1950.11.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13η

Παρασκευὴ 24 Νοεμβρίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 6.30′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς κάτωθι αἰτήσεις διώξεως κ. κ. βουλευτῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 118866] 18–11–50 ἐγγράφου του, διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Εὐβοίας κ. Α. Κακαρᾶ, κατηγορουμένου ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει καὶ ἐξυβρίσει κατὰ τοῦ Νομάρχου Εὐβοίας κ. Ἀναργύρου Μπότση καὶ ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 115325] 18–11–50 ἐγγράφου του, διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Νεοκόσμου Γρηγοριάδου, κατηγορουμένου ἐπὶ παραβάσει τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 τοῦ Γʹ ]1946 ψηφίσματος, τοῦ ἄρθρου 11 παρ. 2 τοῦ Νόμου 5060]31 καὶ τῶν ἄρθρων 109 καὶ 110 Π. Ν. καὶ ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 115794] 11–11–50 ἐγγράφου του, διαβιβάζει αἴτησιν τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν μετὰ ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Α. Κρανιᾶ, κατηγορουμένου ἐπὶ ἀδίκῳ ἐπιθέσει μετὰ βιαιοπραγιῶν κατὰ τοῦ Α. Κοκκινοπούλου καὶ ζητοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐπίσης ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἀκόλουθα: Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 207151)12–8–1950 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τοῦ Ταμείου Συντάξεων Νομικῶν διὰ τὴν ὑπὸ τούτου χορήγησιν δανείου δραχμῶν 210.000.000 εἰς τὸν Δικηγορικὸν Σύλλογον Χίου καὶ τὸ Ταμεῖον Προνοίας Δικηγόρων Χίου. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 177248)2–8–1950 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπὸ ταύτης μέσῳ τοῦ Ὑποκαταστήματός της Ἰωαννίνων χορήγησιν δανείων συνολικοῦ ποσοῦ δραχμ. 650.000.000 εἰς 87 πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς Ἐπαρχίας Πωγωνίου. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 218919)7–9–1950 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν παρὰ ταύτης χορήγησιν πιστώσεως ἐκ δρχ. 100.000.000 πρὸς τὸν Συνεταιρισμὸν λειτουργῶν Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως Πατρῶν, ἐπὶ τόκῳ 3% ἐτησίως καὶ ἑξαμήνῳ ἀποδόσει. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 235729]7–9–1950 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν χορήγησιν μέσῳ τῆς Ἐθνικῆς Κτηματικῆς Τραπέζης πρὸς τὴν Ἑταιρίαν Σιδηροδρόμων Β.Δ. Ἑλλάδος τοῦ ὑπὸ τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Δανείων ἐγκριθέντος δανείου ἐκ δολλαρίων 460.000. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 235604]6–9–1950 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείου ἐκ δραχμῶν 600.000.000 πρὸς τὴν Ἀεροπορικὴν Ἑταιρίαν Τ.Α.Ε. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 236818]1–9–1950 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Κτηματικῆς Τραπέζης χορήγησιν δανείου ἐκ δρχ. 900.000.000 πρὸς τὸν Παναθηναϊκὸν Ἀθλητικὸν Ὅμιλον. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 394134]17–10–1950 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείου δρχ. 40.000.000.000 εἰς τὸν Α.Σ.Ο. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 276319]13–11–1950 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης Ἀθηνῶν χορήγησιν πιστώσεων δρχ. 100.000.000 εἰς Συνεταιρισμὸν Λειτουργῶν Στοιχειώδους Ἐκπαιδεύσεως Πατρῶν. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 257133]30–9–1950 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείου ἐκ δραχμῶν 20.000.000.000 εἰς τὸν Α.Σ.Ο. διὰ τὴν συνέχισιν τῆς συγκεντρώσεως σταφίδος ἐσοδείας 1950. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 246811]19–9–50 ἀποφάσεώς του, ἐξουσιοδότησε τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, ὅπως διὰ πᾶσαν καθυστέρησιν οἱασδήποτε δόσεως παρὰ τῆς Γενικῆς Συνομοσπονδίας Ἐργατῶν Ἑλλάδος, συναπτομένου δανείου τῶν 650.000.000 δραχμῶν ἐξοφλεῖ ταύτην πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, δι’ ἀντιστοίχου κατὰ ποσὸν χρεώσεως τοῦ παρὰ τῇ Τραπέζῃ τῆς Ἑλλάδος λογαριασμοῦ τοῦ Δημοσίου. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 86125]2–5–50 ἀποφάσεώς του, παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν παρὰ ταύτης ἢ μέσῳ ἄλλων Τραπεζῶν χορήγησιν δανείου ἐκ δραχμῶν 150.000.000 εἰς τοὺς ἐμπόρους καὶ ἐπαγγελματίας τῆς περιφερείας Καλαβρύτων, ἐξοφλητέων ἐντὸς 9 μηνῶν διὰ τριμήνων γραμματίων ἀνανεουμένων. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Λ. Σαραφιανὸς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ἁγίου Νικολάου Χαλκιδικῆς ζητούντων ὅπως ἀπαλλαγοῦν τοῦ τιμήματος ἐξαγορᾶς τῶν κατὰ τὴν κατοχὴν γενομένων ὑπὸ ἀνταρτοπλήκτων γεωργῶν ἐκχερσώσεων. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Γ. Σπυρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἄρτι ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἀπολυθέντος Ἰω. Σταυρίτου, κατοίκου Φλωρίνης, ζητοῦντος τὴν μερικὴν ἄρσιν τῆς ἐπιτάξεως ἐπὶ τῆς ἐν Φλωρίνῃ πρὸς στέγασιν τοῦ αὐτόθι Τελωνείου ἐπιταχθείσης οἰκίας του, ἅτε στερουμένου παντελοῦς στέγης. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Ταλιαδοῦρος καὶ Φ. Κωτούζας καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου καὶ Σωματείων Καπνεργατῶν, Ἐκφορτωτῶν, Καραγωγέων ὡς καὶ τοῦ Ἐπαγγελματικοῦ Συλλόγου Καρδίτσης, ζητούντων ὅπως ἡ συγκέντρωσις παρὰ τοῦ Κράτους τῶν καπνῶν περιφερείας Καρδίτσης, ἀνατεθῇ καὶ εἰς καπνεμπορικοὺς οἴκους Καρδίτσης κλπ... Ὁ Συν)σμὸς πληγέντων αὐτοκινητιστῶν Νομοῦ Ρεθύμνης, ζητεῖ τὴν μεταβίβασιν τῆς κυριότητος τῶν παρὰ τοῦ Κράτους παραχωρηθέντων εἰς τὰ μέλη του, βάσει τοῦ νόμου 1086 αὐτοκινήτων, ἐφ’ ὅσον ταῦτα ἐξεπλήρωσαν τὰς πρὸς τὸ Δημόσιον ὑποχρεώσεις των. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ε. Καλαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Μακρυκώμης, Σπερχειάδος, Ὑπάτης κλπ. ζητούντων ὅπως συνεχισθῇ ἡ αὐτοστέγασις τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ πυροπαθῶν καὶ ἡ χορήγησις προσθέτου μερίδος τροφίμων εἰς τοὺς ἐπαναπατρισθέντας κατὰ τὸ φθινόπωρον κλπ. Οἱ Σύνδεσμοι θυμάτων πολέμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς– Κατερίνης–Κατοχῆς–Ἰωαννίνων, οἱ ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ Ἀχαΐας, Ναυπλίου, Ἄργους, πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ συνταξιοῦχοι Φθιώτιδος, Μεσολογγίου, Κομοτινῆς, ὁ Πολυτεχνικὸς κόσμος Β. Ἑλλάδος καὶ αἱ χῆραι καὶ ὀρφανὰ ἀμάχου πληθυσμοῦ Δράμας, Βιάνου, Καλαβρύτων, Δοξάτου, Ἀθηνῶν κλπ., διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην περικοπὴν συντάξεών των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν συνταξιούχων ἀξιωματικῶν Εὐβοίας θυμάτων τῆς τελευταίας τριακονταετοῦς πολιτικῆς ἀνωμαλίας, διαμαρτυρομένων δι’ ἀφαίρεσιν κεκτημένων συνταξιοδοτικῶν δικαιωμάτων των καὶ ζητούντων τὴν συνταξιοδότησίν των βάσει τοῦ βαθμοῦ ὃν εἶχον πρὸ τῆς ἰσχύος τοῦ Κώδικος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν ἐπιτροπῆς ἀγῶνος φονευθέντων ἀξιωματικῶν 40—50 Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Β. Ἑλλάδος καὶ Πελοποννήσου, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην μείωσιν τῶν συντάξεών των, κατάργησιν ἐπιδομάτων κλπ... Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου Καλαμῶν, ζητοῦντος τὴν ἵδρυσιν Ἐφετείου ἐν τῇ πόλει τῶν Καλαμῶν. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Ἀγγελούσης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἐξορισθέντων καὶ φυλακισθέντων ἐπὶ κατοχῆς Σερρῶν (διὰ πολιτικοὺς λόγους) ζητούντων τὴν διὰ νομοθετικῆς ὁδοῦ προστασίαν καὶ ἐνίσχυσίν των. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν Ἐφημερίων Καρυστίας, ζητούντων τὴν κατάργησιν τῆς εἰς τέσσαρας κατηγορίας διακρίσεως τῶν ἐφημερίων καὶ μισθολογικῆς διαφορᾶς των, ὡς καὶ αὔξησιν τῶν ἀποδοχῶν των. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων πολέμου περιοχῆς Κύμης, διαμαρτυρομένου διὰ κατάργησιν τῶν συντάξεων ἀμάχου πληθυσμοῦ. Οἱ βουλευταὶ Ἀχαΐας κ. κ. Α. Ἀντωνόπουλος, Β. Παπαρρηγόπουλος καὶ Α. Γεροκωστόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ συνοικισμοῦ Ἀρρόης Πατρῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μετατροπὴν τῆς δι’ αὐτοκινήτων διαδρομῆς Ἀρρόης–Πατρῶν καὶ ζητούντων ἀποκατάστασιν τῆς συγκοινωνίας ταύτης μὲ ἀφετηρίαν Πλατείαν Ὄλγας, Ἁγίου Νικολάου, Ἁγίου Γεωργίου, Γερμανοῦ Ἀρρόης. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Π. Πέννας καταθέτει ἀναφορὰν θυμάτων χωρίων Ἄνω καὶ Κάτω Κερδιλλίων διαμαρτυρομένων διὰ περικοπὴν συντάξεώς των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν θυμάτων πολέμου ἀμάχου πληθυσμοῦ κατοίκων Λευκῶνος Νομοῦ Σερρῶν, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν διακοπὴν τῶν συντάξεών των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Κουμαριᾶς, Ἀδελφικοῦ, Λιγαριᾶς, Συσωμιᾶς, Βέργης, Κάτω Καμήλας κλπ., ζητούντων ἄμεσον κατασκευὴν γεφύρας ἐπὶ τοῦ ποταμοῦ Στρυμῶνος πρὸς εὐχερεστέραν ἐπικοινωνίαν τῶν ὡς ἄνω Κοινοτήτων. Ἡ Ἕνωσις Ἑλλήνων Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν Χανίων, διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἐπιψήφισιν τοῦ Κώδικος τῶν συντάξεων. Ὁ Ἀμπελουργικὸς Συνεταιρισμός, ὁ Δικηγορικὸς Σύλλογος, ὁ ἐλαιουργικὸς Συνεταιρισμὸς καὶ ὁ Πιστωτικὸς Γεωργικὸς Συνεταιρισμὸς Νήσου Κῶ, ζητοῦν ταχεῖαν μονιμοποίησιν ἐκτάκτων δημοσίων ὑπαλλήλων Δωδεκανήσου. Οἱ Κινηματογραφισταὶ Σερρῶν διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν εἰσιτηρίων τῶν κινηματογράφων Β. Ἑλλάδος εἰς 3% ὑπὲρ τοῦ Κρατικοῦ θεάτρου Β. Ἑλλάδος. Ὁ Πρόεδρος τῶν Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Δράμας ζητεῖ ἄμεσον λῆψιν μερίμνης διὰ τοὺς πλημμυροπαθεῖς τῆς ἐν λόγῳ πόλεως. Ὁ Σύνδεσμος ἐφέδρων νέων καὶ παλαιῶν πολεμιστῶν Δωδεκανήσου, ζητεῖ ὀργάνωσιν καὶ ἑνοποίησιν ἁπασῶν τῶν ἐφεδρικῶν ὀργανώσεων τῆς χώρας καὶ τὴν ὑπαγωγήν των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐθνικῆς Ἀμύνης κλπ. Ὁ Σύνδεσμος Πρακτορειακῶν ὑπαλλήλων Ποντοπλοΐας Πειραιῶς διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ψήφισιν νομοσχεδίου περὶ Ο.Λ.Π. ἐπὶ ζημίᾳ τάξεώς των. Οἱ Σύλλογοι Πυροπαθῶν, Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν, Ἐμπορικὸς κλπ. Λιδωρικίου διαμαρτύρονται δι’ ἐγκατάληψιν πυροπαθῶν πόλεως Λιδωρικίου. Ἡ Ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Θεσσαλογίκης διαμαρτύρεται διὰ τὴν περικοπὴν τῶν συντάξεων τῶν θυμάτων ἀμάχου πληθυσμοῦ. Τὸ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἀναθεώρησιν καὶ περιορισμὸν ἀδειῶν κυκλοφορίας φορτηγῶν αὐτοκινήτων. Ὁ Κ. Τσότσος, κρατούμενος εἰς φυλακὰς Χαλκίδος δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6 Σ.Π. ζητεῖ ἀναθεώρησιν τῶν εἰς βάρος του ἐκδοθέντων παρὰ τῶν Στρατοδικείων καταδικαστικῶν ἀποφάσεων. Ὁ Δ. Μπουρίκας, ἀπόστρατος μοίραρχος, κάτοικος Ἀθηνῶν, ζητεῖ τροποποίησιν τοῦ νόμου 1557 «περὶ συντάξεων». Ἀπόστρατοι ἀξιωματικοὶ Ἀθηνῶν, ἐξελθόντες τῆς ὑπηρεσίας διὰ λόγους ὑγείας καὶ αὐτεπαγγέλτως ἀπὸ 1–1–49 καὶ ἔχοντες 25ετῆ πραγματικὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατεύματι καὶ ὄντες ἄστεγοι ζητοῦν, ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸν Α.Ν. 1563 περὶ ἱδρύσεως οἰκοδομικοῦ Συνεταιρισμοῦ ἀξιωματικῶν. Ἡ Ἕνωσις μικροαγοραστῶν Νικαίας καὶ περιχώρων ζητεῖ ὅπως ἐξαιρεθῶσιν οἱ μικροαγορασταὶ τοῦ Α. Ν. 1323|49. Ὁ Δήμαρχος καὶ ὁ Πρόεδρος ἐμπόρων Καλύμνου ζητοῦν ταχεῖαν μονιμοποίησιν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων Δωδεκανήσου. Οἱ κάτοικοι Ἁγίου Νικολάου Χαλκιδικῆς ζητοῦν ὅπως ληφθῇ νομοθετικὴ μέριμνα καὶ παραχωρηθοῦν εἰς αὐτοὺς δωρεάν, οἱ ἐκχερσωθέντες καὶ δενδροφυτευθέντες κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς ἀκαλλιέργητοι μικροαγροὶ τοῦ Δημοσίου. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Νέας Καλλικρατίας, Ἁγίου Παύλου, Νέας Ἰωνίας, Λακωμάτων, Μεσημερίου κλπ. Θεσσαλονίκης ζητοῦν ἄμεσον ἐπισκευὴν τῆς κατεστραμμένης ὑπὸ τῶν βροχῶν γεφύρας Νεοχωρίου πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς διακοπείσης μετὰ τῆς Θεσσαλονίκης συγκοινωνίας... Πολιτικοί, Στρατιωτικοὶ Συν)χοι Θηβῶν καὶ ἐν ἀποστρατείᾳ Ἀξ)κοὶ Κερκύρας, διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην ψήφισιν συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος, καταργοῦντος κεκτημένα συνταξιοδοτικά των δικαιώματα. Τὰ μέλη τοῦ Συλλόγου τῆς οἰκονομικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν, διαμαρτύρονται, διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ ἄρθρου 10 τοῦ Νόμου 389)36 περὶ μισθολογικῆς των ἐξελίξεως. Ἀδελφαὶ πολιτικῶν Συνταξιούχων Θεσ)νίκης, ζητοῦν τὴν μὴ περικοπὴν συντάξεών των. Κατώτεροι Ἀπόστρατοι Ἀξ)κοὶ Ἀθηνῶν ζητοῦν, ὅπως κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ Συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος ὑπολογισθοῦν τὰ πολεμικὰ ἔτη ὡς διπλά. Ἡ Καπνεργατικὴ Ἕνωσις Μυτιλήνης ζητεῖ συνταξιοδότησιν τῶν ὑπερηλίκων καπνεργατῶν καὶ καπνεργατριῶν δι’ ἀποφάσεως τοῦ Τ.Α.Κ., εἴσοδον νέων ἐργατῶν καὶ ἐργατριῶν ἰσαρίθμων τῶν ἐξερχομένων κλπ... Ἡ Ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Συν)σμῶν Θεσ)νίκης ζητεῖ, ὅπως τὸ Ἐργοστασιακὸν συγκρότημα ἐπεξεργασίας γεωργικῶν προϊόντων Ρόδου, ἱδρυθὲν ὑπὸ «ΣΑΪΦΕ» παραχωρηθῇ εἰς Ἕνωσιν Γεωργικῶν Συν)σμῶν Δωδεκανήσου. Οἱ Αὐτ)σταὶ φορτηγῶν αὐτοκινήτων Νομοῦ Ἡρακλείου ζητοῦν τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 911. Ἡ Ὁμοσπονδία Ἐπαγγελματοβιοτεχνῶν Μεσσήνης διαμαρτύρεται δι’ ἀντικατάστασιν Δημάρχου Μεσσήνης Εἰσαγγελέως Εὐγενικοῦ διὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου Μεσσήνης Παπαγιάννη. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Θεσ)νίκης διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην κατάργησιν τροχιοδρόμων πόλεως Θεσ)νίκης. Ἀνάπηροι καὶ θύματα πολέμου 1940–49 Πειραιῶς διαμαρτύρονται διὰ τὰς πρὸς τὴν ἀντιπροσωπείαν των δηλώσεις Ὑφυπουργοῦ Οἰκονομικῶν κ. Γιαννοπούλου κλπ. Στρατιωτικοὶ καὶ Ναυτικοὶ Συνταξιοῦχοι Κερκύρας ζητοῦν ἄμεσον τροποποίησιν τοῦ Συνταξιοδοτικοῦ Κώδικος πρὸς ἱκανοποίησιν ἁπασῶν τῶν κατηγοριῶν τῶν Συνταξιούχων. Ἡ Ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Σύν)σμῶν Θεσ)νίκης ζητεῖ παράτασιν προθεσμίας μεσοπροθέσμων δανείων συναφθέντων δι’ ἀγορὰν γεωργικῶν ἑλκυστήρων Ὑπουργείου Γεωργίας ἀπὸ 3 ἐτῶν ἕως 5. Οἱ ἔκτακτοι καὶ ἡμερομίσθιοι ὑπάλληλοι, οἱ Πρόεδροι τῶν συλλόγων παντοπωλῶν καὶ οἱ πολεμισταὶ Καλύμνου ζητοῦν ἄμεσον ὑπηρεσιακὴν ἀποκατάστασιν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων Δωδεκανήσου. Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Καστοριᾶς ζητεῖ λῆψιν νομοθετικῆς μερίμνης πρὸς παραχώρησιν καθ’ ἕκαστον ἔφ. Ἀξ)κὸν ἑνὸς οἰκοπέδου, τοποθέτησιν ἐφέδρων Ἀξ)κῶν εἰς Δημ. θέσεις. ἵδρυσιν Ταμείου ἀρωγῆς Ἐφ. Ἀξ)κῶν, χορήγησιν ἀδειῶν ὁπλοφορίας εἰς ἐφ. Ἀξ)κοὺς κινουμένους εἰς μέρη εἰς ἃ ὁμολογουμένως ἡ ζωή των ἀπειλεῖται κλπ... Ὁ Μ. Κοβάτσης κάτοικος Ἀθηνῶν ἀνάπηρος πολέμου ἐκ τοῦ χωρίου Δρένοβο Κορυτσᾶς ζητεῖ ἀπονομὴν προσωπικῆς συντάξεως διὰ τὰς πρὸς τὴν Πατρίδα προσφερθείσας ὑπηρεσίας του κατὰ τὸν Ἀλβανικὸν πόλεμον. Ὁ Δήμαρχος, τὸ Ἐμπορικὸν καὶ Βιομηχανικὸν Ἐπιμελητήριον, τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον καὶ διάφοροι Σύλλογοι καὶ Σωματεῖα λιμένος Βαθέος Σάμου καὶ Καπνοπαραγωγοὶ Σαππῶν ζητοῦν πριμοδότησιν καπνῶν ἐσοδείας 1949 αὔξησιν ἡμερομισθίων κλπ... Τὰ Σωματεῖα Ἐλαιοχρωματιστῶν, Μηχανοξυλουργῶν, Τεχνιτῶν, Ζαχαροπλαστῶν καὶ διάφορα ἄλλα Σωματεῖα καὶ Ὀργανώσεις Πειραιῶς, ζητοῦν ἄμεσον ἐπίλυσιν δικαίων αἰτημάτων ἐργατῶν καπνοβιομηχανίας Παπαστράτου. Οἱ Ἰχθυοπῶλαι Κιάτου, οἱ Βιοτέχναι Θεσ)νίκης, ὁ Σύλλογος Ἐμπόρων Καυσίμων, ἡ Ἕνωσις Γαιανθρακεμπόρων Ἀθηνῶν, καὶ ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ἐδωδιμοπωλῶν διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην ἄρσιν ἀδειῶν κυκλοφορίας ἰδιωτικῶν φορτηγῶν αὐτοκινήτων ἐπὶ ζημίᾳ αὐτῶν καὶ ἐθνικῆς οἰκονομίας. Τὸ Σωματεῖον φορτοεκφορτωτῶν Πύργου διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἀπόφασιν ἀπομακρύνσεως φορτοεκφορτωτῶν ἀπὸ σιδηροδρομικοὺς σταθμούς. Οἱ διαχειρισταὶ τῶν κοινῶν Ταμείων αὐτοκινήτων λεωφορείων ὑπεραστικῆς γραμμῆς Λαρίσης–Ἁγιᾶς ζητοῦν ὅπως ἐπανέλθουν ἐν ἰσχύϊ αἱ προπολεμικῶς λειτουργήσασαι κοιναὶ Διευθύνσεις ὡς κοινὰ Ταμεῖα κατὰ Νομοὺς κλπ. Ὁ Γ. Ντοσίκας αὐτοκινητιστής, κάτοικος Τρικάλων, ζητεῖ ἄμεσον τοποθέτησιν τοῦ λεωφορείου του ἐπὶ τῆς νέας γραμμῆς Τρικάλων–Γρεβενῶν. Ὁ Κ. Ποντίκης αὐτοκινητιστής, κάτοικος Ἁγιᾶς, ζητεῖ ἄμεσον τοποθέτησιν λεωφορείου του εἰς γραμμὴν Λαρίσης–Βόλου ἐπὶ ἓν ἑξάμηνον κ.λ.π. Οἱ Πρόεδροι τῆς Κοινότητος καὶ τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Νεμέας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ παραλαβὴν σταφιδοκάρπου παρὰ τοῦ Α.Σ.Ο. Κιάτου. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Κομοτινῆς καὶ περιφερείας ζητεῖ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν Δημαρχούντων Δικαστικῶν διὰ τοπικῶν ἐπιτροπῶν μέχρι προκηρύξεως δημοτικῶν ἐκλογῶν. Οἱ Πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Ἰάσμου, Σάλπης, Πολυάνθου καὶ Ἀμβροσίας ζητοῦν ἄμεσον ἔναρξιν ἀντιπλημμυρικῶν ἔργων Κούρου ΣΤΑΥ πρὸς ἀποφυγὴν καταστροφῆς γεωργίας, γεφυρῶν κλπ. Ὁ Συνεταιρισμὸς ἀποκαταστάσεως καλλιεργητῶν Ἐπανωμῆς ζητεῖ ἄμεσον ἀπαλλοτρίωσιν ἢ μίσθωσιν τοῦ Μοναστηριακοῦ ἀγροκτήματος «Μετοχίου Κριτσιανὰ» τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίας Ἀναστασίας πρὸς γεωργικὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων γεωργῶν αὐτοκαλλιεργητῶν. Ἡ Ἕνωσις ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων Ἑλλάδος ζητεῖ ἄμεσον ἐπαναφορὰν ὅλων τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων διὰ πολιτικοὺς λόγους. Ὁ Πρόεδρος συμμοριοπλήκτων Νομοῦ Μαγνησίας ζητεῖ ἄμεσον τροποποίησιν τοῦ Α. Ν. 1323]1949 εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξαιρεθῶσι τῆς ἀκυρώσεως αἱ πωλήσεις αἱ συντελεσθεῖσαι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους 1941 ἐν Μαγνησίᾳ ὑποχρεουμένων τῶν ἀγοραστῶν εἰς τὴν καταβολὴν συμπληρωματικοῦ τιμήματος. Ἡ Γεωργικὴ Ἕνωσις Ἀμυνταίου καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἀναργύρων διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην ἀναστολὴν ἀποξηράνσεως τοῦ ἕλους Ρούδνικ. Ὁδηγοὶ ἐργατοτεχνῖται καὶ φύλακες Υ.Ε.Κ.Α. ζητοῦν αὔξησιν ἀποδοχῶν των. Ὁ Δήμαρχος καὶ οἱ Πρόεδροι τῶν συλλόγων Δικηγορικοῦ, Ἰατρικοῦ, Φαρμακευτικοῦ, Ὀδοντοϊατρῶν Σπάρτης ζητοῦν ἄμεσον ἐξαγωγὴν ἑσπεριδοειδῶν περιφερείας Λακωνίας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ Πανεφεδρικὴ Ἕνωσις Νομοῦ Ἡρακλείου Κρήτης ζητεῖ τὴν χορήγησιν 20–25 στρεμμάτων ἐκ τῆς ἀγροτικῆς περιουσίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου (κτημάτων ἐξ ἀνταλλαγῆς) εἰς ἑκάστην ἐφεδρικὴν ἀγροτικὴν ἢ ἀστικὴν καὶ ἐξ ἐπαγγέλματος γεωργικὴν οἰκογένειαν, δανείων πρὸς ἀνέγερσιν ἀγροτικῶν οἰκιῶν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Β. Παπαρρηγόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Τυπογράφων Πατρῶν ζητούντων καθορισμὸν ποσοῦ αὐξήσεως τῶν ἡμερομισθίων τῶν τυπογράφων Πατρῶν τοὐλάχιστον 50% τῶν ἤδη ἰσχυόντων κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Γ. Ἀριστείδου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Γεωργικῆς Ἑνώσεως Ἀμυνταίου διαμαρτυρομένου δι’ ἀναστολὴν πιστώσεως ἀποξηράνσεως ἕλους Ρούδνικ. Ὁ βουλευτὴς Φλωρίνης κ. Γ. Ἀριστείδου καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Ἐμπορικοῦ καὶ Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Ἀμυνταίου διαμαρτυρομένων διὰ τὸν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης περιορισμὸν τοῦ χρόνου προεξοφλήσεως τῶν γραμματίων των ἀπὸ 60 ἡμέρας εἰς 30. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Φ. Χατζήμπεης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν μητέρων θανατοποινιτῶν, ζητούντων μετατροπὴν τῆς ποινῆς των. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως ἐφέδρων πολεμιστῶν ζώνης ἐπαφῆς πρόσω 1940–41 Ἀθηνῶν, ζητούντων τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἀπολυθέντων ὑπαλλήλων δυνάμει τῆς 59 Σ. Π. πολεμιστῶν τοῦ Ἑλληνοϊταλογερμανικοῦ πολέμου. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως θυμάτων καὶ ἀναπήρων πολέμου ἀμάχου πληθυσμοῦ Θεσσαλονίκης καὶ προαστείων, ζητούσης τροποποίησιν τοῦ Α.Ν. 1512 δι’ οὗ περικόπτονται αἱ συντάξεις των. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Σερπᾶνος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Καπνεργατῶν Ἀγρινίου «Ἅγιος Χριστόφορος» ζητοῦντος ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ ἀγορὰ καπνῶν ἐξωτερικῆς καταναλώσεως παρὰ τῶν βιομηχάνων. Οἱ σιδηροδρομικοὶ Πύργου ἐπὶ μελετωμένης ρυθμίσεως μισθολογίου των, ζητοῦν τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους δι’ ἄνισον ὑπολογισμὸν κλάδου σταθμαρχῶν καὶ βοηθῶν. Ἀνάπηροι ἀξιωματικοὶ τῶν πολέμων 1912–24, ζητοῦν ὅπως ἐξετασθῶσιν ὑπὸ τῆς Α.Σ.Υ.Ε., βάσει δικαιολογητικῶν, πρὸς ὑπαγωγὴν των εἰς τὰς εὐεργετικὰς διατάξεις τοῦ Νόμου 4506]30. Φοιτηταὶ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν διαμαρτύρονται διὰ διπλασιασμὸν τῶν διδάκτρων, ἀσκήστρων καὶ ἐξετάστρων. Ἐπίσης ἀνακοινῶ τὰ κάτωθι: Ὁ κ. Η. Λαγάκος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐπαναφορᾶς ἐν ἰσχύϊ τοῦ Ν. Διατάγματος 76]1946». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν 1484]1950 «περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὴν ἁρμοδιότητα λόγῳ ποσοῦ τῶν πολιτικῶν Δικαστηρίων καὶ ἄλλων τινῶν δικονομικῶν διατάξεων». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1485]1950 «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45, 1945–46, 1946–47, 1947–48, 1948–49 καὶ 1949–50 δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου, οἰκονομικοῦ ἔτους 1950–51». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1504]1950 «περὶ ἀναθεωρήσεως ἀποφάσεων τῶν Στρατοδικείων, παροχῆς εὐεργετημάτων εἰς προσερχομένους συμμορίτας, τροποποιήσεως τοῦ Νόμου 3861 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1505]1950 «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1949–50, δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1950–51». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1531]1950 «περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1947–48, 1948–49 καὶ 1949–50 δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ εἰδικῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1950–51». 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1539]1950 «περὶ ἑρμηνείας τοῦ Α.Ν. 1364]1949», «περὶ μέτρων διευκολύνσεως ἐπαναπατρισμοῦ κεφαλαίων καὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 710 τοῦ 1945». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1540]1950 «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς δυνάμει τοῦ Θʹ Ψηφίσματος ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους τοὺς ὑπηρετήσαντας μεταγενεστέρως εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ». 9) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1541]1950 Α.Ν. «περὶ παραπομπῆς ἀνηλίκων κρατουμένων εἰς τὰς Πρακτικὰς Γεωργικὰς καὶ Τεχνικὰς Σχολὰς τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος» καὶ 10) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1553]1950 Α.Ν. «περὶ διακοπῆς τῆς προφυλακίσεως κατηγοριῶν τινῶν ὑποδίκων καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α.Ν. 1504]1950». Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1506]1950 Α.Ν. «περὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 1439]1950», «περὶ ὀργανώσεως τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1561]1950 Α.Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ συστάσεως Ὑπηρεσιῶν Προμηθειῶν Ἀνασυγκροτήσεως διατάξεων». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1564]1950 Α.Ν. «περὶ ὀργανισμοῦ τῆς Στατιστικῆς Ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους» καὶ 4) «Περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀφορωσῶν τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ». Οἱ κ.κ. Σ. Βενιζέλος (Πρόεδρος Κυβερνήσεως) καὶ Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ Ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Δωδεκανήσου» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1538]1950 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου». Οἱ κ.κ. Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καὶ Σ. Βενιζέλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1516]1950 Α.Ν. «περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Βρυξέλλαις ὑπογραφέντος τῇ 16ῃ Δεκεμβρίου 1949 πρωτοκόλλου, τροποποιητικοῦ τῆς Συμβάσεως τῶν Βρυξελλῶν τοῦ 1890 «περὶ συστάσεως Διεθνοῦς ἑνώσεως πρὸς δημοσίευσιν τῶν τελωνειακῶν δασμολογίων». Οἱ κ.κ. Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καὶ Σ. Βενιζέλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1499]1950 Α.Ν. «περὶ κυρώσεως τῆς δι’ ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν γενομένης τῇ 21–3–1949 συμφωνίας περὶ τροποποιήσεως τῆς ἀπὸ 26–11–1945 τοιαύτης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Μεγάλης Βρεττανίας δι’ ἀεροπορικὰς γραμμὰς ἐν Εὐρώπῃ». Ὁ κ. Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1500]1950 Α.Ν. «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἐκτὸς δημοσίας μισθοδοσίας εἰδικῶν λογαριασμῶν καὶ περὶ παροχῆς ἐξουσιοδοτήσεως διὰ τὴν κατάργησιν ἢ συγχώνευσιν Νομικῶν Προσώπων, Δημοσίου Δικαίου, Εἰδικῶν Ταμείων κλπ.». 2) «Περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1501)29–9–50 Α.Ν. «περὶ καταργήσεως τῶν περὶ καταβολῆς ἀποδοχῶν ἐνεργείας εἰς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς, Θαλάσσης, Ἀέρος, Λιμενικοῦ Σώματος καὶ Σωμάτων Ἀσφαλείας Διατάξεων». 3) «Περὶ κυρώσεως 1) τοῦ Α.Ν. 1502]1950 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν καὶ 2) τοῦ Α.Ν. 1537]1950 «περὶ συμπληρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ Α.Ν. 1502]1950 «περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀποδοχῶν τῶν τακτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν κλπ.». 4) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1514]1950 «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ τελωνειακῶν παραβάσεων καὶ λαθρεμπορίας διατάξεων τοῦ τελωνειακοῦ Κώδικος». 5) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1515]1950 Α.Ν. «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 835]29–9–49 καὶ 137]15–2–50 πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινων διατάξεων». 6) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1517]1950 «περὶ προσαυξήσεων ἐκπροθέσμου καταβολῆς τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον χρεῶν καὶ τοῦ χρόνου ἐνάρξεως αὐτῶν». 7) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1520]1950 Ἀναγκ. Νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ φορολογίας τῶν καθαρῶν προσόδων καὶ ἄλλων φορολογικῶν διατάξεων κλπ.». 8) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1521]1950 Α.Ν. «περὶ φόρου μεταβιβάσεως ἀκινήτων». 9) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1522]1950 Α.Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων φορολογικῶν τινων νόμων». 10) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1523]1950 Α.Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν διαχείρισιν τῶν Μονοπωλειακῶν εἰδῶν καὶ λοιπῶν ὑπεγγύων προσόδων». 11) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1524]1950 Α.Ν. «περὶ καταργήσεως φορολογιῶν καὶ περὶ διατάξεών τινων τῶν φόρων εἰδῶν πολυτελείας, καταναλώσεως, κύκλου ἐργασιῶν καὶ τελῶν ψυχαγωγίας». 12) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1525]1950 Α.Ν. «περὶ καλλιεργείας καπνοῦ καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». 13) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1526]1950 Α.Ν. «περὶ παρατάσεως προθεσμιῶν τινων ἀφορωσῶν τὸ Δημόσιον». 14) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1529]1950 Α.Ν. «περὶ ρυθμίσεως τῶν εἰς ἐξωτερικὸν συνάλλαγμα ἀναγνωρίσεων κλπ.». 15) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1532]1950 Α.Ν. «περὶ τῶν ὑπὲρ τρίτων προσθέτων φόρων». Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1489] 1950 «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ἁρμοδιότητος τῶν Νομαρχῶν». Οἱ κ.κ. Ν. Μπακόπουλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Παιδείας) καὶ Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1556]29–10–1950 Α.Ν. «περὶ ἐπιβολῆς εἰδικοῦ τέλους εἰς τοὺς μαθητὰς τῶν δημοσίων καὶ ἰδιωτικῶν σχολείων Μέσης Ἐκπαιδεύσεως». Ὁ κ. Ν. Μπακόπουλος (Ὑπουργὸς Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐξετάσεων στρατευθέντων κλπ. σπουδαστῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀκαδημίας Σωματικῆς Ἀγωγῆς Ε.Α.Σ.Α.» καὶ 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1550]1950 Α. Ν. «περὶ ἱδρύσεως Παιδαγωγικῆς Ἀκαδημίας ἐν Μυτιλήνῃ». Οἱ κ.κ. Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας) καὶ Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὴν διάρκειαν παρελθόντων οἰκονομικῶν ἐτῶν». Οἱ κ.κ. Ν. Ἔξαρχος (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν) καὶ Σ. Κωστόπουλος (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1545 Α.Ν. «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ διὰ τοῦ ἀπὸ 17–12–30 Διατάγματος κυρωθέντος Κανονισμοῦ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας τῶν Σιδηροδρομικῶν δικτύων ὡς ἐτροποποιήθη καὶ συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 1854 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ κ. Α. Λαμπρόπουλος (Ὑπουργὸς Γεωργίας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1365]49 Α. Ν. «περὶ ὀργανώσεως τῶν ἐν Δωδεκανήσῳ Γεωργικῶν Ὑπηρεσιῶν καὶ Ἱδρυμάτων τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1547]1950 Α.Ν. «περὶ συστάσεως Διευθύνσεως Γεωργικῶν Ἐφαρμογῶν καὶ Ἐκπαιδεύσεως παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Γεωργίας». 3) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1549]1950 Α.Ν. «περὶ συστάσεως γραφείου ἐρεύνης ζητημάτων διατροφῆς». Ὁ κ. Α. Θεολογίτης (Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. ὑπ’ ἀριθ. 1494 τῆς 17 Αὐγούστου 1950 «περὶ συστάσεως Ἐπικουρικοῦ Ταμείου Ὑπαλλήλων Ἀστυνομίας Πόλεων». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Πυροσβεστικῆς Ὑπηρεσίας διατάξεων». 3) «Περὶ μισθολογικῆς ἐξελίξεως τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων τῆς Χωροφυλακῆς». Οἱ κ.κ. Ν. Ζέρβας (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων) καὶ Σ. Βενιζέλος (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 10 Ἀπριλίου 1926 Διεθνοῦς Συμβάσεως «περὶ ἑνοποιήσεως κανόνων τινῶν ἀφορώντων τὰς ἀσυδοσίας τῶν Κρατικῶν πλοίων» καὶ τοῦ ἀπὸ 24 Μαΐου 1934 Πρωτοκόλλου». Ὁ κ. Ν. Ζέρβας (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Σχολῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας διατάξεων». 2) «Περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 558]15 Ἰουλίου 1949 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ καταβολῆς ὑπὸ τοῦ Εἰδικοῦ Ταμείου Δ.Ο.Κ.Π. τῆς ἀποζημιώσεως τοῦ ἀπολεσθέντος ἐν ἐπιτάξει ὑπὸ Δανικὴν σημαίαν Ν]γ «VICKING». 3) «Περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς καταβολῆς Φαρικῶν καὶ Ἀγκυροβολίας τελῶν τῶν ἀτμοπλοίων τῶν μεταφερόντων καθ’ ὁμάδας περιηγητάς». 4) «Περὶ συστάσεως ἐπιτροπῶν διὰ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἐξέτασιν καὶ ρύθμισιν ζητημάτων τῆς Ἑταιρείας Διαχειρίσεως ΜΙΝ ΚΑΪΚΣ (ΕΔΜΙΝ)». 5) «Περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν ἀφορώντων τὴν ἀποδέσμευσιν τοῦ παρακρατήματος τοῦ Α.Ν. 545] 1945 «περὶ ἐπιβολῆς παρακρατήματος πρὸς ἀντικατάστασιν τῶν ἀπωλειῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐμπορικοῦ Στόλου». 6) «Περὶ ὑπολογισμοῦ ὑπηρεσίας ἐπὶ πλοίων τοῦ Β. Ναυτικοῦ ἐφέδρων ἐξ ἐφέδρων ἢ ἐπικούρων ὡς ἀντιστοίχου πρὸς ὑπηρεσίαν ἐπὶ ἐμπορικῶν πλοίων». Ὁ κ. Κ. Ἀλεξανδρίδης (Ὑφυπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν νομοθετημάτων τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς». 2) «Περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1543]1950 Α.Ν. «περὶ προστασίας καταναλώσεως τῶν ἐγχωρίων λιγνιτῶν». Οἱ κ.κ. Κ. Ἀλεξανδρίδης (Ὑφυπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ καὶ Διανομῶν) καὶ Η. Λαγάκος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ παραγραφῆς ἀξιώσεών τινων τοῦ Δημοσίου». Ὁ κ. Σ. Βενιζέλος (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Μπουρδάρας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. ὑπ’ ἀριθ. 1557 τοῦ 1950 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Κυρώζης, Λ. Κουτσοντέταλος, Κ. Κοτζιᾶς καὶ Γ. Ράλλης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1557 τοῦ 1950 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Βασιλειάδης καὶ Θ. Τσάτσος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1557 τοῦ 1950 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Καλκάνης, Λ. Κακκαρᾶς, Α. Παπαθανάσης, Κ. Ρέντης, Γ. Βασιλειάδης, Π. Λιαροῦτσος, Χ. Ἀνδρικόπουλος κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1557]1950 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ν. Σπέντζας, Γ. Πλατῆς, Δ. Ἀλιπράντης, Λ. Κακαρᾶς, Α. Καλαντζᾶκος, Δ. Βουρδουμπᾶς, Θ. Τσάτσος κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. 1557]1950 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Ράλλης, Α. Παπαθανάσης, Γ. Βογιατζῆς, Α. Γαλιαδοῦρος, Φ. Κωτούζας καὶ Δ. Μπαρμπαλιᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α.Ν. ὑπ’ ἀριθ. 1557]1950 «περὶ ἀπονομῆς πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν συντάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Μαρινᾶκος, Γ. Ράλλης, Γ. Ἀνδρουλακάκης καὶ Κ. Καλαμαρᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ μονιμοποιήσεως τῶν ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων τῆς Ἐθνικῆς Μετεωρολογικῆς Ὑπηρεσίας».

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ.

§4Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐπὶ ἑνὸς σοβαρωτάτου θέματος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσήλθομεν ἤδη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κ. συνάδελφε.

§6Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Εἶναι ἓν ζήτημα ἐθνικοῦ περιεχομένου, κ. Πρόεδρε. (Κωδωνοκρουσίαι) Δὲν ἠμπορεῖ ἀπὸ τοῦ ραδιοφωνικοῦ μας σταθμοῦ νὰ γίνωνται ἀνακοινώσεις τῶν ὅσων γράφει ὁ «Δημοκρατικός», ἐναντίον ὅλων τῶν Κομμάτων (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Δὲν θέλετε νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα αὐτό; Μὲ συγχωρεῖτε, κ. Πρόεδρε, ἀλλ’ εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, ἐθνικοῦ περιεχομένου, ἀφορᾶ αὐτὴν τὴν ἀσφάλειαν τῆς Ἑλλάδος. (Κωδωνοκρουσίαι).

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἵνα γνωρίσῃ πρὸς τὴν Βουλὴν ἂν πρόκειται νὰ ληφθῇ μέριμνα διὰ τὰ ἐπιτυχόντα, ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἀρχικῶς ὁρισθέντος ἀριθμοῦ εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις τῆς Στρατιωτικῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς, τέκνα τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὡς συνέβη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος.

§8Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν πρόκειται νὰ ληφθῇ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος τὸ εὐεργετικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος διὰ τὰ τέκνα τῶν δημ. ὑπαλλήλων τὰ ὁποῖα ἐπέτυχον εἰς τὰς εἰσιτηρίους ἐξετάσεις εἰς τὴν Στρατιωτικὴν Ἰατρικὴν Σχολήν, διότι λόγῳ τῆς θλιβερᾶς οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι νὰ ἀνθέξουν εἰς τὴν προπαρασκευὴν ἑνὸς ἀκόμη ἔτους.

§9Α. ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο, διότι δὲν ὑπάρχει οὔτε μία θέσις. Αὐτὸ ἄλλωστε εἶναι ζήτημα πιστώσεων.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν Ὑπουργὸν Κοιν. Προν. σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τῶν πιστώσεων τῶν προοριζομένων διὰ τὴν πρόνοιαν διὰ τῆς ἐργασίας.

§11Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι γνωστὸν ὅτι διὰ τοῦ συστήματος Πρόνοια διὰ τῆς ἐργασίας, κατωρθώθη νὰ ἐπιτελεσθοῦν ἀξιόλογα ἔργα ἀντὶ ἐλαχίστου χρηματικοῦ ποσοῦ. Πρόσφατος ἀπολογισμὸς τῆς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας παρουσιάζει ὅτι διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ κατεσκευάσθησαν 1564 χιλιόμ. νέων δρόμων, ἐβελτιώθησαν 3707 χιλιόμ. ἔγιναν ἀρδευτικὰ ἔργα διὰ 55151 στρέμματα, ἀπεξηράνθησαν 37566 στρεμμάτων καὶ ἔγιναν ἀντιπλημμυρικὰ ἔργα ἐξ ὧν ὠφελήθησαν 125484 στρέμματα. Πρόκειται περὶ ἔργων λίαν σημαντικῶν. Ἐπὶ πλέον ὑπάρχει δυνατότης ἀπορροφήσεως μεγαλειτέρων ποσῶν διὰ τοῦ συστήματος Πρόνοια διὰ τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ἐνισχύσεως τῶν πτωχῶν ἀγροτικῶν κοινοτήτων αἵτινες ἔχουν ἀνάγκην τοιούτων ἔργων. Διὰ τὰ χρησιμώτατα ταῦτα ἔργα ἔχουν ἐγγραφῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 45 δισεκ. δραχ. δι’ ὅλην τὴν χώραν συμπεριλαμβανομένης εἰς τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ τῆς ἀξίας τῶν ἀπαραιτήτων μικρῶν τεχνικῶν ἔργων. Ἐὰν προστεθοῦν εἰς τὴν μηχανικὴν ὑπηρεσίαν τῶν Κοινοτήτων ἀνὰ εἷς μηχανικὸς εἰς ἑκάστην Νομαρχίαν δηλαδὴ 50 δι’ ὅλην τὴν χώραν, θὰ ὑπάρξῃ ἐργασία ἡ ὁποία θὰ προκαλέσῃ πραγματικὴν ἀναμόρφωσιν τῶν ἑλληνικῶν πτωχῶν ἀγροτικῶν Κοινοτήτων, δηλαδὴ τῶν ἀποκλήρων τούτων τῆς μοίρας. Τὰ ἔργα αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γίνουν ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν ἡμιτελῆ τοιαῦτα καὶ συμμοριόπληκτοι, ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτῶν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπεκταθοῦν καὶ εἰς τὰς ἄλλας κοινότητας ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ. Ἐπιβεβαιοῦται ὅτι πρόκειται περὶ δημοσίων ἔργων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐκτελοῦνται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίων ἔργων κατὰ ἑνιαῖον σύστημα. Ἐπειδὴ ὅμως τὰ ἔργα αὐτὰ διατίθενται εἰς δημοπρασίας, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ αὐξηθῇ τὸ κονδύλιον τὸ ὁποῖον προορίζεται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων διὰ τοῦ συστήματος «Πρόνοια διὰ τῆς ἐργασίας» διότι οὕτω θὰ πραγματοποιηθῇ ἡ κινητοποίησις καὶ ἡ ἐργασία εἰς τὰς ἀπομεμακρυσμένας Κοινότητας, αἱ ὁποῖαι διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ κατορθώνουν νὰ ἐπιτυγχάνουν τὴν κυκλοφορίαν τῶν γεωργικῶν των προϊόντων καὶ νὰ εὑρίσκωνται εἰς κάποιαν σχέσιν ὅσον ἀφορᾶ τὴν περίθαλψιν τῆς ὑγείας των καὶ τὰς ἄλλας ἀνάγκας των. Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ χωρικοὶ δέχονται καὶ ἐργάζονται μὲ τὸ πενιχρὸν ἡμερομίσθιον τῶν 11.000 καὶ πολλάκις δωρεὰν διὰ τὰ τοπικὰ ἔργα. Ἀφοῦ λοιπὸν πρόκειται περὶ τόσον μεγάλων ἀναγκῶν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχυθῇ διὰ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας τὸ ἐφετεινὸν κονδύλιον τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἔργων διὰ τοῦ συστήματος «Πρόνοια διὰ τῆς ἐργασίας» διότι ἐφέτος ὑπάρχει ἀποδεδειγμένη ἀπορροφητικότης καὶ διότι πρόκειται τὰ ἔργα ταῦτα νὰ ἐξυπηρετήσουν σημαντικὰς κοινωνικὰς ἀνάγκας.

§12Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις;

§13Φ. ΖΑΪΜΗΣ (Ὑπουργὸς Ἀνοικοδομήσεως). Δὲν ὑπάρχει γενίκευσις εἰς τὰς ἐρωτήσεις. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ἡ ἔκτασις τὴν ὁποίαν ἐπῆρε τὸ πρόγραμμα Πρόνοια καὶ ἐργασία εἶναι τεραστία καὶ ὅτι θὰ ἦτο εὐκταῖον ἐὰν ἦτο δυνατὸν ὁ προϋπολογισμὸς νὰ προβλέψῃ μεγαλύτερον ποσόν. Δυστυχῶς ὁ προϋπολογισμὸς δὲν κατηρτίσθη ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εὑρῆκε τὸν προϋπολογισμὸν ἐν ἐφαρμογῇ, τὰ ἀποθεματικὰ δὲ εἶναι τοιαῦτα ὥστε νὰ μὴ δύναται εὐκόλως νὰ ἀνεύρῃ τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα χρειάζονται διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἀνάγκαι, αἱ παμμέγιστοι, τοῦ προγράμματος πρόνοια–ἐργασία. Βασικὸς σκοπὸς ἦτο καθαρῶς δημοσία ἀντίληψις, δηλαδὴ οἱ ἄποροι νὰ τύχουν κάποιας βοηθείας. Ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς ἐπείσθησαν καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου καὶ ἐγὼ προσωπικῶς, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ συνδυασθῇ μὲ ἕνα πλουτοπαραγωγικὸν ἀποτέλεσμα, δηλαδὴ νὰ μὴ γίνεται ἁπλῶς ἡ ἐργασία διὰ λόγους δημοσίας ἀντιλήψεως, ἀλλὰ καὶ νὰ κερδίζῃ τὸ Κράτος καὶ αἱ Κοινότητες, νὰ αὐξάνῃ ὁ πλοῦτος τῆς χώρας διὰ τῆς κατασκευῆς καὶ ἔργων χρησίμων. Ὑπῆρχεν ὅμως κάποια ἀντίδρασις τῶν εἰδικῶν ἐμπειρογνωμόνων τῆς ἀποστολῆς, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη ἐπιμένουν διὰ τὴν ἔννοιαν τῆς δημοσίας ἀντιλήψεως ὡς κυρίου σκοποῦ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι θὰ ἔπρεπε τὰ χρήματα ὄχι μόνον νὰ διατεθοῦν διὰ τοὺς ἀπόρους, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀποδοθῇ ἔργον χρήσιμον καὶ ὠφέλιμον. Ἐν τῷ μεταξὺ αἱ πιστώσεις ἔχουν ἐξαντληθῆ τῶν 45 δισεκατομμυρίων καὶ συνεπῶς ἡ μεταβολὴ τοῦ συστήματος δὲν εἶναι ἐπείγουσα καὶ δὲν θὰ ἔχῃ ἄμεσον ἐφαρμογήν. Συνεπῶς ἔχομεν πρὸ ἡμῶν ἕνα μῆνα μέχρις ὅτου κατορθώσωμεν νὰ ἀναδιοργανώσωμεν τὰς ὑπηρεσίας καὶ τὸν σκοπὸν τὸν νέον τοῦ ὁποίου ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ προσδώσωμεν εἰς τὸ σύστημα αὐτό. Θὰ καταβάλωμεν προσπάθειαν ἐὰν εἶναι δυνατόν, ὥστε καὶ ἀπὸ τὰ ἀποθεματικὰ καὶ ἐξ οἱασδήποτε πηγῆς νὰ ἐξεύρωμεν ἀκόμη πόρους, ἀλλὰ δυστυχῶς τὸ πρᾶγμα συναντᾷ μεγάλας δυσχερείας. Ἐὰν οἱ κύριοι βουλευταί, θέλουν νὰ γίνῃ εὐρεῖα συζήτησις, θὰ παρεκάλουν νὰ ἐγγραφῇ μία ἐπερώτησις καὶ νὰ ζητηθῇ ἡ ἐπέκτασις τῆς συζητήσεως. Νομίζω ὅτι εἶναι χρήσιμος μία ἐπερώτησις τοιαύτη.

§14Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἤθελα νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς: μέχρις ὅτου εὑρεθῇ τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ κάμωμεν μίαν ἴσην κατανομὴν μεταξὺ τῶν διαφόρων τμημάτων τῆς χώρας.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε ἐγγεγραμμένος κ. συνάδελφε, διὰ νὰ ὁμιλήσητε εἰς αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν. Ὁ κ. Μαρινάκος: ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς σχετικῶς μὲ τὴν συμπλήρωσιν τῶν θέσεων τῶν προϊσταμένων τῶν Ὑγειονομικῶν Κέντρων.

§16Ι. ΜΑΡΙΝΑΚΟΣ. Περὶ τὰ 20 ὑγειονομικὰ κέντρα τῆς χώρας στεροῦνται προϊσταμένου. Εἰς αὐτὰ ἔχουν τοποθετηθῆ τοιοῦτοι, ἀλλὰ δὲν ἔχουν μεταβῆ. Ἡ ἀνάγκη τῆς μεταβάσεως καὶ τῆς ἐπανδρώσεως τῶν ἰατρείων αὐτῶν εἶναι ἐπιβεβλημένη. Εἶναι γνωστόν, ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, αἱ πλεῖσται περιφέρειαι εὑρίσκονται ἀπὸ ἀπόψεως ἰατρικῆς εἰς τὸ ἔλεος τοῦ Κυρίου. Θὰ πρέπῃ, συνεπῶς, νὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ ἐπανδρωθοῦν αὐτὰ τὰ κέντρα, διότι οἱ πολιτικοὶ ἰατροὶ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν ὑπηρεσίαν των δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀσχοληθοῦν μὲ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ὑγειονομικῶν κέντρων. Πλὴν τούτου, εἶναι ἀκατατόπιστοι. Διὰ τὰ ὑγειονομικὰ κέντρα, ἔχουν ἐκπαιδευθῆ εἰδικοὶ ἰατροί, οἱ ὑγειονολόγοι καὶ ἐν τούτοις κατορθώνουν οὗτοι νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ κέντρα καὶ αἱ περιφέρειαι εὑρίσκονται ἄνευ ἰατρῶν. Πρέπει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια, ὥστε νὰ μὴν ἀσχολούμεθα μόνον μὲ τὴν ἰατρικὴν περίθαλψιν, ἀλλὰ μὲ τὴν προληπτικὴν ἰατρικήν.

§17Α. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς). Ὁ κ. συνάδελφος ἔχει κατ’ ἀρχὴν δίκαιον. Πράγματι, τὰ ὑγειονομικὰ κέντρα δὲν ἔχουν ἐπανδρωθῆ μὲ ὑγειονολόγους ἰατροὺς οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν. Δύο λόγοι ὑπάρχουν, δυστυχῶς οἱ ὁποῖοι ἐπέφερον τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο. Πρῶτον ὁ Ἀναγκαστικὸς νόμος τοῦ 1949 ὁ ὁποῖος προβλέπει τὴν μεταφορὰν τῶν ὑγειονολόγων ἰατρῶν εἰς τὰς περιφερείας, προσεβλήθη ὅμως εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ μέχρις ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως δὲν δυνάμεθα νὰ μεταθέσωμεν τοὺς ὑγειονολόγους εἰς τὰς ἐπαρχίας. Ὁ δεύτερος λόγος εἶναι ὅτι αἱ πιστώσεις τὰς ὁποίας εἶχε τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς εἰς τὸν τελευταῖον προϋπολογισμὸν περιεκόπησαν, καὶ μὲ τὸν συνάδελφον εἴχαμεν δύο συναντήσεις διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ μεταφέρωμεν πιστώσεις εἰς τὸν κλάδον τῆς ὑγείας, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν πρόληψιν τῶν ἀσθενειῶν καὶ τὴν ὑγειονομικὴν ὀργάνωσιν τῆς χώρας. Συντόμως θὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συνεργασίας αὐτῆς μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαντζᾶκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του, σχετικῶς μὲ τὴν συγκοινωνίαν τοῦ Χαλανδρίου.

§19Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Ὡς εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους, τὸ προάστειον Χαλανδρίου ἀποτελεῖ ἕνα ἀπὸ τοὺς πνεύμονας τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Εἰς τὴν ἀνάπτυξιν δὲν συνετέλεσαν κλιματολογικοὶ μόνον λόγοι, ἀλλὰ καὶ ἡ καλὴ καὶ τακτικὴ συγκοινωνία, τὴν ὁποίαν εἶχε μέχρι σήμερον. Ὅταν συνεστήθη ἡ ἑταιρεία Πάουερ ἀνέλαβε συμβατικῶς νὰ ἐκτελῇ τὴν συγκοινωνίαν Χαλανδρίου διὰ λεωφορείων. Αὐτὴ εἶναι μία συμβατικὴ ὑποχρέωσις τῆς Ἑταιρείας μὲ τὸ Κράτος. Ἀλλὰ καὶ πέραν τῆς συμβατικῆς αὐτῆς ὑποχρεώσεως, ἀνέλαβεν, ὄχι συμβατικῶς ἀλλὰ πάντως ὑποχρέωσιν ἠθικῆς τάξεως, νὰ ἐκτελῇ ἀνελλιπῶς τὴν συγκοινωνίαν τοῦ Χαλανδρίου διὰ λεωφορείων. Χάρις εἰς τὴν συγκοινωνίαν τῶν λεωφορείων, ἐπῆλθεν ἡ ἀνάπτυξις εἰς τὸ προάστειον αὐτό. Δυστυχῶς ἡ συγκοινωνία αὐτή, ἀντὶ νὰ βελτιωθῇ, διότι ὁ πληθυσμὸς καὶ ἡ κίνησις τοῦ προαστείου αὐτοῦ ηὐξήθησαν καταπληκτικῶς, ἀπέσυρεν ἡ Ἑταιρεία Πάουερ τὰ λεωφορεῖα καὶ ἡ συγκοινωνία κατέστη δυσχερεστάτη καὶ σήμερον τὸ Χαλάνδρι εὑρίσκεται ἀπομεμονωμένον καὶ μετὰ δυσκολίας δύναται κανεὶς νὰ ἐπικοινωνήσῃ. Τοιαύτη εἶναι ἡ ἔλλειψις τῆς συγκοινωνίας, ὥστε οἱ κάτοικοι τοῦ Χαλανδρίου διεμαρτυρήθησαν πανδήμως καὶ ἔκλεισαν τὰ καταστήματά των καὶ ἐζήτησαν νὰ τακτοποιηθῇ ἡ συγκοινωνία. Δυστυχῶς μέχρι σήμερον δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἀπάντησις, οὔτε εἰς ἐμὲ τὸν ἐρωτήσαντα, οὔτε εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον κόσμον. Παραλλήλως πρὸς τὴν τακτικὴν αὐτὴν τῆς ἑταιρίας, ἡ ὁποία ἀπέσυρε τὰ λεωφορεῖα της, ἐπῆλθε καὶ νέα μεταβολή, ἡ ὁποία ἐπεδείνωσεν ἀκόμη περισσότερον τὴν συγκοινωνίαν. Τὰ ἰδιωτικὰ λεωφορεῖα ἀκολουθοῦν μίαν διαδρομὴν ἔξω τῆς γραμμῆς τῆς συγκοινωνίας, διότι ὑποχρεοῦνται ἀνερχόμενα εἰς τὸ Χαλάνδρι νὰ ἀκολουθήσουν μίαν περιοχήν, ἡ ὁποία δὲν ἐξυπηρετεῖ οὐδένα ἐκ τῶν ἐργαζομένων. Πρῶτα τὰ λεωφορεῖα αὐτὰ εἶχον ὡς ἀφετηρία των τὴν Ἀκαδημίαν καὶ μετὰ τὴν διαδρομὴν διὰ τῆς ὁδοῦ Κηφισίας διὰ τῶν ὁποίων ἐξυπηρετεῖτο ὁ ἐργαζόμενος κόσμος. Πάντες γνωρίζετε, ὅτι ὅλοι οἱ ἐργαζόμενοι ἔχουν τὴν ἀνάγκην τῆς λεωφόρου Κηφισίας, διότι καὶ τὰ Νοσοκομεῖα καὶ αἱ στρατιωτικαὶ ὑπηρεσίαι ὑπάρχουν εἰς τὴν διαδρομὴν αὐτήν. Σήμερον ὑποχρεοῦται ὅλος ὁ κόσμος αὐτὸς νὰ κατέλθῃ εἰς τὴν ὁδὸν Χαλκοκονδύλη, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει ἡ ἀφετηρία ὅλων τῶν αὐτοκινήτων, ὥστε καθίσταται ἀδύνατον νὰ περιμένουν ἐκεῖ 5–10 ἄνθρωποι εἰς τὴν στάσιν ἀναμένοντες τὰ λεωφορεῖα Χαλανδρίου. Αἱ δύο αὐταὶ μεταβολαὶ εἰς τὴν συγκοινωνίαν τοῦ καλυτέρου προαστείου τῶν Ἀθηνῶν, ἐπέφεραν μεγάλην ἀναστάτωσιν εἰς τοὺς κατοίκους τούτου. Δὲν ἔχετε, κύριε ὑπουργέ, παρὰ νὰ κάμετε μίαν ἐπίσκεψιν διὰ νὰ ἴδητε ποίας ταλαιπωρίας ὑφίσταται ὁ κόσμος ἐκ τῆς μεταβολῆς αὐτῆς τῆς συγκοινωνίας. Καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργόν, πρῶτον νὰ ἐπιδιώξῃ νὰ ἐπαναφερθῇ ἡ συγκοινωνία τῶν λεωφορείων τῆς Πάουερ, διότι αὐτὸ εἶναι ὑποχρέωσις τῆς ἑταιρίας καὶ δὲν δύναται νὰ περιφρονῇ τὴν κοινωνίαν. Δεύτερον ἡ ἐπιστροφὴ πρὸς τὸ Χαλάνδρι, νὰ γίνῃ διὰ τῆς λεωφόρου Κηφισίας, διότι ἔτσι ἐξυπηρετεῖται ὁ κόσμος καὶ διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν ἀποσυμφόρησιν εἰς βάρος τοῦ ἐργαζομένου κόσμου. Δύναται ἡ λεωφόρος Κηφισίας νὰ ἀποσυμφορηθῇ καὶ δι’ ἄλλων μέσων. Διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως ἐκεῖθεν τῶν ἰδιωτικῶν αὐτοκινήτων καὶ ὄχι τῶν λεωφορείων, τὰ ὁποῖα ἐξυπηρετοῦν τοὺς ἐργαζομένους.

§20Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν). Κύριε Πρόεδρε, διὰ τὴν ἀποσυμφόρησιν τῆς κυκλοφορίας τῆς Ὁμονοίας καὶ εἰδικῶς τοῦ τμήματος μεταξὺ Ὁμονοίας καὶ σταθμοῦ Λαυρίου, ἀπεφασίσθη νὰ καταργηθοῦν τὰ τρὰμ καὶ ἀντὶ τούτων νὰ τοποθετηθοῦν λεωφορεῖα τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον ἀφετηρία τὸν σταθμὸν Λαυρίου. Κατόπιν τούτου ἐπεβλήθη εἰς τὴν Ἑταιρείαν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ὅπως ἀποσύρῃ ἀπὸ τὴν γραμμὴν Χαλανδρίου–Νέας Ἰωνίας ὡρισμένα λεωφορεῖα διὰ νὰ τὰ θέσῃ εἰς τὴν γραμμὴν Σεπολίων καὶ Ἀχαρνῶν. Τὸ μέτρον τοῦτο ἐπεβλήθη εἰς τὴν Ἑταιρείαν διὰ νὰ γίνῃ ἡ ἀποσυμφόρησις τῆς Ὁμονοίας. Ἡ συγκοινωνία Χαλανδρίου ἐκτελεῖται ἤδη δι’ 24 ἰδιωτικῶν λεωφορείων ὡς ἦτο καὶ πρότερον, παρακολουθοῦνται δὲ ὑπὸ τῶν ὀργάνων τῆς Ἀστυνομίας καὶ ἡ συγκοινωνία ἐκτελεῖται κανονικῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς κυκλοφορίας, αὐτὸ μελετᾶται ἀπὸ τὴν Τροχαίαν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν καὶ ἔχει ὁρισθῆ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία κάμνει διαφόρους δοκιμὰς ἕως ὅτου καταλήξῃ εἰς ὁριστικὸν συμπέρασμα. Τὸ δὲ μέτρον τῆς ἐπιστροφῆς διὰ τῆς λεωφόρου Χαλανδρίου εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον εἰσηγήθη ἡ Ἐπιτροπή, διότι πράγματι ἡ λεωφόρος Κηφισίας ἦτο πολὺ συμφορημένη.

§21Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Σκοπὸς τῆς συγκοινωνίας εἶναι νὰ ἐξυπηρετῆται ὁ ἐργαζόμενος κόσμος.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ ἐρωτήσεώς του σχετικῶς μὲ τὴν ὕδρευσιν τῆς Πρωτευούσης.

§23Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ κοινὴ γνώμη τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς αὐτὲς τὶς ἡμέρες εἶναι ἀνάστατος καὶ ἀγωνιᾷ, διότι βλέπει τὸ ἑξῆς: ἡ στάθμη τῆς λίμνης τοῦ Μαραθῶνος συνεχῶς νὰ πίπτῃ. Βλέπει τὴν Ἑταιρείαν Ὑδάτων νὰ περιμένῃ νὰ βρέξῃ διὰ νὰ πληρωθῇ ἡ λίμνη καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων συνεχῶς συζητεῖ περὶ τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν, χωρὶς νὰ δίδῃ λύσιν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Πρὸ δύο ἐτῶν ἡ λίμνη τοῦ Μαραθῶνος εἶχε 30 ἑκατομμύρια κυβικὰ μέτρα, πέρυσι 20 καὶ ἐφέτος 10. Ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀνομβρία, τοῦ χρόνου φυσικὰ θὰ ἔχωμεν μηδέν. Ἡ κοινὴ γνώμη τῆς περιφερείας τῆς Πρωτευούσης ἀγωνιᾷ καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὑπευθύνους δηλώσεις, πῶς θὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα αὐτό, τὸ ὁποῖον σοβαρῶς ἀνησυχεῖ τὴν κοινὴν γνώμην.

§24Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Εὐχαριστῶ τὸν κ. συνάδελφον ποὺ ἔθιξε τὸ θέμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει δοθῆ ἤδη ἐγγράφως ἀπάντησις, πάντως ὀφείλω νὰ τὸν εὐχαριστήσω, διότι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ διαφωτίσωμεν τὸν λαὸν ἐπὶ τοῦ φλέγοντος τούτου ζητήματος. Ἡ ἄποψις τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ὀρθή, ἀκριβῶς διὰ τὴν ὀρθότητα τῆς ἀπόψεως τοῦ κ. συναδέλφου, ἡ ὁποία εἶναι καθολικὴ καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἰδία τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς, κατέχεται ἀπὸ τὴν ἰδίαν σκέψιν, ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται καθ’ ὅμοιον τρόπον καθ’ ὃν ὁ κ. συνάδελφος ἀνέπτυξε τὴν ἐρώτησιν. Ἀλλ’ ἂς μὴ ἀνυσηχῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἂς μὴ ἀνησυχῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Τὸ θέμα τὸ συνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος αὐτῆς καὶ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἀπεφασίσαμεν νὰ δώσωμεν ὁριστικὴν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ὑδρεύσεως καὶ τῆς ἀρδεύσεως τῶν περιοχῶν ἐκείνων ἀπὸ τὰς ὁποίας πρόκειται νὰ διέλθῃ ὁ ἀγωγός, ὅστις θὰ πλουτίσῃ τὴν λίμνην τοῦ Μαραθῶνος. Ἐλπίζομεν ὅτι συντόμως θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ ἀναγγείλωμεν καὶ τὴν ἔναρξιν τοῦ ἔργου. Ταῦτα εἶχον νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἐξ ἀφορμῆς τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. συναδέλφου.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπὸ ποῦ πρόκειται νὰ διέλθῃ ὁ ἀγωγός;

§26Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Παρευβοϊκῶς.

§27ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἡ ὑπόλοιπος Βοιωτία;

§28Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Συγχρόνως θὰ γίνεται τὸ ἔργον τῆς ἀρδεύσεως ἐκ τοῦ Θηβαϊκοῦ πεδίου. Δὲν πρόκειται νὰ παραληφθῇ ἡ ἄρδευσις τοῦ Θηβαϊκοῦ πεδίου.

§29Ι. ΜΕΛΑΣ. Διὰ πόσον καιρὸν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ τὸ ὑπάρχον ὕδωρ;

§30Ν. ΖΕΡΒΑΣ. (Ὑπουργὸς Δημ. Ἔργων). Διχάζονται αἱ γνῶμαι, ἡ μὲν γνώμη τῆς Ἑταιρίας εἶναι αὐτή, ἡ ὁποία ἦλθεν εἰς δημοσιότητα, ὅτι δύναται καὶ μέχρι 2 ἑκατομ. κ. μ. περιεκτικότητος ἡ λίμνη νὰ ὑδρεύῃ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ, πάντως μέ τινας περιορισμούς. Ἤδη δὲν ἀντιμετωπίζει θέμα περιορισμοῦ ἡ Ἑταιρία Ὑδάτων, ὅπως τοὐλάχιστον ἀνέφερεν εἰς ἡμᾶς. Πιστεύομεν, ὅτι οἱ λόγοι της στηρίζονται ἐπάνω εἰς τὴν πρᾶξιν, διότι ὅπως μᾶς ἀνεκοίνωσε, κατὰ τὸ παρελθόν, κατὰ τὸ ἔτος 1942, ἡ λίμνη ὑπέστη τὴν ἰδίαν μείωσιν, εἶχε φθάσει μέχρις 6 ἑκατομμυρίων κ. μ. καὶ τότε ἀντεπεξῆλθεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς μέ τινας περιορισμούς, παρὰ τὴν κατοχὴν καὶ κατεξάντλησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον, τῶν ὑδάτων οἱ κατακτηταί. Νομίζω, ὅτι φόβος τοιοῦτος πρὸς στιγμὴν δὲν παρουσιάζεται. Ἀλλὰ ὁ φόβος αὐτὸς θὰ παρουσιασθῇ ἀσφαλῶς ἐὰν τὸ ἐρχόμενον ἔτος, εἶναι ἔτος ξηρασίας, ὅπως τὸ ἐφετινόν, τότε τὰ 10 ἑκατομ. κ. μ. μὲ τὰ ὁποῖα ἦτο ἐμπλουτισμένη ἡ λίμνη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους καὶ τὰ ὁποῖα μᾶς ἐπήρκεσαν διὰ νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ἀνάγκας, δὲν θὰ ὑπάρχουν καὶ τοῦ χρόνου, ὃ μὴ γένοιτο, αὐτὴν τὴν ἐποχὴν δὲν θὰ ἔχωμεν οὔτε σταγόνα ὕδατος εἰς τὴν λίμνην. Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις μὲ καταπληκτικὴν ταχύτητα καὶ χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της μίαν, δυστυχῶς, προϋπάρχουσαν ἀπόφασιν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τοὐτέστιν τοῦ νὰ μετακληθῇ ὁ ξένος ὑδρολόγος ἐδῶ, διὰ νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ τῆς ὑδρεύσεως ἐκ τῆς Ὑλίκης, χωρὶς λέγω νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της μίαν δέσμευσιν, ἡ ὁποία ὑφίστατο ἐξ ἀφορμῆς τῆς ὑπογραφῆς ἑνὸς συμφωνητικοῦ, χωρεῖ πρὸς τὴν ὁριστικὴν λύσιν τοῦ προβλήματος.

§31Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγητε, τοιαῦτα πράγματα· δὲν εἶναι ἀληθῆ. Κύριοι βουλευταί, ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις εἶχε λάβει ὁριστικὴν καὶ ἀμετάκλητον ἀπόφασιν, ἡ ὕδρευσις τῆς Πρωτευούσης νὰ γίνῃ ἐκ τῆς λίμνης Ὑλίκης. Τοῦτο ἐδηλώθη παντοῦ, ὅπως ἔπρεπε νὰ δηλωθῇ. Βεβαίως ὑπῆρχεν ἡ ἀντίδρασις τῆς Ἑταιρίας τὴν ὁποίαν ὅμως παρεβλέψαμεν ἐντελῶς, διότι δὲν εἴχομεν οὐδένα λόγον νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας. Τὴν 11ην Αὐγούστου ἔλαβον μίαν πρόσκλησιν τὸ πρωΐ νὰ μεταβῶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅπου θὰ ἐγένετο σύσκεψις μεταξὺ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ὑπαρχηγοῦ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ τοῦ κ. Δοξιάδη, μὲ θέμα τὴν ὕδρευσιν. Μετέβην, ἀνέπτυξα τὸ θέμα καὶ ὁ ὑπαρχηγὸς τῆς οἰκονομικῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, εἶπε: ὁμολογῶ ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι πειστικωτάτη, ἐπειδὴ ὅμως ὑπάρχει καὶ ἀντίθετος γνώμη, φρονῶ ὅτι πρέπει νὰ καλέσωμεν ἕνα ξένον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ εἶναι οὔτε Ἀμερικανὸς οὔτε Ἕλληνας, ἕνας διαιτητής, τρόπον τινα, ὁ ὁποῖος νὰ μᾶς εἴπῃ τὴν γνώμην του. Ἐδήλωσα τότε εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως: Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει κανένας λόγος νὰ μετακληθῇ ὁ ξένος αὐτός. Διότι οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ γνώμη του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀλλάξωμεν γνώμην, διότι τὸ ζήτημα εἶναι μέγα. Δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ πεισθῆ ὅτι ἡ ὕδρευσις πρέπει νὰ γίνῃ ἐκ τῆς λίμνης Ὑλίκης καὶ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι ὁ προκάτοχός μου κ. Νικολαΐδης μὲ ἕνα ἀξιοθαύμαστον θάρρος ἀπεφάσισεν νὰ γίνῃ ἡ ὕδρευσις ἀπὸ τὴν Ὑλίκην. Τότε τὸ Συμβούλιον Δημοσίων Ἔργων ἦτο κατὰ μεγίστην πλειοψηφίαν 20 ὑπὲρ τῆς ἀντιθέτου λύσεως καὶ 3 ὑπὲρ τῆς Ὑλίκης. Ἐν τούτοις ὁ κ. Νικολαΐδης μὲ θάρρος ἐτάχθη ὑπὲρ τῆς Ὑλίκης. Ὅταν ἐγὼ ἦλθα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον εὑρῆκα αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῶν Δημοσίων Ἔργων καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἠθέλησα νὰ μελετήσω τὸ ζήτημα διότι ὁμολογῶ ὅτι ἡ μεγάλη αὐτὴ πλειοψηφία τῶν τεχνικῶν μὲ ἐπηρέαζεν, ἐπείσθην ὅμως καὶ ἐγώ, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ὅτι ἡ λύσις τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ κ. Νικολαΐδης ἦτο ἡ ὀρθοτέρα. Καὶ πράγματι τὸ Συμβούλιον τῶν Δημοσίων Ἔργων κατὰ πλειοψηφίαν ἢ παμψηφίαν ἐκηρύχθη ὑπὲρ τῆς Ὑλίκης. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον παρῆλθον δύο μῆνες, ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Δημοσίων Ἔργων. Εἰς τὴν σύσκεψιν τῆς 11 Αὐγούστου καθ’ ἣν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν «ἂς ἔλθῃ, βρὲ ἀδελφέ, ἡμεῖς ἔχομεν ἀποφασίσει», διότι ὁ ὑπαρχηγὸς τῆς Ἀποστολῆς εἶπεν, ἡμεῖς ἐνδιαφερόμεθα διὰ τὴν βιομηχανίαν, καὶ διὰ νὰ χρηματοδοτήσωμεν αὐτὴν τὴν ὕδρευσιν πρέπει νὰ πεισθῶμεν, ὅτι θὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα, ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως: Κύριε Πρόεδρε τὰ χρήματα ὑπάρχουν, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς πληρώνει αὐτὴν τὴν στιγμὴν χωρὶς νὰ τὸ ἀντιλαμβάνεται. Ἔχει εἰσαχθῆ μία νέα φορολογία διὰ τὰ νέα ἔργα, τὰ ἔργα Κακοσάλεσι, αὐτὰ τελειώνουν καὶ ὑπάρχουν 60 δισεκατομμύρια τὸν χρόνον. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν: Ἄς ἔλθῃ καὶ ἂς ἀκούσωμεν τὴν γνώμην του καὶ ἂν συμφωνῇ μὲ ἡμᾶς ἔχει καλῶς, ἐὰν ὄχι, ἡμεῖς θὰ ἐξακολουθήσωμεν». Εἶπα εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως: Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν εἶναι ἄλλοι οἱ λόγοι, ἐγὼ ὑποβάλλω τὴν παραίτησίν μου, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι μόνον ἡ ὕδρευσις ἐκ τῆς Ὑλίκης εἶναι δυνατὸν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα ὁριστικῶς διὰ τὸ μέλλον. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἐδέχθη τὴν παραίτησίν μου καὶ εἶπεν, ὅτι ἂς ἔλθῃ ὁ ξένος καὶ ἐὰν συμφωνῇ μαζί μας ἔχει καλῶς, ἄλλως θὰ ἀποχωρήσωμεν. Ὁ κ. Δοξιάδης, ὁ ὁποῖος ἦτο παρὼν συνέταξε τὸ ἑξῆς πρακτικόν.

§32ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί θέσιν ἔχει ὁ κ. Δοξιάδης εἰς τὰ Δημόσια αὐτὰ ἔργα;

§33Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ πρακτικόν). «Ἡ σύσκεψις....................». Ἡ ὁριστικὴ μελέτη εἶχεν ἀρχίσει καὶ εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ γίνῃ διὰ τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου.

§34Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ὄχι ὁριστικὴ μελέτη, ἀλλὰ προμελέτη· ἀπόδειξις ὅτι δὲν εἶχεν ἀρχίσει εἶναι ὅτι τώρα μόλις κατωρθώθη νὰ ἐξευρεθῇ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῆς μελέτης.

§35Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Εἰς τὴν ὁριστικὴν μελέτην γίνεται ἀεροφωτογράφησις.

§36Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ἐὰν ἀναγνώσητε τὸ πρακτικὸν θὰ ἴδητε, ὅτι ὁμιλεῖ περὶ ὁριστικῆς μελέτης ἥτις ὅμως θὰ ἐπακολουθήσῃ.

§37Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἡ ἀποτύπωσις τοῦ ἐδάφους, ἡ χάραξις, ἡ πασάλωσις καὶ αἱ ἐγκάρσιαι τομαὶ κλπ. εἶναι ἔργα ὁριστικῆς μελέτης. Ἡ ἀπόφασις λέγει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). «..........................». Ἡ ἀπόφασις ὑπεγράφη ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ὑπαρχηγὸν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ βλέπετε ἡ ἀπόφασις περὶ ὑδρεύσεως τῆς Πρωτευούσης ἐξ Ὑλίκης τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ἦτο ὁριστικὴ καὶ ἀμετάκλητος, ἡ ὁριστικὴ μελέτη εἶχεν ἀρχίσει ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου καὶ δὲν θὰ ἐστοίχιζε παραπάνω ἀπὸ 800 ἑκατομμύρια δραχ. καὶ θὰ ἐγένετο ἀρτία ἐνῷ σήμερον θὰ στοιχίσῃ 1 δισεκατ. 200 ἑκατ. καὶ θὰ μετακληθοῦν ξένοι πρὸς τοῦτο. Νομίζω, ὅτι τόσος χρόνος διῆλθεν ἐπὶ ματαίῳ. Ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν ἔλαβα ἐγώ, ἦτο ἡ ὑποστήριξις τῆς ἀποφάσεως τοῦ κ. Νικολαΐδη.

§38Ν. ΖΕΡΒΑΣ (Ὑπουργὸς Δημοσίων Ἔργων). Ἀδίκως, κατὰ τὴν γνώμην μου, ὁ κ. συνάδελφος ἐξ Ἄρτης ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα καὶ ἔκρινε τὸ ζήτημα ὡς προσωπικόν. Δράττομαι τῆς εὐκαιρίας νὰ τονίσω, ὅτι δὲν φιλοδοξῶ νὰ δρέψω τὰς δάφνας ἔργου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ξένον πρὸς ἐμέ, πατήρ του εἶναι ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καβάλλας συνάδελφος κ. Νικολαΐδης, ὁ ὁποῖος εἶχε τὸ σθένος νὰ ἀντιταχθῇ πρὸς τὴν γενικὴν τότε ἀντίληψιν, ὅτι τὸ ἔργον τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν ἐξ Ὑλίκης ἦτο ἔργον αἴολον καὶ ἀνέτρεπε τὴν ἰδέαν τὴν ὁποίαν ἠκολούθει ἡ Ἑταιρεία Ὑδάτων, ἐν συνεχείᾳ ὁ κατελθὼν συνάδελφος ἠκολούθησε τὰ βήματα τοῦ προκατόχου του κ. Νικολαΐδη μετ’ ἐπιμονῆς ὑποστηρίξας τὴν αὐτὴν ἄποψιν, ὁ ὑποφαινόμενος δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἀκολουθήσῃ τὰ βήματα τῶν δύο προκατόχων του. Πῶς ὁ κ. Χαβίνης εὗρεν ὅτι ἐδημιουργήθη προσωπικὸν ζήτημα εἶναι ὁμολογῶ ἀπορίας ἄξιον. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον εἶπον καὶ τὸ ὁποῖον δυστυχῶ, ἦτο ἀπαραίτητον νὰ λεχθῇ, ἦτο τὸ ἐρώτημα τί θέλει ξένος ἐδῶ. Καὶ ἀπηντήσαμεν, ὅτι ὁ ξένος δὲν προσεκλήθη ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶχε δεσμευθῆ ἀπὸ μίαν ἀπόφασιν ἡ ὁποία σᾶς ἀνεγνώσθη. Ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις νὰ ἔλθῃ ἕνας ξένος νὰ ἴδῃ τί γίνεται ἐδῶ καὶ ἡμεῖς ἐσεβάσθημεν τὴν ἀπόφασιν αὐτήν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐκλήθη ὁ ξένος. Τὸ ὅτι ὅμως ὁ κ. Χαβίνης ἐξέλαβε τοῦτο ὡς προσωπικόν του ζήτημα, μοῦ γεννᾶται ἡ ἀντίληψις, ὅτι κάποια δυσαρμονία σκέψεων ὑπάρχει εἰς τὴν μέσην. Μάλιστα ἠμπορῶ νὰ εἴπω ὅτι ὁ κ. Χαβίνης ἀντέστη καὶ εἰς τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν εἶχε λάβει ἡ προκάτοχος κυβέρνησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν μετάκλησιν τοῦ ξένου, τὸ θέμα εἶναι, κύριοι, θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ δώσωμεν νερὸ εἰς τὸν στεγνὸν τοῦτον τόπον τῆς Ἀττικῆς γῆς; Ἡμεῖς πιστεύομεν καὶ ἀκολουθῶ τὰ βήματα τῶν προκατόχων ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐχάραξαν τὴν ὁδὸν τῆς ὁριστικῆς ἐπιλύσεως τοῦ θέματος τῆς ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς.

§39Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Ἐγὼ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἀναγνώσω τὴν ἀπόφασιν, ἐκ τῆς ὁποίας φαίνεται, ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ σταματήσῃ ἡ μελέτη, ἔστω καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο ὁ ξένος νὰ ἔχῃ ἀντίθετον γνώμην.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν, Ἐθν. Οἰκονομίας καὶ ἀναφερομένης εἰς τὰ ληπτέα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα διὰ τὰ ἀδιάθετα πλεονάσματα οἴνου ἐσοδείας 1949 τὴν ἀπαλλαγὴν ἢ ἀναστολὴν φορολογίας οἴνου τῶν ἀμπελοκτημόνων Εὐβοίας κλπ.

§41Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς ἐρωτήσεώς μου αὐτῆς παρεκάλεσα τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαίτατα τοὺς ἁρμοδίους κ.κ. Ὑπουργοὺς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, Συντονισμοῦ, Γεωργίας καὶ Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσουν τὴν Βουλήν, τίνα μέτρα ἔλαβον ἢ πρόκειται νὰ λάβουν γενικώτερον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ὀξυτάτου οἰνικοῦ προβλήματος καὶ τὴν διάθεσιν τῶν συγκεντρωθέντων εἰς τὰς οἰνοδεξαμενὰς τῶν Συνεταιρισμῶν ἀμπελοκτημόνων καὶ τῶν οἰνοπαραγωγῶν ἀποθεμάτων οἴνου τῆς περυσινῆς ἐσοδείας ἀνερχομένης εἰς χιλιάδας τόννους. Ὡς γνωστόν, ἡ Ἑλλὰς ἀντιμετωπίζει ἀπὸ ἐτῶν τὸ πρόβλημα τῆς ἐξαγωγῆς καὶ διαθέσεως τῶν κυριωτέρων γεωργικῶν προϊόντων της καὶ συγκεκριμένως τοῦ οἴνου, λόγῳ ἰδίᾳ τῶν περιοριστικῶν μέτρων ποὺ ἐλήφθησαν εἰς τὴν Γαλλίαν, τὴν κυριωτέραν προπολεμικὴν ἀγορὰν τῶν Ἑλληνικῶν οἴνων. Συνεπείᾳ τῆς κρίσεως αὐτῆς οἱ οἰνοπαραγωγοί μας εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν καὶ οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν ἐξιχθεῖσαν μέχρι τοῦ σημείου νὰ μὴ δυνηθοῦν εἰς τὴν περιφέρειαν Κύμης νὰ πωλήσουν τὰς μαύρας σταφυλὰς καὶ νὰ ἀφήσουν πολλοὶ τὰς ἀμπέλους των ἀτρυγήτους. Πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα ἐν ὄψει τῶν μεγίστων αὐτῶν δυσχερειῶν καὶ ἀναγκῶν πρὸς ἐξασφάλισιν ἀγορῶν διαθέσεως τοῦ πολυτίμου ἐθνικοῦ αὐτοῦ προϊόντος μας καὶ τὴν παρακαλῶ νὰ ἐνημερώσῃ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος τὴν Βουλήν. Εἰδικώτερον ἡ ἐρώτησίς μου περιλαμβάνει δύο ἕτερα ἐξ ἴσου σπουδαιότατα θέματα. Τὸ πρῶτον ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην ἀπαλλαγῆς ἢ ἀναστολῆς ἐκ τῆς φορολογίας οἴνου τῶν οἰνοπαραγωγῶν καὶ ἀμπελοκτημόνων Εὐβοίας, ὅπου ἰδίως εἰς τὸ Ληλάνειον πεδίον Χαλκίδος. Αἱ ἀμπελοφυτεῖαι ὑπέστησαν κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ὁλοκληρωτικὴν σχεδὸν καταστροφὴν ἐκ τῆς φυλλοξήρας. Παρακαλῶ θερμῶς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἔκκλησιν τοῦ μεγάλου ἀναγκαστικοῦ Συνεταιρισμοῦ ἀμπελοκτημόνων Χαλκίδος καὶ τῶν παραγωγῶν τῶν ἄλλων περιφερειῶν, καὶ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ δικαιότατον αὐτὸ αἴτημά των τῆς ἀπαλλαγῆς των ἐκ τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ θέσις τῶν παραγωγῶν αὐτῶν εἶναι κυριολεκτικῶς τραγική. Τὸ δεύτερον θέμα ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀνάγκην τοῦ ταχυτέρου τερματισμοῦ μιᾶς ἐκκρεμότητος, ὅλων τῶν ἀπὸ μακροῦ χρόνου ὑποβληθεισῶν αἰτήσεων Συνεταιρισμῶν ἀμπελοκτημόνων περὶ παροχῆς δανείων ἐκ τῶν πιστώσεων τοῦ σχεδίου Μάρσαλ διὰ τὴν κατασκευὴν οἰνοδεξαμενῶν, ἐργοστασίων καὶ προμήθειαν μηχανημάτων. Ἡ ἁρμοδία Ἐπιτροπὴ δανείων παρὰ τὰς ἐντόνους διαμαρτυρίας τῶν Ὀργανώσεων καὶ ἡμῶν τῶν βουλευτῶν δὲν ηὐδόκησεν ἀκόμη νὰ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν αἰτήσεων αὐτῶν ποὺ ἀφοροῦν μίαν κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικὴν καὶ νομιμόφρονα τάξιν τοῦ πληθυσμοῦ μας. Ἡ ἐκκρεμότης αὐτὴ εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν βαρύνει τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τὰς προκατόχους της. Δι’ αὐτὸ πιστεύω, ὅτι ἡ σημερινή ποὺ εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μου, καὶ ἱκανὴ καὶ πρόθυμος, θὰ λύσῃ τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ προβλήματα τῆς Χώρας, θὰ ἐνδιαφερθῇ ζωηρῶς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς οἰνικῆς κρίσεως καὶ τὴν ἱκανοποίησιν δικαίων αἰτημάτων τῶν ἀμπελοκτημόνων μας καὶ οἰνοπαραγωγῶν μας.

§42Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Κύριοι, εἶμαι εὐτυχὴς διὰ τὴν ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου, ἀνάλογον τῆς ὁποίας εἶχον κάμει καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, εἶμαι εὐτυχὴς διότι μοῦ δίνει τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν διοχέτευσιν τῶν οἴνων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι ἐκτάκτως δυσχερὲς διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὄχι τόσον διὰ λόγους τιμῶν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, διότι ὡς πρὸς τὰς τιμὰς δυνάμεθα νὰ χορηγήσωμεν παθητικότητα καὶ νὰ βοηθήσωμεν τὴν ἐξαγωγήν, ἀλλὰ ἡ δυσχέρεια προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι αἱ χῶραι, αἱ ὁποῖαι καταναλίσκουν οἴνους, λαμβάνουν περιοριστικὰ μέτρα εἰς τὴν εἰσαγωγὴν ξένων οἴνων διὰ νὰ βοηθήσουν τὴν ἰδιωτικὴν παραγωγήν. Καὶ ἡ προστασία, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν διὰ τὰ ἰδικά των κρασιά, εἶναι ἐντονωτάτη, καὶ προκαλεῖ δυσχερείας διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν ἑλληνικῶν οἴνων. Χαρακτηριστικὸν παράδειγμα εἶναι τὸ παράδειγμα τῆς Γαλλίας, ἡ ὁποία πέρυσιν ἠγόρασε μίαν σημαντικωτάτην ποσότητα οἴνων καὶ ἡ ὁποία ἐφέτος εἰς τὰς διαπραγματεύσεις διὰ τὴν σύναψιν τῆς ἐμπορικῆς συμφωνίας, ἐμπορικῆς συμφωνίας ἐκτάκτως συμφερούσης διὰ τὴν Ἑλλάδα, δὲν ἐδέχθη νὰ ἀγοράσῃ ἔστω καὶ ὀλίγους τόννους οἴνου. Ἁπλῶς ἐδέχθη νὰ συνεχίσῃ διαπραγματεύσεις μὲ ἡμᾶς διὰ τὴν εἰσαγωγὴν οἴνων ἐπ’ ἀνταλλαγῇ εἰδῶν πολυτελείας. Παρὰ ταῦτα, παρὰ αὐτὴν τὴν βασικὴν δυσχέρειαν, τὴν ὁποίαν συναντᾷ ἡ τοποθέτησις τοῦ προϊόντος, νομίζω ὅτι τὰ ἐπιτευχθέντα μέχρι τῆς στιγμῆς εἶναι ἀξιοπρόσεκτα καὶ ὅτι ἐπιτρέπουν εὐοιώνους προβλέψεις διὰ τὴν τοποθέτησιν τῶν οἴνων μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Συγκεκριμένως εἰς τὴν ἐμπορικὴν σύμβασιν μὲ τὴν Γερμανίαν ἐπετεύχθη νὰ ἀναληφθῇ ὑποχρέωσις ἀπὸ τὴν Γερμανίαν ἀπορροφήσεως 10.000 τόννων οἴνων, ποσὸν διπλάσιον τοῦ ἀπορροφηθέντος πέρυσιν. Ἐπίσης εἰς τὴν ἐμπορικὴν συμφωνίαν μὲ τὴν Ἑλβετίαν προβλέπεται ἡ ἐξαγωγὴ 5.000 τόννων οἴνου καὶ εἴμεθα βέβαιοι ἀπὸ τὴν πεῖραν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀπὸ τὰ παρελθόν, ὅτι ἡ Ἑλβετία θὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτήν. Εἰς τὰς ἄλλας χώρας ἐπίσης ὅλαι αἱ ἐμπορικαὶ συμφωνίαι προέβλεψαν σημαντικὰς ποσότητας πρὸς ἐξαγωγήν, ὅπως π. χ. εἰς τὴν Σουηδίαν ἡ ὁποία εἰσήγαγε μικρὰς ποσότητας, ἀλλὰ ἐτριπλασιάσαμεν τὴν ποσότητα ποὺ εἰσήγαγε πέρυσιν. Ἐπίσης ἤθελα νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἰδιαιτέρως εὐνοοῦμεν τὴν ἐξαγωγὴν τῶν οἴνων διὰ τῆς χορηγήσεως παθητικότητος εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ἀνταλλαγάς. Ἡ ἀνταλλαγὴ αὐτὴ γίνεται ὡς ἑξῆς: Ὅταν κάποιος κατορθώσῃ νὰ κάμῃ μίαν ἐξαγωγὴν 1.000 δολλαρίων, ἐὰν τοῦ δώσωμεν παθητικότητα 20% σημαίνει ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ δώσῃ τὰ 1.000 δολλάρια εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος τὸ προϊόν τῆς ἐξαγωγῆς, ἀλλὰ ἡ Τράπεζα τοῦ δίδει 20% δηλαδὴ 200 δολλάρια μὲ δικαίωμα εἰσαγωγῆς εἰδῶν πολυτελείας, καὶ ἡμιπολυτελείας ἐπὶ τῶν ὁποίων πραγματοποιεῖ σημαντικὸν κέρδος. Πέρυσιν ἐξηγάγομεν τουλάχιστον 6.000 τόννους διὰ τῶν ἰδιωτικῶν ἀνταλλαγῶν καὶ ἐφέτος προβλέπομεν ὅτι θὰ ἔχωμεν ἀκόμη μεγαλυτέρας ἐξαγωγὰς διὰ τῶν ἰδιωτικῶν ἀνταλλαγῶν. Εἰς τὸ σύνολον δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις κατέβαλε μεγάλας προσπαθείας καὶ σχετικῶς ἐπιτυχεῖς προσπαθείας. Ἐλπίζω, ὅτι ἐὰν ἐπιτύχωμεν ἀφ’ ἑνὸς τὴν συμφωνίαν μὲ τὴν Γαλλίαν, τὴν συμπληρωματικὴν συμφωνίαν τῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως διὰ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ ἐκεῖ οἴνων ἐπ’ ἀνταλλάγματι πολυτελῶν καὶ μὴ ἡμιπολυτελῶν εἰδῶν, θὰ ἔχωμεν ἴσως πλήρη ἀπορρόφησιν τῶν οἰνικῶν ἀποθεμάτων τῆς χώρας. Ἐπίσης προσπαθοῦμεν νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ κάτι ἄλλο. Καθὼς γνωρίζετε εἰς τὸν Ὀργανισμὸν ὁ ὁποῖος χειρίζεται τὴν Εὐρωπαϊκὴν βοήθειαν εἰς τὸ Παρίσι, γίνονται διαπραγματεύσεις διὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ ἐμπορίου καὶ καταρτίζεται πίναξ τῶν ἀπελευθερουμένων προϊόντων, δηλαδὴ τῶν προϊόντων ἐκείνων τὰ ὁποῖα θὰ δικαιοῦνται μεταξὺ τῶν 16 χωρῶν τῆς Εὐρώπης ἐλευθέρως χωρὶς προστατευτικοὺς περιορισμοὺς νὰ ἐξάγωνται. Ἡ Ἑλλὰς θέτει ζήτημα ὥστε νὰ συμπεριληφθῇ εἰς τὸν πίνακα αὐτὸς ὁ οἶνος. Ἐὰν τοῦτο ἐπιτευχθῇ θὰ εἶναι ἕνα τεράστιον βῆμα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίσῃ ἀπολύτως τὴν τοποθέτησιν τῶν οἴνων μας. Ἀλλὰ διὰ τὸν οἶνον ἀντιδρᾷ ἡ Γαλλία. Ἡμεῖς ὅμως διὰ νὰ ὑπερνικήσωμεν αὐτὴν πρόκειται νὰ συνδέσωμεν τὴν συμμετοχήν μας εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ ἐμπορίου ἐκ τοῦ γεγονότος τῆς ἀναφορᾶς τῶν οἴνων εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἐλευθέρων εἰδῶν. Δὲν δύναμαι νὰ κάμω προβλέψεις, ἀλλὰ σᾶς πληροφορῶ ὅτι ἀγωνιζόμεθα ἐπ’ αὐτῆς τῆς βάσεως, ἐὰν τὸ ἐπιτύχωμεν θὰ ἔχῃ ἐπιλυθῇ τὸ ζήτημα ἴσως κατὰ 100%. Δὲν νομίζω ὅτι χρειάζεται νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν μὲ περισσοτέρας πληροφορίας. Περιορίζομαι νὰ εἴπω ὅτι πᾶσα πρότασις ἐξαγωγῆς προϊόντων τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν μεγάλας μάζας τοῦ πληθυσμοῦ μας τυγχάνει ἰδιαιτέρας μερίμνης ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας. Διὰ νὰ σᾶς δώσω ἕνα παράδειγμα, τελευταίως μᾶς ἦλθε μία πρότασις μιᾶς Χημικῆς Ἑταιρείας ἡ ὁποία ἔλεγεν ὅτι εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ ἐξαγάγῃ 10.000 τόννους οἴνου εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ τῆς ἐδώσαμεν τοιαύτην παθητικότητα ὥστε νὰ φθάνῃ δι’ αὐτῶν τὸ δολλάριον εἰς τὰς 22 χιλιάδας δραχμ., δυστυχῶς ὅμως δὲν ἐξετελέσθη. Ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν ἀνακοινώσεων νομίζω ὅτι θὰ ἐπείσθη ὁ ἐπερωτῶν συνάδελφος καὶ ἡ Βουλὴ, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐξαγωγῆς τῶν οἴνων εὑρίσκεται εἰς καλὸν σημεῖον καὶ ὅτι αἱ προοπτικαὶ εἶναι αἰσιόδοξοι.

§43Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἰς τὸ σύνολον εἰς τὰς συμβάσεις μεταξὺ Σουηδίας, Γερμανίας καὶ Ἑλβετίας τί ποσὸν πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ ἐκ τοῦ ἀμπελίτου οἴνου μας, ὅστις τόσην διέρχεται κρίσιν; Ἐπίσης πόσον ποσὸν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἐξαχθῇ δι’ ἰδιωτικῶν ἀνταλλαγῶν, αἵτινες πρέπει νὰ εὐνοηθοῦν ὅσον τὸ δυνατὸν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§44Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἰς τὴν Σουηδίαν, Γερμανίαν καὶ Ἑλβετίαν θὰ ἐξαχθοῦν περίπου 600.000 χιλ. τόννοι καὶ ἂν προσθέσῃ κανεὶς καὶ ἄλλα μικρὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἐξαχθοῦν εἰς διαφόρους ἄλλας χώρας εὑρισκόμεθα συνολικῶς ἐξησφαλισμένοι διὰ 17.000 χιλ. τόννους περίπου. Εἰς αὐτοὺς ἠμπορῶ νὰ προσθέσω ἐξαγωγὴν 6.000 χιλ. τόννων δι’ ἰδιωτικῶν ἀνταλλαγῶν. Τὸ μεγάλο ἐπιχείρημα εἶναι νὰ συμπεριληφθῇ ὁ οἶνος εἰς τὰ ἀπελευθερούμενα προϊόντα.

§45Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸ ποσὸν τῆς παθητικότητος ποῖον εἶναι;

§46Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Εἶναι 15–20%, εἰς τὴν περίπτωσιν ὅμως τῆς Γερμανίας ἐφθάσαμεν εἰς τὰ 22%.

§47Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Παρακαλῶ ἰδιαιτέρως τὴν Κυβέρνησιν νὰ αὐξήσῃ τὸ ποσὸν τῆς παθητικότητος τοῦ οἴνου, διότι ἐκ τοῦ Ἐθνικοῦ μας αὐτοῦ προϊόντος ἐπέζων χιλιάδες ἀγροτῶν δυστυχούντων ἤδη ἀπὸ μακροῦ. Τὸ 15–20% εἶναι ἐλάχιστον, πρέπει δὲ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς ὡρισμένας περιοχὰς ἡ ἄμπελος ἀποτελεῖ μονοκαλλιέργειαν. Ἄς ὑπάρξῃ μία ἐπιβάρυνσις κρατική, χάριν τῶν εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν εὑρισκομένων ἀτυχῶν οἰκογενειῶν τῶν οἰνοπαραγωγῶν μας.

§48Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Πρέπει νὰ γνωρίζητε ὅτι ἡ χορηγουμένη παθητικότης γίνεται ἐπὶ ζημίᾳ τῆς καταναλώσεως. Τὸ ζήτημα τῆς παθητικότητος εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ κάθε Κυβέρνησις νὰ τὸ προσέχῃ, διότι ἐὰν δώσωμεν μεγαλυτέραν θὰ ἀκριβαίνουν τὰ εἴδη. Εἰς τὴν αὐτὴν περίπτωσιν μὲ τὸν οἶνον εὑρίσκονται τὰ πορτοκάλλια μας καὶ ἄλλα προϊόντα. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰς ἰδιωτικὰς ἀνταλλαγὰς ἔχω νὰ εἴπω ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς συνεννοήσεις μὲ τὸν ὑπουργὸν καὶ ἐλπίζω λίαν προσεχῶς νὰ ἔχωμεν ἀποτελέσματα. Διὰ τὴν χορήγησιν τῶν αἰτηθέντων δανείων, ἐλπίζω, ὅτι τὴν ἐρχομένην ἑβδομάδα θὰ λάβουν τὰ δάνεια οἱ αἰτοῦντες.

§49Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλὴν σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα 10–15.000 χιλ. τόννων οἴνων τοὺς ὁποίους ἡ προηγουμένη Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν νὰ ἐξαγάγῃ. Σᾶς ἐρωτῶ, εἰς ποίαν τιμὴν ἀπέσταξαν τὸ προϊόν των;

§50Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δὲν ἔχω στοιχεῖα ἐπ’ αὐτοῦ, τὰ ἐζήτησα ἀπὸ τὸ Γενικὸν Χημεῖον.

§51Δ. ΜΠΕΡΔΕΛΗΣ. Ἡ ἐξαγωγὴ εἰς τὴν Γαλλίαν τῶν οἴνων θὰ γίνῃ ἐφέτος ὅπως καὶ κατὰ τὰ ἄλλα ἔτη καὶ εἰς ἕνδεκα καὶ δέκα τέσσαρας βαθμοὺς ποὺ εἶναι ὁ οἶνος τῆς Ἑλλάδος.

§52Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουργὸς Ἐθν. Οἰκονομίας). Δυστυχῶς ἡ ἐμπορικὴ σύμβασις μετὰ τῆς Γαλλίας δὲν προβλέπει δι’ ἐφέτος καμμίαν ἐξαγωγὴν οἴνων.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν

καὶ τῶν ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη παρὰ τοῦ κατὰ τὸν κανονισμὸν ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ κ. κ. βουλευτῶν δι’ ἧς ζητεῖται ἡ πρόταξις τῆς συζητήσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 39 τῆς Ἡμερ. Διατάξεως ἐπερωτήσεως, τῆς ἀναφερομένης εἰς τὸν διπλασιασμὸν τῶν Πανεπιστημιακῶν τελῶν, ὡς καὶ ἡ γενίκευσις τῆς ἐπ’ αὐτῆς συζητήσεως. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν δέχεται τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης. Οἱ δεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι τῶν βουλευτῶν).

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Γαληνὸς ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς προτασσομένης ἐπερωτήσεως.

§55Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τὸ θέμα, κ. βουλευταί, παρουσιάζει ἐνδιαφέρον τόσον διότι ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς φοιτητῶν τελεῖ ἐν ἀναστατώσει, ἀλλὰ καὶ διότι εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις δὲν χειρίζεται καλῶς. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου κ. ὑπουργέ, ὅτι τηρεῖται διάφορος τακτικὴ ἀπέναντι τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου ἐν σχέσει μὲ τοὺς φοιτητὰς τῆς Ἀνωτάτης Ἐμπορικῆς Σχολῆς καὶ τοῦ Πολυτεχνείου. Ἐνῷ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐμπορικὴν Σχολὴν καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον οἱ καθηγηταὶ καὶ τὸ λοιπὸν προσωπικὸν εἶναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, μισθοδοτοῦνται δηλαδὴ ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ ἐντεῦθεν τὸ προσωπικὸν μισθοδοτεῖται εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ἐπιβαρύνεται τὸ Πανεπιστήμιον σήμερον μὲ ποσὸν ἐννέα δισεκατομμυρίων δρχ. περίπου, τὸ ὁποῖον φυσικὰ ἀδυνατεῖ νὰ καλύψῃ μὲ τὰ ἔσοδα τὰ ὁποῖα πραγματοποιεῖ, μὲ συνέπειαν νὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς φοιτητὰς μὲ ὑπέρογκα ποσά. Ἔχω ἐδῶ μίαν κατάστασιν τῶν αὐξήσεων τὰς ὁποίας τὸ Πανεπιστήμιον ἔχει ἐπιβάλει ἀπὸ τοῦ 1947. Τὸ 1947 ἔχομεν δίδακτρα 200 χιλ. διὰ τοὺς παλαιοὺς καὶ 300 χιλ. διὰ τοὺς νέους. Τὸ 1948, 300 χιλ. διὰ τοὺς παλαιοὺς καὶ 350 χιλ. διὰ τοὺς νέους. Τὸ 1949, 350 χιλ. διὰ τοὺς παλαιοὺς καὶ 500 χιλ. διὰ τοὺς νέους. Τὸ 1950, 700 χιλ. διὰ τοὺς παλαιοὺς καὶ ἓν ἑκατομμύριον διὰ τοὺς νέους. Ὁμοίως τὰ ἐξέταστρα ἦσαν:

Τὰ δὲ ἐξέταστρα διὰ τὰς πτυχιακὰς ἐξετάσεις, ηὐξήθησαν εἰς 30.000. Καὶ τὸ χειρότερον μὲ τὸ δικαίωμα ποὺ παρέχεται εἰς τοὺς φοιτητὰς νὰ ἐξετάζωνται εἰς πολλὰς περιόδους κατώρθωνε τὸ Πανεπιστήμιον νὰ πλήττῃ τοὺς φοιτητὰς ὑποχρεώνων αὐτοὺς νὰ πληρώνουν ἐξέταστρα ἐπὶ ὅλων τῶν μαθημάτων ἔστω καὶ ἂν ἐξετάζωνται εἰς ἕνα ἢ τινα ἐξ αὐτῶν. Εἰς τὰ ὑπόλοιπα τοὺς θεωρεῖ ἀπορριφθέντας ἐπιεικῶς καὶ μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν εἰσπράτει 3 καὶ 4 φορὰς ἐξέταστρα διὰ κάθε μάθημα. Δηλαδὴ ἂν καὶ ἐμφανίζωνται ἐξέταστρα 30.000 δραχ. εἰς τὴν πραγματικότητα εἰσπράτονται 60.000 ἢ 90.000 ἢ καὶ 120.000 δραχ. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο πολὺ καλόν, ἐὰν ἐφηρμόζετο καὶ διὰ τὸ Πανεπιστήμιον ἡ πολιτικὴ ἡ ἐφαρμοζομένη καὶ διὰ τὴν Ἀνωτ. Ἐμπορ. Σχολὴν καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον, νὰ καλύπτωνται δηλαδὴ αἱ δαπάναι τῆς μισθοδοσίας μόνον τῶν καθηγητῶν ἢ μόνον τοῦ λοιποῦ προσωπικοῦ ἢ καὶ τῶν δύο, νὰ καλύπτωνται ἀπὸ τὸν κρατικὸν Προϋπολογισμόν. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου παρουσιάζει σήμερον, παρὰ τὰς ἐπιβληθείσας αὐξήσεις διδάκτρων κλπ., ἔλλειμμα 1.600 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον θὰ ἀναγκασθῇ τὸ Κράτος νὰ καλύψῃ. Θὰ ἦτο λοιπὸν προτιμώτερον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ πολιτικὴ τῆς μισθοδοσίας τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ τὸ Κράτος. Ἔπειτα συμβαίνει καὶ τοῦτο: ὑπὲρ τοῦ Πολυτεχνείου ὑπάρχει μία φορολογία ½% ἐπὶ παντὸς ἐκτελουμένου δημοσίου ἔργου. Δὲν ἠμπορῶ νὰ καταλάβω διατὶ τὸ Πολυτεχνεῖον ἔχει τόσα προνόμια καὶ τὸ Πανεπιστήμιον δὲν ἔχει κανένα, διατί ὡρισμένοι φοιτηταὶ νὰ ἀπολαμβάνουν πολλῶν προνομίων καὶ ἄλλοι ὄχι. Ἔχομεν ἕνα σύνολον φοιτητῶν τὸ 1949–50 ἀνερχόμενον εἰς 6677 φοιτητάς. Ἐὰν τὸ ποσοστὸν αὐτὸ τὸ αὐξήσωμεν, ἀντὶ νὰ θέσωμεν περιορισμοὺς εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν εἰσακτέων, θὰ καλύψωμεν τὸ ἔλλειμμα τῶν δύο περίπου δισεκατομμυρίων. Προτείνω λοιπόν, νὰ ληφθῇ μέριμνα ὑπὲρ τῶν φοιτητῶν αὐτῶν, ὥστε νὰ κατορθώνουν νὰ τελειώνουν τὰς σπουδάς των καὶ ὄχι νὰ τίθενται ἐμπόδια καὶ φραγμοὶ ἐνώπιόν των καὶ νὰ ἀναγκάζωνται νὰ παραιτοῦνται τῶν ἀνωτέρων σπουδῶν, ἐπειδὴ τὸ Πανεπιστήμιον δὲν δύνανται νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις του καὶ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς νεολαίας τοῦ Ἔθνους.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λιαροῦτσος ἔχει τὸν λόγον.

§57Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ προκείμενον θέμα νομίζω, ὅτι πέραν τῶν ἀριθμῶν ἔχει ἕνα χῶρον μεγαλυτέρας ἀνέσεως μέσα εἰς τὸν ὁποῖον θὰ πρέπῃ νὰ ἐξετασθῇ γενικώτερον. Νομίζω δηλαδὴ ὅτι ἐφ’ ὅσον δεχόμεθα ὅτι διὰ τῆς παιδείας καλλιεργοῦνται ὅλαι ἐκεῖναι αἱ προϋποθέσεις τῆς δημιουργίας ἑνὸς πολιτισμοῦ, ἐφ’ ὅσον δεχόμεθα ὅτι διὰ τοῦ ὑπουργήματος, τὸ ὁποῖον κατέχει ὁ ἀξιότιμος κ. Μπακόπουλος ἀνοίγεται ἡ ὁδὸς τῆς ἐθνικῆς μας ἀνατάσεως, ἀνοίγεται ὁ δρόμος εἰς τὸ Ἔθνος νὰ δώσῃ πάλιν νέας μορφὰς πολιτισμοῦ, ὅπως τὸ ἔκαμεν εἰς τὸ παρελθόν, νομίζω ὅτι ὑπ’ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις, τὸ θέμα χρῄζει μιᾶς γενικωτέρας ἀντιμετωπίσεως ὑπὸ διάφορον προοπτικήν. Οἱ ἀριθμοὶ εἶναι πάντοτε στενόκαρδοι καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς εὑρέθη πρὸ μεγάλων δυσχερειῶν ὅταν ἀντιμετώπισεν ἔλλειμμα 6 δισεκατομμυρίων δραχμῶν περίπου εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἐὰν ὁ φόρτος τῆς ἐργασίας τοῦ ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα μὲ τὴν προσήκουσαν καὶ τὴν ἀπαιτουμένην μεγάλην προσοχήν, διότι τὸ θέμα τοῦ Πανεπιστημίου, ὡς ἱδρύματος πνευματικοῦ εἶναι κάτι ποὺ πρέπει νὰ συγκινῇ ὅλων τῶν Ἑλλήνων τὰς καρδίας. Δὲν εἶναι θέμα τυχαῖον, διότι ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾷ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾷ ὅ,τι θὰ δώσῃ ἡ αὐριανὴ Ἑλλάς, εἰς ἡγέτιδα τάξιν. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ ἀμελῆται ὁ κόσμος αὐτός, ποὺ ἀπαρτίζει τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν κατὰ τρόπον τοιοῦτον, τὸν ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς προητοίμασε; Διότι εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι μὲ τοὺς ἀριθμούς τοὺς ὁποίους ὁ ἀξιότιμος κ. προλαλήσας συνάδελφος ἀνέφερε, μὲ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς τοὺς τρομακτικοὺς τοὺς ἀναγομένους εἰς τὰ δίδακτρα, ἡ παιδεία καθίσταται κτῆμα τῶν ὀλίγων. Καὶ ἐρωτᾶται κανεὶς ἐὰν ἆρα γε οἱ εὐφυεῖς πρέπει νὰ ἀναζητῶνται εἰς τὴν τάξιν τῶν εὐπόρων; Ἀλλά, εἰς τὰ Δημοκρατικὰ πολιτεύματα, ὅπως καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ παιδεία πρέπει νὰ παρέχηται ἐπὶ ἴσοις ὅροις εἰς ὅλους. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ διάκρισις πλούτου, διότι ἡ διάκρισις πλούτου εἶναι μέτρον ἀναγόμενον εἰς παλαιοτέρας γενεάς. Σήμερον αἱ θῦραι τῆς παιδείας πρέπει νὰ εἶναι ἀνοικταὶ εἰς ὅλους ἀνεξαρτήτως διακρίσεων. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ θεμέλια τῆς ἐλευθερίας ἡ ὁποία εἶναι τὸ ἐπιστέγασμα τῆς Δημοκρατίας, ὅτι θὰ παρέχεται δηλαδὴ εἰς ὅλους, ἴση εὐκαιρία μορφώσεως. Τοῦτο ὅμως δὲν πραγματοποιεῖται μὲ τὰς ἐπιβαλλομένας αὐξήσεις τῶν διδάκτρων, τῶν ἐξετάστρων καὶ τῶν ἄλλων δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται, διὰ νὰ παρακολουθήσῃ ἕνας φοιτητὴς τὰς πανεπιστημιακάς του σπουδάς. Τί πρέπει λοιπὸν νὰ γίνῃ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν; Θὰ πρέπῃ νὰ κλείσωμεν τὰς θύρας εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐρχόμενοι ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας μὲ στερήσεις καὶ βασιζόμενοι εἰς τὸ μικρὸν εἰσόδημα τῆς οἰκογενείας των φιλοδοξοῦν νὰ ἀνεβοῦν εἰς ὑψηλοτέραν πνευματικὴν κλίμακα; Ἀλλά, αὐτὸ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι καλὴ μεταχείρισις. Ὁ Λαός, ὅπως τὸ διαλαμβάνει καὶ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἔχει ἴσα δικαιώματα. Ἀλλὰ αὐτὰ πρέπει νὰ ἀναγνωρίζωνται ἐν τῇ πράξει καὶ ὄχι μὲ τοὺς λόγους. Τοῦτο δέ, δὲν πραγματοποιεῖται ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας. Καὶ αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι τὸ ἀτύχημα τῶν ληφθέντων μέτρων. Ἐζητήθη ἀπὸ τοὺς φοιτητὰς νὰ καταβάλουν μέρος τοῦ ἐλλείμματος τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἐξεφράσθη εἰς αὐτοὺς ἡ λύπη, διότι οἱ Ἀμερικανοὶ δὲν μᾶς παρέχουν μεγαλυτέραν βοήθειαν. Ἀλλά, ἀξιότιμε κ. ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ ὑψώσητε τὸ ἀνάστημά σας, πρὸ τῶν Ἀμερικανῶν καὶ νὰ τοὺς εἴπητε, ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις εἰς κάθε χώραν ἀρχίζει ἀπὸ τὰς ψυχὰς καὶ τὰ πνεύματα καὶ ὄχι ἀπὸ τοὺς ἀψύχους ὄγκους, νὰ τοὺς ἀξιώσητε δὲ νὰ βοηθήσουν τὴν παιδείαν, ἡ ὁποία ἀκριβῶς ἀποτελεῖ τὸ βάθρον ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ θεμελιώσωμεν τὸ μέλλον μας. Οἱ Ἀμερικανοὶ ἐρωτηθέντες, καθ’ ἃ βεβαιοῦν οἱ φοιτηταί, δηλοῦν ὅτι εἶχον ἀπὸ τοῦ 1947 ζητήσει στοιχεῖα διὰ τὴν κατάστασιν τοῦ Πανεπιστημίου μὲ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ βοηθήσουν τὸ ἔργον του καὶ δὲν τοὺς παρεσχέθησαν τὰ στοιχεῖα αὐτὰ μέχρι σήμερον, ἤτοι μετὰ πάροδον τριῶν ἐτῶν ὁλοκλήρων! Ἐρχόμεθα λοιπὸν τώρα, διότι παρουσιάζεται ἓν ἔλλειμμα καὶ ζητῶμεν νὰ τὸ πληρώσουν οἱ φοιτηταί. Εἶδον πολλοὺς ἐξ αὐτῶν, κύριοι συνάδελφοι. Πρέπει νὰ ἴδητε ζωγραφισμένην τὴν ἀγωνίαν εἰς τὸ πρόσωπον τῶν παιδιῶν αὐτῶν. Νὰ ἰδῆτε αὐτοὺς ποὺ μὲ τόσον ἔνθερμον ζῆλον ἤρχισαν τὰς σπουδάς των, νὰ τοὺς ἰδῆτε τώρα, ποὺ εὑρίσκονται πρὸ κεκλεισμένων θυρῶν. Νὰ ἰδῆτε ποία ἀπόγνωσις τοὺς καταλαμβάνει, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποῖον δρᾶμα ζοῦν. Ἔζησα καὶ ἐγὼ εἰς τὰ φοιτητικὰ ἑδώλλια, δὲν ἀνήκω εἰς τὴν τάξιν τῶν εὐπόρων. Ἐγνώρισα τὰς δυσκολίας καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ζῶ συνειδητὰ τὰς δυσχερείας των τὰς σημερινάς. Ἐὰν τὸ μέτρον αὐτό, λαμβάνεται ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ περιορισμοῦ τοῦ λεγομένου πνευματικοῦ προλεταριάτου, τότε εἶναι ἄστοχον. Ἐὰν ἠθέλαμεν πραγματικῶς νὰ περιορίσωμεν τὸ πνευματικὸν προλεταριᾶτον καὶ νὰ δώσωμεν ἐπιστήμονας συνειδητούς, τότε εἰς ἄλλην βαθμίδα θὰ ἔπρεπε νὰ στραφῶμεν: Εἰς τὰ κλασσικὰ Γυμνάσια, τὰ ὁποῖα καθ’ ὃν τρόπον εἶναι διαρθρωμένα σήμερον ὁδηγοῦν καὶ μόνον εἰς τὰς θεωρητικὰς καὶ θετικὰς ἐπιστήμας. Ἀντὶ νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ξεκινᾶ τὸ κακὸν καὶ ὅπου θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ τροποποιήσωμεν τὰς σχολάς μας εἰς ἐπαγγελματικάς, φθάνομεν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἐξαντλοῦμεν ἐκεῖ ὅλην τὴν στυγνότητά μας, διὰ νὰ ἐμποδίσωμεν τὸν κόσμον αὐτὸν τὸν φθασμένον πλέον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, νὰ προχωρήσῃ καὶ νὰ ἀνέβῃ εἰς τὰς ἀνωτέρας βαθμίδας ποὺ ζητοῦν οἱ πόθοι τῆς νεότητος. Εἶμαι ἐκ τῶν νέων, ἀξιότιμε κύριε ὑπουργέ, βουλευτῶν, καὶ κατὰ πρῶτον λόγον πρέπει νὰ μὲ διακρίνῃ ἡ σεμνότης. Δι’ αὐτὸ μὲ σεβασμὸν πρὸς τὸ παρελθόν σας τὸ πολιτικὸν πρὸς τὸν βίον σας τὸν κοινοβουλευτικὸν καὶ ἀκόμη πρὸς τὴν ἱστορίαν σας, ἡ ὁποία ξεκινᾶ ἀπὸ τοῦ ἀειμνήστου μεγάλου ἀνδρὸς Ἀλεξάνδρου Παπαναστασίου, σᾶς λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ἐνθυμηθῆτε τὴν ὡραίαν ἐκείνην φυσιογνωμίαν, ἡ ὁποία ἐμετεωρίσθη μέσα ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν ἀτμόσφαιραν σὰν μία φωτεινὴ λάμψις καὶ ἐχάρισεν εἰς τὸ πανελλήνιον μεγάλην αἴγλην, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἔγινε τότε νοητή, ἀλλὰ ἀποτελεῖ πάντοτε μίαν γενικωτέραν κατεύθυνσιν διὰ κάθε ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος ἔχει συνειδητὴν ζωήν. (Χειροκροτήματα). Καὶ ἂν ἐνθυμηθῆτε ἐκείνην τὴν ἱστορίαν θὰ σᾶς βοηθήσῃ ἴσως νὰ φανῆτε ἐπιεικεῖς, ἐπιεικεῖς, ἀλλὰ καὶ δίκαιοι, πρὸς τὴν τάξιν ἐκείνην τῶν φοιτητῶν, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν καλυτέραν μας ἐλπίδα. Διότι εἶναι βεβαίως εὐχερὲς τὸ νὰ συζητῇ κανεὶς μὲ ἀριθμούς, ἀλλὰ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι καταθλιπτικοὶ πολλάκις καὶ εἶναι ἀνατρεπτικοὶ τῶν ἐπιχειρημάτων. Ζητεῖτε 2.000.000.000 δηλαδὴ ἕνα μέρος τοῦ ἐλλείμματος νὰ τὸ πληρώσουν οἱ φοιτηταί. Ἀλλὰ ποῖος σᾶς ἐγγυᾶται, ἀξιότιμε κύριε ὑπουργέ, ὅτι θὰ δυνηθοῦν νὰ τὸ καταβάλλουν; Ἁπλῶς τὸ μέτρον σας θὰ εἶναι μία ἀναστολὴ τῆς προόδου, ἀναστολὴ τῆς ἐπιθυμίας καὶ τῆς ἐφέσεως πρὸς μάθησιν, χωρὶς κανένα πρακτικὸν ἀποτέλεσμα. Καὶ τότε; Τότε ἁπλούστατα, εἰς τὸ τέλος τοῦ Πανεπιστημιακοῦ ἔτους οἱ φοιτηταί, θὰ ἔχετε ἐπιτύχει, νὰ εἶναι ἐλάχιστοι, ἀλλὰ καὶ τὸ Πανεπιστήμιον θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ παραμένῃ χωρὶς τοὺς ἀναγκαιοῦντας πόρους τοὺς ὁποίους ἀνεζητήσατε ἀπὸ τοὺς φοιτητάς. Συμπέρασμα; Ἕνα: Οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀναμένει τὸ Ἔθνος κάποια ἡμέρα καλύτερες ὧρες, καλύτερες ἐποχές, θὰ μείνουν εἰς τὸ περιθώριον, διὰ νὰ προχωρήσουν ποῖοι; Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὴν χλιδὴν καὶ τὸν πλοῦτον, συνήθως εἶναι ἠλίθιοι. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§58Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπαναλάβω τὰ ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους. Θὰ εἶχα νὰ κάμω μίαν οὐσιαστικὴν πρότασιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι γεγονός, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον πάσχει οἰκονομικῶς ἀπὸ ἐτῶν. Νομίζω, ὅτι τοῦτο ὀφείλεται εἰς νόμον τοῦ ἐνοικιοστασίου, ὁ ὁποῖος ὅπως γνωρίζητε κρατεῖ δεσμευμένην τὴν περιουσίαν τοῦ ἱδρύματος μὲ ἀσήμαντα εἰσοδήματα. Ἐρωτᾶται διατί τὰ κεντρικὰ ἀκίνητα τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ πληρώνουν γλίσχρα μισθώματα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑποχρεώνουμε τοὺς φοιτητὰς νὰ πληρώνουν διπλασιασμένα δίδακτρα;

§59Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο εἶναι τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα θίγει ἡ ἐπερώτησις αὐτή. Τὸ ἕνα ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῶν πανεπιστημιακῶν τελῶν. Ὡς πρὸς αὐτὸ συμφωνοῦμεν ἀπολύτως ὅτι ἡ αὔξησις εἶναι πολὺ μεγάλη. Εἶναι ἀδύνατον νὰ τὴν καταβάλουν οἱ φοιτηταὶ καὶ πρέπει πράγματι νὰ ἀναζητηθοῦν ἄλλοι τρόποι καλύψεως τοῦ ἐλείμματος. Ἡ ἐπερώτησις θίγει καὶ ἕνα σοβαρότατον θέμα, τὸ ζήτημα τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσαγομένων εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, δὲν ὑποτιμῶ τὴν σημασίαν τῶν ἐπιχειρημάτων τὰ ὁποῖα προβάλλουν τὰ ἀνώτερα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα, δηλαδὴ ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐκπαιδευτικαὶ δυνατότητες, διὰ πολὺ μεγάλον ἀριθμὸν φοιτητῶν. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ παραβλέπετε, ὅτι ἂν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἔχῃ εἰσέλθει εἰς τὸ παρελθὸν πολὺ μεγάλος ἀριθμός, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τοῦ λόγου τούτου, νὰ παρορῶνται τὰ δικαιώματα τῆς σημερινῆς γεννεᾶς καὶ ἑπομένως οἱ ἱκανοὶ ἐξ αὐτῶν, διότι μόνον περὶ αὐτῶν πρόκειται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίζουν κλειστὴν τὴν θύραν. Διότι ἐπεδείχθη μεγαλυτέρα ἐπιείκεια εἰς τὸ παρελθόν, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη χάριν τοῦ συμφέροντος τῆς παιδείας, νὰ γίνῃ παράλληλος ἐκτίμησις δύο παραγόντων τῶν ἐκπαιδευτικῶν δυνατοτήτων, ἀλλὰ καὶ τῶν δικαιωμάτων τῆς σημερινῆς γενεᾶς, ἐφ’ ὅσον ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς ἱκανότητάς της, νὰ τύχῃ τῆς παιδείας τῆς ὁποίας εἶναι ἀξία.

§60Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος περισσότερον ἀπὸ ὅλους θὰ εὑρεθῇ εἰς δυσχερῆ θέσιν διὰ τὴν αὔξησιν τῶν διδάκτρων τοῦ Πανεπιστημίου, θὰ εἶναι αὐτὸς οὗτος ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅστις εὑρέθη πρὸ τοῦ σοβαροῦ ἐλλείμματος, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει τὸ Ἐθνικὸν Πανεπιστήμιον. Ἀλλὰ οἰκονομικὴν κρίσιν, κ. ὑπουργέ, διατρέχουν σχεδὸν ὅλα τὰ ἀνώτερα ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα τῆς χώρας. Θὰ ἤθελον λοιπὸν νὰ εἶμαι πρακτικώτερος. Ἐγὼ θὰ συνίστων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως προστεθῇ 100δραχμον γραμματόσημον ἐπὶ τῶν ἐπιστολῶν ἐν γένει, τὸ ἔσοδον τοῦ ὁποίου νὰ διατεθῇ διὰ τὰ ἀνωτέρω ἱδρύματα, ὥστε νὰ κατανεμηθῇ ἐφ’ ὁλοκλήρου τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ δὲ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ κατανείμῃ εἰς τὰ ἀνώτερα ἱδρύματα τὸ ἔσοδον τοῦτο. Νομίζω ὅτι ὑφίσταται ἀκόμη ἕνα 50δραχμον διὰ τὸν Ἅγ. Δημήτριον τῆς Θεσ)νίκης. Τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν θὰ γνωρίζῃ ποῖον εἶναι τὸ ἔσοδον ἐκ τοῦ 50δράχμου. Νομίζω, ὅτι εἶναι σημαντικόν. Ἂν λοιπὸν ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ὑποστῇ τὴν θυσίαν τοῦ 100 δράχμου κατὰ ἐπιστολήν, ὥστε τὰ ἀνωτέρω ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα νὰ ἐνισχυθοῦν οἰκονομικῶς, τότε ἡ ἀνωτέρα ἐκπαίδευσις θὰ εἶναι ἐλευθέρα καὶ διὰ τοὺς πλουσίους ἀλλὰ διὰ τοὺς πτωχούς.

§61Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Αἰσθάνομαι, κύριοι βουλευταί, καὶ ἐγὼ τὸ καθῆκον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἐπὶ τῆς ἀνάγκης νὰ μὴ ἀποτελέσῃ τὸ ὕψος τῶν διδάκτρων κώλυμμα εἰς τὰς σπουδὰς τῶν ἀπορωτέρων. Δὲν θὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τῶν σημείων τὰ ὁποῖα ἐτονίσθησαν ἤδη ἐπαρκῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῶν Πανεπιστημιακῶν πόρων, διότι δὲν εἶναι ὀρθόν, ὅπως ἐλέχθη ἤδη νὰ ἐπιδιώκεται ἡ καταβολὴ ηὐξημένων διδάκτρων, καθ’ ἣν στιγμὴν δύνανται νὰ αὐξηθοῦν οἱ πόροι τοῦ Πανεπιστημίου, κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος κοινωνικῶς εἶναι ἀσφαλῶς περισσότερον παραδεκτός, παρὰ ἡ αὔξησις τῶν διδάκτρων. Ἐπίσης νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λεχθῇ, ὅτι ὑπάρχουν ἀπὸ τὴν πρόσφατον ἱστορίαν μας, πρόσωπα τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται μιᾶς ἰδιαιτέρας προστασίας, εἴτε εἶναι θύματα πολέμου, εἴτε εἶναι οἱ ὑπηρετήσαντες εἰς τὸ στράτευμα καὶ ὡς ἐκ τούτου εὑρίσκονται εἰς μίαν δυσχερῆ οἰκονομικὴν θέσιν, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπίσης εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑφίσταται πάντοτε ἡ εἰδικὴ μεταχείρισις, διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἔμπρακτος ἡ ἐκδήλωσις, ὅτι ἡ Πολιτεία ἐνθυμεῖται καὶ εὐγνωμονεῖ διὰ τὰς καλὰς πράξεις τὰ τέκνα της. Ἀλλὰ ὑπάρχει ἕνα ἀκόμη θέμα. Δι’ ἐκείνους τοὺς φοιτητάς, οἱ ὁποῖοι εἰς τὰς σπουδάς των διαπρέπουν, δὲν ἀρκεῖ νὰ εἶναι ἠλαττωμένα τὰ δίδακτρα. Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ὄχι μόνον παροχὴ δωρεὰν τοῦ δικαιώματος τῶν σπουδῶν, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχῃ καὶ κρατικὴ βοήθεια. Ἕνα Κράτος τὸ ὁποῖον πράγματι πιστεύει εἰς τὴν κοινωνικήν του ἀποστολήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ βοηθήσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπιδεικνύουν ἐπιμέλειαν καὶ ἱκανότητα καὶ οἱ ὁποῖοι δυσχεραίνονται εἰς τὰς σπουδάς των, λόγῳ οἰκονομικῆς των ἀνεπαρκείας. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ἁπλῶς ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἀποτελέσῃ μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ἐξεύρεσις τρόπου ἱκανοποιήσεως τοῦ αἰτήματος τούτου, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι εἶναι αἴτημα τῆς σημερινῆς Βουλῆς ἄνευ οὐδεμιᾶς διακρίσεως.

§62Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἂν τὸ Πανεπιστήμιον ὅσον καὶ ἡ προϊσταμένη ὑπηρεσία, ἀπήντησαν εἰς τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζήτει νὰ τῆς γνωρίσουν τὰς ἀνάγκας τὰς ὁποίας ἔχει τὸ Πανεπιστήμιον, διὰ νὰ βελτιώσῃ αὐτὰς ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή.

§63Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Οὐδεμίαν γνῶσιν τοῦ πράγματος ἔχω.

§64Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἔχετε λάβει γνῶσιν, ἀλλὰ καὶ τὸ Πανεπιστήμιον δὲν ἐφρόντισε νὰ ἐνημερώσῃ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν περὶ τῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ. Διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἂν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἐλάμβανε γνῶσιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Πανεπιστημίου, δὲν θὰ ἔμενεν ἀδιάφορος. Ἐνδιεφέρθη δι’ ἄλλας δευτερευούσης σημασίας ἀνάγκας τῆς χώρας καὶ δὲν θὰ ἐνδιεφέρετο διὰ τὸ Πανεπιστημιακὸν ἵδρυμα; Ἐπ’ αὐτοῦ νομίζω, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ καταθέσῃ κανεὶς μίαν ἐρώτησιν, διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν τῆς ἀβελτηρίας αὐτῆς τοῦ Πανεπιστημίου. Διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ καὶ δάνειον θὰ ἐχορήγει εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, διὰ νὰ ἀξιοποιήσῃ τὴν περιουσίαν καὶ κατὰ πολλοὺς ἄλλους τρόπους θὰ ἐβοήθει τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Πανεπιστημίου. Διατὶ λοιπὸν ἡ οἰκονομικὴ αὐτὴ ἐπιτροπὴ ἢ καὶ ἡ σύγκλητος, οἱ ἁρμόδιοι τέλος τοῦ Πανεπιστημίου, ἐκώφευσαν εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτήν; Μεταξὺ τῶν αἰτιάσεων τοῦ Πανεπιστημίου, ὅτι δὲν δύναται νὰ πράξῃ ἄλλως καὶ ὅτι εὑρίσκεται εἰς οἰκονομικὸν δίλημμα, εἶναι ὅτι ἐνεγράφη ἀτελῶς μία κατηγορία φοιτητῶν. Ἡ κατηγορία αὐτὴ εἶναι ἀσήμαντος, διότι ἀφορᾷ τὰ τέκνα τῶν Μακεδονομάχων. Θὰ ἤθελα ἐπίσης νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου ζητήματος τῆς φοιτητικῆς λέσχης. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἐκεῖ σιτίζονται ἀρκετοὶ φοιτηταί. Τὸ Ὑπουργεῖον Προνοίας ἔχει κάμει μίαν ἐπιχορήγησιν εἰς αὐτήν. Ἀλλὰ τὸ φαγητὸν τὸ ὁποῖον χορηγεῖται εἰς τοὺς φοιτητὰς εἶναι γλίσχρον. Ὑποσιτίζονται καὶ πολλὰ ἄλλα παρατηροῦνται εἰς τὴν λέσχην αὐτήν. Καὶ ἕνα ἄλλο θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω νὰ προσέξητε. Εἶναι φοιτηταί, οἱ ὁποῖοι ἐπανῆλθον ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ τὸ Πανεπιστήμιον ἀξιοῖ νὰ καταβάλουν ἀναδρομικῶς τὰς ἐγγραφάς των μὲ ηὐξημένον ποσοστὸν διδάκτρων. Νομίζω ὅτι αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ προσέξητε, διότι αὐτὸ εἶναι ἕνα δίκαιον παράπονον τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν εἰς τὸν Γράμμον. Ἐπίσης ἕνα ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον μαστίζει τὴν φοιτητικὴν νεολαίαν, εἶναι καὶ τὰ συγγράμματα τῶν καθηγητῶν. Πρέπει πάντα ταῦτα νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει διὰ νὰ βελτιωθῇ κάπως τὸ ἀνώτερον αὐτὸ πανεπιστημιακὸν ἵδρυμα.

§65Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Ἐπειδή, κύριε ὑπουργέ, νομίζω ὅτι ἂν ἐφαρμοσθῇ ὁ διπλασιασμὸς τῶν διδάκτρων, σημαίνει οὐσιαστικῶς κλείσιμο τοῦ Πανεπιστημίου, ἐρωτῶ διατὶ ἐπιχορηγεῖται τὸ Ἐθνικὸν Θέατρον καὶ ἡ Λυρικὴ Σκηνὴ ἀπὸ τὸ Κράτος, τὰ ὁποῖα βέβαια εἶναι ἀπαραίτητα, ἀλλὰ ὄχι τόσον ἀπαραίτητα, ὅσον τὸ Πανεπιστήμιον; Ποῖος ἀνταρτόπληκτος θὰ ἠμπορέσῃ νὰ πληρώσῃ τὰ δίδακτρα αὐτά; Θὰ μείνῃ τὸ Πανεπιστήμιον μόνον δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπλούτισαν κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ εἰς τὸ μέλλον ἡ πνευματικὴ ἡγεσία τοῦ τόπου θὰ περιέλθῃ εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπλούτισαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Ἂν πρόκειται νὰ κλείσῃ τὸ Πανεπιστήμιον, εἶναι προτιμότερον νὰ κλείσῃ ἡ Λυρικὴ Σκηνὴ καὶ τὸ Ἐθνικὸν Θέατρον. Ὅπως ἀπὸ τὰ κτίρια τῶν Σ.Ε.Κ. ἤρθη τὸ ἐνοικιοστάσιον, νὰ προσπαθήσῃ τὸ Κράτος νὰ τὸ ἄρῃ καὶ ἀπὸ τὰ κτίρια τοῦ Πανεπιστημίου, ἄλλως τὸ Πανεπιστήμιον εἶναι καταδικασμένον.

§66Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, κατόπιν τῶν ὅσων ἐλέχθησαν, ἀπὸ τοὺς προκληθέντας ἐμοῦ εἰς τὸ βῆμα, δὲν ἀπομένουν εἰς ἐμὲ νὰ εἴπω πολλά. Ἔλαβον τὸν λόγον μόνον διὰ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος. Τὸ μέτρον τοῦ διπλασιασμοῦ τῶν τελῶν τοῦ Πανεπιστημίου ἔρχεται νὰ πλήξῃ τοὺς σπουδαστὰς τοὺς προερχομένους ἀπὸ τὰς λαϊκὰς τάξεις κατὰ τὸ πλεῖστον. Διότι πῶς θὰ δυνηθοῦν αὐτοὶ νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὸν διπλασιασμὸν τῶν τελῶν, ἀφοῦ κατὰ τὸ πλεῖστον εἶναι τέκνα εἴτε μισθωτῶν τοῦ ἐμπορίου, βιομηχανίας ἢ τοῦ Κράτους, εἴτε συνταξιούχων, εἴτε ἀγροτῶν καλλιεργούντων συνήθως μικροκτήματα. Καὶ ἀφοῦ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ, οἱ μὲν μισθοὶ καὶ αἱ συντάξεις τῶν γονέων των εἶναι καθηλωμένοι εἰς χαμηλὰ ἐπίπεδα, κατ’ εἰσήγησιν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, τὰ δὲ ἀγροτικὰ προϊόντα διέρχονται κρίσιν σοβαρωτάτην ζητεῖται διπλασιασμὸς τῶν διδάκτρων. Ὁ διπλασιασμὸς τῶν τελῶν εἶναι εἰς τὴν οὐσίαν του μέτρον ἀντιλαϊκόν. Δὲν γνωρίζω δὲ ἂν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξεύρῃ πόρους, ἂν ἠθέλησε νὰ ἀποκλείσῃ τῆς ἀνωτέρας παιδείας τὰ παιδιὰ τὰ προερχόμενα ἀπὸ τὰς λαϊκὰς τάξεις. Διότι, ὅπως ἕτερος συνάδελφος ἀπέδειξεν, ἡ αὔξησις τῶν τελῶν δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς θέσεως τοῦ Πανεπιστημίου ἐκ τοῦ λόγου ὅτι μέγα μέρος τῶν σπουδαστῶν θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ διακόψουν, καὶ θὰ ἀπομείνουν οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι καὶ ἂν πληρώσουν τὰ διπλάσια δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καλύψουν τὸ ἔλλειμμα ποὺ θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς διακοπῆς τῶν ἐκ πτωχῶν γονέων προερχομένων σπουδαστῶν. Μάλιστα, λοιπόν, πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἀπὸ διάθεσιν ἀντιλαϊκὴν προερχόμενον τὸ μέτρον αὐτό. Ἐγὼ τοὐλάχιστον μὲ λύπην μου ἐκεῖ καταλήγω καὶ πολὺ θὰ ἤθελα ν’ ἀποδειχθῇ τὸ ἐναντίον διὰ τῆς υἱοθετήσεως ὑπὸ τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βασιλειάδη περὶ ἐπαυξήσεως τῶν ταχυδρομικῶν τελῶν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ἀσκήσῃ μίαν πολιτικὴν περιορισμοῦ τοῦ λεγομένου διανοητικοῦ προλεταριάτου, δὲν ἔχει παρὰ νὰ λάβῃ ἄλλα μέτρα. Π.χ. Καὶ εἰς τὰ γυμνάσια νὰ εἰσέρχωνται οἱ μαθηταὶ μὲ εἰσιτηρίους ἐξετάσεις καὶ μὲ εἰσιτηρίους ἐξετάσεις νὰ ἐξέρχωνται καὶ μὲ αὐστηρὰς εἰσητηρίους ἐξετάσεις νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Ἀλλὰ δὲν δύνασθε, ἀφοῦ εἰσῆλθον τὰ παιδιὰ τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν ἄλλων λαϊκῶν τάξεων εἰς τὸ Πανεπιστήμιον μὲ ὡρισμένας οἰκονομικὰς προϋποθέσεις, δὲν δύνασθε, λέγω, νὰ ἔρχεσθε κατόπιν νὰ διπλασιάζητε τὰ τέλη, ὅταν μάλιστα γνωρίζητε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ αὔξησις τῶν εἰσοδημάτων τῶν γονέων των, εἴτε λόγῳ κρατικῆς ἐπεμβάσεως, εἴτε λόγῳ τῆς γνωστῆς δυσχερείας διαθέσεως τῶν ἀγροτικῶν προϊόντων. Αὐτὰ ἤθελα νὰ εἴπω διὰ νὰ πείσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ σοβαρῶς τὸ ζήτημα καὶ νὰ ἐξεύρῃ ἄλλον τρόπον οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τοῦ Πανεπιστημίου.

§67Ι. ΜΕΛΑΣ. Ὁ διπλασιασμὸς τῶν διδάκτρων εὐλόγως συγκινεῖ πάντας καὶ πρὸ παντὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι σπουδάζουν ἐν μέσῳ μυρίων στερήσεων. Γνωρίζομεν πόσον δικαιολογημένη εἶναι ἡ ἀναταραχὴ ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη μεταξὺ τῶν πτωχῶν κυρίως τάξεων. Ἐλέχθη, ὅτι ὀφείλομεν νὰ διεκδικήσωμεν ἰσότητα ὑποχρεώσεων. Τὸ ἀντίθετον πρέπει νὰ διεκδικήσωμεν, ἀνισότητα ὑποχρεώσεων, ἐπίπτωσιν τῶν βαρῶν εἰς βάρος τῶν εὐπόρων καὶ τῶν πλουσίων φοιτητῶν. Εἰς τὰς σκοτεινὰς ἡμέρας ἑνὸς ἀπολυταρχικοῦ καθεστῶτος ἀνεγράφετο εἰς πλείστας χώρας ὅτι «ἐδῶ ἀπαγορεύεται ἡ εἴσοδος εἰς τοὺς μουζίκους, εἰς τοὺς κύνας καὶ εἰς τοὺς πτωχοὺς φοιτητάς». Εἶναι ἀδύνατον εἰς τὴν Δημοκρατίαν, εἶναι ἀπαράδεκτον διὰ τὴν Δημοκρατίαν, νὰ ἐνθυμίζῃ διὰ τῆς τακτικῆς της ἀντιλήψεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν καμμίαν θέσιν εἰς τοὺς συγχρόνους καιρούς. Οἱ πτωχοὶ φοιτηταί, τὰ τέκνα τοῦ ἐπαγγελματίου, τοῦ βιοτέχνου, τοῦ πτωχοῦ ἀνθρώπου, ἀπετέλεσαν καὶ ἀποτελοῦν δεξαμενὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀντλεῖ τὸ Ἔθνος τὴν πάσης μορφῆς ἡγεσίαν του. Τὸ θέμα ἔχει ἐξαντληθῆ καὶ εὐελπιστῶ, ὅτι ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, μὲ τὸ παρελθὸν τὸ ὁποῖον ἔχει, ἀντιλαμβανόμενος τὸ θέμα καὶ τὴν σκληρότητα τὴν ὁποίαν ἔχει μία αὔξησις διδάκτρων, παραπλεύρως μὲ τὴν ἀκρίβειαν τῶν διδακτικῶν συγγραμμάτων, θὰ δώσῃ τὴν ἁρμόζουσαν λύσιν εἰς τὸ θέμα αὐτό.

§68Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐξηντλήθη τὸ θέμα καὶ ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἠκούσθη ἡ ἀντίθεσις τοῦ Σώματος διὰ τὴν ἀποφασισθεῖσαν αὔξησιν τῶν διδάκτρων. Ἐν συνεχείᾳ ἐξεδηλώθη ὁμόφωνος ἡ ἄποψις, ὅτι πρέπει νὰ τύχῃ τὸ Παν)μιον καὶ τὰ ἄλλα πνευματικὰ ἀνώτατα Ἱδρύματα ὅλης ἐκείνης τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως ποὺ θὰ παρεῖχε τὴν εὐχέρειαν, ὥστε οἱ ἄποροι καὶ οἱ πτωχοὶ ἀδαπάνως νὰ σπουδάζουν καὶ νὰ ἀποκτοῦν καὶ αὐτοὶ τὴν πνευματικὴν δύναμιν, ὥστε νὰ φαίνωνται χρήσιμοι εἰς τὴν κοινωνίαν. Οἱ πόροι εἶναι εὔκολον νὰ ἐξευρεθοῦν, πληροφοροῦμαι δὲ ὅτι καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Παν)μίου πολλάκις διετυπώθησαν σαφῶς ἀπόψεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν χωρὶς νὰ προέλθῃ καὶ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν πτωχῶν φοιτητῶν.

§69Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν μᾶς τὰ λέγετε;

§70Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ Οἰκονομικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ Παν)μίου δι’ ἐπανειλημμένων ἀναφορῶν καὶ ὑπομνημάτων ἔχει ζητήσει ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας τὴν λῆψιν ὡρισμένων μέτρων διὰ τὴν βελτίωσιν τῶν οἰκονομικῶν....

§71Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν μᾶς τὰ λέγετε;

§72Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Πληροφορίας ἐγὼ σᾶς δίδω.

§73Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἅμα φέρετε πληροφορίας εἰς τὴν Βουλὴν, ἔχετε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ εἴπητε ποῖαι εἶναι. Ἄλλως, εἶναι ἀόριστοι, καὶ ἑπομένως, ἀβάσιμοι. Σεῖς πρέπει νὰ τὰς εἴπητε, ἀφοῦ τὰς ἐπικαλεῖσθε.

§74Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἔχει ὑποδείξει τὸ Παν)μιον σειρὰν μέτρων. Πάντως, ἔχω ἐδῶ ὑπ’ ὄψει μου τὴν ἀποδέσμευσιν τῶν ἀκινήτων τοῦ Παν)μίου ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον, τὴν ἔνταξιν τοῦ Παν)μιακοῦ προσωπικοῦ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ὑποδείξεις τοῦ Παν)μίου Θεσ)νίκης, τὸ ὁποῖον προτείνει: α) Τὴν ἀποδέσμευσιν τῶν ἀκινήτων τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον. β) Τὴν ἔνταξιν τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Παν)μίου, εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν Δημ. Ὑπαλλήλων. γ) Τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ τὰ Εἰδικὰ Ταμεῖα. δ) Τὴν ἐπιχορήγησιν τοῦ Πανεπιστημίου ἀπὸ τὸν Ἱππόδρομον. ε) Τὴν θέσπισιν προσθέτου φορολογίας ἐπὶ τῶν εἰδῶν πολυτελείας καὶ τῶν εἰδῶν μὴ βασικῆς ἀνάγκης. στ) Τὴν ἔκδοσιν γραμματοσήμων ὑπὲρ τοῦ Πανεπιστημίου. Ἀλλά, Κύριοι, ὅτι δήποτε ἄλλο πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν, οὐχὶ ὅμως ἡ αὔξησις τῶν διδάκτρων διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ γνωρίζῃ καλλίτερον ἐμοῦ, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῶν φοιτητῶν προέρχεται ἀπὸ ἄπορες καὶ πτωχὲς Ἑλληνικὲς οἰκογένειες ποὺ μὲ μύρια βάσανα καὶ πολλὰς θυσίας κατορθώνουν νὰ παρακολουθοῦν τὰς Παν)μιακὰς σπουδάς. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἐτέθη τὸ θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκουσθῇ κατὰ προέκτασιν καὶ μία ἄλλη φωνὴ δι’ ὅλα ἐκεῖνα τὰ παιδιὰ τὰ ὁποῖα βγάζουν τὸ Γυμνάσιον καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπορροφηθοῦν ἀπὸ τὰ ἀνώτατα πνευματικὰ Ἱδρύματα καὶ τὰς στρατιωτικὰς Σχολάς. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ γνωρίζῃ πόσοι ἀποφοιτοῦν ἀπὸ τὰ Γυμνάσια κατ’ ἔτος καὶ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτητῶν ποὺ ἀπορροφοῦν τὸ Πανεπιστήμιον, τὸ Πολυτεχνεῖον καὶ αἱ Στρατιωτικαὶ Σχολαί, εἶναι ἐλάχιστοι μπροστὰ εἰς τὸν ἀριθμὸν ποὺ ἀποφοιτοῦν ἀπὸ τὰ Γυμνάσια. Δημιουργεῖται μία στρατιὰ ἀποφοίτων τῶν Γυμνασίων, στρατιὰ ποὺ ἐξελίσσεται εἰς ἀνέργους καὶ ἀνθρώπους πού, ἀντὶ νὰ ὠφελήσουν τὴν κοινωνίαν, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ τὴν βλάψουν. Νομίζω, ὅτι καὶ πρὸς τὴν πλευρὰν αὐτὴν ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της. Χιλιάδες σπουδαστῶν ἀπεκλείσθησαν ἐφέτος ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ τὰ ἀνώτατα Πνευματικὰ Ἱδρύματα. Ἔχει ὑπολογίσει ἡ Κυβέρνησις πῶς θὰ ἐξελιχθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν διάθεσιν τῆς μαθήσεως ἀλλὰ διὰ μοιραίους καὶ τυχαίους λόγους δὲν κατώρθωσαν νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον; Ἰδοὺ ἓν θέμα, ποὺ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ τὸ Σῶμα, πρέπει εὐρύτατα νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ πρέπει ἀπὸ ἐδῶ, ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ δοθοῦν αἱ ὀρθαὶ καὶ προσήκουσαι λύσεις. (Χειροκροτήματα).

§75Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς δώσω μίαν ἀπάντησιν. Εἴπατε, πῶς θὰ ἐξευρεθοῦν πόροι. Παρέχω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν, ὅτι ὑπάρχει μία κλωστοϋφαντουργικὴ σχολὴ καὶ ὅτι δυνάμει νόμου ἡ Σχολὴ αὐτὴ προικοδοτεῖται μὲ ἔσοδον, τὸ ὁποῖον ὑπολογίζεται εἰς 1½% ἐπὶ παντὸς μισθοῦ καὶ ἡμερομισθίου ὅλων τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων τῆς κλωστοϋφαντουργίας, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν εἰσπράξεων τοῦ Ι.Κ.Α.—τὸ δὲ ἔσοδον αὐτὸ ὑπολογίζεται, ὅτι ἐτησίως θὰ φθάνῃ περίπου τὰ 12–15 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Πρόκειται περὶ ἑνὸς καταπληκτικοῦ ποσοῦ. Καὶ ὅμως ἡ Σχολὴ αὐτὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι ἀπαραίτητος, εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ εἶναι χρήσιμος. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ θεωρηθῇ, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ αἰχμὴν κατὰ τῆς ὑπάρξεως τῆς Σχολῆς. Ἀλλ’ ὅταν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρίσκωνται εἰς μίαν χώραν, διὰ μίαν εἰδικὴν Σχολήν, πόροι τόσον σοβαροί, εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ λέγεται, ὅτι δὲν ἐξευρίσκονται πόροι διὰ τὸ Πανεπιστήμιον, δηλαδὴ διὰ τὸ Ἵδρυμα τὸ καθολικόν. (Χειροκροτήματα).

§76Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν, κύριε Πρόεδρε, Σύνοδον εἶχε συζητηθῆ ἐπανειλημμένως τὸ θέμα τῆς Ἀνωτάτης Ἐκπαιδεύσεως. Εἶχε διαπιστωθῆ τότε, ὅτι τὰ ἐμπόδια, ποὺ παρεμβάλλονται καὶ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἀπὸ τὸ Κράτος διὰ τὴν εἰσδοχὴν τῶν παιδιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν Ἀνωτάτην Ἐκπαίδευσιν, εἶναι ἀρκετὰ σοβαρὰ καὶ μεγάλα. Συγκεκριμένως, τότε εἴχομεν ζητήσει καὶ τὴν κατάργησιν ἀκόμη τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων, διότι εἶχε παρατηρηθῆ, ὅτι τὰ παιδιὰ τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ καὶ παιδιὰ ἀκόμη τῶν μεγάλων κέντρων, δὲν εἶχον τὴν δυνατότητα τῆς ἀναγκαίου προπαρασκευῆς διὰ νὰ συμμετάσχουν εἰς τὰς ἐξετάσεις. Θὰ ἦτο δὲ δυνατὸν περαιτέρω, κατὰ τὰς ἐτησίας διαδοχικὰς τμηματικὰς ἐξετάσεις, νὰ γίνῃ ἐκλογὴ τῶν ἱκανωτέρων καὶ νὰ μὴ παρουσιάζεται αὐτὸ τὸ φοβερὸν φαινόμενον, τῆς εἰσδοχῆς εἰς τὰ ἀνώτατα Ἱδρύματα τῶν πλουσιωτέρων παιδιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶναι ἓν μέτρον, ποὺ δὲν ἐφαρμόζεται εἰς τὰ μεγάλα πεπολιτισμένα Κράτη. Ἴσως εἰς ἐλάχιστα Κράτη νὰ ὑφίσταται αὐτὸ τὸ σύστημα. Ὡς ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, εἰς κανένα μεγάλο Κράτος δὲν ἐπιβάλλεται τὸ μέτρον τῶν εἰσιτηρίων ἐξετάσεων διὰ τὴν εἴσοδον εἰς τὰ ἀνώτατα ἐκπαιδευτικὰ Ἱδρύματα. Καὶ ἡμεῖς, λοιπόν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὸν τὸν δρόμον τῶν πεπολιτισμένων Κρατῶν διὰ νὰ δώσωμεν τὴν ἀνάλογον μόρφωσιν εἰς τὴν νεολαίαν μας, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποβῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Ἔθνους. Ἀντί, λοιπόν, νὰ διευκολύνωμεν τὴν εἴσοδον τῶν παιδιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἰς τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν, τοὐναντίον μὲ τὸ μέτρον τῆς αὐξήσεως τῶν διδάκτρων, τὴν περιορίζομεν ἔτι μᾶλλον, ἐὰν λάβωμεν μάλιστα ὑπ’ ὄψιν μας, ὅτι ἀνατρέπεται τελείως ὁ προϋπολογισμὸς τῶν φοιτητῶν. Θὰ παρεκάλουν καὶ ἐγὼ τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως θελήσουν νὰ μὴ ἐπιμείνουν εἰς τὸ μέτρον ποὺ ἔλαβον, τοῦ διπλασιασμοῦ τῶν διδάκτρων. Ὑπάρχουν μύριοι ὅσοι τρόποι νὰ ἐξευρεθοῦν πόροι. Ὅταν καὶ ὅπου ἠθελήσαμεν νὰ ἐξεύρωμεν πόρους διὰ τὴν λειτουργίαν οἱουδήποτε ἱδρύματος, ἀσφαλῶς τοὺς ἐξεύρωμεν—καὶ κατὰ τρόπον μάλιστα ὄχι ἐπώδυνον διὰ τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Προκειμένου τώρα διὰ τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν, δὲν πρέπει νὰ διστάσωμεν νὰ τοὺς ἐξεύρωμεν, ἐπιβάλλοντες φορολογίαν ἐπὶ τῶν δημοσίων θεαμάτων ἢ καὶ ἄλλων πηγῶν, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τοῦ σκοποῦ μας ἑνὸς σκοποῦ τόσον σημαντικοῦ, τόσον ἱεροῦ, ὄχι μόνον διὰ τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν, ἀλλὰ διὰ τὸ μέλλον αὐτοῦ τούτου τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τεχνικὴν σχολὴν ποὺ εἶπεν ὁ κ. Τσάτσος, δὲν θὰ πρέπῃ νὰ ὑπεισέλθωμεν καὶ θίξωμεν τὴν λειτουργίαν τους, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν τεχνικήν μας ἐκπαίδευσιν. Αὐτοὺς τοὺς πόρους θὰ πρέπῃ νὰ τοὺς ἀφήσωμεν νὰ ἐξυπηρετήσουν αὐτὴν τὴν μεγάλην ἀποστολήν, τὴν τεχνικὴν κατάρτισιν τῶν νεαρῶν Ἑλλήνων.

§77Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μὴ ἀναφέρεσθε εἰς ὅ,τι παρ’ ἐμοῦ ἐλέχθη. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι τὸ ἀνέφερα ὡς παράδειγμα τῆς δυνατότητος τῆς ἐξευρέσεως πόρου. Οὐδεμία ἰδική μου ἀντίθεσις ὑπάρχει διὰ τὴν προικοδότησιν καὶ λειτουργίαν τῶν Σχολῶν αὐτῶν.

§78Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Φοβοῦμαι μήπως οἱ λόγοι σας, παρεξηγούμενοι, ὁδηγήσουν εἰς τὸ νὰ στερηθοῦν αἱ Σχολαὶ αὗται τῶν πόρων των. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ θελήσουν νὰ λάβουν τὰ ἀνάλογα μέτρα, ὥστε τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικὸν τοῦ Πανεπιστημίου νὰ τακτοποιηθῇ ὄχι μὲ ἐπιβάρυνσιν τῶν φοιτητῶν, εἴμεθα δὲ καὶ ἡμεῖς πρόθυμοι νὰ τὴν βοηθήσωμεν εἰς τὴν λῆψιν τῶν τοιούτων μέτρων.

§79Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὰ λεχθέντα εἶναι δίκαια καὶ συγκινητικά, ὥστε, εἶμαι βέβαιος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ προκαλέσουν ἔντονον τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τὴν λῆψιν τῶν ἀπαιτουμένων μέτρων. Νομίζω ὅμως ὅτι τὸ τόσον ἐντόνως ἐκδηλωθὲν ἐνδιαφέρον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ τὸ ζήτημα τῶν διδάκτρων δὲν πρέπει νὰ περιορισθῇ, ὁσονδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἱκανοποιητικὴ ἡ λύσις ἡ δοθησομένη ἀπὸ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀλλὰ θὰ πρέπῃ νὰ ἐκδηλωθῇ τὸ ταχύτερον καὶ ἐντονώτερον εἰς τὴν ἔρευναν καὶ τὴν μελέτην τοῦ ὅλου ζητήματος τῆς ἐκπαιδεύσεως. Διότι, νομίζω, ὅτι εἶναι βυζαντινισμός, κ. Πρόεδρε, νὰ ὁμιλοῦμεν περὶ εὐθυνῶν ἢ ἀκριβῶν διδάκτρων τὴν στιγμὴν ποὺ δὲν εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ὑπάρχει ἀνωτάτη ἐκπαίδευσις ἱκανοποιητικὴ τῶν πνευματικῶν καὶ κοινωνικῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ μας, ὅτι ὑπάρχει Μέση ἐκπαίδευσις, ὅτι ὑπάρχει Στοιχειώδης κἂν ἐκπαίδευσις. Νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι πρέπει νὰ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ προβλήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἔχει ἀκουσθῆ ἐπὶ ἔτη μακρὰ τοιαύτη φωνή. Νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τῆς πηγῆς του, ἀπὸ τὸ Δημοτικὸ σχολεῖο, καὶ τότε εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ εὕρωμεν ὅλες τὶς λύσεις, καὶ τὶς οἰκονομικὲς καὶ τὶς τεχνικές. Ἐπαναλαμβάνω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ ἀπετέλει βαρύτατον ἔγκλημα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἐὰν δὲν προκαλέσῃ τὸ ταχύτερον καὶ δὲν φέρει ἐνώπιόν της τὸ ζήτημα τῆς ὅλης ἐκπαιδεύσεως ἐν Ἑλλάδι, ἄνευ τῆς ὀρθῆς, συγχρονισμένης καὶ δικαίας ρυθμίσεως τοῦ ὁποίου οἱαδήποτε προσπάθεια, ὁσονδήποτε ἡρωϊκὴ καὶ ἂν εἶναι, περὶ τῶν συζητουμένων ἀναβιώσεων καὶ ἀνασυγκροτήσεων εἶναι καταδικασμένη εἰς πλήρη χρεωκοπίαν. (Χειροκροτήματα).

§80Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς παλαιὸς πανεπιστημιακὸς λειτουργὸς εἶναι φυσικὸν νὰ συγκινοῦμαι ἰδιαιτέρως διὰ τὸ ἐνδιαφέρον, ποὺ βλέπω, ὅτι δείχνει ἡ Βουλὴ διὰ θέμα ἀφορῶν τὰς σπουδὰς τῶν φοιτητῶν, ὅτι ὁλόκληρος ἡ διάρθρωσις τῆς παιδείας τῆς Χώρας καὶ ὁλόκληρος ἡ ἐκπαιδευτικὴ πολιτικὴ ἔχει ἀνάγκην μιᾶς βαθυτέρας ἀνατομίας καὶ συζητήσεως ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὀρθῶς ἐτονίσθη ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, ποὺ ὡμίλησαν πρὸ ἐμοῦ — καὶ εἶναι αὐτονόητον. Ἴσως ἂν δὲν ὑπάρξῃ ἄλλη καμμία εὐκαιρία ποὺ θὰ μᾶς δώσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ πρέπῃ ν’ ἀνοίξῃ χῶρον καὶ διὰ τὴν ἔρευναν αὐτήν. Διότι εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ἐὰν ὑπάρχῃ κάποιος λόγος ἕνεκα τοῦ ὁποίου συζητεῖται ὁ προϋπολογισμὸς εἰς τὴν Βουλὴν—καὶ δὴ ἐν ἐκτάσει—εἶναι ἀκριβῶς διότι δίδεται εὐκαιρία νὰ ἐξετασθοῦν αἱ δαπάναι ἐν σχέσει μὲ τοὺς ἐπιδιωκομένους σκοπούς. Θὰ πρέπῃ νὰ βάλωμεν καὶ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸν κύκλον τῶν Χωρῶν αὐτῶν καὶ νὰ ἴδωμεν τὴν ὥραν ἐκείνην, ὁλόκληρον τὴν ἐκπαιδευτικὴν πολιτικήν, ἀπὸ κάτω ἕως ἐπάνω, νὰ ἴδωμεν ποίαν ὀργάνωσιν καὶ διάρθρωσιν πρέπει νὰ πάρῃ, ἀναλόγως καὶ πρὸς τοὺς γενικοὺς σκοπούς, ποὺ εἶναι φυσικὸν νὰ ἐπιδιώκῃ μία Χώρα ποὺ καυχᾶται διὰ τὸ παρελθόν της, ἀλλὰ καὶ ἀναλόγως πρὸς τὶς πραγματικότητες καὶ τὶς ἀνάγκες τῆς σημερινῆς κοινωνίας. Εἶναι αἰσθητόν, κύριοι βουλευταί, καὶ τὸ λέγω μὲ πικρίαν καθὼς καὶ ἄλλοτε τὸ εἶπα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπὸ ἐτῶν ὑπάρχει μία τάσις ὄχι λανθάνουσα, ἀλλὰ φανερά, στρεφομένη ἐναντίον τῆς προσιτότητος διὰ τὸν λαὸν πάσης μορφῆς ἀνωτέρας παιδείας πέραν τῆς στοιχειώδους δημοτικῆς. Τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον κρύβει μίαν βαθείαν περιφρόνησιν πρὸς τὸν λαὸν εἶναι ὅτι δὲν ἠμπορεῖ καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη τὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ νὰ τύχουν ἀνωτέρας μορφώσεως πέραν τῶν κολλυβογραμμάτων τοῦ τετραταξίου σχολείου. Ἡ ἀντίληψη εἶναι καθαρὰ ἀριστοκρατική. Καὶ δὲν εἶναι σημερινή. Χρονολογεῖται ἀπὸ ἀρκετὸν καιρὸν καὶ ἀφορᾷ καὶ τὸ Γυμνάσιον καὶ τὸ Πανεπιστήμιον. Τελευταῖα νομοθετικὰ μέτρα ὅπως θὰ ἐνθυμῆται ἡ Βουλὴ λ.χ. ἡ εἰσφορὰ διὰ τὰ Γυμνάσια, ἐπροκάλεσεν ὀξείαν καὶ ἔντονον συζήτησιν. Τὸ μέτρον ἦτο ἔκφρασις τοῦ ἰδίου ρεύματος ὅπως ἔκφρασις αὐτοῦ εἶναι καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον γίνεται ἀπὸ ἐτῶν ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀνωτάτην παιδείαν. Ὑπάρχει σαφὴς ἡ ἀντίδρασις μιᾶς μερίδος συντηρητικοῦ ἀστικοῦ κόσμου, ἔναντι τῆς εὐκόλου προσιτότητος τῆς ἀνωτάτης παιδείας εἰς τὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ. Καὶ εἶναι πολλὰ εἰς τὸ πεδίον αὐτό, τὰ θέματα. Θέμα πρῶτον. Τὰ βιβλία τὰ συγγράμματα τῶν καθηγητῶν. Αἰσθάνομαι κἄποιαν δυσφορίαν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι ἡ θλιβερὰ ἱστορία του ποὺ ἔχει ἐμφανισθῆ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, δὲν ἔχει ἀκόμη πλήρως τερματισθῆ. Πρέπει νὰ ἀσχοληθῇ κάποτε ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἡ τραγῳδία τοῦ συνδυασμοῦ τῆς ἀποκτήσεως τοῦ ἀκριβοῦ βιβλίου μὲ τὸ δικαίωμα τοῦ φοιτητοῦ νὰ δώσῃ ἐξετάσεις εἰς τὸν καθηγητήν, εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον ἐὰν δὲν τὸ ἰδῆτε ἀπὸ κοντά, εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ ἐκτιμήσητε ὅπως πρέπει. Ὑπάρχουν καὶ ὑπῆρξαν πάντοτε ἔντιμοι ἐξαιρέσεις. Ἀλλ’ ἐκεῖνο ποὺ ἐνδιαφέρει εἶναι μία ριζικὴ καὶ θὰ ἔλεγα ὀρθολογιστικὴ ρύθμισις τοῦ ζητήματος χάριν τοῦ ἀπόρου φοιτητοῦ. Δεύτερον θέμα εἶναι ὁ περιορισμὸς τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσαγομένων φοιτητῶν. Κύριοι, ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, ὡς καθηγητής, δὲν ὑπῆρξεν ἀπὸ τοὺς ἐπιεικεῖς ἢ τοὺς χαριζομένους καθηγητάς, διότι ἐπίστευεν ὅτι ἡ ἀληθινὴ ἀγάπη ἐπιβάλλει εἰς τὸν διδάσκαλον νὰ εἶναι αὐστηρὸς καὶ δίκαιος ἀπέναντι τοῦ παιδιοῦ. Ἀλλ’ ἀπ’ ἐκεῖ μέχρι τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν εἰσαγομένων ὑπάρχει ἀπόστασις καὶ κατήντησε τὸ μέτρον αὐτὸ νὰ εἶναι ἄδικον καὶ ἀριστοκρατικόν. Καὶ εἶναι ἄδικον νὰ ὑπάρχῃ περιωρισμένος ἀριθμὸς εἰσαγομένων φοιτητῶν εἰς τὰ δύο Πανεπιστήμια τῆς χώρας, διότι κρίνεται πολλὲς φορὲς ἀδίκως ἡ τύχη τοῦ νέου ποὺ θέλει νὰ σπουδάσῃ. Τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, ὅπως ἐξεπαίδευσε τὴν γενεὰν τῶν πατέρων μας καὶ τὴν ἰδικήν μας, διότι ἔχει αἰῶνα καὶ πλέον ποὺ λειτουργεῖ, ἔτσι νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖ, τοὐλάχιστον εἰς τὰς θεωρητικὰς σχολάς, νὰ ἐκπαιδεύσῃ καὶ μεγαλύτερον ἀριθμὸν φοιτητῶν. Ἀλλὰ συμβαίνει μὲ τὸν περιορισμὸν τοῦ ἀριθμοῦ ἡ τύχη, ἂν μὴ καὶ ἄλλα αἴτια, νὰ καταδικάζουν τὸ μέλλον ἑνὸς παιδιοῦ, ἐνῷ τὴν βάσιν τῆς ἐπιστημονικῆς καταρτίσεως ποὺ χρειάζεται νὰ ἔχῃ, ἀποδεικνύεται ὅτι τὴν ἔχει. Ἤμουν πάντοτε ὑπὲρ τῶν αὐστηρῶν εἰσαγωγικῶν ἐξετάσεων, ἀλλὰ πάντοτε ἐναντίον τοῦ περιωρισμένου ἀριθμοῦ. Διότι πῶς θ’ ἀποκλείσητε ἕνα φοιτητήν, ὁ ὁποῖος ἔχει πάρει τὴν βάσιν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἰσαχθῇ διότι προηγεῖται ἕνας ἄλλος κατά τι καλύτερος; Νὰ ξέρετε ὅτι ἡ πικρία τῶν παιδιῶν αὐτῶν εἶναι ἄσβεστος, οὐδέποτε θὰ πεισθοῦν ὅτι δὲν ἔπταισε κάτι ἄλλο ἐκτὸς τοῦ ἑαυτοῦ των διότι δὲν κατώρθωσαν νὰ μποῦν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Εἶναι ἀκόμη τὰ πιστοποιητικὰ φρονημάτων διὰ τὰ ὁποῖα τοσάκις ἔχομεν ὁμιλήσει. Καὶ τέλος ἔρχεται ὡς κορύφωμα αὐτῆς τῆς τάσεως τῆς ἀντιλαϊκῆς πρὸς τὴν ἀνωτάτην παιδείαν ὁ διπλασιασμὸς τῶν διδάκτρων. Μᾶς συγκινεῖ τὸ θέμα, καὶ διὰ τὰ δύο πανεπιστήμια, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅμως νὰ συγκινοῦμαι ἀκόμη περισσότερο διὰ τὸ πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης τοῦ ὁποίου γνωρίζετε ὅλον τὸν ἐκπολιτιστικόν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐθνικὸν προωρισμόν. Καὶ ἐκεῖ, νομίζω, τὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι ἀκόμη θλιβερώτερα διὰ τὴν χώραν. Βεβαίως κάθε ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εὐκόλως ἀντιτάσσει ὅτι δὲν ἠμπορεῖ τὸ Κράτος νὰ χρηματοδοτῇ τὸ Πανεπιστήμιον. Κύριοι βουλευταί, ἡ γνώμη μου εἶναι ὅτι προκειμένου περὶ προϋπολογισμοῦ ἐν γένει, πρῶτον τὸ Κράτος καθορίζει τὰς δαπάνας του, δηλαδὴ τὸ τί χρειάζεται διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τοὺς συγκεκριμένους σκοποὺς μιᾶς συγκεκριμένης στιγμῆς, καὶ ἔπειτα κυττάει πῶς θὰ εὕρῃ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα θὰ μοιράσῃ εἰς τὰς ὡρισμένας δαπάνας. Ποῖος θὰ κάμῃ τὴν ἱεράρχησιν τῶν σκοπῶν αὐτῶν; Κατὰ τελευταῖον λόγον ἡ Βουλή. Διότι εἶναι κυρίαρχος ἀντιπρόσωπος τοῦ λαοῦ. Ἔτσι προκειμένου καὶ περὶ τῆς ἀνωτάτης παιδείας πρέπει νὰ ἀναχωρήσωμεν ἀπὸ ἕνα σκοπὸν ἀπαράβατον ποὺ ἰσχύει δι’ ὅλους, ἀπὸ τὴν ἀνάγκην δηλ. νὰ ὑπάρχῃ ἀνωτάτη παιδεία εἰς μίαν χώραν καὶ δεύτερον νὰ εἶναι καὶ ἡ παιδεία αὐτὴ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον προσιτὴ εἰς τὰς λαϊκὰς τάξεις. Ὁ διπλασιασμὸς τῶν τελῶν εἶναι μιὰ ἐμπειρικὴ μέθοδος, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ βελτιώσῃ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ πανεπιστημίου, ἀλλ’ ἀντίκειται εἰς τὸν σκοπὸν τῆς παιδείας καὶ εἰς τὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ. Ὑπάρχει ἕνα πρόχειρον μέσον αὐξήσεως τῶν ἐσόδων τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ καταργηθῇ ὁ περιωρισμένος ἀριθμός, πρᾶγμα ποὺ ἂν δὲν θὰ διπλασιάσῃ, ἀλλὰ θὰ αὐξήσῃ τὰς προσόδους ἀπὸ τὰ δίδακτρα.

§81Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἰς ὅλας τὰς σχολάς;

§82Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἐγὼ θὰ ἔλεγα ἐφ’ ὅσον εἶναι δυνατόν. Βεβαίως εἰς τὴν ἰατρικὴν σχολὴν θὰ εἶναι τοῦτο δύσκολον, ἀλλὰ πάντως γνωρίζω, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἔβγαλε μὲ τὸ παλαιὸν καθεστώς, ὅπου δὲν ὑπῆρχε περιωρισμένος ἀριθμὸς φοιτητῶν, ἀρίστους ἐπιστήμονας. Ἔστω ὅμως ἐξαιρέσατε τὴν ἰατρικὴν σχολήν, ἡ ὁποία πάντοτε ἦτο ἀπὸ τὰς σχολὰς ποὺ εἶχε τὸν ὀλιγώτερον ἀριθμὸν φοιτητῶν, διότι εἶναι ἡ πλέον δαπανηρά. Ἠμποροῦσεν ἐπίσης νὰ ἐξετασθῇ τὸ θέμα τῆς ἐξαιρέσεως ἀπὸ τὸ ἐνοικιοστάσιον τῶν κτιρίων τοῦ Πανεπιστημίου, θέμα, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἐξητάσθη, ἀλλὰ δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις, διότι ἐπεκράτησαν ἄλλαι ἀντιλήψεις διὰ τὴν προστασίαν ὡρισμένων ἰδιοκτητῶν. Ἐὰν ὅμως πρόκειται νὰ ἔχωμεν ἀνωτάτην παιδείαν πρέπει νὰ εὑρεθοῦν οἱ πόροι. Δὲν εἶναι ἔργον μου οὔτε ἔχω πρόχειρον τὴν ὑπόδειξιν τῶν πόρων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς νὰ τονίσῃ, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀνωτάτη παιδεία καὶ ὅτι πρέπει νὰ εἶναι προσιτὴ εἰς τὸν λαόν. Μετὰ τοῦτο πρέπει νὰ παρακληθοῦν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ νὰ εὕρουν τοὺς ἀναγκαίους πόρους ἢ μὲ μέσα ὡς αὐτὰ ποὺ προχείρως λέγονται ἐδῶ, εἴτε μὲ ἄλλα. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ δεχθῇ τὴν ἄποψιν ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀνωτάτη παιδεία διὰ τὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ. Τὰ ἔξοδα θὰ εὑρεθοῦν, ὅπως εὑρίσκονται διὰ τόσους ἄλλους σκοπούς. Πρέπει νὰ τὰ εὕρωμεν καὶ διὰ τὸν σκοπὸν αὐτόν. (Χειροκροτήματα).

§83Γ. ΜΟΔΗΣ. Νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι εἶναι πράγματι ἀκατανόητον καὶ ἀπαράδεκτον νὰ ἀποκλείωνται ἀπὸ τὰ πανεπιστήμια παιδιὰ πτωχὰ ὅταν μάλιστα τὰ παιδιὰ αὐτὰ εἶνε καὶ ἐξαιρετικῶς καλὰ καὶ νὰ ἀποκλείωνται διὰ ζήτημα χρημάτων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ πληρώσουν διὰ τὴν μόρφωσίν των. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἀνωτάτων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων ἐκ μέρους τοῦ Κράτους διὰ παντὸς τρόπου καὶ δι’ ἕνα ἄλλον ἀκόμη λόγον, ὅτι δηλαδὴ ὁ ἀριθμὸς τῶν φοιτητῶν κατ’ ἀνάγκην πλέον, τὸ πιστεύω, εἶνε καὶ πρέπει νὰ εἶνε περιωρισμένος, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ καλύπτωνται αἱ δαπάναι τῶν πανεπιστημίων μόνον ἀπὸ τὰς εἰσφορὰς τοῦ περιωρισμένου ἀριθμοῦ τῶν φοιτητῶν. Πιστεύω ὅτι δὲν εἶναι ἀπαραίτητον διὰ τὸν τόπον νὰ αὐξηθοῦν ἀπεριωρίστως οἱ δικηγόροι καὶ οἱ ἄλλοι ἀπόφοιτοι τοῦ Πανεπιστημίου, ὅταν μάλιστα συμβαίνῃ πτυχιούχοι τῆς νομικῆς τῶν Πανεπιστημίων νὰ περιμένουν ἐπὶ ἔτη νὰ προκηρυχθῇ διαγωνισμὸς διὰ νὰ πάρουν τὸ πτυχίον τοῦ δικηγόρου καὶ ὅταν τὸ πάρουν νὰ μὴ δύνανται νὰ διορίζωνται πουθενὰ καὶ δημιουργεῖται ἕνας φαῦλος κύκλος, ὁ ὁποῖος δὲν τελειώνει πουθενά. Βεβαίως, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἀληθές, εἶναι ὅτι ὑπάρχει εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἕνα ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα σοβαρώτατον, μὲ τὸ ὁποῖον εἶναι καιρὸς πλέον νὰ ἀπασχοληθῶμεν. Διότι τὰ τελευταῖα αὐτὰ χρόνια, συνέβησαν κάτι πραγματικὰ παράξενα, τὰ Γυμνάσια τὰ κλασσικὰ ἐπληθύνθησαν ὡς ἡ ἄμμος τῆς θαλάσσης χωρὶς καθηγητὰς καὶ βλέπομεν κάθε χρόνο στρατιαὶ ἀποφοίτων νὰ ἐξέρχωνται ἀπὸ τὰ Ἱδρύματα αὐτὰ τῆς Μέσης Ἐκπαιδεύσεως, ἀποφοίτων κατὰ μέγα μέρος ἡμιμαθῶν καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον ἀργοσχόλων, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ προσκολληθοῦν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἐδέχθησαν ἐπ’ ἐσχάτων οἱ Ἀμερικανοὶ νὰ δώσουν μερικὰ χρήματα διὰ νὰ ἱδρυθοῦν τεχνικαὶ σχολαὶ ἢ μᾶλλον νὰ στεγασθοῦν αἱ ὑφιστάμεναι τεχνικαὶ σχολαί. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον, συνυφασμένον στενῶς μὲ αὐτὴν τὴν ὕπαρξιν τοῦ τόπου αὐτοῦ. Ὁμιλοῦμεν δι’ ἐκπαίδευσιν, ὅταν ἀκόμη τὸ γλωσσικὸν ζήτημα δὲν ἐσταθήκαμεν ἱκανοὶ νὰ τὸ λύσωμεν. Νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ συζητήσωμεν τὸ γενικώτερον ἐκπαιδευτικὸν καὶ σχολικὸν ζήτημα καὶ νὰ λάβωμεν σοβαρὰς ἀποφάσεις συμφώνως πρὸς τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας καὶ ὄχι συμφώνως πρὸς τὰς τοπικὰς ἀπαιτήσεις. (Χειροκροτήματα).

§84Α. ΙΩΣΗΦ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, δὲν θὰ ἀνηρχόμην εἰς τὸ βῆμα ἐὰν δὲν ᾐσθανόμην, ὅτι ἀνακύπτει ἀπὸ τὴν συζήτησιν καὶ μία ἄλλη πλευρὰ τοῦ θέματος. Διαισθάνομαι, ὅτι θὰ μᾶς εἴπητε, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά σας νὰ ὁμιλήσητε, ὅτι εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ κινηθῆτε ἐντὸς τῶν πιστώσεων ποὺ σᾶς ἐχορήγησαν καὶ συνεπῶς ὅσην καλὴν θέλησιν καὶ ἂν ἔχητε δὲν ἠμπορεῖτε νὰ περάσητε ὡρισμένα ὅρια καὶ δι’ αὐτὸ ἐπεβάλατε τὸν διπλασιασμὸν τῶν διδάκτρων. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ ἄλλη πλευρὰ τοῦ ζητήματος, ἡ πλευρὰ τὴν ὁποίαν πέραν πάσης ἄλλης τὴν διαισθάνομαι. Ἡ μὲν δηλαδὴ συνταγὴ ὑπάρχει· τὴν ἠξεύρετε καὶ τὴν ἠξεύρομεν: Ἡ συνταγὴ εἶναι, ὅτι χρειάζεται ἕνα πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον θὰ κατευθύνῃ τὸ Ἑλληνόπουλο ἀπὸ τὸ Δημοτικόν, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε θὰ τὸ ὁδηγήσῃ εἰς τοὺς δρόμους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ τοῦ φανοῦν τόσον ὠφέλιμοι, ὥστε νὰ μὴ κατευθυνθῇ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον. Δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου πρέπει νὰ μειωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν ποὺ πηγαίνουν πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον. Γνωρίζετε δὲ ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ἕνα σύστημα παρόμοιον μὲ αὐτό, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὥστε ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος πηγαίνει πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον νὰ μὴ φαντασθῇ φθάνων ἐκεῖ, ὅτι ἐπλανήθη. Θὰ ἔπρεπε δι’ αὐτὸν νὰ καταργηθοῦν αἱ εἰσαγωγικαὶ ἐξετάσεις εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὥστε ἐκεῖνος ποὺ πηγαίνει πρὸς τὰ ἐκεῖ νὰ μὴ νομίζῃ ὅτι τὸν κτυποῦν τὴν ὥρα ποὺ ἀρχίζει νὰ βλέπῃ τὸν κυριώτερον πόθον του νὰ γίνεται πραγματικός. Ὅλα αὐτὰ εἶναι γνωστά. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ πρόγραμμα αὐτὸ χρειάζεται χρόνος, ὁ ὁποῖος θὰ σοῦ δώσῃ τοὐλάχιστον τὴν πιθανότητα ὅτι ἂν δὲν ἐπιτύχῃς τὴν πλήρη ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος, τοὐλάχιστον θὰ βάλῃς τὰ θεμέλια. Ἐδῶ εἶναι ἡ ἀδυναμία σας, κ. ὑπουργέ, καὶ ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποπειραθοῦν νὰ λύσουν τὸ ζήτημα. Πῶς θὰ ἐφαρμόσητε τὴν συνταγήν, ἀφοῦ δὲν ἠξεύρετε ἐὰν αὔριον θὰ εἶσθε ὑπουργὸς τῆς Παιδείας; Τοιαῦτα ἔργα ἀναλαμβάνονται μόνον ἀπὸ μίαν «τελικὴν» Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ τὴν τύχην νὰ παραμένῃ ἐπὶ μακρὸν εἰς τὴν ἀρχὴν διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ πρόγραμμα κοινωνικῆς καὶ πολιτικῆς ἀναμορφώσεως. Συνταγὴν εἶχε στὰ χέρια του ὁ Κουμουνδοῦρος καὶ τὴν ἐφήρμοσεν ὁ Τρικούπης· συνταγὴν εἶχε στὰ χέρια του ὁ Γεώργιος Θεοτόκης ἢ ὁ Γούναρης καὶ ἐν τούτοις τὴν ἀξιοποίησεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Σήμερον εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ αὐτὸ ὅσον εὑρισκόμεθα ἀκόμη εἰς τὴν πολιτικὴν ζύμωσιν ποὺ συντελεῖται εἰς τὸν τόπον. Θέλω δὲ νὰ κατέλθω ἀπὸ τὸ βῆμα φωνάζοντας ἀκόμη μίαν φοράν, ὅτι σκέψις ἡμῶν τῶν νέων καὶ σκοπὸς συγχρόνως καὶ πόθος εἶναι, πῶς θὰ ἀντιληφθῇ ὁ τόπος μας τοῦτο καὶ πῶς θὰ ὁδηγηθῇ μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέραν τόλμην, ἀλλὰ καὶ σύνεσιν, ὥστε νὰ φθάσῃ στὴν τελικὴν ἐκείνην φάσιν, ὁπότε μία αὐτοδύναμος Κυβέρνησις, ὑποδεικνυομένη ἀπὸ τὸν λαὸν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ λύσῃ μαζὶ μὲ ἄλλα καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ ποὺ ἀφορᾷ τοὺς νέους καὶ ἐν γένει τὸν λαόν.

§85Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔπειτα ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ἤθελα νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας κάτι ποὺ δὲν τὸ παρετήρησεν ἴσως. Ἡ συζήτησις ὅπως διεξήχθη διεφώτισε τὸ θέμα ἀπὸ ὅλας τὰς πλευράς. Ἕνα ἔσοδον τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Τσάτσος, ἕνα ποσὸν δισεκατομμυρίων τῆς Κλωστοϋφαντουργίας, δὲν ἔχει σκοπιμότητα εἰς τοὺς σκοποὺς εἰς τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει τὸ Κράτος. Ἡ Κλωστοϋφαντουργικὴ Σχολὴ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι χρήσιμος, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολούμεθα μὲ παρωνυχίδας. Πρέπει αὐτὸ τὸ ποσὸν νὰ διατεθῇ κατὰ τὸ πλεῖστον ὑπὲρ τοῦ Πανεπιστημίου. Ἄλλος πόρος, τὸν ὁποῖον θέλω νὰ σᾶς ὑποδείξω εἶναι τοῦ γραμματοσήμου τοῦ Ἁγίου Δημητρίου, τὸ ὁποῖον ἐπικολλᾶται ὑποχρεωτικῶς ἐπὶ ἑκάστης ἐπιστολῆς. Τὸ ἔσοδον ἐκ τοῦ γραμματοσήμου τούτου ἀνῆλθε κατὰ τὸ 1949 εἰς δραχμὰς 1.582.200.000. Ἐὰν δὲ γίνῃ ἑκατοντάδραχμον θὰ φθάσῃ τὰ 2½ δισεκατομμύρια καὶ τὸ ποσὸν τοῦτο διατιθέμενον ὑπὲρ τοῦ Πανεπιστημίου θὰ σώσῃ τὴν κατάστασιν. Ἕνα ἄλλο θέμα τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ θίξω εἶναι τοῦτο: Δὲν πρέπει νομίζω, κ. ὑπουργέ, νὰ κανονίζῃ ἡ Ἀστυνομία ποῖοι θὰ ἀκολουθήσουν σπουδὰς ἀνωτέρας καὶ μάλιστα διὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ εἶναι ὑπεύθυνα διὰ τὰς πράξεις τῶν πατέρων των. Τοῦτο πρέπει νὰ σταματήσῃ.

§86Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα ἐξηντλήθη, ἀλλ’ εἶναι κατ’ ἐξοχὴν κοινωνικὸν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ πάρω τὴν θέσιν μου. Καὶ ἡ θέσις μου εἶναι δημοκρατική. Εἰς ἕνα τόπον, κατ’ ἐξοχὴν δημοκρατικὸν τόπον, ὁ ὁποῖος πιστεύει εἰς τὴν ἰσότητα, δημιουργία προνομίων εἶναι ἀπαράδεκτος. Ἕνας μεγάλος πολιτικὸς εἰς τὴν πόλιν αὐτήν, ὁ Περικλῆς, ἐκαυχᾶτο, ὅτι δημοκρατία σημαίνει, ὅτι δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς ὅλους τοὺς πολίτας νὰ προσφέρουν τὴν τιμὴν τῶν ὑπηρεσιῶν των πρὸς τὴν Πατρίδα. Εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ θεσπίσωμεν οἰκονομικὰ βάρη, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποτελέσουν ἐμπόδια διὰ τοὺς πτωχοὺς ἀλλ’ ἱκανοὺς σπουδαστάς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ κ. ὑπουργέ. Καὶ δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Βουλὴ νὰ δώσῃ τὴν λύσιν διὰ τὴν ἐπούλωσιν τῶν οἰκονομικῶν πληγῶν τοῦ Πανεπιστημίου. Λύσεις ὑπάρχουν κ. ὑπουργέ. Ἀλλὰ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω, ὅτι ἡ λύσις ποὺ ἐδώσατε ὑπῆρξε κατ’ ἐξοχὴν ἀτυχής. Σεῖς, παλαιὸς δημοκράτης, θὰ ἐννοῆτε καλύτερον, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ θεσπίσωμεν ἐμπόδια εἰς τὴν ἄνοδον τῶν παιδιῶν τοῦ λαοῦ. Δέχομαι καὶ θὰ μὲ εὕρητε πάντοτε μαζί σας νὰ περιορίσωμεν τὸ πνευματικὸν προλεταριᾶτον τοῦ τόπου. Ἀλλ’ ὑπὸ ἕνα ὅρον: Ὅτι εἰς τὰ ἐμπόδια αὐτὰ κριτήριον δὲν εἶναι ὁ πλοῦτος, ἀλλ’ ἡ ἀξία τοῦ ἀτόμου, ἡ ἱκανότης. Θεσπίσατε ὅτι μόνον ἀριστοῦχοι ἢ μὲ βαθμὸν «λίαν καλῶς» ἠμποροῦν νὰ πᾶνε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, θέσατε ὅσα θέλετε ἐμπόδια μὲ κριτήριον τὴν ἀξίαν, ἀλλὰ ποτὲ μὴ εἴπητε, ὅτι μονάχα ὅσοι ἔχουν γεννηθῆ εἰς τὴν χλιδὴν τοῦ πλούτου, αὐτοὶ θὰ δύνανται νὰ εἰσέρχωνται εἰς τοὺς ναοὺς τοὺς ἐκπαιδευτικούς. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἡ θέσις μου εἶναι κατ’ ἐξοχὴν δημοκρατικὴ καὶ ἂν ἀντιτίθεμαι κατ’ ἀρχὴν εἰς τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλάβατε, ἀντιτίθεμαι διότι τὸ θεωρῶ μέτρον ἀντιδημοκρατικὸν καὶ ἀπαράδεκτον εἰς τὴν ψυχὴν καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§87Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Συνηγορῶ ἀπολύτως καὶ ἐκθύμως ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως ὅτι δὲν πρέπει νὰ χωρέσῃ αὔξησις εἰς τὰ δίδακτρα τοῦ Πανεπιστημίου. Εἶναι τὸ μέτρον ἀντιδημοκρατικὸν ὅπως ἐπανειλημμένως ἐλέχθη. Δὲν εἶναι νοητὸν κ. Πρόεδρε, κατ’ οὐδεμίαν ἐκδοχήν, νὰ λαμβάνωνται μέτρα καθαρῶς πλουτοκρατικά. Εἶναι ἀκατανόητον ἀπὸ πάσης πλευρᾶς νὰ λέγωμεν ὅτι δικαιοῦνται νὰ λαμβάνωσι τὰ νάματα τῆς ἀνωτάτης παιδείας μόνον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι πλούσιοι. Εἶναι ἀκατανόητον νὰ διαιρέσωμεν τὸν ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τάξεις καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι μόνον οἱ γεννηθέντες πλούσιοι θὰ δύνανται νὰ σπουδάζουν καὶ νὰ καταδικάζωμεν τοὺς ἀπόρους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν ἔφεσιν πρὸς τὴν ἀνωτάτην παιδείαν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἱκανότητα. Τοσοῦτον μᾶλλον ἐνισχύεται ἡ ἄποψις αὕτη, κ. βουλευταί, ὅτι ἐκ τῆς πείρας εἶναι ἀποδεδειγμένον, ἄνθρωποι πτωχοί, μὴ ἔχοντες τὰ μέσα τῆς συντηρήσεώς των, ὅταν ἔλαβον τὸ πτυχίον, ἀνεδείχθησαν ὑπέροχοι ἐπιστήμονες καὶ κατέλαβον τὰ ἀνώτατα ἀξιώματα τῆς πολιτείας. Ἐνῷ, ἀντιθέτως, οἱ πλούσιοι σπουδάζουν ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ ἔχουν εἰς χεῖρας των ἕνα πτυχίον.

§88Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἀντελήφθην ἐκ τῆς συζητήσεως, κύριε Πρόεδρε, ὅτι τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἀπόψε τὴν Βουλήν, ἐλύθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἀβασανίστως. Ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν ἄλλαι λύσεις καὶ ὄχι ἡ ἐπιβληθεῖσα διὰ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῶν φοιτητῶν. Νομίζω, ὅτι ἔσπευσε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἰς τὴν λύσιν αὐτήν, ἡ ὁποία πλήττει κυρίως τὰς λαϊκὰς καὶ ἀπόρους τάξεις. Ἐπειδὴ τὸ θέμα τῆς ἐκπαιδευτικῆς πολιτικῆς καὶ γενικῶς τῆς Παιδείας τοῦ Ἔθνους δὲν ἀνήκει οὔτε εἰς μίαν Κυβέρνησιν, οὔτε εἰς ἕναν ὑπουργόν, ἀλλὰ εἰς τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον καὶ ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι εἰς τὰς διακομματικὰς ἐπιτροπάς, εἰς τὰς ὁποίας τοὐλάχιστον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ μετέχω, γίνεται ἐξονυχιστικὴ μελέτη τῶν προβλημάτων τοῦ Ἔθνους καὶ δίδονται συμβουλαὶ ἢ εἰσηγήσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν θετικαὶ καὶ ὑποβοηθοῦσαι εἰς τὴν χάραξιν μιᾶς πολιτικῆς Ἐθνικῆς ἐφ’ ὅλων τῶν ζητημάτων, δι’ αὐτό, ἐπειδὴ τὸ θέμα αὐτὸ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ σοβαρῶς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νομίζω, ὅτι πρέπει ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας νὰ ἀναστείλῃ τὸ ἀντιδημοτικὸν αὐτὸ μέτρον καὶ νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ συγκροτήσῃ τάχιστα μίαν διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, ἥτις νὰ ἐξετάσῃ τὸ ὅλον θέμα τῆς Παιδείας, ἀπὸ τῆς κατωτάτης μέχρι τῆς ἀνωτάτης καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι αὕτη θὰ βοηθήσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ χαράξῃ τὴν ὀρθὴν ἐκπαιδευτικὴν πολιτικήν, χωρὶς νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ πλήττῃ τοὺς πτωχοὺς φοιτητὰς καὶ νὰ ὑποχρεώνῃ τὴν Βουλὴν νὰ ἀπασχολῆται καὶ νὰ ἐκφράζῃ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν πτωχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων, διὰ τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ ὁποῖα βεβιασμένως λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὴν τὴν πρακτικὴν εἰσήγησιν εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§89Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα ἀνεπτύχθη ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Εἰς ἐμὲ δὲν ἀπομένει μόνον παρὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὴν ἐπιβαλλομένην ἐπιβάρυνσιν εἰς τοὺς φοιτητὰς τοῦ Πανεπιστημίου. Διαμαρτύρομαι ἐκ μέρους τῆς περιφερείας, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύω, διότι μὲ τὰ μέσα ποὺ τοὺς παρέχει τὸ Κράτος τῆς ἀτελοῦς ἐκπαιδεύσεως παρέσχεν εἰς τὸ Ἔθνος πλειάδα ἐπιστημόνων εἰς ὅλους τοὺς κλάδους καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐκφάνσεις τῆς μορφώσεως. Ἡ περιφέρεια αὕτη, ἥτις τόσους ἀνθρώπους παρέσχεν εἰς τὸ Ἔθνος καὶ τόσας ἱκανότητας, σήμερον εἶναι ἀδύνατον νὰ στείλῃ τὰ παιδιά της εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, διότι ὑπέστη τελείαν καταστροφήν. Ἔχει, λοιπόν, τὴν ἀξίωσιν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀπαιτήσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς φοιτητὰς τῶν συμμοριοπλήκτων περιφερειῶν, εἰς τὰς ὁποίας περιλαμβάνεται καὶ ἡ ἰδιαιτέρα μου ἐπαρχία, παντὸς τέλους, διὰ νὰ δυνηθοῦν τὰ παιδιὰ καὶ νὰ τύχουν τῶν μέσων τὰ ὁποῖα θὰ τοὺς ὠθήσουν εἰς τὰ ἀνώτατα πεδία τῆς ἐπιστημονικῆς καταρτίσεως καὶ τῆς ἀποδόσεως ἔργου ἐθνοσωτηρίου διὰ τὸν τόπον. Ἀξιῶ διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπαλλάξουν τοὺς φοιτητὰς παντὸς τέλους ὄχι μόνον τοὺς ἰδικούς μας φοιτητάς, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν περιφερειῶν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν τὴν ἰδίαν καταστροφὴν καὶ αἱ ὁποῖαι τροφοδοτοῦν καὶ τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης, τοῦ ὁποίου ἡ ἀποστολὴ ὀρθῶς ἐξετέθη ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τῆς Σ.Κ.Ε.Λ.Δ. Παρακαλῶ, λοιπόν, ὅπως ἡ σύστασίς μου αὕτη ληφθῇ ὑπ’ ὄψει παρὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§91Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐπερώτησις ἀπευθύνεται πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας καὶ μύδροι τῶν αὐτοκλήτων φορέων τοῦ μοναδικοῦ αὐτοῦ πόνου διὰ τὰ παιδιὰ τοῦ λαοῦ ἐξεπέμφθησαν κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας.

§92Ι. ΜΕΛΑΣ. Ἐὰν οἱ βουλευταί, ὡς ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους εἶναι «αὐτόκλητοι», δὲν ἀντιλαμβάνομαι ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὰς Ἐθνικὰς ὑποθέσεις. (Θόρυβος, Κωδωνοκρουσίαι). Ἐὰν δὲν ἀνακληθῇ ἡ φράσις «αὐτόκλητοι» ὀφείλομεν νὰ ἀποχωρήσωμεν. (Θόρυβος, Κωδωνοκρουσίαι).

§93Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Περιμένετε θὰ ἀκούσητε τὴν ἀπάντησιν. Νομίζω, ὅτι πρώτη ὑποχρέωσίς μου εἶναι νὰ δηλώσω πρὸς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐπικρίνεται ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ὡς τὸ ἐπικρίνουν, δὲν εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Παιδείας, εἶναι μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ἀπὸ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑπὸ τὴν εὐθύνην ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως μετὰ ἐνδελεχῆ μελέτην τοῦ θέματος ἀπὸ πάσης ἀπόψεως καὶ ἀφοῦ ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ὅλαι αἱ ἀνάγκαι καὶ τῆς σπουδαζούσης νεολαίας καὶ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἡ Σύγκλητος τοῦ Πανεπιστημίου ἐνεφανίσθη εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας διὰ νὰ δηλώσῃ ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν περιῆλθεν εἰς σημεῖον τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἐπίκειται εἰς τὰς ἀμέσους προσεχεῖς ἡμέρας τὸ κλείσιμον τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ ἡ διακοπὴ τῆς λειτουργίας του διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ Πανεπιστημίου δὲν ἐπήρκουν εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν μηνιαίων ἀποδοχῶν, ὄχι μόνον τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ καὶ τοῦ διοικητικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Πανεπιστημίου. Ὅσον δὲ καὶ ἐὰν οἱ καθηγηταὶ ἦσαν διατεθειμένοι νὰ ὑπηρετήσουν δωρεὰν δὲν παρουσιάζετο ἡ αὐτὴ προθυμία καὶ εἰς τὸ διοικητικὸν προσωπικόν. Εἶναι δὲ αὐτόδηλον τὸ πρᾶγμα, ὅτι ἄνευ τῶν ὑπηρεσιῶν καὶ τοῦ διοικητικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Πανεπιστημίου, εἶναι ἀδύνατος ἡ λειτουργία τοῦ Πανεπιστημίου ὡς ὀργανισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις εὑρεθεῖσα πρὸ τῆς τοιαύτης καταστάσεως, συνεζήτησε τὸ θέμα ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Προεκλήθη μία σύσκεψις λαβοῦσα χώραν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν. Περὶ χρημάτων πρόκειται. Χρήματα δὲν διαθέτει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, παρὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θέτει εἰς τὴν διάθεσίν του τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἔγινε, λοιπὸν, μία σύσκεψις εἰς τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβε μέρος ὁ ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν, ὁ καὶ ὑπεύθυνος διαχειριστὴς τῶν Οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τῶν δύο ὑπουργείων, ἐκπρόσωποι τῆς πρυτανείας καὶ τῆς Συγκλήτου τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἐξήτασαν ἐκεῖ τὸ ζήτημα ἀπὸ πάσης ἀπόψεως καὶ εὑρέθη, ὅτι τὸ Παν)μιον Ἀθηνῶν εἶχεν ἰδίους πόρους καὶ περιουσίαν ἀνήκουσαν εἰς αὐτὸ καὶ προελθοῦσα κυρίως ἀπὸ κληροδοτήματα. Λόγῳ τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἐξελίξεως τοῦ τόπου, ἡ περιουσία αὐτὴ ἐξητμίσθη ἐφ’ ὅσον συνίστατο εἰς χρεώγραφα ἢ δὲν ἀπέδιδε προσόδους, ἐφ’ ὅσον συνίστατο εἰς ἀκίνητα. Καὶ συνεπῶς διὰ τὸ οἰκον. ἔτος 1950–51, ἐνεφανίζετο ἕνα ἔλλειμμα εἰς τὸ Παν)μιον Ἀθηνῶν καὶ μόνον πρὸς κάλυψιν τῶν μηνιαίων ἀποδοχῶν τοῦ διδακτικοῦ καὶ διοικητικοῦ προσωπικοῦ, σχεδὸν ἐξ 7 δισεκατομ. δραχμῶν, καὶ αὐτὸ ἐκαλεῖτο τὸ Κράτος νὰ καλύψῃ. Διὰ τὴν κάλυψιν αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν τὰ δέοντα μέτρα. Δὲν ἐλήφθη τὸ μέτρον, οὔτε βεβιασμένως, οὔτε ἀβασανίστως, οὔτε μεμονωμένως ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Παιδείας, ὅπως ἐλέχθη ἀπό τινος τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων Ἐλέχθη ἐδῶ ὅτι πανάκεια σχεδὸν τοῦ θέματος θὰ ἦτο ἡ ἄρσις τῆς προστασίας τοῦ ἐνοικιοστασίου, ἀπὸ τὰ ἀκίνητα τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Τὸ ἐξητάσαμε καὶ αὐτό, δὲν τὸ ἀγνοήσαμεν. Εὑρέθη ὅμως ὅτι τὸ μόνον ἄξιον λόγου ἀκίνητον τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἐν Ἀθήναις, ἐνοικιασμένο μὲ τὸ ἐνοικιοστάσιον, εἶναι τὸ ξενοδοχεῖον Μάζεστικ. Καὶ διερωτήθημεν ἀξίζει τὸν κόπον νὰ θεσπισθῇ εἰδικὴ διάταξις ἄρσεως τῆς προστασίας τοῦ ἐνοικιοστασίου μόνον ἀπὸ τὸ ξενοδοχεῖον Μάζεστικ, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις τοῦ Πανεπιστημίου; Καὶ εὕρομεν, ὅτι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ οἰκονομικὴ ἐνίσχυσις ἡ ὁποία θὰ προήρχετο ἐξ αὐτοῦ τοῦ μέτρου ἦτο μηδαμινὴ ἐν σχέσει πρὸς τὸ ἔλλειμμα τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὅτι ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης θὰ ἐδίδετο ἀφορμὴ εἰς ὅλους τοὺς ἄλλους ἀναλόγους ὀργανισμοὺς κοινῆς ὠφελείας ἢ εὐαγῆ ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐκεῖνα εὑρίσκονται εἰς δυσχερῆ οἰκονομικὴν κατάστασιν, νὰ ζητήσουν καὶ ἐκεῖνα τὴν λῆψιν ἀναλόγου μέτρου, ἡ δὲ Κυβέρνησις ὡς τοιαύτη θὰ εὑρίσκετο εἰς δυσχερῆ θέσιν νὰ ἀρνηθῇ τὴν λῆψιν ἀναλόγου μέτρου. Βεβαίως, κύριοι, δὲν θέλω νὰ θίξω κανέναν. Ἀλλ’ ὅταν εὑρίσκεταί τις εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, ἔχει εὐκολωτέραν τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου. Ὅταν ὅμως εὑρίσκεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εὑρίσκεται εἰς δυσχερῆ θέσιν καὶ ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν ὅλας τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας οἱονδήποτε μέτρον θὰ προκαλέσῃ. Ἐθίγη ἐπίσης παρ’ ὑμῶν, ὅπως καὶ παρ’ ἄλλων ἀξιοτίμων συναδέλφων τὸ ζήτημα τῆς ἀξιοποιήσεως τῆς ἄλλης ἀκινήτου περιουσίας τοῦ Πανεπιστημίου. Δὲν παρίδωμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι ὄντως ἕνα ἀκίνητον, τὸ ὁποῖον κτίζεται ἤδη διὰ λογαριασμὸν τοῦ Πανεπιστημίου εἰς τὴν ὁδὸν Σοφοκλέους καὶ Ἀριστείδου, ἀποτελεῖ ἕνα μέσον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προσδώσῃ εἰσοδήματα καὶ προσόδους εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἀξίας λόγου. Δὲν τὸ παρίδαμεν καὶ ἐλάβομεν καὶ τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν κρίσιν μας, θὰ διηυκόλυνον τὴν ἀξιοποίησιν καὶ τοῦ ἀκινήτου αὐτοῦ. Κατὰ πρότασιν ἰδικήν μου, ἐξετάσαμε τὸ ζήτημα τῆς ἀξίας τῶν διαφόρων ἀκινήτων, τὰ ὁποῖα ἔχουν κληροδοτηθῆ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον καὶ ἴδομεν, ὅτι ἀκίνητά τινά, ἔχουν περιέλθει εἰς τοιαύτην κατάστασιν σήμερον, ὥστε καὶ ἀπὸ οἰκοδομικῆς ἀξίας νὰ φθείρωνται μέχρι σημείου, ὥστε καὶ ἡ συντήρησίς των ὡς κτιρίων νὰ καθίσταται προβληματικὴ καὶ τὸ εἰσόδημα τὸ ὁποῖον ἀποδίδουν, δὲν εἶναι ἄξιον λόγου. Καὶ ἀπεφασίσαμεν τὴν σύστασιν μιᾶς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ ποῖα ἐκ τῶν ἀκινήτων τούτων τοῦ Πανεπιστημίου, δὲν δύνανται νὰ ἀποδώσουν καὶ νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐκποίησιν αὐτῶν.—Καὶ ἐπειδὴ ὅλα αὐτὰ τὰ ἀκίνητα εἶναι κληροδοτήματα, ὑπάρχει δὲ καὶ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει τὴν μεταβολὴν τοῦ σκοποῦ διὰ τὸν ὁποῖον ἕνα κληροδότημα ἐκληροδοτήθη ἐσκέφθημεν, ὅτι δυνάμεθα νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῆς ἄλλης διατάξεως τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐὰν ὁ σκοπὸς ἑνὸς κληροδοτήματος, καθίσταται ἀνέφικτος, δύναται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ μεταβάλῃ τὸν σκοπόν. Καὶ ἐὰν καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ μᾶς εἴπῃ, ὅτι τὰ ἀκίνητα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἐκληροδοτήθησαν δὲν δύνανται νὰ ἐκπληρώσουν τὸν σκοπὸν αὐτόν, νὰ ζητήσωμεν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν ἔγκρισιν νομοθετήματος, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπιτρέπεται ἡ πώλησις αὐτῶν τῶν ἀκινήτων καὶ ἡ χρησιμοποίησις τοῦ ἀντιτίμου των, κυρίως διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ κτιρίου τῆς ὁδοῦ Σοφοκλέους καὶ Ἀριστείδου, εἰς τρόπου ὥστε τὸ Πανεπιστήμιον νὰ ἔχῃ ἐκ τῶν προσόδων τούτων, ἕνα σημαντικὸν ἔσοδον. Ἀλλὰ τὰ ζητήματα αὐτά, κύριοι, δὲν λύονται εἰς μίαν ἡμέραν, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν καρποὺς κατὰ τὸ τρέχον ἀκαδημαϊκὸν ἔτος. Ἐσκέφθημεν καὶ ἡμεῖς τὸ ζήτημα τοῦ χαρτοσήμου. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, χαρτόσημα μᾶς ζητοῦν ὅλοι ὅσοι ἔχουν οἰκονομικὰς ἀνάγκας. Θὰ ἔπρεπε λοιπόν, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἠκολούθη τὴν εὔκολον αὐτὴν ὁδόν, ὁ φάκελλος τοῦ γράμματος, νὰ ἔχῃ τεραστίας διαστάσεις καὶ νὰ ἐμφανίζεται καὶ ἐκ τῆς ἄλλης ἀπόψεως ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον ἐτόνισαν, νὰ ἠλαττοῦτο καὶ ἡ ταχυδρομικὴ ἀλληλογραφία καὶ ἑπομένως καὶ τὸ ἔσοδον αὐτό, νὰ μὴ ἀποτελεῖ ἀσφαλῆ πηγὴν προσόδου. Ἐσκέφθημεν νὰ ὑπαγάγωμεν τὰ γενικὰ ἔξοδα τοῦ Πανεπιστημίου εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ καὶ ὑπέστη τὴν βιαίαν ἐπίθεσιν τῶν ἀξιοτίμων κ. συναδέλφων...

§94ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι, κύριε συνάδελφε, ἠξεύρετε πόσον σᾶς σεβόμεθα.

§95Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Λέγω τῶν βιαίων, ὄχι διὰ νὰ ἐκφράσω παράπονον. Καὶ λέγω τοῦτο, διότι δὲν εἶμαι πρωτόπειρος εἰς τὴν Βουλὴν καὶ γνωρίζω, ὅτι οἱοσδήποτε ἔλεγχος, εἶναι χρήσιμος καὶ ὠφέλιμος. Δὲν τὸ λέγω διὰ νὰ ἐκφράσω παράπονον, ἀλλὰ ὅτι ἦτο βιαία, ἦτο βιαία. Λέγετε, ὅτι ἐγκληματίσαμεν ἐναντίον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἐνῷ σεῖς συγκινεῖσθε, ἡμεῖς δὲν συγκινούμεθα. Λυποῦμαι, διότι ὅλοι ὁμιλήσατε ἐν ὀνόματι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ λυποῦμαι, διότι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἀπουσιάζει αὐτὴν τὴν στιγμήν. Συνεπῶς δικαιοῦμαι νὰ πιστεύω, ὅτι ἐκτὸς ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι μᾶς κατηγορήσατε, ὅτι δὲν νοιώθουμε τὸν πόνον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὡσὰν ἐμεῖς νὰ μὴν εἴμεθα τέκνα χωρικῶν. Δικαιοῦμαι νὰ πιστεύω, ὅτι οὐδεὶς καλόπιστος συζητητὴς εἴτε ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, εἴτε ἐκτὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς δὲν θὰ δεχθῇ ποτέ, ὅτι ἡμεῖς, εἴτε ὡς ἄτομα, εἴτε ὡς Κυβέρνησις, δὲν ἐκπροσωποῦμεν τὸν πόνον τοῦ λαοῦ καὶ τὰ συμφέροντά του καὶ δὲν τὰ ἀντιλαμβανόμεθα. Λυποῦμαι ἐπίσης ὡς ὑπουργὸς πλέον, ὡς ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν παραπονοῦμαι διὰ τὸν ἔλεγχον, ὁ ὁποῖος ἀσκεῖται ἐπὶ τῶν πράξεών μου, ὡς ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος εὐγνωμόνως ἀναδέχεται τὸν ἔλεγχον, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὅτι ὁ ἔλεγχος θὰ βοηθήσῃ εἰς τὴν λύσιν τοῦ συζητουμένου θέματος, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων δὲν μᾶς ὑπέδειξε τὸ μέσον διορθώσεως τοῦ πράγματος. Λέγετε: καταργήσατε τὴν αὔξησιν τῶν διδάκτρων καὶ θὰ εὑρεθῇ τρόπος.

§96Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ὑπεδείχθησαν τὰ μέσα.

§97Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ποῖα;

§98Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ὁ ἱππόδρομος.

§99Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐγὼ διὰ τοῦτο παρεκάλεσα τὸν κ. Παπασπύρου νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖαι εἶναι αἱ πληροφορίαι. Ἀλλὰ ὑφίσταται ἱππόδρομος; Ποῦ εἶναι ὁ ἱππόδρομος; Θέλετε νὰ κάνωμεν ἱππόδρομον; Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα μοῦ ὑπενθυμίζει ἕναν συμπολίτην μου, ὁ ὁποῖος ἀγορεύων εἰς τὴν προεκλογικήν του περιοδείαν ἔλεγε «θὰ κάνωμε δρόμους, θὰ κάνωμε γεφύρια». Μὰ δὲν ὑπάρχουν ποτάμια. «Θὰ σᾶς κάνωμε καὶ ποτάμια».

§100Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Σᾶς ὑπεδείξαμεν ρητῶς...

§101Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἔχομεν ἱππόδρομον; Τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν; Εἶπε κάποιος ἄλλος συνάδελφος ὅτι ὑπάρχει κάποια σχολὴ ποὺ ἔχει 12,5 δισεκατ. ἔσοδα, πάρτε τα ἀπὸ ἐκεῖ...

§102Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Σᾶς εἶπα τὸ 5% ἐπὶ τῶν δημοσίων...

§103Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τὸ νὰ ἔρχεσθε νὰ λέγετε ὅτι νὰ παίρνουμεν ἀπὸ τοὺς ἄλλους καὶ νὰ τὰ δίδωμεν ἐκεῖ, εὔκολον εἶναι νὰ τὰ λέγητε. Ἀλλὰ καθήσατε εἰς αὐτὰ τὰ ἑδώλια καὶ θὰ ἴδω τὶ θὰ κάμετε.

§104Α. ΖΑΚΚΑΣ. Πάντως δὲν θὰ ἐκάμαμεν αὐτὰ ποὺ ἐπροτείνατε.

§105Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐκεῖνα τὰ ἀγαθὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα ἦλθον εἰς τὸ ὑπουργεῖον ὡς ἐπιτροπὴ τῶν φοιτητῶν, μοῦ εἶπον, ὅτι δίκαιον ἔχετε, κ. ὑπουργὲ καὶ δὲν ἠξεύρομεν ἐὰν οἱ συνάδελφοί μας θὰ μᾶς πιστεύσουν. Τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν; Νὰ κλείσωμεν τὸ Πανεπιστήμιον; Τὶ θέλετε νὰ κάμωμεν, ἐὰν δὲν ἔχωμεν τὰ μέσα νὰ πληρώσωμεν τοὺς μισθούς; Καὶ αὐτὰ τὰ 7 δισεκατομμύρια, τὸ τονίζω ἄλλην μίαν φοράν, τὰ 7 δισεκατομμύρια, τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ εἶναι μόνον διὰ τοὺς μισθούς, ἐργαστηριακὰ φροντιστήρια καὶ τόσαι ἄλλα δαπάναι, πῶς θὰ ἀντιμετωπισθοῦν; Πῶς θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα; Μοῦ εἶπον νὰ τὰ βάλωμεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Ἐγὼ τὸ ἐπρότεινα ὡς ἰδέαν, μοῦ εἶπον ὅμως ὅτι εἶναι ἀδύνατον. Ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει γίνει, τὰ κονδύλια ἔχουν γραφῆ καὶ ἡ τήρησις τοῦ προϋπολογισμοῦ σήμερον ὑφίσταται τὴν παρακολούθησιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μᾶς συντηροῦν. Δὲν θέλω μὲ αὐτὸ νὰ εἴπω ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ ἐπενέβησαν καὶ μᾶς εἶπον: κάμετε τοῦτο ἢ ἐκεῖνο. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, δὲν ἔχει σημειωθῆ οὐδεμία, οὐδὲ ἡ ἀπωτάτη ἐπέμβασις τῆς ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς κατὰ ἕναν οἱονδήποτε τρόπον. Οὐδεμία ἐπέμβασις. Ἡ μόνη δι’ ἡμᾶς ἀνάμιξις τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας εἶναι ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ βάσει τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ μᾶς δίδει δισεκατομμύρια ὁλόκληρα διὰ νὰ κάνωμεν σχολεῖα εἰς τὰ συμμοριόπληκτα χωρία πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον προκαλεῖ τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας. Ἀλλὰ ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ τὸ βάρος αὐτό. Εἴπαμεν, λοιπόν, ὅτι θὰ αὐξήσωμεν τὰ δίδακτρα. Μὲ πόνον τὸ κάμνομεν. Διατί σεῖς ἔχετε περισσότερον πόνον; εἶσθε περισσότερον Ἕλληνες ἀπὸ ἡμᾶς; Εἶσθε περισσότερον πτωχοὶ ἀπὸ ἡμᾶς, εἶσθε περισσότερον ὀπαδοὶ τῆς προόδου ἀπὸ ἡμᾶς; Ἡμεῖς εἴμεθα πριγκήπων ἀπόγονοι; ποῖοι ἦσαν οἱ πρόγονοί μας; ὅ,τι εἶναι καὶ οἱ δικοί σας, αὐτὸ εἶναι τὸ αὐτόκλητον. Τὴν ἰδίαν ἔχομεν ἀποστολὴν καὶ τὸν ἴδιον πόνον αἰσθανόμεθα καὶ σεῖς καὶ ἡμεῖς.

§106Α. ΖΑΚΚΑΣ. Τότε διατί διϊστάμεθα εἰς κόμματα καὶ διαφέρομεν;

§107Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Διότι ἔχομεν διαφόρους πολιτικὰς ἀντιλήψεις καὶ ἀφοῦ τὸ θέλετε ἔτσι, σᾶς ἐρωτῶ, ὡς κόμμα: Τί θὰ ἐκάνατε σεῖς ὡς Κόμμα;

§108Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι περιττὴ οἱαδήποτε ἄλλη δαπάνη προκειμένου νὰ κλείσῃ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ περιττὸς ἦτο καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας. Περιτταὶ εἶναι ὅλαι αἱ δαπάναι.

§109Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Προκαλεῖτε καὶ δὲν δέχεσθε ἀπάντησιν.

§110Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Προκαλῶ καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά σας νὰ ἀπαντήσητε, ὅπως καὶ σεῖς μὲ προκαλέσατε καὶ τώρα σᾶς ἀπαντῶ. Ἐλέχθη ἐπίσης, διατί τὸ Κράτος δὲν ἐπιχορηγεῖ τὸ Παν)μιον παρὰ ἐπιχορηγεῖ ἄλλους ὀργανισμούς, ὡς ἡ Ἐθνικὴ Λυρικὴ Σκηνὴ κλπ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Κράτος ἐπιχορηγεῖ τὸ Πανεπιστήμιον. Τοῦ ἔδωσε πέρυσι ἕν δισεκατομ. ἐφέτος τοῦ ἔδωσε 2, πρῶτο χέρι, καὶ ὅταν ἡ ἀπόδοσις τῶν ἀκινήτων τοῦ Πανεπιστημίου δὲν συμπληρώσει τὸ κενὸν τῶν ἀναγκῶν, τὸ Κράτος θὰ τὸ καλύψῃ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσῃ τὸ Πανεπιστήμιον νὰ κλείσῃ. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ λέγωμεν ὅτι καὶ οἱ φοιτηταὶ δὲν θὰ συμβάλουν εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τοῦ διδακτηρίου αὐτῶν, ὑπάρχει τεραστία ἀπόστασις. Ἐλέχθη ὅτι τάχα τοὺς πτωχοὺς καὶ τὰ παιδιὰ τοῦ Λαοῦ ἡμεῖς τὰ ἀγνοοῦμεν καὶ ἐπιβαρύνονται καὶ πῶς θὰ σπουδάσουν; Σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι ὑπάρχει σωρεία νόμων, οἱ ὁποῖοι καθιερώνουν ἀτελείας εἴτε πλήρεις εἴτε μερικὰς εἰς μέγαν ἀριθμὸν φοιτητῶν. «Κατὰ τὸ 1949–50 ἔλαβον πλήρη ἀτέλειαν διδάκτρων ......... (Ἀναγινώσκει)......... σύνολον 3327». Ἐπὶ συνόλου 7.000, οἱ ἡμίσεις εἶναι ἀτελεῖς. Θέλετε τώρα καὶ τὰς κατηγορίας διὰ νὰ μάθητε ἐὰν εἶναι οἱ πτωχοὶ ἢ οἱ πλούσιοι; «Κατηγορία αʹ) ἄποροι φοιτηταί ......... (Ἀναγινώσκει)...............».

§111Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Δὲν ἔχει πλέον ἀντικείμενον ἡ συζήτησις.

§112Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὅταν τὸ ἥμισυ τῶν φοιτητῶν ἔχουν, εἴτε γενικήν, εἴτε μερικὴν ἀτέλειαν δὲν τίθεται πλέον θέμα. (Θόρυβος). Ἐγὼ μὲ πλήρη σεβασμὸν σᾶς ἀκούω ὅλους καὶ παρακαλῶ ἐὰν ἔχητε τὴν καλωσύνην νὰ ἀκούσητε καὶ σεῖς πῶς ἡ Κυβέρνησις ἀντιλαμβάνεται τὰ πράγματα. Ἔτσι τὰ ἀντελήφθη ἡ Κυβέρνησις: Ὅταν ἐπὶ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν φοιτητῶν οἱ ἡμίσεις ἔχουν αὐτὴν τὴν ἀτέλειαν, δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δύνασθε νὰ κατηγορῆτε τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῶν φοιτητῶν. Ἐλέχθη ἀκόμη ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ μελετηθῇ τὸ ὅλον ἐκπαιδευτικὸν ζήτημα τοῦ Κράτους. Καὶ δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω σήμερον μὲ τὸ θέμα αὐτό· ἐπωφελοῦμαι ὅμως τῆς εὐκαιρίας νὰ σᾶς ἀνακοινώσω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν παραγνωρίζει τὴν ἀξίαν τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. συνάδελφοι, ἔθιξαν καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας ἀσχολεῖται μὲ τὴν μελέτην τοῦ ζητήματος. Τὸ πῶς θὰ γίνῃ, θὰ τὸ ἰδῆτε ὅταν τὰ σχετικὰ μέτρα ὑποβληθοῦν εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν πρέπει ὅμως νὰ παραγνωρίζωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἀθηνῶν ἐτόνισεν, ὅτι ὁ οἱοσδήποτε ὑπουργὸς εἰς οἱονδήποτε κλάδον τῆς διοικήσεως, διὰ νὰ ἀποδώσῃ ὠφέλιμον ἔργον, χρειάζεται, ἐκτὸς μιᾶς σχετικῆς ἀτομικῆς ἱκανότητος καὶ μιᾶς ἀπολύτου καλῆς θελήσεως καὶ ἀντικειμενικῆς κρίσεως, χρειάζεται χρόνον καὶ χρῆμα. Οὐδεὶς εἶναι Μωϋσῆς νὰ κτυπήσῃ τὴν ράβδον του καὶ νὰ βρέξῃ ὁ Θεὸς μάννα καὶ οὐδεὶς εἶναι Μωϋσῆς διὰ νὰ κτυπήσῃ τὸ ραβδί του καὶ νὰ ἀναβλύσῃ νερὸ ἀπὸ τὴν γῆν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἔχῃ καὶ τὸν διαθέσιμον χρόνον καὶ τὸ χρῆμα, ὅσον θὰ χρειασθῇ διὰ νὰ ἀναμορφώσῃ τὴν παιδείαν, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι καὶ τὴν θέλησιν θὰ ἔχῃ καὶ τὴν δύναμιν θὰ ἔχῃ νὰ τὸ πραγματοποιήσῃ. Δυστυχῶς τὸ χρῆμα δὲν φαίνεται νὰ εἶναι ἐπαρκές. Ὡς πρὸς τὸν χρόνον, ἐλπίζομεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸν ἔχῃ.

§113Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς προεκάλεσε καὶ μοῦ εἶπεν ὅτι δύναμαι νὰ τοῦ δώσω μίαν ἀπάντησιν καὶ ἔχω νὰ τοῦ δώσω τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων τὰ ὁποῖα ἔχω.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς σᾶς ἀπήντησε λεπτομερῶς ἐφ’ ὅλων τῶν σημείων.

§115Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς μοῦ εἶπε νὰ περιμένω νὰ τελειώνῃ διὰ νὰ τοῦ ζητήσω ὡρισμένας ἐξηγήσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ δώσητε τὸν λόγον διὰ νὰ τὸν ἐρωτήσω, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς προεκάλεσε.

§116Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἐγὼ προεκάλεσα εἰς τοῦτο μόνον, νὰ μὴ ἐπικρίνετε τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ἀλλὰ νὰ προτείνετε καὶ τὰ ἰδικά σας.

§117Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Καὶ προτείνομεν καὶ ἐπικρίνομεν καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε. Κύριε ὑπουργὲ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου τὸ ἔλλειμμα δὲν εἶναι 7 δισεκατ. ἀλλὰ εἶναι 5.040.000.000. Ἐπὶ πλέον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν γράφεται: «Βοηθήματα εἰς............ (Ἀναγινώσκει) ..................................».

§118Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἀφήσατε τὰ βοηθήματα. Διὰ νὰ συνεννοούμεθα. Ἐγὼ σᾶς εἶπον ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον ἔχει 6–7 δισεκατομ. ἔλλειμμα μόνον διὰ τοὺς μισθούς. Τί μοῦ ἀναφέρετε αὐτὰ τὰ πράγματα;

§119Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἀμφισβητῶ τοὺς ἀριθμούς σας καὶ τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἀριθμῶν σας, βάσει τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Πανεπιστημίου.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ὑποβάλητε ἕνα ὑπόμνημα εἰς τὸ Πανεπιστήμιον.

§121Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Εἶναι περίεργον αὐτό. Κρατῶ τὸ ἀντίγραφον τοῦ προϋπολογισμοῦ ποὺ ὑπεβλήθη εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Μοῦ λέγετε «συντήρησις κτιρίων.... (Ἀναγινώσκει) ...................................».

§122Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Νὰ τὰ σβύσουμε ὅλα; Νὰ τὰ σβύσουμε. Τὸ μισθολόγιον....

§123Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Τὸ μισθολόγιόν σας, κ. ὑπουργέ, δὲν εἶναι τόσον ὅσον τὸ λέγετε. Τὸ μισθολόγιον εἶναι 8 δισεκατομ., ἀλλ’ ἔχω νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς: ἡ Ἀνωτάτη Ἐμπορικὴ Σχολὴ παρουσιάζει μονίμως κατ’ ἔτος πλεόνασμα. Τὸ Πολυτεχνεῖον ὁμοίως παρουσιάζει μονίμως κατ’ ἔτος σοβαρώτατον πλεόνασμα. Μπορεῖτε νὰ πάρετε τὸ πλεόνασμα τῆς Ἀνωτάτης Ἐμπορικῆς Σχολῆς καὶ τοῦ Πολυτεχνείου καὶ νὰ τὸ δώσητε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἰσοζύγιον μεταξὺ τῶν Ἀνωτάτων Σχολῶν τοῦ Κράτους. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ τακτικὴ αὐτή, ἡ μία Σχολὴ νὰ ἔχῃ πλεόνασμα καὶ νὰ κτίζῃ κτίρια καὶ νὰ ἀγοράζῃ μηχανήματα καὶ ἡ ἄλλη σχολὴ νὰ ἐπιβαρύνῃ τοὺς σπουδαστάς της ποὺ εἶναι καὶ αὐτοὶ Ἕλληνες καὶ ἔχουν τὰ ἴδια δικαιώματα μὲ τοὺς ἄλλους. Ἐπὶ πλέον ἔχομεν τὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ ½% ἐπὶ τῶν δημοσίων ἔργων. Κάνετέ το 1% καὶ δώσατέ το εἰς τὸ Πανεπιστήμιον. Σᾶς προτείνω, λοιπόν, λύσεις αἱ ὁποῖαι ἦσαν καλαὶ καὶ πολὺ πρακτικαὶ καὶ ἐφαρμόσιμοι, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν γίνονται ἀντιληπταί. Σᾶς προτείνω λύσεις, ἀλλὰ δὲν θέλετε νὰ τὰς ἐφαρμόσητε.

§124Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶναι ἀνεφάρμοστοι.

§125Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἐπὶ πλέον κ. ὑπουργὲ τὸ 1 δισεκατομ....

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔληξεν ἡ συζήτησις. (Θόρυβος).

§127Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Ἔτσι τὸ θέλετε σεῖς, δηλαδή.

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δι’ ἕνα τόσον σοβαρὸν θέμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις. Οἱ ἀριθμοὶ δὲν συμφωνοῦν μὲ τὸν κ. ὑπουργόν.

§129Μ. ΓΑΛΗΝΟΣ. Νομίζω κ. Πρόεδρε, ὅτι δὲν ὑπάρχει σεβασμὸς πρὸς ὡρισμένην πτέρυγα τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει, διότι ἐπὶ 3 ὥρας σᾶς ἀκούομεν, ἐπὶ τρεῖς ὥρας συζητεῖτε τὴν ἐπερώτησιν. (Θόρυβος).

§131Ι. ΧΑΒΟΥΤΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη λόγω τοῦ θορύβου).

§132Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Δὲν εἶπον ὅτι μόνον ἡ ἀντιπολίτευσις ὡμίλησεν.

§133Ι. ΧΑΒΟΥΤΗΣ. Ἀπὸ ὅλα τὰ κόμματα ὡμίλησαν δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, διότι εἶναι σοβαρὸν τὸ ζήτημα.

§134Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ γίνῃ μία Διακομματικὴ Ἐπιτροπή.

§135Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Εἶπον, ὅτι ὅσοι ὡμιλήσατε καὶ εἴπατε, ὅτι ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὁμιλεῖτε καὶ ἐγὼ λυποῦμαι, διότι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἀπουσιάζει. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§136Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπροτάθη νὰ σχηματισθῇ μία Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην τοῦ ὅλου ἐκπαιδευτικοῦ ζητήματος.

§137Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἄλλο θέμα αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ἱκανότητα νὰ ἐμφανίσῃ πρόγραμμα ἐκπαιδευτικῶν μεταρρυθμίσεων καὶ πρόγραμμα πολιτικόν. Ὅταν τὸ ἐμφανίσῃ, ἡ Βουλὴ θὰ τὸ κρίνῃ καί, ἂν τῆς δώσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην της, θὰ μείνῃ· ἂν ὄχι, θὰ φύγῃ.

§138Γ. ΤΑΡΜΠΑΖΗΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ ἀνωτάτη παιδεία ἔγινε προνόμιον τῶν πλουσίων.

§139Ε. ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗΣ. Νὰ κατεβάσητε τὰ δίδακτρα τῶν παιδιῶν τῶν ἐργατῶν, κ. ὑπουργέ.

§140Ι. ΜΕΛΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὠργίσθη ἀδίκως, ἐξεφράσθη δὲ κατὰ τρόπον ἀδικαιολόγητον. Εἶπεν ὅτι δὲν δικαιούμεθα νὰ ἀμφισβητοῦμεν τὸν ἰδικόν του πόνον ὑπὲρ τοῦ λαοῦ. Δὲν τὸν ἀμφισβητοῦμεν, ἀλλ’ ἐὰν ὅμως ἐμπιστευθῶμεν εἰς τὸν ἀποκλειστικόν του πόνον, τότε δὲν ἔχομεν λόγους παρουσίας εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ὑποδείξωμεν λύσεις. Ἡ Κυβέρνησις ἐνεργεῖ καὶ ἡ Βουλὴ ἐλέγχει. Ἡμεῖς ἤλθομεν νὰ ἐλέγξωμεν ὄχι τὸν κ. Μπακόπουλον, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ἢ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τὴν συγκεκριμένην αὐτὴν πρᾶξιν, ἡ ὁποία καθιστᾷ τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν εἰς τὴν οὐσίαν, μονοπώλιον τῶν πλουσίων. Δὲν εἴπομεν δὲ ὅτι ὁ ἴδιος εἶναι ὑπαίτιος αὐτῆς τῆς πράξεως, δηλαδὴ ὅτι ἔχει τὸν δόλον νὰ καταστήσῃ τὴν ἀνωτάτην ἐκπαίδευσιν ὑπόθεσιν τῶν πλουσίων. Εἴπομεν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις καταλήγει εἰς τοιοῦτον ἀποτέλεσμα. Ὡς πρὸς ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν ἐν τέλει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, ὅτι δὲν ἐπεδείξαμεν θετικὴν λύσιν τοῦ ζητήματος, ὁ ἀνοίξας τὴν ἐρώτησιν συνάδελφος, εἶπεν, ὅτι τὸ ποσὸν δὲν ἀνέρχεται εἰς 7 ἢ 7½ δισεκατομμύρια, ἀλλ’ εἶναι ὀλιγώτερον.

§141Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ἔγινεν ὀλιγώτερον μετὰ τὴν αὔξησιν τῶν διδάκτρων.

§142Ι. ΜΕΛΑΣ. Οἱονδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὸ ποσόν, ἀκόμη καὶ μέχρι 10 δισεκατομμυρίων, πρέπει ἡ Κυβέρνησις, ἐφόσον εἶναι Κυβέρνησις τοῦ λαοῦ, νὰ ἀποβλέψῃ εἰς τὸ νὰ ἐξεύρῃ τρόπον καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ τοὺς ἀπόρους φοιτητὰς ἀπὸ τὸ ἀδιέξοδον.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐδιάβασεν ὁ κ. ὑπουργὸς καταλόγους ἀπαλλασσομένων.

§144Ι. ΜΕΛΑΣ. Μᾶς ἐνδιαφέρουν οἱ ἄποροι ἄνθρωποι, κ. Πρόεδρε, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξαντλοῦνται εἰς τοὺς καταλόγους αὐτούς. Μὲ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰς κατηγορίας ποὺ ἔδωσεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν ἐξαντλοῦνται οἱ ἄποροι, ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ σπουδάσουν. Ἀνεφέρθη ἀπὸ τὸν κ. Τσάτσον μία Σχολὴ ἡ ὁποία εἰσπράττει ἓν ποσοστὸν καὶ συγκεντρώνει ἕνα ποσὸν 15 περίπου δισεκατομμυρίων ἐτησίως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας εἶπεν: «τί θέλετε νὰ κάμω ὅταν εὑρίσκωμαι πλέον ἐνώπιον ἀρξαμένου ἔτους καὶ ποίαν λύσιν νὰ δώσω;» Ὑπάρχει ἡ δυνατότης νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα εἴτε διὰ δανεισμοῦ ἀπὸ τὸ ταμεῖον οἱασδήποτε ἐκ τῶν Σχολῶν αὐτῶν, εἴτε νὰ ληφθῇ ἓν ποσοστὸν ἐκ τῶν ἐσόδων αὐτῶν. Διότι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι, ὅταν ὑπάρξῃ ἡ θέλησις πρὸς ὀρθὴν ἀντιμετώπισιν, θὰ ἐξευρεθῇ λύσις. Φθάνει νὰ πιστεύσῃ κανεὶς εἰς τὸν σκοπόν, καὶ θὰ ὑπάρξῃ τρόπος νὰ ἐξευρεθῇ τὸ ἀναγκαῖον ποσὸν ὑπὲρ τῆς ἀνωτάτης ἐκπαιδεύσεως, ὥστε νὰ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς ἀπόρους φοιτητὰς τὸ δίκαιον παράπονον ποὺ τοὺς δημιουργοῦμεν ὅταν τοὺς λέγωμεν, ὅτι, ἐφόσον δὲν διαθέτετε χρῆμα, ἀπαγορεύεται νὰ εἰσέρχησθε εἰς τὸ τέμενος αὐτὸ διὰ νὰ ἀντλήσητε παιδείαν.

§145Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Νὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπή, κ. Πρόεδρε, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ καὶ εἰς τὸ αἴτημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὁ ὁποῖος ἐζήτησεν ὑποδείξεις.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐτερματίσθη. Ὁ κ. Καλαμαρᾶς, ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐπερωτήσεώς του.

§147Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν. Ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐπερωτήσεως εἶναι ἀρκετὰ ἐνδιαφέρουσα. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀπαρτία, διότι ἴσως καὶ πολλοὶ συνάδελφοι νὰ ζητήσουν νὰ λάβουν τὸν λόγον.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅποιος εἶναι ἐγγεγραμμένος αὐτὸς θὰ ὁμιλήσῃ.

§149Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι ὑψίστου ἐνδιαφέροντος καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν νὰ τὴν ἀναβάλωμεν διὰ τὴν Δευτέραν.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ντάγγας ἔχει τὸν λόγον.

§151Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία κ. Πρόεδρε. Ἐὰν νομίζητε ὅτι ἐνώπιον κενῶν ἑδωλίων πρέπει νὰ ἀναπτύσσωνται αἱ ἐπερωτήσεις, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν. Αὐτὸ ὅμως ἀντιτίθεται καὶ πρὸς τὰ κοινοβουλευτικὰ θέσμια.

§152Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Διατυποῦται συχνὰ τὸ παράπονον, ὅτι δὲν προχωρεῖ ὁ κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος. Ἀλλὰ πῶς θέλετε νὰ προχωρήσῃ ὅταν οἱ ἐπερωτῶντες ἀρνοῦνται νὰ ὁμιλήσουν, διότι νομίζουν, ὅτι δὲν ἔχουν ἀκροατάς;

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων ἐτερματίσθη. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν;

§154ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6ην μ. μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 10.30′ μ. μ.)