1951.04.02

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 70ὴ

Δευτέρα 2 Ἀπριλίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.55′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γεροκωστόπουλος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ζητεῖ τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως τοῦ ἐδαφίου δʹ τῆς παραγράφου 2 τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ὑπογραφὴν συμβάσεως περὶ ἀξιοποιήσεως τῶν λιγνιτῶν Πτολεμαΐδος», ὅπερ ἐκ παραδρομῆς δὲν περιελήφθη μὲ τὴν ὀρθὴν διατύπωσιν, ἥτις ἔχει οὕτω: δ) διὰ τὴν πληρωμὴν μερισμάτων καὶ τὴν ἀπόσβεσιν τῶν ἑταιρικῶν κεφαλαίων μέχρι ποσοστοῦ δι’ ἀμφότερα 10% ἐπὶ τοῦ καταβληθέντος κεφαλαίου ἐφ’ ὅσον αἱ πληρωμαὶ αὗται ἀφορῶσιν εἰς μετόχους μονίμως ἐγκατεστημένους ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν αἰτουμένην διόρθωσιν;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ περὶ οὗ πρόκειται νομοσχέδιον διορθοῦται ὡς ἀνωτέρω. Ὁ κ. Α. Σβῶλος μοὶ ἀπέστειλε τὴν κατωτέρω ἐπιστολὴν ἔχουσαν οὕτω: Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ΞΘʹ συνεδρίας, φέρομαι ὡς μὴ ψηφίσας ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Μανιαδάκη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ ἐκλέγειν κ.λ.π. τῶν γυναικῶν. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ τὸ πρακτικόν, διότι ἤμην παρὼν καὶ ἐψήφισα ὄχι.

Μετὰ τιμῆς

Α. ΣΒΩΛΟΣ

Βουλευτὴς Θεσσαλονίκης Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διορθώθησαν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς ἐπιστολάς: Αʹ. Τοῦ βουλευτοῦ Ροδόπης κ. Α. Μπαλτατζῆ, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: Πρὸς Τὸν Ἀξιότιμον Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα Ἐπειδὴ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου «περὶ ἀξιοποιήσεως τῶν λιγνιτῶν Πτολεμαΐδος» ὁμοῦ μετὰ τῶν λοιπῶν δύο συναδέλφων τῆς ἀγροτικῆς ὁμάδος ἀπουσίαζα εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, δὲν ἠδυνήθην νὰ λάβω μέρος εἰς τὴν ἐπ’ αὐτοῦ συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ. Ἐν τούτοις θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου ν’ ἀνακοινώσω μέσῳ ὑμῶν εἰς τὴν Βουλήν, τὴν πλήρη ἀντίθεσιν τῆς ἀγροτικῆς ὁμάδος πρὸς τὸν νόμον τοῦτον, τὸν ὁποῖον θεωροῦμεν ἐπιζήμιον διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

Μετὰ τιμῆς

ΑΛ. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ

Βουλευτὴς Ροδόπης Ἐν Ἀθήναις τῇ 2 Ἀπριλίου 1951 Βʹ. Τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Ν. Βέη. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Τὴν 10 Ἀπριλίου 1826 ἔπεσε τὸ Μεσολόγγι, τὸ προπύργιον τῆς Μεγάλης Ἐπαναστάσεως, ἡ πόλις ὅπου διὰ πρώτην καὶ ἴσως, ἀλλοίμονον, τελευταίαν φορὰν συνηγωνίσθη ὅλη ἡ Εὐρώπη διὰ τὴν Ἐλευθερίαν. Εἶναι ἀνέκαθεν συνήθεια ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ μετέχῃ τοῦ ἱεροῦ προσκυνήματος καθ’ ἑκάστην 10 Ἀπριλίου. Ὅθεν θελήσατε, Κύριε Πρόεδρε, νὰ συγκροτήσητε ἐξ ὅλων τῶν παρατάξεων τὰ μέλη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θ’ ἀντιπροσωπεύσωσι τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν προσεχῆ 10 Ἀπριλίου εἰς τὸ προσκύνημα τοῦ Μεσολογγίου.

Μετ’ ἐξόχου τιμῆς

ΝΙΚΟΣ Α. ΒΕΗΣ

Βουλευτὴς Ἀθηνῶν καὶ Γʹ. Τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Δ. Μπερδελῆ. Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Διὰ τοῦ κ. Προέδρου αὐτῆς. Ὁλόκληρος ὁ πεπολιτισμένος κόσμος, ὁ μαχόμενος ἐναντίον τῶν διασαλευτῶν τῆς εἰρήνης, ὁμιλεῖ ἀπὸ πολλῶν μηνῶν διὰ τὴν ἀνδρείαν καὶ τὰ κατορθώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐκστρατευτικοῦ σώματος εἰς τὴν Κορέαν. Δὲν γνωρίζω ποῖοι λόγοι μέχρι σήμερον ἐπέβαλλον ὥστε ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ νὰ μὴν ἀσχοληθῇ μὲ τὴν δρᾶσιν τῶν τέκνων τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν ἀπομεμακρυσμένην αὐτὴν χώραν. Προτείνω εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ὁρισθῇ ἀντιπροσωπεία ἐκ μελῶν της ἵνα, μεταβαίνουσα εἰς τὸ πεδίον τῶν μαχῶν τῆς χώρας ἐκείνης, μεταφέρῃ τὸν χαιρετισμόν, τὸν θαυμασμὸν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ ἔθνους πρὸς τοὺς συνεχιστὰς τῶν παραδόσεων τῶν τριακοσίων τοῦ Λεωνίδα. Παρακαλῶ ὅπως εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν συμπεριληφθῶ καὶ ἐγώ, μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως καὶ κατὰ τὴν ἐκεῖ παραμονήν μου ὑπηρετήσω καὶ ὡς ἰατρὸς τοῦ τάγματος. Ἀθῆναι τῇ 2–4–51

Μετὰ τιμῆς

Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ

Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεύς κ. Ι. Μποῦτος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Αἰτ)νίας κ. Γ. Σερπᾶνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πολυτέκνων Ματαράγκας, ζητούντων τροποποίησιν τοῦ 3ου ἄρθρου, τοῦ Ν. 1556)50 καὶ διατήρησιν εἰδικῶν ἐπιτροπῶν ἀπορίας πολυτέκνων. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ν. Βέης καταθέτει ἀναφορὰν 400 οἰκογενειῶν Ἀθηνῶν, διαμαρτυρομένων διὰ κατάργησιν ἐπιτροπῶν ἀπορίας καὶ παραπομπὴν εἰς Κέντρον Κοιν. Προνοίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀργ)νθίας κ. Γ. Γεώργας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ναυπλιέων, διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην μετάθεσιν τοῦ ἱστορικοῦ Ἐφετείου Ναυπλίου εἰς Τρίπολιν. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Ι. Ἀποστόλου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Λαγκαδᾶ, ζητοῦντος κατασκευὴν καὶ διαρρύθμισιν τῆς κεντρικῆς πλατείας, ἀνέγερσιν δημοτικῆς ἀγορᾶς, κατασκευὴν δημοτικοῦ ἐξοχικοῦ καφενείου καὶ δημοτικοῦ μεγάρου. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Ι. Ἀποστόλου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ διαφόρων ἄλλων ὀργανώσεων Λαγκαδᾶ, διαμαρτυρομένων δι’ ἄδικον ἀπόφασιν καταργήσεως τοῦ μονίμου ἰατρείου Λαγκαδᾶ. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ν. Βέης, δι’ ἀναφορᾶς του ζητεῖ ἐπαναφορὰν εἰς ἕδρας τοῦ Ἐφετείου Ναυπλίου εἰς Τρίπολιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Ι. Σπηλιωτόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Μακεδονίας ζητούντων ἀναστολὴν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 1317)49 ἐφ’ ᾧ χρόνῳ ἰσχύει ἐνοικιοστάσιον καὶ ἴσην μεταχείρισιν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν μὲ λοιποὺς μισθωτὰς κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργικῆς Ἑνώσεως Πατρῶν διαμαρτυρομένης διὰ τὴν γενομένην ἔξωσιν τῶν ὑπηρεσιῶν της ἐκ τοῦ οἰκήματος, εἰς τὸ ὁποῖον εἶχεν ἐγκατασταθῆ δυνάμει δ)γῆς τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Φουντουλάκης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς προσωρινῆς Ἐπιτροπῆς ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας τῶν Σ.Υ.Π. Ἡρακλείου ζητούσης νομιμοποίησιν παρὰ τοῦ Κράτους. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτ)δος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν παλαιοημερολογιτῶν Στυλίδος διαμαρτυρομένων διὰ συνεχιζομένην δίωξίν των. Οἱ βουλευταὶ Τρικάλων κ. κ. Ν. Ἔξαρχος καὶ Η. Παπαθανασιάδης καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου πολυτέκνων Τρικάλων διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ Α. Ν. 1556) 48 ὡς πρὸς τὴν μαθητικὴν εἰσφοράν. Οἱ βουλευταὶ Τρικάλων κ. κ. Ν. Ἔξαρχος κ. Η. Παπαθανασιάδης καταθέτουν ἀναφορὰς τῶν Γεωργικῶν Συν) σμῶν Τσιοτίου, Παναγίτσης καὶ Ζάρκου Τρικάλων ζητούντων αὔξησιν παρὰ Δημοσίου τῆς τιμῆς τοῦ σησαμίου εἰς δραχμὰς 6.500. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δασικοῦ Συν)σμοῦ Σμέρνης Σαχάρως καὶ ἀγροτῶν Ζάχας ζητούντων ταχεῖαν ἐπέκτασιν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ὀργανώσεως ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Φθιώτιδος πολέμου 1940–49 ζητούσης βάσει τοῦ Α.Ν. 1324)49 ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου των κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων χωρίου Ξυνιάδος Δομοκοῦ διαμαρτυρομένων διὰ τὴν διακοπὴν τῆς αὐτοστεγάσεως καὶ ζητούντων οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἀρξαμένων ἐργασιῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Φουντουλάκης καταθέτει ἀναφορὰν πληγέντων μικρεμπόρων πόλεως Ἡρακλείου Κρήτης ζητούντων ἄμεσον χορήγησιν δανείων πρὸς ἀνασυγκρότησιν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δ. Ἀλιπράντης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Ἐπιτροπῶν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Ἰδιοκτητῶν Πετρελαιοκινήτων Ἰστιοφόρων καὶ τῶν Ἀκτοπλοϊκῶν φορτηγῶν πλοίων (μότορσιπς) δι’ ἧς, ἀναφερόμενοι εἰς τὴν κρίσιμον περίοδον ἐκ τῆς πλήρους στασιμότητος τῆς κινήσεώς των ποὺ διέρχονται, ζητοῦν τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἀνεπιλύτων αἰτημάτων των καὶ κυρίως 1) τὴν αὔξησιν τοῦ ἰσχύοντος κρατικοῦ ναυτολογίου κατὰ 15(1%, 2) τὴν ὑπαγωγὴν ὅλων τῶν μεταφορῶν κρατικῶν ἐφοδίων εἰς τὴν ἐν Πειραιεῖ ἑδρεύουσαν Ἐπιτροπὴν ναυλώσεων, 3) τὴν ὑποχρεωτικὴν καθιέρωσιν τοῦ ὑπὸ τοῦ Ναυτικοῦ Ἐπιμελητηρίου συνταχθέντος νέου τύπου ναυλοσυμφώνου, 4) τὴν ἴσην φορολογικὴν μεταχείρισιν πρὸς τὰ ἄνω τῶν 500 κόρρων πλοῖα καὶ 5) τὴν συμμετοχὴν των εἰς τὰς κατὰ τόπους ἐπιτροπὰς κρίσεως ἐλλειμμάτων τῶν κρατικῶν ἐφοδίων. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἀναπήρων Πολέμου καὶ Θυμάτων Κρήτης ζητεῖ ἄμεσον ἵδρυσιν Ὑπουργείου ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου, αὔξησιν τῶν συντάξεων κατὰ 30%, ἄμεσον καὶ πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 1487]50, τροποποίησιν τοῦ νόμου 751 κλπ. Τὰ Συνδικάτα Φωταερίου Ἀθηνῶν ζητοῦν ἄμεσον ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ δημοτικῆς ἐπιχειρήσεως φωταερίου. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Πατρῶν ζητεῖ ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Σώματος Ἀγροφυλακῆς. Οἱ κάτοικοι τέως Δήμου Ἐλευσῖνος διαμαρτύρονται διὰ μὴ χορήγησιν τροφίμων εἰς Κοινότητα τέως Δήμου Ἐλευσῖνος παρὰ τοῦ Κέντρου Ἐφοδιασμοῦ Τριπόλεως. Οἱ καταστηματάρχαι καταστήματος Σίδνεϋ Νοὲλ ἐπὶ τῆς ὁδοῦ Τσῶρτσιλ καὶ Ἀμερικῆς διαμαρτύρονται διὰ τὴν συνεχιζομένην ἐπίταξιν τοῦ μεγαλυτέρου μέρους τοῦ καταστήματός των καὶ ζητοῦν ἄμεσον λύσιν ἐπιτάξεως. Τὸ Σωματεῖον Πρατηριούχων Καυσίμων Ὑλῶν Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην καταστρατήγησιν προστασίας λιγνιτῶν καὶ δασικῶν προϊόντων. Ἡ Πανελλήνιος Συνομοσπονδία Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Ἀθηνῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν γενομένην ἔξωσιν ὑπηρεσιῶν ἐκ τοῦ οἰκήματος Ἀδελφῶν Λαμπροπούλου εἰς τὸ ὁποῖον εἶχον ἐγκατασταθῆ δυνάμει Δ)γῆς τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν κλπ. Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Ζάχας ζητοῦν ταχεῖαν ἐπέκτασιν κοινωνικῶν ἀσφαλίσεων καὶ εἰς τοὺς ἀγρότας. Ἡ Ἕνωσις Ἐμπορικῶν Συλλόγων Ἑλλάδος, ζητεῖ πιστοδότησιν τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, ἐνίσχυσιν τοῦ ἐμπορίου κατὰ τὸ σχῆμα τὸ ἐφαρμοζόμενον εἰς τὴν πιστοδότησιν τῆς βιομηχανίας κλπ. Τὸ Πανελλήνιον Καπνοπαραγωγικὸν Συνέδριον τῆς 18–21 Μαρτίου 1951 ὑποβάλλει ψήφισμα, δι’ οὗ ζητεῖ λῆψιν ὅλων τῶν ἐπιβεβλημένων μέτρων διὰ τὴν προώθησιν τῶν καπνικῶν των ἐξαγωγῶν, μὴ περιορισμὸν τῆς καπνοκαλλιεργείας, ἀναθεώρησιν τῆς τιμῆς ἀσφαλείας καὶ τὸν καθορισμὸν αὐτῆς βάσει τοῦ τιμαρίθμου κλπ. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ. κ. βουλευτῶν. Ι. Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἐπὶ ἐρωτήσεως ὑπ’ ἀριθ. 216 τοῦ βουλευτοῦ Κερκύρας κ. Γ. Λύχνου. Ἐπὶ ὑπ’ ἀριθ. 216 ἐρωτήματος βουλευτοῦ Κερκύρας κ. Λύχνου, γνωρίζομεν ὅτι ἡ τιμὴ πωλήσεως τῶν πετρελαιοειδῶν καθορίζεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου ἄνευ ἀναμίξεως τοῦ ἡμετέρου Ὑπουργείου. Σχετικὴ αἴτησις Βιομηχανικοῦ καὶ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κερκύρας ἥτις ὑπεβλήθη ἡμῖν, διεβιβάσθη εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον Ἐμπορίου πρὸς ἐξέτασιν.

Ὁ Ὑπουργὸς Βιομηχανίας

Λ. ΜΑΚΚΑΣ

ΙΙ. Τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Αἰτωλοακαρνανίας κ. Α. Παπαθανάση. Θέμα: Γεφύρωσις Ἀχελώου παρὰ Κατοχὴν καὶ Γουριάν. Ἐπὶ ὑπ’ ἀριθ. 192 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Αἰτωλοακαρνανίας κ. Ἀθ. Παπαθανάση ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι κατόπιν τοῦ σοβαρωτάτου περιορισμοῦ τοῦ προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως ὁδοποιΐας οὐδ’ ἐλαχίστη ἀτυχῶς ὑπάρχει διαθέσιμος πίστωσις διὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ ἔργου τῆς κατασκευῆς τῶν ἐν ἐπικεφαλίδι γεφυρῶν. Τὰ σημερινὰ κονδύλια τοῦ ἐν λόγῳ προγράμματος δὲν ἐξαρκοῦν οὐδὲ κἂν πρὸς πλήρη ἀποκατάστασιν τῶν ἐκ τοῦ πολέμου, τοῦ συμμοριτισμοῦ ἢ ἄλλων αἰτίων καταστραφεισῶν γεφυρῶν, πλεῖσται τῶν ὁποίων κατάκεινται εἰσέτι εἰς ἐρείπια. Ἀθῆναι τῇ 19 Μαρτίου 1951.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΖΕΡΒΑΣ

Ἡ Διαρκὴς ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς Ἐπιτροπὴ καταθέτει πρότασιν «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς». Οἱ κ.κ. Γ. Μόδης (Ὑφυπουργὸς Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας) καὶ Γ. Μαῦρος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1510)50 «περὶ λειτουργίας Κτηνιατρικῆς Σχολῆς παρὰ τῷ Πανεπιστημίῳ Θεσσαλονίκης κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως Ἐφετείου Ἀρχιπελάγους». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1400)1950» περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τοὺς στρατιωτικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς διὰ τὰς διακεκριμένας πράξεις», 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 517] 1948 «περὶ ἰθαγενείας τῶν κατοίκων τῆς Δωδεκανήσου ἢ ἐκ ταύτης καταγομένων», 3) «περὶ πληρώσεως τῆς θέσεως τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἱστορικοῦ Ἀρχείου Κρήτης» καὶ 4) «περὶ παραχωρήσεως δωρεὰν πρὸς τὸ Ι.Κ.Α. τοῦ οἰκοπέδου ἐφ’ οὗ εὕρηται ἀνεγειρόμενον τὸ Δημοτικὸν Νοσοκομεῖον Καβάλας «ὁ Εὐαγγελισμός», ὡς καὶ τοῦ λοιποῦ χώρου τούτου, καὶ καταργήσεως τοῦ Νομικοῦ προσώπου τοῦ ὡς ἄνω Δημοτικοῦ Ἀγαθοεργοῦ Ἱδρύματος». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταβολῆς τῆς μισθοδοσίας τῶν ἐπὶ ὀργανικῷ βαθμῷ καὶ μισθῷ ὑπαλλήλων τῶν Ἐθνικῶν Ἱδρυμάτων Προνοίας ἐκ τῶν Δημοσίων Ταμείων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης, Σ. Πολυζωγόπουλος, Π. Μουτζουρίδης, Γ. Γρηγορίου, Ν. Μπουραντᾶς, Μ, Χλουβεράκης, Γ. Φουντουλάκης καὶ Γ. Μπουρδάρας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1104)49 Ν.Δ. «περὶ ἀπονομῆς ἠθικῶν ἀμοιβῶν εἰς τὰς Ἐθνικὰς Ἀνταρτικὰς ὁμάδας καὶ Ἐθνικὰς Ὀργανώσεις». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μουτζουρίδης, Δ. Θεοχαρίδης καὶ Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1623)51 «περὶ ἀναστολῆς διώξεως ἀδικημάτων τινῶν, προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων καὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῶν ποινικῶν Κωδίκων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Γρηγορίου, Γ. Μπουρδάρας καὶ Γ. Βασιλειάδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτικῶν διατάξεων ἀφορωσῶν ἀποκατασταθέντας βαθμοφόρους τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ τῆς Β. Ἀεροπορίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Καραπιπέρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1557)50 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Ἀλιπράντης, Ε. Παπαδόγιαννης, Π. Πολυχρονιάδης, Π. Μουτζουρίδης, Β. Στεφανόπουλος κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ πληρώσεως τῆς θέσεως τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Ἱστορικοῦ Ἀρχείου Κρήτης». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Γρηγορίου, Α. Μακέδος, Ι. Σπηλιωτόπουλος, Δ. Μπερδελῆς, Μ. Βολουδάκης καὶ Δ. Μπαρμπαλιᾶς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1327)49 Α.Ν. «περὶ τροποποιήσεως, συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 320)47 Ν.Δ. «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀνθυπομοιράρχων. Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μαρῆς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ Α.Ν. 28)44, ὡς οὗτος αὐθεντικῶς ἡρμηνεύθη διὰ τοῦ ἄρθρου μόνου τοῦ Α.Ν. 866)46». Ὁ βουλευτὴς κ. Τ. Πάρρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῆς νομοθεσίας προστασίας ἀπολυομένων τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ λαβόντων μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν συμμοριτῶν».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑφυπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης ἔχει τὸν λόγον.

§8Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν γενομένην πρὸ ἑνὸς περίπου μηνὸς συζήτησιν τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων τῶν συναδέλφων κ.κ. Μαντᾶ, Παπασπύρου καὶ Μπερδελῆ διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν 2.500 στρεμμάτων καλλιεργησίμου γῆς εἰς τὴν περιοχὴν Μενιδίου, ὑπεσχέθην ὅτι θὰ διαβιβάσω εἰς τὸ Γ.Ε.Σ. ἀντίτυπον τῶν πρακτικῶν διὰ νὰ ἴδωσι τὰς ἀναπτυχθείσας ἐνταῦθα ἀντιλήψεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν ἐκείνων. Πράγματι τὸ διεβίβασα, ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθην μόνον εἰς αὐτό. Ἐνημέρωσα τὸ Ἐπιτελεῖον διὰ τὴν εὐμενῆν ὑποδοχήν, τῆς ὁποίας ἔτυχε τὸ ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς αἴτημα τῶν κατοίκων Μενιδίου διὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως αὐτῆς. Εὑρίσκομαι σήμερον εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι σήμερον αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Γ.Ε.Σ. μοῦ προσεκόμισαν ἕνα ἔγγραφον, πρῶτον περὶ ἄρσεως τῆς ἐπιτάξεως καὶ δεύτερον περὶ ἄρσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Τοιουτοτρόπως δὲ θὰ δοθῶσιν ἐκ νέου εἰς τὴν καλλιέργειαν τὰ 2.500 στρέμματα γῆς, αἱ δὲ ἀποθῆκαι θά ἀνεγερθῶσιν ὀλίγον βορειότερον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ

ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Χ. Ρῖζος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Ἄρτης–Φιλιππιάδος ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Δημοσίων Ἔργων σχετικῶς μὲ τὴν κατασκευὴν ἔργων εἰς τὸν Ἄραχθον κ.λ.π.

§10Χ. ΡΙΖΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁ ποταμὸς Ἄραχθος διὰ τῶν πλημμυρῶν του ἐπέφερε μεγάλας καταστροφὰς εἰς τὴν πέριξ ἀγροτικὴν περιφέρειαν διότι ἐκ τῶν πλημμυρῶν τοῦ ποταμοῦ ἔχει καταστραφῆ τελείως ἡ παραγωγὴ ἰδίως οἱ πορτοκαλεῶνες, ὅπως ἐπίσης ἔχει ζημιώσει ἀφάνταστα καὶ τὰ κατῳκημένα χωρία. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως καταβάλῃ προσπάθειαν πρὸς ἀποφυγὴν τῶν καταστροφῶν αὐτῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλκάνης ἔχει τὸν λόγον.

§12Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἕνωσις συνεταιρισμῶν Ἄρτης ζητεῖ τὴν ἄμεσον κατασκευὴν τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ Ἀράχθου πρὸς ἀποσόβησιν πλημμυρῶν τῆς γεωργικῆς ἐκτάσεως ἡ ὁποία εἶναι φυτευμένη καὶ καλλιεργημένη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς καταγόμενος ἐκ τῆς περιοχῆς ἐκείνης γνωρίζει ἄριστα τὸ θέμα, ἀλλὰ συνέβησαν ἐσχάτως πλήμμυραι τοιαῦται αἱ ὁποῖαι ἐπέφερον κολοσσιαίας ζημίας εἰς τὴν γεωργικὴν παραγωγήν. Ἐπίκεινται ἀκόμη μεγαλύτεραι καταστροφαὶ ἐκ τῶν πλημμυρῶν καὶ τοῦ ἐκχειλίσματος τὸ ὁποῖον ἔχει ὑποστῆ ὁ ποταμὸς Ἄραχθος. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ κατάστασις αὐτή, εἶναι βέβαιον, ὅτι θὰ καταστραφῇ ὅλη ἡ γεωργικὴ ἔκτασις καὶ ὡρισμένοι ἀγρόται θὰ εὑρεθοῦν στὸ δρόμο. Λάβετε ἀκόμη ὑπ’ ὄψει σας τοῦτο, ὅτι τὰ μόνιμα ἀποξηραντικὰ ἔργα θὰ χρονίσουν. Μέχρις ὅτου γίνουν τὰ ἔργα θὰ ἐπιτελεσθοῦν καταστροφαὶ τεράστιαι. Συνεπῶς καὶ τὸ φράγμα καὶ τὰ ἔργα, θὰ εἶναι πλέον μάταια. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἔχει πολὺ μεγαλύτερον ἐνδιαφέρον ἀπὸ μένα, ἀλλὰ λόγῳ τοῦ ὅτι ἔχει τεραστίας ἀσχολίας, θὰ παρεκάλουν νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἐκτελέσεως προσωρινῶν μέτρων προστατευτικῶν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον.

§14Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, καὶ ὁ χείμαρρος Ἀμφώτας τῆς ἄνω Μεσσηνίας καταστρέφει καθ’ ἕκαστον ἔτος 2.000 στρέμματα. Τὰ ἔξοδα τῆς διοχετεύσεως τῆς κοίτης τοῦ ποταμοῦ εἶναι ἐλάχιστα, ὑπάρχει δὲ μελέτη περὶ τούτου, τοῦ μηχανικοῦ Ἀλληγοῦ καὶ θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ λύσητε τὸ ζήτημα, διότι αἱ δαπάναι τῆς διοχετεύσεως τῆς κοίτης εἶναι ἐλάχιστοι, εἶναι δὲ θλιβερὸν τὸ φαινόμενον νὰ καταστρέφωνται 2.000 στρέμματα ἀπὸ τὰ ἐκχειλίζοντα ὕδατα. Ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἄλλοτε εἶχε γίνει λόγος καὶ ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ δυστυχῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς ἀπήντησεν, ὅτι θὰ φροντίσῃ, ἀλλὰ δυστυχῶς μέχρι σήμερον δὲν εἴχομεν τίποτε.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Καζαντζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§16Ε. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ διὰ τὸ ἐπεῖγον τοῦ ἔργου αὐτοῦ, διότι ἂν δὲν ληφθῇ πρόνοια ἐπείγουσα, θὰ εἶναι πολὺ μεγάλη ἡ καταστροφή. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, πρέπει νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ὁριστικοῦ ἀντιπλημμυρικοῦ φράγματος τῆς Ἄρτης.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων ἔχει τὸν λόγον.

§18Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Αὐτὸ γίνεται κάθε χρόνο, ὅπως θὰ ξέρῃ ὁ ἀγαπητὸς κ. Ρῖζος. Ἀτυχῶς αὐτὴ ἡ δουλειὰ γίνεται. Ρίπτομεν λεπτὰ διὰ προσωρινὰ ἔργα, ἔρχεται ἡ κατεβασιὰ τοῦ Ἀράχθου καὶ τὰ χαλάει. Ἤδη ἔχομε χωρήσει στὸ ζήτημα τῆς κατασκευῆς τοῦ φράγματος. Ἐλπίζω ἐντὸς τοῦ Μαΐου νὰ ἀρχίσῃ τὸ ἔργον.

§19Χ. ΡΙΖΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ θερμῶς διὰ τὴν δήλωσίν σας ταύτην, διότι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον θὰ ἐκτελεσθῇ θὰ εἶναι μεγίστης σημασίας.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν μικροκαταθετῶν.

§21Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τρεῖς διάδικοι κυβερνητικαὶ πράξεις διαφόρων Κυβερνήσεων ἔχουν πλήξει δεινῶς τὴν πίστιν τῶν πολιτῶν πρὸς τὸ Κράτος ὥστε ἡ σήμερον ὑφισταμένη κατάστασις νὰ ἔχῃ ἕνα στήριγμα καὶ ἐπὶ τῶν κυβερνητικῶν ἐκείνων πράξεων. Εἶναι αἱ κυβερνητικαὶ ἐκεῖναι πράξεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἔτυχον τῆς εὐνοίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Εἶναι πράξεις αὐτάρκεις, εἶναι πράξεις αὐθαίρετοι διότι ὡς προεῖπον, δὲν ἔτυχον τῆς ψήφου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Αἱ κυβερνητικαὶ αὗται πράξεις εἶναι γνωσταί. Θὰ σᾶς τὶς ἀναφέρω. Εἶναι ὁ ὑπ’ ἀριθμὸν 18 νόμος τοῦ 1944 ὁ ὁποῖος ὡς εἶναι γνωστόν, ἔσβησεν ὅλα τὰ χρέη καὶ τῶν πολιτῶν μεταξύ των καὶ τοῦ Κράτους καὶ τῶν Τραπεζῶν πρὸς τοὺς μικροὺς καταθέτας, τοὺς βιοπαλαιστάς, τοὺς ὁμολογιούχους κλπ. Ἡ δευτέρα πρᾶξις εἶναι ὁ Α.Ν. 1323 «περὶ ἀκυρώσεως ἀγοραπωλησιῶν» ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἀνέτρεψεν ἐκ βάθρων τὴν θεμελιώδη διάταξιν τοῦ Συντάγματος καὶ ἄλλας διατάξεις τῶν ἰσχυόντων νόμων. Εἶναι ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἦλθεν εἰς ἀντίθεσιν πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ποὺ λέγει ὅτι, οὐδεὶς ἀποστερεῖται τῆς περιουσίας αὑτοῦ εἰμὴ διὰ προφανῆ ὠφέλειαν καὶ ἄφευκτον ἀνάγκην. Καὶ ἀνέτρεψε τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ἡ κυριότης τῶν ἀκινήτων μεταβιβάζεται μόνον διὰ συμβολαιογραφικοῦ ἐγγράφου ἢ μεταγραφῆς. Εἶναι δυνατὸν κατόπιν τούτου νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρὸς τὸ Κράτος; Εἶναι καὶ μία ἄλλη πρᾶξις τὸ ΚΗ ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου παρέχονται διευκολύνσεις εἰς τοὺς ἀνοικοδομοῦντας καὶ ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις μὲ ἕνα διάταγμα καὶ ἀνατρέπει ἄρδην τὰς διατάξεις αὐτοῦ. Ἔχομεν λοιπὸν 3 πράξεις δι’ ὧν ἀναιροῦνται νόμοι καὶ αἵτινες κλονίζουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ πρὸς τὸ Κράτος. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῶν μικροκαταθετῶν. Καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον εἶχε δηλωθῆ ὅτι θὰ ἐλαμβάνετο μέριμνα ὑπὲρ τῶν μικροκαταθετῶν καὶ ἐπληροφορήθημεν μάλιστα ὅτι κατηρτίσθη μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐμελετοῦσε τὸ ζήτημα αὐτό. Δυστυχῶς ὅμως μέχρι σήμερον οὐδεμία ἀπόφασις ἐλήφθη καὶ οὔτε γνωρίζομεν ποὺ εὑρίσκεται τὸ ζήτημα. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς δηλώσουν τί σκέπτονται διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν μικροκαταθετῶν. Θὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ναὶ ἢ ὄχι καὶ πότε; Ἐπίσης ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν ἂν θὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ ὁμολογιοῦχοι. Καὶ οἱ ὁμολογιοῦχοι εἶναι τάξις πτωχῶν βιοπαλαιστῶν, οἵτινες πρέπει νὰ ἱκανοποιηθοῦν. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος καὶ προεκλογικῶς εἶχεν ὑποσχεθῆ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἶχεν εἴπει εἰς τοὺς φίλους του ὅτι θὰ μελετήσῃ καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ὁμολογιούχων.

§22Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν μικροκαταθετῶν ἦτο θέμα τὸ ὁποῖον περιελαμβάνετο σχεδὸν εἰς ὅλα τὰ προγράμματα τῶν κομμάτων κατὰ τὰς παρελθούσας ἐκλογὰς καὶ ἡ Κυβέρνησις συνεπὴς πρὸς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλθη προεκλογικῶς, ἅμα τῷ σχηματισμῷ της, κατήρτισεν ἐπιτροπὴν ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ τότε Ὑφυπουργοῦ κ. Γιαννοπούλου διὰ τὴν μελέτην τοῦ θέματος. Ἡ ἐπιτροπὴ κατέληξεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα καὶ ἐπρόκειτο νὰ τεθῇ εἰς ἐφαρμογὴν νόμος διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπεζημιοῦντο μόνον οἱ μικροκαταθέται, δυστυχῶς ὅμως οἱ οἰκονομικοὶ σύμβουλοι τῆς Κυβερνήσεως εἶπον ὅτι δὲν θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φέρῃ ἀναταραχὴν εἰς τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας. Ἑπομένως, διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠμποροῦσε νὰ προωθηθῇ τὸ ζήτημα ἐὰν ἦτο σχεδὸν περαιωμένη ἡ μελέτη αὐτή.

§23Α. ΣΒΩΛΟΣ. Τὸ γεγονὸς ὅτι εἶχε καταρτισθῆ ἐπιτροπὴ εἶναι γνωστὸν ἀπὸ μακροῦ χρόνου, δυστυχῶς ἡ ἐπιτροπὴ δὲν προὐχώρησεν. Ἐπίσης ἦτο γνωστὴ ἡ ἄποψις ἀπὸ δημοσιογραφικὰς πληροφορίας, ὅτι ὑπῆρξεν ἀντίρρησις διὰ τὴν φορολογίαν τῶν ὠφεληθέντων ἐκ τοῦ πληθωρισμοῦ. Ἡ ἄποψις ὅμως αὕτη τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς εἶναι ἀβάσιμος. Δὲν πρόκειται ἐκ τῆς φορολογίας ταύτης νὰ εἰσαχθῇ ἔσοδον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, διότι ἐὰν ἐτίθετο αὐτὴ ἡ φορολογία, τὸ προϊόν της θὰ ἐχρησιμοποιεῖτο μόνον διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ζημιωθέντων ἐκ τοῦ πληθωρισμοῦ. Ἐφ’ ὅσον ὅλα τὰ κόμματα εἶχον ὑποσχεθῆ προεκλογικῶς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀδικίας, θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν μέτρα ὥστε νὰ ἀποζημιωθοῦν οἱ ζημιωθέντες ἐκ τοῦ πληθωρισμοῦ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§25Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιθέτως πρὸς τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Σβώλου, θὰ παρεκάλουν νὰ γίνῃ γνωστὴ ἡ μελέτη εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἐκ τοῦ τρόπου τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ τῆς ἐγκρίσεως τῶν πόρων, νομίζω, ὅτι θὰ κριθῇ ἐὰν εἶναι βάσιμος ἡ ἀντίληψις τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν, ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὠφελήθησαν πρέπει νὰ ἀποζημιώσουν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐζημιώθησαν. Ἀλλ’ εἶναι τόσον πολύπλοκος ὁ τρόπος τῆς ἀποζημιώσεως, ὥστε ἠμποροῦν νὰ ὑπάρξουν βασικαὶ ἀντιρρήσεις.

§26Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Νομίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι δὲν εἶσθε καλὰ πληροφορημένος, διατί ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο νὰ ἀποζημιωθοῦν δὲν θὰ ἦτο βεβαίως εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλ’ εἰς βάρος ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὠφελήθησαν.

§27Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Συγκοινωνίας). Προβλέπεται μία δωδεκαετία, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ πληρώνουν κατ’ ἔτος ἕνα ὡρισμένον ποσὸν οἱ ἐπωφεληθέντες, ὥστε νὰ ἀποζημιωθοῦν ἐν μέρει τοὐλάχιστον οἱ μικροκαταθέται. Πληροφορῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχει σήμερον ἡ εἴδησις, ὅτι διὰ τῆς ἐκποιήσεως τῆς περιουσίας αὐτῆς ὑπολογίζεται ὅτι θὰ ἐξευρεθῇ ἓν ποσὸν 2.000.000.000 δραχ. διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀποκατασταθοῦν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διασύρουν τὴν ὑπόληψιν τοῦ Κράτους, καὶ οἱ ὁποῖοι ἔπληξαν ἐκ βάθρων τὴν πίστιν τῆς Ἑλλάδος. Τὸ ποσὸν τῶν 2.000.000.000 δραχ. εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκὲς καὶ ἀνάξιον λόγου διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν δαπάνην, ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν ἀποζημίωσιν. Ὁ τρόπος ἀντιμετωπίσεως τοῦ ζητήματος ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς ὑπάρχοντος ἤδη νόμου, ὁ ὁποῖος προβλέπει τὸν τρόπον ἀποζημιώσεως τῶν μικροκαταθετῶν. Καί, ἐπὶ τῇ βάσει τούτου προεχωρήσαμεν εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ σχετικοῦ διατάγματος. Ἡ ἀντίρρησις, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ὑπῆρξεν εἰς τὸν τρόπον τῆς ἀποζημιώσεως, ἀλλ’ ἐὰν εἶναι κατάλληλος ἡ στιγμὴ νὰ ἀναβιώσουν αἱ μικροκαταθέσεις καὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ νόμος ὁ ὁποῖος ἐθεσπίσθη ἐπὶ Κυβερνήσεως Σοφούλη. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι τὸ διάταγμα τὸ σχετικὸν εὑρίσκεται ἐν πλήρει καταρτίσει.

§28Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Παρακαλῶ νὰ πληροφορήσητε ἐὰν πρόκειται νὰ ἀποζημιωθοῦν καὶ οἱ κάτοχοι ὁμολογιῶν.

§29Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Πρόκειται περὶ τῆς αὐτῆς περιπτώσεως.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Λαντζούνης ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν σχετικῶς μὲ τὴν χορήγησιν ἐπαγγελματικῶν δανείων εἰς τὴν περιφέρειαν Μεσσηνίας.

§31Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Μᾶς ἐκοινοποιήθη ἓν ἔγγραφον τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ ὁποίου ἐχορηγοῦντο 2.500.000.000 δραχ. εἰς τοὺς νομοὺς Ρεθύμνης καὶ ἕτερα ποσὰ εἰς Ἡράκλειον ὡς δάνειον διὰ τοὺς πληγέντας ἐπαγγελματοβιοτέχνας, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ προτιμηθοῦν τὰ μέρη ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπλήγησαν περισσότερον. Εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ περισσότερον πληγέντα μέρη εἶναι τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας καὶ συγκεκριμένως ἡ κωμόπολις Μελιγαλᾶ, ἡ Καλαμάτα, Διαβολίβανον, Γαργαλιάνοι. Νομίζω λοιπόν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ προτιμηθοῦν τὰ μέρη αὐτὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον ἐνίσχυσίν των διὰ παροχῆς δανείου, πρῶτον εἰς τοὺς πληγέντας ἐπαγγελματίας τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας.

§32Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε συνάδελφε, τὸ θέμα τοῦτο νομίζω, ὅτι ἔρχεται διὰ τρίτην φορὰν πρὸς συζήτησιν. Κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶχε τὴν εὐκαιρίαν νὰ δώσῃ μίαν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ ἑπομένως, οὐδὲν ἔχω νὰ ἐπαναλάβω. Τὰ δάνεια αὐτὰ ἐδόθησαν ὄχι μόνον εἰς τὴν Κρήτην, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος ἐπὶ τῇ βάσει ἀποφάσεων τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως λόγῳ τῶν πληθωρικῶν φαινομένων καὶ τῆς ἀκολουθουμένης πιστωτικῆς πολιτικῆς ἐσταμάτησεν ἡ χορήγησις δανείων. Πρόκειται περὶ ἀποφάσεων, αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ὅτε ὑπῆρχε μεγαλυτέρα εὐχέρεια χορηγήσεως δανείων. Τὸ νὰ ἐπαναλαμβάνετε, ὅτι ἡ Κρήτη ἐνισχύεται περισσότερον, νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἀνακρίβειαν ἀσχέτως τοῦ ὅτι καὶ ἡ Κρήτη εἶναι μία ἀπὸ τὰς περιφερείας τῆς Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν ἀπὸ τὸν πόλεμον καὶ ἔχει ἴσα δικαιώματα μὲ τὰς ἄλλα περιφερείας τῆς χώρας. Θέλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐλπίζει, ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ συνεχίσῃ τὴν χορήγησιν τῶν δανείων λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν της τὰς ὑποβαλλομένας αἰτήσεις. Τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ μελετᾷ τὸ θέμα διὰ νὰ καταρτίσῃ μίαν σειρὰν προτεραιότητος ἀναλόγως τῶν ζημιῶν τὰς ὁποίας ὑπέστησαν αἱ πληγεῖσαι περιφέρειαι ὥστε ἐφεξῆς νὰ παύσῃ νὰ δημιουργῆται τὸ παράπονον, ὅτι μία περιφέρεια ἠδικήθη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς.

§33Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Ἐὰν ἐφηρμόζετο μὲ τὴν σειρὰν τὴν ὁποίαν ὁμιλεῖτε, δὲν θὰ ἐδημιουργοῦντο παράπονα. Διότι ἡ Μεσσηνία τότε θὰ ἤρχετο πρώτη εἰς τὴν χορήγησιν, διότι εἶναι ὁ περισσότερον πληγεὶς Νομός. Εἶναι γνωσταὶ αἱ ὑλικαὶ καταστροφαὶ τὰς ὁποίας ὑπέστη. Δὲν ἔχω κανένα λόγον νὰ εἴπω, διατί ἐπροτιμήθη τὸ Ἡράκλειον Κρήτης· οὐδέποτε ἔκαμον τοιαύτην σκέψιν, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον λέγω, ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ ὁ Νομὸς Μεσσηνίας νὰ προτιμηθῇ εἰς τὴν παροχὴν δανείου τῶν πληγέντων.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπεντζάρης ἔχει τὴν λόγον ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Προνοίας καὶ Ὑφυπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ σχετικῶς μὲ τὰς ἰαματικὰς πηγὰς Κυλλήνης.

§35Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γεγονός, ὅτι μὲ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς Ἑλλάδος ἔφθασε καὶ ἡ οἰκονομικὴ βοήθεια. Ἡ οἰκονομικὴ βοήθεια ἔφθασε διὰ τὴν ἐπούλωσιν τῶν πληγῶν τοῦ πολέμου, διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐρειπίων, διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων ἐπιβιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ ἐνῷ εἶναι γεγονός, ὅτι πολλὰ ποσὰ διετέθησαν δι’ ἔργα μερικωτέρας σημασίας, ἐν τούτοις, δι’ ἄλλα ἔργα, τὰ ὁποῖα συγκινοῦν καὶ ἀφοροῦν, ὄχι μόνον ἕνα Νομόν, ἀλλὰ συγκινοῦν καὶ ἀφοροῦν τὸ Πανελλήνιον καὶ τὸ διεθνές, ἐν τούτοις ἔργα τοιαῦτα, ὁμολογῶ, ὅτι παντελῶς ἠγνοήθησαν. Αὐτὸ τὸ λέγω διὰ τὰς λουτροπηγὰς Κυλλήνης, τὰς ὁποίας ἀφορᾷ ἡ ἐρώτησις. Αἱ λουτροπηγαὶ αὐταὶ εἶναι μοναδικαὶ εἰς τὸ εἶδος των ἐν τῇ θεραπείᾳ τῶν στηθικῶν νόσων. Αἱ λουτροπηγαὶ αὐταὶ σήμερον κεῖνται εἰς ἐρείπεια ἀπὸ τὴν μακροχρόνιον περίοδον τῆς κατοχῆς καὶ ἐν τούτοις ἔχουν ἀγνοηθῆ παντελῶς μέχρι σήμερον. Δυσφορία καὶ βαρυθυμία συνέχει τὸ Πανελλήνιον διὰ τὴν ἀπροθυμίαν, ἡ ὁποία ἔχει ἐπιδειχθῆ καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ χρονικὸν διάστημα ἐπὶ ἑνὸς τόσον ζωτικωτάτου ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ἰαματικῶν πηγῶν τῆς Κυλλήνης, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρουν τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὸ διεθνές. Θέλομεν νὰ πληροφορηθῶμεν τὰς σκέψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι εὔλογον νὰ πληροφορηθῇ τὰς σκέψεις αὐτὰς ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος τόσον συγκινεῖται διὰ τὰς ἰαματικὰς πηγὰς τῆς Κυλλήνης.

§36Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Κυρίως ἁρμόδιος εἶναι ὁ Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ. Ἐξ ἐνδιαφέροντος πρὸς τὸ θέμα, εἶχον ζητήσει καὶ ἐγὼ ἐπανειλημμένως πληροφορίας. Μοῦ ἐδόθησαν αἱ ἑξῆς πληροφορίαι: Ὅτι πρὸ τριετίας εἶχε γίνει κάποιος διαγωνισμός, ὁ ὁποῖος καὶ ἀπέτυχεν. Ἐν τῷ μεταξὺ αἱ προσφοραὶ δὲν προήρχοντο ἀπὸ σοβαροὺς οἴκους. Μελετᾶται τώρα μία νέα δημοπρασία, ἀλλ’ εἰς τὴν περίπτωσιν, ποὺ αὐτὴ δὲν θὰ ἐπιτύχῃ, ὁ Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ εἶναι ἕτοιμος νὰ διαθέσῃ περὶ τὰ 500.000.000 νὰ γίνουν ὡρισμέναι ἐπισκευαὶ καὶ ἀνακαίνισις τῶν λουτρῶν, ὥστε νὰ ἠμπορέσουν νὰ λειτουργήσουν ἐφέτος. Αὐταὶ εἶναι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας μοῦ ἔδωσεν ὑπευθύνως ὁ Ὀργανισμὸς Τουρισμοῦ.

§37Ζ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐπὶ χρόνια ἀκούομεν ὅτι τὸ ζήτημα μελετᾶται, ἀλλὰ θέλω νὰ ἐρωτήσω τὶ εἴδους ἀνακαίνισις θὰ γίνῃ μὲ 600 ἑκατομ., τὰ πάντα εἶναι κατεστραμμένα.

§38Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Μὲ 600 ἑκατομ., νομίζω ὅτι θὰ ἠμπορέσῃ νὰ κάμῃ ἀνακαίνισιν τῶν λουτρῶν.

§39Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΡΗΣ. Εἶναι ἀμέσως προσωριναὶ αἱ λύσεις αὐταί. Τὸ θέμα θὰ ἔπρεπε νὰ μελετηθῇ βαθύτερον καὶ δὲν θὰ ἔπρεπεν ὅλο τὸ χρονικὸν διάστημα νὰ ἔχῃ παρέλθει ἄπρακτον καὶ σήμερον ἀκόμη νὰ ὁμιλῶμεν περὶ τόσον προσωρινῶν λύσεων.

§40Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Προνοίας). Αἱ πληροφορίαι εἶναι ὅτι μελετᾶται. Ἐν τῷ μεταξὺ δὲν παρουσιάσθη κανεὶς σοβαρὸς οἶκος ν’ ἀναλάβῃ. Αὐταὶ εἶναι αἱ πληροφορίαι τὰς ὁποίας εἶχον. Δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος ἀμέσως προϊστάμενος τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἀλλά, ἐξ ἐνδιαφέροντος διὰ τὸ ζήτημα τῶν λουτρῶν, ἐζήτησα ἐπανειλημμένως πληροφορίας καὶ εἶχον αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν.

§41Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ χρόνια ὁλόκληρα μελετᾶται καὶ μελετᾶται. Τὶ θὰ γίνῃ ἐπὶ τέλους αὐτὴ ἡ κατάστασις;

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς Σωματείου Ἀγροτῶν προσφύγων Ρεθύμνης «Ἡ ἀναγέννησις» διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ χορήγησιν ὁριστικῶν παραχωρητηρίων.

§43Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ μιᾶς ὑποθέσεως προσφυγῆς ἀποκατασταθέντων εἰς ἕνα χωρίον τῆς Ρεθύμνης, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ὅτι μολονότι ἔχουν ἐγκατασταθῆ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, δὲν τοὺς ἔχουν δοθῆ ὁριστικὰ παραχωρητήρια. Ἕνα πρᾶγμα ποὺ συνέβη δυστυχῶς καὶ εἰς ἄλλας περιοχὰς ποὺ ἔγινεν ἀγροτικὴ ἀποκατάστασις καὶ ζητοῦν τὴν ἐπίσπευσιν τῆς διατυπώσεως αὐτῆς καὶ μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν κληρούχων ἀπὸ μερικούς, οἱ ὁποῖοι, ὡς ἰσχυρίζονται, κακῶς παρεισέφρυσαν.

§44Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς περίπου. «Ἡ Ἐπιτροπὴ... ......... (ἀναγινώσκει)........». Τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας παρακολουθεῖ λεπτομερῶς τὸ ζήτημά των.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τσᾶτσος ἐπὶ ἐρωτήσεώς του, ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, σχετικῶς μὲ τὴν ἔγκρισιν αἰτήσεως ἀνεγέρσεως Εὐαγγελικοῦ Ναοῦ εἰς Νέον Μυλότοπον Γιαννιτσῶν.

§46Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς μίαν περιφέρειαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος ὑπάρχουν Ἕλληνες Εὐαγγελισταί. Οἱ Ἕλληνες Εὐαγγελισταὶ ἐζήτησαν τὴν ἄδειαν ἀνεγέρσεως Ναοῦ. Πρόκειται περὶ πολιτῶν χρηστῶν, ἐντίμων, πατριωτῶν, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν ν’ ἀσκοῦν τὰ θρησκευτικά των καθήκοντα. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια τῆς ἀνεγέρσεως τοῦ Ναοῦ.

§47Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐδῶ διώκονται οἱ παλαιοημερολογῖται μέχρις ἐξοντώσεως μὲ βάρβαρα μέσα. Ἐφ’ ὅσον διώκεται τόσον βαρβάρως ἕνας κόσμος, ὁ ὁποῖος πιστεύει, ἔστω ἐσφαλμένως σὲ μίαν ὑπόθεσιν ἰδεολογικήν, πῶς θὰ σπεύσωμεν νὰ δεχθῶμεν αὐτὸ ποὺ ζητεῖτε; Ἐγὼ τὸ δέχομαι, διότι εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀνεξιθρησκείας, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις τί θὰ ἀπαντήσῃ;

§48Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Κάντζια, δὲν γνωρίζω ποῖαι αἱ ἀντιλήψεις σας, ἐὰν διώκωνται, καλῶς, ἢ κακῶς οἱ παλαιοημερολογῖται. Διότι ἐὰν νομίζητε, ὅτι διώκονται κακῶς, δὲν ἠμπορεῖτε ν’ ἀξιώσητε ἐξ ἴσου κακὴν μεταχείρισιν καὶ διὰ τοὺς ἄλλους.

§49Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι διώκονται διὰ μίαν ἰδεολογίαν, ἔστω ἐσφαλμένην, διώκονται πάντως κακῶς.

§50Γ. ΜΟΔΗΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἄμεσον παρεκτροπήν, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι κανεὶς δὲν καταδιώκεται. Ἁπλῶς ἐφαρμόζονται κείμενοι παλαιοὶ νόμοι καὶ ἐκτελοῦνται ἀποφάσεις δικαστικαί. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὰς ἀντιλήψεις τοῦ συναδέλφου κ. Τσάτσου. Πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴμεθα Κράτος ἐλεύθερον καὶ Δημοκρατία πραγματική, ἐὰν αἱ διάφοροι θρησκευτικαὶ πραγματικαὶ αἱρέσεις δὲν ἔχουν πλήρη ἐλευθερίαν τελέσεως τῶν λειτουργιῶν των. Εὑρῆκα τὸν φάκελλον, πράγματι, πρὸ ἡμερῶν καὶ εἶδον ἐκεῖ, ὅτι ἐνῷ ὁ Μητροπολίτης Ἐδέσσης ἀποφαίνεται ὑπὲρ τῆς χορηγήσεως ἀδείας, ἡ Ἀστυνομικὴ Ἀρχὴ παρουσιάζει κατακλυσμὸν ἐπικείμενον, ἐὰν τυχὸν ἐπετρέπετο ἡ ἐγκατάστασις τῆς Ἐκκλησίας αὐτῆς. Κατόπιν τούτου, ἀπ’ ἀρκετοῦ ἤδη καιροῦ ἐζήτησα σχετικὰς πληροφορίας ἀπὸ τὸν Νομάρχην Ἐδέσσης καὶ ἀναμένω ταύτας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ κριθῇ μὲ τὴν μεγαλυτέραν εὐμένειαν ἡ αἴτησις τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν.

§51Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μᾶς ἱκανοποιεῖ ἀπολύτως ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας συζητήσεως τῶν ἀνα-

φορῶν καὶ ἐρωτήσεων, εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὸν σῖτον. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§53Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐνθυμῆται ἐλπίζω ἡ Βουλή, ὅτι ὅταν πρὸ διμήνου ἐδημιουργήθη πολιτικὸν ζήτημα, ἀπαντῶν εἰς τοὺς ἀξιοτίμους κ.κ. Πρόεδρον καὶ Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως παρετήρησα μὲ αἴσθημα εὐλόγου ἀπορίας, ὅτι δὲν ἔθιξαν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην τῆς Βουλῆς τὸ θέμα τοῦ λιμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε προκληθῆ εἰς πολλὰς περιφερείας τῆς Ἑλλάδος. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως, διακόπτων με, παρετήρησε τότε, ὅτι τὸ θέμα πρόκειται νὰ συζητηθῇ τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἐπερώτησιν περὶ σίτου, ἡ ὁποία εἶχε διατυπωθῆ. Ἐγὼ βεβαίως δὲν ἐθεώρησα τὴν παρατήρησιν ἐπαρκῆ καὶ ἀντιπαρετήρησα, ὅτι ὅταν ἐτέθη πολιτικὸν θέμα καὶ ὅταν μάλιστα κατὰ τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι προηγήθησαν ἐτονίσθη καὶ εἶχε τονισθῆ τὴν προηγουμένην ἡμέραν ἀπὸ τὸν συνάδελφόν μου κ. Σ. Στεφανόπουλον, ὅτι μία ἀπὸ τὰς οὐσιώδεις εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἡ συνδεομένη μὲ τὸν λιμόν, ὁ ὁποῖος εἶχε σημειωθῆ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀντιπαρετήρησα, λέγω, ὅτι ὅταν οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα, ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε κατ’ ἐκείνην τὴν στιγμὴν νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, νὰ ἀναλώσῃ τὸ θέμα, νὰ ἐξηγήσῃ πῶς ἔχει τὸ ζήτημα, νὰ λογοδοτήσῃ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ ἀπέναντι ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἰδίᾳ ἔναντι ἐκείνου τοῦ τμήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ ὁποῖον κατ’ ἐκείνην τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς συνεζητούσαμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐπεινοῦσε καὶ διήρχετο ἠθικὴν καὶ βιολογικὴν τραγῳδίαν. Τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος καὶ τὴν ψῆφον, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διεδέχθησαν δύο μῆνες συζητήσεων πολλῶν κατὰ τὰς ὁποίας συζητήσεις ἐθίγησαν πολλὰ θέματα, μεταξὺ δὲ τῶν ἄλλων καὶ τὸ θέμα τοῦ σίτου. Ἀλλ’ ἡ συζήτησις—θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν — τῶν ἐπερωτήσεων δὲν γίνεται μὲ τὸ πνεῦμα ἐκεῖνο καὶ μὲ τὸν ρυθμὸν ἐκεῖνον, ποῦ εἶναι δυνατὸν νὰ δώσουν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις τὸ νόημα, τὸ ὁποῖον πράγματι ἔχουν, τὸ νόημα τῆς ἀμέσου, ἐνεργοῦ, γονίμου καὶ δημιουργικῆς ἀντιδικίας μεταξὺ Βουλῆς καὶ Κυβερνήσεως.

§54Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν ἐπερατώθη ἡ συζήτησις ἀκόμη.

§55Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τρεῖς ἑβδομάδας συζητοῦμεν τὸ θέμα τοῦ σίτου. Εἰς τὸ παρελθὸν διάφορα ἄλλα θέματα συνεζητοῦντο· μεγίστης ἐπίσης σημασίας θέματα συνεζητοῦντο ἐπὶ μῆνας καὶ ἠκούοντο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διαλέξεις μακραί· ἐπανελαμβάνοντο ὑπὸ τῶν κ. συναδέλφων τὰ ὅσα προηγούμενοι ρήτορες εἶχον ἀναπτύξει καὶ ἀντὶ πράγματι νὰ ἀποβλέπῃ ἡ ἐπερώτησις—ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις—εἰς τὸ στρίμωγμα τῆς Κυβερνήσεως τὸ ἀναγκαῖον, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν, νὰ ἐξαναγκασθῇ, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀντιληφθῆ ἕνα πρόβλημα, νὰ ἐξαναγκασθῇ νὰ τὸ ἀντιληφθῇ, ἀντὶ τούτου, ἡ συζήτησις προσελάμβανε τὴν μορφὴν μιᾶς ἀκαδημαϊκῆς— ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω—πολυλογίας, ἡ ὁποία δὲν ὁδηγεῖ σχεδόν, ποτέ, εἰς θετικὰ συμπεράσματα. Πιστεύω ἀξιότιμοι καὶ ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς σας εἶχε καθῆκον κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον καὶ ὄχι διὰ τῶν χειλέων τῶν λεγομένων ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, ἀλλὰ διὰ τῶν χειλέων τοῦ Προέδρου ἢ τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι τὸ φαινόμενον τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας καὶ τὸ ὁποῖον ἔν τινι μέτρῳ ἐξακολουθεῖ νὰ σημειοῦται εἰς ὡρισμένας ὀρεινὰς κυρίως περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος καὶ κατὰ τὴν ὥραν ταύτην, εἶναι βαρύτατα ἀδικαιολόγητον. Εἶναι πρωτοφανὲς εἰς ἔκτασιν καὶ ἔντασιν. Εἶναι φαινόμενον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διέλθῃ ἀπὸ τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ὡς θέμα συζητήσεως ἁπλῆς, ὡς θέμα συνδεόμενον ἁπλῶς καὶ μόνον μὲ τὴν ἐπίδειξιν ἐνδιαφέροντος ἀκαδημαϊκοῦ. Εἶναι φαινόμενον ἐξ ἐκείνων, ἀπέναντι τῶν ὁποίων Κυβέρνησις καὶ Βουλὴ πρέπει νὰ λάβουν μίαν θέσιν σαφῆ, θετικήν, κατηγορηματικήν. Εἶναι πιθανόν, ἀξιότιμοι κύριοι, ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ εὐθύνεται διὰ τὸ μέγα κακόν, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη. Εἶναι πιθανόν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι δὲν μᾶς τὸ ἐπέδειξεν, εἶναι πιθανὸν ἀντικειμενικαὶ καὶ μόνον ἀντιξοότητες νὰ εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι προὐκάλεσαν τὸν λιμόν. Γνωρίζω, διότι ἔχω ἐπανειλημμένως ἀσκήσει καθήκοντα ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ, ὅτι αἱ ἀντικειμενικαὶ πολλάκις συνθῆκαι εἶναι ἰσχυρότεραι ἀπὸ τὰς ὑποκειμενικὰς διαθέσεις καὶ ἀπὸ τὴν δύναμιν ἢ καλὴν κατεύθυνσιν τῆς βουλήσεως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὰ κοινά. Ἀλλὰ ἂν καὶ γνωρίζω τοῦτο, ἢ μᾶλλον ἐπειδὴ γνωρίζω τοῦτο, μὲ ὅλον τὸν ἀπαιτούμενον σεβασμὸν ἀπέναντι τῶν διαχειριζομένων τὰ κοινά, ἀνέμενον ὅτι οἱ διαχειριζόμενοι αὐτὰ θὰ συνησθάνοντο πλήρως τὸ χρέος, τὸ ὁποῖον εἶχον ὅπως δώσουν κατὰ τρόπον λεπτομερῆ λόγον δι’ ὅσα συνέβησαν, ὅπως ἐξηγήσουν ἀνοικτὰ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι προὐκάλεσαν αὐτὸ τὸ πρωτοφανὲς φαινόμενον, φαινόμενον τὸ ὁποῖον δὲν ἐσημειώθη κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν, φαινόμενον τὸ ὁποῖον δὲν ἐσημειώθη καθ’ ὃν χρόνον ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς, ἡ ὕπαιθρος ὁλόκληρος ἐν πάσῃ περιπτώσει, εὑρίσκετο εἰς τὴν διάκρισιν τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος. Αἱ συγκοινωνίαι εἶχον τότε καταστραφῆ, οἱ ἀγρόται κατὰ ἕνα μέγα ποσοστὸν εἶχον ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τοὺς τόπους τῆς διαμονῆς των καὶ εἶχον συγκεντρωθῆ ὡς πρόσφυγες εἰς τὰς πόλεις καὶ ὅμως λιμὸς δὲν ἐσημειώθη κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀγαπητὸς καὶ φίλος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου κ. Γκλαβάνης νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀντιπαραβολὴ τῶν ἀριθμῶν, εἰς τὴν ὁποίαν προέβη κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν εἶπεν, ὅτι τὴν 1 Σεπτεμβρίου τοῦ 1948 ἢ 1949 εἴχομεν τόσα ἀποθέματα, ἐνῷ τὴν 1ην Σεπτεμβρίου τοῦ 1950 εἴχομεν ἀποθέματα ἀνερχόμενα εἰς 200 τόσας χιλιάδας τόννων...

§56Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἀλλάζωμεν τὸν δρόμον τῆς συζητήσεως. Ἐπρόκειτο νὰ ἀπαντήσω σήμερον εἰς τὸν κ. Γκλαβάνην καὶ κ. Ἀλεξανδρίδην διὰ στοιχείων, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν καὶ εἰς ὑμᾶς χρήσιμα καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου, ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Γκλαβάνην καὶ εἰς τὸν κ. Ἀλεξανδρίδην, καὶ θὰ ἤμην πολὺ εὐτυχὴς νὰ ἀκούσω τὰς ἀπόψεις σας, ἀφοῦ ὅμως ὁλοκληρωθῇ ἡ συζήτησις.

§57Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διὰ τὴν παρατήρησιν καὶ διὰ τὴν διακοπήν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐκάματε, διότι δὲν εἶναι συνήθης αὐτὴ ἡ διακοπὴ καὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ παρατήρησις εἰς τὴν Βουλήν.

§58Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Καὶ εἰς ἐμὲ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν διακοπήν. Νομίζω, ὅτι εἴπατε, ὅτι καὶ τώρα παρουσιάζεται λιμός.

§59Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρῶτον, ἐνόμιζον, ὅτι θὰ μὲ διεκόπτατε εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθην τὴν παρατήρησίν σας περὶ τῶν ἐτῶν 1948, 1949 καὶ 1950 καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἐδέχθην τὴν διακοπήν σας, ἄλλως ἡ διακοπὴ τὴν ὁποίαν ἐκάματε, εἶναι ἔξω τῆς σειρᾶς τῶν συλλογισμῶν μου. Θὰ ἠμποροῦσα νὰ σᾶς εἴπω περιοχάς, ὅπως εἶναι ἡ περιοχὴ Καρπενησίου, τῆς Λαμίας, ὅπου ἀσχέτως τοῦ ἐὰν γίνεται ἡ διανομὴ ἡ προβλεπομένη ἢ ὄχι, ὑπάρχει ἔλλειψις βαρυτάτη αὐτὴν τὴν στιγμὴν σίτου, ἀλεύρων καὶ ἄρτου.

§60Π. ΠΕΝΝΑΣ. Εἰς τὰ Ἄνω Πορρόϊα ἔχει νὰ διανεμηθῇ ἀπὸ τριμήνου ἄρτος καὶ ἄλευρον.

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι, διότι εἶμαι ὑποχρεωμένος, παρὰ τὴν ἀντίθετον σύστασιν τοῦ ἀγαπητοῦ μου φίλου κ. Κάντζια, νὰ συνεχίσω τὸν λόγον μου.

§62Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἀφοῦ μᾶς εἴπατε, ὅτι πολυλογοῦμεν, ὅτι ἡ συζήτησις μετετράπη εἰς μίαν τρόπον τινὰ φιλολογίαν καὶ ἐπειδὴ εἶμαι ὁ μόνος ἐπερωτῶν, φοβοῦμαι, ὅτι ὁ ὑπαινιγμός σας περὶ φιλολογίας ἐστρέφετο ἐναντίον μου καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ζητήσω νὰ μὲ ἀφήσητε νὰ τελειώσω καὶ κατόπιν νὰ κρίνητε.

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Κάντζια, βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν ὑμᾶς, ὅταν προέβαινον εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς παρατηρήσεώς μου ἐκείνης. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν πεῖραν τῶν τελευταίων πέντε ἐτῶν, πεῖραν, ἡ ὁποία μοῦ καταδεικνύει, ὅτι ἐπερωτήσεις οὐσιώδους σημασίας, τῶν ὁποίων ἡ συζήτησις π. χ. εἶχεν ἀρχίσει τὸν Ἰούλιον, παρετείνετο ἀκόμη καὶ τὸν Σεπτέμβριον, ὁπότε διὰ τὸν σιτοπαραγωγὸν ἢ τὸν καπνοπαραγωγὸν δὲν εἶχε πλέον καμμίαν σημασίαν ἡ παρατεινομένη ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως συζήτησις, ἔπαυε πλέον νὰ ἔχῃ τὴν σημασίαν ἐκείνην ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία σημασία ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποβῇ πρὸς ὄφελος τῶν πασχόντων καὶ τῶν δεινοπαθούντων. Σεῖς προέβητε εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ θέματος καὶ θὰ εἶμαι εὐτυχὴς νὰ ἀκούσω τὴν δευτερολογίαν σας. Παρενεβλήθην, χωρὶς νὰ παρεμβάλλωμαι συχνά, ὅπως ἔχετε διαπιστώσει, κατὰ τὰς συζητήσεις τῶν ἐπερωτήσεων, διότι ἐνόμισα, ὅτι εἶχον καθῆκον ἐπὶ ἑνὸς τόσον ὀξυτάτου θέματος νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ ἐπίσης δὲν θὰ λησμονήσητε καὶ σεῖς, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ συνδέεται μὲ κριτικήν, τὴν ὁποίαν ἠσκήσαμεν καὶ ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος τοῦ προκύψαντος πρὸ δύο μηνῶν εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ δὲ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μᾶς παρέπεμψεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν. Νομιμοποιοῦμαι, λοιπόν, κ. Κάντζια, ζητήσας τὸν λόγον καὶ ὁμιλῶν, ὅπως ὁμιλῶ.

§64Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Νομίζω ὅτι, ὀρθῶς λέγετε ὅτι κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη δὲν ἐσημειώθησαν ἐλλείψεις. Παραγνωρίζετε ὅμως τὸ γεγονὸς ὅτι, ἐν τῷ μεταξὺ ἐμεσολάβησεν ὁ πόλεμος τῆς Κορέας, ὅστις ἐπέφερεν μεγάλην ἔλλειψιν πλοίων διὰ τὰς μεταφοράς. Εἶμαι δὲ εἰς θέσιν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πολλὰ ἐκ τῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα ἦσαν παρωπλισμένα εἰς τοὺς διαφόρους λιμένας τῆς Ἀμερικῆς, τίθενται εἰς κίνησιν λόγῳ τῆς μεγάλης ἐλλείψεως tonnage. Ὑπῆρξαν λοιπὸν δυσχέρειαι, αἱ ὁποῖαι παρεκώλυσαν τὰς μεταφοράς. Ὁ τέως Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ κ. Ἀλεξανδρίδης ἀνέπτυξεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐγκαίρως ἐπελήφθη τοῦ προβλήματος καὶ ἐζήτησεν ἐπιμόνως ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν τὴν ἀποστολὴν σιτοφορτίων. Ἐὰν δὲν ἔφθασαν τὰ πλοῖα, δὲν νομίζω ὅτι διὰ τοῦτο εὐθύνεται ἡ Κυβέρνησις.

§65Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἐκάματε, εἶναι ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλαφρώσουν τὴν θέσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν Κυβέρνησιν τῆς εὐθύνης. Ἐνόμισα, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος, θὰ προέβαινον εἰς πλήρη ἀνάλυσιν τοῦ ὅλου προβλήματος, διότι τὸ πρόβλημα δὲν συνδέεται μόνον μὲ ἕν ἐκ τῶν Ὑπουργείων, συνδέεται μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, μὲ αὐτὸ τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, δεδομένου, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς προβλεπομένης παραγωγῆς, καταστρώνει τὸ πρόγραμμα βοηθείας. Συνδέεται μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ Ὑπουργεῖα καὶ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὑφ’ ἣν μορφὴν ὑπῆρχε καὶ ἐλειτούργει τότε. Ἑπομένως, θὰ ἀνέμενον καὶ νομίζω, ὅτι ἀνέμενον καὶ ὅλοι οἱ κύριοι συνάδελφοι μίαν ἀναλυτικὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τοῦ θεμελιώδους αὐτοῦ προβλήματος. Τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη καὶ τὸ ὁποῖον ἐξακολουθεῖ νὰ βαρύνῃ καὶ σήμερον τὴν ψυχὴν καὶ τὸ σῶμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, συνδέεται μὲ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, συνδέεται μὲ τὰς προβλέψεις τοῦ τότε Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, συνδέεται μὲ τὰς εἰσαγωγάς, ἄρα καὶ μὲ τὴν εὐθύνην τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τέλος μὲ τὴν εὐθύνην αὐτοῦ τούτου τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τέλος μὲ τὴν εὐθύνην αὐτοῦ τούτου τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει καὶ τὴν γενικωτέραν ἐπίβλεψιν ἐφ’ ὅλων αὐτῶν τῶν προβλημάτων, ἢ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ ἔχῃ τὴν γενικωτέραν ἐπίβλεψιν, ἀλλ’ ἀσχέτως αὐτοῦ, ἔχει καὶ τὴν εἰδικωτέραν εὐθύνην διὰ τὴν κατάστρωσιν τοῦ προγράμματος βοηθείας. Κύριοι βουλευταί, ἤκουσα μὲ ἐξαιρετικὴν προσοχήν, τόσον τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Χατζηγιάννη, ὅσον καὶ τήν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ἀλεξανδρίδη. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι καὶ ὁ κ. Χατζηγιάννης καὶ ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης παρουσίασαν ἀπὸ διαφόρου σκοπιᾶς ὁρμώμενοι, ὁ εἷς ἀπὸ τῆς σκοπιᾶς τῆς παραγωγῆς, ὁ ἕτερος ἀπὸ τῆς σκοπιᾶς τῶν διανομῶν, τὸ ζήτημα ὑπὸ μίαν μορφήν, ἡ ὁποία πράγματι κατατοπίζει, ἀλλὰ ὄχι βεβαίως πλήρως τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἀπέκρουσε τὰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἐξετοξεύθησαν ἐναντίον τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, εἰπών, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας δὲν προέβη εἰς ὑπερτίμησιν τοῦ ποσοῦ τῆς προβλεπομένης παραγωγῆς τοῦ σίτου. Καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας συμπληρῶν κατ’ οὐσίαν, εὑρεθεὶς κατὰ τοῦτο εἰς κάποιαν ἀντίθεσιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, συμπληρῶν κατ’ οὐσίαν τὸν κ. Χατζηγιάννην, προσέθεσε τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν—καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ προσέξητε εἰς τὰ πρακτικά, ὅσοι δὲν παρηκολουθήσατε τὴν συζήτησιν—προσέθεσε τοῦτο: ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη—καὶ αὐτὸ τὸ «ἐὰν» προσθέτω ἐγώ, διότι κατὰ τὸν κ. Λαμπρόπουλον, πράγματι ἡ παραγωγὴ ἀνῆλθεν εἰς 850.000 τόννους περίπου—καὶ ἐάν, λέγω, ἡ παραγωγὴ ἀνῆλθεν εἰς 850.000 τόννους, πέραν τῶν 150.000 καὶ 170.000 τόννων δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθοῦν εἰς τὸ ἐμπόριον ἢ εἰς τὴν συγκέντρωσιν, διότι 200.000 τόννοι, εἶναι οἱ τόννοι, ποὺ ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν νέαν σποράν, τέλος δὲ περὶ τοὺς 400–450.000 τόννοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν διατροφὴν τῶν οἰκογενειῶν τῶν περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι παράγουν σῖτον. Ἐὰν τὸ πρᾶγμα ἔχῃ οὕτω καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν εἶμαι εἰς θέσιν, προχείρως νὰ ἀποφανθῶ ἐπὶ τῆς ὀρθότητος αὐτῆς τῆς ἀπόψεως, ὄχι ἁπλῶς τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ τοῦ Ὑπουργείου γενικῶς τῆς Γεωργίας, ἐὰν τὸ πρᾶγμα ἔχῃ ἔτσι, τότε μειοῦται ἐξαιρετικῶς ἡ εὐθύνη τοῦ Ὑπουργοῦ Γεωργίας, διότι τότε τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ἔπρεπε καὶ μὲ αὐτὴν ἀκόμη τὴν τόσον εὐνοϊκὴν πρόβλεψιν περὶ παραγωγῆς 900.000 τόννων ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου καὶ Ἰουλίου, νὰ φροντίσῃ ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὰ κενά, τὰ ὁποῖα θὰ παρουσιάζοντο μετὰ τὸν Δεκέμβριον. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη αἱ παρατηρήσεις αὐταὶ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας δὲν εὐσταθοῦν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν πιστεύω, διότι λογικῶς νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι πέραν τοῦ ¼ τῆς παραγωγῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἢ εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ παραγωγὴ ἠμποροῦσε νὰ ἀποδώσῃ ὑπὲρ τῆς συγκεντρώσεως καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐμπορίου ποσότητα μεγαλυτέραν, ἡ πρόβλεψις περὶ τοῦ τοιούτου ἐνδεχομένου, δὲν ἔπρεπε ποτὲ νὰ καταστήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ἐννοῶ τὴν Κυβέρνησιν ὄχι ἁπλῶς τὴν ὁρκισθεῖσαν κατὰ τὰς ἀρχὰς Δεκεμβρίου 1950, ἀλλὰ τὴν προγενεστέραν Κυβέρνησιν, τὴν ὑπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς ΕΠΕΚ Κυβέρνησιν, δὲν ἔπρεπε νὰ καταστήσῃ ταύτην ἀμέριμνον. Ἤδη ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου ἢ Αὐγούστου 1950, ἡ ὑπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῆς ΕΠΕΚ Κυβέρνησις ἔθεσεν ὡς βάσιν τῆς πολιτικῆς της, βάσιν, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τῶν ὑστέρων, βαρύτατα πεπλανημένην, ὅτι μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου ἢ μᾶλλον Φεβρουαρίου 1951, δὲν θὰ εἴχομεν ἀνάγκην νὰ φέρωμεν σιτάρι ἀπ’ ἔξω. Βλέπετε λοιπόν, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ποῦ εὑρίσκεται ἡ βασικὴ πηγὴ τοῦ κακοῦ, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη. Κυρίως μετὰ τὴν Κορέαν ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις τότε—ὁ πόλεμος τῆς Κορέας, ἂν δὲν ἀπατῶμαι ἐξεδηλώθη τὴν 26ην Ἰουνίου 1950—ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα, ἀσχέτως τῶν ὑποσχέσεων, τὰς ὁποίας ἔδιδεν, ὡς θεωρητικὰς ὑποσχέσεις τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ὅτι οἱ ὑπολογισμοί του θὰ ἦσαν ἀληθεῖς καὶ ὅτι ἡ παραγωγὴ θὰ ἀνήρχετο εἰς 900.000 τόννους. Ἄλλως τε καὶ αὐτοὶ δὲν θὰ ἐπήρκουν διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν λιμόν, ὁ ὁποῖος ἐσημειώθη κατὰ τὸν Δεκέμβριον καὶ ὁ ὁποῖος ἐνετάθη κατὰ τὸν Ἰανουάριον 1951 καὶ ὁ ὁποῖος ἐξακολουθεῖ ἔν τινι μέτρῳ ἀκόμη. Κύριοι βουλευταί, ἐκεῖ ἔγκειται τὸ μέγα λάθος. Ὁ κ. Χατζηγιάννης δὲν ἦτο ἁρμόδιος διὰ νὰ προβλέψῃ τὰς διανομάς. Ὁ κ. Χατζηγιάννης δὲν εἶχεν ἁρμοδιότητα διὰ νὰ ὀργανώσῃ τὰς διανομάς, τὰς διὰ δελτίου διανομὰς ἢ τὴν χορήγησιν ἀλεύρου εἰς τὴν ἀγοράν. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔκαμε μίαν προσπάθειαν τονώσεως τῆς σιτοπαραγωγῆς, προσπάθειαν, ἡ ὁποία πρέπει νὰ κριθῇ εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν, ἡ ὁποία κατ’ ἀρχὴν ὑπῆρχε, βεβαίως, φιλότιμος, ἔκαμε μίαν προσπάθειαν τονώσεως τῆς παραγωγῆς καὶ πέραν αὐτῆς δὲν εἶχεν ἄλλην εὐθύνην. Ἡ εὐθύνη συνδέεται πλέον μὲ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ γενικώτερον μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ὡς σύνολον, ὡς συνισταμένην τῆς γενικῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους. Ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης ἀνέλαβε, βέβαια, τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ κατὰ τὰς ἀρχὰς Σεπτεμβρίου. Ἦτο ἑπόμενον νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν ἀμέσως νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἢ νὰ προβλέψῃ τὰς συνεπείας μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἐφαίνετο, λόγῳ τοῦ ὅτι ἡ ἐπιφάνεια ἦτο χρυσῆ καὶ αἱ ἀποθῆκαι ἦσαν γεμᾶται σίτου, ὁμαλή. Καὶ ἦτο δύσκολον νὰ προβλεφθῇ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη. Παραδέχομαι τὴν ἄποψιν αὐτήν.

§66Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι ὅμως.

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρὰ ταῦτα, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε πρὸ τῆς 17ης Ὀκτωβρίου νὰ κρούσῃ τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου καὶ ἀπέναντι τοῦ ἁρμοδίου καὶ ὑπευθύνου Ἀρχηγοῦ του, τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπέναντι τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ἀνέμενε, μᾶς εἶπεν, ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀποφανθῇ, ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ καταργηθῇ τὸ δελτίον ἢ ὄχι. Τὸ πρόβλημα, ἀξιότιμοι κύριοι, τοῦ δελτίου εἶναι ἕτερον. Ἀσχέτως τοῦ ἐὰν ἔπρεπε νὰ γίνουν διανομαὶ διὰ δελτίου ἢ ἐὰν θὰ ἀντιμετωπίζετο τὸ πρόβλημα τοῦ ψωμιοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν νόμων τῆς ἐλευθέρας κυκλοφορίας τῶν ἀγαθῶν, εἴτε ἔτσι, εἴτε ἀλλιῶς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ Συντονισμοῦ ὤφειλον νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ πρόβλημα ἐγκαίρως καὶ μὲ τὴν ἀποφασιστικότητα ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ ἀπέτρεπε τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα προέκυψαν μετὰ τὸν Δεκέμβριον. Δὲν θὰ κρίνω κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἐὰν ἦτο ὀρθὴ ἢ ὄχι ἡ ἀπόφασις ἀναβολῆς τῆς καταργήσεως τοῦ δελτίου. Θὰ παρετήρουν μόνον, διότι τὸ θέμα πρέπει νὰ γίνῃ ἀντικείμενον μιᾶς εἰδικῆς ἀντιμετωπίσεως καὶ μελέτης, θὰ παρετήρουν μόνον—καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ προσέξῃ ἰδιαιτέρως τὸ σημεῖον τοῦτο—θὰ παρετήρουν, λέγω, ὅτι πρέπει ἐπὶ τέλους καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἔχωμεν κάποιαν σαφήνειαν εἰς τὴν οἰκονομικήν μας ζωήν, νὰ γνωρίζωμεν ἐὰν ἔχωμεν δελτίον ἢ ἂν δὲν ἔχωμεν δελτίον. Ἐὰν μὲν ἔχωμεν δελτίον δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἔστω καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν, τὸ Κράτος νὰ ρίχνῃ ἀλεύρι εἰς τὴν ἀγοράν. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν δελτίον, τότε βεβαίως ὅλα τὰ σιτηρὰ ποὺ θὰ εἰσαχθοῦν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν θὰ πᾶνε διὰ τῶν κυλινδρομύλων εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ θὰ ἀφήσωμεν τότε τοὺς νόμους τῆς ἐλευθέρας κυκλοφορίας νὰ ἰσχύσουν. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιστήσῃ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν ἐπὶ τοῦ θεμελιώδους αὐτοῦ ζητήματος οὕτως ὥστε, ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς νὰ γνωρίζωμεν ἐὰν ἔχωμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὸ ἓν σύστημα ἢ τὸ ἄλλο. Διότι αὐτὸς ὁ συναγωνισμὸς τῶν δύο συστημάτων, τοῦ ἑνὸς αἴροντος ἤ, μᾶλλον, ἀναιροῦντος τὸ ἕτερον, αὐτὸς ὁ συναγωνισμὸς εἶναι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, μία ἐκ τῶν ἀφορμῶν, ἕν ἐκ τῶν αἰτίων, μᾶλλον, τῆς τρομερᾶς αὐτῆς τραγωδίας, ἡ ὁποία ἐσημειώθη. Διότι ὁ τότε Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ φίλος κ. Ἀλεξανδρίδης τὸν Ὀκτώβριον, ὅταν εὑρέθη εἰς αὐτὴν τὴν δυσχέρειαν ἤ, μᾶλλον, ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον, ὅταν εὑρέθη εἰς κάποιαν δυσχέρειαν διότι ἀνυψοῦντο αἱ τιμαί, ἤρχισε, χωρὶς νὰ σκεφθῇ ἢ χωρὶς αἱ Ὑπηρεσίαι του νὰ σκεφθοῦν τί θὰ γίνῃ τὸν Δεκέμβριον ἢ τὸν Ἰανουάριον ἢ τὸν Φεβρουάριον, ἤρχισε διαθέτων σῖτον ἀπὸ τὸν εἰσαχθέντα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον. Καὶ διέθεσε τὸν Σεπτέμβριον μικράν τινα ποσότητα, τὸν Ὀκτώβριον ὅμως διέθεσε πολὺ μεγαλυτέραν—ἂν δὲν ἀπατῶμαι ποσότητα 22.000 τόννων.

§68Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. 12.000.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. 42.000 ὅμως ἐν τῷ συνόλῳ κατὰ τοὺς τρεῖς μῆνας. Ἀκόμη χειρότερα ἐὰν διεθέσατε πολὺ περισσότερον τὸν Νοέμβριον, διότι ἤδη εἶχε σημειωθῆ τὸ σταμάτημα τῆς προσφορᾶς σίτου εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ἕνα σταμάτημα, τὸ ὁποῖον ἦτο ἓν ἐξαιρετικὰ δυσοίωνον σημεῖον ἀπέναντι τοῦ ὁποίου ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ προσανατολισθῇ διὰ νὰ κανονίσῃ τὴν περαιτέρω πορείαν καὶ πολιτικήν της. Λέγουν πολλοί, ὅτι τὸ σταμάτημα αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι λόγῳ τῆς Κορέας καὶ λόγῳ τῆς γενικῆς ὑψωτικῆς τάσεως εἰς τὰς διεθνεῖς τιμάς, λόγῳ τῶν δυσχερειῶν ἐπὶ πλέον τῶν μεταφορῶν, οἱ Ἕλληνες παραγωγοὶ ἐκράτησαν εἰς τὰς ἀποθήκας τὸ προϊόν. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι δὲν νομίζω, ὅτι εἰς πολὺ μεγάλην ἔκτασιν ἐσημειώθη τοῦτο. Δὲν νομίζω, ὅτι εἰς πολὺ μεγάλην ἔκτασιν θὰ ἐγένοντο αὗται αἱ παρακαταθῆκαι καὶ θὰ ἐσημειώθησαν αὐτὰ τὰ ἀποθέματα εἰς τὰ χωριὰ τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη ἐγένοντο καὶ ἂν ἀκόμη ἐσημειώθησαν τὰ ἀποθέματα αὐτά, καὶ αὐτὸ τὸ γεγονός, τὸ ὁποῖον ὀφείλεται εἰς ἕνα ψυχολογικὸν λόγον, ἔπρεπε τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὸν Σεπτέμβριον καὶ τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1950 νὰ τὴν καταστήσῃ ἐξαιρετικὰ προσεκτικὴν ἐπὶ τῆς ἐπικινδύνου πλέον ἐξελίξεως, τὴν ὁποίαν προσέλαβον τὰ πράγματα. Καὶ μᾶς εἶπεν ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης, ὅτι τὴν 17ην Ὀκτωβρίου 1950, κατόπιν εἰσηγήσεων ἑλληνικῶν παραγόντων, πιέσεων καὶ διαφόρων ἐνεργειῶν, προέβη ὁ τότε Ἀρχηγὸς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς κ. Πόρτερ εἰς υἱοθέτησιν τῆς ἀπόψεως τῆς Κυβερνήσως ὅπως πραγματοποιηθοῦν, πρὸ τῆς προβλεφθείσης τὸν Ἰούλιον 1950 ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Πλαστήρα ἡμερομηνίας, ἀποστολαὶ σίτου εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα βῆμα, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ἀναγνωρίσω, ἔστω καὶ ἂν εἶναι κάπως καθυστερημένον, ὡς βῆμα, τὸ ὁποῖον δεικνύει, ὅτι ὁ ἀξιότιμος τότε Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου συνησθάνθη τὰς εὐθύνας του καὶ ἡ Κυβέρνησις, υἱοθετήσασα τὴν ἄποψίν του, προέβη εἰς τὴν ἀναγκαίαν ἔναντι τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς εἰσήγησιν. Ἔπρεπεν ὅμως νὰ γνωρίζῃ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἢ ὁ Ἀντιπρόεδρος αὐτῆς, ἂν ὄχι καὶ ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε τὴν τοιαύτην πεῖραν εἰς τὰς σχέσεις του μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν καὶ τὴν Οὐάσιγκτων, ὅτι ἐὰν ἕν τηλεγράφημα ἀποστέλλεται τὴν 17ην Ὀκτωβρίου, δὲν εἶναι δυνατὸν πρὸ τῆς παρελεύσεως δύο, τριῶν, πέντε ἑβδομάδων—καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν παρῆλθον τέσσαρες— νὰ ἀπαντήσῃ καταφατικῶς ἡ Οὐάσιγκτων, υἱοθετοῦσα τὰς ἀπόψεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Καί, πράγματι, μόλις τὴν 17ην Νοεμβρίου—ἀκριβῶς ἕνας μῆνας ἐπέρασε— ἐστάλη ἐξ Οὐασιγκτῶνος ἡ ἀπάντησις, ὅτι οἱ ἐκεῖ ἁρμόδιοι ἐνέκρινον τὴν ἀποστολὴν σίτου εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τότε, βεβαίως, παρουσιάσθησαν τὰ ἐμπόδια καὶ αἱ δυσχέρειαι, τὰς ὁποίας ἐμνημόνευσεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διακόψας με πρὸ ὀλίγου. Ἐφ’ ὅσον ὅμως, ἀξιότιμοι κύριοι, ἡ Κυβέρνησις ἐγνώριζεν, ὅτι τοιαύτης φύσεως ζητήματα δὲν λύονται ἐντὸς 24ώρου, ἐπὶ τοῦ θεμελιώδους αὐτοῦ θέματος, τοῦ συνδεομένου μὲ τὸ στοιχειῶδες αὐτὸ βιοτικὸν γεγονὸς—ἐὰν θὰ ἔχῃ μετὰ δίμηνον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ψωμὶ νὰ φάῃ ἢ ὄχι—ἐπὶ τοῦ θεμελιώδους αὐτοῦ θέματος, ἐπεβάλλετο μία ἄμεσος ἐνέργεια πιεστική, ὥστε ἡ συνήθης διαδικασία, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὰς σχέσεις τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς μὲ τὴν Οὐάσιγκτων, νὰ ὑπερνικηθῇ καὶ ἡ Οὐάσιγκτων νὰ δώσῃ τὴν καταφατικὴν ἀπάντησιν, ἡ ὁποία ἦτο ἑπόμενον νὰ εἶναι καταφατική, διότι εἶναι φυσικὸν νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν οἱ Ἀμερικανοί, νὰ δώσῃ τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν ἐγκαιρότερον. Ἐχάσαμεν ὁλόκληρον μῆνα, κύριοι βουλευταί, καὶ ὁ μὴν ἀκριβῶς αὐτὸς ἦτο κρίσιμος. Διότι, ἐὰν ἀντὶ τὰ νέα φορτία νὰ ἀρχίσουν νὰ ἔρχωνται κατὰ τὸν Ἰανουάριον — καὶ ἦλθον κατὰ τὸν Ἰανουάριον, ἂν δὲν ἀπατῶμαι 25–35.000 τόννοι—ἐὰν ἤρχιζον τὰ νέα φορτία νὰ φθάνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα κατὰ τὰς ἀρχὰς ἢ καὶ τὰ μέσα, ἔστω, Δεκεμβρίου, ὁ λιμὸς ποὺ ἐσημειώθη δὲν θὰ ἐσημειοῦτο. Εἴδομεν τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγων μόλις ἑβδομάδων ἀπειλοῦντα ἀποχώρησιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ θέμα, τὸ ὁποῖον συνεδέετο μὲ ὡρισμένας διατάξεις μιᾶς ἰδιωτικῆς συμβάσεως. Καὶ ὅπως ὀρθότατα παρετήρησεν, ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Στεφανόπουλος, εἰς τὸ θέμα αὐτὸ εἶχεν ἄδικον, διότι, ἁπλούστατα, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι βάσει τῶν συμφωνιῶν τοῦ 1947, ἀλλὰ καὶ ἀσχέτως αὐτῶν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἠθικῶς ἐφ’ ὅσον τὰ ἔργα τῆς Πτολεμαΐδος προϋποθέτουν κατὰ τὰ 70% Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, βοήθειαν δωρεὰν προσφερομένην, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ θέσωμεν ὑπ’ ὄψει τῶν Ἀμερικανῶν καὶ τὰς λεπτομερείας ἀκόμη τῆς συμβάσεως. Καὶ ἐνῷ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν μιᾶς συμβάσεως μὲ ἰδιώτας, μὲ ἰδιώτας τῶν ὁποίων τινὲς εἶναι λίαν ὕποπτοι ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς καὶ ἐθνικῆς, ἐνῷ προκειμένου περὶ μιᾶς τοιαύτης συμβάσεως ἠπειλήθη κρίσις Κυβερνητική, τοῦτο δὲν ἐγένετο, ὅταν ἐπέκειτο ὁ λιμὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἢ πρέπει νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι δὲν τὸν ἔβλεπεν ἐπερχόμενον, ὁπότε θὰ διαπιστώσωμεν ἔλλειψιν διορατικότητος ἐπαρκοῦς, ἢ θὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι τὸν ἔβλεπε, δὲν ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ κινηθῇ ἐντονώτερον καὶ ἀφῆκε τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀλεξανδρίδην, διὰ τοῦ διευθυντοῦ τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, τοῦ κ. Ρημάκη, νὰ προβῇ μόνος αὐτὸς εἰς τὰς ἀναγκαίας ἐνεργείας ἐπὶ θέματος, τὸ ὁποῖον θὰ ἐδικαιολόγει καὶ μετάβασιν Ἕλληνος Ὑπουργοῦ εἰς τὸ Ἐξωτερικόν.

§70Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Τί εἴπατε, ὅτι ἠμποροῦσα νὰ κάμω ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν;

§71Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης ἔκαμε λόγον περὶ αὐτοῦ καὶ εἶπεν ὅτι, ὅταν μετά τινας ἑβδομάδας διεπιστώθη, ὅτι δὲν ὑπῆρχον βαπόρια διὰ νὰ ἔλθῃ τὸ σιτάρι, τότε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔδωσεν ἐντολὴν εἰς τὸν ἐν Οὐασιγκτῶνι Πρεσβευτὴν ὅπως προβῇ εἰς τὰς ἀναγκαίας ἐνεργείας.

§72Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Εἰς τὰς 10 Ὀκτωβρίου ἔγινε σύσκεψις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν καὶ δὲν διεπιστώθη καμμία διαφωνία. Δὲν διεπιστώθη, ὅτι ὑπῆρχε κρίσις βαποριῶν. Εἰς τὰς 17 Νοεμβρίου καὶ κατόπιν προσωπικῆς μου ἐντολῆς, ἐστάλη τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ.............. γιὰ νὰ μᾶς στείλουν τὸ σιτάρι, καίτοι εἴχομεν προβλέψεις, ὅτι εἴχομεν σιτάρι δελτίου. Δὲν ἦτο δυνατὸν τὴν 17ην Νοεμβρίου νὰ προΐδωμεν τὸν κίνδυνον τῆς ἐλλείψεως βαποριῶν, διότι καὶ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον καὶ οἱ ἁρμόδιοι ἀμερικανικοὶ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τὸ δελτίον τῆς σιταρκείας τοῦ τόπου μας, οὐδαμόθεν μᾶς ἐγένετο ἡ νῦξις, ἡ ὑπόνοια, ὅτι θὰ συναντούσαμεν αὐτὰς τὰς δυσκολίας. Αἱ δυσκολίαι ἀνέκυψαν μόνον, ὅταν εἰς τὰ τηλεγραφήματά μας νὰ ἐπισπεύσωσι τὴν ἀποστολήν, μᾶς ἀπήντησαν οἱ ἐν Οὐασιγκτῶνι, ὅτι συνήντουν δυσκολίας ἀπὸ δεκαπενθημέρου ἀπὸ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον τῆς Ἀμερικῆς. Βλέπετε, ὅτι ἔγινεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ ἐγκαίρως καὶ ὅτι ἀκόμη ὑπῆρχεν ἄρτος δελτίου, διότι εἴχομεν εἰς τὰς ἀποθήκας 10.000 τόννους.

§73Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπήν. Διότι τὸ θέμα αὐτό, ἂν καὶ τὸ ἐθίξατε εἰς τὴν ὁμιλίαν σας, ἦτο ἀνάγκη καὶ πάλιν νὰ σᾶς ἀπασχολήσῃ. Εἶναι πράγματι ἓν ἀπὸ τὰ κρίσιμα σημεῖα, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὴν κατανομὴν τῶν εὐθυνῶν ἐπὶ τοῦ θεμελιώδους αὐτοῦ προβλήματος Πάντως θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰδικώτερον ἀπευθύνομαι εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τοὺς διατελέσαντας Ὑπουργοὺς κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι τόσον πολύπλοκον τὸ θέμα ἀπὸ ἀπόψεως στοιχείων, εἶναι τόσα τὰ ἀμφισβητήσιμα στοιχεῖα καὶ ἐσημειώθησαν ἀμφισβητήσεις καὶ κατὰ τὴν συνεδρίαν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς καὶ διενέξεως μεταξὺ τῶν Ὑπουργῶν τῆς αὐτῆς Κυβερνήσεως, εἶναι τόσα τὰ ἀμφισβητούμενα στοιχεῖα, ὥστε εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ καταρτισθῇ, καὶ θὰ παρακαλέσω αὐτοὺς τούτους τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν εὐθύνην τότε, νὰ ζητήσουν, ὅπως καταρτισθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ διαφωτίσῃ καὶ ἡμᾶς ὅλους, ἀλλὰ κυρίως νὰ διαφωτίσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ εἰδικώτερον τὸν λαὸν τῶν περιοχῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἐπέρασαν καὶ περνοῦν ἀκόμη ἀπὸ τὸν τρομερὸν αὐτὸν λιμόν. Ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν εἶπε—καὶ αὐτὸ ἐπίσης πρέπει νὰ διαπιστωθῇ—ὅτι τὴν 1ην Ἰανουαρίου εἶχε 37.000 τόννους εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι κατὰ τὸν αὐτὸν μῆνα ἔφθασαν τὰ πρῶτα φορτία. Μικρὰ ἦτο ἡ ποσότης ἐκείνη, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὰ φορτία ἐκεῖνα ηὔξησαν τὸ εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Κράτους ποσοστὸν σίτου εἰς 60– 65 χιλ. τόννους.

§74Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. 50 καὶ 37–87 χιλ. τόννοι.

§75Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐὰν οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ τῶν ἀφίξεων, εἶναι ἀπολύτως δεδομένοι, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήσω πῶς ἐσημειώθη ὁ λιμός. Ἄρα, θὰ ὑπῆρχον ἄλλοι ὑπεύθυνοι, τοὺς ὁποίους δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναζητήσω ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Πρέπει νὰ τοὺς ἀναζητήσῃ ἡ Κυβέρνησις, πρέπει καὶ ἔπρεπεν ἤδη ἀπὸ μακροῦ χρόνου ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, νὰ ἀναζητήσουν τοὺς ὑπευθύνους αὐτῆς τῆς φοβερᾶς ἀντινομίας, ἀντινομίας ἡ ὁποία, ὅταν ἀποβαίνῃ εἰς βάρος τῆς ζωῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ἐκκρεμής, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν θέσιν συστηματικήν, σαφῆ, διαφωτιστικήν, θέσιν ἡ ὁποία εἶναι δυνατὸν κάλλιστα —καὶ τὸ εὔχομαι καὶ τὸ ἐλπίζω— νὰ τὴν ἀπαλλάξῃ πλήρως τῆς εὐθύνης ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐνοχῆς, τῆς βαρείας ἐνοχῆς. Ἴσως νὰ ἔγιναν σφάλματα, ἀβλεψία τῶν ὑπουργῶν ἀπέναντι τῶν ὑπηρεσιῶν των, πάντως ὅμως κάτι πρέπει νὰ συνέβη. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπῆρχον εἰς τὰς ἀποθήκας, ἀγαπητοὶ φίλοι, 87.000 τόννοι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληροι περιοχαὶ τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην δὲν εἶχον τὸν ἐπιούσιον ἄρτον. Ἑπομένως καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θεωρῶ τὰς ἀγορεύσεις ὅλων τῶν κ. κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν, καὶ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου καὶ ὅλων τῶν διατελεσάντων πρὸ αὐτοῦ μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, θεωρῶ τὰς ἀγορεύσεις αὐτῶν ἀνεπαρκεῖς. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν, μίαν ἀνοικτήν, σαφῆ ἐξήγησιν περὶ ὅλων τῶν λεπτομερειῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ καταρτισθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, διὰ νὰ διαλευκανθοῦν τὰ σημεῖα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὸ πολύπλοκον σύστημα τῶν ὑπηρεσιῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν σχέσιν μὲ τὰ προβλήματα ταῦτα.

§76Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Οἱ κ. βουλευταὶ ἴσως νὰ μὴ εἶναι κατατοπισμένοι ἐπὶ τοῦ ὅλου θέματος, ἐπειδὴ τοὺς ἔχομεν μπερδεύσει μὲ τὰς ἀγορεύσεις μας ὅλους, καίτοι τὸ θέμα εἶναι ἁπλοῦν. Ἡ τροφοδότησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς ἄρτον γίνεται κατὰ δύο τρόπους, διὰ τοῦ δελτίου ἀφ’ ἑνὸς καὶ διὰ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς ἀφ’ ἑτέρου. Τὸ δελτίον τροφοδοτεῖται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ἡ δὲ ἐλευθέρα ἀγορά, ἡ ὁποία συμπληρώνει τὸ ψωμὶ τοῦ κόσμου, τροφοδοτεῖται ἀπὸ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον. Ἡ Κορέα καὶ ἡ δημιουργηθεῖσα ἀνωμαλία ἐσταμάτησε τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον νὰ προσφέρῃ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Ἀπὸ ἐκεῖ ἐπῆλθεν ἡ ἔλλειψις. Ἠμπορεῖ νὰ εἶχεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ σιτάρι διὰ 4 μῆνας δελτίου, δὲν ὑπῆρχον ὅμως Ἕλληνες νὰ προσφέρουν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν τὸ συμπλήρωμα. Ἀπὸ ἐκεῖ προῆλθεν ὁ πανικὸς καὶ ἡ ἔλλειψις, ἡ ὁποία ἐπετάθη διὰ λόγους κερδοσκοπικούς. Δεδομένου δέ, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ εἶχε τὰ στοιχεῖα ν’ ἀντιληφθῇ, ὅτι ἤρχετο αὐτὴ ἡ ἔλλειψις, ἔπρεπε νὰ εἶχε φροντίσει νὰ φέρῃ ἐγκαιρότερον ἀθρόον σιτάρι στὴν Ἑλλάδα, διὰ νὰ ἀνταπεξέλθῃ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀποκρύψεως τοῦ σίτου. Αὐτὴ ὅμως ἔκαμε τὸ ἀντίθετον. Εἶναι ἁπλοῦν τὸ πρᾶγμα.

§77Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν σκέψεων τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα. Πάντως, εἴτε ἀντικειμενικοὶ λόγοι ὑπέρτεροι τῆς θελήσεως τῶν κυβερνώντων προεκάλεσαν τὸν περὶ οὗ πρόκειται λιμόν, ὁ ὁποῖος ἐνέσκηψεν εἰς τὴν χώραν, εἴτε πρόκειται περὶ εὐθυνῶν συνδεομένων πρὸς ὡρισμένους Ὑπουργοὺς ἢ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐν τῷ συνόλῳ της, τὸ θέμα χρήζει ἐξονυχιστικῆς ἐξετάσεως, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ συμφωνήσῃ εἰς τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν Πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ὅμως, συνιστωμένη, θὰ πρέπει—ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀπευθύνω τὴν παράκλησιν, τὴν σύστασιν αὐτὴν πρὸς ὅσους πρόκειται νὰ μετάσχουν τῆς Ἐπιτροπῆς—θὰ πρέπει μετ’ ἐξαιρετικῆς ταχύτητος νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ θέματος, οὕτως ὥστε, ἐντὸς τοῦ συντομωτέρου δυνατοῦ χρόνου, νὰ γνωρίζωμεν ὅλοι πῶς ἔχει τὸ ζήτημα. Εὔχομαι καὶ ἐλπίζω αἱ εὐθῦναι νὰ μὴ βαρύνουν τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ βαρύνουν τὰς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη, νὰ ὀφείλεται ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς ἀντικειμενικὰς ἀντιξοότητας. Ἐὰν ὅμως δὲν ὀφείλεται ἁπλῶς καὶ μόνον εἰς ἀντικειμενικὰς ἀντιξοότητας, ἔχομεν ὅλοι τὴν ἀπαίτησιν καὶ τὴν ἀπαίτησιν αὐτὴν διατυποῦμεν πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ἀπαίτησιν ὅπως ἐπιβάλῃ τὰς ἀναγκαίας βαρυτάτας κυρώσεις ἀπέναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔπταισαν καὶ ἡ Βουλὴ θὰ κρίνῃ ἐὰν αἱ κυρώσεις αὐταὶ θὰ εἶναι ἐπαρκεῖς. (Χειροκροτήματα).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κάντζιας ἔχει τὸν λόγον.

§79Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὅταν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία διὰ πρώτην φορὰν νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ σίτου, ἢ μᾶλλον ἐπὶ τῆς ἐλλείψεως τοῦ σίτου, ἐχαρακτηρίσθην ἀπὸ μερικοὺς τῶν κ. συναδέλφων ὡς πολὺ αὐστηρός. Ἐὰν μὲ αὐτὸν τὸν τόνον ἀνέπτυξα τὴν ἐπερώτησιν, τὸ ἔκαμα διότι εἶχον ἐπίγνωσιν βαθυτάτην τοῦ μεγάλου τούτου θέματος. Τὸ θέμα τῆς ἐλλείψεως τοῦ σίτου καὶ αἱ συνέπειαι, τὰς ὁποίας ἐδημιούργησεν, ἦσαν συνέπειαι αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦσαν νὰ προκαλέσουν ὄχι τὴν πτῶσιν τῆς κυβερνήσεως, ἀλλὰ τὴν ἀνατίναξιν αὐτοῦ τούτου τοῦ καθεστῶτος. Δι’ αὐτὸ ἐνόμισα, ὅτι καὶ οἱ ἐπερωτῶντες βουλευταὶ καὶ ἐν γένει ἡ Βουλὴ ἀντιμετωπίζει τὸ ζήτημα τοῦτο μετὰ τῆς ἀντικειμενικότητος καὶ τῆς ψυχραιμίας, ποὺ ἐπιβάλλεται εἰς τοιαύτης ἐκτάσεως ζήτημα. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν γνωρίζω τώρα διὰ ποίους λόγους δὲν ἔδειξε τὸ ὀφειλόμενον ἐνδιαφέρον. Εὔχομαι ἡ ἀγόρευσις τοῦ ἀξιοτίμου συναρχηγοῦ τοῦ ΛΕΚ κ. Κανελλοπούλου νὰ τονώσῃ τὸ ἐνδιαφέρον εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐξευρεθοῦν αἱ εὐθῦναι, ἐὰν ὑπάρχουν τοιαῦται, καὶ νὰ καταμερισθοῦν. Ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχουν εὐθῦναι, τοὐλάχιστον νὰ διαπιστωθοῦν τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα προκάλεσαν τὸ σημαντικὸν τοῦτο γεγονός, τὸ ὁποῖον τόσας καταστροφάς, τόσας ἐπιζημίους συνεπείας εἶχε διὰ τὴν οἰκονομίαν μας καὶ διὰ τὴν διατροφὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ θέματος τοῦ ἐὰν ὑπάρχουν εὐθῦναι, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ προληφθῇ ἡ ἔλλειψις αὐτὴ καὶ μὲ ποῖον τρόπον ἦτο δυνατὸν νὰ προληφθῇ, θὰ προβῶ εἰς μερικὰς διαπιστώσεις ἐν συντομίᾳ, διαπιστώσεις σχετικὰς μὲ τὰς ζημίας καὶ τὰς καταστροφάς, ποὺ προκάλεσεν ἡ ἔλλειψις αὐτὴ τοῦ πρωταρχικοῦ εἴδους διατροφῆς τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀπὸ ἀπόψεως διατροφῆς εἶναι γνωσταὶ αἱ συνέπειαι αὗται. Ὁλόκληρα διαμερίσματα τῆς χώρας ἔμειναν ἄνευ ἄρτου ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας, ἄνευ ἄρτου καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἄρτον τοῦ δελτίου, ἰδίως αἱ περιφέρειαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἀλευροδοτοῦνται καὶ δὲν ἀρτοδοτοῦνται, δηλαδὴ τὸ Κράτος ἀπέστειλε τὴν μερίδα τοῦ δελτίου ὑπὸ μορφὴν ἀλεύρων χωρὶς νὰ ἀρτοποιῆται. Ἔχω συγκεκριμένας περιπτώσεις ὡρισμένων κωμοπόλεων καὶ μεγάλων ἀγροτικῶν περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπὶ 25 ἡμέρας ἔμειναν καὶ ἄνευ διανομῆς τοῦ ἀλεύρου τοῦ δελτίου παρὰ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῆς ὑπηρεσίας καὶ τοῦ Ὑπουργείου, ἀλλὰ καὶ σεῖς, κύριοι βουλευταί, νομίζω, ἄλλοι περισσότερον ἄλλοι ὀλιγώτερον, θὰ ἐλάβατε τοιαύτας διαμαρτυρίας καὶ ὑπὸ μορφὴν τηλεγραφημάτων καὶ ὑπὸ μορφὴν ἐπιστολῶν, ἀλλὰ καὶ προφορικῶς ἀπὸ τοὺς διαφόρους συμπολίτας σας. Ἡ διαρκὴς αὐτὴ ἔλλειψις τοῦ ἄρτου, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψει καὶ τῆς ἐλλείψεως τοῦ σίτου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, ἔφθασεν εἰς ὡρισμένας περιφερείας εἰς σημεῖον πραγματικοῦ λιμοῦ. Καὶ συνεχίζεται ἀκόμη ἡ ἀνωμαλία αὐτὴ τοῦ ἐφοδιασμοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ διὰ τοῦ ἄρτου, τοῦ βασικοῦ αὐτοῦ εἴδους τῆς διατροφῆς του. Μόλις προχθὲς ἔλαβα ἐπιστολὴν ὑπὸ μορφὴν ἐγκυκλίου, ὄχι μόνον ἐγὼ ἀλλά, νομίζω, καὶ ἄλλοι κύριοι συνάδελφοι θὰ ἔλαβον τὴν ἐπιστολὴν αὐτὴν πρώην συναδέλφου μας, τοῦ κ. Ἠλιάδη ἐκ Φλωρίνης, ὁ ὁποῖος μοῦ ἀπέστειλε καὶ ἕνα δεῖγμα ἄρτου, μὲ τὸν ὁποῖον διατρέφεται ὁ πληθυσμὸς τοῦ Γράμμου καὶ τῆς Καστοριᾶς ἐν γένει. Γράφει μάλιστα εἰς τὴν ἐγκύκλιον αὐτὴν ἐπιστολήν του, ὅτι «ὁ ἐσώκλειστος δὲν εἶναι ὕλη ἐκρηκτική, οὔτε γρανίτης ἢ τσιμέντο, ἀλλ’ εἶναι τὸ ψωμί, ποὺ σχεδὸν κατὰ κανόνα τὸ τρώγουν ξερὸ οἱ πληθυσμοὶ» καὶ συνεχίζει: «Τὸ ψωμὶ αὐτὸ εἶναι.................. (Ἀναγινώσκει)........». Εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν περιῆλθον οἱ πληθυσμοὶ τῶν ὀρεινῶν μερῶν καὶ περιῆλθον ἀκριβῶς λόγῳ τῆς ἐλλείψεως τοῦ σίτου, τοῦ ἀραβοσίτου καὶ τῶν διαφόρων ἄλλων δημητριακῶν, λόγῳ τῆς ἐλλείψεως τῆς ἀνόδου τῆς τιμῆς εἰς ὕψη, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ τὸ πενιχρὸν βαλάντιον τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν.

§80Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Εἶναι γνωστός σας ὁ κύριος αὐτός;

§81Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὁ πρώην βουλευτὴς κ. Ἠλιάδης.

§82Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Δὲν ἠμποροῦσε νὰ στείλῃ εἰς τὸν Ὑπουργὸν ἕνα δεῖγμα;

§83Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἶναι πρώην βουλευτής, κύριε Ὑπουργέ.

§84Π. ΜΠΕΡΤΣΙΚΑΣ. Σεῖς τί πιστεύετε, ὅτι τὸ ψωμὶ αὐτὸ ἦτο ἀπὸ ἀλεῦρι;

§85Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὸ εἶπα, ὅτι λόγῳ τῆς ἐλλείψεως τρώγουν τὸς κτηνοτροφάς, εἶναι ἀπὸ κτηνοτροφὰς παρασκευασμένον. Πέραν λοιπὸν τῆς ἀνωμαλίας ποῦ προεκλήθη εἰς τήν διατροφὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, ἡ ὁποία ἀνωμαλία ἔφθασε μέχρι τοῦ λιμοῦ καὶ ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀμφισβητηθῇ, ἔχομεν καὶ ἄλλας γενικωτέρας ἀνωμαλίας, ποῦ προὐκάλεσεν ἡ κακὴ πολιτικὴ ποῦ ἠκολούθησεν ὁ τότε ἁρμόδιος Ὑπουργός. Εἶναι ἡ ζημία τῶν παραγωγῶν εἰς μεγίστην ἔκτασιν, διότι λόγῳ τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου κατὰ τὴν περίοδον Δεκεμβρίου, εἰς 3.000 δραχμὰς καὶ 3.200 δραχ., κατ’ ὀκᾶν, πολλοὶ παραγωγοὶ ἐνόμισαν ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἐπιτύχουν τὸ ὑψηλὸν αὐτὸ τίμημα μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι συντόμως θὰ κατορθώσουν νὰ ἐπαναγοράσουν τὸ πωληθὲν σιτάρι ὅταν τὰ φορτία θὰ καταφθάσουν. Ἀλλ’ ἐπώλησαν τὸ σιτάρι μὲ 3.200 ἢ μὲ 2.900, ἀναλόγως τῆς τιμῆς ποῦ ἐπέτυχεν ἕκαστος ἐξ αὐτῶν, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀγοράσουν τὸ σιτάρι των παρὰ μόνον μὲ 3.800 ἢ 4.000 τὴν ὀκᾶν. Τοῦτο προκαλεῖ μίαν βαθυτάτην δυσπιστίαν εἰς βάρος τοῦ Κράτους καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπιδράσῃ εἰς τὴν μελλοντικήν του πολιτικὴν τῆς συγκεντρώσεως. Ἀλλὰ καὶ ἡ ὅλη οἰκονομία μας ὑπέστη βαρύτατον κλονισμόν, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ ἔλλειψις ἑνὸς ἀγαθοῦ βασικῆς σημασίας, κλονίζει τὴν ἐμπιστοσύνην ὅλου τοῦ λαοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν σταθερότητα τὴν οἰκονομικὴν καὶ προκαλεῖ ὅλα ἐκεῖνα τὰ φαινόμενα τὰ πληθωρικά, τὰ ὁποῖα κατετάραξαν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν μὲ τὰς θλιβερὰς συνεπείας τῆς πωλήσεως μεγάλου ποσοῦ χρυσῶν λιρῶν, τῆς ἀνυψώσεως τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν καὶ τῆς ἀποκρύψεως τῶν ἀγαθῶν μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἔχουν οὕτω κἄποιαν δύναμιν ἀνταλλακτικὴν εἰς τὰ χέρια των. Τὰ φαινόμενα αὐτὰ παρετηρήθησαν καὶ εἰς τὰ ἐλαιοπαραγωγικὰ καὶ εἰς τὰ σταφιδοπαραγωγικὰ καὶ εἰς ὅλα τὰ κέντρα ποὺ οἱ παραγωγοὶ διέθετον μερικὰς ποσότητας ἀγαθῶν. Ἐπίσης οἱ ἔμποροι, οἱ ὁποῖοι διέθετον τοιαύτας ποσότητας, τὰς ἐκράτησαν μὲ τὴν ἐλπίδα τῆς πωλήσεως αὐτῶν εἰς ὑψηλοτέρας τιμάς. Τὸ φαινόμενον αὐτὸ εἶναι μοιραῖον νὰ δημιουργῇ τὴν ὕψωσιν τῆς τιμῆς τῶν ἀγαθῶν, πληθωρικὰ φαινόμενα, ἐν συνεχείᾳ δέ, ταχύτητα τῆς κυκλοφορίας, μὲ ὅλας τὰς θλιβερὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίσαμεν καὶ ἀντιμετωπίζομεν εἰσέτι. Εἴχομεν δηλαδὴ μίαν ἀπὸ τὰς κλασσικὰς ἐκδηλώσεις τοῦ ψυχολογικοῦ πληθωρισμοῦ. Ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς τὴν ζημίαν αὐτὴν τὴν γενικωτέραν. Εἶχε ἐπίδρασιν καὶ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἐπὶ τῆς δημοσιονομικῆς καταστάσεως, διότι ἐπεβάρυνε τὸν προϋπολογισμόν της σημαντικῶς, δεδομένου ὅτι ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις περιελθοῦσα εἰς ἀδιέξοδον λόγῳ τῆς ἐλλείψεως σίτου, νὰ εἰσαγάγῃ σῖτον ἐξ Ἰταλίας ὑπὸ μορφὴν δανεισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐστοίχισεν ἄνω τῶν 200.000.000.000 δρχ. διὰ τὴν μεταφορὰν καὶ ἐκφόρτωσίν του δύο φορές. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, ἡ ἀνησυχία ἡ ὁποία κατέλαβε τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον προέβη εἰς διαφόρους ἐνεργείας, ἐστοίχισεν ὄχι μόνον οἰκονομικῶς εἰς τὸ Κράτος ἀλλὰ καὶ ἐδημιούργησε κακὴν ψυχολογικὴν κατάστασιν, διότι ἐκ τῶν διαφόρων ἐπαρχιακῶν κέντρων ἐφοδιασμοῦ μετεφέρθη τὸ σιτάρι καὶ διενεμήθη εἰς ἀστικὰ κέντρα ὅπως εἰς τὰς Πάτρας, Θεσσαλονίκην κτλ. κατὰ τὰς ἑορτάς, μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ συγκρατήσῃ ἡ Κυβέρνησις τυχὸν ἐξέγερσιν τῶν κατοίκων εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα. Μάλιστα ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀντιμετώπισε τοιαύτην ἐξέγερσιν εἰς τὰς Πάτρας καὶ ἀλλαχοῦ, κύριοι βουλευταί. Αὐταὶ εἶναι ἐν συντομίᾳ αἱ γενικαὶ καὶ ὑλικαὶ ζημίαι τὰς ὁποίας προὐκάλεσεν ἡ ἔλλειψις τοῦ σίτου. Πρὶν προχωρήσω εἰς τὴν διαπίστωσιν περὶ τοῦ ποῖοι εἶναι οἱ ὑπεύθυνοι διὰ τὴν τοιαύτην ἔλλειψιν, θὰ ἤθελον νὰ τονίσω, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ τότε Ὑπουργὸς κ. Ἀλεξανδρίδης, καὶ ὁ νῦν τοῦ Ἐμπορίου κ. Γκλαβάνης, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, ἀλλὰ δὲν καλύπτουν τὰς εὐθύνας οὔτε καὶ ὑπὸ μορφὴν ἀκόμη ἐξηγήσεως τοῦ φαινομένου αὐτοῦ. Δηλαδὴ δικαίως θὰ ἤθελον νὰ τονίσω, ὅτι μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν ὁμολογουμένως ὁ ἱπποτισμὸς τοῦ κ. Ἀλεξανδρίδη, ὅτι οὗτος ἔκαμεν, ὅ,τι ἦτο δυνατόν. Πρέπει νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὡς Ὑπουργὸς ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης ἔκαμεν ὅ,τι ἦτο δυνατόν, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ πληθυσμοῦ, διότι ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀγαθὰ τῆς πρώτης ἀνάγκης τῆς δευτέρας καὶ τῶν εἰσαγωγῶν γενικῶς ἄλλοι ἦσαν οἱ ἁρμόδιοι· ὑπεύθυνος ἦτο ὁ Ὑπουργὸς κ. Ἀβέρωφ. Ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης εἶπεν, ὅτι ἔκαμε τὸ πᾶν διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ δύσκολα καθήκοντά του. Τοῦτο ὅμως δὲν καλύπτει τὴν εὐθύνην τῶν ὑπευθύνων. Ὅπως εἶπον, δὲν βαρύνουν τὸν κ. Ἀλεξανδρίδην αἱ εὐθῦναι. Βαρύνουν τοὺς ἄλλους καὶ ὅπως ἀνέφερον, τὸν ἁρμόδιον καὶ ὑπεύθυνον τότε Ὑπουργὸν κ. Ἀβέρωφ. Τώρα ἔρχομαι κ. βουλευταί, εἰς τὴν εὐθύνην. Ἄν ὑπάρχουν εὐθῦναι ἢ ὄχι, τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς ἐκθέσω θὰ τὸ ἀποδείξουν. Διότι ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τοῦ Λ.Ε.Κ. ἐτόνισεν ὅτι ἐνδεχομένως ἡ ἔλλειψις νὰ ὀφείλεται εἰς ἀντιξοότητας τῶν περιστάσεων. Δὲν ὀφείλεται ὅμως εἰς τοῦτο ἀλλὰ εἰς κακὸν χειρισμὸν τοῦ ζητήματος, διότι ὑπῆρχον ὅλα τὰ μέσα νὰ προληφθῇ αὐτὴ ἡ καταστροφή, τῆς ὁποίας ἐπὶ ἔτη θὰ ὑφιστάμεθα τὰς συνεπείας. Ὁ κ. Γκλαβάνης καὶ ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐν προκειμένῳ ἀνεύθυνοι, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς, ἐνετόπισαν τὸ ζήτημα, καὶ ἀπέδωσαν τὸ γεγονὸς εἰς τὸ ὅτι ἡ παραγωγὴ σίτου κατὰ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας θὰ ἦτο ἀρίστη καὶ ἡ συγκέντρωσις σίτου θὰ ἦτο μεγάλη. Ἐπίσης, ὅτι ὑπῆρχον μεγάλα ἀποθέματα κατὰ τὸν Σεπτέμβριον 1950, τὰ ὁποῖα ἔφθαναν εἰς τοὺς 219.000 τόννους καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐζήτησαν νὰ ἐπισπευσθοῦν αἱ φορτώσεις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἀναλογοῦσαν ἐκ τῆς διεθνοῦς συμβάσεως τοῦ 1950–1951 τῶν 500 τόννων. Τρίτος λόγος εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέδωσαν τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς ἐλλείψεως σίτου ἦτο, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ σίτου τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἡ ὁποία συνεστήθη κατὰ τὸν Ἰούνιον διὰ νὰ μελετήσῃ τὸ ὅλον θέμα τοῦ σίτου καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀνέμενε τὰ σχετικὰ πορίσματά της, δὲν ἔδωσε ταῦτα τόσον συντόμως ὅσον ἐπίστευε τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ. Τοῦτο προκύπτει καὶ ἐκ τῶν σχετικῶν πρακτικῶν. Κατόπιν ἀπέδωσαν τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἰς τὴν καθυστέρησιν τῆς μεταφορᾶς τῶν Ἀμερικανικῶν πιστώσεων δυνάμει τοῦ σχεδίου Μάρσαλ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ἀναγκῶν ἐξ ἀγορῶν σίτου καὶ κατόπιν εἰς τὴν ἔλλειψιν πλοίων. Αὐτοὶ ἦσαν οἱ λόγοι εἰς τοὺς ὁποίους ἀπέδωσαν καὶ ὁ πρώην Ὑπουργὸς κ. Ἀλεξανδρίδης καὶ ὁ νῦν Ὑπουργὸς κ. Γκλαβάνης τὸ γεγονὸς τῆς ἐλλείψεως σίτου καὶ ἑπομένως εἶναι λόγοι ἀνεξάρτητοι τῆς θελήσεως καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τῶν ὑπευθύνων Ὑπουργῶν, καὶ τῶν ἁρμοδίων καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχουν εὐθῦναι. Λυποῦμαι, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσω, οὔτε μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, οὔτε μὲ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Ἀλεξανδρίδην. Διότι, ὄχι μόνον ἦτο δυνατόν, ἀλλ’ ἦτο καὶ εὐκολώτατον νὰ προληφθῇ αὐτὴ ἡ καταστροφὴ καὶ ἡ ζημία καὶ ὁ λιμός, ὁ ὁποῖος ἐσημειώθη εἰς τὰς ὀρεινὰς περιφερείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω, κύριοι συνάδελφοι τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας προέβλεπε παραγωγήν, ἡ ὁποία θὰ ἀνήρχετο εἰς 900.000 τόννους ἐκ τῶν ὁποίων εἶχεν ὑπελογισθῆ ὅτι θὰ προσεκομίζοντο, εἰς τὴν συγκέντρωσιν 180.000 τόννοι. Τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ὑπὸ τοῦ κ. Ἀλεξανδρίδη καὶ τοῦ νῦν Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου κ. Γκλαβάνη δὲν εὐσταθοῦν διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσουν καὶ οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ εὐθύνη ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ καὶ ἂν ἀκόμη ὑποστηρίξῃ τὸ Ὑπουργεῖον ὅτι ἡ συγκέντρωσις θὰ ἔφθανε τὸ ποσὸν τῶν 180.000 τόννων κατ’ ἔτος. Συνιστᾶ ἀκόμη τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ν’ ἀνασταλοῦν αἱ φορτώσεις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τοῦτο ἐγένετο, ὄχι διὰ τὰς φορτώσεις τῆς χρήσεως αὐτῆς. Αὐτὴ ἡ σύστασις τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἔγινε διὰ τὰς φορτώσεις τῆς χρήσεως τοῦ 1949–50, δηλαδὴ διὰ τοὺς 170.000 τόννους οἱ ὁποῖοι ἀφίχθησαν τὸν Ἰούλιον–Αὔγουστον. Δι’ αὐτὲς τὶς ποσότητες ἐζήτησε τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ν’ ἀναβληθοῦν αἱ φορτώσεις καὶ τὸ ἐζήτησεν ἀκριβῶς διότι συνέπιπτε συγκέντρωσις καὶ ἄφιξις τῶν ποσοτήτων τὸν αὐτὸν χρόνον καὶ ἦτο φυσικὸν νὰ δημιουργηθῇ κάποια στενότης ἀποθηκευτικῶν χώρων. Δὲν ἐγένετο ὅμως δεκτὸν τοῦτο, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ μέρους τῆς ἀμερικανικῆς πλευρᾶς καὶ αἱ Ἀμερικανικαὶ ἀρχαὶ εἰς τὰς ὁποίας εἴχομεν ἀναθέσει τὴν ἀγορὰν καὶ ἀποστολὴν τοῦ σίτου ἀπέστειλον τοὺς 170.000 τόννους παρὰ τὴν σύστασιν καὶ παρὰ τὸ αἴτημα τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχει λοιπὸν σχέσιν τὸ αἴτημα τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας μὲ τὰς ποσότητας τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιήσῃ τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον διὰ νὰ προληφθῇ ὁ λιμὸς καὶ ν’ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις κατὰ τὸν χειμῶνα ποὺ διετρέχομεν καὶ κατὰ τὸν ὁποῖον ἐσημειώθη ἡ καταστροφὴ αὐτή. Δὲν εὐσταθοῦν, λοιπόν, ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι δὲν ὑπῆρχον πλοῖα, ἢ ὅτι ὑπῆρχον μεγάλαι ποσότητες. Εἶπεν ὁ κ. Ἀλεξανδρίδης χθὲς ὅτι εἶχεν 219.000 τόννους εἰς τὰς ἀποθήκας καὶ ἐπὶ πλέον ἀνέμενε 50.000 νὰ εἰσρεύσουν ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ τὸν μῆνα Σεπτέμβριον. Εἶχεν λοιπὸν 219.000 τόννους καὶ ἀνέμενεν ἀκόμη 50.000, διότι ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν ἦτο ὅτι ἡ συγκέντρωσις θὰ ἔφθανε τοὺς 180.000 τόννους. Εἶχε φθάσει τοὺς 80.000 τόννους καὶ τὸ ὀλιγιώτερον ἀκόμη ἀνέμενε 50.000 τόννους νὰ προσκομισθοῦν εἰς τὰ κέντρα συγκεντρώσεως. Ποῦ θὰ ἀποθηκεύετο τὸ σιτάρι ἐὰν παρήγγειλε τὸν Σεπτέμβριον; Κύριοι βουλευταί, ἐδῶ εἶναι τὸ ἀσθενὲς σημεῖον τῆς ὅλης ὑποθέσεως. Οἱ συλλογισμοὶ οἱ ὁποῖοι ἔγιναν ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τότε τοῦ Ἐμπορίου καὶ ἴσως καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν δὲν ἦσαν συλλογισμοί, οἱ ὁποῖοι ἦτο δυνατὸν νὰ εὐσταθήσουν, διότι κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον προκύπτει ὅτι ἤρχισεν ἡ ἔλλειψις τοῦ σίτου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, δηλαδὴ ἡ προσφορὰ τοῦ σίτου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν δὲν ἱκανοποιοῦσε τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως. Συνέπεια τούτου ὑπῆρξεν ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν καὶ ἀπὸ 2.300 ποὺ ἐκυμαίνετο ἀπὸ τὸν μῆνα Ἰούλιον–Αὔγουστον, ἔφθασε εἰς τὰς 2.500 ἕως 2.700 ἀναλόγως τῆς περιφερείας. Θὰ μοῦ εἴπητε περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῶν ἐνδιαφερομένων ἐν καιρῷ; Ὄχι μόνον περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν, ἀλλὰ τὰς ἐξηνάγκασε νὰ λάβουν μέτρα καὶ τὴν 17ην Σεπτεμβρίου ἐκδίδεται ἀπόφασις περὶ πωλήσεως σίτου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν ἐκ τῶν Κρατικῶν ἀποθεμάτων. Ὡς δικαιολογητικὸν ἡ ἀπόφασις εἶχεν ἀκριβῶς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ὑψώσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον δικαιολογητικὸν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργοῦ Ἐφοδιασμοῦ τῆς ἐκδοθείσης τὴν 18ην Σ)βρίου 1950. Τὸ κύριον δικαιολογητικὸν εἶναι ἡ συγκράτησις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ἄρα ἔλαβεν γνῶσιν ἡ Κυβέρνησις τῆς ἀνωμαλίας, ἡ ὁποία ἐσημειώθη εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, ἡ ὁποῖα ἀνωμαλία δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ πολὺ θλιβερωτέρας συνεπείας ἐὰν δὲν ἐλάμβανε μέτρα. Μὰ εἶχον 219.000 τόννους ἰσχυρίζεται ἡ Κυβέρνησις, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι καὶ ἐπερίμεναν 50.000 τόννους ἀκόμη ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν. Πῶς εἶναι δυνατόν, κύριοι βουλευταί, ν’ ἀναμένουν προσκόμισιν σίτου εἰς τὰ κέντρα συγκεντρώσεως ὅταν ἤδη ἡ τιμὴ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν ἦτο πολὺ ὑψηλοτέρα ἀπὸ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἐπλήρωνε τὸ Κράτος.

§86Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Ἦτο ἡ σκέψις τῆς ἐπιτροπῆς πολιτικῆς σίτου. Ἐγὼ δὲν τὰ ὑπελόγιζα αὐτά, ἐγὼ ὑπελόγιζα εἰς τὰ δεδομένα.

§87Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν ἡ Ἐπιτροπὴ Πολιτικῆς σίτου μὲ τὸν ἐφοδιασμὸν τῆς χώρας καὶ τὴν διανομὴν τοῦ σίτου. Πῶς ἦτο, λοιπόν, δυνατὸν ν’ ἀναμένεται νὰ εἰσρεύσῃ σῖτος, ἐφ’ ὅσον ἡ τιμὴ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εἶχεν ὑψωθῆ πέραν τῶν ὁρίων, τὰ ὁποῖα εἶχε καθορίσει τὸ Κράτος; Διότι τὰς 3 χιλιάδας ποῦ εἶχον δώσει διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν δανείων ἠμποροῦσε νὰ τὰς ἀντιμετωπίσῃ κανεὶς μὲ τὴν κατάθεσιν τῶν 700 δραχμῶν χωρὶς νὰ προσκομίσῃ αὐτούσιον σῖτον. Ἦτο, λοιπόν, γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν οὔτε κόκκος σίτου πέραν τοῦ Σεπτεμβρίου νὰ προσκομισθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς συγκεντρώσεως τὰς κρατικάς. Ἕνα ποσόν, τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται καὶ τὸ ὁποῖον ἐμφανίζεται ὡς συγκέντρωσις Σεπτεμβρίου, δὲν προέρχεται ἀπὸ συγκέντρωσιν Σεπτεμβρίου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ καθυστερημένων ἀνακοινώσεων διαφόρων ἀπομεμακρυσμένων συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων. Ἔχομεν, λοιπὸν τὸ γεγονὸς τὸ ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἐσταμάτησε τὸν Σεπτέμβριον μὲ τὴν ὕψωσιν τῶν τιμῶν. Καὶ ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν ἀποδεικνύεται ὁπωσδήποτε, διότι τὸ ἴδιον τὸ Ὑπουργεῖον ἐκδίδει ἀπόφασιν διὰ τῆς ὁποίας ἀποφασίζει νὰ διαθέσῃ ἀπὸ τὰ ἀποθέματα τοῦ Κράτους εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν διὰ νὰ συγκρατήσῃ τὴν τιμήν. Πρῶτον γεγονός, ὅτι ἐσταμάτησεν ἡ συγκέντρωσις τὸν Σεπτέμβριον, δεύτερον γεγονὸς ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ βαδίζῃ διαρκῶς πρὸς τὰ ἐπάνω μὲ συνεχῆ ὑψωτικὴν τάσιν, ἐὰν δὲν ἐλάμβανον πλέον μέτρα, τοσοῦτον μᾶλλον εἶναι ὑπεύθυνος ὁ Ὑπουργὸς καὶ τὸ Ὑπουργεῖον καθόσον διὰ πρώτην φορὰν παρετηρήθη τὸ γεγονὸς νὰ ζητεῖτε σῖτος εἰς τοιοῦτον σημεῖον κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον, ὥστε ν’ ἀναγκασθῇ τὸ Κράτος νὰ διαθέσῃ ἐκ τῶν ἀποθεμάτων του διὰ νὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμάς. Διὰ πρώτην δὲ φορὰν ἀπὸ τοῦ 1946 παρετηρήθη τοῦτο, διότι συνήθως μόνον κατὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον–Φεβρουάριον–Μάρτιον ἐσημειοῦτο τὸ γεγονὸς αὐτὸ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη. Ἔπρεπε νὰ ἀνησυχήσῃ σφόδρα καὶ τὸν Ὑπουργὸν καὶ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τὸ γεγονός, ὅτι κατὰ Σεπτέμβριον μῆνα, μὲ μίαν παραγωγὴν 800.000 τόννων, δεδομένου ὅτι τὸν Σεπτέμβριον εἶχε διαπιστωθῆ πλέον τὸ ὕψος τῆς παραγωγῆς, συνέβη αὐτὸ τὸ φαινόμενον. Ἕνα φαινόμενον οἰκονομικόν, ἀνησυχαστικὸν ἐμφανίζεται ἐφ’ ὅσον ζητεῖται σῖτος ἀπὸ τὸν μῆνα Σεπτέμβριον. Ἐὰν ἤθελε κανεὶς νὰ σκεφθῇ περισσότερον καὶ νὰ καταναλώσῃ φαιὰν οὐσίαν θὰ κατέληγεν ἀμέσως εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ διεθνὴς ἀνησυχία προκαλεῖ μίαν ἀνάσχεσιν προσφορᾶς ἐκ μέρους τῶν παραγωγῶν καὶ τῶν ἐμπόρων εἰς τὴν κατανάλωσιν ἑνὸς ἀγαθοῦ πρωτίστης σημασίας. Μὲ ἕνα μόνον γεγονὸς ἀντιμετωπίζετο αὐτό, μὲ τὴν ἄφθονον προσφορὰν σίτου εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Εἶναι ἕνα σύστημα τὸ ὁποῖον εἰσήγαγον ἐγὼ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ διὰ πρώτην φοράν. Καὶ μάλιστα κάποιος ὑπάλληλος μοῦ εἶπεν, ὅτι σεῖς τὸ ἐδιδάξατε καὶ τοῦ ἀπήντησα, ὅτι δὲν τὸ ἐδίδαξα τόσον ἀνόητα, ὅπως τὸ ἐφαρμόζετε σεῖς. Ἐγὼ τὸ ἐδίδαξα περισσότερον ἔξυπνα, διότι εἶμαι εἰς θέσιν νὰ χειρισθῶ τὰ ζητήματα αὐτὰ μὲ κάποιαν περισσοτέραν πεῖραν. Λοιπόν, ὀρθῶς μὲν ἀπεφάσισεν νὰ δώσῃ, ἀλλὰ συγχρόνως ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ, ὅτι τὸ φαινόμενον θὰ συνεχισθῇ καὶ ἔπρεπε νὰ φροντίσῃ νὰ ἐφοδιάσῃ τὰς ἀποθήκας τοῦ Κράτους μὲ ὅσο τὸ δυνατὸν μεγαλειτέρας ποσότητας. Ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι δὲν εἶχε ἀποθηκευτικοὺς χώρους, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑποστηριχθῇ σοβαρά, διότι ἐὰν κατὰ τὸν Σεπτέμβριον ἀπεφάσιζε ν’ ἀγοράσῃ τὸ σιτάρι, τὸ σιτάρι αὐτὸ θὰ ἤρχετο μετὰ 1½ μῆνα. Κατὰ τὸν 1½ αὐτὸν μῆνα, θὰ διέθετε ἀπὸ τὰς ἀποθήκας 150 χιλιάδας τόννους καὶ τὰ νέα φορτία ποὺ θὰ ἤρχοντο τὸν Νοέμβριον, θὰ ὑπῆρχε χῶρος διὰ νὰ ἀποθηκευθοῦν μὲ πᾶσαν ἄνεσιν. Δὲν εἶναι δυνατόν, λοιπόν, νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅτι..............

§88Π. ΚΑΛΠΑΚΤΣΟΓΛΟΥ. Θὰ εἴχετε τὴν καλωσύνην νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν πῶς ἐπῆλθεν αὐτὴ ἡ ἀπότομος ζήτησις εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν; Δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίσητε, ὅτι λόγῳ τοῦ πολέμου, ἡ προσφορὰ τοῦ σίτου ἦτο μικροτέρα. Ἐὰν ὅμως, ὅπως λέγετε, συνεχίζετο ἡ προσφορὰ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους καὶ ἐδίδετο ὅλος ὁ σῖτος, ἐνῷ εὑρισκόμεθα ἐν ὄψει πολέμου, μετά, τί θὰ ἐκάμναμεν;

§89Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἴχομεν μεγάλας ποσότητας. Δὲν ἔχει σχέσιν μὲ αὐτὸ ποὺ λέγετε. Τὸ σοβαρὸν ἐλάττωμα τῆς πολιτικῆς τῆς διαθέσεως εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, δὲν εἶναι μόνον, ὅτι δὲν συνεχίσθη κατὰ τρόπον ἀποτελεσματικόν, ἀλλ’ ὅτι ἐφηρμόσθη κατὰ τρόπον ἀντιοικονομικὸν καὶ μὴ διευκολύνοντα τὴν ἰσορρόπησιν τῆς καταστάσεως. Τὸ ποσὸν τῶν 42.000 τόννων δὲν διετέθη ἐλευθέρως εἰς τὴν ἀγοράν, διετέθη διὰ τῶν λαθροβιομηχάνων εἰς τὴν κατανάλωσιν κατὰ τρόπον ἀνεξέλεγκτον διὰ τοὺς βιομηχάνους. Εἶναι φυσικόν, ὅτι κατὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διετέθη δὲν θὰ κατωρθώνατε νὰ εἴχετε τὴν ἀπόδοσιν, τὴν ὁποίαν ἐπεδιώκετε, διότι προσεφέρατε εἰς τὴν ἀγορὰν τὸ σιτάρι ὑπὸ μορφὴν ἀλεύρων καὶ ὅπως γνωρίζετε, αἱ ἀγροτικαὶ περιφέρειαι ποὺ ζητοῦν σιτάρι δὲν ἱκανοποιοῦνται μὲ τὴν προσφορὰν ἀλεύρων μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑψοῦται ἡ τιμὴ τοῦ σίτου. Ὁ χωρικὸς δὲν ἀγοράζει ποτὲ ἀλεῦρι, ἀλλ’ ὅπως γνωρίζετε, ὅλαι αἱ ἀγροτικαὶ περιφέρειαι, αἱ ὁποῖαι ζητοῦν σιτάρι δὲν ἱκανοποιοῦνται ἀπὸ τὸ ἀλεῦρι καὶ ἀγοράζουν αὐτούσιον σῖτον, προκειμένου δὲ περὶ αὐτουσίου σίτου, δὲν εἴχομεν τότε ἐπάρκειαν. Ἐδόθησαν 42.000 τόννοι χωρὶς ἔλεγχον.

§90Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Πάντοτε ὑπὸ ἔλεγχον.

§91Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὄχι Κύριε Ἀλεξανδρίδη. Ἔπρεπε νὰ ἐχορηγεῖτο εἰς πάντα αἰτοῦντα. Ἐπιμένω εἰς πάντα αἰτοῦντα. Αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικὴ πολιτικὴ ἀνοικτῆς ἀγορᾶς. Ἰδοὺ τὰ ἀποτελέσματα τῆς πολιτικῆς σας. Ἐτινάξατε τὴν οἰκονομίαν εἰς τὸν ἀέρα, ἐπείνασεν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Εἰς πάντα αἰτοῦντα, εἶναι ἡ πολιτικὴ ἡ ὀρθόδοξος. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 42.000 τόννων θὰ ἰσορροπήσῃ τὴν ἀγοράν, δηλαδὴ ἐκεῖνο ποὺ φαίνεται παράδοξον εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους εἶναι αὐτὸ ποὺ ἐκάμαμε μὲ τὰς χρυσᾶς λίρας. Εἰς πάντα αἰτοῦντα, ἐὰν ἐδίδατε θὰ ἐκρατούσατε τὴν ἀγοράν.

§92Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ὁ κ. Κάντζιας ὑποδεικνύει ἄλλα μέτρα, τὰ ὁποῖα, ἔχει τὴν γνώμην ὅτι θὰ φέρουν τὸ ἀντίθετον ἀποτέλεσμα. Οἱ κύριοι ἂς ὑποστηρίξουν τὴν ἀντίθετον πολιτικὴν μὲ τὴν ὁποίαν ἔφεραν τὸ σιτάρι εἰς τὰς 5.000 δραχμάς.

§93Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἔχομεν λοιπὸν τὸ γεγονὸς ὅτι διεπιστώθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἔλλειψις σίτου. Ἔπρεπε νὰ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν νὰ εὑρεθῇ σῖτος ἐκ τῶν εὑρισκομένων ἐν πλῷ πρὸς τοὺς λιμένας τοῦ ἐξωτερικοῦ σιτοφορτίων καὶ νὰ τὸν εἰσαγάγῃ τὸ συντομώτερον. Ἡ ἔλλειψις χώρου δὲν εἶναι σοβαρὸν ἐπιχείρημα διότι ἐν τῷ μεταξὺ θὰ ἐξεκενοῦντο αἱ ἀποθῆκαι καὶ οὕτω θὰ ὑπῆρχε χῶρος ἀποθηκεύσεως. Δέν ἔλαβε λοιπὸν οὐδὲν μέτρον παρ’ ὅλην τὴν ζήτησιν τοῦ Σεπτεμβρίου, γεγονὸς ὅπερ δὲν εἶχε συμβῆ ποτὲ εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἄφησε νὰ περιέλθῃ ἡ εὐκαιρία ἀναμένων τὰ πορίσματα τῆς Ἐπιτροπῆς. Ποίας Ἐπιτροπῆς; Τῆς Ἐπιτροπῆς σίτου τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ, ἥτις ἐξήταζε τὸ ὅλον θέμα ἀπὸ ἀπόψεως δημοσιονομικῆς καὶ οἰκονομικῆς. Ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη συνεκροτήθη τὸν Ἰούνιον ἐκ μέρους τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν διανομῶν κ. Τσουδεροῦ, σκοπός των δὲ ἦτο ἡ παρακολούθησις τῆς νέας πολιτικῆς διὰ τὴν συγκέντρωσιν καὶ τὰ τῆς ἄρσεως τοῦ δελτίου. Τότε ἐνθυμεῖσθε ὁ κ. Χατζηγιάννης καὶ ὁ κ. Τσουδερὸς ἀπεφάσισαν τὴν κατάργησιν τοῦ δελτίου, διότι δὲν ὑφίστατο λόγος νὰ ὑπάρχῃ ἐφ’ ὅσον οὔτε λιμὸς ὑπῆρχεν οὔτε τὸ Κράτος ἐπιχορηγοῦσε τὸν ἄρτον διὰ νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ πράγματι ἦτο ὀρθὴ ἡ σκέψις νὰ καταργηθῇ τὸ δελτίον διότι ἐγένετο σπατάλη ἐφ’ ὅσον ἠγοράζετο καὶ παρ’ ἀνθρώπων, οἵτινες δὲν κατηνάλισκον ἄρτον ποιότητος δελτίου. Ἡ Ἐπιτροπὴ λοιπὸν αὐτὴ τοῦ σίτου ἐπρόκειτο νὰ ἐξετάσῃ ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα Παρηκολούθει τὸ θέμα τῆς συγκεντρώσεως διὰ νὰ ἴδωμεν τί θὰ στοιχίσῃ ἡ συγκέντρωσις καὶ ἐὰν θὰ ὑπάρξῃ ζημία εἰς τὸν προϋπολογισμὸν μὲ τὴν τιμὴν τῶν 2.400. Ὑπεδείκνυε τὰ μέτρα, ἅτινα ἔδει νὰ ληφθῶσιν ἐὰν κατηργεῖτο τὸ σύστημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ τῆς διανομῆς τοῦ ἄρτου ἄνευ δελτίου. Θὰ σᾶς ἀναφέρω τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐδέχθη τὴν ἄποψιν τῆς διατηρήσεως τοῦ μονοπωλίου τοῦ Κράτους εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ σίτου. Ἡ Ἐπιτροπὴ λέγει... (ἀναγινώσκει) Μ’ ὅλα αὐτὰ τὰ κωμικὰ ἐπιχειρήματα, τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἐπείσθησαν. Εἶναι μοναδικὸν παράδειγμα εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἀγοράζομεν τὸν σῖτον διὰ μέσου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας τῆς Ἀμερικῆς ἐπιβαρυνομένης μὲ προμήθειαν 2%, διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τοῦτο μὴ δυνάμενοι νὰ ἀγοράσωμεν τὸν σῖτον εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν ἀλλ’ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον μὲ τὴν συμβατικὴν τιμὴν τῶν 71 δολλαρίων. Τὸ σιτάρι αὐτὸ τὸ εἰσάγομεν βάσει τῆς συμβατικῆς ὑποχρεώσεως μεταξὺ παραγωγῶν καὶ καταστραφεισῶν χωρῶν. Ὁ Ἀμερικανὸς παραγωγὸς παραδίδει τὸ προϊόν του καὶ παίρνει τὴν ἐπιχορήγησιν ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως.... Καὶ ἔτσι αἱ περισσότεραι χῶραι ἀγοράζουν καὶ κάτω τῆς συμβατικῆς τιμῆς κατὰ κανόνα τὸ σιτάρι, τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται Αὐτὴ λοιπὸν ἡ σιτικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ ἐμελέτα αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ τὰ ἐμελέτα, τέλος πάντων, κατὰ ἕνα τρόπον μᾶλλον ἐρασιτεχνικὸν περισσότερον καὶ ὀλιγώτερον ὑπεύθυνον καὶ ὑπηρεσιακόν, διότι δὲν ἦτο ὑπηρεσιακὸν ὄργανον, ἦτο ἓν ὄργανον γνωμοδοτικόν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀκολουθοῦσε τὴν ἐπιδίωξιν τῆς πολιτικῆς τοῦ σίτου δημοσιονομικῶς. Κατέληξε, βέβαια, νὰ εἴπῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ κατάργησις τοῦ δελτίου διὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου μὲ μερικὰς ἄλλας ὑποδείξεις, ἀκαδημαϊκοῦ χαρακτῆρος, χωρὶς νὰ ἀσχοληθῇ περαιτέρω, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀνάγκας τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸν χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ πρέπει νὰ ἀφιχθοῦν τὰ φορτία, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐπάρκεια τοῦ σίτου τῆς χώρας μας, οὔτε εἶχεν ἄλλωστε τοιαύτην ἁρμοδιότητα. Πῶς ἀνέμενον λοιπὸν ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου τὴν γνωμοδότησιν τῆς Ἐπιτροπῆς; Δὲν εἶχε καμμίαν ἁρμοδιότητα ἐν προκειμένῳ. Καὶ μάλιστα διεμαρτύροντο τὰ μέλη της, διότι τοὺς ἀνέθετον τοιαύτην εὐθύνην καὶ παρεπονοῦντο, ὅπως εἶδον εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐπιτροπῆς σίτου, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν δὲν τοὺς προσεκομίσθησαν μερικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἐζήτησαν. Ἄρα δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἰσχυρισθῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὅτι ἡ παρεμβολὴ τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς τοῦ σίτου καὶ ἡ μελέτη της δὲν εἶχον σχέσιν παρὰ μὲ τὴν κατάργησιν ἢ μὴ τοῦ δελτίου. Ὑπῆρξε μία ἀναβολὴ τῶν παραγγελιῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι ἀπαράδεκτον τοῦτο, κύριοι βουλευταί. Διότι, ἐφ’ ὅσον δὲν εἶχεν ἀναθέσει εἰς μίαν ἄλλην ὀργάνωσιν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὤφειλε νὰ εἶχε λάβει ὅλα τὰ μέτρα, ὥστε νὰ εἰσαχθῇ ὅλη ἡ ποσότης ἡ ἀναγκαία, ἡ ὁποία θὰ ἐκράτει τὴν ἀγορὰν εἰς τὴν ἰσορροπίαν, ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο, ἰδίως κατὰ τὴν περίστασιν τὴν δυσχερῆ ποὺ διῆλθεν ὁ λαός μας καὶ ἡ οἰκονομία μας κατὰ τὸν παρελθόντα χειμῶνα. Ἦτο εὐχερέστατον, ἐπαναλαμβάνω, διότι εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της 500.000 τόννους καὶ ἠδύνατο νὰ τοὺς αὐξήσῃ εἰς 600.000 τόννους, δεδομένου, ὅτι ὑπάρχει μία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὰς ἀνάγκας τῶν καταναλωτριῶν χωρῶν καὶ ἂν διαπιστώσῃ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη χορηγήσεως μεγαλυτέρας ποσότητος, χορηγεῖ καὶ τὴν ποσότητα αὐτὴν μὲ μίαν τιμήν, βέβαια, ὑψηλοτέραν τῶν 105 δολλ. Ἄρα εἶχε τὰ μέσα διαθεσίμου ποσότητος σίτου μὲ σταθερὰν τιμήν, ὥστε νὰ μὴν ἐπέλθῃ καμμία ὕψωσις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν. Ἐπὶ πλέον εἶχε καὶ δυνατότητα αὐξήσεως τῆς ποσότητος, ποὺ εἶχε εἰς τὴν διάθεσίν της τῶν 500.000 τόννων, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν οἱασδήποτε δυσχεροῦς καταστάσεως. Ποία θὰ ἦτο ἡ ἐπίδρασις ἐπὶ τῆς οἰκονομίας μας καὶ ἐν γένει ἡ ἐξέλιξις τῶν πραγμάτων, ἐὰν ὑπῆρχεν ἄφθονον σιτάρι καὶ ἐκρατεῖτο σταθερὰ ἡ τιμὴ εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ ἀναλύσω, κύριοι βουλευταί. Ἔχετε τόσην πεῖραν καὶ μόρφωσιν, ὥστε νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε χωρὶς περαιτέρω ἀνάπτυξιν. Ἄρα, ὁ ἰσχυρισμὸς ἐκεῖνος, ὅτι ὀφείλεται ἡ καθυστέρησις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ σίτου, εἶναι ἔωλος, ἀστήρικτος, εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἄλλος ἰσχυρισμὸς εἶναι ἡ ἔλλειψις τῶν πιστώσεων, τῆς μετατροπῆς τῶν πιστώσεων. Καὶ ἐδῶ εἶναι μία προσπάθεια μετατοπισμοῦ τῶν εὐθυνῶν εἰς ἄλλους παράγοντας, ξένους, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνεται ἑκάστοτε, ὅταν κἄποια γενικωτέρα ζημία προκαλῆται, ἐξ ἀβλεψίας ἢ σφάλματος οἱουδήποτε κυβερνητικοῦ παράγοντος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ ἄλλην φοράν, κύριοι βουλευταί. Ἔλλειψις τῶν πιστώσεων δὲν ὑπῆρχεν. Ἡ ἔγκαιρος ἐγγραφὴ τῶν πιστώσεων ἀπὸ τὸ γραφεῖον τῆς ESA εἰς τὸ κονδύλιον τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ἀγορὰν τοῦ σίτου τὸν μῆνα Δεκέμβριον εἶναι διαπιστωμένη. Εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ὅτι ὁ κ. Σόλσμπεργκ ἔλεγεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶχεν ἀγοράσει μέχρι τοῦ Φεβρουαρίου. Ἑπομένως, ὁ ξένος παράγων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶχε τὴν πληροφορίαν αὐτὴν παρὰ ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τῆς Ἑλλάδος. Δὲν προέβησαν λοιπὸν εἰς καμμίαν ἐνέργειαν, ὥστε νὰ ἐπισπεύσουν τὴν μεταφορὰν τῶν πιστώσεων ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰδικῶς ὑπὲρ τοῦ κονδυλίου ἀγορᾶς σίτου. Τοῦτο ἐκινήθη μόνον κατὰ τὸ τέλος Ὀκτωβρίου καὶ εἴχομεν ἀπάντησιν τὴν 17 Νοεμβρίου περὶ μεταφορᾶς τῶν ἀναγκαίων κονδυλίων.

§94Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Αἱ προσπάθειαι εἶναι προγενέστεραι.

§95Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ ἐτόνιζον τὴν δύσκολον κατάστασιν καὶ τὴν τραγικότητα, ἡ ὁποία θὰ ἐπηκολούθει ἀπὸ τὴν τυχὸν ἔλλειψιν τοῦ σίτου, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Ὀκτωβρίου ἢ τὸ πρῶτον δεκαπενθήμενον Ὀκτωβρίου, θὰ εἴχετε εἰς τὴν διάθεσίν σας τὰς ἀναγκαίας πιστώσεις.

§96Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Εἶχα 200.000 τόννους. Ποῦ θὰ ἔβαζα τοὺς ὑπολοίπους ἐὰν ἔφερνα;

§97Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τοὺς εἴχατε, ἀλλὰ θὰ διετίθεντο, θὰ ἔφευγαν καὶ θὰ ἀπηλευθεροῦντο αἱ ἀποθῆκαι. Τοὺς 200.000 τόννους, τοὺς εἴχατε τὸν Σεπτέμβριον. Ἐν τῷ μεταξὺ ἕως ὅτου ἤρχοντο οἱ ἄλλοι θὰ ἔφευγον αὐτοί.

§98Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Δὲν εἴχαμε βαπόρια.

§99Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἴχαμεν ἄφθονα βαπόρια. Ποτὲ δὲν ὑπῆρχεν ἔλλειψις.

§100Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Ὑπάρχουν τώρα βαπόρια;

§101Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὁμιλῶ, κύριε Ὑπουργέ, διὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τοῦ Ὀκτωβρίου, Νοεμβρίου καὶ Δεκεμβρίου.

§102Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορίου). Δὲν ὑπῆρχον, κ. Κάντζια.

§103Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἄφθονα ὑπῆρχον. Ἄρα δὲν ἠμπορεῖ νὰ μετατεθῇ ἡ εὐθύνη εἰς τοὺς ξένους παράγοντας. Δὲν ἐζητήθη κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὅπως ἔπρεπε διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν ἑνὸς τόσον μεγάλου θέματος, δὲν παρεστάθη ἡ τραγικότης, ἡ ὁποία θὰ ἐπακολουθοῦσεν ἐὰν ἐγκαίρως δὲν διετίθεντο αἱ πιστώσεις, δεδομένου, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, ἰδιαιτέρως πιστεύει, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ ἄρτου εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς ἰσορροπίας, τῆς οἰκονομίας της καὶ τῆς σταθερότητός της. Καὶ ἑπομένως, θὰ διέθετεν ἀμέσως τὰς πιστώσεις. Τρίτον ἐπιχείρημα εἶναι ἡ ἔλλειψις πλοίων. Καὶ ἔλεγε καὶ ἐτόνιζεν ὁ πρώην Ὑπουργὸς κ. Ἀλεξανδρίδης εἰς τὴν ἀγόρευσίν του τὴν προχθεσινήν, ὅτι ἐὰν μοῦ ἤρχοντο τὰ σιτοφορτία τὴν 15ην Δεκεμβρίου, τότε δὲν θὰ παρουσιάζετο αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία. Θὰ παρουσιάζετο, λέγω ἐγώ, ἀλλ’ εἰς πολὺ περιωρισμένην κλίμακα. Πράγματι τὸ μεγάλο κακὸ θὰ προελαμβάνετο ἐὰν ἔφθανον τότε τὰ πλοῖα. Ἀλλὰ πότε ἐζητήθησαν διὰ νὰ φορτωθοῦν αὐτὰ τὰ φορτία; Τὴν 23ην Νοεμβρίου ἀποστέλλεται τὸ πρῶτον τηλεγράφημα ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, μὲ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ καὶ τὰ πλοῖα ἀφίχθησαν, πότε; Τὴν 5ην Ἰανουαρίου τὸ πρῶτον καὶ μέχρι 10ης Ἰανουαρίου ἀφίχθησαν τέσσαρα μὲ 20.000 τόννους. Καὶ μέχρι τέλους Ἰανουαρίου ἀφίχθησαν 40.000 τόννοι, δηλαδὴ ποῦ βλέπετε τὴν καθυστέρησιν κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως; Πόσαι ἡμέραι εἶναι δυνατὸν νὰ μεσολαβήσουν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἀποστολῆς τοῦ τηλεγραφήματος μέχρι τῆς ἡμέρας τῆς ἀφίξεως τοῦ πλοίου εἰς Ἑλληνικὸν λιμένα; Εἶναι ποτὲ ἀνθρωπίνως δυνατὸν κάτω τῶν 40 ἡμερῶν; Ἀπίστευτον, ἐκτὸς ἐὰν συντρέξουν συγκυρίαι, ἐὰν τὸ πλοῖον εἶναι κάτω ἀπὸ τὸ σιλό, ἐὰν δὲν ὑπάρξῃ καμμία ἀπολύτως καθυστέρησις διαβιβάσεως τῆς παραγγελίας κ.τ.λ. Αὐτὰ κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμποροῦν νὰ συμβοῦν. Τὸ ταξίδιον εἶναι 22–25 ἡμέρες ἀναλόγως τοῦ λιμένος ἀπὸ τοῦ ὁποίου θὰ ἀναχωρήσῃ. Ἐὰν εἶναι ἀπὸ τὴν Νέαν Ὑόρκην, θέλουν τὰ πλοῖα 22 ἡμέρας, ἐὰν εἶναι ἀπὸ τὴν Νέαν Ὀρλεάνην τὰ πλοῖα θέλουν 28 ἡμέρας, ταξίδιον χωρὶς καμμίαν προσέγγισιν εἶναι 23 ἡμέρες. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογίζῃ κανεὶς εἰς ταξίδια ὀλιγώτερα τῶν 22 ἡμερῶν ἐὰν θέλῃ νὰ εἶναι ἀσφαλὴς σχετικῶς μὲ τὴν ἄφιξιν τῶν φορτίων του ἐν καιρῷ. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπόν, ὅταν τὸ τηλεγράφημα ἀπεστάλη τὴν 23ην Νοεμβρίου νὰ ἀναμένετε σεῖς σιτοφορτίον εἰς τὸν Πειραιᾶ τὴν 23ην Δεκεμβρίου; Εἶναι πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν κἂν νὰ ὑποστηρίζωνται, ὄχι μόνον νὰ στηρίζωνται ὑπολογισμοί, ἀλλ’ οὔτε κἂν νὰ λέγωνται ἔστω καὶ ὡς ἀστειότης. Τὸ πλοῖον θὰ τὸ ἀναμένετε κατὰ κανόνα εἰς ἕνα χρονικὸν διάστημα μετὰ πάροδον 40–45 ἡμερῶν ὑπὸ ὁμαλὰς συνθήκας. Ἡ ἄφιξις, λοιπόν, τῶν πλοίων κατὰ τὸν μῆνα Ἰανουάριον ἀποδεικνύει, ὅτι πράγματι τὰ φορτία ἦλθον ἐν καιρῷ, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἔλλειψις πλοίου, διότι ὅταν ἔχετε τὸ πλοῖον ἐντὸς 40 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἀποστολῆς τοῦ τηλεγραφήματος, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, ὅτι ἔχετε ἔλλειψιν πλοίων.

§104Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ἕνα ἔγγραφον τῆς ἐν Οὐασιγκτῶνι Πρεσβείας, ἡ ὁποία μᾶς λέγει περὶ τῶν δυσκολιῶν αὐτῶν καὶ περὶ τῶν ἀγωνιωδῶν προσπαθειῶν;

§105Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἀγωνιώδεις προσπάθειαι ἐγένοντο εἰς τὸ νὰ ἀποσταλῇ ὁ σῖτος ἐντὸς τῶν ἡμερομηνιῶν ποὺ ἐζητήσατε, ὄχι διὰ νὰ ἔλθῃ ἐντὸς τῶν 40 ἢ 45 ἡμερῶν τὸ ἀναγκαιοῦν, δηλαδή, κανονικὸν διάστημα. Ἄλλωστε κ. Ἀλεξανδρίδη, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἔλλειψις πλοίων ἀποδεικνύεται καὶ περαιτέρω.

§106Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Πόρτερ διὰ τὴν ἀποστολὴν τοῦ σίτου εἶναι τὴν 17ην Ἰανουαρίου.

§107Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν ἐζητήσατε σῖτον, ἐζητήσατε ἁπλῶς μεταφορὰν πιστώσεων. Δὲν ἐπιμείνατε, δὲν ἐπεσημάνατε τὸν κίνδυνον καίτοι τοῦτο δὲν ἦτο ἔργον ἰδικόν σας, δὲν ἐπεσημάνθη ὁ κίνδυνος ὡς ὤφειλε, διότι ἐὰν ἐπεσημαίνετο, ἀσφαλῶς αἱ πιστώσεις θὰ ἦσαν εἰς τὴν διάθεσίν μας κατὰ τὸ δεύτερον δεκαήμερον τοῦ Ὀκτωβρίου, ἐὰν ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Ὀκτωβρίου ἐζητούσαμεν τὴν μεταφορὰν τῶν πιστώσεων. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, οὔτε αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα. Δηλαδὴ αὐτὰ ἦσαν περίπου, κύριοι βουλευταί, τὰ ἐπιχειρήματα εἰς τὰ ὁποῖα ἐστήριξαν τὴν ἀνωτέραν βίαν, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου καὶ πρώην Ὑφυπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Ἐκ τῆς ἀναπτύξεως τὴν ὁποίαν ἔκαμον, νομίζω, ὅτι προκύπτει, ὅτι τὰ ἐπιχειρήματα αὐτά, δὲν εὐσταθοῦν καὶ ὅτι ἡ δημιουργηθεῖσα κατάστασις τῆς ἐλλείψεως τοῦ σίτου, ἡ τόσον καταστρεπτική, ἡ τόσον ἐπιζημίως ἐπιδράσασα ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας καὶ τῆς διατροφῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν ὀφείλεται, παρὰ μόνον εἰς τὴν εὐθύνην τῶν ἁρμοδίων παραγόντων. Ἀλλὰ πέραν τῆς εὐθύνης εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐρευνηθῇ, ἐὰν αἱ ἀκολουθηθεῖσαι μέθοδοι καὶ ἐὰν τὰ ἐφαρμοζόμενα συστήματα εἶναι ὀρθά. Ἐὰν αἱ μέθοδοι καὶ τὰ συστήματα ποὺ πρέπει νὰ ἀκολουθῇ ἡ Ἑλλὰς διὰ τὴν τακτοποίησιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος τῆς παραγωγῆς, τῆς εἰσαγωγῆς καὶ τῆς διανομῆς τοῦ σίτου εἶναι τὰ ἐνδεδειγμένα καὶ ἁρμόζοντα. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐρευνηθῇ, κ. βουλευταὶ εἰς μίαν συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ, εἶναι ἀνάγκη, ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ ὅπως ὅλοι οἱ προλαλήσαντες, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συσταθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή. Εἶναι τὸ ὀλιγώτερον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν νὰ κάμωμεν, εἶναι ἡ ἐπιεικεστέρα λύσις εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξῃ ἡ Βουλή, διότι ζητήματα ὅπως τὰ τοῦ σίτου εἶναι ζητήματα τὰ ὁποῖα προκαλοῦν πτῶσιν Κυβερνήσεων, πολλὲς φορὲς δὲ καὶ ἀνατροπὲς καθεστώτων. (Χειροκροτήματα).

§108Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν μία τοιαύτη συζήτησις νὰ συνεχισθῇ μὲ κενὰ τὰ ἑδώλια.

§109Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐπειδὴ ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας προέρχεται ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ ἰδικοῦ σας Κόμματος, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνῃ τὸ Κόμμα σας εἰς τὴν ἔνστασιν τῆς ἐλλείψεως ἀπαρτίας διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Δὲν εἶναι ὀρθὸν χάριν τοῦ Κοινοβουλίου νὰ γίνεται ἑκάστοτε ἡ διακοπὴ τῆς συνεδριάσεως μὲ ἐνστάσεις ἀπαρτίας. Τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οὐδέποτε ὑπέβαλον ἔνστασιν ἀπαρτίας καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τηρήσητε καὶ σεῖς τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐτηρήσαμεν ἀπέναντί σας.

§110Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον καὶ ἀγαπητὸν συνάδελφον κ. Τσάτσον τὰ ἑξῆς: Ὅτι καὶ εἰς τὴν προηγουμένην Βουλήν, ὅταν καὶ ἡμεῖς εἴμεθα συμπολίτευσις, δὲν παρουσιάζετο τόσον πολὺ αὐτὸ τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται σήμερον, διότι ὑπῆρχον πράγματι βουλευταὶ εἰς τὰς ἕδρας των, τοὐλάχιστον οἱ Κυβερνητικοὶ βουλευταί, ὥστε πραγματικῶς ἡ ἔνστασις ἀπαρτίας νὰ μὴ ἐμφανίζεται πάντοτε ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἀλλὰ σήμερον, ὅταν παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον αὐτὸ νὰ μὴ ἐμφανίζωνται τὰ μέλη τὰ Κυβερνητικὰ ἐν τῇ Βουλῇ, τὶ θέλετε νὰ κάμῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις; Θέλετε νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ὁμιλῇ εἰς τὸ κενόν, νὰ εὑρίσκεται πρὸ δηλώσεων τοιούτων ἐκ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ΛΕΚ, τοῦ κ. Κάντζια, καὶ τῶν ἄλλων, περὶ μιᾶς ἀνάγκης εὐρυτέρας ἐρεύνης τοῦ ζητήματος. Ἐν τούτοις δὲν ὑπάρχει καμμία κατανόησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἐὰν ὑπῆρχε κατανόησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἠρευνᾶτο τὸ θέμα αὐτό, νομίζω, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ τερματισθῇ ἡ συζήτησις. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχει οὐδεμία κατανόησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς συστάσεως Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ ἐρευνήσῃ τὸ θέμα αὐτό. Βλέπω ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς τῶν φίλων τοῦ κ. Τσάτσου νὰ προτείνεται τὸ ἴδιο πρᾶγμα, ἐκ μέρους τοῦ κ. Κανελλοπούλου προτείνεται τὸ αὐτό, ὅπως προτείνεται καὶ ἐκ μέρους ἡμῶν. Ἡ Κυβέρνησις ὅμως τηρεῖ ἐν τῷ μεταξὺ μίαν στάσιν παθητικήν. Δὲν ἀπαντᾶ καθόλου. Δὲν δέχεται καμμίαν λύσιν. Ἐμφανίζει τρεῖς βουλευτὰς καὶ κατόπιν θέλει νὰ μὴ ὑποβάλωμεν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Δεχόμεθα ὡς ὀρθὴν τὴν παρατήρησίν σας, κ. Τσάτσο, ἀλλὰ καὶ σεῖς πρέπει νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι αὐτὸ εἶναι σωστό. Διότι δὲν δυνάμεθα νὰ ἀφήσωμεν μίαν συζήτησιν, ἄνευ περαιτέρω ἐρεύνης, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν, ὅταν εἶναι παρόντες μόνον ἕξ Κυβερνητικοὶ βουλευταί.

§111Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὰ δὲν νομίζω, ὅτι καὶ οἱ ἰδικοί σας βουλευταὶ παρακολουθοῦν τόσον συχνὰ τὰς συνεδριάσεις. Πρέπει σχετικῶς μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Βουδούρης νὰ εἴπω, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον αἱ ἐπερωτήσεις καταντοῦν νὰ παρελκύωνται καὶ νὰ διαρκοῦν ἐπὶ τόσας ἡμέρας.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, διαπιστῶν ἔλλειψιν ἀπαρτίας εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις ἐν ἐλλείψει ἀπαρτίας δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.25′ μ. μ.)