1951.02.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42α

Πέμπτη 15 Φεβρουαρίου 1951

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ἰ. Μποῦτος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Σβῶλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου ἀκτημόνων Ἁγίου Ἀθανασίου Δράμας, ζητοῦντος ἀποκατάστασιν 400 οἰκογενειῶν ἀκτημόνων γεωργῶν διὰ χορηγήσεως δανείων ἐκ δραχμῶν 4.000.000.000 πρὸς ἀγορὰν τοῦ ἀγροκτήματος τῆς Λατιφὲ Χανούμ ἐκ 5.000 στρεμμάτων. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Σβῶλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἐν Βόλῳ Συνδέσμου Μακεδονομάχων Παῦλος Μελᾶς», ζητοῦντος ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν εἰς τὰς ἐσχάτως ἀποκαλυφθείσας δημοσίας γαίας τῆς λίμνης Κάρλα ἐξ 80.000 στρεμμάτων. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Σβῶλος καταθέτει ψήφισμα τῆς Πανελληνίου συσκέψεως τῶν ἀντιπροσώπων τῶν καπνοπαραγωγικῶν Συν)σμῶν, δι’ οὗ ζητεῖται ἡ λῆψις μέτρων πρὸς προστασίαν τοῦ καπνοῦ καὶ τῶν καπνοπαραγωγῶν, ἡ κατάρτισις καπνικοῦ προγράμματος καὶ ἡ ἀπόρριψις ὑπὸ τῆς Βουλῆς τοῦ Α. Ν. 1666. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Η. Τσιριμῶκος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Φθιώτιδος ζητούσης χορήγησιν δανείου εἰς τὸν Δῆμον Λαμιέων ἐκ δραχμῶν 5.000.000.000 πρὸς ἀνακατασκευήν, διαρρύθμισιν καὶ ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ὑδρεύσεως τῆς πόλεως Λαμίας. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Σβῶλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συλλόγου ἐμποροϋπαλλήλων Ἀθηνῶν ζητοῦντος τιμαριθμικὴν προσαρμογὴν τῶν μισθῶν αὔξησιν τῶν σημερινῶν μισθῶν κατὰ 50% πρὸς κάλυψιν ἐν μέρει τῆς ἀπωλεσθείσης ἀγοραστικῆς ἱκανότητος τῶν ἀμοιβῶν τῶν μισθωτῶν. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Α. Σβῶλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνδέσμου συνοικισμοῦ Ἁγ. Φωτεινῆς Θεσσαλονίκης διαμαρτυρομένου διὰ τὴν κατεδάφισιν τῶν οἰκιῶν των καὶ ζητούντων λῆψιν μέτρων ὑπὲρ τῶν ἀστέγων καὶ ἀδικηθέντων κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολ)θίας κ. Κ. Κόκκινος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν προσφύγων τοῦ προσφυγικοῦ συνοικισμοῦ Ναυπλίου Νέον Βυζάντιον ζητούντων τὴν παράτασιν τῆς διὰ τοῦ Α. Ν. 571)1948 ταχθείσης προθεσμίας ὑποβολῆς τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν ἐξαγορὰν δικαιολογητικῶν πρὸς παραχώρησιν τῶν οἰκημάτων εἰς τοὺς κατέχοντας ταῦτα ἀποδεδειγμένως ἀπὸ δεκαετίας καὶ ἔχοντας καταθέσει εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἢ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἐγγύησιν ἢ προκαταβολὴν διὰ τὴν ἀγοράν των. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Θ. Δεσύλλας, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Βιομηχανικοῦ καὶ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Κερκύρας, ζητοῦντος ἀναστολὴν τῆς ἰσχύος τοῦ Α. Ν. 1668)51 περὶ ἐπιβληθεισῶν ἐπαχθῶν φορολογικῶν διαρρυθμίσεων. Ὁ βουλευτὴς Αἰτ)νίας κ. Α. Παπαθανάσης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Ἀγραμπέλου, Προδρόμου, Χρυσοβίτσης κ.λ.π., ζητούντων ἄμεσον ἔναρξιν ἔργου ὑδρεύσεως καὶ ἀρδεύσεως. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Π. Πέννας, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Δήμητρας–Φυλλίδος, Σερρῶν, ζητούντων ἀνακατασκευὴν κατεστραμμένων πλινθοκτίστων οἰκιῶν των κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Π. Πέννας, καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων τοῦ χωρίου Δαφνουδίου Ἐπαρχίας Φυλλίδος Νομοῦ Σερρῶν, ζητούντων ἀνοικοδόμησιν τῶν πυρποληθεισῶν οἰκιῶν των. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Κ. Καλκάνης, καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Χρυσούλας χήρας Σ. Στούκα, κατοίκου Λιανοκλαδίου Λαμίας, ζητούσης ἀπόδοσιν τῆς οἰκίας της, κατεχομένης ἤδη ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Χωροφυλακῆς. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου Κρήτης κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης ζητεῖ λῆψιν νομοθετικῆς μερίμνης πρὸς ἀπαγόρευσιν πάσης παρεμβάσεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν Τραπεζῶν κατὰ τὴν χρηματοδότησιν διαφόρων προσώπων ἐπὶ ζημίᾳ ἀσφαλιστικῶν ἐπιχειρήσεων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Ἀγγελούσης, καταθέτει ἀναφορὰν πυροπαθῶν κατοίκων Δαφνουδίου Σερρῶν, ζητούντων ἐνίσχυσιν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν πυρποληθεισῶν οἰκιῶν των. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Β. Παπαρρηγόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἑνώσεως ἀναπήρων ἐπαρχίας Καλαβρύτων, διαμαρτυρομένης διότι οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων ἐπιβάλλουσιν εἰς ἀναπήρους προσωπικὴν ἐργασίαν δι’ ἐκτέλεσιν κοινοτικῶν ἔργων ἐπὶ κινδύνῳ τῆς ὑγείας των. Γεωργοκτηματίαι Ἐλείου Κεφαλληνίας διαμαρτύρονται διὰ ψηφισθέντα νόμον περὶ ἀγροληψιῶν κ.λ.π. Ὁ Ἀγροτικὸς κόσμος Βάλτας, Νέας Μανωλάδος καὶ Παλαιᾶς Μανωλάδος διαμαρτύρεται δι’ ἔλλειψιν φωσφορούχων λιπασμάτων κηπευτικῶν καὶ μποστανικῶν καλλιεργειῶν καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀποστολὴν τοιούτων. Ἡ Ὁμοσπονδία Βιοτεχνικῶν Σωματείων καὶ ὁ Σύνδεσμος Ἐργολάβων Ἠλεκτρολόγων Θεσσαλονίκης καὶ τὸ Τεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Ἑλλάδος, διαμαρτύρονται διὰ ληφθεῖσαν ἀπέφασιν ἀναστολῆς ἐκδόσεως ἀδειῶν οἰκοδομῶν κ.λ.π. Ἀγορασταὶ ἀκινήτων κατὰ τὴν περίοδον κατοχῆς περιφερείας Δήμου Δύμης ζητοῦν ἀκύρωσιν ἢ τροποποίησιν τοῦ Νόμου περὶ ἀγοραπωλησιῶν. Ἐπιτροπὴ ἐπιλαχόντων φοιτητῶν Ἰατρικῆς καὶ Ὀδοντιατρικῆς Σχολῆς Νομοῦ Ἠλείας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσαγωγήν των εἰς τὰς ὡς ἄνω σχολὰς κ.λ.π. Ἡ Ἕνωσις ἐργατοϋπαλλήλων καταναλωτικῶν Συνεταιρισμῶν Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ παρέμβασιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας εἰς διοικητικὰ ζητήματα Ὁμοσπονδίας καταναλωτικῶν Συνεταιρισμῶν Ἑλλάδος πρὸς μεγίστην ζημίαν συμφερόντων τῆς ἄνω Ἑνώσεως. Παλαιοημερολογῖται Σπάρτης διαμαρτύρονται διὰ συνεχιζόμενον διωγμόν των. Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Τροχιοδρομικῶν καὶ Ἠλεκτροτεχνιτῶν, ὁ Συν)σμὸς Λαϊκῆς ἀγορᾶς, ὁ Σύνδεσμος Συνταξιούχων Σιδηροδρομικῶν Θεσσαλονίκης καὶ διάφορα ἄλλα σωματεῖα διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην κατάργησιν θεσμοῦ Ὑπουργείου Β. Ἑλλάδος. Ἐλεύθεροι ἁλιεῖς τῆς λίμνης Ἁγίου Βασιλείου, Βασιλουδίου Γερακαροῦς, Σχολαρίου, Εὐαγγελισμοῦ, Λαϊνῶν κ.λ.π. ζητοῦν τὴν μὴ ἀποστράγγισιν μερικῶς τῆς λίμνης Ἁγίου Βασιλείου καὶ ζητοῦν ἀναστολὴν τοιούτου μέτρου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν διαμαρτύρεται δι’ αὔξησιν ἀντιγραφοσήμου κ.λ.π. Ἀπάντησις τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας εἰς ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Χατζηγιάννη. Ἀριθμ. Πρωτ. 6076. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 27 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Δ. Χατζηγιάννη, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσωμεν ὑμῖν ὅτι διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 93 καὶ 95)1950 πράξεων τοῦ Κεντρικοῦ Γνωμοδοτικοῦ καὶ διοικητικοῦ Συμβουλίου Ἐκπαιδεύσεως προὐτάθη ὁ διορισμὸς δύο καθηγητῶν εἰς τὸ Γυμνάσιον Τυρνάβου 1) Σακουμπέντα Νικολάου τῶν Μαθηματικῶν καὶ 2) Μανωλοπούλου Περικλέους τῶν Φυσικῶν. Εἰς προσεχῆ εὐκαιρίαν διορισμῶν θὰ τοποθετηθῶσι καὶ φιλόλογοι.

Ὁ Ὑπουργὸς

Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

Ἐπίσης ἀνακοινοῦνται τὰ κάτωθι: Ὁ κ. Σ. Βενιζέλος (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀναστολῆς τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου 10 παράγρ. 4 τοῦ Κ. Ν. 4952) 1931». Ὁ κ. Η. Λαγάκος Ὑπ. Δικαιοσύνης καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος περὶ Δικηγόρων» καὶ ἀποσύρει τὸ ἀπὸ 11 Δεκεμβρίου 1950 κατατεθὲν μὲ τὸν αὐτὸν τίτλον σχέδιον νόμου. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Ἀντωνόπουλος, Λ. Βρεττάκας καὶ Β. Παπαρρηγόπουλας, καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1502)50 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν καὶ 2) «Περὶ τοῦ Α. Ν. 1537)50 «περὶ κυρώσεως συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 1502)50 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Γαρουφαλιᾶς καὶ Α. Κωνσταντινίδης καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν.1502)50 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1537)50 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 1402)50 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Παπασπύρου, Γ. Ἀνδρουλακάκης, Χ. Γοργίας, Γ. Γρηγορίου, Ι. Κώνστας, Ν. Ζορμπᾶς, Μ. Πατρίκιος καὶ Γ. Μπουρδάρας καταθέτουσι τροπολογίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1557)50 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Ἀλιπράντης, Δ. Ἀλιπράντης, Β. Παπαρρηγόπουλος, Γ. Ράλλης, Χ. Καραπιπέρης κ. ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 1557) 50 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὸ ἀκόλουθον ἐρώτημα. Εἶναι ἐθνικῶς ἐπιτετραμμένον νὰ μείνῃ ἀναπάντητος ἡ χθὲς γενομένη εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων δήλωσις τοῦ Ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Γιῶγκερ, καθ, ἣν οὐδέποτε ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐνδιεφέρθη πλησίον τῆς Κυβερνήσεως τῆς Α.Μ. τοῦ βασιλέως τῆς Ἀγγλίας διὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Κύπρου μετὰ τῆς Ἑλλάδος; Ἐπειδὴ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ δήλωσις αὐτὴ τοῦ ἐντιμοτάτου μέλους τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων καὶ τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως βασίζεται ἐπὶ πλάνης, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ θελήσῃ νὰ διαφωτίσῃ ἐπὶ τοῦ κρισίμου αὐτοῦ θέματος τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τῆς Βουλῆς τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον τοῦ ὁποίου ἀναπόσπαστον ὀργανικὸν τμῆμα ἀποτελεῖ ὁ λαὸς τῆς Μεγαλονήσου Κύπρου. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§7Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, εὐχαριστῶ τὸν κ. Κανελλόπουλον, διότι μοῦ δίδει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν ὅτι μὲ κατάπληξιν πραγματικῶς ἀνέγνωσα τὸν λόγον τοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου Ὑπουργοῦ κ. Γιῶγκερ. Ἡ κατάπληξίς μου εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1912 συστηματικῶς καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις τὸ αἴτημα τῆς ἑνώσεως τῆς Κύπρου διετυπώθη. Ἐὰν τὸ ζήτημα δὲν προωθήθη μέχρι σήμερον, τοῦτο ὀφείλεται εἰς λόγους ἀναφερομένους ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀφ’ ἑτέρου εἰς τὴν ἁβρότητα τῶν Ἑλληνικῶν Κυβερνήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀνέμενον τὸν ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ διακανονισμὸν φιλικῶς τοῦ ζητήματος τῆς Κύπρου. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀπολύτως ἀμφιβολία, εἶμαι εὐτυχὴς ὅτι μοῦ δίδεται ἡ εὐκαιρία νὰ διατυπώσω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὁλόκληρον ὅτι ὑφίσταται τὸ αἴτημα περὶ τῆς Ἑνώσεως τῆς Κύπρου μετὰ τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος, πρᾶγμα ποὺ ἀποτελεῖ τὸν διακαῆ πόθον καὶ τοῦ Κυπριακοῦ καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ὁριστικῆς σειρᾶς ἀρχαιότητος ἐνίων μαχίμων ἀξιωματικῶν Β. Ν. «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων βαθμοφόρων Β. Ν. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων».

§9Δ. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης). Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ μετὰ τὴν λέξιν «Ἀνθυποπλοίαρχος» νὰ προστεθῇ ἡ λέξις «ἢ Σημαιοφόρος». Κατὰ τὰ λοιπὰ νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ θέσω εἰς ἄλλο νομοσχέδιον τὴν τροπολογίαν διὰ τὸν ὑποπλοίαρχον.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροποποιήθη παρὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου ρυθμίσεως ὁριστικῆς σειρᾶς ἀρχαιότητος ἐνίων μαχίμων ἀξιωματικῶν Β. Ν. «περὶ μονιμοποιήσεως ἐφέδρων βαθμοφόρων Β. Ν. καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συστάσεως ἐμμίσθου ὑποπροξενείου ἐν Τορόντῳ τοῦ Καναδᾶ καὶ καταργήσεως τοῦ ἀμίσθου προξενείου».

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως ἐμμίσθου ὑποπροξενείου ἐν Τορόντῳ τοῦ Καναδᾶ καὶ καταργήσεως τοῦ ἀμίσθου προξενείου».

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως σχετικῶς μὲ τὴν προμήθειαν ζακχάρεως. Ὁ κ. Δ. Χριστάκος ἔχει τὸν λόγον.

§14Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ἐπιθυμῶ, κύριοι βουλευταί, εὐθέως, σαφῶς, καὶ εἰλικρινῶς νὰ δηλώσω ὅτι τάσσομαι κατὰ τῆς συστάσεως τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἰς ἐπανειλλημμένας συνεδρίας ἀπησχόλησεν τὴν Βουλήν, ἀφορῶν εἰδικῶς καὶ προσωπικῶς τὸν τέως Ὑπουργὸν καὶ βουλευτὴν ἐξ Ἰωαννίνων κ. Ἀβέρωφ. Καὶ οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους τάσσομαι κατὰ τῆς συστάσεως τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ὑφ’ ἣν μορφὴν ἐτέθη τὸ ζήτημα, δηλαδή, περιοριστικῆς διὰ τυχὸν εὐθύνας τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ἀβέρωφ εἶναι οἱ ἑξῆς: Ἐκ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία διὰ μακρῶν διεξήχθη, καὶ ἐξ ὅσων ἀνέπτυξαν οἱ ἀξιότιμοι κύριοι ἐπερωτῶντες καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν κ. κ. βουλευτῶν ὡς καὶ ὁ καθ’ οὗ ἡ ἐπερώτησις βουλευτής, δὲν νομίζω ὅτι προέκυψεν ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐρεύνης παρὰ τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰδίᾳ ἀπεδόθη ἐμμέσως εἶναι, ὅτι διεξήχθη ταχεῖα δημοπρασία ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος, ὅτι κατὰ πιθανότητα τινά, πόρρωθεν ὅμως εἰκαζομένην, θὰ ἠδύνατο, ἐὰν ἡ δημοπρασία ἐγένετο κάπως μὲ περισσοτέραν εὐρυχωρίαν χρόνου, θὰ ἠδύνατο, χωρὶς νὰ εἶναι καὶ βεβαιωμένον, νὰ ἐπιτευχθῇ οἰκονομία εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς ζακχάρεως 1.000 δραχ. περίπου κατ’ ὀκᾶν. Τὸ ὅτι ὑπεστηρίχθησαν ὡρισμένοι εἰσαγωγεῖς διὰ τῆς διενεργείας μετὰ ταχύτητος τῆς δημοπρασίας, αὐτὸ οὔτε ὡς ὑπόνοια δύναται νὰ γίνῃ δεκτὸν κατὰ τὴν γνώμην μου, διότι οὐδεὶς δὲν παρουσίασεν οὐδὲ τὸ ἐλάχιστον στοιχεῖον. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν διστάζω νὰ εἴπω ὅτι ἐπὶ τῆς εἰδικῆς καὶ συγκεκριμένης περιπτώσεως προκύπτει, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὅτι λόγῳ τῆς ἐλλείψεως, ἐνδεδειγμένη ἦτο ἡ δημοπρασία καὶ ἐνδεδειγμένη ἴσως καὶ ἡ ταχύτης διὰ τὸν λόγον ὅτι εἰς διάστημα ταχύτατον ἐπετεύχθη ἡ πτῶσις τῆς τιμῆς τῆς ζακχάρεως ἀπὸ 28 μέχρι 29 χιλιάδας δραχμὰς εἰς τὸ ποσὸν τῶν 16 ἢ 17 χιλ. —Ἐπειδὴ δέ, οὐδὲν στοιχεῖον παρεσχέθη περὶ δολίας ἢ ὑπόπτου ἔστω ἐνεργείας, δὲν διστάζω νὰ εἴπω ὅτι διὰ τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, εὑρίσκω ἐνέργειαν ἄδολον καὶ ἐπωφελῆ διὰ τὸ κοινόν, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην.— Παρὰ ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἐτόνισα ἀναφορικῶς πρὸς τὴν εἰδικὴν περίπτωσιν, δηλαδὴ τὴν τυχὸν εὐθύνην, τὴν ἀνύπαρκτον κατ’ ἐμέ, διὰ τὸ πρόσωπον τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Ἀβέρωφ, παρὰ ταῦτα ὑπάρχει ἀντικείμενον ἐρεύνης ἀλλὰ δὲν ἐτέθη τοιοῦτον ζήτημα,—ἀντικείμενον ἐρεύνης εὐρυτέρας διὰ τὴν ὅλην διαχείρισιν τοῦ οὕτως εἰπεῖν ἐμπορικοῦ μέρους καὶ ἐμπορικῆς ἐνεργείας τοῦ Κράτους.— Βέβαια δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ συμφωνήσῃ μὲ ἐκεῖνα ποὺ ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ἀβέρωφ τὸ ὅτι δηλαδὴ πρέπει νὰ εἴμεθα ἀκόλουθοι τῆς φιλελευθέρας οἰκονομίας ἐν συνδυασμῷ πρός τινα Κρατικὸν παρεμβατισμόν, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ ἕνα σύστημα ξεπερασμένον διὰ τὴν ἐποχήν μας. Ἡμεῖς τοὐλάχιστον πιστεύομεν ὅτι ὁ Κρατικὸς παρεμβατισμὸς ἔχει ἀξίαν, ἀλλὰ ἐφαρμοζόμενος πρὸς γενικὸν ὄφελος τοῦ λαοῦ καὶ ὑπὸ πρόγραμμα σοσιαλιστικόν. Ἀσχέτως ὅμως πρὸς αὐτό, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τοῦ παρόντος, ἐκεῖνο ποὺ ἔχω νὰ τονίσω εἶναι τοῦτο ὅτι εἰς τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις καὶ τὴν νῦν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ζήτημα τῶν προμηθειῶν παρὰ τοῦ Κράτους καὶ τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ κοινοῦ συμφέροντος, διακρίνω ἕνα ἀλλοπροσαλλισμόν, μίαν ἔλλειψιν κατανοήσεως, μίαν πλήρη ἔλλειψιν προγράμματος. Καὶ τοῦτο, βέβαια, ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀντικείμενον, ὑπὸ τὴν εὐρεῖαν ἔννοιαν, ἐρεύνης. Τόση δὲ ἔλλειψις, ὥστε γίνεται καὶ γρονθοκόπημα εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν τῆς χώρας. Καί, διὰ νὰ μὴ μακρυγορήσω, θὰ ἀναφέρω κάτι, τὸ ὁποῖον μοῦ ἔκαμεν ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν. Ὁ κ. Ἀβέρωφ κατὰ τὰ ὅσα ἀνέπτυξεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου μεταξὺ τῶν ἄλλων ἀνέγνωσε καὶ μίαν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ ὁποία ἀφεώρα ἄλλο ζήτημα, τὸ ζήτημα ἄλλωστε τῆς προμηθείας τοῦ σπορελαίου. Πρόκειται περὶ τῆς Πράξεως 418 τῆς 4ης Ἰουνίου 1949, ἡ ὁποία καταλήγει ὡς ἑξῆς: «Ἀποφασίζει, ὅπως, μέχρις οὗ τὸ θέμα ρυθμισθῇ νομοθετικῶς, νὰ μὴ γίνῃ δίωξις ἢ τυχὸν ἀρξαμένη τοιαύτη ἀνασταλῇ ἐπὶ πάσης ὑποθέσεως συναλλάγματος, σχετικῶς μὲ τὴν ἐλευθέραν εἰσαγωγὴν σπορελαίων δι’ ἰδίου συναλλάγματος, πραγματοποιουμένην συμφώνως πρὸς τὴν ἀπὸ 2ας Ἰουνίου κοινὴν ἀπόφασιν τῶν Ὑπουργῶν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Ἐφοδιασμοῦ καὶ διανομῶν». Δηλαδὴ τί γίνεται ἐδῶ πέρα; Εἶναι μία χαρακτηριστικὴ πρᾶξις ἐπίσημος, τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐμφαίνουσα τὸν πρακτικὸν καὶ τὸν Κυβερνητικὸν ἀλλοπροσαλλισμὸν εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν ζητημάτων. Ἀποτόμως τίθεται τελεία καὶ παῦλα εἰς τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου, τοῦ νόμου τότε, ὡς ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως, 710)1948 «περὶ προστασίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος» ἁπλῶς καὶ μόνον, διὰ νὰ ἀνακοπῇ ἡ ἄνοδος τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου διὰ τῆς ταχείας εἰσαγωγῆς σπορελαίου δι’ ἰδίου συναλλάγματος, τιθεμένων ἐκποδὼν καὶ ἐν πλήρει ἀδρανείᾳ τῶν νόμων «περὶ προστασίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος». Τὸ πρᾶγμα λέγεται, μὲ ἐπιεικῆ ἔκφρασιν ἀλλοπροσαλλισμός. Καὶ ἀκόμη θὰ ἠδύνατο νὰ τεθῇ τὸ ἐρώτημα ἐν προκειμένῳ, πῶς εἶναι δυνατὸν μὲ μίαν Πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου μέσα εἰς τὸ 10ωρον μιᾶς νυκτὸς νὰ ἀποστέλωνται οἱ νόμοι — νόμοι, μάλιστα, σοβαροί, ὡς οἱ νόμοι «περὶ προστασίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος»; Καὶ τοῦτο, διὰ νὰ κλεισθῇ μία τρύπα τροχάδην καὶ νὰ δοθῇ ἀνάσχεσις εἰς ἓν βέβαια σοβαρὸν ζήτημα καὶ τότε, τῆς ταχείας ὑψώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἐλαίου, ἡ ὁποία δὲν ἐνθυμοῦμαι καὶ ἂν ἐπετεύχθη διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν σπορελαίων. Αὐτὸ ὡς ἓν δεῖγμα, μαζὶ μὲ ἄλλα, τὸ ὁποῖον μᾶς φέρει εἰς τὸ τελικὸν συμπέρασμα, ὅτι ὁ λεγόμενος κρατικὸς παρεμβατισμός, ὁ ὁποῖος δὲν ἠξεύρω ποίας ἐκτάσεως εἶναι— δι’ ἐμὲ οὔτε κἂν μέτριος—δὲν γίνεται μὲ πνεῦμα κατανοήσεως καὶ μελέτης πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ, ἀλλὰ γίνεται τροχάδην, ἐξαπίνης καί, ὡς ἐπὶ τὸ πολύ, διὰ νὰ ριφθῇ στάχτη στὰ μάτια. Λοιπόν, μὴ σκιαμαχοῦμεν, ζητοῦντες Ἐξεταστικὰς Ἐπιτροπάς, ἴσως ἀπὸ κάποιαν ἔλλειψιν συμπαθείας, διὰ νὰ μὴ εἴπω ἀντιπαθείας, πρὸς ὡρισμένας ἐνεργείας καὶ ὡρισμένα πρόσωπα, ἀλλὰ νὰ τὰς ζητήσωμεν διὰ ζητήματα, ποὺ ἐνδιαφέρουν τὸν λαὸν ἐν εὐρύτητι. Καὶ τὸ μὲν ζήτημα εἰδικῶς ὑπὸ τὰς στενὰς συνθήκας τῆς προμηθείας τότε τῆς ζακχάρεως, μὴ παρουσιάζον δόλον, οὔτε ἀνωμαλίαν ἀξίαν λόγου, δὲν ἀποτελεῖ σοβαρὰν ἐνέργειαν, διὰ νὰ ἀποτελέσῃ ἀντικείμενον ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν ὅμως ἔννοιαν τὸ ζήτημα τοῦ ὅλου ἐλέγχου τῶν κυβερνητικῶν πράξεων, τῆς τε παρούσης καὶ τῶν προηγουμένων κυβερνήσεων, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἐξυπηρετήσεως τοῦ λαϊκοῦ συμφέροντος, εἶναι τὸ σοβαρώτερον καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ὤφειλεν ἐκ τῆς ἀφορμῆς ταύτης νὰ δώσῃ τὴν βάσιν πρὸς μίαν ἔρευναν, τὴν στιγμήν, μάλιστα, ποὺ ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις εὑρισκόμεθα εἰς διαρκῆ αὔξησιν τῶν τιμῶν, εἰς στερήσεις, εἰς ἔλλειψιν ἀποθεμάτων καὶ εἰς τόσα ἄλλα. Αὐτὰ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μ. Χλουβεράκης ἔχει τὸν λόγον.

§16Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνέρχομαι καὶ ἐγὼ εἰς τὸ βῆμα ὄχι ὡς δικηγόρος, ὅπως ἠθέλησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παπακωνσταντίνου νὰ μοῦ προσάψῃ τὴν μομφὴν τῆς τιμῆς εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν.

§17Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Δὲν ἤξευρα ὅτι εἶσθε γιατρός.

§18Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. ... ἀλλὰ διότι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσω μερικὰς πληροφορίας καθαρῶς διευκρινηστικάς. Διότι τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον, ἴσως καὶ ὀδυνηρόν, τόσον διὰ τὸν ἐπερωτῶντα, ὅσον καὶ διὰ τὸν ἐπερωτώμενον, διότι ἀμφότεροι κατέχουν μεγάλην θέσιν καὶ ἐν τῇ κοινωνίᾳ καὶ ἐν τῷ πολιτικῷ βίῳ. Ἴσως ἔχουν καὶ τὸ προβάδισμα εἰς τὰ κόμματα ποὺ ἀνήκουν, τὸ Φιλελεύθερον καὶ τὸ Λαϊκόν. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον πανελληνίως ἐτέθη τὸ ζήτημα ὅτι ὑπῆρξεν ἰδιοτέλεια καὶ ὅτι ἀνώμαλος ὑπῆρξεν ἡ προμήθεια τῆς ζακχάρεως τῶν 5.200 τόννων, νομίζω καὶ ἐγώ, ἐφ’ ὅσον ἔχω ψῆφον καὶ δι’ αὐτῆς εἴτε θὰ ἀθωώσωμεν, εἴτε θὰ παραπέμψωμεν τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Ἀβέρωφ, νομίζω ὅτι ἤμην ὑποχρεωμένος ὅπως διευκρινήσω μερικὰ γεγονότα, ὥστε ἡ ψῆφος μου, εἴτε παραπεμπτική, εἴτε ἀθωωτικὴ εἶναι, ὅσον ἀφορᾶ τὴν παραπομπὴν τοῦ κ. συναδέλφου εἰς Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ στηρίζεται εἰς γεγονότα ἀποδεικτικὰ καὶ νὰ χυθῇ οὕτω πλῆρες φῶς εἰς τὴν ὑπόθεσιν. Ἑπομένως δὲν ἐπρόκειτο περὶ δικηγορίας, ἀλλὰ περὶ καθήκοντος καὶ ὑποχρεώσεως. Τὸ θέμα, κ. βουλευταί, ὡς ἐνεφανίσθη πανελληνίως ὑπῆρξε πραγματικῶς καταπληκτικὸν καὶ δικαίως ὁ Ἑλληνικὸς λαός, εἰς τὰς δυσκόλους στιγμὰς ποὺ διέρχεται, ἔδωσεν εἰς αὐτὸ μεγάλην σημασίαν. Ἐφ’ ὅσον, ἑπομένως, συντριπτικὰ στοιχεῖα παρουσιάζει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κάντζιας—καὶ τὸ συντριπτικώτερον ἐξ ὅλων ἦτο τὸ στοιχεῖον, ὅτι δὲν ἐπρόφθασαν, λόγῳ τῶν ὀλίγων ἡμερῶν τῆς δημοπρασίας, νὰ λάβουν μέρος εἰς αὐτὴν καὶ Ἐμπορικοὶ Οἶκοι τοῦ ἐξωτερικοῦ—βεβαίως ὑπῆρχε κάτι τὸ μεμπτόν. Καὶ βεβαίως αὐτὸ τὸ μεμπτὸν, εἴτε ἡ ἀμέλεια, εἴτε τὸ ὀλίσθημα, εἴτε τὸ ἀτόπημα τοῦ κ. Ἀβέρωφ, ἦτο σοβαρόν. Καὶ βεβαίως ἡμεῖς, ποὺ γνωρίζομεν πρόσωπα καὶ πράγματα δὲν θὰ ἐδίδαμεν μεγάλην σημασίαν εἰς τοιούτου εἴδους δημοπρασίας, καθ’ ἣν στιγμὴν γνωρίζομεν ὅτι θὰ ἠδύνατο καὶ ἄνευ δημοπρασίας, ἀπ’ εὐθείας, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀγορὰν, νὰ δώσῃ εἰς τὸν οἱονδήποτε ἀντιπρόσωπον τὴν δυνατότητα νὰ εἰσαγάγῃ τὴν ποσότητα αὐτὴν τῆς ζακχάρεως. Ἐν τούτοις ὅμως ἐπροτίμησε τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος καὶ τῆς δημοπρασίας, διὰ νὰ ἐπιταχύνῃ, ἀφ’ ἑνὸς μέν, τὴν εἰσαγωγὴν τῆς ζακχάρεως, ποὺ τόση ἔλλειψις ὑπῆρχε εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορά, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ μὴ ἔχῃ καμμίαν ἀπολύτως εὐθύνην πολιτικήν. Ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς τὸ ζήτημα ἔχει μεγάλην σημασίαν. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ὁ ἐπερωτῶν κ. Κάντζιας παρουσίασε συντριπτικὰ στοιχεῖα, βεβαίως ἡ Βουλὴ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ διευκρινήσῃ ὅλον τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἀποδώσῃ τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν καὶ ἐδῶ λεγόμενον, ὅτι ὁ εὐθυνόμενος πάντοτε εἶναι ὁ Ὑπουργός, ἀναλόγως τῆς κολασίμου πράξεως. Δυστυχῶς δὲν εἶναι μόνον ὁ Ὑπουργός ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀποδίδει εὐθύνην καὶ εἰς τὰ κόμματα καὶ εἰς τοὺς ἀρχηγούς. Ἑπομένως τυχὸν ἀμέλεια ἢ ἰδιοτέλεια τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Ἀβέρωφ δὲν θὰ ἐβάρυνε μόνον τὸν συνάδελφον, ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ κόμμα, θὰ ἐβάρυνε καὶ αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀρχηγόν. Εὐλόγως, λοιπόν, κ. συνάδελφοι, γεννᾶται ἡ συγκίνησις αὐτὴ τοῦ λαοῦ. Καὶ διὰ τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν—αὐτὰ εἶναι κρίσεις τοῦ λαοῦ—δὲν εἶναι δυνατόν, λέγω, τὸ θέμα αὐτὸ τὸ μέγα, τὸ πολιτικόν, νὰ μὴ διευκρινισθῇ. Διότι δὲν πρέπει νὰ δοκιμάζωνται οἱ ἀρχηγοὶ καί, ἰδιαιτέρως, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ ὁποίου ἡγεῖται ὁ ἀξιότιμος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Βενιζέλος—καὶ τοῦ ὁποίου ἡ ἐθνικὴ ἐντιμότης εἶναι γνωστὴ—δὲν ἐπιτρέπεται, λέγω, νὰ δοκιμάζεται καὶ νὰ γεννᾶται συγχρόνως καὶ ἡ εὔλογος συγκίνησις καὶ ἀπορία παρὰ τῷ Λαῷ. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἡ συγκίνησις. Εἶναι καὶ τοῦ κόμματος τῆς Ε.Π.Ε.Κ., διότι καὶ ἡμεῖς, τὰ κοινοβουλευτικὰ μέλη τῆς Ε.Π.Ε.Κ., προερχόμενοι ἐκ τῆς μεγάλης σχολῆς τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ διατηροῦντες ἀπαρεγκλήτως καὶ ἀπαρασαλεύτως τὴν ἠθικὴν γραμμὴν τοῦ κόμματος, ἔχομεν πλήρη ἐλευθερίαν ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ καὶ Προέδρου τῆς Ε.Π.Ε.Κ. νὰ διευκρινήσωμεν τὸ ζήτημα καὶ νὰ δώσωμεν τὴν ψῆφον μας ἀπόλυτα εὐσυνειδήτως. Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ βεβαίως τίτλον τιμῆς δι’ αὐτούς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τὸ κόμμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ἀλλὰ καὶ ὅλοι οἱ κ. κ. συνάδελφοι βουλευταὶ ἔχουν βεβαίως τὴν ὑποχρέωσιν, ἐκτὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἴτε ἀπὸ ταπεινὰ πολιτικὰ ἐλατήρια, εἴτε ἐκ κακοπιστίας θὰ ἤθελον νὰ καταδικάσουν μὲ ἐλαφρὰν τὴν καρδίαν τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον κ. Ἀβέρωφ, χωρὶς νὰ ἐρευνήσουν τὸ θέμα. Ἀλλὰ ἐκτὸς τοῦ θέματος τοῦ πολιτικοῦ, κύριοι, γεννᾶται καὶ ἕνα μεγάλο θέμα γενικώτερον κοινωνικόν. Βεβαίως, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σοφιανόπουλος, ἐνῷ ἤρξατο τῆς συζητήσεως προσποιούμενος καὶ μὴ γνωρίζων τὶ εἶναι ἐκεῖνο καὶ τὶ εἶναι αὐτό, μὲ ἕνα μόνον σκοπὸν νὰ δυνηθῇ νὰ παρωθήσῃ καὶ τὸν ἐπερωτῶντα καὶ τὸν ἐπερωτώμενον καὶ νὰ ὠθήσῃ αὐτοὺς εἰς τὰς μοιραίας ἀντεγκλήσεις καὶ συγχρόνως διὰ νὰ ἐπεκταθῇ ἔτι περισσότερον ἡ συζήτησις διὰ νὰ ἀντλήσῃ σοβαρὰ ἐπιχειρήματα καὶ ἐπάνω εἰς αὐτα νὰ στηρίξῃ κατόπιν τὸ συντριπτικὸν κατηγορητήριον τὸ ὁποῖον ἐπεφύλαξε εἰς τὴν ἀγόρευσίν του. Καὶ δὲν περιωρίσθη μόνον εἰς τὸ σημεῖον ὅσον ἀφορᾷ τὴν δημοπρασίαν, τὰ ἐλατήρια τὰ ὁποῖα ἀνέκαθεν ὑπῆρχον, ἴσως νὰ ὑπάρχουν εὐθῦναι, ἴσως καὶ νὰ μὴν ὑπάρχουν, ἀλλὰ ἐπροχώρησε καὶ ὡμίλησε περὶ ἑνὸς ἄλλου θέματος, περὶ μιᾶς κοινωνικῆς ἐπαναστάσεως καὶ ἀνέφερε χαρακτηριστικὸν περιστατικὸν ὅτι κάποιος ἤνοιξε ἕναν φοῦρνο καὶ ἐπῆρε δύο ψωμιὰ διότι πεινοῦσεν ὁ πατέρας του καὶ ἦτο ἄνεργος καὶ ἐπροχώρησεν καὶ ὡμίλησε διὰ τὴν πτώχεια καὶ τὴν ἔνδεια τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τῶν χωρικῶν, τῶν συμμοριοπλήκτων, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι ἐὰν σήμερον ὑπάρχῃ ἡ ἔνδεια αὐτή, ἐὰν ὑπάρχῃ σήμερον ἡ ἀποκαρδιωτικὴ πτωχεία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νομίζω ὅτι πολὺ ὀψίμως ὑποστηρίζει ἐκείνους τῶν ὁποίων εἴτε ἀμέσως εἴτε ἐμμέσως εἶναι ὁ ἠθικὸς αὐτουργός.

§19Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁ Σοφιανόπουλος συνετέλεσε εἰς τὴν σύνθλιψιν τοῦ ἐσωτερικοῦ ἐχθροῦ. Ὅταν ἐπῆγε ἔκτοτε καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ προσπαθῇ νὰ συμβιβάσῃ τοὺς Ἕλληνας.

§20Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Θὰ σᾶς δώσω μίαν μόνον ἀπάντησιν, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Ἑλλὰς προμαχοῦσα τῶν Ἐλευθεριῶν ἐπολεμοῦσε, καθ’ ἣν στιγμὴν ὅλο τὸ Ἔθνος ἐδοκιμάζετο, σεῖς εὑρίσκεσθε εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὡμιλούσατε περὶ πολιτικῶν καταστάσεων, ἐνῷ εἴχατε ὑποχρέωσιν νὰ ἔλθητε ἐδῶ καὶ νὰ ὁμιλήσητε καὶ μὲ τὴν εὐφυΐαν τὴν ὁποίαν ἔχετε καὶ τὴν πιστικότητα τὴν ὁποίαν διαθέτετε θὰ προσεφέρατε πράγματι ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος καὶ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπράξατε, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ παλιός, γέρων ἀείμνηστος Σοφούλης ἐπήγαινεν εἰς τὴν γραμμὴν τῶν πρόσω ἐνθαρρύνων τοὺς μαχητὰς οἱ ὁποῖοι ἐπολεμοῦσαν ἐναντίον αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἐπίστευον εἰς τὰς παρομοίας γεωπολιτικὰς σκέψεις οἵας ὑμεῖς ἔχετε. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἐπιχείρημα τὸ συντριπτικὸν τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κάντζιας τοῦ ὁποίου ἡ θέσις, τὸ ἠθικὸν ἀνάστημα, ἡ ἐμπορικὴ πεῖρα καὶ γενικῶς ἡ μέχρι σήμερον πολιτικὴ εἶναι γνωστή, τὸ συντριπτικὸν αὐτὸ ἐπιχείρημα ἦτο ἕνα καὶ μόνον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθη ὅλη ἡ κατηγορία, ἦτο ὅτι ἡ δημοπρασία ἔγινε ἐντὸς 6 ἡμερῶν καὶ ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ λάβουν χώραν προσφοραὶ ξένων οἴκων. Βέβαια, αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα, κύριοι βουλευταί, ἦτο σοβαρώτατον καὶ ἔπρεπε πράγματι νὰ διευκρινησθῇ, διότι ὅλα τὰ ἄλλα, οἱ ἀριθμοὶ οἱ ἀλληλοσυγκρουόμενοι, ἡ ἄφιξις τῶν φορτίων, ἡ ἄνισος κατανομὴ τῆς ζακχάρεως, ἐπιφέρουν μόνον σύγχυσιν. Ἕνα καὶ μόνον ὑπάρχει τὸ συντριπτικὸν ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ὅλοι νὰ θέλωμεν νὰ διευκρινήσωμεν, τὸ ὅτι δὲν εἶχον λάβει μέρος οἱ ξένοι οἶκοι, διότι ὁ κ. Κάντζιας ἐπέδειξε τηλεγράφημα τοῦ οἴκου Τρακάκη ὁ ὁποῖος προσέφερεν 70 λίρες κατὰ τόννον τσὶφ Πειραιᾶ καὶ ἡ ὁποία προσφορὰ δὲν ἠδύνατο νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, διότι πρὶν γίνῃ ἡ δημοπρασία δὲν τὸ ἔμαθε παρὰ μόνον ὑπὸ τύπον πληροφορίας, αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα εἶναι σοβαρώτατον. Καὶ εἶναι σοβαρώτατον διότι προκύπτει μία ζημία εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς συναλλαγματικῆς τῆς Χώρας ἀρκετὰ μεγάλη καὶ μία ἐπιβάρυνσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἀρκετὰ σημαντική. Τὸ τηλεγράφημα ἦτο ἀπολύτως ἐπίσημον καὶ ὡς Δαμόκλειος σπάθη ἐπεσείετο ἀπὸ τὸν κ. Κάντζια καὶ ὅστις θὰ ἐτόλμα νὰ ὁμιλήσῃ ἐναντίον τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ, θὰ ἐκαρατομεῖτο ἐὰν δὲν ἀπεδείκνυεν τὸ ἀντίθετον.

§21Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὸ τηλεγράφημα ἦτο ἕνα στοιχεῖον ἐνδεικτικὸν διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ ποία ἦτο ἡ τιμὴ εἰς τοὺς λιμένας τῆς Μεσογείου.

§22Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, αὐτὸ ἦτο τὸ σοβαρώτερον ἐπιχείρημα, διότι ὅσον ἀφοοᾷ τὰ ἄλλα ἐπιχειρήματα, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, τὸ ὅτι οἱ ἀριθμοὶ ἦσαν ἀλληλοσυγκρουόμενοι, τὸ ὅτι αἱ ἐπιστολαὶ δὲν ἦσαν ἐν τάξει, αὐτὸ οὐδεμίαν σημασίαν ἔχει διότι, αἱ ὑπηρεσίαι ὅλων τῶν Ὑπουργείων, ὄχι μόνον τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ χωλαίνουν σοβαρὰ—καὶ διὰ νὰ εἴπωμεν τὴν ἀλήθειαν, —θὰ πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀσχοληθῇ κάποτε ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ γίνῃ καὶ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ μὲ δικαστικοὺς ἀκόμη νὰ ὑπάγουν εἰς κάθε Ὑπουργεῖον ὡς ἐξυγινανταὶ καὶ νὰ ἐξυγιάνουν ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ὑπήκουν εἰς τὰς κομματικὰς ὀρέξεις οἱουδήποτε. Θὰ πρέπει νὰ ἀπομακρυνθοῦν ὅλοι αὐτοὶ οἱ κακοὶ ὑπάλληλοι διὰ νὰ ἐπέλθῃ κάποια ἐξυγίανσις καὶ ὅταν ἐξυγιάνῃ κάθε Ὑπουργεῖον ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτή, νὰ τίθηται εἰς τὴν θύραν ἡ ἐπιγραφὴ «ἐξυγιάνθη» καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἐξυγιαντῶν συναδέλφων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τὸ συντριπτικὸν ἐπιχείρημα ὅτι δὲν ἐπρόφθασαν οἱ ξένοι οἶκοι κατέπεσεν ἀπὸ τὸν κ. Μπαλτατζῆν. Εὐτυχῶς ὁ κ. Μπαλτατζῆς ἔχυσε τὸ πρῶτον φῶς ποὺ διέλυσε τὴν ἀχλὺν διὰ τὸ ζήτημα αὐτό. Ὁ κ. Μπαλτατζῆς εἶπε, ὅτι ἐδόθη προσφορὰ ἐκ μέρους τοῦ οἴκου Τρακάκη ὁ ὁποῖος προσέφερε 300 τόννους ὁ ἴδιος καὶ ἑτέρους, δι’ ἀντιπροσώπου του τοῦ κ. Σκουλικίδη. Ἑπομένως γεννᾶται τὸ εὔλογον ἐρώτημα ἐφ’ ὅσον προσέφερε ὁ ἀνωτέρω οἶκος, διότι ἐπ’ αὐτοῦ ἐστηρίζετο ἡ ὑπόθεσις, ὅτι τὸ ὀλιγοήμερον τῆς δημοπρασίας εἶχε τὴν σημασίαν ὅτι δὲν ἔλαβον γνῶσιν οἱ οἶκοι τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν προσέφερε ὁ οἶκος Τρακάκη 1200 τόννους καταπίπτεται τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἡ ὀλιγοήμερος δημοπρασία ἠμπόδισε τοὺς οἴκους τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν μειοδοσίαν. Ἐφ’ ὅσον, ἐπιμένω, ἔλαβε γνῶσιν καὶ μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν ὁ οἶκος Τρακάκη, νομίζω ὅτι, καταπίπτει ἀφ’ ἑαυτοῦ τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Κάντζια διὰ τὴν βραχυπρόθεσμον προθεσμίαν. Εἶμαι ἐξ ἄλλου ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἡ προθεσμία ἕξ ἡμερῶν εἶναι ἀρκετὴ αἰτιολογία μὲ τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν σήμερον μὲ τὰς τηλεπικοινωνίας μὲ τοὺς ἀνταποκριτὰς τῶν ξένων οἴκων οἱ ὁποῖοι ἐκ προσωπικοῦ συμφέροντος ὁρμώμενοι κατακλύζουν καθημερινῶς τοὺς θαλάμους τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ραντὰρ ὀσφρητικὰ καὶ ἀκόμη ὅταν συλληφθῇ ἡ ἰδέα τοῦ Ὑπουργοῦ ὅτι θὰ κάμῃ μίαν δημοπρασίαν ἀμέσως τὸ ἠξεύρουν, καὶ μόλις ἀποφασισθῇ αὐτὴ ἀμέσως ἠξεύρουν καὶ τοὺς ὅρους. Ἡ προθεσμία τῶν προσφορῶν δὲν εἶναι μικρά, ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη πιστεύσωμεν τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν ὀλίγων ἡμερῶν καταπίπτει τοῦτο διότι ἔλαβεν μέρος ὁ οἶκος Τρακάκη καὶ ὁ ὁποῖος προσέφερε 1.300 τόννους.

§23Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν εἶπα ποτὲ ὅτι ἔλαβε μέρος ὁ Τρακάκης. Εἶπον ὅμως ὅτι ἔλαβεν μέρος μόνον διὰ 300 τόννους ἐνῷ διαθέτει μεγάλας ποσότητας ζακχάρεως εἰς τὴν Μεσόγειον. Τὸ ὅτι ἔλαβε μέρος εἶναι φυσικὸν διότι εἶναι ὁ μόνος κάτοχος διαρκῶς ἐν τῇ Μεσογείῳ. Ἐν τούτοις προσέφερε μόνον 300 τόννους.

§24Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἄν κ. συνάδελφε, ἀποδειχθῇ ἐκ τῶν ἀποδεικτικῶν στοιχείων ὅτι ὁ οἶκος Τρακάκη προσέφερε 1300 τόννους τότε πρέπει νὰ παραδεχθῆτε ὅτι ὅλοι οἱ οἶκοι ἠδύναντο νὰ λάβουν γνῶσιν εἰς τὴν προθεσμίαν αὐτὴν τῶν ἕξ ἡμερῶν.

§25Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Κατερρίφθη τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ὁ οἶκος Τρακάκη δὲν ἔλαβε μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν, διότι εἰς τὰ πρακτικὰ ἀναφέρεται ὅτι ἔλαβε μέρος δι’ ἴδιον λογαριασμὸν διὰ 300 τόννους. Τὸ σύνολον δηλαδὴ ποὺ διέθεσεν εἰς τὴν δημοπρασίαν αὐτὴν ἀνέρχεται εἰς 1300 τόννους. Ὁ κ. Σκουλικίδης καὶ ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. Τρακάκη μὲ διεβεβαίωσαν ὅτι, ἡ ἀξία τῶν 1300 τόννων εἰς δραχμὰς κατετέθη ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Τρακάκη εἰς τὴν Ἐμπορικὴν Τράπεζαν. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς βεβαιοῖ ἡ ὑπηρεσία ἐλέγχου συναλλάγματος εἰς ἐρώτησιν, διὰ ποῖον λόγον ὁ κ. Τρακάκης ἔλαβε μέρος μόνον διὰ 1300 τόννους μοῦ εἶπε, ὅτι, ἠδύνατο νὰ λάβῃ καὶ διὰ 20 χιλ. τόννους, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐπρόκειτο περὶ δημοπρασίας εἰς δραχμάς, δὲν ἠμπόρεσε νὰ μεταφέρῃ τὸ συνάλλαγμα ἐν Ἑλλάδι καὶ περιωρίσθη μόνον διὰ 1.300 τόννους.

§26Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Εἴπατε κ. Κάντζια, ὅτι ὁ οἶκος Τρακάκη προσέφερε πρὸς 170 δολλάρια καὶ ἐπεδείξατε τὸ τηλεγράφημα, ἀλλὰ ὑπὸ τύπον μόνον τυπικῆς προσφορᾶς διότι δὲν εἶχε τὸν ἀπαιτούμενον χρόνον νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἂν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ τῶν 1.300 τόννων κατατεθοῦν καὶ ἀποδειχθοῦν ὁμαλά τότε καταπίπτει οἱονδήποτε ἐπιχείρημα ἐναντίον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀβέρωφ. Ἔπρεπε νὰ γνωρίζουν ὅλοι αὐτὰ τὰ πράγματα.

§27Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κακῶς ἔχετε λάβει τὸ πρᾶγμα, πῶς θέλετε νὰ σᾶς πείσω;

§28Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Εἴπατε ἢ δὲν εἴπατε ὅτι δὲν ἔλαβε μέρος οἶκος τοῦ ἐξωτερικοῦ;

§29Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἶπον Ἕλλην τοῦ ἐξωτερικοῦ. Εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν Ἕλλην τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐνδιαφερόμενος νὰ ἐπαναπατρίσῃ κεφάλαια νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν δημοπρασίαν ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ χρονικοῦ διαστήματος. Καὶ ὁ μὲν Τρακάκης ὁ μοναδικὸς ἴσως εἰς τὴν ἔκτασιν τῶν ἐργασιῶν του διὰ ζακχάρεις, ἔλαβε μέρος διὰ 300 τόννους. Εἶναι ὁ μόνος κάτοχος ζακχάρεως.

§30Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἐδῶ ἐστηρίχθη μία κατηγορία τοῦ κ. Κάντζια, εἰς τὸ ὅτι 6 ἡμέραι προθεσμία τῆς δημοπρασίας, δὲν ἦσαν ἀρκεταὶ διὰ νὰ λάβουν μέρος σοβαροὶ ἐμπορικοὶ οἶκοι εἰς αὐτήν. Εἷς οἶκος μεγάλος τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἠμπορεῖ νὰ μὴ ὑπάρχῃ καὶ ἄλλος, ἦτο ὁ οἶκος Τρακάκη. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, ὅτι δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῆς προκηρυχθείσης δημοπρασίας οἶκοι τοῦ ἐξωτερικοῦ, καταρρίπτεται ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν μᾶς ἐπέδειξεν ὁ κ. Κάντζιας ἡ ὁποία λέγει: «...................... ............ (ἀναγινώσκει) ............». Ἐὰν πράγματι οὕτω συμβαίνουν τὰ πράγματα, νομίζω ὅτι ἐπλανήθητε, βασισθεὶς ἐπὶ ἐσφαλμένων στοιχείων, καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπεπέσατε εἰς πλάνην δὲν νομίζω ὅτι χρειάζεται ἡ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, ὅταν........... (δὲν ἠκούσθη)

§31Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν εἶναι δικαστήριον ἡ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή.

§32Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Δικαστήριον εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὅταν κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐπιχείρημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίχθη ὁλόκληρος ἡ κατηγορία ὅτι δὲν ἔλαβον γνῶσιν οἱ ἐξωτερικοὶ οἶκοι, λόγῳ τῆς ὀλιγοημέρου προθεσμίας τῆς δημοπρασίας, καταπίπτῃ ἀφ’ ἑαυτοῦ, νομίζω ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐν ἀπολύτῳ δικαίῳ δύναται νὰ δώσῃ ψῆφον ὑπὲρ τοῦ κ. Ἀβέρωφ, διότι οὕτω ἀναστηλώνεται τὸ γόητρον τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ τῆς Δημοκρατίας, διὰ τὴν ὁποίαν τόσον ἀγωνιζόμεθα καὶ ὑπεραμυνόμεθα. Τελευτῶν, ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Κάντζιας καλῇ τῇ πίστει ἐπλανήθη, καὶ εἶναι ἀνδρικὸν καὶ πολιτικῆς εὐθύτητος δεῖγμα νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν πλάνην του καὶ τοῦτο θέλομεν ἐκτιμήσει, ἡμεῖς δὲ κ. συνάδελφοι ψηφίζοντες ἐνσυνειδήτως ἂς ἀποδώσωμεν λευκὸν καὶ εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς τὴν Κοινωνίαν τὸν συνάδελφον κ. Ἀβέρωφ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ συνάδελφος κ. Ζάννας δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ὁμιλήσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, μοῦ ἀπέστειλε τὴν ἑξῆς ἐπιστολὴν μὲ τὴν παράκλησιν ὅπως σᾶς τὴν ἀναγνώσω. Ἡ ἐπιστολὴ αὕτη ἔχει ὡς ἀκολούθως: Ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε, Ἐξ ἀφορμῆς τῆς προχθεσινῆς προσωπικῆς ἐπιθέσεως κατὰ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κ. Εὐαγγ. Ἀβέρωφ, θεωρῶ καθῆκον μου νὰ ἀποκαταστήσω τὴν ἀλήθειαν σχετικὰ μὲ τὴν δρᾶσιν του κατὰ τὴν περίοδον τῆς Κατοχῆς. Λυποῦμαι διότι λόγοι ὑγείας μὲ ἐμποδίζουν νὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τὸ Βῆμα τῆς Βουλῆς καὶ ἕνεκα τούτου ἀναγκάζομαι νὰ σᾶς γράψω αὐτὴν τὴν ἐπιστολήν, μὲ τὴν θερμὴν παράκλησιν νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή. Τὸν κ. Ἀβέρωφ πρωτογνώρισα εἰς τὴν Ρώμην κατὰ τὸ 1943 μετὰ τὴν πτῶσιν τοῦ Μουσολίνι, ὅταν κατώρθωσε νὰ δραπετεύσῃ ἀπὸ τὸ στρατόπεδον συγκεντρώσεως μὲ μερικοὺς ἄλλους Ἕλληνας καὶ νὰ φθάσῃ εἰς τὴν Ρώμην μὲ πλαστὰς ταυτότητας, ποὺ τοὺς εἶχαν ἐφοδιάσει οἱ ἴδιοι οἱ Ἰταλοί. Δυστυχῶς δὲν ἠμποροῦσα τότε, παρὰ μόνο τὴν ἠθικὴν ὑποστήριξίν μου νὰ τοῦ δώσω, διότι ὁ ἴδιος ἤμουν φυλακισμένος εἰς μίαν Κλινικήν. Εἶχα ὅμως συχνὲς εὐκαιρίες νὰ παρακολουθήσω καὶ νὰ ἐκτιμήσω τὴν δρᾶσιν του, καὶ τὴν ψυχραιμίαν καὶ τὸ θάρρος μὲ τὸ ὁποῖον βοηθοῦσε τοὺς 150 Ἕλληνας, ποὺ εἶχαν δραπετεύσει καὶ ἐκρύπτοντο τότε εἰς τὴν Ρώμην. Ἠμπορῶ νὰ βεβαιώσω πὼς δὲν ἠρκέσθη μόνον νὰ ἐπιτύχῃ τὴν βοήθειαν τοῦ Διεθνοῦς Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ ἄλλων προσώπων, ἀλλὰ καὶ δικά του χρήματα, τὰ ὁποῖα εὕρισκε διὰ προσωπικῶν δανείων, ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν ὑποστήριξιν καὶ ἐξασφάλισιν διαμονῆς τῶν συντρόφων του. Ἴσως εἶναι ὀλιγώτερον γνωστόν, ὅτι ἡ δρᾶσις του δὲν περιωρίσθηκε εἰς τοὺς Ἕλληνας δραπέτας τῶν στρατοπέδων μόνον, ἀλλὰ καὶ Βρεττανοὺς καὶ ἄλλους Συμμάχους ἔσωσεν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο διεσπαρμένοι εἰς διάφορα χωρία μεταξὺ Ρώμης καὶ Μιλάνου. Τόσον ἐπιτυχὴς ἦτο ἡ προσπάθειά του, ὥστε κατώρθωσε νὰ κάμῃ αὐτοπροσώπως κατασκοπείαν εἰς τὴν Ἰταλίαν μεταδίδων πληροφορίας εἰς μυστικοὺς Ἄγγλους πράκτορας τῆς Ρώμης, καὶ νὰ σώσῃ Ἄγγλον Στρατηγόν, τὸν ὁποῖον ἔφερεν εἰς τὴν Ἰταλικὴν Πρωτεύουσαν. Ὁ Τσῶρτσιλ εἰς λόγον του τὸν ὁποῖον ἐξεφώνησεν εἰς Ρώμην μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, εἶπεν ἀναφερόμενος εἰς ὅλην αὐτὴν τὴν δρᾶσιν, «οἱ Ἕλληνες εἶναι διαβολάνθρωποι ἀφοῦ καὶ εἰς ἐχθρικὸν ἔδαφος ἀκόμα κατώρθωσαν νὰ κάμουν ὀργάνωσιν μὲ τόσον ἐπιτυχῆ ἀποτελέσματα». Θὰ ἠμποροῦσα νὰ ἀναφέρω πλεῖστα ἐπεισόδια τῆς τολμηρᾶς καὶ ἐθνικῆς του δράσεως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἀρκοῦν τὰ ἀνωτέρω γενικώτερα σημεῖα.

Μετὰ πολλῆς τιμῆς

ΑΛΕΞ. ΖΑΝΝΑΣ

§34Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἤκουσα, κύριοι συνάδελφοι, μὲ κατάνυξιν τὴν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν συνάδελφος ἐθεώρησεν ὡς τὸ ἅπαντον καὶ ἀπέστειλε πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον, καὶ θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου ........ (Θόρυβος —Κωδωνοκρουσίαι).... νὰ ἐκφράσω τὰ συγχαρητήριά μου διὰ τὴν ἀξιόλογον αὐτὴν ἐθνικὴν δρᾶσιν τοῦ κ. Ἀβέρωφ κατὰ τὴν Κατοχήν. Οὐδεμία, κύριοι συνάδελφοι, διετυπώθη κατηγορία, οὔτε ἐντός, οὔτε ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, διὰ τὴν δρᾶσιν του κατὰ τὴν Κατοχήν, μόνον ἕνα ὑπαινιγμὸν ἔκαμεν ὁ κ. Μανιαδάκης.

§35Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἔκαμον ὑπαινιγμόν. Τοὐναντίον ἐνόμισα ὅτι περιποιεῖ τιμὴν νὰ τοῦ ὑπενθυμίσω ὅτι ἦτο ἐπὶ 4ης Αὐγούστου Νομάρχης εἰς τὴν Κέρκυραν, ὅταν ἐγὼ ἤσκουν τὴν ἐποπτείαν ἐπὶ τοῦ συναλλάγματος καὶ ὅτι θὰ ἠξεύρω κατὰ ποῖον τρόπον ἀσκεῖται ἡ ἐποπτεία τοῦ συναλλάγματος. Ὁ κ. Ἀβέρωφ ἀντὶ αὐτοῦ ἐπροχώρησεν περαιτέρω καί, εἶπεν, ὅτι...... (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§36Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, δὲν διετυπώθη τοιαύτη κατηγορία, μοῦ κάμνει κατάπληξιν, πῶς, Πρόεδρος, τῆς πείρας τῆς ἰδικῆς σας, ἐμφανίζεται καὶ ἀναγινώσκει μίαν ἐπιστολὴν ὡς μαρτυρίαν, μάρτυρος ὑπερασπίσεως, ὅπως γίνεται εἰς τὸ δικαστήριον .......... Κύριε Πρόεδρε, πῶς κάμνετε χρῆσιν τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς; Αὐταὶ εἶναι μέθοδοι αἱ ὁποῖαι δὲν τιμοῦν τὸ Κοινοβούλιον καὶ ὑμᾶς ἰδίως, ὁ ὁποῖος ἔχετε μακρὰν Κοινοβουλευτικὴν πεῖραν. Ἐάν, κύριε Πρόεδρε, ἐξ οἱουδήποτε βουλευτοῦ, εἰς οἰανδήποτε συνεδρίασιν, λάβετε ἐπιστολήν, θὰ παραβιάσετε τὴν σειρὰν προτεραιότητος διὰ νὰ διαβάσητε ραβασάκι τὸ ὁποῖον σᾶς ἔστειλε συνάδελφος; Καί, ἀφοῦ ἐτέθη οὕτω τὸ ζήτημα, σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι σᾶς ἔστειλα καὶ ἐγὼ ἐπιστολὴν ἐνωρίτερον καὶ δὲν τὴν ἀνεγνώσατε. Καὶ ἀπορῶ, κύριε Πρόεδρε, πῶς ἐλησμονήσατε νὰ τὴν διαβάσητε, καὶ ἐπήρατε μίαν ἐπιστολὴν κακοποιοῦσαν τὴν ἀλήθειαν, ὄχι ὡς πρὸς τὴν δρᾶσιν τοῦ κ. Ἀβέρωφ κατὰ τὴν Κατοχήν, ἀλλὰ κακοποιοῦσαν τὴν ἀλήθειαν ὡς πρὸς.... (δὲν ἠκούσθη) διότι ἐμφανίζεται ὅτι ἐλέχθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην κάτι περὶ τῆς ἐθνικῆς στάσεως τοῦ κ. Ἀβέρωφ. Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον, κ. Πρόεδρε.

§37Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ἀβέρωφ δι’ ἓν ἔγγραφον, ποὺ ἔστειλεν ἀπὸ τὴν Ρώμην σχετικῶς μὲ τὴν Βόρειον Ἤπειρον, διὰ νὰ τοῦ εἴπωμεν περὶ τῆς δράσεώς του.

§38Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, διὰ δευτέραν φορὰν ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν ἡ προμήθεια τῆς ζακχάρεως καὶ ἡ συζήτησις ἡ ὁποία διεξήχθη ἐνώπιον ἡμῶν προσέλαβε τοιαύτην ὀξύτητα, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι ὑπῆρξεν ἐπωφελὴς διὰ τὸν σκοπὸν κατὰ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ πιστεύωμεν ὅτι διεξήχθη ἡ συζήτησις. Δὲν θέλω νὰ κατανείμω εὐθύνας μεταξὺ ἐπερωτησάντων καὶ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ νὰ εἴπω ὅτι ἡ ὀξύτης εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ τῆς μιᾶς πλευρᾶς καὶ ὀλιγωτέρα ἀπὸ τῆς ἄλλης. Ἀλλά, πιστεύω ὅτι ἀποτελεῖ συνείδησιν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία παρηκολούθησε τὴν συζήτησιν καὶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ τὴν ὀξύτητα τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως, ὅτι τοιαύτη ὀξύτης δὲν συντείνει ἀσφαλῶς εἰς τὴν διευκόλυνσιν τοῦ τεθέντος ζητήματος, τοὐναντίον, ἐγέννησε τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ὑπῆρξαν προκατειλημμέναι γνῶμαι ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ ὅλη συζήτησις καὶ τὰ ἐπιχειρήματα ἴσως δὲν ἐξετιμήθησαν ὅσον ἔδει ἀπὸ ἀπόψεως ἀντικειμενικῆς. Δὲν εἶμαι κατ’ ἐξοχὴν ἠπίου χαρακτῆρος ἄνθρωπος, ἀλλά, ἐφ’ ὅσον δύναμαι προσπαθῶ νὰ δίδω ἕνα τόνον μέτρου εἰς τὰ ἐπιχειρήματα καὶ μόνον ὁσάκις ὑπάρχει ἕνα ὀξὺ ἠθικὸν θέμα ἀφήνω κάποτε νὰ μὲ παρασύρῃ ἡ ὀργή. Θὰ προσπαθήσω νὰ διατηρήσω αὐτὸν τὸν χαρακτῆρα καὶ κατὰ τὴν παροῦσα ὁμιλίαν καὶ νὰ ἐπαναφέρω τὴν συζήτησιν εἰς μίαν ὁδὸν ἀντικειμενικότητος καὶ μέτρου, διότι κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον, ἡ ὁποία καὶ ἐὰν δὲν διαδεχθῇ τὴν ὀξύτητα τῆς διεξαγωγῆς τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος εἶναι πάντοτε περίοδος κινδύνων ἡ ὀξύτης ἀσφαλῶς δὲν ὠφελεῖ, Αἱ ἀντιμαχόμεναι σήμερον ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μερίδες, πλὴν ἴσως μιᾶς καὶ μόνης ἐξαιρέσεως, διεξήγαγον ἀπὸ κοινοῦ ἀγῶνας καὶ ἐνδέχεται ἀπὸ κοινοῦ καὶ εἰς τὸ μέλλον νὰ διεξαγάγουν ἄλλους ἀγῶνας καὶ δὲν εἶναι πρέπον νὰ προσλαμβάνουν αἱ συζητήσεις εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ἕνα χαρακτῆρα ὀξύτητος, ὁ ὁποῖος θὰ παρεμποδίσῃ μίαν ἡμέραν ἐκείνας τὰς πολιτικὰς μορφάς, τὰς ὁποίας τὸ πολιτικὸν συμφέρον ἐπιβάλλει. Ὑπὸ τὸ πρῖσμα αὐτὸ θὰ ἐξετάσω μὲ ὅσην δύναμαι συντομίαν τὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα προέκυψαν. Ἐὰν θελήσῃ κανεὶς νὰ ἀνακεφαλαιώσῃ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα εἴτε διετυπώθησαν παρὰ τῶν ἐπερωτώντων, εἴτε προέκυψαν διαρκούσης τῆς συζητήσεως, νομίζω ὅτι θὰ δυνηθῇ νὰ συνοψίσῃ εἰς τὰ ἑξῆς τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα κατέτεινον νὰ θεμελιώσουν τὴν εὐθύνην τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, περὶ μιᾶς προμηθείας διὰ τῆς ὁποίας προέκυψε ζημία τοῦ Δημοσίου, χάρις τῆς ὁποίας παρεμερίσθησαν οἱ συνταγματικοὶ νόμοι ὑπὸ μορφὴν μειοδοσίας, ἡ ὁποία διεξήχθη κατὰ τρόπον, ὥστε νὰ ἀποκλεισθοῦν ἕτεροι μειοδόται, καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν παρὰ ταῦτα δὲν δικαιολογοῦνται περὶ τῆς ὑπάρξεως ἀνάγκης τῆς ἐλλείψεως διανομῶν τῆς ζακχάρεως. Αὐτὰ νομίζω εἶναι ἐν περιλήψει τὰ διατυπωθέντα ἐπιχειρήματα, τὰ ἄλλα εἶναι παρεπόμενα ἐπιχειρήματα, λεπτομέρειαι, αἱ ὁποῖαι προκύπτουν ἐξ αὐτῶν τῶν βασικῶν ζητημάτων, νομίζω ὅτι εἶναι ὁ ἄξων περὶ τὸν ὁποῖον στρέφεται ἡ παροῦσα ὑπόθεσις ὅστις εἶναι ἕνας, διότι ἀναλόγως τῆς ἀπαντήσεως, ἡ ὁποία θὰ δοθῇ εἰς τὸ θεμελιῶδες ἐρώτημα, θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀπάντησις διάφορος εἰς τὰ ἄλλα ἐρωτήματα, εἰς τὰ ἄλλα προβλήματα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν, ὁ ἄξων λέγω τῆς ὑποθέσεως, τὸ θεμελιῶδες ἐρώτημα περὶ τὸ ὁποῖον στρέφεται τὸ ὅλον πρόβλημα τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἐνώπιον ἡμῶν εἶναι ἐὰν πράγματι ὑπῆρξεν ἔλλειψις ζακχάρεως. Διότι δὲν ὑποθέτω οὔτε ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν ἐπερωτώντων ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατυπωθῇ ὡς ἀρχὴ πολιτική, ὅτι ὑπαρχούσης μιᾶς ἐπιτακτικῆς ἀνάγκης δὲν ἐπιτρέπονται μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἴσως κάτι τὸ ριψοκίνδυνον, κάτι τὸ ὁποῖον ἐνδέχεται νὰ συνεπάγεται ὡρισμένα λεπτομερειακὰ σφάλματα.

§39Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Διατυπώνετε ὡς βασικὸν ἐρώτημα τὸ ἐρώτημα κατὰ πόσον ὑπῆρξεν ἔλλειψις ζακχάρεως. Ἐὰν θέλετε νὰ ἀπαντήσετε δὲν ἠξεύρω τὸν συντονισμόν σας, ἀλλά, θὰ παρεκάλουν νὰ ἀπαντήσετε ἐπὶ τῶν ἑξῆς ἐρωτήσεων. Πρῶτον, διατὶ ὑπῆρξε καὶ ὑπάρχει ἔλλειψις καὶ δεύτερον ποῖος ὁ τρόπος τῆς ἀντιμετωπίσεως ἐνδεχομένης ἐλλείψεως ζακχάρεως καὶ ποία ἡ μέθοδος διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ. Αὐτὰ διὰ νὰ εἴμεθα συνεννοημένοι εἰς τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεώς σας.

§40Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν θὰ ἔλθω εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Λαρίσσης συνάδελφον, διότι ἡ σειρὰ τῶν σκέψεών μου θὰ τοῦ παράσχῃ πλήρη ἀπάντησιν εἰς τὰς ἀπορίας του. Λέγω λοιπὸν ὅτι κατὰ τὴν γνώμην μου τὸ ἐρώτημα τὸ θεμελιῶδες, τὸ βασικὸν πρόβλημα, ὁ ἄξων, ἂς εἴπωμεν τῆς ὑποθέσεως εἶναι ἐὰν ὑπῆρχεν ἢ ὑπάρχῃ πράγματι ἀνάγκη. Τί σημαίνει ἀνάγκη; Σημαίνει ὅτι ὑπάρχει ἓν ἀγαθόν, ἓν ὡρισμένον εἶδος, ἡ ζάκχαρις ἐν προκειμένῳ, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ἐν τῇ ἀγορᾷ μίαν ζήτησιν καὶ ἡ προσφορὰ τὴν ὁποίαν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ ἡ διάθεσις τῶν κρατικῶν ἀποθεμάτων, δὲν ἀντιμετωπίζει πλήρως τὴν ζήτησιν καὶ δημιουργεῖται μία ὑπέρβασις τῆς ζητήσεως ἔναντι τῆς προσφορᾶς, ἡ ὁποία ἐπηρεάζει, κατὰ τὸν πασίγνωστον τρόπον, τὰς τιμὰς τῆς λεγομένης ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Νομίζω ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως καὶ τῶν ὅσων στοιχείων κατέθεσαν οἱ ἐπερωτῶντες καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠμφισβητήθησαν παρὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας προέκυψεν ὅτι ὑπῆρξε πράγματι μία ποσότης ζακχάρεως ἀρκοῦντος σημαντική. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐνδέχεται πολλάκις νὰ τὸ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ ἑκάστοτε Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅτι ἐνδέχεται τὰ φορτία νὰ μὴ φθάσουν εἰς τὴν ἡμερομηνίαν ποὺ προβλέπεται εἶναι ἕνα γεγονὸς δευτερεῦον, διότι ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ποσότης ἡ ἀναμφισβητήτως εὑρισκομένη ἦτο σημαντική. Νομίζω ὅτι ἡ ἐπιμονὴ εἰς τὴν ἄποψιν ὅτι ὑπῆρξεν αʹ ἀριθμὸς ζακχάρεως εἰς τὰς ἀποθήκας, ὁ ὁποῖος ἦτο σημαντικὸς δὲν θίγει τὸ ζήτημα ἐκεῖ ὅπου πράγματι τίθεται. Διότι τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐὰν ὑπῆρξε ζάκχαρις, ἀλλ’ εἶναι ἐὰν ὑπῆρχε διαθέσιμος ζάκχαρις. Εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ἐκ τῆς διεξαχθείσης συζητήσεως προσωπικῶς ἀπεκόμισα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι μεταξὺ τῆς Ἀποστολῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὑφίσταται μία συμφωνία τῆς ὁποίας τὴν ἔννοιαν ἔχει ἀποσαφηνίσει ὁ τρόπος τῆς ἐφαρμογῆς της. Καὶ ὅτι τὸ νόημα τῆς συμφωνίας αὐτῆς εἶναι ὅτι τ’ ἀποθέματα τὰ δημιουργηθέντα ἐκ τῶν εἰσαγωγῶν τοῦ προγράμματος εἶναι ἀποθέματα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ διατεθοῦν κατὰ τρόπον προδιαγεγραμμένον ἐκ τῆς τοιαύτης συμφωνίας, δηλαδὴ κατὰ τρόπον ἰσόποσον καὶ ἰσόχρονον. Πρέπει δὲ ἐπίσης, ὅσοι ἔχει συμπέσει ν’ ἀσχοληθοῦν μὲ τὰ ζητήματα αὐτὰ καὶ ὅπως γνωρίζω καὶ ἐγὼ ἀπὸ μίαν παλαιὰν καὶ ὀλιγόχρονον διάβασίν μου ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι παρέχονται, δὲν εἶναι ἀριθμοὶ χρήσιμοι ὡς παρέχονται, διότι θὰ τὸ ἐπιβεβαιώσῃ αὐτὸ ἀσφαλῶς καὶ ὁ κ. Κάντζιας, εἶναι ἀριθμοὶ ἐξόδου ἐκ τῶν ἀποθηκῶν καὶ ὄχι διανομῆς καὶ ἄλλο εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἐξέρχεται τῆς ἀποθήκης ἑκάστοτε κατὰ μῆνα καὶ ἄλλο τὸ διαμενόμενον κατὰ μῆνα.

§41Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐγὼ ἔχω καὶ τὰ δύο.

§42Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διευκολύνητε τὴν Βουλὴν κ. Κάντζια. Ὀφείλω νὰ διαδηλώσω, τόσον ἀπὸ ὑμᾶς, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἀβέρωφ, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ φωτισθῇ πλήρως, ὅτι ἡ ἐξέτασις ἡ ὁποία περιεβλήθη τὴν στιγμὴν αὐτὴν .... (δὲν ἠκούσθη).... καὶ ὅτι ἡ μόνη ἐπιθυμία καὶ ἐκ μέρους ἡμῶν καὶ ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Ἀβέρωφ εἶναι νὰ ἐξετασθῇ ὁλόκληρος ἡ ὑπόθεσις καὶ νὰ ἐξαχθῇ ἕνα ἀντικειμενικὸν συμπέρασμα.

§43Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κατ’ ἐμέ, δὲν εἶναι μόνον ἐὰν θὰ εὑρεθοῦν, ἢ ὄχι εὐθῦναι διὰ τὸν κ. Ἀβέρωφ, ἀλλὰ νὰ ἐρευνηθῇ τὸ ὅλον θέμα τῶν εἰσαγωγῶν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ κυρίως ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ ἐρευνήσωμεν ὅλον τὸ θέμα, τὸ πῶς θὰ ἐπιτύχωμεν τὴν καλλιτέραν διαχείρισιν ἐπὶ τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος, ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινῶ. Καταλογίζω τὰς εὐθύνας εἰς τὸν ὑπεύθυνον διὰ τὴν ζημίαν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκκαθάρισιν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος.

§44Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ ἐτονίσατε, ἀλλὰ ἄλλο τὸ ἕνα καὶ ἄλλο τὸ ἄλλο.

§45Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Συνεπῶς νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως καὶ τῶν ὅσων οἱ ἐπερωτήσαντες ἀνέπτυξαν καὶ τῶν ὅσων προέκυψαν ἐκ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Καρτάλη, ὁ ὁποῖος ὡς Ὑπουργὸς διεχειρίσθη παρόμοια ζητήματα, ἑπομένως ἦτο ἁρμόδιος νὰ παράσχῃ τοιαύτην βεβαίωσιν, ὑπῆρχε τοιαύτη συμφωνία περὶ μὴ διαθέσεως τῶν ποσῶν ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ ἀπετέλουν ὑπέρβασιν τοῦ τεθέντος καὶ ἐπεξηγηθέντος προηγουμένως, κανόνος, ἀλλὰ δὲν τερματίζεται καὶ πάλιν τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ προκύψῃ, ἐφόσον δεχθῶμεν τὸ συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ δέχομαι, θὰ προκύψῃ τὸ ζήτημα, διατὶ δὲν ἠδυνήθη ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἀντὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν προκήρυξιν μιᾶς δημοπρασίας ὑφ’ οὓς ὅρους προεκηρύχθη ἡ παροῦσα δημοπρασία, νὰ ζητήσῃ εἴτε τὴν χορήγησιν, εἴτε τὸν δανεισμὸν ζακχάρεως ἐκ τῶν ὑφισταμένων ἀποθεμάτων καὶ νὰ διαθέσῃ ἐκ τῶν ὑφισταμένων τοιούτων, ὥστε μὲ μεγαλειτέραν ἄνεσιν νὰ διεξαγάγῃ τὴν δημοπρασίαν. Πράγματι θὰ προκύψῃ αὐτὸ τὸ θέμα, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου διὰ τὴν συγκρότησιν τῆς σειρᾶς τῶν συλλογισμῶν μου, τὸ θέμα αὐτὸ νὰ τὸ ἐξετάσω τελευταῖον, οὕτω τιθέμενον. Δηλαδὴ κάμνω ἀνακεφαλαίωσιν. Ὑπῆρχε ἀπόθεμα, τὸ ἀπόθεμα ἦτο ἐπαρκῶς σημαντικόν, ἀλλὰ τὸ ἀπόθεμα αὐτὸ κατὰ τὴν γνώμην μου, μόνον διὰ νέας συμφωνίας μετὰ τῆς Ἀποστολῆς ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθῇ εἰς τὴν διανομήν. Ὁ κ. Ἀβέρωφ ἦτο ἐνδεχομένως δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ τοιαύτην συμφωνίαν. Τοῦτο εἶναι τὸ τιθέμενον ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἀφήνω ἀνοικτὸν καὶ προχωρῶ εἰς τὰ ἄλλα ζητήματα.

§46Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ θὰ διαβάσατε τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Στρούκ εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἡ ἔκθεσις ἐδημοσιεύθη προχθές, χθὲς καὶ σήμερον. Τὸ ζήτημα τῆς ζακχάρεως καὶ τὸ ὅλον ζήτημα τῆς περιβοήτου συμφωνίας μεταξὺ Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ Κυβερνήσεως θίγεται εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν ἀπολύτως. Ὅταν διαβάσητε ὑπὸ τὸ φῶς αὐτῆς τῆς ἐκθέσεως, τὴν ἀνταλλαγὴν ἐπιστολῶν μεταξὺ τοῦ κ. Ἀβέρωφ, καὶ τοῦ κ. Λάπαμ, θὰ καταλάβετε τὸ νόημα καὶ τὴν διαδικασίαν αὐτῆς τῆς συμφωνίας. Ἡ Ἀποστολὴ δὲν ἀρνεῖται αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅπως ἐξάγεται καὶ ἐκ τῆς ἐκθέσεως Στροὺκ καὶ ἐκ τῶν ἐπιστολῶν αἱ ὁποῖαι ἀντηλλάγησαν, τὴν χορήγησιν. Ἡ Ἀποστολὴ λέγει ὑπάρχει ἕνας τρόπος μοιρασιᾶς, ἡ διὰ τοῦ δελτίου καὶ τοῦ καθορισμένου προγράμματος, καὶ δὲν ἔχεις σὺ ν’ ἀντιμετωπίσῃς μία μαύρη ἀγορὰ ὅταν κάμῃς κανονικὰς διανομὰς καὶ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει ἡ συμφωνία. Ἐὰν αἱ διανομαὶ δὲν εἶναι κανονικαὶ καὶ ἔχεις ν’ ἀντιμετωπίσῃς μία μαύρη ἀγορά, δὲν πταίει ἡ μαύρη ἀγορὰ ἀλλὰ φταῖς ἐσύ, διότι ἐνῷ εἶχες ἐπαρκῆ ποσότητα εἰς χεῖρας σου νὰ κάμῃς μίαν τακτικὴν πολιτικὴν διανομῶν καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τῆς διὰ δελτίου διανομῆς τῶν βασικῶν εἰδῶν, θὰ εἶσαι εἰς θέσιν νὰ παραβλέψῃς τὴν μαύρην ἀγορὰν διότι δὲν ἔχει ἐνδιαφέρον ἐὰν πωλήσῃ ἕνας μίαν ὀκᾶ ζάκχαριν 32 χιλιάδας εἰς ἕναν ἄλλον ἐφόσον ὑπάρχει μία ἐπάρκεια. Αὐτὴ εἶναι ἡ βάσις τῆς συμφωνίας. Λοιπόν, ἐκ τῶν δύο πραγμάτων τὸ ἕνα. Ἢ τὴν ἡμέρα τῆς προκηρύξεως τῆς δημοπρασίας δὲν ὑπῆρχε δυνατότης ἀντιμετωπίσεως διὰ κανονικῶν διανομῶν καὶ ἀδιαφόρησεν ἡ Ἀποστολὴ καὶ ἠρνήθη τὴν χορήγησιν, ἢ εἴτε τότε δὲν ἔγινε πειστικὸς ὁ κ. Ὑπουργὸς μὴ δυνάμενος νὰ ἐξηγήσῃ τὸν μηχανισμὸν τῶν διανομῶν καὶ τὴν ἐπίδρασιν τῆς μαύρης ἀγορᾶς εἰς τὴν τιμὴν τῆς ζακχάρεως.

§47Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ἐπὶ τοῦ θέματος. Τούτου τεθέντος, ὅσον ἀφορᾷ τὸ θεμελιῶδες πρόβλημα τῆς ὑπάρξεως, ἢ μὴ ἀνάγκης ζακχάρεως, ἂς ἐξετάσωμεν τὰ ἄλλα τρία θέματα, δηλαδὴ τὴν παράβασιν τῶν νόμων περὶ συναλλάγματος, τὴν ζημίαν τοῦ δημοσίου καὶ τὸν ἀποκλεισμὸν μειοδοτῶν. Κύριοι, ὅσον ἀφορᾶ τὴν παράβασιν τῶν συναλλαγματικῶν νόμων προκειμένου περὶ τῆς εἰσαγωγῆς ἀγαθῶν δι’ ἰδίου συναλλάγματος, πρέπει ἡ Βουλή, διότι τὸ θέμα μᾶς ἀπασχολήσῃ ἀσχέτως πρὸς τὴν ζάκχαριν, ν’ ἀντιληφθῇ τὸν μηχανισμὸν τῆς οἰκονομικῆς ἐνεργείας, ἡ ὁποία καταλήγει πράγματι εἰς μίαν παράβασιν τοῦ νόμου περὶ προστασίας τοῦ Ἐθνικοῦ νομίσματος, ὁσάκις ἐπιτρέπεται ἡ εἰσαγωγὴ δι’ ἰδίου συναλλάγματος καὶ δὲν πραγματοποιεῖται πράγματι εἰσαγωγὴ δι’ ἰδίου συναλλάγματος, ἀλλὰ πραγματοποιεῖται εἰσαγωγὴ διὰ λαθραίου συναλλάγματος.

§48Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁ κ. Ἀβέρωφ προχθὲς ἀπαντῶν εἰς παρατήρησίν μου, εἶπεν ὅτι τὸ ρίξιμο εἰς τὴν ἀγορὰν τόσων δισεκατομμυρίων δραχμῶν δὲν ἐπηρέασε τὴν ἀξίαν τῆς δραχμῆς, ἐννοοῦσε μὲ αὐτὸ ὄχι τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπραγματοποιήθησαν αἱ εἰσαγωγαὶ καὶ ἐπρόκειτο αἱ δραχμαὶ νὰ μετατραποῦν εἰς συνάλλαγμα, ἀλλὰ τὴν πρώτην ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐξευρεθῇ ἐντὸς τοῦ ἐσωτερικοῦ τὸ συνάλλαγμα, διὰ νὰ σταλῇ ἔξω νὰ γίνῃ εἰσαγωγὴ κατὰ τὸν δῆθεν ἐπαναπατρισμὸν τοῦ κεφαλαίου.

§49Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν εἶπον τέτοιο πρᾶγμα.

§50Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Αὐτὰ εἴπατε ἀκριβῶς προχθές, ἀντιθέτως πρὸς ἐκεῖνα ποὺ εἴπατε τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1950.

§51Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ εἴπω καὶ νὰ βεβαιώσω τὶ εἶπεν ὁ κ. Ἀβέρωφ εἶναι παρών, τὰ πρακτικὰ ὑφίστανται καὶ ἂς διεξαχθῇ ἡ συζήτησις περὶ τοῦ τί εἶπεν ὁ κ. Ἀβέρωφ. Ἐγὼ γνωρίζω τί λέγω ἐγὼ καὶ ἐγὼ δίδω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὴν ὁποίαν δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἶσθε σεῖς διαφωνῶν.... Ὁσάκις προκηρύσσονται δημοπρασίαι δι’ εἰσαγωγὰς δι’ ἰδίου συναλλάγματος ἢ χορηγεῖται ἄδεια εἰσαγωγῆς ἐμπορευμάτων δι’ ἰδίου συναλλάγματος ὑπάρχει ὁ κίνδυνος μήπως δὲν πρόκειται περὶ πραγματικοῦ ἐπαναπατρισμοῦ κεφαλαίων ἀλλὰ περὶ συναλλάγματος ἐξερχομένου ἐξ Ἑλλάδος, διότι φυσικὰ ὅλοι θέλομεν νὰ ἐπαναπατρισθοῦν τὰ κεφάλαια τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡ ἀντίρρησις δηλαδὴ εἰς τὸ σύστημα τοῦτο εἶναι μήπως ἀγοράζεται συνάλλαγμα ἀπὸ τὴν μαύρην ἀγορὰν ἐν Ἑλλάδι ὁπότε ἀντὶ νὰ ἔχωμεν εἰσαγωγὴν συναλλάγματος, ἔχομεν ἐξαγωγὴν ἐκ τοῦ ἀποθέματός μας καὶ συνεπῶς θὰ ἐπέρχεται ζημία διότι κριτήριον ὁσάκις δίδεται ἡ ἄδεια εἰσαγωγῆς δι’ ἰδίου συναλλάγματος εἶναι ὅτι δὲν διατίθεται τὸ ἀπόθεμα τοῦ συναλλάγματος ποὺ εὑρίσκεται εἰς τὸν τόπον.

§52Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὑπάρχει τρόπος κατοχυρώσεως τοῦ κινδύνου αὐτοῦ;

§53Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θεωρητικῶς ὑπάρχουν κατοχυρώσεις αἱ ὁποῖαι ἐφαρμοζόμεναι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παρέχουν πλήρη ἀσφάλειαν, πρακτικῶς ὅμως τὸ πρᾶγμα εἶναι ἐξεταστέον. Ὁ ὅρος περὶ τριετοῦς δεσμεύσεως εἶναι ὅρος ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ χρήσιμος διὰ τὴν οἰκονομικὴν ζωήν, ὁ δὲ ὅρος περὶ Τραπεζιτικῆς ἀποστάσεως, ὁ ὁποῖος ἐσχάτως προσετέθη, ἀπὸ Ἰουνίου 1950, εἶναι ὅρος ὁ ὁποῖος διὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν Ἑλλήνων καθίσταται ἀνέφικτος. Συνεπῶς ἀλυσιτελεῖς εἶναι οἱ ὅροι οἱ ὁποῖοι ἄλλως θὰ ἀπετέλουν ἀσφάλειαν.

§54Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ...............

§55Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν θέλω νὰ λάβω θέσιν εἰς τὸ θέμα τῶν εἰσαγωγῶν, ἠθέλησα ἁπλῶς νὰ ἐξηγήσω ποία εἶναι τὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ καὶ ποία τὰ κατὰ καὶ πῶς τίθεται τὸ πρόβλημα, εἶπον δὲ ποῖος εἶναι ὁ κίνδυνος ὅτι ἀντὶ νὰ εἰσαχθῇ συνάλλαγμα νὰ ἀγορασθῇ τὸ εὑρισκόμενον ἐδῶ.

§56Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ἔκθεσιν Στρούρκ. Ὅπως θὰ ἐδιαβάσατε ὁ κ. Στρούρκ λέγει τὰ ἑξῆς: Αἱ εἰσαγωγαὶ δι’ ἰδίου συναλλάγματος ἐλεγχόμεναι περιπτωσιολογικῶς δηλαδὴ εἰς κάθε περίπτωσιν χωριστὰ ἠμποροῦν νὰ ἔχουν ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Ἐρευνῶντες δηλαδὴ ἐὰν κατὰ τὸν χρόνον τῆς εἰσαγωγῆς ὑπῆρχε τὸ συνάλλαγμα εἰς τὰς τραπέζας κατατεθειμένον καὶ ἀπὸ πότε καὶ πῶς ἐκτήθη. Τὸ ἐρώτημα λοιπὸν καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν εἶναι ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἡ εἰσαγωγὴ τῆς ζακχάρεως εἶχε αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις ἀνεξαρτήτως τῶν θυσιῶν τοῦ λαοῦ.

§57Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὸ θέμα ἐτέθη σαφῶς ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ δι’ ἰδίου συναλλάγματος εἶναι εἰσαγωγὴ ἡ ὁποία ἐμφανίζει τὸν κίνδυνον ἀντὶ νὰ εἰσαχθῇ συνάλλαγμα νὰ ἐξαχθῇ καὶ συνεπῶς νὰ ἐπιτραποῦν αἱ εἰσαγωγαὶ ἀγαθῶν καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ κατωτάτου ὁρίου τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ τηρήσωμεν. Ἐν προκειμένῳ, κύριοι βουλευταί, ἐκεῖνο ποὺ ἐθεωρήθη σφάλμα εἶναι τὸ σύντομον τῆς προθεσμίας ἡ ὁποία εἶχε τεθῆ διὰ τὴν κατάθεσιν τῶν προσφορῶν. Τὸ σύντομον τῆς προθεσμίας ἀποτελεῖ οὐσιώδη ἐγγύησιν διὰ τὴν μὴ εἰσαγωγὴν συναλλάγματος. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐτέθη σύντομος προθεσμία ἀποδεικνύει μέριμναν διὰ τὴν διαφύλαξιν τοῦ συναλλαγματικοῦ συμφέροντος τῆς πολιτείας. Ἐπίσης θὰ ἐπεθύμουν νὰ γνωρίζω κατὰ ποῖον τρόπον, ἀποτείνω ἐρώτημα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὑπῆρχε εἰδικὴ ὑποχρέωσις τοποθετήσεως τῶν δραχμῶν τῶν εἰσπραχθέντων ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς ζακχάρεως ἢ ἦτο ἡ γενικὴ ὑποχρέωσις περὶ τοποθετήσεως τῶν δραχμῶν;

§58Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ εἶσθε νομικὸς θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω, εἶναι δυνατὸν τὸ οἱονδήποτε συμβούλιον ἢ ὁ οἱοσδήποτε Ὑπουργὸς ἢ ὑπάλληλος νὰ παραβαίνῃ τὸν νόμον καὶ νὰ λέγῃ ὅτι αἱ δραχμαὶ εἶναι ἐλεύθεραι; Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι τὰ χρήματα τῶν Ἑλλήνων τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι δεσμευμένα καὶ ὅτι δήποτε εἰσπράττουν ἐν Ἑλλάδι εἶναι δεσμευμένον εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀγοράσουν ἀκίνητα ἢ χρεώγραφα ἐὰν δὲν πάρουν ἄδειαν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Δεύτερον, τὸ ἀκίνητον αὐτὸ δὲν μεταβιβάζεται, ἀλλά, μπαίνει καὶ εἰς τὸ συμβόλαιον μέσα ἡ ἀπαγόρευσις. Αὐτὰ ἐτηρήθησαν; Εἴχομεν χιλιάδας λογαριασμοὺς εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι κινοῦνται καὶ εἶναι δεσμευμένοι. Ἐρωτῶ: Εἶχε τὸ δικαίωμα τὸ Συμβούλιον τῶν Ὑπαλλήλων ἢ τῶν Ὑπουργῶν νὰ παραβῇ τὸν νόμον; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι διὰ τὴν παράβασιν τοῦ νόμου παραπεμπτέοι; Καὶ ἔπρεπε ὁ εἰσαγγελεὺς νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως καὶ νὰ τοὺς παραπέμψῃ; Μὲ ποῖον δικαίωμα ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος δίδει αὐτὴν τὴν ἄδειαν;

§59Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἶναι μεγάλο θέμα αὐτό.

§60Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς τὸ θέμα ἔχει μίαν βαρύτητα καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ διευκρινησθῇ. Ἐξ ὅσων γνωρίζω, δὲν εἶμαι ἀπολύτως πρόχειρος, ἀλλά, ἐξ ὅσων γνωρίζω, ἐὰν ὑπάρχῃ ἀπαίτησις ἕλληνος τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀπαίτησις πραγματοποιήσιμος ἐν Ἑλλάδι δεσμεύεται ἐν Ἑλλάδι διὰ νὰ μὴ γίνῃ ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλά, ἐν προκειμένῳ δὲν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ περίπτωσις. Αὐτὸς ἔχει συνάλλαγμα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μὲ τὸ ὁποῖον ἀγοράζει καὶ στέλνει ἐδῶ ἐμπορεύματα, τὸ ἀντίτιμον δὲ αὐτοῦ ἠμπορεῖ νὰ τὸ διαθέσῃ. Δὲν εἶναι ἰδία περίπτωσις. Ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως λέγει ὅτι τὸ συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔλθῃ ἐδῶ τρεπόμενον εἰς δραχμὰς θὰ εἶναι ἐλεύθερον. Ἀλλά, αὐτὸ δὲν εἶναι ἀντίθετον μὲ τὸν νόμον περὶ προστασίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία παράβασις τοῦ νόμου.

§61Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ ἀποκλείσω τὰς διακοπάς. Θὰ παρεκάλουν ὅμως νὰ περιορισθοῦν οἱ διακόπτοντες εἰς τὰ πρόσωπα τῶν ἐπερωτησάντων ἢ τοῦ Ὑπουργοῦ κατὰ τοῦ ὁποίου στρέφεται ἡ πρότασις, διότι ἐγὼ ὁ ἴδιος ἀπὸ ἀπόψεως ὑγείας δὲν ἔχω καλῶς, ἡ δὲ συζήτησις ὡς διακοπτομένη ἐκφυλίζεται. Κύριοι, εἰς τὸ ἐρώτημα, ἐὰν συνιστᾷ παράβασιν ἡ τοποθέτησις τῶν δραχμῶν θὰ ἀπαντήσω τὸ ἑξῆς: Δὲν γνωρίζω πῶς ἐφηρμόσθη ὁ τοιοῦτος ὅρος, ἀλλά, ὡς διετυπώθη, ἐὰν ὁ τρόπος καθ’ ὃν διετέθησαν αἱ δραχμαὶ δὲν εἶναι νόμιμος, ἡ διακήρυξις τὸ ἔχει προβλέψει. Δὲν εἶναι τὸ λάθος συνεπῶς εἰς τὸ κείμενον τῆς διακηρύξεως. Δὲν θὰ ἤθελον νὰ παράσχω μίαν πρόχειρον ἀπάντησιν εἰς ἕνα ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὡς ἴσως φαντάζεται ὁ θέσας τὸ ἐρώτημα, διότι τείνω προχείρως νὰ ἀποδεχθῶ μᾶλλον τὴν γνώμην τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργοῦ καὶ καθ’ ὅλα ἁρμοδιώτερος ἀπὸ ἐμὲ νὰ ἑρμηνεύῃ παρομοίους νόμους. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱαδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ νόμου, ἔστω καὶ ἐὰν συνεπάγεται αὐτὸν τὸν περιορισμόν, ἡ διακήρυξις ἔχει καλῶς, διότι ὁμιλεῖ περὶ ἐλευθέρας διαθέσεως εἰς πᾶσαν νόμιμον τοποθέτησιν. Μὲ αὐτὸ δὲν ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐρώτησιν ἐὰν ἦτο ἢ δὲν ἦτο νόμιμον νὰ περιωρισθοῦν εἰς τὴν τράπεζαν, ἀλλά, λέγω ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν ἀκόμη τὴν περίπτωσιν ἡ διακήρυξις ἔχει καλῶς. Πάντως δὲν εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁ ἁρμόδιος νὰ παρακολουθήσῃ τὴν ἐφαρμογὴν συναλλαγματικῶν νόμων, τὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον ὤφειλε νὰ θέσῃ τὸν ἔθεσεν εἰς τὴν διακήρυξιν καὶ περαιτέρω γεννᾶται ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐνδεχομένως δύναται νὰ ἀχθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Αὐτὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράβασιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζω εἶναι ἐὰν ὑπῆρξε παρακολούθησις καὶ ὤφειλε νὰ ὑπάρχῃ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν προστασίας τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος, ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἐκ τῆς εἰσπράξεως τοῦ ἀντιτίμου τῆς ζακχάρεως. Κατόπιν ἔρχομαι εἰς τὸ θέμα τῆς ζημίας τοῦ Δημοσίου. Ζημία τοῦ Δημοσίου δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει. Καὶ νομίζω ὅτι περὶ τούτου ἔχει συναχθῆ σαφὲς συμπέρασμα ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Διότι διὰ νὰ προκύψῃ ζημία ἔπρεπε τὸ Δημόσιον νὰ ἔχῃ τὴν πρόθεσιν νὰ πωλήσῃ τὴν ζάκχαριν εἰς μίαν α τιμὴν καὶ νὰ ἔχῃ περιορισθεῖ τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον πραγματοποιεῖται, ἀλλά, τὸ Δημόσιον, νομίζω ὅτι πωλεῖ τὴν ζάκχαριν ἀναλόγως τοῦ κόστους καὶ πραγματοποιεῖ ἓν κέρδος. Τὸ κέρδος δὲ αὐτὸ δὲν ἐλαττοῦται ἐκ τῆς αὐξομειώσεως. Ἐνδέχεται ὡς ἐλέχθη νὰ προκύψῃ μία ζημία, ὄχι τοῦ Δημοσίου, ἀλλά, τοῦ κοινοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ ὁποία ἐνδεχομένως ἐπλήρωσεν ἀκριβώτερον κατά τι τὴν ζάκχαριν. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν ζημίαν τοῦ κοινοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπομονωθῇ ἐκ τῆς ὅλης ὄψεως τοῦ προβλήματος. Θὰ κριθῇ ἐὰν προέκυψε ζημία, ἐὰν ἐξετάσωμεν τὸ ὅλον ζήτημα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων δεδομένων. Νομίζω ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι σαφές, εἶναι ὅτι πρὸ τῆς πραγματοποιήσεως τῆς τοιαύτης προμηθείας ἡ ζάκχαρις εἶχε μίαν ὡρισμένην τιμὴν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν καὶ ὅτι μετὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς προμηθείας ἐπῆλθε μία οὐσιώδης μείωσις. Συνεπῶς δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ οὔτε ὡς πρὸς τὸ κοινὸν ζημία, χωρὶς μὲ αὐτὰ νὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι ἐξαφανίζεται τὸ ἐνδεχόμενον τῆς εὐθύνης τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ὑπάρχει τελευταῖον κεφάλαιον κατηγορίας κατὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, τὸ ὁποῖον ἔγκειται εἰς τὸ ὅτι ἡ συντομία τῆς ταχθείσης προθεσμίας ἐπέφερεν ἀποκλεισμὸν τῶν ἑτέρων μειοδοτῶν πλὴν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συμμετέσχον τῆς μειοδοσίας. Κύριοι, κατ’ ἀρχὴν δέχομαι ὅτι ἐνδεχομένως ἐὰν ἡ προθεσμία, ἡ ὁποία εἶχε τεθῆ, ἦτο μακροτέρα, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ μετάσχουν ἐνδεχομένως καὶ ἄλλοι μειοδόται. Νομίζω ὅμως ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι διέθετον πράγματι τὴν ζάκχαριν καὶ διέθετον πράγματι συνάλλαγμα κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς προκηρύξεως τῆς δημοπρασίας θὰ ἠδύναντο πράγματι νὰ προσφέρουν ἐντὸς τῆς ταχείας προθεσμίας τὴν ζάκχαριν εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ θὰ εἶχον τὴν δυνατότητα νὰ μετάσχουν τῆς δημοπρασίας. Δὲν μετέσχον, ποῖοι; Δὲν μετέσχον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν διέθετον ζάκχαριν ἢ δὲν διέθετον οὐδένα συνάλλαγμα. Ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν νομίζω ὅτι ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν ἄλλων μειοδοτῶν ἀποβάλλει πᾶσαν ἀξίαν. Συνεπῶς καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν μειοδοτῶν ὡς μομφὴ κατὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, δοθέντος ὅτι καὶ ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι φέρονται ὡς ἐκ τῶν μᾶλλον ἐπιφανῶν ἐμπόρων ζακχάρεως, ὁ κ. Τρακάκης, μετέσχε τῆς δημοπρασίας αὐτῆς, ὡς μομφή, ἐπαναλαμβάνω, κατὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ στερεῖται βάσεως. Οὗτος ἐπὶ τῶν ὡς ἄνω κεφαλαίων τῆς διατυπωθείσης κατὰ τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας κατηγορίας, νομίζω, κατὰ τὴν ἰδικήν μου σειρὰν συλλογισμῶν, τὴν ὁποίαν μὲ ὅσην ἠδυνάμην ἁπλότητα καὶ εἰλικρίνειαν ἐξέθεσα πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι τὰ 3 κατέπεσαν καὶ παραμένει τὸ ζήτημα ἐκεῖνο ἀνοικτό, τὸ ὁποῖον εἶχον θέσει ἐν ἀρχῇ. Ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ καταλλήλων ἐνεργειῶν νὰ ἐπιτύχῃ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς ἀναμφισβητήτου ὑφισταμένης ἐν Ἑλλάδι ποσότητος ζακχάρεως; Κύριοι, ἡ συζήτησις νομίζω ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ξεφεύγει τῆς δυνατότητος ἑνὸς λογικοῦ ἐλέγχου. Εἶναι δυσχερὲς νὰ εἴπω ὅτι ἢ δύναμαι νὰ πείσω ἢ δὲν δύναμαι νὰ πείσω ὡρισμένα πρόσωπα. Εἶναι ἀπὸ τὰ θέματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα—ἐὰν θέλωμεν μετ’ ἀντικειμενικότητος καὶ σοβαρότητος νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἓν πρόβλημα—ἐκφεύγουν τῆς δυνατότητος μιᾶς ἀπολύτου κρίσεως. Πάντως εἶναι θέμα πολιτικῆς ἱκανότητος. Δὲν εἶναι ἄλλο τι. Ἐὰν ὅμως τοῦτο εἶναι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον ἀπομένει, τότε κύριοι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογήσῃ κανεὶς τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγουν οἱ ἐπερωτῶντες συνάδελφοι; Πῶς εἶναι δυνατόν, ὡς πρὸς τοιοῦτον θέμα, τὸ συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον καταλήγει ἡ Βουλὴ νὰ εἶναι σύστασις ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἠδύνατο, ἢ δὲν ἠδύνατο ὁ κ. Ἀβέρωφ νὰ πείσῃ, ἢ νὰ μὴ πείσῃ τοὺς Ἀμερικανοὺς νὰ τοῦ ἐπιτρέψουν τὴν χρησιμοποίησιν ζακχάρεως; Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: Θὰ ἤμην πρόμαχος τῆς προτάσεως, ἐὰν ἐνομίζον, ὅτι ἀνακύπτει πράγματι θέμα εὐθύνης καὶ τίποτε δὲν θὰ μὲ ἠμπόδιζε νὰ ὑποστηρίξω τὴν ἄποψιν αὐτήν. Ἀλλὰ εἰς τὴν περίπτωσιν, ὅπως ἐμφανίζεται, ὅπως τοὐλάχιστον ἐγὼ τὴν ἀντιλαμβάνομαι, νομίζω, ὅτι ἐντοπίζεται ἡ οὐσία τῆς ὑποθέσεως εἰς θέμα, τὸ ὁποῖον ἐκφεύγει κρίσεως τοιαύτης, ὥστε νὰ εἶναι δεκτικὸν ἐξετάσεως παρ’ ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§62Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν θὰ ὑπάρχει τότε ἄλλο θέμα ἐξετάσεως ἐκ μέρους τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, λόγῳ τῶν πολλῶν ἀριθμῶν καὶ τῶν πολλῶν λεπτομερειῶν. Εἶναι ἴσως τὸ μοναδικὸν θέμα.

§63Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν εἶναι ἡ στιγμὴ καὶ ἡ ὥρα κατάλληλος, ἀλλὰ προσωπικῶς ἐγὼ δὲν ἔχω, ἀπὸ τὴν λειτουργίαν τοῦ θεσμοῦ τῶν ἐξεταστικῶν ἐπιτροπῶν, ἀποκτήσει τὴν πεποίθησιν, ὅτι εἶναι θεσμὸς, ὁ ὁποῖος εἶναι ἱκανὸς, διὰ νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἐξέτασιν παντὸς ζητήματος. Καὶ μὲ ἀπόλυτον τὸν σεβασμὸν εἰς τὴν εἰλικρίνειαν τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Ἑλληνικῆς Βουλῆς ἔχουν τυχὸν μετάσχει εἰς τὰς ἐξεταστικὰς ἐπιτροπάς, νομίζω ὅτι ὁ θεσμὸς παρουσιάζει πράγματι ὡρισμένους κινδύνους καὶ πρέπει εἰς ἐκτάκτους μόνον περιστάσεις νὰ καταφεύγῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν σύστασιν ἐξεταστικῶν Ἐπιτροπῶν. Ἡ χρησιμοποίησις τοῦ θεσμοῦ τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς εἰς πᾶσαν περίπτωσιν δὲν ἀποδεικνύει οὔτε εὐθιξίαν τῆς Βουλῆς, οὔτε ἠθικὴν δύναμιν, διότι ὑπάρχουν καὶ ἄλλα μέσα διὰ νὰ ὑπάρξουν αἱ ἀπαιτούμεναι κυρώσεις. Οἱ ἄνθρωποι καὶ οἱ θεσμοί, πρὸ παντὸς οἱ θεσμοὶ δὲν πρέπει νὰ αἰσθάνωνται διαρκῶς ἑτοιμόρροπον τὸ ἠθικὸν των κῦρος καὶ νὰ ἐπιζητοῦν δικαστικὰς ἀποδείξεις, καὶ πιστοποιητικὰ διὰ τὴν ἐντιμότητά των. Καὶ νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν—αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μου—προκειμένου νὰ χρησιμοποιήσωμε παρόμοιον θεσμὸν, νὰ προβαίνωμεν εἰς τοῦτο μὲ μίαν συνείδησιν ἤρεμον καὶ μὲ ἀντικειμενικότητα. Δὲν πρόκειται συνεπῶς ἐγὼ νὰ καταλήξω εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐνδείκνυται ἐν προκειμένῳ ἡ σύστασις ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§64Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Πότε φαντάζεσθε, ὅτι ὁ κ. Ἀβέρωφ, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπῆρξεν ἔλλειψις ζακχάρεως, πρᾶγμα ποὺ ἡμεῖς ἀμφισβητοῦμεν, ἀντελήφθη τὴν ἔλλειψην ζακχάρεως, ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργός; Πότε φαντάζεσθε ὅτι ἔλαβε γνῶσιν αὐτῆς τῆς ἐλλείψεως; Τέσσαρας ἡμέρας πρὸ τῆς δημοπρασίας; Μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς δημοπρασίας; Καὶ τοῦτο, διότι πρέπει νὰ εἶχε λάβει γνῶσιν μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς δημοπρασίας, διὰ νὰ τὴν προκηρύξῃ τὴν δημοπρασίαν μετὰ 4 ἡμέρας. Ἔχομεν ἄλλωστε καὶ τὸ προηγούμενον, ὅτι καὶ τὸν Σεπτέμβριον τὸ ἴδιον ἐπανελήφθη: Ἐννέα χιλιάδες τόννοι ἄνευ δημοπρασίας. Καὶ κάλλιον νὰ τὴν ἔδιδε χωρὶς δημοπρασίαν, παρὰ μὲ τὴν φενάκην τῆς δημοπρασίας.

§65Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς ἀπαντήσω, μὲ ἴσως ὑπέρμετρον εἰλικρίνειαν εἰς τὸ ἐρώτημά σας.

§66Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλω δι’ αὐτό.

§67Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἡ πρώτη ἀπάντησις εἶναι μία ἀπάντησις καθαρῶς ἐπιστημονική. Τὸ θέμα τῆς ζητήσεως καὶ προσφορᾶς ἀποτελεῖ πλάνην νὰ νομίζωμεν ὅτι εἶναι θέμα ἀριθμῶν. Ἀποτελεῖ πλάνην νὰ νομίζωμεν, ὅτι ἔλλειψις σημαίνει ἐλάττωσιν μιᾶς ἀπολύτως καθορισθείσης προσφορᾶς ἀγαθοῦ. Παρεμβάλλεται ἕνας ψυχολογικὸς παράγων, ὁ ὁποῖος, ἐκεῖ ὅπου λειτουργεῖ μία σχετικῶς ἐλευθέρα οἰκονομία, δύναται νὰ σᾶς ἀνατρέψῃ τὰς σοφωτέρας προβλέψεις. Δὲν γνωρίζω πότε ἐνεφανίσθη ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν, ἀλλὰ τὸ χρονικὸν σημεῖον ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐγὼ θεωρῶ ὅτι ὑπῆρχεν ἡ ἔνδειξις ἐλλείψεως ζακχάρεως διὰ τὸν Ὑπουργὸν, δὲν εἶναι τὸ χρονικὸν σημεῖον ποὺ ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον, ἀλλὰ εἶναι τὸ χρονικὸν σημεῖον, ποὺ καίτοι εἶχε μίαν ποσότητα ἐπαρκῆ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν κανονικῶν διανομῶν, εὑρέθη πρὸ μιᾶς ζητήσεως εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, τὴν ὁποίαν, ἐξ αὐτῆς τῆς ποσότητος, δὲν ἠδύνατο νὰ καλύψῃ καὶ ἡ ὁποία εἶχε ψυχολογικὰς ἀφορμάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψίς μου. Ἐγώ, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸν κ. Κάντζιαν, οὔτε εἰς τὰ θέματα τῆς ἀπολύτου ἁρμοδιότητός μου δὲν τολμῶ νὰ ἔχω ἀπολύτως αὐθεντικὴν γνώμην. Πάντοτε ἔχω μίαν τάσιν δισταγμοῦ, πολλῷ μᾶλλον εἰς θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μου.

§68Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε περὶ ἐπιστημονικῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος, εἰς μίαν διαχείρισιν τοιούτου εἴδους, τοῦ ὁποίου ἡ διανομὴ ἐλέγχεται καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν πλούσιον καὶ τὸν πτωχὸν καὶ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐπαγγελματίας, ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ ἐλευθέρα ἀγορά; Ἐφ’ ὅσον ἐξετάζεται τὸ θέμα ἐπιστημονικῶς; Μὲ τοὺς 85.000 τόννους κατ’ ἔτος, ἐφ’ ὅσον ἐλέγχονται, ἡ διανομὴ καὶ ἡ εἰσαγωγή, ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ ἐλευθέρα ἀγορά, βάσει τῆς ὁποίας νὰ ρυθμίζωμεν τὴν πολιτικήν μας;

§69Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ἡ ἀντίληψίς μου, διὰ λόγους βαθυτέρας πεποιθήσεως εἶναι σαφῶς ἀντίθετος καὶ πρὸς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ὑμεῖς ὑποστηρίζετε καὶ πρὸς τὴν ἄποψιν ποὺ ὑποστηρίζει ὁ κ. τέως Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἀπὸ μακροῦ χρόνου ἡ Ἐθνικὴ οἰκονομία δὲν διέβλεψε τὸν κίνδυνον τὸν συναλλαγματικόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέλθῃ, ὅταν θὰ παύσῃ νὰ χορηγῆται, ἐντὸς ἑνὸς χρονικοῦ διαστήματος 2–3 ἐτῶν, ἐὰν θέλετε, ἡ βοήθεια ἡ ὁποία παρέχεται εἰς τὴν Χώραν μας ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανούς, καὶ ὅτι ὑπήρξαμε σπάταλοι εἰς τὸ συνάλλαγμα, σπάταλοι καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμητικῆς, ἀλλὰ καὶ ἔχομε μίαν ἔλλειψιν προνοίας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν εἰδοποίησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὅτι ὀφείλει νὰ ὑποστῇ στερήσεις, ὅτι ὀφείλει νὰ ὑποστῇ μίαν στενοχωρίαν οἰκονομικήν, ἡ ὁποία εἶναι κάτι εἰς τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἐπιρρεπὴς ὁ Ἑλληνικὸς Λαός. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς προσφέρεται εὐκόλως εἰς τὸν ἡρωϊσμὸν μιᾶς μάχης, προσφέρεται εὐκόλως εἰς ἕναν ἔνοπλον ἀγῶνα. Εἰς τὰς δυσχερείας ὅμως αὐτῆς τῆς συνεχοῦς οἰκονομικῆς προσπαθείας, προσφορωτέρα εἶναι ἡ ψυχολογία τῶν Β. Λαῶν. Δυστυχῶς ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν τὸ ἐλάττωμα αὐτὸ τῆς φυλῆς μας. Καὶ διὰ τοῦτο, ἡμεῖς ποὺ καλῶς ἢ κακῶς διεκδικοῦμεν τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ἔθνους, ὀφείλομεν μὲ περισσοτέραν εἰλικρίνειαν νὰ εἰδοποιήσωμεν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν, ὅτι αἱ δυσχέρειαι τὰς ὁποίας βλέπει σήμερον εἶναι μηδέν, πρὸ τῶν δυσχερειῶν, αἱ ὁποῖαι διαβλέπονται διὰ τὸ μέλλον. Συνεπῶς ἡ ἄποψίς μου εἶναι, ὅτι ὄχι μόνον εἰς αὐτὸ τὸ εἶδος δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχῃ ἐλευθέρα ἀγορά, ἀλλὰ εἰς κανένα εἶδος τῶν ἀγαθῶν, τὰ ὁποῖα δὲν παράγονται ἐπαρκῶς ἐν αὐτῷ τούτῳ τῷ τόπῳ. Συνεπῶς ἂς μὴ ἐπεκταθῶμεν πρὸς συζήτησιν αὐτοῦ τοῦ θέματος. Εἶναι μεγάλο τὸ θέμα αὐτό.

§70Α. ΖΑΚΚΑΣ. ..... (δὲν ἠκούσθη).

§71Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι, ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως τίποτε ἄλλο. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα καὶ ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν καὶ ἔλαβον θέσιν εἰς τὸ ζήτημα, ἐπιτρέψατέ μου νὰ διατυπώσω δύο σκέψεις. Πρῶτον διετυπώθη καὶ διετυπώθη ἀδίκως μία μομφὴ κατὰ τοῦ κ. Κάντζια, ὄχι ἀπὸ τὸν τέως Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀλλὰ, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἀπὸ τὸν φίλον συνάδελφον κ. Τσιριμῶκον, ὅτι ὁ κ. Κάντζιας ἐκπροσωπεῖ συμφέροντα. Τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον. Ὁ κ. Κάντζιας εἶναι βουλευτὴς καὶ τὴν ἰδιότητά του αὐτὴν ὀφείλομεν νὰ ἐπικαλούμεθα, ὁσάκις ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα. Ἐγὼ πράγματι συμμερίζομαι τὴν ἄποψιν ὅτι ὁ βουλευτὴς, ἀφ’ ἧς ἐξελέγη, ὀφείλει νὰ πιστεύσῃ εἰς ὅ,τι ἐπιβάλλει τὸ Σύνταγμα τοῦ 1927, δηλαδὴ νὰ πιστεύσῃ εἰς τὴν ἐκπροσώπησιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους καὶ ὄχι μόνον τῆς περιφερείας καὶ ὄχι μόνον τῶν ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι τὸν ἐψήφισαν. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι μία ἄποψις.

§72Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν τὸ ἀρνεῖται οὐδεὶς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§73Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὑπάρχουν πολλοί, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν ὅτι ἡ διαμόρφωσις τῆς Πολιτείας, ὀφείλει νὰ εἶναι μία διάρθρωσις ἀντίστοιχος πρὸς τὰς οἰκονομικὰς δυνάμεις, τὰ οἰκονομικὰ συμφέροντα, τῶν τάξεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν καὶ ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ ἐπιβαλλομένη διάκρισις, ἄποψις τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν τὴν πιστεύω ὀρθήν, ἀλλὰ ἄλλοι δύνανται νὰ τὴν πιστεύουν ὀρθήν. Ἀλλὰ τὸ νὰ εἶναι τις ἐκπρόσωπος ὡρισμένης τάξεως, ὅταν δὲν ἐκπροσωπῇ ἀτομικὰ συμφέροντα, αὐτὸ βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ζήτημα μομφῆς. Ἐὰν μίαν δεδομένην στιγμήν, δὲν λέγω συνεχῶς καὶ διαρκῶς, ἀνήκετε εἰς ἕνα κόμμα, τὸ ὁποῖον δικαιοῦται νὰ ἐκπροσωπήσῃ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀναμφισβητήτως τότε δὲν εἶσθε ἐκπρόσωπος μιᾶς τάξεως ποὺ ταυτίζεται πρὸς τὸ κόμμα. Ἐὰν ὁ κ. Κάντζιας, ἐκλεγόμενος εἰς μίαν ὡρισμένην περιφέρειαν, ἐνόμισεν ὅτι πρέπει νὰ φέρῃ μίαν ἄποψιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τὸν ἐψήφισαν, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐκλέγεται, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκπροσωπεῖ ἀτομικὰ συμφέροντα, εἶναι ἀπόλυτον δικαίωμά του καὶ δὲν νομίζω ὅτι ἦτο συγχωρητέον νὰ ὑπάρχῃ ἡ διατύπωσις οἱασδήποτε μομφῆς. Ἐπίσης νομίζω, κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ θέσω ἀκόμη ἕνα ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ μὲ ἐρωτήσουν ὅλοι, διατὶ τὸ θέτεις τώρα καὶ δὲν τὸ ἔθετες ἐν ἀρχῇ, διότι κατὰ λογικὴν σειρὰν ἔπρεπε τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ τὸ θέσῃς εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Διότι τὸ ζήτημα ἀφορᾷ τὸ παραδεκτὸν τῆς ὅλης διεξαγομένης συζητήσεως. Ἀλλὰ, ἡ θέσις ἑνὸς τοιούτου ζητήματος, πρὶν ἢ διατυπωθῇ ἡ γνώμη ἐπὶ τῆς οὐσίας, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἕνας, ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως, ἀτυχὴς χειρισμός. Κύριοι, τί σημαίνει ἐπερώτησις; Ἐπερώτησις εἶναι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ πολίτευμα εἰς πάντα βουλευτὴν νὰ ζητήσῃ ὡρισμένας ἐξηγήσεις ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῷ τέλει νὰ συναγάγῃ ὡρισμένα πολιτικὰ συμπεράσματα. Δὲν νομίζω ὅτι μετὰ τὴν παραίτησιν τοῦ κ. Ἀβέρωφ τὸ θέμα ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ ὡς θέμα ἐπερωτήσεως, διότι ὑπὸ αὐτὴν τὴν σειρὰν τῶν συλλογισμῶν θὰ ἦτο δυνατὸν αὔριον νὰ ἐπερωτήσῃ κανεὶς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ τὸ τί ἔκαμε ὁ κ. Κάντζιας ἢ ὁ κ. Καρτάλης, ὡς προκάτοχός του. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ὑπάρξῃ κάποιος φραγμὸς εἰς τὸ θέμα: Πρέπει νὰ καταλήγῃ εἰς τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος ἡ ἐπερώτησις; Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δὲν τὸ λέγω διότι θὰ ἤθελα νὰ ἀσκήσω οἱανδήποτε ἐπιρροὴν εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν, ἀλλὰ ἐπίσης πρέπει τοὺς θεσμοὺς αὐτοὺς τοῦ πολιτεύματος νὰ τοὺς χρησιμοποιήσωμεν πράγματι ἐν τῷ πνεύματι τοῦ πολιτεύματος καὶ νὰ μὴ χρησιμοποιλοῦμεν παρομοίους θεσμοὺς διὰ σκοπούς, διὰ τοὺς ὁποίους, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ἴσως ἐσφαλμένως δὲν νομίζω ὅτι ἐμπίπτουν μέσα εἰς τὸ Σύνταγμα.

§74Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ ἐπερώτησις εἶναι ἔλεγχος, εἶναι κριτική, δὲν εἶναι αἴτησις πληροφοριῶν. Δι’ αὐτὸ καὶ κακῶς διατυποῦται ὅπως διατυποῦται— ὅπως βλέπω εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν— μὲ τὸ «διατὶ» ἀλλὰ πρέπει μὲ τὸ διότι. Ἡ ἐπερώτησις εἶναι «διότι...». Ἑπομένως, εἶναι κριτικὴ καὶ ὄχι αἴτησις πληροφοριῶν.

§75Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ὅταν ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν σᾶς ἱκανοποιεῖ τίθεται πολιτικὸν ζήτημα. Κύριε Κάντζια, καλύτερον ἐμοῦ γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουν θέματα εἰδικῆς εὐθύνης καὶ θέματα γενικῆς εὐθύνης. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ περίπτωσις αὐτὴ εἶναι κλασσικὴ περίπτωσις εἰδικῆς εὐθύνης. Συνεπῶς ἐπαναλαμβάνω, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ καμμία παρεξήγησις, τὸ λέγω διὰ τὸ μέλλον, διότι θεωρῶ καθῆκον μου, ὡς νομικός, θεωρῶ καθῆκον μου νὰ μὴ κατέλθω τοῦ βήματος, χωρὶς νὰ ἔχω ἐπιστήσει καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἐὰν μὲ ἠρεμίαν, χωρὶς τὸ παραμικρὸν πάθος, προσωπικὸν ἢ πολιτικόν, θελήσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ὑπόθεσιν θὰ αἰσθανθῶμεν πολλὴν εὐγνωμοσύνην πρὸς τοὺς ἐπερωτήσαντας, διότι ἐτέθη τὸ ζήτημα καὶ ἠρευνήθη τὸ ζήτημα, ἀλλὰ ἡ ἀπάντησίς μας θὰ εἶναι, ἀρνητικὴ ἀπάντησις εἰς τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς.

§76Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§77Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει ἐξαντληθῆ καὶ ἀδίκως ταλαιπωρεῖται ἡ Βουλή.

§78Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐγενικεύθη ἡ συζήτησις μετετράπησαν ὅλοι οἱ βουλευταὶ εἰς ἐπερωτῶντας, καὶ ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσωμεν δὶς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ ὁμιλήσητε; Ἐὰν θέλητε, νὰ σᾶς ἐγγράψω.

§80Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ δευτερολογήσω, διότι δὲν ἐπεθύμουν νὰ ταλαιπωρήσω πλειότερον τὴν Βουλήν. Ἀναγκάζομαι νὰ δευτερολογήσω διότι κατὰ τὴν συζήτησιν προέκυψαν στοιχεῖα ἀλλὰ καὶ διάφοροι δισταγμοὶ καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ σχηματίσωμεν ἐπὶ τῆς σοβαρᾶς αὐτῆς ὑποθέσεως προχείρους γνώμας ἢ ἀβασίμους γνώμας, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον πρόκειται αἱ σκέψεις αὐταὶ καὶ αἱ γνῶμαι μας, νὰ ἔχουν κάποιον ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. τέως Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἤσκησε τὴν διακριτικήν του ἐξουσίαν ὡς Ὑπουργός. Ὑπῆρξαν διχογνωμίαι ποία εἶναι ἡ τιμὴ τῆς ζακχάρεως, τὰς ἡμέρας ποὺ ἔλαβε χώραν ἡ δημοπρασία. Ἠμφισβητήθη τὸ Αʹ τηλεγράφημα, ἡ Βʹ, ἢ Γʹ τιμὴ κ. ο.κ. Κύριοι, ἡ ζάκχαρις εἶναι ἕνα εἶδος τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸ χρηματιστήριον, τὸ διεθνὲς τῶν ἐμπορευμάτων καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ κάμνωμεν ἐδῶ συζητήσεις, ποία ἦτο ἡ τιμὴ ὄχι μόνον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀλλὰ κάθε ἡμέραν, τῆς ζακχάρεως κατὰ ποιότητα καὶ προέλευσιν. Θὰ ἔπρεπε δὲ νὰ μᾶς ἔχῃ διευκολύνει εἴτε ὁ κ. Ἀβέρωφ εἴτε ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου, ὁ ὁποῖος διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν διατηρεῖ καὶ πολυτέλειαν ἐμπορικῶν ἀκολούθων. Καὶ ἐρωτῶ κ. Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, ποῖαι εἶναι αἱ ἐπίσημοι τιμαὶ τῆς ζακχάρεως τὰς ἡμέρας ἐκείνας τοῦ χρηματιστηρίου τῶν ἐμπορευμάτων; Διότι ἀπὸ αὐτὸ σταματᾷ πλέον νὰ συζητῶμεν ἐὰν εἶναι 170 δολ. ἢ 175 δολ.

§81Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορίου). Περίπου 200 δολλάρια.

§82Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀπαντήσετε τόσον προχείρως. Χρηματιστήριον διεθνὲς ἐμπορευμάτων σημαίνει πέννες καὶ σελλίνια καθ’ ἡμέραν. Καὶ ὑπάρχουν πίνακες, οἱ ὁποῖοι τὰ ἀναγράφουν.

§83Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν εἶναι πληροφορημένος ὁ κ. Ὑπουργός.

§84Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι πληροφορημένος ὁ κ. Ὑπουργός, ἀλλὰ δὲν ἦτο πληροφορημένος καὶ ὁ τότε ἀσκῶν τὸ ἀξίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, προκειμένου νὰ ἀποφασίσῃ εἰς ποίαν τιμὴν θὰ πάρῃ, δὲν εἶχε δηλαδὴ τὴν βάσιν τῆς τιμῆς, ἐνῷ ἠμποροῦσε νὰ τὴν ἔχῃ μὲ ἕνα τηλεφώνημα ἀπὸ τὴν πρεσβείαν καὶ τὸν Ἐμπορικὸν ἀκόλουθον... Δικαιοῦμαι ἐγὼ νὰ πάρω κατὰ μέσον ὅρον ὡς τιμήν, ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐπετεύχθη μετὰ τὴν δημοπρασίαν αὐτήν, διὰ κανονικῆς δημοπρασίας, τὴν ὁποίαν ἔκαμαν τὰ Ὑπουργεῖα. Καὶ ἡ τιμὴ αὐτὴ εἶναι 175 ἢ 173 δολ. Τούτων οὕτως ἐχόντων, μέχρι τὰ 280 δολ., ποὺ περίπου ἐπληρώθη ἡ προμηθευθεῖσα ζάκχαρις, ἔχομεν μίαν κολοσσιαίαν διαφοράν. Διότι ἐὰν ἐγένετο κανονικῶς μὲ συνάλλαγμα ἡ δημοπρασία, θὰ ἐστοίχιζον οἱ 5.200 τόννοι 910.000 δολ. —θέλετε 920.000 δολ., 930.000 δολ., 900.000 δολ.; —ἐκεῖ εἶναι ἡ τιμή. Τί ἐπληρώσαμεν μὲ ἀναλογίαν κανονικὴν δραχμῶν πρὸς δολλάρια; 1.450.000 δολλ., ἤγουν 550.000 δολλάρια ἐπὶ πλέον. Αὐτὰ εἶναι τὰ νούμερα. Θὰ ἀμφισβητήσετε μίαν λεπτομέρειαν —ὄχι 550, 540, 530, 500 χιλ. δολλ.— οἱ ἄλλοι ἠμποροῦν νὰ εἴπουν 570 χιλ. δολλ. χονδρικὰ νούμερα 500.000 περίπου δολλάρια, ἤγουν εἰς χρυσᾶς λίρας 37.000, 35.000, 34.000, 33.000 χρυσὲς λίρες. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά, κύριοι, ἡ καταπληκτική, ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς, καὶ τοὺς ὁποίους ἀριθμοὺς οὐδεὶς δύναται νὰ τοὺς ἀμφισβητήσῃ, μὲ μόνην τὴν διαφοράν, ὅτι θὰ ἀμφισβητηθῇ τὸ ὅτι δὲν εἴχομεν δολλάρια, καὶ ἑπομένως ἐπήγαμεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῶν δραχμῶν. Ἀλλὰ ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. Καρτάλης εἰς τὸν κ. Ἀβέρωφ, ὁ κ. Ἀβέρωφ θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς ἐπιτυχόντας Ὑπουργοὺς καὶ ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἠδύναντο νὰ πείσουν τὴν νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ τοῦ δώσῃ ἕνα ποσὸν δολλαρίων, διὰ νὰ μὴ ὑποστῶμεν αὐτὴν τὴν ζημίαν. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Πλὴν ὅμως τοῦ θέματος αὐτοῦ, κύριοι, προέκυψε κατὰ τὴν συζήτησιν ἄλλο θέμα. Ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐμπορίου, καθὼς καὶ τὸν κ. Ἀβέρωφ. Τί ἐννοεῖτε δραχμὰς ἐλευθέρως διαθετέας; Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου μοῦ ἀπήντησε. Ἐννοῶ, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ ζάκχαρις, νὰ πάρουν οἱ ἄνθρωποι τὰ λεπτά τους καὶ νὰ τὰ κάμουν ὅ,τι θέλουν, καὶ προχωρῶν περαιτέρω, «καὶ νὰ τὰ κάψουν».

§85Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ.). Ἐκτὸς νὰ ἐξαχθοῦν.

§86Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Καὶ νὰ τὰ κάψουν! Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Ἐμπορίου, λυποῦμαι ὅτι εὑρίσκομαι ἐγὼ περισσότερον ἐνημερωμένος εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Διότι δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ τὰ κάψουν. Ἀκριβῶς αὐτοὶ εἶναι οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ἰσχύουν. Δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ τὰ κάψουν, κύριε Ὑπουργέ, διότι εἶναι δραχμαί, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ εἶναι, βάσει τοῦ νόμου —δὲν μὲ ἐνδιαφέρει τὶ λέει ἡ προκήρυξις— δεσμευμέναι παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος.

§87Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὄχι δεσμευμέναι, κύριε.

§88Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Μὴ ἐπιμένετε, κύριε δεσμευμέναι.

§89Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Τὸ συνάλλαγμα εἶναι ἐξαργυρωτέον εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος.

§90Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριε τὶ ἐπάγγελμα ἀσκεῖτε, νομικὸς εἶσθε;

§91Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Μάλιστα.

§92Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἄρθρον 13. «Πᾶσαι αἱ ἀπαιτήσεις ἐν γένει προσώπων μονίμως ἐγκατεστημένων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ............................ ..............(Ἀναγινώσκει) ............».

§93Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Νὰ σᾶς τὴν ἐξηγήσω τὴν διάταξιν, κύριε;

§94Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἀφοῦ εἶναι ὁ νόμος δικός μου, θὰ μοῦ τὸν ἐξηγήσητε ἐσεῖς; Τὸ ὑπενθύμισα καὶ προχθὲς ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπρόσεξατε. «Ὅλαι αἱ ἀπαιτήσεις προσώπων μονίμως διαμενόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἐκτελεστέαι ἐν Ἑλλάδι καὶ μὴ πηγάζουσαι ἐξ ἐμβασμάτων εἰς ἐλεύθερον συνάλλαγμα .....................». Βλέπετε ἐξαιρεῖ τὰς ἐκπορευομένας ἐξ ἐμβασμάτων εἰς ἐλεύθερον συνάλλαγμα. Θεωροῦνται δεσμειμέναι.

§95Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν;

§96Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Οὐδεμία ἔννοια. Τὸ εἶπον χθές, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ δὲν μὲ ἐπροσέξατε. Δὲν ὁμιλῶ, παρὰ ὅταν ἠξεύρω τὸ θέμα.

§97Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Σᾶς θαυμάζω διότι καταπιάνεσθε μὲ ὅλα τὰ θέματα.

§98Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἦτο τὸ ἐπάγγελμα, ποὺ ἤσκουν εἰς τὸ παρελθόν. Καὶ εἶναι τόσον ὀχληραὶ αἱ δεσμεύσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλονται εἰς τὰς δεσμευμένας δραχμάς, ὥστε, τί λέγει, νομίζετε, περαιτέρω ὁ νόμος κύριοι; Ὅτι δὲν ἔχεις δικαίωμα νὰ ἀγοράζῃς ἀκίνητον ἄνευ εἰδικῆς ἀδείας τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, καὶ νὰ ἀναγραφῇ ἀπὸ τὸν συμβολαιογράφον εἰδικῶς, ὅτι ἔχει γίνει ἡ ἀγορὰ μὲ δεσμευμένας δραχμάς. Ὁ δὲ συμβολαιογράφος ὀφείλει νὰ κοινοποιήσῃ τὸ συμβόλαιον καὶ εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὸν ἐπὶ τῶν ἀπογραφῶν τοῦ κτηματολογίου, ὅπως λέγεται τῶν Μεταγραφῶν, διὰ νὰ σημειωθῇ εἰς τὸ βιβλίον. Διότι δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τὸ μεταβιβάζῃ τὸ ἀκίνητον, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀγορασμένον μὲ δεσμευμένας δραχμάς.

§99Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ τηρηθῇ διὰ τὴν ζάκχαριν;

§100Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ σᾶς λέγω, τὶ λέγει ὁ νόμος, καὶ τὶ ὑπεχρεοῦντο νὰ κάμουν οἱ Ὑπουργοί, ὁ Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ ὑπάλληλοι, ἐὰν ἤθελον νὰ σεβασθοῦν τὸν νόμον. Δὲν σᾶς ἀρέσει, νὰ τὸν ἀλλάξετε, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἕνας νόμος νὰ ἐφαρμόζεται σὲ ἑκατοντάδας ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι μέσα εἰς τὰς φυλακὰς καὶ νὰ ἀτονῇ ἔναντι ἄλλων. Ἐὰν ζητεῖτε ἴσην μεταχείρισιν, ἡ μεταχείρισις θὰ εἶναι ἐπὶ τοὺς μικροὺς καὶ ἐπὶ τοὺς μεγάλους.

§101Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Οἱ συνάδελφοι πρέπει νὰ ἔχουν ὑπ’ ὄψει των ὅτι ὑπάρχουν δύο περιπτώσεις. Ἐὰν μὲν ὁ εἰσαγωγεύς εἶναι Ἕλλην κάτοικος τοῦ ἐξωτερικοῦ, δηλαδὴ συναλλαγματικῶς ὑπάγεται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, τηρεῖται ἡ διαδικασία ποὺ εἴπατε σεῖς, ἐὰν εἶναι τοῦ ἐσωτερικοῦ πρέπει νὰ λογοδοτήσῃ πόθεν προέρχεται ὁ λογαριασμός, δηλαδὴ νὰ εἴπῃ ὅτι εἰς βάρος αὐτοῦ τοῦ λογαριασμοῦ γίνεται ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ὡς ἐκ τούτου νὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἶχε συνάλλαγμα, τὸ ἀφῄρεσε καὶ ἔφερε τὸ ἀντίστοιχον ἐμπόρευμα.

§102Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Αὐταὶ εἶναι διοικητικαὶ διατάξεις, δὲν εἶναι νομικαὶ διατάξεις.

§103Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Αἱ διοικητικαὶ διατάξεις δὲν εἶναι νομικαί;

§104Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Εἶναι ὀλίγον περίεργον σεῖς ὁ νομομαθὴς ὁ πρὸ ὀλίγου Ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης νὰ ἐρωτᾶτε πρώην στρατιωτικὸν ἐὰν δύνανται αἱ διοικητικαὶ διατάξεις νὰ εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὸν νόμον.

§105Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Δι’ αὐτὸ σᾶς ἐρωτῶ διὰ νὰ διδαχθῶ ἐγὼ ὁ νομικὸς ἀπὸ τὸν στρατιωτικόν.

§106Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει αὐτὸ λέγει ὁ νόμος καὶ ὁ νόμος ἔχει ὡρισμένας δεσμεύσεις, ὡρισμένην οἰκονομίαν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐφαρμόζωμεν εἰς τὰς δραχμάς, αἱ ὁποῖαι καθ’ οἱονδήποτε τρόπον εἰσπράττονται εἰς τὸ ἐσωτερικόν.

§107Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Μὲ αὐτὰ προσφέρετε κακὴν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν πατρίδα διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τρομοκρατεῖτε τοὺς Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἔξω τὰς περιουσίας των, νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§108Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Νὰ ἀλλάξετε τὸν νόμον, διατὶ δὲν τὸν ἀλλάζετε; Νὰ τὸν κάμετε ἀνοιχτότερον καὶ ὄχι ἐνῷ ὁ νόμος λέγει ὅτι θὰ εἶναι δεσμευμέναι αἱ δραχμαί, σεῖς λέγετε διὰ τὰς δραχμὰς ὅτι θὰ εἶναι ἐλευθέρως διαθετέαι. Καὶ διερωτᾶται ὁ πολίτης, δεσμευμέναι θὰ εἶναι ἢ ἐλεύθεραι; Ἰδοὺ τὸ δίλημμα, τὸ ὁποῖον ἐτέθη εἰς πολὺν κόσμον.

§109Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, μήπως ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τί γίνονται αἱ δεσμευμέναι δραχμαί, μένουν ἐσαεὶ δεσμευμέναι; Κάτι λέγει ὁ νόμος, ἀλλὰ δὲν τοὺς λέγετε ὅλους τοὺς νόμους. Λέγει ὅτι ἀδείᾳ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος κλπ. καὶ ἐν προκειμένῳ ἔχομεν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Διοικητοῦ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος ἐκτὸς τῶν ἄλλων μελῶν.

§110Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Μὰ τὰς μεγάλας παρανομίας τὰς κάμνουν οἱ διοικηταί;

§111Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, δηλαδὴ καταλήξατε νὰ συμφωνήσετε μὲ τὸν κ. Μπουρνιᾶν ἐπὶ τῆς ἐννοίας τοῦ νόμου.

§112Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Πάντως ἔτσι εἶνε τὸ θέμα καὶ εὔχομαι νὰ ἔχω ἐγὼ λάθος. Ἐὰν τὸ λάθος εἶναι ἰδικόν μου εἶναι τὸ ὀλιγώτερον, ἀλλὰ οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν εἶναι ἰδικόν σας τοῦ νομικοῦ.

§113Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Θὰ σᾶς εἴπω ὅταν δευτερολογήσω πῶς τίθεται τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεως συναλλάγματος εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς προμηθείας τῆς ζακχάρεως. Ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι παρὰ τὴν ὕπαρξιν αὐτοῦ τοῦ νόμου, ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς 4.6.1949, τὴν ὁποίαν ὑπογράφει ὁ μακαρίτης Σοφούλης, ὁ Διομήδης καὶ ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§114Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Καὶ αὐτοὶ εἶναι ὑπεύθυνοι. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν ἀναρχίαν, διότι δὲν ἐφαρμόζονται οἱ νόμοι.

§115Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Οἱ νόμοι δὲν εἶναι διὰ νὰ στραγγαλίζουν τὴν οἰκονομικὴν ζωήν. Καὶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον τότε ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην νὰ μὴ ἰσχύσῃ ὁ νόμος ἐκεῖνος.

§116Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Ἀβέρωφ, μὲ τὸ νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι καὶ ἄλλοι Ὑπουργοὶ ἢ καὶ Πρωθυπουργοὶ παρεβίασαν τὸν νόμον εἶναι καὶ αὐτοὶ ἐλεγκτέοι, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν ἀπαλλάσσει σᾶς, διότι ἐπὶ τέλους πρέπει νὰ μάθωμεν πότε ἰσχύουν οἱ νόμοι, ὅποτε σᾶς ἀρέσει; Πρὸς Θεοῦ δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγωνται αὐτὰ τὰ πράγματα.

§117Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὴν δικτατορίαν ἐφαρμόζονται.

§118Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἡ δικτατορία σᾶς εἶχε κανονίσει.

§119Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Ἀδιακρίτως τοῦ νομικοῦ μέρους, τὸ ὁποῖον καὶ αὐτὸ θὰ διευκρινησθῇ, νὰ εἶσθε βέβαιος περὶ αὐτοῦ, τὸ ζήτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Ἐὰν εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς Ἕλληνα τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει καταθέσεις εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἀντὶ νὰ στείλῃς 100.000 δολλάρια εἰς τὴν Ἑλλάδα σοῦ παρέχω τὴν εὐχέρειαν ἀντὶ τῶν δολλαρίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἦσαν ἐλεύθερα κατὰ τὴν γνώμην σας, σὲ παρακαλῶ φέρε τόσους τόννους ζάκχαριν καὶ αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν, τὴν ὁποίαν ἔχεις διὰ νὰ στείλῃς δολλάρια, τὴν ὑποκαθιστῶ μὲ τὴν ζάκχαριν. Αὐτὸ δὲν θὰ ἦτο λογικόν;

§120Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, πρὸ παντὸς ἔχω νὰ εἴπω κάτι, ὅτι τὰ λεπτὰ ἔχουν μυαλὸ καὶ δὲν ἔρχονται μὲ παρακλήσεις. Πάρετε τὴν ψυχολογίαν τοῦ ἰδίου ἀνθρώπου ὅταν ἔχῃ χρήματα καὶ ὅταν δὲν ἔχῃ λεπτά. Ὅταν ἔχῃ λεπτὰ ξυπνάει τὴν νύχτα καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ κοιμηθῇ. Τὰ λεπτὰ δὲν ἀκοῦνε τέτοιες παρακλήσεις, τὰ λεπτὰ μετακινοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς λογικῆς.

§121Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Εἶχε συμφέρον νὰ τὰ φέρῃ ἐδῶ.

§122Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Θίγεται τὸ θέμα τῆς πολιτικῆς τοῦ κ. Ἀβέρωφ τῶν εἰσαγωγῶν δι’ ἰδίου συναλλάγματος. Τὸ θέμα αὐτὸ ἀπετέλεσεν ἀντικείμενον μεγάλης συζητήσεως εἰς τὸ παρελθόν, ὅπου ὑπῆρχον καὶ οἰκονομολογικαὶ φυσιογνωμίαι μεγάλαι καὶ ἀπερρίφθη μετὰ χειροκροτημάτων διότι ἀποτελεῖ τὸν ἀσφαλῆ τρόπον νὰ ἀπομυζήσετε καὶ τὸ τελευταῖον δολλάριον τοῦ συναλλάγματος, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐδῶ καὶ νὰ τὰ στείλετε ἔξω, ὥστε νὰ ὑπάρξῃ ὑπερπλουτισμὸς τῶν δῆθεν ἐκείνων πατριωτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ σπεύσουν κλπ. Καὶ θὰ ἐνθυμῆται ὁ κ. Τσουδερὸς ποίας μεθόδους ἐχρησιμοποίησεν ὡς Διοικητὴς τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ κατορθώσαμεν ἐνῷ δὲν εὑρίσκαμεν μίαν πεντάρα συνάλλαγμα νὰ ἐπαρκέσωμεν εἰς τὰς τεραστίας ἐκείνας ἀνάγκας τῆς Ἑλλάδος. Οὔτε καὶ μία πεντάρα δὲν εἴχομεν ἐνῷ ἐσεῖς μὲ πλὰμ Μάρσαλ μὲ 2.000.000.000 δολλάρια τὰ ὁποῖα εἴχατε τὰ ἐκάματε θάλασσα.

§123Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον θὰ θελήσῃ νὰ ἐπαναπατρίσῃ ὁ Ἕλλην τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὡς συνάλλαγμα μὲ ποίαν τιμὴν θὰ τοῦ τὸ πληρώσῃ ἡ Τράπεζα;

§124Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Μὲ τὴν ἐπίσημον.

§125Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἡ ζάκχαρις ποῦ ἔρχεται παρέχει κέρδος ἢ ὄχι; Τί συμφέρει τὸν Ἕλληνα τοῦ ἐξωτερικοῦ νὰ φέρῃ συνάλλαγμα ἢ νὰ φέρῃ ἐμπόρευμα;

§126Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐμπόρευμα.

§127Η. ΛΑΓΑΚΟΣ (Ὑπουργ. Δικαιοσύνης). Κύριε συνάδελφε, τὸ ἐρώτημα εἶναι τὸ ἴδιον δι’ ὅλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μὲ συνάλλαγμα ἀπὸ τὴν τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος ἐμπορεύονται καὶ ὁ εἰσαγωγεὺς ἐμπορευμάτων. Ὅλοι αὐτοὶ κερδίζουν τὴν διαφοράν.

§128Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Καταλήγω εἰς τὸ ἑξῆς: Ὄτι ἐπειδὴ δίδομεν τὴν ἐπίσημον τιμὴν δι’ αὐτὸ δὲν ἔρχεται τὸ Ἑλληνικὸν κεφάλαιον νὰ ἐπιστρέψῃ ἐδῶ. Καὶ δι’ αὐτὸ εἰς ὅλας τὰς κρισίμους στιγμὰς ἀποστερούμεθα ἑνὸς ποσοῦ συναλλάγματος. Ἀνεξαρτήτως λόγων νοσταλγίας ἐὰν κάποιος ἔχῃ 100.000 δολλάρια εἴτε εἰς τὴν Αἴγυπτον εἴτε εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ἀγοράζει Αʹ πράγματα νὰ τὰ φέρῃ ἐδῶ. Μὲ τὴν ἐπίσημον τιμὴν ἀγοράζει τὰ ἡμίσεια πράγματα. Συνεπῶς φέρνοντας ἐδῶ τὰ χρήματά του χάνει τὰ μισά.

§129Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Αὐτὸ κατηγοροῦμεν καὶ ἡμεῖς. Ἔπρεπε νὰ εἴπητε εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς νὰ σᾶς δώσουν 500.000 δολλάρια διὰ νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν προμήθειαν. Ἐσεῖς ἐπροτιμήσατε νὰ κάμετε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐκάματε, διὰ νὰ ἐπέλθῃ ἡ μεγάλη αὐτὴ ζημία. Ἀλλὰ κύριε Ὑπουργέ, ἰσχυρίσθητε πέραν τοῦ δέοντος ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ φθάσητε εἰς αὐτὴν τὴν ἀνώμαλον δημοπρασίαν διότι δὲν εἴχατε ζάκχαριν νὰ ἀνταπεξέλθετε εἰς τὰς μεγάλας ἀνάγκας καὶ νὰ κτυπήσητε καὶ τὴν μαύρην ἀγοράν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μαύρην ἀγοράν, σᾶς εἴπωμεν καὶ προηγουμένως ὅτι ἐκάματε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰς τὴν ἐπιστολήν του σᾶς ἐπαναλαμβάνει ὁ κύριος Λάπαμ, ὅταν δηλαδὴ ἐκάμνατε ἰσομερεῖς κατανομὰς τῶν ποσοτήτων ἐκείνων τὰς ὁποίας εἴχατε συμφωνήσει. Εἴχατε συμφωνήσει 75.000 τόννους. Ἐπίσης εἴχατε καὶ ἕνα ὑπόλοιπον ἀπὸ τὸ περασμένον ἔτος 5.500 τόννους ἐν ὅλῳ 80.500 τόννους. Αἱ κατανομαί σας μέχρι τοῦδε καὶ μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου ὅπου ὑπῆρξεν σπατάλη ζακχάρεως καὶ ὅπου ὁ κ. Τσάτσος δὲν τὸ ἔθιξε καὶ ἐπεκαλέσθη μόνον τὰς παραινέσεις τῶν Ἀμερικανῶν, δὲν σᾶς ἔψεξε ὅμως ὅτι τὸν Δεκέμβριον ἐδώσατε 8.000 τόννους, ἀλλὰ ὅταν οἱ Ἀμερικανοὶ σᾶς εἶπον ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ φύγετε ἀπὸ τὰς ἰσομερεῖς κατανομὰς δὲν ἔπρεπε νὰ σκεφθῆτε σεῖς ὡς χριστιανὸς—διότι ἦσαν αἱ ἑορταὶ τῶν Χριστουγέννων—καὶ νὰ δώσητε μεγαλυτέραν ποσότητα καὶ νὰ προβῆτε εἰς ἀνώμαλον δημοπρασίαν διὰ νὰ δώσετε παρὰ πάνω; Ἠξεύρατε ὅτι τὸ ποσὸν ὁλοκλήρου τοῦ προγράμματος βοηθείας ἦτο 70.000 σὺν 5.500 τοῦ προηγουμένου ἔτους αἱ ὁποῖαι παρέμενον ἀδιάθετοι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει διατὶ αὐτὴ ἡ φασαρία, διατὶ νὰ ἐμπλέξετε τὸν ἑαυτόν σας, κύριε Ὑπουργέ, εἰς αὐτὴν τὴν περιπέτειαν ἡ ὁποία οὔτε εἰς ἡμᾶς εἶναι εὐχάριστος. Μὲ ἐσᾶς μὲ συνδέει καὶ μία ὡραία ἀνάμνησις ὅτι συνεπράξατε εἰς ἡμᾶς καὶ οὐδέποτε ἐνόμιζον ὅτι θὰ σᾶς κακοφαινότανε καὶ μάλιστα μὲ ἀπορίαν ἤκουσα τοῦτο. Ἡ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι εὑρῆκα προχθὲς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ μίαν ἀφιαίρωσιν ἰδικήν σας εἰς ἕνα βιβλίον σας εἰς τὴν ὁποίαν ἐλέγατε: «Εἰς τὸν ἀναμορφωτὴν τῆς Ἑλλάδος Ἰωάννην Μεταξᾶν μὲ ὅλον τὸν ὀφειλόμενον θαυμασμὸν πρὸς τὰς Μεγάλας φυσιογνωμίας τοῦ συγχρόνου Ἑλληνισμοῦ. Εὐάγγελος Ἀβέρωφ». Ποῦ νὰ ἐφανταζόμην τότε ὅτι ἦτο φίλος σας καὶ σήμερον ἐχθρός σας.

§130Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριε συνάδελφε, τί ἡμερομηνίαν ἔχει αὐτὴ ἡ ἀφιαίρωσις.

§131Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. 1939, ὀλίγον καιρὸ πρὶν γίνετε Νομάρχης. Κύριοι εἶναι περιττὸν νὰ προχωρήσω περαιτέρω. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ σᾶς κουράζω, ἡ ὑπόθεσις εἶναι ἐξηντλημένη καὶ ἐντελῶς διαφανής. Δὲν ἀποδίδω δόλον ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει, ἴσως πταίουν οἱ εἰσηγηταί, ἀλλὰ εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος ἡ προμήθεια. Ἀκόμη δὲ χειρότερος ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἔγινεν ἡ προμήθεια. Καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀκατανόητον εἶναι τὸ συμπέρασμα ὅτι ἔγινε συνεργασία λαθρεμπόρων συναλλάγματος ὅπως λέγουν εἰς τὴν καθομιλουμένην.

§132Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Νομίζω γίνεται κακὴ ἑρμηνεία τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπερωτώμενος δὲν εἶναι ὁ κ. Ἀβέρωφ, εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου. Ὁ κ. συνάδελφος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ δὶς καὶ τρὶς ἐὰν τοῦτο τὸ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλή, ὅπως καὶ πᾶς τις ἄλλος, εἰς τὸ τέλος δὲ θὰ κλείσῃ τὴν συζήτησιν διὰ τῆς ὁμιλίας του ὁ κ. Ὑπουργός.

§133Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κατὰ τὴν τελευταίαν μου ὁμιλίαν ἀφ’ ἑνὸς μακρὰ εἰσαγωγὴ καὶ ἀφ’ ἑτέρου πολλαὶ διακοπαὶ δὲν μὲ ἄφησαν ν’ ἀναπτύξω τὰ κύρια σημεῖα τοῦ θέματος. Σήμερον θὰ συγκεντρωθῶ ἐπὶ τῶν κυρίων σημείων τοῦ θέματος, θὰ ἀποφύγω πᾶσαν ὀξύτητα διότι παρεσύρθην καὶ ἐγὼ εἰς τὴν τελευταίαν μου ὁμιλίαν εἰς ὀξύτητα, οὐδὲ θὰ ἀπαντήσω εἰς κάτι τὸ ἀκατανόητον τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Μαντᾶς περὶ Βορείου Ἠπείρου. Διὰ τὴν φράσιν τοῦ κ. Μανιαδάκη περὶ Μεταξᾶ ἐπιθυμῶ νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Τότε οὐδεὶς ἠρνήθη εἰς τὸν Ἰωάννην Μεταξᾶν ἱκανότητα καὶ ἐργατικότητα, πολλοὶ ὅμως τοῦ ἠρνήθησαν τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ τὴν δικτατορίαν. Ἐπαναλαμβάνω αὐτὴν τὴν δήλωσιν ἀπὸ τοῦ βήματος διὰ νὰ δείξω ὅτι δὲν ἀρνοῦμαι τὴν πρᾶξιν τὴν ὁποίαν ἔκαμα ἐδῶ καὶ 12 χρόνια καὶ πιστεύω ὅτι θὰ ἐκτιμηθῇ τοῦτο. Τέσσαρα εἶναι τὰ σημεῖα τῆς ὑποθέσεως: 1) Ὅτι κατὰ τὸν ἐνεργηθέντα τρόπον ηὐνοήθη λαθρεμπόριον συναλλάγματος. 2) Ὅτι ὑπῆρχον ἀποθέματα ζακχάρεως τὰ ὁποῖα ἠμποροῦσα νὰ χρησιμοποιήσω καὶ δὲν ἐχρησιμοποίησα. 3) Ὅτι ὑπῆρξε ζημία τοῦ Δημοσίου. 4) Ὅτι δὲν ἐνήργησα κανονικὰς διανομάς.

§134Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Καὶ 5) διότι δὲν εἴχατε ἀρκετὴν ζάκχαριν.

§135Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν δέχομαι διακοπάς. Διὰ τὸ λαθρεμπόριον τοῦ συναλλάγματος ἐγὼ δὲν ἠσχολήθην εἰς τὰς ἄλλας μου ὁμιλίας διότι ἐθεώρησα ἐπαρκὲς τὸ ὅτι ἐβάλαμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου ὡς καὶ εἰς τὴν διακήρυξιν ὅτι αἱ δραχμαὶ θὰ εἶναι διαθετέαι ἐν Ἑλλάδι, συνεπῶς ἀπεβλέπομεν εἰς ἕναν ἐπαναπατρισμὸν κεφαλαίων ἀσχέτως τὸ πῶς τοῦτο θὰ ἠλέγχετο. Ὁ κ. Μανιαδάκης ἀνέφερεν τὴν διακήρυξιν ἀλλὰ τὴν ἀνέφερεν ὅτι λέγομεν δραχμὰς ἐλευθέρως διαθετέας, ἐνῷ ἡ ἀπόφασις τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου λέγει: «............... .............. (Ἀναγινώσκει) ............». Καὶ εἰς τὴν διακήρυξιν λέγομεν: «............ ............ (Ἀναγινώσκει) ...........». Δι’ αὐτὸ ἐνόμισα ὅτι ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ δὲν εἴμεθα ἐλεγκτέοι, ὅταν ὅμως εἶδα τὴν συγκίνησιν ἡ ὁποία προεκλήθη εἰς τὴν Βουλὴν τότε ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ζητήσω καὶ νὰ ἐρευνήσω τὸ θέμα μετὰ μάλιστα ἀπὸ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Σοφιανοπούλου κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν. Ἀπηυθύνθην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν προστασίας ἐθνικοῦ νομίσματος.

§136Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπον προτιμήσατε τοὺς μὲν ἀπὸ τοὺς δὲ μαυραγορίτας, εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν ἀφήσατε νὰ λειτουργήσῃ ἡ ἐλευθέρα ἀγορὰ ὥστε νὰ ὑποστῇ ζημίαν τὸ καταναλωτικὸν κοινόν, ἐνῷ εἰς τὴν δευτέραν περίπτωσιν ἐδώσατε ὑπερβολικὰ κέρδη εἰς τοὺς μαυραγορίτας, δηλαδὴ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ζάκχαρις εἶχεν 172 δολλάρια καὶ ἡ τιμὴ τῆς δημοπρασίας ἦτο 280 δολλάρια, τοῦτο σημαίνει ὅτι ἐδώσατε πέραν τοῦ δέοντος 100 δολλάρια εἰς τοὺς εἰσαγωγεῖς χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ δικαιολογία.

§137Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ἀνακριβολογεῖτε ὅταν ὁμιλῆτε περὶ 280 δολλαρίων.

§138Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ..................

(Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§139Π. ΚΑΛΠΑΚΤΣΟΓΛΟΥ. Ὑπάρχει διαφορὰ 30% μεταξὺ τῶν 170 καὶ τῶν 280 δολλαρίων, ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑπεχρεοῦτο ὁ εἰσαγωγεὺς νὰ κάμῃ κατάθεσιν εἰς τὴν Τράπεζαν, ἐφ’ ὅσον θὰ ἤθελε νὰ ἀντικαταστήσῃ τὰ δολλάριά του θὰ πρέπει νὰ πληρώσῃ 20% ἐπὶ πλέον ........ (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§140Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριοι συνάδελφοι, κατόπιν τῆς συγκινήσεως ποὺ ἔδειξεν ἡ Βουλὴ περὶ τοῦ πὼς ἐφηρμόσθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου καὶ ἠθέλησα νὰ ἔχω θετικὰ στοιχεῖα καὶ ἀπηυθύνθην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ἐλέγχου συναλλάγματος ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔχω αὐτὴν ἐδῶ τὴν βεβαίωσιν τὴν ὁποίαν θὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: «.............. ............ (Ἀναγινώσκει).... ο)....». Καὶ διὰ τὸν Τρακάκην λέγει ὅτι εἰσήγαγε 1.300 τόννους ζακχάρεως μὲ πλήρη κατάλογον τοῦ ποῦ ἐτοποθέτησε τὰ χρήματα αὐτά. Καὶ λέγει: «.................... .... (συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν) ........».

§141Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Διότι ἠγόρασε τὰ σπίτι.

§142Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ἀμέσως ὅταν εἰσέπραξε τὰ χρήματα: «... .... (συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν) ........». Συνεπῶς δι’ ἕνα ποσὸν ἀνώτερον τοῦ ἡμίσεος ἔχει ἐλεγχθῆ ἤδη ἡ διάθεσις αὐτοῦ ἐν Ἑλλάδι. Δι’ ἕνα ἄλλο ποσόν, ἐπειδὴ οἱ τρεῖς εἶναι ἐπαρχιῶται, ἐξακολουθεῖ ἡ συγκέντρωσις τῶν στοιχείων. Ἐξ αὐτῶν, κύριοι, προκύπτει ἀδιαμφισβήτητον τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον κατωρθώθη διὰ τῆς προμηθείας εἶναι ὁ ἐπαναπατρισμὸς Ἑλληνικῶν κεφαλαίων εἰς τὸ ἐσωτερικόν. Τὸ πιστοποιητικὸν αὐτὸ θὰ καταθέσω εἰς τὰ τέλος τῆς ἀγορεύσεώς μου. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀνατρέπει, νομίζω, καὶ ὁλόκληρον τὴν ὑπόθεσιν τῆς τιμῆς. Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τὴν ἀπόδειξιν ὅτι τὰ προϊόντα αὐτὰ ἐστάλησαν ὑπὸ τὸν ρητὸν ὅρον ὅτι θὰ πληρωθοῦν ἐδῶ εἰς δραχμὰς καὶ ὄχι εἰς συνάλλαγμα ἔξω, εἶναι φανερὸν ὅτι ἡ τιμὴ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ εἶναι ἄλλη. Ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Κάντζιας, ὁ μὲ τὴν προσφορὰν τῶν 72, 70 λιρῶν, ἦτο προφανῶς ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ κάμῃ μαύρην ἀγορὰν συναλλάγματος. Καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἕνας μεγαλέμπορος τοῦ ἐξωτερικοῦ θὰ πωλήσῃ ἕνα προϊόν ἐὰν πρόκειται νὰ εἰσπράξῃ ἕνα διεθνὲς νόμισμα, τὸ ὁποῖον θὰ δύναται νὰ χρησιμοποιήσῃ εἰς τὰς διεθνεῖς συναλλαγὰς καὶ ὅτι εἶναι φυσικὸν νὰ ζητήσῃ νὰ πληρωθῇ περισσότερα ἐὰν πρόκειται νὰ πληρωθῇ εἰς δραχμάς, αἱ ὁποῖαι θὰ μείνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ δὲν θὰ κυκλοφορήσουν εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον. Θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω ὅτι ὁ κ. Μπαλτατζῆς ὁ ὁποῖος ἠρεύνησε τὸ θέμα εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ Τρακάκη ἐδῶ, μοῦ ἔδωσεν ὡρισμένα στοιχεῖα διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται —πράγματα τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ δὲν τὰ εἶχον ὑπ’ ὄψει μου— ὅτι εἶναι ἐντελῶς ἄλλη τιμὴ ἐὰν πληρωθῇ ἐδῶ εἰς δραχμὰς καὶ ἄλλη ἐὰν πληρωθῇ εἰς ξένον νόμισμα. Εἶναι καὶ ἄλλος λόγος ἀκόμη, διότι ἐὰν δὲν πληρωθῇ εἰς συνάλλαγμα ἔξω, ἀλλ’ εἰς δραχμὰς ἐδῶ, ἐπιβαρύνεται τὸ προϊὸν μὲ διαφόρους τόκους μέχρις εἰσπράξεως τῶν χρημάτων. Καὶ τὸ 4.200 κατεβαίνει κάτω τῶν 3.900. Καὶ ἡ τιμὴ αὐτὴ εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν εἰσπράττει ὁ Ἕλλην, ἀποκομίζων κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἕνα πρίμ. Θὰ ἠδυνάμην νομίζω νὰ κλείσω τὴν συζήτησιν καὶ εἰς αὐτὸ καὶ μόνον τὸ σημεῖον. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ κατηγορηθῇ μία Κυβέρνησις διότι κατώρθωσεν εἰς στιγμὰς τόσον δυσχερεῖς ἀπὸ ἀπόψεως συναλλάγματος, νὰ ἐπαναπατρίσῃ περίπου ἕνα ἑκατομμύριον δολλάρια καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν μορφὴν ἑνὸς ἐμπορεύματος πρώτης ἀνάγκης, τοῦ ὁποίου ἡ τιμὴ ἔπεσεν. Τὸ πόσον τοῦτο εἶναι σωστὸ βγαίνει ἀπὸ μίαν διακοπήν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα χθὲς εἰς τὸν κ. Παπακωνσταντίνου. Τοῦ εἶπον: Ἂς κάμωμεν μίαν ὑπόθεσιν, ἂς εἴπωμεν, δηλαδή, ὅτι αἱ δραχμαὶ ποὺ εἰσεπράχθησαν, παρέμειναν καὶ ἐπενεδύθησαν ἐν Ἑλλάδι. Εἶναι συμφέρουσα ἡ ἐνέργεια; Καὶ ἀπήντησεν: «ἀναμφισβητήτως». Νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ τὸ ἐνθυμεῖται. Θὰ ἤθελον νὰ προσκομίσω καὶ μίαν ἄλλην μαρτυρίαν, τοῦ κ. Γοργία, ὁ ὁποῖος εἶναι πολέμιος τῶν εἰσαγωγῶν δι’ ἰδίου συναλλάγματος. Χθὲς τὸ βράδυ τοῦ εἶπον: Ἐὰν εἶναι βεβαιωμένον ὅτι μένουν αἱ δραχμαὶ καὶ ἐπενδύονται ἐδῶ καὶ εἶναι βεβαιωμένον ὅτι ἐπετύχομεν ἐπαναπατρισμὸν Ἑλληνικῶν κεφαλαίων, τότε τί λές; «Τότε θὰ εἴπω ἐντὸς τῆς Βουλῆς, ἀπήντησε, συνεχίσατε αὐτὰς τὰς προμηθείας». Πιστεύσατέ με δὲ ὅτι ἀπὸ τὸν ὑπολογισμὸν τὸν ὁποῖον εὔκολα ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ κανεὶς περὶ τοῦ πρίμ, τὸ ὁποῖον ἀπήλαυσαν αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐπανεπάτρισαν τὰ κεφάλαιά των εἰς τὴν Ἑλλάδα, διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, εὐχερῶς δύναται νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι εἶναι μία ἀπὸ τὰ μικρότερα πρὶμ τὰ ὁποῖα κατεβλήθησαν. Πάντως ἐγὼ δύναμαι νομίζω νὰ ὑποστηρίξω ὅτι οἱαδήποτε Κυβέρνησις, ἐὰν ἔχῃ τὴν εὐχέρειαν νὰ πραγματοποιήσῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπαναπατρισμὸν κεφαλαίων, θὰ εἶνε εὐτυχὴς ἐὰν ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην διὰ πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔστω καὶ ἂν ἰσχύῃ νόμος, νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐφαρμογήν του, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ...

§143Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι καὶ αὐτὸ τὸ κήρυγμα, κ. συνάδελφε, ἀνεξαρτήτως τῆς ἰδικῆς σας περιπτώσεως.

§144Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Εἶναι ἀρχὴ εἰς τὴν ὁποίαν ἠμπορῶ νὰ ἐπιμείνω. Συνεπῶς ἀπὸ ἀπόψεως συναλλαγματικῆς ζημίας τῆς χώρας ὄχι μόνον δὲν εὐσταθεῖ ἡ παραμικρὰ κατηγορία ἀλλὰ ἐπιβάλλεται ἡ ἀναγνώρισις ὅτι συναλλαγματικῶς ἐπετεύχθη κάτι τὸ ἐκτάκτως χρήσιμον διὰ τὴν χώραν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ θέμα τῶν ἀποθεμάτων. Πρὶν ἀπαντήσω εἰς τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα ἔθιξαν οἱ κ. κ. συνάδελφοι θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι καθόλου ἀκριβὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὅτι τάχα ἀπέκρυψα ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅτι εἶχον ἀποθέματα. Ἀπόδειξις αὐτοῦ εἶναι ὅτι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 22ας Δεκεμβρίου εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ γίνῃ οὐδεμία ἐπίκρισις διὰ τὴν μὴ ἐκτέλεσιν τοῦ προγράμματος εἰσαγωγῶν διότι ἔφερα 33.000 τόννους μὲ πιστώσεις ἐκ τοῦ τελευταίου ἑξαμήνου καὶ ἄλλοι 9.000 ἔρχονται μὲ πιστώσεις τοῦ προηγουμένου ἑξαμήνου. Πῶς εἶναι δυνατόν, κ. συνάδελφοι, νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἐδήλωσα ὅτι ἔφερα 42.000 καὶ ὅτι συγχρόνως ἔλεγα ὅτι αἱ ἀποθῆκαι μας ἦσαν ἄδειες; Εἶναι προφανὲς ὅτι δὲν εἶπον ἀνακριβείας. Ἡ ἔκφρασις ὅτι ὑπῆρχεν ἔλλειψις ζακχάρεως δὲν ἀπετέλει προσπάθειαν ἀποκρυβῆς ἀποθεμάτων διὰ νὰ δικαιολογηθῇ ἡ προμήθεια, ἀλλὰ ἀπετέλει ἀπόδοσιν μιᾶς πραγματικῆς καταστάσεως τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς τῆς τόσον ἀσυμπαθοῦς εἰς τὸν κ. Σοφιανόπουλον ........................ (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι). Συνεπῶς πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ ὅτι ἠγνόησα τὸν στοιχειώδη σεβασμὸν πρὸς τὸ Σῶμα καὶ εἶπον ὅτι δὲν εἶχον ζάκχαριν; Εἶχον τὴν ζάκχαριν τὴν Κρατικὴν τῶν διανομῶν, ἀλλὰ δὲν εἶχον ζάκχαριν διὰ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν ....................................... (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§145Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Εἰς τὴν σελίδα 12 διαψεύδετε τὸν ἑαυτόν σας: «.................... ................. (Ἀναγινώσκει) ............». (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι). Εἰς τὰς 5 Δεκεμβρίου ἔκαμε τὴν διανομὴν μὲ τὸ δελτίον εἰς τὸ κοινόν, καὶ διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας δὲν ἔκαμε τίποτε .................................... (Θόρυβος–Κωδωνοκρουσίαι).

§146Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριε συνάδελφε, σέβομαι τὴν δύσκολον θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεσθε καὶ τὴν ἀνάγκην τὴν ὁποίαν αἰσθάνεσθε νὰ πολεμήσητε οἱονδήποτε σημεῖον, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς προσκομίσω.

§147Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἤθελον νὰ τὴν διανείμητε ἐνωρίτερον.

§148Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ἐφοβούμην τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶχον ἀποθέματα. Τὸ πρῶτον θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Παπακωνσταντίνου ἀναφέρεται εἰς τὰ ἀποθέματα τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον. Τὸ ἄλλο θέμα τὸ ὁποῖον ἔθιξεν ὁ κ. Καρτάλης ἀφορᾷ τὴν ἑρμηνείαν τῶν ἀνταλλαγεισῶν ἐπιστολῶν ἐπὶ τῆς δυνατότητος διαθέσεως δολλαρίων ἐκ τοῦ συναλλαγματικοῦ ἀποθέματος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Καὶ τὸ τρίτον τὸ οὐσιαστικώτερον τὸ ὁποῖον γεννᾷ ἴσως μίαν ἀπορίαν τὸ ἔθιξεν ὁ κ. Κάντζιας ὁ ὁποῖος εἶπε πῶς ὑπάρχει συμφωνία διὰ τὴν ζάκχαριν, τὴν ὄρυζαν καὶ τὸν καφὲ καὶ δὲν ὑπάρχει τοιαύτη εἰς τὸν σῖτον καὶ τὸν βακαλάο. Ἰδοὺ ἡ ἀπάντησις εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς ἀπόψεις. Ὁ κ. Παπακωνσταντίνου ἀναγινώσκων τὴν ἐπιστολὴν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψει του ὅτι ὁ κ. Λάπαμ ἔλειπεν εἰς τὸ Παρίσι. Ἡ ἀπάντησις τῆς Ἀποστολῆς εἰς τὴν ἐπιστολὴν μου εἰς τὴν ὁποίαν ἔλεγον ὅτι ἔγινε μία μόνον ἐξαίρεσις διὰ τὸν σῖτον καὶ ὅτι ἡ ζάκχαρις, ἡ ὄρυζα καὶ ὁ καφὲς διενεμήθησαν διὰ τοῦ δελτίου, λέγει ὅτι ὀρθῶς ἐκτίθενται τὰ γεγονότα: «............ ............ (Ἀναγινώσκει) .........». Δὲν μοῦ λέγει πουθενὰ ὅτι ὑπερβάλλω τὰ πράγματα. Πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν συνάδελφος διακεκριμένος ὅπως εἶναι ὁ κ. Παπακωνσταντίνου, νὰ ἀγνοήσῃ ὅλα αὐτὰ καὶ νὰ πάρῃ μόνον μίαν φράσιν τῆς ἀπαντήσεως; Διότι εἰς τὴν ἀπάντησιν ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «.......... ............ (Ἀναγινώσκει) ........». Συνεπῶς ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ἐπιστολῶν ὑπῆρξεν ἀτυχὴς ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Καρτάλη εἶναι ἀναμφισβητήτως πολὺ σοβαρὸν διότι εἶπεν ὅτι θὰ ἠμποροῦσα νὰ ζητήσω συνάλλαγμα ἀπὸ τὴν νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν ἢ νὰ πείσω τοὺς ἐμπειρογνώμονας νὰ παραβιασθῇ ἡ συμφωνία. Ἢ θὰ ἠμπορούσατε νὰ τοὺς πείσητε νὰ παραβῆτε τὴν συμφωνίαν. Ὡς πρὸς τὸ συνάλλαγμα τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ὅτι τὴν 25 Αὐγούστου, 6 ἡμέρας μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῶν καθηκόντων μου, ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἀγοράσῃ ζάκχαριν, διότι εἶχον ἀπόθεμα τὴν 1ην Σεπτεμβρίου, 1.050 τόννους, ὅλον–ὅλον καὶ διὰ πρώτην φορὰν μοῦ ἐπέτρεψε νὰ ἀγοράσω εἰς δραχμάς. Εἰς τὰς 25 Αὐγούστου ἠγοράσθησαν 1.200 τόννοι εἰς δραχμάς. Ἀποτελεῖ αὐτὸ τοῦτο μίαν ἀπόδειξιν τῆς δυσχερείας, τὴν ὁποίαν εἶχον νὰ πείσω τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν. Ἐπίσης διὰ τὴν παράβασιν τῆς συμφωνίας εἶχον καὶ ἐκεῖ δυσχέρειαν νὰ πείσω καὶ μ’ ὅλην τὴν γοητείαν μου, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Καρτάλης δὲν ἔφερον οὐδὲν ἀποτέλεσμα. Ὁ κ. Καρτάλης προφανῶς ἔκρινε βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς ἰδικῆς του γοητείας, ἡ ὁποία εἶναι ἀναμφισβητήτως πολὺ μεγαλυτέρα καὶ διὰ τὴν πιστοποίησιν, τῆς ὁποίας εἶμαι καὶ ἐγὼ πρόθυμος νὰ καταθέσω ὅτι πράγματι τοῦ ἀναγνωρίζω μίαν γοητείαν ἐξαιρετικήν. Τὸ τρίτον σημεῖον εἶναι οὐσιῶδες, κύριοι, καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ τὸ προσέξητε. Τὸ ἔθιξεν ὁ κ. Κάντζιας, ὁ ὁποῖος εἶπε: πῶς ὑπάρχει αὐτὴ ἡ συμφωνία δι’ αὐτὰ τὰ τρία εἴδη; Διὰ τὴν ζάκχαριν, τὴν ὄρυζαν καὶ τὸν καφὲ καὶ δὲν ὑπάρχει καὶ διὰ τὸν σῖτον καὶ πῶς ὁ μπακαλιάρος δὲν εἶναι κἂν εἰς τὸ δελτίον. Ἡ ἀπορία εἶναι πράγματι οὐσιαστική. Ἀλλὰ, καὶ ἡ ἀπάντησις εἶναι ἁπλῆ. Πρῶτον, ὅπως διαπιστώνεται ἀπὸ τὴν ἐπιστολήν μου δὲν περιλαμβάνεται ὁ σῖτος εἰς τὴν συμφωνίαν. Τὸ λέγω ρητῶς εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον, ποὺ λέγει: ὑπῆρξε μόνον μία ἐξαίρεσις εἰς τὸν σῖτον καὶ τὰ ἄλευρα, τὰ ὁποῖα τακτικῶς ἢ ἐνίοτε ἐκτάκτως, διετέθησαν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν ἐπὶ τῷ σκοπῷ τῆς διατηρήσεως τῆς ἐλευθέρας τιμῆς τοῦ σίτου εἰς ἱκανοποιητικὸν ἐπίπεδον. Συνεπῶς βλέπετε ὅτι δὲν ἦτο ἀντικείμενον τῆς συμφωνίας μας καὶ νὰ σᾶς ἐξηγήσω διατί. Ὁ σῖτος δὲν εἶναι ἀντικείμενον τῆς συμφωνίας μας, διότι ἡ μερὶς τοῦ ἄρτου, ὅπως ἠξεύρετε, τοῦ δελτίου ἀνέρχεται εἰς 100 δράμια. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξητε κύριοι, διότι εἶναι οὐσιαστικαὶ ἀπορίαι τὰς ὁποίας νομίζω ὅτι καλύπτω πλήρως. Ὁ ἄρτος λοιπὸν διανέμεται εἰς μερίδα 100 δραμίων κατ’ ἄτομον. Αἱ ἐργατικαὶ τάξεις εἶναι βέβαιον ὅτι τρώγουν πολὺ περισσότερον ψωμί. Ἐὰν ἐπηγαίναμεν εἰς μίαν μερίδα 200 δραμίων ἢ 300 δραμίων διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀνάγκας των, τότε θὰ εἴχομεν μίαν σπατάλην, διότι θὰ εἶχον μόνον αἱ ἐργατικαὶ τάξεις τὸ ψωμὶ ποὺ ἐχρειάζοντο, ἀλλά, αἱ ἄλλαι τάξεις θὰ ἔπαιρνον μίαν μερίδα, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ ἐχρησιμοποιοῦσαν. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐξηρέθη ὁ σῖτος καὶ ἠνέχθη διὰ τὸν σῖτον, νὰ ἐξασφαλίσωμεν εἰς ὅλον τὸν πληθυσμὸν μίαν μερίδα 100 δραμίων καὶ ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ἐπάνω θὰ ἐπηρεάζαμεν τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, ἐπειδὴ εἶναι τὸ πρῶτον εἰς ἀξιολόγησιν εἶδος διατροφῆς καὶ ἐπειδὴ αὐτὸ κυρίως χρησιμοποιοῦν αἱ ἐργατικαὶ τάξεις. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐξηρέθη ὁ σῖτος. Ὁ κ. Κάντζιας ἔθεσε καὶ ἓν ἄλλο ἐρώτημα. Εἶπε: πῶς ἠδυνήθητε νὰ πείσητε τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν ἐκτὸς τῆς ἐξαιρέσεως αὐτῆς τῆς τακτικῆς τοῦ σίτου νὰ πωλήσητε κατὰ τοὺς τελευταίους 2 μῆνας 39.000 τόννους. Καὶ ἐκεῖ ἡ ἀπάντησις εἶναι ἁπλῆ. Τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1950 εὑρέθημεν ἀπὸ ἀπόψεως σίτου εἰς τὴν ἑξῆς περίεργον κατάστασιν: Τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας μᾶς ἐβεβαίωνεν ὅτι ἡ ἐσοδεία εἶναι γύρω εἰς τοὺς 900.000 τόννους. Ἡ συγκέντρωσις ἐπροχωροῦσε, τὰ κρατικὰ ἀποθέματα ἦσαν τοιαῦτα, ὥστε λόγῳ τῆς καταλήψεως τῶν ἀποθηκευτικῶν χώρων, ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ἡ ὁποία προχωροῦσε, εἴχομεν ἀναγκασθῆ νὰ ἐνοικιάσωμεν καράβια παρωπλισμένα εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς, διὰ νὰ ἀποθηκεύσωμεν τὰ σιτάρια, τὰ ὁποῖα ἤρχοντο ἀπὸ ἔξω καὶ παρὰ πάντα τὸ σιτάρι ἤρχισε νὰ ἀναβαίνῃ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Πρὸς στιγμὴν δὲν ἠμπορούσαμεν νὰ δώσωμεν ἐξήγησιν. Συνεσκέφθημεν μὲ τοὺς ἐμπειρογνώμονας τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ἐγεννήθη τὸ ἐρώτημα μήπως ἡ ἐσοδεία δὲν εἶναι τόσον μεγάλη. Διακεκριμένος ὑπάλληλος τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας μᾶς ἐβεβαίωνε: «δὲν εἶναι δυνατόν. Ἡ ἐσοδεία εἶναι μεγάλη». Ἁρμόδιοι τοῦ γεωργικοῦ τμήματος τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς μᾶς ἔλεγον καὶ αὐτοί: «Ὄχι! Ἡ ἐσοδεία εἶναι μεγάλη». Ἀλλά, τότε τί συνέβαινε; Διατὶ ὁ σῖτος ἀνέβαινεν εἰς τὰς 2.570; Καὶ κατελήξαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅλοι, ὅτι ἐδῶ ἀσκεῖται κάποια κερδοσκοπία εἰς τὸν σῖτον, εἴτε ἀπὸ μεγαλεμπόρους, οἱ ὁποῖοι δὲν πωλοῦν, εἴτε ἀπὸ ἐμπόρους, οἱ ὁποῖοι συγκεντρώνουν καὶ τότε δι’ αὐτὸν τὸν σοβαρώτατον λόγον καὶ ἐπειδὴ ὁ σῖτος τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς ἔχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς ἀνεπαρκοῦς μερίδος τῶν ἐργατικῶν τάξεων, ἀπεφασίσθη ἡ πώλησις ἀθρόου σίτου, ὥστε νὰ σπάσῃ αὐτὴ ἡ κερδοσκοπία. Ἀπόδειξις ὅτι αὐτὸ δὲν τὸ λέγω τώρα ὡς ἐξήγησιν, εἶναι ὅτι εἰς ἐκεῖνο τὸ ὑπόμνημα, τοῦ ὁποίου σᾶς ἀνέγνωσα περικοπὰς καὶ τὸ ὁποῖον δημοσιεύεται εἰς τὴν «Ἡμερησίαν» τὸ Σάββατον 9 Σεπτεμβρίου, λέγει τὸ ἑξῆς προκειμένου περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν, μέσα εἰς μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ προέβλεπον ὡς τοιαύτην ἐκ λόγων οἰκονομικῶν βασικῆς ἀδυναμίας συγκρατήσεως τῶν τιμῶν, λέγει: «κρίνομεν ὅτι ἦτο δυνατὸν ἕνα ἀπὸ τὰ μέτρα αὐτὰ ................ ........ (Ἀναγινώσκει) ........». Βλέπετε λοιπὸν τί σοβαροί, τί βασικοὶ λόγοι δι’ ἕνα τρόφιμον, τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ πρῶτον τρόφιμον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἠδυνήθημεν συμφωνούντων καὶ μάλιστα πλειοδοτούντων καὶ ὡρισμένων ἐκ τῶν Ἀμερικανῶν ἐμπειρογνωμόνων, νὰ πωλήσωμεν σῖτον, διότι εἴπομεν ὅτι παρὰ τὴν ἀφθονίαν σίτου ἡ κερδοσκοπία μᾶς ἀναταράζει, πρέπει νὰ τὴν σπάσωμεν. Καὶ ἂν μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω καὶ διὰ τὸν μπακαλιάρον, διότι δὲν θέλω νὰ ἀφήσω οὐδένα σημεῖον, διὰ νὰ γεννᾷ οἱανδήποτε ἀμφιβολίαν εἰς τοὺς κ. κ. συναδέλφους. Εἶπεν ὁ κ. Κάντζιας καὶ ὀρθῶς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς τὸ θέτει αὐτὸ τὸ ἐρώτημα: «Κατωρθώσατε νὰ βγῆτε ἀπὸ τὴν συμφωνίαν διὰ τὸν σῖτον». Δὲν ἐβγήκαμεν ἀπὸ τὴν συμφωνίαν, διότι ὡς προκύπτει ἀνωτέρω, τὸ αὐτὸ ἠμπορούσατε νὰ κάμετε διὰ τὸν μπακαλιάρον, ὁ ὁποῖος εἶναι καὶ αὐτὸς τρόφιμον πρώτης ἀνάγκης, τὸ ὁποῖον οὔτε κἂν εἶναι εἰς τὸ δελτίον. Ἡ ἀπάντησις ἐδῶ εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὁ μπακαλιάρος δὲν εἶναι ἓν εἶδος γενικῆς καταναλώσεως, ὅπως εἶναι ὁ σῖτος καὶ ὅπως εἶναι ἡ ζάκχαρις. Ὁ μπακαλιάρος εἶναι ἓν εἶδος εἰδικῆς καταναλώσεως τῶν ἀνθρώπων, ποὺ θέλουν νὰ τὸν φάγουν. Ἡ τυχὸν διανομή του διὰ δελτίου θὰ ἀπετέλει σπατάλην. Καὶ ἐξ ἄλλου ὑπάρχει καὶ ἄλλος λόγος. Ἐνῷ διὰ τὴν ζάκχαριν θέλωμεν ἐτησίως 11 ἑκατ. δολλ., ἐνῷ διὰ τὸν σῖτον θέλομεν δεκάδας ἑκατομμυρίων δολλαρίων, διὰ τὸν μπακαλιάρον μὲ 3 ἑκατομμύρια δολλάρια καλύπτομεν ὁλόκληρον τὴν ζήτησιν, τὸν ἀφήνομεν ἐκτὸς δελτίου καὶ τὸν ἔχομεν εἰς τιμὴν περίπου τοῦ κόστους, χωρὶς νὰ ἔχωμεν καμμίαν μαύρην ἀγορὰν εἰς τὸν μπακαλιάρον. Ἐνθυμοῦμαι καὶ ἐγώ, ἀπὸ τὴν παρακολούθησιν ποὺ ἔκαμα, ὅτι ὁ μπακαλιάρος λόγῳ τῆς ἀφθονίας του, τῆς ὑπερκαλύψεως τῶν ἀναγκῶν εὑρίσκεται εἰς τιμὴν κόστους τσίφ, σὺν ὡρισμένα ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἔχει καὶ ἕνα κέρδος. Συνεπῶς βλέπετε, ὅτι σαφῶς προκύπτει, ὅτι ὑπάρχει συμφωνία διὰ τὴν ζάκχαριν, τὴν ὄρυζαν καὶ τὸν καφέν, ὅτι ἐξαιρεῖται ἀπὸ τὴν συμφωνίαν ὁ σῖτος. Καὶ βλέπετε καὶ τὴν ἐξήγησιν, διατὶ αὐτὸ συμβαίνει: Διατὶ μένει ἡ ζάκχαρις εἰς τὴν συμφωνίαν; Διότι ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἡ διανομὴ ἀνεπαρκής, διὰ νὰ καλύψῃ ὅλας τὰς ἀνάγκας. Καὶ δι’ αὐτὸ συμβουλεύουν —καὶ τονίζω τὴν λέξιν, διότι ἐπιθυμῶ νὰ ἐπωφεληθῶ τῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ κάμω τὴν διευκρίνησιν — ὅτι συμβουλεύουν, ἡ εὐθύνη εἶναι ἰδική μας— δυνατὸν μία πρωτοβουλία, ἡ ὁποία νὰ βγαίνῃ ἀπὸ συμφωνίαν νὰ ἔχῃ συνεπείας δυσαρέστους — ἀλλ’ ἀναμφισβητήτως ἡ εὐθύνη εἶναι ἰδική μας καὶ εἴμεθα κύριοι εἰς τὸν τόπον τὸν ἰδικόν μας καὶ ἐὰν θέλωμε τὸ κάμνομε· συμβουλεύουν λοιπὸν νὰ μὴ βγοῦμε καθόλου ἀπὸ τὴν συμφωνίαν, οὔτε διὰ μικρὰς ποσότητας, οὔτε διὰ δανεισμὸν μικρῶν ποσοτήτων, διότι ἀκριβῶς ἡ ποσότης τῆς μερίδος εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ αὐτὴν πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ ἐξασφαλίσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλὰ εἰς χαμηλὴν τιμήν. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἐὰν ὑπάρχῃ καλὴ θέλησις διὰ τὴν συζήτησιν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μοῦ ἀμφισβητήσητε ὅτι ὑπῆρχε ἀδυναμία μου ἀπόλυτος νὰ θίξω οἱαδήποτε ἀποθέματα τῆς ζακχάρεως. Τὰ ἀποθέματα αὐτὰ κύριοι, δὲν ἦσαν τόσον μεγάλα, ὅσον τὰ εἶπεν ὁ κ. Μανιαδάκης. Δὲν ἦσαν οὔτε 25, οὔτε 30.000 τόννοι. Τὰ ἀποθέματα αὐτὰ ἦσαν τὰ ἑξῆς, εἰς τὴν πρώτην ἑκάστου μηνός, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ: 1ην Σεπτεμβρίου 1.935, 1ην Ὀκτωβρίου 2.269, 1ην Νοεμβρίου 12.100, 1ην Δεκεμβρίου 19.700 καὶ 1ην Ἰανουαρίου 15.700.

§149Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Αὐτὰ εἶναι βάσει τοῦ βιβλίου ἀποθήκης;

§150Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Βεβαίως.

§151Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε κ. συνάδελφε νὰ σᾶς ἐπιστήσω τὴν προσοχήν, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου, βάσει τῶν στοιχείων τῶν πινάκων Α, Β, Γ καὶ Δ, δὲν εἶναι σωστοί.

§152Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Εἶχον ἐξαχθῆ ἐκ τῆς ἀποθήκης αὐτά.

§153Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι σωστοί, ὅταν πάρετε ὅλας τὰς διανομάς. Σᾶς κάμνω προσεκτικούς, διὰ νὰ μὴ προχωρήσητε εἰς τοὺς ὑπολογισμούς σας.

§154Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Θὰ σᾶς κάμω τὴν ὑποχώρησιν, διότι εἰς τοὺς ἀριθμοὺς εἶσθε δεινότατος. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι τὰ ἀποθέματά μου ἔφθασαν τὸ μάξιμουμ τὴν 1ην Δεκεμβρίου, εἰς τοὺς 19.700. Ἀλλὰ ἐὰν θέλετε ἐγὼ θὰ φθάσω καὶ πάρα πέρα. Θὰ εἴπω, ὅτι χωρὶς νὰ ἠξεύρω ποίας ἑρμηνείας δίδει εἰς τοὺς ἀριθμούς, τοὺς ὁποίους κάλλιον ἐμοῦ γνωρίζει ὁ κ. Καρτάλης, ὥστε λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει μας ἀποθέματα, κατανεμόμενα εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, νομίζω, ὅτι ἀπεδείχθη πλήρως, ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ τὰ θίξω. Ἀλλὰ προσθέτω, ὅ,τι ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅτι καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ τὰ θίξω, διότι σᾶς εἶπον τί συνέβη μὲ μίαν ἀτμοπλοϊκὴν προμήθειαν ζακχάρεως, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν ἐγκαιρότατα, διότι ἐφροντίσαμε νὰ ἔχωμε καὶ τὴν ἔγκρισιν ἀπὸ τὴν Οὐάσιγκτων καὶ νὰ κάμωμε τὴν δημοπρασίαν, τὴν ἑπομένην τῆς ἐγκρίσεως αὐτῆς. Ἠγοράσαμεν 20.000 τόννους καὶ δὲν ἠμπορέσαμεν νὰ εὕρωμε πλοῖον, διὰ νὰ ἔλθουν ἐγκαίρως καὶ ἕνα πλοῖον ὀνόματι «Καλὸ», ὑπὸ σημαίαν Ὀντούρας, τὸ ὁποῖον ἐναυλώσαμε, διὰ νὰ εἶναι ἐδῶ ἐντὸς τοῦ Φεβρουαρίου, ἠθέτησε τὴν ὑποχρέωσίν του. Θὰ πληρώσῃ βεβαίως μίαν ἀποζημίωσιν, ἀλλὰ δὲν θὰ ἔλθῃ. Καὶ ἐὰν κύριοι, δὲν ἔχωμεν αὐτὰ τὰ ἀποθέματα ποὺ ἔχομε, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι αἱ διανομαὶ αὐταί, αἱ μικραί, δὲν θὰ ἦσαν ἐξησφαλισμέναι μέχρι τέλους Μαρτίου, διότι τὰ πρῶτα φορτία θὰ ἔλθουν κατὰ τὰς ἀρχὰς Ἀπριλίου. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὀρθῶς, ὀρθότατα τίθεται αὐτὴ ἡ ἀρχὴ εἰς τὴν συμφωνίαν, ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, διότι βλέπετε τὰ ἀπρόβλεπτα, τὰ ὁποῖα συμβαίνουν. Καὶ μολονότι δὲν ἠργήσαμε καθόλου εἰς τὴν προμήθειαν, θὰ ἐμέναμε τὸν Μάρτιον χωρὶς διανομάς. Βεβαίως κύριοι, θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀδιαφορήσω διὰ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Θὰ ἠδυνάμην, ὅπως εἶπον καὶ τὴν ἄλλην φοράν, νὰ εἴπω, ὅτι κύριοι τὸ καθῆκον μου ὡς Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Ἐφοδιασμοῦ εἶναι νὰ ἐκτελέσω ἐγκαίρως τὸ πρόγραμμα. Τὸ ἐξετέλεσα μὲ τὸ παρὰ πάνω, τὸ ὑπεσχημένον πρόγραμμα, βάσει τοῦ ὁποίου δίδονται οἱ 35 τόννοι τὸ ἑξάμηνον. Θέλετε 42; Ἐξετέλεσα τὸ καθῆκον μου. Ἀδιαφορῶ διὰ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Ἀλλὰ δὲν ἀδιαφορῶ ὅμως, ἐγὼ ἐννοῶ νὰ ἀναλάβω τὴν εὐθύνην καὶ νὰ ἐξυπηρετήσω τὸν κόσμον, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: Δὲν διεκδικῶ κανένα ἔπαινον δι’ αὐτό, νομίζω ὅμως, ὅτι αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ πολιτεία τῶν δημοσίων ἀνδρῶν. Νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἐκτέλεσιν καθήκοντος καὶ δὲν δικαιοῦνται ἐπαίνου δι’ αὐτό. Ἀλλ’ ἰδοὺ διατὶ δὲν ἀδιαφορῶ διὰ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Ὁ κ. Σοφιανόπουλος εἶπε: «Κύριε εἶσθε ὑπεύθυνος, διότι ὑπάρχει ἐλευθέρα ἀγορά. Δὲν ἔπρεπε νὰ ὑπάρχει ἐλευθέρα ἀγορά, διότι δὲν ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν».

§155ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν Ἀγγλίαν.

§156Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Συμφωνῶ, ὅτι ὑπάρχει.

§157Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν Ρωσίαν ἀκόμη.

§158Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διαμαρτύρομαι. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ρωσίαν.

§159Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν Ρωσίαν ἐλευθέρα ἀγορά.

§160Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. .... (δὲν ἠκούσθη). (Κωδωνοκρουσίαι).

§161Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Θὰ σᾶς παρεκάλουν κ. Σοφιανόπουλε, μὲ ὅλον τὸν ὀφειλόμενον σεβασμόν, νὰ μὴ μὲ διακόπτητε τόσον συχνά, διότι θὰ πάθω ἐκεῖνο ποὺ ἔπαθον προχθές, ἐξ αἰτίας σας. Ὁ κ. Σοφιανόπουλος λοιπὸν, ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐλευθέρα ἀγορὰ εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Δὲν ἰσχυρίσθην ἐγὼ ὅτι ὑπάρχει, ἐπειδὴ ὅμως ἠγέρθη τὸ ζήτημα, λέγω, ὅτι εἰς τὴν Ἀγγλίαν, ὅπου παρέμεινα ἐφέτος τὸ καλοκαῖρι, δύο μῆνας, διεπίστωσα, ὅτι ὑπάρχει ἐλευθέρα ἀγορὰ εἰς ὅλα τὰ εἴδη καὶ εἶχον καὶ μακρὰν συζήτησιν μὲ τὸν Ἄγγλον Ὑπουργὸν Τροφίμων, τὸν ἀντίστοιχον ἰδικόν μας Ὑπουργὸν Ἐφοδιασμοῦ καὶ τὸν ἠρώτησα: Τί κάμνετε μὲ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν; Καὶ μοῦ ἔλεγε: Διὰ τὰ εἴδη ποὺ διανέμομεν μὲ τὸ δελτίον ἀδιαφορῶ διὰ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Εἶναι τόσον ἐπαρκὴς ἡ ποσότης ποὺ δίδομεν εἰς τὸ δελτίον, ὥστε μόνον ὀλίγοι ἄνθρωποι πολὺ πλούσιοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν μαύρην ἀγοράν. Δι’ αὐτό, κύριοι, ὀρθῶς ὁ Ἄγγλος Ὑπουργὸς ἀδιαφορεῖ διὰ τὴν μαύρην ἀγοράν. Ὀρθῶς δὲ ἐγὼ δὲν ἔπρεπε νὰ ἀδιαφορήσω διὰ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, διότι, ἐνῷ αὐτὸς διανέμει εἰς τὸν πληθυσμόν του τόσην ζάκχαριν, ἐγὼ ἔπρεπε νὰ δίδω 250–280 τόννους κατ’ ἀναλογίαν, ἐνῷ δίδω 70 τόννους. Καὶ ἀκόμη δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ μὴ σκέπτωμαι τὸν πολύτεκνον —διότι εἶναι καὶ ὁ πλούσιος, ἀλλὰ εἶναι καὶ ὁ πτωχὸς τῆς Δραπετσῶνος, τῆς Ν. Ἰωνίας, τῶν Ἐπαρχιῶν, ὁ ὁποῖος θὰ θελήσῃ νὰ πάρῃ 3 ὀκάδες διὰ τὰ παιδιά του, εἰς συμπλήρωσιν τῆς ἀνεπαρκοῦς μερίδος, τὴν ὁποίαν ἐγὼ τοῦ δίδω.

§162Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὴν παίρνει κύριε, ἐλλείψει χρημάτων. Ἡ ὑποκατανάλωσις ὀφείλεται εἰς τὴν πενίαν. Περίεργον πρᾶγμα.

§163Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Δὲν ἠδυνάμην, κύριοι, δὲν μοῦ ἐπετρέπετο, ἐὰν ἤμην Ὑπουργὸς ἔχων συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν μου ὄχι τῶν τυπικῶν ἀλλὰ τῶν οὐσιαστικῶν; Διότι αἱ τυπικαὶ μου εὐθῦναι ἦσαν κεκαλυμμέναι ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἶχον ἐκτελέσει τὸ πρόγραμμα, ἀλλὰ αἱ οὐσιαστικαί μου εὐθῦναι ἦσαν ὅτι ὅταν ἐπήγαινε κάποιος νὰ ἀγοράσῃ συμπλήρωμα τῆς μερίδος θὰ τὸ ἐπλήρωνεν ἐκείνην τὴν στιγμὴν 25 καὶ 26 χιλ. δραχμάς, αὐτὸ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ τὸ καλύψω.

§164Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κανεὶς πλούσιος, διότι οἱ πτωχοὶ δὲν παίρνουν περισσοτέραν ζάκχαριν.

§165Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριε Κάντζια, γνωρίζετε ἄριστα ὅτι ὅλαι αἱ ἐργατικαὶ τάξεις ἔχουν ἕνα ἡμερομίσθιον, τὸ ὁποῖον ὅταν ἔχουν παιδιὰ τοὺς ἐπιτρέπει νὰ ἀγοράζουν συμπλήρωμα τῆς ζακχάρεως. Γνωρίζετε ὅτι δὲν ἀρκοῦνται εἰς τὰ 150 δράμια τὸν μῆνα. Εἶχον ὑποχρέωσιν καὶ δι’ ἄλλους λόγους, διότι ἡ τιμὴ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς εἶναι ἐκείνη ποὺ διαμορφώνει τὴν ψυχολογίαν τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν καὶ αὐτὸ ἔχει σημασίαν διότι αἱ τιμαὶ ἔχουν μίαν ἀλληλεξάρτησιν καὶ ὅταν ἡ τιμὴ ἑνὸς εἴδους πρώτης ἀνάγκης ἀνεβαίνῃ, ἀνεβαίνουν ὅλαι αἱ τιμαί. Τώρα, ἐλέχθη ἀπὸ πολλοὺς ἄλλους συναδέλφους ὅτι ἀντιθέτως ἔπρεπε νὰ πολεμήσητε τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, νὰ μὴ ὑπάρχῃ, ὅτι αὐτὸ γίνεται λόγῳ διαρροῆς ἀπὸ τοὺς ἐπαγγελματίας καὶ λόγῳ τῆς ὑποκαταναλώσεως, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Σοφιανόπουλος εἰς μικρὰ χωρία. Ἐδῶ, κύριοι, θὰ σᾶς κάμω ἕναν ἁπλούστατον λογαριασμόν, διὰ νὰ σᾶς δείξω ὅτι ἡ καλυτέρα ἀνθρωπίνη διοίκησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀποφύγῃ αὐτὴν τὴν διαρροὴν πρὸς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν. Ἐγὼ ὁ ἴδιος διέταξα ἢ Μάρτιον ἢ Ἀπρίλιον ἀναθεώρησιν τῶν καταλόγων τῶν ἐπαγγελματιῶν ἀπὸ Ἐπιτροπάς, τὰς ὁποίας ἐδιάλεξα, ἀλλὰ φαντασθῆτε, Ἐπιτροπάς, αἱ ὁποῖαι ἐπῆγαν εἰς ὅλους τοὺς ζαχαροπλάστας, εἰς ὅλα τὰ ἐργοστάσια λεμονάδων, εἰς ὅλα τὰ ἐργοστάσια μαρμελάδας, αἱ ὁποῖαι ἐκτιμοῦν τὰς ἀνάγκας τῶν ἐργοστασίων. Εἶναι ἀνθρώπινον, δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις καὶ δὲν ὑπάρχει διοίκησις, ἡ ὁποία νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ζυγίσῃ ἐπακριβῶς τὰς ἀνάγκας. Ἕνα 5–10% ἐὰν διαφύγῃ θὰ εἶναι ἡ Ἐπιτροπὴ ἀρίστη. Ἐπίσης εἰς τὰ χωριὰ εἶναι πλάνη νὰ νομίζωμεν ὅτι δὲν τρώγεται ἡ ζάκχαρις, ἡ ζάκχαρις ἐφ’ ὅσον ὀρθῶς τὸ Κράτος ἀσκεῖ μίαν κοινωνικὴν πολιτικὴν καὶ τὴν πωλεῖ εὐθηνά, τὴν πωλεῖ περίπου εἰς τὴν τιμὴν τῶν ὀσπρίων καλῆς ποιότητος ἐνῷ εἶναι ἀσυγκρίτως θρεπτικωτέρα. Τὴν τρῶνε ἀλλὰ ἐκεῖ οἱ πολὺ πτωχοὶ παραδέχομαι ὅτι κατὰ ἕνα ποσοστὸν δὲν τὴν τρῶνε. Ἐρωτῶ τὶ νομίζετε ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ, νὰ εἴπωμεν ὅτι καταργοῦμεν τὰς διανομὰς εἰς τοὺς πολὺ πτωχοὺς, ἀφήνωμεν εἰς τοὺς πολὺ πτωχοὺς νὰ πάρουν πετιμέζι καὶ ὅ,τι ἄλλο εἶπον ὡρισμένοι συνάδελφοι; Ὄχι κύριοι. Ἡ ὀρθὴ πολιτικὴ εἶναι ἴση μερὶς εἰς ὅλον τὸν πληθυσμόν. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν δύναμην οὔτε τὰ 150 δράμ. νὰ ἀγοράσουν, αὐτοὶ πραγματοποιοῦν ἕνα μικρὸν ὄφελος, διότι τὴν μεταπωλοῦν εἰς τὸν ἔμπορον καὶ παίρνουν αὐτὴν τὴν μικρὰν ἐπιχορήγησιν ἀπὸ τὸ Κράτος. Οὔτε εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατὸν νὰ ἀκολουθηθῇ ἡ ἄλλη ἡ πολιτικὴ νὰ γίνεται αὐτὴ ἡ ἐπιλογὴ τῶν πολὺ πτωχῶν. Προσέξατε ὅμως τὸ ἑξῆς, κύριοι, ἐὰν ἔχωμεν μίαν διαρροὴν μόνον 5%, τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἀνθρωπίνως τέλειον ἀπὸ τὴν ζάκχαριν, ποὺ διανέμεται, μόνον τὸ 5% νὰ μὴ πάῃ ἀκριβῶς ἐκεῖ ποὺ πρέπει, τὸ 5% τῶν 70.000 τόννων μᾶς κάνει 3.500 τόννοι. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι ἡ κυρία πηγὴ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς καὶ οὐδὲν σύστημα, οὐδεὶς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος θὰ διοικήσῃ θὰ ἠμπορέσῃ ποτὲ νὰ τὸ καταργήσῃ αὐτὸ τὸ 5%. Καὶ αὐτὸ τὸ 5%, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, σημαίνει 3.500 τόννους, ἐπάνω ἀπὸ 2,5 ἑκατομμύρια ὀκάδας. Ἐάν, δηλαδή, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι τὴν εἶχον εἰς τὰ χέρια καὶ ἐπώλουν μὲ 15.000 ἐπὶ πλέον εἶναι κέρδος 30 δισεκατομμύρια καὶ μάλιστα ἀφορολόγητα ἐνῷ ὅπως εἴδατε καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω διότι ἐλλείπατε κ. Γοργία, τὰ κέρδη τῶν ἄλλων δὲν εἶναι κέρδη ἀλλὰ εἶναι πρὶμ ἐπαναπατριζομένου κεφαλαίου. Διότι κ. Γοργία πρὶν ποὺ ἐλλείπατε, κατέθεσα βεβαίωσιν τῆς ὑπηρεσίας ἐθνικοῦ νομίσματος, ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα εἰσήχθησαν ἀπὸ τὴν πώλησιν τῆς ζακχάρεως εὑρίσκονται ἐδῶ, ἐλέγχονται καὶ ἤρχισαν ἐπενδυόμενα.

§166Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὅλα τὰ χρήματα;

§167Χ. ΓΟΡΓΙΑΣ. Ἐάν, κ. Ἀβέρωφ, τὸ προϊὸν τῆς προμηθείας τῆς ζακχάρεως ἀποδειχθῇ ὅτι παρέμεινεν εἰς τὸν τόπον, ἡ πρᾶξις εἶναι ἐπαινετή, ἀρκεῖ νὰ ἀποδειχθῇ τοῦτο. Ἐγὼ ἐπίστευον καὶ πιστεύω ὅτι ἐὰν ὁ ἐπαναπατρισμὸς τῶν κεφαλαίων γίνεται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν ὅτι ἡ πρᾶξις εὐχῆς ἔργον εἶναι νὰ ἐπαναληφθῇ.

§168Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν βεβαίωσιν αὐτήν.

§169Χ. ΓΟΡΓΙΑΣ. Ἀρκεῖ νὰ ἀποδειχθῇ τοῦτο, ὅτι τὰ χρήματα ἀποδεδειγμένως παρέμειναν εἰς τὸν τόπον.

§170Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ἰδού, λοιπόν, κύριοι διατὶ δὲν ἠδιαφόρησα διὰ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, διότι ἡ ἐλευθέρα ἀγορὰ εἶναι μία πραγματικότης, τὴν ὁποίαν, κανένα κοινωνικὸν σύστημα καὶ ἐὰν διοικήσῃ, δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ μὴ τοῦ ξεφύγῃ οὔτε ἕνα 5% καὶ ἐπειδὴ ἐκεῖ ἀπευθύνεται καὶ ὁ πτωχὸς καὶ ὁ πλούσιος καὶ ἐπειδὴ ἐκεῖ διαμορφώνεται ἡ ψυχολογία τῶν τιμῶν δι’ αὐτὸ δὲν ἠδιαφόρησα καὶ ἠθέλησα νὰ κτυπήσω ἐκείνην τὴν τιμήν της. Τώρα πῶς ἔκαμα τὴν προμήθειαν αὐτήν. Ἕτερον σημεῖον τῆς ἐπικρίσεως. Ἀφήνω ὅτι εἶναι ὀλίγον περίεργον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἠκούσθη ὅτι ἐὰν ἔκαμον τὴν προμήθειαν ἄνευ δημοπρασίας ἴσως δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἐπίκρισις. Τὸ ἀφήνω αὐτό. Ἐλέχθη, ἀπὸ τὸν πρόεδρον κ. Σβῶλον, ὅτι δὲν ὑπῆρχε τὸ στοιχεῖον τῆς δημοσιότητος. Κύριοι, οὐδὲν ἐγένετο ἐν κρυπτῷ, οὐδένα διευθυντὴν ἐφωνάξαμεν καὶ τοῦ εἴπομεν πάρε αὐτὴν τὴν αἴτησιν καὶ κάμε την ἀποδεκτήν, τίποτε δὲν ἔγινε κάτω ἀπὸ τὸ τραπέζι, τίποτε δὲν ἔγινε μέσα εἰς τὸ γραφεῖον. Εἰς τὰς 27 τοῦ μηνὸς νομίμως καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐφημερίδας τῶν Ἀθηνῶν καὶ εἰς μίαν τῆς Μακεδονίας ἐδημοσιεύθη ἡ διακήρυξις τῆς δημοπρασίας. Τί μεγαλύτερον στοιχεῖον τῆς δημοσιότητος κύριοι; Ἡ περίφημος προθεσμία τῶν 6 ἡμερῶν; Δὲν ἐπικαλοῦμαι καὶ πάλιν τοῦτο, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν ἠγόρασεν ἄνευ δημοπρασίας, δὲν ἐπικαλοῦμαι τὸ ὅτι οἱ διάφοροι νόμοι μοῦ ἔδιδον τὸ δικαίωμα νὰ ἀγοράσω ἄνευ δημοπρασίας ἀλλὰ ἐννοῶ καὶ πάλιν νὰ ἰσχυρισθῶ ὅτι αἱ 6 ἡμέραι ἦσαν ἀπολύτως ἐπαρκεῖς. Ὁ κ. Μπαλτατζῆς ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν καλωσύνην νὰ ἐρευνήσῃ τὴν προσφορὰν Τρακάκη εἶδε εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. Τρακάκη, ὅπως ἐβεβαίωσεν, τηλεγραφήματα ἀνταλλαγέντα ἐπανειλημμένως μέσα εἰς αὐτὴν τὴν προθεσμίαν μεταξὺ τῶν ἐδῶ ἀντιπροσώπων καὶ τῆς Τεργέστης, τηλεγραφήματα ἐπανειλημμένως, διότι ὑπῆρχον καὶ σφάλματα εἰς τὰς προσφοράς. Ὑπῆρχεν πλήρως ἡ ἐπάρκεια τοῦ χρόνου καὶ τὰ τηλεγραφήματα καὶ αἱ ἀπαιτήσεις ἐδίδοντο κατὰ σύμπτωσιν κατὰ τὰς περιφήμους ἡμέρας ἀργίας, ἄλλως τε καὶ αὔριον τὸ πρωῒ ἐὰν ἐλέγομεν ὅτι θέλομεν νὰ ἀγοράσωμεν ρύζι, ὅτι θέλομεν νὰ ἀγοράσωμεν ζάκχαριν ἠμποροῦμεν μὲ ἕνα τηλεφώνημα νὰ τὸ κάμωμεν. Διότι ὑπάρχουν Ἕλληνες εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν, Ἕλληνες εἰς τὴν Τεργέστην εἰς θέσεις, δηλαδή, ὅπου οἱ ἐλεύθεροι λιμένες, τὸ τμῆμα τοῦ λιμένος ὅπου ἐναποτίθενται τὰ ἐμπορεύματα, χωρὶς νὰ πληρώνουν δασμὸν καὶ ὑπάρχουν πολλοί, ἠμπορεῖτε ἐκεῖ ποὺ ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι, ὅπως ἀπεδείχθη καὶ ἀπὸ ἄλλας προμηθείας ἐξακολουθοῦν καὶ σήμερον νὰ θέλουν νὰ τοποθετήσουν χρήματα εἰς ἐπικερδεῖς ἐπιχειρήσεις ἐν Ἑλλάδι, εἰς ξενοδοχεῖα καὶ εἰς ἄλλα, ὅπως κάμνῃ ὁ κ. Τρακάκης. Ἀπὸ ἐδῶ οἱ ἀντιπρόσωποί των τοὺς παίρνουν εἰς τὸ τηλέφωνον ἐντὸς 10 λεπτῶν. Σᾶς λέγω ὅτι ἠρεύνησα εἰς τὸ Ταχυδρομεῖον καὶ μοῦ εἶπον ὅτι ἡ Τεργέστη ἔχει γραμμὴν μέχρι τῆς 4ην ἀπογευματινῆς. Καὶ παίρνεις εἰς τὸ τηλέφωνον καὶ λέγεις: Μοῦ ζητοῦν τόσας χιλιάδας τόννους εἰς τὸν ἡμέτερον λιμένα. Ὑπάρχουν αὐτοὶ οἱ τόννοι ἀσφαλῶς. Τὸ χρῆμα ἀναμφισβητήτως ὑπάρχει καὶ ἠμπορεῖ μὲ τὰ σημερινὰ μέσα τῆς ἐπικοινωνίας νὰ κλείσῃ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπρόφθανον τὰς ἓξ ἡμέρας, εἶναι ἴσως ὅπως ἐκεῖνος, τοῦ ὁποίου τὸ τηλεγράφημα ἐδιάβασεν ὁ κ. Κάντζιας μὲ τὰς 70 λίρας ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ βρῇ νὰ ἐξαγάγῃ καὶ τὰς λίρας. Ἐκεῖνος, ὅπως εἶπεν ὀρθῶς ὁ κ. Τσάτσος, ἐκεῖνος δὲν ἐπρόφθανε. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἰδικά του χρήματα καὶ ἀνέμενε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὰ στείλῃ, ἐκεῖνος ἐπρόφθανε. Καί, πλὴν αὐτοῦ, εἶναι καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐκκρεμεῖ σωρεία αἰτήσεων Ἑλλήνων, ποὺ θέλουν νὰ φέρουν τὰ χρήματά των ἐδῶ κατὰ τρόπον συμφέροντα. Καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἐπαναλάβω ἐκεῖνο, ποὺ εἶπον εἰς μίαν διακοπὴν εἰς τὸν κ. Μανιαδάκην: Ὁ τρόπος τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ δὲν εἶναι συμφέρων, εἶναι δίκαιος. Διότι, ὅπως εἶπον πρίν, ἐὰν ἔχῃς 50.000 λίρες εἰς τὴν Αἴγυπτον, ἠμπορεῖς νὰ ἀγοράσῃς διπλάσια ἐμπορεύματα ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ἠμπορεῖς νὰ ἀγοράσῃς εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὰς 50.000 αὐτάς, ἐὰν τὰς φέρῃς μὲ τὴν ἐπίσημον τιμήν. Κατὰ ποίαν λογικήν, λοιπόν, θὰ τοῦ εἴπῃς: «φέρε τὰ λεπτά σου ἐδῶ, μὲ τὴν τιμὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, διὰ νὰ ἔχουν τὴν μισὴν ἀγοραστικὴν ἀξίαν»; Τώρα, λοιπόν, τοῦ δημιουργοῦμεν τὰς λογικὰς προϋποθέσεις, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐδημιουργήσαμε διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου, διὰ νὰ ἔλθουν τὰ χρήματα καὶ νὰ μᾶς προσφέρουν ὑπηρεσίας.

§171Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἠμπορούσατε νὰ μοῦ τὸ ἐξηγήσετε αὐτὸ τὸ σημεῖον;

§172Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Εἶδον, κ. συνάδελφε, ὅτι ἐνεγράφητε διὰ νὰ ὁμιλήσητε. Ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω ὅμως.....

§173Α. ΙΩΣΗΦ. Θὰ ἐγγραφοῦν πάλι νὰ ὁμιλήσουν; Μᾶς νομίζουν τόσον πτωχοὺς εἰς ἀντίληψιν;

§174Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριε συνάδελφε, μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι ἀπὸ τὴν πτέρυγα αὐτὴν θὰ ὑπάρξῃ μία μεγίστη ἐπιμονὴ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§175ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οὔ μὲ πείσης κἂν μὲ πείσης!

§176Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Θὰ τὸ ὑποστῶμεν.

§177Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Θὰ ἱκανοποιήσετε τὴν περιέργειάν μου.

§178Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Κύριοι, θέλω νὰ ἱκανοποιήσω τὴν περιέργειαν τοῦ κ. Παπακωνσταντίνου. Λέγει: τί εἶναι αὐτό, πῶς θὰ φέρῃ τὰ ἐμπορεύματα; Ἐὰν ἕνας ἄνθρωπος ἔχῃ 1.000 δολλάρια εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὰ φέρῃ εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, γίνονται 15.000.000 δραχμαί. Μὲ αὐτὰ τὰ 15 ἑκατ. δραχμῶν ἀγοράζει εἰς τὴν Ἑλλάδα ἕνα ποσὸν ἐμπορευμάτων Α. Μὲ αὐτὰ τὰ 1.000 δολλάρια εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἀγοράζει ποσότητα τῶν αὐτῶν ἐμπορευμάτων 2Α ἢ ἴσως καὶ 3Α. Αὐτὸ συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς Χώρας. Ἐὰν ἀντὶ νὰ τοῦ ποῦμε «φέρε τὰ 1.000 δολλάρια εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος νὰ πάρῃς 15 ἑκατομμύρια. —ὁπότε τοῦ λέγομεν «χάσε τὴν μισὴν ἀγοραστικὴν ἀξίαν αὐτῶν τῶν δολλαρίων» — τοῦ ποῦμε «φέρε ἐμπορεύματα», τότε πωλεῖ τὰ ἐμπορεύματα ἐδῶ καὶ ἔχει μίαν ἀγοραστικὴν ἀξίαν ἀνάλογον μὲ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἔξω. Δὲν τοῦ κάμνομε, δηλαδὴ καμμίαν εὔνοιαν. Τοῦ δημιουργοῦμεν δικαίας, λογικὰς προϋποθέσεις διὰ νὰ φέρῃ τὰ λεπτά του. Ἡ δὲ πολιτικὴ αὐτὴ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ τῶν ἔξω Ἑλληνικῶν κεφαλαίων, εἶναι μία πολιτικὴ σωτηρία διὰ τὸν τόπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος πάσχει ἀπὸ ἔλλειψιν συναλλάγματος. Καὶ πιστεύσατε, κύριοι, ὅτι αὐτὴ ἡ πολεμική, ἡ ὁποία γίνεται ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ τρόπου τῆς προμηθείας, ἐκτὸς τῶν ἄλλων πλευρῶν ποὺ ἔχει, ἔχει καὶ μίαν ἄλλην μεγίστην ζημίαν, τὴν ζημίαν ὅτι διὰ λόγους ἄλλους βάλλεται, ὄχι μόνον μία πρᾶξις, ἀλλ’ ἓν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ εἰς στιγμὰς συναλλαγματικῆς κρίσεως διὰ τὴν χώραν μας νὰ τὴν ἀνακουφίσῃ.

§179Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Παρακαλῶ νὰ σταματήσωμεν ἐδῶ διότι ἔχω μίαν ἐργασίαν.

§180Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Κύριε Πρόεδρε, σὲ 10 λεπτὰ θὰ τελειώσω. Κύριοι, ἀναγκάζομαι νὰ συντομεύσω καί, ἂν χρειασθῇ, νὰ τριτολογήσω. Ἐπιτρέψατέ μου μόνον ἐν τάχει νὰ σᾶς εἴπω μερικὰ κεντρικὰ σημεῖα τῶν σκέψεών μου: Τὸ στοιχεῖον τῆς δημοσιότητος ὑπῆρχε πλῆρες. Ἡ προθεσμία ἀναμφισβητήτως ἦτο ἀρκετὴ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶχον χρήματα νὰ ἐπαναπατρίσουν.

§181Α. ΣΒΩΛΟΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν λέξιν;

§182Ε. ΑΒΕΡΩΦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως βιάζεται νὰ φύγῃ καὶ δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ μὴ μὲ διακόψετε. Ἤθελον νὰ ἐπισύρω τὴν προσοχήν σας τώρα εἰς δύο ἄλλα θέματα. Εἰς τὸ ζήτημα τῆς προμηθείας, νομίζω, ὅτι μοῦ μένει νὰ θίξω ἓν σημεῖον, τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς.

§183Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ διακόψωμεν τώρα καὶ νὰ συνεχίσωμεν αὔριον.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν αὔριον;

§185ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καί, ἐν συνεχείᾳ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 10.50′ μ. μ.).