1951.06.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 81η

Τρίτη 26 Ἰουνίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.40′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Μποῦτος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ κάτωθι ἔγγραφον τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἀριθ. πρωτ. 1355. Πρὸς Τὴν Α.Ε. τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω, ὅπως εὐαρεστούμενοι ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς εὐηρεστήθη διὰ Διατάγματος ὑπὸ ἡμερομηνίαν 22 Μαΐου 1951 καὶ ἀπεδέχθη τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπηρεσιακοῦ Ὑφυπουργοῦ Συντονισμοῦ κ. Κωνσταντίνου Τσάτσου. Ἐπίσης διὰ Διατάγματος, τῆς αὐτῆς χρονολογίας, εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑφυπουργὸν ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Πέτρον Γαρουφαλιᾶν. Δέξασθε, ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 25 Ἰουνίου 1951

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Ὡσαύτως ὁ βουλευτὴς κ. Κων. Κοτζιᾶς μοὶ ἀπέστειλε τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν. Κύριε Πρόεδρε, Ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, λαμβάνω τὴν τιμήν, νὰ καταθέσω τὴν ἀκόλουθον δήλωσιν: Ἐκλεγεὶς Δήμαρχος Ἀθηναίων, εὑρίσκομαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπιλέξω μεταξὺ τοῦ ἀξιώματος τούτου καὶ τοῦ ἀξιώματος τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν, ὅπερ κατέχω ἤδη. Ἡ πανηγυρικὴ ὅμως ἐκλογή μου τῆς 15ης Ἀπριλίου, ἀδιστάκτως πιστεύω, ὅτι δημιουργεῖ ἠθικὴν ἐπιταγὴν δι’ ἐμέ, ὅπως ἀνταποκριθῶ εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν 102.798 δημοτῶν Ἀθηνῶν, οἵτινες μὲ ἐτίμησαν διὰ τῆς ψήφου των καὶ πληροφορήσω ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, δι’ ὑμῶν δὲ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι παραιτοῦμαι τοῦ ἀξιώματος τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν. Θεωρῶν ὑψίστην τιμήν μου ὅτι διετέλεσα μέλος τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, τῆς μετὰ τῆς ὁποίας συνεργασίας μου θὰ διατηρῶ πάντοτε εὐλαβῆ ἀνάμνησιν, δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ παρακαλέσω αὐτήν, ὅπως περιβάλῃ τὸν Δῆμον Ἀθηναίων μὲ τὴν ἔμπρακτον στοργήν της, δεδομένου, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῶν Ἀθηνῶν ἐκφεύγει ἀπὸ τὰ πλαίσια τῆς συνήθους δημοτικῆς μερίμνης καί, ὡς πανελλήνιος ὑπόθεσις, πρέπει νὰ εἶναι ἀντικείμενον τοῦ Κρατικοῦ ἐνδιαφέροντος. Μὲ τὴν θλιβερὰν διαπίστωσιν ὅτι ὁ Δῆμος Ἀθηναίων εὑρίσκεται, λόγῳ τῆς χαλκιδεύσεως τῶν οἰκονομικῶν του πόρων, εἰς κατάστασιν αὐτόχρημα τραγικὴν ἀδυνατῶν νὰ ἐπιτελέσῃ στοιχειώδεις αὐτοῦ προορισμοὺς καὶ μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὅλαι αἱ Ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις, θὰ ἀτενίσουν τὴν ὑπόθεσιν τῶν Ἀθηνῶν ὑπὸ τὸ πρῖσμα τοῦ εἰδικοῦ χρέους των ἀπέναντι τῆς ἐνδοξοτέρας πόλεως τοῦ κόσμου, σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ δεχθῆτε τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ βαθυτάτου σεβασμοῦ μου.

Κ. ΚΟΤΖΙΑΣ

Ἐπίσης ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ Πειραιῶς κ. Γ. Ἀνδριανοπούλου ἔλαβον τὴν κάτωθι ἐπιστολήν. Ἐν Πειραιεῖ τῇ 15 Ἰουνίου 1951 Πρὸς Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἀθήνας. Ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, Τιμηθεὶς παρὰ τῶν συμπολιτῶν μου, τῆς γενετείρας μου πόλεως τοῦ Πειραιῶς, εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου, ὅπερ καὶ ἀνέλαβον, παρακαλῶ ὅπως δεχθῆτε τὴν ἐκ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος παραίτησίν μου. Ἐπὶ τούτοις, διαβιβάσατε παρακαλῶ τὴν πρὸς τὸ Σῶμα ἐκτίμησίν μου, μὲ τὴν πλήρη βεβαιότητα, ὅτι καὶ οἱ Δῆμοι τῆς Ἑλλάδος θὰ τύχουν τῆς προσοχῆς ὑμῶν.

Μετὰ τιμῆς

ΓΕΩΡΓ. Α. ΑΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

(Ἀκολούθως προσέρχεται ὁ καταλαβὼν τὴν θέσιν τοῦ παραιτηθέντος βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Κων. Κοτζιᾶ, βουλευτὴς τῆς ἰδίας περιφερείας, κ. Ἠλίας Ἀποσκίτης, καὶ δίδει τὸν ὑπὸ τοῦ Συν)τος καθοριζόμενον ὅρκον ἔχοντα οὕτω: «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§5Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. πρωτ. 60155)25–6–51 ἐγγράφου του, διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν, μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Πειραιῶς Ν. Γεννηματᾶ, κατηγορουμένου ἐπὶ ἀπάτῃ καὶ πλαστογραφίᾳ καὶ ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου συμφ. τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 194736)12651 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἐν τῇ ἐννοίᾳ, ὅτι τὸ δημόσιον ἀποδέχεται διὰ τῆς παρούσης νὰ καλύψῃ πᾶσαν διαφοράν, ἥτις τυχὸν ἤθελε προκύψει εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν τὸ προβλεπόμενον πλεόνασμα ἐκ τῆς διαθέσεως τῆς σταφίδος ὑπολειφθῇ τοῦ ποσοῦ τῶν 14.000.000.000 δρχ., αἵτινες θέλουσι διατεθῆ διὰ τὴν καταβολὴν τοῦ συμπληρωματικοῦ τιμήματος ἐκ δρχ. 200 κατὰ χιλιόγραμμον εἰς τοὺς παραδόσαντας τὸ προϊὸν αὐτῶν εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἐσοδείας 1950–1951 σταφιδοπαραγωγούς. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 200597)14–6–51 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν πρὸς τὸν Ὀργανισμὸν Τηλεπικοινωνιῶν Ἑλλάδος (ΟΤΕ) δανείου ἐκ δραχ. 5.200.000.000. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 173773)5–6–51 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν πιστώσεως δραχμῶν 15.000.000.000 πρὸς τὸν Α.Σ.Ο. διὰ τὴν προμήθειαν μελάσσης. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 167274] 16–3–51 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν πιστώσεως δραχμῶν 1.500.000.000 εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Ταπητουργικὸν Ὀργανισμόν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 119214)11–4–51 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν τῶν κάτωθι δανείων: 1) Δραχ. 2.000.000.000 εἰς 398 πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς πόλεως Χανίων καὶ 2) Δραχ. 1.000.000.000 εἰς 484 πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας ὑπαίθρου Χανίων. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 141666)12–6–51 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ δημοσίου διὰ τὴν μεταφορὰν τοῦ δανείου τῆς Γεν. Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπᾶνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν–Καπνεργατριῶν–Στιβαδόρων Ἀγρινίου, ζητοῦντος ἄμεσον συνομολόγησιν νέας συλλογικῆς συμβάσεως μεταξὺ Καπνεμπορικῆς Ὁμοσπονδίας Ἑλλάδος καὶ τῆς Πανελλαδικῆς Καπνεργατικῆς Ὁμοσπονδίας «περὶ τῶν ὅρων ἐργασίας τοῦ προσωπικοῦ τῆς καπνεργασίας διὰ τὴν περίοδον ἀπό 1ης Ἰουνίου 1951 ἕως 30ῆς Ἀπριλίου 1952». Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Ἀθ. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν Ἀγρινίου, διαμαρτυρομένου διὰ μὴ συμμετοχὴν ἀντιπροσώπου τῆς Ὁμοσπονδίας των εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν μελέτης τοῦ καπνικοῦ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Ἀθ. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου τῶν Καπνεργατῶν Ἀγρινίου, ζητοῦντος ἄμεσον ἐξασφάλισιν τῶν ἀσφαλιστικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν δικαιωμάτων τῶν Καπνεργατῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Ἀθ. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐργατοϋπαλληλικῆς τάξεως Πατρῶν, διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην κατάργησιν τοῦ ραδιοσταθμοῦ τῆς ὡς ἄνω πόλεως. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Β. Παπαρρηγόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Κραστικῶν τοῦ Δήμου Καλαβρύτων, ζητούντων διανομὴν πρὸς αὐτοὺς μοναστηριακῶν βοσκοτόπων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ν. Βέης καταθέτει ἀναφορὰν μητέρων γυναικῶν, ἀδελφῶν καὶ παιδιῶν κρατουμένων εἰς Γιοῦρα ζητούντων χορήγησιν φαρμάκων, κατάργησιν τῆς νήσου Γιοῦρα, κατάργησιν τῆς καταναγκαστικῆς ἐργασίας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Β. Βασιλικὸς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Μαρίας Μαμίδου συνταξιούχου κατοίκου Θεσσαλονίκης ζητούσης τροποποίησιν τῆς διατάξεως τῆς ἀφορώσης τὰς παντελῶς ἀπόρους καὶ ἀνικάνους πρὸς ἐργασίαν διαζευγμένας θυγατέρας ἀποβιωσάντων καὶ δικαιουμένων συντάξεων δημοσίων ὑπαλλήλων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Ἀθ. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Εἰσαγωγικοῦ Ἐμπορίου Πατρῶν, ζητοῦντος ἄμεσον ἐπίσπευσιν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν ἀνεγέρσεως τῶν κτιρίων τῆς Σχολῆς Ὑπομηχανικῶν Πατρῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Ἀθ. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Βερναρδεΐκων Ἐπαρχίας Πατρῶν, ζητοῦντος μείωσιν τιμῆς χαλκοῦ καὶ θείου. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Δ. Βουρδουμπᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Θηβῶν ζητούσης ἄμεσον τροποποίησιν τοῦ νόμου ΤΕΒΕ, κατάργησιν ὑποχρεωτικῆς ἐγγραφῆς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Α. Πανσέληνος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Ἐλαιοπαραγωγῶν Λέσβου διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην εἰσαγωγὴν σπορελαίων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ι. Μποῦτος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συν)σμοῦ Ἐπεξεργασίας Σύκων Ἀντικαλάμου ζητοῦντος ἄμεσον χορήγησιν εἰς τοὺς ἀγροφύλακας ἱματισμοῦ, ὑποδήσεως, ὁπλισμοῦ κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Σ. Μπινόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων περιφερείας Πρεσπῶν Δυτ. Μακεδονίας, ζητούντων συνταξιοδότησιν τῶν ὀργάνων τῆς ἀγροφυλακῆς, ἐξέλιξιν τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, κατάργησιν τῶν ὑπὲρ τοῦ Μ.Τ. Π.Υ. κρατήσεων ἐπὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ὀργάνων τούτων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Α. Πανσέληνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου Κάστρου Λήμνου, ζητοῦντος ἄμεσον ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Σώματος τῆς Ἀγροφυλακῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Πολεμιστῶν Πολέμου 1940–41 ἐπαρχίας Πατρῶν Νομοῦ Ἀχαΐας, ζητούσης ἀπαγόρευσιν ἀπολύσεων πολεμιστῶν 1940–41, ἀντιπροσώπευσιν τούτων εἰς τὰ νομαρχιακὰ συμβούλια τοῦ νόμου 751 κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Σ. Πολυζωγόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐν Ἀμαλιάδι Σωματείου Πεταλωτῶν καὶ Σαγματοποιῶν Ἀμαλιάδος ζητοῦντος ἄμεσον λῆψιν μέτρων προνοίας ὑπὲρ τῆς δεινοπαθούσης τάξεώς των. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Σβῶλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐφημερίδος «Μακεδονικὸς Ἀγὼν» Κατερίνης διαμαρτυρομένης διότι ἀποβάλλονται διοικητικῶς 150 οἰκογενειάρχαι ἐπαναπατρισθέντες πρόσφυγες ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ συνοικισμοῦ Καλυβίων Χαράδρας Δήμου Κατερίνης, ἐκ τῶν κατὰ τὸ 1941 ἐκχερσωθέντων 2500 στρεμμάτων θαμνώδους ἐκτάσεως ἰδιοκτησίας ἀδελφῶν Μάλαχ καὶ ζητούσης ἀναστολὴν τῆς ἀποβολῆς μέχρι νομοθετικῆς ρυθμίσεως τοῦ ζητήματος. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Σβῶλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Δασικῶν Συν)μῶν Ἀρναίας, διαμαρτυρομένης ὅτι διὰ τῆς μὴ ἀπαγορεύσεως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου τῆς καταναλώσεως ὑγρῶν καυσίμων ὑπὸ ἀρτοποιείων, ζαχαροπλαστείων κλπ. καταδικάζονται εἰς ἀνεργίαν οἱ δασεργάται, φορτοεκφορτωταί, μεταφορεῖς κλπ. δασικῶν προϊόντων καὶ ζητούσης νὰ προστατευθῇ ἡ ὕπαιθρος διὰ προσεχεῖς ἐργασίας εἰς τὴν δασικὴν ἐκμετάλλευσιν ἀντὶ προστασίας τῶν εἰσαγωγέων πετρελαίων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Κ. Τσιτσάρας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Εὐρυτανίας διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι τοποθέτησιν Εἰρηνοδικῶν εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα Εὐρυτανίας, ἀργοῦντα ἀπὸ πενταετίας. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν βιβλιοπωλῶν Λαμίας, διαμαρτυρομένων κατὰ ὑποβιβασμοῦ παρὰ Ὀργανισμοῦ Σχολικῶν Βιβλίων προμηθείας πωλήσεως βιβλίων κατὰ 8% καὶ ζητούντων ἀκύρωσιν τῆς ἐν λόγῳ ἀποφάσεως. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτιδοφωκίδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργικῆς Ἑνώσεως Ἀμφικλείας, διαμαρτυρομένης διὰ περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων εἰς τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τῆς Α.Τ.Ε. ἀπὸ 5 εἰς 3. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Π. Κατσώτας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Λυσιμαχίας Μεσολογγίου, ζητούντων ἄμεσον λῆψιν μέτρων προνοίας διὰ τὰς ὑπὸ τῆς χαλάζης ἐπενεχθείσας ζημίας εἰς καπνοφυτείας, ἀμπελῶνας κλπ. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Ἀθ. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Θέρμου ζητοῦντος ἄμεσον χαρακτηρισμὸν τῆς πόλεως Θέρμου ὡς ἀστικοῦ τουριστικοῦ κέντρου, ἀνέγερσιν διδακτηρίου, ἵδρυσιν νοσοκομείου, ἀποπεράτωσιν τῶν ὁδῶν Θέρμου– Προστοβᾶς καὶ Θέρμου–Δρυμῶνος. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Ἀθ. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰς τῶν Προέδρων τῆς Κοινότητος καὶ Συν)σμοῦ Λυσιμαχίας ζητούντων ἄμεσον λῆψιν μέτρων προνοίας διὰ τὰς ὑπὸ τῆς χαλάζης ἐπενεχθείσας ζημίας εἰς καπνόν, ἀμπελῶνας, ἐλαιῶνας κλπ. Ἡ Ὁμοσπονδία προσωπικοῦ Ἀεροπορικῶν Ἑταιρειῶν, ζητεῖ ἄμεσον ἀσφαλιστικὴν προστασίαν. Ἀπαντήσεις τῶν διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 259 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Εὐβοίας κ. Ν. Στεφανίδη διαβιβασθείσης ἡμῖν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 2817 ἐγγράφου ὑμῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν λιγνιτοφόρων στρωμάτων Εὐβοίας ὑπὸ τῆς Δημοσίας Ἐπιχειρήσεως Ἠλεκτρισμοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ διαβιβάσωμεν συνημμένως σχετικὸν αὐτῆς σημείωμα. Ἀθῆναι τῇ 15–5–51.

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΜΑΚΚΑΣ

Σημείωμα δημοσίας ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρισμοῦ, ἐπὶ τῆς ἀπὸ 30 Μαρτίου 1951 ἐπερωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδη. 1) Συμφώνως πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Α.Ν. 1566)50 «περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τοῦ οἴκου EBASCO συναφθείσης τὴν 20ὴν Ἰουλίου 1950 συμβάσεως καὶ ρυθμίσεως ζητημάτων ἀναγομένων εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ἐνεργειακοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως εἰς τὴν διὰ τοῦ νόμου 1468)50 συσταθεῖσαν Δημοσίαν Ἐπιχείρησιν Ἠλεκτρισμοῦ (ΔΕΗ)» ἀνήκει τὸ ἀποκλειστικὸν προνόμιον τῆς ἀναζητήσεως καὶ ἐκμεταλλεύσεως λιγνιτῶν ἐν τῇ περιφερείᾳ Ἀλιβερίου Εὐβοίας. Συμφώνως πρὸς τὴν διάταξιν ταύτην τὰ ἐπακριβῆ ὅρια τῆς περιφερείας εἰς ἣν ἐκτείνεται τὸ προνόμιον τοῦτο τῆς ΔΕΗ θέλουσι καθορισθῆ διὰ κοινῆς ἀποφάσεως τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δημοσιευομένης εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως ταύτης ἐξεδόθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 26672]ΥΕΕΠ ἀπόφασις τῶν Ὑπουργῶν Συντονισμοῦ καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δημοσιευθεῖσα εἰς τὸ ὑπ’ ἀριθμ 210 τῆς 23 Νοεμβρίου 1950 φύλλον τοῦ Βʹ τεύχους τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἧς ἀποφάσεως καθωρίσθη ἡ περιφέρεια εἰς ἣν ἐκτείνεται τὸ ἀποκλειστικὸν προνόμιον τῆς ΔΕΗ., ὡς ἀποτελουμένη ἐκ τῶν περιφερειῶν τῶν κοινοτήτων Ἀλιβερίου, Ἁγ. Ἰωάννου, Ἁγίου Λουκᾶ Λάλα, Γαβαλᾶ, καὶ Βελουσίων τῆς Ἐπαρχίας Καρυστίας τοῦ Νομοῦ Εὐβοίας. Ὁ Α.Ν. 1566]50 ἐκυρώθη ἐν συνεχείᾳ ὑπὸ τοῦ νόμου 1633)51, εἰς δὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 11 προσετέθη κατὰ τὴν κύρωσιν συμφώνως πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν βουλευτῶν Εὐβοίας, παρὰ τὴν περιφέρειαν Ἀλιβερίου, εἰς τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν ἀρχικὴν ρύθμισιν τοῦ Α.Ν. 1566)50 περιωρίζετο τὸ ἀποκλειστικὸν δικαίωμα τῆς ΔΕΗ, καὶ ἡ περιφέρεια τῆς Κύμης. Διὰ τὸν ἐπακριβῆ καθορισμὸν τῶν ὁρίων τῆς περιφερείας ταύτης πρέπει νὰ ἐκδοθῇ κοινὴ ἀπόφασις παρομοία πρὸς τὴν ἤδη ἐκδοθεῖσαν διὰ τὴν περιφέρειαν Ἀλιβερίου, τοιαύτη ὅμως ἀπόφασις δὲν ἐξεδόθη εἰσέτι. 2) Προκειμένου νὰ ἀποφασισθῇ περὶ τῆς ἀναπτύξεως τῶν καταλλήλων λιγνιτωρυχείων διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν διὰ λιγνίτου τοῦ θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Ἀλιβερίου καὶ διαθέσεως τῶν ἀπαιτουμένων κεφαλαίων ἀνασυγκροτήσεως πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀνετέθη εἰς τοὺς Ἀμερικανικοὺς οἴκους Pierce Management Inc καὶ Knappen Tippets Abbett Engineering Co διὰ τῆς ἀπὸ 27 Μαρτίου 1950 συμβάσεως, ἡ ἐκπόνησις προκαταρκτικῆς μελέτης περὶ τῶν πιθανῶν ἀποθεμάτων λιγνίτου εἰς τὰς περιφερείας Ἀλιβερίου καὶ Κύμης καὶ περὶ τοῦ οἰκονομικωτέρου συνδυασμοῦ διὰ τὴν ἐξόρυξιν τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὸ θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον λιγνίτου εἰς τὸ χαμηλότερον δυνατὸν κόστος. Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς συμβάσεως ταύτης, οἱ ὡς ἀνωτέρω οἶκοι ὑπέβαλον τὴν ἀπὸ 15ης Ἰουλίου 1950 προκαταρκτικὴν ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας συνιστᾶται ὡς ἐξασφαλίζουσα τὸ θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον δι’ ἐπαρκῶν ποσοτήτων λιγνίτου καὶ εἰς τὸ χαμηλότερον κόστος ἡ λύσις τῆς ἀνορύξεως δύο νέων ὀρυχείων εἰς Ἀλιβέριον. Ἡ λύσις αὕτη ἐγένετο ἀποδεκτὴ τόσον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ὑπὸ τῆς ἐν Ἀθήναις Ἀποστολῆς ΔΟΣ, καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀνετέθη εἰς τὸ οἶκον Pierce Management Inc διὰ τῆς ἀπὸ 9ης Νοεμβρίου 1950 συμβάσεως κυρωθείσης διὰ τοῦ ἀπὸ 19 Φεβρουαρίου 1951 Β.Δ. (Ἐφ. Κυβερνήσεως Αʹ. Φ. 58 τῆς 21 Φεβρουαρίου 1951), ἡ ἐκπόνησις τῶν σχεδίων, ἡ προμήθεια τοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ ἡ ἐπίβλεψις τῆς κατασκευῆς τῶν δύο τούτων νέων ὀρυχείων ἐν Ἀλιβερίῳ. Κατὰ τ’ ἀνωτέρω δὲν προβλέπεται πρὸς τὸ παρὸν χρησιμοποίησις τῶν ἀποθεμάτων τῆς Κύμης διὰ τὸν ἐφοδιασμὸν τοῦ θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου Ἀλιβερίου. Συνδυασμὸς τῶν λιγνιτωρυχείων ἀμφοτέρων τῶν περιοχῶν ἐξητάσθη ὑπὸ τῶν Ἑταιρειῶν Pierce Management Inc καὶ Knappen Tippets Abbett Engineinc Co, ἀπεκλείσθη ὅμως λόγῳ τοῦ ὑψηλοτέρου κόστους παραγωγῆς, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἐπιτυγχανόμενον διὰ τῆς ἐγκριθείσης λύσεως. Ἡ ἀνάπτυξις τῶν δύο λιγνιτωρυχείων ἐν Ἀλιβερίῳ πρόκειται ν’ αὐξήσῃ σημαντικώτατα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὰ λιγνιτωρυχεῖα ταῦτα, λιγνιτωρύχων, εἰς δὲ τὴν συνομολογηθεῖσαν μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς σύμβασιν προβλέπεται ἡ διάθεσις κεφαλαίων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν παρὰ τὰ λιγνιτωρυχεῖα ταῦτα νέου συνοικισμοῦ ἐκ 400–500 οἰκημάτων. Εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ ἀνάπτυξις αὕτη τῆς ἐργασίας εἰς τὰ λιγνιτωρυχεῖα Ἀλιβερίου θὰ ἔχῃ εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν καὶ ἐπὶ τῆς ἐπικρατούσης σήμερον ἀνεργίας μεταξὺ τῶν λιγνιτωρύχων Κύμης. Μόνον μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν ἐργασιῶν εἰς Ἀλιβέριον, θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐξακριβωθῇ κατὰ πόσον αἱ ἐξορυχθησόμεναι ἐκ τῶν δύο νέων λιγνιτωρυχείων ποσότητες θὰ ἐπαρκέσουν διὰ νὰ καλύψουν πλήρως τὰς ἀνάγκας τοῦ θερμοηλεκτρικοῦ ἐργοστασίου, δὲν ἀποκλείεται δὲ εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον νὰ παραστῇ ἀνάγκη προσφυγῆς καὶ εἰς τὰ ἀποθέματα Κύμης. Τῶν ἀποθεμάτων τούτων ἐνδείκνυνται, κατὰ τὴν γνώμην μας, ἡ χρησιμοποίησις καὶ δι’ ἄλλας ἐκτὸς τῆς ἠλεκτρικῆς, βιομηχανίας. 3) Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρ. 12 τοῦ Α.Ν. 1566)50, ὡς οὗτος ἐκυρώθη ὑπὸ τοῦ Ν, 1633)51 ἐδημοσιεύθησαν τὰ ἀπὸ 24 Νοεμβρίου 1950 Β.Δ. (Ἐφημερ. Κυβερν. αʹ. φ. 270 τῆς 25–11–50) καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1998) 1188)ΥΕΕΠ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ (Ἐφ. Κυβ. βʹ. φ. 10 τῆς 17 Ἰανουαρίου 1951) διὰ τῶν ὁποίων ἐκηρύχθησαν ὡς ἀπαλλοτριωτέα τὰ εἰς τὴν Ἀν. Ἑταιρείαν Ἀνθρακωρυχείων Ἀλιβερίου ἀνήκοντα μεταλλευτικὰ δικαιώματα, ἀκίνητος ἰδιοκτησία, οἰκήματα καὶ πάσης φύσεως μηχανήματα καὶ ἐγκαταστάσεις, ὡς καὶ ἀκίνητος ἰδιοκτησία περὶ τὰ λιγνιτωρυχεῖα ἀνήκουσα εἰς τρίτους. ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Αʹ). Ἐπὶ τῆς διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 2610)26–3–51 καὶ 3514] 20–4–51 ὑμετέρων ἐγγράφων ἀποσταλεισῶν ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 248 καὶ 280 ἐρωτήσεων τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ε. Μπακλατζῆ καὶ Α. Σβώλου, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν τὰ κάτωθι: Ἀναφορικῶς μὲ τὴν ὑπηρεσίαν ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἀποδίδομεν καὶ ἡμεῖς τὴν ἐμπρέπουσαν σημασίαν τῆς προσηκούσης λειτουργίας τῆς ὑπηρεσίας ταύτης προοριζομένης νὰ προστατεύσῃ τὰς καλλιεργείας ἀπὸ παντοίας πολλαχόθεν προξενουμένας ζημίας ἀνερχομένας ἑκάστοτε εἰς ποσὰ ἀρκούντως αἰσθητὰ διὰ τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν τῶν μοχθούντων ἀγροτῶν ὡς καὶ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Ἠθέλομεν αἰσθανθῆ μεγίστην ἱκανοποίησιν συμβάλλοντες εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς διαρθρώσεως τῆς ὑπηρεσίας ταύτης, ἥτις δέον νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τὴν βελτίωσιν τῆς ἐν γένει θέσεως τῶν ἀποτελούντων αὐτὴν ὀργάνων, ἅτινα διὰ τὴν εὔορκον ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των ὑποβάλλονται πράγματι εἰς σκληρὰν ἐργασίαν. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, κατὰ τὴν ἐμφανισθεῖσαν εὐκαιρίαν μεταβιβάσεως ἁρμοδιοτήτων τινῶν Ὑπουργείων εἰς ἕτερα τοιαῦτα, ὅπως ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλεια ὑπαχθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Τοῦτο διότι φρονοῦμεν, ὅτι ἡ ὀργάνωσις τῆς ἀγροτικῆς ἀσφαλείας δέον νὰ συνδυασθῇ μὲ τὴν ὀργάνωσιν τῶν κλάδων τῆς γεωργίας, οὓς προορίζεται νὰ ἐξυπηρετήσῃ, ἵνα δυνηθῇ οὕτω νὰ ὑποβοηθήσῃ καὶ τὴν πρόληψιν ζημιῶν εἰς τὴν γεωργίαν καὶ τὴν κτηνοτροφίαν καὶ τὰς προσπαθείας τῶν ὑπηρεσιῶν ἐρεύνης καὶ γεωργικῶν ἐφαρμογῶν εἰς τὴν ὕπαιθρον. Δοθέντος ὅμως, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ἀγροτικῆς ἀσφαλείας ἐξακολουθεῖ νὰ ὑπάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τούτου ἀπόκειται ἤδη καὶ ἡ μέριμνα διὰ πᾶν ἀφορῶν αὐτήν.

Ὁ Ὑπουργὸς

Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ

Βʹ) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 271 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Πρεβέζης–Ἄρτης καὶ Ε. Καζαντζῆ. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἔχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι διὰ τῆς ἀναπτύξεως τοῦ κλάδου τῆς κονσερβοποιΐας θὰ ἐξησφαλίζετο ἡ ἀξιοποίησις τῶν πλεονασμάτων τῶν λαχανικῶν καὶ ὀπωρῶν καὶ γενικώτερον τῶν γεωργικῶν καὶ κτηνοτροφικῶν προϊόντων κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον, εὐθὺς ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς χώρας ἰδιαιτέραν μέριμναν ἐπέδειξε πρὸς τὴν κατεύθυνσιν ταύτην. Τοιουτοτρόπως τῇ φροντίδι τοῦ Ὑπουργείου, ἐκομίσθησαν ὑπὸ τῆς UNRRA καὶ ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν αὐτοῦ, τριάκοντα (30) ἐν ὅλῳ συγκροτήματα κονσερβοποιΐας μικρᾶς, μέσης καὶ μεγάλης ἀποδόσεως. Τὰ συγκροτήματα ταῦτα διετέθησαν εἰς ἰσαρίθμους συνεταιρικὰς ὀργανώσεις τῆς Βορείου καὶ Νοτίου Ἑλλάδος, ὡς καὶ τῶν νήσων, εὑρισκομένας εἰς Θεσσαλονίκην, Ἀρακλῆ, Καβάλαν, Νάουσαν, Φλώριναν, Σέρρας, Ἔδεσσαν, Ξάνθην, Κομοτινήν, Βόλον, Αἰτωλικόν, Ἀσπρόπυργον (Ἀττικῆς), Πόρον, Ἄρταν, Ἰωάννινα, Μεσσήνην, Ἀμαλιάδα, Κιάτον, Ἀριοχώριον, Βραχάτιον, Φιλιατρά, Σπάρτην, Κέρκυραν, Ἁγιάσσον (Λέσβου), Νάξον, Χανιά, Ἀρμένους (Κρήτης), Πλατανὲ (Ρεθύμνης) καὶ Ρόδον. Ἐκ τῶν συγκροτημάτων τούτων, ἄλλα μὲν ἐγκατεστάθησαν ἤδη καὶ ἤρχισαν λειτουργοῦντα, ἄλλα δὲ εὑρίσκονται ὑπὸ ἐγκατάστασιν οὕτως ὥστε νὰ ἐλπίζεται, ὅτι συντόμως θὰ λειτουργήσωσι καὶ ταῦτα. Ἐκτὸς τῶν ἀνωτέρω κονσερβοποιείων, τῇ χρηματοδοτήσει τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἱδρύθη ἓν μέγα κονσερβοποιεῖον ἐν Ναυπλίῳ, διὰ παρασκευὴν τοματοπολτοῦ, παρὰ τῆς ἑνώσεως συνεταιρισμῶν παραγωγῶν Κηπαίων Ἀργολίδος. Ἐπίσης εἰς τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως τῶν γεωργικῶν βιομηχανιῶν, προβλέπεται ἡ ἵδρυσις κονσερβοποιείων ἐν Θήρᾳ καὶ Κῷ. Κατόπιν τῆς ἱδρύσεως ὅλων τῶν ἀνωτέρω κονσερβοποιείων φρονοῦμεν, ὅτι ὡς πρὸς τὸν κλάδον τοῦτον ἔχουσιν ὑπερπληρωθῆ τὰ ὑφιστάμενα κενά, λαμβανομένης μάλιστα ὑπ’ ὄψει καὶ τῆς κρίσεως τὴν ὁποίαν διέρχονται πολλὰ ἐκ τῶν κονσερβοποιουμένων προϊόντων καὶ ἰδίως ὁ τοματοπολτός. Ὅταν ἐπιτευχθῇ ἡ κανονικὴ λειτουργία τῶν ἐν λόγῳ συγκροτημάτων, ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι τὸ πρόβλημα τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν ὑπολειμμάτων τῶν γεωργικῶν καὶ κτηνοτροφικῶν προϊόντων καὶ κυρίως τῶν λαχανικῶν καὶ ὀπωρῶν, θὰ ἔχῃ ἀντιμετωπισθῆ ἱκανοποιητικῶς κατὰ ἕν μέγα τοὐλάχιστον ποσοστόν. Πλὴν ὅμως τῆς ἀναπτύξεως τοῦ κλάδου τῆς κονσερβοποιΐας ὀπωρῶν καὶ λαχανικῶν, τὸ Ὑπουργεῖον ἡμῶν ἔστρεψεν ἐγκαίρως τὴν προσοχήν του καὶ πρὸς ἕτερον κλάδον τῆς συντηρήσεως τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἤτοι τῆς ἱδρύσεως ἐργοστασίων χυμῶν ὀπωρῶν, καὶ ἰδίως ἑσπεριδοειδῶν. Οὕτως, εἰς τὸ 4ετὲς πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως τῶν γεωργικῶν βιομηχανιῶν, διὰ πιστώσεων τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, εἶχε γίνει πρόβλεψις διὰ τὴν προμήθειαν καὶ ἐγκατάστασιν τριῶν τοιούτων συγκροτημάτων εἰς Ἄρταν, Σπάρτην καὶ Χανιά. Μετὰ τὰς ἐπανειλημμένας ὅμως ἀφ’ ἑνὸς περικοπὰς τοῦ ὅλου γεωργικοῦ προγράμματος καὶ τὴν στροφὴν αὐτοῦ, ἀφ’ ἑτέρου, πρὸς πολεμικοὺς κυρίως σκοπούς, παρέστη ἀνάγκη σημαντικωτάτου περιορισμοῦ ὅλων τῶν κονδυλίων αὐτοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ δὲ ἰδίως τὰς γεωργικὰς βιομηχανίας, καὶ μάλιστα τὰ ἐργοστάσια συντηρήσεως τροφίμων, ταῦτα ἐτέθησαν εἰς δευτερεύουσαν μοῖραν. Παρὰ ταῦτα καὶ εἰς τὸ περιωρισμένον πρόγραμμα τοῦ ἔτους 1950–51 προβλέπεται ἡ προμήθεια καὶ ἡ ἐγκατάστασις ἑνὸς ἐργοστασίου χυμῶν, ἡ ὁποία ἐλπίζομεν ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ.

Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας

ΑΝΔΡ. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ

III. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου. Εἰς ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3526)1656)21–4–51 ὑμετέρου ἐγγράφου, δι’ οὗ διαβιβάζετε ἡμῖν ἐν ἀντιγράφῳ τὴν ὑπ’ ἀριθμ. 281)20–4–51 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Β. Στεφανοπούλου, σχετικῶς μὲ τὸν λόγον τῆς μὴ παροχῆς ὑφάσματος εἰς τοὺς ὑπαλλήλους Ν.Π.Δ.Δ., ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἐν ὄψει τῶν ἀνεπαρκῶν πόρων πρὸς ἐξαγορὰν ὑφασμάτων ἡ ὑπ’ ἀριθ. 578)50 πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου προέβλεψε τὴν χορήγησιν ὑφάσματος μόνον εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ οὐχὶ εἰς τοὺς τοιούτους τῶν Ν.Π.Δ.Δ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 9 Μαΐου 1951

Ὁ Ὑπουργὸς

Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Ἔργων. Αʹ). Ἐπὶ τῇ ἀπὸ 23–4–51 ἐρωτήσει τοῦ βουλευτοῦ Ρεθύμνης Ε. Παπαδόγιαννη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ὁ περιορισμὸς τοῦ ὕψους τῶν διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου διατιθεμένων πιστώσεων, δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς προγράμματος ριζικῆς ἀνακαινίσεως καὶ συστηματικῆς συντηρήσεως τοῦ μεγαλυτέρου τμήματος τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τῆς Χώρας. Οὕτω διὰ τὴν ὁδὸν Ρεθύμνης–Ἀμαρίου ἔχει διαταχθῆ ὁ Νομ)κὸς Ρεθύμνης ὅπως ἐκ τῶν εἰς χεῖρας του μικρῶν πιστώσεων τοῦ συμφωνητικοῦ ἔργων τύπου Β. προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν περιωρισμένης ἐκτάσεως ἐργασιῶν συντηρήσεως ἐπὶ ταύτης. Πάντως, θέλομεν καταβάλει σχετικὰς ἐνεργείας πρὸς χορήγησιν εἰδικῆς τινος πιστώσεως διὰ τὴν ὁδὸν Ἀμαρίου, δι’ ὃ ὁ κ. Νομ)κὸς Ρεθύμνης, πρὸς ὃν κοινοποιεῖται ἡ παροῦσα, παρακαλεῖται ὅπως ὑποβάλῃ ἡμῖν τὸ ταχύτερον πρόχειρον προϋπολογισμὸν τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν περιωρισμένης ἐκτάσεως ἐργασιῶν συντηρήσεως, ἐπὶ σκοπῷ ἐξασφαλίσεως τῆς συγκοινωνίας καὶ βελτιώσεως τῆς ὑφισταμένης βατότητος ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ ὁδοῦ. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Βʹ) Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 3358)1951 ἐγγράφου ὑμῶν, δι’ οὗ διεβιβάσθη ἐρώτησις τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Καζαντζῆ, σχετικῶς μὲ τὰ ἐν τῇ πεδιάδι Ἄρτης ἐκτελούμενα παραγωγικὰ ἔργα, ὑπὸ τῆς ἐντολοδόχου Ἑταιρείας Μπούτ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν τὰ κάτωθι, ἀπαντῶντες ἀντιστοίχως εἰς τὰ ἐν τῇ ἐρωτήσει τεθέντα ἐρωτήματα. 1. Ἡ κατασκευὴ ἑνὸς δικτύου ἐκτάσεως 72.000 στρεμμάτων, δὲν δύναται νὰ βασίζεται ἐπὶ ἔργων πρωτογόνων, οὐδεμίαν σχέσιν ἐχόντων μὲ τὴν ἐπιστήμην καὶ τὴν τεχνικήν, διὰ τῶν ὁποίων οὐχὶ μόνον δὲν ἐξασφαλίζεται ἡ πλήρης παροχέτευσις τῶν θερινῶν ὑδάτων τοῦ ποταμοῦ, ἀλλὰ καὶ αἱ κατ’ ἔτος δαπάναι συντηρήσεως καὶ ἐκτροπῆς τῶν διοχετευτικῶν αὐλάκων θὰ στοιχίζουν ποσὰ τεράστια. Ἄλλωστε, κατ’ ἀρχὴν δὲν νοεῖται ὕδρευσις ἄνευ κατασκευῆς κυρίου φράγματος παροχετεύσεως καὶ δὴ εἰς ἀνώμαλον ποταμὸν ὡς ὁ Ἄραχθος. Ἡ ὑπηρεσία ἀπέκλεισεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὰς προσωρινὰς καὶ ἀντιεπιστημονικὰς λύσεις, ὡς μὴ δυναμένας νὰ ἐξυπηρετήσουν τὴν ἄρδευσιν. 2. Διὰ τὴν σύνταξιν μιᾶς μελέτης ἀρδεύσεως, κατ’ ἀρχὴν προηγεῖται ἡ συλλογὴ καὶ ὁ ἔλεγχος τῶν ὑδρολογικῶν στοιχείων, διὰ τῶν ὁποίων, σὺν τοῖς ἄλλοις, ἐμφαίνεται καὶ ἡ συνήθης ἐλαχίστη παροχὴ τοῦ ποταμοῦ, δι’ ἧς θὰ ἀρδευθοῦν αἱ γεωργικαὶ ἐκτάσεις. Πρὸς τοῦτο εἰς τὰς σελίδας 5 καὶ 6 τῆς ἐκθέσεως τῆς μελέτης Μποὺτ Ζώνης Ἀράχθου, ἀναγράφονται ἅπασαι αἱ γενόμεναι μετρήσεις καὶ παρατηρήσεις. Ἡ ἀρχικὴ μελέτη Μποὺτ προέβλεπεν ἄρδευσιν τμήματος τῆς Ζώνης Ἀράχθου πολὺ κατάντικρυ τῆς γεφύρας Ἄρτης, ἐκτάσεως μικροτέρας τῶν 20.000 στρεμμάτων ἐπὶ τῶν 72.000 τῆς νέας μελέτης Μπούτ. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ λησμονηθῇ ὅτι εἰς τὴν νέαν μελέτην προβλέπεται ἄρδευσις ἐκ τοῦ Λούρου ἐπιφανείας 110.000 στρεμμάτων χαμηλῶν ἐκτάσεων, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἠσχολεῖτο ἡ παλαιὰ μελέτη. Ἐξ ἄλλου εἰς τὴν περιοχὴν Λούρου ἀνεπτύχθη ἐντόνως ἡ ὀρυζοκαλλιέργεια, ἀπαιτοῦσα μεγάλας ποσότητας ὕδατος ἔναντι τῶν ὀλιγωτέρων ἐξ ὅλων τῶν καλλιεργειῶν ἀπαιτητικῶν ἑσπεριδοειδῶν. 3. Μεταξὺ τῆς γεωργικῆς ἀξίας τῆς ζώνης Ἀράχθου (δεξιὰ ὄχθη Ἀράχθου) καὶ τῆς τοιαύτης τῆς Πέτα–Κομποτίου (ἀριστερὰ ὄχθη) ὑπάρχει σημαντικὴ διαφορὰ καὶ ἀπὸ καλλιεργητικῆς ἀπόψεως. Δι’ αὐτὸ προηγήθη ἡ δεξιὰ ὄχθη. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ὑπάρχει στενότης παροχῆς εἰς τὸν Ἄραχθον κατὰ τὸ θέρος ἀλλὰ χάρις εἰς τὴν πληρότητα τοῦ ὑπὸ μελέτην φράγματος, δὲν θὰ γίνῃ οὐδεμία σπατάλη ὕδατος κατὰ τὴν παροχέτευσιν. 4) Ἡ ἀναφερομένη ὡς ἐπεισοδιακὴ κατασπατάλησις ἐτησίως ἑκατοντάδων καὶ χιλιάδων ἑκατομμυρίων, ἀφορᾷ τὴν κατασκευὴν ἔργων παραλλήλων, ἥτις ἐγένετο κατόπιν ἐπιμόνων παρακλήσεων τῶν ἐνδιαφερομένων κτηματιῶν, καθότι συμβάλλει σοβαρῶς εἰς τὴν διατήρησιν τῆς ὄχθης καὶ τὴν ἀποφυγὴν τῆς διαβρώσεως ταύτης. Τὸ ἔργον τοῦτο, τῆς προστασίας τῆς ὄχθης, ἦτο ἐκτὸς τοῦ προγράμματος τῶν ἔργων Μπούτ, ἀλλὰ κατόπιν τῶν ἐπιμόνων αἰτήσεων τῶν κατοίκων, ἐγένετο προστασία τμήματος τῶν ὀχθῶν, αἱ ὁποῖαι εἰς τὰ σημεῖα αὐτὰ ἐσταθεροποιήθησαν πλήρως. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἀκριβὲς ποσόν, ἀπὸ τοῦ 1947 μέχρι σήμερον ἀνῆλθεν τοῦτο ἐν συνόλῳ εἰς 744.000.000 δραχμῶν μὴ συμπεριλαμβανομένης τῆς ἀξίας τοῦ συρματοπλέκτου δικτυωτοῦ. Ἀσφαλῶς ἡ εἰς Πουρνάρι κατασκευὴ τοῦ φράγματος ἀνασχέσεως τῶν πλημμυρῶν, εἶναι ἡ ὁριστικὴ λύσις τοῦ ζητήματος. Τοῦτο ἄλλωστε ἐπροτάθη ἀπὸ τοῦ 1939 ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐγένετο ἡ σχετικὴ μελέτη καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐξ ἡμῶν ἐπληροφορήθησαν τὰς τεχνικὰς λεπτομερείας τούτου. Πλὴν ὅμως, ἡ δαπάνη τῆς κατασκευῆς τούτου, θὰ ὑπερβῇ τὰ 50 δισεκατομμύρια, τῶν ὁποίων σήμερον δύσκολος τυγχάνει ἡ χορήγησις καὶ ἂς μὴ λησμονῆται ὅτι ἅπασα ἡ πληττομένη περιοχὴ Γλυκορρίζου ἀνέρχεται μόλις εἰς 2.000 στρέμματα. Ὅσον ἀφορᾷ, τόσον τὴν κατασκευὴν τοῦ φράγματος, ὅσον καὶ τῶν προασπιστικῶν ἔργων, αὗται δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὴν σύμβασιν, ἡ δὲ Ἑταιρεία Μποὺτ ἐπανειλημμένως καὶ δὴ τελευταίως, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 263)51 ἀναφορᾶς της, ζητεῖ ὅπως μὴ ἐκτελέσῃ τὰ ἔργα Γλυκορρίζου. 5) Διὰ τὰς ἀναφερομένας προμηθείας ὑλικῶν κατόπιν ἐλέγχου τῶν διαφόρων στοιχείων γνωρίζομεν τὰ κάτωθι: α) Λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος τῆς κατασκευῆς τοῦ φράγματος Στρεβίνης, συνεπείᾳ τοῦ ἐπερχομένου χειμῶνος καὶ ἐπειδὴ ἡ προκήρυξις δημοπρασίας θὰ ἐπέφερε καθυστέρησιν, ἀνετέθη συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 12 παρ. 6 τῆς συμβάσεως τῆς Ἑταιρείας Μποὺτ τὴν 6–9–50, κατόπιν εἰδικῆς συμφωνίας, εἰς τὸν ἐμπειροτέχνην Θεοφ. Λάϊον, συνεργασθέντα μὲ τὸν ἐπ’ ἀδείᾳ ἄνευ ἀποδοχῶν εὑρισκόμενον ἐπιστάτην τῆς Μποὺτ Κ. Κακριδᾶν ἡ προμήθεια ποσότητος ἀμμοχαλίκων. Ἡ πληρωμὴ συνεφωνήθη νὰ γίνῃ βάσει τῆς ἐπισήμου ἀναλύσεως τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων, ἀντὶ 26.000 δραχμῶν ἀνὰ κυβικὸν ἀμμοχαλίκου μετὰ τῆς φορτώσεως ἐπ’ αὐτοκινήτου. Ἡ ὑπεργολαβικὴ ἀνάθεσις (φατοῦρα) εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν ἔργων, συνηθίζεται τόσον εἰς τὰ ἐν Μακεδονίᾳ ἔργα, ὅσον καὶ ἀλλαχοῦ ὡς συμφέρουσα καὶ ἀποδοτικὴ εἰς τὸ Δημόσιον. Τὴν 19–5–50 οἱ προαναφερθέντες Ζήσης, Νάσης καὶ Ζέρβας, ὑπέβαλον αἴτησιν καὶ προέτειναν τὴν εἰς αὐτοὺς ἀνάθεσιν τῆς ἐργολαβίας, μὲ τὴν τιμὴν 15.000 δραχ. ἀνὰ μ. 3. Ἡ αἴτησίς των διεβιβάσθη εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐλέγχου καὶ ὁ προϊστάμενος ταύτης διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 278 τηλεγραφικῆς διαταγῆς διέταξεν ἀμέσως διακοπὴν τῆς παραγγελίας Λαΐου καὶ τὴν ἀνάθεσιν τῆς παραγγελίας εἰς τοὺς μειοδότας, πρᾶγμα ὅπερ δὲν ἐγένετο, λόγῳ τῆς ἐλλείψεως πλέον ἄλλης ἀνάγκης προμηθείας ὑλικοῦ. Ὁ κ. προϊστάμενος τῆς Υ.Ε. Υ.Ε.Η. κατὰ τὸν γενόμενον κατόπιν ἔλεγχον, δὲν ἐδέχθη τὴν ἐπίσημον τιμὴν τῆς ἀναλύσεως, ἐγκρίνας τὴν πληρωμὴν τῶν καθαρῶν δαπανῶν (ἀπολογιστικῶς) ἥτις περιώρισε τὴν τιμὴν τοῦ μ3 εἰς 22990 δραχ. μ3. Συνημμένως ὑποβάλλομεν ἅπασαν τὴν σχετικὴν ἀλληλογραφίαν. β) Διὰ τὸ δεύτερον ἐρώτημα τῆς προμηθείας τῶν λίθων, ἐγένετο πρόχειρος διαγωνισμός, συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 12 παρ. 3 τῆς συμβάσεως καὶ ἡ ἀνάθεσις τῆς ἐργασίας ἐγένετο εἰς τὸν τελευταῖον μειοδότην κ. Χρῆστον Παπαθεοδώρου, ἀντὶ 18.000 δραχμῶν καὶ οὐχὶ 20.000 κατὰ μ3. Εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐλέγχου, δὲν ὑπηρετεῖ οὐδεὶς ἀκούων εἰς τὸ ὄνομα Παπαθεοδώρου, ἀδελφὸς τοῦ ἀναδόχου. Συνημμένως ἀποστέλλομεν ἀντίγραφα τῶν προσφορῶν καὶ τὰ λοιπὰ σχετικά. Ὁ Προϊστάμενος Υ.Υ.Ε.

Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν. Αʹ) Ἔχομεν τὴν τιμήν, εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀπὸ 22–3–51 ὑποβληθείσης ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ὑπὸ τῆς καθ’ ἡμᾶς ὑπηρεσίας, οὐδεμία πίστωσις διετέθη δι’ ἔξοδα μετακινήσεως μετατεθέντων ἢ ἀποσπασθέντων ὑπαλλήλων καὶ ἀξιωματικῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν Β. Χωροφυλακῆς κατὰ τὰς ἀναγραφομένας χρονολογίας. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Γενικὸς Διευθυντὴς

Α. ΒΛΑΣΤΑΡΗΣ

Βʹ) Ἔχομεν τὴν τιμὴν ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολιδοκορινθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καὶ κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 36408 ἐ. ἔ. διαταγῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι αἱ διατεθεῖσαι πιστώσεις δι’ ἔξοδα μετακινήσεως μετατεθέντων ἢ ἀποσπασθέντων ὑπαλλήλων ἀγροτικῆς ἀσφαλείας, ἀνέρχονται εἰς τὰ κάτωθι ποσά, κατὰ τὰ κάτωθι χρονικὰ διαστήματα: 1. ἀπὸ 1–7–1949 ἕως 28–2–1950 δραχ. 141.966.300. 2. ἀπὸ 1–7–1950 ἕως 28–2–1951 δραχ. 158.076.100. 3. ἀπὸ 1–3–1950 ἕως 30–6–1950 δραχ. 50.152.900. Δὲν παραλείπομεν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη δὲν ἐβάρυνε τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ τὸ γενικὸν ταμεῖον ἀγροφυλακῆς κατὰ νόμον. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Διευθυντὴς

Κ. ΧΑΡΤΟΦΥΛΑΚΙΔΗΣ

Εʹ). Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀπὸ 22–3–51 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολιδοκορινθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, ἔχομεν τὴν τιμήν νὰ πέμψωμεν ὑμῖν συνημμένως σημείωμα, σχετικῶς μὲ διατεθείσας πιστώσεις, δι’ ἔξοδα μετακινήσεως, λόγῳ μεταθέσεως ἢ ἀποσπάσεως ὑπαλλήλων τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος, κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1949 ἕως 28 Φεβρουαρίου 1951. Ἐντολῇ Ὑπουργοῦ

Ὁ Διευθυντὴς

Γ. ΣΑΡΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

Διεύθυνσις Πυροσβ. Ὑπηρεσίας. Σημείωμα Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολιδοκορινθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου σχετικῶς μὲ διατεθείσας πιστώσεις δι’ ἔξοδα μετακινήσεως μετατεθέντων ἢ ἀποσπασθέντων ὑπαλλήλων τοῦ Πυροσβεστικοῦ Σώματος, παρέχομεν τὰς κάτωθι πληροφορίας: 1. Ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1949 ἕως 28 Φεβρουαρίου 1950.

2. Ἀπὸ 1ης Μαρτίου 1950 ἕως 30 Ἰουνίου 1950.

3) Ἀπὸ 1ης Ἰουλίου 1950 ἕως 28 Φεβρουαρίου 1951.

Ἀθῆναι τῇ 12 Ἰουνίου 1951 Ὁ Διευθυντὴς Ὁ κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος (Ὑφυπουργὸς Ἐθν. Ἀμύνης) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 1791)51 ἀναγκ. νόμου «περὶ τροποποιήσεως ὀργανικῶν ἀριθμῶν ἀξιωματικῶν Β. Ν. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1842)51 ἀναγκ. νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθμ. 901)31–10 1949 καὶ 1235)19–12–1950 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀφορωσῶν τὸ προϊὸν ἐκποιήσεως ἀχρήστου ὑλικοῦ τῶν ἐνόπλων δυνάμεων». 3) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 786)37 Α.Ν. «περὶ ἰδιωτικοῦ προσωπικοῦ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη μεταγενεστέρως» καὶ 4) «Περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 1487]50». Ὁ κ. Γ. Μόδης (Ὑφυπουργὸς Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τοποθετήσεως τῶν συζύγων τῶν φονευθέντων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν καὶ ἀναπήρων ἀξιωματικῶν καὶ ὁπλιτῶν ὡς καὶ τῶν ἀναπήρων ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν εἰς σχολεῖα τῆς προτιμήσεώς των» καὶ 2) «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 224 νόμου τῆς 27–3–45 «περὶ καταργήσεως τοῦ Α.Ν. 1798]39 καὶ ἀνασυστάσεως τῶν βάσει αὐτοῦ διαλυθέντων σωματείων, ἱδρυμάτων, ὀργανισμῶν ἢ ἐν γένει νομικῶν προσώπων». Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 30–3–51 ὑπ’ ἀριθ. 429 πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ ἀποδόσεως εἰς τὸν Γερμανὸν ὑπήκοον Ράντολ Κάρλδοφ τῆς ἐν Ἑλλάδι ἀκινήτου περιουσίας αὐτοῦ». Ὁ κ. Ι. Γκλαβάνης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 341]50 καὶ 161]51 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Οἱ κ. κ. Ι. Γκλαβάνης (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου) καὶ Γ. Μαῦρος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ τῶν εἰς συνάλλαγμα ὀφειλῶν πρὸς τὸ τέως Ἑλληνικὸν Γραφεῖον Ἀνεφοδιασμοῦ». Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 1809)51 Α. Ν. «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν ἀφορώντων τὰς προαγωγὰς Ἀξιωματικῶν τῆς Χωροφυλακῆς». Ὁ κ. Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 439)47 Ν. Δ. «περὶ ἀποζημιώσεως χειριστῶν καὶ μηχανικῶν ἀεροπλάνων, ἀσχολουμένων εἰς τὴν καταπολέμησιν τῆς ἑλονοσίας». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 1822)51 Α. Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ ἀποκαταστάσεως ἀστῶν προσφύγων κειμένης νομοθεσίας». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 1826)51 Α. Ν. «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις ὑπογραφείσης συμβάσεως τῇ 7–6–1950 μεταξὺ τῆς συμπράξεως (Διεθνοῦς Ἀντιφυματικοῦ Ἀγῶνος) καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 1828)51 Α. Ν. «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 18–4–51 συμβάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης» καὶ 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1843)51 Α. Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. 1565)89 Α. Ν. «περὶ Κώδικος Ἀσκήσεως τοῦ Ἰατρικοῦ Ἐπαγγέλματος». Οἱ κ. κ. Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Κοιν. Προνοίας) καὶ Η. Λαγάκος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκ τῆς λήξεως τῆς ἰσχύος τῶν στεγαστικῶν νόμων προκυπτόντων ζητημάτων». Ὁ κ. Ε. Μαλαμίδας (Ὑπουργὸς Ἐμπορ. Ναυτιλίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων «περὶ Ταμείου Προνοίας Ἀξιωματικῶν Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Βασιλειάδης, Α. Ἀντωνίου, Α. Κακαρᾶς, Π. Κατσώτας, Α. Ζάννας, Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας, Θ. Τρύφων, Σ. Νικολαΐδης, Κ. Κόκκινος, Γ. Ρουχωτᾶς, Χ. Ψαρρός, Σ. Κωτιάδης, Γ. Τσαντήρης, Ε. Τσουδερός, Σ. Μερκούρης, Γ. Καρτάλης, Ι. Μελᾶς, Ι. Μιχαὴλ, Π. Καλπακτσόγλου, Μ. Πατρίκιος, Χ. Ἀνδρικόπουλος, Κ. Μανέτας, Γ. Ἀνδρουλακάκης, Ι. Χαβούτης καὶ Γ. Παλάσκας, καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5493]32 «περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Βουρδουμπᾶς, Δ. Θεοχαρίδης, Π. Μουτζουρίδης, Γ. Λαζανᾶς, Χ. Ρῖζος, Θ. Δεσύλλας, Π. Πέννας, Δ. Λαντζούνης, Ι. Λύρας, Μ. Μαντᾶς, Γ. Ἀριστείδου, Ε. Παπαδόγιαννης καὶ Μ. Αἰλιανός, καταθέτουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 5493]32 «περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Καλλίας, Β. Στεφανόπουλος, Α. Ἀντωνόπουλος, Α. Γεροκωστόπουλος, Β. Παπαρρηγόπουλος, Α. Ταλιαδοῦρος, Α. Δερδεμέζης, Α. Καραθόδωρος, Δ. Τσούμπας, Γ. Ράλλης καὶ Γ. Πλατῆς, καταθέτουν πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5493 τῆς 21 Μαΐου 1932 «περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». Ὁ βουλευτὴς Ν. Γρηγοριάδης καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου 5493 «περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Μπακλατζῆς, Π. Πολυχρονίδης, Ι. Σπηλιωτόπουλος, Χ. Ἀνδρικόπουλος καὶ Ε. Λουλακάκης, καταθέτουν πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 228]45 Α.Ν. «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς ἀπομακρυνθέντων τοῦ Σώματος διὰ πολιτικοὺς λόγους».

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§7Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν τί μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ σχετικῶς μὲ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου. Ἀπὸ περισσοτέρας τῆς μιᾶς περιφερείας τῆς Ἑλλάδος, τὴν Θεσσαλονίκην, τὴν Λάρισσαν, τὸν Ἁλμυρόν, τὴν Κομοτηνήν, καὶ δὲν γνωρίζω ἀπὸ ποῦ ἀλλοῦ ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμός, ἐν συλλαλητηρίοις, διαμαρτύρεται, καὶ δικαίως, διότι ἔχει πλήρως ἐγκαταλειφθῆ. Νομίζω, ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, τὰς ὁποίας διέρχεται τὸ Ἔθνος καὶ τὸ Κράτος, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἀναβάλλεται ἐπὶ τοσοῦτον, ἡ λῆψις ἀποφάσεως ἐπὶ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως. Βαίνομεν σήμερον εἰς τὸ τέλος τοῦ μηνὸς Ἰουνίου, καὶ δὲν ἐλήφθη οὐδὲν μέτρον ἐνῷ πάντοτε αὐτὸ τὸ θέμα ἐρρυθμίζετο πολὺ ἐνωρίτερον. Πάντως δὲν ἀφίνετο ὁ κόσμος αὐτὸς εἰς τοιαύτην ἀγωνιώδη ἀναμονὴν καὶ ἀνησυχίαν, ἡ ὁποία τὸν συντρίβει ὑλικῶς καὶ ψυχικῶς καὶ ἐκ τῆς ὁποίας δὲν ἔχει βεβαίως τὸ Κράτος ν’ ἀποκομίσῃ οὐδὲν ὄφελος. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν εἶναι ἑτοίμη, νὰ ἀνακοινώσῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχει λάβει, ἢ σκέπτεται νὰ λάβῃ τὸ ταχύτερον, ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ τῆς τιμῆς τὴν ὁποίαν σκέπτεται νὰ δώσῃ, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὁ σιτοπαραγωγὸς τῶν μέτρων αὐτῶν καὶ νὰ παύσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖται εἰς βάρος του ἐκ μέρους τῶν ἐπιτηδείων.

§8Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ προσθέσω, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἰς ὅσα ἐλέχθησαν τὴν παράκλησιν, ὅπως ἐπιληφθῆτε προσωπικῶς τῆς ἐπιλύσεως τοῦ ζητήματος τοῦ σίτου, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει νὰ δημιουργήσῃ εἰς τὴν ὕπαιθρον, μαζὶ μὲ τὴν δυστυχίαν, καὶ τὴν ἐξέγερσιν. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἰδιαιτέρως, ὅπως λέγεται, τῆς πολεμικῆς οἰκονομίας ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προσπαθοῦμεν νὰ ἐπιτύχωμεν, εἶναι ἀφ’ ἑνὸς νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν παραγωγὴν πολεμικοῦ ὑλικοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δέ, τὴν παραγωγὴν τῶν βασικῶν εἰδῶν διατροφῆς. Τὸ κύριον καὶ πρῶτον ἐξ αὐτῶν εἶναι ἀναμφισβητήτως ὁ σῖτος καὶ διὰ τοῦτο ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, ἔσπευσεν ἐφέτος κατ’ ἐξαίρεσιν νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὁρίσῃ τὰ μέτρα ἀσφαλείας καὶ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας πρὸ τῆς συγκομιδῆς. Ὅλα αὐτὰ ἀποδεικνύουν, ὅτι τὸ πρόβλημα τοῦ σίτου εἶναι συνυφασμένον καὶ μὲ τὴν νέαν διάρθρωσιν τῆς οἰκονομίας, ὅπως ἔπρεπε νὰ προσανατολισθῇ αὕτη, μετὰ τὰ γνωστὰ ἐξωτερικὰ γεγονότα καὶ τὴν γνωστὴν στροφὴν τῆς παγκοσμίου οἰκονομίας. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἦτο ἐπιβεβλημένον, ὅπως τὸ ταχύτερον ληφθοῦν ὡρισμένα μέτρα, ὅπως τοὐλάχιστον εἶναι ἡ προσυγκέντρωσις διὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀντίρρησις, διότι θὰ ἐπρόκειτο περὶ προκαταβολῆς, τοῦτο δὲ θὰ ἔσωζε τοὺς σιτοπαραγωγοὺς ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῶν ἐκμεταλλευτῶν οἱ ὁποῖοι θὰ ἀγοράσουν τὸ προϊὸν εἰς ἐξευτελιστικὴν τιμὴν ἀπὸ τὸν παραγωγόν, διὰ νὰ τὸ πωλήσουν κατόπιν εἰς τιμὴν ὑψηλοτέραν εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ νὰ ἐξαγγείλῃ τὰ μέτρα σήμερον, μέτρα ὅμως ὡλοκληρωμένα, ὄχι μόνον προσυγκεντρώσεως, ἀλλὰ τιμῆς ἀσφαλείας καὶ συγκεντρώσεως.

§9Α. ΣΒΩΛΟΣ. Λαμβάνω τὸν λόγον, κυρίως, διὰ νὰ προσθέσω καὶ τὴν ἰδικήν μας φωνὴν εἰς δίκαιον αἴτημα ποὺ ἔλαβε τόσην ἔκτασιν εἰς ὅλην τὴν χώραν. Δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ παραπόνου τοῦ σιτοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς Χώρας. Πράγματι εἴμεθα πολὺ καθυστερημένοι καὶ πρὸς τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς τὰς τιμάς. Αἱ τιμαὶ ποὺ ἀνήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις πόρρῳ ἀπέχουν ἐκείνων ποὺ ζητοῦν οἱ σιτοπαραγωγοὶ. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἀμελητὶ νὰ ἀναγγείλῃ τὰ μέτρα καὶ νὰ ἐξαντλήσῃ κάθε μέσον πρὸς ἱκανοποίησιν τοῦ δικαίου αἰτήματος τῶν σιτοπαραγωγῶν.

§10Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἀκριβῶς αὐτὸ ζητεῖ καὶ ἡ ὁμὰς τῶν ἀριστερῶν φιλελευθέρων.

§11Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνὴν τῆς Κυβερνήσεως εἰς ὅσα ἐλέχθησαν, διότι εὑρίσκω ἀπολύτως δικαιολογημένας τὰς διαμαρτυρίας. Εἰς ἓν πρᾶγμα δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Νομίζω ὅτι ἐὰν ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν, θὰ ἴδωμεν ὅτι αἱ τιμαὶ καθωρίσθησαν ἀργότερα, συχνάκις καὶ πέραν τοῦ Ἰουνίου ἀκόμη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν εἶναι ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν συνεδριάζουν οἱ τεχνικοὶ τῆς Ἀποστολῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, δι’ αὐτὸ ἀπουσιάζουν καὶ οἱ οἰκονομικοὶ ὑπουργοί. Ἐλπίζω ὅτι ἐντὸς τῆς αὔριον εἰς τὸ Κυβερνητικὸν Συμβούλιον θὰ ἐξαγγελθοῦν αἱ τιμαὶ τῆς συγκεντρώσεως. Ἐν τῷ μεταξύ, ὡς γνωρίζετε, ἡ Κυβέρνησις δι’ ἀποφάσεώς της πρὸ 10 περίπου ἡμερῶν, ἀπεφάσισε νὰ δώσῃ 1.000 δρχ. ὡς προκαταβολὴν εἰς τοὺς παραγωγοὺς κάτω τῶν 50 στρεμμάτων. Ἡ καθυστέρησις ἡ ὁποία ἐπῆλθεν ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι οἱ δύο ἐμπειρογνώμονες τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὰ ἀγροτικὰ ζητήματα, ἀπουσιάζουν εἰς τὸ Παρίσι καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐπῆλθεν ἡ καθυστέρησις. Λυπούμεθα πάρα πολὺ διότι τὸ ζήτημα μᾶς ἐνδιαφέρει ὅπως καὶ σᾶς. Ἔχω τὴν βάσιμον ἐλπίδα ὅτι αὔριον θὰ ἐξαγγελθῇ ἡ τιμή.

§12Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι εἰς προγενεστέρας Κυβερνήσεις ἡ τιμὴ εἶχε καθορισθῆ ἀργότερα. Ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς τὸ 1947 καθωρίσθη τὸν Μάϊον καὶ τὰ ἑπόμενα ἔτη καθωρίζετο πάντοτε, ἐκτὸς τοῦ Ἰουνίου. Πάντως καὶ αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως περὶ καταβολῆς προκαταβολῆς τινὸς εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ αὕτη ἔμεινε στὰ χαρτιὰ μόνον καὶ δὲν ἐξετελέσθη. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Κυβέρνησιν τί ἐννοεῖ λέγουσα ὅτι θὰ δώσῃ προκαταβολὴν 1000 δραχμ. Δηλαδὴ θὰ προσκομίσῃ ὁ γεωργὸς τὸ σιτάρι του εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ τότε θὰ πάρῃ τὰς 1000 δραχμάς, ἢ θὰ πάρῃ τὰς 1000 δραχμάς, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν θὰ παραδώσῃ ἢ ὄχι τὸ σιτάρι του; Θέλω νὰ γνωρίζω ποία εἶνε ἡ ἔκτασις τῆς ληφθείσης ἀποφάσεως τῶν χιλίων δραχμῶν, διότι ὁλόκληρος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἀσχάλλει καὶ διαμαρτύρεται.

§13Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐκ μέρους τῆς Ε.Π.Ε.Κ. διαμαρτύρομαι διὰ τὴν ἀδικαιολόγητον καθυστέρησιν τῆς ἐνάρξεως τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει ἕνα φλέγον ἀγροτικὸν ζήτημα καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νομίζω ὅτι γνωρίζει, ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου δὲν δύναται νὰ καθορισθῇ στὸ τέλος Ἰουνίου. Τὸ δὲ σύστημα τῆς προκαταβολῆς τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν εἶναι κἂν σκέψις. Τί θὰ γίνῃ; Διότι ὑπάρχουν χιλιάδες παραγωγοί, οἱ ὁποῖοι ζοῦν καὶ περιμένουν ἀπὸ τὸ σιτάρι, ἡ πτῶσις δὲ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Θεσσαλίας εἰδικῶς, εἶναι ἀφάνταστος. Ἔχει φθάσει ἡ τιμὴ τοῦ σίτου 1600 δραχμάς. Πῶς θὰ συντηρηθοῦν αἱ ἀγροτικαὶ οἰκογένειαι αἵτινες θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ δώσουν τὸ σιτάρι των εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εἰς χαμηλὴν τιμήν; Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς προκαταβολὴν 2.500 δραχμῶν ἄνευ προσκομίσεως τοῦ σίτου ἀλλὰ μόνον μὲ τὸ δελτίον ἁλωνισμοῦ.

§14Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). 2500 ὡς προκαταβολήν;

§15Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Μάλιστα.

§16Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ τιμή;

§17Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ζήτημα ἰδικόν σας.

§18Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι περίεργος νὰ μάθω πῶς θὰ δώσετε τὰς 1.000 δραχμάς.

§19Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ προκαταβολὴ μὲ τὸ δελτίον ἁλωνισμοῦ.

§20Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Πρὸ 15 ἡμερῶν ἡ Κυβέρνησις ἔχει καταλήξει εἰς συμπεράσματα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν βάσιν συζητήσεως. Συνέβη αὐτὴ ἡ σύμπτωσις τῆς ἀνάγκης τῆς παρουσίας εἰς Παρισίους τῶν ἁρμοδίων μελῶν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἀκριβῶς διὰ νὰ συζητήσουν τὸ σύνολον τοῦ συστήματος τῶν τιμῶν ἀσφαλείας καὶ τοῦ δελτίου. Ἐπανῆλθον χθὲς καὶ ἐλπίζω ὅτι αὔριον θὰ γίνῃ ἡ ἀνακοίνωσις τῆς τιμῆς ἀσφαλείας τοῦ σίτου καὶ τὸ ζήτημα λήγει.

§21Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τότε ἀποτελεῖ φενάκην ἡ ὑπόσχεσις τῆς προκαταβολῆς τῶν 1.000 δραχμῶν.

§22Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι ἰδική μας συνήθεια ἡ φενάκη. Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν τῆς προκαταβολῆς τῶν 1.000 καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα διετάχθη νὰ τὴν ἐκτελέσῃ. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἁρμόδια ὄργανα τοῦ Κράτους.

§23Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ εἶχε ρυθμίσει ἐγκαίρως τὸ ζήτημα αὐτό.

§24Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἀποτελεῖ αὐτὸ ἀπάντησιν, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ πρὸ 15θημέρου ἔλαβεν ἀπόφασιν προκαταβολῆς 1.000 δραχμῶν καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα διετάχθη νὰ τὴν ἐκτελέσῃ. Δὲν γνωρίζω εἰς ποίαν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἐδόθη ἡ ἐντολή, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, λέγετε ὅτι ἐδόθη ἡ ἐντολή, εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: ἐδόθησαν αἱ 1.000 δραχμαί;

§25Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Βεβαίως.

§26Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς ἀπαντῶ ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς οὐδὲ ἓν χιλιόδραχμον ἐδόθη. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ περαιτέρω: ὑπὸ ποῖον τύπον πρόκειται νὰ δοθῇ τὸ χιλιόδραχμον, ὡς προκαταβολὴ ἢ ἐπὶ τῇ προσκομίσει τοῦ σίτου εἰς τὰς ἀποθήκας; Ἀλλὰ δὲν μᾶς ἀπαντᾶτε οὔτε ἐὰν ἐδόθησαν αἱ 1.000 δραχμαί, οὔτε ὑπὸ ποίαν μορφὴν ἐδόθησαν ἢ πρόκειται νὰ δοθοῦν. Μοῦ λέγετε ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἡ γνώμη τῶν ἐμπειρογνωμόνων κ.λ.π.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὁμιλῶ ἑλληνικά, ἀλλὰ δυσκολεύεσθε νὰ ἐννοήσετε. Πρῶτον ἡ ἀπόφασις τῶν 1.000 δραχμῶν ἐλήφθη καὶ ἀνεκοινώθη εἰς τὰ ἁρμόδια ὄργανα. Ἡ καταβολὴ τῶν 1.000 δραχμῶν δίδεται ὡς προκαταβολή.

§28Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀκριβῶς, ὅτι θὰ διαρρεύσῃ ὁ σῖτος, ἐὰν τὸ κάμετε ὡς καταβολὴν τῆς τιμῆς.

§29Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποτελεῖ μέτρον ἀνεφάρμοστον ἡ ἀπόφασίς σας περὶ προκαταβολῆς, ἐὰν πρόκειται νὰ γίνῃ ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς παραδόσεως τοῦ σίτου.

§30Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Αὐτὴ ἡ συζήτησις εἶναι ματαία, δεδομένου ὅτι αὔριον πρόκειται νὰ ἀνακοινωθῇ ἡ τιμή. Πρὸς τί λοιπὸν ἡ παράτασις τῆς συζητήσεως;

§31Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶναι ματαία ἡ συζήτησις, διότι ὁ σῖτος δὲν εἶναι τὸ μόνον ἀγροτικὸν προϊόν, τὸ ὁποῖον τελεῖ ὑπὸ τὴν αἵρεσιν αὐτὴν τὴν καταστρεπτικήν, ἀφοῦ οὔτε τιμὴ ἱκανοποιητικὴ καθωρίσθη, οὔτε ἀπόφασις σχετικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἐξηγγέλθη ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Πρὸ ἡμερῶν, μετέβην εἰς τὴν Ἀργολιδοκορινθίαν καὶ ἤκουσα, ὅτι καὶ ἡ τομάτα ἔχει ἐγκαταλειφθῆ. Ἡ τομάτα πωλεῖται εἰς χαμηλὰς τιμὰς καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις, οὔτε καθορισμοῦ τιμῆς ἀσφαλείας, οὔτε τοιαύτης τοματοπολτοῦ. Τὰ μέτρα αὐτά, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχουν τὴν σημασίαν των, ὅταν ἐπικαίρως ἀναγγέλλονται. Δύναμαι ἐπίσης ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ νὰ καταγγείλω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐλάβατε ἐσχάτως τὸ μέτρον τῆς καταργήσεως τῆς πρωϊνῆς ἐκπομπῆς τοῦ ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ Ἀθηνῶν, σχετικῶς μὲ τὴν τιμὴν τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμός, ἄλλοτε ἔδιδε τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων αὐτῶν, διὰ νὰ τὰς γνωρίζουν οἱ ἀγρόται. Ὄλα αὐτὰ ἀποδεικνύουν κατὰ τρόπον πασιφανῆ, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἔχει ἐγκαταλειφθῆ πλήρως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας τὰς εὐθύνας, ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἐπισημαίνω δι’ ἄλλην μίαν φοράν.

§32Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἡ διευκρίνησις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ προκαταβολὴ τῶν 1.000 δραχμῶν θὰ γίνεται ἐπὶ παραδόσει τοῦ σίτου, ἀποδεικνύει, ὅτι εἰς τὴν πραγματικότητα ἐγκατελείφθησαν οἱ παραγωγοί. Διότι πῶς θὰ γίνῃ ἡ παράδοσις τοῦ σίτου, διὰ νὰ καταβληθῇ ἡ προκαταβολή, ἀφοῦ δὲν λειτουργοῦν οὔτε συνεκροτήθησαν μέχρι στιγμῆς συνεργεῖα συγκεντρώσεως; Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ἂν αὔριον, ὡς ὑπόσχεται, ἐξαγγείλῃ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου, μόλις μετὰ 12ήμερον θὰ ἀρχίσῃ ἡ συγκέντρωσις καὶ αὐτὸ θὰ σημάνῃ τὴν καταστροφὴν τῶν σιτοπαραγωγῶν.

§33Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας). Ἦτο ζήτημα αὐξήσεως τῆς χρηματοδοτήσεως, ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τοὺς βιομηχάνους κονσερβοποιΐας, οἱ ὁποῖοι ἠρνοῦντο νὰ δεχθοῦν τὸ περυσινὸν ποσοστὸν πιστοδοτήσεως καὶ ἐζήτουν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τούτου εἰς ὑψηλότερον ἐπίπεδον. Προχθὲς ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἀνεβίβασε τὸ ποσὸν ἀπὸ 2.400 δραχμὰς εἰς 4.000 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν τοματοπολτοῦ. Ἔκανε δηλαδή, μίαν σημαντικωτάτην χρηματοδότησιν 60%–65% ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ προϊόντος. Διὰ τοῦ τρόπου τούτου ἐτέθη ἡ βάσις τῆς ριζικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος. Συνεπῶς, θέμα πλέον δὲν ὑφίσταται.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας καὶ γενικῶς τῆς ὑπαίθρου.

§35Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκφράσω τὴν βαθεῖαν μου λύπην, διότι χάρις εἰς τὸν πρωτοφανῆ τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον διεξήχθησαν αἱ ἐργασίαι τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος, ἔρχεται κατόπιν ὁλοκλήρου ὀκταμήνου, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας θέμα, τὴν σημασίαν τοῦ ὁποίου ἀφήνω εἰς σᾶς νὰ κρίνετε. Εἶμαι ἐπίσης ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι σκοπὸς τῆς ἐπερωτήσεώς μου «περὶ τῆς ἐξαθλιώσεως τῆς ὑπαίθρου» δὲν εἶναι οὔτε ὁ ἔλεγχος, οὔτε ἦτο, οὔτε εἶναι, ὁ ἔλεγχος τῆς τότε καὶ τῆς νῦν Κυβερνήσεως, οὔτε ἡ ἀναζήτησις εὐθυνῶν, διότι πιστεύω, ὅτι αἱ εὐθῦναι βαρύνουν ὅλας τὰς Κυβερνήσεις καὶ ὅλον τὸν πολιτικὸν κόσμον, ὅστις εἴτε συνήργησεν εἰς τὴν διαμορφωθεῖσαν κατάστασιν, εἴτε τὴν ἠνέχθη ἀδιαμαρτυρήτως. Σκοπός μου εἶναι μοναδικὸς νὰ φέρω τὸ σοβαρότατον ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ ἐκτυλιχθῇ ἐνώπιον αὐτῆς ἡ εἰκών, τὴν ὁποίαν παρουσιάζει ἡ πέραν τῶν Λιοσίων, τῆς Βουλιαγμένης καὶ τῆς Ἑκάλης Ἑλλάς, νὰ τονίσω τὴν ἄνισον μεταχείρισιν τοῦ τμήματος αὐτοῦ τῆς χώρας καὶ νὰ ὑποδείξω τὰ κατὰ τὴν γνώμην μου ἐπιβαλλόμενα μέτρα, ὄχι μόνον πρὸς ἀπόδοσιν στοιχειώδους δικαιοσύνης ἀλλὰ πρὸ παντὸς πρὸς ἀποτροπὴν σοβαρωτέρων κινδύνων καὶ ἀνεπανορθώτων συμφορῶν. Εἶναι διάχυτος, κύριοι βουλευταί, ἡ γνώμη καὶ ἡ πεποίθησις εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν «περὶ τῆς ἐξαθλιώσεως τῆς ὑπαίθρου» καὶ καθημερινῶς ὀγκοῦται τὸ κῦμα τῆς κραυγῆς καὶ ἀγανακτήσεως τῶν κατοίκων της διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ὁ τύπος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸ παρελθὸν σπανίως ἠσχολεῖτο μὲ τὴν τύχην καὶ τὴν ζωὴν τῆς ὑπαίθρου, τὸν τελευταῖον καιρὸν διαθέτει ὅλας τὰς στήλας του διὰ νὰ μεταφέρῃ τὴν κραυγὴν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν κατοίκων της καὶ ἐπισείει τοὺς ἐπικειμένους κινδύνους. Βουλευταί, Ὑπουργοί, Ἀρχηγοὶ Κομμάτων, μετὰ στιγμιαίαν ἔστω ἐπίσκεψιν τῶν ἰδιαιτέρων των περιφερειῶν, ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ἐξαθλίωσιν αὐτὴν καὶ διεκτραγωδοῦν μὲ τὰ χειρότερα χρώματα τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν διατελεῖ ἡ ὕπαιθρος καὶ οὐδεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ, ὅτι ὄνειρον ὅλων τῶν Ἑλλήνων εἶναι ἡ διὰ πάσης θυσίας ἐγκατάλειψις τῆς ὑπαίθρου καὶ ἡ ἐγκατάστασις εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος. Παρ’ ὅλα αὐτά, οὐδεμία ἐλήφθη φροντὶς καὶ οὐδεμία ἀνάλογος πρόνοια πρὸς τὰς περιστάσεις. Πρὸ τῆς καταστάσεως αὐτῆς προβάλλει ὠμὸν τὸ ἐρώτημα: εἶναι δικαιολογημέναι καὶ βάσιμοι αἱ διαμαρτυρίαι καὶ αἱ κραυγαὶ τῆς ὑπαίθρου διὰ τὴν ἐγκατάλειψίν της, ὁπότε ἔπρεπε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ δυνατὰ μέτρα διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων της ἀξιώσεων ἢ μήπως εἶναι ἀβάσιμοι καὶ ἀδικαιολόγητοι, ὁπότε ἀπεναντίας ἔπρεπε νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν καὶ νὰ κατασιγάσῃ τὴν ὑπάρχουσαν ἀγανάκτησιν, ἀναπτύσσουσα εἰς τὸν λαὸν καὶ τοὺς διαμαρτυρομένους, ὅτι ἔγινε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅ,τι ἦτο δυνατόν; Αἱ εὐθύναι τῶν Κυβερνήσεων, κύριοι βουλευταί, εἶναι βαρεῖαι, βαρύτεραι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἡ ὁποία καίτοι ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως αὐτῆς, οὐδέποτε ἐνόμισε, ὅτι ἔπρεπε νὰ εὕρῃ τὸν καιρὸν νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ σοβαρώτατον καὶ φλέγον τοῦτο ζήτημα. Τὸ καθῆκον τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας πρέπει νὰ ἐκτελεσθῇ, τοὐλάχιστον, σήμερον, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν ὥραν. Θὰ προσπαθήσω, κύριοι βουλευταί, νὰ δώσω ὅσον τὸ δυνατὸν πλήρη καὶ διαυγῆ τὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως τῆς ὑπαίθρου, νὰ ἀναπτύξω τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα τὴν ἀπασχολοῦν, μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ μὲ διαδεχθοῦν εἰς τὸ βῆμα, συνάδελφοι περισσότερον ἐμοῦ ἱκανοὶ νὰ συμπληρώσουν τὸ βαρὺ τοῦτο ἔργον. Δὲν ἀποκρύβω δέ, ὅτι θὰ αἰσθανθῶ ἐξαιρετικὴν χαρὰν καὶ ἀνακούφισιν, ἐὰν εἴτε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἐκ μέρους συναδέλφων, ἤθελον ἀναπτυχθῆ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπειθον καὶ ἐμὲ καὶ τοὺς διαμαρτυρομένους κατοίκους τῆς ὑπαίθρου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε τὸ καθῆκον της. Καὶ θὰ αἰσθανθῶ ἐξαιρετικήν, λέγω, χαράν, διότι οἱ λόγοι μου, τὰ ἐπιχειρήματά μου, ἴσως εἶναι ὑπερβολικὰ ὅπως ἐπίσης καὶ οἱ φόβοι μου. Εἰς ἣν ὅμως περίπτωσιν, ἐκ τῆς συζητήσεως ἤθελε προκύψει, ὅτι τὰ αἰτήματα καὶ αἱ διαμαρτυρίαι τῆς ὑπαίθρου εἶναι βάσιμα καὶ τὰ παράπονα καὶ τὰ αἰτήματά της ἔπρεπε τοὐλάχιστον κατ’ ἕνα δυνατὸν ἀνάλογον ποσοστὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ συνεχίζουσα τὴν τακτικὴν τῆς στρουθοκαμήλου, ἀλλὰ ὀφείλει νὰ λάβῃ ριζικὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι καὶ νὰ ἐφαρμοσθοῦν ἐντὸς τοῦ δικαίου καὶ ἐντὸς τῶν δυνατοτήτων. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀνάγκη, λέγω, ἔστω καὶ τὴν 12ην ὥρα, ν’ ἀκουσθῇ ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης ἡ φωνὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι δὲν ὑπάρχουν Ἕλληνες πολυτελείας καὶ Ἕλληνες δευτέρας ποιότητος, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἐπιδείξῃ τὴν αὐτὴν στοργὴν καὶ τὴν αὐτὴν μέριμναν δι’ ὅλους τοὺς πολίτας του καὶ θὰ περιβάλῃ μὲ τὴν αὐτὴν στοργὴν ὅλα τὰ δίκαια αἰτήματα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ φωνὴ αὐτὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἔστω καὶ καθυστερημένη θὰ φθάσῃ, μέχρι τῆς ἀπωτέρας καλύβης καὶ ὄχι μόνον θὰ παρηγορήσῃ καὶ θὰ ἐνθαρρύνῃ τὸν χειμαζόμενον ἀγρότην, ἀλλὰ θὰ γίνῃ δεκτὸν εὐφροσύνως ἀπὸ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ θ’ ἀποτελέσῃ τὸ ξεκίνημα μιᾶς πραγματικῆς ἀναγεννήσεως. Κανείς, κύριοι βουλευταί, δὲν ἀγνοεῖ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς διαθέτει καὶ διέθετε τὴν ὀλιγωτέραν παραγωγικὴν γῆν, ἡ ὁποία συνοδεύεται καὶ μὲ τὴν ὀλιγωτέραν ἀπόδοσιν. Εἰς τὸ φαινόμενον αὐτὸ ὀφείλεται τὸ ὅτι ἡ Ἑλλάς, ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων, διεσκορπίσθη εἰς τὰ πέρατα τοῦ κόσμου καὶ ἡ ἱστορικὴ διαμόρφωσις τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἐξηρτήθη κατὰ τὸ πλεῖστον ἀπὸ τὴ φτώχεια τῆς Ἑλληνικῆς γεωργίας. Ὅλοι μας ἠξεύρομεν καὶ μάλιστα ὅσοι ἐζήσαμε τὴν Ἑλλάδα πρὸ τοῦ πολέμου τοῦ 1912, ὅλοι, λέγω, ἐγνωρίσαμεν τὴ φτώχεια καὶ τὴν δυστυχίαν που τὴν ἔδερνεν ἀλύπητα, ὅλοι ἐγνωρίσαμε τὴν ἀρρώστεια ποὺ ἀπεδεκάτιζε τοὺς κατοίκους της, χωρὶς κανένα ἐμπόδιον, καὶ ὅλοι ἐγνωρίσαμεν τὶς τραγικὲς ἐλλείψεις εἰς τὸν τομέα τῆς συγκοινωνίας, τῆς δικαιοσύνης, τῆς δημοσίας ὑγείας, τῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ σὲ ὅ,τι ἐπὶ τέλους θεωρεῖται ὡς ἀπαραίτητος προϋπόθεσις, διὰ τὴν ἀνθρωπίνην ζωήν, δεδομένου ὅτι οἱ ἄνθρωποι δὲν ζοῦν διὰ νὰ δουλεύουν σκληρά, νὰ πεινοῦν καὶ νὰ πεθαίνουν χωρὶς καμμίαν ἄμυναν κατὰ τῆς ἀρρώστειας, διότι δῆθεν ἔτσι ἦταν γραφτό. Ἡ θλιβερὴ αὐτὴ κατάστασις διήρκεσε μέχρι τῶν πολέμων 1912–1913 μετὰ τοὺς ὁποίους μετεβλήθη οὐσιωδῶς, ὄχι μόνον διότι ἀπεκτήσαμε μεγάλας καὶ εὐφόρους γεωργικὰς ἐκτάσεις καὶ συνεπῶς ἔγινε σχετικὴ ἀποσυμφόρησις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ἀλλὰ καὶ διότι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀειμνήστου Βενιζέλου συνετελέσθη ἡ ἀγροτικὴ μεταρρύθμισις, διὰ τῆς ὁποίας κτήματα ἀνήκοντα εἰς ὀλίγους τσιφλικούχους, διενεμήθησαν μεταξὺ τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀρχίζει ἡ ἐφαρμογὴ τεχνικῶν μέσων διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν γεωργίαν, καὶ τὸ καλλίτερον ὅλων, ὅτι ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος πολιτικός, ἐνέπνευσεν εἰς τὸν χωρικὸν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας τῆς ζωῆς καὶ τῆς περιουσίας του καὶ τοῦ ἐνέπνευσε τὴν πίστιν, τὴν ἀγάπην καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην εἰς ἕνα Κράτος σοβαρόν, ἠθικόν, τίμιον καὶ στοργικόν. Οὐδέποτε, κύριοι, παρ’ ὅλα ταῦτα, ἡ ἐπαρχία ἐγέννα πιστοὺς καὶ ἐδημιουργοῦσε θαυμαστὰς καὶ θιασώτας, τοὐναντίον ἐξώθει πάντοτε ἕνα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ της, τὸ ὁποῖον ἀπετέλει τὸ κῦμα τὸ λεγόμενον τῆς ἀστυφιλίας καὶ ἐφ’ ὅσον ἐπετρέπετο ἡ μετανάστευσις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὡμιλούσαμεν περὶ μεταναστεύσεως, ὅταν ὅμως ἔκλεισαν οἱ πόρτες τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὁμιλοῦμεν περὶ ἀστυφιλίας. Ἡ κατάστασις, μετεβλήθη, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τὰ χείρω, μετὰ τὸν πρῶτον Εὐρωπαϊκὸν πόλεμον, ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε τὸ ξερρίζωμα πληθυσμῶν ὁλοκλήρων ἀπὸ εὐφόρους Ἑλληνικὰς ἐκτάσεις καὶ ἡ ἐγκατάστασίς των εἰς τὴν στενὴν καὶ ἄφορον Ἑλληνικὴν γῆν, ὁπότε ἐδημιουργήθη ἕνα σοβαρώτατον Ἑλληνικὸν πρόβλημα, λόγῳ τῆς δυσαναλογίας μεταξὺ ἐδάφους καὶ πληθυσμοῦ καὶ τὴν κατάστασιν αὐτὴν ἐχειροτέρευσεν ὁ δεύτερος Εὐρωπαϊκὸς πόλεμος, αἱ συμφοραὶ τοῦ ὁποίου εἶναι ἀνυπολόγιστοι. Ἀποτέλεσμα τοῦ δευτέρου πολέμου, ὑπῆρξε τὸ κῦμα τοῦ πανικοῦ, τὸ ὁποῖον προώθει εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὴν Πρωτεύουσαν, ἐπιστήμονας, ἐπαγγελματίας, ὑπαλλήλους, μικροαστούς, συνταξιούχους, διότι ἀπέμενεν ὁ μόνος χῶρος, ὁ ὁποῖος τοὺς ἐξησφάλιζε κατ’ ἕνα ποσοστὸν ἀπὸ τοὺς μεγάλους κινδύνους, τοὺς ὁποίους διέτρεχεν εἰς τὴν ὕπαιθρον. Καὶ ὁ κόσμος αὐτὸς ἐγοητεύθη ἀπὸ τὴν λάμψιν τῆς ἀστικῆς ζωῆς, προσηρμόσθη πρὸς τὸν ἀστικὸν παρασιτισμόν, ἔγινε συστατικὸν στοιχεῖον τῆς κοινωνίας τῶν ἀστικῶν κέντρων, ἐμπῆκε εἰς τὰ προστατευτικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, διὰ τὸν ἀστικὸν αὐτὸν κόσμον, καὶ ἐν τέλει ἀπέκτησε τὴν ψυχολογίαν τοῦ γηγενοῦς. Καὶ ὄχι μόνον, κύριοι βουλευταί, οὐδεὶς σκέπτεται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν τόπον τῆς ἐξορμήσεώς του, ἀλλὰ τοὐναντίον καθημερινῶς καταφθάνουν νέα κύματα, ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ἕνα διορισμόν, δουλειὰ σὲ ἕνα ἐργοστάσιον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ οἱ διορισμοὶ δὲν εἶναι τόσον πυκνοὶ καὶ αἱ ἐργασίαι τῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων μειοῦνται καθημερινῶς, οἱ δὲ ἐργαζόμενοι ἀπεργοῦν καὶ ἀγανακτοῦν καθημερινῶς ἀγωνιζόμενοι νὰ βελτιώσουν τὰς ἀνεπαρκεῖς ἀποδοχὰς των. Ἡ κατάστασις αὐτὴ δημιουργεῖ δύο σοβαρωτάτους κινδύνους, τὴν ἐρήμωσιν τῆς ὑπαίθρου καὶ τὴν συμφόρησιν τῆς Πρωτευούσης. Καὶ προβάλλει ἀμείλικτον τὸ ἐρώτημα: μέχρι ποίου σημείου θὰ προχωρήσῃ ἡ θλιβερὰ αὐτὴ κατάστασις; Εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ καὶ τί θὰ γίνῃ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅπως ὅλοι ἐλπίζομεν ἐπακολουθήσῃ μία οἰκονομικὴ καὶ κοινωνικὴ σχετικὴ ὁμαλότης, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας θὰ εἶναι ὁ περιορισμός, ἐὰν ὄχι ἡ ἐξαφάνισις τοῦ παρασιτισμοῦ; Τί θὰ γίνῃ, λέγω, ἐγώ, ὁ κόσμος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κερδίζει ἔστω καὶ τὸ λίγο ψωμί του μὲ παρασιτικὰ ἐπαγγέλματα; Ἡ ἀπάντησις εἶναι εὔκολος, ἀλλὰ καὶ ἐξαιρετικῶς ἀνησυχητική. Οὐδεὶς ὅμως ἐκ τῶν κινδύνων τούτων ἀντιμετωπίσθη ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων. Ἄς ἐξετάσωμεν τὸ πρῶτον σημεῖον, τὴν ἐρήμωσιν τῆς ἐπαρχίας, τὰ αἴτια εἰς τὰ ὁποῖα ὀφείλεται καὶ τὰ μέτρα ποὺ πρέπει νὰ ληφθοῦν. Τὸ σημερινὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται, κύριοι βουλευταί, ἂς μὴ τὸ κρύβωμεν, εἶναι πρόβλημα καθαρῶς δημογραφικόν. Ἄς μὴ ἀπατώμεθα. Ἡ γῆ εἶναι μία ἐπιχείρησις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαντλῇ ἐπ’ ἄπειρον κεφάλαια— καὶ ἂν ὑπῆρχον τοιαῦτα—οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ χρησιμοποιῇ ἐπ’ ἄπειρον ἐργατικὰ χέρια καί, πρὸ παντός, δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ τρέφῃ ἀνέργους. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς φεύγουν ἀπὸ τὸ χωριὸ ὅσοι περισσεύουν καί, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, ὁμιλοῦμεν περὶ ἀστυφιλίας. Ἄλλη ἡ ἀφορμὴ μεταναστεύσεως. Αἱ ἀφορμαὶ ὅμως καὶ εἰς τὰς δύο περιπτώσεις εἶναι καθαρῶς οἰκονομικαί. Τὸ χωριὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ διαθρέψῃ τοὺς ἀνθρώπους του καὶ ὅσοι περισσεύουν θὰ φύγουν. Καὶ θὰ φύγουν μὲ οἱονδήποτε περιορισμὸν καὶ μὲ οἱαδήποτε καὶ ἂν ληφθοῦν μέτρα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Συνεπῶς, μία ὑπάρχει μοναδικὴ λύσις: Πῶς θὰ καταστήσωμεν ἱκανὸ τὸ χωριό, ἀντὶ νὰ τρέφῃ 100 νὰ τρέφῃ 200 ἢ τοὐλάχιστον 150. Ἡ τεχνική, κ. βουλευταί, εἶναι εἰς θέσιν νὰ δημιουργήσῃ κάποιαν ἐπέκτασιν τοῦ οἰκονομικοῦ χώρου καὶ νὰ καταστήσῃ περισσότερον ἀποδοτικὰ τὰ κτήματα τοῦ βουνοῦ καὶ τοῦ κάμπου. Ἡ κατάστασις, ἡ τραγικὴ αὐτὴ κατάστασις, μετεβλήθη ἐπὶ τὸ τραγικώτερον ἐπὶ τῆς κατοχῆς καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου. Οἱ ἄνθρωποι τῆς ὑπαίθρου ὑπέστησαν τὰς μεγαλυτέρας δοκιμασίας τῆς τραγικῆς ἐκείνης περιόδου. Ἐκεῖνοι εἶδον τὰ σπίτια τους νὰ ληστεύωνται, τὶς περιουσίες τους νὰ καίωνται, τὴν ζωὴν τους νὰ διακινδυνεύῃ. Ἐκ τῶν τριῶν τρισεκατομμυρίων δραχμῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπολογίζονται ἀπὸ τοὺς ἐπισήμους αἱ ζημίαι τῆς Ἑλλάδος ἐκ τῆς κατοχῆς καὶ τοῦ συμμοριτοπολέμου, τὰ 2½ τρισεκατομμύρια βαρύνουν τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Ἐν τούτοις καμμία μεταπελευθερωτικὴ Κυβέρνησις δὲν ἠσχολήθη μὲ τὸν ἐπιβαλλόμενον ρυθμὸν καὶ τὸ ἐπιβαλλόμενον μέτρον διὰ τὴν τύχην τῆς ἐξαθλιωθείσης ὑπαίθρου. Ἐνθυμεῖσθε ὅλοι, ὅτι τὰ τρόφιμα, τὰ ὁποῖα μετέφερον τὰ διάφορα «Κουρτουλοὺς» καὶ τὰ ἄλλα εἴδη, τῶν ὁποίων σκοπὸς ἦτο νὰ κρατηθῇ εἰς τὴν ζωὴν ὁ ἀγωνιζόμενος καὶ πεινῶν Ἑλληνικὸς λαός, διενέμοντο κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τοὺς κατοίκους τῆς πρωτευούσης δικαίους καὶ ἀδίκους, πλουσίους καὶ πτωχούς, καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ τὴν ὕπαιθρον μόλις ἔφθανον ψυχία τινά. Καὶ διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ γενόμενον τότε ἔγκλημα εἶχε δημιουργηθῆ ὁ θρῦλος τῆς ἐπαρκείας τῆς ὑπαίθρου, ἐνῷ ἡ ὕπαιθρος ὄχι μόνον δὲν ἐκολύμβα εἰς τὴν εὐτυχίαν, ὅπως ἐλέγετο τότε, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἐκολύμβα εἰς τὴν δυστυχίαν, εἰς τὴν συμφορὰν καὶ εἰς τὸ αἷμα. Καὶ τὸ χειρότερον ὅλων, κ. βουλευταί, πρὸς τέρψιν τῶν θεατριζομένων κατοίκων τῆς πρωτευούσης, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς τὰς διαφόρους ἐπιθεωρήσεις, ἐνεφανίζοντο οἱ ἀγρόται τῆς Χώρας ὡς ζῶντες ζωὴν μαχαραγιάδων, ἐνῷ δὲν ἦσαν παρὰ ἀνθρώπινα ράκη, γυμνοὶ καὶ ἀνυπόδητοι, οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων θὰ ἐγύριζον εἰς τοὺς δρόμους μὲ φύλλον συκῆς καὶ ἀδαμιαίαν περιβολήν, ἐὰν δὲν ὑπῆρχον τὰ περίφημα καὶ σωστικὰ ἐκεῖνα δέματα τῶν ὁμογενῶν τῆς Ἀμερικῆς. Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν οὐδεμία ἐλήφθη σοβαρὰ φροντίς, καμμία προσπάθεια διὰ τὴν δημιουργίαν προγράμματος προστατευτικοῦ τῆς γεωργίας δὲν ἔγινε. Καὶ ὁμιλοῦμεν ὅλοι δι’ αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, χωρὶς νὰ ἔχωμεν κἂν ἐξησφαλισμένην τὴν διάθεσιν τῶν προϊόντων μας. Καὶ ἐρωτῶ: Πρὸς τὶ αὐτὴ ἡ ἐντατικὴ προσπάθεια αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς ἐν ὅσῳ ἡ διάθεσις αὐτῆς εἶναι ἀνεξασφάλιστος; Δὲν κατεβλήθη ἡ ἐπιβαλλομένη προσπάθεια διὰ τὴν κατάρτισιν προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως τῆς γεωργίας καὶ ἐφαρμογῆς του. Καὶ παρελείφθη καὶ δὲν ἐδόθη καμμία προσοχὴ εἰς τὸν σημαντικώτερον τομέα, εἰς τὸν τομέα τῶν παροχῶν μεσοπροθέσμων καὶ μακροπροθέσμων δανείων, τὰ ὁποῖα καὶ μόνον θὰ ἦσαν εἰς θέσιν νὰ βελτιώσουν τὴν τύχην τοῦ ἀγρότου, ὁ ὁποῖος μετὰ τὸν πόλεμον εὑρέθη ἄνευ καὶ τοῦ ἐλαχίστου ἐξοπλισμοῦ. Διὰ τῶν δανείων αὐτῶν θὰ ἐπετυγχάνετο ἡ ἀγορὰ τῶν ζῴων, τῶν ἐργαλείων, ἢ ἀνόρυξις φρεάτων, ἡ ἐπέκτασις τῆς δενδροφυτείας, καί, πρὸ παντός, ἡ μείωσις τοῦ κόστους, ἡ ὁποία ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ἐποχὴν εἶναι σήμερον ἐπιβεβλημένη. Δυστυχῶς ὅμως οὐδεμία κατεβλήθη προσοχή. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἐζήτησε 355 δισεκατομμύρια διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν διὰ τὰ ἔτη 1949 καὶ 1950 καὶ μόλις καὶ μετὰ βίας ἐδόθησαν 77 καὶ μόνον δισεκατομμύρια, δηλαδὴ ἐδόθη ποσὸν κατὰ πολὺ μικρότερον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἐχορήγει ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα προπολεμικῶς ἐκ τῶν ἰδίων κεφαλαίων. Ἐπίσης οὐδεμία κατεβλήθη προσπάθεια διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ἐν σχέσει μὲ τὴν τιμὴν τῶν βιομηχανικῶν τοιούτων. Διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων λαμβάνονται ὑπ’ ὄψει τὰ ἔξοδα τῆς παραγωγῆς, οἱ φόροι καὶ οἱ δασμοὶ καὶ προστίθεται τὸ βιομηχανικὸν κέρδος. Διὰ τὴν κοστολόγησιν τῶν ἐμπορευμάτων γίνονται τὰ ἴδια, συγχρόνως δὲ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει καὶ ὁ νόμος τῆς ἀντικαταστάσεως. Διὰ τὸν καθορισμὸν ὅμως τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν προϊόντων οὐδὲν ἐκ τῶν κριτηρίων τούτων ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν, οὔτε τὰ ἔξοδα παραγωγῆς, οὔτε τὸ κόστος, οὔτε κἂν τὸ ἐναπομένον κέρδος εἰς τὴν ἀγροτικὴν οἰκογένειαν. Καὶ ἀποτέλεσμα τῆς καταστάσεως αὐτῆς εἶναι, ὅτι τὰ γεωργικὰ προϊόντα διατίθενται 200–250 φορὲς ἐπὶ πλέον τῆς προπολεμικῆς τιμῆς, ἐνῷ τὰ βιομηχανικὰ καὶ τὰ ἄλλα εἴδη, τὰ ὁποῖα εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ ἀγρότης ν’ ἀγοράσῃ διὰ νὰ ζήσῃ αὐτὸς καὶ ἡ οἰκογένειά του, ἀνέρχονται εἰς 400–600 φορὲς ἐπὶ πλέον τῶν προπολεμικῶν. Ἔχω κάμει ἕνα πρόχειρον λογαριασμόν, κ. βουλευταί, τὸν ὁποῖον θὰ εἶσθε εἰς θέσιν ὅλοι σας νὰ ἐλέγξητε. Προπολεμικῶς ὁ ἀγρότης διὰ νὰ πάρῃ ἕνα πῆχυν κάμποτ ἔδινε μία ὀκᾶ σιτάρι καὶ διὰ νὰ πάρῃ ἕνα ζευγάρι παπούτσια ἔδινε 5 ὀκάδες σιτάρι. Διὰ νὰ πάρῃ τὰ ἴδια πράγματα σήμερα πρέπει νὰ δώσῃ ὄχι μία ἀλλὰ τρεῖς ὀκάδες σιτάρι, διὰ μία πῆχυ κάμποτ 70 ὀκάδας σιτάρι, δι’ ἕνα ζευγάρι παπούτσια 15 ὀκάδες λάδι ἀντὶ τῶν 5 ποὺ ἔδιδε καὶ 60 ὀκ. σταφίδα ἀντὶ τῶν 17 προπολεμικῶν. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη μεγαλυτέρων ἐρευνῶν καὶ ἀναλύσεων οἰκονομολογικῶν γνώσεων διὰ νὰ δώσῃ κανεὶς πιστὴν τὴν εἰκόνα τῆς ἐξαθλιώσεως τοῦ κόσμου αὐτοῦ. Τελικὰ ἐπίσης, ὅτι κατεβλήθη προσπάθεια διὰ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς μεταφορᾶς γεωργικῶν προϊόντων ἀπὸ τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς, εἰς τοὺς τόπους τῆς καταναλώσεως. Καὶ ἐνῷ τὰ ἀγροτικὰ προϊόντα πωλοῦνται εἰς τιμὰς ἐξαιρετικῶς χαμηλὰς εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς, πωλοῦνται εἰς τοὺς τόπους τῆς καταναλώσεως εἰς τιμὰς ἀκριβοτάτας, κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ μὴν ὠφελεῖται ἐκ τῆς διαφορᾶς αὐτῆς ὁ γεωργὸς οὔτε κἂν ὁ καταναλωτής, ἀλλά, τοὐναντίον, νὰ θησαυρίζουν διάφοροι παρασιτικοὶ παράγοντες, κατὰ τῶν ὁποίων καὶ κατὰ τῆς βουλιμίας τῶν ὁποίων οὐδεμία ἐλήφθη Κυβερνητικὴ μέριμνα. Ἀσφάλισις τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἶναι ἀνύπαρκτος, ἀλλὰ τόσον ἐπιβεβλημένη ἐναντίον τῶν θεομηνιῶν. Ὑπῆρχε πρὸ εἰκοσαετίας ἕνα ἀσφαλιστικὸν ταμεῖον τὸ ὁποῖον ἐκάλυπτε τοὺς κινδύνους αὐτούς. Ἐναυάγησεν ὅμως καὶ εὑρίσκεται ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἰς ἀδράνειαν καὶ κατατρώγει τὰς σάρκας του. Ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα ἀσφαλίζει μόνον τὴν ἐσοδείαν τῶν καπνῶν ἔναντι τῶν δαπανῶν τὰ ὁποῖα παρέχει καὶ πρὸς ἐξασφάλισιν τούτων, ὁ δὲ ΑΣΟ παρέχει ψιχία ἀνάξια λόγου κατὰ ἐμπορικὸν καὶ ἀντιοικονομικὸν τρόπον εἰς τοὺς πλησσομένους σταφιδοπαραγωγούς. Ἐξαιρετικὴ κατεβλήθη ἀδιαφορία καὶ διὰ τὸν μεγαλύτερον τομέα τῶν ἐργατοβελτιωτικῶν ἔργων. Καὶ ὅπως ξαίρετε ὅλοι, μόνον διὰ τῆς κατασκευῆς ἐργατοβελτιωτικῶν ἔργων θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν τῆς ἀγόνου αὐτῆς γῆς καὶ νὰ ἀποτρέψωμεν τὰς πλημμύρας αἱ ὁποῖαι τόσον συχνὰ συμβαίνουν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Τοὐναντίον, ὄχι μόνον δὲν ἔγινέ τι, ἀλλ’ οὐδὲ μελέται κἂν ἔγιναν μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ ἀπαραίτητον τεχνικὸν προσωπικόν. Τὰ ποτάμια, ὅπως εἰς ὅλους εἶναι γνωστόν, εἶναι πηγὴ εὐδαιμονίας καὶ πλούτου καὶ μόνον εἰς τὸν μακάριον αὐτὸν τόπον εἶναι πηγὴ συμφορῶν καὶ καταστροφῶν. Εἰς κάθε δυνατὴ βροχὴ μεταβάλλονται εἰς λιμνοθάλασσαν καὶ μαζὶ μὲ διαφόρους ζωϊκὰς ὑπάρξεις δὲν καταστρέφουν μόνον τὴν ἐσοδείαν τῶν παραμελημένων χωραφιῶν, ἀλλὰ τὸ ἀχρηστεύουν ἐντελῶς. Ὑπάρχουν εἰς πολλὰ μέρη ὑδάτινα στρώματα ἄφθονα, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποτελέσουν πηγὴν εὐδαιμονίας ἐὰν παρείχετο ἡ εὐχέρεια κατασκευῆς ἀρτεσιανῶν ἢ ἄλλων ἀντλητικῶν μηχανημάτων. Δυστυχῶς καὶ εἰς τοῦτο οὐδεμία κατεβλήθη φροντίς. Ἐκκλήσεις, μυριάδες ἐκκλήσεων καὶ μυριάδες κραυγῶν ἀπευθύνονται πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας διὰ τὴν ἀποστολὴν ἑνὸς γεωτρυπάνου, ἀλλὰ καθίσταται ἀδύνατον, διότι εἶναι ἐλάχιστα. Δὲν κατέστη δυνατὸν μὲ τὸ περίφημον σχέδιον Μάρσαλ, τὸ ὁποῖον ἀναμφισβητήτως εἶναι ἀξιολογώτατον, νὰ γίνῃ προμήθεια ὀλίγων γεωτρυπάνων, τὰ ὁποῖα θὰ παρεῖχον ἐξαιρετικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὸν χειμαζόμενον αὐτὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Χιλιάδες κοινοτήτων, κ. βουλευταί, ὅπως γνωρίζετε καλύτερον ἐμοῦ, ἀπευθύνουν ἀπεγνωσμένας ἐκκλήσεις πρὸς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα, ζητοῦσαι ἕνα μηχανικὸν διὰ νὰ κάμῃ μίαν στοιχειώδη μελέτην διὰ τὴν ὕδρευσιν τοῦ χωριοῦ των, διὰ νὰ τοὺς παράσχῃ μίαν μικρὰν ἐνίσχυσιν, διὰ τῆς ὁποίας καὶ μὲ τὴν προσωπικήν των ἐργασίαν θὰ ἐπιτύχουν νὰ ἀποκτήσουν τὸ πολυτιμώτερον ἀγαθόν, τὸ νερό. Εἰς τὰς περισσοτέρας, ἐὰν ὄχι εἰς ὅλας, οὐδεμία δίδεται ἀπάντησις καὶ ἐὰν δοθῇ εἶναι ἡ αἰωνία καὶ ἀμετάβλητος ἀπάντησις, ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ ἀπαραίτητον προσωπικόν. Καὶ παρατηρεῖται τὸ ἀξιοδάκρυτον φαινόμενον, κ. βουλευταί, ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, νὰ ὑπάρχουν εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ Κράτους 400 χιλ. μέτρα ὑδροσωλήνων, οἱ ὁποῖοι μένουν ἀδιανέμητοι παρὰ τὰς κραυγὰς τῶν ἀνάγκην ἐχόντων τούτων, παρὰ τὰς διαμαρτυρίας των, διότι ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ συνεννόησις τῶν μανδαρίνων τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας διὰ νὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν δικαίαν δῆθεν κατανομήν. Καὶ εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι θὰ μείνουν ἐπὶ χρόνια ἀκόμη εἰς τὰς ἀποθήκας, χωρὶς, δυστυχῶς, νὰ προκαλέσῃ τὸ γεγονὸς κανενὸς ἁρμοδίου τὴν προσοχήν.

§36Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων καὶ τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, ποῖοι εἶναι οἱ ἁρμόδιοι πρὸς τοῦτο καὶ ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, μέχρι λύσεως τῆς διαφορᾶς, διέταξεν ὅπως καὶ δι’ ὅσους ὑπάρχει ἔγκρισις, μὴ ἀποσταλῶσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§37Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Καὶ οἱ ἀποσταλέντες νὰ μὴ δοθοῦν.

§38Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἀγροτικὴ ἀσφάλεια, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν μεγαλυτέραν ἐγγύησιν τῆς εὐημερίας τοῦ ἀγρότου καὶ διὰ τὴν ὁποίαν ἔγιναν κατὰ τὸ παρελθὸν ἡρωϊκοὶ ἀγῶνες, εἶναι σχεδὸν ἀνύπαρκτος καὶ ὑπάρχει μόνον διὰ τὴν συντήρησιν τῶν τροφίμων της, οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων ἀσχολοῦνται μὲ τὴν διαβίβασιν διαφόρων ἐγγράφων. Ἐκ τῶν 1.700 ὀργανικῶν θέσεων τῶν γεωπόνων, δὲν ὑπηρετοῦν παρὰ μόνον 600, οἱ περισσότεροι δὲ ἐκ τούτων εἰς ὑπηρεσίας γραφειοκρατικάς, ἐνῷ ἕνα ἄλλο σεβαστὸν μέρος τῶν ὑπολοίπων, δυστυχῶς, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσφέρῃ εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον γονίμους συμβουλὰς καὶ ὁδηγίας. Ἐκ τῶν 300 ὀργανικῶν θέσεων κτηνιάτρων δὲν ὑπηρετοῦν παρὰ μόνον 90, οἱ ὁποῖοι εἶναι κατὰ τὰ ¾ ἐγκατεστημένοι εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν καὶ δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ συντάσσουν ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν ἐπερχομένων καταστροφῶν, διαπιστώνουν δηλαδὴ τὸν θάνατον τῶν ζῴων. Ἐπὶ χρόνια τώρα, ἀπὸ τὸν τύπον, ἀπὸ τὰ περιοδικά, τὶς προεκλογικὲς συγκεντρώσεις, ἀπὸ τὸ ἐθνικὸν βῆμα καὶ εἰς κάθε περίπτωσιν ὁμιλοῦμεν διὰ τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ τὴν ἀποκέντρωσιν. Καί λέμε στὸν λαό, ὅτι εἶναι τὸ μοναδικὸ φαινόμενο, ποὺ θὰ τὸν σώσῃ πραγματικά. Καί, ἐνῷ ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τόσα χρόνια περὶ πραγματικῶν θεραπευτικῶν μέσων, χωρὶς ἐντροπήν, δὲν κάνουμε τίποτα καί, χωρὶς μεγαλύτερη ἐντροπή, ἐπὶ 17 ὁλόκληρα χρόνια δὲν ἐκάναμε, οὔτε κοινοτικὲς καὶ δημαρχιακὲς ἐκλογές, μὲ δικαιολογίες ἐντελῶς ἀβάσιμες καὶ ἀνάξιες συζητήσεως. Μιλοῦμε γιὰ ἀποκέντρωσιν, ὡς τὸ μόνο θεραπευτικὸ φάρμακο τῆς κακοδαιμονίας τοῦ λαοῦ καί, ἐν τούτοις, οὔτε εἰς τὸν τομέα αὐτὸν δὲν ἔγινεν οὔτε ἡ ἐλαχίστη κἂν πρόοδος. Πανηγυρίζομε μόνον ὡς ἐθνικὸν γεγονός, ὅτι ἐκάμαμε καινούργιους νομάρχας, τοὺς ὁποίους δὲν διορίζει πλέον ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν παρέχει καμμίαν ἐμπιστοσύνην, ὅτι θὰ διαλέξῃ τοὺς καλλιτέρους, ἀλλὰ τοὺς διαλέγουν διάφοροι καλοὶ κύριοι, καὶ διάφοροι ἐκπρόσωποι ἐπαγγελματικῶν σωματείων, οἱ ὁποῖοι παρέχουν μεγαλυτέρας ἐγγυήσεις περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν καλλιτέρων, εἰς τοὺς ὁποίους ἀναθέτουν τὴν διοίκησιν καὶ ἑορτάσαμε μὲ φαμφάρες καὶ μουσικὲς τὴν πανηγυρικὴν ἐμφάνισιν τῶν νομαρχῶν αὐτῶν. Καὶ βλέπω καὶ κάτι ἄλλο. Κάθε χρόνο πηγαίνουν εἰς τὴν Ἀγγλίαν διὰ νὰ φωτισθοῦν, ἀπὸ τὴν Ἀγγλικὴν διοίκησιν, ἐνῷ οὐδεμία σχέσις καὶ συγγένεια ὑπάρχει μεταξὺ τῆς Ἀγγλικῆς καὶ Ἑλληνικῆς διοικήσεως. Ἡ ἀδιαφορία, ὅμως, ἡ ἐπιδειχθεῖσα, ἀπέναντι τῆς ἐπαρχίας, εἰς ἐντονώτεραν βαθμόν, εἶναι εἰς τὸν οἰκονομικὸν καὶ τὸν πιστωτικὸν τομέα. Ἀνισότης πιστώσεων, ἀδειῶν, τιμῶν, διανομῶν μεταξὺ ἐπαρχίας καὶ Πρωτευούσης. Δάνεια δισεκατομμυρίων ὁλοκλήρων, ἐδόθησαν, ὄχι εἰς μίαν ἐπιχείρησιν, ἀλλ’ εἰς ἄτομα μεμονωμένα, ἐνῷ εἰς τὴν ἐπαρχίαν δὲν ἐδόθη οὔτε δραχμή. Ἐπὶ διετίαν ἀγωνίζονται στέλλοντες ἐκκλήσεις καὶ διαμαρτυρίας, οἱ ἔμποροι, οἱ ἐπαγγελματοβιοτέχναι τῶν ἐπαρχιῶν οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον κατεστραμμένοι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Ἐπὶ διετίαν τοὺς παρέχονται ὑποσχέσεις καὶ οὔτε τοὺς ἐδόθη, οὔτε πρόκειται νὰ τοὺς δοθῇ δραχμή. Ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων δολλαρίων διετέθησαν διὰ τὸν τουρισμὸν τῆς Χώρας καὶ δικαίως, ἀλλ’ ἐκ τῶν ποσῶν αὐτῶν, δὲν ἐδόθησαν, οὔτε ψυχία εἰς τὴν ἐπαρχίαν, ὡσὰν νὰ περιωρίζετο ὁ τουρισμὸς μόνον εἰς τὴν Πρωτεύουσαν τῆς Ἑλλάδος. Ὅπως ἐτόνισα καὶ ἄλλοτε, ἑκατοντάδες ἑκατομμυρίων ἐδόθησαν διὰ τὰς αὐξήσεις τῶν κλινῶν εἰς τὰ ξενοδοχεῖα τῶν Ἀθηνῶν, ἐνῷ δὲν εὑρέθη ἓν ἀσήμαντον ποσὸν διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν ἑνὸς δρόμου, ὁ ὁποῖος νὰ ἑνώνῃ τὰ περικαλλῆ μνημεῖα τῆς ἀρχαιότητος καὶ τὸν Παρθενῶνα μὲ τὸν ναὸν τοῦ Ἀπόλλωνος. Ἐὰν ἐδημοσιεύετο ὁ πίναξ τῶν πιστώσεων, θὰ ἠδύναντο οἱ μακρὰν εὑρισκόμενοι ἀπὸ τὰ οἰκονομικὰ μυστήρια ν’ ἀντιληφθοῦν πόση θὰ ἐπήρχετο ἀναστάτωσις καὶ ἴσως καὶ θεραπεία τοῦ κακοῦ.

§39Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὸ Δελτίον τῆς Ἐπιβιώσεως.

§40Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ εὕρῃ εἰς εὐρεῖαν κλίμακα κανείς. Περιωρισμένη ἐπίσης εἶναι ἡ δραστηριότης τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὰς ἐπαρχίας. Εἰς μεγάλον βαθμὸν αἱ βιομηχανικαὶ καὶ ἄλλαι ἐπιχειρήσεις μετεφέρθησαν καὶ μεταφέρονται καθημερινῶς εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν δὲν μένει παρὰ ὁ ἀγρότης, ὁ ὁποῖος παλαίει μὲ τὸ ἄροτρον τοῦ Ἡσιόδου, παλαίει γιὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν ἐπιούσιόν του. Θὰ ἤρκει, κ. Βουλευταί, ἕνα μόνον παράδειγμα, διὰ νὰ πείσῃ κάθε καλῆς πίστεως ἄνθρωπον, περὶ τῆς ἀδιαφορίας καὶ ἀστοργίας τοῦ Κράτους, πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Πρὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους, διεπιστώθησαν ἀνωμαλίαι καὶ παρεκτροπαὶ εἰς τὴν διοίκησιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης καὶ διεπιστώθησαν μάλιστα ἐπισήμως καὶ πανηγυρικῶς καὶ ἀπὸ ἔκθεσιν ἀνωτάτου δικαστικοῦ λειτουργοῦ μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἀπομάκρυνσιν τῆς διοικήσεως. Καίτοι παρῆλθεν 1½ ἔτος οὐδεμία σκέψις ἀντικαταστάσεως. Ἔγιναν Κυβερνητικαὶ κρίσεις, ἠπειλήθησαν καὶ ἀπειλοῦνται. Μάχαι ἱστορικαὶ ἔγιναν καὶ γίνονται μεταξὺ τῶν Κυβερνητικῶν παρατάξεων, πρὸς κατάληψιν τοῦ κομματικοῦ αὐτοῦ ὀχυροῦ, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ καταβληθῇ κάθε δυνατὴ προσπάθεια, πρὸς ἐξεύρεσιν τοῦ καταλληλοτέρου ἀνθρώπου, τοῦ ὁποίου ἡ προηγουμένη δρᾶσις καὶ τὸ ἦθος, θὰ ἐξησφάλιζον τὴν αὐτονομίαν τῆς Τραπέζης καὶ θὰ καθίστων αὐτὸν ἱκανὸν νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸν ἱστορικὸν προορισμὸν καὶ τὴν ὑψηλὴν αὐτὴν ἀποστολήν. Δυστυχῶς οὐδὲν ἐκ τούτων συνέβη, καὶ συνέβησαν καὶ συμβαίνουν αὐτά, τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, καὶ οὕτω, ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, ὁ μοναδικὸς αὐτὸς διαχειριστὴς τῆς ἀγροτικῆς πίστεως, ἡ μάνα καὶ ἡ Ἐκκλησία τοῦ ἀγρότου, μένει ἕνα χρόνο, ἄνευ κεφαλῆς. Καί, ἐν τούτοις, ὁμιλοῦμεν χωρὶς ὑποτροπὴν περὶ ἀνασυγκροτήσεως.

§41Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Τὸ Συμβούλιον τῆς Τραπέζης ἔλαβε μίαν ἀπόφασιν.

§42Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐμένα, κ. συνάδελφε, μὲ ἐνδιαφέρει τὸ ὅτι ἐπὶ 1½ χρόνο δὲν συνεπληρώθη ἡ θέσις τῆς Διοικήσεως, ἑνὸς τόσον σοβαρωτάτου, ἴσως, ὀργανισμοῦ τῆς χώρας. Ἡ ἐγκατάλειψις, ὅμως, δὲν περιορίζεται, κύριοι βουλευταί, μόνον εἰς τὸν οἰκονομικὸν τομέα, ἀλλ’ ἐπεκτείνεται καὶ εἰς τοὺς ἄλλους τομεῖς τῆς δημοσίας ὑγείας, εἰς τὴν διοίκησιν, εἰς τὴν συγκοινωνίαν, εἰς τὴν δικαιοσύνην, εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν. Ἡ δικαιοσύνη, δὲν δύναται κανεὶς νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι λειτουργεῖ, κατὰ ζηλευτὸν τρόπον, εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Διότι τὰ μὲν ἀνώτατα δικαστήρια στεροῦνται ἐπαρκοῦς προσωπικοῦ, ἐκ δὲ τῶν κατωτέρων, τῶν εἰρηνοδικείων, εἰς τοὺς ὤμους τῶν ὁποίων στηρίζονται τὰ ¾ τοῦ δικαστικοῦ μηχανισμοῦ τῆς χώρας, ἐκ τῶν εἰρηνοδικείων τούτων, τὰ ¾ τῆς ὑπαίθρου εἶναι κλειστὰ ἐπὶ μίαν 10ετίαν. Εἰς τὰς κραυγὰς τῶν ἐνδιαφερομένων, οἱ ἑκάστοτε Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης ἀπηύθυναν τὴν ἰδίαν ἀπάντησιν. Εἶναι κλειστὰ διότι δὲν προσέρχονται δικηγόροι διὰ νὰ δεχθοῦν τὸ λειτούργημα τοῦ Εἰρηνοδίκου. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ ὑπάρξουν δικηγόροι οἱ ὁποῖοι νὰ ἐπιζητήσουν τὸ ἀξίωμα τοῦ εἰρηνοδίκου τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν, αὐτὸ τοῦτο τὸ Κράτος ἔχει καθορίσει διπλασίας καὶ τριπλασίας ἀποδοχὰς διὰ μίαν δακτυλογράφον καὶ ἕνα γραφέα τοῦ Ι.Κ.Α. ἢ ἕνα τῶν κλητήρων μιᾶς τῶν τριῶν μεγάλων τραπεζῶν; Καὶ ἐνῷ διὰ λόγους οἰκονομίας μένουν ἀσυγκίνητοι, οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὸ φαινόμενον τοῦτο, συγκινοῦνται βαθύτατα καὶ προτείνουν τὴν ἵδρυσιν τῶν Ἐφετείων, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν, τὰ περισσότερα τῶν λειτουργούντων δὲν ἔχουν ἐπαρκῆ ἀπασχόλησιν καὶ τὸ χειρότερον ὅλων εἰσηγοῦνται τὴν ἵδρυσιν μεγαλοπρεποῦς δικαστικοῦ μεγάρου εἰς τὴν Πρωτεύουσαν διὰ τὴν ἵδρυσιν τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαιτηθοῦν τεράστια ποσὰ καὶ ἡ ὁποία ἵδρυσις δὲν ἀπετολμήθη εἰς ἐποχὰς ὁμαλωτέρας καὶ κατὰ πολὺ οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρας τῆς σημερινῆς.

§43Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ λέγετε αὐτό;

§44Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν διαφωνεῖ κανείς, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἔχει ἀνάγκην τεμένους, κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ τὴν ἐπιβολήν, τὴν ὁποίαν, ἀσκεῖ ἡ εἰκὼν τοῦ μεγαλείου τούτου. Ὅταν ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, τὰ ¾ τῶν Εἰρηνοδικείων μένουν κλειστὰ ἐπὶ μίαν 10ετίαν τὰ δὲ περισσότερα εἰς τρώγλας καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον—κύριοι συνάδελφοι, τὸ Εἰρηνοδικεῖον τῆς Πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας μου λειτουργεῖ εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ δὲν τολμοῦν νὰ μποῦν πέραν τῶν δύο εἰς τὴν αἴθουσαν τῶν συνεδριάσεων—ὅταν, λέγω, σημειοῦται αὐτὴ ἡ κατάστασις, ἡ ἵδρυσις νέων Ἐφετείων καὶ ἡ ἵδρυσις μεγαλοπρεπῶν δικαστικῶν μεγάρων, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἀναγκαία, ἀλλ’ ἀποτελεῖ πρόκλησιν κατὰ τοῦ δημοσίου φρονήματος.

§45Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ ἀνέγερσις τοῦ μεγάρου δὲν θὰ βαρύνῃ τὸν προϋπολογισμόν. Εἶναι διάφοροι ἄλλοι πόροι.

§46Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη σας, κύριε συνάδελφε; Δὲν πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, ἐνῷ δὲν ὑπάρχει καμμία διαφωνία, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν καὶ πρὸ παντὸς δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦν οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι τὸ μέγιστον τῶν δικαστηρίων, ὁ Ἄρειος Πάγος τῆς ἀρχαιότητος, συνεδρίαζε εἰς τὴν ὕπαιθρον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἄπειρα ἀνυψοῦντο μεγαλοπρεπῆ οἰκοδομήματα καὶ ἐν τούτοις ἡ ἱστορία δὲν ἀναφέρει ἐνδοξότερον τούτου δικαστήριον. Ἀναμφισβητήτως συμφωνοῦμεν ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἔχει ἀνάγκην τεμένους, ἀλλὰ μέγα τέμενος τῆς δικαιοσύνης εἶναι ἡ ἐπάρκεια ἱκανῶν δικαστῶν, τὴν ψυχὴν καὶ τὸ φρόνημα, τῶν ὁποίων, πρέπει νὰ χαλυβδώσωμεν. Εἰς τὸν τομέα τῆς συγκοινωνίας χειροτέρα ἐμφανίζεται εἰκών. Οὐδεμία κατεβλήθη φροντὶς διὰ τὸ δευτερεῦον ὁδικὸν δίκτυον τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ Κράτος ἀπησχόλησε μόνον ἡ κατασκευὴ καὶ ἡ ἐπισκευὴ τῶν ἀρτηριακῶν ὁδῶν καί τινων στρατιωτικῶν τοιούτων. Ἐδαπανήθησαν διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν 418.000.000.000 δραχμαὶ καὶ ἐπαναλαμβάνω διὰ τὸ δευτερεῦον δίκτυον, τὸ ὁποῖον, ἀποτελεῖ τὰ 9)10 τῆς συγκοινωνίας τῆς χώρας, δὲν κατηναλώθη οὐδεμία δραχμή. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων προκαλεῖ τὴν ἀγανάκτησιν ἢ τὸν οἶκτον τοῦ ἀναγνώστου. Ἀναφέρει 84.000.000.000 δραχμῶν ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 25 εἶναι μισθοὶ προσωπικοῦ, τὰ 15 ἀφιεροῦνται διὰ τὴν ὕδρευσιν καὶ τοὺς ὑπονόμους τῶν Ἀθηνῶν καὶ μένουν 20.000.000.000 διὰ τὴν ἐπισκευὴν καὶ συντήρησιν ὅλου τοῦ ὁδικοῦ δικτύου τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον, λόγῳ τοῦ μακροῦ χρόνου καὶ λόγῳ τῶν καταστροφῶν τὰς ὁποίας ὑπέστη ὑπὸ τῶν κατακτητῶν καὶ τῶν συμμοριτῶν, εὑρίσκεται εἰς ἀθλιεστάτην κατάστασιν. Ἐπίσημοι ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων βεβαιοῦν, ὅτι ἐὰν δὲν ληφθοῦν σύντονα μέτρα ἐντὸς τὸ πολὺ 3–4 ἐτῶν, τὸ δευτερεῦον δίκτυον διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθησαν 25.000.000 χρυσαῖ, προπολεμικαί, δραχμαί, δὲν θὰ εἶναι παρὰ μία ἀνάμνησις. Ἐκ τῶν 1394 κατεστραμμένων γεφυρῶν, κατεσκευάσθησαν μόνον 610· οἱ ἄλλες μένουν εἰς τὴν θέσιν των διὰ νὰ διακόπτουν τὴν συγκοινωνίαν, νὰ δημιουργοῦν θύματα καὶ νὰ θυμίζουν εἰς τοὺς κατοίκους τῆς ὑπαίθρου τὸ διάβα τῶν κατακτητῶν καὶ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Τὸ Κράτος ἔκαμε καὶ μίαν ἄλλην πρᾶξιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία ἐκτιμήσεως. Ἀποβλέπον εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν οἰκονομικῶν τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ τῶν ἀμέσως πληγέντων ἐκ τοῦ συμμοριτισμοῦ, υἱοθέτησε τὸν θεσμὸν τῆς Προνοίας–Ἐργασίας καὶ ἠθέλησε νὰ συνδυάσῃ τὸ τερπνὸν μετὰ τοῦ ὠφελίμου, νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς πραγματικῶς πληγέντας καὶ συγχρόνως νὰ ἀποδώσῃ καὶ ἕνα ἀγαθὸν ἔργον. Διὰ τὸν θεσμὸν τοῦτον ἐδαπανήθησαν 109.000.000.000 δραχμαί, ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς του μέχρι σήμερον. Ἀναμφισβητήτως προσέφερε μίαν ὑπηρεσίαν, ἀναμφισβητήτως ὅμως δὲν ἔλυσε κἄν, οὔτε κατ’ ἐλάχιστον ποσοστὸν τὸ πρόβλημα τῆς συγκοινωνίας καὶ καθημερινῶς λέγεται, ὄχι μόνον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ πέραν αὐτῆς, ὅτι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ συγκοινωνία καὶ τὰ γεφύρια αὐτὰ δὲν θὰ κατασκευασθοῦν ἐκ τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ, οὐδεμία ὑπάρχει ἐλπὶς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κατασκευασθοῦν μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ πενιχροῦ Ἑλληνικοῦ Προϋπολογισμοῦ. Πολλὰ τηλεγραφεῖα λειτουργοῦντα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, μέχρι τοῦ 1940, εἶναι κλειστὰ ἐπὶ μίαν καὶ πλέον δεκαετίαν. Ἐκ τῶν 5.000 κοινοτικῶν τηλεφωνείων δὲν λειτουργοῦν παρὰ μόνον 1.300. Καὶ αὐτὰ δυστυχῶς, οὐχὶ μὲ μίαν σχετικὴν ἀναλογίαν, κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι ἠξεύρομεν πόσον ἀναγκαῖον εἶναι τὸ ἀδάπανον αὐτὸ ἀγαθόν, ὄχι μόνον διὰ λόγους ἀσφαλείας, ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ψυχολογικὸν ἀκόμη λόγον. Ἐκ τῶν 1300 τηλεφώνων, εἰς τὴν περιφέρειαν Κοζάνης, εἰς τὴν ὁποίαν ἐλειτούργουν προπολεμικῶς 120, λειτουργεῖ ἓν μόνον σήμερον. Εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Πέλλης ἀπὸ 144, ἐπίσης ἕν. Εἰς τὴν περιφέρειαν Φλωρίνης ἀπὸ 92, ἐπίσης ἓν κοινοτικὸν τηλέφωνον καὶ τὸ προβάδισμα τὸ ἔχει ἡ περιφέρεια τῆς Ἄρτας καὶ ἡ ἐπαρχία, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ, ἐκ τῶν 160 προπολεμικῶν τηλεφώνων δὲν ἔχει οὐδὲ ἕν. Ἐν τούτοις, ὄχι, μόνον δὲν ἐγκατεστάθη ἓν νέον τηλέφωνον, ἀλλά, δὲν ἐλήφθη προκαταρκτικὴ ἐσωτερικὴ πρόνοια, δὲν κατεβλήθη μία στοργὴ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν μιᾶς τόσον τραγικῆς ἀνάγκης. Ὁ Ο.Τ.Ε. εἰς τὸν ὁποῖον τὸ Κράτος διεβίβασε τὴν ἐξουσίαν αὐτήν, δὲν ἠσχολήθη μὲ τὸ ἄχαρι αὐτὸ ἔργον, ἐνῶ πυρετώδεις καταβάλλει ἀσχολίας καὶ σοβαρώτατα διαθέτει ποσὰ διὰ τὴν πύκνωσιν τοῦ δικτύου τῆς Πρωτευούσης καὶ τὴν ἄμεσον ἱκανοποίησιν πάσης ἀνάγκης τῶν προνομιούχων κατοίκων της. Τὶ νὰ εἴπῃ κανείς, κύριοι βουλευταί, διὰ τὸν τομέα τῆς ἐκπαιδεύσεως; Εἶναι ἀληθές, ὅτι πάντοτε χωλαίνει εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἡ ἐκπαίδευσις, τὴν ὁποίαν χαρακτηρίζει ἔνδειξις, ἔνδειξις ἐπαφῆς μὲ τὴν σύγχρονον Ἑλληνικὴν πραγματικότητα καὶ ἡ ὁποία ἔμεινεν εὐχαριστημένη, διότι ἐτροφοδότει τὴν κοινωνίαν μὲ πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον τὴν γραμματικὴν τῆς καθαρευούσης καὶ ἦσαν ἱκανοὶ νὰ ἐκφωνοῦν ἕνα πομπώδη πανηγυρικὸν κατὰ τὴν 25ην Μαρτίου. Ὁ μεγάλος ἐκεῖνος κυβερνήτης καὶ μεγάλος δημιουργὸς τῆς Ἑλλάδος, ὁ Βενιζέλος, κατεῖδε ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τὴν ἀνάγκην μιᾶς ἐκπαιδευτικῆς ἀναγεννήσεως καὶ παρὰ τὰς ἐθνικὰς καὶ μεγάλας του ἄλλας ἀπασχολήσεις, ἡγήθη μιᾶς ἡρωϊκῆς κινήσεως διὰ τὴν ἀναγέννησιν αὐτὴν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Δυστυχῶς, δὲν κατώρθωσε νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον ἐκεῖνο, ὄχι, μόνον λόγῳ τῶν ἐθνικῶν περιπετειῶν, ἀλλὰ καὶ διότι εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἀντίδρασιν ἐκ μέρους τοῦ ἀντιπάλου πολιτικοῦ κόσμου. Ἡμεῖς, οἱ παλαιότεροι ἐκ τῶν βουλευτῶν, ἐνθυμούμεθα πόσας φοράς, ὁ ἀείμνηστος ἐκεῖνος πολιτικὸς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξέφρασε τὸν πόνον καὶ τὸ παράπονόν του διότι αἱ μεγάλαι του ἐθνικαὶ ἀπασχολήσεις δὲν τοῦ ἔδιδον, ὅπως ἔλεγε, τὸ δικαίωμα καὶ τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀναλάβῃ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας καὶ νὰ ἀφιερώσῃ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς ζωῆς του εἰς τὴν μεγάλην αὐτὴν καὶ ἡρωϊκὴν κίνησιν. Διότι, μεγάλος πραγματικῶς, ἤξερε πολὺ καλά, ὅτι ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν ἦτο μεγάλο τὸ ἐθνικόν του ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ σταθῇ καὶ νὰ εὐδοκιμήσῃ ἐὰν δὲν ἐστηρίζετο σὲ γερὰ θεμέλια καὶ μεγαλείτερον θεμέλιον ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευσιν δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο σὲ κάθε πολιτείαν καὶ σὲ κάθε χώραν. Ἡ κατάστασις ὅμως ἡ σημερινή, τῆς ἐκπαιδεύσεως, παρουσιάζει μίαν ἰλιγγιώδη πραγματικῶς ἐπέκτασιν ἀπὸ τῆς κατωτάτης, μέχρι τῆς ἀνωτάτης. Ὠμή, ἀνησυχαστική, ἀλλὰ πραγματική, δυστυχῶς, εἰκόνα τῆς ἐκπαιδεύσεως ἔδωσε πρὸ μηνῶν διακεκριμένος ἐκπαιδευτικός. Μὲ σπαραγμὸν ψυχῆς διαβεβαιώνω, εἶπεν, ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ τὰ ⅗ εἶναι ἀνύπαρκτος καὶ κατὰ τὰ ⅖ λειτουργεῖ σὲ τέτοια χάλια, ὥστε νὰ εἶναι ὡς νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ ἀσφαλῶς κατὰ 100% εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον ἡ ἐκπαίδευσις εἶναι ἀνύπαρκτος· 2.500 σχολεῖα ἐπὶ μίαν 15ετίαν παρέμειναν κλειστά. Παρὰ τὰς προσπαθείας, ὁμολογουμένως, τῶν μετὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1950 Κυβερνήσεων, μένουν ἀκόμη κλειστὰ καὶ εὑρίσκονται εἰς τὸ 11ον καὶ 12ον ἔτος, ἄνω τῶν 500. Καὶ ὅλα αὐτά, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τόσον τότε, ὅσον καὶ τώρα, ἑκατοντάδες διδασκάλων εἶναι ἀπεσπασμένοι καὶ παραμένουν τοποθετημένοι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ τοὺς μετακινήσῃ κανείς. Ἔγιναν νόμοι εἰδικοί, ἔγιναν δηλώσεις πανηγυρικαὶ περὶ τῆς διακοπῆς τῆς ἀποσπάσεως τῶν ὑπεραρίθμων αὐτῶν διδασκάλων καὶ ἐπανόδου των εἰς τὰς θέσεις, ἀλλὰ δὲν ἔγινεν ἀπολύτως τίποτε. Ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν ἐδῶ.

§47Γ. ΜΟΔΗΣ. (Ὑφυπουργὸς Παιδείας). Ἔγινε νόμος διὰ τοῦ ὁποίου ὅλαι γενικῶς αἱ ἀποσπάσεις ἀνεκλήθησαν.

§48Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐκάματε, κ. Ὑπουργέ, Α.Ν., διὰ τοῦ ὁποίου θέτετε τὸν περιορισμὸν νὰ μὴ ἀποσπῶνται. Ἀλλά, ζητῶ νὰ μὲ διαφωτίσετε καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχής, ἂν ἀκούσω τὴν ἀπάντησίν σας. Ὑπάρχουν ἑκατοντάδες ἀπεσπασμένων ἀκόμη εἰς τὰς Ἀθήνας, ναί ἢ ὄχι;

§49Γ. ΜΟΔΗΣ (Ὑφυπουργὸς Παιδείας). Ὄχι ἑκατοντάδες.

§50Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Χθὲς ὑπεγράφη ἀπόφασις μετατάξεως 7 διδασκάλων εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου.

§51Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ μάθω τὸ ἀντίθετον.

§52ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἠξεύρετε πόσοι καθηγηταὶ τῶν γυμνασίων ὑπάρχουν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ πόσοι ἀναλογοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας;

§53Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὸ ἐρώτημά σας αὐτὸ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω μὲ ἐξαιρετικὴν θλίψιν, ἢ νὰ μὴ εἴπω ἄλλο τι σκληρότερον· δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν εἰς αὐτό. Διότι πρὸ 9 μηνῶν ἔχω ζητήσει ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας νὰ μοῦ δώσῃ τοὺς πίνακας, πόσα σχολεῖα λειτουργοῦν, πόσα γυμνάσια καὶ τί προσωπικὸν ἔχει τὸ κάθε ἕνα. Ὑπέβαλα διαμαρτυρίας. Ἐπενέβη ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως; ἔστειλεν ἐγκύκλιον εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς εἰς τὴν ὁποίαν παρέθετε καὶ τὴν ἐπερώτησίν μου. Παρὰ ταῦτα οὐδὲν ἔγινε καὶ ἐπαναλαμβάνω ἀπὸ 9 μηνῶν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἔδειξεν ἄπειρον περιφρόνησιν εἰς τὸ ἐρώτημά μου, περιφρόνησιν, ὄχι, στρεφομένην πρὸς ἐμέ, ἀλλά, στρεφομένην πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Ἐὰν εἶχα τοὺς πίνακας αὐτούς, θὰ ἔδιδα πολλὰς ἀπαντήσεις καὶ θὰ διέλυα πολλά. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀρκετὸ τὸ κλείσιμο τῶν σχολείων. Τὰ περισσότερα σχολεῖα τῆς ὑπαίθρου λειτουργοῦν κατὰ τρόπον ἐντελῶς ἀνάπηρον, ἐλλείψει προσωπικοῦ. Ἀπὸ μιᾶς δωδεκαετίας δὲν ἐγένοντο συστάσεις καὶ προαγωγαὶ σχολείων καὶ τὰ περισσότερα δημοτικὰ λειτουργοῦν μὲ 100–150 μαθητὰς ἕκαστον μὲ μίαν νεαρὰν διδασκάλισσα μόλις λαβοῦσα τὸ πτυχίον της ἀπὸ τὴν Ἀκαδημίαν. Ἔχομεν μεγάλην διαφορὰν προβλημάτων μεταξὺ τῶν σχολείων τῶν πόλεων καὶ τῆς ὑπαίθρου. Τὰ παιδιὰ τῶν ἀγροτῶν διδάσκονται δυστυχῶς τὰ ἴδια πράγματα μὲ τὰ παιδιὰ τῶν ἐμπόρων καὶ τῶν βιομηχάνων. Ὅπως γνωρίζετε, τὸ ἔργον τοῦ διδασκάλου τῆς ὑπαίθρου, εἶναι ἡ μετάδοσις στοιχειωδῶν γεωργικῶν γνώσεων, οὐδεὶς ὅμως εἶναι ἱκανὸς νὰ πράξῃ τοῦτο διότι δὲν εἶναι σχετικῶς προπαρασκευασμένος. Ἐπίσης ἔργον τοῦ διδασκάλου τῆς ὑπαίθρου εἶναι ἡ μετάδοσις εἰς τὸ παιδὶ τῆς ἀγάπης πρὸς τὴν γεωργίαν καὶ τὸ χωριό, ἀλλὰ διὰ νὰ τὸ κάμῃ αὐτὸ ὁ δάσκαλος πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ἴδιος μέσα του τὴν ἀγάπην καὶ νὰ ἐνδιαφέρεται καὶ νὰ τρέφῃ στοργὴν διὰ τοὺς κατοίκους τῆς ὑπαίθρου. Δυστυχῶς ὅμως δὲν τὰ ἔχει αὐτὰ ὁ δάσκαλος καὶ ἴσως δικαιολογημένα. Ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι ἡ κατηγορία τοῦ δασκάλου στὸν ἄτακτο καὶ ὀκνηρὸ μαθητὴ εἶναι: «δὲν κάνεις γιὰ τίποτε ἄλλο παρὰ διὰ τσοπᾶνος ἢ ζευγολάτης». Τί σημαίνει αὐτό; Ὅτι τὸ αἴσθημα τῆς περιφρονήσεως ποὺ τρέφει ὁ δάσκαλος τοῦ χωριοῦ στὸν ἀγρότη καὶ τὸν τσοπᾶνο τὸ μεταδίδει καὶ εἰς τὴν ψυχὴν τῶν μαθητῶν, εἰς τοὺς ὁποίους δημιουργεῖται τὸ ὄνειρον πρὸς τὴν Πρωτεύουσαν, τὸ ὄνειρον τῆς ἀστυφιλίας. Ὅλοι γνωρίζομεν τὶ ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ ἕνας δάσκαλος μὲ ψυχήν, ἠμπορεῖ ν’ ἀλλάξῃ τὴν μορφὴν τοῦ χωριοῦ, τὸν ρυθμὸν τῆς ζωῆς. Ἐὰν πράγματι ἐπιστεύομεν εἰς τὴν σημασίαν, ποὺ ἔχει ὁ δάσκαλος γιὰ τὸ χωριό, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἦτο διαφορετικὴ ἡ τύχη τῆς ὑπαίθρου. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνουν αὐτά, πρέπει νὰ γίνῃ ἀνάλογος ἐκπαίδευσις τοῦ δασκάλου, ἡ ὁποία, δυστυχῶς δὲν γίνεται, εἰς τὰς Παιδαγωγικὰς Ἀκαδημίας. Πρέπει, διὰ νὰ γίνῃ φορεὺς πολιτισμοῦ ὁ δάσκαλος, νὰ τοῦ ἀνυψωθῇ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον καὶ ὄχι νὰ τὸν ἀφήνωμεν πεινασμένον καὶ γυμνόν. Ἡ ἰδία κατάστασις ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν, τὰ περισσότερα γυμνάσια, ἰδίᾳ τῶν ἐπαρχιῶν, δὲν ἔχουν καθηγητάς, ἐλλείπουν ἀκόμη καὶ καθηγηταὶ τῶν βασικῶν μαθημάτων, ἐνῷ κατ’ ἔτος ξεφουρνίζονται χιλιάδες ἀπόφοιτοι ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 90% εὑρίσκονται εἰς ἀπόλυτον ἀδυναμίαν νὰ διατυπώσουν μίαν ἁπλῆν ἔννοιαν, εἴτε εἰς τὴν δημοτικήν, εἴτε εἰς τὴν καθαρεύουσαν. Καὶ ὅσοι ἐξ αὐτῶν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀκολουθήσουν ἀνωτέρας σπουδάς, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἔλθουν εἰς Ἀθήνας νὰ σπουδάζουν 2–3 χρόνια εἰς εἰδικὰ φροντιστήρια, τὰ ὁποῖα καθημερινῶς πληθύνονται ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης, οἱ ἄλλοι ζητοῦν μίαν θεσσοῦλα ἀπὸ τὸν βουλευτὴν τῆς περιφερείας των, τὴν ὁποίαν ἐὰν ἐπιτύχουν ἔχει καλῶς, ἄλλως θεωροῦν τοὺς ἑαυτούς των θύματα τοῦ καθεστῶτος καθιστάμενοι οὕτω εὐάλωτος λεία εἰς τὸν κομμουνισμόν. Κύριοι βουλευταί, ἂς μὴ τὸ ἀποκρύπτωμεν, ἡ μέση ἐκπαίδευσις τὰ τελευταῖα χρόνια εἶναι ἐξαιρετικῶς δαπανηρά, ἡ δὲ ἀνωτάτη εἶναι ἀντικείμενον πολυτελείας. Ἀνωτέρας σπουδὰς μόνον τὰ παιδιὰ τῶν εὐπόρων εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκτήσουν. Καμμία φορὰ ἀκολουθοῦν καὶ ἐμφανίζονται καὶ μερικὰ πτωχὰ παιδιά. Αὐτὰ ὅμως τὰ δέρνει ὁ ὑποσιτισμός, ἡ φτώχεια, ἡ πεῖνα καὶ ἡ ἀπλυσιά. Χειροκροτοῦμεν, κύριοι βουλευταί, τὸν ἕνα, διότι φθάνει καμμία φορὰν εἰς τὸ τέρμα. Μᾶς ξεφεύγουν ὅμως αἱ χιλιάδες τῶν συναδέλφων του, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τὴν σειράν, τὴν οὐράν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν ἕνα κρεββάτι τῆς Σωτηρίας, ποὺ παίρνουν τὸν κακὸν δρόμον, ποὺ ἀλητεύουν, ποὺ γίνονται εὔκολα θύματα τῆς κομμουνιστικῆς προπαγάνδας. Φωταγωγοῦμεν δυστυχῶς τὸν ἕνα, ποὺ ἐξεκίνησεν ἀπὸ τὴν φτώχειαν καὶ ἔφθασεν εἰς τὰς ἀνωτέρας βαθμίδας τῆς ἐπιστήμης, μὰ δὲν προσέχομεν τοὺς πολλούς, ποὺ ναυαγοὶ μένουν εἰς τὴν μέσην τοῦ δρόμου. Ποίαν σημασίαν ἔχει, κ. βουλευταί, ἡ ἐπιτυχία τοῦ ἑνός, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὡς ἀποτέλεσμα ἔχει τὴν καταστροφὴν καὶ τὸ ρήμαγμα χιλιάδων ἄλλων παιδιῶν; Ἐάν, κ. βουλευταί, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅπως ἔχῃ ἐπιτακτικὸν καθῆκον νὰ κάμῃ, ἠσχολεῖτο καὶ μὲ τὸ σοβαρώτατον αὐτὸ ζήτημα τῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐὰν τὸ ζήτημα αὐτὸ ἐξητάζετο ψύχραιμα καὶ ἀντικειμενικά, ὄχι μὲ τὴν πτωχοαλαζονίαν, οὔτε μὲ τὴν φθηνὴν δημαγωγίαν, ποὺ μᾶς δέρνει, θὰ ἐπειθώμεθα ὅλοι ὅτι ἡ συνέχισις καὶ μόνον τῆς ὑφισταμένης τακτικῆς εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν εἶναι ἱκανὴ νὰ διασείσῃ ἐντὸς ὀλίγων ἐτῶν τὰ Ἐθνικὰ καὶ οἰκονομικὰ θεμέλια τῆς χώρας μας. Καὶ τώρα θὰ εἰσέλθωμεν εἰς ἕνα ἄλλον τομέα, τῆς δημοσίας ὑγείας. Θὰ ἐχρειάζετο πολὺς καιρὸς καὶ μεγάλη δύναμις, διὰ νὰ σᾶς δώσῃ κανεὶς τὴν εἰκόνα τῆς δημοσίας ὑγείας εἰς τὸν τόπον αὐτόν.

§54ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀδύνατον, κ. συνάδελφε.

§55Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἂς ἐλπίσωμεν ὅμως, κ. βουλευταί, ὅτι εἴτε ἡ σημερινὴ Βουλή, εἴτε κάποια ἄλλη, θὰ θελήσῃ καμμιὰ φορὰ νὰ εὕρῃ καιρὸ νὰ συζητήσῃ διὰ τὸ τόσης σοβαρότητος ζήτημα τῆς δημοσίας ὑγείας. Ἐγὼ θὰ περιορισθῶ νὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ κυριώτερα σημεῖα, ἐκ τῶν ὁποίων θὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἰς τὸν τόπον μας παρατηρεῖται ἰλιγγιώδης κατάπτωσις εἰς τὸν τομέα τῆς δημοσίας ὑγείας, κατάπτωσις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συγκριθῇ, οὔτε μὲ τοὺς ἀγρίους. Ἐκ τῶν 7.500 ἰατρῶν, κ. βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἐξασκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των εἰς ὅλην τὴν χώραν, αἱ 4.000 εἶναι εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὸν Πειραιᾶ. Εἰς τὰς Ἀθήνας ἀναλογεῖ ἕνας ἰατρὸς σὲ 250 κατοίκους, εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἕνας ἰατρὸς στὶς 2.000 καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον ἕνας ἰατρὸς στὶς 6 καὶ πολλὲς φορὲς καὶ στὶς 8.000 καὶ ἀκόμη, πολλὲς φορές, δὲν ὑπάρχει κἂν ἰατρὸς εἰς τὰς περιφερείας τῶν 7 καὶ 8.000 κατοίκων. Ἀλλά, ὁ τομεὺς εἰς τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία καὶ ἡ Ἑλληνικὴ Κοινωνία ἐχρεωκόπησε παταγωδῶς εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ θανάτου καὶ τῆς ὀδύνης, εἶναι ὁ τομεὺς τῆς θεραπείας. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Λαοῦ, ἂν ἀρρωστήσῃ εἰς τὸν τόπον αὐτόν, δὲν ἔχει ἐλπίδα παρὰ ἕνα 30% διὰ νὰ ζήσῃ ἐν σχέσει μὲ τοὺς λαοὺς τῶν ἄλλων χωρῶν καὶ αὐτὸ —ἐννοεῖται—εἰς τὰ μεγάλα κέντρα. Εἰς τὰς κωμοπόλεις καὶ εἰς τὰ χωρία, οἱ ἄνθρωποι πεθαίνουν μὲ τὴν ἰδίαν εὐκολίαν, μὲ τὴν ὁποίαν ἔρχονται εἰς τὴν ζωήν. Λειτουργοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον 145 νοσοκομεῖα μὲ 19.400 κρεββάτια ἐν συνόλῳ. Ἐκ τούτων 30 εἰς τὰς Ἀθήνας 12 εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ 103 εἰς τὰς ἐπαρχίας. Κρεββάτια θέσεων γενικῶν νοσημάτων ὑπάρχουν 2.950 εἰς τὰς Ἀθήνας, 1.182 εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ 4.670 εἰς τὴν Ἐπαρχίαν. Οἱ ἀριθμοὶ ὅμως αὐτοί, κύριοι βουλευταί, εἶναι καθαρῶς εἰκονικοί, εἰς βάρος τῆς ἐπαρχίας, διότι ἀπὸ τὰ νοσοκομεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνεφέραμεν ὡς λειτουργοῦντα εἰς τὰς ἐπαρχίας, τὰ 80 λειτουργοῦν κατὰ τρόπον ὅλως ὑποτυπώδη καὶ δὲν εἶναι ἱκανά, οὔτε διὰ σταθμοὺς πρώτων βοηθειῶν. Οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην παρέχουν εἰς τὸν ἄρρωστον τῆς ἐπαρχίας ὁ ὁποῖος, διὰ μίαν ἁπλουστάτην παθολογικὴν ἀρρώστειαν, διὰ μίαν ἐγχείρησιν κοίλης, διὰ μίαν ἀμυγδαλοτομήν, ἔρχεται ἀπὸ τὰ πέρατα τῆς Ἑλλάδος εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ ξεύρετε πολὺ καλὰ τί θὰ χρειασθῇ. Θέλει τὸ ὀλιγώτερον νὰ πωλήσῃ 1.000 ὀκάδες σιτάρι ἢ 200 ὀκάδες λάδι, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας, νὰ εὕρῃ ἕνα εἰσητήριον τρίτης θέσεως ἢ καὶ νὰ κατορθώσῃ νὰ μπῇ δωρεάν.

§56Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Μετὰ πόσας ἡμέρας θὰ μπῇ;

§57Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀλλ’ ἐδῶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι προερχόμεθα ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν, ξεύρομεν πολὺ καλὰ πόσοι ἀγρόται καὶ πόσοι μεγαλονοικοκυραῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἔχουν, διὰ νά πωλήσουν 1.000 ὀκάδες σιτάρι καὶ 200 ὀκάδες λάδι διὰ μίαν ἀρρώστειαν. Καὶ συγκινήθηκε κάποια φορὰ τὸ Κράτος καὶ ἵδρυσε μερικὰ νοσοκομεῖα, δῆθεν, τὰ ὁποῖα ὠνόμασε Κρατικά. Ἕνα ἐρειπωμένο κτίριο εἰς τὴν ἐπαρχία, λίγες κουβέρτες, καὶ λίγα σεντόνια ἀπὸ τὴν ΟΥΝΡΑ, λίγο κάμποτ, τὸ ὁποῖον ἔγινε στολὴ νοσοκόμου, τὴν ὁποίαν περιεβλήθησαν ἐργάτριαι ἢ πλύστρες, μέχρι χθές, ὁ ἰατρὸς τοῦ χωριοῦ καὶ ἰδοὺ τὸ κρατικὸν νοσοκομεῖον. Χωρὶς ἐργαστήριο, χωρὶς θερμόμετρο κἄν. Ἀλλά, λέγεται νοσοκομεῖον. Καὶ τὰ κρατικὰ αὐτὰ νοσοκομεῖα, κύριοι συνάδελφοι, ἂς μὴ ἀπατώμεθα, δὲν προσφέρουν καμμίαν ὑπηρεσίαν, παρὰ θεραπεύουν μόνον τὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας τοῦ προσωπικοῦ των. Ἐὰν τὸ μακάριον αὐτὸ Κράτος ἔκαμεν ἕνα ὑπολογισμὸν τί ξοδεύει διὰ τὴν διατήρησιν τῶν νοσοκομείων αὐτῶν, θὰ ἐπείθετο ὅτι, μὲ τὴν μισὴ δαπάνην, θὰ ἦτο δυνατὸν τοὺς ἀρρώστους τῶν νοσοκομείων ἐκείνων, νὰ τοὺς στείλῃ εἰς τὴν Ἑλβετίαν, ἴσως καὶ εἰς τὴν Νέαν Ὑόρκην, μὲ πολὺ ὀλιγωτέραν, ἐπαναλαμβάνω, δαπάνην. Τί νὰ εἴπῃ κανεὶς διὰ τὰ σανατόρια; 200.000 ἄρρωστοι μὲ ἀνοικτὴν φυματίωσιν, ὅπως λέγουν οἱ εἰδικοί, κυκλοφοροῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ εἶναι μόνον 4.700 κρεββάτια. Θὰ εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς διατραγῳδήσω τὴν ζοφερὰν εἰκόνα τοῦ τομέως αὐτοῦ. Διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὅλοι σας θὰ τὴν ἔχετε ἀντικρύσει πολλές, πάρα πολλές, φορές. Καὶ ἀποτέλεσμα τῆς θλιβερᾶς καταστάσεως, κύριοι βουλευταί, εἶναι τὸ παιζόμενον καθημερινῶς δρᾶμα πρὸ τῶν πυλῶν τῶν νοσοκομείων τῶν Ἀθηνῶν. Ὅπου χιλιάδες ἄρρωστοι συνωθοῦνται καὶ κραυγάζουν καὶ ἀγωνίζονται νὰ εὕρουν ἐπὶ ἡμέρας καὶ ἑβδομάδας κλίνην, νὰ εὕρουν ἕνα κρεββάτι διὰ νὰ σώσουν τὸν ἄρρωστον ἄνθρωπόν των, τὸ ἄρρωστο παιδί των, τὸ ὁποῖον πολλὲς φορὲς δὲν τὸ σώζουν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σημειώσω, ὅτι ἐκ τῶν 2.900 κλινῶν γενικῶν νοσημάτων, τὰ ὁποῖα λειτουργοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας τὰ 800 εἶναι προωρισμένα διὰ νὰ δέχωνται τὰ ἡμερήσια δυστυχήματα, τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὴν πόλιν καὶ συνεπῶς περιορίζονται εἰς τὰς 2100. Καὶ ἐν τούτοις, εἰς τὰς προεκλογικάς μας περιοδείας, εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῶν Κυβερνήσεων, εἰς τὰς δηλώσεις τῶν ἑκάστοτε Ὑπουργῶν τῆς Ὑγιεινῆς, ἅμα τῇ ἀναλήψει τῶν καθηκόντων των, μύριαι δίδονται ὑποσχέσεις διὰ τὴν δημοσίαν ὑγείαν. Καὶ συγκινητικὸν παρέχει θέαμα καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ προγραμματίζουσα τὰς δηλώσεις αὐτὰς καὶ οἱ ἀξιότιμοι κ. Ὑπουργοί, οἱ ὁποῖοι ὑπόσχονται τῶν μεγάλων αὐτῶν ἄθλων. Εἰς τὰς ἰδίας δηλώσεις εἶχε προβῆ καὶ ὁ προκάτοχος τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ἱδρυθῇ εἰς τὴν ἕδραν ἑκάστου Νομοῦ πλῆρες νοσοκομεῖον. Ἀλλά, παρὰ τὰς ὑποσχέσεις αὐτάς, ὄχι μόνον δὲν ἱδρύθη κανένα νοσοκομεῖον, ἀλλὰ ἀκούσατε, κύριοι συνάδελφοι: κρεββάτια, τὰ ὁποῖα ἀπὸ μιᾶς 50ετίας διετίθεντο κατὰ κανόνα διὰ τοὺς ἀπόρους, σήμερον ἔχουν περιορισθῆ καὶ διατίθενται ἐπὶ πληρωμῇ. Ὁ «Εὐαγγελισμός», τὸ μεγάλο καὶ ἱστορικὸ αὐτὸ ἵδρυμα τὸ ὁποῖον ἐξήσκησε τὴν κανονικὴν πρόνοιαν εἰς ὑπέρτατον βαθμόν, προπολεμικῶς, ἤδη, κατόπιν τῶν καταστροφῶν τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὴν κατοχήν, κατόπιν τῆς ἐξατμίσεως τῆς κινητῆς περιουσίας καὶ τῆς ἀχρηστεύσεως τῆς ἀκινήτου, λόγῳ τοῦ ἐνοικιοστασίου, κατόπιν τῶν καταστροφῶν, τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὴν πενταετίαν τῆς κατοχῆς, εὑρίσκεται ἀνίκανον νὰ συνεχίσῃ τὸν ἱστορικόν του δρόμον. Καὶ μὲ τὴν βοήθειαν τῶν ὁμογενῶν τῆς Ἀμερικῆς καὶ μὲ τὴν προσπάθειαν τῆς διοικήσεως, κατώρθωσε νὰ δημιουργήσῃ 600 κρεββάτια τρίτης θέσεως. Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον ἀρνεῖται νὰ καταβάλλῃ νοσήλεια διὰ τοὺς ἀπόρους καὶ καταβάλλει μόνον διὰ 200 κρεββάτια καὶ δι’ αὐτὰ μὲ ἠλαττωμένον κόστος. Καὶ ἐν τούτοις, ὁμιλεῖ περὶ ἱδρύσεως νέων νοσοκομείων καὶ ὑπάρχουν ὑπηρεσίαι τεχνικαὶ πολυτελέστατοι, αἱ ὁποῖαι, ὅπως λέγουν, ἀσχολοῦνται διὰ νὰ φτιάξουν νοσοκομεῖα καὶ τὴν ἰδίαν στιγμὴν δὲν χρησιμοποιοῦνται διὰ τοὺς πτωχοὺς τὰ κρεββάτια, τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποιοῦντο πρό, ἐπαναλαμβάνω, 40 ἐτῶν. Τὸ Λαϊκὸν Νοσοκομεῖον, νοσοκομεῖον φτιαγμένον διὰ τὴν νοσηλείαν τῶν ἀπόρων, ἐνοικιάζει κρεββάτια εἰς τὸ Ἵδρυμα Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ὀργανισμούς. Μὲ ποῖον δικαίωμα; Οἱ ἴδιοι ξεύρουν ἴσως, διότι δὲν ξεύρω ἂν ξεύρουν καὶ οἱ ἁρμόδιοι. Τὸ νοσοκομεῖον θυμάτων πολέμου, ἡ «Ἁγία Ἑλένη», τὸ ὁποῖον ἔγινε μὲ συνδρομὴν ἰδιωτῶν, κάνει καὶ ἐκεῖνο τὸ ἴδιο, δίδει κρεββάτια μὲ πληρωμὴν εἰς τοὺς διαφόρους ἀσφαλιστικοὺς ὀργανισμοὺς καὶ διὰ τοὺς ἀπόρους δὲν μένει ἀπολύτως σχεδὸν τίποτε. Καὶ ἐνῷ ὁ προκάτοχος, ἐπαναλαμβάνω, Ὑπουργὸς ἔκανε δηλώσεις ὅτι θὰ ἔφτιαχνε νοσοκομεῖα εἰς τὴν πρωτεύουσαν κάθε Νομοῦ, αἴφνης ἔβγαλε μία διαταγὴν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 455 τῆς 20)10)50 εἰς τὴν ὁποίαν ἔλεγε εἰς τὰ κρατικὰ νοσοκομεῖα τὰ δεχόμενα ἀπόρους, ὅτι θὰ γίνωνται δεκτοὶ μόνον ἄποροι πρώτης κατηγορίας. Τί σημαίνει τοῦτο, κύριοι βουλευταί, ἡ πρώτη κατηγορία; Σημαίνει, ὅτι εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν περιλαμβάνονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰσόδημα μέχρι 33.000 δρχ. μηνιαίως. Ἡ δευτέρα κατηγορία περιλαμβάνει τοὺς ἔχοντας τὸ ἡγεμονικὸν εἰσόδημα τῶν 60.000 δρχ. καὶ λέγει ἡ διαταγὴ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ὑγιεινῆς εἰς τὰ κρατικὰ νοσοκομεῖα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνωνται δεκτοὶ οἱ μὴ ἀνήκοντες εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν καὶ ὅτι οἱ ἔχοντες εἰσόδημα 60.000 δρχ. μηνιαίως ἦσαν εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν 2 καὶ 3 ἑκατομ. διὰ μίαν νοσηλείαν.

§58Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἔχει ὑπογραφὴν ὑπουργικήν;

§59Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Μάλιστα, ὑπ’ ἀριθ. 455 καὶ ἐφαρμόζεται δυστυχῶς. Θὰ ἤθελα νὰ ἀποφύγω διὰ πολλοὺς λόγους, ἀλλὰ δὲν θὰ μπορέσω νὰ μὴ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ μίαν ἄλλην περιπέτειαν, τοῦ νοσοκομείου «τὸ Παναρκαδικὸν Τριπόλεως». Τὰ ἑλληνόπουλα τῆς Ἀμερικῆς, τὰ καταγόμενα ἀπὸ τὴν Ἀρκαδίαν καὶ τὰ γνωρίζοντα εἰς ποίαν δυστυχίαν πλέουν ἐκεῖνοι, τοὺς ὁποίους ἀφῆκαν εἰς τὸ χωριό των καὶ τί θὰ ἀντιμετώπιζαν εἰς μίαν περίπτωσιν ἀρρώστειας, ἐμάζεψαν ἕνα μεγάλο ποσὸν καὶ ἔκτισαν ἕνα νοσοκομεῖον, ποὺ τιμᾷ ὄχι τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ τὸ πλέον πολιτισμένον μέρος τοῦ κόσμου, μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ἐξυπηρετήσουν τοὺς ἀπόρους συγγενεῖς καὶ συμπατριώτας των. Ἔγινε τὸ νοσοκομεῖον αὐτὸ καὶ ὁμολογῶ, ὅτι προκαλεῖ κατάπληξιν καὶ τὸ βαθύτερον αἴσθημα τῆς εὐγνωμοσύνης πρὸς τοὺς γενναίους αὐτοὺς Ἕλληνας. Ἀλλὰ ἐπὶ δύο σχεδὸν ἔτη ἔμεινε κλειστὸν καὶ δὲν ἐλειτούργησε, διότι δὲν ὑπῆρχον, λέει, χρήματα, δὲν ὑπῆρχε πίστωσις καὶ καθ’ ἣν στιγμήν, ἐπαναλαμβάνω, ὁμιλοῦμεν περὶ δημοσίας ὑγείας καὶ περὶ ἱδρύσεως νέων νοσοκομείων, κλείομεν τὰ ὑπάρχοντα καί, ἀπὸ ἐντροπήν, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἐπ’ ἄπειρον κλειστόν, εὑρέθη μία λύσις, νὰ διατεθῇ διὰ τὸν στρατόν. Ὁμολογῶ ὅτι ὁ στρατός, ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην τάξιν, δικαιοῦται τῆς μερίμνης καὶ τῆς στοργῆς τοῦ Κράτους. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον αὐτό, διότι πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ ἄρρωστοι τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῆς Θεσσαλονίκης νὰ μεταφέρωνται εἰς τὸ νοσοκομεῖον Τριπόλεως, διὰ νὰ ὑποστοῦν μίαν ἐγχείρησιν ἢ νὰ νοσηλευθοῦν διὰ μίαν πλευρίτιδα ἐπὶ ἕνα μῆνα; Δεδομένου ὅτι, οὔτε εἰς τὴν Τρίπολιν, οὔτε εἰς τὴν γύρω περιφέρειαν ὑπάρχει στρατός, ὁ ὁποῖος νὰ σημειώνῃ δύναμιν ἀσθενῶν ἱκανὴν διὰ νὰ τροφοδοτῇ ἕνα νοσοκομεῖον 250 κλινῶν. Καὶ δὲν ὑπῆρξε σοφοτέρα ἰδέα ἀπὸ τὴν ἵδρυσιν τοῦ νοσοκομείου εἰς τὴν Τρίπολιν, εἰς τὸ κέντρον τῆς Πελοποννήσου, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐξυπηρετοῦντο ὅλοι οἱ ἄρρωστοι τῶν νομῶν Μεσσηνίας, Ἀρκαδίας, Ἀργολιδοκορινθίας, Λακωνίας καὶ τὰ ¾ τοῦ Νομοῦ Ἠλείας. Ἐν τούτοις, ἐπαναλαμβάνω, καὶ πρὸς αἶσχος τοῦ Κράτους, τό νοσοκομεῖον αὐτὸ ἔμεινε κλειστὸ δύο χρόνια—καὶ θὰ μείνῃ κλειστὸν δι’ ὅλον τὸν καιρόν, παρερμηνεῦον καὶ περιγράφον καὶ περιφρονοῦν τὴν θέλησιν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι, ἔστειλαν ἕνα ποσὸν ἐξαιρετικὸν διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, ποσόν, τὸ ὁποῖον εἶχον ἐξοικονομήσει μὲ μόχθον, μὲ αἷμα καὶ ἱδρῶτα. Ἀλλὰ ἡ θεραπεία μιᾶς ἀρρώστειας, κ. βουλευταί, δὲν ἀπαιτεῖ συνήθως νοσοκομειακὴν περίθαλψιν. Μία καλὴ διάγνωσις, μία ἐνδεδειγμένη δίαιτα καὶ ἡ λῆψις τῶν ἀπαραιτήτων φαρμάκων, δίδουν ὁριστικῶς τὶς περισσότερες φορὲς τὴν λύσιν. Ἀλλά, δυστυχῶς, οὔτε αὐτὸ εἶναι δυνατὸν εἰς τὸν τόπον αὐτόν, διότι τὰ φάρμακα ἔχουν καθορισθῆ ὡς εἴδη τῆς ὑψηλοτέρας πολυτελείας. Βαρυτάτη φορολογία ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, βαρυτάτη φορολογία ὑπὲρ τρίτων, τριπλασιασμὸς καὶ τετραπλασιασμὸς τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ πωλοῦνται. Καὶ οὕτως εἰς τὸν τόπον αὐτὸν πολλοὶ πεθαίνουν ἀπὸ ἔλλειψιν διαγνώσεως, περισσότεροι πεθαίνουν ἀπὸ ἔλλειψιν θεραπείας, ἀλλ’ ἀκόμη πιὸ πολλοὶ πεθαίνουν διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ προμηθευθοῦν τὰ ἀπαραίτητα φάρμακα, τὰ ὁποῖα ἡ ἀχαρακτήριστος τακτικὴ τοῦ Κράτους τὰ ἔχει καταστήσει, ἐπαναλαμβάνω, ὡς εἴδη τῆς ὑψηλοτέρας πολυτελείας, καὶ τὰ ὁποῖα, ἕνεκα τῶν λόγων τούτων, καθίστανται ἀπρόσιτα εἰς τὰς λαϊκὰς μάζας. Καὶ τώρα θὰ εἰσέλθωμεν εἰς ἕνα μεγάλο θέμα, τὰς Κοινωνικὰς Ἀσφαλίσεις. Πρὸ 18 ἐτῶν, κατόπιν πολλῶν ἀγώνων διαφόρων προσωπικοτήτων τοῦ πολιτικοῦ καί τοῦ ἐπιστημονικοῦ κόσμου, ἐψηφίσθη καὶ εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὴν ὁ νόμος «περὶ Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων». Περιωρίσθη ἀρχικῶς εἰς τοὺς βιομηχανικοὺς ἐργάτας, ἐδηλώθη ὅμως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ὅτι ταχύτατα θὰ ἐπεξετείνετο καὶ μέχρι τῶν ἀγροτικῶν τάξεων. 18 χρόνια ἐπέρασαν. Καὶ εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ ὅλοι μας, urbi et orbi, διακηρύσσομεν καὶ ὑποσχόμεθα διαρκῶς τὴν ἐπέκτασιν τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων. Οἱ περισσότεροι δέ, ἀγνοοῦντες καὶ τὸν θεσμὸν αὐτόν, ὑπέσχοντο ὁλοκληρωτικὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον, ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι κανεὶς φανατικῶς ὑπέρμαχος τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀγρότου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ὑποστηρίξῃ εἰς τὰς σημερινὰς στιγμὰς μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς πραγματοποιήσεως. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ πραγματικὸν ἔγκλημα καὶ πραγματικὰ ἀχαρακτήριστον τακτικὴν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἀπέναντι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, εἶναι ἡ μὴ ἐφαρμογὴ τοῦ κλάδου τῆς ἀσφαλίσεως κατὰ τῆς ἀσθενείας. Εἰς 300 δισεκατομμύρια, κ. βουλευταί, ἀνέρχεται τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον προσφέρει ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ὑπὲρ τῆς λειτουργίας τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων ὡς ἔχουν σήμερον, δεδομένου, ὅτι τόσον ἡ κοινωνικὴ πρόνοια βαρύνει αὐτὸν ἀναλόγως, ἀλλὰ καὶ ἡ εἰσφορὰ τοῦ ἐργοδότου εἶναι ἀπὸ ὅλους παραδεκτόν, ὅτι καὶ αὐτὸν δὲν ἐπιβαρύνει παρὰ τὴν κοινωνίαν, διότι ὁ ἐργοδότης ποὺ τὴν εἰσφέρει ἀσφαλῶς δὲν τὴν ἀφαιρεῖ ἀπὸ τὸ κέρδος του, ἀλλὰ κάμνει ἐπίπτωσιν ἐπὶ τῆς ἀξίας τοῦ εἴδους, τὸ ὁποῖον πωλεῖ. Προσφέρει, λοιπόν, ὁ ἀγρότης διὰ τὴν ἀσφάλισιν κοινωνικῶν τάξεων ἀναμφισβητήτως εὑρισκομένων εἰς καλλιτέραν αὐτοῦ θέσιν, διὰ τοὺς γιατρούς, διὰ τοὺς δικηγόρους, διὰ τοὺς μηχανικούς, διὰ τοὺς χρηματιστάς, διὰ τοὺς ἐμπόρους, διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας, καὶ ὅμως δι’ αὐτὸν δὲν εὑρέθη κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ σκεφθῇ νὰ τοῦ χορηγήσῃ ἢ νὰ τοῦ ἐξασφαλίσῃ ἕνα κουφέτο κινίνο. Ἔγραψα πρὸ ἡμερῶν εἰς Ἀθηναϊκὴν ἐφημερίδα κάτι καταπληκτικόν, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ ἠγνόουν: Μὲ 2½ δισεκατομμύρια δραχμῶν ἐπεβαρύνετο ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος διὰ τὸ Ταμεῖον Ἀσφαλίσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Α.Σ.Ο., τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει 215 ἠσφαλισμένους! Καὶ ἔγραψα καὶ κάτι ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκατανόητον, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τῆς χώρας πληρώνει 85,40 δρ. ἐπὶ ἑκάστης ὀκᾶς ἀλεύρου ποὺ ἀγοράζει, ἡ ὁποία δὲν εἶναι παρὰ εἰσφορὰ ἐργοδότου καὶ ἠσφαλισμένου τοῦ Ταμείου Ἀρτοποιῶν. Ἐν τούτοις ἐξεδόθη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰανουαρίου διαταγὴ νὰ καταβάλῃ καὶ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τὴν εἰσφορὰν αὐτήν, χωρὶς οὔτε νὰ τοῦ ζυμώνῃ τὸ ψωμὶ ὁ ἀρτοποιός, οὔτε νὰ τοῦ τὸ ψήνῃ ὁ ἀρτεργάτης! Δὲν μοῦ ἐδόθη καμμία ἀπάντησις ἐκ μέρους κανενὸς ἁρμοδίου, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἀπάντησις. Εἶναι ἡ συνήθης τακτική: «Ἀφήσατε τοὺς τρελλοὺς νὰ φωνάζουν Θὰ τοὺς περάσῃ. Οἱ δουλειὲς νὰ γίνωνται»! Πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἐπανελήφθησαν αἱ πανηγυρικαὶ δηλώσεις περὶ ἐπεκτάσεως τῆς κοινωνικῆς ἀσφαλίσεως. Κῦμα συγκινήσεως ἐχύθη εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἠπειλήθη ρῆξις καὶ κρίσις κυβερνητικὴ μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν Ἐργασίας καὶ Γεωργίας, ποῖος θὰ προφθάσῃ νὰ καταθέσῃ πρῶτος τὸ νομοσχέδιον διὰ νὰ δείξῃ τὴν ἀγάπην του πρὸς τὸν ἀγρότην. Καὶ δὲν περιωρίσθη ἡ ρῆξις μόνον μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν Ὑπουργῶν, ἀλλὰ παρενέβησαν καὶ ἄλλοι, διατελέσαντες τοιοῦτοι, καὶ ἐδήλωσαν καὶ αὐτοί, ὅτι εἶχον ἕτοιμον σχετικὸν νομοσχέδιον διὰ νὰ τὸ ψηφίσουν καὶ νὰ σώσουν ἀμέσως τὸν τόπον! Ἐπηκολούθησαν δηλώσεις τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπανειλημμέναι, ὅτι ἐντὸς μηνός, ἐντὸς 20 ἡμερῶν, τὸ ζήτημα τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ κλάδου ἀσθενείας εἰς τοὺς ἀγρότας θὰ εἶναι γεγονὸς τετελεσμένον. Ποία εἶναι ἡ τύχη του, τὸ γνωρίζετε ὅλοι. Δὲν ἀπέμεινε τίποτε ἄλλο ἀπ’ ὅλην αὐτὴν τὴν ἱστορίαν παρὰ ἓν ἐπιχείρημα εἰς τὰς προεκλογικάς μας διαδηλώσεις, διὰ νὰ ὑποσχεθῶμεν ἄλλην μίαν φορὰν εἰς τὸ ἀνόητον καὶ ἀφελὲς αὐτὸ κοινόν, ὅτι σκοπός μας θὰ εἶναι ἡ ἐπέκτασις τῶν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων, ἅμα ὡς ἤθελε πεισθῆ νὰ μᾶς δώσῃ τὴν ψῆφον τῆς προτιμήσεώς του! Καὶ εἰς τὴν ρῆξιν αὐτὴν μεταξὺ τῶν δύο Ὑπουργῶν τῆς Ἐργασίας καὶ τῆς Γεωργίας, εὐτυχῶς ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὁ ἁρμοδιώτερος, συνεχίζων τὴν σεμνὴν παράδοσιν τῆς οἰκογενείας του, ἐτήρησε σιωπήν. Διότι, ἀναμφισβητήτως, ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου θέματος, ἔπρεπε πρῶτος νὰ ἔχῃ τὸν λόγον καὶ τὸ προβάδισμα ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς. Μοῦ ἐθύμισεν ὁ καυγᾶς αὐτὸς ἕνα λαϊκὸ ρητό, τὸ ὁποῖον ξεύρετε τί λέγει, κ. συνάδελφοι. Εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι, ἐὰν ὑπῆρχε κάποια κατανόησις τῶν ὑποχρεώσεών μας εἰς αὐτὸν τὸν τόπον, ἐὰν ἐκάθητο ἕνας ἄνθρωπος καὶ ἠσχολεῖτο δι’ ὀλίγον καιρὸν μὲ τὴν προσοχὴν ποὺ ἀνήκει καὶ ποὺ ἀξίζει εἰς τὸ θέμα, θὰ εὕρισκεν ὅτι μὲ τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα δαπανῶνται σήμερον ἀπὸ τὸ Κράτος, ἀπὸ τὸ Ἵδρυμα, ἀπὸ τοὺς Δήμους, ἀπὸ τὰς Κοινότητας, ἀπὸ τὰ φιλανθρωπικὰ σωματεῖα, ἀπὸ τὴν Ἀρχιεπισκοπὴν καὶ δὲν ξεύρω ἀπὸ ποίους ἄλλους Ὀργανισμούς, εἶμαι λέγω, ἀπολύτως βέβαιος, ὅτι ἐὰν συνετόνιζε τὴν κατεύθυνσιν καὶ συνεκέντρωνε τὰ δαπανώμενα ἀπὸ ὅλες τὶς πηγὲς αὐτὲς ποσά, ὅτι μὲ τὶς ἴδιες δαπάνες θὰ ἠμποροῦσε νὰ προσφέρῃ ἀναμφισβητήτως διπλασίαν νοσοκομειακήν, ἰατρικὴν καὶ φαρμακευτικὴν περίθαλψιν εἰς τὸ κοινόν. Δυστυχῶς ὅμως κανεὶς δὲν ἀπησχολήθη μὲ τοιούτου εἴδους μικροζητήματα. Ἐπὶ 20 χρόνια, τονίζω καὶ πάλιν, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπασχοληθῇ μὲ ζήτημα τοιαύτης σοβαρότητος, ὅσον εἶναι ἡ δημοσία ὑγεία τῆς Χώρας. Καὶ τὸ χειρότερον ὅλων εἶναι, ὅτι ἠσχολήθη κάποτε κάποιος Ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἐξεφούρνισε μίαν ἡμέραν ἕνα περίφημον Ἀναγκαστικὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐξησφαλίζετο δωρεὰν νοσηλεία εἰς πρώτην θέσιν εἰς τοὺς διατελέσαντας βουλευτὰς καὶ γερουσιαστὰς καὶ τὰς οἰκογενείας των, χωρὶς κἂν νὰ ὑπάρχῃ καὶ ἡ σχετικὴ ἀπορία! Ἀφήνω εἰς σᾶς νὰ κρίνετε τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἐντύπωσιν τῆς τοιαύτης πράξεως.

§60Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Ποῖος ἦτο;

§61Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ 1947 ἔγινε, δὲν ἐνθυμοῦμαι πρόσωπα. Εἶναι Ν. Δ. τῆς 30ῆς Ὀκτωβρίου 1947.

§62Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Καὶ ὅμως ὁ «Εὐαγγελισμὸς» δὲν δέχεται κανένα.

§63Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶμαι ὑπερήφανος, διότι ὡς σύμβουλος τοῦ «Εὐαγγελισμοῦ», δὲν ἐνέκρινα νὰ γίνῃ δεκτὸς κανείς.

§64Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Διατί;

§65Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Διότι ὁ πρῶτος διαμαρτυρηθεὶς συνάδελφος, ἦτο κάτοχος ἑκατοντάδων—ὄχι ἑκατοντάδων, δεκάδων δισεκατομμυρίων δραχμῶν καὶ ἐζήτει—ἐγὼ πρώτην φορὰν ἔλαβα γνῶσιν τοῦ ἀχαρακτηρίστου νόμου—καὶ ἐζήτει νὰ νοσηλευθῇ δωρεὰν ἄνθρωπος, ἐπαναλαμβάνω, ὁ ὁποῖος ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἱδρύσῃ καὶ συντηρήσῃ ἄλλο ἕνα νοσοκομεῖον σὰν τὸν «Εὐαγγελισμόν»! Νὰ ἐξασφαλισθῇ, κ. συνάδελφοι, ἡ νοσηλεία τῶν βουλευτῶν καὶ τῶν γερουσιαστῶν, ἀλλὰ μόνον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς οἰκονομικὴν ἀδυναμίαν. Ἡ ἀνεξαίρετος γενίκευσις τοῦ μέτρου δὲν δικαιολογεῖται τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐπαναλαμβάνω, ἀπαγορεύεται νὰ νοσηλευθοῦν δωρεὰν οἱ ἄποροι δευτέρας κατηγορίας, ὅσοι, δηλαδή, ἔχουν 60.000 δρχ. εἰσόδημα μηνιαίως. Καὶ ἐν τούτοις ὁμιλοῦμεν διὰ δημοκρατίαν καὶ διὰ πολιτισμόν, ὁμιλοῦμεν διαρκῶς διὰ τοὺς ἐλευθέρους θεσμούς, ὁμιλοῦμεν διαρκῶς διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς τύχης καὶ τῆς ζωῆς τῶν λαϊκῶν μαζῶν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοῦ ἐξασφαλίσωμεν ἕνα γιατρὸ καὶ ἕνα κρεββάτι διὰ νὰ μὴ πεθάνῃ στὸ δρόμο σὰν σκύλος —διὰ τοὺς ὁποίους σκύλους λειτουργοῦν καὶ εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἰδικὰ νοσοκομεῖα! Καὶ στὶς κραυγὲς τῶν διαμαρτυρομένων ἀγροτῶν διὰ τὸ ἄνοιγμα τοῦ σχολείου καὶ τοῦ Εἰρηνοδικείου, δι’ ἕνα δάσκαλο, δι’ ἕνα παπᾶ, δι’ ἕνα γεωπόνο, δι’ ἕνα κτηνίατρο, προβάλλει τὸ Κράτος τὴν ἀδυναμίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ! Τὴ φτώχεια του προβάλλει τὸ Κράτος ὅταν θέλῃ νὰ δικαιολογήσῃ τὶς ἀσχήμιες καὶ τὶς παρεκτροπές του. Ἡ φτώχεια ὅμως δὲν τὸ ἠμπόδισε νὰ διορίσῃ στρατιὰς ἀχρήστων ὑπαλλήλων καὶ νὰ φθάσῃ τὸ μισθολόγιον τὰ δύο περίπου τρισεκατομμύρια δραχμῶν. Εἰς μελέτην, τὴν ὁποίαν ἐδημοσίευσα πρὸ δύο ἐτῶν μὲ ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους οὐδεὶς ἐτόλμησε ν’ ἀμφισβητήσῃ, ἀπέδειξα, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι εἶναι κατὰ 100% περισσότεροι τῶν ὑπαλλήλων ποὺ ἦσαν τὸ 1928 καὶ κατὰ 45% περισσότεροι τῶν ὑπαλλήλων τοῦ 1940. Παρὰ τὴν αὔξησιν ὅμως αὐτὴν εἰς τὴν τάξιν τῶν δικαστικῶν καὶ εἰς τὴν τάξιν τῶν γεωπόνων καὶ κτηνιάτρων, ὁ ἀριθμὸς ἦτο πολὺ μικρότερος. Καὶ τὸ τρομερώτερον ἦτο, ὅτι παρὰ τὴν κολοσσιαίαν αὔξησιν γενικῶς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων, ἡ ἐκπαίδευσις παρουσιάζει 15% ὀλιγωτέρους τοῦ 1940. Αὐτό, κ. βουλευταί, δείχνει τὸν καθρέπτην μιᾶς χώρας, ποὺ αὐξάνει τὰς στρατιὰς τῶν ἀχρήστων καὶ τῶν ἀργομίσθων καὶ περιορίζει ἐκείνους, ποὺ χρειάζονται καὶ ποὺ ἔπρεπε ν’ ἀφθονοῦν καὶ νὰ ἔχουν τὸ προβάδισμα καὶ εἰς τὰς ἀποδοχὰς καὶ εἰς τὴν ὑπαλληλικὴν ἱεραρχίαν. Εἰς ὅλας τὰς εὐνομουμένας χώρας ἡ βελτίωσις τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ ἀκολουθεῖ ἀναλόγως τὸ οἰκονομικὸν ἐπίπεδον τῆς χώρας. Εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἔγινε τὸ ἀντίθετον. Ἐνῷ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον ἔπεφτεν εἰς τραγικὸν βαθμόν, ἐνῷ ἡ ἐξαθλίωσις καὶ ἡ πεῖνα ἦτο διάχυτος εἰς ὅλην σχεδὸν τὴν Χώραν, ὁ κρατικὸς μηχανισμὸς ἐγένετο πολυτελέστερος καὶ ἐξοργιστικῶς σπάταλος. Κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη τῆς Ἐθνικῆς τραγωδίας καὶ τῆς κρατικῆς ἐξουθενώσεως ἐνομοθετήθησαν ἁρμοδιότητες καὶ ἐδημιουργήθησαν θέσεις, τὶς ὁποῖες ἐντρέπομαι νὰ ἀναφέρω. Ἐπληθύνθησαν ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης οἱ διευθυνταὶ καὶ οἱ Γεν. Διευθυνταί, ἐνῷ ἡ Κρατικὴ μηχανὴ εἶναι παράλυτος καὶ τὸ Κράτος εἶναι ἀνίκανον νὰ ἐμφανίσῃ τὴν ἐπιβολήν του. Εἰς ἀνακοινώσεις του σήμερον, ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπαντῶν εἰς κατηγορίαν ἀπευθυνθεῖσαν ἀπὸ τὴν Α.Δ.Ε.Δ.Υ., λέγει ὑπερηφάνως ὅτι εἶναι κενὲς τόσες θέσεις γεωπόνων, τόσες θέσεις κτηνιάτρων, τόσες θέσεις διδασκάλων, ἀλλὰ δὲν σκέπτεται οὔτε θὰ σκεφθῇ νὰ τὶς συμπληρώσῃ. Καὶ τὸ δηλώνει αὐτὸ μὲ ὑπερηφάνειαν ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ μοῦ δώσῃ τὴν κατάλληλον ἀπάντησιν. Ἀλλὰ δὲν θὰ τοῦ παράσχω τὴν εὐκαιρίαν, διότι θὰ τὸν προλάβω. Τὴν πτωχείαν ἐπικαλεῖται τὸ Κράτος, ἡ ὁποία ὅμως δὲν τὸ ἠμπόδισε νὰ διαθέτῃ ἑκατοντάδας δισεκατομμυρίων διὰ τὴν συντήρησιν 3.000 καὶ πλέον Κρατικῶν αὐτοκινήτων, διὰ τὴν ἄνετον καὶ θαυμαστὴν—οὐδεὶς λόγος—μεταφορὰν τῶν μανδαρίνων. Τὰ Κρατικὰ αὐτοκίνητα, κύριοι συνάδελφοι, μέχρι τοῦ 1910 ἔφθαναν ἐν ὅλῳ τὰ 9, μέχρι τοῦ 1932 ἔφθασαν τὰ 25 ἐν ὅλῳ εἰς ὅλην τὴν χώραν καὶ ἐν τούτοις ἐλήφθη ἀπόφασις ὄχι ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ ἀειμνήστου Παπαναστασίου, ἀλλ’ εἶχε ληφθῆ κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τοῦ ἀειμνήστου Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ εἶχεν ὑποστηριχθῆ ἡ κατάργησις καὶ τῶν 27 ἀκόμη Ὑπουργικῶν αὐτοκινήτων. Θὰ εἴπουν τινές: Μὰ θὰ ἐλύετο τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος ἐὰν ἐπήρχετο οἰκονομία ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν 27 αὐτοκινήτων; Ὄχι, κύριοι συνάδελφοι, ἀλλὰ θὰ ἔδειχνε εἰς τὸν χειμαζόμενον, τὸν πεινῶντα λαόν, ὅτι οἱ ἡγέται ἔχουν συναισθανθῆ τὴν κατάστασίν του καὶ ἐὰν δὲν ἠμποροῦν νὰ ἱκανοποιήσουν τὰς ἀνάγκας του, τοὐλάχιστον εἶναι εἰς θέσιν νὰ συμμετάσχουν εἰς τὸν πόνον του. Καὶ εἶναι αὐτὸ μία μεγάλη ὑπηρεσία ἐκ μέρους τῆς ἡγέτιδος τάξεως πρὸ παντὸς ὅταν ἀπευθύνεται εἰς ἕνα λαὸν ὅπως ὁ Ἑλληνικός, ὁ ὁποῖος εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν, ἔχει ὡρισμένας ἀρετὰς καὶ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα ὅμως ὀφείλομεν νὰ σεβασθῶμεν. Καὶ ἡ πτωχεία, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται τὸ Κράτος διὰ τὰ Εἰρηνοδικεῖα, τὰ σχολεῖα καὶ τοὺς γεωπόνους δὲν τὸ ἠμπόδισε νὰ δαπανᾷ δεκάδας ἑκατομμυρίων δολλαρίων διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ γλεντοκόπι χιλιάδων τινῶν, οἱ ὁποῖοι, ὀργώνουν τοὺς αἰθέρας διὰ νὰ λάβουν μέρος εἰς διάφορα συνέδρια, τὰ ὁποῖα, δὲν εἶναι παρὰ μόνον συνέδρια διεθνοῦς ψυχαγωγίας καὶ δὲν μένει ἐπιτροπὴ καὶ δὲν μένει συνέδριον καὶ εἰς τὰ δύο ἡμισφαίρια εἰς τὰ ὁποῖα νὰ μὴ ἐμφανισθῇ ἡ μεγάλη καὶ ἡ οἰκονομικῶς ἀνθοῦσα αὐτὴ Χώρα, ἡ Ἑλλάς. Τὴν πτωχείαν ἐπικαλεῖται τὸ Κράτος ὅταν ἀρνῆται νὰ φτιάσῃ μίαν γκρεμισμένην γέφυραν, δὲν μένει ὅμως ἀσυγκίνητον ὅταν πρόκειται νὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ κτισθοῦν πολυκατοικίαι καὶ ἐπαύλεις ἀκόμη. Αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν, τόσον ἀδικοῦμεν, τόσον παραμελοῦμεν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ τὴν περιβάλωμεν μὲ ὅλην τὴν στοργήν μας. Χάρις εἰς τὴν ἀδιαφορίαν καὶ τὴν ἐπιπολαιότητα καὶ τὴν πτωχαλαζονείαν μας ἀρχίσαμεν ἀνάποδα, ἀντὶ νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ χωριό, τὴν ἐπαρχία, τὴν πόλιν, τὴν πρωτεύουσα, ἀρχίσαμε ἀπὸ τὴν πρωτεύουσα. Τεράστιος ὁ οἰκοδομικὸς ὀργασμὸς εἰς τὰς Ἀθήνας, οὔτε ἕνα καρφὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν ἐπαρχίαν καὶ τὴν ὕπαιθρον. Ἐρείπια ἐνθυμίζουν τὰ χωριὰ τῆς Ἑλλάδος, τὸ Παρίσι θυμίζει ἡ πρωτεύουσα, πρωτοζωϊσμὸς εἰς τὴν ἐπαρχίαν, πολυτέλεια εἰς τὸ κέντρον, πισίνες εἰς τὴν πρωτεύουσα ἐνῷ εἰς ὀλίγην ἀπόστασιν ἀρχίζει ἡ δυστυχία, ἡ πεῖνα καὶ ἡ ἐξαθλίωσις. Ἀναρίθμητα τὰ δημόσια θεάματα εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ κατὰ κύματα καταφθάνουν οἱ μεγάλοι ἀστέρες τῶν δύο ἡμισφαιρίων διὰ νὰ ἱκανοποιήσουν τὸ ἐκ μακρᾶς παραδόσεως μουσοτραφὲς καὶ φιλόμουσον αἴσθημα τῶν βαρώνων καὶ μαρκησίων τῆς πρωτευούσης, ἐνῷ οὔτε καραγκιοζοπαίχτης δὲν καταδέχεται πλέον νὰ ἐπισκεφθῇ τὴν ἐπαρχίαν καὶ εἰς τὸ τέλος, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν ὅλων αὐτῶν τῶν προνομιούχων Ἑλλήνων, ἔγινε καὶ ὁ ἱππόδρομος, διὰ νὰ ἐνθυμίζῃ εἰς τοὺς γνωρίμους τῶν Πονσώ, Ὠτέϊγ καὶ τοὺς ἄλλους ἱπποδρόμους, ἐνῷ οὕτω παρέχει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐνθαρρύνῃ ὅλην αὐτὴν τὴν πολυτέλειαν καὶ νὰ προκαλέσῃ τὴν δυστυχίαν καὶ τὴν πτωχείαν. Καὶ διὰ νὰ καλυφθῇ ἡ ἀσχημία αὐτή, τονίζεται ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ καθημερινοῦ τύπου, ὅτι δῆθεν τὸ Κράτος θὰ εἰσπράττῃ 30.000.000.000 δραχμὰς τὸν χρόνον.

§66Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὲ συγχωρεῖτε, ἀλλ’ ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ ἀρχηγοῦ σας ἔγινε αὐτό.

§67Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ὄχι 30.000.000.000 μόνον, ἀλλὰ πολὺ περισσότερα δισεκατομμύρια ἄν εἰσέπραττε, δὲν ἔπρεπε ποτὲ ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα ἀντίληψιν τῆς σημερινῆς καταστάσεως, νὰ ἐπιτρέψῃ ἕνα προκλητικὸν ὀργανισμόν, ὀργανισμόν, ὁ ὁποῖος, θὰ τραφῇ ἀπὸ τὸ ἐλάχιστον εἰσόδημα τοῦ ἀρρώστου μισθωτοῦ ἢ ἐκείνου ποὺ θὰ θελήσῃ νὰ συμπληρώσῃ, μὲ τὸ εὔκολον κέρδος, ἐκεῖνα ποὺ τοῦ χρειάζονται διὰ τὴν ζωήν. Καὶ ὅλοι μας ἠξεύρομεν εἰς πόσα σπίτια θὰ ἐγκαθιδρυθῇ μονίμως ἡ δυστυχία, χάρις εἰς τὸν θεσμὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐπαναλαμβάνω, ἱκανοποιεῖ τοὺς τόσον καὶ ἄγνωστον πως ἐμφανιζομένους φιλίππους. Δὲν ἤξευρα, κύριοι, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει ἕνας τόσος κόσμος φιλίππων διὰ τὴν ἱκανοποίησιν, τῶν ὁποίων ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ αὐτό. Ὅλη ἡ κίνησις τῆς Ἑλλάδος, κύριοι βουλευταί, ὀργανισμοὶ καὶ ὅλα λειτουργοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας. Ὀργανισμοὶ οἱ ὁποῖοι, ἔπρεπε νὰ λειτουργοῦν εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὀργανισμὸς προστασίας τῶν γεωργικῶν προϊόντων, ὅπως ὁ Α.Σ.Ο., ὅπως τὸ Γραφεῖον Προστασίας τοῦ Σίτου, ὅπως τὸ Γραφεῖον Προστασίας τοῦ Ἐλαίου, λειτουργοῦν εἰς τὰς Ἀθήνας. Ἡ Γεωργικὴ Σχολὴ λειτουργεῖ εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἐλλείψει χώρου δὲν λειτουργεῖ εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος. Ἡ Σχολὴ τῶν Πλοιάρχων, ὅπως ἀκούω, φεύγει ἀπὸ τὴν ἡρωϊκὴν Ὕδραν καὶ ἔρχεται καὶ ἐκείνη εἰς τὸν Σκαραμαγκᾶν. Διατί; Διότι ὅλοι αὐτοὶ οἱ Ὀργανισμοὶ δὲν ἐξυπηρετοῦν τὸν σκοπόν τους, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μισθοδοτοῦνται καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἀποβλέπουν παρὰ εἰς τὴν ἐγκατάστασίν των εἰς τὰς Ἀθήνας. Ὅλοι γνωρίζομεν τὴν ἐπιστημονικὴν καὶ ἐθνικὴν σημασίαν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ἀλλὰ καὶ ὅλοι ἠξεύρομεν ὅτι διὰ πολλὰ χρόνια τὸν πρῶτον καιρόν, ἴσως καὶ τώρα, οἱ περισσότεροι τῶν καθηγητῶν του ἔμενον μονίμως εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἔφευγαν μὲ τὸ ἀεροπλάνο μισὴ ὥρα πρὸ τῆς παραδόσεως διὰ νὰ ξαναφύγουν ἀμέσως καὶ νὰ εὑρεθοῦν καὶ πάλιν μετὰ δύο ὥρας εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ ὅλοι ἠξεύρομεν ὅτι ἡ θέσις τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ἡ τόσον τιμητικὴ καὶ ἡ τόσον ὑψηλή, δὲν χρειάζεται παρὰ ὡς ὁρμητήριον πρὸς κατάληψιν μιᾶς θέσεως εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν. Ἐνῷ εἰς τὴν Ἀθήνα ὑπάρχουν ὑπερτροφικαί, ἀφαντάστως ὑπερτροφικαὶ ὑπηρεσίαι, εἰς τὴν Ἐπαρχίαν αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι χωλαίνουν, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δι’ ἔλλειψιν προσωπικοῦ. Εἰς τὴν Ἐπαρχίαν ὑπηρετοῦν οἱ ἀπροστάτευτοι καὶ οἱ σκάρτοι καὶ ἐφθάσαμε—καὶ ἂς μὴ τὸ κρύβωμε—νὰ θεωρῆται ἡ μετάθεσις ἑνὸς ὑπαλλήλου εἰς τὴν Ἐπαρχίαν ὡς ποινή. Αὐτὸ ἀρκεῖ διὰ νὰ δώσῃ πλήρη τὴν εἰκόνα τῶν ἀντιλήψεων τοῦ Κράτους. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον οἱ περισσότεροι τῶν ὑπαλλήλων, ἀπὸ τὸν δασοφύλακα καὶ τὸν χωροφύλακα μέχρι τοῦ ἀνωτέρου ὑπαλλήλου εἶναι τύραννοι καὶ περιφρονηταὶ τοῦ Κράτους εἰς τὴν Ἐπαρχίαν. Τὸ Κράτος ἀπουσιάζει ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον ἢ ὅπου εἶναι παρὸν παραπαίει, ἀδικεῖ, πικραίνει καὶ ἀπογοητεύει. Ἀλλὰ δὲν ἐκδηλώνεται ἡ περιφρόνησις τοῦ Κράτους μόνον εἰς τοὺς τομεῖς αὐτούς. Ἐξεδηλώθη καὶ εἰς ἕνα σοβαρώτατον παράγοντα τοῦ χωριοῦ, τὸν παπᾶ. Ποτὲ τὸ Κράτος, οὔτε δυστυχῶς ἡ Ἐκκλησία, δὲν ἠθέλησαν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὸν μεγάλον αὐτὸν λειτουργόν, μὲ τὸν μεγάλον αὐτὸν στυλοβάτην τοῦ χωριοῦ.

§68Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Σήμερον, ὅσα λέτε δὲν ἰσχύουν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκκλησίαν, ἡ ὁποία διοικεῖται ὅπως πρέπει.

§69Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Περιμένετε, θὰ ἀποδώσω τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι. Ποία εἶναι ἡ κατάστασις ἡ ὁποία ἐμφανίζεται σήμερον, τὴν ξέρετε ὅλοι σας. Σήμερον ὁ παπᾶς εἶναι ὁ πλέον περιφρονημένος, ὁ ἄγνωστος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀπασχολεῖ κανένα. Πρὸ ὀλίγου καιροῦ ἐλήφθη μία πρόνοια πρὸς κάποιαν οἰκονομικὴν ἐξασφάλισιν τοῦ παπᾶ. Ἦτο τὸ πρῶτον, ἀλλὰ γενναῖον καὶ ἐπιβεβλημένον βῆμα. Δὲν ἐλήφθησαν ὅμως παράπλευρα καὶ μέτρα τοιαῦτα, ὥστε τὴν οἰκονομικὴν ἐξύψωσιν νὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ μία ψυχική, μία πνευματικὴ ἐξύψωσις τοῦ παπᾶ. Παπᾶ ἔχει ἀνάγκην τὸ χωριό, ὄχι ὅμως τοῦ οἱουδήποτε παπᾶ. Χρειάζεται παπᾶς ποὺ νὰ πιστεύῃ εἰς τὴν ἀποστολήν του καὶ νὰ εἶναι διατεθειμένος νὰ προβῇ καὶ εἰς θυσίας προκειμένου νὰ παράσχῃ τὰς ὑπηρεσίας του εἰς τὸ χωριό. Δὲν θέλω διὰ λόγους σκοπιμότητος νὰ ἐπεκταθῶ εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Περιορίζομαι μόνον νὰ συστήσω εἰς τὸν ἐκπρόσωπον τῆς Πολιτείας καὶ νὰ ἀπευθύνω ἔκκλησιν πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἐκκλησίας νὰ στρέψουν ὅλην τους τὴν προσοχὴν πρὸς τὸν παράγοντα αὐτόν. Καὶ εἶμαι εὐτυχὴς διότι τῆς Ἐκκλησίας ἀρχηγεύει σήμερον μία ἐξαιρετικὴ προσωπικότης, πρὸ πάντων ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἔζησεν εἰς τὴν ὕπαιθρον ὅλην του τὴν ζωήν, τὴν ἠγάπησε μὲ ὅλην του τὴν ψυχήν, ἐγνώρισε τὰς ἀνάγκας της καὶ ἠνάλωσεν ὅλας τὰς πνευματικὰς καὶ ψυχικάς του δυνάμεις εἰς τὰς ὑπὲρ αὐτῆς προσπαθείας του. Εἶμαι, λοιπόν, βέβαιος, ὅτι ἔχοντας ὑπ’ ὄψει του τὴν σημασίαν τοῦ παπᾶ εἰς τὸ Ἑλληνικὸ χωριό, θὰ συμπληρώσῃ τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐμφανίζει σήμερον τοιαύτην καθυστέρησιν. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν, κ. βουλευταί, ἀποροῦμεν διατὶ μοναδικὸς καημὸς καὶ μοναδικὴ λαχτάρα τοῦ κάθε κατοίκου τῆς ἐπαρχίας καὶ τοῦ χωριοῦ εἶναι νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Ἀθήνα. Κανείς σας δὲν ἀγνοεῖ τὰ κύματα τῶν ἀνέργων τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται καθημερινῶς καὶ ὅλοι μας βρισκόμαστε εἰς τραγικὴν θέσιν, διότι δὲν μποροῦμε νὰ ἱκανοποιήσωμεν ἕνα τόσον δίκαιον καὶ ζωτικὸν ζήτημα ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν δουλειά. Καὶ ὅλοι ξέρετε πόσον σκληρὸ εἶναι νὰ δώσῃς ἀρνητικὴ ἀπάντησιν εἰς ἕνα νέον ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ δουλέψῃ διὰ νὰ μὴ πεθάνῃ, ἀπὸ τὴν πεῖνα. Ὁμιλοῦμεν διαρκῶς, ὅτι οἱ μισθοὶ τῶν ἐργαζομένων εἶναι μισθοὶ πείνης. Ἀσφαλῶς, εἶναι μισθοὶ ἀνεπαρκεῖς νὰ καλύψουν τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῶν ἐργαζομένων. Ἀλλὰ κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ, ὅτι τὰ 999‰ τῶν Ἑλλήνων ἀγωνίζονται διὰ παντὸς θεμιτοῦ καὶ ἀθεμίτου μέσου διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὸν μισθὸν αὐτὸν τῆς πείνης καὶ τὴν ἑπομένην τοῦ διορισμοῦ ἐμφανίζονται πρωτοπόροι ἀπεργιῶν, διεκδικοῦντες τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων των. Ἀλλ’ ὁ κίνδυνος, κ. βουλευταί, δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τὴν ὕπαιθρον. Εἶναι καὶ ὁ ἄλλος σοβαρώτατος κίνδυνος, ἡ συμφόρησις τῆς Πρωτευούσης. Εἰς ὅλον τὸν κόσμον ἡ διόγκωσις τῶν ἀστικῶν κέντρων, ἀποτελεῖ τρόπον τινὰ ἕνα φυσιολογικὸν φαινόμενον. Εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ὅμως ἐνεφανίσθη κατὰ ἕνα ἐντελῶς ἀνώμαλον τρόπον χωρὶς καμμίαν φυσιολογικὴν ἐξέλιξιν. Ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ χωριὸ εἰς τὴν Ἀθήνα. Ἐκ τῶν 220 βουλευτῶν τῆς σημερινῆς Βουλῆς, οἱ ὁποῖοι ἐκπροσωποῦν τὰς ἐπαρχίας, 170 βουλευταὶ εἴμεθα μόνιμοι κάτοικοι Ἀθηνῶν. Καὶ κατόπιν τῶν λογαριασμῶν αὐτῶν ποὺ ἔκαμα, ἐσκέφθηκα πόσον σοφὴ εἶναι ἡ διάταξις ἡ ὑπάρχουσα εἰς τὸ Ἀμερικανικὸν Σύνταγμα, κατὰ τὴν ὁποίαν διὰ νὰ ἐκλεγῇ κανεὶς βουλευτὴς μιᾶς περιφερείας, πρέπει νὰ εἶναι μόνιμος κάτοικος τῆς περιφερείας αὐτῆς.

§70Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Διατὶ δὲν τὸ ἐφαρμόζετε σεῖς;

§71Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἀπὸ σᾶς ἐξαρτᾶται. Ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν. Τί ἄλλο θέλετε εἰς τὸν περίεργον αὐτὸν τόπον; Πρὸ ἐτῶν δύο Δήμαρχοι πόλεων, πολὺ μακρὰν κειμένων ἀπὸ τὸ κέντρον, εἶχον μόνιμον κατοικίαν τὴν Ἀθήνα καὶ ἐπήγαινον κάθε 15 ἡμέρας νὰ ἐξασκήσουν τὰ δημαρχιακά τους καθήκοντα. Καὶ κάτι ἄλλο. Δὲν ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, ἔμπορος, δὲν ὑπάρχει βιομήχανος, δὲν ὑπάρχει ἐπιχειρηματίας ἐξασκῶν τὸ ἔργον του εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὁ ὁποῖος εἶναι συνέχεια τῆς Ἀθήνας, δὲν ὑπάρχει κἂν οὔτε δημόσιος γραφεὺς ὁ ὁποῖος νὰ μὴ θεωρῇ ἐντροπὴ νὰ μὴ μένῃ εἰς τὴν Ἀθήνα. Καὶ μένουν ὅλοι αὐτοὶ εἰς τὴν Ἀθήνα διότι, ἐπαναλαμβάνω, θεωρεῖται ἀτιμία, θεωρεῖται ταπεινωτικόν νὰ μένῃ ἕνας ἄνθρωπος, τόσον μεγάλης ἀξίας, εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ ὄχι εἰς τὴν Ἀθήνα. Τοῦτο δὲν σᾶς δίδει τὴν εἰκόνα μιᾶς βαρείας ἀρρώστειας, τῆς ὁποίας εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξευρεθῇ κατὰ τὸν ταχύτερον καὶ στοργικώτερον τρόπον ἡ θεραπεία; Οἱ δρόμοι εἶναι γεμᾶτοι, ἡ συγκοινωνία ἀνεπαρκής, ὁ φωτισμὸς πενιχρότατος, ἡ στέγη παρουσιάζει τραγικὸ καὶ εὔθυμο συγχρόνως φαινόμενον. Ὁ ἕνας ἐξασφαλίζει στέγη μὲ δυὸ ὀκάδες λάδι, ὁ ἄλλος διὰ νὰ τὴν ἐξασφαλίσῃ θέλει νὰ θυσιάσῃ μίαν περιουσίαν ὁλόκληρον. Καὶ εἰς οὐδεμίαν πόλιν, κύριοι βουλευταί, ἀναμφισβητήτως δὲν ζῇ τόσος κόσμος μὲ ἀδήλους πόρους, ὅπως ζῇ στὴν Πρωτεύουσα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Τὸ νερὸ ἀπειλεῖται νὰ πωλῆται εἰς τὰ ἀδαμαντοπωλεῖα. Καὶ δὲν σᾶς φοβίζω. Σκέπτομαι πολλὲς φορές, μήπως ἡ σημερινὴ εἰκὼν ἀποτελεῖ τὴν τελευταίαν φιλελληνικὴν ἐκδήλωσιν τοῦ θεοῦ, ὁ ὁποῖος εὑρῆκε τὸν μοναδικὸν τρόπον νὰ ἐπιτύχῃ τὴν αὐτόματον ἀποσυμφόρησιν τῆς χώρας αὐτῆς, τοῦ ὑδροκεφάλου αὐτοῦ τῆς Ἑλλάδος.

§72Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Στὸ Ψυχικὸν ἔχετε κάθε μέρα νερό.

§73Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δεύτερον αὐτὸ πρόβλημα. Οὐδενὸς προεκάλεσεν τὴν προσοχὴν ἀλλ’ ἔγινε κάτι χειρότερον. Ἐδιαβάσαμε ὅλοι εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐμελέτησε τὸ ζήτημα τῆς ἀποσυμφορήσεως ἐν συνεργασίᾳ μὲ τοὺς ἀστυνομικούς. Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὅσον σᾶς προκαλεῖ τὰ γέλια δικαιολογημένα, ἀσφαλῶς δίδει καὶ τὴν εἰκόνα τοῦ ξεπεσμοῦ, διότι ξεπεσμὸς εἶναι νὰ πιστεύωμεν ὅτι ἡ ἀποσυμφόρησις τῆς Ἀθήνας ποὺ ὀφείλεται εἰς τὰ αἴτια τὰ ὁποῖα ἀνέφερα, ... εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ μὲ μίαν ἀστυνομικὴν διάταξιν, ἡ ὁποία θὰ διατάσσῃ τοὺς ἐγκατεστημένους ἀπὸ ὡρισμένου χρόνου καὶ δῶθε νὰ πᾶνε ἐκεῖ, ποὺ ξεκίνησαν, ἐκεῖ ποὺ ἀναμφισβητήτως θὰ τοὺς περιμένῃ ἡ πεῖνα, ἡ δυστυχία, ἡ ἔλλειψις τοῦ Κράτους, ἡ ἔλλειψις στέγης. Ἄς σοβαρευθοῦμε λοιπόν, τοὐλάχιστον, εἰς τὰ τόσον ἀμείλικτα ἑλληνικὰ προβλήματα καὶ ἂς ἀντιμετωπίσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἐπαρχίας κατὰ τὸν πρεπούμενον τρόπον, διότι ἀπὸ τὴν ρύθμισιν τὴν δικαίαν καὶ τὴν ταχυτέραν ἐξαρτᾶται ἡ ζωὴ ἢ ὁ θάνατος τῆς Ἑλλάδος. Δὲν μένει ἄλλος δρόμος. Διὰ νὰ ἀποσυμφορήσωμεν τὴν Ἀθήνα πρέπει νὰ ἀναζωογονήσωμεν τὰ ἀστικὰ κέντρα, πρέπει νὰ ἀναζωογονήσωμεν τὸ ἑλληνικὸ χωριό. Αὐτὸ θὰ μᾶς δώσῃ τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως, τοὺς ἐπαγγελματίας, τοὺς ἐπιστήμονας, τοὺς κοινωνικοὺς ἡγέτας. Ἀλλοίμονον, κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἀφήσωμεν τὸ ἔργον αὐτὸ εἰς τὴν υἱοθεσίαν τοῦ χωριοῦ. Διότι συνέβη καὶ αὐτὸ τὸ εὔθυμο. Κατὰ μίμησιν μιᾶς εὐγενικῆς χειρονομίας τῶν ξένων, ἔγινε τῆς μόδας στὸν καλόν μας λεγόμενον κόσμον ἡ υἱοθεσία τοῦ χωριοῦ. Εἶναι πρὸς ἐντροπήν, κύριοι βουλευταί, καὶ ἡ σκέψις τῆς υἱοθεσίας τῶν μανάδων μας, γιατὶ μανάδες μας εἶναι οἱ Ἑλληνικὲς αὐτὲς γωνιές, οἱ ὁσονδήποτε πτωχὲς καὶ ἄγονες, οἱ ὁποῖες δὲν ἔχουν ἀνάγκην τῆς ἐπιεικείας οὔτε τῆς ἐλεημοσύνης μας, ἀλλ’ ἔχουν δικαιώματα ἀπαράγραπτα καὶ ἱερὰ ἐπὶ τῆς ἀφοσιώσεως καὶ ἐπὶ τῆς στοργῆς μας. Ἀλλὰ θὰ μοῦ δοθῇ ἡ ἀπάντησις. Ἦτο ποτὲ δυνατὴ μὲ τὴν οἰκονομικὴν κρίσιν ἡ ὁποία συντρίβει τὴν χώραν, ἦτο δυνατὴ ἡ ἱκανοποίησις τῶν τόσων πολλῶν καὶ δικαίων αἰτημάτων τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας καὶ ἐν γένει τῆς Ἑλλάδος; Ἀναμφισβητήτως δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ὑποστηρίξω, ὅτι τοῦτο ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατόν, οὔτε θὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, διότι δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπουλώσῃ τὰς πληγάς. Τοῦτο δὲν ἦτο εὔκολον, λόγῳ τῆς ἐπὶ μίαν 10ετίαν ἐμπολέμου καταστάσεως ἡ ὁποία ἐπεσώρευσε τόσας καταστροφὰς καὶ δεινά. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ μὴ ἀπευθύνω καὶ τὸ σφοδρότερον κατηγορητήριον ἐναντίον ὅλων τῶν Κυβερνήσεων τῶν μεταπελευθερωτικῶν διὰ τὴν ἀδιαφορίαν, διὰ τὴν σπατάλην τῶν οἰκονομικῶν ἀγαθῶν, διὰ τὴν ἄνισον κατανομὴν τοῦ μικροῦ ἔστω αὐτοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, ἀνισότης καὶ πλήρης ἀναρχία εἰς τὴν κατανομὴν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Ἄλλοι ἔχουν ἐξασφαλίσει τὸ 40% τοῦ προπολεμικοῦ, ἄλλοι τὸ 70%, ἄλλοι τὸ 100% καὶ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν ἔχει ἐξασφαλίσει οὔτε τὸ 20% τοῦ προπολεμικοῦ τὸ ὁποῖον ἦτο ἐξαιρετικὰ μικρό, πολὺ μικρότερον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐν σχέσει μὲ τὸ εἰσόδημα τῶν ἄλλων τάξεων. Ὑπάρχει προσέτι καὶ τραγικὴ ἀναρχία εἰς τὰς ἀποδοχὰς αὐτῶν τούτων τῶν κρατικῶν ὀργάνων. Δὲν κατώρθωσε τὸ μακάριον αὐτὸ κράτος νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἰσορρόπησιν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὀργάνων του, εἰς τὰς ὁποίας ἀποδοχὰς ἐπικρατεῖ ἡ μεγαλυτέρα ἀνισότης καὶ ἡ πιὸ ἀχαρακτήριστος ἀναρχία. Καὶ ἀποτέλεσμα τῆς ἀναρχίας αὐτῆς εἶναι αἱ καθημεριναὶ ἀπεργίαι, μὲ τὰς ὁποίας ἐσυνηθίσαμεν τὸν Δημόσιον ὑπάλληλον, αἱ ὁποῖαι ἀπεργίαι τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων ἀποτελοῦν πραγματικὴν ἐπανάστασιν καὶ ἐμφανίζουν τὴν ἀνικανότητα, τὴν πλήρη ἀνικανότητα καὶ τὴν πλήρη ἀποσύνθεσιν τοῦ Κράτους. Καὶ δὲν εἶναι ἀσύνηθες ὅτι πρωτοπόροι τῶν περισσοτέρων ἀπεργιῶν στὸν τόπον αὐτὸν ἐμφανίζονται αἱ περισσότερον καί καλύτερον ἀμειβόμεναι ἀπὸ πολλὰς τάξεις, καὶ ἐν τούτοις ἔχοντες σύνθημα τὴν ἴσην μεταχείρισιν. Καὶ αἱ Κυβερνήσεις, καμπτόμεναι ἀπὸ τὴν πίεσιν τῶν ἀπεργιῶν καὶ θέλουσαι νὰ ἀποφύγουν μίαν κακὴν χώνευσιν, ὑποχωροῦν εἰς τὰς ἀξιώσεις, τὰς ὁποίας ἱκανοποιοῦν ὅμως κατὰ τρόπον ἐμβαλωματικὸν καὶ ὅλως ἐμπειρικόν, ἀποτέλεσμα τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ συνέχισις τῶν ἀπεργιῶν. Καὶ ὁ ἀγρότης ἀνοργάνωτος καὶ ἐγκατεσπαρμένος εὑρίσκεται ὁ δύστυχος ἐν πλήρει ἀδυναμίᾳ νὰ ἐνασκήσῃ τὸ τόσον δραστικὸν αὐτὸ ὅπλον τῆς ἀπεργίας. Ἰδοὺ ποὺ ὀφείλεται ἡ κακοδαιμονία τοῦ Κράτους, ποὺ ὀφείλεται ἡ ἐξαθλίωσις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται καὶ ποὺ ὀφείλεται ἡ ἐπιδεικνυομένη ἀδιαφορία καὶ ἀχαρακτήριστος ἀστοργία ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Τὸ μεγάλο, δι’ ἐμένα, ἔγκλημα τῶν Κυβερνήσεων, τῶν μεταπελευθερωτικῶν, κύριοι βουλευταί, εἶναι ὅτι, εἴτε διότι ὑπερετίμησαν τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν δύναμίν των, εἴτε διότι ὑπετίμησαν τὴν σοβαρότητα τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα ἀντιμετώπισαν ὑπερθεματίσασαι εἰς αἰσιοδοξίαν καὶ εἰς ὑποσχέσεις, καμμία Κυβέρνησις δὲν εἶπε στὸν κόσμον ὠμὴν τὴν ἀλήθειαν. Καμμία δὲν εἶπεν ὅτι ἡ χώρα πτωχὴ ἀπὸ τότε ποὺ ὑπῆρχε καί ἐσημείωσεν τὰς μεγαλυτέρας καὶ ἀνεπανορθωτέρας καταστροφάς, δέκα χρόνια δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπουλώσῃ τὰς πληγάς της μὲ οἱανδήποτε συμμαχικὴν ὁσονδήποτε γενναίαν βοήθειαν, ἐὰν δὲν καταβάλῃ ὁ λαὸς αὐτὸς ἐξαιρετικὰς θυσίας. Καμμία Κυβέρνησις δὲν ἐτόνισε στὸν λαὸν καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὰς τάξεις ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι δικαιολογημένα ἢ ἀδικαιολόγητα ζητοῦν ἀναπροσαρμογὴν πρὸς τὸν τιμάριθμον, ὅτι θὰ εἶναι εὐτυχὴς ἡ Ἑλλὰς ἐάν, μετὰ παρέλευσιν μιᾶς γενεᾶς, θὰ μπορέσῃ νὰ φθάσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον, τὸ πτωχὸν καὶ πενιχρὸν πράγματι βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ 1940.

§74Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, οἱ βιομήχανοι ὑπερέβησαν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ 1940 κατὰ πολύ.

§75Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος. Μὰ θὰ φθάσωμεν καὶ εἰς αὐτό. Ὅταν, κύριοι βουλευταί, ἡ Μεγάλη Ἀγγλία ὕψωσεν ὡς σύνθημα καὶ ὡς σημαίαν τῆς ἐθνικῆς της σωτηρίας τὴν δουλειὰ καὶ τὴν λιτότητα, καθένας σας καταλαβαίνει τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ἡ πτωχὴ καὶ ρημαγμένη αὐτὴ Ἑλλάδα. Ἐν τούτοις περιεφρονήσαμεν τὴν χειρονομίαν αὐτὴν τῆς Ἀγγλίας καὶ στὸν τόπον αὐτόν, ὅπου ὁ ὑποσιτισμὸς καὶ ἡ ξυπολυσιὰ καὶ ἡ γύμνια ἐκτείνονται εὐρύτατον, ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν χρήματα μποροῦν νὰ ζοῦν σἂν μαχαραγιᾶδες, ὅσον εἰς καμμίαν ἄλλην χώραν τοῦ κόσμου δὲν μποροῦν νὰ ζήσουν. Ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, διάχυτος ἡ πεποίθησις εἰς τὸν λαόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔθεσε χαλινὸν εἰς τὴν βουλημίαν τοῦ κέρδους τῶν μεγάλων ἐπιχειρηματιῶν. Ἡ διαμαρτυρία αὐτὴ δικαιολογεῖται κατὰ μέγα μέρος. Καμμία Κυβέρνησις δὲν ἐτόνισεν εἰς τοὺς κατόχους τοῦ μεγάλου κεφαλαίου, ὅτι ὄχι μόνον τὸ ἐθνικὸν συμφέρον, ἀλλὰ καὶ τὸ ἴδιόν των συμφέρον ἐπιβάλλει τὸν περιορισμὸν τῶν μεγάλων κερδῶν, τὸν περιορισμὸν εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ζωὴν τῶν ἰδίων καὶ τῶν ἐργοστασίων των μέχρις ὅτου φανοῦν αἱ καλύτεραι ἡμέραι, αἱ ὁποῖαι θὰ τοὺς προσκομίσουν μεγαλύτερα κέρδη. Γνωρίζω καλά, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ κεφάλαιον δὲν ἔχει οὔτε καρδίαν, οὔτε πατρίδα. Ἀναμφισβητήτως ὅμως ἔχει νοῦν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἐπείθετο, ὅτι ἔπρεπε νὰ θέσῃ χαλινὸν εἰς τὴν βουλημίαν του, διότι θὰ ἐπείθετο, ὅτι διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ ἐξασφαλίσῃ τὸ συμφέρον του, τὰ ἐργοστάσια τῆς ἐπιχειρήσεως, ἔπρεπε νὰ ζήσῃ, πρῶτον, ἡ Ἑλλάς. Καὶ συνεπῶς ἡ μεγίστη θυσία, τὴν ὁποίαν θὰ προσέφερε διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν, θὰ ἀπετέλει τὸ μικρότερον ἀσφάλιστρον τῆς μικρᾶς ἢ μεγάλης περιουσίας του. Εἰς ὅσους ἐκ τῶν κατόχων τοῦ μεγάλου κεφαλαίου δὲν ἐπείθοντο ἀπὸ τὴν τόσον ὠμὴν καὶ τόσον ὀρθὴν αὐτὴν συμβολήν, τὸ Κράτος εἶχεν ὅλα τὰ δικαιώματα καὶ ὅλα τὰ μέσα νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ὀρθὰς αὐτὰς θελήσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ φορολογικὰ αἰτήματα καὶ τά παράπονα, νομίζω, ὅτι τὸ δίκαιον τῶν διαμαρτυρομένων τάξεων εἶναι ἀναμφισβήτητον. Ἀσφαλῶς ἡ ὑφισταμένη φορολογία, κατὰ τὴν γνώμην μου, δὲν εἶναι ἐλαφρά, ἴσως, καὶ εἶναι ἀναμφισβητήτως ἄνισος. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναμφισβήτητον καὶ ἀποτελεῖ συμφορὰν καὶ κακοδαιμονίαν εἶναι ἡ φοροδιαφυγή. Ἡ τερπνοτέρα ἀπασχόλησις τοῦ Ἕλληνος εἶναι ἡ φοροδιαφυγή. Φόρον εἰς τὸν τόπον αὐτὸν πληρώνουν κατὰ τὸ πλεῖστον οἱ ἀνόητοι καὶ οἱ ἀπροστάτευτοι. Τὸ προβάδισμα στὴ φοροδιαφυγή, ἀναμφισβητήτως, κύριοι βουλευταί, ἂς μὴ τὸ κρύβουμε, τὸ προβάδισμα τὸ ἔχει ἡ ἡγέτις τάξις. Καὶ οὐδὲν μέτρον ἄξιον λόγου ἐλήφθη κατὰ τῶν εὐφυῶν αὐτῶν Ἑλλήνων. Ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ πρὸ καιροῦ, καὶ πολὺ δικαίως, νὰ ἐπιβάλλεται ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου εἰς τὸν δημόσιον ἐκεῖνον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος θὰ κατεχρᾶτο ἓν μικρὸν ἢ μεγάλον ποσόν, ἀνῆκον εἰς τὸ Δημόσιον. Οὐδὲν ὅμως μέτρον ἐλήφθη διὰ τὴν ἐξαιρετικὴν αὐτὴν κατηγορίαν τῶν εὐφυῶν Ἑλλήνων. Καὶ ἐρωτῶ: κατὰ τί ἀποτελεῖ περισσότερον, εἶναι περισσότερον ἐγκληματίας ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος δυνατόν, τίς εἶδεν, εἰς ποίαν εὑρέθη ἀνάγκην, ἡ ὁποία τὸν προώθησεν εἰς τὸ ἔγκλημα, κατὰ τί εἶναι περισσότερον ἐγκληματίας καὶ κατὰ τί πρέπει νὰ ὑποστῇ τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, ἐνῷ ὁ ἀποφεύγων τὴν καταβολὴν ὀφειλομένων φόρων μεγαλυτέρων ποσῶν, μένει ἀσύδοτος; Καὶ κατὰ τί, ἀκόμα, πρέπει νὰ μένουν ἀσύδοτοι, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι, πολλὲς φορές, μὲ τὴν χλαμύδα τῆς νομιμότητος, κάμνουν πράξεις, αἱ ὁποῖαι ὑπονομεύουν, κατὰ πολὺ τραγικώτερον τρόπον, τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν; Ἐάν, κύριοι βουλευταί, αἱ Κυβερνήσεις ἔλεγον εἰς τὸν λαὸν ὠμὴν τὴν πραγματικότητα, ἐὰν ἠσχολοῦντο εἰς τὴν περισυλλογὴν τῶν ὀλίγων αὐτῶν ἀγαθῶν καὶ εἰς τὴν δικαίαν κατανομὴν τοῦ μικροῦ αὐτοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, ἐὰν ἔδιναν πρῶτοι τὸ παράδειγμα τῆς σκληρῆς δουλειᾶς καὶ τῆς ζωῆς, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ἠκούοντο παράπονα καὶ διαμαρτυρίαι. Ὅ,τι ὅμως δὲν ἔγινε μέχρι σήμερα, εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ τώρα. Ὅλοι γνωρίζομεν τὶς τραγικὲς περιπέτειες, τὶς ὁποῖες διερχόμεθα καὶ ὅλοι προβλέπομεν τὶς νέες θύελλες καὶ καταιγίδες ποὺ μᾶς ἀπειλοῦν. Εἶναι καιρός, νὰ ἀφήσωμεν τὴν κουτοπόνηρη ἀλλ’ ἀφελῆ καὶ μωρὰ πολιτική, κατὰ τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἀγωνίζεται νὰ ἀπομονώσῃ τὸν ἑαυτόν του ἀπὸ τὶς θύελλες καὶ τὶς καταιγίδες αὐτὲς καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ καταλάβωμεν ὅλοι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴμαστε βιδωμένοι εἰς τὸν τόπον τοῦτον, τὸν ὁποῖον δὲν ἠμποροῦμε νὰ τὸν ἐγκαταλείψωμεν, ὄχι διότι μᾶς δεσμεύει ὁ ὅρος πρὸς τὸ κλῖμα καὶ τὸ ἀττικὸν φῶς, οὔτε ἡ εὐλάβεια καὶ ἡ ἀφοσίωσις πρὸς τοὺς τάφους τῶν προγόνων μας, ἀλλὰ διότι, εἴμαστε βιδωμένοι, ἐλλείψει συναλλάγματος καὶ συνεπῶς εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ ζήσωμεν ἐδῶ. Εἴμαστε, λέγω, ὑποχρεωμένοι νὰ καταλάβωμεν, ὅτι εἶναι μωρὰ ἡ πολιτικὴ τοῦ ἑαυτούλη μας καὶ ὅτι, εἴτε τὸ θέλομε εἴτε ὄχι, εἴμεθα συνεπιβάται τοῦ σκάφους τούτου, τὸ ὁποῖον ἅμα καταποντισθῇ θὰ παρασύρῃ εἰς τὸν βυθὸν καὶ ἐκείνους ποὺ εἶχαν καμπίνα πολυτελείας καὶ ἐκείνους, ποὺ ταξιδεύουν εἰς τὸ κατάστρωμα. Εἶναι μιὰ ἁπλῆ, ἁπλουστάτη ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν ὅμως ὁ παραστρατημένος, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ χειρότερη λέξι, ἐσωτερικός μας κόσμος δὲν μᾶς καθιστᾷ ἱκανοὺς νὰ τὴν καταλάβωμεν. Συνεπῶς, εἴτε θέλομεν, εἴτε ὄχι, εἴμαστε ὑποχρεωμένοι, ὁ καθένας νὰ κάνῃ μιὰ παραχώρησι μέρους ἔστω τοῦ περιττοῦ, εἰς ἐκείνους ποὺ τοὺς εἶναι ἀπαραίτητο. Γιατί, πιστεύω, ὅτι μόνο μὲ μιὰ τέτοια τακτικὴ θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν μεγάλην οἰκονομικὴν καὶ ἠθικὴν κρίσιν, τὴν ὁποίαν διερχόμεθα. Κύριοι βουλευταί, πρωτοπόρος τῶν ἐθνικῶν ἀγώνων καὶ τῶν ὑπερτάτων ὑπηρεσιῶν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, δὲν ἀξιοῖ τὸ προβάδισμα εἰς τὴν κατανομὴν τῶν ἀγαθῶν. Δὲν ζητάει οὐδὲ κἂν ἰσοτιμία. Σεμνὸς καὶ λιτός, ὅπως εἰς ὅλα καὶ εἰς τὰς ἀξιώσεις του, ζητάει, ἁπλῶς, τὴν μέριμνα καὶ τὴν στοργὴν τοῦ Κράτους. Δὲν ζητάει ἀναπροσαρμογὴ εἰς τὸν τιμάριθμον, οὔτε περιορισμὸν ἐργασίας, οὔτε ὑπερωρίες καὶ ἐπιδόματα ἀνεργίας. Ζητάει ἕνα παπᾶ, ἕνα δάσκαλο, ἕνα γεωπόνο, ἕνα τηλέφωνο, ἕνα γεωτρύπανο, ἕνα γιατρὸ καὶ λίγα φάρμακα. Ζητάει ἀπὸ τὸ Κράτος, νὰ τὸν βοηθήσῃ μὲ τὶς ἴδιες του τὶς δυνάμεις, νὰ φτιάξῃ δρόμους καὶ γεφύρια. Ζητάει νὰ τὸν βοηθήσῃ διὰ τὴν διευθέτησι τοῦ χειμάρρου καὶ τοῦ ποταμοῦ. Ζητάει νὰ ἠμπορῇ νὰ προμηθευθῇ λίγο κάμποτ καὶ τὰ ἐργαλεῖα τῆς ζωῆς του, καὶ ἐν γένει, ὅ,τι χρειάζεται διὰ νὰ καλλιεργήσῃ τὴν γῆν μὲ τὸν μόχθον του καὶ νὰ δημιουργήσῃ ξανὰ μίαν τιμίαν καὶ πραγματικὰ ἐλεύθερην Ἑλλάδα. Καὶ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ὑποστηρίζει, ὅτι ἀποτελεῖ ἔγκλημα καὶ δὲν ἐπετρέπετο, οὔτε ἐπιτρέπεται, οὔτε δικαιολογεῖται καὶ ἡ ἐλαχίστη δαπάνη, πρὸς ἱκανοποίησιν οἱουδήποτε αἰτήματος, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος, ἐπικαλούμενον τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, ἀρνεῖται νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰς λιτὰς αὐτὰς ἀξιώσεις τοῦ ἀγρότου. Ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτό, τὸ ἐθνικόν, ὅπως καὶ ἐπὶ ἄλλου εἴδους βημάτων, ἐτονίσθη καὶ τονίζεται κατὰ καιρούς, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸ χωριό, εἶναι ὁ ἀδάμαστος πρωταγωνιστὴς τῶν Ἐθνικῶν ἀγώνων, ἡ ἀστείρευτη πηγὴ τῆς Ἑλληνικῆς δημιουργίας καὶ τῆς Ἑλληνικῆς ζωῆς. Εἶναι καιρὸς νὰ σταματήσουν αἱ πομπώδεις αὐταὶ φράσεις. Εἶναι καιρὸς νὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ πιὸ τρόπο καὶ μὲ ποιὲς θυσίες δὲν θὰ στερέψουν, γιατὶ εἶναι κίνδυνος νὰ στερέψουν, οἱ πηγὲς αὐτές, ὁπότε θὰ στερέψῃ καὶ θὰ στερέψῃ ἀτυχῶς καὶ ἡ ζωὴ τῆς Ἑλλάδος. Ἀποτελεῖ παρήγορον φαινόμενον δι’ ἐμὲ καὶ διὰ πολλοὺς ἄλλους, κ. βουλευταί, ὅτι τὴν πιὸ ἔντονον εἰκόνα τῆς καταστάσεως καὶ τὰ πιὸ ἐνδεδειγμένα θεραπευτικὰ αὐτῆς μέτρα ὑπέδειξεν ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων πρὸ μηνῶν. Εἰς δηλώσεις Του, γενομένας εἰς πρωϊνὰς ἐφημερίδας, ἔλεγε τὴν 25 Μαρτίου: «Ἄς μὴ λησμονῶμεν, ὅτι ἡ Πατρίς μας, μετὰ τὸν πόλεμον, διῆλθεν ἀπὸ περιπετείας. ...... Ἀναγινώσκει.....». Τὰ τόσον ὀρθὰ καὶ συγκινητικὰ λόγια τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος, κύριοι βουλευταί, μεταβαλλόμενα εἰς πράξεις καὶ συνδεόμενα μὲ θυσίας, τότε μόνον θὰ εἶχαν ἀξίαν. Ἄς ἀποτελέσουν, λοιπόν, τὸ σύνθημα ἑνὸς Ἐθνικοῦ συναγερμοῦ καί, ἂς προκαλέσουν ἕνα σεισμὸν θυσιῶν, σεισμὸν ἀγάπης, σεισμὸν συμπνοίας, σεισμόν, τοῦ ὁποίου αἱ δονήσεις νὰ ξεκινήσουν ἀπὸ τὸ πρῶτο σπίτι τῆς Ἀθήνας καὶ νὰ φθάσουν μέχρι τῆς ἀπωτέρας Ἑλληνικῆς καλύβης. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, νὰ εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ ἕνας σεισμὸς καταστροφῆς, σεισμός, ὁ ὁποῖος θὰ δημιουργήσῃ νέα καὶ μεγαλύτερα ἐρείπια καὶ ἀσφαλῶς θὰ ὁδηγήσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὸ βάραθρον. Λαὸς ὅμως μὲ τόσας ἱκανότητας καὶ ἀρετάς, λαὸς μὲ τόσον ἔνδοξον ἱστορίαν, λαός, ὁ ὁποῖος διὰ σκληρῶν καὶ συνεχῶν ἀγώνων ἠγωνίσθη διὰ τὰ ἀνθρώπινα ἰδεώδη, δὲν εἶναι ἄξιος αὐτῆς τῆς τύχης. Ἡ σωτηρία του—ἂς μὴ τὸ κρύβωμεν—ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας. Ἄς μὴ ἀγνοήσῃ ὁ πολιτικὸς κόσμος ὁλόκληρος, ὅτι εἶναι ὑπόδικος ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, διὰ τὰ σφάλματα τοῦ παρελθόντος του καὶ διὰ τὴν καθυστέρησιν τῆς ἐκτελέσεως τοῦ καθήκοντος ἀπέναντι τοῦ συνόλου. Ἀπατώμεθα, κύριοι βουλευταί, ἐὰν πιστεύωμεν τὸ ἀντίθετον. Ἄς μὴ συγκινούμεθα ἀπὸ τὰ παχειὰ καὶ χορτάτα λόγια τοῦ ἰδιαιτέρου μας περιβάλλοντος, τὸ ὁποῖον δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι ὅλη ἡ Ἑλλὰς στρέφεται περὶ τὸ πρόσωπόν μας καὶ περὶ τὴν σκέψιν μας. Ὁ πολιτικὸς κόσμος εἶναι ἀνάγκη νὰ συνέλθῃ ἔστω καὶ τὴν 12ην ὥραν, νὰ ἀντικρούσῃ τὴν ὠμὴν πραγματικότητα, νὰ ἀναμετρήσῃ τὰς εὐθύνας του, νὰ παραμερίσῃ κάθε ἄλλην σκέψιν καὶ κάθε δικαιολογημένην ἢ ἀδικαιολόγητον φιλοδοξίαν καὶ νὰ κλείσῃ καὶ εἰς τὸ μυαλὸ καὶ εἰς τὴν ψυχήν του μονάχα τὴν Ἑλλάδα. Καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ καθῆκον αὐτὸ θὰ τὸ ἐπιτελέσῃ ὁ πολιτικὸς κόσμος· καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι, ἀσφαλῶς, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς θὰ ἀποφύγῃ τοὺς σημαντικοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι τὸν ἀπειλοῦν. (Χειροκροτήματα).

§76Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν πρόκειται, βέβαια, νὰ ἀπαντήσω εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κατελθόντος ἐκ τοῦ βήματος, διότι ἐγένετο πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως. Δὲν θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ἀφήσω ἀναπάντητον ἕν σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι ὑπῆρξεν ὑπὲρ τὸ δέον ἄδικος. Ἠθέλησε νὰ δημιουργήσῃ ἐντυπώσεις καὶ νὰ δημιουργήσῃ, τρόπον τινά, μίαν ἀντίθεσιν μεταξὺ τῆς Πρωτευούσης καὶ τῆς Ἐπαρχίας ἢ τοῦ χωριοῦ, ὅπως ἀρέσκεται νὰ λέγῃ. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ κάμω μίαν κατατόπισιν, διότι ὅσα ἀνεφέρθησαν, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικότητα. Δηλῶ πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐκ τοῦ προγράμματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὸ ὁποῖον συνίσταται ἀπὸ 100.000.000 δολλάρια καὶ ἕν καὶ ἥμισυ τρισεκατομμύρια δραχμῶν, σχεδὸν τὸ σύνολον διατίθεται διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Πέραν τούτου, ἡ Κυβέρνησις ἐχορήγησεν ὅπως ἀνήγγειλα, εἰς μίαν ραδιοφωνικήν μου ὁμιλίαν, 350 δισεκατομμύρια εἰς τοὺς Δήμους, διὰ νὰ γίνουν παραγωγικὰ ἔργα. Ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν Ἐθνικῶν πόρων ἀκόμη, ὁ Προϋπολογισμὸς τῶν Ὑπουργείων Γεωργίας, Δημοσίων Ἔργων καὶ Προνοίας, σχεδὸν τὸ σύνολον αὐτῶν τῶν πόρων, πηγαίνει εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ ὄχι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν. Ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ σημείου ἤθελα νὰ δώσω μίαν ἄμεσον ἀπάντησιν, διὰ νὰ μὴ δημιουργηθῇ καμμία ψευδὴς ἐντύπωσις εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸν λαόν.

§77Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ διότι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως προέβη εἰς αὐτὰς τὰς δηλώσεις καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἂν πεισθῶ ἐξ ἐπιχειρημάτων τῆς Κυβερνήσεως ἢ οἱουδήποτε ἄλλου συναδέλφου, ὅτι οἱ φόβοι μου εἶναι ὑπερβολικοί. Ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι εἶχον σκοπὸν νὰ δημιουργήσω ἐντυπώσεις. Δὲν εἶναι ἔργον μου αὐτό. Εἶμαι ἀνίκανος διὰ τοιούτου εἴδους ἔργα. Θὰ εἶμαι εὐτυχὴς ἂν τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴν ἁρμοδιότητα ἐπὶ τῶν διαφόρων τομέων τοὺς ὁποίους ἔθιξα, ἂν μὲ ἀριθμοὺς καὶ μὲ ἐπιχειρήματα ἀμβλύνουν, ἔστω καὶ κατ’ ἐλάχιστον ποσοστόν, τὴν σημασίαν τῶν ὅσων εἶπον, θὰ εἶμαι ἐγὼ ὁ πρῶτος ὁ ὁποῖος θὰ εὐχαριστηθῶ διὰ τοῦτο καὶ θὰ χειροκροτήσω.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐκ μέρους πολλῶν συναδέλφων ὑπεβλήθη πρότασις πρὸς γενίκευσιν τῆς συζητήσεως. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρότασιν;

§79ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουδούρη ἐγενικεύθη. Κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνεδριάσεως, ὑπεβλήθησαν, ὡς ἀνεκοινώθη, δύο προτάσεις νόμου, μία ἐκ μέρους τῶν τριῶν κομμάτων καὶ μία ἐκ μέρους βουλευτῶν τοῦ ΛΕΚ, περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν. Θὰ παραπεμφθοῦν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν, διότι ἐθεωρήθησαν ὡς ἐπείγουσαι. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν πενθήμερον προθεσμίαν διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐπ’ αὐτῶν, διὰ νὰ τὰς ἐπαναφέρωμεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν.

§81Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἐκλήθη ἡ Ἐπιτροπὴ δι’ αὔριον τὸ ἀπόγευμα.

§82ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν μᾶς διενεμήθη ἀπολύτως τίποτε.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ ἔχετε αὔριο τὸ πρωΐ.

§84Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ τὸ ἓν νομοσχέδιον κατετέθη ἐκ μέρους τριῶν κομμάτων, ἐξ ὧν τὸ ἓν κόμμα συμμετέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἐπειδὴ ὑπεβλήθη καὶ μία ἄλλη πρότασις ἐκ μέρους τοῦ Λ.Ε.Κ., θὰ ἐπρότεινα νὰ παραπεμφθοῦν ἀμφότερα εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ταχθῇ εἰς αὐτὴν μία πενθήμερος προθεσμία καὶ νὰ συζητηθοῦν κατόπιν ἑνιαίως ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ, ὅπως ταχθῇ πενθήμερος προθεσμία εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, εἰς ἣν θὰ παραπεμφθοῦν αἱ περὶ ὧν πρόκειται προτάσεις νόμων, διὰ τὴν παρ’ αὐτῆς ἐπεξεργασίαν τούτων ἑνιαίως καὶ ὑποβολὴν τῆς σχετικῆς ἐκθέσεώς της;

§86ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.45′ μ. μ.).