1951.03.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 65η

Τρίτη 27 Μαρτίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ Ἠλείας κ. κ. Σ. Στεφανόπουλος καὶ Β. Στεφανόπουλος, καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου 1912–41 Κρεσταίνων Ὀλυμπίας, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τῶν εὐεργετικῶν διατάξεων εἰς ἀναπήρους καὶ θύματα πολέμου τοῦ Α.Ν. 1324]49 κυρωθέντος διὰ τοῦ Ν. 1487]50. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολ)νθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτει ἀναφορὰν ἀναπήρων πολέμου φοιτητῶν περατωσάντων ἐπιτυχῶς τὰς τμηματικάς των ἐξετάσεις ζητούντων εἰς αὐτοὺς τὴν παροχὴν εὐεργετημάτων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλ)νίας κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀγρινίου ζητοῦντος ἄμεσον ἀναστολὴν ἑξαμήνου ἐκτελέσεως ληξιπροθέσμων γραμματίων ἢ παράτασιν τῆς λήξεως τῶν γραμματίων ἐπὶ ἑξάμηνον, μετατρεπομένων εἰς μεσοπρόθεσμα μὲ ὑποχρέωσιν ἐξοφλήσεως εἰς ἓξ ἰσοπόσους μηνιαίας δόσεις. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Β. Μητσόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Πολυτέκνων Σουφλίου καὶ περιφερείας, διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ Α. Ν. 1556]50 ὡς πρὸς τὴν μαθητικὴν εἰσφοράν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Βγενόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πατρῶν, ζητοῦντος ἄμεσον οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῆς ἀπὸ διετίας λειτουργούσης Σχολῆς ὑπομηχανικῶν Πατρῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Ἀντωνόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Διοικούσης Ἐπιτροπῆς τῆς Σχολῆς Ὑπομηχανικῶν Πατρῶν, ζητούσης ταχίστην νομιμοποίησιν παρὰ τοῦ Κράτους τῶν Σ.Υ.Π. Πολυτεχνείου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λαντζούνης καὶ Ι. Μποῦτος, καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως Καλαμῶν, ζητούσης ἄμεσον ἵδρυσιν Ἐφετείου εἰς Καλάμας. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Ε. Καζαντζῆς, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ὀργάνων Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας Ἄρτης, ζητοῦντος ἀναδιοργάνωσιν τῆς ὑπηρεσίας ἀγροφυλακῆς, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ τακτικὴ ἱκανοποιητικὴ μισθοδοσία καὶ συνταξιοδότησις. Ὁ βουλευτὴς Ἕβρου κ. Β. Μητσόπουλος, καταθέτει ἀναφορὰν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Ἀλεξανδρουπόλεως, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην τροποποίησιν τοῦ Α. Ν. 1487]50 περὶ πωλήσεως σιγαρέττων. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Σκιάθου, ζητοῦντος, ἄμεσον κατασκευὴν τουριστικῆς ἁμαξιτῆς ὁδοῦ Σκιάθου–Στροφυλιᾶς–Κουκουναριᾶς. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Βρύσεως Εὐβοίας, ζητοῦντος ἄμεσον σύστασιν ταχυδρομικοῦ καὶ τηλεγραφικοῦ Ταμείου Γʹ τάξεως πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν κοινοτήτων Βρύσεως, Κρεμαστοῦ, Μακρυχωρίου καὶ Μανικίων. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Χ. Ρῖζος, καταθέτει ἀναφορὰς τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Σελάδων καὶ τῆς Ἑνώσεως Συν]σμῶν Ἄρτης–Φιλιπιάδος, ζητούντων ἄμεσον οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν τῶν Ὀργάνων τῆς Ἀγροτικῆς Ἀσφαλείας καὶ ἀναδιοργάνωσίν της, ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἱκανοποιητικὴ μισθοδοσία καὶ συνταξιοδότησις. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Δ. Μπερδελῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γ. Καρώνη ὑπογραμματέως Εἰρηνοδικείου Μεγάρων, ζητοῦντος ὅπως ἡ περίπτωσις ΙΘ τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Α.Ν. 1557]50 ἡ προγενεστέρα καὶ μέχρι τριῶν ἐτῶν ἄμισθος προϋπηρεσία ὡς γραμματέων ἢ ὑπογραμματέων τῶν Δικαστηρίων ἀντικατασταθῇ ὡς ἀκολούθως: «Ἡ προγενεστέρα ἄμισθος προϋπηρεσία ὡς γραμματέων ἢ ὑπογραμματέων τῶν Δικαστηρίων». Ὁ βουλευτὴς Αἰτ]νίας κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Αἰτ]νίας, ζητοῦντος ἄμεσον λῆψιν μέτρων, πρὸς ἀνακούφισιν τοῦ δεινῶς δυσπραγοῦντος ἐμπορίου λόγῳ τῆς μεγάλης οἰκονομικῆς ἀνάγκης. Ἀπάντησις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 159 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Θ. Λευκία. Μετὰ τὴν διὰ τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάνης ἐκχώρησιν εἰς τὴν Τουρκίαν τῆς νήσου Τενέδου, οἱ κάτοικοι αὐτῆς ἔφυγον σχεδὸν ὁμαδικῶς ἐγκαταλείψαντες τὰ ἐκεῖ κτήματά των. Μερικὰ ἐκ τούτων κατελήφθησαν ὑπὸ συγγενῶν τῶν ἀπόντων τὰ δὲ ὑπόλοιπα διαχειρίζεται ἀπὸ 27ετίας ἡ Οἰκονομικὴ Ἐφορεία τῆς νήσου διὰ λογαριασμὸν τῶν ἰδιοκτητῶν των. Περὶ τὸ τέλος τοῦ 1949 τὸ Τουρκικὸν Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν διέταξε δι’ ἐγκυκλίου του τὴν Οἰκονομικὴν Ἐφορείαν τῆς νήσου νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν ἐγκαταλελειμμένων περιουσιῶν. Συνεπείᾳ τούτου ἡ ἐν λόγῳ Οἰκονομικὴ Ἐφορεία ἤρχισε νὰ καταλαμβάνῃ καὶ νὰ μεταγράφῃ ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Τουρκικοῦ Δημοσίου: 1) Ἅπαντα τὰ εἰς ἀπόντας Τενεδίους ἀνήκοντα καὶ ὑπ’ αὐτῆς διαχειριζόμενα κτήματα. 2) Ἅπαντα τὰ ὑπὸ τῶν συγγενῶν τῶν ἀπόντων Τενεδίων ἐκμεταλλευόμενα κτήματα. 3) Ἅπαντα τὰ εἰς χεῖρας τῶν πληρεξουσίων τῶν ἀπόντων Τενεδίων ὑπάρχοντα κτήματα καὶ 4) Ὅσα κτήματα ἐπωλήθησαν εἰς νῦν κατοίκους Τενέδου ὑπὸ τῶν πληρεξουσίων τῶν ἀπόντων ἰδιοκτητῶν. Ἐν συνεχείᾳ ἡ Οἰκονομικὴ Ἐφορεία τῆς νήσου Τενέδου προβαίνει εἰς τὴν διὰ πλειστηριασμοῦ ἐκποίησιν τῶν κτημάτων τῶν τεσσάρων ὡς ἄνω κατηγοριῶν. Ἐπραγματοποιήθησαν δὲ ἤδη ἱκαναὶ τοιαῦται πωλήσεις. Ἡ ἐνέργεια αὕτη τοῦ Τουρκικοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἀντιβαίνει εἰς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ 14ου ἄρθρου τῆς Συνθήκης τῆς Λωζάνης ὅπερ ἐξασφαλίζει τὴν προστασίαν τῆς ἀκινήτου καὶ κινητῆς περιουσίας τῶν κατοίκων Ἴμβρου καὶ Τενέδου. Πρὸς περιφρούρησιν τῶν δικαιωμάτων τῶν θιγομένων Τενεδίων Ἑλλήνων ὑπηκόων, ἡ ἐν Ἀγκύρᾳ Β. Πρεσβεία ἐνετάλη νὰ προβῇ εἰς διαβήματα παρὰ τῷ Τουρκικῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ματαιώσεως τῆς κατασχέσεως τῶν κτημάτων αὐτῶν. Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως χρεῶν σιδηροβιομηχανιῶν καὶ σιδηροβιοτεχνιῶν καὶ ἄλλων διατάξεων». Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος (Ὑπουργὸς Ἐργασίας), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως, τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1409)50 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων περὶ ἐποπτείας καὶ ἐλέγχου τῶν Ὀργανισμῶν Κοινωνικῆς Ἀσφαλίσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ Ὀλυμπιακῶν Συμβόλων» καὶ 2) «περὶ τακτοποιήσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 1 τῆς χρήσεως 1949–50 καὶ 1 τῆς χρήσεως 1950–51 προσωρινῶν χρηματικῶν ἐνταλμάτων τοῦ Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς ἀπαλλοτριώσεως ἐκτάσεως ἐν Θεσσαλονίκῃ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λαντζούνης καὶ Δ. Παπασπύρου καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1504)1950 «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τοῦ στρατοδικείου, παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς προσερχομένους συμμορίτας, τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3861 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Κιζάνης, Α. Κακαρᾶς καὶ Ι. Προκοπάκης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑνοποιήσεως τῶν Ταμείων Ἀλληλοβοηθείας ἀξιωματικῶν καὶ ὑπαξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ Λιμενικοῦ Σώματος καὶ περὶ τροποποιήσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ κωδικοποιημένου νόμου 5042] 1931 ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Μπουραντᾶς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν.Δ. 330 τῆς 19)19 Ἀπριλίου 1947 «περὶ καταστάσεως μονίμου διαθεσιμότητος τῶν ἀστυνομικῶν ὑπαλλήλων κλπ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Ἀλιπράντης, Μ. Βολουδάκης, Π. Πολυχρονίδης, Ν. Κουπαροῦσος, Γ. Μπουρδάρας, Μ. Χλουβεράκης κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὀργανικῆς δυνάμεως, ἐθελουσίας ἐξόδου καὶ ἀποσυμφορήσεως τῶν στελεχῶν τοῦ Σώματος τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Συγκοινωνιῶν ἔχει τὸν λόγον.

§6Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Συγκοινωνιῶν). Κύριοι Βουλευταί, εἶναι γνωστὴ ἡ ἔκτασις τῆς εἰκονικότητος, ἡ ὁποία σημειώνεται εἰς τὴν μεταβίβασιν δικαιωμάτων ἐπὶ τῶν αὐτοκινήτων καὶ ἡ εἰκονικότης αὐτὴ δημιουργεῖ πολλὰς ἠθικὰς ἀλλὰ καὶ ὑλικὰς ἀνωμαλίας, καὶ συγχρόνως, δημιουργεῖ μίαν δυσχέρειαν εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ αὐτοκινήτου. Ἡ εἰκονικότης αὐτὴ διευκολύνεται, ὡς εἶναι γνωστόν, διὰ τῶν λεγομένων ἀντεγγράφων, διὰ τῶν ὁποίων διαφυλάσσεται μυστικὴ ἡ κυριότης τῶν μεταβιβαζομένων αὐτοκινήτων. Κατὰ τῆς καταστάσεως αὐτῆς, ἐνομίσαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβωμεν δραστικὰ μέτρα. Διὰ τοῦτο ἔχω τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ ὑπὸ τὴν ψῆφον τοῦ Σώματος νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου τὰ μὲν μέχρι τοῦδε ἐκδοθέντα ἀντέγγραφα ἰδιωτικὰ χάνουν πᾶσαν ἰσχὺν εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐμφανισθοῦν δημοσίᾳ ἐνώπιον Συμβολαιογράφου καὶ συγχρόνως, κοινοποιηθοῦν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συγκοινωνιῶν ἐντὸς δύο μηνῶν.

§7ΦΩΝΑΙ. Δόξα τῷ Θεῷ. Εὖγε.

§8Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Συγκοινων.). Εἰς τὸ μέλλον δὲ τὰ ἀντέγγραφα αὐτά, τὰ ἰδιωτικά, οὐδεμίαν θὰ ἔχουν ἰσχὺν ἐὰν δὲν κοινοποιοῦνται καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Συγκοινωνιῶν. Τὸ δεύτερον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς εἶναι περὶ τοῦ τρόπου ἐκδόσεως ἀδειῶν κυκλοφορίας ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων. Καθιεροῦμεν ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος θὰ διευκολύνῃ τοὺς ὑποβάλλοντας τὰς αἰτήσεις των διὰ τὴν λῆψιν ἀδειῶν κυκλοφορίας. (Χειροκροτήματα). Θὰ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διαβιβάσῃ εἰς τὴν οἰκείαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ πρῶτον τῶν νομοσχεδίων καὶ νὰ παρακαλέσω τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐπεξεργασίαν του, εἰς τρόπον ὥστε ταχέως ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων».

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Κώδικος καταστάσεως τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων».

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ Κώδικος καταστάσεως τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ὑπαλλήλων». Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Α.Ν. 1086 τοῦ 46», ὡς ἐτροποποιήθη.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτόν, εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Α.Ν. 1086 τοῦ 46», ὡς ἐτροποποιήθη. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν ἀφορώντων εἰς τὴν Διοίκησιν καὶ τὴν ὑπηρεσιακὴν κατάστασιν τῶν Δωδεκανησίων ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν».

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν ἀφορώντων εἰς τὴν Διοίκησιν καὶ τὴν ὑπηρεσιακὴν κατάστασιν τῶν Δωδεκανησίων ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 984)49 Νόμου «περὶ ἑορτασμοῦ τῆς 19ης ἑκατονταετηρίδος τῆς χριστιανικῆς Ἑλλάδος».

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 984)49 Νόμου «περὶ ἑορτασμοῦ τῆς 19ης ἑκατονταετηρίδος τῆς χριστιανικῆς Ἑλλάδος». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ Α.Ν. τῆς 25–1–36 «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ».

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ Α.Ν. τῆς 25–1–36 «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ ξηρὰν στρατοῦ». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορίου ὅπως διὰ κοινῶν ἀποφάσεών των καθορίζωσι μηνιαίας παγίας ἐπιχορηγήσεις διὰ τὰς δαπάνας λειτουργίας τῶν περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου ὡς καὶ ἀγορᾶς εἰδῶν δειγματοληψίας».

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐξουσιοδοτήσεως τῶν Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορίου ὅπως διὰ κοινῶν ἀποφάσεών των καθορίζωσι μηνιαίας παγίας ἐπιχορηγήσεις διὰ τὰς δαπάνας λειτουργίας τῶν περιφερειακῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορίου ὡς καὶ ἀγορᾶς εἰδῶν δειγματοληψίας». Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1670)51 «περὶ ἐκτάκτων μέτρων στεγάσεως περιηγητῶν».

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1670]51 «περὶ ἐκτάκτων μέτρων στεγάσεως περιηγητῶν». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 132 τοῦ 1946 φοιτητῶν καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως Πανεπιστημιακῶν τινων διατάξεων».

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως προθεσμίας τῶν ἐξετάσεων τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ν.Δ. 132 τοῦ 1946 φοιτητῶν καὶ περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως Πανεπιστημιακῶν τινων διατάξεων». Ἐπανερχόμεθα εἰς τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης. Συνέχεια τῆς μόνης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τῶν σχεδίων νόμων, 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1504]50 «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων, παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς προσερχομένους συμμορίτας, τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3861 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων», 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1553]50 Α.Ν. «περὶ διακοπῆς τῆς προφυλακίσεως κατηγοριῶν τινων ὑποδίκων καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1504] 50» καὶ 3) «περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς τοὺς διαπράξαντας ἀδικήματα σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας». Ὁ κ. Δημάκης ἔχει τὸν λόγον.

§28Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, διότι, εἰς θέματα ἅτινα ἀπησχόλησαν τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία τελεῖ ἐν ἐκνευρισμῷ ἐκ τῶν μέτρων ἐπιεικείας, παρατηρεῖται τοιαύτη ἀπροθυμία. Κατὰ τὴν προηγουμένην συζήτησιν, τὸ νομοσχέδιον «περὶ μέτρων ἐπιεικείας» συνεζητεῖτο ἐνώπιον 35 μόνον βουλευτῶν. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἐνεποίησεν ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ δικαίως αὕτη μᾶς κατηγορεῖ ὅτι ἀδιαφοροῦμεν διὰ μέτρα καὶ θέματα ποὺ ἀφοροῦν αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κράτους. Ἐκφράζω ἐπίσης τὴν λύπην μου, διότι δὲν παρίσταται ὁ συνάδελφος κ. Κοΐνης, τοῦ ὁποίου κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ἐξέφυγον φράσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν. Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι αἱ φράσεις αὐταὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἐξέλθουν τοῦ στόματός του, διότι αὗται ἀφοροῦν ὅλους τοὺς ἐθνικόφρονας πολίτας δι’ ὅσα οὗτοι ὑπέστησαν. Αἱ φράσεις «περὶ φωνασκιῶν» καὶ «καπήλων» τοῦ συναδέλφου κ. Κοΐνη ἀφοροῦν ὅλους, ἐπαναλαμβάνω, τοὺς ἐθνικόφρονας Ἕλληνας πολίτας, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν τὰ πάντα ὑπὲρ τῆς Πατρίδος. Εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὑποστηρίζει, ὅτι τὰ μέτρα εἶναι συνέχεια προηγουμένου νόμου τοῦ 1948. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Πιθανὸν νὰ ὑπάρξῃ ἐξάρτησις ἢ συσχέτισις τῶν δύο τούτων νόμων. Ὁ συμπληρωματικὸς νόμος 915]49 εἶχε συμπλήρωμα ποὺ ἀφεώρα ἐπέκτασιν τῶν εὐεργετικῶν μέτρων πρὸς τοὺς συμμορίτας. Ὁ νόμος οὗτος ἐξεδόθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ 1948 καὶ εἶχε κάποιον σκοπόν, νὰ δώσῃ τὴ εὐκαιρίαν εἰς τοὺς τυχὸν παρασυρθέντας συμμορίτας. Διὰ τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νόμου τούτου ἀπηλλάσσοντο οἱ προσερχόμενοι αὐθορμήτως εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἀρχὰς καὶ οἱ προβαίνοντες εἰς καταγγελίας περὶ τῶν ἀρχηγῶν τῶν συμμοριτῶν, περὶ ἀποθηκῶν ὅπλων, φαρμάκων κλπ. Ὁ νόμος 915, ὁ ὁποῖος ἐξεδόθη ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Ρέντη, ἠθέλησε νὰ ἐπεκτείνῃ τὰ εὐεργετικὰ μέτρα καὶ ἐπὶ τῶν συμμοριτῶν τῆς κατοχῆς. Καὶ τὰ εὐεργετικὰ αὐτὰ μέτρα ἐλήφθησαν καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ πόλεμος ἐμαίνετο εἰς τὸ Βίτσι καὶ τὸν Γράμμον. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ψηφίσεως τῶν δύο ἀναγκαστικῶν νόμων εἰς τὴν Βουλήν, τὸ 1949, ἐπὶ ἓν δηλαδὴ ἔτος, εἶχον παρουσιασθῆ, ἐπωφελούμενοι τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νόμου ἐκείνου 12 μόνον συμμορῖται, διότι δὲν ἀπέβλεπον οὗτοι εἰς τίποτε ἄλλο, εἰμὴ μόνον εἰς τὴν πλήρη καταστροφὴν τῆς Πατρίδος. Ἤδη ὁ Ὑπουργὸς λέγει ὅτι, ὁ νόμος αὐτὸς ἀποτελεῖ συνέχειαν τοῦ νόμου ἐκείνου. Ἀλλὰ κύριοι βουλευταί, ἐὰν ὁ νόμος 809)48 τῆς τότε Συμμαχικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔκαμνε τὸν ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν, εἶχε σκοπιμότητα, ἡ ὁποία ὅμως ἀπέτυχε, νομίζω, ὅτι ἡ σκοπιμότης τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, δὲν ὑπάρχει. Ἡ τάξις καὶ ἡ ἀσφάλεια τῆς χώρας ἡ ὁποία ἔφθασεν εἰς τὸ πλέον ὀξὺ καὶ ἐπικίνδυνον σημεῖον ἀποκατεστάθη χάρις εἰς τὴν ἀνδρείαν τοῦ γενναίου Ἑλληνικοῦ στρατοῦ καὶ εἰς τοὺς ποταμοὺς αἱμάτων οἱ ὁποῖοι ἐχύθησαν ἀπὸ τὸν στρατόν, τὴν ἀεροπορίαν, τὴν βασιλικὴν χωροφυλακὴν καὶ τὰ Μ.Ε.Α. καὶ μάλιστα εἰς στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος εὑρίσκετο ἐν ἀδυναμίᾳ. Ὅταν ἔγινεν ὁ νόμος αὐτὸς τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1950, ἡ ἀνταρσία εἶχε κατασυντριβῆ καὶ ἡ τάξις εἶχεν ἀποκατασταθῆ καὶ δὲν ὑπῆρχε σκοπιμότης λήψεως τοιούτων μέτρων. Διὰ τῶν ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίων, ἐρχόμεθα ἡμεῖς νὰ δώσωμεν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν καὶ νὰ ἐπιβραβεύσωμεν τὰς ἐγκληματικὰς πράξεις τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἄφησαν τίποτε ὄρθιον εἰς τὴν χώραν μας. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐπιβραβεύωμεν τοὺς ἐγκληματίας καὶ νὰ βλέπωμεν τοὺς ἀρχισυμμορίτας ἐλευθέρους νὰ περιφέρωνται ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν καὶ νὰ χλευάζουν τὰ θύματά των, ὅπως ὁ ἀρχιληστὴς Κονταλώνης, ὁ ὁποῖος ἐβύθισεν εἰς τὸ πένθος ὁλόκληρον τὴν Πελοπόννησον, ὅπου ἦτο ἀρχιστράτηγος τῶν συμμοριτῶν. Κατὰ τὴν μάχην τῶν Ἀγριάδων κατεκρεούργησε 99 χωροφύλακας καὶ εἰς τὸ Γεωργίτσι 26 παιδιά, ἐκ Μακεδονίας. Ὁ ἴδιος αὐτὸς ἀρχιληστὴς εἰσῆλθεν εἰς τὴν Σπάρτην καὶ ἀπηλευθέρωσε 250 ἐπικινδύνους φυλακισμένους καὶ ἐπλαισίωσεν οὕτω τὰ στελέχη τῶν ἀνταρτῶν. Καὶ ἐὰν δὲν ἦτο ὁ ἀξιωματικὸς Παπανικολάου, ὁ ὁποῖος ἔπεσε τὴν νύκτα ἐκείνην μὲ 8 στρατιώτας, θὰ ἐσφάζετο ὁλόκληρος ἡ πόλις. Ὁ συνάδελφος Ζάρας ἔχει δώσει μάχας μὲ τὸν ἀρχιληστὴν αὐτὸν εἰς τὴν Ζαχάρω καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Πελοποννήσου καὶ ἐρχόμεθα ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες βουλευταί, νὰ δώσωμεν ἄφεσιν ἁμαρτιῶν, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι προσῆλθεν αὐθορμήτως, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ Κονταλώνης προσῆλθεν ἀφοῦ εἶχε λήξει ἡ ἀνταρσία.

§29Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν, ὅτι ὁ Κονταλώνης ἀπελύθη ἀπὸ τὰς στρατιωτικὰς ἀρχάς.

§30Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Δὲν εἶχον κανένα δικαίωμα αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ νὰ τὸν ἀπολύσουν. Ἀλλ’ ἀπελύθη βάσει τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 1504. Ἐξ ὅλων αὐτῶν ἡ ἀγανάκτησις τῆς κοινῆς γνώμης εἶναι δεδικαιολογημένη καὶ θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἐπιστολήν, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀπὸ τὰ Ταρσινὰ τῆς Κορινθίας καὶ τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον. (Ἀναγινώσκει τὴν ἐπιστολήν). Φαντασθῆτε ποίαν ἀπήχησιν ἔχουν ὅλα αὐτὰ εἰς τὸν ἐθνικόφρονα κόσμον, ὁ ὁποῖος κατετυραννήθη ἀπὸ τοὺς ἐγκληματίας αὐτούς. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ πρῶτον κεφάλαιον. Ὡς γνωστὸν οὐδὲν ἔνδικον μέσον ἐπιτρέπεται κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, καὶ ἡμεῖς ζητοῦμεν τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν. Ἠκούσθησαν γνῶμαι διάφοροι, ὅτι τὰ στρατοδικεῖα ἐπηρεάζοντο κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, λόγῳ ἐμπαθείας καὶ ὅτι συνεπείᾳ τούτου, κατεδικάσθησαν ἀθῷοι, ὅπως ὑπεστήριζε καὶ ὁ κ. Γεωργιάδης. Δὲν μᾶς εἶπεν ὅμως ὁ κ. Γεωργιάδης κατὰ ποῖον σκανδαλώδη τρόπον ηὐνόει καὶ εἰργάζετο ὑπὲρ τῶν κομμουνιστῶν εἰς τὴν Δράμαν. Καὶ δὲν ἀνέφερεν ἀκόμη τί ἔπραττον τὰ ἀνταρτοδικεῖα τὰ ἰδικά του, τὰ ὁποῖα ἐδίκαζον μὲ μίαν συνοπτικωτάτην διαδικασίαν καὶ ἐξετέλουν ἀθώους ἀνθρώπους, ἐνῷ εἶναι γνωστόν, ὅτι τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα παρεῖχον πᾶσαν ἄνεσιν εἰς τοὺς κατηγορουμένους διὰ νὰ ἀπολογηθοῦν. Καὶ εἶπεν ὁ κ. Γεωργιάδης, ὅτι διαπράττομεν ἀδικίαν ὅταν ἀρνούμεθα νὰ ψηφίσωμεν τοιούτους νόμους. Καὶ ὁ συνάδελφος κ. Κοΐνης εἶπεν, ὅτι φωνασκοῦν τὰ θύματα καὶ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτύρωνται τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα κατὰ χιλιάδας ἐρρίφθησαν εἰς τὰ πηγάδια τοῦ Μελιγαλᾶ καὶ εἰς τὸ βάραθρον τοῦ Φενεοῦ καὶ δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτύρωνται οἱ συνάδελφοι κ. κ. Λύρας καὶ Μποῦτος, τῶν ὁποίων οἱ οἰκεῖοι κατεκρεουργήθησαν ὑπὸ τῶν τεράτων αὐτῶν. Ἀλλὰ τότε ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νά διαμαρτύρεται; Καὶ ἀποροῦν ἀκόμη διότι ὑπάρχουν τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα, ἐνῷ ἡ χώρα ἔχει εἰρηνεύσει. Ὡς γνωστόν, τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα λειτουργοῦν βάσει τοῦ ἄρθρου 91 τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Γʹ ψηφίσματος. Τὸ ἄρθρον 91 τοῦ Συντάγματος λέγει, ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ κίνδυνος ἐξωτερικὸς καὶ γίνεται ἐπιστράτευσις, ἐφαρμόζεται ὁ θεσμὸς τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, τὰ ὁποῖα νομίμως λειτουργοῦν καὶ πρέπει νὰ ἐξακολουθήσουν νὰ λειτουργοῦν, διότι ἀκόμη ἐκδίδονται στρατιωτικὰ ἀνακοινωθέντα τοῦ ἀγῶνος κατὰ τῶν συμμοριτῶν. Εἰσέρχομαι εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς τοὺς αὐθορμήτως προσερχομένους. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶνε ὀρθὸν εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι καταστρέφουν τὸ πᾶν, πυρπολοῦν, ἁρπάζουν τὰ πάντα, ἀτιμάζουν καὶ δὲν σέβονται τίποτε, νὰ παραγράφωνται τὰ ἐγκλήματά των, διότι προσέρχονται εἰς τὰς στρατιωτικὰς ἀρχάς. Αὐτὸ δὲν τὸ ἀνέχεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Αὐτοὶ τοὐναντίον πρέπει νὰ τιμωρηθοῦν παραδειγματικῶς. Ἡ Βουλὴ ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ψηφίσῃ τὸ Νομοσχέδιον αὐτό. Διὰ σχετικῆς τροπολογίας προτείνω ὅπως ἐξαιρεθοῦν τῶν μέτρων αὐτῶν οἱ ἀρχηγοὶ τῶν συμμοριτῶν. Διότι δὲν εἶνε νοητὸν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι κατέστρεψαν τὴν Πατρίδα νὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι διὰ νὰ ἐπαναλάβουν ἀνενόχλητοι τὸ ἔργον των. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας μου θὰ ζητήσω ὅπως ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Τὸ τρίτον κεφάλαιον ἀφορᾷ τὴν ἀπονομὴν χάριτος εἰς καταδικασθέντας. Βάσει τοῦ νόμου 3861]29 οἱ καταδικασθέντες ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ὑποβάλουν αἴτησιν ἀπονομῆς χάριτος ἅπαξ καὶ ἂν αὕτη ἀπορριφθῇ, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπανέλθουν. Ἡ χάρις κατά τινας εἶνε πρᾶξις διοικητικὴ ἢ κυβερνητική, κατ’ ἄλλους εἶνε πρᾶξις δικαστική. Ὁ ἀείμνηστος Σαρίπολος διαφωνεῖ καὶ λέγει, ὅτι ἡ χάρις εἶνε πρᾶξις sui generis. Κατὰ τὸ ἄρθρον 39 τοῦ Συντάγματος ἡ χάρις εἶνε προνόμιον τοῦ Βασιλέως, ὁ ὁποῖος ὑπογράφει τὸ σχετικὸν διάταγμα κατόπιν εἰσηγήσεως τοῦ ὑπευθύνου Ὑπουργοῦ μετὰ γνώμην τοῦ Συμβουλίου Χαρίτων. Ἡ χάρις εἶνε πρᾶξις πολιτειακή. Τάσσομαι ὑπὲρ τῆς διαγραφῆς τοῦ ἄρθρου 11. Ὡς πρὸς τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Γεωργιάδη, ἔχω νὰ παρατηρήσω τὰ ἀκόλουθα. Ὁ κ. Γεωργιάδης δὲν ἠρκέσθη εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἠσχολήθη καὶ μὲ τὸ Θʹ Ψήφισμα. Διεμαρτυρήθη ὅτι ἀπελύθησαν πολλοὶ ὑπάλληλοι, καὶ κατέκρινε τὴν τηρουμένην γραμμὴν περὶ ἐκδόσεως πιστοποιητικῶν νομιμοφροσύνης, προκειμένου περὶ προσλήψεων ὑπαλλήλων καὶ τεχνιτῶν. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐμπιστοσύνην τὸ Κράτος πρὸς αὐτούς, οἱ ὁποῖοι τὸ ἠπείλησαν θανασίμως; Πῶς ἄλλως θὰ προστατευθῇ ὁ στρατὸς καὶ πῶς ἡ ἐργασία εἰς τὰ διάφορα συνεργεῖα παρὰ τῶν Καθηγητῶν θὰ γίνεται κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος νὰ μὴ δίδῃ καμμίαν ὑπόνοιαν; Κατεφέρθη ἐπίσης ὁ κ. Γεωργιάδης, κατὰ τῆς χωροφυλακῆς, καὶ εἶπεν ὅτι ὅλοι ἐξαρτώμεθα ἀπὸ τὸν τυχόντα χωροφύλακα. Ἀλλ’ ἡ χωροφυλακή, κ. συνάδελφοι, προσέφερεν ἐν ἴσῃ μοίρᾳ μὲ τὰ ἄλλα σώματα ποταμοὺς αἱμάτων καὶ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα οἱοσδήποτε νὰ ὁμιλῇ τόσον ἀσεβῶς διὰ τὸ ἱερὸν αὐτὸ Σῶμα. Ἐπετέθη ἐπίσης κατὰ τῆς δικαιοσύνης καὶ ἀνέφερε μίαν ἀπόφασιν τοῦ Κακουργιοδικείου Ναυπλίου, ἡ ὁποία εἶναι ἀνύπαρκτος. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔστρεψαν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος καὶ τὴν κατέστρεψαν ὁλοκληρωτικῶς, εὑρίσκωνται ἐλεύθεροι, πολὺ δικαίως οἱ ἐθνικόφρονες πολῖται ἀγανακτοῦν καὶ διαμαρτύρονται διότι σήπονται εἰς τὰς φυλακάς. Τόσον ἐνεθαρρύνθησαν τὰ τέρατα αὐτά, ὥστε ὑπέβαλον ἀθρόας μηνύσεις κατ’ ἐθνικοφρόνων πολιτῶν, πλεῖστοι τῶν ὁποίων προεφυλακίσθησαν καὶ ἄλλοι διώκονται. (Συναφῶς ἀναγινώσκει ὁ κ. Δημάκης διαμαρτυρίαν τῶν Συλλόγων καὶ Ὀργανώσεων Γυθείου). Οἱ ὁμιλήσαντες ἐκ τῆς πλευρᾶς ἐκείνης, δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τὴν ἀδικίαν, ἡ ὁποία γίνεται, τὸ νὰ συλλαμβάνωνται οἱ ἐθνικόφρονες βάσει τῶν ἰδικῶν των μηνύσεων, ἀλλὰ διέρρηξαν τὰ ἱμάτιά των κατὰ τοῦ εἰσαγομένου νόμου «περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς αὐτούς». Νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ διάταξις νὰ διατυπωθῇ κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ ἀμνηστευθοῦν οἱ ἐθνικόφρονες διὰ πᾶσαν πρᾶξιν μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου 1950.

§31Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Οἱ ἄλλοι, ὅπως ὀρθῶς εἴπατε, ἦσαν τέρατα καὶ παρεξετράπησαν. Ἐκεῖνοι ὅμως, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν τὴν Πατρίδα, δὲν ἔπρεπε νὰ φθάσουν ὡς ἐκεῖ. Οὐδεὶς δύναται νὰ ἐγκληματῇ ἐν ὀνόματι τῶν θυσιῶν, τὰς ὁποίας προσφέρει.

§32Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Δὲν διαφωνοῦμεν κ. συνάδελφε, κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἔναντι τῶν θυσιῶν τὰς ὁποίας προσέφερον, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς δώσωμεν ἐλαχίστην συγχώρησιν. Τὸ ἀδίκημα τῆς παρανόμου ὁπλοφορίας ἐπισύρει ποινὰς ἐξοντωτικάς. Ὑποδεικνύω τὴν ἀνάγκην προσθήκης διατάξεως περὶ διαγραφῆς ὅλων τῶν ἀδικημάτων τῶν ἐχόντων σχέσιν μὲ τὴν παράνομον ὁπλοφορίαν. Καταλήγων, εὑρίσκω ὀρθὴν τὴν τροπολογίαν τὴν ἀφορῶσαν τοὺς ἐλασίτας καὶ ἐαμίτας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπέβαλον τὸν μανδύαν τοῦ προδότου καὶ προσελθόντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ἐπολέμησαν καὶ διεκρίθησαν. Ἀλλὰ πέραν τούτου, τὸ νὰ παρέχεται ἀμνηστία εἰς οἱονδήποτε ποὺ παρουσιάζεται τώρα, μὲ ἕνα τουφέκι ἢ μὲ ἕνα μοσχαῖρι ἀποτελεῖ τοῦτο μέτρον ἄδικον καὶ ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ τεθῇ ἀντιμέτωπος πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα (Χειροκροτήματα).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος ἔχει τὸν λόγον.

§34Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον, ὅπως ἀναγνώσῃ ὑποβληθεῖσαν πρότασιν περὶ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου ἀγορεύσεων.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παραπέμπω εἰς τὸ ἄρθρον 19 παρ. 3 τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον μόνον μετὰ προφανῆ ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως δικαιολογεῖται ὁ περιορισμὸς τοῦ χρόνου ἀγορεύσεως.

§36Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις περὶ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων, πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ πρὸς τὸ Σῶμα.

§37Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κατὰ τὴν γνώμην τῶν ὑποβαλόντων τὴν πρότασιν, ἡ Βουλὴ διεφωτίσθη.

§38Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἀρχὴ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος εἶναι, ὅτι ἡ συζήτησις διεξάγεται ἀπεριόριστος. Ἐπειδὴ ὅμως ὅλα δὲν εἶναι ἀπόλυτα, δύναται νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος ἀγορεύσεως, ὅταν προφανῶς ἔχῃ ἐξαντληθῆ τὸ θέμα. Ἤδη δὲν ὡμίλησαν παρὰ τρεῖς, ἢ τέσσαρες συνάδελφοι, ἡ δὲ Βουλὴ δὲν διεφωτίσθη ἐπαρκῶς. Ἐὰν εἰς κάθε θέμα, μετὰ τὴν ἀγόρευσιν δύο βουλευτῶν, ὑποβάλλεται ἀνάλογος πρότασις, τοῦτο ἀποτελεῖ καταστρατήγησιν καὶ παραγραφὴν τῶν ἀρχῶν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος.

§39Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι σαφής. Ὁ Πρόεδρος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον, ὅταν κρίνῃ ὅτι ἐξηντλήθη ἡ συζήτησις, ὁπότε καὶ θὰ θέσῃ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς ὑποβληθεῖσαν πρότασιν.

§40Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπεβλήθη ἡ πρότασις, εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ ἀνάγνωσις. Ἄλλο εἶναι τὸ θέμα τῆς ἀποφάσεως. Οὔτε ἀποτελεῖ δικαίωμα τοῦ Προέδρου νὰ περιορίσῃ τὸν λόγον, διότι ἄλλως, δὲν θὰ ἐχρειάζετο ἡ ὑποβολὴ προτάσεως ὑπογεγραμμένης ὑπὸ 20 βουλευτῶν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι σαφὴς κ. συνάδελφε. Ὁ κ. Η. Τσιριμῶκος ἔχει τὸν λόγον.

§42Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὰ μέτρα ἐπιεικείας, συνέβη περίπου κάτι τι τὸ ἀντίστροφον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ συμβαίνει μὲ τὸν τιμάριθμον, ὅστις ὅταν συντρέχουν λόγοι ὑψώσεως τῶν τιμῶν, ὁ τιμάριθμος ὑψώνεται. Ὅταν ὅμως ἐκλείψουν αἱ αἰτίαι ποὺ προκαλοῦν τὴν ὕψωσιν τοῦ τιμαρίθμου, αἱ τιμαὶ παραμένουν. Ἐξεκινήσαμεν ἀπὸ σύνολον μέτρων, ἀλλὰ μὲ τὴν διέλευσιν τοῦ χρόνου καὶ τῆς ὀξύτητος τῆς καταστάσεως, τὰ μέτρα αὐτὰ ὑπέστησαν μείωσιν. Ἡ πρώτη μετεκλογικὴ Κυβέρνησις εἰσήγαγε σύνολον μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀφεώρουν τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν στρατοδικείων, εὐεργετικὰ ὑπὲρ τῶν προσερχομένων συμμοριτῶν μέτρα, τὴν προσωρινὴν ἀπόλυσιν κρατουμένων κ.λ.π. Ὅλα αὐτὰ ἦσαν ὑπολείμματα παλαιοτέρων ἀπόψεων. Ἤδη, κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παρελθούσης τετραετίας, ἐγένετο λόγος διὰ τὸ τὶ πρέπει νὰ γίνῃ διὰ τοὺς κρατουμένους καὶ διωκομένους. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἔχουν ἀναπτυχθῆ αἱ ἀπόψεις τῶν κομμάτων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς προεκλογικῆς διαμάχης. Τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν ἦσαν ἐναντίον τῆς γενικῆς ἀμνηστίας, ἀλλὰ πάντως ὑπὲρ μιᾶς ἀμνηστίας, ἥτις θὰ χορηγηθῇ εἰς μίαν συγκεκριμένην ἐποχήν. Εἰς μίαν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Βουλῆς, τὴν ΡΜΘ τοῦ 1947, ἐδόθη ἀφορμὴ εἰς ἐκπροσώπους ὅλων τῶν κομμάτων, ἀπὸ τοῦ κ. Κουλουμβάκη μέχρι τοῦ κ. Μαύρου, νὰ ἀναπτύξουν τὰς γνώμας των ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀμνηστίας. Παραδέχοντο, ὅτι ὑπάρχουν στιγμαί, κατὰ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ δίδεται ἀμνηστία, διότι τοῦτο τὸ ἀπαιτεῖ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἠρνεῖτο τὴν χορήγησιν ἀμνηστίας κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἀγῶνος, ἀλλὰ τὴν ἐδέχθη εἰς τὸ τέρμα τοῦ ἀγῶνος. Ὁ κ. Μαῦρος ἔλεγε τὰ ἑξῆς: Χωρὶς γενικὴν ἀμνηστίαν δὲν θὰ ἐκκαθαρισθῇ τὸ Ἑλληνικὸν δρᾶμα. Ὁ μακαρίτης Σοφούλης ἔλεγεν, ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν μερικὰ μέτρα τώρα καὶ ὅτι θὰ σκεφθῶμεν περὶ γενικῆς ἀμνηστίας, ὅταν ροδίσῃ ἡ αὐγὴ τῆς νίκης. Ἄν τὰ ἀνέφερα αὐτά, τὰ ἀνέφερα, διότι νομίζω, ὅτι κακῶς τοποθετεῖται τὸ θέμα εἰς τὴν δῆθεν διάκρισιν τῶν βουλευτῶν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὲρ τῆς καταδίκης των καὶ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπιβραβεύουν τὰ ἀδικήματα. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ἡ ἀμνηστία εἶναι πολιτικὴ πρᾶξις ἐπιβραβεύσεως, καὶ ὅτι αὕτη ἐπιτρέπεται διὰ τὸ γενικὸν συμφέρον. Ἐπίσης, ὅτι ἡ ἀμνηστία εἶναι μέσον πρὸς ἐπιτάχυνσιν τῆς εἰρηνεύσεως καὶ ἐπιβάλλεται ὅταν πρόκειται νὰ τερματισθῇ μία ὀξεῖα κατάστασις καὶ ὅταν ἡ κατάστασις ἡ τερματισθεῖσα ἔχει ὑπόλοιπα, διὰ τὰ ὁποῖα ἀναγκαζόμεθα νὰ σκεπτώμεθα. Ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὰς προεκλογικὰς δηλώσεις τῶν κομμάτων ἐφαίνετο, ὅτι ἐβαδίζαμεν πρὸς ἀμνηστίαν, ἐξαιρουμένων, βεβαίως, ὡρισμένων προσώπων. Ὑπῆρχε διαφωνία, εἰς τὸ ἂν πρέπει νὰ εἶναι πολλὰ τὰ πρόσωπα ἢ ὄχι. Πολλοὶ ὑπεστήριξαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἀμνηστία, ἐξαιρουμένων μόνον τῶν προσώπων ποὺ θὰ ὑπεδεικνύοντο ἀπὸ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ, ὅτι ἦσαν ἐπικίνδυνα διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ὡς ἔχουν τὰ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδια, ὁμοιάζουν σἂν ἀκρωτηριασμένα. Εὑρισκόμεθα σήμερον πρὸ ἑνὸς ἀπολυφάδι τῶν μέτρων ἐπιεικείας. Εὑρισκόμεθα πρὸ μέτρων ψευδῶν. Εἰς τὰ μέτρα δὲν ἀπομένει τίποτε τὸ οὐσιῶδες. Ὑπάρχουν μέτρα ποὺ δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς μέτρα δικαιοσύνης. Ὑπάρχουν μέτρα σκοπιμότητος, μέτρα ἀπαραίτητα διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Κράτους, ὅπως ἡ κατάργησις τοῦ Γʹ Ψηφίσματος «περὶ Μακρονήσου». Εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ μέτρα δὲν ὑπάρχει ἴχνος ἐπιεικείας. Δὲν δυνάμεθα νὰ καταψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια, ἀλλὰ θὰ δηλώσωμεν, ὅτι τὰ νομοσχέδια δὲν ἱκανοποιοῦν τὴν πολιτικὴν ἄποψιν τοῦ θέματος καὶ δὲν ἐπιβάλλονται μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνταποκρίνονται εἰς τὸ συμφέρον τῆς χώρας. Φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ τὰ συμπληρώσῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι ὡς ἔχουν εἶναι ἀνεπαρκῆ. Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον μέρος τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἔχω ἀντίρρησιν, δηλαδὴ διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν στρατοδικείων. Τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα ἀποτελοῦν κατάστασιν ἔκτακτον. Ἡ ἀναθεώρησις τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων θὰ δικαιώσῃ πολλούς. Πρέπει τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα νὰ καταργηθοῦν, διὰ νὰ ὑπάρχῃ πολιτικὴ ἐλευθερία. Ἡ κατάργησίς των πρέπει νὰ γίνῃ, διότι κίνδυνος ἐξωτερικός, ποὺ ἐπιβάλλει τὴν σύστασίν των δὲν ὑπάρχει, οὔτε εὑρίσκεται ἡ χώρα εἰς κατάστασιν πολιορκίας, οὔτε ὑπάρχει στρατιωτικὸς νόμος. Ἡ σύστασις τῶν στρατοδικείων, λέγει τὸ Σύνταγμα, γίνεται ταὐτοχρόνως μὲ τὴν κήρυξιν τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου. Οὐδεὶς διαμαρτύρεται, διότι παραβάσεις τοῦ Γʹ Ψηφίσματος αἱ γεννηθεῖσαι πρὸ τῆς λήξεως τοῦ ἀνταρτοπολέμου δικάζονται ἀπὸ κακουργιοδικεῖα. Δὲν διαμαρτύρεται, διότι τὸ θεωρεῖ φυσικόν, ἀλλ’ ἡ ὕπαρξις ἐκτάκτων στρατοδικείων εἶναι ἀπαράδεκτος. Φρονῶ, ὅτι πρέπει οἱ πολῖται νὰ δοθοῦν εἰς τοὺς φυσικοὺς δικαστάς των. Ἐξ ἄλλου, ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, νομίζει, ὅτι ἐξέλειπεν ὁ κίνδυνος ἐκεῖνος, ἐκ τῆς ὑπάρξεως τοῦ ὁποίου ὑπηγορεύετο ἡ διατήρησις τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου καὶ τοῦ Γʹ Ψηφίσματος. Κατὰ ταῦτα δὲν εἶναι συνεπὴς πρὸς ἑαυτὴν μὴ καταργοῦσα τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα, ἡ διατήρησις τῶν ὁποίων κατὰ τὸ Σύνταγμα καὶ τὴν κοινὴν λογικὴν ἐπιβάλλεται εἰς ὅλως ἐκτάκτους περιστάσεις, συνυπάρχοντος πάντως καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου.

§43Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὸ ὅλον θέμα κ. συνάδελφε, δέον νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ἑξῆς. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι τὸ κολαζόμενον ὑπὸ τοῦ 509 Α.Ν. ἀδίκημα, ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτοῦ, ἐπιβάλλει ἰδίαν διαδικασίαν καὶ ἰδίαν μεταχείρισιν. Σεῖς πρεσβεύετε τὸ ἀντίθετον.

§44Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Μάλιστα κ. συνάδελφε, αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα καὶ εὔχομαι ἐπὶ τοῦ προκειμένου νὰ μεταβάλητε γνώμην. Ὁ ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν πρέπει νὰ ἔχητε τὴν ἀξίωσιν νὰ ὑποστηρίζῃ τὰς ἰδικάς σας γνώμας. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ὅτι δηλαδὴ τὰ ἀδικήματα τοῦ Α.Ν. 509, δέον νὰ δικάζωνται ὑπὸ τῶν τακτικῶν δικαστηρίων καὶ ὄχι ὑπὸ στρατοδικείων, ἀναμιγνυομένων δηλαδὴ εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων αὐτῶν τῶν ἀξιωματικῶν, ὅπερ μὴ ὀρθόν, διότι τὰ ἀδικήματα αὐτὰ δημιουργοῦνται κυρίως σήμερον ἀπὸ κομματικὰ πάθη, οἱ δὲ ἀξιωματικοὶ πρὸς διατήρησιν τοῦ γοήτρου τοῦ στρατεύματος, πρέπει νὰ μείνουν ξένοι, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ἀδικημάτων τούτων. Ἡ φυσιολογικὴ κατάστασις τῶν πραγμάτων, εἶναι ἡ ἀστυνομία νὰ διώκῃ καὶ τὰ τακτικὰ δικαστήρια νὰ δικάζουν. Εἰς τὸν στρατὸν ἀνήκει ἡ μάχη.

§45Α. ΚΡΑΝΙΑΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε κ. συνάδελφε, μίαν ἐρώτησιν; Ἡ εὐαισθησία, τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύετε σήμερον, διατὶ δὲν σᾶς ἐχαρακτήριζεν, ὅταν κατὰ τὰ ἔτη 1942–44 προΐστασθε, ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, τῶν ἀνταρτοδικείων, τὰ ὁποῖα ἐδίκαζον ἀθώους πολίτας καὶ τοὺς κατεδίκαζον καθ’ ὁμάδας, ὅλους εἰς θάνατον καὶ ἐξετελοῦντο μὲ διαταγὰς ποὺ ἔφερον τὴν ὑπογραφήν σας; Διατὶ δὲν μοῦ ἀπαντᾶτε εἰς τὴν ἐρώτησίν μου αὐτήν;

§46Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐτελειώσατε κ. συνάδελφε;

§47Α. ΚΡΑΝΙΑΣ. Ναί.

§48Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ὁμιλῶ τώρα διὰ τὰ μέτρα ἐπιεικείας καὶ θέλω νὰ εἶμαι καὶ ἀπέναντί σας ἐπιεικής.

§49Α. ΚΡΑΝΙΑΣ. Ἡ χαρακτηριστικὴ ἄρνησίς σας νὰ μοῦ ἀπαντήσητε, ἀποτελεῖ προφανῆ ὁμολογίαν, ἡ ὁποία καὶ μὲ ἱκανοποιεῖ.

§50Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀρέσκεται κατὰ τὰς ἀγορεύσεις του νὰ λέγῃ, ὅτι δημοκρατία εἶναι τὸ πολίτευμα εἰς ὃ διευθύνει ἡ πλειοψηφία καὶ ἡ μειοψηφία ἐλέγχει. Ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν εἶναι δημοκρατία τὸ πολίτευμα ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον κυβερνᾷ ἡ πλειοψηφία, δικάζουν ὅμως τὰ στρατοδικεῖα. Καθ’ ἣν στιγμὴν δὲν ἐφαρμόζονται ὅλαι αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ κυρίως αἱ ἀναφερόμεναι εἰς τὴν τρίτην λειτουργίαν τοῦ Κράτους, τὴν δικαστικήν, δὲν ὑπάρχει δημοκρατία.

§51Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κ. συνάδελφε, νὰ δώσω καὶ ἐγὼ ἕνα ὁρισμὸν τῆς δημοκρατίας. Δημοκρατία, δὲν εἶναι τὸ πολίτευμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δὲν ἀμύνεται αὐτὸ τοῦτο διὰ τὴν ὑπόστασίν του.

§52Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δημοκρατίαι εἶναι μόνον ἐκεῖναι, εἰς τὰς ὁποίας δὲν λειτουργοῦν ἔκτακτα στρατοδικεῖα. Ἔρχομαι ἤδη, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ δεύτερον κεφάλαιον τοῦ ὑπὸ κύρωσιν Α.Ν. 1504, τὸ ἀφορῶν τὰ παρεχόμενα εὐεργετήματα εἰς τοὺς αὐθορμήτως προσερχομένους συμμορίτας. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας ἀντίληψιν, τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπισθῇ πολὺ εὐρύτερον. Ἰδοὺ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τί γίνεται, καὶ τοῦτο χάριν τῆς σκοπιμότητος, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ὡς ἀρχὴν ἡ Κυβέρνησις, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κεφάλαιον αὐτό. Ὁ ἔνοπλος συμμορίτης, παρουσιαζόμενος εἰς τὰς ἀρχάς, τυγχάνει τῶν εὐεργετημάτων τοῦ νόμου. Ἐνῷ ὁ ἄοπλος, ἀντιθέτως, παρουσιαζόμενος, στερεῖται τούτων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνακόλουθον καὶ εἰς τὴν κοινὴν λογικήν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶμεν, ὡς ὀπαδοὶ τοῦ μέτρου τῆς ἀμνηστίας καὶ νὰ μὴ καταπολεμήσωμεν τὰ παρατηρούμενα ἄτοπα. Πολλοὶ δὲν διώκονται δι’ ἀνταρσίαν, ἀλλὰ δι’ ἐνίσχυσιν ταύτης. Σύμφωνα μὲ τὸν νόμον αὐτόν, ὁ ἀντάρτης ἀμνηστεύεται, οὐχὶ ὅμως καὶ ὁ ἐνισχύων τὸν ἀντάρτην, τοῦ ὁποίου τὸ ἀδίκημα κατὰ τὴν κοινὴν λογικήν, εἶναι ἐλαφρότερον τοῦ ἀδικήματος τοῦ ἀντάρτου. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔχω νὰ προτείνω ἀκόμη τὴν παράτασιν τῆς προθεσμίας, ὅσον ἀφορᾷ τὸν χρόνον τῆς προσελεύσεως τῶν συμμοριτῶν, διότι ἄλλως, οὔτε ἡ τεθεῖσα ἀρχὴ ἐπὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, οὔτε ἡ σκοπιμότης ἐξυπηρετεῖται.

§53Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ὅταν ἐδημοσιεύθη ὁ ὑπὸ κύρωσιν Α. Ν. ἔπρεπε νὰ τεθῇ κάποια προθεσμία προσελεύσεως, διότι ἄλλως οἱ συμμορῖται θὰ ἠδύναντο νὰ παραμείνουν, ὡς τοιοῦτοι, ἐγκληματοῦντες καὶ νὰ παρουσιάζοντο ὁποτεδήποτε ἤθελον. Ἴσως θὰ ἦτο ὀρθὸν νῦν διὰ τοῦ κυρωτικοῦ νόμου, νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία αὐτή.

§54Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς θέλω κ. Ὑπουργέ. Ὁσάκις δίδονται μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀμφισβητήσιμον τὴν ἐφαρμογὴν διατάξεών τινων, πρέπει μετὰ τὴν διασάφησίν των νὰ δίδεται κάποια προθεσμία διὰ τὴν θεραπείαν ἀκριβῶς τῶν μὴ ὀρθῶς γενομένων. Ὁ παρουσιαζόμενος μετὰ τὴν ἰσχὺν τοῦ κυρωτικοῦ νόμου συμμορίτης καὶ εἰς ἄλλην παρανομίαν νὰ μὴ ἔχῃ ὑποπέσει, πάντως θὰ ἔχῃ παραβιάσει ὁπωσδήποτε τὸν Α.Ν. 509. Ἄν δὲν τοῦ δοθῇ λοιπὸν ἀμνηστία δι’ ὅλα τὰ ἀδικήματα μέχρι τῆς τελευταίας ἡμέρας καθ’ ἣν προσῆλθε, τότε, δὲν θὰ παρουσιασθῇ καὶ κατὰ ταῦτα ἡ σκοπιμότης τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐπιτυγχάνεται. Συνιστῶ λοιπὸν νὰ ἀποδεχθῆτε ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς τὴν παρατείνουσαν ἐπὶ ἕνα μῆνα ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ κυρωτικοῦ νόμου τὴν σχετικὴν προθεσμίαν, περὶ ἧς ὁμιλοῦμεν. Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε ὅσον ἀφορᾷ τὴν κατάργησιν τοῦ ΟΓʹ ψηφίσματος, διότι ἔχω εἴπει καὶ γράψει τόσα, ὥστε τώρα νὰ εὐχαριστοῦμαι, διότι βλέπω, ὅτι τώρα καταργεῖται, μετὰ τὴν δήλωσιν μάλιστα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τάχιστα πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσῃ τὸ ἀπαραίτητον διάταγμα. Καὶ τώρα, ἔρχομαι εἰς τὸ τέταρτον κεφάλαιον τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, τὸ ἀφορῶν τὸ ζήτημα τῆς χάριτος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ ἤθελα γενικὴν διάταξιν ρυθμίζουσαν τὸ θέμα τῶν μελλοθανιτών.

§55Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐντυπώσεις δηλῶ, ὅτι οἱ μέχρι τοῦδε θανατοποινῖται ἀνέρχονται σὲ 2.500.

§56Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Πλανῶμαι κ. Ὑπουργέ, ὡς πρὸς τὸν ἀριθμόν. Δὲν θέλω νὰ δημιουργήσω ἐντύπωσιν, εὐχαριστοῦμαι δὲ πληροφορούμενος ὅτι οἱ μελλοθάνατοι εἶναι μόνον 2.500. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴτε 3.500, εἴτε 2.500 εἶναι, ὑπάρχει εἷς ἀριθμὸς μελλοθανίτων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξετελέσθησαν καὶ ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι δὲν θὰ ἐκτελεσθῶσιν. Ὑποβάλλω λοιπὸν ἀπὸ τοῦδε μίαν τροπολογίαν, δυνάμει τῆς ὁποίας αἱ μέχρι τῆς 15ης Μαρτίου 1951 ἐπιβληθεῖσαι καὶ μὴ ἐκτελεσθεῖσαι θανατικαὶ ποιναί, μετατρέπονται εἰς κάθειρξιν. Διὰ τὴν τροπολογίαν αὐτὴν μᾶς ἀντετάχθη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτή, διότι ὑπάρχει νομικὸν κώλυμα. Κατ’ ἐμέ, δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον. Διετυπώθη ὅμως οὕτω πως, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ τις ὅτι ὑπάρχει τοιοῦτον κώλυμα. Ἐξ ἄλλου θὰ δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει μὲν τὸ δικαίωμα νὰ δίδῃ ἀμνηστίαν, δὲν ἔχει ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίσῃ τοιαύτην διάταξιν. Ἐκτὸς τούτου ὅμως εἰς τὸν πάγιον περὶ χαρίτων νόμον ὑπάρχει διάταξις καθ’ ἥν, ἡ μὴ ἐκτελεσθεῖσα ἐπὶ 5ετίαν θανατικὴ ποινή, μετατρέπεται αὐτομάτως εἰς τοιαύτην ἰσοβίων δεσμῶν. Δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἀντικαταστήσῃ ἀσφαλῶς τὴν λέξιν «πενταετίαν» μὲ μίαν ἄλλην προθεσμίαν λίαν σύντομον. Εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς προταθῇ. Γιατί σᾶς ἀπασχολεῖ τὸ θέμα αὐτὸ ἀφοῦ γνωρίζετε ὅτι δὲν πρόκειται οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν νὰ ἐκτελεσθῇ, ἀφοῦ δίδεται τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἀναθεωρήσεως; Δὲν μὲ ἀπασχολεῖ, κύριοι συνάδελφοι, οὐδόλως τὸ ἀτομικὸν πρόβλημα τῆς ἀνησυχίας τῶν μελλοθανάτων ἢ τῶν οἰκείων των. Εἶναι ζήτημα ἀρχῆς νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ θέμα αὐτὸ εὐθέως, διότι καὶ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως ὑποβιβασθοῦν αἱ ἡμίσεις τῶν ποινῶν αὐτῶν, πάλιν θὰ ὑπάρχῃ ζήτημα μελλοθανάτων, πάλιν θὰ ἔχωμεν π. χ. 1.500 μελλοθανάτους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελεσθοῦν, διότι οὐδεὶς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἀναλάβῃ τοιαύτην εὐθύνην. Ἐπ’ αὐτοῦ μᾶς ἀντετάχθη ἀκόμη τὸ ζήτημα τῶν θυμάτων. Οὐδεὶς δύναται νὰ μὴ σέβεται οἱονδήποτε θῦμα, ἀλλ’ ἀκριβῶς, ἐὰν σέβεται τὰ θύματα, πρέπει νὰ μὴ τὰ ἐμπαίζῃ, κρατώντας τοὺς μελλοθανάτους ὡς τοιούτους, ἀλλὰ μὴ τολμώντας νὰ ἐκτελέσῃ οὔτε ἕνα ἐξ αὐτῶν. Σήμερον τὸ Κράτος εὑρίσκεται ἐνώπιον 2 χιλιάδων καταδικαστικῶν ἀποφάσεων, τὰς ὁποίας δὲν πρόκειται νὰ ἐκτελέσῃ.

§57Ι. ΛΥΡΑΣ. Ἐνισχυταὶ τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων εἶσθε καὶ σεῖς διὰ τῶν τηλεγραφημάτων σας πρὸς τὸν Ο.Η.Ε. περὶ μὴ ἐκτελέσεως τῶν καταδικαστικῶν ἀποφάσεων.

§58Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Νομίζω, ὅτι οὐδὲν τηλεγράφημα ἀπέστειλον ἐγὼ καὶ δὲν δύνασθε νὰ μοῦ κάνετε ἐπερώτησιν διὰ τὰς ἐκτελέσεις. Προτείνω τὴν τροπολογίαν μου ἵνα αὕτη προέλθῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τότε ἡ διεθνὴς κοινὴ γνώμη θὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τοῦ Κράτους. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἰσάγει ἕνα νομοσχέδιον, ὅπερ διατηρεῖ τὴν αὐστηρότητά του καὶ ὄχι τὴν γενικὴν ἀμνηστίαν. Δὲν πρόκειται κανεὶς νὰ ὑπερασπίσῃ κανένα. Ἡ ἀποστολὴ τοῦ Κράτους εἶναι νὰ εὐρύνῃ τὴν ἑνότητα τῶν ὑπηκόων του. Ἡμεῖς παλαίοντες ὑπὲρ τῶν μέτρων ἐπιεικείας, παλαίομεν ὑπὲρ τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς ἐλευθερίας.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπεβλήθη πρότασις, ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν ὑπογεγραμμένη, περὶ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων εἰς τὸ ¼ τῆς ὥρας. (Ἀναγιγνωσκομένων τῶν ὀνομάτων τῶν ὑπογραψάντων, τὴν πρότασιν κ. κ. βουλευτῶν καὶ μὴ εὑρισκομένων παρόντων ὅσων κατὰ τὸν κανονισμὸν κρίνεται ἀναγκαία ἡ παρουσία διὰ τὴν στήριξιν τῆς προτάσεως, ἡ πρότασις θεωρεῖται μὴ γενομένη).

§60Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἤθελον νὰ ἐπαναλάβω τὴν προχθεσινήν μου παράκλησιν πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅπως, ἀφοῦ ὅλα τὰ κόμματα ἀπεδέχθησαν κατ’ ἀρχὴν τὸν πρὸς κύρωσιν Ἀναγκαστ. Νόμον, ὁ ὁποῖος ἀπὸ 6μήνου περίπου ἐφαρμόζεται καὶ ὁ ὁποῖος ἀποδίδει, ὅ,τι ἔπρεπε νὰ ἀποδώσῃ, νὰ δεχθῇ ἡ Βουλὴ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν, ὁπότε εἶναι δυνατὸν τότε νὰ συζητηθοῦν ὅλαι αἱ τροπολογίαι.

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§62Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ψηφισθῇ ἀπόψε μία ὡρισμένη ἐγκύκλιός μου, ἡ ὁποία ἔχει ἀναστείλει τὴν ἐφαρμογὴν ὡρισμένων μέτρων, θὰ καταργηθῇ ἀπὸ αὔριον. Παρεκλήθην ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος νὰ ἀναβάλω τὴν ἐφαρμογὴν μέχρι τῆς ρυθμίσεως τοῦ θέματος νομοθετικῶς, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ καθυστερήσω περισσότερον.

§63Α. ΙΩΣΗΦ. Θέλετε νὰ δεσμεύσητε τὴν γνώμην τῶν βουλευτῶν. Θὰ πρέπει νὰ σέβεσθε, περισσότερον τὴν γνώμην τῶν βουλευτῶν, ἐπὶ τῶν σοβαρῶν ζητημάτων, ἀπὸ τὰ ὕδατα ἑνὸς ποταμοῦ ἢ μιᾶς πλακός, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§64Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν μὲ ἐννοήσατε, κύριε συνάδελφε.

§65Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι Βουλευταί, θὰ παρακαλέσω καὶ πάλιν τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ προβλέπω παράτασιν τῆς συζητήσεως, νὰ δεχθῇ βραχεῖαν διακοπὴν τῆς συζητήσεως τῶν συζητουμένων νομοσχεδίων, ἐπειδὴ δὲ μεθαύριον τὴν Παρασκευὴν λήγει ἡ προθεσμία ὑποβολῆς ὑποψηφιοτήτων διὰ τὰς Δημοτικὰς καὶ Κοινοτικὰς ἐκλογάς, ὑπάρχει δὲ νομοσχέδιον ἐκκρεμές, τὸ ὁποῖον ζητεῖ τὴν σύντμησιν τῶν προθεσμιῶν, πολλοὶ δὲ βουλευταὶ μὲ παρεκάλεσαν νὰ δεχθῶ ὡρισμένας τροπολογίας, διὰ τὴν ἀνακήρυξιν τῶν ὑποψηφίων, δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον «περὶ συμπληρώσεως διατάξεως τοῦ νόμου 1454)50 καὶ περὶ συντμήσεως τῶν προθεσμιῶν τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τοῦ ἔτους 1951» σήμερον. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ἐμποδισθῇ οὐδεὶς ἐκ τῶν κ. βουλευτῶν νὰ εἴπῃ τὴν κρίσιν του ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου, καὶ τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ παράκλησίς μου εἶναι νὰ θελήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ δεόντως τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ τὸ ψηφίσῃ, νὰ τὸ ψηφίσωμεν σήμερον ἢ ἄλλως νὰ ἀποφασίσῃ νὰ συζητηθῇ ὡς πρῶτον θέμα αὔριον. Δὲν μᾶς παίρνει ὁ χρόνος.

§66Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὁμοφώνως ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§67Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.) Ἐγὼ τὸ δέχομαι μὲ ὅλας τὰς τροπολογίας.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητηθῇ αὔριον πρῶτον.

§69ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ συζητηθῇ σήμερον.

§70Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἀπευθύνομαι εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητῶ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§71Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§72Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Τόσον οἱ ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ὅσον καὶ οἱ κ. βουλευταὶ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφέρουν τὴν γνώμην των, ἀλλά, οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ τὴν γνώμην του. Οὔτε ἐγὼ ζητῶ τὴν ἔγκρισιν διατάξεως ἐξ ὑφαρπαγῆς.

§73Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Νὰ ψηφίσωμεν σήμερον τὰς προθεσμίας καὶ ἄλλοτε τὰς ἄλλας οὐσιαστικὰς τροποποιήσεις. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰς συζητήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ σταματήσωμεν τὴν ἀρξαμένην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου;

§75Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ὅταν ἤρχισεν ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς, ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ποῦ κρατεῖται, ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ μέσον τῆς συνεδριάσεως νὰ ἀλλάξωμεν ἀπόφασιν.

§76Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§77Δ. ΛΑΝΤΖΟΥΝΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβάλωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐκδίδει τώρα νέαν ἀπόφασιν.

§79Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἡ Ἡμερησία διάταξις κανονίζεται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον ἐξ ἀρχῆς. Ἐὰν ἦτο πράγματι ἐπεῖγον τὸ νομοσχέδιον, ἔπρεπε σεῖς ἐν συνεννοήσει μὲ τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ τὸ ἀναγράψετε πρῶτον. Δὲν ἠμπορεῖ τώρα νὰ ἀλλάξῃ ἡ Ἡμερ. Διάταξις.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου;

§81ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως διακόπτεται ἡ συνέχεια τῆς μόνης συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τῶν σχεδίων νόμων, 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1504)50 «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων, παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς προσερχομένους συμμορίτας, τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3861 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων», 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1553)50 Α.Ν. «περὶ διακοπῆς τῆς προφυλακίσεως κατηγοριῶν τινων ὑποδίκων καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1504)50» καὶ 3) «περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς τοὺς διαπράξαντας ἀδικήματα σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὴν καταστολὴν τῆς Ἀνταρσίας», καὶ εἰσερχόμεθα εἰς τὴν μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1454)50 «περὶ ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν» καὶ συντμήσεως τῶν προθεσμιῶν τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τοῦ ἔτους 1951». Ὁ κ. Σ. Μερκούρης ἔχει τὸν λόγον.

§83Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε, διότι ὑπῆρξεν ὁμόφωνος ἡ γνώμη τῆς Κοιν. Ἐπιτροπῆς. Εἶναι ἁπλῆ σύμπτυξις προθεσμιῶν διὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τῶν ἐγγραφομένων κατὰ τὸ 1951 νέων ἐκλογέων. Ἐπίσης γίνεται μία τροπολογία διὰ τὴν σύντμησιν τῶν προθεσμιῶν τῆς ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων. Ἀντὶ 15 ἡμέραι νὰ γίνουν 10 ἡμέραι. Δὲν νομίζω, ὅτι χρήζει συζητήσεως καὶ δὲν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὸ σχέδιον νόμου;

§85ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ σχέδιον νόμου ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. Ἄρθρον 1.

§87ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 1, δεκτόν. Ἄρθρον 2.

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2, δεκτόν. Ἄρθρον 3.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3, δεκτόν. Τὸ ἄρθρον 4.

§93Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ πόλεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἄνω τῶν 60 χιλ. κατοίκων διαιροῦνται εἰς ἐκλογικὰ διαμερίσματα. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἐτέθη σκοπίμως καὶ φρονῶ, ὅτι πρέπει ν’ ἀπορριφθῇ ἡ τροπολογία τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§94Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἡ τροπολογία αὐτὴ ὑπεβλήθη ἀπὸ ὡρισμένους βουλευτάς. Ὑπεστηρίχθη, ὅτι εἶναι σκοπιμώτερον διὰ τὰς πόλεις ἄνω τῶν 60 χιλ. κατοίκων καὶ μέχρις 100 χιλ. νὰ μὴ γίνῃ ἡ κατανομὴ εἰς ἐκλογικὰ διαμερίσματα. Ἐγὼ δέχομαι τὴν τροπολογίαν. Ἔργον ὅμως τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ ἀποφασίσῃ.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν αὐτήν;

§96ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 4 γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 5.

§98Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ὅπου δὲν ὑπάρχει Εἰρηνοδικεῖον τί θὰ γίνῃ;

§99Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Ἐλήφθη μέτρον καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης θὰ ὁρίσῃ τὸν πλησιέστερον Εἰρηνοδίκην διὰ νὰ κάμῃ τὴν ἀνακήρυξιν.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 5;

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 5, δεκτόν. Ἄρθρον 6.

§103ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§104Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουρ. Ἐσωτ.) Κύριοι Συνάδελφοι, ὑπεβλήθη τροπολογία κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ προθεσμία ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων ἀπὸ 15 ἡμέρας συντέμνεται εἰς 10 ἡμέρας. Ἡ τροπολογία ἔχει οὕτω: «... ... (ἀναγινώσκει)......» Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν καὶ παρακαλῶ ὅπως τεθῇ ὡς ἄρθρον 7ον.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν τροπολογίαν αὐτήν;

§106ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6 δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§108Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ μίαν τροπολογίαν μου καθ’ ἣν διὰ τοὺς Δήμους μέχρις 25 χιλ. κατοίκων νὰ εἶναι ἄμεσος ἡ ἐκλογή.

§109Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Ἐσωτερ.). Ὄχι κ. Συνάδελφε διότι οὕτω ἀνατρέπεται τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ συνόλῳ.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ σχέδιον νόμου ἐγένετο δεκτὸν καὶ κατ’ ἄρθρον. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ σχέδιον νόμου καὶ εἰς τὸ σύνολον;

§111ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεων τοῦ νόμου 1454]50 «περὶ ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν» καὶ συντμήσεως τῶν προθεσμιῶν τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων τοῦ ἔτους 1951». Ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τῶν σχεδίων νόμων, 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1504)50 «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων, παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς προσερχομένους συμμορίτας, τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 3861 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων», 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1553]50 Α. Ν. «περὶ διακοπῆς τῆς προφυλακίσεως κατηγοριῶν τινῶν ὑποδίκων καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1504] 50», καὶ 3) «περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς τοὺς διαπράξαντας ἀδικήματα σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὴν καταστολὴν τῆς Ἀνταρσίας». Ὁ κ. Α. Ζάκκας ἔχει τὸν λόγον.

§113Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἶναι μιὰ ἀπαρχὴ καὶ πολὺ δειλὴ ἀπαρχὴ ἐκκαθαρίσεως μιᾶς σοβαρᾶς καταστάσεως ἀπὸ μακροῦ ὑφισταμένης, ἡ ὁποία ἐκορυφώθη κατὰ τὰ τελευταῖα χρόνια. Ὅλοι θὰ ἐνθυμεῖσθε πότε ἤρχισεν ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων τῆς βίας ἐναντίον ὡρισμένης κατηγορίας πολιτῶν. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς δικτατορίας Παγκάλου χρονολογοῦνται τὰ πρῶτα μέτρα βίας ἐναντίον τῶν συνδικαλιστικῶν στελεχῶν, τὰ ὁποῖα ἠγωνίζοντο διὰ τὴν καλλιτεύρεσιν τῆς ζωῆς τῶν ἐργαζομένων ἀνθρώπων. Ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης αἱ Ἀστυνομικαὶ Ἀρχαὶ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ ἐκτοπίζουν οἱουσδήποτε οἱ ὁποῖοι ἐπὶ κεφαλῆς ἐργατικῶν ὀργανώσεων ἐκήρυσσον ἢ ἠπείλουν νὰ κάμουν μίαν ἀπεργίαν, νὰ ἀσκήσουν δηλαδὴ ἕνα στοιχειῶδες δικαίωμα τῶν ἐργαζομένων. Ἀλλὰ τὸ χειρότερον, δυστυχῶς, εἶναι ὅτι τὸ κακὸν ἀρχίζει νὰ συστηματοποιῆται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν Βενιζέλου εἰς τὰ 1929. Τότε, δυστυχῶς, ὁ Βενιζέλος τοῦ ὁποίου ὅλοι τιμῶμεν τὴν δρᾶσιν καὶ τὴν μνήμην, τότε, μὲ τὰς εἰσηγήσεις ἑνὸς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος δὲν προήρχετο ἀπὸ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἐνεπνέετο ἀπὸ τὰς φασιστικὰς ἀντιλήψεις τῆς Ἰταλίας, εἰσήχθη τὸ μέτρον τοῦ «ἰδιωνύμου» καὶ ἔκτοτε πολλοὶ ἐξετοπίζοντο καὶ ἐφυλακίζοντο διὰ πράξεις καὶ ἐνεργείας αἱ ὁποῖαι πρότερον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς ἀδικήματα. Ἀπὸ τότε τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐθεώρησε καὶ δικαιολογημένως, ἑαυτὸ ὅτι ἀπετέλει ἀντικείμενον ἐξαιρετικῶν μέτρων, καί, βέβαια, ἤρχισε νὰ δημιουργῆται εἰς αὐτὸ ἡ ψυχολογία τοῦ κυνηγημένου ξένου. Ἔρχεται κατόπιν ἡ δικτατορία, ἡ ὁποία συνεχίζει τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων αὐτῶν, ἐντατικώτερον μάλιστα καὶ ἡ κατοχὴ ἔπειτα καὶ ἡ ἀγριότης τοῦ κατακτητοῦ, ἡ ὁποία ἀποθηριώνει, μπορεῖ νὰ πῇ κανείς, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρουν πρὶν ἑαυτοὺς καταδικασμένους. Ἀλλὰ τὸ κακὸν εἶναι τοῦτο, ὅτι κατὰ τὴν κατοχήν, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν κομμουνιστικὴν κίνησιν ἢ τὴν φιλελευθέραν κίνησιν τῶν πολιτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐζήτουν μεταβολὴν καταστάσεως, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ὑπὸ τὸ κλῖμα τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησαν τὰ ἄγρια μέτρα τοῦ κατακτητοῦ, ἀρχίζει ἡ καχυποψία τῶν πολιτῶν. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἡ ἀφορμὴ τῆς διαπράξεως φρικαλεοτήτων, ἐγκλημάτων κλπ., ἔνθεν καὶ ἐκεῖθεν, διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι. Ἡ συνέχεια δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ εἶναι ἄλλη ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ὅλοι γνωρίζομεν ἀπὸ τὸ 1944 καὶ ἐντεῦθεν. Τί πρέπει νὰ γίνῃ σήμερον; Πρέπει ὅλοι σήμερον νὰ δεθῶμεν μὲ τὰς ἀναμνήσεις τῶν κακῶν τὰ ὁποῖα ὑπέστημεν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην; Ἢ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι πρέπει νὰ θέσωμεν ἕνα τέρμα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν τὴν θλιβερὰν καὶ νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ ὅλους νὰ ξεχάσουν τὰ ὅσα ὑπέστησαν διὰ νὰ μπορέσωμεν νὰ ἀσχοληθῶμεν μὲ τὴν καλλιτέρευσιν τῶν συνθηκῶν τῆς ζωῆς καὶ ν’ ἀποκατασταθῇ εἰς τὴν χώραν μία γαλήνη καὶ μία εἰρήνευσις καὶ ὁμαλὸς πολιτικὸς βίος; Τὸ δυστύχημα εἶναι, ὅτι ἐνῷ ἡ πρώτη μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5 Μαρτίου Κυβέρνησις τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα εἶχεν ἀρχίσει νὰ προχωρῇ εἰς κἄποια γενναιότερα μέτρα, μόλις ἐπῆλθεν ὁ πόλεμος τῆς Κορέας, εὑρέθη ἡ εὐκαιρία νὰ καταπολεμηθῇ ἡ τάσις αὐτὴ καὶ ἐζητήθη, ὅπως ἐλέχθη τότε, ἡ εὐθυγράμμισις τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς πρὸς τοὺς δυτικοὺς συμμάχους μας. Ἐπὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῆς εὐθυγραμμήσεως ἔχω διαφορετικὴν ἀντίληψιν. Εὑρισκόμην εἰς τὸ Παρίσι κατὰ τὸν Σεπτέμβριον καὶ συνεζήτησα μὲ προσωπικότητας τοῦ σοσιαλιστικοῦ κόσμου τῆς Γαλλίας καὶ κατ’ ἀνάγκην βέβαια ἔφθασα καὶ εἰς τὰ μέτρα ἐπιεικείας, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν διὰ νὰ βελτιώσωμεν τὴν κατάστασιν, διὰ νὰ ἀποσυμφορήσωμεν τὰς φυλακὰς κλπ. καὶ ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ κατεπολεμήθησαν, διότι ἀπεφασίσθη νὰ εὐθυγραμμισθῇ ἡ ἐσωτερική μας πολιτικὴ μὲ τὴν πολιτικὴν τῶν δυτικῶν συμμάχων. Καὶ πολὺ δικαίως μοῦ ἀπήντησαν ὅτι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἔπρεπε νὰ τοὺς βγάλετε ὅλους, διότι ἐδῶ δὲν ὑπάρχουν φυλακισμένοι διὰ πολιτικοὺς λόγους. Αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν εὐθυγράμμισιν ἐφαντάζοντο ἐκεῖνοι. Ἐν τούτοις ὅμως ἐφηρμόσθη ἄλλου εἴδους εὐθυγράμμησις. Θέλομεν νὰ εἴμεθα εὐθυγραμμισμένοι, ὄχι μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι πολεμοῦν εἰς τὴν Κορέαν, ἀλλὰ μὲ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι κρατοῦν εἰς τὴν Ν. Κορέαν, δηλ. μὲ τὸν Σίγκαμ– Ρῆ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψις, πολὺ παράδοξος, τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία οὔτε μὲ τὰς ἀντιλήψεις τῶν Δ. Δημοκρατιῶν συνάδει, οὔτε τὸν τόπον μας ὠφελεῖ, ἀλλ’ ἀντιθέτως κρατεῖ τὴν κοινὴν γνώμην τῆς Ἑλλάδος εἰς μίαν κατάστασιν ἀγωνίας καὶ συγχρόνως πλήττει πλῆθος πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι διώκονται, διότι δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις διατεθειμένη νὰ σταματήσῃ τὸ κακό, ἀλλ’ ἀντιθέτως ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰς δικαιολογημένας διαμαρτυρίας δύναμαι νὰ εἴπω, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν κατοχήν, εἴτε μετὰ τὴν κατοχήν, εἶχον τὸ ἀτύχημα νὰ ὑποστοῦν πλήγματα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἐλύπησαν καὶ τοὺς κρατοῦν μὲ τὴν διάθεσιν τῆς ἐκδικήσεως. Αὐτὴν ὅμως τὴν νοοτροπίαν τὴν Κυβερνητικήν, τοῦ νὰ θέλωμεν νὰ ἐνθαρρύνωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὅλον τὸ δικαίωμα νὰ διαμαρτύρωνται, ὅτι ἐπλήγησαν, αὐτὴν λέγω, τὴν νοοτροπίαν δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν παραδεχθῶ. Δὲν ἁρμόζει εἰς Κυβέρνησιν τῆς Ἑλλάδος. Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι εἶναι ἐμπνευσμένη ἀπὸ τὰ δημοκρατικὰ ἰδεώδη, ἀπὸ τὰς παραδόσεις τοῦ φιλελευθερισμοῦ, ὅτι ἔχει δημοκρατίαν, ὅτι εἶναι σύμμαχος τῶν δυτικῶν δημοκρατιῶν κλπ., δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔρχεται νὰ ἐνισχύῃ τὴν τάσιν αὐτήν, ποῦ φυσικὰ ἔχει ὁ κάθε ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἐπλήγη εἰς φίλτατα πρόσωπά του, νὰ θέλῃ νὰ βλέπῃ τυραννουμένους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑποθέτει ὅτι τοῦ ἔκαμον τὸ κακὸν καὶ τὸ δυσάρεστον εἶναι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν ἐκεῖνοι, ποῦ τὸν ἔπληξαν διὰ νὰ εἶναι δικαιολογημένον τὸ αἴσθημα τῆς ἐκδικήσεως, ἀλλὰ στρέφεται συμπερασματικῶς κατὰ τῆς ἄλλης πλευρᾶς καὶ εἶναι σήμερον φυλακισμένοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν πταίουν. Δὲν ἐπιτρέπεται κύριοι, νὰ ἐνθαρρύνωμεν κατάχρησιν δικαιωμάτων. Καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ δικαίωμα ἐκδικήσεως, ἂς εἴπωμεν, ὅτι εἰς ὅλα τὰ δικαιώματα δὲν ἐπιτρέπεται κατάχρησις. Διατὶ νὰ θέλωμεν νὰ ἐπιτρέψωμεν κατάχρησιν εἰς τὸ δικαίωμα αὐτό; Καὶ κατάχρησιν ἀποτελεῖ ἡ διάθεσις νὰ θέλωμεν νὰ κρατοῦμε 2.500 θανατοποινίτας, ὑπὸ τὴν ἀγωνίαν τῆς ἐκτελέσεως. Καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι καὶ ἀπὸ ἀνθρωπισμὸν καὶ κυρίως ἀπὸ πολιτικὴν σκοπιμότητα, διότι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν θέλω νὰ κάμνω ἀνθρωπισμόν, πολιτικὴν κάμνω, συμφέρουσαν εἰς τὸ Ἔθνος, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ κρατοῦμεν εἰς ἀγωνίαν αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι δὲν πρόκειται νὰ τοὺς ἐκτελέσωμεν. Καὶ ἕνας ἅμα ἐκτελεσθῇ, τὸ αἴσθημα τῆς ἀγωνίας θὰ γεννηθῇ εἰς ὅλους αὐτούς. Καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁσάκις ἐπιβάλλονται αἱ ποιναὶ ἢ τὰ πολιτικὰ ἀδικήματα, ἡ ποινὴ τοῦ θανάτου δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλλεται καὶ ἐπιβληθεῖσα ἅπαξ, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ συνοδεύεται μὲ μαρτύριον ψυχικόν, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς πλῆθος ἀνθρώπων. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς καὶ ἐγὼ μὲ τὸν κ. Τσιριμῶκον, εἶχον τὴν πρωτοβουλίαν καὶ προσυπεγράψαμε καὶ κατεθέσαμε τὴν τροπολογίαν, περὶ τῆς μετατροπῆς τῶν ποινῶν, αἱ ὁποῖαι ἐξεδόθησαν μέχρι πρὸ 15 ἡμερῶν ἀκόμη, εἰς ἰσόβια δεσμά, διὰ νὰ ἠμπορέσουν κατόπιν νὰ ἀκολουθήσουν τὴν διαδικασίαν, τῆς χάριτος, τῆς ἀναθεωρήσεως, μὲ βάσιν ὅμως, ὅτι δὲν ὑπάρχει θανατικὴ ἀπειλὴ ἐναντίον των. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἔχω ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι, νὰ ἀποφασίσῃ τὴν κατάργησιν τῶν ἐκτάκτων αὐτῆς μέτρων. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἰσχύῃ ὁ Α. Ν. 509, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ προϊὸν ἐξάψεως καὶ συγχρόνως ἐκφράζει τὴν θέλησιν 15 ἀνθρώπων, ἴσως τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνης, ἡ ὁποία ἐγνωμοδότησε διὰ τὴν θέσπισίν του. Δὲν ἠμποροῦν νὰ συνεχίσουν σήμερον δικαζόμενοι ἀπὸ Στρατοδικεῖα διὰ ζητήματα, διὰ τὰ ὁποῖα οἱ στρατοδίκαι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι προπαρασκευασμένοι, διὰ νὰ ἠμποροῦν νὰ ἀντιλαμβάνωνται ἀπ’ ἀρχῆς, νὰ κατανοοῦν καὶ νὰ κρίνουν. Δὲν σᾶς κάμνει ἐντύπωσιν κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς ἐψηφίσθη ἀπὸ μίαν ἐπιτροπήν, ἀπὸ 15 ἀνθρώπους, ἐντὸς ἐλαχίστων στιγμῶν, πλῆθος δὲ ἐδῶ, ἐκπροσωπούντων τὸν λαὸν πληρέστερον, ἀπὸ ὅ,τι τὸν ἐξεπροσώπουν ἐκεῖνοι, ἔρχεται καὶ ζητεῖ τὴν κατάργησιν αὐτῶν τῶν μέτρων καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει συζητεῖ, ἐὰν πρέπει νὰ ἰσχύουν τὰ μέτρα αὐτά; Δὲν ἔπρεπε κύριοι, νὰ ἔλθῃ αὐτὸς ὁ νόμος ἐδῶ πρὸς συζήτησιν, διὰ νὰ ἴδωμεν πῶς τὸν βλέπει τὸν νόμον αὐτὸν ἡ Βουλή, ποῖον εἶναι τὸ φρόνημα τῆς Βουλῆς ἀπέναντί του καὶ πῶς νομίζει πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζηται ἡ δρᾶσις στρατοδικείων εἰς μίαν εἰρηνικὴν περίοδον; Καὶ τὸ ὅτι εἶναι εἰρηνική, διεκηρύχθη ἀπὸ τὰς προχθεσινὰς δηλώσεις τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως. Εἰς τὰς δηλώσεις ἐκείνας, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἀνατρέξωμεν, θὰ ἴδωμεν, ὅτι γίνεται λόγος περὶ ἀνάγκης γαλήνης, γίνεται λόγος κατηγορηματικῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς κίνδυνος, ὁ ὁποῖος νὰ ἀπειλῇ τὴν ἡσυχίαν τῆς χώρας. Πῶς λοιπὸν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζεται ἡ ἰσχὺς αὐτοῦ τοῦ ἐκτάκτου μέτρου, τοῦ ἀμφιβόλου κύρους, τὸ ὁποῖον παραπέμπει εἰς τὰ στρατοδικεῖα πλῆθος ὑποθέσεων καὶ ἀπειλεῖ εἰς κάθε στιγμὴν καὶ οἱονδήποτε ἐξ ἡμῶν, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελε νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην του, καὶ ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε τὴν ἀτυχίαν, τὴν γνώμην ποὺ ἐκφράζει νὰ μὴ τὴν εἶχε θέσει ὑπ’ ὄψει τοῦ ἑκάστοτε στρατιωτικοῦ διοικητοῦ, ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ τὴν κολάσῃ διὰ τῆς μεθόδου τοῦ στρατοδικείου· Ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ τοῦ ζητήσω, ὅπως γίνῃ γενναιότερος εἰς τὰ μέτρα αὐτά, δοθέντος, ὅτι αἱ δηλώσεις τοῦ Βασιλέως αἱ προχθεσιναί, αἱ ὁποῖαι, ὅπως εἶπον, περιλαμβάνουν καὶ τὴν δήλωσιν, ὅτι ἡ γαλήνη εἶναι ἀναγκαία διὰ τὸν τόπον καὶ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας καὶ δοθέντος, ὅτι αἱ δηλώσεις αὐταὶ ἔτυχον τῆς ἐγκρίσεως τῆς Κυβερνήσεως, νὰ θελήσῃ νὰ δείξῃ μίαν ἐπὶ πλέον γενναιόφρονα στάσιν ἀπέναντι τῶν θεμάτων αὐτῶν, νὰ θελήσῃ νὰ δείξῃ τὴν Κυβέρνησιν διατεθειμένην νὰ ἀποκαταστήσῃ εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον ἕνα πνεῦμα κατευνασμοῦ, νὰ θελήσῃ νὰ δείξῃ καλωσύνην διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Τίποτε δὲν ἔχει νὰ κερδίσῃ ἡ χώρα, ἐὰν συνεχισθῇ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει σήμερον, οἱ χιλιάδες φυλακισμένοι, οἱ θανατοποινῖται, οἱ ἐξόριστοι, οἱ ὁποῖοι μάλιστα κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι ἄνθρωποι, τῶν ὁποίων τὸ μόνον ἀδίκημα εἶναι, ὅτι εἶχον τὴν ἐμπιστοσύνην τῶν συναδέλφων των ὡς συνδικαλισταί, καὶ ἐφρόντιζον διὰ τὰ συμφέροντα τῶν ἐργαζομένων. Αὐτοὺς ὅλους τοὺς ἀνθρώπους, τὸ καλλίτερον ποὺ ἔχομεν νὰ κάμωμεν εἶναι νὰ τοὺς δώσωμεν εἰς τὰ ἔργα τῶν ἐλευθέρους καὶ ἀπηλλαγμένους ἀπὸ κάθε περαιτέρω κάθειρξιν, ἢ ἐκτόπισιν. Τίποτε δὲν κερδίζομε μὲ τὴν συνέχισιν τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Καθῆκον ἔχομεν νὰ δείξωμεν, ὅτι ὁ τόπος κυβερνᾶται δημοκρατικά. Καθῆκον ἔχομεν νὰ δείξωμεν γενναιοφροσύνην. Θὰ ὑπάρξουν βέβαια αἱ ἀντιρρήσεις, ἐν πολλοῖς δικαιολογημέναι ἀτομικῶς. Τονίζω καὶ πάλιν, ὅτι οἱ πληγέντες εἶναι δι’ ἐμὲ σεβαστοὶ ἄνθρωποι — ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ πόνος αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων νὰ κυριαρχήσῃ τῆς ἀδηρίτου ἀνάγκης νὰ ἀποκατασταθῇ μία ὁμαλότης καὶ μία γαλήνη, εἰς τὴν χώραν μας. Ἐὰν δὲν τὸ κάμωμεν αὐτό, θὰ συνεχίσωμεν μίαν ζωὴν ἀνώμαλον. Ἡ Ἐθνική μας οἰκονομία δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ προχωρήσῃ. Μὲ φόβον ἑνὸς μέρους τοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς καὶ εἰς τὴν βελτίωσιν ἐν γένει τῶν συνθηκῶν διαβιώσεως εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Τὸ πρῶτον ἀπ’ ὅλα θὰ εἶναι νὰ ἀποκαταστήσωμεν ἠρεμίαν, νὰ πολιτευώμεθα χωρὶς φόβον ἀπέναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι οἱ μόνοι πταίσαντες, χωρὶς νὰ ἔχουν καὶ πολλοὶ ἐξ αὐτῶν τὸ δικαιολογητικόν των. Πρὸς ὅλους ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἀποβλέψῃ, πρὸς τὴν δικαιολόγησιν τοῦ κάθε ἑνός, ὁ ὁποῖος εἴτε ἐδῶ, εἴτε ἐκεῖ ἐπλήγη, διότι εἶναι καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν οἱ πληγέντες, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐκεῖνοι ἀξίζουν κἄποιας προσοχῆς, ἐξαιρέσει ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι κατὰ σύστημα ἐγκλημάτισαν εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ἀλλ’ αὐτοὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι παρὰ ὀλίγοι καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν εἶναι ὀλίγοι, δὲν εἶναι ὀλίγοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐτυφεκίσθησαν κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ καὶ ἐπλήρωσαν μὲ τὴν ζωήν των. Καὶ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως ξεύρω, ὅτι θανατικαὶ καταδίκαι ἐξεδόθησαν, χωρὶς νὰ εἶναι δικαιολογημέναι. Ζητῶ, λοιπόν, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δείξῃ γενναιοφροσύνην ἀπέναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὰς φυλακάς, νὰ καταργήσῃ τὰ ἔκτακτα μέτρα καὶ νὰ συντελέσῃ ἔτσι εἰς τὴν ἀποκατάστασιν μιᾶς καλυτέρας ζωῆς εἰς τὴν χώραν. (Χειροκροτήματα).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἰωσὴφ ἔχει τὸν λόγον.

§115Α. ΙΩΣΗΦ. Κύριοι Βουλευταί, ἀπὸ τὴν Βουλὴν τοῦ 1950, διῆλθον θέματα σημαντικά. Οὐδὲν ὅμως τούτων ὑπῆρξε τόσον σοβαρόν, ὅσον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἤρχισε συζητούμενον προχθὲς καὶ τοῦ ὁποίου ἡ συζήτησις ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον. Πρόκειται περὶ θέματος, τὸ ὁποῖον ἐχώρισε κόσμους καὶ ἴσως νὰ συνεχίσῃ νὰ χωρίζῃ τοιούτους. Κύριοι, ὁ Γράμμος ὅπως ἐτελείωσεν, εἶναι ἕνα κεφάλαιον τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας. Τὰ μετὰ τὸν Γράμμον, εἶναι ἀκαθόριστα, Μετὰ ἀπ’ αὐτὸν δύο δρόμοι ὑπῆρξαν, ὁ εἷς ἦτο νὰ ζητήσῃ ἡ παράταξις, ποῦ ἐνίκησεν εἰς τὰ ὅπλα, νὰ ἐφαρμόσῃ αὐτὰ ποῦ τώρα ἐφαρμόζει, δηλαδὴ παροχὴν συγγνώμης, ὅπως αὐτὴ θέλει, ὅταν θέλῃ καὶ ἐὰν θέλῃ, πάντοτε κλιμακωτὰ καὶ ποτὲ ἀπ’ εὐθείας καὶ γενικά. Ἡ παράταξις αὐτὴ ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ τί εἶχε νικήσει, τὰ ὅπλα ἢ τὴν ἰδέαν; Ἐὰν τὰ ὅπλα, τότε καλῶς ἔπραξε καὶ πράττει, ἐὰν ὅμως ἤθελε νὰ σκεφθῇ, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἰδέα ποὺ ἐξηπλοῦτο, θὰ ἀντελαμβάνετο, ὅτι κακῶς ἐπολιτεύθη. Καὶ ὑπάρχει ἕνα κριτήριον ποὺ ἀποδεικνύει ποῖος εἶναι ὁ καλύτερος δρόμος. Ὑπάρχει τὸ κριτήριον τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου 1950 καὶ δὴ τὴν ἐπαύριον τοῦ Γράμμου. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5ης Μαρτίου μᾶς ἔδωσαν ἀποτελέσματα καὶ μᾶς ἀπεικόνισαν μίαν κατάστασιν, ποὺ μία ἄλλη πλευρὰ δὲν ἠθέλησε νὰ ἀναμετρήσῃ. Ἐὰν δὲ τὴν ἀνεμέτρει, θὰ ἦτο διαφορετικὴ ἡ κατάστασις εἰς τὴν χώραν. Δὲν ὑποστηρίζω, βεβαίως, ὅτι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα θὰ χαθῇ, ἀλλ’ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου ἐξῆλθε μειωμένον. Διότι ἐνῶ ἐκυβέρνησε τὴν χώραν μαζὶ μὲ τοὺς Φιλελευθέρους, ἡ φθορὰ δὲν ἦτο ἀνάλογος, δεδομένου, ὅτι τοῦ μὲν Λαϊκοῦ Κόμματος αἱ ἕδραι ἐμειώθησαν, ἐνῶ τὸ Φιλελεύθερον Κόμμα ἐκράτησε τὰς ἕδρας του, καίτοι ὑπῆρχε καὶ ὁ κ. Πλαστήρας ἡγούμενος ἰδίου κόμματος. Ἐπίσης τὸ κόμμα τοῦ κ. Παπανδρέου ηὔξησε τὰς ἕδρας του καὶ ἐνισχύθη ἡ ἀριστερὰ παράταξις. Δὲν θὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀλλὰ διὰ τὰς ὑπολοίπους πτέρυγας τῆς Βουλῆς, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ ἰδοῦν τὴν στροφὴν τοῦ λαοῦ. Ὅταν ὑπάρχῃ μία τοιαύτη στροφή, κατόπιν μάλιστα τῆς νίκης τοῦ Γράμμου, θὰ ἔπρεπε νὰ σπεύσουν νὰ συλλάβουν τὸ αἴτημα τοῦ λαοῦ, διὰ νὰ μὴ ἐπεκταθῇ καὶ γίνῃ καρκίνωμα. Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπῆρξε σύμπνοια, ὅπως ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας πτέρυγας καὶ δι’ αὐτὸ δὲν κατετέθησαν τὰ μέτρα ἐπιεικείας καὶ τὸ σφάλμα αὐτὸ θὰ τὸ πληρώσωμεν. Δὲν ἔπρεπε νὰ διασπασθοῦν αἱ προοδευτικαὶ δυνάμεις, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ ἑνωθοῦν, διὰ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸ κοινὸν αἴσθημα. Διότι ἕως πότε θὰ ἔχῃ ὑπομονὴν ἡ μᾶζα αὐτὴ τοῦ λαοῦ; Ὁ ταξικὸς ἀγὼν ἐξεδηλώθη ἐντονώτατος κατὰ τὴν κατοχὴν, ὅταν ἐγένετο ὁ ἀγὼν εἰς τὰ βουνὰ καὶ εἰς τὰς πόλεις, ὅπου πολλοὶ συνειργάσθησαν μὲ τὸν κατακτητήν.

§116Ν. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ. Ποῖοι συνειργάσθησαν μὲ τὸν κατακτητήν;

§117Α. ΙΩΣΗΦ. Ὅλοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν χρῆμα. Τὸ θέαμα μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἦτο τοιοῦτον, ὥστε δὲν ἠδύνατο κανεὶς νὰ βλέπῃ μὲ ἠρεμίαν ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνειργάσθησαν μὲ τὸν ἐχθρὸν νὰ διευθύνουν μὲ τὸ χρῆμα τους, τὸ ὁποῖον ἐκέρδισαν ἀνόμως κατὰ τὴν κατοχὴν. Καὶ τὶ θέλετε νὰ κάμῃ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπολέμησε στὸ βουνό; Ὑπῆρχε καιρὸς κατὰ τὸ 1950 νὰ πείσωμεν τὴν ἠγανακτησμένην μᾶζαν καὶ νὰ προλάβωμεν τὴν ἐπέκτασιν τοῦ κακοῦ, ἐὰν κατετίθεντο τὰ νομοθετήματα περὶ μέτρων ἐπιεικείας, ἔστω καὶ κατὰ κατηγορίας. Πολὺ φοβοῦμαι, ὅτι σήμερα ἴσως εἶναι ἀργὰ καὶ δι’ αὐτὸ κάμνω ἔκκλησιν, ὅπως ὑπάρξῃ συνένωσις ὅλων τῶν προοδευτικῶν δυνάμεων, ὥστε νὰ δυνηθοῦν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ γενικὰ αὐτὰ ζητήματα. Διότι τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος δὲν ἐτελείωσε καὶ ἀπὸ ἡμᾶς ἐξαρτᾶται ποίαν συνέχειαν θὰ ἔχῃ. Τὰ ὅπλα βεβαίως ἐνίκησαν, ἀλλ’ ὁ κομμουνισμὸς δὲν ἐνικήθη ἀκόμη. (Χειροκροτήματα).

§118Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§119Ι. ΛΥΡΑΣ. Ὄχι, θὰ ὁμιλήσωμεν κατ’ ἀρχὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χριστάκος ἔχει τὸν λόγον.

§121Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Πολυειδῶς καὶ ποικιλοτρόπως, ἀξιότιμοι κ. Βουλευταί, ἔχω ἐκφράσει τὴν γνώμην μου εἰς πᾶσαν δοθεῖσαν εὐκαιρίαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς λύσεως καὶ τοῦ τερματισμοῦ τῆς ἑλληνικῆς ἀνωμαλίας. Διὰ μίαν ἔτι φορὰν θέλω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου χαρασσομένη μερικὴ καὶ ἐμβαλωματικὴ λύσις δὲν εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ γίνῃ, διότι λόγοι ἄπειροι, λόγοι πολιτικοί, λόγοι ἐθνικοί, λόγοι καλῶς ἐννοουμένου ἑλληνικοῦ καὶ πατριωτικοῦ συμφέροντος, ἐπέβαλλον ριζικὰ μέτρα καὶ τὰ ριζικὰ μέτρα δὲν θὰ ἦσαν ἄλλα, παρὰ ὁ τερματισμὸς τοῦ ἑλληνικοῦ δράματος διὰ τῆς παροχῆς εὐρυτάτης ἀμνηστίας, ἢ διὰ νὰ εἴμεθα ἀκριβέστεροι εἰς τὸν ὅρον, γενικῆς ἀμνηστίας. Συνεπῶς, ὑπὸ τὸ ὄμμα τοῦτο ἀντιμετωπίζω καὶ ἐγὼ τὰ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδια, ὑπὸ τὸ ὄμμα δηλαδὴ τῆς πλήρους ἀνεπαρκείας καὶ τῆς μὴ ἀνταποκρίσεως πρὸς τὴν πραγματικότητα. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πρέπει ἰδιαιτέρως νὰ τονισθῇ, εἶναι τοῦτο: ὅτι παρατηρεῖται διὰ τῶν ὑπὸ κρίσιν εὑρισκομένων μέτρων τῶν ὁποίων ὁ περιορισμὸς ἔφθασεν εἰς τὴν ἀκροτάτην σύσφιγξιν μετὰ τὰς ἐπανειλημμένας τροποποιήσεις, ποὺ ἔγιναν ὑπὸ τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων ποὺ διεδέχθησαν ἀλλήλας ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5–3–1950, παρατηρεῖται, λέγω, μία ἔκδηλος ἀνακολουθία. Διότι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τὸ μέτρον τῆς ἀμνηστίας εἶναι μέτρον πολιτικόν, δὲν χορηγεῖται ἡ εὐρυτάτη ἐπιείκεια, ἡ μέχρι τοῦ βαθμοῦ τῆς πλήρους διαγραφῆς, διὰ τῆς ἀμνηστίας, διὰ τὸ πρόσωπον καὶ διὰ τὸν ἐγκληματίαν, ἀλλὰ χορηγεῖται διὰ τὴν ἀνάγκην πρὸ παντὸς τοῦ Κράτους καὶ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἔθνους καὶ ἑπομένως, δὲν δύναται νὰ συσχετισθῇ τὸ ἕνα ἢ μὲ τὸ ἄλλο. Εἶπα, ὅτι παρατηρεῖται ἀνακολουθία ὅλων τῶν ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου 1950 μέχρι σήμερον Κυβερνήσεων. Καὶ διὰ νὰ σᾶς καταδείξω τοῦτο, θὰ ἀναγνώσω περικοπὰς ἐλαχίστας ἀπὸ ὅλους τοὺς προγραμματικοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἠκούσθησαν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Ἡ πρώτη μετὰ τὰς ἐκλογὰς Κυβέρνησις, διὰ τοῦ λόγου τοῦ Ἀνωτάτου Ἄρχοντος τῆς 17.4.1950, ἔλεγε μεταξὺ ἄλλων τὰ ἀκόλουθα: «Αἱ ἐργασίαι τῆς νέας Βουλῆς ἄρχονται ὑπὸ τὰ ἐμβλήματα τῆς εἰρήνης..........». (ἀναγινώσκει)......». Ἐπακολουθεῖ τὴν 24–4–50 ὁ λόγος τοῦ πρώτου τότε μετὰ τὰς ἐκλογὰς Πρωθυπουργοῦ κ. Πλαστήρα, εἰπόντος μεταξὺ ἄλλων τὰ ἀκόλουθα: «Τὸ ἔθνος θέλει νὰ ἐλπίζῃ, ὅτι... (ἀναγινώσκει)......». Ἡ ἀκολουθήσασα Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Βενιζέλου εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις τῆς 6–9–50 ἔλεγεν: «Ὁ ξενοκίνητος συμμοριτισμὸς ἔχει......». (Ἀναγινώσκει)......». Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 14)9)50, ἡ Κυβέρνησις ἐδήλου τὰ ἑξῆς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς: «Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ χωρήσῃ .........». (ἀναγινώσκει) .........». Αὐτὰ ὅλα εἶναι κηρύγματα γαλήνης τάξεως, ἢ ἀποτελοῦν ἀνακολουθίαν πρὸς πολιτικὴν μὲ τόσον περιωρισμένην καὶ κολοβωμένην κατὰ τὴν ἐξέλιξιν αὐτῆς; Λέγομεν μέτρα ἐπιεικείας ἀλλ’ ἀντετάχθη, ὅτι ὑπάρχουν ἐξωτερικοὶ κίνδυνοι. Ἐὰν ὑπάρχουν ἐξωτερικοὶ κίνδυνοι, καὶ ἂς τὸ δεχθῶ πρὸς στιγμὴν ὡς ἀληθές, δὲν ἔχει ὅλα τὰ μέσα ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ κάθε ἐξαιρετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει ἡ ἐνεργὸς ἐκδήλωσις τῆς ἀπειλῆς αὐτῆς; Ἐὰν πραγματικὰ οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνεκοίνωσα ἀποτελοῦν τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων βοήθειαν, ἢ ἄλλως ἐπιθυμίαν, πρὸς τὴν ἐξασφάλισιν γαλήνης καὶ εἰρηνεύσεως, τοῦτο σήμερον δι’ εὐρυτάτων μέτρων ἐπιεικείας, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἦσαν ἄλλα παρὰ ἡ γενικὴ ἀμνήστευσις, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ, ὅμως παρὰ ταῦτα ἀντιθέτως καὶ ἀνακολούθως πρὸς τὰ διακηρύγματα καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα, ἀπετέλεσαν ὑποσχέσεις ἑκάστοτε ἐν λόγοις, εὑρισκόμεθα τελευτοῦντος Μαρτίου τοῦ 51 ὑπὸ τὴν λειτουργίαν τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων. Θὰ ἤθελα νὰ κάμω τὴν ἀφελῆ, ἂς χαρακτηρισθῇ, ἐρώτησιν. Τὸ Σύνταγμα αὐτὸ τὸ τοῦ 1864, ὡς ἀνεθεωρήθη ἐν ἔτει 1911 καὶ ὡς συνεπληρώθη διὰ διατάξεών τινων τοῦ Συντάγματος τοῦ 27, βάσει τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 62 Συντακτικῆς πράξεως τῆς 28– 10–35, ἐὰν ἰσχύῃ ἐν τῇ ὁλότητι αὐτοῦ. Δὲν ἔχω κανένα ἐνδοιασμὸν περὶ τῆς ἰσχύος του ἐν τῇ ὁλότητι αὐτοῦ, καὶ νομίζω, ὅτι οὐδένα ἐνδοιασμὸν θὰ ἔχῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις. Ὅτι δέ, δὲν ἔχει ἐνδοιασμόν, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὰς ἐπανειλημμένας δηλώσεις καὶ ἀπὸ τὴν ὅλην τακτικήν της. Παρὰ ταῦτα ὅμως καὶ Κυβέρνησις καὶ Βουλή, διότι εἰς τοῦτο φέρει τὴν εὐθύνην καὶ ἡ Βουλή, ἀδιαφορεῖ, ἀντιπαρέρχεται διατάξεις σαφεῖς τοῦ Συντάγματος καὶ δὴ τὸ ἄρθρον 91. Ἐλέχθη, ὅτι ὁ νόμος 509, ὁ ὁποῖος προεβλήθη κατ’ ἀναφορὰν εἰς τὸ ψήφισμα, ἀναγκάζει τὴν λειτουργίαν ἐκτάκτων Στρατοδικείων, δι’ ἐκδίκασιν ὡρισμένων ἀδικημάτων καὶ δὴ τὴν ἐν τῷ νόμῳ 509 προβλεπομένην. Ἐλέχθη, ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς δύναται νὰ εὑρίσκεται ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὸ Σύνταγμα· πῶς βγαίνει αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Δι’ ἐμὲ εἶναι ἀπολύτως ἀκατανόητον. Διότι, ὅταν διὰ νὰ ὑπάρξῃ λειτουργία ἐξαιρετικῶν δικαστηρίων ἀπαιτῆται ἢ πόλεμος καὶ θέσις εἰς ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου ΔΞΘ περὶ καταστάσεως πολιορκίας ἢ ἐξαιρετικοὶ κίνδυνοι καὶ θέσις πάλιν εἰς ἐφαρμογήν, ὅπως ρητῶς λέγει τὸ ἄρθρο 39, τοῦ νόμου ΔΞΘ, καλουμένης μάλιστα καὶ τῆς Βουλῆς ἐντὸς 5 ἡμερῶν, καὶ ἂν ἀκόμη διελύθη, ἵνα ἀποφασίσῃ περὶ διατηρήσεως ἢ μή. Συνεπῶς, ἐνῷ δεχόμεθα, καὶ δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρχῃ τις ἀντιλέγων, ὅτι τὸ ἄρθρο 91 τοῦ Συντάγματος, ὅπως καὶ ὅλον τὸ Σύνταγμα, εἶναι ἐν πλήρει ἐφαρμογῇ, τότε οὔτε ὁ νόμος 509, οὔτε διατάξεις δικονομικαὶ δύνανται νὰ ἔχουν καμμίαν ἰσχύν. Δι’ αὐτὸ φθάνω νὰ εἴπω, ὅτι ὄχι ἁπλῶς ἡ λειτουργία καὶ ἡ διατήρησις τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων εἶναι ἀντισυνταγματική, ἀλλ’ ὅτι τὰ ἐξαιρετικὰ αὐτὰ δικαστήρια δὲν ἀποτελοῦν κἂν δικαστήρια, ἀλλ’ ἀποτελοῦν συλλόγους στρατιωτικοὺς παρανόμως συνεδριάζοντας καὶ ἀντιποιουμένους δικαστικὴν ἐξουσίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ νομικὴ καὶ ἡ πραγματικὴ λύσις τοῦ ζητήματος.

§122Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ λέγωνται τὰ πράγματα αὐτά, κ. Πρόεδρε.

§123Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ὅταν ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅπως ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της ἡ Βουλή, ὅτι διὰ διατάγματος τὴν 21)12)49 νομίμως ἤρθη ὁ στρατιωτικὸς νόμος, ὁ νόμος περὶ καταστάσεως πολιορκίας, ἀπὸ τὴν περιοχὴν τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, τὴν Πελοπόννησον καί τινας νήσους, ἀκολούθως δέ, δι’ ἑτέρου διατάγματος τῆς 9)2)50 ἤρθη ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Ἐπικράτειαν, ἔκτοτε δέ, οὐδέποτε ἐπανῆλθεν εἰς ἐφαρμογήν, φθάνομεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἀντισυνταγματικὴ εἶναι ἡ λειτουργία ἐξαιρετικῶς ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1949 καὶ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1950, καὶ ἑπομένως, καὶ ἀντισυνταγματικαὶ πᾶσαι αἱ οὕτω προερχόμεναι δικαστικαὶ ἀποφάσεις, εἴτε καταδικαστικαί, εἴτε μή. Τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀποτελεῖ ζωτικὴν ἔννοιαν διὰ τὴν ὅλην ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 509, ὁ ὁποῖος ὡς ἁπλῶς νόμος, ἀσχέτως ἂν ἐκυρώθη μὲ ψήφισμα τῆς προηγουμένης Βουλῆς, διότι καὶ τῶν διατάξεων αὐτοῦ ἐπιτρέπεται τροποποίησις δι’ ἁπλοῦ νόμου, δὲν ἠμπορεῖ νὰ κατισχύσῃ τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ ὅλον τὸ Σύνταγμα καὶ ἰδιαιτέρως τὸ ἄρθρο 99 καὶ αἱ σαφεῖς πρὸ αὐτοῦ διατάξεις κουρελιάζονται καὶ στέλλονται εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων. Ὅταν πέρυσι, κύριοι, βουλευταί, συνεκλήθη ἡ Βουλὴ εἰς ἔκτακτον σύνοδον, ἔγινε μία Συνταγματικὴ συζήτησις, ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐκλεγῇ νέον Προεδρεῖον ἢ ὄχι καὶ κατέληξε νὰ γίνῃ δεκτόν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐκλεγῇ καὶ κατόπιν ρητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος. Ὅταν ἡ Βουλή, εἰς τοιαῦτα ζητήματα ποὺ ἔχουν τυπικὴν μόνον σημασίαν, ἀφορῶντα τὴν συγκρότησιν αὐτῆς, ἀποδίδῃ τὴν τοιαύτην σημασίαν, πῶς συμβαίνει νὰ μὴ θέλωμεν νὰ δώσωμεν σημασίαν εἰς βασικὰς Συνταγματικὰς διατάξεις; Δι’ αὐτὸ εἶπα πρωτίτερα, ὅτι παραλλήλως πρὸς τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, τοὐλάχιστον διὰ τὸ διάστημα ἀπὸ τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1949 διὰ τὴν περιφέρειαν τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης καὶ ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1950, δι’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα, διεπράχθη φανερὰ Συνταγματικὴ καταπάτησις διὰ τῆς ἀνοχῆς τῆς λειτουργίας τῶν ἐξαιρετικῶν δικαστηρίων καὶ τῆς ἀνοχῆς τῆς συνεχίσεως τοῦ καθεστῶτος αὐτοῦ. Ἐδέχθημεν μίαν διαρκῆ ἀντισυνταγματικὴν κατάστασιν καὶ ἐπὶ πλέον ἀντιφάσκομεν πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις καὶ ἡ νῦν ἀκόμη καὶ αὐτὸ τὸ λέγω ὄχι πρὸς ἔπαινον ἀντιθέτως πρὸς ὅσα ὑπεσχέθησαν περὶ ἐξασφαλίσεως γαλήνης, εἰρήνης καὶ προόδου. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, λοιπόν, τὰ προτεινόμενα νομοθετήματα καὶ δὴ τὸ πρῶτον τούτων, τὸ χαρακτηρισθὲν ὡς νομοθέτημα μέτρων ἐπιεικείας, εὑρίσκω, ὅτι ὀρθῶς ἠμπορεῖ νὰ χαρακτηρισθῇ καὶ χαρακτηρίζεται ὡς ἀπολύτως ἀνεπαρκὲς καὶ ὡς ἀποτελοῦν ὄχι ἐπάρκειαν, ἢ παροχήν, ἀλλὰ κάτι τι τὸ ὁποῖον κατὰ τὰ φαινόμενα ἀποτελεῖ ἐπάρκειαν, πραγματικὰ δὲ οὐδὲν παρέχει.

§124Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Εἶσθε κατ’ ἀρχὴν ἐναντίον τοῦ Νομοσχεδίου, ἢ ὑπὲρ αὐτοῦ;

§125Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀντιλήψεως, ὅτι τοιαῦτα μέτρα δὲν ἀποτελοῦν ἐξυπηρέτησιν τῆς γαλήνης τῆς χώρας καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶναι εὐρύτερα.

§126Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἆρα εἶσθε ἐναντίον τοῦ Νομοσχεδίου.

§127Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίον, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν θέτετε.

§128Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἢ εἶσθε ὑπὲρ τοῦ Νομοσχεδίου καὶ νὰ ἠμπορέσουν νὰ τύχουν τῶν μέτρων αὐτῶν οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς, ἢ εἶσθε ἐναντίον, νὰ τὸ δηλώσετε σαφῶς.

§129Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Εἶμαι ἐναντίον τῆς ἀνεπαρκείας τῶν παρεχομένων μέτρων. Ἀλλά, ὅταν, κ. συνάδελφοι, ζητῶ κάτι τι ὡλοκληρωμένον καὶ δὲν μοῦ τὸ δίδετε, ἐκεῖνο ποὺ ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ μέρος ἀναγκάζομαι νὰ τὸ ἀποδεχθῶ, χωρὶς ὅμως νὰ εἶμαι καὶ ἱκανοποιημένος.

§130Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Εἶσθε ἐν τάξει, οἱ Κύριοι ἀγνοοῦν ὅτι τὸ σύστημά μας εἶναι, νὰ παίρνωμεν καὶ νὰ ζητοῦμεν πάλι. Εἶσθε ἐν τάξει. Εἶσθε κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου, δέχεσθε ὅμως ὅτι σᾶς δίδουν.

§131Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Εἶπον ὅτι εἶμαι κατὰ τῆς ἀνεπαρκείας τῶν παρεχομένων μέτρων. Πρὶν ἢ τελειώσω, θέλω νὰ παρατηρήσω τοῦτο: Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Τσάτσος τέως Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι δικαιολογεῖται ἡ εἰδικὴ διαδικασία τοῦ νόμου 509, δηλαδὴ ἡ διὰ τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, λόγῳ τῆς βαρύτητος τοῦ προβλεπομένου ἀδικήματος. Πράγματι τὸ προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ νόμου 509 ἀδίκημα εἶναι βαρύ, διότι ἐνέχει, ἂν καὶ τὸ λέγει μὲ ἄλλα λόγια, προδοσίαν κατὰ τῆς Χώρας. Ἀλλ’ ἡ αἰτιολογία δὲν εἶναι ἐπαρκής, διότι ἐὰν δεχθῶμεν τὴν ἄποψιν αὐτήν, τότε καταλήγωμεν εἰς ἄλλο, ὅτι ἐφόσον τὸ ἀδίκημα αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ καταργηθῇ ποτέ, διότι εἶναι ἀδίκημα πλῆττον τὴν ὕπαρξιν, τὴν ἀκεραιότητα τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Χώρας, τότε πρέπει εἰς τὸ διηνεκὲς νὰ διατηρήσωμεν τὴν ἐξαιρετικὴν διαδικασίαν τῶν ἐξαιρετικῶν δικαστηρίων καὶ συγχρόνως νὰ ἀφήσωμεν μίαν κατάστασιν παράλληλα πρὸς ἕνα Σύνταγμα ὑφιστάμενον, ἡ ὁποία εἶναι ἐκτροπὴ ἀπὸ τοῦ Συντάγματος. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λόγον δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησις ταύτη, διὰ τὸν λόγον, ὅτι προκειμένου περὶ ἀδικημάτων βαρυτάτης σημασίας καὶ σπουδαιοτάτου περιεχομένου, μόνον ἡ ἐξονυχιστικὴ τακτικὴ διαδικασία δύναται νὰ ἐρευνήσῃ ν’ ἀνατάμῃ ν’ ἀποδώσῃ δίκαιον. Καὶ μίαν ἄλλην ἀκόμη παρατήρησιν. Ἐλέχθη ἀπὸ πολλὰς πλευράς; ὅτι προκειμένου περὶ τῆς διατάξεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοθετήματος διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, ὅτι ἡ ὑφισταμένη, ἡ λειτουργοῦσα ἐκ πάλαι στρατιωτικὴ νομοθεσία, ἀπαγορεύει τὰ ἔνδικα μέσα κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων, δὲν εἶναι ἀληθὲς τοῦτο. Ἐὰν διαβάσητε τὸν νόμον ΔΞΘʹ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ πάγιος νόμος ὁ ἐν ἁρμονίᾳ πρὸς τὸ ἄρθρον 91, θὰ ἴδητε ὅτι προβλέπει ἀναθεωρητικὰ Δικαστήρια ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων καὶ καθιερώνει μίαν καὶ μοναδικὴν ἐξαίρεσιν, δύναται λέγει, μόνον διὰ διατάγματος νὰ γίνῃ κατάργησις τῶν ἐνδίκων μέσων, μόνον εἰς τὴν περιοχὴν τῆς στρατιωτικῆς ζώνης ἐν περιπτώσει πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων, δηλαδὴ εἰς τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα ἐκστρατείας. Ἐπὶ πλέον εἰς πάσας τὰς περιπτώσεις καὶ εἰς τὴν πρώτην τὴν εὐρυτέραν καὶ εἰς τὴν δευτέραν τὴν στενωτέραν, δὲν καταργεῖται τὸ τακτικὸν ἔνδικον μέσον τῆς ἀναιρέσεως, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖται διὰ καθαρῶς νομικὸν λόγον, ἀλλ’ ἔχει ὅμως βαρυτάτην σημασίαν. Ἡμεῖς μὲ τὴν ἐξέλιξιν, μὲ τὴν φορὰν τῶν ἐκτάκτων καὶ ἐξαιρετικῶν καὶ ραγδαίων καὶ ἀποτόμων μέτρων, ἀσχέτως ἐὰν ὁμιλοῦμεν περὶ γαλήνης, περὶ ἐπιθυμίας ἑνότητος, φθάνομεν ὅλα νὰ τὰ καταργοῦμεν καὶ νὰ δίδωμεν ἁρμοδιότητα εἰς ἐξαιρετικὰ Δικαστήρια ἐφαρμογῆς στρατιωτικῶν νόμων εἰς κατάστασιν σχετικῆς ἔστω γαλήνης, ἵνα μὴ εἴπωμεν πλήρους. Ὅλα αὐτὰ δεικνύουν, ὅτι κρατεῖ ἀτυχῶς τὸ πνεῦμα, ἐν λόγοις μόνον νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ γαλήνης, ἠρεμίας, ἑνότητος καὶ προαγωγῆς τῆς εἰρηνικῆς διαβιώσεως, σύμφωνα μὲ τὰς διακηρύξεις τῆς Κυβερνήσεως, ἔργῳ ὅμως θέλομεν νὰ κρατοῦμεν ἀναμμένον τὸν δαυλὸν τῆς διαιρέσεως, ἡ ὁποία εἶναι κατὰ τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ πολιτικοῦ συμφέροντος τοῦ λαοῦ καὶ αὐτοῦ τοῦ καλῶς ἐννοουμένου ἐθνικοῦ συμφέροντος. Μὲ αὐτὰς τὰς βάσεις, κύριε Μπουρδάρα καὶ εἰδικῶς ἀπευθύνομαι σὲ σᾶς, σᾶς λέγω ἡ ἀνεπάρκεια, τὸ ἐλλειπές, τὸ ἀντίθετον πρὸς τὴν ἐπιταγὴν τοῦ Συντάγματος καὶ τὴν πραγματικὴν καὶ τὴν οὐσιαστικήν, ἀποδεικνύει πληρέστερον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἐτόνισα, ὅτι δηλαδὴ δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀρκεσθῶμεν καὶ νὰ μείνωμεν εὐχαριστημένοι μὲ τὴν ἀνεπάρκειαν τοιαύτης προσφορᾶς, τοιούτων μέτρων. Ἐφόσον καὶ δι’ ἐλαχίστους ἀνθρώπους ὑπὸ συνθήκας δυσμενεῖς, παρέχεται κάτι, δὲν ἠμπορῶ, παρὰ νὰ ταχθῶ κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου. Ὡς πρὸς τὰς ἐλλείψεις εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ εἰδικῶς εἰς τὸ ἄρθρον 1 τοῦ Α. Ν. 1504 ἐπιφυλάσσομαι ν’ ἀναφέρω τὰς παρατηρήσεις μου.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἔνστασις ἐλλείψεως ἀπαρτίας ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ βουλευτῶν. Διαπιστώνων ὄντως ἔλλειψιν ἀπαρτίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ. μ., μὲ μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.15′ μ. μ.)