1951.03.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 59η

Δευτέρα 19 Μαρτίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.25 μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Δερδεμέζης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ἑξῆς ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον μοὶ ἀπέστειλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀριθ. πρωτ. 578 Πρὸς Τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὅπως, εὐαρεστούμενοι, ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεύς, διὰ Διατάγματος ὑπὸ σημερινὴν χρονολογίαν, εὐηρεστήθη νὰ ἀποδεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Σταύρου Κωστοπούλου. Ὡσαύτως διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς ἡμερομηνίας εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Γεώργιον Μαῦρον. Δέξασθε, Ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ.

Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Γεροκωστόπουλος ὅπως: ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§4Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Κοπανακίου διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην κατάργησιν προστατευτικῶν διατάξεων τοῦ νόμου 1487)50. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Θ. Δεσύλλας καταθέτει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κερκυραίων ζητοῦντος τὴν ἵδρυσιν ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ ἐν Κερκύρᾳ. Ὁ βουλευτὴς Ἀρκαδίας κ. Δ. Μπαρπαλιᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ὑψοῦντος ζητούντων ἄμεσον ἐπισκευὴν τῆς κατεστραμμένης ὁδοῦ Δημητσάνης, Ὑψοῦντος– Ἑλληνικοῦ πρὸς ἀποσόβησιν δυστυχημάτων. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἐθνικοφρόνων ὁδηγῶν αὐτοκινήτων Ἠπείρου «Ὁ Ἅγιος Χριστόφορος» ζητοῦντος ἐγγραφὴν τῶν μελῶν τοῦ ὡς ἄνω Συλλόγου εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας ἢ τὴν καταβολὴν χρηματικῆς βοηθείας, δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 68500)1950 κοινῆς ἀποφάσεως Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν καὶ Ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Αἰτ)νίας κ. Ἀθ. Παπαθανάσης καταθέτει ἀναφορὰν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Ἑλλάδος διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην τροποποίησιν τοῦ Α.Ν. 1487)50 «περὶ πωλήσεως σιγαρέττων». Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ε. Παπαδόγιαννης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως νομιμοποιήσεως ἰδιοκατοικιῶν Ἡρακλείου ζητούσης τὴν νομιμοποίησιν τῶν παρὰ τῶν μελῶν τῆς καταληφθέντων οἰκοπέδων τοῦ Κράτους πρὸς αὐτοστέγασίν των ἐγκρίσει τῶν ἀρχῶν καθ’ ὅσον τυγχάνουσι βομβόπληκτοι, ἀνάπηροι καὶ πτωχοί. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσσης κ. Α. Νικολαΐδης, καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων μαθητῶν τοῦ δημοτικοῦ σχολείου Πτελεοῦ, ζητούντων πλαισίωσιν τοῦ σχολείου των δι’ ἱκανοῦ ἀριθμοῦ ἐκπαιδευτικῶν λειτουργῶν. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ε. Παπαδόγιαννης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἑνώσεως ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου Νομοῦ Ρεθύμνης, διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην τροποποίησιν τοῦ Α. Ν. 1487)50 «περὶ πωλήσεως σιγαρέττων». Ὁ βουλευτὴς Ἀργ)θίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἑνώσεως πολεμιστῶν πολέμου 1940–41 ἐπαφῆς πρόσω Νομοῦ Ἀχαΐας, ζητούσης λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν πολεμιστῶν, ἐπέκτασιν τῆς ἰσχυούσης νομοθεσίας περὶ παλαιῶν πολεμιστῶν καὶ εἰς τοὺς πολεμιστὰς 1940–50. Ὁ βουλευτὴς Καβάλλας κ. Α. Μακέδος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου ἀρχιτεχνιτῶν καὶ ἀρχιστοιβαδόρων καπνοῦ Καβάλλας, διαμαρτυρομένου διὰ τὸν ἀποκλεισμὸν τῆς καπνεργατικῆς τάξεως ἐκ τοῦ Αὐτονόμου Ὀργανισμοῦ Ἑλληνικοῦ καπνοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Καβάλλας κ. Α. Μακέδος καταθέτει ἀναφορὰν καπνοπαραγωγῶν μελῶν διοικητικῶν καὶ ἐποπτικῶν συμβουλίων συνεταιρισμῶν Τσιμπελίων καὶ Χρυσουπόλεως, διαμαρτυρομένων διὰ καθυστέρησιν ἐξαγγελίας προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ καπνῶν ἐσοδείας 1950, καθορισμὸν τιμῆς ἀσφαλείας μὲ βάσιν τὸν τιμάριθμον, κατάργησιν τοῦ ἀναγκαστικοῦ νόμου 1666 κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Ε. Ἀρβανιτάκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου ὀργάνων ἀγροφυλακῆς Εὐβοίας, ζητοῦντος χαρακτηρισμὸν των ὡς κρατικῶν ὀργάνων καὶ μονιμοποίησίν των, μισθοδοσίαν των ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, χορήγησιν δωρεὰν στολῶν καὶ ὑποδήσεως κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ προέδρου ἀνωτάτου κεντρικοῦ συμβουλίου πολυτέκνων Ἑλλάδος καὶ Ἠπείρου διαμαρτυρομένου κατὰ τοῦ Α. Ν. 1556)50 σχετικῶς μὲ τὴν μαθητικὴν εἰσφοράν. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Α. Καραθόδωρος καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν κατόχων τῶν Ἰσραηλιτικῶν καταστημάτων, ζητούντων μείωσιν καταβαλλομένων δυσβαστάκτων μισθωμάτων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν ἐφέδρων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς Ἀθηνῶν, ζητούντων ὅπως αἱ διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος περὶ προσθέτων ἀστυφυλάκων νόμου, ἐπεκταθοῦν καὶ ἐπὶ τῶν ἐφέδρων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς διὰ τὰς ἐκ τῶν περιφερειῶν τῆς Ἐπικρατείας εἰς ἃς δὲν ἑδρεύει Ἀστυνομία Πόλεων. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Χ. Στεργιοπούλου ἐπιθεωρητοῦ δημοτικῶν σχολείων Λαγκαδᾶ, ζητοῦντος διαβάθμισιν τῶν Ἐπιθεωρητῶν τῆς στοιχειώδους ἐκπαιδεύσεως. Ὁ βουλευτὴς Ἀργ)νθίας κ. Γ. Γεώργας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Βασιλικῆς Γιοσμᾶ κατοίκου Κιάτου, ζητούσης χορήγησιν παραχωρητηρίου πρὸς διατήρησιν τῆς παραχωρηθείσης εἰς αὐτὴν οἰκίαν πρὸς ἀποκατάστασιν. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν. Ι Τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων Ἔργων. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Ἀχαΐας κ. Β. Παπαρρηγοπούλου. Θέμα. Ἡ δασικὴ ὁδὸς Ἀκράτας–Ζαρούχλης. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1473)22–2–51 ὑμετέρου ἐγγράφου, σχετικῶς μὲ τὴν μὴ ἀποπεράτωσιν τῆς ἐν περιλήψει δασικῆς ὁδοῦ, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὑμᾶς τὰ ἑξῆς: Ἐνδιαφερόμενον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τοῦ Δημοσίου δάσους Ζαρούχλης ἐπεχορήγησε τὸ Γεωργικὸν Ταμεῖον Ἀχαΐας μὲ τὸ ποσὸν τῶν 285 ἑκατομμυρίων δραχμῶν διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐν θέματι ὁδοῦ. Τὴν μελέτην καὶ ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν τούτων ἀνέλαβεν ὡς ἁρμόδιον τὸ Ὑπ. Δημ. Ἔργων. Κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἐργασιῶν καὶ ἵνα μὴ ἀπομείνῃ ἡμιτελὲς αὐτοτελές τι τμῆμα τῆς ὁδοῦ ταύτης, κατέστη ἀναγκαῖον ἡ καθ’ ὑπέρβασιν τῆς ἀρχικῆς πιστώσεως ἐκτέλεσις ἐργασιῶν, ἥτις, ἀνῆλθεν εἰς 121 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἡ ὑπέρβασις αὕτη παραμένει ἀνεξόφλητος καθ’ ὅσον τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἐγνώρισεν ἡμῖν, ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ διαθέσῃ τὸ ποσὸν τοῦτο. Κατόπιν τῶν ἀνωτέρω καὶ ἐπειδὴ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀδυναμίαν νὰ χρηματοδοτήσῃ τὸ περὶ οὗ λόγος ἔργον κατὰ τὴν τρέχουσαν οἰκον. χρῆσιν, αἱ ἐργασίαι διεκόπησαν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 13 Μαρτίου 1951

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΖΕΡΒΑΣ

II. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐθν. Παιδείας. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 189 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρα. Εἰς ἀπάντησιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1739)774 ἀπὸ 1–3–51 ὑμετέρου ἐγγράφου περὶ συμπληρώσεως διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Γυμνασίου Ἀνδριτσαίνης ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν, ὅτι διὰ Β.Δ. δημοσιευθέντος καὶ κοινοποιηθέντος ἤδη διωρίσθησαν εἰς τὸ ἀνωτέρω σχολεῖον α) ὁ καθηγητὴς τῶν φυσικῶν Κωνσταντῖνος Ἠλιάδης (ἀριθ. κοιν. 8887)27–1–51) καὶ β) ὁ καθηγητὴς τῶν μαθηματικῶν Ἰωάννης Γραβάνης (ἀριθ. κοινοποιήσεως 22588)28–2–51 ἐπὶ πλέον δὲ ἀπεσπάσθη εἰς αὐτὸ ὁ γυμνασιάρχης Πέτρος Συκαρᾶς (ἀριθ. κοινοποιήσεως 1678)18–1–51) ὡς ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν καὶ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 6104 ἀπὸ 1–2–51 ἡμετέρου ἐγγράφου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 18 Μαρτίου 1951

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΜΟΔΗΣ

III. Τοῦ Ὑπουργείου Βιομηχανίας. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 173 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνη σχετικῶς μὲ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν τῆς κωμοπόλεως Μελιγαλᾶ. Διὰ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν τῆς κωμοπόλεως Μελιγαλᾶ τὸ Ὑπουργεῖον οὐδεμίαν ἀντίρρησιν θὰ ἔχῃ νὰ χορηγήσῃ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον 2979)1922 «περὶ ἠλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων» τὴν σχετικὴν ἄδειαν ἠλεκτροφωτισμοῦ εἰς οἱονδήποτε ἐνδιαφερόμενον ἐπιχειρηματίαν ὑποδειχθησόμενον παρὰ τῆς Κοινότητος Μελιγαλᾶ. Μέχρι τοῦδε οὐδεὶς ἐπιχειρηματίας ἐνδιεφέρθη ἵνα τῷ ἀνατεθῇ ὁ ἠλεκτροφωτισμὸς τῆς ἐν λόγῳ κωμοπόλεως προφανῶς λόγῳ τοῦ ἀσυμφόρου τῆς ἐπιχειρήσεως (μικρὰ κατανάλωσις ρεύματος). Ἐπίσης τὸ Ὑπουργεῖον δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν νὰ χορηγήσῃ εἰς τὸν ἐν Μελιγαλᾷ Ὑγειονομικὸν Σταθμὸν καὶ ἂν ἤθελε ζητήσει τοῦτο ὁ ἐν λόγῳ σταθμός, ἄδειαν ἠλεκτροφωτισμοῦ τῆς κωμοπόλεως Μελιγαλᾶ, ὑπὸ τοὺς συνήθεις ὅρους ἀδειῶν ἠλεκτροφωτισμοῦ κωμοπόλεων. Ἐν Ἀθήναις τῇ 7 Μαρτίου 1951

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΜΑΚΚΑΣ

Οἱ κ.κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καὶ Γ. Μαῦρος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κώδικος καταστάσεως τῶν δημοσίων διοικητικῶν ὑπαλλήλων». Ὁ κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐθελουσίας ἀνακατατάξεως ὁπλιτῶν ἐν τῇ Β. Ἀεροπορίᾳ». 2) «Περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 52 καὶ 172 τοῦ Κ. Ν.

794 «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν

Β.Ν.».

3) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 5125)1931 «περὶ προπαρασκευαστικῆς σχολῆς ὑπαξιωματικῶν». 4) «Περὶ καταργήσεως τῆς 3ης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ ἀπὸ 28–6– 1935 Α.Ν. «περὶ κυρώσεως ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίων Ἀντιστρατήγων ἐξ ἀποστρατείας περὶ ὁριστικοῦ κανονισμοῦ τῆς σειρᾶς ἀρχαιότητος τῶν ἀξιωματικῶν». Ὁ κ. Η. Λαγάκος (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ συστάσεως Ἐφετείου Ἀρχιπελάγους» καὶ 2) «περὶ διορισμοῦ ἐμμίσθων παρέδρων παρὰ πρωτοδίκαις τῶν ἐπιτυχόντων εἰς τὸν ἐνεργηθέντα κατὰ Δεκέμβριον 1950 διαγωνισμόν». Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 959)1949 «περὶ τοῦ δικαιώματος ἐκλέγειν καὶ ἐκλέγεσθαι τῶν γυναικῶν». Ὁ κ. Κ. Μητσοτάκης (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ διαθέσεως ἀκινήτου τοῦ κληροδοτήματος Πελοπίδα Ἀγγέλου Σταθακοπούλου ὑπὲρ παρεμφεροῦς σκοποῦ». Ὁ κ. Α. Λαμπρόπουλος (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τῆς περὶ Ἀνωτάτης Γεωπονικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν νομοθεσίας». Ὁ κ. Λ. Μακκᾶς (Ὑπουργὸς Βιομηχανίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ ἀνωτάτου ὁρίου καταβαλλομένων χρηματικῶν ποσῶν διὰ τὴν χορήγησιν ἀδείας ἱδρύσεως κ.λ.π., ἢ λειτουργίας βιομηχανικῶν ἐργοστασίων κ.λ.π.». Ἡ ἐπὶ τῆς ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ ἀνυποτάκτων τοῦ Ἐξωτερικοῦ», καὶ 2) «περὶ ἀντικαταστάσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 68 τοῦ Α. Ν. τῆς 25–1–1936 «περὶ καταστάσεως τῶν Ἀξιωματικῶν τοῦ κατὰ Ξηρὰν Στρατοῦ. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Ἀναγκ. Νόμου 1504)1950 «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς προσερχομένους συμμορίτας, τροποποιήσεως τοῦ νόμου 3861 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1553)1950 Α. Ν. «περὶ διακοπῆς τῆς προφυλακίσεως κατηγοριῶν τινων ὑποδίκων καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1504)50» καὶ 3) «περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς διαπράξαντας ἀδικήματα σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συνταξιοδοτήσεως τῶν καθισταμένων ἀνικάνων συνεπείᾳ πολεμικῶν ἐπιχειρήσεων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ στρατιωτικῶν ἐν γένει καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Μουτζουρίδης, Λ. Βρεττάκος, Κ. Μπέλλας καὶ Γ. Ράλλης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παροχῆς εὐεργετημάτων, εἰς τοὺς διαπράξαντας ἀδικήματα σχέσιν ἔχοντα πρὸς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Μ. Χλουβεράκης, Ι. Προκοπάκης καὶ Γ. Τσαντήρης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1327)1949 «περὶ τροποποιήσεως συμπληρώσεως καὶ ἀντικαταστάσεως διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 320) 47 Ν.Δ. «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν ἀνθυπομοιράρχων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Δημάκης, Ι. Μαρινάκος, Θ. Δεσύλλας, Π. Μουτζουρίδης, Π. Κάντζιας, Γ. Ἀριστείδου κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1557)50 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ἔξαρχος καὶ Η. Παπαθανασιάδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Νομικοῦ Συμβουλίου τοῦ Κράτους, τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ τῆς Κεντρικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Μερκούρης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ Α. Ν. 1086». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης, Δ. Μπερδελῆς, Α. Γεροκωστόπουλος, Δ. Τσούμπας, Γ. Ζάρας, Μ. Στεφανίδης κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ κωδικοποιήσεως τῆς νομοθεσίας προστασίας ἀπολυομένων ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ καὶ λαβόντων μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν». Ὁ κ. Β. Στεφανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν θυγατέρων τοῦ ἀειμνήστου πολιτικοῦ ἀνδρὸς Ν. Μπουφίδου, διατελέσαντος ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν βουλευτοῦ διαμαρτυρομένων, διότι ἀπὸ 1ης Φεβρουαρίου ἐ. ἔ. περιεκόπη ἡ σύνταξίς των καὶ περιῆλθον εἰς πλήρη οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν.

§5Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα αὐτὸ πρέπει νὰ τακτοποιηθῇ διότι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ περικοπῇ ἡ σύνταξις τῶν θυγατέρων ἀνδρὸς ὅστις κατ’ ἐπανάληψιν διετέλεσε βουλευτής.

§6Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ. Τὰ μέτρα νὰ ἐπεκταθοῦν καὶ διὰ Βορειοηπειρώτας ποὺ διετέλεσαν βουλευταί.

§7Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ ρυθμισθῇ δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔλθῃ τὸ ταχύτερον ἐνώπιόν μας πρὸς ψήφισιν.

§8Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀποτελεῖ σύστασιν τῆς Βουλῆς πρὸς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ φέρῃ τὸ νομοσχέδιον.

§9Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Δύο λέξεις θέλω νὰ εἴπω κ. Πρόεδρε διὰ τὰ ἐπαγγελματικὰ δάνεια τῶν πληγέντων ἐπαγγελματιῶν ὡρισμένων νομῶν, θέμα μὲ τὸ ὁποῖον ἔχει ἀπασχοληθῆ ἐπανειλημμένως τὸ Σῶμα, Εἶναι γνωστὸν, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὡρισμένοι Νομοὶ ἔλαβον τοιαῦτα δάνεια, ἐνῷ ἄλλοι Νομοὶ ἔλαβον μόνον ὑποσχέσεις πρὸ τῶν ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων ὅτι θὰ δοθοῦν τὰ δάνεια ταῦτα ἀμέσως μετὰ τὰς ἑορτὰς. Ἤδη φθάνομεν εἰς τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα χωρὶς τίποτε νὰ γίνῃ καὶ θὰ προβληθῇ ἤδη τὸ ἴδιον ἐπιχείρημα. Ἡ ὑπόσχεσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐμπορίου εἶναι ὅτι θὰ ἐχορηγοῦντο τὰ δάνεια αὐτὰ εἰς τὰς ἀρχὰς Μαρτίου. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὸ θέμα καὶ νὰ ἀνακουφίσῃ τὸ ταχύτερον τοὺς πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ τῶν ὑπολοίπων Νομῶν.

§10Δ. ΑΛΙΠΡΑΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποτελεῖ αἴτημα ἐντόνου ἀνάγκης καὶ ἐπειγούσης μορφῆς, τὸ αἴτημα τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν τοῦ Πειραιῶς καὶ τῶν Νήσων διὰ τὴν ἄμεσον ἔναρξιν τῆς χορηγήσεως τῶν ὑποσχεθέντων «δανείων κινήσεως» τῶν νεκρωθεισῶν ἐργασιῶν των. Διότι σημειοῦται τελευταίως, ἰδίᾳ μετὰ τὴν διακοπὴν τῶν χορηγήσεων τῶν δανείων τούτων, τοιαύτη στασιμότης καὶ κρίσις εἰς τὰς ἐργασίας ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν, ὥστε παντοῦ ἀκούει κανεὶς ἐκκλήσεις ἐνισχύσεως αἱ ὁποῖαι δικαιολογοῦνται ἀπὸ τὴν ἔντονον ἐπαγγελματικὴν ἀγωνίαν τῆς πολυπληθοῦς αὐτῆς τάξεως, ἡ ὁποία ζητεῖ τὴν ἐνίσχυσιν διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ στηριχθῇ καὶ νὰ ζήσῃ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, τὴν Κυβέρνησιν ὅπως, ἄνευ ἀναβολῆς δώσῃ τὴν ταχυτέραν δυνατὴν λύσιν εἰς τὸ δίκαιον καὶ κατεπεῖγον τοῦτο αἴτημα τῆς ἐπαγγελματικῆς καὶ βιοτεχνικῆς τάξεως ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν κεντρικὸν κορμὸν τῆς Ἑλληνικῆς οἰκονομίας.

§11Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ δάνεια εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας πρέπει νὰ δοθοῦν τὸ ταχύτερον. Εἶναι ζήτημα ἐκτάκτως κατεπεῖγον. Μᾶς δίδονται ἑκάστοτε ὑποσχέσεις παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι πρέπει τέλος πάντων νὰ πραγματοποιηθοῦν. Ἡ Κυβέρνησις δέον ἐπὶ τέλους νὰ ἀντιληφθῇ τὴν τραγικὴν ὄντως θέσιν εἰς ἣν εὑρίσκονται αἱ τάξεις αὗται ἐντίμων καὶ νομοταγῶν βιοπαλαιστῶν, οἵτινες καταδικάζονται εἰς ἀνεργίαν καὶ εἰς ὅλα τὰ ἐκ ταύτης δεινά. Δὲν εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δύναται νὰ παρέλθῃ ἀπαρατήρητον. Αἱ περιοχαὶ Λευκάδος καὶ Πάργας ὅπως καὶ ἄλλαι περιφέρειαι, καθὼς ἐπανειλημμένως ἐτόνισα εἰς τὴν Βουλὴν ὑπέστησαν κολοσσιαίας ζημίας. Ἀναμένομεν τὴν ἄμεσον τοῦ ζητήματος λύσιν.

§12Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐδημιουργήθη μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐκ μέρους τοῦ ὁποίου ὑβρίσθην καπηλικώτατα καὶ πρέπει νὰ ἀπαντήσω. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι). Πρέπει νὰ ἀκουσθῇ ἡ φωνή μου εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ ἴδῃ ποῖον ἔχει ἡ χώρα Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. (Θόρυβος).

§13Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ προσωπικοῦ ζητήματος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης μετὰ τοῦ ὁποίου ἐδημιουργήθη τὸ ζήτημα. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ ἀναμείνητε τὴν ἄφιξιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ καὶ τότε νὰ ζητήσητε τὸν λόγον.

§14Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Δέχομαι τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ θὰ ζητήσω τὸν λόγον αὔριον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Μπερδελῆς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Προνοίας καὶ Οἰκονομικῶν.

§16Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται διὰ τὴν τάξιν τῶν μισθωτῶν καταστηματαρχῶν, τῶν ὁποίων τὰ μικρὰ σπίτια καὶ τὰ καταστήματα κατεστράφησαν κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα. Ὅπως ὅλοι γνωρίζετε ὁ στρατὸς τοῦ ΕΛΑΣ εἶχε ἐντολὴν νὰ καταστρέψῃ τὰ σπίτια καὶ νὰ σκοτώσῃ τοὺς πλουσίους. Ἐγκρέμισε ὅμως τὰ χαμόσπιτα τοῦ Μεταξουργείου καὶ ἐλεηλάτησε τὰ σπίτια καὶ τὰ καταστήματα. Ἐλέχθη ὅτι αἱ περισσότεραι ἀπὸ τὰς τάξεις αἱ ὁποῖαι κατεστράφησαν κατὰ τὸ κίνημα ἐκεῖνο ἀπεκατεστάθησαν διαφοροτρόπως ἀπὸ τὰς ἑκάστοτε Κυβερνήσεις. Ἡ τάξις τῶν πληγέντων αὐτῶν ἀνθρώπων ἀποτελεῖται ἀπὸ ἐκείνους εἰς τοὺς ὁποίους στηρίζεται τὸ κοινωνικὸν καὶ ἐθνικόν μας καθεστὼς καὶ οἱ ὁποῖοι ὅσον καὶ ἂν τοὺς ταλαιπωρήσῃ τὸ Κράτος καὶ ὅσον καὶ ἂν τοὺς σκοτώνουν οἱ διάφοροι ὀργανώσεις θὰ μείνουν πιστοὶ εἰς τὴν Πατρίδα καὶ τὸ Ἔθνος. Αὐτοὶ λοιπὸν οἱ ἄνθρωποι ἐζήτησαν διὰ τῆς ἀναφορᾶς των νὰ βοηθηθοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ σᾶς παρακαλῶ πολὺ νὰ λάβητε μέτρα ὑπὲρ αὐτῶν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπαρμπαλιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§18Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι γνωστὸν πόσαι καταστροφαὶ ἐγένοντο κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα καὶ πόσα κτίρια ἀνετινάχθησαν καὶ πόσα κατεστράφησαν. Ἡ τάξις αὐτή, ἡ ἀποτελοῦσα τὴν κατ’ ἐξοχὴν συντηρητικὴν τάξιν τῆς πόλεώς μας, παρέμεινεν εἰς τοὺς δρόμους καὶ δὴ πένεται. Τὸ Κράτος τὸ ὁποῖον ἦλθεν ἀρωγὸς εἰς πλείστας τοιαύτας περιπτώσεις, ἠγνόησε τοὺς καταστηματάρχας καὶ ἰδιοκτήτας, ἰδίως τοὺς μισθωτούς, οἱ ὁποῖοι πάντοτε στὴν φωνὴ τῆς πατρίδος ἔσπευσαν νὰ ἐπιτελέσουν τὸ καθῆκον των. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ τῆς Προνοίας καὶ Οἰκονομικῶν, πρέπει νὰ λάβουν σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει των τὸ ζήτημα τοῦτο, ἵνα μὴ παραμείνωσι μὲ τὸ παράπονον ὅταν βλέπωσι εἰς ἄλλας περιφερείας παρεχομένας ἐνισχύσεις καὶ δάνεια εἰς ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας ὁλοκλήρων ἑκατομμυρίων, νὰ μὴ μείνωσι μὲ τὸ παράπονον αὐτό. Νομίζω ὅτι οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ θὰ ἐκθέσουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰς ἀπόψεις των.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουτζουρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§20Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπὸ τῶν προαγορευσάντων ἐξετέθη τὸ ζήτημα ὡς ἔχει εἰς τὴν θέσιν του. Ἡ Βουλὴ ἔχει πλήρη κατανόησιν καὶ δὲν νομίζω, παρὰ νὰ προσθέσω τὴν παράκλησιν εἰς τὸν ἀγαπητὸν καὶ ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Προνοίας νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον.

§22Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐγὼ κ. Πρόεδρε, ὅπως ἱκανοποιηθῇ τὸ δικαιότατον αὐτὸ αἴτημα τῶν πληγέντων, δεδομένου ὅτι ἐξετέθη ὑπὸ τῶν προλαλησάντων.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§24Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐπειδὴ τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἔρχεται ἀρωγὸς πάντοτε εἰς ὅλους τοὺς πάσχοντας, θὰ ἐπρότεινα ὅπως δι’ εἰδικοῦ νόμου ἐπιβληθῇ βαρυτάτη φορολογία ἐναντίον ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μετέσχον εἰς τὰ κινήματα αὐτὰ ἐπὶ ὁλόκληρον δεκαετίαν, ὁπότε διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποζημιωθῶσιν ὄχι μόνον οἱ ἐπαγγελματίαι αὐτοί, ἀλλὰ καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔπαθον καὶ ἐσφάγησαν ἀπὸ τοὺς διαφόρους ἡγήτορας τῶν διαφόρων αὐτῶν κινημάτων. Ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ καμμία κύρωσις ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ ἐσκότωσαν ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν περιφέρονται ἐλεύθεροι.

§25Φ. ΖΑΪΜΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς καὶ Προν.). Κύριοι συνάδελφοι, πλεῖσται εἶναι αἱ τάξεις αἱ ὁποῖαι ἐπλήγησαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη. Μεταξὺ αὐτῶν ἀναμφιβόλως εἶναι καὶ ἡ τάξις τῶν καταστηματαρχῶν τῶν πληγέντων κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν αὐτὸ κίνημα. Δυστυχῶς ἀπὸ ἀπόψεως ἀνεγέρσεως καταστημάτων δὲν ὑπάρχει καμμία πρόβλεψις εἰς τὸ PLANO MARSHAL οὔτε στὸν προϋπολογισμὸν καὶ συνεπῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ Ὑπουργὸς εὑρίσκεται ἐν ἀδυναμία νὰ ὑποσχεθῇ ἄμεσον λύσιν. Κατόπιν ὅμως τῆς ὁμοθύμου γνώμης τῆς ἐκφρασθείσης ὑπὸ τῶν κ. συναδέλφων, ἡ Κυβέρνησις θὰ θέσῃ τὸ ζήτημα ὑπ’ ὄψει τῶν ἁρμοδίων ἐμπειρογνωμόνων καὶ θὰ ζητήσῃ ὅπως κατὰ τὸ δυνατὸν ταχύτερον ληφθῇ πρόνοια καὶ δι’ αὐτοὺς. Τὸ πρόβλημα εἶναι πάντως πολὺ δύσκολον διότι πρέπει νὰ ἔχητε, ὑπ’ ὄψει σας ὅτι προηγεῖται ἡ στέγη κατοικίας καὶ ἀκολουθεῖ ἡ ἐπαγγελματικὴ στέγη. Συνεπῶς δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἄμεσος ἡ ἀρωγή. Πάντως τὸ αἴτημα θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§26Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, νὰ γίνουν φορολογικαὶ διευκολύνσεις.

§27Φ. ΖΑΪΜΗΣ. (Ὑπ. Ὑγιεινῆς καὶ Προν.). Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος ἐγώ. Θὰ τὸ διαβιβάσω, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐνισχύσεως, εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Κύριοι βουλευταὶ ὑπεβλήθη πρότασις δεόντως ὑπογεγραμμένη περὶ προτάξεως τῆς συζητήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 165 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Δεσύλλα ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς Ἐμπορ. Ναυτιλίας καὶ Οἰκονομικῶν. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς;

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρόταξιν καὶ ἡ συζήτησις τῆς ἐν λόγῳ ἐπερωτήσεως θὰ γίνῃ μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἤδη προτεταγμένων ἐπερωτήσεων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἔχει τὸν λόγον, ἵνα ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς σχετικῆς μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν.

§31Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργ. Γεωργίας) Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ ΣΚ. ΕΛΔ. καὶ αἱ συναφεῖς ἐπερωτήσεις τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐκ Βοιωτίας, ἔχουν σχέσιν μὲ ἕνα θέμα τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον συμπαθὲς, ὥστε πιστεύω ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐπερωτῶντες καὶ ἐπερωτώμενοι. Ὑπάρχει τὸ σύνολον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, οἵτινες εἶναι συνενδιαφερόμενοι διὰ τὴν λύσιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν θέματος. Διότι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰδικώτερον ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς πιστεύουν ὅτι ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, δὲν ἔχει μόνον σημασίαν ἐθνικὴν ἀλλ’ ἔχει καὶ σημασίαν κοινωνικὴν καὶ σημασίαν οἰκονομικὴν. Ἀλλὰ καὶ δι’ ἕναν ἀκόμη λόγον θὰ πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν ἰδιαιτέραν σημασίαν εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον οἱ δικαιούμενοι ἀποκαταστάσεως ἀκτήμονες καλλιεργηταί, δὲν εἶναι μόνον πολῖται ἑνὸς κράτους τὸ ὁποῖον ἂν θέλῃ νὰ εἶναι εὐνομούμενον ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τοὺς ἀποκαταστήσῃ ἀλλὰ οἱ περισσότεροι ἐκ τούτων εἶναι οἱ πολῖται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν προσφέρει κατὰ τοὺς τελευταίους αὐτοὺς καιροὺς ἀφαντάστους θυσίας διὰ τὴν πατρίδα καὶ διὰ τὴν ἐλευθερίαν αὐτοῦ τοῦ τόπου. Θὰ προσπαθήσω ἀπόψε, ἔπειτα ἀπὸ τὴν πραγματικῶς ἐξαιρετικὴν ὁλοκληρωτικὴν ἀνάπτυξιν τῶν θεμάτων ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους ἀγορητὰς τῶν προηγηθεισῶν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος συζητήσεων, νὰ προσγειωθῶ, ἀφοῦ ἐξάρω τὸ γεγονὸς τοῦ γενικοῦ ἐνδιαφέροντος τῆς Βουλῆς διὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἀκτημόνων, τοῦ ὁποίου τὴν σημασίαν ἰδιαιτέρως τονίζει ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ κατωρθώσω νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὡρισμένα στοιχεῖα, ὥστε νὰ καταστῇ συνείδησις ἡ πραγματικότης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον, τόσον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς δυνατότητος διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν ὅσον καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ἀπαραιτήτων λεπτομερειῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ γίνουν γνωσταὶ εἰς τὴν Ἀντιπροσωπείαν τοῦ Ἔθνους, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ παρακολουθῇ τὸ ζήτημα μετὰ τῆς στοργῆς ποὺ τοῦ ἀνήκει. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ ΣΚ, ΕΛΔ, καὶ εἰς τὴν ἐπερώτησίν του καὶ εἰς τὴν ἀγόρευσίν του θίγει τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς νομικῆς ἢ μᾶλλον ἀπὸ τῆς Συνταγματικῆς θέσεώς του καὶ χωρὶς νὰ λαμβάνῃ ὁριστικὴν θέσιν ἐπὶ τοῦ συγκεκριμένου ἐρωτήματος, ἐὰν δηλαδὴ δύναται νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀπαλλοτρίωσιν καὶ εἰς κατάληψιν κτήματος ἄνευ καταβολῆς τοῦ τιμήματος καὶ ἐὰν τὸ τίμημα αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ εἶναι εἰς μετρητὰ ἢ εἰς ὁμολογίας, ζητεῖ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν δειλίαν καὶ διὰ μέτρων γενικῶν καὶ ριζικῶν νὰ προβῇ εἰς τὰς ἀπαλλοτριώσεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θεωροῦνται κατὰ τὴν γνώμην του ἀναγκαῖαι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων. Φρονεῖ ὅτι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων εἶναι τοῦτο καὶ δυνατὸν καὶ ἐπιτετραμμένον. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι ἡ νομολογία ἔχει κηρυχθῆ κατὰ τοῦ δυνατοῦ ἀπαλλοτριώσεως ἐδαφῶν πρὶν ὁλοκληρωθῇ ἡ καταβολὴ ἀποζημιώσεως καὶ ἐὰν καλῶς ἐνθυμοῦμαι ὁ συνάδελφος κ. Καλλίας ἀνέγνωσε καὶ μίαν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας ἡ ὁποία ἦτο ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω. Ἔχω προσηκόντως τὴν γνώμην αὐτὴν διότι, ἐὰν ἦτο δυνατὴ ἡ ἀπαλλοτρίωσις δι’ ἀποζημιώσεως διὰ χρεωγράφων νομίζω ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἀναγκαῖον τότε εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν καὶ κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ Συντάγματος ἡ ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως αὐτοῦ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ νὰ περιλάβῃ εἰδικὰς διατάξεις εἰς τὸ ἄρθρον 143 τοῦ σχεδίου καὶ ν’ ἀναφέρῃ ρητῶς ὅτι κατὰ παρέκκλισιν τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ σχεδίου ἐπιτρέπεται ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 143. Θὰ ἐνθυμῆσθε τὸ περιεχόμενον τοῦ ἄρθρου τούτου, καὶ θὰ σᾶς ἀναφέρω μερικὰς διατάξεις. «Πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ μικρῶν κτηνοτρόφων ἐπιτρέπεται ἐπὶ μίαν πενταετίαν ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ παρόντος ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωσις τῶν κατωτέρω κατηγοριῶν κτημάτων κατὰ παρέκκλισιν τοῦ ἄρθρου 23 τοῦ Συντάγματος ὡς ὁ νόμος θέλει ὁρίσει...... Καὶ κατωτέρω «Ἡ ἀποζημίωσις ὁρίζεται εἰς μεταλλικὰς δραχμὰς, πάντοτε διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ, οὐδέποτε μικροτέρα τοῦ ἑνὸς τρίτου τῆς ἀξίας.... καὶ καταβάλλεται πρὸ ἢ μετὰ τὴν κατάληψιν ...... εἴτε εἰς χρεώγραφα....»

§32Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀντὶ τοῦ 143 ἄρθρου τοῦ σχεδίου ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος ἐψήφισε τὸ 104 ἄρθρον τοῦ σχεδίου τὸ ὁποῖον συνετάχθη παρουσίᾳ τῶν ἀρχηγῶν ὅλων τῶν κομμάτων.

§33Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Ἠθέλησα νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἄποψίν μου σχετικῶς μὲ τὸ ἀδύνατον τῆς ἐκδόσεως ἀποφάσεως περὶ ἀπαλλοτριώσεως μὲ καταβολὴν ἀντὶ χρημάτων ὁμολογιῶν. Ἐπανειλημμένως ἄλλωστε συνεζήτησα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ διετύπωσα τὰς ἀντιλήψεις μου εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν σοσιαλιστῶν καὶ εἰς Ἀθήνας καὶ εἰς Θεσσαλονίκην ὅπου συνηντήθημεν. Καὶ θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ πρόβλημα ἀμέσως ἀλλὰ σταθερῶς ἀπὸ νομικῆς ἀπόψεως. Γνωρίζει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ ΣΚ, ΕΛΔ. πόσον θὰ ἠθέλαμεν νὰ ἦτο δυνατὸν τοῦτο, ὥστε νὰ κατορθώσωμεν νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὸν πόθον τὸν γενικὸν καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, οἱ ὁποῖοι ὑποφέρουν, καὶ πόσον ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ τοὺς ἐξασφαλίσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ζωῆς ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς γῆς. Ἐὰν καλῶς ἐνθυμοῦμαι εἰς ἄλλην μας σχετικὴν συζήτησιν μὲ τὸν κ. Σβῶλον διετύπωσα τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν θὰ ἦτο ἄνευ σημασίας ἐὰν ἡ Βουλὴ τῆς ὁποίας τὸ αἴσθημα εἶναι τόσον συνειδητὸν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν, ἀπεφάσιζε τὴν συγκρότησιν μιᾶς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐμφανιζομένης ὑπὸ τὸν τύπον τῶν γνωστῶν Ἐπιτροπῶν Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἥτις θὰ ἐδέσμευεν ὅλα τὰ κόμματα. Ἡ Διακομματικὴ αὐτὴ Ἐπιτροπὴ μετὰ μελέτην τοῦ ζητήματος ἐν λεπτομερείᾳ καὶ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως θὰ κατέληγε εἰς μίαν ἀπόφασιν ἢ ἔστω γνώμην ἐπὶ τῆς ὁποίας νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ στηριχθῇ ἐνώπιον δικαστηρίων οὐσίας ἡ προστατευτικὴ τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν ἄποψις. Δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ ἀντίληψις τῆς Βουλῆς ἐπὶ μιᾶς τοιαύτης προτάσεως, πάντως ὑποβάλλω τὴν πρότασιν αὐτὴν καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ. Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καὶ τὴν πραγματικότητα. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν, ὅταν ὁμιλῶμεν περὶ ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καλλιεργητῶν τὸ ὀλιγώτερον δύο πράγματα Πρῶτον πόσαι εἶναι αἱ γαῖαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι εἶναι διαθέσιμοι διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. Καὶ δεύτερον πόσοι εἶναι οἱ ἀκτήμονες οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται ἀποκαταστάσεως. Καὶ εἰς τὰ δύο αὐτὰ ἐρωτήματα ἠκούσθησαν γνῶμαι καὶ διετυπώθησαν ἀπαντήσεις εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, αἱ ὁποῖαι ὁμολογῶ ὅτι ἀπέχουν τῆς πραγματικότητος κατὰ ἕνα ποσοστόν, ἀλλοῦ μεγάλο καὶ ἀλλοῦ μικρό. Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας εἶχε προκαλέσει μίαν ἀπογραφὴν τῶν διαθεσίμων γαιῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ διετίθεντο διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Σύμφωνα μὲ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀπογραφῆς αὐτῆς ἡ ὁποία συνεληρώθη τὸ 1948 αἱ διαθέσιμαι γαῖαι ἀνέρχονται εἰς τὰ ἑξῆς: στρέμματα: Ἀπογραφὴ 1948 κατὰ τὰ στοιχεῖα τοῦ Ὑπουργείου. α) Καλλιεργούμεναι γαῖαι στρέμματα 1.800.000 περίπου. β) Συνεχόμεναι πρὸς τὰς γαίας βοσκαὶ χρησιμοποιούμεναι στρέμ. 3.800.000. Καὶ συγκεκριμένως: α) Ἐκτάσεις καλλιεργούμεναι καὶ καλλιεργήσιμοι, ἄνω τῶν 300 στρεμ.

β) Βοσκότοποι:

Ἀπὸ τοῦ 1909–1932 κυρίως ἀλλὰ καὶ πέραν τοῦ ἔτους τούτου αἱ διατυπωθεῖσαι δυνάμει τῶν νόμων περὶ ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως γαῖαι ἀνῆλθον εἰς 20 ἑκατομμύρια στρέμματα περίπου, ἐξ ὧν 12 ἑκατομμ. καλλιεργούμεναι καὶ 8 ἑκατ. βοσκαί. Εἰς τὰ 20 ἑκατομμύρια ἀποκατεστάθησαν 280.000 περίπου οἰκογ. ἐξ ὧν αἱ ἡμίσεις γηγενεῖς καὶ αἱ ἕτεροι ἡμίσεις πρόσφυγες. Ὁ κλῆρος διεκυμάνθη ἀπὸ 9 στρ. (καπνότοποι Μακεδονίας–Θράκης) μέχρι κατ’ ἀνώτατον ὅριον 180 στρέμμ. (γεωργικὸς κλῆρος Θεσσαλίας). Εἰς τὰ ἀπομένοντα ἐκ τῶν καλλιεργουμένων σήμερον ἐδαφῶν περίπου ἐκ στρεμ. 18 ἑκατομ. εἶναι ἐγκατεστημένοι περίπου 650.000 καλλιεργηταὶ καλλιεργοῦντες ποικίλων κατηγοριῶν ἐκτάσεις εἰς ποσότητα καὶ ποιότητα στρεμμάτων. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς κειμένης νομοθεσίας, τὴν ὁποίαν συστηματικῶς ἐφήρμοσε καὶ ἐφαρμόζει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἔχει ἀρκετὰ ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Ἐνδεικτικῶς τὰς σχετικὰς διατάξεις, ἀναφέρω, καὶ τὰς διατεθείσας ἐκτάσεις κατ’ ἔτος, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων. Ὡς πρὸς τὰς διατεθείσας ἐκτάσεις παρέχω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας. Κατὰ τὰ ἔτη 1938–1946 διετέθησαν: Κατὰ τὸ ἔτος 1938 στρέμμ. 40.000 Κατὰ τὸ ἔτος 1939 στρέμμ. 167.786 Κατὰ τὸ ἔτος 1940 στρέμμ. 96.517 Κατὰ τὸ ἔτος 1941 στρέμμ. 8.600 καὶ. Κατὰ τὸ ἔτος 1946 στρέμμ. 24.000 ἤτοι περίπου στρ. 340.000 ἐκ τῶν ὁποίων: Εἰς Ἤπειρον περίπου 110.000 Εἰς Μακεδονίαν περίπου 80.000 Εἰς Θεσσαλίαν περίπου 85.000 Εἰς Λέσβον περίπου 40.000 Εἰς Αἰτωλοακαρνανίαν περίπου 15.000 Εἰς Ἀργαναυλίαν περίπου 5.000 Διετέθησαν ἐπίσης κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν τὰ κάτωθι στρέμματα: Κατὰ τὸ ἔτος 1947 στρέμμ. 16.205 Κατὰ τὸ ἔτος 1948 στρέμμ. 25.000 Κατὰ τὸ ἔτος 1949 στρέμμ. 33.400. Κατὰ τὸ ἔτος 1950 στρέμμ. 47.100 καὶ κατὰ τοὺς δύο μῆνας τοῦ 1951 στρέμμ. 70. 000 Μετὰ τὴν ἐκπνοὴν τῆς πενταετοῦς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 119 τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927, ἐντὸς τῆς ὁποίας εἶχεν ἐπιτραπῆ παρέκκλισις ἐκ τοῦ ἄρθρου (19) 17 τοῦ Συντάγματος ἐπὶ σκοπῷ ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, ἀπαλλοτριώσεις ἰδιωτικῶν ἀγροκτημάτων δὲν ἐνηργήθησαν ἀλλ’ ἔκτοτε ἐπερατώθησαν αἱ μέχρι τότε ἀπαγγελθεῖσαι. Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως εἰσηγεῖτο ἑκάστοτε τὰ ἀναγκαῖα νομοθετικὰ μέτρα δι’ ὧν κατὰ τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ, ἠδύνατο νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν δημιουργηθέντων ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Κατὰ σειρὰν τὰ νομοθετικὰ ταῦτα μέτρα εἶναι τὰ κάτωθι: 1) Ἄρθρον 125 Ἀγροτικοῦ Κώδικος (ἐκτάσεις Κοινοτικαί), προβλέπει ἀπαλλοτρίωσιν βάσει τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος ἐκτάσεων ἀνηκουσῶν εἰς Δήμους καὶ κοινότητας ἐπὶ σκοπῷ ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Μέχρι τῆς συντελέσεως τῆς ἀπαλλοτριώσεως τὰ ἀπαλλοτριούμενα κτήματα τελοῦν ὑπὸ ἀναγκαστικὴν μίσθωσιν. 2) Ἄρθρον 119 Ἀγροτικοῦ Κώδικος. (Ἐκτάσεις κοινόχρηστοι Συνεταιρικαί). Προβλέπει τὴν διάθεσιν κοινοχρήστων καλλιεργησίμων ἢ βοσκησίμων ἐκτάσεων ἀνηκουσῶν εἰς τοὺς ἀναγκαστικοὺς Συνεταιρισμοὺς ἀποκαταστάσεως ἀκτημ. καλλιεργητῶν, πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων κτηνοτρόφων κατὰ τὸν νόμον 1223)38 ἢ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ κλήρου τῶν ἀποκαταστημένων ἢ πρὸς ἀποκατάστασιν νέων ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. 3) Ἄρθρον 121 Ἀγροτικοῦ Κώδικος (Δημόσιαι ἐκτάσεις). Προβλέπει τὴν διάθεσιν καλλιεργησίμων καὶ βοσκησίμων ἐκτάσεων ἀνηκουσῶν εἰς τὸ Δημόσιον, πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. 4) Ἄρθρον 122 Ἀγροτικοῦ Κώδικος (Δασικαὶ ἐκτάσεις τοῦ Δημοσίου). Προβλέπει τὴν διάθεσιν δημοσίων δασικῶν ἐκτάσεων ἐπιδεκτικῶν καλλιεργίας πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. 5) Ἄρθρον 188 Ἀγροτικοῦ Κώδικος (Κοινόχρηστοι ἐκτάσεις τέως Ε.Α.Π.). Προβλέπει τὴν διάθεσιν πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων κοινοχρήστων γαιῶν τῶν Συνοικισμῶν τῆς τέως Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως προσφύγων, αἵτινες περιῆλθον εἰς τὰς οἰκείας κοινότητας καὶ διαχειρίζονται ὑπ’ αὐτῶν. 6) Ἄρθρον 8 παρ. 2 Δ)τος 24.10.30 κωδικ. διατάξεων ἀνταλλαξίμων κτημάτων. Προβλέπει τὴν ἀνάληψιν ἀνταλλαξίμων κτημάτων διαχειριζομένων ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ τὴν διάθεσιν αὐτῶν πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. 7) Ἄρθρον 8 παρ. 4 τοῦ ἀπὸ 24.10.40 ὡς ἄνω Δ)τος. Προβλέπει τὴν διάθεσιν ὑπὲρ κτηνοτροφικῶν Κοινοτήτων ἢ Κτηνοτροφικῶν Συνεταιρισμῶν ἀνταλλαξίμων βοσκῶν. 8) Νομοθ. Δ)μα 327)47 περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως γαιῶν. Προβλέπει τὴν δεκαετῆ (δυναμένην νὰ παραταθῇ) μίσθωσιν πρὸς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς καὶ κτηνοτρόφους γαιῶν ἀνηκουσῶν εἰς Νομικὰ Πρόσωπα, Δημόσιον, Μονὰς, Ο.Δ.Ε.Π. Δήμους καὶ Κοινότητας. Τὰ ἀνωτέρω νομοθετικὰ μέτρα ἐφαρμοσθέντα καὶ ἐφαρμοζόμενα ἔχουν ἀποδώσει ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα, καὶ σημαντικὸς ἀριθμὸς ἀκτημόνων ἀποκατεστάθη, ἰδίᾳ ἐπὶ ἀναληφθέντων ἀνταλλαξίμων καὶ κοινοχρήστων τῶν Συνεταιρισμῶν ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ τῶν Συνοικισμῶν τῆς τέως Ἐπιτροπῆς Ἀποκαταστάσεως Προσφύγων. Ἱκανοποιητικὰ δὲν ἔσχε ἀποτελέσματα τὸ Νομ. μόνον Διάταγμα 327)47 περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως γαιῶν καὶ τοῦτο λόγῳ τῆς προκυψάσης ἀδυναμίας ἐφαρμογῆς του ἐπὶ τῆς Μοναστηριακῆς περιουσίας καὶ τῶν κτημάτων τῆς Κωπαΐδος. Ὁ ἀριθμὸς τῶν στρεμμάτων τῶν δύο μηνῶν τοῦ ἔτους 1951 ὀφείλεται κατὰ 50.000 περίπου εἰς τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκα ἐπὶ τόπου περιοδεύων τὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην καὶ ἀφορᾶ τὴν διάθεσιν ἑνὸς τμήματος ἐκ 50.000 καὶ ἀνήκει εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ δάσους Κοτζιᾶ Ὀρμάν. Τὸ τμῆμα αὐτό, ὄχι μόνον διὰ λόγους ἀνάγκης γεωργικῆς ἀποκαταστάσεως, ἀλλὰ καὶ διὰ λόγους οὐσίας διέθεσα διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Καὶ εἶναι ἀσφαλὲς, ὅτι μὲ ἕνα κλῆρον τὸ ὀλιγώτερον 25 στρεμμάτων, θὰ ἀποκατασταθοῦν περίπου 2.000 ἀκτήμονες καλλιεργηταί. Μεταξὺ τῶν διατάξεων τὰς ὁποίας ἀνέφερα, περιλαμβάνεται καὶ ὁ νόμος 327 «περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως ἀκινήτων». Ὁ Νόμος αὐτὸς περὶ τοῦ ὁποίου ἐπανειλημμένως ἐγένετο λόγος κατὰ τὰς τελευταίας συζητήσεις τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχει ἐφαρμοσθῆ μέχρι τοῦδε ἐπὶ τῶν κτημάτων τῶν Μονῶν. Εἶναι γνωστοὶ οἱ λόγοι τῆς καθυστερήσεως τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου αὐτοῦ. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπίσης γνωστόν, καὶ τὸ ὁποῖον ἀνέφερε καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Βοιωτίας βουλευτὴς κ. Παπασπύρου εἶναι ὅτι τὸ 1949 ὁ νόμος αὐτὸς σχεδὸν κατηργήθη δι’ ἑτέρου νόμου τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 956, διὰ τοῦ ὁποίου ἐθεσπίσθη ὅτι ὁ νόμος 327 τοῦ 1947 δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν ἐπὶ τῶν Μονῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι συντηροῦν φροντιστήρια ἤ διάφορα ἐκκλησιαστικὰ σχολεῖα.

§34Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὅλα τὰ Μοναστήρια ἔχουν κάποια κατηχητικὰ σχολεῖα κλπ.

§35Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Καὶ δι’ αὐτὸ ἐξεδόθη αὐτὴ ἡ διάταξις πρὸς καταστρατήγησιν τοῦ Νόμου.

§36Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Τὴν καταστρατήγησιν αὐτὴν δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀποδεχθῶ παρὰ μόνον μέχρις ὅτου συνεννοηθῶμεν τελειωτικῶς μὲ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ὁποῖος ἐπανειλημμένως ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐμφανίζει πλήρη κατανόησιν. Δὲν ἔχει ἐπίσης ἐφαρμοσθῆ ἐπὶ τῶν κτημάτων τῆς Κωπαΐδος διὰ τοὺς γνωστοὺς ἐπίσης λόγους, τῆς ὑποσχέσεως δηλαδὴ ἥτις ἐδόθη εἰς τὴν ἐνταῦθα Ἀγγλικὴν Πρεσβείαν περὶ μὴ ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου 327 τοῦ 1947 ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θὰ ἐπανέλθω ὅταν μετὰ τὴν πάροδον τοῦ χρόνου, ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται διὰ νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὰς συνεννοήσεις μετὰ τῶν διοικούντων τὴν ἑταιρίαν Κωπαΐδος, φέρω πρὸς ὁριστικὴν λύσιν τὸ ζήτημα ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ἐφηρμόσθη ἐπίσης ἐπὶ τῶν ἀποστραγγιζομένων ἐκτάσεων λιμνῶν καὶ ἑλωδῶν ἐκτάσεων. Καὶ συγκεκριμένως: Δὲν ἐφηρμόσθη ἐπὶ τῆς ἀποξηρανθείσης ἐκτάσεως τοῦ ἕλους Λεσίνι, διότι ἡ Ἑταιρεία Λεσίνι παρεχώρησεν εἰς τὸ δημόσιον πρὸ πάσης ὀχλήσεως 2½ χιλ. στρέμματα, τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον διέθεσεν εἰς ὁμόρους καλλιεργητὰς κατόπιν ὑποδείξεως τῶν κατὰ τόπους γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν μὲ μίσθωμα ἐλάχιστον. Δὲν ἐφηρμόσθη ἐπίσης ἐπὶ τῶν ἀποξηρανθεισῶν ἐκτάσεων τῆς λίμνης Λυσιμαχίας. Ἡ ἱστορία τῆς Λυσιμαχίας εἶναι ἡ ἑξῆς: Ἡ Ἑταιρεία ἐκηρύχθη ἔκπτωτος τῶν δικαιωμάτων της. Κατόπιν τούτου εἶχεν ἀπευθύνει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας σχετικὸν ἐρώτημα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίων Ἔργων καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν περὶ τοῦ καλυτέρου τρόπου διαχειρίσεως τοῦ 55% ἐκ τῶν ἀποκαλυφθεισῶν γαιῶν ὅπερ παρεχωρήθη εἰς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς προσωρινῶς καὶ ὅπερ ἀνέρχεται περίπου εἰς 6.000 στρέμματα. Μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Ἑταιρείας θὰ ληφθοῦν ταχέως μέτρα διὰ νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ διανομὴ τῶν πρὸς διάθεσιν ἐκτάσεων αὐτῶν. Δὲν ἐφηρμόσθη ἐπίσης ἐπὶ τῆς λίμνης Ξυνιάδος, τῆς ὁποίας ἡ ἀποξήρανσις δὲν ἐτερματίσθη ἀπὸ τὴν ἀνάδοχον ἑταιρείαν ὁλοκληρωτικῶς, πλὴν ὅμως τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον Δημ. Ἔργων, ἀπὸ συμφώνου μετὰ τῆς Ἑταιρείας, προέβη εἰς τὸν διαχωρισμὸν τῶν ἐκτάσεων αἵτινες παραμένουν ὁριστικῶς εἰς τὴν κυριότητα τῆς Ἑταιρείας (15.000 περίπου στρέμματα) καὶ τὴν παράδοσιν τῶν ὑπολοίπων εἰς τὴν Ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν εἶναι ἀμέσως δυνατὴ ἡ ὁριστικὴ διάθεσις τῶν γαιῶν αὐτῶν πρὸς ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων, τὸ Ὑπουργεῖον ἔδωκεν ἐντολὴν πρὸς προσωρινὴν διάθεσιν ἀπὸ τοῦδε, δηλαδὴ διὰ τὴν ἐαρινὴν καλλιεργητικὴν περίοδον τοῦ 1951. Ἡ ἐργασία αὕτη προχωρεῖ ταχέως καὶ ἱκανοποιητικῶς.

§37Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δηλαδὴ πρὶν κάμῃ τὴν ἀποξήρανσιν ἐπῆρε εἰς τὰ χέρια της τὴν ἰδιοκτησίαν τὴν ἐκ τῆς συμβάσεως ὁριζομένην;

§38Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Τὴν ἐπῆρε.

§39Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἶναι σωστὸν πρᾶγμα αὐτό, πρὶν ἐκτελέσουν τὴν σύμβασιν νὰ παίρνουν τὰ χωράφια; Τότε δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐκτελέσῃ καμμίαν σύμβασιν καμμία ἑταιρεία.

§40Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Αὐτὸ ἔγινε, κύριε συνάδελφε, σύμφωνα μὲ τὴν σύμβασιν. Διατὶ παραξενεύεσθε; Πάντως τὰ ζητήματα καὶ τῆς Λυσιμαχίας καὶ τῆς Ξυνιάδος καὶ τοῦ Λεσίνι, σχεδὸν τὰ μὲν ἐτακτοποιήθησαν, τὰ δὲ ἄλλα θὰ τακτοποιηθοῦν ταχέως, οὕτως ὥστε αἱ ἐαριναὶ καλλιέργειαι νὰ γίνουν ἀπὸ τοὺς ὁμόρους ἀκτήμονας καλλιεργητάς. Ἐπίσης ἀπομένουν καὶ αἱ γαῖαι τῆς Κρήτης, αἱ ὁποῖαι κυρίως εἶναι Μοναστηριακαὶ καὶ αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν δυνάμει τοῦ νόμου 3345 τοῦ 1925, ὁ ὁποῖος ἀπηλλοτρίωσε τὰς ἐκτάσεις αὐτὰς, καὶ τὰς ἔθεσεν ὑπὸ τὴν διαχείρισιν τῶν Ἐφεδρικῶν Ταμείων Κρήτης, τὰ ὁποῖα ἀπετέλεσαν εἶδος ὀργανισμῶν προνοίας διὰ τὰ μέλη των, εἶχον ὅμως καὶ ὡς σκοπὸν τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀναπήρων καλλιεργητῶν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν γαιῶν τῆς Κρήτης, θὰ πρέπει ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατηρτίσθη πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ νέον σχέδιον νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐπέρχεται τροποποίησις καὶ βελτίωσις παλαιῶν διατάξεων... Μεταξὺ τῶν διατάξεων τὴν κυρίαν θέσιν κατέχουν αἱ διατάξεις περὶ ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καὶ εἰς ἐλάχιστα σημεῖα ἐξακολουθεῖ νὰ ἐφαρμόζηται καὶ νὰ ἰσχύῃ ἡ ἄσκησις προνοίας ἐκ μέρους τῶν Ἐφεδρικῶν Ταμείων Κρήτης. Τώρα, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος, τοῦ πόσοι εἶναι οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταί.

§41Α. ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὶ σκοντάπτει τό ζήτημα τῆς ἀπαλλοτριώσεως τῶν Μοναστηριακῶν γαιῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἀπαλλοτρίωσις εἶναι δυνατὴ δυνάμει τῶν ὑφισταμένων διατάξεων;

§42Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Ἡ Ἐκκλησία εἶχεν ἀντιρρήσεις ἅμα τῇ ἰσχύϊ τοῦ νόμου 327 τοῦ 1947 «περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως». Αἱ ἀντιρρήσεις αὗται τῆς Ἐκκλησίας εἶχον τὴν βάσιν καὶ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι οἱ πόροι τῶν Μονῶν καὶ γενικῶς τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἐλάχιστοι ἀπέναντι τῶν ἀναγκαίων δαπανῶν.

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Συνολικῶς ἢ κατὰ Νομόν;

§44Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Συνολικῶς. Ἔναντι τῶν ἀντιρρήσεων αὐτῶν, ἔπρεπε νὰ ἀντιταχθῇ ἡ ἔκδοσις ἐκτελεστικοῦ Διατάγματος τὸ ὁποῖον ἀπήτει ὁ νόμος διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διατάξεως περὶ ἐφαρμογῆς τῆς ἀναγκαστικῆς μισθώσεως καὶ ἐπὶ τῶν κτημάτων τῶν Μονῶν καὶ τὸ ὁποῖον Διάταγμα ἔπρεπε νὰ ὑπογραφῇ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ ἀπὸ τὸν Ὑπρυργὸν τῆς Παιδείας. Ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου ἅπαντες σχεδὸν οἱ Ὑπουργοὶ τῆς Γεωργίας, ὅπως ἀνέφερεν εἷς ἐκ τῶν συναδέλφων, τῶν ὁμιλησάντων ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς, ὑπέγραφον τὰ Διατάγματα τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν ὑπεγράφοντο ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Τὸ ζήτημα τοῦτο, ἐπληροφορήθην ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐγὼ ὑπέγραψα πάλιν καὶ νέον Δ)γμα καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπεφάσισα νὰ ἔλθω εἰς προσωπικὴν συνεννόησιν μὲ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ἐπανειλημμένως εἶχον δηλώσει εἰς τὴν Βουλήν, ἀπαντῶν εἰς ἐρωτήσεις συναδέλφων, ἔδωκε βαθύτατα δείγματα πλήρους κατανοήσεως καὶ μοὶ ἀνεκοίνωσεν ὅτι εἶχε διατάξει πρὸ πάσης ὀχλήσεως ἰδικῆς μου, ἴσως κατόπιν τῶν ἐνεργειῶν τῶν προηγουμένων Ὑπουργῶν τῆς Γεωργίας, μίαν ἀπογραφὴν τῶν ἀκινήτων τῆς Ἐκλησιαστικῆς περιουσίας καὶ τῶν Μονῶν, ἐπὶ τῷ τέλει, νὰ διαπιστωθῇ ἡ πραγματικὴ κατάστασις καὶ ἐπὶ τῇ βάσει συγκεκριμένων καὶ πραγματικῶν δεδομένων καὶ στοιχείων νὰ προβῇ εἰς μίαν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ συνδυάζηται μὲ τὰς ἀντιλήψεις τοῦ Κράτους.

§45Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἀπὸ ποίους θὰ γίνῃ ἡ ἀπογραφή, κύριε Ὑπουργέ;

§46Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Ἀπὸ τοὺς ἰδίους.

§47Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Δὲν θὰ γίνῃ ποτέ, διότι ὑπάρχει μεγάλη ἀντίδρασις ἀπὸ τοὺς κατὰ τόπους Ἱεράρχας καὶ συμφέροντα, διὰ τὰ ὁποῖα ποτὲ δὲν θὰ γίνῃ ἡ ἀπογραφή.

§48Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Ἀσχέτως μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἐγὼ συνέχισα τὴν ἔρευνάν μου καί τὰς ἐπαφάς μου καὶ ἀπὸ 20–25 ἡμερῶν συνεφώνησα μὲ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἐκκλησίας, διὰ νὰ συγκροτηθῇ μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ἀποτελεσθῇ ἀπὸ 3 ἀνωτάτους ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ 3 Ἱεράρχας.

§49Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Καὶ δύο βουλευταὶ ἐὰν ἔμπαιναν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν δὲν θὰ ἦτο κακόν, κ. Ὑπουργέ.

§50Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ συνεκροτήθη πράγματι δι’ ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ προσῆλθεν ἀμέσως εἰς πρώτην συνεδρίασιν. Συνεζητήθη τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄλλως τε γνωστόν. Προσῆλθε καὶ εἰς δευτέραν συνεδρίασιν καὶ πρόκειται κατ’ αὐτὰς νὰ τερματισθῇ ἡ ὑπόθεσις αὐτή, κατόπιν μάλιστα τῆς ἀνακοινώσεως εἰς τὴν ὁποίαν προέβη εἰς ἐμὲ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, λόγῳ τῆς ἰδιότητός του ὡς Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε μαζὶ μὲ ἐμὲ νὰ ἐπισκεφθῶμεν τὸν Μακαριώτατον, διὰ νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα αὐτὸ ὁριστικῶς. Θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ἀπὸ ὅσα γνωρίζω, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τῶν στρεμμάτων καὶ τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα ἀφίενται εἰς τὰς Μονάς, δὲν ἀπέχουν διόλου ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους κατ’ ἀρχὰς ἀπεδέχθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἐκκλησίας. Ἑπομένως, τὸ ζήτημα δι’ ἐμὲ ἀκολουθεῖ τὸν δρόμον του, μὲ μίαν βεβαίως καθυστέρησιν, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι θὰ λυθῇ καὶ θὰ λυθῇ τὸ συντομώτερον.

§51Α. ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν πληροφορίαν, κ. Ὑπουργέ. Ἡ Μονὴ τοῦ Μεγάλου Σπηλαίου ὑπάγεται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν Μονῶν ἐκείνων διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἰσχύει ὁ νόμος περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως;

§52Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Ὅπως εἶπεν ὁ κ. Κουτσοπέταλος, σχεδὸν ὅλαι αἱ Μοναὶ συντηροῦν σχολεῖα, διδακτήρια κ.λ.π. Διὰ τοῦ νόμου δὲ καὶ διὰ τοῦ διατάγματος, τὸ ὁποῖον κατηρτίσαμεν, ἀναγνωρίζομεν τὰς Μονὰς ὅλας ὡς ἱστορικάς, διότι πρέπει ὅλαι νὰ ἀναγνωρισθοῦν ὡς ἱστορικαί, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι θὰ πρέπει νὰ διαθέσουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τοὺς περισσεύουν, διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Κατὰ τὴν γνώμην μου τὴν ἀτομικήν, ἀσχέτως ἂν αὕτη θὰ ἀκούεται ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Ἐκκλησίας μὲ κάποιαν ἐπιφύλαξιν, μὲ μίαν ἀναγκαστικὴν μίσθωσιν, μὲ τὴν ὁποίαν θὰ ἀποκαταστήσωμεν ἀκτήμονας καλλιεργητάς, αἱ Μοναὶ δὲν θὰ ζημιωθοῦν καὶ δὲν θὰ λάβουν ὀλιγώτερον μίσθωμα, ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ λαμβάνουν σήμερον. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, κ. συνάδελφοι, δὲν πιστεύω ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν θὰ καταλήξῃ εἰς μίαν συμφωνίαν.

§53Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ πληροφορηθῇ, ἂν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, συνυπέγραψε τὸ διάταγμα, διὰ νὰ δοθῇ πρὸς δημοσίευσιν.

§54Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἀπετάθην πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ τὸ λύσωμεν ἀπὸ κοινοῦ τὸ ζήτημα.

§55Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Πάντως ἐκκρεμεῖ. Καὶ ἡ ἱστορία αὐτὴ ἐκκρεμεῖ ἀπὸ τοῦ 1947.

§56Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ προσθέσω, ὅτι μετὰ τὸν νόμον τοῦ 1949 καὶ τὸ διάταγμα ἐὰν ὑπογραφῇ δὲν πρόκειται νὰ κερδίσωμεν τίποτε, ἀφοῦ ὁ νόμος τοῦ 1949 καταργεῖ σχεδὸν τὸν νόμον 327 τοῦ 1947.

§57Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νὰ φέρετε πάντως πρὸς κύρωσιν τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον, διὰ νὰ ἀπαλείψωμεν τὴν διάταξιν. Ἀλλά, κύριε Ὑπουργέ, θὰ εἶναι καὶ ἕνα ἄλλο χρήσιμον στοιχεῖον, νὰ ζητήσητε καὶ νὰ πάρητε ἀκριβῆ καὶ ἐπίσημον πίνακα, τοῦ τί εἰσέρχεται εἰς τὰ Ἐκκλησιαστικὰ Ταμεῖα ἀπὸ τὰ εἰσοδήματα τῶν Μοναστηριακῶν κτημάτων, διότι θὰ ἴδητε, ὅτι πρόκειται περὶ μηδενός, ὅτι εἶναι παθητικὰ καὶ ὅτι τὰ εἰσοδήματα αὐτὰ διανέμονται μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἐκμεταλλεύονται αὐτὰ τὰ κτήματα, χωρὶς μέχρι τῶν Μονῶν ἢ τῶν Ἐκκλησιῶν νὰ φθάνουν αὐτὰ τὰ ποσά, ποὺ πρέπει νὰ φθάνουν. Εἶναι τόσον μηδαμινὰ τὰ εἰσοδήματα ποὺ πραγματοποιοῦνται, ὥστε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθοῦν μὲ πόρους ποὺ θὰ δίδουν οἱ ἴδιοι οἱ καλλιεργοῦντες, ποὺ θὰ ἀποκατασταθοῦν. Ζητήσατε αὐτὰ τὰ στοιχεῖα, θὰ σᾶς εἶναι πολὺ χρήσιμα.

§58Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελε, γνωρίζω ἄριστα τὴν κατάστασιν καὶ δι’ αὐτὸ εἶπον προηγουμένως, ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ μοῦ εἴπῃ ὅτι εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ἀπὸ τὴν ἀναγκαστικὴν μίσθωσιν, τὴν ὁποίαν θὰ κάμῃ τὸ Κράτος τῶν κτημάτων, θὰ μειωθοῦν τὰ εἰσοδήματά της. Καὶ ἀκριβῶς, ἐπειδὴ γίνονται αὐτὰ ποὺ εἴπατε καὶ τὰ ὁποῖα ἐγὼ προσωπικῶς τὰ ἔχω διαπιστώσει.

§59Α. ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Αἰγιαλείας, ὑπάρχουν καὶ παραμένουν ἀκαλλιέργητα ἑκατοντάδες χιλιάδες κτημάτων καλλιεργησίμων, τῆς Μονῆς Μεγάλου Σπηλαίου οἱ γεωργοὶ δὲ ἔχουν φθάσει μέχρι τοῦ σημείου τῆς ἀγανακτήσεως, διότι δὲν ἐκμισθοῦνται εἰς αὐτοὺς αἱ γαῖαι, ἔστω καὶ ἀναγκαστικῶς.

§60Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι τὰ τμήματα ἐκεῖνα τῶν ἐδαφῶν περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε, τὰ ἐπεσκέφθην προσωπικῶς, ἀφοῦ προηγουμένως εἰδοποίησα καὶ τοὺς αἰτοῦντας ἀκτήμονας. Τὰ ἐπεσκέφθην καὶ τὰ εἶδον, ἀλλὰ ἐπειδὴ ὑπάρχει ἀκόμη ἡ συντηρητικότης ἐκ μέρους τῆς Ἐκκλησίας, δι’ αὐτὸ ἐξακολουθεῖ τὸ πρᾶγμα νὰ ἐκκρεμῇ, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἀέναον καὶ ἀδιάλειπτον ἀνησυχίαν μου, τὴν ὁποίαν δὲν λησμονῶ οὔτε ἡμέραν οὔτε νύκτα. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς εἴπω περισσότερα πράγματα διότι εἶναι γνωστοὶ οἱ ὅροι ὑπὸ τοὺς ὁποίους παρακολουθεῖται, ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, τὸ ζήτημα.

§61Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἐὰν ἡ Ἐκκλησία ἤθελε διαφωνήσῃ ποία θὰ εἶναι ἡ θέσις τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ ἐνδεχομένως τῆς Κυβερνήσεως ὁλοκλήρου; Νομίζω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ λάβῃ ποιάν τινα σταθερωτέραν στάσιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Θὰ ἠθέλαμεν δηλαδὴ νὰ μάθωμεν διατὶ καθυστερεῖ ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἡ λῆψις ἀποφάσεως, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ Ἐκκλησία θὰ ἀντιδράσῃ διὰ τοῦ γνωστοῦ μέσου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀντιδροῦν οἱ Ἐπίσκοποι, ἐνῶ ὅλα τὰ ἔσοδα εἶναι παθητικά. Διότι, ἠξεύρετε τὶ γίνεται; Γίνεται μία κατάχρησις καὶ τῆς περιουσίας καὶ τῶν εἰσοδημάτων. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἐὰν ἀντιδράσῃ, δὲν ὑπάρχει λόγος μεγάλων διατυπώσεων ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσυπογραφῇ τὸ διάταγμα τὸ ἰδικόν σας καὶ ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ νὰ τεθῇ ἀμέσως εἰς ἐφαρμογήν.

§62Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, καθ’ ἣν εἶχον διατυπώσει τὰς σκέψεις μου, ἀπήντησα ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς καὶ πρὸ παντὸς συνειδητά, ὅτι ἐὰν εὑρεθῶ ἐνώπιον δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐδημιούργουν ἀπειλὴν διὰ τὴν εὐνοϊκὴν λύσιν, τόσον διὰ τὴν ἀναγκαστικὴν μίσθωσιν τῶν κτημάτων τῶν Μονῶν κλπ. ὅσον καὶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς Κωπαΐδος, εἶμαι ὑποχρεωμένος ὡς ἁρμόδιος καὶ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς, νὰ φέρω τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως μὲ ρητὴν πρότασιν περὶ λύσεως τῶν ζητημάτων αὐτῶν.

§63Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν γνωρίζω, ἐὰν γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὸν Νομὸν Σερρῶν ὑπάρχουν ὡρισμένα κτήματα τὰ ὁποῖα διεκδικοῦν αἱ Μοναὶ τοῦ Ἁγίου Ὄρους, καὶ κάνουν τὸ ἑξῆς ἔξυπνον: Κάνουν ἀγωγὰς ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου. Καὶ ἔχω ὑπ’ ὄψει μου μίαν ἀγωγὴν τῆς Μονῆς Ἐσφιγμένου, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν 90.000 στρέμματα ἀπὸ τὰς γαίας τὰς ἀποξηρανθείσας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπιτυγχάνουν νὰ παίρνουν ἀποζημιώσεις τεραστίας, ἀφ’ ἑτέρου, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὸ Δημόσιον νὰ τοὺς ἀποζημιώσῃ, παίρνουν τὰ κτήματα ἀπὸ τοὺς χωρικούς. Νομίζω ὅτι πρέπει αὐτὸ τὸ κακὸν νὰ σταματήσῃ.

§64Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Κύριε συνάδελφε, ὁμολογῶ, ὅτι εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτὸ δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ σᾶς ἀπαντήσω. Δὲν γνωρίζω ποία εἶναι ἡ νομικὴ θέσις τοῦ ζητήματος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ ἐξετάσω.

§65Ν. ΒΕΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ὁρίσῃ ποῖαι Μοναὶ εἶναι πραγματικῶς ἱστορικαί. Τώρα δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, ποὺ εἴπατε τῶν Σερρῶν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν τίποτε, διότι εἶναι κτήματα τοῦ Ἄθω. Εἶναι ἡ σύμβασις ἐκείνη μὲ τὴν ὁποίαν αἱ Μοναὶ τοῦ Ἁγίου Ὄρους εἶναι δεσποτικαί.

§66Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ἐὰν ἀνέφερον τὸ ζήτημα, τὸ ἀνέφερον, διότι τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου δὲν ἀντιπροσωπεύονται καλῶς εἰς τὰ δικαστήρια. Διότι ἐνῷ τὸ Δημόσιον ὑποστηρίζει ὅτι εἶναι ἀνταλλάξιμα τὰ κτήματα, αἱ Μοναὶ κατορθώνουν νὰ ἀποδείξουν ὅτι δὲν εἶναι ἀνταλλάξιμα.

§67Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Καθὼς γνωρίζω ἡ κατάστασις τοῦ Ἁγίου Ὄρους εἶναι ἰδιότυπος.

§68Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Ἄς ἔλθωμεν τώρα, κύριοι βουλευταί, καὶ εἰς τὴν διαπίστωσιν μιᾶς ἄλλης πραγματικῆς καταστάσεως. Πόσοι εἶναι οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταί; Ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἠκούσθη κατ’ ἐπανάλειψιν ὁ ἀριθμὸς τῶν 250.000. Ἀσχέτως πρὸς πᾶσαν ἀπογραφὴν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι πλήρης, καὶ ἀσχέτως πρὸς πᾶσαν ἄλλην γνώμην, πιστεύω προσωπικῶς ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς εἶναι ὑπερβολικός. Εἶναι φανταστικός. Οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι 250.000. Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι 900.000 περίπου εἶναι τὸ σύνολον τῶν οἰκογενειῶν τῶν καλλιεργητῶν, κατὰ ποῖον τρόπον εἶναι δυνατὸν τὸ ⅓ περίπου νὰ εἶναι ἀκτήμονες; Ὅταν ἐκάλεσα εἰς εἰδικὴν σύσκεψιν τοὺς ἁρμοδίους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὄχι μόνον συνεφώνησαν μαζί μου ἀλλὰ καὶ ἐξεπλάγησαν μάλιστα διὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας ὑποστηρίζουν μερικοί, ἀσχέτως τῆς ἰδιότητος καὶ τῆς ἁρμοδιότητός των, καὶ μοῦ ἐδήλωσαν ὅτι τὸ μέγιστον ὅριον τὸ ὁποῖον ἠμποροῦμεν νὰ ἀποδεχθῶμεν, ἀλλὰ καὶ μετὰ μεγάλης συγκαταβάσεως, εἶναι ὁ ἀριθ. μεταξὺ 100.000 καὶ 125.000.

§69Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τόσον τὸ καλύτερον.

§70Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν. Διότι ἀπὸ ὡρισμένας περιφερείας ποὺ ἐζήτησα τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα, νὰ μοῦ δώσουν καὶ νέας πληροφορίας, κἄπως συγκεκριμένας, βλέπω ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν εἰς τὰ μεγαλύτερα διαμερίσματα τῆς ὑπαίθρου χώρας, εἶναι περίπου 76.000 καὶ ἡμιακτημόνων περίπου 50.000. Θὰ πρέπει ὅμως ἐδῶ νὰ κάμω καὶ μίαν παρατήρησιν. Ὁμιλοῦμεν περὶ ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνάγκην ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἀκτήμονες καλλιεργηταί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μὲν ἀνάγκην ἀποκαταστάσεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκατασταθοῦν, παρὰ μόνον κατόπιν μετοικεσίας. Ἐπὶ παραδείγματι: Εἰς τὰς νήσους τῶν Κυκλάδων ὑπάρχουν ἀκτήμονες, ἀλλὰ ἂν ὑποθέσωμεν ὅτι ἔχομεν γαίας εἰς τὴν Θράκην ἢ εἰς τὴν Ἀκαρνανίαν θὰ θελήσουν νὰ μετοικήσουν οἱ αὐτόχθονες κάτοικοι τῶν Κυκλάδων;

§71Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχει περίπτωσις, οἱ ἀκτήμονες τῶν Κυκλάδων νὰ ἀποκατασταθοῦν εἰς τὰ κτήματα τῆς ἐκεῖ ὑπαρχούσης μονῆς.

§72Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουρ. Γεωργίας). Εἶπον τοῦτο ὄχι διότι δὲν εἶναι δυνατὴ οἱαδήποτε μετοικεσία. Ὅταν ἤμην Διοικητὴς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης μοῦ ἀνέθεσε ἡ τότε Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβω ὡς Διοικητὴς τῆς Τραπέζης καὶ ὑπὸ τὴν προσωπικήν μου εὐθύνην τὸν οἰκισμὸν τῶν περὶ τὰ σύνορα περιφερειῶν διὰ μετατοπίσεως πληθυσμῶν ἐκ τῆς νοτίου Ἑλλάδος. Καὶ ὑπάρχουν πραγματικῶς πλεῖσται γαῖαι εἴτε καλλιεργήσιμοι, εἴτε δασώδεις, εἴτε ἐκχερσωτέαι, ἀλλὰ πραγματικῶς γαῖαι πλούσιαι, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠμποροῦσαν νὰ ἐξασφαλίσουν ἄνετον ζωὴν εἰς πολλὰς χιλιάδας ἀκτημόνων ἢ ἡμιακτημόνων καλλιεργητῶν τῆς ὑπολοίπου Ἑλλάδος. Καὶ ἀντελήφθην τότε τὰς μεγάλας δυσχερείας τῆς μετακινήσεως ἀσχέτως ἐὰν ὁ ἐπελθὼν πόλεμος δὲν μᾶς ἐπέτρεψε νὰ δημιουργήσωμεν συνείδησιν διὰ τὸ δυνατὸν μιᾶς τοιαύτης ἀποκαταστάσεως. Ἐὰν συνεπῶς ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει καὶ οἱ ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ οἱ ὁποῖοι ἐλλείψει γαιῶν εἰς τὸν τόπον τῆς κατοικίας των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποκατασταθῶσι, τότε οἱ ὑπόλοιποι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερβαίνουν τὰς 125.000. Ἠκούσθησαν ἐπίσης καὶ ἀριθμοὶ ἑκατομμυρίων στρεμμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ προήρχοντο ἀπὸ τὰς ἀποστραγγισθησομένας γαίας. Ὁμολογῶ ὅτι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ μὲ ἐξέπληξαν καὶ πιστεύω ὅτι κάποιο λάθος θὰ συμβαίνῃ ἐν προκειμένῳ. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς ἀναφέρω τοῦτο: Ἀπὸ τὰ παραγωγικὰ ἔργα τῆς Μακεδονίας, ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα δηλαδὴ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔγιναν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀπεκαλύφθησαν αἱ κατωτέρω ἐκτάσεις:

Τὸ Σύνολον συνεπῶς τῶν ἀποκαλυφθεισῶν γαιῶν μὲ τὰ παραγωγικὰ ἔργα τῆς Μακεδονίας, ἀνῆλθεν εἰς 560.000 στρέμματα. Ἄλλοτε ὑπελογίζοντο εἰς 700.000 περίπου στρέμματα. Ἀλλὰ καὶ τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν ἐὰν παραδεχθῶμεν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῶμεν ὅτι ὑπάρχουν πιθανότητες—καὶ τοῦτο διότι ἐλέχθη ἀπὸ τινας ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ἦτο δυνατὸν — νὰ γίνῃ σχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ ἀποκατασταθοῦν ἀκτήμονες καλλιεργηταὶ εἰς ἄφθονα στρέμματα, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς ἑκατομμύρια. Δὲν θὰ πρέπει ἐπίσης νὰ παραλείψω, διότι αὐτὸ εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα ζητήματα, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται, σχετικῶς μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων, ὅτι ἀκτήμονες δὲν εἶναι μόνον οἱ ἐντελῶς στερούμενοι γῆς, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐλάχιστον κλῆρον, ὁ ὁποῖος κλῆρος εἶναι τόσον ἀνεπαρκὴς ὥστε νὰ θεωροῦνται ὅτι εἶναι εἰς χειροτέραν ἀκόμη κατάστασιν καὶ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἐντελῶς ἀκτήμονας. Εἰς μίαν μελέτην μου, τὴν ὁποίαν εἶχα δημοσιεύσει τὸ 1946 καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἔχω περιλάβει στατιστικὰς πληροφορίας τοῦ Διεθνοῦς Ἰνστιτούτου τῆς Στατιστικῆς διὰ τὴν Ἑλλάδα διαπιστοῦται ὅτι ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν καλλιεργητῶν 350 χιλιάδες περίπου οἰκογένειαι αἱ ὁποῖαι καλλιεργοῦν ἐδάφη ἐκτάσεως 1–10 στρεμμάτων, 330.000 περίπου, αἱ ὁποῖαι καλλιεργοῦν ἐκτάσεις 11–30 στρεμμάτων καὶ 125.000, αἵτινες καλλιεργοῦν ἐδάφη ἐκτάσεως 31–50 στρεμμάτων. Καὶ ἐρωτῶ: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχολούμεθα μόνον διὰ τοὺς ἐστερημένους παντελῶς κλήρου, καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχει αὐτὸ τὸ μέγα ζήτημα; Βεβαίως ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις, ὅπως εἶναι οἱ καπνότοποι, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν μὲ 10 στρέμματα νὰ ἀποδίδουν ἕνα εἰσόδημα, μὲ τὸ ὁποῖον νὰ ἠμπορῇ μία γεωργικὴ οἰκογένεια νὰ ἀντιμετωπίζῃ τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῆς ζωῆς, ὅπως, ἐπίσης εἶναι οἱ κῆποι, οἱ ἐλαιῶνες κ.λ.π. Πάντως ὅμως θὰ ὑπάρχουν πολλαὶ οἰκογένειαι μεταξὺ τῶν 35.000 τῶν ὁποίων ὁ κλῆρος τῶν 1–10 στρεμμάτων εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκής. Καὶ ἐκεῖθεν γεννᾶται τὸ μέγα ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἀπευθύνεται καὶ πρὸς τὴν Βουλήν: Κατὰ ποῖον τρόπον ὁ λαὸς αὐτός, ὁ γεωργός, θὰ ἠμποροῦσε νὰ ζήσῃ καλλιεργώντας ἕνα κλῆρον, ὁ ὁποῖος νὰ τοῦ παρέχῃ τὰ μέσα τῆς στοιχειώδους ζωῆς; Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ κομίσω καμμίαν γλαῦκα εἰς Ἀθήνας, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ εἴπω τοῦτο: Ὁμιλοῦμεν ὅλοι περὶ ἀποκαταστάσεως ἀκτημόνων καλλιεργητῶν. Λέγοντες τοῦτο ἐννοοῦμεν γαίας καλλιεργησίμους, ὑπὸ τὴν κοινὴν ἔννοιαν τῆς καλλιεργείας, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον σημαίνει καλλιέργειαν τῶν κάμπων κυρίως τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι κάμποι εἶναι πεπερασμένοι. Κύριοι βουλευταί, ὡς Διοικητὴς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, εἶχον ἀσχοληθῆ εἰδικῶς καὶ εἶχα μελετήσει λεπτομερῶς τὸ ζήτημα. Διατυπώνων τὴν προσωπικὴν μου γνώμην δηλῶ ὅτι ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, αὐτοῦ τοῦ εἴδους τῆς καλλιεργείας, περισσότερα τῶν 35.000.000 στρεμμάτων διότι σήμερον ἡ καλλιεργουμένη ἔκτασις εἶναι κάτω τῶν 30.000.000. Καὶ διερωτῶμαι: Ἡ Ἑλλὰς ἀποτελεῖται ἀπὸ 130.000.000 περίπου στρέμματα. Ἐκ τούτων τὰ 30 περίπου εἶναι καλλιεργήσιμα καὶ τὰ 100 δὲν εἶναι καλλιεργήσιμα. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῶμεν περὶ πολιτικῆς γεωργικῆς, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἴμεθα στενὰ συνδεδεμένοι μὲ τοὺς κάμπους καὶ τὰ καλλιεργούμενα στρέμματα τῶν κάμπων καὶ ἀγνοοῦμεν τοὺς ὀρεινοὺς ὄγκους πάσης φύσεως, εἴτε δασώδεις εἶναι, εἴτε ἄγονοι, ὅπως τοὺς χαρακτηρίζει ἡ στατιστική. Χωρίς, δηλαδή, νὰ ὑπολογίζωμεν, ὅτι, ἐὰν δὲν κατορθώσωμεν νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὸν μεγάλον τοῦτον ὄγκον τῶν ἐδαφῶν καὶ τῶν στρεμμάτων, ποτὲ δὲν θὰ ἠμπορέσῃ ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἐπαρκῶς τὰς ἀνάγκας τῆς ζωῆς τοῦ σταθερῶς αὐξανομένου πληθυσμοῦ της. Καὶ ἰδοὺ πῶς διακρίνονται κατὰ τὴν στατιστικὴν αἱ διαφόρου μορφῆς ἐκτάσεις τῆς Ἑλλάδος: (Ἔτος 1938). 1) Ὀρειναὶ καὶ βραχώδεις ἄγονοι ἐκτάσεις λίμναι καὶ τέλματα, στρέμματα 28.500.000. 21.9%. 2) Πτωχά, ἄγονα καὶ πενιχρὰ εἰς βοσκὴν ἐδάφη στρέμματα 22.500.000. 17.3%. 3) Δασικὴ ἔκτασις στρέμματα 19.180.000. 14.8%. 4) Ἀναδασωτέα ἔκτασις στρέμμ. 24.500.000. 18.9%. 5) Λειμῶνες καὶ καλλιεργήσιμοι ἐκτάσεις μετὰ βελτίωσιν, ἰδίως ὀρειναὶ καὶ κατακλυζόμεναι, ὡς καὶ χέρσοι ἀγροὶ καὶ ἐν ἀγραναπαύσει στρέμματα 8.700.000. 6.7%. 6) Καλλιεργούμεναι ἐκτάσεις στρέμ. 26.500.000. 20.40)ο. Σύνολον εἰς στρέμματα 129.880.000. 100%. Ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προβλήματος, κύριοι βουλευταί, ἠθέλησα νὰ ἀσχοληθῶ, ὄχι βεβαίως μὲ τὴν ἐλπίδα νὰ καταλήξω εἰς ἄμεσα ἀποτελέσματα, ἢ ταχεῖαν ἐφαρμογὴν σχεδίου πολιτικῆς, διότι καλῶς γνωρίζετε, ποῖος εἶναι ὁ ὄγκος αὐτοῦ τοῦ προβλήματος, πόσα θὰ πρέπει νὰ εἶναι τὰ μέσα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ διαθέσωμεν διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἀξιοποίησιν ἑνὸς τοιούτου ὄγκου ἐδαφῶν, δυσχερῶν βεβαίως εἰς ἐκμετάλλευσιν καὶ γενικὴν ἀξιοποίησιν ἀλλὰ καὶ πάσης οἰκονομικῆς σημασίας θὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα καὶ αἱ συνέπειαι, διὰ τὴν Ἑλλάδα ὡς χώραν γεωργικὴν διότι ἡ Ἑλλὰς—διὰ μίαν φορὰν ἀκόμη ἂς ἐπαναληφθῇ—εἶναι πρὸ παντὸς χώρα γεωργική. Θὰ σᾶς φέρω ἕνα παράδειγμα, λαμβάνων ἀφορμὴν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ἐκ Θράκης, τὸν βουλευτὴν Ἔβρου, κ. Παπαθανάσην, ὁ ὁποῖος προχθές, ὡμίλησε διὰ διάφορα ζητήματα, καὶ ἰδίως διὰ τὴν ἀδιαφορίαν τοῦ Κράτους, πρὸς τὴν ἀκριτικὴν αὐτὴν περιοχὴν τῆς χώρας. Ἀλλὰ ὡμίλησε καὶ περὶ ἑνὸς τμήματος τῆς Θράκης, τοῦ Μικροῦ καὶ τοῦ Μεγάλου Δερίου τὸ ὁποῖον πολλοὶ ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων θὰ τὸ γνωρίζουν. Ἀπήντησα εἰς τὸν κ. συνάδελφον προχθές, ὅτι καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ γνωρίζω καὶ ὅτι ἐπελήφθην αὐτοῦ μὲ τὰς σημερινὰς μικρὰς δυνατότητας τὰς ὁποίας διαθέτει τὸ Ὑπουργεῖον ἀπὸ ἀπόψεως κυρίως οἰκονομικῆς. Ἰδοὺ ἡ εἰκὼν τῆς σημαντικῆς αὐτῆς ἐκτάσεως ποὺ λέγεται Μικρὸ καὶ Μεγάλο Δέριον, ὅπως τὴν περιγράφουν αἱ ἐκθέσεις τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν. «Πρόκειται περὶ περιοχῆς ἐπὶ τῶν Ἑλληνοβουλγαρικῶν συνόρων συνολικῆς ἐκτάσεως 600.000 περίπου στρεμμάτων ἐξ ὧν στρέμματα 83.756 καλλιεργήσιμα. Ἐξ αὐτῶν 22.000 πρόσφορα διὰ δενδροκομικὴν καλλιέργειαν 264.229 βοσκήσιμα, 12.750 στρέμματα κατάλληλα διὰ βοσκὴν προβάτων, 165.700 στρέμματα δασικῶς ἐκμεταλλεύσιμα διὰ πρεμνοφυῶν καυσόξυλα–ξυλάνθρακες καὶ 71.000 δασικῶς ἐκμεταλλεύσιμα ὑψηλῆς μορφῆς. Ἡ περιοχὴ αὕτη κατοικουμένη ἄλλοτε ὑπὸ πληθυσμοῦ μικτῆς ἐθνικότητος, 1500 περίπου οἰκογενειῶν, εἶναι σήμερον ἐγκαταλελειμμένη, διότι καὶ αἱ ἐναπομείνασαι ὀλίγαι Τουρκικαὶ οἰκογένειαι κατὰ τὸν πόλεμον καὶ τὴν κατοχὴν μετηνάστευσαν εἰς Τουρκίαν ἢ προσέφυγαν εἰς Κέντρα ἀσφαλείας, λόγῳ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἡ ὅλη περιοχὴ ἀνήκει κατὰ κυριότητα εἰς τὸ Δημόσιον, ἐξαιρέσει 15.000 περίπου στρεμμάτων, ἅτινα ἀνήκουσι κυρίως κατὰ κυριότητα εἰς Ὀθωμανούς. Ἐκ τῶν ὑποβληθεισῶν ἡμῖν μελετῶν προέκυψεν ὅτι ἡ περιοχὴ εἶναι κυρίως δασικῶς καὶ γεωκτηνοτροφικῶς ἐκμεταλλεύσιμος, παρεπομένως δὲ γεωργικῶς καὶ δὴ δενδροκομικῶς. Διὰ τὸν πλήρη ἐποικισμὸν τῆς περιοχῆς καὶ τὴν δασικὴν αὐτῆς ἐκμετάλλευσιν, δυναμένων νὰ πραγματοποιηθοῦν ἐντὸς μιᾶς δεκαετίας προϋπολογίζεται δαπάνη 90–100 δισεκατομμυρίων δραχμῶν περίπου. Ἐπὶ τοῦ παρόντος καταρτίζεται πρόγραμμα δασικῆς ἐκμεταλλεύσεως τῆς περιοχῆς, οὕτως ὥστε σὺν τῷ χρόνῳ νὰ καταστῇ ἐφικτὴ καὶ ἡ διασφάλισις τῶν γεωργικῶς ἐκμεταλλευσίμων ἐκτάσεων. Τιθεμένου δὲ εἰς ἐφαρμογὴν τοῦ δασικοῦ προγράμματος θὰ καταβληθῇ προσπάθεια παραλλήλου ἐνεργείας τμηματικοῦ ἐποικισμοῦ διὰ τῆς ἐπιλογῆς καταλλήλων ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, δασεργατῶν καὶ γεωργοκτηνοτρόφων. Ὀφείλομεν νὰ τονίσωμεν ὅτι ὁ ἐποικισμὸς τῆς περιοχῆς παρουσιάζει, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς δυσχερείας καὶ θὰ ἦτο ἄκρως ἐπισφαλὲς νὰ δώσῃ τις ἀπό τοῦδε ρητὰς ἐπαγγελίας. Πάντως διαβεβαιοῦμεν ὅτι θὰ καταβληθῇ πᾶσα δυνατὴ προσπάθεια οὕτως ὥστε ἐντὸς τῶν Ἑλληνικῶν δυνατοτήτων, νὰ μὴ μείνῃ ἡ ρηθεῖσα περιοχὴ ἀνεκμετάλλευτος». Δὲν θὰ σᾶς ἀπασχολήσω μὲ ἄλλα. Ἀπὸ ἕνα παράδειγμα, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἀφορμὴν ἡ Βουλὴ νὰ ἀκούσῃ, ἀπὸ βουλευτὴν τῆς περιοχῆς ἐκείνης θὰ ἀντιληφθῇ ποῖος εἶναι ὁ πλοῦτος ὁ ἀνεκμετάλλευτος τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος καλεῖται εἰς τοὺς πίνακας τῆς Στατιστικῆς «ἐδάφη ἄγονα καὶ ὀρεινὰ, χέρσα κ.λ.π.». Κύριοι βουλευταί. Πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον θίγω, δηλαδὴ τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ἀξιοποιήσεως τῶν Ἑλληνικῶν ἐδαφῶν, εἶναι πρόβλημα κολοσσιαῖον. Καὶ ἔργον ἐπίσης κολοσσιαῖον. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐπιληφθῶμεν ἀμέσως τοῦ σχεδίου ἐνεργείας, νὰ δημιουργήσωμεν τοὺς κανόνας καὶ τὰς προϋποθέσεις ἐπὶ βάσεων τὰς ὁποίας νὰ χαρακτηρίζῃ ἡ ὀρθὴ λογικὴ καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων νὰ ἀποδυθῶμεν εἰς μίαν ἐργασίαν ἐντατικὴν καὶ συνεχῆ, ἀνάλογον μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα διαθέτομεν καὶ μὲ τὰς δυνατότητας τὰς ὁποίας ἐπίσης ἔχομεν. Τὸ μέγα τοῦτο πρόβλημα ἀπὸ ἀπόψεως ἐκμεταλλεύσεως τῶν ὑπολοίπων πλὴν τῶν καλλιεργησίμων, ἐδαφῶν, ἀντιμετωπίζεται συμπτωματικῶς ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, ἀκριβῶς ἐλλείψει πόρων. Ἐὰν δὲ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν δεκαετίαν ἡ ἀγαπημένη μας Πατρὶς ὑπέστη τόσα πολλὰ δεινὰ ὥστε ἐξ αἰτίας αὐτῶν νὰ ἀναβάλλεται καὶ πάλιν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ προγράμματος, πιστεύω ὅτι εἶναι πλέον καιρὸς αὐτὴ ἡ ἀναβολὴ νὰ πάρῃ ἕνα τέρμα καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, ἔχον ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως τὴν συμπαράστασιν, νὰ ἀσχοληθῇ εἰδικῶς καὶ νὰ καταρτίσῃ τὸ σχέδιον αὐτὸ ἐργασίας. Διότι κατ’ ἄλλον τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον, ὅπως γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτους μεγαλυτέρας μᾶς ἐπισωρεύει δυσχερείας διὰ τὴν ὁλοκληρωτικὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων Ἑλλήνων καλλιεργητῶν. (Χειροκροτήματα).

§73Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Αὐτὸ λύει τὸ ζήτημα καθ’ ἡμᾶς, καὶ διευκολύνει καὶ τὰς διαπραγματεύσεις τῆς ἀπαλλοτριώσεως. Αὐτὸ θέλομεν ἡμεῖς, τὴν ἐφαρμογὴν εἰδικῶς διὰ τὴν Κωπαΐδα τοῦ νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως» εἰς Συνεταιρισμοὺς ἀκτημόνων καλλιεργητῶν.

§74Ν. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ. Εἰς τὴν Κωπαΐδα ὑπάρχουν μεγάλοι καλλιεργηταί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ ἐπάγγελμα τοῦ καλλιεργητοῦ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, πάντως θὰ ἦτο πολὺ χρήσιμον, κ. Ὑπουργέ, ἐὰν ἠμπορούσατε νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν ἐὰν εἶναι ἀληθὴς αὐτὴ ἡ πληροφορία καὶ ποῖα εἶναι τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα.

§75Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ὑπάρχουν πρόσωπα ἄσχετα μὲ τὴν γεωργίαν, ποὺ καλλιεργοῦν 2 καὶ 3.000 στρέμματα. Ἐδῶ ὅμως εἶναι τὸ ζήτημα, ὅτι μὲ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως» ὅλα αὐτὰ θὰ λείψουν.

§76Ν. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ. Θὰ ἔπρεπε ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ μίαν ἀπάντησιν.

§77Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ἡ καλυτέρα ἀπάντησις θὰ ἦτο τὸ ἂν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ ὄχι ὁ νόμος.

§78Ν. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ πληροφορηθῇ ἐπ’ αὐτοῦ, ἐὰν ὑπάρχουν μεγάλοι καλλιεργηταί, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠξεύρω ποίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὴν Κωπαΐδα καὶ τὴν γῆν της. Θὰ ἐκπλαγῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν μάθῃ ποῖοι εἶναι οἱ μεγάλοι αὐτοὶ καλλιεργηταί.

§79Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Καὶ τὶ θὰ βγῇ ἀπ’ αὐτὸ, κ. συνάδελφε; Νὰ σᾶς πῶ ἐγὼ ὡρισμένους, ὁ Μέτζος (;), ὁ Παππᾶς κ.λ.π. Ἡ ἑταιρεία ἐκμεταλλεύεται τὸ κτῆμα καὶ θὰ πάρῃ φυσικὰ, ἐκείνους τοὺς δυναμικούς, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐκμεταλλεύονται ἐντατικῶς. Ἐδῶ ὑπάρχει ἀνάγκη ὡρισμένοι ἀκτήμονες νὰ πάρουν καὶ αὐτοὶ μίαν μικρὰν μοῖραν.

§80Ν. ΜΠΟΥΡΑΝΤΑΣ. Τὸ ἐρώτημά μου κ. συνάδελφε, εἶναι ἄλλο.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διαπιστῶ ἔλλειψιν ἀπαρτίας καὶ ὡς ἐκ τούτου εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ λύσω τὴν συνεδρίασιν. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ. μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9. 45′ μ. μ.)