῶν πλοίων ὁ ναυτικὸς καὶ παραμένει εἰς τὴν ξηρὰν κατὰ τὸ ὑπόλοιπον τρίμηνον χρονικὸν διάστημα πρὸς ἀνάπαυσιν. Δεδομένου, ὅτι εἰς τὴν πρᾶξιν μικρὸς ἀριθμὸς νέων, κατόχων βιβλιαρίων μαθητευομένων ναυτικῶν (λευκοφυλλαδιτῶν) εἰσέρχεται εἰς τὸ ναυτικὸν ἐπάγγελμα διὰ τῆς ναυτολογήσεως ἐπὶ ἀ)π πρὸς πλήρωσιν τῆς ὀργανικῆς συνθέσεως τῶν πλοίων τούτων εἰς ναυτόπαιδας ἢ διὰ τῆς ναυτολογήσεώς των ὡς ὑπεραρίθμων καὶ αἰτήσει τῶν ἐνδιαφερομένων πλοιοκτητῶν, ἄλλη ὁδὸς διὰ τὴν εἴσοδον τῶν λευκοφυλλαδιτῶν εἰς τὸ ναυτικὸν ἐπάγγελμα εἶναι διὰ τῆς ναυτολογήσεώς των, ἐπὶ ἱστιοφόρων καὶ πετρελαιοκινήτων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐξοικειοῦνται οἱ μαθητευόμενοι πρὸς τὴν θάλασσαν καὶ τὰς συνθήκας τῆς διεξαγωγῆς τῆς ναυτικῆς ἐργασίας, εἶναι δὲ γνωστὸν ὅτι οἱ καλλίτεροι ναυτικοὶ εἰς τὴν ἱστιοφόρον καὶ πετρελαιοκίνητον ναυτιλίαν ἔλαβον τὰ πρῶτα διδάγματα τῆς ναυτικῆς τέχνης.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ

Ὁ κ. Κ. Ρέντης (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου: 1) «Περὶ καθορισμοῦ ὀργανικῶν θέσεων Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς». 2) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 1454)50 «περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ἀρχῶν». Ὁ κ. Π. Πολυχρονίδης (Ὑφυπουργὸς Ἐμπορίου) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 911) 51 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Ὁ κ. Γ. Μπουρδάρας (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως κανονισμοῦ νοσηλείας καὶ περιθάλψεως τοῦ ἐκ φυματιώσεως πάσχοντος προσωπικοῦ τῶν σιδηροδρομικῶν δικτύων ΣΕΚ καὶ ΣΠΑΠ». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ παρατάσεως προθεσμίας ἀφορώσης τὸ Δημόσιον ἐπὶ κατοχικῶν ἀγοραπωλησιῶν», 2) «περὶ τακτοποιήσεως προπληρωμῶν ἰδίᾳ ταμιῶν ἁρμοδιότητι» καὶ 3) «περὶ τακτοποιήσεως ζητημάτων τινῶν προκυψάντων ἐκ τῆς συνθέσεως τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Συμβουλίου τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως Δημοσίου Λογιστικοῦ».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Λ. Μπουρνιᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐμπορικῆς ναυτιλίας, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνεργίαν τῶν ναυτεργατῶν ἐν τῇ ἐμπορικῇ ναυτιλίᾳ.

§6Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κατέθεσα τὴν ἐρώτησίν μου, κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν Ἐμπορικὴν Ναυτιλίαν, ὄχι διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ διὰ νὰ τὴν διευκολύνω νὰ συμπληρώσῃ μίαν παράλειψιν τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων, ἡ ὁποία θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε θεληματική. Καὶ λέγω θέλω νὰ πιστεύω, διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεώς του τοῦ 1950 παρέλειψε καὶ τότε τὸν σπουδαῖον αὐτὸν κλάδον τῆς Ἐθνικῆς μας Οἰκονομίας. Εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν ἐψηφίσαμεν σοβαρωτάτους νόμους προάγοντας τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ διευκολύνοντας τὴν ὕψωσιν τῆς Ἑλληνικῆς σημαίας εἰς ὅλα τὰ ὑπὸ ξένας σημαίας σκάφη Ἑλλήνων πλοιοκτητῶν. Οἱ νόμοι οὗτοι εἶναι ὁ 1752 «περὶ Ναυτικῆς Ἐργασίας», ὁ 1880 «περὶ φορολογίας τῶν πλοίων» καὶ ἄλλοι, τὰ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα τῶν ὁποίων ὑπῆρξαν ἄμεσα καὶ εἰς τὰς σχέσεις μεταξὺ κεφαλαίου καὶ ἐργασίας καὶ εἰς τὴν προσθήκην νέων πλοίων εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Ἐμπορικὸν Στόλον. Διὰ τῆς συμπληρώσεως τῶν ληφθέντων μέτρων πρὸς αὔξησιν τῆς συναγωνιστικῆς ἱκανότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ πλοίου ὑπάρχει ἡ βάσιμος ἐλπίς, ὅτι ἐντὸς συντόμου χρονικοῦ διαστήματος θὰ ἀποβῇ τοῦτο καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν ἀξιόλογος πόρος, καὶ διὰ τὸν Ἕλληνα ναυτεργάτην ἐξασφάλισις ἱκανοποιητικῆς ἐργασίας. Ἀτυχῶς ἡ ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας πρὸς τὴν Βουλήν, ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς μου, δὲν εἶναι ἐνθαρρυντική, οὔτε διὰ τὸ πρῶτον σκέλος τῆς ἐρωτήσεως, ποὺ ἀφορᾷ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ πλοίου, οὔτε διὰ τὸ δεύτερον, ποὺ ἀφορᾷ τοὺς ναυτεργάτας καὶ εἰδικῶς τοὺς λευκοφυλλαδίτας. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον, ἀναφέρει ὁ κ. Ὑπουργὸς διάφορα μέτρα, τὰ ὁποῖα προτίθεται νὰ λάβῃ ἐκ τῶν ὁποίων σπουδαιότερον θεωρῶ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν ναυτιλιακῶν ἀνωνύμων ἑταιρειῶν ἀπὸ τοῦ μέτρου τῆς ὀνομαστικοποιήσεως τῶν μετοχῶν, ἀλλὰ δι’ αὐτὰ μᾶς λέγει ἀορίστως, ὅτι θὰ συνεργασθῇ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Φοβοῦμαι, ὅτι θὰ συναντήσῃ ἰσχυρὰς ἀντιρρήσεις, διὰ νὰ μὴ εἴπω καὶ ἐχθρικὴν διάθεσιν, ἀφοῦ μέχρι σήμερον δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ἀπαλλαγῆς τοῦ ναυτιλιακοῦ συναλλάγματος ἀπὸ τὰς πολυπλόκους διατυπώσεις καὶ καθυστερήσεις τῶν νόμων, περὶ προστασίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος. Διὰ τοὺς μαθητευομένους ναυτικούς, τοὺς κατόχους δηλαδὴ λευκῶν φυλλαδίων, ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ οὐδόλως ἱκανοποιεῖ. Περιορίζεται εἰς ἑρμηνείαν τῶν κειμένων νόμων διὰ νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν εἶναι ναυτικοὶ καὶ διὰ νὰ δικαιολογήσῃ μίαν κακὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἔλαβε προσφάτως τὸ Ὑπουργεῖόν του, διὰ τῆς ὁποίας ἀπηγορεύθη ἡ ναυτολόγησις τῶν μαθητευομένων τῶν μὴ ἐχόντων τρίμηνον τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν θαλάσσης. Τὸν παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσῃ τὸ ταχύτερον αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν καὶ εἰ δυνατὸν νὰ ἐκδώσῃ μίαν ἄλλην διευκολύνουσαν τὴν ναυτολόγησιν μεγαλυτέρου ἀριθμοῦ μαθητευομένων. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὴν Χίον μόνον ἀπὸ τὴν θάλασσαν ἐλπίζομεν νὰ λύσωμεν, μερικῶς τοὐλάχιστον, τὸ πρόβλημα τῆς ἀνεργίας, τὸ ὁποῖον μαστίζει τὴν σημερινὴν νεότητα. Τὸ Λιμεναρχεῖόν μας ἐξέδωκε 315 ναυτικὰ φυλλάδια εἰς τὸ τρίμηνον ἀπὸ 15 Αὐγούστου μέχρι σήμερον. Τί θὰ γίνουν ὅλοι αὐτοὶ οἱ νέοι, τῶν ὁποίων ἐμποδίζετε τὴν ναυτολόγησιν, καὶ πῶς θὰ ἀνακουφισθοῦν αἱ οἰκογένειαί των καὶ ἡ οἰκονομία τῆς νήσου χωρὶς τὸ πατροπαράδοτον ἔμβασμα τοῦ ναυτεργάτου; Νομίζω ὅτι τὸ ληφθὲν μέτρον, δὲν συμφωνεῖ καθόλου μὲ τὴν φιλεργατικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη, ὅτι θὰ ἀσκήσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ πρέπει νὰ ἀνακληθῇ.

§7Ν. ΚΡΑΣΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, γενικαὶ ὡς ἔδει, περιελάμβανον ἀναμφισβητήτως ὅλους τοὺς κλάδους τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητος καὶ πολὺ περισσότερον τὸν κλάδον τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κ. ἐρωτῶν βουλευτής, ἔκαμε τὴν ἐρώτησίν του. Ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις, ὡς γνωρίζει περισσότερον ἐμοῦ ὁ κ. βουλευτής, ἐψήφισεν ὄντως δύο βασικοὺς νόμους, τὸν νόμον 1871 περὶ ναυτικῆς ἐργασίας καὶ τὸν νόμον περὶ φορολογίας τῶν πλοίων. Μὲ τὸν πρῶτον νόμον ἀντικατεστάθησαν αἱ παλαιαὶ ἀπὸ τοῦ 1910 καὶ ἐφεξῆς ὑφιστάμεναι διατάξεις. Μὲ τὸν δεύτερον νόμον πράγματι διευκολύνθη τὸ ἑλληνικὸν πλοῖον, ἰδίᾳ εἰς τὰς συναλλαγάς του, διότι ἡ φορολογία ἐπεβλήθη ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου ἐσόδου καὶ ἀντιλαμβάνεσθε πόσον μεγάλη ὑπῆρξεν ἡ διευκόλυνσις. Μὲ τὸν πρῶτον νόμον ὑπεγράφησαν αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις καὶ πράγματι δι’ αὐτῆς τῆς προσπαθείας τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν συνεχίζει μὲ πάρα πολὺν ἐνθουσιασμὸν καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἤδη τὸ θέμα τῆς ναυτικῆς ἐργασίας ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὸν εὐτυχέστερον δρόμον. Ἐν συνεχείᾳ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἤδη καταρτίσει σχέδιον νόμου πρὸς ἐνίσχυσιν κυρίως τῆς Μεσογειακῆς φορτηγοῦ ναυτιλίας, περὶ διευκολύνσεώς της εἰς τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ εἰδικώτερον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὀφειλόμενον δάνειον ἀπὸ τὰ ἀγορασθέντα ἀπὸ αὐτὴν πλοῖα. Ἐλπίζομεν βασίμως ὅτι θὰ δοθοῦν ἐγκαίρως αἱ διευκολύνσεις αὐταί, ὥστε ἡ φορτηγὸς Μεσόγειος Ναυτιλία καὶ ἡ μικρὰ τοιαύτη μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εἰσηγούμεθα καὶ συντόμως θὰ τὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν Βουλήν, ἡ Μεσόγειος καὶ ἡ μικρὰ ναυτιλία, θὰ διευκολυνθοῦν πολύ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον θέμα, τῆς ναυτικῆς ἐργασίας, εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ εἴπω τοῦτο. Φαίνεται ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνεργία, διότι ἡ στατιστικὴ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1951, ἐπὶ 25.000 ἐργαζομένων εἰς τὴν θάλασσαν, ἔχει μόνον ἕνα 5% ἀνέργους. Εἰς αὐτὸ τὸ 5% πρέπει νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν τρίμηνον ἀναγκαστικήν, ἢ συμβατικὴν ἀνάπαυσιν. Συνεπῶς ἐπὶ 25.000 ἐργαζομένων, ὅταν ἔχωμεν τόσον μικρὸν ποσοστόν, δυνάμεθα εὐχαρίστως νὰ βεβαιώσωμεν ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνεργίαν. Βεβαίως εἶναι τὸ ζήτημα τῶν λευκοφυλλαδιτῶν, θέμα σπουδαῖον. Λευκοφυλλαδῖται εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν καὶ θέλουν νὰ γίνουν ναυτικοί. Εἶναι περίπου ἡ προσπάθεια ἑνὸς μεγάλου ἀριθμοῦ Ἑλλήνων νὰ γίνουν δημόσιοι ὑπάλληλοι. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατόν, ὅλοι ὅσοι προσβλέπουν τὸν ἑλληνικὸν προϋπολογισμὸν νὰ γίνωνται καὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως τοῦτο. Βεβαίως ὑπάρχουν καὶ ἐξαιρέσεις. Εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν προδιάθεσιν καὶ ἐπάγγελμα καὶ τάσιν νὰ γίνουν ναυτικοί. Αὐτοὶ θέλουν νὰ γίνουν ναυτικοί. Οἱ περισσότεροι τούτων προσπαθοῦν νὰ ἀρχίσουν τὸ ἐπάγγελμά των ἀπὸ μεγάλα πλοῖα, δι’ αὐτὸ καὶ ὁ ἐρωτῶν κ. συνάδελφος λέγει, ὅτι ἀπηγορεύθη ἢ ἠθέλησε τὸ Ὑπουργεῖον νὰ δώσῃ τὸν τόνον τῆς ἀπαγορεύσεως, ἐνῷ διὰ νὰ πάῃ τις ἐκεῖ πρέπει νὰ κάμῃ μίαν προεργασίαν καὶ τέλος πάντων μίαν προπαίδευσιν ἀπὸ τὰ μικρὰ πλοῖα καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ ἱστιοφόρα. Οἱ πλεῖστοι μάλιστα ἐξ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ ναυτολογηθοῦν εἰς μικρὰ πλοῖα ἢ εἰς τὴν ἱστιοφόρον ναυτιλίαν, εὑρίσκουν εὐκαιρίας, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπιθυμοῦν. Βεβαίως τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ὁ ὑποφαινόμενος ἔχουν κάθε λόγον νὰ ἐνισχύσουν κάθε προσπάθειαν τῶν ναυτιλλομένων νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν ἐργασίαν αὐτήν, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο καὶ τόσον ἐφικτόν. Τὰς ὑποδείξεις σας κ. συνάδελφε, θὰ τὰς λάβω ὑπ’ ὄψει καὶ θὰ τὰς μελετήσω, θὰ δώσω δὲ μίαν εὐνοϊκὴν λύσιν. Ἀλλὰ τὸ μέγα θέμα τῆς ἐμπορικῆς ναυτιλίας εἶναι ὁ ἐπαναπατρισμὸς εἰς τὴν ἑλληνικὴν σημαίαν τῶν ἑλληνικῆς πλοιοκτησίας πλοίων, ἅτινα ἔχουν ξένας σημαίας. Τὸ θέμα αὐτό, ἐξαιρετικὰ σπουδαῖον, βάσιν καὶ προϋπόθεσιν ἔχει τὴν πίστιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ξένην σημαίαν καὶ ἑλληνικὰ κεφάλαια καὶ διέρχονται τοὺς ξένους Ὠκεανούς. Αὐτὴν τὴν πίστιν τὴν δίδει ἡ θέρμη, ἡ προσπάθεια καὶ τὸ θάρρος τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις Τὰ μέτρα δέ, τὰ ὁποῖα σκέπτεται τὸ Ὑπουργεῖον νὰ τὰ μελετήσῃ μὲ κάθε τρόπον, εἶναι δύο. Πρῶτον ἡ μείωσις τῆς φορολογίας τῆς μεταβιβάσεως τῶν πλοίων, θέμα, τὸ ὁποῖον σχετίζεται κυρίως μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ δεύτερον, ἡ ἀπαλλαγὴ τῶν ναυτιλιακῶν ἑταιρειῶν ἀπὸ τὴν ὀνομαστικοποίησιν τῶν μετοχῶν, διότι καὶ πράγματι δὲν εἶναι δυνατὸν τὰ Ἑλληνικὰ αὐτὰ κεφάλαια, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦν τώρα τὴν ξένην σημαίαν, νὰ ἐπιβαρύνωνται φορολογικῶς καὶ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Θέμα μέγα, τὸ ὁποῖον προσβλέπει μὲ θάρρος καὶ πίστιν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν ἀρύεται ἀπὸ τὸν Ἕλληνα ναυτιλλόμενον. Ἔχω δὲ μίαν ἐνδόμυχον καὶ ἐγὼ πίστιν, ὅτι ἀπὸ τὸ παρελθὸν τὸ τόσον ταραχῶδες, συντόμως ἴσως θὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα αἴσιον καὶ ἐλπιδοφόρον μέλλον.

§8Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς 12 Νοεμβρίου δὲν ἐτελείωσε.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξεκαθαρίσθη καὶ διενεμήθη ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς 16 Νοεμβρίου. Ὁ κ. Α. Ἀποστολίδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀνασύστασιν τῶν τηλεφωνικῶν κέντρων τῶν Κοινοτήτων Πυλίου καὶ Ὄρθρυος.

§10Α. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ. Ὅταν αἱ Ἀθῆναι ἐστεροῦνται τηλεφώνων, τὰ 23 χωρία τοῦ Πηλίου εἶχον ἀρτίαν τηλεφωνικὴν ἐπικοινωνίαν. Ἤδη διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τηλεπικοινωνιῶν, μέγα ποσὸν χρημάτων διατίθεται διὰ τὸ ἄρτιον τηλεφωνικὸν δίκτυον τῶν Ἀθηνῶν. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν, ὅπως ἐν τῷ προγράμματί του περιλάβῃ καὶ τὰ χωρία, τὰ ὁποῖα συνεισφέρουν καὶ αὐτά, ὅπως καὶ ἡ πρωτεύουσα, καὶ εἰς τὸν φόρον τοῦ αἵματος καὶ εἰς τὸν φόρον τοῦ χρήματος, Συγκεκριμένως ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι τὸ χωρίον Πλατανιά, εἰς τὸ ὁποῖον καταφεύγουν ὅλα τὰ πλοῖα τὰ ταξιδεύοντα εἰς τὸ Βόρειον Αἰγαῖον, στερεῖται τηλεφώνου. Ἀφ’ ἑτέρου τὰ χωρία τοῦ Πηλίου, τὰ ὁποῖα εἶναι κέντρα παραθερισμοῦ καὶ τουριστικῆς κινήσεως, στεροῦνται τηλεφώνων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅπως συμπεριλάβῃ καὶ τὰ χωρία αὐτά.

§11Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, τὸ τηλεφωνικὸν δίκτυον τῆς χώρας ἀπὸ τῆς παύσεως τῶν ἐπιχειρήσεων ἤρχισεν ἀνασυγκροτούμενον μέχρι τοῦ 1947, ὁπότε λόγῳ τοῦ συμμοριτοπολέμου ὑπέστη σχεδὸν καθ’ ἅπασαν τὴν χώραν τελείαν καταστροφήν. Ἤδη ἀπὸ τοῦ 1949, ποὺ ἔπαυσεν ὁ συμμοριτοπόλεμος, τὰ τηλέφωνα τῆς χώρας ἀνέλαβεν ὁ ΟΤΕ, ὅστις εἶναι ἰδιότυπος ἀνώνυμος ἑταιρεία, ἐπὶ τῆς ὁποίας τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν ἀσκεῖ ἁπλῆν ἐπιτήρησιν. Παρὰ ταῦτα, ἅμα τῇ ἀναλήψει τῶν καθηκόντων μου, ἔχων καὶ ἐγὼ πικρὰν πεῖραν τῶν ὅσων ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτής, ἐκάλεσα τὸν Γεν. Διευθυντὴν καὶ τοῦ ἐπέστησα τὴν προσοχήν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἑταιρεία αὐτὴ νὰ προσέχῃ μόνον τὴν ἐγκατάστασιν τῶν τηλεφώνων εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα ἔχουν λόγον ταμιακόν, ἀλλὰ κυρίως δέον νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν τηλεφώνων τῆς ὑπαίθρου, διότι ταῦτα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν διαβίωσιν τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου. Ἡ ἔλλειψις τηλεφώνων ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τοὺς πολλοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ὠθοῦν τὸν λαὸν τῶν χωρίων εἰς τὴν ἀστυφιλίαν. Οὕτως ὁ κ. Γενικὸς Διευθυντὴς μοῦ ὑπεσχέθη ὅτι θὰ συντάξῃ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως τῆς τηλεφωνικῆς ἐπικοινωνίας τῆς ὑπαίθρου, τοῦ ὁποίου τὴν ἐφαρμογὴν θὰ ἐπιδιώξῃ πάσῃ δυνάμει καὶ μὲ πᾶσαν ταχύτατα καὶ θὰ προσπαθήσῃ νὰ ἀρχίσῃ τὴν σύνδεσιν τῶν κέντρων τῶν χωρίων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀπόλυτον ἀνάγκην εἴτε λόγῳ τουριστικῆς ἰδιότητος, εἴτε λόγῳ πληθυσμοῦ, εἴτε λόγῳ ἄλλων ἀναγκῶν. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι προπολεμικῶς ὑπῆρχον 4,915 κοινοτικὰ τηλέφωνα, ἐνῷ σήμερον λειτουργοῦν περὶ τὰ 1838. Φαντασθῆτε τρεῖς χιλιάδες καὶ πλέον τηλέφωνα πόσον ὑλικὸν καὶ πόσην ἐργασίαν χρειάζονται διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν. Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν θὰ ἐπιβλέψω ὅσον εἶναι δυνατὸν καὶ θὰ ἀπαιτήσω, τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐγκαταστάσεως τηλεφώνων εἰς τὴν ὕπαιθρον, θὰ ἀξιώσω δὲ καὶ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Βουλῆς μέχρι τροποποιήσεως τοῦ νόμου τοῦ ΟΤΕ, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῶν τηλεφώνων.

§12Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε θὰ ἐπικυρωθῇ ὁ νόμος τοῦ ΟΤΕ ἀπὸ τὴν Βουλήν;

§13Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριε συνάδελφε, ἔδωσα ἐντολὴν εἰς τὴν γενικὴν διεύθυνσιν τηλεφωνικῆς ἐπικοινωνίας τοῦ Ὑπουργείου μου νὰ προβῇ εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ὡς ἐπίσης καὶ τῆς καταθέσεως ὄχι μόνον τοῦ ἱδρυτικοῦ νόμου τοῦ ΟΤΕ, ἀλλὰ καὶ τοῦ δευτέρου Ἀναγκαστικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γίνῃ πρὶν κυρωθῇ ὁ πρῶτος. Ἑπομένως πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Συγκοινωνιῶν εἶναι νὰ ἔλθῃ ὁ νόμος αὐτὸς εἰς τὴν Βουλήν.

§14Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις κοροϊδεύει τὴν Βουλήν.

§15Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Ὁ κ. βουλευτὴς ὀφείλει νὰ ἀναμείνῃ τὴν ἀπάντησίν μου καὶ κατόπιν νὰ διακόπτῃ. Ὁ νόμος τοῦ ΟΤΕ, κύριε συνάδελφε, εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἀνήκατε, ἡ δὲ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν συνέταξε κανένα Ἀναγκαστικὸν νόμον, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκατε σεῖς ἐδημοσίευσεν Ἀναγκαστικοὺς νόμους ἐπὶ μίαν τετραετίαν.

§16Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐδημοσιεύσατε 100 Ἀναγκαστ. νόμους.

§17Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις θὰ φέρῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν, τοὺς Ἀναγκαστικοὺς νόμους οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἀπὸ τὰς παρελθούσας Κυβερνήσεις.

§18Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ ΟΤΕ συνήφθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐστηρίζετο εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1946, ἐπὶ Κυβερνήσεως Διομήδη. Πολλοὶ ἐξ ὑμῶν ἐστηρίξατε τότε τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶνε κάτι τὸ ξένον, ἔγινε δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου, ἐὰν ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἐκυρώθη ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἶνε ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ μίαν ἀνωμαλίαν, ἀλλὰ δὲν εἶνε μοναδικὸν τοῦτο. Δεύτερον, εἶνε πραγματικότης, ὅτι δὲν ἀπέδωσεν ὁ ΟΤΕ. Νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ αὐτό.

§19Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δι’ αὐτὸ παρακαλοῦμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Συγκοινωνιῶν νὰ μᾶς φέρῃ τὸν νόμον τὸν ἀναγκαστικόν.

§20Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἔχομεν διαμαρτυρίας ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμον τῆς ὑπαίθρου.

§21Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς διετυπώσαμεν μίαν παράκλησιν νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον πρὸς κύρωσιν.

§22Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνιῶν). Ἐγὼ ἐδήλωσα εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ νόμος τοῦ ΟΤΕ ἐψηφίσθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία εἶχε σχηματισθῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν τετραετίαν, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δὲν ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν καὶ ὅτι διέταξα νὰ γίνουν αἱ σχετικαὶ ἐνέργειαι πρὸς κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ψήφισιν ἢ ἀκύρωσιν. Ταὐτοχρόνως διέταξα νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὁ δεύτερος ἀναγκαστικὸς νόμος. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν συνέταξε κανένα ἀναγκαστικὸν νόμον. Ἡ αἰτίασις ἡ ἐκφρασθεῖσα ἐκ μέρους τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀθηνῶν, νομίζω ὅτι δὲν εὐσταθεῖ, οὔτε στηρίζεται εἰς τὴν πραγματικότητα, ἀλλὰ εἰς πνεῦμα καθαρῶς ἀντιπολιτευτικόν, τὸ ὁποῖον δὲν προσήκει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Γονῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας σχετικῶς μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα προτίθεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν ἐξεύρεσιν ἐργασίας εἰς τοὺς ἐκ τοῦ στρατοῦ ἀπολυθέντας πολεμιστάς.

§24Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρ’ ὅλον ὅτι τὸ θέμα εἶνε μέγα θὰ σᾶς ἀπασχολήσω δι’ ὀλίγων. Διαρκούσης τῆς πάλης κατὰ τῶν συμμοριτῶν καὶ τῶν ὄπισθεν αὐτῶν ὑπαρχόντων καὶ κινουμένων, ἐγένετο σκέψις διὰ τὴν τύχην τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καὶ ἠγωνίζοντο κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὸν σκληρὸν αὐτὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ καὶ μίαν ἡμέραν ἐπρόκειτο νὰ τύχουν κάποιας ἀντιλήψεως. Εἶχα τὴν εὐκαιρίαν νὰ μετέχω εἰς τὰς τότε συζητήσεις, ὁπότε ἤχθημεν εἰς τὸ συμπέρασμα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν λῆψιν ἑνὸς νομοθετικοῦ μέτρου, τὸ ὁποῖον σήμερον εἶνε γνωστὸν ὑπ’ ἀρ. 751 «περὶ προστασίας τῶν ἀπολυομένων στρατευσίμων» ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τῶν συμμοριτῶν. Σήμερον ἡ χώρα εὐτυχῶς ἐπανέκτησε τὴν ἠρεμίαν της, ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, πρὸς τοὺς ὁποίους παρέσχομεν διαβεβαιώσεις, ὄχι ἁπλῶς ὑποσχέσεις, ἀλλὰ καὶ ἐπισήμως οἱ Πολιτικοί, εὑρίσκονται εἰς μίαν κατάστασιν ἀπογνώσεως, κατὰ μέγα μέρος. Ἐνόμισα λοιπὸν ὑποχρέωσίν μου, ἐν συνεχείᾳ τῆς παλαιᾶς μου ἐκείνης προσπαθείας, ἐπειδὴ πιστεύω, ὅτι ὅλοι ἡμεῖς ἔχομεν τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς ἀπολυθέντας τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ, ἀνεξαρτήτως κόμματος, νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ σᾶς ἐνημερώσω ποὺ εὑρίσκετε ἡ ὑπόθεσις καὶ νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μίαν ὑπεύθυνον πολιτικὴν γραμμήν. Κύριοι, ἐγένετο ἕνα λάθος, διότι καὶ αἱ ἱερώτεραι ἰδέαι εἰς τὸν τόπον μας, δυστυχῶς, κατὰ τὴν ἐφαρμογήν των, τυγχάνουν μιᾶς ἀπογοητευτικῆς ἐλαττωματικότητος. Ἡμεῖς ἐσκέφθημεν νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίζοντο, κυρίως διὰ νὰ τοὺς τονώσωμεν τὸ ἠθικόν των κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, ὅτι μετὰ τὴν ἀπόλυσίν των θὰ ἐτύγχανον κἄποιας προστασίας καὶ ἐγένοντο ἄλλαι τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπεξέτεινον τὴν προστασίαν αὐτῶν, χωρὶς ἀποτελεσματικὴν προστασίαν οὔτε τῶν μὲν οὔτε τῶν δέ. Οὕτω δὲ ἔφθασαν σήμερον οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, νὰ ἀνεβοκατεβαίνουν τὰς κλίμακας τοῦ Ὑπουργείου καὶ νὰ κατατυραννῶνται καὶ ἀντὶ τοῦ ἐπιδιωχθέντος ἀποτελέσματος, τῆς προστασίας αὐτῶν, συναντοῦν τὴν ἀπογοήτευσιν, διὰ νὰ μὴ εἴπω καὶ τὸ χειρότερον. Ἐνόμισα λοιπὸν σκόπιμον νὰ σᾶς δώσω μερικοὺς ἀριθμούς, διὰ νὰ ἀντιληφθοῦμεν ποὺ κατέληξεν ἡ ὑπόθεσις. Ἐκ τῶν 22.700 αἰτήσεων, τῶν ὑποβληθεισῶν εἰς τὸ Κεντρικὸν Συμβούλιον Ἀθηνῶν, μόλις περὶ τὰς 8.176 ἔχουν διεκπεραίωσιν, ἐκ τούτων μόνον περὶ τοὺς 7.000 περίπου εἶναι οἱ λαβόντες μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τῶν συμμοριτῶν, οἱ ἄλλοι ἀφοροῦν ἄλλας περιπτώσεις. Λέγω λοιπόν, ὅτι ἐπὶ τῶν 22.713, μόνον οἱ 8.176 ἔχουν στοιχειωδῶς ἱκανοποιηθῆ καὶ αὐτοί, μετὰ πολλὰς περιπετείας καὶ διὰ πολλῶν μέσων, πρᾶγμα ποῦ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνεται, διότι ἐντείνεται περισσότερον ἡ πικρία τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε, μόνον ἐπὶ τῇ ἁπλῇ προσαγωγῇ πιστοποιητικοῦ, τὸ Συμβούλιον νὰ ἀποφαίνεται. Ἐπειδὴ λοιπὸν φρονῶ, ὅτι τὸ θέμα χρήζει τῆς προσοχῆς ὅλων τῶν μελῶν τῆς Βουλῆς, ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν σκέπτεται νὰ λάβῃ μέτρα καὶ ποῖα διὰ τὴν προστασίαν αὐτῶν. Διότι πιστεύω —εὔχομαι ἡ Χώρα νὰ μὴ χρειασθῇ τὰ παιδιά της καὶ πάλιν—ὅτι, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἔκαμαν τὸ καθῆκόν των ἔναντι τοῦ Ἔθνους, ἔτσι θὰ τὸ ξανακάμουν, ἀλλὰ ἔχομεν στοιχειώδη ὑποχρέωσιν νὰ ἀπασχοληθῶμεν καὶ ἡμεῖς μὲ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§26Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ἡ πρότασις τοῦ κ. Γονῆ καὶ μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι συναφὴς καὶ σχετικὴ ἡ ἰδική μας τοιαύτη, εἶναι ἐκ τῶν σοβαρωτέρων. Ὀφείλω λοιπὸν νὰ τονίσω τὰ ἑξῆς καὶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν κ. Ὑπουργοῦ ἐπ’ αὐτῆς. Εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, ἀπὸ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας εἶχε κατατεθῆ νομοσχέδιον, περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τοῦ νόμου 751. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο εἰσήχθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅπου, παρουσίᾳ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας κ. Μπακατσέλου, ὑπέστη λεπτομερῆ καὶ ἐπιμελῆ ἔλεγχον. Ἐγένοντο ὡρισμέναι οὐσιώδεις συμπληρώσεις, τροποποιήσεις καὶ βελτιώσεις, ὥστε νὰ καταστῇ τελικῶς ἕνα ἄρτιον νομοθέτημα πραγματικῶς ἀποβλέπον εἰς τὴν προστασίαν τῶν πολεμιστῶν, διὰ τὴν ἐξεύρεσιν εἰς αὐτοὺς ἐργασίας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐπρόκειτο νὰ εἰσαχθῇ τότε πρὸς ἄμεσον ἐπιψήφισιν—μηδεμιᾶς ὑπαρχούσης ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐκείνης ἀντιρρήσεως—καθ’ ὅσον ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι διὰ τὴν ὅσον ἔνεστι πληρεστέραν προστασίαν τῶν ἀγωνιστῶν. Παραδόξως ὅμως καίτοι ἔγγραφεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Βουλῆς δὲν ἐψηφίσθη ἀποσυρθὲν παρ’ αὐτοῦ τούτου τοῦ τότε Ὑπουργοῦ. Φῆμαι ἐκυκλοφόρησαν τότε ὅτι τοῦτο ὠφείλετο εἰς τὴν σημειωθεῖσαν ἔντονον ἀντίδρασιν, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη τότε ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων ἐπιχειρήσεων. Δυστυχῶς πρέπει νὰ τὸ τονίσω τοῦτο. Αἱ ἐπιχειρήσεις καὶ τὸ κεφάλαιον ἐν γένει δὲν ἐφάνησαν πρόθυμοι νὰ συμβάλουν εἰς τὴν προστασίαν ἐκείνων, ποὺ ἔχυσαν τὸ αἷμα των χάριν τῆς Πατρίδος. Ἐπῆλθε τότε ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ἐκείνης καί, κατὰ τὸ διάστημα τῆς διακοπῆς, ὁ τότε Ὑπουργός, εἶχε διαβεβαιώσει τὸν ὑποφαινόμενον, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο θὰ ἐδημοσιεύετο ὡς Ἀναγκαστικὸν Νόμος. Παραδόξως, ἀντὶ νὰ δημοσιευθῇ ὡς εἶχεν, ἐδημοσιεύθη ὁ ὑπ’ ἀριθ. 1836 Ἀναγκαστικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ἦλθεν ἐντελῶς διάφορος, οὐδεμίαν σχέσιν ἔχων μὲ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο. Ὁ νόμος, κ. Ὑπουργέ, 1836, ἀντὶ νὰ βελτιώσῃ τὴν θέσιν τῶν ἀγωνιστῶν μας, τὴν ἐχειροτέρευσε. Οὗτος εἶναι πολὺ χειρότερος τοῦ νόμου 751. Καὶ ἐπειδὴ πρέπει νὰ ὁμιλῶ μὲ συγκεκριμένα γεγονότα, σᾶς λέγω τὰ ἑξῆς: Πρῶτον, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ὡς εἶχε καταρτισθῆ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ποὺ σᾶς εἶπον περιέλαβε, τῇ συγκαταθέσει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας, διάταξιν, δι’ ἧς ηὐξάνετο τὸ ποσοστὸν τὸ ὁποῖον ἦσαν ὑποχρεωμέναι αἱ Ἐπιχειρήσεις νὰ προσλάβουν ἐκ τῶν ἀγωνιστῶν, πέραν ἐκείνου τὸ ὁποῖον προέβλεπεν ὁ νόμος 751, ὁ Ἀναγκαστικὸς νόμος 1836 ἐτροποποίησε τὴν διάταξιν ταύτην κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε πραγματικῶς ἐματαιώθη τελείως πᾶσα περαιτέρω πρόσληψις. Πράγματι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ὡς εἶχε γίνει ἀποδεκτὸν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν Ἐργασίας, προέβλεπε τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ τῶν διοριζομένων κατὰ 5%, πέραν τοῦ ἀριθμοῦ ποὺ προέβλεπεν ὁ νόμος 751, ἐνῷ ὁ νόμος 1836 εἰς τὸ ποσοστὸν αὐτὸ περιλαμβάνει καὶ τοὺς διορισθέντας δυνάμει νόμου 751. Περαιτέρω ὁ νόμος 1836, χειροτερεύει τὴν θέσιν τῶν πολεμιστῶν, διότι ἐνῷ ὁ νόμος 751, ὅπως εἶχε τροποποιηθῆ ἀπὸ τὸν 1196, προέβλεπε τὴν μονιμοποίησιν τῶν πολεμιστῶν, μετὰ παρέλευσιν τριετίας, δηλαδὴ ἐξομοίονε αὐτοὺς μὲ τὸ μόνιμον προσωπικὸν καὶ τοὺς ἐνέτασεν ἀναλόγως τῶν προσόντων των, ἦλθεν ὁ νόμος 1836 καὶ κατήργησε τὴν διάταξιν αὐτὴν καὶ λέγει, ὅτι οἱ μέχρι τότε προσελθόντες παλαιοὶ πολεμισταὶ θὰ παραμείνουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν μέχρι τῆς 31 Ὀκτωβρίου 1952, μεθ’ ἣν ἀπολύονται. Δηλαδή, δὲν δεσμεύονται αἱ ἐπιχειρήσεις ἐκ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Τί θὰ γίνουν, λοιπόν, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μετὰ τὴν 31 Ὀκτωβρίου 1952, ὁπότε θὰ εὑρίσκωνται ἄνευ ἐργασίας; Ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι, τὴν τραγικὴν θέσιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται μετέωροι καὶ δὲν γνωρίζω ποιὰ θὰ εἶναι ἡ τύχη των, διότι τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1952, θὰ δύνανται αἱ ἐπιχειρήσεις νὰ τοὺς ἀπολύσουν. Πέραν τούτου μία χειροτέρευσις πραγματικὴ εἶναι ἡ ἑξῆς, ἡ ὁποία, ὁμολογουμένως, εἶναι ἐντελῶς ἀσυγχώρητος καὶ προκαλεῖ τὴν ἀγανάκτησιν, ὄχι μόνον τῶν πολεμιστῶν ἀλλὰ καὶ ὅλου τοῦ κόσμου. Ἐνῷ ὁ νόμος 751 ἐπροστάτευεν τοὺς πολεμιστὰς ἔναντι ὅλων τῶν ἐπιχειρήσεων ἄνευ οὐδεμιᾶς διακρίσεως, ὁ νόμος 751 ἔκαμε μίαν ἐξαίρεσιν, δὲν γνωρίζω πῶς, τὴν ἐξαίρεσιν τοῦ Ὀργανισμοῦ Τηλεπικοινωνιῶν Ἑλλάδος. Ἐπειδή, κύριοι συνάδελφοι, ἐγένετο λόγος προηγουμένως, περὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ αὐτοῦ, ὀφείλω νὰ τονίσω τὸ πρωτοφανὲς γεγονός, ὅτι ὑπάρχει εἷς ὀργανισμός, ὁ ὁποῖος ἐσχάτως προσέλαβεν ἑκατοντάδας, ἵνα μὴ εἴπω χιλιάδας, ὑπαλλήλων, χωρὶς νὰ δεσμεύεται ἀπὸ τὸν νόμον 751. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ ἔχει προκαλέσει τὴν ὀργὴν τῶν πολεμιστῶν, οἱ ὁποῖοι γυρίζουν χωρὶς ἐργασίαν. Δὲν εἶναι ἀνεκτόν, νὰ περιλαμβάνωνται κατὰ ἑκατοντάδας διάφορα δεσποινίδια καὶ νὰ παραμένουν ἄνεργοι οἱ ἀγωνισταί μας. Ἄλλη χειροτέρευσις τῆς θέσεως τῶν ἀγωνιστῶν, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ εἶναι ὅτι ἐξῃρέθησαν τῆς ὑποχρεώσεως ὑπὸ τοῦ νόμου 751, ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας. Λέγει ἡ διάταξις τοῦ νόμου 1836, ἡ ὁποία δὲν ὑπῆρχεν εἰς τὸν νόμον 751, ὅτι ἐξαιροῦνται ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας, αἱ ἐπιχορηγούμεναι ὁπωσδήποτε ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ὅπως π. χ. ἡ ΣΠΑΠ καὶ ἄλλαι, ἐντελῶς ἀδικαιολογήτως. Δὲν βλέπω τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον, αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταί, ἠμποροῦν ἀνεξελέγκτως νὰ μὴ δεσμεύωνται νομικῶς ὅταν προσλαμβάνουν ὑπαλλήλους. Ἐπίσης ἐχειροτέρευσεν ἡ κατάστασις, διότι, ναὶ μὲν ηὐξήθησαν αἱ κατηγορίαι τοῦ νόμου 1836 ἀλλ’ αἱ νέαι προϋποθέσεις αἱ τεθεῖσαι δι’ ὅλας τὰς κατηγορίας εἶναι πολὺ βαρύτεραι καὶ δυσχερέστεραι, ὥστε νὰ καθίσταται δυσχερεστάτη ἡ πρόσληψις ὑπαλλήλων. Ἐπίσης ἄλλη ἀκατανόητος διάταξις τοῦ νόμου 1836 εἶναι καὶ τὸ ὅτι ἐνῷ μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου 1836 ὑπῆρχον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὑποβάλει αἰτήσεις διὰ νὰ προσληφθοῦν καὶ εἶχον καταβάλει μεγάλας προσπαθείας νὰ συγκεντρώσουν τὰ δικαιολογητικά των, τὰ ὁποῖα ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἦσαν πολλά, ἦτο καὶ δύσκολον νὰ ἐκδοθοῦν καὶ ἐνῷ εἶχον ἐπὶ τρίμηνον ἀσχοληθῆ νὰ βγάλουν τὰ χαρτιά τους αὐτὰ καὶ εἶχον ὑποβληθῆ εἰς τεραστίας δαπάνας, ἔρχεται ὁ νόμος 1836 καὶ τοὺς λέγει ὅτι χρειάζονται ἄλλα χαρτιά, διότι εἶναι ἄλλαι αἱ προϋποθέσεις προσλήψεως, ἠναγκάσθησαν δὲ οὗτοι νὰ ὑποβληθοῦν εἰς νέας δαπάνας. Καὶ περαιτέρω, ἐνῷ μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου 1836 εἶχον τοποθετηθῆ ὡρισμένοι πολεμισταὶ εἰς διαφόρους ἐπιχειρήσεις καὶ ἀνέμενον τὴν πρόσληψίν των, ἦλθεν ὁ νόμος 1836, ὅστις ἠκύρωσεν ὅλας αὐτὰς τὰς τοποθετήσεις. Φαντάζεσθε, λοιπόν, εἰς ποίαν ἀπογοήτευσιν εὑρίσκονται οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ἐπαναλαμβάνω, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Ἐργασίας, ὅτι πρέπει νὰ προσέξητε, ἰδιαιτέρως τὸ ζήτημα αὐτὸ διότι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ὑπάρχουν σήμερον χιλιάδες ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ ἐκλιπαροῦν διὰ τὴν ἐξεύρεσιν μιᾶς χειρωνακτικῆς ἐργασίας.

§27ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὲ τὸν νόμον 751 ἀποκλείονται οἱ τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους πολεμισταί, ἐνῷ διὰ τοῦ 1836 περιλαμβάνονται καὶ αὐτοί.

§28Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος 1836 ἠθέλησε νὰ κάμῃ ἕνα βῆμα πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν νὰ περιλάβῃ δηλαδή, καὶ τούς πολεμιστὰς τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους, ἀλλ’ ὁμολογῶ ὅτι ἡ προσπάθεια δὲν ὡλοκληρώθη, ὡς εἶχε προταθῆ ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Τὸ γνωρίζω τὸ ζήτημα αὐτό, διότι ὑπῆρξα εἰσηγητὴς τόσον τοῦ νόμου 1836 ὅσον καὶ τοῦ νόμου 751. Λέγω, λοιπόν, ὅτι δὲν ἐπεξετάθη ἡ προστασία εἰς τοὺς πολεμιστὰς τοῦ Ἀλβανικοῦ ἔπους, οἱ ὁποῖοι καὶ αὐτοὶ διαμαρτύρονται, διότι εὑρίσκονται εἰς δεινὴν θέσιν. Πρέπει, κ. Ὑπουργέ, αὐτὸ τὸ ζήτημα νὰ ἀπασχολήσῃ καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ἰδιαιτέρως, διότι εἶναι ἓν ἐκ τῶν θεμελιωδῶν ζητημάτων. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ζητῶμεν ἀπὸ τοὺς πολεμιστάς μας θυσίας ὅταν τοὺς ἐγκαταλείπωμεν, μετὰ τὸ νικηφόρον τέρμα τοῦ πολέμου εἰς τὴν τύχην. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ζοῦν μὲ τὴν πικρίαν, ὅτι τὸ Κράτος τοὺς ἐγκατέλειψε καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο δὲν εἶναι καθόλου ἐποικοδομητικόν, οὔτε διὰ τὸ Κράτος, οὔτε διὰ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§29Γ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐργασίας). Τὸ ζήτημα τῆς προστασίας τῶν πολεμιστῶν εἶναι ζήτημα, εἰς τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ εἶναι χωρισμένη εἰς συμπολίτευσιν καὶ ἀντιπολίτευσιν. Εἴμεθα ὅλοι ἀπολύτως σύμφωνοι ὅτι πρέπει νὰ μελετήσωμεν τὰ αἴτια τῆς τυχὸν ἀποτυχίας τῶν θεσμῶν ποὺ ἐφαρμόζονται σήμερον καὶ νὰ εὕρωμεν λύσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ καταστήσουν ἀποδοτικὴν καὶ τελεσφόρον τὴν προστασίαν αὐτῶν. Εὐχαριστῶ διὰ τοῦτο θερμῶς τοὺς δυὸ ἀξιοτίμους συναδέλφους τὸν ἐξ Ἀθηνῶν καὶ τὸν ἐξ Ἀχαΐας, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ ἀνακινήσουν ἀπόψε ὡς ζήτημα ἀρχῆς, πιστεύω, τὸ ζήτημα καὶ τοὺς βεβαιῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις μελετᾷ, μὲ ὅλην τὴν σοβαρότητα ποὺ χρειάζεται, τὸ θέμα αὐτό. Νομίζω δέ, ὅτι εἰς τὸ προσεχέστατον μέλλον, θὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ προσκομίσω νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον θὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλα αὐτὰ τὰ μειονεκτήματα, τὰ ὁποῖα εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ ἐπισημάνῃ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ν’ ἀναζητήσωμεν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀντιδροῦν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τῆς κατοχυρώσεως τῶν παλαιῶν πολεμιστῶν καὶ νὰ εὕρωμεν τοὺς τρόπους διὰ τῶν ὁποίων θὰ καταστείλωμεν κάθε ἀντίρρησιν. (Χειροκροτήματα).

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠκούσαμεν μὲ πολλὴν ἱκανοποίησιν τὴν δήλωσιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Ὑπουργός. Τὸν βεβαιοῦμεν, ὅτι θὰ εἴμεθα πράγματι εὐτυχεῖς, ἐὰν μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία, διὰ τῆς ὑποβολῆς τοῦ νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον ὑπεσχέθη νὰ καταρτίσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι πράγματι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ ὁποία οὔτε τοὺς παλαιοὺς πολεμιστὰς ὠφελεῖ, οὔτε τὸ Κράτος, ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς, εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι τιμᾷ. Σᾶς ὑποσχόμεθα ὅτι θὰ βοηθήσωμεν εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ νομοθετήματος ἐφόσον καὶ καθόσον ἡ ὑπόσχεσις ἡ ἰδική σας θὰ πραγματοποιηθῇ.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τ. Μιχαηλίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Ἅγιος Ἀθανάσιος Νομοῦ Ξάνθης, ἀφορώσης τὴν ὕδρευσίν του.

§32Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Πρόκειται, κύριοι βουλευταί, διὰ τὴν ὕδρευσιν ὡρισμένων χωρίων τῶν Νομῶν Ξάνθης καὶ Ροδόπης. Τὸ Κράτος συνῆψε μίαν σύμβασιν μὲ τὴν Ἀγγλικὴν ἑταιρείαν ΑΤΣΚΟ, ἡ ὁποία ἦλθε καὶ ἔκαμε γεωτρήσεις εἰς διάφορα σημεῖα τῶν δύο Νομῶν, εἰς μέρη εἰς τὰ ὁποῖα χρειάζονται ἔργα ἀποστραγγιστικὰ καὶ ἀποχετευτικά, διότι ὁ τόπος πλημμυρίζει ἀπὸ νερὰ καὶ δὲν ἠμποροῦν οἱ κάτοικοι ὄχι νὰ σπείρουν, ἀλλ’ οὔτε καὶ νὰ κυκλοφοροῦν. Ἀντὶ νὰ γίνουν εἰς τὰ μέρη αὐτὰ ἔργα ἀποξηράνσεως καὶ ἀποχετεύσεως, βλέπομεν παραδόξως τὴν Ἀγγλικὴν ἑταιρείαν νὰ φέρῃ ὁλόκληρα συνεργεῖα γεωτρυπάνων καὶ νὰ κάμνῃ γεωτρήσεις διὰ νὰ δημιουργήσῃ περισσότερα ἕλη. Εἰς μικρὰν ἀπόστασιν ἀπὸ τὸ τρίγωνον ἄνω ὁδοῦ Ξάνθης–Κομοτινῆς–Λιγίνης Βιστωνίδος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔγιναν αἱ γεωτρήσεις, ὑπάρχουν πολλὰ χωριὰ εἰς τὰ ὁποῖα κάθε οἰκογένεια χάνει ἀπὸ 150 ἕως 200 ἡμερομίσθια κατ’ ἔτος διὰ νὰ μεταφέρῃ νερὸ ἀπὸ ἀπόστασιν 5 μέχρι καὶ 10 χιλιομέτρων. Δὲν ἠμποροῦν νὰ κρατήσουν λίγα πρόβατα ἢ νὰ κάμουν κανένα μικρὸν κῆπον διὰ νὰ βγάλουν μερικὰ λαχανικὰ ἀπαραίτητα διὰ τὴν διατροφήν τους, διότι δὲν ἔχουν νερό. Ἡ καθαριότης, ἀντιλαμβάνεσθε ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται. Δικαιολογημένα δημιουργεῖται εἰς τοὺς ἐνδιαφερομένους τὸ παράπονον, ὅτι τὸ Κράτος δὲν μελετᾷ τὰ ζητήματα καὶ δὲν τὰ τοποθετεῖ εἰς τὴν βάσιν τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ συνόλου, ἀλλὰ ἁπλῶς ἱκανοποιεῖται μὲ τὴν ὑπογραφὴν συμβάσεων. Θὰ παρακαλοῦσα τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν ἀπασχολήσῃ τὸ θέμα αὐτὸ τῆς ὑδρεύσεως ὁλοκλήρων περιοχῶν τῶν Νομῶν μας, τῶν ὁποίων μειώνει πολὺ τὴν ἀπόδοσιν ἡ ἔλλειψις τοῦ νεροῦ. Παραλλήλως μὲ τὸ θέμα αὐτὸ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ διατάξῃ τὴν ἐπιστροφὴν δύο γεωτρυπάνων, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἕνα εἶχε παραχωρηθῆ εἰς τὸν Νομὸν Ροδόπης καὶ τὸ ἄλλο εἰς τὸν Νομὸν Ξάνθης. Τὰ γεωτρύπανα αὐτὰ παραδόξως εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ὁ τότε Γενικὸς Διοικητὴς Θράκης κ. Καλλιγκάτσης τὰ προώθησεν εἰς τὴν ἐκλογικήν του περιφέρειαν, εἰς τὸν Νομὸν Πέλλης. Διατηροῦμεν τὸ παράπονον διότι εἴδη τοῦ Δημοσίου τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ διατεθοῦν διὰ κοινὴν ὠφέλειαν, δὲν χρησιμοποιοῦνται καλῶς. Ἡ σύμβασις μὲ τὴν Ἑταιρεία ΑΤΣΚΟ ἀφορᾷ εἰς ποσὸν 350 χιλ. δολλαρίων δηλαδὴ 5.250 ἑκ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ἐὰν διετίθετο κατὰ τρόπον νοικοκυρίστικον, νομίζω ὅτι θὰ εἶχε ἐπιλυθῆ κατὰ μεγάλο μέρος τὸ ζήτημα τῶν ὑδρεύσεων χωρίων διὰ γεωτρήσεων. Δὲν γνωρίζομεν τώρα ἐὰν πρέπει νὰ θεωρηθῇ ἡ κατὰ τοιοῦτον τρόπον χρησιμοποίησις τῶν γεωτρυπάνων ὡς ἐξυπηρετοῦσα κανένα σκοπόν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καλαντζῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀναφορᾶς.

§34Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐπισύρωμεν τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν γεωτρήσεων, ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἀναφορᾶς τῆς Κοινότητος τῆς Ροδόπης, διότι τὸ θέμα τοῦτο ἀπασχολεῖ ὅλας τὰς περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι τὸ θέμα συνδεδεμένον μὲ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ὑδατίνης οἰκονομίας ἀμέσως συνδεδεμένης μὲ τὴν γεωργικὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ ἀξιοποίησιν τοῦ μόχθου τῶν παραγωγῶν. Τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν τεχνικῶν μέσων καὶ ἰδίᾳ εἰς γεωτρύπανα ἐπεδείνωσεν ἡ διάθεσις 24 γεωτρυπάνων εἰς τὴν ἑταιρείαν ATSGO, πρὸς διενέργειαν γεωφυσικῶν ἐρευνῶν. Ὑφίσταται, κ. Ὑπουργέ, ἡ διεύθυνσις ὑδραυλικῶν κατασκευῶν τοῦ Ὑπουργείου μὲ πεῖραν λαμπρὰν καὶ παράδοσιν οὐ τὴν τυχοῦσαν, καὶ ἡμᾶς τοὐλάχιστον ξενίζει ἡ μετάκλησις ξένης ἑταιρείας δι’ εὐρυτέρας ἐρεύνας χωρὶς ἐν τούτοις νὰ αὐξηθοῦν τὰ γεωτρύπανα, ἀλλ’ ἀντιθέτως νὰ μειωθοῦν τὰ εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ὑπηρεσίας 72 εἰς 52. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι καὶ αἱ γεωφυσικαὶ ἔρευναι εἶναι χρήσιμοι, ἀλλ’ αὐτῶν προέχει, ἡ ἄμεσος ἀνάγκη τῶν γεωτρήσεων πρὸς ἄρδευσιν. Δὲν θέλομεν νὰ κρίνωμεν τοὺς ὅρους τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως, διότι εὐτυχῶς λήγει λίαν προσεχῶς καὶ ἐλπίζομεν ὅτι δὲν θὰ ἀνανεωθῇ ὥστε ἡ γνώριμος καὶ δεδοκιμασμένη ὑπηρεσία μας τῶν ὑδραυλικῶν κατασκευῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ν’ ἀποκατασταθῇ εἰς τὸν ρόλον της μὲ τὴν εὐθύνην της, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνάκτησιν τῆς δυνατότητος τοῦ ἐλέγχου παρ’ αὐτῆς τοῦ ἑνιαίου ζητήματος τῶν γεωτρύσεων, πρᾶγμα ὅπερ δὲν συμβαίνει σήμερον διότι παρεχωρήθησαν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ξένης ἑταιρείας ὡρισμέναι περιοχαί, ἐφ’ ὧν αὕτη δρᾷ ἐλευθέρως καὶ ἀνεξελέγκτως οὐσιαστικῶς. Ἡ ἀνάγκη τῆς ἐνισχύσεως τῆς ὑπηρεσίας ὑδραυλικῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας εἶναι τόσον πρόδηλος, ὥστε ἐλπίζομεν ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ μεριμνήσῃ διὰ τὴν ἀπρόσκοπτον ἀνάπτυξιν τοῦ ἔργου της.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἀνοφορᾶς.

§36Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Φωνὴ ἀπογνώσεως καὶ διαμαρτυρίας, κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὰ ἀρδευτικὰ ἔργα προέρχεται ἐξ ὅλης τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου. Ὅλα τὰ χωρία ἔχουν ἀνάγκην ὕδατος καὶ διὰ νὰ ποτισθοῦν καὶ διὰ νὰ ἀρδευθοῦν. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας διαθέτει 52 γεωτρύπανα, διὰ τὰ ὁποῖα ὁ κρατικὸς προϋπολογισμὸς διαθέτει κατ’ ἔτος 12 δισεκατ. δραχμῶν. Τὰ 52 αὐτὰ γεωτρύπανα ἀποδίδουν κάνουν περίπου 400 γεωτρήσεις, ἐκ τῶν ὁποίων 300 ἐπιτυχεῖς. Ἐὰν ὑπολογίσωμεν τὸ τὶ συμβάλλουν εἰς τὴν καθόλου ἐθνικὴν οἰκονομίαν αἱ 300 αὐταὶ γεωτρήσεις, νομίζω ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 12 δισεκ., τὸ ὁποῖον διαθέτει τὸ Κράτος διὰ τὴν λειτουργίαν των εἶναι ἀσήμαντον. Ἐνεγράφην διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως αὐτῆς, διότι πληροφοροῦμαι ὅτι ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου πρόκειται νὰ περικοποῦν αἱ πιστώσεις διὰ τὰ 52 γεωτρύπανα τὰ ὁποῖα προσφέρουν σημαντικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ ὑποβοηθοῦν εἰς τὴν ἀναζωογόνησίν της. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐξαντλήσῃ κάθε μέσον, ὥστε νὰ μὴ διακοπῇ ἡ χρηματοδότησις ἐκ τοῦ κονδυλίου τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ νὰ συνεχισθῇ ἀπρόσκοπτος ἡ λειτουργία τῶν 52 γεωτρυπάνων. Καὶ ἐπειδὴ ἡ ἀναφορὰ αὐτὴ ἀφορᾷ ὕδρευσιν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας ἀσχολεῖται κυρίως μὲ τὴν ἄρδευσιν, ἐπειδὴ δὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς διαθέτει 3 γεωτρύπανα, τὰ ὁποῖα ἀσχολοῦνται διὰ τὴν ὕδρευσιν καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσουν ὅλας τὰς ἀνάγκας ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, θὰ συνίστων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὰ τρία ἢ τὰ πέντε αὐτὰ γεωτρύπανα, τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, τὰ ὑπαγάγῃ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὥστε τὰ 52 νὰ γίνουν 55 καὶ ὅλα μαζὶ κατὰ ἕνα ποσοστὸν νὰ ἀσχολοῦνται τόσον διὰ τὴν ὕδρευσιν ὅσον καὶ διὰ τὴν ἄρδευσιν τῆς ὑπαίθρου. Νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκτιμᾷ ἀπολύτως τὴν ἀνάγκην αὐτὴν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὁ φόβος, ὁ ὁποῖος πρὸς στιγμὴν ὑπῆρξεν, ὅτι θὰ διακοπῇ ἡ χρηματοδότησις τῶν ἔργων αὐτῶν, θὰ ἐκλείψῃ καὶ θὰ συνεχισθῇ ἡ χρηματοδότησις πρὸς τὸ καλὸν τῆς ὑπαίθρου.

§37Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 40 εἶναι ὁμοία ἐρώτησις.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε κύριε Καλλία.

§39Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως τοῦ ζητήματος τῶν γεωτρυπάνων, εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθῇ κάτι βασικόν. Τὰ 50 γεωτρύπανα, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται, εἶναι ὅλως ἀνεπαρκῆ εἰς μίαν χώραν, ἡ ὁποία ἔχει ἀνεπάρκειαν βροχῶν καὶ ρεόντων ὑδάτων. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ γίνῃ συζήτησις, ὄχι μόνον διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν 50 γεωτρυπάνων καὶ ἐξασφάλισιν αὐτῶν καὶ μετὰ τὴν 1ην Ἰανουαρίου, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν σημαντικὴν αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν. Εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα προβλήματα τῆς γεωργικῆς μας οἰκονομίας ἡ ὕπαρξις ὑδάτων. Ἤδη ὑπάρχουν πληροφορίαι ὅτι 1) περιεκόπη ἡ πίστωσις κατὰ τὸ ἓν τρίτον καὶ 2) ὅτι ἀπὸ 1–1–52 ἀπειλεῖται πλήρης διακοπή. Δὲν γνωρίζω νὰ ὑπάρχουν παραγωγικώτεραι δαπάναι ἀπὸ τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι διατίθενται διὰ τὴν Ἑλληνικὴν γεωργίαν καὶ δὴ διὰ βασικὰς ἐλλείψεις, ὅπως εἶναι ἡ ἔλλειψις ὕδατος. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν νὰ προσπαθήσουν 1) νὰ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν 50 γεωτρυπάνων εἰς 100 καὶ 2) νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ὁμαλὴ λειτουργία των καθ’ ὅλον τὸ προσεχὲς οἰκονομικὸν ἔτος.

§40Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, συνήθως δημιουργεῖται μία σύγχυσις πέριξ τοῦ θέματος τῶν γεωτρυπάνων. Πρῶτος ἐγώ, ὅταν ἐξελέγην βουλευτὴς πρὸ δύο ἐτῶν, ὑπῆρξα θῦμα τῆς πλάνης αὐτῆς καὶ προσέτρεχον καὶ ἐξελιπάρουν τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ νὰ ἀποστείλῃ γεωτρύπανον εἰς τὴν περιφέρειάν μου καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ὕδρευσιν εἰς ἀριθμὸν μεγάλων χωρίων, τὰ ὁποῖα στεροῦνται ποσίμου ὕδατος. Ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ διευκρινισθῇ ὅτι τὰ γεωτρύπανα, τὰ ὁποῖα ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἔθεσεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας, δὲν προορίζονται διὰ νὰ ἱκανοποιήσουν ἀνάγκας ὑδρεύσεως. Ἡ σύμβασις ἡ ὑπογραφεῖσα μεταξὺ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία σύμβασις ἔθεσεν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως τὰ γεωτρύπανα καὶ ὅλας τὰς δαπάνας διὰ τὴν λειτουργίαν αὐτῶν, ἡ σύμβασις αὐτή, ἀπαγορεύει τὴν χρησιμοποίησιν τῶν γεωτρυπάνων δι’ ἔργα ὑδρεύσεως, ἢ μὴ μόνον κατὰ ἕνα ποσοστὸν 15%, τὸ ὁποῖον πρὸ πολλοῦ ὑπερεκαλύφθη. Κατὰ συνέπειαν, ἡ ἀναφορὰ τῆς Κοινότητος, ἡ ὁποία ἔδωσεν ἀφορμὴν εἰς τὴν ὅλην συζήτησιν καὶ ἡ ὁποία διατυπώνει παράπονα, ὅτι δὲν στέλλεται γεωτρύπανον διὰ νὰ γίνῃ ἡ ὕδρευσις τῆς κοινότητος αὐτῆς, φυσικὰ ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνεται πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς, ἁρμόδιον νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς ἀνάγκας αὐτάς, ἀλλὰ καὶ ἀνίκανον νὰ τὰς ἱκανοποιήσῃ, διότι εἶναι κωμικὸς ὁ ἀριθμὸς τῶν 5 γεωτρυπάνων, τὰ ὁποῖα διαθέτει διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας ὅλης τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου. Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας πράγματι κατήρτισε μίαν σύμβασιν, πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ πλέον μετὰ μιᾶς Ἀγγλικῆς ἑταιρείας, εἰς τὴν διάθεσιν τῆς ὁποίας ἔθεσε 18 γεωτρύπανα. Ἡ ἑταιρεία, αὐτή, ἡ ὁποία ἐργάζεται μεταξὺ ἄλλων περιοχῶν καὶ εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅστις πρῶτος ἔλαβε τὸν λόγον, εἶνε ἐλευθέρα εἰς τὰς περιοχὰς αὐτάς, αἱ ὁποῖαι προβλέπονται ἐκ τῆς συμβάσεως, νὰ κάμῃ γεωτρήσεις ἐρεύνης καὶ συνεπῶς δὲν εἶνε δεκτικὴ ὑποδείξεων ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου, ποῦ θὰ κάμῃ τὰς γεωτρήσεις, διότι ἡ ἐργασία της εἶνε καθαρῶς τεχνικὴ καὶ δι’ αὐτὸ μετεκλήθη εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὅταν τελειώσῃ τὸ στάδιον τῶν ἐρευνῶν, πρᾶγμα ποὺ συμβαίνει εἰς μίαν ἐκ τῶν τεσσάρων περιοχῶν, θά ἀρχίσῃ τὰς γεωτρήσεις ἐκμεταλλεύσεως, ὁπότε εἶνε δυνατὸν τὸ Ὑπουργεῖον νὰ δεχθῇ πλείονας αἰτήσεις ἐνδιαφερομένων Κοινοτήτων, ἢ κτηματιῶν, διὰ τὴν ἀνόρυξιν φρεάτων καὶ τότε θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ παρέμβῃ τὸ Ὑπουργεῖον διὰ νὰ συστήσῃ τὴν ἐπωφελεστέραν γεώτρησιν. Αὐτὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ γεωτρύπανα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολεῖ ἡ Ἀγγλικὴ Ἑταιρεία, τῆς ὁποίας ἡ σύμβασις μετὰ τοῦ Δημοσίου λήγει τὸν Ἰούνιον τοῦ 1952, ὁπότε καὶ μόνον παρέχεται ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ ἴδῃ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον εἶνε ἐπωφελὲς νὰ συνεχισθῇ ἢ ὄχι καὶ ὑπ’ αὐτοὺς μάλιστα τοὺς ὅρους, ἡ συμβατικὴ σχέσις μὲ τὴν Ἀγγλικὴν ἑταιρείαν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ γεωτρύπανα, τὰ ὁποῖα διαθέτει τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, εἶνε φυσικόν, πρὶν γίνει μία γεώτρησις ἐκμεταλλεύσεως, νὰ προηγηθῇ ἡ ἔρευνα, διότι ἄλλως θὰ ἔχωμεν δαπάνας ἀσκόπους. Καὶ φυσικὰ εἰς ὡρισμένας περιοχὰς γίνονται γεωτρήσεις ἐρεύνης, πολλάκις ἀποτυγχάνουσαι καὶ διὰ τοῦτο καὶ τὸ παράπονον ὅτι γίνονται ἄσκοποι γεωτρήσεις, ἀλλὰ πάντως πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ ἔρευνα. Ἡ ἀνησυχία τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῆς ἐπικειμένης διακοπῆς τῶν πιστώσεων κατὰ τὸ ἕν τρίτον, εἶνε δικαιολογημένη, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ὁ κίνδυνος δὲν ἀφορᾷ τὸ ἕν τρίτον, ἀλλὰ τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων, μέχρι τῆς στιγμῆς ὅμως δὲν ἔχει καταστῆ ὁριστικὴ ἡ ἀπόφασις τῆς Ἀποστολῆς. Διεξάγονται συνεννοήσεις μετ’ αὐτῆς, νομίζω δὲ ὅτι θὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος διὰ νὰ ἀποφευχθῇ ὁ κίνδυνος, ἐὰν ὄχι τῆς ὁλικῆς διακοπῆς, ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ διατήρησις τῶν συνεργείων αὐτῶν καὶ ἡ λειτουργία των μὲ τὴν συμβολὴν τῶν ἐνδιαφερομένων. Διότι πρέπει νὰ δεχθῶμεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἀξίωσις τῶν ἁρμοδίων τῆς Ἀποστολῆς ὅπως συμβάλῃ καὶ ὁ ἰδιοκτήτης, ὁ ὁποῖος ζητεῖ τὴν γεώτρησιν διὰ νὰ πολλαπλασιάσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ κτήματός του, εἶνε δικαιολογημένη καὶ ἀπὸ μικροῦ, ἐπιμένω καὶ ἔχω καταρτίσει σχέδιον νόμου, καθ’ ὑπόδειξιν τῆς Ἀποστολῆς, διὰ τοῦ ὁποίου προβλέπεται κάποια σύμβασις μεταξὺ τοῦ ἰδιοκτήτου καὶ τοῦ Δημοσίου, προκειμένου νὰ γίνῃ ἡ γεώτρησις. Φυσικὰ ἡ δαπάνη θὰ καταβληθῇ εἰς δόσεις καὶ ὄχι ἐξ ὁλοκλήρου.

§41Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Οἱ τοπικοὶ ὀργανισμοὶ αὐτοδιοικήσεως ὑποχρεοῦνται εἰς κατάρτησιν συμβάσεως περὶ ἀναλήψεως δαπανῶν.

§42Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶσθε ἐν πλάνῃ. Σύμβασις δὲν καταρτίζεται, διότι ὑπάρχει νόμος προβλέπων τοῦτο. Ἀλλὰ τί γίνεται; Ἀπὸ μὲν τοὺς ἰδιώτας ζητεῖται μία ὑπεύθυνος δήλωσις καὶ ἐγγυητικὴ ἐπιστολή, ὅτι θὰ καταβάλουν τὴν δαπάνην εἰς τὸ μέλλον, ἀπὸ δὲ τὰς Κοινότητας οὐδὲν ζητεῖται.

§43Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Πρᾶξις τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου. Χθὲς ἤμουν εἰς συνεργασίαν μὲ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας. Ἐξεδόθη διαταγὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διὰ νὰ γίνεται πρᾶξις τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου.

§44Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀλλὰ πρᾶξις τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου δὲν σημαίνει σύμβασιν μὲ τὸ Δημόσιον. Ἁπλῶς ἐκδηλώνει τὴν ἐπιθυμίαν του.

§45Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἡ συνάντησις τῶν ἑκατέρωθεν ἐπιθυμιῶν καὶ ἀπόψεων, σημαίνει κατάρτισιν συμβάσεως, ἐκδηλοῦνται δὲ ἀφ’ ἑνὸς μὲν διὰ τῆς πράξεως τοῦ Κοινοτικοῦ Συμβουλίου, ἀφ’ ἑτέρου διὰ τῆς ἐγκρίσεως τῆς Διοικήσεως.

§46Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἀπομένει ἐλπὶς νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν συγκατάθεσιν τῆς Ἀποστολῆς διὰ τὴν συνέχισιν τῶν πιστώσεων καὶ καθιέρωσιν αὐτῆς τῆς τακτικῆς διὰ νόμου, ὁ ὁποῖος συντόμως θὰ χρειασθῇ νὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Δυστυχῶς δὲν ἠμπορῶ νὰ πληροφορήσω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν γεωτρυπάνων. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ περικοπὴ τῶν πιστώσεων γενικῶς, ἔχει ὁδηγήσει τὴν Ἀποστολήν, εἰς τὴν ἀπόφασιν, τοὐλάχιστον, διὰ τὸ προσεχὲς ἔτος, νὰ μὴ χορηγήσῃ οὔτε ἕνα δολλάριον διὰ τὴν αὔξησίν των ἢ διὰ τὴν εἰσαγωγὴν ἄλλων γεωτρυπάνων. Νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, τὸ ὁποῖον περισσότερον πάσχει ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτήν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀσκηθῇ πίεσις. Ἡ δρᾶσις του, φυσικὸν εἶναι, νὰ μὴν εἶναι ὅση πρέπει, ὅταν πρόκειται μὲ 5 γεωτρύπανα νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀνάγκας 5 χιλιάδων Κοινοτήτων.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μπέλλας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἀστικῶν Λεωφορειούχων Θεσσαλονίκης, ζητούντων ἀπαλλαγήν των ἀπὸ τοῦ φόρου κύκλου ἐργασιῶν, κλπ.

§48Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Θεσσαλονίκη ἀντιμετωπίζει τὴν ἀπεργίαν τῶν ἀστικῶν λεωφορείων. Τὸ ὅλον θέμα συνεζητήσαμε μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Συγκοινωνιῶν καὶ κατελήξαμεν εἰς συμπεράσματα θετικά. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀπὸ αὔριον θὰ πραγματοποιήσῃ τὰς ὑποσχέσεις του, διὰ νὰ παύσῃ ὁ λαὸς τῆς Θεσσαλονίκης νὰ ταλαιπωρῆται ἀπὸ τοὺς λεωφοριούχους. Εἶναι εὐχῆς ἔργον, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς συγκατένευσε καὶ ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν λύεται τὸ μεγάλο αὐτὸ ζήτημα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μπέλλας ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ γεωργικοῦ πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Λαγκαδᾶ, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ ἄμεσος χορήγησις σιτοσπόρου.

§50Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ἀπευθύνω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, μίαν ἔκκλησιν, ἔκκλησιν ἡ ὁποία ἀκούεται ἀπὸ ὅλα τὰ διαμερίσματα τῆς Χώρας, νὰ παρέμβῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν διὰ τὸ ζήτημα τοῦ σιτοσπόρου. Τὸ θέμα δὲν εἶναι ἁπλῶς θέμα τῶν σιτοπαραγωγῶν, ἀλλὰ γενικώτερον, ἀφορῶν τὴν ζωὴν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους.

§51Σ. ΑΛΛΑΜΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω τὸ Σῶμα, ὅτι ἀπὸ κοινοῦ μὲ τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἐλήφθησαν ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε εἰς οἱανδήποτε περιφέρειαν ἀνακύψῃ ἔλλειψις σιτοσπόρου νὰ ὑπάρξῃ διαθέσιμος ποσότης, ὥστε νὰ καλυφθοῦν αἱ ἀνάγκαι. Ἀλλὰ πρὸς Θεοῦ: σιτόσπορον καὶ ὄχι σιτάρι διὰ νὰ κάνουμε ψωμί.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν

καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Α. Σχινᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, σχετικῶς μὲ τὰς κενὰς ὀργανικὰς θέσεις τῶν Διοικήσεων καὶ Νομαρχιῶν.

§53Α. ΣΧΙΝΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γνωστὸν ποίαν ἀποστολὴν ἔχει ἡ Διοίκησις. Ἡ Διοικητικὴ ἀρχὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ ἐκείνη ἡ ὁποία ἐποπτεύει εἰς τὴν ἐφαρμογὴν καὶ εἰς τὸν κανονικὸν ρυθμὸν καὶ σπουδὴν τῶν διαφόρων ἄλλων ὑπηρεσιῶν τοῦ Κράτους. Συνεπῶς πρέπει νὰ εἶναι ἀρτίως καὶ πλήρης ὠργανωμένη ὥστε νὰ ἠμπορῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμὸν διὰ τοῦ ὁποίου ἔχει ταχθῇ. Ἀτυχῶς ἔχει τοιοῦτον κατάντημα ἡ Διοίκησις εἰς τρόπον ὥστε ὄχι μόνον νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν σκοπὸν αὐτοῦ, ἀλλὰ ἀντιθέτως παρατηροῦμεν—ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὸν Νομὸν Μεσσηνίας τὸν ὁποῖον καὶ ἀντιπροσωπεύω —ὅτι ἀποφάσεις Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Συμβουλίων αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν ἀπὸ διμήνου, τριμήνου καὶ ἑξαμήνου ἀκόμη, ἐκκρεμοῦν εἰς τρόπον ὥστε, ὅταν περιβάλλωνται μὲ τὴν νομιμότητα καὶ ἐγκρίνονται ἐκ μέρους τῆς Νομαρχίας νὰ εἶναι πλέον ἐντελῶς ἀνεδαφικαὶ καὶ οὐδεμίαν ἀξίαν νὰ ἔχουν διὰ τὸν Δῆμον ἢ τὴν Κοινότητα οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὰς ἀποφάσεις αὐτάς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου ὅτι εἰς πολλοὺς λόγους ὀφείλεται ἡ καθυστέρησις αὐτὴ ἐκ μέρους τῆς Διοικήσεως. Ἀλλὰ καὶ εἰδικώτερον πιστεύω ὅτι ἕνας συντελεστὴς σπουδαῖος εἶναι καὶ ἡ ἔλλειψις προσωπικοῦ εἰς τὰς Νομαρχίας. Εἰς τὴν Νομαρχίαν Μεσσηνίας διὰ τὴν ὁποίαν προβλέπονται 21 ὀργανικαὶ θέσεις, ὑπάρχουν κεναὶ 6 θέσεις. Ἀσφαλῶς, ἐὰν τὸ προσωπικόν, τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ νόμου, ἦτο συμπεπληρωμένον, ἀναμφισβητήτως ἡ καθυστέρησις αὐτὴ εἰς τὰς ἐνεργείας τῆς Διοικήσεως δὲν θὰ ὑπῆρχε. Παρακαλῶ συνεπῶς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως φροντίσῃ καὶ κατὰ ἕνα τρόπον ἐξευρεθῇ ἡ δυνατότης ὥστε τὰ κενὰ εἰς τὴν Διοίκησιν καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Νομαρχίαν Μεσσηνίας, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ ἐρωτῶμεν τὸν κύριον Ὑπουργόν, συμπληρωθοῦν τὸ ταχύτερον.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Καλαντζάκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§55Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Πάντως, κύριοι, ἀναμέναμεν ἀπὸ τὴν ἀποσυγκέντρωσιν μίαν βελτίωσιν τῆς Τοπικῆς Διοικήσεως. Δυστυχῶς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἀπεδείχθη τὸ ἀντίθετον. Ἡ Διοίκησις ἡ τοπικὴ ἀντὶ νὰ βελτιωθῇ ἀπέβη ἐπὶ τὰ χείρω. Κοινοτικὰ καὶ Δημοτικὰ Συμβούλια, ὅπως ἀνέπτυξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος, εἶναι εἰς πλήρη ἀδράνειαν, διότι αἱ πράξεις των, αἱ ἀποφάσεις των κυροῦνται ἀπὸ τὴν Νομαρχίαν μετὰ 2 ἢ 3 μῆνας, ὅτε ἡ ἔγκρισις αὐτὴ δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Ὁ νόμος περὶ ἀποκεντρώσεως δυστυχῶς ἐπροβάδισε πρὶν ἀκόμη ἐξασφαλισθοῦν αἱ οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις διὰ νὰ ἐπανδρωθῇ ἡ Νομαρχία μὲ τὸ ἀνάλογον προσωπικόν. Ὂχι μόνον τοῦτο δὲν συνέβη, ἀλλὰ καὶ ὁ ὑπάρχων ἀριθμός, ὁ προβλεπόμενος ἀριθμὸς ὑπαλλήλων, ἐμειώθη κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὥστε δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἡ Νομαρχία τύποις μόνον ὑφίσταται καὶ οὐδεμίαν οὐσιαστικὴν ὑπόστασιν ἔχει. Τὴν κατάστασιν αὐτὴν νομίζω, ὅτι πάντες ἔχετε ἀντιληφθῆ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἀρκεσθῇ μόνον εἰς τὴν διαπίστωσιν αὐτὴν καὶ δὲν θὰ προβάλῃ πάλιν τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι δὲν ὑφίστανται πιστώσεις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἐπὶ πολὺ ἡ κατάστασις αὐτή, ὅταν μάλιστα μετεβιβάσθησαν πλεῖσται ἁρμοδιότητες εἰς τοὺς Νομάρχας. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν ὁπωσδήποτε νὰ ἐξεύρωμεν πιστώσεις, διὰ νὰ συμπληρωθοῦν τοὐλάχιστον τὰ κενὰ τοῦ παλαιοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Νομαρχιῶν ἐπὶ τοῦ παρόντος, πάντοτε ὅμως μὲ τὴν προσπάθειαν τῆς αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ, ἀναλόγως τῆς αὐξήσεως τῆς ἐργασίας καὶ τῆς μεταβιβάσεως τῆς ἁρμοδιότητος εἰς τοὺς νομάρχας, διότι ἄλλως δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμε τοπικὴν διοίκησιν.

§56Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ὑποβοηθεῖ πολὺ τὴν ὡραίαν προσπάθειαν τῆς ἀναπτύξεως τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀποκεντρώσεως καὶ αὔριον τῆς αὐτοδιοικήσεως. Πράγματι τὸ προσωπικὸν τὸ ἀνῆκον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν καὶ τὸ προσωπικὸν τὸ ἀνῆκον εἰς τὴν Νομαρχίαν, δὲν εἶχε ἀριθμητικὴν ἐπάρκειαν διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν, ἡ ὁποία τοὺς ἀνετέθη διὰ τῆς νέας κατευθύνσεως, ἡ ὁποία ἐδόθη καὶ τὰς νέας δικαιοδοσίας αἱ ὁποῖαι παρεχωρήθησαν εἰς τὰς Νομαρχίας. Δὲν εἶναι δύσκολον εἰς μίαν χώραν, ὅπου ὑπάρχει περίσσεια προσφορᾶς ἐργασίας νὰ πληρώσῃ κανεὶς κενά. Ἀτυχῶς ὅμως, αἱ ἀπολαυαὶ τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι μικρότεραι ἀπὸ τὰς ἀπολαυὰς τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἄλλων Ὑπουργείων δι’ εἰδικοὺς λόγους. Ὑπάρχει, δηλαδή, μία ἀνισότης εἰς τὴν πραγματικότητα, μία μειονεκτικὴ θέσις. Ἐξ ἄλλου, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι περιφερειακοὶ καὶ δὲν ὑπάρχει μεγάλη προθυμία. Διὰ τοῦτο, πράγματι ὑπάρχουν σημαντικὰ κενὰ εἰς τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸ θέμα ὅμως μελετᾶται καὶ ἐπροτάθη ἤδη νὰ δοθῇ ἕνα ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἀπεκόπη τελευταίως ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις τῶν Δήμων καὶ Κοινοτήτων. Οὕτω ὅμως ἐχειροτέρευσεν ἡ θέσις τῶν ὑπαλλήλων των καὶ πολλοὶ ἀπεχώρησαν, παρῃτήθησαν τῆς Ὑπηρεσίας. Ἐπέμεινον καὶ ἐγώ, ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ποὺ ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ ἀποδοθῇ τὸ ποσοστὸν ἐκεῖνο, διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ θέσις τῶν Ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Θὰ ἤθελον δὲ νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι αἱ ἀποκοπαὶ αὗται ἔγιναν κατόπιν κοινῆς συνεννοήσεως μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Οἰκονομικῆς Ἀποστολῆς, μὲ τὴν προοπτικὴν νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐλπίζω, κύριοι, νὰ εἶμαι προσεχῶς εἰς θέσιν νὰ ἀνακοινώσω βελτίωσιν τῶν ἀποδοχῶν, ἢ ἐπαναπόδοσιν τοῦ ποσοστοῦ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, ὥστε νὰ κατορθώσωμεν νὰ συμπληρώσωμεν τὰ κενὰ ἐκεῖνα, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐδημιουργήθη ἡ ὅλη κατάστασις καὶ ἡ καθυστέρησις τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἡ ἀναβολὴ ἐπικυρώσεως πράξεων τῶν κοινοβουλευτικῶν ἔργων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἶμαι ὑπεύθυνος καὶ διὰ τὴν χρονοτριβήν, νὰ ἐξετάσω τὴν περίπτωσιν καὶ νὰ ἐλέγξω τοὺς Νομάρχας οἱ ὁποῖοι ἐβράδυναν ἐπὶ τόσον χρόνον, παρὰ τὴν πρωτοφανῆ ἔλλειψιν τοῦ προσωπικοῦ.

§57Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Νὰ ἀσκηθῇ ἔλεγχος κατ’ αὐτῶν. Πάντως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαρχόντων ὑπαλλήλων εἰς τὸν ὄγκον τῶν ἐργασιῶν τῶν Νομαρχιῶν καὶ μάλιστα, μετὰ τὴν διεύρυνσιν τῶν ἁρμοδιοτήτων των. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος νὰ αὐξηθῇ τὸ προσωπικόν των. Ἀλλὰ ἐκτὸς τοῦ προσωπικοῦ ποὺ ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ ἀπολυτήριον Γυμνασίου—ὑπάρχει καὶ τὸ ἄλλο σκέλος—τὸ κατώτερον προσωπικόν, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ αὐξηθῇ. Νὰ προβῇ λοιπὸν ἡ ὑπηρεσία εἰς διαγωνισμὸν διὰ τὴν συμπλήρωσίν του μὲ νεώτερον προσωπικόν, ἕως ὅτου ἐξευρεθῇ ὁ τρόπος αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ καὶ τοῦ ὑπολοίπου προσωπικοῦ.

§58Κ. ΡΕΝΤΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διὰ νὰ γίνουν αὐτὰ ἔπρεπε νὰ ἐκδοθοῦν σχετικὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν ἤδη. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὑπέγραψα τὸ σχετικὸν διάταγμα, ἀλλὰ πρέπει νὰ προσέλθουν καὶ ὑποψήφιοι εἰς τὸν διαγωνισμόν. Ἐγὼ ἔχω ἀμφιβολίας ἐὰν διὰ τῶν διαγωνισμῶν αὐτῶν θὰ ἠμπορέσωμε νὰ εὕρωμε προσωπικόν. Ἴσως ὅμως θὰ ἠμπορούσαμε νὰ λύσωμε τὸ πρόβλημα μὲ βοηθητικὸν προσωπικόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἠμπορούσαμε νὰ εὕρωμε ἐπὶ τόπου, διότι ὅταν κατοικῇ εἷς ἕνα τόπον ἠμπορεῖ νὰ ἐργάζεται καὶ μὲ κατώτερον μισθὸν εἰς τὸν τόπον του. Πάντως θὰ παρακολουθήσω τὸ ζήτημα καὶ θὰ ἴδω μήπως ἠμποροῦμε νὰ εὕρωμε καλύτερον τρόπον. Πάντως ἔχετε ἀπόλυτον δίκαιον διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§59Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πῶς δικαιολογεῖται, κ. Πρόεδρε, ἡ σύστασις νέων Νομαρχιῶν, ἐφ’ ὅσον δὲν λειτουργοῦν αἱ ὑπάρχουσαι; Νομίζω, ὅτι εἶναι ἐντροπὴ νὰ δημιουργοῦμε νέας.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ξυνόπουλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν καὶ ἀφορώσης τὴν καταβολὴν πρὶμ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγούς.

§61Γ. ΞΥΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἐν τῇ μερίμνῃ της, ὅπως ἐνισχύσῃ τὴν καπνοπαραγωγὴν καὶ τὸ ἐξαγωγικὸν ἐμπόριον τοῦ καπνοῦ, ἀπεφάσισεν ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ τρέχοντος ἔτους, ὅπως χορηγήσῃ μίαν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν (πρὶμ) ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τοὺς ἐξαγωγεῖς καπνεμπόρους, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τοὺς παραγωγούς, διὰ τὰ καπνὰ τῆς ἐσοδείας 1950. Καὶ τὸ μὲν πρὶμ τῶν ἐξαγωγέων ὡρίσθη εἰς τὴν πληρωμὴν ποσοστοῦ 12% ἐπὶ τῆς τιμῆς φόμπ, διὰ δὲ τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ὡρίσθη, ὅτι, ἐφόσον ἡ μέση ἐμπορικὴ τιμή, ἡ ὁρισθεῖσα ἰδιαιτέρως δι’ ἕκαστον χωρίον, θὰ εἶναι μικροτέρα τῆς προστατευτικῆς τιμῆς (τιμῆς ἀσφαλείας, ὁρισθείσης εἰς τὸ 260πλάσιον τῆς προπολεμικῆς), θὰ καταβληθῇ ὑπὸ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς προστατευτικῆς τιμῆς (τιμῆς ἀσφαλείας) καὶ τῆς ἐμπορικῆς τιμῆς ἢ τὸ ἄλλως κληθὲν συμπληρωματικὸν ἀντίτιμον. Διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν δὲ τῆς ἀπαιτηθησομένης, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ τούτου, δαπάνης, ἐνεγράφη ἔκτοτε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους ἡ σχετικὴ πίστωσις ἐκ 220 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Συγχρόνως διὰ τῆς ἰδίας ἀποφάσεως καθωρίσθη νὰ γίνῃ ἀμέσως ἡ καταβολὴ τῶν πρίμ. Πλὴν ὅμως ἡ πληρωμὴ τῆς πρίμ, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς παραγωγοὺς—δι’ αὐτὸ καὶ ὑπεβλήθη ἡ ἐπερώτησις—δὲν ἤρχισε, παρὰ μόνον τὸ δεύτερον 15θήμερον τοῦ Αὐγούστου, δηλ. ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Δὲν θέλω νὰ σχολιάσω τὴν σύμπτωσιν τοῦ χρόνου τῆς καταβολῆς μὲ τὰς ἐκλογάς. Παραιτοῦμαι τῶν σχολίων. Ἀλλὰ περιορίζομαι εἰς τοῦτο μόνον. Παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς καὶ γενικώτερον τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνεχίσουν τὴν πληρωμήν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μοῦ ἀπήντησεν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, δι’ ἐγγράφου διαβιβασθέντος ὑπὸ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς πρὸς ἡμᾶς, ἀλλὰ ἡ ἀπάντησις εἶναι ἄσχετος μὲ τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως. Ἡ ἀπάντησις φαίνεται ὅτι ἀφορᾷ τὸ πρίμ, τὴν καταβαλλομένην εἰς τοὺς ἐμπόρους. Ἀλλὰ ἡ ἐπερώτησις ἀφορᾷ τοὺς καπνοπαραγωγούς, τὸ πρὶμ τῶν καπνοπαραγωγῶν. Δι’ αὐτὸ δὲν μᾶς ἀπαντᾷ. Οὐχ’ ἧττον ἐπληροφορήθην ἐξωδίκως, ὅτι ἐπανελήφθη ἡ καταβολὴ τῶν πρίμ, ἀλλὰ ὄχι εἰς ὁλόκληρον, ὅπως ἀπεφασίσθη διὰ τῆς ρηθείσης ἀποφάσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅπως ἀπαιτεῖ ἐξ ἄλλου ἡ φύσις καὶ τὸ εἶδος τῆς ὀφειλῆς αὐτῆς, ἀλλὰ κατὰ δόσεις. Μᾶς εἶπον ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ γίνεται κατόπιν ἀποφάσεως τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὸν κίνδυνον τοῦ πληθωρισμοῦ. Καὶ ἐρωτῶ: ἐὰν ἤθελε νὰ ἀσκήσῃ τὴν κατὰ τοῦ πληθωρισμοῦ πολιτικήν της ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀσκήσῃ ταύτην μᾶλλον ἐπὶ ἄλλων πληρωμῶν, ὀλιγώτερον ἐπιτακτικῶν, καὶ δὴ ἐπὶ πληρωμῶν, αἱ ὁποῖαι καταβάλλονται διὰ δαπάνας πολυτελείας, καὶ τοιαῦται εἶνε, οὐκ ὀλίγαι, καὶ ὄχι εἰς βάρος μιᾶς ἐπειγούσης ὀφειλῆς, ὡς τὸ πρὶμ τῶν πενομένων καὶ ἀναξιοπαθούντων καπνοπαραγωγῶν, τὸ ὁποῖον πρὶμ ὂν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς μικρὸν καὶ ἀνύπαρκτον δὲν κατεβλήθη εἰσέτι καὶ ἐπὶ πλέον δὲ τώρα ἀπεφασίσθη νὰ καταβάλλεται εἰς δόσεις. Λοιπὸν νομίζω ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ὄχι ἐνίσχυσιν, ἀλλὰ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω εἰρωνείαν, εἰς βάρος τῶν καπνοπαραγωγῶν. Δι’ αὐτό, κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργούς, ὅπως μεριμνήσουν διὰ τὴν ταχυτέραν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὁλόκληρον καταβολὴν τῆς γλίσχρου ταύτης πριμοδοτήσεως, τὴν ὁποίαν ἀπεφάσισεν ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Μαρτίου τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. (Χειροκροτήματα).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Γεροθανάσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§63Φ. ΓΕΡΟΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ μακρηγορήσω, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν, ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξεν ἤδη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Ξυνόπουλος καὶ διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα αὐτὸ καὶ ὁ κ. Στρᾶτος. Πλήν, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας διὰ μίαν τάξιν, ἡ ὁποία, ἐνῷ ἀποτελεῖ τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ ἔθνους, ὡς συγκεντροῦσα τὰ ⅘ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος, εὑρίσκεται ἐγκαταλελειμμένη καὶ εἰς τὸ στάδιον τῆς τελείας ἐξαθλιώσεως καὶ ἀπογυμνώσεως. Πρόκειται περὶ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ἡ ἀγροτικὴ τάξις, ἡ ὁποία πάντοτε τὰ πάντα ἔδωσε διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ἀγροτικὴ τάξις, ἡ ὁποία εἶναι, αὐτὴ αὕτη ἡ Ἑλλάς. Οἱ περισσότεροι ἐξ ὑμῶν, κ. συνάδελφοι, εἶσθε ἀντιπρόσωποι ἐπαρχιῶν ἀγροτικῶν. Εἰς τὰς προσφάτους περιοδείας σας ἀτενίσατε τὸ δρᾶμα τοῦ Ἕλληνας ἀγρότου, ὁ ὁποῖος ἀνυπόδητος, γυμνός, πεινασμένος καὶ ἄστεγος, ἵσταται εἰς τὰς ἐπάλξεις τῶν ἐθνικῶν ἰδεωδῶν, τὴν πλήρη ἐξαθλίωσιν τοῦ ἀγρότου ἀναμένει ἡ πτέρυξ ἐκείνη, διὰ νὰ τὸν περιλάβῃ εἰς ἐναγκαλισμὸν θανάσιμον. (Χειροκροτήματα). (Θόρυβος ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§64Ι. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ εἴπῃ, ὁ κ. συνάδελφος, ποὺ ἔδειξε.... (Θόρυβος)....

§65Φ. ΓΕΡΟΘΑΝΑΣΗΣ. Ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ πριμοδοτήσῃ τὰ ἐξαγόμενα καπνὰ τῆς ἐσοδείας 1950. Ἀνέγραψε δὲ καὶ τὴν σχετικὴν πίστωσιν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 1950–51 ἐξ 140.000.000.000. Ἤρχισε τὴν καταβολὴν τοῦ πρὶμ εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τὸ τελευταῖο 15)ήμερον πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἂν καὶ ἡ ἀπόφασις εἶχε ληφθῆ ἀπὸ τῆς 30 Μαρτίου τοῦ 1951. Ἡ δὲ καταβολὴ τοῦ πρὶμ ἐσταμάτησεν ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὰς ἐκλογάς. Μέχρι τῆς διακοπῆς τῆς καταβολῆς, ἤτοι μέχρι 15–9–51, ἡ Κυβέρνησις κατέβαλεν 82 δισεκατ. ἔμεινεν ὑπόλοιπον πρὸς καταβολὴν 62 δισεκατ. 900 ἑκατ. Εἰδικώτερον, διὰ τὴν περιφέρειαν, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ, τὴν περιφέρειαν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας, ἔμειναν πρὸς καταβολήν: διὰ τὸν Ἀστακὸν 10 ἑκατ., διὰ τὸ Θέρμον 71 ἑκατ., διὰ τὸ Ἀγρίνιον 703 ἑκατ., διὰ τὸ Μεσολόγγιον ἤτοι τὴν περιφέρειαν Μακρυνείας 3 δισεκατ. 783 ἑκατ. Ἤτοι ὑπολείπονται πρὸς καταβολήν, εἰς τὸν Νομὸν Αἰτωλοακαρνανίας, σύνολον δραχμῶν 4.567 ἑκατομ. Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε νὰ καταβάλῃ τὸ πρίμ, διὰ μὲν τὰ ὀρεινὰ χωρία εἰς ὁλόκληρον, διὰ δὲ τὰ πεδινὰ εἰς τὸ ¼, δηλαδὴ εἰς 4 δόσεις. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι, τοὐλάχιστον, ἀτυχεστάτη. Διότι τὸ τέταρτον αὐτὸ διὰ τοὺς περισσοτέρους παραγωγοὺς δὲν ἀντιπροσωπεύει περισσότερον τῶν 100.000 δρχ. Φαντασθῆτε τώρα τὸν ἀγρότην νὰ πληρώνῃ ναῦλα, νὰ θέλῃ φαγητόν, νὰ ἐγκαταλείπῃ ἕνα καὶ δύο μεροκάματα διὰ νὰ πάρῃ 100.000 δρχ. ἀπὸ τὸ ὑποκατάστημα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης εἰς τὴν πόλιν. Ἀσφαλῶς θὰ ἐξοδεύσῃ πολύ περισσότερα ἀπὸ τὸ τέταρτον, τὸ ὁποῖον τοῦ παραχωρεῖ ἡ Κυβέρνησις. Εἰς κάποιαν σύσκεψιν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Μπακατσέλος μᾶς εἶπεν ὅτι, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ καταβάλῃ τὸ τέταρτον εἰς τὰ πεδινὰ χωρία. Αἱ ἀποφάσεις ὅμως, ὅπως γνωρίζετε, τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, κ. συνάδελφοι, δὲν λαμβάνονται ἐρήμην τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν συμμετέχει μὲ δύο ἐκπροσώπους καὶ ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ προΐσταται καὶ προεδρεύει τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀναγνώσω δύο τηλεγραφήματα ἀπογνώσεως, τὰ ὁποῖα εἶναι πρόσφατα ἐπὶ τοῦ θέματος. Τὸ ἓν εἶναι ἀπὸ τὴν Ἕνωσιν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Μεσολογγίου.

§66Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι ἁπλῶς συμμετέχει, ἀλλὰ εἶναι Κυβερνητικὸν ὄργανον ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή.

§67Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι κάμνετε λάθος.

§68Φ. ΓΕΡΟΘΑΝΑΣΗΣ. «Ἡ μέχρι τοῦδε καθυστέρησις καταβολῆς πρὶμ ἔφερεν ἀπόγνωσιν καὶ παντελῆ ἔνδειαν καπνοπαραγωγοὺς περιφερείας μας στόπ. Μελετωμένη δὲ καταβολὴ τούτου τέσσαρας δόσεις ἀποτελεῖ ἐμπαιγμόν, εἰρωνείαν, γενομένην τάξιν καπνοπαραγωγῶν στόπ. Ἐνεργήσατε ὥστε καταβολὴ ἄμεσος πρὶμ εἰς μίαν μόνην δόσιν, ἐξυπηρετῶν οὕτω σκοπὸν δόσεως εἰς παραγωγούς». Ἐπίσης ἀπὸ τὸν Γεωργικὸν Συνεταιρισμὸν Ματαράγκας ἔλαβον χθὲς τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἀπεστάλη εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸν Ὑπουργὸν Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν κλπ.: «Κίνησις ὅτι τὸ πρὶμ δοθῆ εἰς τέσσαρας δόσεις ἀνεστάτωσε κυριολεκτικῶς καπνοπαραγωγοὺς στόπ. Μᾶς ὑποχρεώσατε πολὺ μὲ τὰ προστατευτικά σας μέτρα, σκεφθῆτε τί ἄλλο παρόμοιον μέτρον θὰ λάβετε διὰ τὴν προστασίαν μας στόπ. Κυβέρνησις, Ἀμερικανοί, καπνέμποροι, μαστιγώσατε τὸν καπνοπαραγωγικὸν κόσμον μήπως ξυπνήσῃ στόπ. Σεῖς κύριοι βουλευταὶ μὴν ἐρθῆτε ν’ ἀνεβῆτε στὰ μπαλκόνια νὰ μᾶς μιλήσετε διὰ προστασίαν».

§69Τ. ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ. Δράμα καὶ Ξάνθη ἔκαμον συλλαλητήρια. Ἔκλεισαν τὰ καταστήματα, ἀλλὰ οὐδεὶς συνεκινήθη.

§70Φ. ΓΕΡΟΘΑΝΑΣΗΣ. Πράγματι αὐτὴ εἶναι ἡ εἰκὼν ποὺ παρουσιάζει ἡ ὕπαιθρος. Ἐξαθλίωσις καὶ ἀπελπισία. Ἡ πλήρης ἐγκατάλειψις τῶν ἀγροτῶν καὶ ἰδία τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, περιήγαγον τὸν ἀγροτικὸν κόσμον τῆς χώρας εἰς πλήρη ἀπόγνωσιν. Ἤδη ἐλέγχονται οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν, διότι δὲν καταβάλλουν ἀμέσως εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς τὸ πρὶμ καὶ εἰς ποίας ἐνεργείας προβαίνουν, παρὰ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, ὅπως καταβληθῇ τὸ πρὶμ ἀμέσως, χωρὶς διάκρισιν εἰς ὀρεινὰ καὶ πεδινὰ χωρία. (Χειροκροτήματα).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐπερωτήσεως.

§72Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολύ, διότι νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν ἀνάπτυξιν τήν γενομένην ὑπὸ τῶν κ.κ. συναδέλφων Ξυνοπούλου καὶ Γεροθανάση, τὸ θέμα σχεδὸν ἐξηντλήθη. Καὶ ἐπειδὴ ἄλλως τε εἶσθε ἀπὸ τὰς περιφερείας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας πρὸ παντὸς ὑπάρχει ἀγροτικὴ ζωὴ καὶ ὅπου ὁ καπνὸς εἶναι τὸ μόνον μέσον ὑπάρξεως καὶ ζωῆς, νομίζω ὅτι καὶ σεῖς οἱ ἴδιοι τὰ γνωρίζετε αὐτὰ τὰ θέματα. Καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς τὰ ἐξηγήσω περισσότερον. Αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι καταθληπτικὸν εἶναι, ὅτι μία Κυβέρνησις Ἑλληνική, οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι, ὑπόσχεται εἰς μίαν παραγωγικὴν τάξιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀντλεῖ, ὄχι μόνον μέγα μέρος τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐθνικὸν εἰσόδημα, σχεδὸν τὸ 50% τοῦ εἰσαγομένου συναλλάγματος καὶ τὴν ὑπόσχεσίν της νὰ μὴ τὴν τηρῇ. Ἡ Κυβέρνησις ὥρισε μίαν τιμὴν ἀσφαλείας καὶ μίαν ἐμπορικὴν τιμήν, ὑποσχεθεῖσα εἰς τοὺς καπνοπαραγωγοὺς ἐξαγωγίμων καπνῶν ὅτι, ἐὰν παραδοθοῦν τὰ καπνὰ εἰς τοὺς καπνεμπόρους, θὰ ἔλθῃ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ὡς ἀρωγός, διὰ νὰ πάρουν κάτι πάρα πάνω, οὕτως ὥστε νὰ ἠμπορέσουν νὰ ζήσουν. Δηλαδὴ ὁρίζει μίαν ἐμπορικὴν τιμήν, πέραν τῆς ὁποίας, ἐὰν δὲν καταβληθῇ τὸ ποσὸν ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ καταβάλλει. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ὡρίσθη περίπου εἰς 150 δισεκατομμύρια—ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη—διὰ τὴν παραγωγὴν 1950. Ἀνεγράφη δὲ καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅταν ὁ κ. Μαῦρος, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν, ἔκαμεν εἰσήγησιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐτόνισεν εἰς τὴν εἰσήγησίν του, ὅτι αὐτὸ τὸ ποσὸν διὰ τὴν πριμοδότησιν τῶν ἐξαγωγίμων μας καπνῶν ἔχει ἀναγραφῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ συνεπῶς θὰ καταβληθῇ εἰς τοὺς δικαιούχους. Αὐτοὶ οἱ δυστυχισμένοι δικαιοῦχοι, οἱ ὁποῖοι ἐπερίμεναν ἀπὸ αὐτὰ διὰ νὰ ζήσουν καὶ οἱ ὁποῖοι εἰς ἄλλας περιφερείας εἶναι καμμένοι, εἰς ἄλλας συμμοριόπληκτοι, εἰς ἄλλας ὁπωσδήποτε δυστυχισμένοι, ἀπὸ τὸν Μάρτιον τοῦ 1951, ὁπότε ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις τῆς καταβολῆς τῆς πριμοδοτήσεως, ἀκόμα περιμένουν, διὰ νὰ λάβουν τὰ ὀφειλόμενα εἰς αὐτούς. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι, ὅταν ἤρχισεν ἡ προεκλογικὴ περιοδεία δὲν ἐτολμούσαμε νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰ καπνοπαραγωγικὰ χωρία, διότι ἀμέσως μία λέξις ἠκούετο, θὰ τὴν ἐνθυμοῦνται καὶ οἱ κ. συνάδελφοι, πρίμ, πρίμ, πρίμ. Τότε ἔσπευσαν οἱ Κυβερνητικοὶ ἀντιπρόσωποι νὰ ὑποσχεθοῦν τὴν ἄμεσον καταβολήν, διότι εἶχον θορυβηθῆ ἀπὸ τὴν ἐξέγερσιν τῶν καπνοπαραγωγῶν. Πρὸ τῆς πιέσεως αὐτῆς ἤρχισεν ἡ Κυβέρνησις νὰ καταβάλῃ τὸ πρίμ, διὰ νὰ διακόψῃ τὴν καταβολὴν ἀμέσως τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ ἀποδείξῃ οὕτω, ὅτι δὲν εἶχεν οὐδένα σκοπὸν νὰ βοηθήσῃ τὴν καπνοπαραγωγικὴν τάξιν, ἀλλὰ μόνον σκοπὸν εἶχε νὰ ὑποκλέψῃ τὰς ψήφους τῶν Ἑλλήνων. (Χειροκροτήματα). Βεβαίως, ὁ παρὼν Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εὐθύνονται δι’ αὐτὴν τὴν ἐνέργειαν, παρὰ μόνον βάσει τῆς θεωρίας τῆς συνεχίσεως τῆς Κυβερνητικῆς εὐθύνης.

§73Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἀμφιβολία ὑπάρχει.

§74Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐὰν εἴχατε διαβάσει Σύνταγμα, ἢ ἐὰν τὸ ἐνθυμεῖσθε, ἐὰν τὸ ἔχετε διαβάσει, θὰ ἐβλέπατε ὅτι δὲν ὑπάρχει περὶ αὐτοῦ οὐδεμία ἀμφιβολία. Πάντως δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐπιρρίψω εἰς αὐτοὺς τὴν εὐθύνην αὐτῆς τῆς πράξεως. Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις ἀποτελεῖται, κατὰ τὸ ἓν σκέλος, ἀπὸ τὸ κόμμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπεύθυνον δι’ αὐτὴν τὴν κομματικὴν πρᾶξιν. Ἀλλὰ σήμερον ἐλέγχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ Ὑπουργοί της διὰ μίαν ἀπόφασιν ἡ ὁποία ἐλήφθη. Μᾶς εἶπον τότε, ὅπως σᾶς ἐξήγησεν ὁ κ. Γεροθανάσης, ὅτι ἐλήφθη μία ἀπόφασις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὅλοι μας πρέπει νὰ σεβασθοῦμε. Παρετήρησα εἰς τὸ Συνέδριον ὅτι καὶ ὁ τότε Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας κ. Μπακατσέλος, δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀπαντήσῃ ὅτι διὰ νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὁμοφωνία, δηλαδὴ τὰ πέντε μέλη, ἐξ ὧν 3 εἶναι Ἕλληνες Κυβερνητικοὶ ἐκπρόσωποι, ἤτοι ὁ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ, ὁ Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν, Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος — εἶναι καὶ αὐτὸς κυβερνητικὸς ἐκπρόσωπος; διότι ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος εἶναι Κράτος καὶ αὐτὴ — πρέπει νὰ συμφωνήσουν διὰ νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις. Ἐὰν διαφωνήσουν, τότε δὲν λαμβάνεται ἀπόφασις, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Δὲν λαμβάνεται ἀπόφασις. Ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ γνώμη, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις. Καὶ τότε ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἠναγκάσθη νὰ μοῦ ὁμολογήσῃ, ὅτι πράγματι οἱ Ὑπουργοὶ Ἕλληνες συνεφώνησαν εἰς τὸ ἔγκλημα, εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ δώσουν αὐτὰ τὰ χρήματα εἰς τοὺς πειναλέους Ἕλληνας εἰς 4 δόσεις. Θὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, νὰ σκεφθῇ ὀλίγας ἡμέρας τὸ ζήτημα γενικώτερον. Εἶναι χρήματα ἐγγεγραμμένα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, εἶναι χρήματα τὰ ὁποῖα ὁπωσδήποτε ὀφείλομεν. Εἶναι χρήματα τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν ἴσως τὰς πτωχοτέρας ἑλληνικὰς τάξεις. Πρὸ παντὸς εἶναι χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ πᾶνε εἰς χεῖρας ἀνθρώπων οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δυστυχοῦν, αὐτὴν τὴν στιγμὴν πεινοῦν. Θὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἂς τὰ δώσῃ καὶ ἂς τὰ δώσῃ γρήγορα, ἐφ’ ὅσον τὰ ὀφείλει, μὲ μίαν δόσιν, πρὶν εἶναι ἀργά. Διότι ἡ πεῖνα, κ. Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι ἴσως ὁ χειρότερος σύμβουλος καὶ πρὸ παντὸς εἶναι ἡ ἀρχὴ τῆς ὁδοῦ ἡ ὁποία ὁδηγεῖ πρὸς τὴν προδοσίαν. (Χειροκροτήματα).

§75Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι πολὺ εὐτυχὴς ὅτι οἱ τρεῖς συνάδελφοί σας ἀνέπτυξαν μὲ τόσην σαφήνειαν τὸ πρόβλημα τοῦ πρὶμ τῶν καπνοπαραγωγῶν. Καὶ βεβαίως ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία δὲν θὰ δεχθῇ τὴν εὐθύνην τῆς ἀναβολῆς τῆς πληρωμῆς τοῦ πρίμ, οὔτε καὶ πιστεύει ἡ Κυβέρνησις ὅτι μία ἀπόφασις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ τὴν ἀπαλλάξῃ τῆς εὐθύνης τῶν ἀποφάσεών της. Ὅπως δὲ γνωρίζετε καὶ πράγματι σᾶς ἀνέπτυξεν ὁ κ. Στρᾶτος, ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ λειτουργεῖ μὲ ὡρισμένα ξένα καὶ ἑλληνικὰ μέλη καὶ ἡ ἀπόφασίς της πρέπει νὰ εἶναι ὁμόφωνος. Καὶ πράγματι ὑπῆρξεν ὁμόφωνος ἡ ἀπόφασις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Θὰ εἶναι ὀλίγον δύσκολον καὶ ἀνιαρὸν νὰ σᾶς ἀναπτύξω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸν ἀριθμὸν τῆς κυκλοφορίας καὶ διατί πιστεύει ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, ὅτι οἱαδήποτε περαιτέρω ἐπιβάρυνσις τῆς κυκλοφορίας κατὰ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον θὰ εἶχε καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα. Ἐὰν ἡ ἀντιπολίτευσις φρονῇ, ὅτι ἡ κατανομὴ τῶν πιστώσεων, ἢ μᾶλλον ἡ κατανομὴ τῶν χρηματοδοτήσεων τῶν διαφόρων κρατικῶν ἐνεργειῶν, κακῶς ἔγινε τὸν Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον, θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ ὑπάρξῃ μία γενικωτέρα ἐπὶ τοῦ θέματος συζήτησις. Καὶ ἐὰν συζητήσωμεν τὴν γενικὴν κατανομὴν τῆς χρηματοδοτήσεως κατὰ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον, φαντάζομαι ὅτι καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις θὰ συμφωνήσῃ, ὅτι ἡ κατανομὴ καλῶς ἔγινεν. Ἐὰν συζητῆται αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ ὑπόθεσις τοῦ πρὶμ τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἐν σχέσει καὶ συναρτήσει μὲ τὰς ἄλλας χρηματοδοτήσεις τοῦ Κράτους νομίζω, ὅτι ἀντίκειται πρὸς πᾶσαν ἐπιστημονικὴν ἀντιμετώπισιν. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τοὺς κ.κ. συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι τόσον ὡραῖα ἐξέθεσαν τὰ ζητήματα τῶν καπνοπαραγωγῶν νὰ προκαλέσουν μίαν γενικωτέραν συζήτησιν ἐπὶ τῶν χρηματοδοτήσεων Νοεμβρίου καὶ Δεκεμβρίου καὶ θὰ πάρουν τὴν ἀπάντησιν, διατί καὶ διὰ ποίους λόγους ἡ Κυβέρνησις ἠναγκάσθη νὰ δώσῃ τὸ πρὶμ εἰς δόσεις.

§76Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἀμφισβητοῦμεν τὴν καταβολὴν τῶν πιστώσεων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀμφισβητοῦμεν εἶναι τοῦτο, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διῄρεσε τοὺς καπνοπαραγωγοὺς εἰς δύο τάξεις, εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἱκανοποίησεν ὁλοσχερῶς καὶ εἰς ἐκείνους τοὺς ὁποίους θεωρεῖ ἴσως δευτέρας κατηγορίας πολίτας καὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἀρνεῖται τὸ αὐτὸ δικαίωμα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀμφισβητοῦμεν ἀκόμη εἶναι τοῦτο, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐλέγετο πρὸ τριῶν ἀκόμη μηνῶν, ὅτι ἠμπορούσαμεν τὴν κυκλοφορίαν ἀκόπως καὶ ἀκινδύνως νὰ τὴν αὐξήσωμεν. Αὐτὰ ἐλέχθησαν ἀπὸ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν εἰσηγούμενον τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ ἔρχεται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ μᾶς εἴπῃ, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐλέγοντο τότε, ἐλέγοντο μόνον διὰ προεκλογικὴν κατανάλωσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον ἐξάγομεν. Τὸ νὰ μᾶς παραπέμπῃ εἰς ἄλλας συζητήσεις ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐνῷ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ ἀπαντήσῃ διὰ τίνα λόγον δὲν καταβάλλεται τὸ ποσὸν τὸ ὀφειλόμενον, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι κοινοβουλευτικόν. Ὀφείλει ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία θὰ καθησυχάσῃ τοὺς ἀτυχεῖς καπνοπαραγωγούς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς παραπέμπῃ εἰς ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν βραδύτερον, ἀλλὰ αἱ ὁποῖαι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν δίδουν ἀπάντησιν εἰς τὸ σημερινὸν θέμα.

§77Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε συνάδελφε, ἀναμφισβητήτως κατέχετε τὴν κοινοβουλευτικὴν τάξιν καὶ ἀναμφισβητήτως, γνωρίζετε, ποῖαι ἀπαντήσεις ἠμπορεῖ νὰ δίδωνται εἰς ἐπερωτήσεις. Νομίζω, ὅτι ἔχετε ἀρκετὴν ἐπιστημοσύνην διὰ νὰ καταλάβετε, ὅτι ἕνα τοιοῦτον θέμα θὰ συζητηθῇ εἰς γενικώτερον πλαίσιον καὶ νομίζω, ὅτι τοῦτο θὰ εἶναι καὶ διὰ τὸ συμφέρον τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἀκόμη. Νὰ ὁρίσωμεν ἀπὸ τώρα μίαν συνεδρίασιν νὰ τὸ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα γενικώτερον τῆς κυκλοφορίας καὶ νὰ ἴδωμεν εἰς ποίαν ἔκτασιν μεγέθους πρέπει νὰ μπῇ τὸ πρὶμ εἰς τὴν κυκλοφορίαν. Ὡς πρὸς τὴν διαίρεσιν τῶν καπνοπαραγωγῶν εἰς δύο τάξεις, ὁμολογῶ, ὅτι δὲν γνωρίζω αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ θέμα, διότι αὐτὸ εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ συναδέλφου μου κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ λυποῦμαι πολὺ καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λυπεῖται, διότι δὲν εἶναι ἐδῶ ἵνα σᾶς δώσῃ μίαν ἐξήγησιν, πῶς ἔγινεν αὐτὴ ἡ κατανομή. Ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη συνολικῶς καὶ ἡ κατανομὴ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἀνήκει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Θὰ παρεκάλουν λοιπὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μου καὶ νὰ γίνῃ μία γενικωτέρα συζήτησις ἐπὶ τῶν χρηματοδοτήσεων, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποῖαι σκέψεις ἤγαγον τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν τοιαύτην περικοπὴν τῆς πριμοδοτήσεως κατὰ τοὺς μῆνας Νοέμβριον καὶ Δεκέμβριον.

§78Φ. ΓΕΡΟΘΑΝΑΣΗΣ. Δὲν εἶσθε εἰς θέσιν, κύριε Ὑπουργέ, νὰ μᾶς δώσητε μίαν σαφῆ ἀπάντησιν ἐὰν θὰ πάρουν τὸ πρὶμ οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ πότε;

§79Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Σᾶς εἶπα θὰ τὸ πάρουν ὁλόκληρο, ἀλλὰ εἰς δόσεις.

§80Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι, ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, δύο πράγματα σαφῶς ἀπεκόμισα. Πρῶτον, ὅτι δὲν θέλει νὰ καταβάλλῃ ἤ, ὅπως λέγει, δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταβάλῃ τὸ πρὶμ εἰς μίαν δόσιν διὰ λόγους κυκλοφορίας καὶ δεύτερον, ὅτι θέλει νὰ μετατοπίσῃ τὰς Κυβερνητικὰς εὐθύνας διὰ τὰ μέτρα τῆς νομισματικῆς κυκλοφορίας, συμπεριλαμβάνων εἰς τὴν εὐθύνην καὶ τὴν ἀντιπολίτευσιν. Θὰ ἀπαντήσω, εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι πιθανὸν διὰ τὸν Νοέμβριον καὶ τὸν Δεκέμβριον, ἡ κυκλοφορία νὰ μὴν ἐπιτρέπῃ τὴν παροχὴν τοῦ πρὶμ εἰς μίαν δόσιν, ἀλλὰ διατὶ αὐτὸ τὸ πρὶμ δὲν ἐδίδετο τὸν Σεπτέμβριον ἢ Ὀκτώβριον, ὁπότε ὡς ὁ ἴδιος, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡμολόγησεν, οἱ ἴδιοι λόγοι κυκλοφορίας δὲν ὑπῆρχον; Δεδομένου δέ, ὅτι τὸ πρὶμ ὀφείλεται ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἶχεν ἤδη καταβληθῇ χωρὶς νὰ ἐπηρεασθῇ οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν ἡ κυκλοφορία.

§81Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁ κ. συνάδελφος θέλει νὰ ἐπιρρίψῃ εὐθύνας καὶ εἰς τοὺς ἀποθανόντας.

§82Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἰς τὸ Συνταγματικὸν Δίκαιον ὑπάρχει μία θεωρία τῆς συνεχείας τῆς Κυβερνητικῆς εὐθύνης. Εἶπα ὅτι, βέβαια, δὲν δύναμαι νὰ ψέξω, τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, δι’ ὅσα ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις προεκλογικῶς, ἀλλὰ τὸν ψέγω διὰ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τώρα. Συνάμα δέ, ψέγω καὶ τὸ ἕτερον σκέλος τῆς Κυβερνήσεως, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπεύθυνον δι’ αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ τὸ ὁποῖον μετέβαλε τοὺς Ἕλληνας εἰς προνομιούχους καὶ μή, ἰδίως μάλιστα ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μιᾶς τάξεως πτωχοτάτης. Ἐνῷ εἰς ὡρισμένους καπνοπαραγωγοὺς ἔδωσε τὸ πρίμ, εἰς ἄλλους ἀρνεῖται νὰ τὸ δώσῃ. Πάντως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς τονίσω, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ δώσῃ τὸ πρὶμ εἰς τοὺς ἀτυχεῖς καπνοπαραγωγοὺς εἰς τέσσαρας δόσεις, εἶναι ἐγκληματικὴ καὶ ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει κανένα σκοπὸν νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ πενομένου Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§83Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, μήπως ἐκ τῶν ἐπερωτώντων συναδέλφων θὰ δευτερολογήσῃ κανείς;

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§85Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει νὰ δώσῃ ἄλλην ἀπάντησιν παρὰ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔδωσε.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Κατσιλάμπρος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν, Δημ. Ἔργων καὶ Ἐργασίας διὰ τὴν γενομένην περικοπὴν τῶν πιστώσεων πρὸς τὴν Ἑταιρείαν ΜΠΟΥΝΤ τὴν ἀναλαβοῦσαν τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποξηραντικῶν ὑδραυλικῶν ἔργων Θεσσαλίας.

§87Λ. ΚΑΤΣΙΛΑΜΠΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, γνωρίζετε βέβαια ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐδόθη ἡ ἐκτέλεσις μερικῶν ἔργων εἰς τὴν ἀγγλόφωνον ἑταιρείαν Μπούντ. Ἐνθυμεῖσθε, ἴσως, ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἀνέλαβε τὸ ἔργον της πρὸ πολλῶν ἐτῶν. Τὸ ἀνέλαβε εἰς μίαν περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπῆρχον κοινωνικαὶ ἀσφαλίσεις εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐδῶ εἶναι αἱ εὐθῦναι τῆς προκατόχου καὶ πρὸ προκατόχου Βουλῆς ὅτι, ὅταν συνεζητεῖτο ἡ ἐπικύρωσις τῆς ἐνόχου αὐτῆς συμβάσεως, δὲν ἔλαβεν ἡ Βουλὴ μέτρα ἐξασφαλίσεως τῆς ἀσφαλίσεως τῶν ἐργατῶν τῆς ὑπαίθρου. Κύριοι συνάδελφοι ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ἔλαβον μίαν ἀπάντησιν ἡ ὁποία δὲν εἶναι καθόλου ἱκανοποιητική. Διὰ τῆς ἀπαντήσεώς του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων μὲ πληροφορεῖ ὅτι αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν Θεσσαλίαν καὶ ὡς προκύπτει ἐκ τῆς ἀπαντήσεως, φρονεῖ ὅτι τάχα ἐγὼ ἠγνόουν ὅτι ἡ Μποὺντ εἰργάζετο εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα. Τί σημασίαν ἔχει ἡ ἀπάντησις καὶ ἡ περικοπή της, ὅτι δὲν εἶναι μονομερής, διὰ τὰ ὑδραυλικὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν Ἤπειρον, διὰ τὸν Ἀχελῶον κλπ. Τόσον τὸ χειρότερον ὅταν ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ ἐργάζεται εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Ὑπολογίζονται, κύριοι, εἰς 10.000 οἱ παρίαι, οἱ ἐργάται τῆς Μπούντ, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ἀσφαλίσεως. Βεβαίως, τὸ θέμα δὲν εἶναι τοῦ παρόντος. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ προσπαθήσῃ, ὅπως ἡ περικοπεῖσα πίστωσις διὰ τὰ ἔργα τῆς Μπούντ, δοθῇ τὸ ταχύτερον. Διότι εἶναι καταπληκτικὸν πῶς, ἐν μέσῳ χειμῶνι, ἐφ’ ὅσον ἡ περικοπὴ δὲν εἶναι ὁριστική, ἠνέχθη νὰ ριφθοῦν εἰς τοὺς δρόμους 5.000 ἐργάται τοὐλάχιστον, ἀνασφάλιστοι, ἄνευ ἐπιδόματος στοιχειώδους περιθάλψεως.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων ἔχει τὸν λόγον.

§89Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον. Εὔχομαι καὶ ἐγὼ ἡ περικοπή, ἡ ὁποία ἐγένετο, νὰ ἐπανορθωθῇ, νὰ δοθῇ πάλιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, ὥστε νὰ ἐξακολουθήσουν τὰ ἀποστραγγιστικὰ ἔργα τῆς Θεσσαλίας, τῆς Ἠπείρου καὶ τῆς Μακεδονίας. Δυστυχῶς, ἡ περικοπὴ ἐγένετο, κ. Πρόεδρε, κατὰ 40%. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς περικεκομμένης αὐτῆς πιστώσεως, κατ’ ἀπόφασιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, θὰ χορηγοῦνται πιστώσεις κατὰ 30% ὀλιγώτερον. Φυσικὴ συνέπεια τούτου εἶναι —καὶ λόγω τοῦ χειμῶνος— ἡ Ἑταιρεία Μποὺντ νὰ ἀπολύσῃ ἕναν ἀριθμὸν ὑπαλλήλων. Αὐτὸ συνέβη καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου ἐκλογικὴν περιφέρειαν καὶ ἔχω καθ’ ἑκάστην διαμαρτυρίας τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ γίνῃ ἄλλως.

§90ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν.

§91Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Ἡ περικοπὴ ἔγινε παντοῦ. Εἰς τὰς Σέρρας μάλιστα ἔκαμαν καὶ ἀπεργίαν οἱ ἀπολυθέντες ἐργάται καὶ ὑπάλληλοι μὲ τοὺς μὴ ἀπολυθέντας καὶ ἐζήτησαν νὰ δοθῇ ἐκ νέου ἡ περικοπεῖσα πίστωσις. Δυστυχῶς, παρ’ ὅλας τὰς προσπαθείας δὲν κατωρθώσαμεν νὰ ἐπιτύχωμεν, ὅ,τι ζητεῖ καὶ ὁ κ. συνάδελφος. Θέλομεν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι εἰς τὸ τέλος θὰ δεχθῇ καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ νὰ μὴ περικοποῦν αἱ πιστώσεις αὐταί. Διότι τὰ ἔργα αὐτά, τὰ ἐγγειοβελτικά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταματοῦν, ὅπως ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ π.χ. μὲ ἕνα δρόμον. Διότι ὅταν σταματοῦν τὰ τοιαῦτα ἔργα καὶ δὲν εἶναι τελειωμένον τὸ ὅλον δίκτυον, γίνονται πλημμῦραι, αἱ ὁποῖαι δημιουργοῦν τεραστίας καταστροφάς, ὅπως συνέβη ἐφέτος. Εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν ἐπερώτησιν καὶ θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ φωνή του, μαζὶ μὲ τὴν φωνὴν τῆς Βουλῆς, θὰ εἰσακουσθῇ καὶ αἱ πιστώσεις αὐταὶ δὲν θὰ περικοποῦν τελικῶς. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι ἕνας δημόσιος δρόμος, ἀλλ’ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν γίνονται πλημμῦραι, ἐὰν δὲν συμπληρωθῇ τὸ δίκτυον. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι θὰ δοθοῦν πάλιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον αἱ πιστώσεις αὐταί, ὥστε νὰ ἐξακολουθήσουν τὰ ἔργα νὰ γίνωνται καὶ νὰ συντηροῦνται.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μόδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀποκατάστασιν δύο ξυλίνων γεφυρῶν κατεστραμμένων παρὰ τὸ χωρίον Μαρίνα–Φλωρίνης, ἐπὶ τῆς παλαιᾶς δημοσίας ὁδοῦ Θεσσαλονίκης–Μοναστηρίου, κλπ.

§93Γ. ΜΟΔΗΣ. Κακῶς ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἐπερώτησις τὸ θέμα. Ἤθελα ἁπλῶς νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Δημ. Ἔργων ἐπὶ μιᾶς καταστάσεως πραγμάτων, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ καὶ δὲν πρέπει νὰ συνεχισθῇ. Δηλαδὴ πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς: Ἐπάνω εἰς ἕνα δημόσιον δρόμον ὑφιστάμενον ἀπὸ 2.000 ἐτῶν, τὸν παλαιὸν δημόσιον δρόμον Μοναστηρίου–Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος εἶναι συνέχεια τῆς παλαιᾶς Ρωμαϊκῆς Ἐγνατίας ὁδοῦ, ὑπῆρχον δύο γέφυραι ξύλινοι. Αὐταὶ κατεστράφησαν ἀπὸ τὸν συμμοριτισμὸν καὶ δύο χρόνια τώρα γίνονται προσπάθειαι νὰ ξαναγίνουν, χωρὶς ἀποτέλεσμα. Αἱ ὑπηρεσίαι ἔκαμαν ὅτι μποροῦσαν, ἀλλὰ δὲν δίδεται «ἡ ἔγκρισις». Αἱ γέφυραι αὐταί, σημειώσατε, κόβουν ὅλον τὸν κάμπον τῆς Φλωρίνης σὲ δύο κομμάτια. Ὄχι μόνον τὸν χειμῶνα, ἀλλὰ καὶ τὸ καλοκαῖρι διὰ νὰ πᾶς ἀπὸ τὸ ἕνα χωριὸ στὸ ἄλλο πρέπει νὰ κάμῃς ἕνα γῦρον 30 χιλιομέτρων. Καὶ ἐρωτᾶται τί εἴδους ἀνασυγκρότησις τοῦ τόπου εἶναι αὐτὴ ὅταν δὲν ἀποκαθίστανται ξύλινες ἁπλῶς γέφυρες εἰς δρόμους τόσον μεγάλους καὶ κυρίας σημασίας; Ὅπως ἐπίσης, τί εἴδους ἀνασυγκρότησις γίνεται ὅταν δὲν ὑπάρχουν πιστώσεις διὰ νὰ κτισθοῦν τὰ καμμένα καὶ κατεστραμμένα χωριά; Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν γεφυρῶν αὐτῶν, τῶν ξυλίνων γεφυρῶν—ποὺ δὲν εἶναι πολλὲς—εἶναι 380 ποὺ δὲν ἔχουν ἀποκατασταθῆ καὶ ἐνδιαφέρουν καὶ ταλαιπωροῦν ὁλόκληρον τὸν πληθυσμὸν τῆς ὑπαίθρου, τὸν τόσον δεινοπαθήσαντα καὶ τόσον λησμονούμενον εἶναι καὶ τὸ ζήτημα τῶν δρόμων. Ἐνῷ μέχρι τοῦ 1949 εἶχαν γίνει ἀπὸ Ἀμερικανικὲς καὶ δικές μας ἑταιρεῖες, ἀσφαλτοστρωμένοι δρόμοι μέχρι Κοζάνης, Καστοριᾶς καὶ Ἐδέσσης, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, 2½ χρόνια τώρα, φτιάνομεν τὰ ὑπόλοιπα τμήματα τῶν δρόμων, δρόμων κεντρικῶν, δημοσίων, ἐθνικῶν, σημαντικωτάτων, οἱ ὁποῖοι ὁδηγοῦν μάλιστα πρὸς τὰ σύνορα, τὰ φτιάνομεν καὶ διαρκῶς τὰ χαλοῦμεν ὅπως κάποτε καὶ τῆς Πηνελόπης μὲ τὸν ἱστόν της. Ἔκαμαν ἕνα κομμάτι τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1949 8 χιλιόμετρα, πολὺ καλό, καὶ ὑπελείπετο νὰ ριφθῇ ὁ ἀσφαλιστικὸς τάπης. Ἄσφαλτος ὅμως δὲν εὑρέθη καὶ ἔτσι τὸ κομμάτι αὐτό, τὸ ὁποῖον ἔγινε, κατήντησε χειρότερον ἀπὸ τὴν προηγουμένην κατάστασιν, διότι ἀπέκτησε «κυματισμούς», ποὺ ὅταν ταξιδεύῃς μὲ αὐτοκίνητο, εἶναι σὰν νὰ χορεύῃς τσάρλεστον, δι’ ὅσους ἐνθυμοῦνται τὸν παληὸ χορό. Εἶναι δὲ οἱ κυματισμοὶ καὶ αἱ ρυτιδώσεις αὐταὶ καταστροφὴ διὰ τὰ αὐτοκίνητα. Τὸ θλιβερὸν εἶναι, ὅτι ἐργολαβίαι συνάπτονται, ἐργασίαι ἀρχίζουν καὶ γίνονται, ἀλλὰ ἀποτέλεσμα μηδέν. Ἀντὶ νὰ στρώνουν σκῦρα, σύμφωνα μὲ νέαν ἐφεύρεσιν, πετοῦν ἀμμοχάλικα στὸ δρόμο, ὁ ὁποῖος κάτι θὰ ἦτο, ἐὰν ἐστρώνετο ὁ ἀσφαλιστικὸς τάπης, ἀλλὰ ἄσφαλτος γιὸκ πάντοτε, ἐξ οὗ καὶ τὰ χρήματα κυριολεκτικῶς πετιοῦνται. Δὲν θέλω νὰ κρίνω ποῖοι πταίουν. Νομίζω ὀλιγώτερον αἱ ἰδικαί μας ὑπηρεσίαι καί, μάλιστα, ὁ σημερινὸς Ὑπουργός. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ πρᾶγμα ἔτσι εἶναι καὶ ὁ κόσμος διαπορεῖ καὶ ἀγανακτεῖ. Δύο χρόνια δὲν ἔγινε τίποτε, ἐνῷ τὰ λεπτὰ ἐξοδεύονται καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ χειροτερεύῃ ἡ ὑπάρχουσα προηγουμένως κακὴ κατάστασις. Φαντάζομαι, ὅτι τὸ ἴδιο πρᾶγμα θὰ ἔχετε παρατηρήσει καὶ εἰς ἄλλα μέρη. Φαίνεται, ὅτι εἶναι γενικὸν τὸ κακόν. Εἰσήχθησαν καινὰ δαιμόνια εἰς τὴν ὁδοποιΐαν, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι ἴσως καλὰ πέραν τοῦ Ἀτλαντικοῦ, ἀλλ’ ἐκεῖ ἐπακολουθεῖ ἀμέσως ἡ στρῶσις τοῦ τάπητος, ὑπάρχει ἄσφαλτος καὶ τὸ ἔργον εἶναι ὑποφερτόν. Ἀλλὰ σ’ ἐμᾶς, νὰ πετοῦμεν ἀμμοχάλικα εἰς τὰ κουτουροῦ, δὲν κάμνομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ πετοῦμε χρήματα καὶ νὰ ταλαιπωροῦμε τὸν πληθυσμόν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημ. Ἔργων νὰ ἐνδιαφερθῇ ἰδιαιτέρως καὶ νὰ φροντίσῃ ὁπωσδήποτε νὰ δοθῇ ἕνα τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς δὲν ἔχει πολλὴν σχέσιν μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀκόμη ὀλιγώτερον μὲ τὴν νοικοκυρωσύνην.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημ. Ἔργων ἔχει τὸν λόγον.

§95Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ξυλίνων γεφυρῶν, ἔγινεν ὅλη ἡ μελέτη καὶ ἀπεστάλη εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν πρὸς ἔγκρισιν ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1951. Ἔγινε καὶ ὑπόμνησις κατὰ Ἰούλιον, ἀλλὰ μέχρι σήμερον δὲν ἐπεστράφησαν αἱ μελέται ἐγκεκριμέναι. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο θέμα, πράγματι συμβαίνει εἰς πολλὰς περιφερείας τῆς Ἑλλάδος οἱ δρόμοι νὰ εἶναι χαλασμένοι καὶ νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπισκευασθοῦν, διότι δὲν ὑπάρχουν αἱ ἀπαιτούμεναι πιστώσεις. Ὅπως ἠξεύρῃ ὁ κ. συνάδελφος, οἱ δρόμοι, οἱ ἐθνικοὶ λεγόμενοι, οἱ ὁποῖοι δέχονται ἀσφαλτικὸν τάπητα, περιλαμβάνονται εἰς ἓν πρόγραμμα τετραετές, τὸ ὁποῖον ἔγινε μόλις ἦλθεν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή. Δὲν γίνεται καμμία ἐργασία καὶ καμμία πίστωσις δὲν χορηγεῖται, ἂν δὲν ἐγκρίνῃ ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσφαλτόστρωσιν, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, ἐγὼ ὅταν παρέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, διέταξα νὰ ἐπισπευθῇ ἡ ἀσφαλτόστρωσις τῶν δρόμων αὐτῶν. Ἀλλὰ προεβλήθη τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι, ἀρξαμένου τοῦ χειμῶνος, δὲν γίνονται ἀσφαλτικοὶ τάπητες καὶ μόνον τὴν ἄνοιξιν πλέον θὰ ἀρχίσουν νὰ γίνωνται ἀσφαλτικοὶ τάπητες. Δὲν εἶναι μόνον ἡ ἔλλειψις πιστώσεων, ὑπάρχουν καὶ μέρη ὅπου δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀσφαλτικὸς τάπης, διότι ἤρχισαν αἱ βροχαί. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐργολαβίας, ἄλλαι ἤρχισαν καὶ ἄλλαι δὲν ἤρχισαν· πάντως εἰς τὴν περιφέρειαν, τὴν ὁποίαν ἐκπροσωπεῖ ὁ κ. συνάδελφος, ἤρχισαν ἀρκεταὶ ἐργολαβίαι καὶ νὰ εἶναι εὐχαριστημένος διὰ τοῦτο, νὰ εὔχεται δὲ νὰ μᾶς δοθοῦν καὶ ἄλλαι πιστώσεις καὶ νὰ ἐξακολουθήσουν τὰ ἔργα αὐτά, διότι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἔχει οὔτε μία πεντάρα διὰ τὰ τοιαῦτα ἔργα. Ἀλλὰ καὶ αἱ πιστώσεις τοῦ προϋπολογισμοῦ περιελήφθησαν εἰς τὰς πιστώσεις τὰς Ἀμερικανικὰς καὶ δὲν δύναται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων μόνος του νὰ τὰς διαθέσῃ. Πέρυσιν ἠδύνατο μόνος του νὰ τὰς διαθέσῃ, ἐφέτος δὲν ἠμπορεῖ. Ἐγώ, ὅταν πέρυσιν ἀνέλαβα τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων, εὑρέθην πρὸ τῆς ἑξῆς καταστάσεως: τὰ μέλη τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἦσαν ἐπίτροποι, ἐζήτησα οἱ ἐπίτροποι νὰ γίνουν σύμβουλοι, καὶ πράγματι κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ὑπεγράφη τὴν 7 Ἰουλίου 1950 σύμβασις, δι’ ἧς οἱ ἐπίτροποι ἔγιναν σύμβουλοι. Ἐκράτησαν πολλὰς ἁρμοδιότητας ὡς καὶ τὴν ἔγκρισιν τῶν μελετῶν, δηλαδὴ αὐτοὶ ἐγκρίνουν τὰς μελέτας καὶ δὲν εἰσάγεται εἰς τὸ Συμβούλιον τῶν δημοσίων ἔργων οὐδεμία δημοπρασία, ἐὰν αὐτοὶ δὲν τὴν ἐγκρίνουν. Ἕνεκα τούτου ἐπέρχεται βραδύτης εἰς τὴν ἔναρξιν τῆς ἐκτελέσεως τῶν ἔργων. Βεβαίως ὁ Ὑπουργὸς εἶναι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ ὑποχρεοῦται νὰ λογοδοτῇ καθ’ ἑκάστην διὰ πᾶσαν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργείου του. Ἔχει καθῆκον νὰ ἀπαντᾷ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ πράξεις, ποὺ δὲν ἔχει ἐνίοτε οὐσιαστικὴν εὐθύνην καὶ ἐντούτοις εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπολογῆται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι σήμερον, δὲν εἶναι τόσον εὔκολον πρᾶγμα δι’ ἕναν Ὑπουργὸν νὰ ἀσκήσῃ τὰ καθήκοντά του ὅ,πως ἄλλοτε. Ὁ Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων θὰ ἦτο ὁ εὐτυχέστερος τῶν ἀνθρώπων, ἐὰν εἶχε πιστώσεις νὰ κάμῃ ὅλους τοὺς δρόμους μὲ τάπητας, νὰ κάμῃ τὰς γεφύρας καὶ νὰ τὰ ἀνανεώσῃ ὅλα. Δυστυχῶς δὲν ἔχομεν τὰς ἀπαιτουμένας πιστώσεις.

§96Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Προκειμένου νὰ προτιμηθῇ τὸ ἕνα ἔργον ἀπὸ τὸ ἄλλο, δὲν τὸ ἐγκρίνετε σεῖς, ἀλλὰ τὸ ἐγκρίνει ὁ Ἀμερικανός;

§97Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσ. Ἔργων). Μάλιστα.

§98ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν πιστεύω εἰς τὰς ἄλλας χώρας τὰς βοηθουμένας ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ νὰ συμβαίνῃ αὐτὸ ποὺ συμβαίνει εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§99Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἡ ἐντύπωσις, ὅτι αὐτὸ ποὺ συμβαίνει εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν συμβαίνει καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη, προσθέτω τοῦτο: ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια χρησιμοποιεῖται διὰ νὰ καλύπτῃ τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἐνῷ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν ἔλαβε χώραν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀφετηρία καὶ ὁ δικαιολογητικὸς λόγος τῆς μεγαλυτέρας ἐπεμβάσεως, ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ πληρώσωμεν τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἔχουν ἕνα δικαίωμα ἐλέγχου τῶν δαπανῶν καὶ τῶν ἐσόδων. Βεβαίως ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς σήμερον ἡ κατάστασις, ὡς τὴν ἐκθέτει ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου μίαν ἡμέραν θὰ ἐπανέλθωμεν, νομίζω, ὅτι ἔχει χειροτερεύσει καὶ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, κατὰ τὴν ὁποίαν, πρὸ ὀλίγου, ἦτο Ὑπουργός. Νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας συζητήσεως εἰς τὴν Βουλήν, αὐτὸ θὰ ἐβοήθει καὶ τήν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργόν, διότι δὲν νομίζω, ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ Σύμβουλοί μας εἶναι κακῆς πίστεως καὶ δὲν νομίζω, ὅτι ἐπιζητοῦν πράγματι νὰ ὑπεισέλθουν περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι πρέπει εἰς τὰς ἁρμοδιότητας τῶν Ὑπουργῶν. Αὐτό, τὸ ὁποῖον ἐλέχθη, εἶναι καθαρῶς ἀντικοινοβουλευτικὸν καὶ ἀντίθετον πρὸς τὸ πολίτευμά μας, κύριε Ὑπουργέ, εἶναι σοβαρώτατον, διότι ἐδῶ ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν τελικὰ νὰ τὸ ρυθμίσωμεν, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι ἐρχόμεθα ἡμεῖς οἱ ἴδιοι νὰ δηλοῦμεν, ὅτι τὸ πολίτευμα αὐτὸ παραβιάζεται. Δι’ αὐτὸ θὰ ἐπεθύμουν, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, νὰ ἐγίνετο μία ἰδιαιτέρα συζήτησις, ὅπου θὰ ἐξετίθεντο περισσότερον λεπτομερῶς τὰ πράγματα καὶ θὰ ἐξήγοντο συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ πείσουν καὶ τοὺς Ἀμερικανούς, ὅτι ἴσως θὰ ἔπρεπεν εἰς ὡρισμένα πράγματα νὰ μεταβάλουν πολιτικήν. Ἀλλ’ ὅταν λέγεται ἔτσι εἰδικῶς, ὅτι ἐδῶ οἱ Ὑπουργοὶ ἔπαυσαν πλέον νὰ ἀσκοῦν τὰ δικαιώματά των καὶ τὴν ἐξουσίαν των καὶ ὅτι φέρουν εὐθύνας διὰ πράξεις ξένας, νομίζω, ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης εὑρισκόμεθα ἐν πλήρει παραβιάσει τοῦ πολιτεύματός μας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς καταστήσῃ προσεκτικούς, τοὐλάχιστον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰς δηλώσεις.

§100Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπουργὸς Δημοσ. Ἔργων). Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δὲν εἶπα αὐτὰ ποὺ εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος. Ἐγὼ εἶπα ὅτι, ἐκ τῶν συμβάσεων ἔχουν τὰ δικαιώματα αὐτὰ οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ ὅτι ὁ ὑπουργὸς στερεῖται ὡρισμένων δικαιωμάτων του. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο ζήτημα, πράγματι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ ἄλλοι Ὑπουργοί, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ δίδουν λόγον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ πράξεις, διὰ τὰς ὁποίας δὲν εἶναι ἐντελῶς ὑπεύθυνοι, ἀλλὰ ἐκ τοῦ Συντάγματος εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀπολογοῦνται. Ἐγὼ ἤθελα νὰ καταστήσω γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν πῶς ἔχει τὸ ζήτημα.

§101Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τὸ φέρετε μίαν ἡμέραν τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ τὸ συζητήσωμεν.

§102Γ. ΜΟΔΗΣ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν καὶ εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς συμφέρῃ τὸ πρᾶγμα αὐτό, δηλαδὴ νὰ φορτώνεται ὁ Ἀμερικανὸς σύμβουλος ἢ ἐπίτροπος τὴν εὐθύνην ἐκ τῆς μὴ κατασκευῆς τῶν τάδε γεφυρῶν, διότι ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου κοινοποιεῖ καὶ εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν ἐνδιαφερομένων Κοινοτήτων, ἀντίγραφον τοῦ ἐγγράφου τοῦ ἀποσταλέντος εἰς τὸν μίστερ Σμίθ. Ἀμφιβάλλω ἐὰν καὶ εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν συμφέρῃ ἡ ὑπεισέλευσις εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτάς, δηλαδὴ νὰ ὑπέχουν αὐτοὶ καὶ τὰς εὐθύνας μὴ κατασκευῆς μικρῶν ἔργων, ἀλλὰ μεγάλης ὅμως σημασίας διὰ τὸν δεινοπαθοῦντα πληθυσμόν.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§104ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 9.15′ μ. μ.).