1950.09.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7η

Παρασκευὴ 15 Σεπτεμβρίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.00′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι διερμηνεύω πιστῶς τὰ αἰσθήματα τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, ἐκφράζων τὴν βαθυτάτην λύπην της διὰ τὸν θάνατον τοῦ Στρατάρχου Σμάτς, ἑνὸς τῶν εἰλικρινεστέρων καὶ πολιτιμοτέρων φίλων τῆς Ἑλλάδος. Ὁ θάνατος τοῦ Στρατάρχου Σμάτς, ἀποτελεῖ ἀπώλειαν μεγίστην δι’ ὁλόκληρον τὸν πεπολιτισμένον κόσμον. Δὲν ἀπεστερήθη μόνη ἡ ἰδιαιτέρα αὐτοῦ πατρίς, ἡ Νοτιοαφρικανικὴ Ἕνωσις, ἑνὸς ἐκ τῶν μεγίστων αὐτῆς πολιτικῶν ἀνδρῶν, τοῦ ὁποίου ἡ προσωπικότης ἀπὸ τῶν πρώτων αὐτῆς βημάτων ὡς κρατικῆς ὀντότητος, μέχρι τοῦ θανάτου του, κυριαρχεῖ πασῶν τῶν ἐκδηλώσεων τοῦ δημοσίου αὐτῆς βίου. Ὁ θάνατος τοῦ Στρατάρχου ἔπληξεν ὀργανισμὸν πολὺ ἰσχυρότερον. Αὐτὴ ἡ κραταιὰ Βρεταννικὴ Αὐτοκρατορία στερεῖται ἑνὸς ἐκ τῶν μεγάλων αὐτῆς ἀνδρῶν. Ὄχι μόνον, ὁ ἐκλιπὼν Στρατάρχης, συνετέλεσεν ὅσον οὐδεὶς ἄλλος εἰς τὸ ν’ ἀποβῇ ἡ πατρίς του εἷς ἐκ τῶν στυλοβατῶν τῆς Βρεταννικῆς Κοινοπολιτείας, ἀλλὰ καθ’ ὅλας τὰς μεγάλας παγκοσμίους κρίσεις τῆς τελευταίας τεσσαρακονταετίας διεδραμάτισε σπουδαῖον μέρος εἰς τοὺς ἀγῶνας αὐτῆς. Κατὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον ὁ Σμάτς παρὰ τὸ πλευρὸν ἀνδρῶν ὡς ὁ Λόϋδ Τζώρτζ, ὁ Τσῶρτσιλ, ὁ Κλεμανσώ, ἡγήθη τῶν προσπαθειῶν τῶν Συμμάχων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν κατακτητικῶν σχεδίων τῆς αὐτοκρατορικῆς Γερμανίας. Μετὰ τὸ πέρας τοῦ πολέμου ἐκείνου, ὁ Στρατάρχης Σμάτς ἐπρωτοστάτησεν εἰς τὴν Διάσκεψιν τῶν Παρισίων καὶ ὑπῆρξεν ὁ κυριώτερος ἐκ τῶν ἐμπνευστῶν τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν διὰ τοῦ περιφήμου περὶ ταύτης ὑπομνήματός του, τοῦ ὁποίου τὸ περιεχόμενον κατόπιν ἀπετέλεσε κατ’ οὐσίαν τὸ Σύμφωνον τῆς Κοινωνίας τῶν Ἐθνῶν. Ἐκτὸς τῆς σπουδαιότητος αὐτοῦ ὡς πολιτικοῦ ἀνδρὸς καὶ ὡς μεγάλου στρατιωτικοῦ ἡγέτου, ὑπάρχει μιὰ ἄλλη πλευρὰ τῆς πολυμόχθου προσωπικότητός του, ὀλιγώτερον γνωστή. Εἶναι αὕτη ἡ πλευρὰ τοῦ Σμάτς ὡς πνευματικοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Σμάτς ὑπῆρξε βαθὺς μελετητὴς τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς Ἱστορίας καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας, ἦτο δὲ εἷς ἐκ τῶν κορυφαίων φιλοσόφων τῆς ἐποχῆς μας συγγράψας καὶ σπουδαῖον ἔργον ὑπὸ τὸν τίτλον: «Ὁ ὑλισμὸς καὶ ἡ ἐξέλιξις». Διὰ τὴν πατρίδα ἡμῶν ὁ θάνατος τοῦ Μεγάλου τούτου ἀνδρὸς ἀποτελεῖ πλῆγμα σκληρόν. Τὸν θαυμασμὸν καὶ τὴν ἀγάπην του πρὸς τὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα ὁ Στρατάρχης ἐπεξέτεινε καὶ πρὸς τοὺς νεωτέρους Ἕλληνας, ἡ δὲ Πατρὶς ἡμῶν εὑρίσκει πάντοτε εἰς στιγμὰς μεγάλων δυσχερειῶν ἐν τῷ προσώπῳ αὐτοῦ ἕναν θερμὸν φίλον, ἕναν σθεναρὸν συνήγορον, ἕναν μαχητικὸν ὑπερασπιστήν, ἕναν σοφὸν σύμβουλον. Μετὰ τὴν κατάληψιν τῆς Ἑλλάδος ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ, ὁ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων, ἡ Βασιλικὴ Οἰκογένεια, ἡ Κυβέρνησις καὶ πολλοὶ Ἕλληνες ἀναχωρήσαντες ἐξ Ἑλλάδος πρὸς συνέχισιν τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος, ἔτυχον θερμῆς ὑποδοχῆς ἐν Νοτίῳ Ἀφρικῇ πρωτοστατοῦντος τοῦ Στρατάρχου, ἡ δὲ ἐν αὐτῇ παραμονὴ τῆς Βασιλικῆς Οἰκογενείας, τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἱκανοῦ ἀριθμοῦ Ἑλλήνων καὶ ἡ πρὸς αὐτοὺς ἐπιδειχθεῖσα ἐκτίμησις τοῦ Λαοῦ τῆς Νοτίου Ἀφρικῆς, ἐδημιούργησαν τὰς σημερινὰς θερμὰς σχέσεις μεταξὺ τῆς φιλοξένου ταύτης χώρας καὶ τῆς πατρίδος ἡμῶν. Κατὰ τὰ μεταπολεμικὰ ἔτη, τὰ ὁποῖα τόσας ἐπεφύλασσον εἰς τὴν Ἑλλάδα δοκιμασίας καὶ κινδύνους, ὁ Στρατάρχης Σμάτς ἤγειρεν ὑπὲρ ἡμῶν τὴν ἰσχυρὰν φωνήν του. Πανταχοῦ ἔνθα συνεζητεῖτο ἡ τύχη ἢ τὰ δίκαια τῆς Ἑλλάδος, πανταχοῦ ὅπου ἔπρεπε ν’ ἀποτραπῇ εἷς ἐπικρεμάμενος κίνδυνος, ὁ Σμάτς ἐπενέβαινεν ὑπὲρ ἡμῶν. Τὴν 12ην Δεκεμβρίου 1946 διερχόμενος ἐξ Ἀθηνῶν ὁ Στρατάρχης Σμάτς, ὡμίλησε πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ὁ λόγος ἐκεῖνος εἶναι προωρισμένος νὰ παραμείνῃ διὰ τοὺς Ἕλληνας κτῆμα ἐσαεί. Εἶναι ἡ καλλιτέρα, ἡ πλέον εὔγλωττος ἀναγνώρισις τῶν ὑπηρεσιῶν τὰς ὁποίας ἡ Ἑλλὰς τόσον ἡ τῆς Ἀρχαιότητος, ὅσον καὶ ἡ τῶν νεωτέρων χρόνων, προσέφερεν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα. Δὲν ἠκολούθησεν ὁ Σμὰτς τοὺς σοφοὺς ἐκείνους τῆς Δύσεως οἱ ὁποῖοι παρεγνώρισαν καὶ ἠδίκησαν τὸν νεώτερον ἑλληνισμόν. Κατὰ μὲν τὸν 19ον αἰῶνα, λέγει εἰς τὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου λόγον του, ἡ ἐν Εὐρώπῃ ἀπελευθερωτικὴ κίνησις, ἡ ὁποία ὑπῆρξε τὸ κυριώτερον χαρακτηριστικὸν τῆς πολιτικῆς μας προόδου, εἶναι ἀξιοσημείωτον γεγονὸς ὅτι ἤρχισεν ἐν Ἑλλάδι. Ἡ Ἑλλὰς ἀπετίναξε τὸν ὀθωμανικὸν ζυγὸν καὶ ἔδωκε πρώτη τὸ σύνθημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀφύπνισε τὴν Εὐρώπην. Τὴν ἐλευθερίαν, ἡ ὁποία δὲν εἶχε ἀποθάνει ἀλλ’ ἐκοιμᾶτο, ἀφύπνισε καὶ ἔθεσεν εἰς κίνησιν ἡ Ἑλλάς. Ἄς μὴ λησμονῇ ποτὲ ἡ Ἑλλάς, ἀκόμη καὶ κατὰ τὰς ζοφερὰς αὐτὰς ἡμέρας, κατὰ τὰς ὁποίας ταλαιπωρεῖται καὶ ὑποφέρει, ποία ὑπῆρξε καὶ τί ἐσήμαινε διὰ τὴν Οἰκουμένην καὶ ἐπὶ πλέον ἂς μὴ λησμονῇ ὅτι εἶναι φορεὺς ἑνὸς νεωτέρου μηνύματος τὸ ὁποῖον θὰ μεταδοθῇ εἰς τὰς ἐπερχομένας γενεάς. Εἰς τὸν ἴδιον λόγον ὁ Σμὰτς ἐπέμεινεν ἐπὶ τῆς μεγίστης σπουδαιότητος τῆς συμβολῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν τελευταῖον πόλεμον, ὑπενθυμίσας ὅτι διὰ τῆς εἰς κρίσιμον σημεῖον τοῦ πολέμου παρατάσεως τῆς ἀντιστάσεως, κατὰ τὸ 1941, μετέβαλε τὸν ροῦν τοῦ πολέμου. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς παντοιοτρόπως ἐξεδήλωσε τὸν πρὸς τὸν μέγα φιλέλληνα θαυμασμὸν καὶ τὴν ἀγάπην του, ὡς μαρτυρεῖ μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ ἡ ἐν τῷ Δημαρχείῳ τῆς Ἑλληνικῆς Πρωτευούσης ἀνακήρυξις αὐτοῦ ὡς ἐπιτίμου δημότου Ἀθηνῶν, καὶ ἡ ὀνομασία μιᾶς ὁδοῦ τῆς Πρωτευούσης διὰ τοῦ ὀνόματός του. Ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων ἐκφράζω τὰ θερμά μου συλλυπητήρια πρὸς τὸν φίλον Νοτιοαφρικανικὸν λαόν, τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑνώσεως τῆς Νοτίου Ἀφρικῆς, ὡς καὶ τὴν χήρα τοῦ Στρατάρχου Σμάτς. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§3Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὑποχρέωσιν νὰ ἀποτίσῃ φόρον τιμῆς εἰς τὴν μνήμην τοῦ μεγάλου Φιλέλληνος, τοῦ μεγάλου ἀνθρωπιστοῦ, τοῦ ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἀπετέλεσεν ἕναν ἐκ τῶν στυλοβατῶν τῆς φίλης Ἀγγλικῆς Αὐτοκρατορίας. Ἡ ἀπώλειά του ἀφήνει ἕνα μεγάλο κενὸν ὄχι μόνον εἰς τὴν χώραν τῆς ὁποίας ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν διηύθυνε τὰς τύχας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀνθρωπότητα ὁλόκληρον. (Χειροκροτήματα).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κ. Τσουδερός, ἔχει τὸν λόγον.

§5Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶχον τὴν μεγάλην εὐτυχίαν νὰ γνωρίσω, ἐν μέσῳ τοῦ ἀγῶνος, τὸν ἀποθανόντα μεγάλον ἄνδρα Γιὰν Σμάτς. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἔδωσεν ἀκριβῆ σκιαγραφίαν τοῦ ἀγωνιστοῦ, τοῦ πολιτικοῦ καὶ τοῦ φιλοσόφου ποὺ ἦτο οὗτος. Πράγματι ὁ Γιὰν Σμὰτς ἦτο μία μεγάλη προσωπικότης πολυσύνθετος καὶ ἔπαιξε σπουδαῖον ρόλον κατὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν δεύτερον, ὅτε δύναμαι νὰ εἴπω, ἦτο ἕνας ἐκ τῶν τριῶν ἀνδρῶν τῶν Συμμάχων ποὺ διηύθυναν καὶ κατηύθυναν τὸν ἀγῶνα. Παραπλεύρως εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Ροῦσβελτ καὶ τοῦ Τσῶρτσιλ τοποθετεῖται τὸ ὄνομα τοῦ Γιὰν Σμάτς, ἡ δὲ δρᾶσις του, πολιτικὴ καὶ στρατιωτική, δὲν καθυστέρησεν οὐδὲ ἐπὶ στιγμὴν εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν τοῦ κόσμου. Ὑπῆρξεν ἐξαιρετικὰ συγκινητικὸν γεγονὸς διὰ τὸν ἐξόριστον Βασιλέα, τὸν ἀείμνηστον Γεώργιον τὸν Βʹ καὶ τὴν Κυβέρνησίν του, ὅταν μετὰ τὴν Κρήτην ἐφεύγαμε πλέον ἀπὸ τὴν Αἴγυπτον, ὅπου αἱ πολιτικαὶ περιστάσεις δὲν ἐπέτρεπον νὰ παραμείνωμεν, ἡ φιλοξενία τῆς Ν. Ἀφρικῆς κατόπιν προσκλήσεως τοῦ Γιὰν Σμάτς. Ἐκεῖ, ἡ Ἑλλὰς εὑρῆκε τὴν πρώτην ἐγκάρδιον ὑποδοχὴν ἀπὸ μέρους Συμμάχου λαοῦ καὶ διὰ τῶν λόγων καὶ τῶν πράξεων τοῦ Γιὰν Σμὰτς ἐξιστορήθηκε καὶ ἀπεθαυμάσθη τὸ ἔργον τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ πολέμου. Ἦτο πράγματι, θερμὴ καὶ τιμητικὴ ἡ ὑποδοχή μας ἐκεῖ, ἦτο ἡ πρώτη ἔκφρασις θαυμασμοῦ, ἐκ μέρους τῶν Συμμάχων, πρὸς τὴν Πατρίδα μας, ἀλλὰ καὶ μία ὁμολογία, διὰ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας εἶχον πρὸς αὐτήν. Τὸν Γιὰν Σμάτς, ἐν συνεχείᾳ, τὸν συνηντήσαμεν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἀγῶνος, παντοῦ παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Ἑλλάδος. Δὲν ὑπῆρξε στιγμὴ δύσκολος κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπεκαλέσθημεν τὸν Γιὰν Σμάτς καὶ δι’ αὐτοῦ ἐτύχομεν πολλάκις ὑποστηρίξεως τῶν δικαίων μας καὶ τῶν παρατηρήσεών μας. Εἰδοποιήθημεν ἐγκαίρως παρ’ αὐτοῦ διὰ τὰς δυσκολίας, τὰς ὁποίας θὰ διερχώμεθα, εἰς διάφορα ζητήματα. Ἡ καρδιά του ἦτο πάντοτε ἀνοικτὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὁ νοῦς του ἐδούλευε πάντοτε διὰ τὰ συμφέροντα αὐτῆς. Πρὸς ἕνα τοιοῦτον ἄνδρα, πρὸς ἕνα τοιοῦτον ἄνθρωπον, τὸ κόμμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ ἐγὼ ὡς Ἕλλην, ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ εὐτυχήσω νὰ συνεργασθῶ μετ’ αὐτοῦ, ἀπευθύνομεν τὸν θαυμασμόν μας. Εἶναι, πράγματι, καθῆκον μας ἡ ἐκδήλωσις, ἡ ὁποία γίνεται σήμερον, ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων, εἰς μνήμην αὐτοῦ, διότι ὁ Γιὰν Σμάτς ἦτο μὲν Ἀφρικανός, ὑπηρέτησε τὴν πατρίδα του, τὴν ἀπελευθέρωσε, τὴν διηύθυνεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὡς πρωθυπουργός, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι ἦτο ἕνας Ἕλλην. Ἕλλην τὴν καρδίαν, ἀλλὰ καὶ τὸν νοῦν, γεμᾶτος ἀπὸ μόρφωσιν Ἑλληνικήν, ἐγνώριζε τοὺς ἀρχαίους συγγραφεῖς μας ὅσον ὀλίγοι εἰς τὸν κόσμον καὶ εἰς τὰ ἔργα των εὕρισκεν ἀνάπαυσιν. Εἰς τὴν μνήμην του ἀπευθύνομεν βαθύτατον σεβασμόν. (Χειροκροτήματα).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν Ἀριστερῶν κ. Σοφιανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§7Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, συμμερίζομαι εἰς τὸ ἀπόλυτον τὰ ὅσα ἀνέπτυξεν εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων ὁ Πρόεδρος αὐτῆς, ἐπὶ τῷ θανάτῳ ἑνὸς διαπρεποῦς τέκνου τῆς Βρεταννικῆς Κοινοπολιτείας, τοῦ Γιὰν Σμάτς. Εἶχα τὴν τιμὴν νὰ τὸν γνωρίσω προσωπικῶς, ἐπ’ ἐσχάτων, εἰς τὴν Διάσκεψιν τοῦ Ἁγίου Φραγκίσκου καὶ νὰ συνεργασθῶ ἐπὶ πολὺ μετ’ αὐτοῦ, μοῦ ἐδόθη δὲ τοιουτοτρόπως ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκτιμήσω τὴν ἀνωτερότητα τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὴν περίνοιαν τοῦ πολιτικοῦ ποὺ τὴν συνώδευε διαύγεια σκέψεως καὶ λιτότης ἐκφράσεως. Εἶναι ἔργον τοῦ Γιὰν Σμάτς, ἀποκλειστικῶς ὁ μεγαλειώδης, καὶ κρυστάλλινος πρόλογος τοῦ Χάρτου τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ἐὰν ὑπῆρχε κάποιος νεώτερος καὶ σύγχρονος Πλούταρχος, ὁ Σμάτς θὰ ἦτο μία ἀπὸ τὰς κυριωτέρας του φυσιογνωμίας, διότι ἀπαράλλακτα, ὅπως καὶ οἱ ἄνδρες τοῦ Πλουτάρχου, ὑπῆρξεν ἐν ταὐτῷ σοφός, στρατιώτης καὶ πολιτικός. Συνεδύαζεν ἀρετὰς ἐξαιρετικὰς καὶ ἦταν, ἀκριβῶς ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου, μιὰ φυσιογνωμία σπανίζουσα εἰς τὴν σύγχρονον ἱστορίαν. Ἀφήνει τεράστιον κενὸν εἰς τὸν κόσμον καὶ ἀκόμη μεγαλείτερον εἰς τὴν Βρεταννικὴν Κοινοπολιτείαν, ἡ ὁποία ἐγνώριζε πάντοτε νὰ τιμᾷ τὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος τῆς προσέφερεν ὑψίστας ὑπηρεσίας. Ὑπῆρξεν ἐξαιρετικὸς φιλέλλην καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἐσάκις ἐπεκαλέσθην, κατὰ τὰς ἐπανειλημμένας συνεργασίας ποὺ εἶχα μὲ αὐτόν, τὴν συνδρομήν του διὰ τὴν κατίσχυσιν τῶν Ἑλληνικῶν δικαίων, ἐφάνη τόσον γενναῖος, ὥστε νὰ αἰσθανθῶ τὴν ἀνάγκην νὰ τηλεγραφήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἡ συνδρομὴ τοῦ Γιὰν Σμάτς ἦτο πράγματι συγκινητική. Αἰσθάνομαι, λοιπόν, καὶ ἐγὼ τὴν ἀνάγκην νὰ συνενώσω τὴν φωνήν μου ὑπὲρ τοῦ ἐκλεκτοῦ αὐτοῦ τέκνου τῆς Νοτίου Ἀφρικῆς, τοῦ μεγάλου αὐτοῦ στυλοβάτου τῆς Βρεταννικῆς Κοινοπολιτείας, ἀλλὰ πρὸ παντὸς τοῦ μεγάλου ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἀνήκει πράγματι εἰς τὴν ὑφήλιον καὶ ὄχι εἰς ἰδιαίτερον τμῆμα γῆς. (Χειροκροτήματα).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθν. Ἑνωτικοῦ Κόμματος κ. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§9Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑποκλίνομαι καὶ ἐγὼ μὲ εὐλάβειαν ἐνώπιον τῆς μορφῆς, τῆς ἀθανάτου καὶ αἰωνίας μορφῆς, τοῦ Γιὰν Σμάτς. Συνεδύαζε πράγματι, ὅπως ἐλέχθη καὶ ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων προλαλησάντων, τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐξόχου πολιτικοῦ, μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ ἐξαιρέτου καὶ γενναίου στρατιωτικοῦ, τέλος δὲ καὶ μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ σοφοῦ, τοῦ φιλοσόφου. Τὸ ἔργον του, ὅπως καὶ ἡ μορφή του, ἀπετέλεσε τὴν σύνθεσιν τριῶν πλευρῶν τῆς ζωῆς, τῆς πολιτικῆς, τῆς στρατιωτικῆς καὶ τῆς φιλοσοφίας. Ὅταν εἰς μίαν στιγμὴν κρίσιμον τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1942, πρὸ τῆς μάχης τοῦ Ἐλ. Ἀλαμέϊν, καθ’ ἣν ὥραν ὁ Ρόμμελ εὑρίσκετο ἐνώπιον τῆς Ἀλεξανδρείας, διῆλθεν ὁ Γιὰν Σμὰτς ἀπὸ τὸ Κάϊρον, εἰς μίαν συνάντησιν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν μετ’ αὐτοῦ, οἱ ἐκπροσωποῦντες ἐν Καΐρῳ τὴν Ἑλλάδα, ἡ συζήτησις ἀπὸ τὰ προβλήματα τοῦ πολέμου, κατὰ τρόπον ὀργανικόν, ὁμαλὸν καὶ ἀβίαστον, μετεφέρθη εἰς τὸ ἀνεπίκαιρον κατ’ ἐπίφασιν πρόβλημα, ποῖος ἐκ τῶν δύο ἀνδρῶν ὑπῆρξε μεγαλύτερος, ὁ Πλάτων ἢ ὁ Γκαῖτε. Καὶ κατὰ τὸ διάλειμμα αὐτὸ τοῦ πολέμου, τὸ ὁποῖον ἐνθυμίζει πράγματι, διότι τοῦ διαλείμματος αὐτοῦ ὑπεύθυνος ὑπῆρξεν ὁ Γιὰν Σμάτς, τὸ ὁποῖον ἐνθυμίζει πράγματι μορφὰς ἀρχαίων Ἑλλήνων συζητούντων καὶ κατὰ τὰς κρισίμους ὥρας μεγάλα φιλοσοφικὰ προβλήματα, κατὰ τὸ διάλειμμα ἐκεῖνο, ἡ φυσιογνωμία τοῦ Γιὰν Σμάτς, τοῦ πολεμιστοῦ, τοῦ πολιτικοῦ, τοῦ ἀνδρός, ὁ ὁποῖος τὴν ἐνεργητικότητα τὴν ἐνεσάρκωνε καὶ ὑπὸ ἔννοιαν φυσιολογικήν, κατὰ τὸ διάλειμμα ἐκεῖνο, ἡ φυσιογνωμία τοῦ Γιὰν Σμὰτς εἶχε προσλάβει κάτι τὸ αἰώνιον. Καὶ ἀπεφάνθη τότε, ὁ Γιὰν Σμὰτς ὅτι ὁ Πλάτων ὑπῆρξεν ἀνώτερος τοῦ Γκαῖτε. Ὁ Γιὰν Σμὰτς ἀνήκει στὴν χορείαν τῶν ἀνδρῶν, εἰς τὴν κορυφὴν τῶν ὁποίων ἵσταται ὁ Πλάτων καὶ ὁ Γκαῖτε, ἀνήκει εἰς τὴν χορείαν τῶν μεγάλων σοφῶν καὶ συνεδύαζε μὲ τὴν μεγάλην του σοφίαν μίαν πρακτικότητα πολιτικήν, ἡ ὁποία εἶναι κατ’ ἐξοχὴν ἀναγκαία κατὰ τὰς κρισίμους στιγμάς, τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Διότι δυστυχῶς εἰς τὴν ἐποχήν μας οἱ περισσότεροι τῶν πολιτικῶν, ἢ εἶναι δογματικοὶ ἀποκλειστικῶς καὶ κατὰ τρόπον φανατικὸν προσηλωμένοι εἰς μονολιθικὰς ὀρθοδοξίας, ἢ εἶναι ξένοι τελείως πρὸς τὴν θεωρίαν, πρᾶγμα καὶ αὐτὸ κακόν. Ὁ Σμὰτς ἵστατο μεταξὺ τῶν δύο. Δὲν ἐγνώριζε δόγμα, δὲν ἐγνώριζε φανατικὰς ὀρθοδοξίας, ἀλλ’ ἐγνώριζε νὰ συνδυάζῃ τὸ πρακτικόν του βλέμμα, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀσκηθῆ καὶ εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, νὰ τὸ συνδυάζῃ μὲ τὴν θεωρητικὴν σκέψιν, τὴν ἐκλεκτικήν, τὴν ἄνετον, τὴν μὴ δογματικήν. Ἡ φιλία του πρὸς τὴν Ἑλλάδα, κύριοι συνάδελφοι, ὑπῆρξε παμμεγίστη καὶ ὑπῆρξε δραστική, ὄχι μόνον θεωρητική. Ὁ Σμὰτς δὲν περιωρίζετο μόνον εἰς λόγους. Ὅπως ἐτόνισεν, ὁ ἀξιότιμος συναρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κ. Τσουδερός, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τοῦ δευτέρου παγκοσμίου πολέμου ὁ Γιὰν Σμάτς, ἐφρόντιζε, χωρὶς κἂν νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπικαλεσθῶμεν ἡμεῖς τὴν συνδρομήν του, ἐφρόντιζε πάντοτε νὰ ὑποστηρίζῃ τὰ Ἑλληνικὰ ζητήματα. Εἰδοποίει πάντοτε τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν, ὁσάκις ἦτο ἀνάγκη, νὰ κινηθῇ καὶ νὰ ἐπωφεληθῇ ὡρισμένης εὐκαιρίας. Ἐξεπροσώπει κατ’ οὐσίαν τὴν Ἑλλάδα ἄνευ ἐντολῆς. Τὴν ἐντολήν, τὴν εἶχε δώσει εἰς τὸν Γιὰν Σμάτς, ἡ ἱστορικὴ συνείδησις, ἡ δὲ ἱστορική του συνείδησις, ἦτο ἀρρήκτως συνυφασμένη μὲ τὴν ἰδέαν τῆς αἰωνίας Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Ἐθνικοφρόνων κ. Τουρκοβασίλης, ἔχει τὸν λόγον.

§11Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Οἱ λόγοι σας, κύριε Πρόεδρε, οἱ λόγοι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅλων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν πρὸ ἐμοῦ, διηρμήνευσαν ζωηρῶς τὰ αἰσθήματα τῆς Ἐθνικῆς μας Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ ὑπερόχου στρατιωτικοῦ καὶ πολιτικοῦ ἀνδρὸς Ἰωάννου Σμάτς. Ὁ Ἰωάννης Σμὰτς ἀνήκει εἰς τὰς μεγαλυτέρας διεθνεῖς φυσιογνωμίας τῆς ἐποχῆς μας. Μεγάλη μορφὴ ἠθική, πνευματική, στρατιωτική, πολιτική. Ὁ Ἰωάννης Σμὰτς ὑπηρέτησε τὴν πατρίδα του καὶ ὡς στρατιώτης καὶ ὡς πολιτικὸς καὶ ὡδήγησεν αὐτὴν εἰς μεγάλην ἀκμήν. Ὑπηρέτησε τὴν φίλην Μεγάλην Βρεταννικὴν Αὐτοκρατορίαν καὶ διετέλεσεν ὁ σοβαρώτερος σύμβουλος αὐτῆς. Ὑπηρέτησε τὸν ἀνθρώπινον πολιτισμόν, κατὰ τοὺς τελευταίους αὐτοὺς χρόνους, τόσον σοβαρῶς ἀπειληθέντα καὶ ἀπειλούμενον, ἀπὸ τὰς δυνάμεις τῆς βίας καὶ τοῦ σκότους. Ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, οὐδέποτε θὰ λησμονήσωμεν τὰς πολυτίμους ὑπηρεσίας τοῦ Ἰωάννου Σμάτς, ὑπὲρ τῆς ἀγωνιζομένης πατρίδος μας καὶ τῶν δικαίων της, ἀπὸ παντὸς βήματος. Ἔσχομεν τὴν εὐτυχίαν πρὸ δύο περίπου ἐτῶν ν’ ἀπολαύσωμεν ἐγγύτατα καὶ τῆς πνευματικῆς του ἀκτινοβολίας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ τοῦ Ἑλληνικοῦ Βουλευτηρίου, ὅπου οἱ θερμοί του λόγοι ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν ἀγώνων της, διατηροῦνται ἔναυλοι ἀκόμη εἰς τὰ ὦτα μας. Ὁ θάνατος τοῦ Ἰωάννου Σμάτς, ἀφήνει κενὸν, μέγα ὄχι μόνον εἰς τὴν πατρίδα του Νότιον Ἀφρικήν, ὑπὲρ τῆς πολιτικῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς προόδου τῆς ὁποίας τόσον σπουδαίως καὶ τόσον ἀποτελεσματικῶς ἠγωνίσθη, ἀφήνει κενὸν εἰς τὴν διεθνῆ πολιτισμένην κοινωνίαν. Ὁ θάνατός του στερεῖ τὴν Ἑλλάδα τοῦ ὑπερόχου φίλου της. Ἡ θλῖψις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐπὶ τούτω, εἶναι βαθυτάτη. (Χειροκροτήματα).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μανιαδάκης κατέθεσε τὴν ἑξῆς δήλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Στρατάρχου Γιὰν Σμάτς. «Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἠκούσθησαν τὴν ἑσπέραν ταύτην, εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου, διὰ τὸν θάνατον τοῦ εὐγενοῦς τέκνου τῆς Νοτιοαφρικανικῆς Ἑνώσεως Στρατάρχου Γιὰν Σμάτς, δὲν εἶναι παρὰ μία ὠχρὰ ἀπόδοσις τῆς πολυπλεύρου καὶ ἐξαιρετικῆς φυσιογνωμίας καὶ μία ἐλαχιστοτάτη ἀνταπόδοσις τῆς τεραστίας ὀφειλῆς τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὸν ἐκλιπόντα μεγάλον Σμάτς. Ἡ ἱστορία του ὑπῆρξεν ἕνας διαρκὴς ἀγὼν διὰ τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὸν ἀνθρωπισμόν. Δὲν ἦτο ἁπλῶς φιλέλλην, ἀλλὰ μᾶλλον Ἕλλην, διότι ὡς Ἕλλην ἐσκέπτετο καὶ ᾐσθάνετο, καὶ τὰ αἰσθήματά του αὐτά, εὕρισκε πάντοτε τὸν τρόπον νὰ τὰ ἐκδηλώνῃ καθ’ ὅλην τὴν τελευταίαν δεκαετίαν, τῶν σκληρῶν τῆς Ἑλλάδος δοκιμασιῶν. Τὰ αἰσθήματά του πρὸς τὴν Ἑλλάδα, δὲν ἦσαν συμβατικὰ καὶ ἐπιφανειακά, ἀλλὰ εἶχον βαθειὲς ρίζες, διότι ἦσαν τὸ ἀποτέλεσμα μακροετοῦς μελέτης τῶν ἀρχαίων φιλοσόφων καὶ βαθείας κατανοήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ πνεύματος, πρὸς τὸ ὁποῖον ὁ Σμὰτς ἔτρεφεν ἀπεριόριστον λατρείαν καὶ θαυμασμόν. Οὐδεὶς Ἕλλην φιλόσοφος ἔλλιπε ἀπὸ τὴν βιβλιοθήκην του καὶ τὰς ἡμέρας τῆς ἀργίας, μόνον μὲ ἀρχαίους Ἕλληνας συγγραφεῖς ἠσχολεῖτο. Ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφεύρωμεν κάτι περισσότερον ἀπὸ τοὺς ἀποψινοὺς λόγους, διὰ νὰ ἐκδηλώσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας, ἀλλὰ καὶ τὴν θλῖψιν μας διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ Γιὰν Σμάτς, διότι τὸ κενὸν τὸ ὁποῖον ἀφήνει διὰ τὴν Βρεττανικὴν Κοινοπολιτείαν καὶ διὰ τὴν μικρὰν Ἑλλάδα εἶναι δυσαναπλήρωτον, ὅταν μάλιστα εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐκ τῶν πρώτων ὁ Γιὰν Σμὰτς συνέλαβε τὸ δρᾶμα, τὸ ὁποῖον διαδραματίζεται σήμερον, εἰς βάρος τῶν ἐλευθέρων λαῶν, ἀπὸ τὴν κομμουνιστικὴν συνωμοσίαν». Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως τηρήσωμεν ἑνὸς λεπτοῦ σιγὴν εἰς μνήμην τοῦ ἐκλιπόντος μεγάλου φιλέλληνος καὶ ἀνθρωπιστοῦ Στρατάρχου Γιὰν Σμάτς». (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐγείρονται ἅπαντες οἱ κ. κ. βουλευταὶ καὶ τηρεῖται ἑνὸς λεπτοῦ σιγή).

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης ζητεῖ ἄδειαν ἀπουσίας προκειμένου νὰ μεταβῇ εἰς Ἀμερικήν.

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρέσχε τὴν αἰτηθεῖσαν ἄδειαν. Ἀνακοινῶ τὰ ἑξῆς τηλεγραφήματα καὶ ἐπιστολάς: Ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Λυποῦμαι ὅτι λόγῳ ἀσθενείας ἀδυνατῶ ἔλθω Βουλὴν ὑπερψηφίσω Κυβερνήσεως. Παρακαλῶ ἀνακοινώσητε παροῦσαν.

Μετὰ τιμῆς

Φ. ΖΑΪΜΗΣ.

Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα. Μὴ δυνάμενος νὰ παραστῶ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς λόγῳ ἀναχωρήσεώς μου, δηλώνω διὰ τῆς παρούσης, ὅτι καταψηφίζω τὴν Κυβέρνησιν. Ἀθῆναι 15–9–50. Πολ. Πολυχρονίδης Βουλευτὴς Χανίων. Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Ἐνταῦθα. Μὴ δυνάμενος νὰ παραστῶ κατὰ τὴν ἀποψινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, λόγῳ ἀναχωρήσεώς μου, δηλώνω διὰ τῆς παρούσης μου, ὅτι καταψηφίζω τὴν Κυβέρνησιν. Ἀθῆναι τῇ 15–9–50. Π. Εὐριπαῖος Βουλευτὴς Κυκλάδων. Κύριον Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Ἀδυνατῶν παραστῶ σημερινὴν ψηφοφορίαν, δηλῶ ὅτι ἀρνοῦμαι ψῆφον Κυβέρνησιν. Ἀθανάσιος Μαυρίδης Βουλευτὴς Σερρῶν. Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Μὴ δυνάμενος παρευρεθῶ σημερινὴν ψηφοφορίαν, παρακαλῶ ἀνακοινώσατε Βουλὴν ὅτι παρέχω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς Κυβέρνησιν. Βασ. Μουράτογλου Βουλευτὴς Πέλλης. Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Ἀδυνατῶν παραστῶ Βουλὴν παρέχω ψῆφον ἀπολύτου ἐμπιστοσύνης, Κυβέρνησιν ἧς μετέχει Ἀρχηγός μου Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἀλέξανδρος Δημάκης Βουλευτὴς Λακωνίας. Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, Ἀδυνατῶν νὰ προσέλθω εἰς τὴν Βουλὴν λόγῳ ἀσθενείας μου σᾶς παρακαλῶ νὰ γνωρίσητε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ψηφίζω ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ τιμῆς Κ. Γκότσης Βουλευτὴς Πατρῶν. Πρόεδρον Βουλῆς, Ἀθήνας. Μὴ δυνάμενος παραστῶ λόγῳ ἀσθενείας συνεδρίασιν Βουλῆς, δηλῶ ὅτι καταψηφίζω Κυβέρνησιν, ἀποτελοῦσαν ἀσέβειαν κατὰ ἐντολῆς Λαοῦ. Ι. Ἀποστόλου Βουλευτὴς Θεσ)νίκης. Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Μὴ δυνάμενος, διὰ λόγους ἀνωτέρας βίας ὅπως παραστῶ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, δηλῶ ὅτι ψηφίζω ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀθῆναι 15–9–50 Ὀσμὰν Οὐστενὲρ Βουλευτὴς Ροδόπης. Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Κύριε Πρόεδρε, Μὴ δυνάμενος νὰ παραστῶ κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, δι’ ἀποχρῶντας λόγους, δηλῶ ὅτι ψηφίζω ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Σεπτεμβρίου 1950. Φεχμῆ Χουσαμεντὴν Ὀτμανλῆ Βουλευτὴς Ροδόπης. Ἐπίσης ὁ βουλευτὴς Δωδεκανήσου κ. Ι. Ζίγδης κατέθεσε τὴν ἑξῆς δήλωσιν: Πιστεύων ὅτι, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τῆς συνεργασίας τῶν τριῶν Κομμάτων Ι. Ἀποτελεῖ κατάφωρον παραβίασιν τῆς διὰ τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου ἐκφρασθείσης λαϊκῆς θελήσεως καὶ ὅτι εὑρίσκεται ἄντικρυς καὶ ἀντίθετος πρὸς τὸ σημερινὸν λαϊκὸν αἴσθημα. ΙΙ. Ὅτι τὸ σχῆμα τοῦτο ἐσωτερικῶς ἐγκυμονεῖ μεγάλους κινδύνους, ἐκ τῆς προσπαθείας ὅπως ἐμφανισθῇ ἓν ὡρισμένον τμῆμα τοῦ πολιτικοῦ κόσμου ὡς ὁ μόνος θεματοφύλαξ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων, χωρὶς νὰ παρέχῃ οὐδεμίαν ἐγγύησιν εὐσταθείας ἢ ἀποδοτικότητος, ὅπως ἄλλωστε ἀποδεικνύει μακρὰ καὶ πικροτάτη πεῖρα τοῦ προσφάτου παρελθόντος. ΙΙΙ. Ὅτι διεθνῶς τοῦτο εἶναι λίαν ἐπιζήμιον διὰ τὸν τόπον, ὡς ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τῶν προσφάτων ἐκδηλώσεων ἀκόμη καὶ εἰς φιλικὰς χώρας. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι δὲν δύναμαι νὰ παράσχω τὴν αἰτουμένην ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐκφράσω τὴν μεγάλην μου λύπην διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον ἀνάγκην νὰ καταψηφίσω Κυβέρνησιν προεδρευομένην ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ ἱστορικοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἐκ τοῦ ὁποίου προέρχομαι καὶ πρὸς τὸ ὁποῖον συνδέομαι διὰ στενωτάτων δεσμῶν. Οὐχ’ ἧττον νομίζω ὅτι πέραν πάσης κομματικῆς ἐξαρτήσεως ἡ προσήλωσις πρὸς ὡρισμένας βασικὰς ἀρχὰς καὶ ἡ κατὰ συνείδησιν ἐκτίμησις τοῦ Ἐθνικοῦ συμφέροντος, δέον νὰ ἀποτελοῦν τὸν ὑπέρτατον γνώμονα τῆς ἐνεργείας παντὸς ἀντιπροσώπου τοῦ Ἔθνους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 15 Σεπτεμβρίου 1950. Ὁ δηλῶν Ι. Γ. Ζίγδης Βουλευτὴς Δωδεκανήσου. Κύριοι βουλευταί, ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, εἶναι ψηφοφορία ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ ἐγκρίνοντες τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρέχοντες ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς αὐτὴν λέγουσι ΝΑΙ. Οἱ μὴ ἐγκρίνοντες αὐτὰς καὶ συνεπῶς ἀρνούμενοι ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν λέγουσιν ΟΧΙ. Καλοῦνται ὡς ψηφολέκται οἱ συνάδελφοι κ.κ. Α. Δερδεμέζης καὶ Σ. Ἀλλαμανῆς. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἄρχεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, τῶν κ. κ. βουλευτῶν ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως:

(Περατωθείσης τῆς δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίας, τὸ ἀποτέλεσμα ἀνακοινοῦται ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου ὡς ἀκολούθως):

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 196, ἐκ τῶν ὁποίων 153 ΝΑΙ καὶ 43 ΟΧΙ. Συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς. (Ἡ Βουλὴ ὑποδέχεται μὲ ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ψηφοφορίας). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ καὶ ἐπικυρώσω ὑπ’ εὐθύνην μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§17ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἐπεκυρώθησαν ὑπ’ εὐθύνην μου. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις.

(Ὥρα 8.50′ μ.μ.)

ΔΙΑΤΑΓΜΑ

Περὶ κηρύξεως τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐκτάκτου Συνόδου τῆς Βουλῆς τῆς Αʹ Βουλευτικῆς περιόδου.

ΠΑΥΛΟΣ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὸ ἄρθρον 37 τοῦ Συντάγματος Κηρύσσομεν τὴν λῆξιν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἐκτάκτου Συνόδου τῆς Αʹ Βουλευτικῆς περιόδου. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, θέλει δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Σεπτεμβρίου 1950.

ΠΑΥΛΟΣ

Β.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργ. Συμβουλίου

ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ