1950.09.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 6η

Πέμπτη 14 Σεπτεμβρίου 1950.

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.00′ μ.μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2125 τῆς 14]9]50 ἔγγραφον τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔχον οὕτω: Πρὸς τὸν κύριον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω ὅπως εὐαρεστούμενοι ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Α.Μ. ὁ Βασιλεὺς διὰ Διαταγμάτων ὑπὸ ἡμερομηνίαν 13 Σεπτεμβρίου ἐ.ἔ. εὐηρεστήθη νὰ ἀποδεχθῇ τὴν παραίτησιν τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Σοφοκλῆ Βενιζέλου, τοῦ Ἀντιπροέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Γεωργ. Παπανδρέου, ὑπουργῶν κ.κ. Ἠλ. Λαγάκου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, Γεωργ. Μόδη ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, Αὔγ. Θεολογίτη ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως, Νικ. Μπακοπούλου ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Παιδείας, Σταύρ. Κωστοπούλου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Συντονισμοῦ, Εὐαγ. Ἀβέρωφ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Ἐφοδιασμοῦ–Διανομῶν, Ἀνδρ. Λαμπροπούλου ἐπὶ τῆς Γεωργίας, Ναπολ. Ζέρβα ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων, Νικ. Ἐξάρχου ἐπὶ τῶν Μεταφορῶν, Ἰωάν. Γιαννοπούλου ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ., Θεοδ. Κιζάνη ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, Ἀλεξ. Κωστοπούλου ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς, Φωκ. Ζαΐμη ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Οἰκισμοῦ–Ἀνοικοδομήσεως, Γρηγ. Κασιμάτη ἐπὶ τῆς Ἐργασίας, Κων. Ρέντη ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, Λεων. Ἰασωνίδη Ὑπουργοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ Βορείου Ἑλλάδος, Γερασ. Βασιλειάδου ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου ἀσκοῦντος καθήκοντα ὑπουργοῦ Τύπου καὶ Πληροφοριῶν, Λαμπρ. Λαμπριανίδου ὑπουργοῦ ἄνευ Χαρτοφυλακίου ἀσκοῦντος καθήκοντα ὑφυπουργοῦ Στρατιωτικῶν, Εὐστ. Μαλαμίδα ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου ἀσκοῦντος καθήκοντα ὑφυπουργοῦ Ναυτικῶν, Ἀναστ. Βγενοπούλου ὑπουργοῦ ἄνευ χαρτοφυλακίου ἀσκοῦντος καθήκοντα ὑφυπουργοῦ Ἀεροπορίας, τῶν ὑφυπουργῶν κ. κ. Ἐμμ. Κοθρῆ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ, Ἀποστ. Ἀντωνίου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, Κοσμ. Ἀλεξανδρίδη ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ Διανομῶν καὶ Στ. Χούτα ἐπὶ τῆς Κοιν. Προνοίας καὶ Οἰκισμοῦ Ἀνοικοδομήσεως. Ἐπίσης διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς χρονολογίας εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν τὸν κ. Σοφοκλῆ Βενιζέλον. Ὡσαύτως διὰ Διατάγματος τῆς ἰδίας χρονολογίας εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ Ἀντιπροέδρους τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὑπουργοὺς ἄνευ χαρτοφυλακίου τοὺς κ. κ. Κωνσταντῖνον Τσαλδάρην καὶ Γεώργιον Παπανδρέου. Ὁμοίως διὰ Διατάγματος τῆς αὐτῆς χρονολογίας εὐηρεστήθη νὰ διορίσῃ ὑπουργοὺς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης τὸν κ. Ἠλ. Λαγᾶκον, ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν κ. Δημ. Γιαννόπουλον, ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως τὸν κ. Αὔγ. Θεολογίτην, ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Παιδείας τὸν κ. Νικ. Μπακόπουλον, ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ τὸν κ. Στεφ. Στεφανόπουλον, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Σταῦρ. Κωστόπουλον. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Ἐφοδιασμοῦ–Διανομῶν τὸν κ. Εὐάγγ. Ἀβέρωφ, ἐπὶ τῆς Γεωργίας τὸν κ. Ἀνδρ. Λαμπρόπουλον, ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων τὸν κ. Ναπολ. Ζέρβαν, ἐπὶ τῶν Μεταφορῶν τὸν κ. Νικ. Ἔξαρχον, ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. τὸν κ. Κων. Καλκάνην, ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὸν κ. Παν. Κάντζιαν, ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς τὸν κ. Ἀλεξ. Κωστόπουλον, ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Οἰκισμοῦ–Ἀνοικοδομήσεως τὸν κ. Φωκ. Ζαΐμην, ἐπὶ τῆς Ἐργασίας τὸν κ. Μιλτ. Μαντᾶν, ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης τὸν κ. Κων. Καραμανλῆν, ὑπουργὸν Γενικὸν Διοικητὴν Βορείου Ἑλλάδος τὸν κ. Λεων. Ἰασωνίδην, ὑπουργοὺς ἄνευ χαρτοφυλακίου ἀσκοῦντας καθήκοντα ὑφυπουργοῦ, ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν τὸν κ. Γεωργ. Λαζανᾶν, ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν τὸν κ. Θεοδ. Δεσύλλαν, ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας τὸν κ. Α. Βγενόπουλον, παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ τὸν κ. Ἐμμ. Κοθρῆν, Τύπου καὶ Πληροφοριῶν τὸν κ. Κων. Ροδόπουλον, ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν τὸν κ. Ἰωάν. Γιαννόπουλον, τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Οἰκισμοῦ–Ἀνοικοδομήσεως τὸν κ. Στυλ. Χούταν, καὶ ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ –Διανομῶν τὸν κ. Κοσμᾶν Ἀλεξανδρίδην. Δεχθῆτε, Ἀξιότιμε Κύριε Πρόεδρε, τὴν διαβεβαίωσιν τῆς ἐξαιρέτου πρὸς Ὑμᾶς ὑπολήψεώς μου.

Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου

Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ

Ὁ κ. Πούεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸν λόγον.

§2Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως) Κύριοι βουλευταί. Ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία λαμβάνει τὴν τιμὴν νὰ παρουσιασθῇ σήμερον ἐνώπιον ὑμῶν, ἀποτελεῖ τὴν μόνην δυνατὴν λύσιν τῆς πολιτικῆς κρίσεως, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς τοῦ παρελθόντος Σαββάτου καὶ ἡ διαπίστωσις τῆς ἀδυναμίας ἀμέσου προσφυγῆς εἰς νέαν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν. Μετὰ τὴν καταψήφισιν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, συνεπεῖς πρὸς τὰς προγραμματικὰς αὐτῆς δηλώσεις, εἰσηγήθημεν εἰς τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα τὴν ἐνέργειαν ἐκλογῶν. Ἀλλ’ ὁ Ρυθμιστὴς τοῦ Πολιτεύματος ἐν ὄψει τῆς ἐντεινομένης Διεθνοῦς κρίσεως καὶ τῶν ἐπειγόντων προβλημάτων, τῶν ὁποίων ἡ ἐπιτυχὴς ἀντιμετώπισις ἐπέβαλε τὴν ὕπαρξιν ἰσχυρᾶς Κυβερνήσεως, συνέστησε τὴν ἀποφυγὴν τοῦ ἐκλογικοῦ σάλου καὶ ἀνέθεσε τὴν ἐντολὴν τοῦ σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως, σύμφωνα μὲ τὰ Κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς μείζονος ἀντιπολιτεύσεως. Ὁ τελευταῖος οὗτος εἰσηγήθη τὴν λύσιν σχηματισμοῦ Κυβερνήσεως διὰ τῆς συνεργασίας τῶν μετεχόντων εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν τριῶν Κομμάτων, Ἡ μελέτη τῆς καταστάσεως, ὅπως διεμορφώθη μετὰ τὴν καταψήφισιν τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, μᾶς ἤγαγεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἡ ἐμμονή μας εἰς τὴν γνώμην τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς, θὰ ἦγεν ἀσφαλῶς εἰς τὴν διαμόρφωσιν δύο ἀντιπάλων ἐκλογικῶν μετώπων, τὰ ὁποῖα θὰ ὡδήγουν τὴν Χώραν εἰς νέον δεινότατον διχασμὸν. Πρὸς ἀποτροπὴν τοῦ μεγάλου αὐτοῦ κινδύνου ἐκρίναμεν, ὅτι ὠφείλαμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν πατριωτικὴν ἔκκλησιν τοῦ Βασιλέως καὶ νὰ μὴ ἀρνηθῶμεν τὴν συμβολήν μας εἰς τὴν μόνην ἀπομένουσαν λύσιν τῆς Κυβερνητικῆς κρίσεως. Εἰς τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἤχθημεν ἐπίσης ἀπὸ τὴν διαπίστωσιν ὡρισμένων γεγονότων, τῶν ὁποίων ἡ παραγνώρισις θὰ ἐξέθετε κατὰ τρόπον ἀνεπανόρθωτον τὰ Ἐθνικὰ συμφέροντα. Ἀπὸ τῆς παρελθούσης Δευτέρας, εὑρίσκεται ἐνταῦθα κλιμάκιον ἐμπειρογνωμόνων τῆς ἐν Οὐάσιγκτων Διοικήσεως Εὐρωπαϊκῆς Συνεργασίας διὰ τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν ἔγκρισιν τοῦ προγράμματος ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τρέχοντος ἔτους 1950–1951. Ὑπάρχει ἤδη μία καθυστέρησις τριῶν μηνῶν ἐν σχέσει μὲ τὸ πρόγραμμα τοῦτο καὶ οἱαδήποτε περαιτέρω ἀπώλεια χρόνου ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὑποβολὴν καὶ τὴν ὑποστήριξίν του ἀπὸ μίαν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν, ἀπολαμβάνουσαν τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Κοινοβουλίου, εἶναι προφανές, ὅτι θὰ ἐδημιούργει τεραστίους κινδύνους καὶ διὰ τὸ τρίτον ἔτος τῆς Ἀνασυγκροτήσεως, δεδομένου μάλιστα, ὅτι τὸ Ἀμερικανικὸν Κογκρέσσον περιέκοψε κατὰ 200 ἑκατομμ, δολλαρίων τὸ σύνολον τῆς βοηθείας πρὸς τὰς Εὐρωπαϊκὰς χώρας. Ἐξ ἄλλου μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀρχίζει ἡ συνέλευσις τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, διαρκούσης τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ συζητηθοῦν κρισιμώτατα Ἐθνικὰ θέματα καὶ κυρίως ἡ τύχη τῶν χιλιάδων Ἑλληνοπαίδων, τῶν κρατουμένων βιαίως παρὰ πάντα ἠθικὸν καὶ ἀνθρώπινον νόμον. Ἡ ἀπουσία μιᾶς ὑπευθύνου πολιτικῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τὴν συνέλευσιν αὐτήν, θὰ ἀπετέλει βαρεῖαν εὐθύνην τοῦ πολιτικοῦ μας κόσμου. Τοιουτοτρόπως ἀφοῦ συνεβουλεύθημεν καὶ τὰ Κοινοβουλευτικὰ μέλη τῶν Κομμάτων μας, κατελήξαμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ σχηματισμοῦ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας τὸ μέγα πλεονέκτημα εἶναι, ὅτι διαθέτει εὐρεῖαν καὶ συμπαγῆ Κοινοβουλευτικὴν βάσιν ἐξασφαλίζουσαν Κυβερνητικὴν εὐστάθειαν. Εἰς τὴν λύσιν δὲ ταύτην κατελήξαμεν παραμερίσαντες ὅλας τὰς μεταξὺ τῶν συνεργαζομένων σήμερον τριῶν Κομμάτων ὑφισταμένας διαφοράς, σταθερῶς ἀποφασισμένοι νὰ διατηρήσωμεν τὴν συνεργασίαν ταύτην μέχρι τοῦ ὁριστικοῦ τερματισμοῦ τῆς Διεθνοῦς κρίσεως καὶ τῆς πλήρους ἀξιοποιήσεως τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας ἐπὶ τοῦ Κυβερνητικοῦ προγράμματος, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐκτεθῆ εἰς δηλώσεις τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως τῶν δύο Κομμάτων, τὰ ὁποῖα καὶ σήμερον μετέχουν τῆς Κυβερνήσεως. Δύο εἶναι οἱ μεγάλοι μας σκοποί. Ἡ Ἐθνική μας ἀσφάλεια καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἀνασυγκρότησις τῆς Χώρας, ἀπὸ τὴν πραγματοποίησιν τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται ἡ ἐπιβίωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῶν δύο τούτων βασικῶν σκοπῶν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀποφασισμένη νὰ προχωρήσῃ σταθερῶς καὶ ἀνενδότως, ἀναλίσκουσα ὅλας της τὰς δυνάμεις καὶ ἀψηφοῦσα τόσον τὴν ἀντιδημοτικότητα ὡρισμένων μέτρων, τὰ ὁποῖα ἤθελε κρίνει ἀναγκαῖα, ὅσον καὶ τὰς τυχὸν διατυπωθησομένας ἐπικρίσεις ἐναντίον τῶν ἐπὶ μέρους Κομμάτων τῶν ἀποτελούντων αὐτήν, μὲ τὴν συνείδησιν ἥσυχον ὅτι ἐκτελεῖ τὸ χρέος της ἔναντι τοῦ Ἔθνους. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Ἐθνικήν μας ἀσφάλειαν δὲν χρειάζεται νὰ εἴπωμεν τίποτε εἰδικώτερον, προκειμένου περὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἀπὸ ἐτῶν σταθερῶς τοποθετημένη τόσον ἔναντι τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν, ὅσον καὶ ἔναντι τῶν Μεγάλων καὶ συμμάχων Δυνάμεων, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐβοήθησαν εἰς τὴν προστασίαν τῆς Ἐλευθερίας καὶ Ἀνεξαρτησίας μας. Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἐὰν ἐπιτύχωμεν τὴν ἀποκατάστασιν καὶ διατήρησιν παρομοίων φιλικῶν σχέσεων καὶ μὲ τὰς ἄλλας Δυνάμεις, ἐφόσον ἤθελε διαπιστωθῆ ὁ ἀπὸ μέρους των ἀπαραίτητος σεβασμὸς τῆς Ἐθνικῆς μας Κυριαρχίας καὶ Ἀνεξαρτησίας. Προκειμένου περὶ τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις μετὰ τὴν συντριβὴν τῆς προδοτικῆς ἀνταρσίας, τὴν ἐπιτευχθεῖσαν χάρις εἰς τὰς θυσίας τῶν ἐνόπλων Δυνάμεων τοῦ Ἔθνους καὶ τὴν ἀνταξίαν αὐτῶν ἡγεσίαν ἡ σημερινὴ λέγομεν Κυβέρνησις, εἶναι ἀποφασισμένη νὰ χωρήσῃ εἰς τὴν δημιουργίαν κλίματος γαλήνης διὰ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν τυχὸν ἀδικηθέντων καὶ διὰ τῆς ἐπιεικείας ἔναντι ὅσων εἰλικρινῶς μετεμελήθησαν. Τὰ ἀπαρτίζοντα ἄλλωστε τὴν Κυβέρνησιν Κόμματα ἔχουν ἐμπράκτως ἀποδείξει κατὰ τὸ παρελθόν, ὅτι οὐδέποτε ἠρνήθησαν νὰ τείνουν τὸν κλάδον τῆς ἐλαίας ἀκόμη καὶ κατὰ τὴν κρίσιμον περίοδον, ἡ ὁποία προηγήθη τῆς συντριβῆς τῆς ἀνταρσίας. Παραλλήλως ὅμως εἶναι ἀποφασισμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὅλα τὰ ἐνδεδειγμένα μέτρα ἐναντίον ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος. Καὶ πρὸ παντὸς εἶναι ἀποφασισμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ πατάξῃ κατὰ τὸν πλέον ἀμείλικτον τρόπον οἱανδήποτε νέαν ἐπιβουλὴν κατὰ τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Χώρας καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ οἰκονομικὴ ἀνασυγκρότησις ἀποτελεῖ τὸν ἕτερον βασικὸν σκοπὸν τοῦ Κυβερνητικοῦ προγράμματος. Καὶ δ’ ὅσους γνωρίζουν ἤ καὶ στοιχειωδῶς παρακολουθοῦν τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν εἶναι προφανὲς ὅτι ἡ ἀνασυγκρότησις δὲν δύναται νὰ συντελεσθῇ παρὰ μόνον μὲ τὴν πλήρη ἀξιοποίησιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἡ ἀξιοποίησις αὐτὴ ἀποτελεῖ χρέος τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ μας κόσμου ὄχι μόνον ἔναντι τοῦ δεινοπαθοῦντος Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἀλλὰ παραλλήλως ἔναντι καὶ τῆς μεγάλης Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία συνεχίζουσα ἐπὶ σειρὰν ἤδη ἐτῶν τὴν γενναιόφρονα ἐνίσχυσίν της πρὸς τὸ χειμαζόμενον Ἔθνος καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν εἰρηνικῶν κατακτήσεων, δικαιοῦται νὰ ἀξιώσῃ ἀντὶ πάσης ἄλλης ἐκφράσεως εὐγνωμοσύνης παρ’ ἡμῶν τὴν κατάλληλον χρησιμοποίησιν τῆς παρεχομένης βοηθείας πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ μέλλοντος τῆς Χώρας. Ἀλλ’ ἡ πλήρης ἐφαρμογὴ τοῦ προγράμματος Ἀνασυγκροτήσεως τόσον εἰς τὸν τομέα τῆς ἐκβιομηχανίσεως ὅσον καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ γενικώτερον τῆς πλήρους ἐκμεταλλεύσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς Χώρας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ μόνον μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν. Θὰ χρειασθῇ παραλλήλως ἐργασία σκληρὰ ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μας πλευρᾶς, θὰ χρειασθοῦν θυσίαι καὶ μόχθοι, θὰ χρειασθῇ συντονισμὸς καὶ πλήρης χρησιμοποίησις ὅλων τῶν Ἑλληνικῶν δυνατοτήτων. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐπιθυμοῦμεν νὰ εἴμεθα σαφεῖς ἔναντι τοῦ Λαοῦ διὰ νὰ μὴ δημιουργῆται ἡ ψευδαίσθησις μιᾶς οἰκονομικῆς εὐεξίας, ἡ ὁποία δὲν ὑπάρχει, καὶ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ εἰς μίαν Χώραν γεμάτην μὲ θύματα καὶ ἐρείπια, οἰκονομικῆς εὐεξίας ἡ ὁποία θὰ ὑπάρξῃ αὔριον, ἀλλὰ μόνον ἔπειτα ἀπὸ σημερινὰς στερήσεις. Ἐξ ἄλλου δὲν πρέπει νὰ δημιουργῆται ἡ πλάνη ὅτι εἶναι δυνατὸν καὶ ἐπιτετραμμένον νὰ τὸ περιμένωμεν ὅλα ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, ἡ ὁποία, ἂς μὴ τὸ λησμονῶμεν προέρχεται ἀπὸ τὴν φορολογίαν ἑνὸς Λαοῦ, ὁ ὁποῖος καίτοι μαχόμενος βοηθεῖ πολλὰς συγχρόνως Χώρας. Ζητοῦμεν δι’ αὐτὸ στὴν σκληρὰν αὐτὴν προσπάθειαν, τὴν συμπαράστασιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ καὶ ἰδιαιτέρως τῶν εὐπορωτέρων τάξεων αἱ ὁποῖαι καὶ θὰ κληθοῦν νὰ προσφέρουν τὰς βαρυτέρας θυσίας. Μόνον τοιουτοτρόπως εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀνασυγκρότησις, ἡ ὁποία θὰ ἐξασφαλίσῃ καλυτέρας ἡμέρας εἰς ὅλους. Ἡ Κυβέρνησις φιλοδοξεῖ νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς σκληρᾶς ἀλλ’ ἀπαραιτήτου αὐτῆς προσπαθείας. Καὶ θεωρεῖ χρέος τιμῆς δι’ αὐτὴν νὰ ἐπιτύχῃ τὴν πλήρη ἀπόδοσιν τοῦ κρατικοῦ μηχανισμοῦ διὰ τῆς ἐξασφαλίσεως χρηστῆς Διοικήσεως, εἰς τρόπον ὥστε αἱ μεγάλαι θυσίαι τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ νὰ προσφερθοῦν εἰς τὸν βωμὸν ἑνὸς καλυτέρου μέλλοντος. Εἰς τὴν δήλωσιν αὐτὴν περιλαμβάνεται φυσικὰ καὶ ὁ αὐστηρὸς κολασμὸς οἱασδήποτε καταχρήσεως ἢ διοικητικῆς ἀτασθαλίας ἡ ὁποία τυχὸν ἐσημειώθη κατὰ τὸ παρελθόν. Αἱ διαταχθεῖσαι ἤδη ἔρευναι εἰς τὰ καθ’ ἕκαστον Ὑπουργεῖα, οὐ μόνον θὰ συνεχισθοῦν, ἀλλὰ καὶ θὰ ἐπεκταθοῦν. Ἡ Δικαιοσύνη πιστὴ εἰς τὰς ὑψηλάς της παραδόσεις, ἐλευθέρα καὶ ἀνεπηρέαστος, θὰ ἐκτελέσῃ τὸ ἔργον της σύμφωνα πρὸς τοὺς νόμους καὶ τὰς κειμένας διατάξεις. Κύριοι βουλευταί, οἱ καιροὶ εἶναι κρίσιμοι. Ἀναμένομεν τὴν ψῆφον σας, διὰ νὰ τεθῶμεν ἀμέσως ἐπὶ τὸ ἔργον μὲ τὴν συνεργασίαν καὶ συμπαράστασιν ὑμῶν καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ὁλοκλήρου. (Χειροκροτήματα).

§3Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, προτοῦ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν ὅπως ἡ συζήτησις περιορισθῇ μόνον μεταξὺ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων. Ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ πρότασίς μου αὕτη παρακαλοῦνται νὰ μὴ λάβουν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν οἱ ἐγγεγραμμένοι διὰ νὰ ὁμιλήσουν κ. κ. συνάδελφοι. Ἐπὶ τῆς προτάσεώς μου ζητῶ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως.

§4Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ποίαν ἔννοιαν ἔχει ἡ πρότασις;

§5Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑπὸ τοῦ κ. Ε. Τσουδεροῦ γενομένη πρότασις εἶναι πρωτάκουστος καὶ ἀκατανόητος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσωμεν τὰ δικαιώματα τῶν ἐκπροσώπων τοῦ λαοῦ, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πᾶν δικαίωμα νὰ ὁμιλήσουν, ἐὰν θέλουν, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων. Δι’ αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ μιᾶς τοιαύτης προτάσεως.

§6Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ὑπὸ τοῦ ὑπαρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κ. Ι. Τσουδεροῦ ὑποστηριχθεῖσα πρότασις εἶναι θέμα τῶν μελῶν ἑκάστου Κόμματος τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ πειθαρχήσουν εἰς τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀρχηγοῦ των. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύσῃ διὰ τοὺς ἀνεξαρτήτους βουλευτάς, τὸ δικαίωμα τῶν ὁποίων οὐδεὶς δύναται νὰ ἀφαιρέσῃ νὰ ὁμιλήσουν, ἐὰν θελήσουν, ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων.

§7Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὴν γενομένην πρότασιν ὑπὸ τοῦ κ. Τσουδεροῦ καὶ συνεπῶς ἀπορρίπτεται.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. κ. Ν. Πλαστήρας ἔχει τὸν λόγον.

§9Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Εἶναι ἀνθρώπινον, κύριοι βουλευταί, νὰ προσατενίζουν μὲ συγκατάβασιν καὶ ἐπιείκειαν οἱ Κριταὶ τοὺς κατηγορουμένους, ὅταν ἡ ἐνοχή των εἶναι πανθομολογουμένη. Καί, ὁμολογῶ, ὅτι μὲ ἐπιείκειαν, ἀλλὰ καὶ μὲ θλῖψιν, ἀντικρύζω τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια. Οὐδεὶς θὰ μοῦ ἀποδώσῃ προκατάληψιν ἐναντίον οἱασδήποτε Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, πολὺ περισσότερον ὅταν τὴν Κυβέρνησιν ἀπαρτίζουν καὶ χθεσινοὶ συνεργάται καὶ φίλοι. Θὰ ηὐχόμην μὲ ὅλην μου τὴν ψυχὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ εὑρισκόμην εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἐπαινέσω καὶ τὴν πατριωτικὴν των πρωτοβουλίαν καὶ τὴν φιλολαϊκὴν των ἀντίληψιν. Διότι, πιστεύω, ὅτι ὁ τόπος μας ἔχει ἐξαντλήσει ἀπὸ μακροῦ κάθε περιθώριον δοκιμασίας ὁ δὲ λαὸς μας κάθε ὅριον ἀντοχῆς. Εὔχομαι, ὅπως οἱ φόβοι μου ἀποδειχθοῦν ἀβάσιμοι, ὅτι ὁ τόπος δὲν ἦτο δυνατὸν ν’ ἀποκτήσῃ Κυβέρνησιν ὀλιγώτερον ἀντίθετον πρὸς τὸ κοινὸν αἴσθημα, Κυβέρνησιν τόσον ἀνομοιογενῆ, ὅπως ἡ εὑρισκομένη ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Σώματος. Φαίνεται ὅτι ἡ μοῖρα ἐκδικεῖται καὶ τοὺς καλυτέρους παίκτας τῆς πολιτικῆς. Ἀπὸ τὴν συνεχῆ ἐμμονὴν εἰς τὴν ἀνάγκην μιᾶς μονομεροῦς, μιᾶς ἀπολύτως ὁμοιογενοῦς Κυβερνήσεως, ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὁ ὁποῖος μᾶς βεβαιώνει ὅτι τὴν στάσιν του ὑπηγόρευσε μόνον τὸ αἴσθημα τοῦ καθήκοντος πρὸς τὴν Χώραν, κατέληξε νὰ προΐσταται ἑνὸς Κυβερνητικοῦ μωσαϊκοῦ καὶ ὡς πρὸς τὴν σύνθεσίν του καὶ ὡς πρὸς τὰς διαθέσεις καὶ ἐπιδιώξεις του. Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐξαναγκάζουν νὰ διακηρύξωμεν, τὴν μοιραίαν ἀποσύνθεσιν ἑνὸς θνησιμαίου ἐκ γενετῆς Κυβερνητικοῦ σχήματος, εἶναι ἄπειροι. Οὐδεὶς θὰ ἠδύνατο νὰ τοὺς ἀπαριθμήσῃ. Καὶ ἐν πρώτοις ἀπόκειται εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος νὰ δικαιολογήσουν τὴν συνεργασίαν των μὲ τὸ καταδικασθὲν εἰς τὰς ἐκλογὰς ὑπὸ τῆς κοινῆς γνώμης, Λαϊκὸν Κόμμα. Ἡμεῖς ἀδυνατοῦντες νὰ ἀρθῶμεν εἰς τὸ ὕψος, ὅπου αὐτοὶ ἀνερριχήθησαν, ἀλλὰ καὶ σεβόμενοι διὰ λόγους ἀνθρωπίνης φιλαλληλίας, κάθε ταραγμένην ἢ ἔνοχον συνείδησιν, θ’ ἀποφύγωμεν ν’ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ παρελθόν. Εἶναι δίκαιον εἰς τὰς δυσκόλους αὐτὰς ἡμέρας, μὲ τὰ καταθλιπτικὰ προβλήματα ποὺ πιέζουν τὸν τόπον νὰ μὴ ὑπενθυμίζωμεν τὸν ἐφιάλτην τῆς τετραετίας. Θὰ μᾶς ἦτο εὔκολον νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὰ ἰδικά των κείμενα. Νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὰ ἰδικά των ἐπιχειρήματα. Νὰ συμφωνήσωμεν μὲ τὰς ἰδικὰς των κατηγορίας. Νὰ συμμερισθῶμεν τὴν ἰδικήν των ἀγανάκτησιν δι’ ὅσας συμφορὰς ἔπαθεν ὁ τόπος. Ποῖον τὸ ὄφελος; Νὰ πείσωμεν τοὺς δύο συνεταίρους τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι κακῶς ἔπραξαν; Ἔκρινεν ἤδη ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἐνέργειαν, μὲ ἰδιαιτέραν δὲ αὐστηρότητα οἱ ὀπαδοί των. Παρὰ ταῦτα, κύριοι βουλευταί, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναφέρωμεν τὰς ἀντιθέσεις μας καὶ μὲ πλήρη συνείδησιν ν’ ἀναλάβῃ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν τὰς εὐθύνας του. Εἶναι χαλεποὶ οἱ καιροὶ τοὺς ὁποίους διέρχεται ὁ κόσμος καὶ ἡ Ἑλλάς. Καὶ ἐὰν εἰς μίαν εἰρηνικὴν ἐποχὴν δικαιολογοῦνται παραλείψεις καὶ σφάλματα, κάθε παράλειψις καὶ κάθε σφάλμα, πολὺ περισσότερον μία πλαστογράφησις τοῦ λαϊκοῦ φρονήματος καὶ μία ἀντίληψις φανατισμοῦ ἀποτελεῖ διὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τὴν εὐαίσθητον αὐτὴν στιγμὴν τοῦ Ἐθνικοῦ μας βίου, μέγαν κίνδυνον. Ὁ μεγαλύτερος σκόπελος εἰς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι ὁ φανατισμός. Ἀφάνταστα δεινὰ μᾶς ἐκληροδότησεν ἡ τετραετία. Μᾶς ἐγκατέλειψεν ὅμως καὶ ἕνα μέγιστον δίδαγμα: Ἔπεισε τὰ μεγάλα λαϊκὰ στρώματα, ὅτι μὲ τὸ μῖσος δὲν ἀντιμετωπίζονται αἱ μεγάλαι ἐθνικαὶ περιπέτειαι, ὅτι μὲ τὴν ἐξαθλίωσιν δὲν κατασιγάζεται ἡ κοινωνικὴ ἀναταραχή, ὅτι μὲ τὴν περιφρόνησιν τοῦ ἠθικοῦ νόμου δὲν συντελεῖται ἡ ἀνάπλασις τοῦ Ἐθνικοῦ μας βίου. Τὸ σύνολον τοῦ λαοῦ μας ἐπλήρωσε καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ πληρώνῃ τὴν πολιτικὴν τοῦ φανατισμοῦ. Καὶ μὲ τὴν ψῆφον του τὴν κατεδίκασεν. Ἠξίωσε ν’ ἀχρηστευθοῦν οἱ ἐθνοκάπηλοι καὶ οἱ πλουτοκράται, οἱ ὁποῖοι ἀπεδείχθησαν οἱ προθυμότεροι σύμμαχοι τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ εἶχε νοσταλγήσει ἕνα Κράτος, ὅπου ἐν ὀνόματι τῆς ἱερᾶς ἰδέας τοῦ Ἔθνους νὰ μὴ διαπράττωνται ἀδικίαι καὶ σκάνδαλα. Ἕνα Κράτος, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκριζώσῃ τὴν πηγὴν τοῦ κακοῦ, ἕνα ἀγαθοποιὸν Κράτος τὸ ὁποῖον νὰ θεραπεύσῃ τὰς πληγὰς καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τοὺς πολίτας του τὰς στοιχειώδεις ἐκείνας προϋποθέσεις, εἰς τὰς ὁποίας δικαιοῦται κάθε ἐλεύθερος ἄνθρωπος. Θ’ ἀπετέλει ἀπαρχὴν δεινῶν διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐὰν ἐγκατελείπετο εἰς μίαν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐνέπνεεν ὁ γνώριμος, ἀπὸ τὴν τετραετίαν, φανατισμός. Αὐτὸ ἀκριβῶς, θὰ ἀνέμενεν ὁ καραδοκῶν κομμουνισμὸς διὰ νὰ ἐπαναρχίσῃ τὴν ἀναταραχήν. Δὲν ἀπευθύνομαι πρὸς τοὺς ὑποδίκους τῆς τετραετίας, οἱ ὁποῖοι μὲ τὰ ὄργανά των ἐχαρακτήρισαν καὶ χαρακτηρίζουν οἱονδήποτε ἀντίπαλον τῆς πολιτικῆς των, ὡς μεθιστάμενον ἀμέσως εἰς τὸ στρατόπεδον τῆς προδοσίας καὶ ὡς σύμμαχον τῆς ξένης ἐπιβουλῆς. Ἀναφέρομαι εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καθ’ ἥν «τὸ ἔργον τῆς νέας Κυβερνήσεως θὰ διαπνέεται σταθερῶς ἀπὸ τὰς γνωρίμους δημοκρατικὰς καὶ φιλελευθέρας παραδόσεις του», ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἀκτινοβολία τοῦ κόμματος τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου συνεσκοτίσθη τόσον, ὥστε νὰ φοβούμεθα, ὅτι δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχύσῃ διὰ νὰ ἐπηρεάσῃ καὶ νὰ συγχρονίσῃ ἰδεολογικῶς τοὺς σημερινοὺς συνεργάτας του. Ἡ Ἐθνική μας ζωή, πρέπει ν’ ἀπολυτρωθῇ ἀπὸ τὴν ἀντικομμουνιστικὴν ψύχωσιν καὶ ἀπὸ τὸ μονοπώλιον τῆς Ἐθνικοφροσύνης καὶ τοῦ πατριωτισμοῦ. Ὁ κομμουνισμὸς εἶναι ἀντίθετος καὶ ὡς κοσμοθεωρία καὶ ὡς πολιτικὸν σύστημα καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν πολιτισμὸν καὶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν χαρακτῆρα. Ἀντιτίθεται πρὸς τὴν μεγαλυτέραν κληρονομίαν μας: Τὴν ἐλευθερίαν τῆς σκέψεως καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου. Καπηλεύεται τὴν ἱερὰν ἰδέαν τῆς Δημοκρατίας διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὸ πλέον στυγνόν, τὸ πλέον ἀπολυταρχικὸν καθεστώς. Οἱ Ἕλληνες τὸν ἐγνώρισαν καὶ τὸν μάχονται, ὄχι ὅμως, διὰ νὰ ὑποδουλωθοῦν, ἀλλὰ διὰ νὰ ζήσουν ἐλεύθεροι. Γνωρίζουν, περισσότερον παντὸς ἄλλου λαοῦ οἱ Ἕλληνες, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς ἀρνεῖται κατὰ βάσιν καὶ τὰ πολιτικὰ καὶ τὰ φυσικὰ δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου. Τὰ ἀναγνωρίζει κατ’ ἐπίφασιν διὰ νὰ τ’ ἀρνηθῇ κατόπιν καὶ εὐκόλως ἀπαλλάσεται ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀδιαμαρτυρήτως θεράποντες τοῦ συστήματος. Εἶναι μακρὰ καὶ πολυαίμακτος ἡ πεῖρα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ κομμουνισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐξέσπασεν ὡς τυφὼν κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἡ πεῖρα μας εἶναι μακρὰ καὶ ἐπειδὴ ὡς τίμημα κατεθέσαμεν τὸ πολυτιμότερον αἷμα τῶν τέκνων μας, πᾶσα ἐνέργεια ἢ πρᾶξις, πᾶσα δίωξις, πᾶσα ἀδικία ποὺ θὰ ἐτροφοδότει τὸν κομμουνισμὸν μὲ ἀκουσίους ὀπαδούς, θ’ ἀπετέλει ἔγκλημα κατὰ τῆς Πατρίδος. Ὁ τυφλὸς φόβος κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ δὲν ἀποτελεῖ ἄμυναν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ψύχωσις κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ παρασύρει εἰς ἐνεργείας, τὰς ὁποίας ὁ κομμουνισμὸς μὲ τὴν προκλητικότητά του ἐπιδιώκει. Ὁ κομμουνισμὸς εἶναι γέννημα καὶ καρπὸς τῆς πολιτικῆς καὶ κοινωνικῆς θυέλλης. Καὶ εἰς τὴν ἡγεσίαν ἑνὸς λαοῦ ἀπόκειται νὰ τὸν ἀντιμετωπίσῃ ὄχι μὲ κραυγάς, ὄχι μὲ τυφλὸν φανατισμόν. Θὰ τὸν ἀντιμετωπίσῃ μὲ τὴν Ἐθνικὴν ἔξαρσιν, μὲ τὴν ἀποφασιστικὴν καὶ γενναίαν ἀντιμετώπισιν τόσον τῶν πολιτικῶν ὅσον καὶ τῶν κοινωνικῶν προβλημάτων ἑνὸς λαοῦ. Ὅσον ἐπικίνδυνος καὶ ἐὰν εἶναι ὁ κομμουνισμός, τόσον ἀκαταμάχητος εἶναι ἡ ἰδέα τῆς Ἐλευθερίας. Ἡ τελευταία αἱματηρὰ περιπέτεια τὸ ἀπέδειξεν. Ἐνῷ τὰ πάντα ἦσαν ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, παρ’ ὀλίγον νὰ ἐγονάτιζεν ἡ Ἑλλάς, διότι εἰς τὸ πηδάλιον δὲν εὑρίσκοντο ἱκανοὶ κυβερνῆται καὶ φύλακες τοῦ σκάφους. Ἐὰν ἐπιμένω, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, εἶναι διότι τὸ μονοπώλιον τοῦ πατριωτισμοῦ καὶ ὁ μῦθος τῆς Ἐθνικοφροσύνης καλλιεργοῦνται τελευταίως μὲ πεῖσμα. Εἰς τὸ ραδιοφωνικὸν μήνυμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ γίνεται λόγος «περὶ συγκεντρώσεως τῶν Ἐθνικῶν δυνάμεων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς διαγραφείσης σαφῶς ἀπειλῆς νέας ὑποτροπῆς τῆς προδοτικῆς ἀνταρσίας». Δὲν θέλομεν, βεβαίως, ν’ ἀποδώσωμεν εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων τὴν ἀδικαιολόγητον σπουδὴν ν’ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸν ἡγέτην τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος τὸν τίτλον τοῦ Πατριάρχου τῆς Ἐθνικοφροσύνης. Διότι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, σταθερὸς μετὰ σχολαστικότητος εἰς τὰς πεποιθήσεις του, ὅπως ὁ ἴδιος διεκήρυξε πρὸ ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, οὔτε τοὺς Σοσιαλιστὰς ἔπεισεν, ὅτι εἶναι σοσιαλιστής, οὔτε τοὺς Ἐθνικόφρονας ἔπεισεν ὅτι εἶναι ἐθνικόφρων. Ἀπὸ τὴν δήλωσιν, ὅμως τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ὅτι, ἐν ὄψει τῆς νέας ἀπειλῆς συνεκεντρώθησαν ἐπὶ τὸ αὐτὸ αἱ Ἐθνικαὶ δυνάμεις καὶ ἀπὸ μίαν δημοσιευθεῖσαν ἀνακοίνωσιν, ὅτι ἐπεβάλλετο ἡ συνεργασία τῶν Ἐθνικοφρόνων κομμάτων, εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ, ἡ ἐντύπωσις ὅτι ἐπιχειρεῖται νὰ τοποθετηθοῦν οἱ ἀντίπαλοι τῆς τετραετίας καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ἀναβίωσιν τῆς τετραετίας, εἰς μίαν Ἐθνικὴν μειονεκτικότητα. Θὰ ἐνθυμεῖσθε, ἄλλωστε, ὅτι τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν ἐχαρακτηρίσθημεν ὑπὸ ἡγέτου μικρᾶς ὁμάδος «ἐθνικῶς ἀπαράδεκτοι». Εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος αὐτοῦ συχνὰ ὑπενθυμίζεται, ὅτι περιήρχετο τὴν Πελοπόννησον μὲ τὸν Ἄρην Βελουχιώτην καὶ ἐνεφανίζετο μετ’ αὐτοῦ εἰς τὰς δημοσίας συγκεντρώσεις. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι καλῶς ἔπραξεν, ἐφ’ ὅσον ἀπόφασις τῆς πρώτης μεταπελευθερωτικῆς Κυβερνήσεως ἦτο, ἡ πάσῃ θυσίᾳ ἄφιξις καὶ ἀναίμακτος ἐγκατάστασίς της εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀντιθέτως θὰ ἦτο ἐθνικῶς ἀπαράδεκτον νὰ κραυγάζῃ κανεὶς ἀντικομμουνιστικὰ συνθήματα εἰς τὴν Ἰταλίαν καὶ νὰ ἐκχωρῇ τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸν κομμουνισμόν. Μὴ ἐκπλήσσεσθε, κύριοι βουλευταί, διότι ἀπολογοῦμαι ἑνὸς ἀντιπάλου μου: Ἡ Ἐθνικὴ του συνείδησις, τὴν ὁποίαν ἐπικαλεῖται ὡς γνώμονα τῶν ἐνεργειῶν του εἶναι, φαίνεται, τόσον ἀχανής, ὥστε μέσα εἰς τοὺς θολοὺς της ὁρίζοντας, νὰ ἐξαφανίζεται καὶ αὐτὴ ἡ προσωπικὴ ἱστορία του. Ἐπειδὴ λοιπόν, βλέπω, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐπιδιώκεται νὰ καθιερωθοῦν τὰ ὑψηλὰ κριτήρια τῆς Ἐθνικοφροσύνης, ὅπως τὰ ἔχει καθορίσει τὸ πρόσφατον πολυτάραχον παρελθὸν καὶ ἐπειδὴ αὐτὰ τὰ κριτήρια ἴσχυσαν διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπομνήσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὸν Λαὸν πρὸς ποίαν πλευρὰν εὑρίσκεται ἡ πολιτικὴ ὑποκρισία καὶ πρὸς ποίαν πλευρὰν εὑρίσκεται ὁ πατριωτισμός. Εἶναι γνωσταὶ αἱ συνθῆκαι, ὑπὸ τὰς ὁποίας, κληθεὶς ἐσπευσμένως, κατέφθασα ἐκ τῆς ἐξορίας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ σύγχυσις καὶ ἡ ἀπόγνωσις ἦσαν ἀπερίγραπτοι. Ὁλόκληρος ἡ Χώρα κατείχετο ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς καὶ ἡ ἀποκατάστασις τῆς ἐλευθερίας εἰς τὴν Ἑλλάδα καθίστατο προβληματική. Ἡ θέλησις τοῦ ἀγωνιῶντος λαοῦ καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη τῶν συμμάχων μὲ ἔφεραν εἰς τὴν ἐξουσίαν. Καὶ τότε, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρχεν εὐκολωτέρα σταδιοδρομία. Μοῦ προσεφέρθη ἀπὸ ὅλας τὰς παρατάξεις ἡ ἡγεσία τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Δὲν εἶχα παρὰ ν’ ἀναλάβω τὴν Ἀρχιστρατηγίαν, νὰ εἰσπράξω τὴν Νίκην καὶ νὰ περιβληθῶ μὲ μυθικὴν αἴγλην, ἀφήνων εἰς τοὺς πολιτικοὺς νὰ εἰσπράξουν τὴν φθοράν, ποὺ μοιραίως θὰ συνεπήγετο ἡ κατάπνιξις τῆς Δεκεμβριανῆς στάσεως. Δὲν τὸ ἔπραξα. Εἶχα τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τεθῶ ἐπικεφαλῆς τοῦ Ἔθνους καὶ ἀναλαμβάνων ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην τῆς μεγάλης αὐτῆς ἱστορικῆς ὥρας, νὰ σώσω τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸν κομμουνισμόν. Ὁ ὁμιλῶν πρὸς ὑμᾶς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔθεσε τέρμα εἰς τὸν προκλητικὸν κυνισμὸν τοῦ τότε Γενικοῦ Γραμματέως τοῦ Κ.Κ.Ε. Καὶ ἐπὶ τῶν ἰδικῶν μου ἡμερῶν συνετελέσθη ἡ ἀπελευθέρωσις τῶν Ἀθηνῶν. Μόνον δέ, λόγῳ τῆς ἐπιμόνου παρεμβάσεως τῶν Ἄγγλων, δὲν συνεχίσθη ἡ δίωξις καὶ ἡ ἐκμηδένισις τῶν κομμουνιστικῶν δυνάμεων. Οἱ σύμμαχοι, οἱ ὁποῖοι ἐβοήθησαν μὲ τὰς δυνάμεις των εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀπελευθερώσεως, ἐπέμειναν ὅτι ἔπρεπε νὰ συναφθῇ συμφωνία. Καὶ κατελήξαμεν εἰς τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας ἀπὸ τὴν ὁποίαν οὔτε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἀπουσίαζε, μετασχὸν εἰς τὰς σχετικὰς συζητήσεις μὲ δύο ἀντιπροσώπους. Συστηματικὴ δημαγωγία ἠσκήθη εἰς βάρος τῆς συμφωνίας αὐτῆς. Καὶ ἐὰν μὲν τὴν δημαγωγίαν ἤσκουν, ὅσοι κατὰ τὴν ὥραν τοῦ μεγάλου κινδύνου ἦσαν κρυμμένοι εἰς τὰ ὑπόγεια τοῦ κέντρου τῆς Πρωτευούσης, ὑπάρχει μία δικαιολογία. Ἡ δικαιολογία αὐτή, κύριοι βουλευταί, εὑρίσκεται εἰς τὴν θρασύτητα τῆς δειλίας. Δυστυχῶς ὅμως, τὴν δημαγωγίαν ἤσκησαν καὶ ὅσοι ἀκόμη ἐπίστευαν εἰς τὴν σκοπιμότητα τῆς συμφωνίας, διότι ἐπηκολούθησεν ἡ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς ἐπίδειξις ἡρωϊκοῦ μένους κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, μόνον ὅταν εἶχε κατατροπωθῇ ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας Κυβέρνησιν. Ἡ συμφωνία τῆς Βάρκιζας, καθ’ ὅσον χρονικὸν διάστημα ἡ Κυβέρνησίς μου εὑρίσκετο εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐτηρήθη κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Οὔτε ὑπήρξαμεν, οὔτε εἴμεθα θαυματοποιοί. Καί, πρὸ παντός, οὐδεμίαν ψευδαίσθησιν τρέφομεν, διότι γνωρίζομεν ὅτι, τὸ κυβερνᾶν εἶναι ἡ τέχνη τοῦ δυνατοῦ. Πολὺ περισσότερον οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ μᾶς κατηγορήσῃ ὅτι ἐμπιστευόμεθα τοὺς ἐχθροὺς τοῦ Λαοῦ, ὑπὸ οἱονδήποτε προσωπεῖον, καὶ ἂν ἐμφανίζωνται. Πρέπει ὅμως, νὰ ὁμολογηθῇ καὶ ἀπὸ τοὺς πλέον φανατικοὺς ἀντιπάλους μας, ὅτι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς τότε Κυβερνήσεώς μας εἶχεν ἀποκατασταθῆ ἡ τάξις, εἰς ὁλόκληρον τὴν ἐπικράτειαν, ἐπανήρχισεν ὁ κανονικὸς ρυθμὸς τῆς ζωῆς τῆς ἀπελευθερωθείσης Ἑλλάδος. Δὲν ὑποστηρίζω βεβαίως, ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ Κ.Κ.Ε, ἐγκατέλειψε τὰς ἐπαναστατικάς της μεθόδους, εἶχεν ὅμως καταστῆ ἀκίνδυνος, διότι ἐγνώριζεν ὅτι ἡ Κυβέρνησίς μου ἦτο ἀποφασισμένη νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν καὶ διότι εἶχεν ἀπογυμνωθῆ, μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς ἰσοπολιτείας ποὺ ἐφηρμόσαμεν. Ἐὰν διὰ τοὺς ἄλλους λαοὺς ἡ ἰσοπολιτεία εἶναι μία ἐπιταγὴ τῆς Δημοκρατίας, διὰ τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν εἶναι ὁ ἀκρογωνιαῖος λίθος τῆς ὑπάρξεώς του. Ἀντιδρᾶ ἐναντίον οἱουδήποτε, ὁ ὁποῖος θίγει τὴν προσωπικότητά του, διότι ἀπεχθάνεται καὶ ἐκ φύσεως καὶ ἀπὸ πολιτικὴν ἀγωγὴν αἰώνων, τὴν αὐθαιρεσίαν. Ἐχθρεύεται κάθε δυνάστην. Ἡ Πατρὶς μὲ ἐτίμησε μὲ ἀξιώματα. Ἡ πεῖρα, τὴν ὁποίαν ἀπέκτησα, εἶναι ὅτι μόνον μὲ τὸν ἀπόλυτον σεβασμὸν τῶν ἀπαραγράπτων δικαιωμάτων τοῦ πολίτου, ὁμονοεῖ καὶ σταδιοδρομεῖ ἕνας λαός. Καὶ πιστεύω ὅτι μὲ τὴν ἰσοπολιτείαν τῆς Κυβερνήσεώς μου συνετέλεσα, εἰς μίαν δύσκολον ἐποχήν, εἰς τὴν κατασίγασιν τῶν παθῶν καὶ εἰς τὴν ἀπαρχὴν μιᾶς εἰρηνεύσεως. Πότε ἐπανήρχισεν ἡ ἐσωτερικὴ ἀναταραχή; Ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλείψῃ ἡ πρώτη ἐκείνη Κυβέρνησίς μου τὴν ἐξουσίαν, ἐφ’ ὅσον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποκύψωμεν εἰς πιέσεις διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ἡ χώρα εἰς τὰ ἐσωτερικά μας δεινὰ μὲ τὴν ἀτελεύτητον ἐκείνην καὶ θλιβερὰν σειρὰν τῶν ὑπηρεσιακῶν Κυβερνήσεων. Παρακρατικαὶ ὀργανώσεις ἤρχισαν ἐμφανιζόμεναι· τὰ δὲ καταστρεπτικὰ ἔνστικτα τῶν δύο ἄκρων, τὰ ὁποῖα συνεκροτοῦντο προηγουμένως μὲ μίαν πολιτικὴν ὀρθοφροσύνης, εἶχαν ἐξαπολυθῆ ὡς κῦμα μίσους κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι θλιβερά, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀναδρομὴ εἰς τὸ παρελθόν. Ἀλλὰ ἡ παρασιώπησις τῶν γεγονότων, ἀποθρασύνει τὴν δημαγωγίαν. Διατὶ ἡ Ἑλλὰς ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας εἰσέρχεται εἰς τὸν δρόμον τῆς ὁμαλότητος καὶ τῆς γαλήνης, καὶ ὅταν κυβερνοῦν οἱ ἀντίπαλοί μας, ὁ τόπος παραδίδεται εἰς τὴν περιπέτειαν τοῦ ἀλληλοσπαραγμοῦ; Ἀπεχθάνομαι τὸν μηχανισμὸν τῆς δημαγωγίας. Ἀλλὰ ἐρωτῶ: Μήπως, ὅταν ἐξασφαλίζῃ κανεὶς Εἰρήνην εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἴδιον προδοσίας καὶ ὅταν μὲ τὴν πολιτικήν του παραδίδῃ τὸν τόπον εἰς τὴν συμφορὰν εἶναι ἴδιον πατριωτισμοῦ; Γνωρίζω, ὅτι εἰς τοὺς καιροὺς τῶν μεγάλων συγχύσεων, αἱ ἔννοιαι ὑφίστανται δεινὴν δοκιμασίαν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, ὅμως, νὰ ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω, ὅτι ἐθνικοφροσύνη καὶ πατριωτισμὸς εἶναι ἡ εἰρήνευσις ἑνὸς τόπου καὶ ἡ εὐημερία ἑνὸς λαοῦ. Παράδειγμα εἶναι, ὅτι οἱαδήποτε ἐπίθεσις τοῦ κομμουνισμοῦ ὑπῆρξεν ἄνευ ἀποτελέσματος, ὅταν ἐστράφη ἐναντίον χωρῶν, ἡ τύχη τῶν ὁποίων εὑρίσκεται εἰς χεῖρας δημοσίων ἀνδρῶν, οἱ ὁποῖοι προμαχοῦν εἰς τὰς προφυλακὰς τῆς Δημοκρατίας. Ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναφερθῶ εἰς τὴν πρόσφατον δραματικήν μας περιπέτειαν, ὄχι διὰ νὰ ὑπομνήσω τὰς ὑπηρεσίας μου πρὸς τὸ Ἔθνος, οὔτε καὶ διότι πιστεύω, ὅτι ἡ ἀχαλίνωτος δημαγωγία θὰ παύσῃ νὰ κακοποιῇ τὴν κοινὴν λογικήν, ἀλλὰ διότι θεωρῶ ἐπιζήμιον διὰ τὴν Ἑλλάδα τὴν ἀναβίωσιν τῶν παλαιῶν κριτηρίων, περὶ ἐθνικοφροσύνης καὶ ἐθνικοφρόνων κομμάτων. Πιστεύω βαθύτατα εἰς τὸν πατριωτισμὸν ὅλων τῶν νομιμοφρόνων Ἑλλήνων, ἀνεξαρτήτως πολιτικῆς των τοποθετήσεως. Τὸ ἀνεκτίμητον προνόμιον τῆς Δημοκρατίας, εἶναι ἡ ἐλευθερία τῆς σκέψεως. Ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὅσοι ἐπιβουλεύονται τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ πατρίου ἐδάφους. Ὅσοι ἐπιβουλεύονται τὰς ἐλευθερίας τοῦ Λαοῦ διὰ νὰ ἐπιβάλλουν συγκεκαλυμμένην ἢ ἀπροκάλυπτον δικτατορίαν. Καὶ ὅσοι, τέλος, ἐκμεταλλεύονται τὴν κοινωνικὴν ἐξαθλίωσιν, συσσωρεύοντες ἄνομον πλοῦτον καὶ προκαλοῦντες τὴν ὀργὴν καὶ τὴν ἀγανάκτησιν τῶν μαζῶν. Θέλω νὰ ἐλπίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐξασθενίσῃ τὸ μέτωπον τῆς ἐλευθερίας, μὲ ἐνεργείας, τὰς ὁποίας ἐγνωρίσαμεν εἰς τὸ παρελθόν. Εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος δὲν θὰ λησμονήσῃ τὴν τελευταίαν διαβεβαίωσίν του, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι τὰ μέτρα ἐπιεικείας, δὲν εἶναι μέτρα συγκαταβάσεως πρὸς τὸν κομμουνισμόν. Ἂς ἐνθυμῆται, ὅτι ὅπως εἰς βάρος τοῦ κομμουνισμοῦ ἀπέληξαν αἱ διαδοχικαὶ ἀμνηστίαι, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν, οὕτω καὶ σήμερον, ἐὰν ὁλοκληρωθοῦν τὰ μέτρα ἐπιεικείας, ἀσφαλῶς ἡ ἡγεσία τοῦ Κ.Κ.Ε. θὰ ἀπογυμνωθῇ πλήρως καὶ τῶν τελευταίων θυμάτων της καὶ θὰ καταστῇ ἀνίκανος νὰ βλάψῃ εἰς τὸ μέλλον τὸν τόπον. Κύριοι βουλευταί. Θὰ σεβασθῶ τὴν δεινὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον οἱ δύο ἡγέται, οἱ συμπράξαντες εἰς τὴν Κυβέρνησίν μου, τοῦ Κέντρου, καὶ δὲν θὰ τοὺς ἐρωτήσω ἐὰν πράγματι πιστεύουν, ὅτι τὸ σημερινὸν ἀπίθανον Κυβερνητικὸν σχῆμα εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπνεύσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Λαὸν καὶ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν γαλήνην. Δὲν θὰ τοὺς ἐρωτήσω κατὰ ποίαν πρωτότυπον λογικὴν θὰ δοθῇ συνέχεια εἰς τὰ πορίσματα τῶν ἀνακριτικῶν Ἐπιτροπῶν, διὰ νὰ ἐπιβληθῇ ὁ καθαρμός, συμφώνως πρὸς τὴν λαϊκὴν ἐπιταγήν. Πολλὰ εἶναι τὰ ἐρωτήματα τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ τοὺς ὑποβληθοῦν.

§10Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Θὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν ἀμέσως εἰς ὅλα.

§11Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ. Ἡμεῖς ἔχοντες ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ ἠθικὴν εὐαισθησίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἐμπιστευόμεθα εἰς τὴν γνώμην του, ἡ ὁποία ὑπῆρξε διὰ τὴν τετραετίαν καταδικαστική. Πιστεύω, ὅτι οὐδέποτε Κυβερνητικὸν σχῆμα ἔπληξε τὴν λαϊκὴν εὐαισθησίαν, ὅπως τὸ σημερινόν. Ὁ λαὸς εἶναι κατηγορηματικὸς εἰς τὴν γνώμην του. Δὲν συγχωρεῖ τὴν πολιτικὴν καὶ ἰδεολογικὴν μετάστασιν. Ἔχει μνήμην καὶ ὅταν καλῆται εἰς τὰς κάλπας, κρίνει καὶ ἀποφασίζει μὲ ἀμείλικτον αὐστηρότητα. Παρ’ ὅλην τὴν θέλησίν μας νά σεβασθῶμεν τὴν δεινὴν θέσιν τῶν συνεργαζομένων εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος δύο ἀρχηγῶν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναφερθῶμεν εἰς ἕνα ἐπιχείρημα, τοῦ ὁποίου ἐγένετο κατάχρησις. Ὑπεστηρίχθη ὅτι ἔπρεπε πάσῃ θυσίᾳ νὰ σχηματισθῇ Κυβέρνησις, διότι ἄλλως, ὁ τόπος θὰ ὡδηγεῖτο εἰς τὰς ἐκλογὰς καὶ ἐν ὄψει ἐπιδεινώσεως τῶν διεθνῶν σχέσεων, δὲν ἔπρεπε ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν ἐκλογικὴν περιπέτειαν. Ἀντιθέτως πιστεύομεν, ὅτι τὰς τύχας τῶν Ἐθνῶν χειρίζονται εἰς τὰς κρισίμους στιγμὰς μόνον αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναβαπτίζονται εἰς τὴν λαϊκὴν θέλησιν καὶ ὄχι ἀνομοιογενῆ σχήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι φυσικὸν νὰ διαλύωνται εἰς τὴν πρώτην περιπέτειαν. Τὸ ἐπιχείρημα, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρέπει, πάσῃ θυσίᾳ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ λαϊκὴ ἐτυμηγορία, καθ’ ἣν ἀκριβῶς, στιγμὴν πραγματοποιεῖται μία πλαστογράφησις τοῦ προσφάτως μόλις ἐκδηλωθέντος λαϊκοῦ φρονήματος, δὲν εἶναι ἐπιχείρημα τὸ ὁποῖον συνάγει πρὸς τὴν Δημοκρατίαν. Εἶναι ἄποψις, ἡ ὁποία ἀντιτίθεται πρὸς τὴν ὁμαλὴν λειτουργίαν τοῦ δημοκρατικοῦ πολιτεύματος. Ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει σημαίνει, ὅτι σχηματίζομεν τὴν πλέον ἀνομοιογενῆ Κυβέρνησιν, ἀθετοῦμεν τὰς ὑποσχέσεις μας, συγκαλύπτομεν τὰ ἀσυγκάλυπτα, ἁπλούστατα, διότι φοβούμεθα τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν, φοβούμεθα νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Λαοῦ, καίτοι τὴν παρελθοῦσαν ἑβδομάδα οἱ δύο Ἀρχηγοὶ τῆς καταψηφισθείσης Κυβερνήσεως εὕρισκον τὰς ἐκλογὰς ὡς τὴν μοναδικὴν λύσιν διὰ νὰ ἐξέλθωμεν τοῦ ἀδιεξόδου. Ἀλλ’ ἐὰν ἐσχηματίσθη μία τόσον ἑτερογενὴς Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀποφευχθοῦν αἱ ἐκλογαί, τότε αὐτονόητον προκύπτει τὸ συμπέρασμα. Ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἀνεξαρτήτως τῆς ἀριθμητικῆς της δυνάμεως, εἰς τὴν Βουλήν, γνωρίζει ἤδη, ὅτι στερεῖται λαϊκοῦ ἐρείσματος, ὅτι εἶναι Κυβέρνησις μειοψηφίας. Ἀλλὰ τότε μὲ ποῖον κῦρος ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἐξαιρετικὰς ἐθνικὰς περιστάσεις, τὰς ὁποίας ἐπικαλοῦνται ὡς δικαιολογίαν τοῦ σχηματισμοῦ της οἱ μέχρι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀντίπαλοι καὶ ἤδη συνεταῖροι; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐσχηματίσθη διὰ νὰ μὴ διεξαχθοῦν αἱ ἐκλογαί, εἶμαι βέβαιος, ὅτι συντόμως θὰ ὑποκύψῃ εἰς τὴν μοῖραν τὴν ὁποίαν ἠθέλησε νὰ ἀποφύγῃ. Ἔχει ἀντίθετον τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Λαοῦ. Ἔχει ἀνομοιογένειαν προελεύσεως. Συντόμως δὲ ἡ ἀντοχή της θὰ κλονισθῇ ἀπὸ τὰς ἐνδοκυβερνητικὰς διχονοίας, ὅπου ὁ κομματισμὸς θὰ ἔχῃ καὶ πάλιν τὴν πρωτεύουσαν θέσιν εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ Δημοσίου θησαυροῦ, τὸ πρόβλημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐξ ἄλλου, θὰ ἀντιμετωπίζεται μὲ ἀτερμάτιστον πολιτικολογίαν. Γνωρίζομεν πόσον δύσκολον εἶναι τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἐπειδὴ συχνὰ ἐξελίσσεται κατὰ τρόπον ἀντίστροφον πρὸς τὰς προγραμματικὰς ἐπαγγελίας, καὶ ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐπιβάλλεται ἡ μεγαλυτέρα δυνατὴ προσοχὴ καὶ δεξιότης τῶν κυβερνώντων. Εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως, οἱαδήποτε Κυβέρνησις θὰ μᾶς εὕρῃ προθύμους συμπαραστάτας, εἴτε ζητήσῃ εἴτε ὄχι τὴν συμβολὴν μας. Χρειάζεται ὅμως, εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἄγρυπνος παρακολούθησις καὶ ἀπόκρουσις τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα ὡς κακοὶ δαίμονες περιστρέφονται γύρω ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν τῆς ἀνασυγκροτήσεως, μὲ θρασεῖαν ἐπιμονὴν δὲ προσπαθοῦν νὰ τὴν ὁδηγήσουν εἰς τὰ ὑπόγεια τῶν εἰδικῶν ἀποθηκῶν. Φοβούμεθα πολύ, ὅτι ἡ βοήθεια τοῦ τρέχοντος ἔτους δύναται νὰ κινδυνεύσῃ, νὰ μειωθῇ ἄν δὲν ἐργασθῆτε καλῶς, καὶ ἐὰν ἐγκαταλείψητε τὴν θεμελιωθεῖσαν δημοσιονομικὴν πολιτικὴν καὶ ἐὰν χαλαρώσητε τὸν πραγματοποιηθέντα συντονισμὸν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς, δημιουργοῦντες τιμάρια καθ’ Ὑπουργεῖα. Εἰς αὐτὸ θὰ συντελέσῃ καὶ ἡ ἐσωτερικὴ πολιτικὴ ἀκαταστασία τὴν ὁποίαν ἐδημιουργήσατε καὶ ἡ ὁποία δὲν ἐμπνέει πίστιν εἰς κανένα. Ἐφ’ ὅσον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀκολουθήσει τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν μὲ σταθερότητα ἠκολούθησεν ἡ τελευταία ὑπὸ τὴν Προεδρίαν μου Κυβέρνησις, ἡ Ε.Π.Ε.Κ., ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου τούτου θὰ σᾶς παράσχῃ ἀμέριστον τὴν ὑποστήριξίν της. Πᾶσα ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐφαρμογὴν καὶ παγίωσιν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς θὰ μᾶς εὕρῃ συμφώνους, καίτοι ἡ εὐθύνη ὡς πρὸς τὸν ἐπιτυχῆ χειρισμὸν εἶναι φυσικὸν νὰ βαρύνῃ τὴν Κυβέρνησιν. Διὰ τοὺς ἐκτεθέντας λόγους ἡ Ε.Π.Ε.Κ., ἡ ὁποία καὶ μόνον ἀποτελεῖ τὴν δυναμικὴν ἔκφρασιν τῆς Ἐθνικῆς προοδευτικῆς παρατάξεως, καταψηφίζει τὴν Κυβέρνησιν. Καίτοι μακρὰν πάσης μικροπρεποῦς κομματικῆς σκέψεως εὐχόμεθα ὁλοψύχως, χάριν τοῦ βασανισμένου λαοῦ μας, νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ἔργον της, ἀλλὰ μὲ θλῖψιν καὶ ἀπογοήτευσιν δὲν συμμεριζόμεθα τὴν αἰσιοδοξίαν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἱκανὴ νὰ θέση τὸν θεμέλιον λίθον τῆς εὐημερίας τῶν Ἑλλήνων. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ Κέντρου).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§13Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν μὲ ἔκπληξιν καὶ μὲ θλῖψιν τὸ «μυθιστόρημα» τῶν πολιτικῶν δηλώσεων τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε Κ. Λυπούμεθα, διότι ἐπετράπη εἰς τοὺς ὑποβολεῖς του νὰ χρησιμοποιήσουν ὑβριστικὸν ὕφος, ἄηθες εἰς τὸ βῆμα καὶ ἄηθες προκειμένου περὶ παλαιῶν καὶ προσφάτων συνεργατῶν. Ὑποχρεούμεθα εἰς ἄμυναν. Εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ, ἐπιχειρῶν προσωπικὴν ἐπίθεσιν ἐναντίον μας, ὅτι ἡμεῖς, «ἐθνικόφρονες» καὶ «σοσιαλισταί», δὲν ἔχομεν κατορθώσει νὰ πείσωμεν οὔτε τοὺς ἐθνικόφρονας διὰ τὸν πατριωτισμὸν μας, οὔτε τοὺς σοσιαλιστὰς διὰ τὰς κοινωνικὰς πεποιθήσεις μας. Πλανᾶται ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Ὁλόκληρος ὁ βίος μας ὑπῆρξε μία συνεπὴς ὑπεράσπισις καὶ τῆς Πατρίδος καὶ τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ Λαοῦ μας. Καὶ μὲ ὑποχρεώνει εἰς μίαν ἀχάριστον ὑπόμνησιν. Ἄλλοι εὑρίσκονται εἰς ἀσυνέπειαν. Διότι ὅταν κανεὶς βαρύνεται μὲ τὴν ἱστορίαν τῆς ἀποπείρας τοῦ κινήματος τοῦ 1933 ἔπειτα ἀπὸ τὴν λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν....

§14Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Σεῖς τὸ ἐκάματε.

§15Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Πλανᾶσθε. Εὑρέθην εἰς τὸ πλευρὸν τῶν ἐθνικῶν ἐπαναστάσεων καὶ τοῦ 1916 καὶ τοῦ 1922, ἀλλὰ πάντοτε ἐναντίον τῶν πολιτικῶν κινημάτων, τὰ ὁποῖα ἤρχισαν ἀπὸ τὸ 1925, εἴτε ἐγένοντο ἀπὸ ἐχθρούς, εἴτε ἐγένοντο ἀπὸ φίλους. (Χειροκροτήματα). Καὶ εἰς τὸ κίνημα τοῦ 1933 ὑπῆρξα ἀντιμέτωπος ὅπως καὶ εἰς τὸ κίνημα τοῦ 1935. Καὶ ὅταν εἰς τὰς παραμονὰς τῆς δικτατορίας τῆς Τετάρτης Αὐγούστου ὁ πολιτικὸς κόσμος ἠμύνετο ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν, ἤρχετο ἀπὸ τὴν Βηρυττὸν τὸ κήρυγμα τῆς ἀνάγκης δικτατορίας. Ὅταν λοιπὸν ὑπάρχουν τρία βαρύτατα περιστατικά, 1933, 1935, 1936, δὲν ἔρχεται κανεὶς νὰ κατηγορήσῃ τοὺς ἄλλους ἐπὶ ἐλλείψει πίστεως εἰς τὰς ἰδέας των. Ἡμεῖς ὑπήρξαμεν πάντοτε συνεπεῖς καὶ δὲν ἐπιτρέπομεν εἰς ἄλλους νὰ ἐμφανίζωνται θεματοφύλακες τῶν δημοκρατικῶν ἐλευθεριῶν, τὰς ὁποίας ἡμεῖς δῆθεν παραβιάζομεν μὲ τὴν σημερινὴν κυβερνητικὴν συνεργασίαν. (Χειροκροτήματα). Εἶπεν ἀκόμη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ὅτι «ἡμεῖς πταίομεν διὰ τὸ σημερινὸν κυβερνητικὸν σχῆμα, τὸ ὁποῖον θεωρεῖ τόσον ἀκατάλληλον διὰ τὸ Ἔθνος». Ὄχι, κύριε Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Π.Ε.Κ., δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ὑπεύθυνοι. Σεῖς πταίετε. Ἐὰν ἡ Ε.Π.Ε.Κ. εἶχε τηρήσῃ τὸν λόγον τοῦ Ἀρχηγοῦ της καὶ ἔδιδεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν δύο κομμάτων μας τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης, τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποσχεθῆ, σήμερον ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. δὲν θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ ἐκφωνήσῃ τὸν ἀτυχῆ λόγον του. Θὰ ὑπῆρχεν ἡ Κυβέρνησις τῶν δύο κομμάτων. Ἄς αἰτιᾶται ἑπομένως ἑαυτόν, διότι δὲν ἐτήρησε τὴν ὑπόσχεσίν του καὶ ὄχι ἡμᾶς τοὺς ὁποίους περιήγαγεν εἰς κατάστασιν ἐθνικῆς ἀνάγκης. (Χειροκροτήματα). Εἶπεν ἐπίσης ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ποία θὰ πρέπῃ νὰ εἶναι ἡ πολιτικὴ ἀπέναντι τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀνέκαθεν τὴν ἔχομεν προσδιορίσει. Πράγματι ἀπέναντι τοῦ κομμουνισμοῦ χρειάζεται ἡ ἐπικράτησις ὅλων τῶν μέσων καὶ τῶν ἰδεολογικῶν καὶ τῶν πολιτικῶν καὶ τῶν κοινωνικῶν, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ τῶν ὑλικῶν, ἀξιότιμε κ. ἀρχηγὲ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Διότι ὅταν οἱ ἄλλοι εἶνε ἔνοπλοι, κανεὶς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ τείνῃ τὴν χεῖρα ἐφ’ ὅσον συναντᾷ ὄχι χεῖρα φιλικήν, ἀλλὰ ἐκπυρσοκρότησιν δολοφόνου ὅπλου. Χρειάζονται ὅλα τὰ μέσα, συμπεριλαμβανομένων ὅμως καὶ τῶν μέτρων τῆς ἀσφαλείας. Καὶ εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ὑπῆρξεν ἡ ἀδιάκοπος πάλη μας τῶν πέντε μηνῶν. Κατείχεσθε ἀπὸ τὴν βαρεῖαν παρεξήγησιν, ὅτι ἡ ἀθρόα καὶ ἀνεξέταστος ἀπελευθέρωσις τῶν κρατουμένων κομμουνιστῶν, ὁδηγεῖ εἰς εἰρήνευσιν. Ἀλλὰ ἡ ἀνεξέταστος ἀπελευθέρωσις δὲν ὁδηγεῖ εἰς εἰρήνευσιν, ὁδηγεῖ εἰς στελέχωσιν τοῦ ἐχθροῦ, διὰ νὰ ἐπαναλάβῃ τὸ ἔγκλημα τῆς προδοσίας ἐναντίον τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα). Ποῖαι ὑπῆρξαν αἱ ἀδιάκοποι διαφωνίαι μας; Ἡ ἐπιμονὴ σας πρὸς πλήρη ἀπελευθέρωσιν ὅλων τῶν ἐξορίστων. Ἐπαλαίσαμεν, μέχρι ψυχρότητος τῶν προσωπικῶν μας σχέσεων, ἀλλὰ δὲν ἐνέδωκα καὶ ἠπείλησα ρῆξιν τῆς κυβερνητικῆς συνεργασίας. Διότι ὅσοι εὑρίσκονται εἰς τὴν ἐξορίαν, εἶνε τὰ παλαιὰ καὶ δόκιμα στελέχη τοῦ Κ. Κ., τὰ ὁποῖα ἀπελευθερούμενα θὰ ὀργανώσουν τὸν στρατὸν τοῦ κομμουνισμοῦ, διὰ νὰ ἐπιχειρήσῃ καὶ πάλιν τὴν ὑπονόμευσιν τῆς Πατρίδος. Τὸ ἔχει διακηρύξει ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ παγκοσμίου κομμουνισμοῦ: «Τὰ ἀστικὰ κόμματα, ἔχει εἴπῃ, εἶναι ἐκλογικὸς μηχανισμός, τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα εἶναι ἐπαναστατικὸς στρατός». Καὶ εἰς τὸν ἐπαναστατικὸν στρατὸν αἱ ἐθνικαὶ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι μεριμνοῦν διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς πατρίδος, δὲν προσφέρουν τὰ στελέχη διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ καταστήσουν τὰς μάχας των ἀξιωμάχους. Ἰδοὺ ἡ βασικὴ μας διαφωνία. Καὶ ἰδοὺ διατὶ ὅσα περιέχονται εἰς τὸ φιλολογικὸν κείμενον τὸ ὁποῖον ἠκούσατε, δὲν ἀποτελοῦν καὶ τὴν πολιτικὴν τοῦ πενταμήνου. Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πενταμήνου ὑπῆρξε προσπάθεια, μὲ τὴν πλάνην, μὲ τὰς ψευδαισθήσεις τῆς εἰρηνεύσεως, ὑπῆρξε προσπάθεια ἀνεξετάστου ἀπελευθερώσεως ὁμάδων κρατουμένων. Καὶ ἀπέναντι αὐτῆς τῆς πολιτικῆς εἴχομεν ἡμεῖς ἀντιτάξει τὴν πολιτικὴν τῆς ἐξετάσεως τῶν προσωπικῶν περιπτώσεων. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ θεμελιώδης διαφορὰ εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν. Ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πενταμήνου ὑπεστηρίξαμεν, εὑρίσκεται πάλιν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ τὸ κείμενον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. εἶχε γραφῆ, φαίνεται, πρὸ τῆς ἀναγνώσεως τῶν προγραμματικῶν μας δηλώσεων. (Γέλωτες–Χειροκροτήματα). Εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν τριῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου εἴχομεν ὑπογράψει ἀναγκαστικὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἐπίσης θὰ ἐκδοθῇ ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Ἰδοὺ ἡ ταυτότης τῶν κατευθύνσεων. Διὰ ποῖον λόγον; Διὰ τὸν λόγον τὸν ὁποῖον εἴχομεν ἀναπτύξει, ὅτι καὶ τὰ τρία αὐτὰ νομοσχέδια τῶν αὐθορμήτως παραδιδομένων συμμοριτῶν, τῆς αὐξήσεως τοῦ Συμβουλίου τῶν Χαρίτων, τῆς ἀναθεωρήσεως τῶν δικῶν, εἶναι μέτρα ὄχι ὑπέρ, ἀλλὰ ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ. Εἶναι μέτρα δικαιοσύνης, τὴν ὁποίαν ἡ Πολιτεία ὀφείλει πρὸς ἑαυτὴν καὶ πρὸς τοὺς πολίτας. Καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον θὰ διέπῃ καὶ περαιτέρω τὴν πολιτικήν μας. Παραμένει ἀμετάβλητος, διότι ἦτο ἐμπνευσμένη ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Ὄχι ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἡττοπαθείας καὶ τῆς συγκαταβάσεως πρὸς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος. Εἶπεν ἀκόμη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ὅτι ἀμφιβάλλει διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Δὲν θὰ ὑπάρχουν στεγανὰ διαμερίσματα τῶν διαφόρων τομέων εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν καὶ θὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ ἀποδοθῇ ἔργον ὑπὲρ τῆς χώρας. Ἡ Βουλὴ γνωρίζει, ποία ἔχει ὑπάρξει ἡ πεποίθησις καὶ ἡ εὐχή μας. Ὑπεστηρίξαμεν μὲ ὅλην μας τὴν ψυχὴν τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου. Καὶ ὑπήρξαμεν μάρτυρες εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς διατηρήσεώς του. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔπταισαν καὶ ὡδήγησαν εἰς τὴν ἀποσύνθεσιν τοῦ Κέντρου, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἶναι κατήγοροι. Εἶναι κατηγορούμενοι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Σοφιανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§17Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν καταψήφισιν τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ εἶχον ἀπαρτίσει τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων καὶ τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, καλούμεθα νὰ παράσχωμεν ἢ νὰ μὴ παράσχωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀπαρτίζεται πλέον ἀπὸ τρία κόμματα, ἐλάχιστα πρὸς ἄλληλα συντονισμένα καὶ μέχρι χθὲς ἀλληλοϋποπτευόμενα. Ὅπως εἶπον καὶ κατὰ τὴν ἀπάντησίν μου εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, τὸ νόημα τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου ὑπῆρξε σαφὲς καὶ ἀπερίφραστον, διὰ κάθε λογικὸν παρατηρητήν. Ὑπῆρξεν, οὔτε πολὺ οὔτε ὀλίγον, καταδίκη τῶν δύο μεγάλων κομμάτων τὰ ὁποῖα συνέπραξαν κατὰ τὴν τετραετίαν. Πῶς ἄλλως νὰ ἐξηγήσω τὸ γεγονός, ὅτι δύο κόμματα τὰ ὁποῖα ἐσημείωσαν μίαν νίκην κατὰ τοῦ συμμοριτικοῦ ἀγῶνος, τὰ ὁποῖα ἑδραίωσαν τὸ κράτος τοῦ νόμου, δὲν ἀπήλαυσαν τῆς στοιχειώδους αὐτῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε, δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον, νὰ τὰ περιβάλῃ μὲ τόσην ἐμπιστοσύνην, ὥστε νὰ ἔλθουν πλήρη εἰς ἀριθμὸν βουλευτῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ μὴν ἀναγκάζωνται νὰ προστρέχουν εἰς τὴν συνεργασίαν ἄλλων, συγγενῶν ἢ μὴ συγγενῶν κομμάτων. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ....

§18Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Μὴ λησμονῆτε, ὅτι ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος κατεψηφίσθη τὸ 1920 μετὰ τὴν δημιουργίαν τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος.

§19Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ πολύ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσω. Τὸ γεγονὸς, λέγω, ὅτι ὁ λαὸς δὲν ἐνόμισεν ὅτι ἔπρεπε νὰ περιβάλῃ μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην του τὰ δύο κόμματα, τὰ ὁποῖα ἐν τοσούτῳ ὡδήγησαν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν περίλαμπρον θέσιν τῆς κατασυντριβῆς τοῦ συμμοριτισμοῦ, σημαίνει, ὅτι τὰ κόμματα αὐτά, δὲν ἐνέπνευσαν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν γενικωτέραν των πολιτικὴν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ὡς πρὸς τὴν εἰδικωτέραν μεταχείρισιν τοῦ τόπου ἀφ’ ἑτέρου. Ἴσως, εἰς τὸ ὑποσυνείδητον, ἡ μᾶζα, ἡ Ἑλληνική, ἐπίστευε καὶ πιστεύει, ὅτι ἄλλος θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ τρόπος τῆς εἰρηνεύσεως τοῦ τόπου καὶ τῆς κατασφαλίσεως τῆς ἀκεραιότητος τῆς Ἑλλάδος. Ἴσως, ἡ μᾶζα αὐτή, ἀντελήφθη, ὅτι ἡ διαχείρισις τοῦ δημοσίου χρήματος ὑπῆρξεν ἄκρως ἐπιλήψιμος. Καί, χωρὶς νὰ θέλω νὰ κατηγορήσω κανένα, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν ἀκριβῆ στοιχεῖα, θὰ μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ παρατηρήσω ὅτι, βέβαια, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐκυβέρνησαν τὸν τόπον κατὰ τὴν τετραετίαν, δὲν ἠμποροῦν νὰ καυχῶνται περὶ τοῦ ὅτι, οὔτε τὸ δημόσιον χρῆμα δὲν ἐσπατάλησαν, οὔτε ὅτι εἰς κομματικὴν κραιπάλην δὲν ἐπεδόθησαν. Τὸ ἀποτέλεσμα, τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου, ὑπῆρξεν ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὸν σχηματισμὸν τοῦ λεγομένου Κέντρου. Ἐὰν δὲν κατωρθώθη ὁ σχηματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου εὐθὺς ἀμέσως, τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, στηριχθεὶς εἰς τὸ γεγονός, ὅτι εἶχε περισσοτέρους βουλευτὰς ἀπὸ τὰ ἄλλα κόμματα, ἐνόμισεν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθῇ τὴν ἐντολὴν μὲ τὴν ὁποίαν τὸν περιέβαλε τὸ Στέμμα καὶ τοιουτοτρόπως ἐσχημάτισε τὴν πρώτην ἐκείνην ἐκ Φιλελευθέρων στελεχῶν καὶ μόνον Κυβέρνησιν καὶ προτοῦ ἐμφανισθῇ εἰς τὴν Βουλὴν παρῃτήθη, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι διεῖδεν, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ζωὴ τῆς Κυβερνήσεώς του ἐκείνης, ἐφ’ ὅσον ἠπειλεῖτο ἡ διακοπὴ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας. Ἀλλά, κατὰ τὸ διάστημα τῆς δεκαπενθημέρου Κυβερνήσεως, δύο ἦσαν τὰ κυριώτερα περιστατικὰ τὰ ὁποῖα ἐχαρακτήρισαν τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἀφ’ ἑνὸς τὸ ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς εἶπεν ὅτι ἐννοεῖ νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὸ Κυλώνειον ἄγος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, μὲ τὸ ὁποῖον ἐν τούτοις συνειργάσθη κατὰ τὸ διάστημα τῆς 4ετίας καὶ εἶχε μάλιστα ὑπὲρ αὐτοῦ τὸ γεγονός, ὅτι εἶναι τὸ πρῶτον κόμμα τὸ ὁποῖον διέταξεν ἔρευναν ἐπὶ τῶν σκανδάλων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τῶν καυσίμων τοῦ ΟΛΠ καὶ ἀφ’ ἑτέρου μίαν γενικωτέραν ἔρευναν διὰ τὴν ὅλην διαχείρισιν τοῦ δημοσίου χρήματος. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ κάτι ἄλλο χαρακτηριστικόν, τῆς δεκαπενθημέρου ἐκείνης Κυβερνήσεως, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, διὰ νὰ μὴν ὑποπίπτῃ εἰς παρόμοια ὀλισθήματα. Καὶ τὸ κάτι αὐτό, εἶναι μιὰ γενικωτέρα παρατήρησις, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοῦτο: Εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ ἡ πολιτικὴ καὶ κοινωνικὴ εὐθιξία. Κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ τὸ γεγονός, ὅτι αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις τοῦ τόπου θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάγωνται ὑπὸ ἑνιαίαν διοίκησιν. Τὰ τελευταῖα γεγονότα καὶ τὰ ἔκτακτα περιστατικά, τὰ διεθνῆ, μᾶς ὑποχρεώνουν, ἀναμφισβητήτως, νὰ τονώσωμεν τὰς στρατιωτικάς μας δυνάμεις καὶ νὰ ὑπαγάγωμεν ὅλα τὰ ὅπλα ὑπὸ κάποιαν ἑνιαίαν διεύθυνσιν. Συνεπῶς εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, δὲν νομίζω ὅτι θὰ ὑπῆρχε τις, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχεν ἀντίρρησιν ἐξ οἱασδήποτε πλευρᾶς. Ὡς τόσο ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ νὰ ψηφισθῇ κατεπειγόντως δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνσωματώνει ὅλας τὰς στρατιωτικὰς δυνάμεις ὑπὸ ἑνιαίαν στρατιωτικὴν διεύθυνσιν, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις, τοσοῦτον μᾶλλον καθόσον εὑρισκόμεθα εἰς τὴν παραμονὴν τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ στοιχειώδη εὐθιξίαν αὐτοῦ τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Σώματος, θὰ ἐνομίζον ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ περιμένῃ, ὅπως τὸ τεράστιον αὐτὸ εἰς σημασίαν νομοθέτημα τεθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὸ πρῶτον. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ὑπῆρχε κανείς, ὁ ὁποῖος θὰ ἀντέδρα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι ἐπαναλαμβάνω εἶναι ἀνάγκη αὐτόχρημα ἐθνική. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον θὰ εἶχον νὰ εἴπω εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων καὶ εἰς τοὺς εἰσηγηθέντας εἰς αὐτὸν τὴν ἄμεσον λῆψιν μέτρων ἀναγκαστικῶν, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ περιμένῃ ὀλίγας ἡμέρας νὰ τὸ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐγκαινιάσῃ τὸ νομοθετικόν της ἔργον μὲ τὸ τόσον σοβαρὸν αὐτὸ νομοθέτημα. Ἐὰν τὰ λέγω αὐτά, δὲν τὰ λέγω διότι ἔχω τὴν παραμικροτέραν διάθεσιν νὰ θίξω τὸ σῶμα τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, τῆς οἱασδήποτε κατηγορίας, διότι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κατῆλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα δηλώσας εἰς τοὺς ξένους ἀνταποκριτάς, ὅτι σέβομαι ἀπολύτως τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν καὶ νομίζω ὅτι ἡ σύνθεσις πρέπει νὰ παραμείνῃ..... Ἀλλ’ ἀκριβῶς τὸ συμφέρον αὐτὸ τοῦ Στρατοῦ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν ὁδηγήσῃ, ὥστε τὸ νομοθέτημα αὐτὸ νὰ τεθῇ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς καὶ ὄχι νὰ τύχῃ τῆς περιβουλῆς νομοθετικῆς ἰσχύος, διὰ τῆς κυρώσεως ἀναγκαστικοῦ νόμου, τοῦ ὁποίου δυστυχῶς ὅπως καὶ τόσοι ἄλλοι ἀναγκαστικοὶ νόμοι καὶ ψηφίσματα τῆς παρελθούσης 4ετίας, ἀνεμένομεν τὴν ἐπιψήφισιν, Κύριος οἶδε πότε!

§20Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Σεῖς εἶσθε σύμφωνος μὲ τὸ νομοθέτημα αὐτό;

§21Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§22Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον εἶσθε σεῖς σύμφωνος πρέπει νὰ ξέρετε ὅτι οὐδεὶς ἄλλος Ἕλλην θὰ εἶχεν ἀντίθετον γνώμην.

§23Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, τὸ σημεῖον τὸ ἔθιξα, διότι θὰ ἤθελα νὰ ὑποδείξω εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, τὸν ὁποῖον περιβάλλω, ὅπως γνωρίζητε μὲ ἐξαιρετικὴν ἐκτίμησιν καὶ ἀγάπην, διότι εἶναι ἕνας ἁγνὸς πατριώτης καὶ παιδὶ τοῦ σημαντικωτέρου τῶν ἑλλήνων, ποὺ ἐγέννησεν ἡ πρόσφατος Ἑλλάς, μὲ τὸ κόμμα τοῦ ὁποίου συνειργάσθην ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων καὶ πρὸς τὸν ὁποῖον τρέφω πάντοτε ἀπόλυτον, ἀπολυτώτατον σεβασμόν. Ἐὰν λέγω εἶπον αὐτά, τὰ εἶπον διότι ἤθελον νὰ τὸν καταστήσω προσεκτικὸν καὶ εἰς τὸ μέλλον, διότι τοιούτου εἴδους πράξεις δίδουν λαβὴν εἰς παντοειδεῖς παρεξηγήσεις καὶ θὰ ἤθελον νὰ τὸν προστατεύσω εἰς τὸ μέλλον ἀπὸ τοιούτου εἴδους ὀλισθήματα. Ἀλλά, ἂς ἀφίσωμεν τὰ παρωχημένα καὶ ἂς ἔλθωμεν εἰς τὰ ἐσχάτως ἐκτυλιχθέντα. Ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἔπεσε καὶ τὴν διεδέχθη ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου χωρὶς βέβαια νὰ ὑπόσχεται εἰς ἑαυτὸν οἱουδήποτε εἴδους, ἔστω καὶ στοιχειώδη μακροζωΐαν. Τόσαι φυγόκεντροι δυνάμεις ἡνωμέναι δὲν ἦτο δυνατὸν παρὰ νὰ δείξουν τὸ ἀποτέλεσμα καὶ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὸ ὁποῖον ἐφθάσαμεν, θὰ ἐνθυμῆσθε ὅλοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη τὸ πρωΐ ἐσηκώνετο καὶ τὸ βράδυ ἔπιπτε, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι οὐδεὶς ἐπίστευεν εἰς τὴν ζωὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ ἐνῷ θὰ ἐπερίμενε κανείς, τοὐλάχιστον ἀπὸ τὰ λεγόμενα κόμματα τοῦ Κέντρου κάποιαν περισσοτέραν χρηστότητα σκέψεως καὶ ἐντιμότητα, ἐν τούτοις ἀκριβῶς τοῦτο δὲν παρετηρήθη κατὰ τὴν συνεργασίαν τῶν κομμάτων ἐκείνων. Εἴπομεν καὶ ἄλλοτε, ὅτι εἰς τὸν Κυβερνητικὸν συνασπισμὸν τῶν συγγενῶν ἰδίως κομμάτων, ἐὰν ὑπάρχῃ κάτι τι, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τὰ διακρίνῃ καὶ νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς αὐτὰ νὰ στέκωνται εἰς τὰ πόδια, εἶναι ἡ χρηστότης τῆς συμπεριφορᾶς μεταξὺ τῶν συνεργαζομένων. Ἀκριβῶς ὅμως δι’ αὐτό, διότι ἔλλειψεν αὐτὴ ἡ εἰλικρινὴς συμπεριφορὰ δι’ αὐτὸ εὑρέθημεν πρὸ τοῦ φαινομένου ἐκείνου μιᾶς Κυβερνήσεως πιπτούσης καὶ μὴ πιπτούσης, ἕως ὅτου ἐφθάσαμεν τὸν μῆνα Ἰούλιον καὶ Αὔγουστον εἰς τὸ φαινόμενον ἐκεῖνο κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, λυόμενος πάσης ὑποχρεώσεως ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, τὴν τορπιλλίζει καὶ ἀποφασίζει νὰ ἀποδυθῇ εἰς τὴν πολιτικὴν κονίστραν τοῦ τόπου ἐνισχυόμενος μόνον ἀπὸ τὸ ἓν τῶν κομμάτων ἐκείνων, ἀπὸ τὸ κόμμα τὸ Δημοκρατικὸ Σοσιαλιστικό! Ἐνεφανίσθη ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη εἰς τὴν Βουλήν, καὶ ἀφοῦ ἀπήγγειλε τὴν ἐπιμνημόσυνον δέησιν εἰς τὴν προκάτοχόν της τῆς ἀπηύθυνε καὶ τὴν ἐπίκρισιν ὅτι παρεξέκλινε τῆς γραμμῆς της. Καὶ ἡ παρέκκλισίς της εἶναι ὅτι ἐτόλμησε νὰ συστήσῃ τὴν διεύρυνσιν τῶν ἀνεπαρκῶν ἐκείνων μέτρων ἐπιεικείας καὶ ταυτοχρόνως νὰ ἐπικαλεσθῇ σοβαρωτάτους ἐθνικοὺς κινδύνους, οἱ ὁποῖοι ἀπῄτουν ἐξακολούθησιν τῆς τρομοκρατίας.

§24Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ποῦ τὴν εἴδατε τὴν τρομοκρατία; Μέσα εἰς τὸ κεφάλι σας δημιουργοῦνται θολώματα.

§25Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλά, κύριοι, ἐφθάσαμεν ἐπὶ τέλους εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως εἶναι τὸ σχῆμα ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κανεὶς δὲν ἀνέμενεν. Ἐφθάσαμεν ἐπὶ τέλους εἰς τὸ σημερινὸν Κυβερνητικὸν σχῆμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκεῖνο ποὺ δὲν ἐπερίμενε νὰ ἴδῃ ἐνώπιόν του ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διατὶ συνεργάζονται εἰς τὸ σχῆμα αὐτὸ τρία κόμματα, τὰ ὁποῖα δὲν παρουσιάζουν καμμίαν συγγένειαν μεταξύ των καὶ τὸ σπουδαιότερον ἤλεγξαν ἄλληλα καὶ παλαιότερον καὶ ἐπ’ ἐσχάτων καὶ εἰς βαθμὸν τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴν ἔπρεπε νὰ περιμένῃ κανείς, οὐδενὸς εἴδους συνεργασίαν. Ἐὰν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κατὰ τὸ διάστημα τῶν 15 ἡμερῶν τῆς Κυβερνήσεώς του ὡμίλησε περὶ τῶν ἀτασθαλιῶν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, αἱ ὁποῖαι τὸν ἔφερον εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην, ὥστε ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν νὰ ἐγκαταστήσῃ Ἐπιτροπὰς διὰ τὸν ἔλεγχον τῆς κομματικῆς κραιπάλης τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, καὶ οὐχὶ ὀλιγώτερον ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος μᾶς ὡμίλει περὶ ἠθικοῦ καθαρμοῦ καὶ ἐγκαταστάσεως Ἐπιτροπῶν εἰς ὅλα τὰ Ὑπουργεῖα διὰ νὰ ἐλέγξῃ τὰ γενόμενα τὸ ταχύτερον καὶ διὰ νὰ προσαχθοῦν εἰς δίκην ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔπταισαν ἀπέναντι τῶν δημοσίων συμφερόντων, πῶς συνέβη ὅλα αὐτὰ νὰ λησμονηθοῦν κατὰ τόσον θὰ ἔλεγον τραγικὸν τρόπον, ὁμολογῶ μοῦ εἶναι ἀκατάληπτον. Προβάλλεται ὡς ἐπιχείρημα ὅτι αἱ ἔκτακται περιστάσεις τὰς ὁποίας διέρχεται τὸ Ἔθνος ὑποχρεώνουν τὰ τρία κόμματα τὰ ὁποῖα ἀλληλοκαθυβρίσθησαν νὰ συνεργασθοῦν καὶ πάλιν.

§26Ε. ΑΒΕΡΩΦ. (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Ἐλησμονήσατε ὅτι κατηρτίσαμεν Ἐπιτροπὰς καὶ διὰ τὰ Ὑπουργεῖα εἰς τὰ ὁποῖα εἶναι Φιλελεύθεροι Ὑπουργοί;

§27Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω: Ὑπάρχει πράγματι ὁ λόγος αὐτός, ὁ ὁποῖος ὑποχρεώνει τὰ τρία κόμματα τὰ ἀλληλοϋβρισθέντα νὰ συμπράξουν ἀγνοοῦντα τὴν ἀπήχησιν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ σύμπραξις αὐτὴ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν; Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν τὸν εὑρίσκω. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν τὸν εὑρίσκω ἐγὼ, ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸν εὑρίσκει ὁ Πρωθυπουργὸς εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος κάπου εἰς τὴν πρώτην σελίδα τοῦ ἐντύπου ποὺ μᾶς διενεμήθη, ὁμιλεῖ περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἐσχηματίζοντο δύο τρομεραὶ καὶ φοβεραὶ παρατάξεις, τόσον ἐχθρικῶς διακείμεναι ἡ μία ἔναντι τῆς ἄλλης, ὥστε θὰ ἔπρεπε νὰ προφυλάξωμεν τὸν τόπον ἀπὸ τὴν δοκιμασίαν τῆς ἐκλογικῆς αὐτῆς κομματικῆς πάλης Ποῖαι θὰ ἦσαν αἱ τεράστιαι αὐταὶ ἐκλογικαὶ παρατάξεις αἱ ὁποῖαι θὰ κατήρχοντο εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα μὲ τόσην λύσσαν ἡ μία ἀπέναντι τῆς ἄλλης, ὥστε νὰ προφυλάξωμεν τὸν τόπον ἀπὸ τὸν τεράστιον αὐτὸν ἐκλογικὸν σάλον;

§28Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἀναγνωρίζετε ὅτι ἐντείνεται ἡ κατάστασις;

§29Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὰς παρούσας δυσκόλους στιγμὰς τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ Πατρίς μας, ἐπιβάλλεται ἐπαναλαμβάνω ἡ προσφυγὴ εἰς τὰς ἐκλογάς, ὅπου ἕκαστον κόμμα θὰ ἀναπτύξῃ εὐθέως καὶ εἰλικρινῶς τὸ πρόγραμμά του ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ θὰ ἀναμένῃ τὴν ἐτυμηγορίαν του. Ἡ ἀποφυγὴ ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς εἶναι καθαρὸς στρουθοκαμηλισμός. Ἡ δὲ δεξιὰ πρέπει νὰ μάθῃ, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ προσπαθεῖ νὰ ἀποφύγῃ σήμερον, θὰ ἐκσπάσῃ δραματικώτερον εἰς βάρος τῆς αὔριον. Περαιτέρω ἡ Κυβέρνησις ὁμιλεῖ εἰς τὰς προγραμματικὰς τῆς δηλώσεις, ὅτι θὰ παραμείνῃ σταθερὰ εἰς τὸ πλαίσιον τοῦ Ο.Η.Ε καὶ ὅτι θὰ φροντίσῃ νὰ συνάψῃ φιλικὰς σχέσεις μὲ ἄλλα Κράτη ἐφ’ ὅσον ἤθελε διαπιστωθῆ ὁ ἀπαραίτητος σεβασμὸς τῆς ἐθνικῆς μας κυριαρχίας καὶ ἀνεξαρτησίας. Ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ παραμείνῃ εἰς τὰ πλαίσια τοῦ Ο.Η.Ε. δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία. Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ διαδραματίσῃ μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ Ο.Η.Ε. ἕναν ἄλλο ρόλον. Ἡ Ἑλλὰς ἐκμεταλλευομένη τὴν γεωγραφικήν της θέσιν, θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς ἰσχυροὺς τὸ δίκαιόν της. Θὰ εἶχα νὰ πληροφορήσω ἐκείνους ποὺ θὰ μεταβοῦν εἰς Λέϊκ Σαξὲς ὅτι θὰ συναντήσουν ἂν ὄχι εἰς τὸ προσκήνιον, ἀσφαλῶς ὅμως εἰς τὸ παρασκήνιον κάποιο κλῖμα συμβιβασμοῦ. Αἱ Ἰνδίαι κάμνουν πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ συμβιβάσουν τὴν Ἀνατολὴν μὲ τὴν Δύσιν. Θὰ ἔπρεπε καὶ ἡ Ἑλλὰς νὰ συνταχθῇ μὲ τὸ μέρος τῶν Δυνάμεων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἐπιδιώκουν τὸν συμβιβασμὸν αὐτόν. Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὰ μέτρα τῆς ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας. Τὰ μέτρα αὐτά, λέγει ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐθεσπίσθησαν ὑπὸ τῆς προηγουμένης κυβερνήσεως καὶ τὰ ὁποῖα εἶχον ἐγκριθῆ ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν. Τὰ μέτρα αὐτὰ ἡ παράταξίς μου τὰ θεωρεῖ ἀπολύτως ἀνεπαρκῆ. Διότι διὰ τῶν μέτρων αὐτῶν δὲν θὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι καὶ δὲν θὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὴν ἑλληνικὴν κοινωνίαν ὅσοι κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς ἢ εἶναι ἐξόριστοι εἰς τὰ διάφορα νησιά. Ὁ τρόπος αὐτὸς τὸν ὁποῖον ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις καὶ μὲ τὸν ὁποῖον φαντάζεται ὅτι θὰ καταπολεμήσῃ τὸν ἐξτρεμισμόν, εἶναι ὁ χειρότερος, ἀλλὰ καὶ ὁ ἀνοητότερος. Κύριοι, ἐγὼ προσωπικῶς δὲν εἶμαι κομμουνιστής, ἀλλὰ ὅταν βλέπω ὅτι ἐπάνω ἀπὸ τὸ κεφάλι τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκεται μία μεγάλη δύναμις, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποστηρίξω ὅτι ἀπέναντι τῆς Μεγάλης αὐτῆς Δυνάμεως ἐπιβάλλεται προσοχὴ καὶ πρὸ παντὸς ἔλλειψις κάθε ἀπρεπείας καὶ προκλητικότητος, σὰν ἐκεῖνες ποὺ ἐσημειώθησαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν τετραετίαν.

§30Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εὐχόμεθα νὰ ἔχωμεν ἀρίστας σχέσεις μὲ τὴν Ρωσίαν, ἀλλὰ ὑποδείξατέ μας τὸν τρόπον. Ἡμεῖς παρακαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ σᾶς στείλῃ πρεσβευτὴν εἰς τὴν Ρωσίαν διὰ νὰ ἐπιτύχητε τὴν καλλιτέρευσιν τῶν σχέσεων, ἀλλὰ θὰ ἀντιληφθῆτε ὅμως ὅτι δὲν θέλουν ἐμᾶς. Ἐνδιαφέρονται διὰ τὸ οἰκόπεδον, ἀγαπητὲ Γιαννάκη.

§31Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε μίαν ἔμμονον προκατάληψιν.

§32Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐγὼ ἢ σεῖς; Καὶ ἐνῶ ὁ Οὐάλλας εὑρῆκε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποδοκιμάσῃ τὸν κομμουνισμόν, σεῖς δὲν εὑρήκατε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀποδοκιμάσητε αὐτὰ τὰ τέρατα, τὰ ὁποῖα αἱματοκύλησαν τὸν τόπον. Τὸν Οὐάλλας τὸν ἐκτιμῶμεν, διότι ἐτάχθη εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Πατρίδος του, σεῖς ὅμως μόνον συμβουλὰς δίδετε.

§33Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι, κύριοι, τῆς γνώμης, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι γενναιοτέρα ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ μέτρα αὐτὰ ἐπιεικείας καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχεν εἰσηγηθῆ τὴν μεγαλυτέραν δυνατὴν ἀμνηστείαν, διότι ὁ τόπος θὰ εἶχε ἤδη σημαντικῶς ἠρεμήσῃ· καὶ ἐὰν ἤθελε νὰ εἶχεν εἰσέλθῃ εἰς τὸν δρόμον τὸν ὁποῖον ὑπεδείξαμεν θὰ εἴχομεν σήμερον μεγαλυτέραν εἰρήνευσιν ἀλλὰ ταὐτοχρόνως θὰ εἴχαμεν τὴν δυνατότητα τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι μὲ ἔλλειψιν ἐσωτερικῆς ἀσφαλείας καὶ εἰρηνεύσεως, περὶ ποίας ἀνασυγκροτήσεως εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλήσωμεν; Ἀντιθέτως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον σημειώνεται κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον, εἶναι μέτρα ἐκτάκτως τρομακτικὰ καὶ συστηματικαὶ θανατικαὶ καταδίκαι τὰς ὁποίας ἀπαγγέλουν τὰ στρατοδικεῖα. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφήσουν ἀσυγκίνητον κανένα Ἕλληνα διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι ἐνδεχομένως θὰ ὁδηγήσουν εἰς ἀκόμη μεγαλυτέραν ἐκτράχυνσιν τῆς καταστάσεως ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ὅλης εἰρηνεύσεως τοῦ τόπου. Ἐπ’ ἐσχάτων ἀκόμη, τὸ ἔκτακτον στρατοδικεῖον Λαμίας κατεδίκασεν εἰς θάνατον παμψηφεί, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἕναν ὑποψήφιον τῆς Δημοκρατικῆς παρατάξεως μὲ ποίαν αἰτιολογίαν δὲν ἠξεύρω.

§34Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὸν κατεδίκασαν μὲ ψήφους 3 μὲ 2, διότι δημοσίᾳ εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ χωρίου, ἀπὸ τὸ ὁποῖον κατάγεται, εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ.

§35Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, κύριοι, ὅτι μὲ ἐξακολούθησιν τῶν θανατικῶν καταδικῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυριζώμεθα, ὅτι θὰ ὁδηγήσωμεν τὸν τόπον εἰς τὴν εἰρήνευσιν· μὲ ἐξακολούθησιν τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου 509 καὶ μὲ τὸ Γʹ Ψήφισμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁδηγήσωμεν τὸν τόπον εἰς τὴν εἰρήνευσιν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ὅταν ἀφαιροῦμεν τὴν ἁρμοδιότητα τῶν τακτικῶν δικαστηρίων καὶ ἀναθέτομεν τὴν ἐκδίκασιν τῶν διαφόρων παραβιάσεων εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων, εἶναι φυσικὸν οἱ στρατοδίκαι νὰ εἶναι ἐπιρρεπέστεροι εἰς αὐστηροτέρας καταδίκας καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ ἀδικήματα αὐτὰ δὲν εἶναι τοιαῦτα, ὥστε νὰ τύχουν τόσον θλιβερᾶς καὶ τραγικῆς αὐστηρότητος. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι ἐξαιρετικὰ κρίσιμος ἐὰν θέλωμεν ὅλοι νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν εἰρήνευσιν τοῦ τόπου τῆς ὁποίας τόσην ἔχει ἀνάγκην, διὰ νὰ ὁδηγηθῶμεν κατόπιν εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐξευρέσεως τῆς κατασφαλίσεως τῆς ἀκεραιότητος τῆς χώρας καὶ τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως θὰ πρέπῃ νὰ συνέλθωμεν καὶ νὰ δώσωμεν τὰ χέρια οἱ μὲν εἰς τοὺς δὲ καὶ νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅτι ἡ ἀσφάλεια τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἔργον ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ ὄχι μιᾶς τάξεως μόνον.

§36Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τῶν Ἑλλήνων μόνον. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§37Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς ὑπόσχεται ὅτι θὰ ἀποδυθῇ εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως μὲ ἐξαιρετικὴν σοβαρότητα, διότι ἀντιλαμβάνεται ὅτι εἶναι τοῦτο τὸ κύριον ἔργον. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἀνασυγκρότησις ταχέως καὶ θὰ κομίσω γλαύκας εἰς τὰς Ἀθήνας ἐὰν εἴπω ὅτι ἐχάθη πολύτιμος καιρός. Ἕνα εἶναι γεγονὸς ἐν τοσούτῳ, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἀνασυγκρότησις ὅπως εἶπον καὶ ἄλλοτε καὶ ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον ὅπως ἐπιχειρῆται, δὲν πρόκειται νὰ θέσῃ τὰ θεμέλια τῆς πραγματικῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τόπου. Πρόκειται ἐνδεχομένως νὰ ἐπουλώσῃ μερικὰς πληγάς, νὰ παρουσιάσῃ κάποιαν ψευδοκαλυτέρευσιν, ἀλλὰ λύσιν τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος τῆς Ἑλλάδος παρ’ ὅλα τὰ δαπανηθησόμενα χρήματα δὲν πρόκειται νὰ παρουσιάσῃ, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἵδρυσιν βαρείας βιομηχανίας, ἡ ὁποία θὰ ἀπασχολήσῃ σοβαρότατον ἀριθμὸν ἐργατῶν καὶ θὰ λύσῃ εἰς ἕνα σημαντικὸν ποσοστὸν τὸ ὀξύτατον ζήτημα διὰ τὸν τόπον μας, τὸ δημογραφικὸν πρόβλημα. Νομίζω λοιπὸν ὅτι πρέπει ν’ ἀσχοληθῶμεν σοβαρῶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ πρέπῃ νὰ ἀπασχολήσῃ τοὺς πάντας. Θὰ πρέπῃ νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀλλάξωμεν κατεύθυνσιν εἰς τὸν τομέα αὐτόν. Καὶ ἀντὶ νὰ ἀσχολούμεθα μὲ τὴν ἐγκατάστασιν ὑδροηλεκτρικῶν ἐγκαταστάσεων καὶ θερμικῶν ἐργοστασίων, τὰ ὁποῖα δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσουν ἢ μᾶλλον νὰ ἀποδώσουν παρὰ μόνον τὸ ἓν δέκατον τῆς ὅλης ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας ποὺ παράγει ὁ τόπος, θὰ πρέπῃ νὰ ἀποδυθῶμεν εἰς τὴν ἐξασφάλισιν ὅλης ἐκείνης τῆς ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας, ἡ ὁποία θὰ κατορθώσῃ νὰ θέσῃ εἰς κίνησιν ὅλην τὴν βαρείαν βιομηχανίαν, ἡ ὁποία θὰ ἀπορροφήσῃ τὸ περίσσευμα τοῦ πληθυσμοῦ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θὰ συναντήσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις δυσκολίας ὀφειλομένας εἰς τὴν ἀντίδρασιν ἄλλων κρατῶν, τὰ ὁποῖα συνεργάζονται μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Εὐρωπαϊκῆς Συνεργασίας. Μᾶλλον τὰς συνήντησεν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν διαύγειαν τοῦ πνεύματός της καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιμονήν της, θὰ ἐξαρτηθῇ τὸ ἂν θὰ κερδίσῃ ἕνα ζήτημα τόσον κεφαλαιῶδες διὰ τὴν Ἑλλάδα. Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις μᾶς πληροφορεῖ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ περιμένωμεν τὰ πάντα ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴν βοήθειαν, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι καὶ αὐτὴ προέρχεται ἀπὸ τὴν φορολογίαν ἑνὸς λαοῦ ὁ ὁποῖος καίτοι μαχόμενος βοηθεῖ πολλὰς συγχρόνως χώρας. Καὶ πάλιν κομίζω γλαύκας εἰς Ἀθήνας. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπ’ ἄπειρον, ἀλλὰ τοῦτο πρέπει νὰ μᾶς κάμῃ νὰ σκεφθῶμεν ἀκριβῶς τοῦτο. Ἐὰν παύσῃ ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Ἑλλὰς ἂν δὲν εἶναι ἡνωμένη νὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως; Καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον φερόμεθα εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐξασφάλισιν τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας, θὰ πρέπῃ νὰ ἑνωθῶμεν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, διότι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ σωθῇ ὁ δυστυχὴς αὐτὸς τόπος. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς πληροφορεῖ ἐπιπροσθέτως, ὅτι θὰ ἐπιβάλῃ τὸν κολασμὸν ἀμείλικτον οἱασδήποτε καταχρήσεως ἢ διοικητικῆς ἀτασθαλίας, ἡ ὁποία ἐσημειώθη εἰς τὸ παρελθόν. Ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, χωρὶς νὰ θέλω νὰ θίξω κανέναν ἐκ τῶν συνεργαζομένων κυρίων συναδέλφων ἐν τῇ Κυβερνήσει, νὰ ἔχω σοβαρὰς ἀμφιβολίας διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι ἡ συνεργασία αὐτὴ θὰ συγκαλύψῃ τὰ πάντα.

§38Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἔχετε δηλαδὴ ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχάς;

§39Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἔχω τὴν ἑξῆς γνώμην: Ὅτι εἰς τὴν πολιτικὴν ὑπάρχουν ἀστάθμητοι παράγοντες, εἰς τὰ κράτη μάλιστα τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται εἰς ἕνα νοσοῦντα κοινοβουλευτισμὸν ὑπάρχουν πλεῖστα ὅσα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγουν καὶ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ὁ ἔλεγχος τῶν ἀτασθαλιῶν αὐτῶν δὲν θὰ σημειωθῇ. Προσωπικῶς ἐγὼ δὲν ἔχω οὐδὲν στοιχεῖον νὰ κατηγορήσω οὐδένα καὶ εἶμαι πάντοτε ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος σέβομαι πάντοτε τὸν ἑαυτόν μου καὶ δὲν ἀπευθύνω κατηγορίας ἀβασίμους καὶ ἀνυπάρκτους. Θὰ ἤθελον νὰ γίνῃ ἔλεγχος πραγματικὸς καὶ νὰ κολασθοῦν οἱ ὑπεύθυνοι, ἀλλὰ δὲν ἀπευθύνω κατηγορίαν ἐναντίον οὐδενός, διότι δὲν ὁδηγοῦμαι ἀπὸ τὰς φήμας καὶ τὰς διαδόσεις, ὥστε δὲν στρέφομαι ἐναντίον τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον νὰ θεωρῶ ὡς Κόμμα καταχρήσεων.

§40Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος Κυβερνήσεως). Δὲν εἶπον αὐτό, οὔτε θὰ σᾶς ἀπήντων ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει· εἶπον ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε σημαίνουν ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης πρὸς τὰς δικαστικὰς ἀρχάς.

§41Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. μᾶς κατηγόρησεν ὅτι καίτοι ἐγένετο ἡ ἐξακρίβωσις δὲν ἐγένοντο διοικητικαὶ κυρώσεις. Ἐπειδὴ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀφήνετε ἐντυπώσεις, ἔχω νὰ ἀπαντήσω ὅτι οἱ δικαστικοὶ εἰς τοὺς ὁποίους ἀνετέθη ἡ διοικητικὴ ἐξέτασις ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον των ὅπως τὸ ἀντελαμβάνοντο. Πρέπει νὰ ἀναμείνητε τὴν ἐτυμηγορίαν τῶν δικαστῶν.

§42Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τερματίζων τὸν λόγον μου, ἔχω νὰ εἴπω εἰς τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι συνεργάζονται εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ ἰσχὺς τῶν Κυβερνήσεων δὲν ἐξαρτᾶται, ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ὁ σεβασμὸς πρὸς τὴν Κοινοβουλευτικὴν τάξιν, ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν, τὸν ὁποῖον θὰ παρουσιάζῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἠθικῆς αἴγλης, ἀπὸ τὴν ὁποίαν περιβάλλονται. Καὶ τοιαύτην ἠθικὴν αἴγλην, ὅπως ἀπαιτοῦν αἱ κρίσιμοι περιστάσεις τοῦ Ἔθνους καὶ τοιοῦτον ἀνάστημα ψυχικῆς ἀνατάσεως, ὀφείλω, κύριοι πραγματικὰ νὰ σᾶς ἀρνηθῶ. (Χειροκροτήματα).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Τουρκοβασίλης.

§44Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, μεγάλην αἰσθάνομαι ἱκανοποίησιν ἀπὸ τὸν τρόπον τῆς λύσεως τῆς Κυβερνητικῆς κρίσεως καὶ θὰ δικαιολογήσητε ἤδη τὴν ἐπιμονήν μου, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παράσχητε ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν, διότι προφανῶς ἦτο μία Κυβέρνησις μειοψηφίας. Ὡς τοιαύτη φέρουσα αὐτὸ τὸ ἐλάττωμα θὰ ἦτο ἐπιζημία τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων κυρίως ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς ἐκπροσωπήσεως τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Ἐκεῖ οἱ διάφοροι Μαλίκ οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται τὰ πάντα καὶ ὅσα ὑπάρχουν ἀναμφισβήτητα ἀκόμη θὰ ἔλεγον πρὸς τὴν Ἀντιπροσωπείαν μας, ὅτι σεῖς δὲν ἔχετε τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἑπομένως τίνα ἐκπροσωπεῖτε: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὁμιλῆτε ἐξ ὀνόματος τῆς Ἑλλάδος; Ἐν ὀνόματι τίνων ὁμιλεῖτε; Διὰ τοῦτο ἐπέμενον ἀνενδότως κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς καταψηφισθείσης Κυβερνήσεως, καὶ μετὰ πολλῆς ἐμμονῆς, ἐνίοτε μάλιστα καὶ πέραν τοῦ πρέποντος, ὅπως πείσω τὴν Βουλὴν καὶ καταψηφίσῃ τὴν τέως Κυβέρνησιν τῶν δύο κομμάτων τοῦ τέως Κέντρου. Καὶ εἰς τὰς ἰδιαιτέρας συζητήσεις τὰς ὁποίας εἶχον μὲ τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐτόνιζον εἰς αὐτὸν μετὰ φορτικότητος πολλῆς ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ σχηματισθῇ νέα Κυβερνήσεως μὲ εὐρεῖαν ἀψόγως ἐθνικὴν κοινοβουλευτικὴν βάσιν. Αἰσθάνομαι, λοιπόν, ἐξαιρετικὴν ἱκανοποίησιν ὅτι ἐπετεύχθη τοῦτο. Τὰ λεγόμενα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποτελεῖ ἀμάλγαμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδώσῃ εἶναι πλάνη. Βεβαίως εἰς τὰς δεινὰς περιστάσεις τὰς ὁποίας διατρέχει ἡ Χώρα μας ἐπιβάλλεται παραμερισμὸς διαφορῶν τινῶν ἰδεολογικοῦ περιεχομένου διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀναγκαία τῶν ἐθνικοφρόνων κομμάτων ἕνωσις διὰ ν’ ἀντιμετωπισθοῦν ἀποτελεσματικῶς αἱ δύσκολοι στιγμαὶ τὰς ὁποίας διανύει ἡ χώρα μας. Καὶ αἱ στιγμαὶ ἃς διανύομεν, εἶναι ἐκτάκτως δυσχερεῖς τόσον ἐσωτερικῶς ὅσον καὶ διεθνῶς. Ὁ ἀξιότιμος κ. ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὁμιλῶν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἢ μᾶλλον ἀναγινώσκων ἐτόνισε καὶ αὐτὸς τὸ δύσκολον τῶν στιγμῶν τὰς ὁποίας διερχόμεθα. Ἐπομένως ἐπεβάλλετο νὰ ὑπάρξῃ μία Κυβέρνησις ἰσχυρὰ μὲ εὐρεῖαν μὲ εὐρυτάτην κοινοβουλευτικὴν βάσιν, ἡ ὁποία θὰ ἦτο εἰς θέσιν ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὰ προβλήματα τῆς χώρας, τὰ τόσον οὐσιαστικά, τὰ τόσον ἐπείγοντα τὰ ὁποῖα ἔχει αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν στιγμὴν ἡ Πατρίς μας. Τὸ ἐλάττωμα τῆς παρούσης Κυβερνήσεως κατὰ τὸν στρατηγὸν Πλαστήρα εἶναι, ὅτι εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν μετέχει τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο εἰς ὀξύτητα μὲ τὰ ἄλλα κόμματα προηγουμένως. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι τὸ προτέρημα τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ ἡ συμμετοχὴ εἰς αὐτὴν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τὴν ἀστάθειαν τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων ἐπροκάλει τὸ γεγονὸς αὐτό, ὅτι ἠθέλησαν νὰ θέσουν εἰς μίαν ἠθικὴν ἀπομόνωσιν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Κακῶς, κάκιστα. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἀποτελεῖ ἕνα τεράστιον ὀργανισμόν, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἔχει τὴν ἐθνικήν του ὀρθοδοξίαν καὶ τὸν ἀδιάβλητον καθεστωτισμόν του, ἑπομένως ἀποτελεῖ διὰ τὴν χώραν μας μίαν μεγάλην ἠθικὴν δύναμιν καὶ ἓν πολύτιμον ἐθνικὸν κεφάλαιον. Χαίρω διότι συμμετέχει εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ χαίρω ἰδιαιτέρως διότι ἤκουσα τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος νὰ ὁμιλῇ καθ’ ὃν τρόπον ὡμίλησε ἀπόψε διὰ τὴν συνεργασίαν τῶν δύο ἄλλων κομμάτων μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Εὑρίσκει περισσότερον φυσικὴν καὶ ἐθνικῶς ὠφέλιμον τὴν συνεργασίαν τῶν δύο ἄλλων κομμάτων μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Ἀλλοίμονον ἐὰν εἰς τὰς περιστάσεις τὰς δυσκόλους τὰς ὁποίας διατρέχομεν, καθ’ ἥν στιγμὴν ἡ διεθνὴς κατάστασις ἐντείνεται ἀπὸ ἡμέραν εἰς ἡμέραν, ἡμεῖς νὰ ἐνθυμούμεθα τὰς μικροδιαφοράς, αἱ ὁποῖαι μᾶς χωρίζουν, ἔναντι τοῦ κινδύνου ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ τόσον σοβαρῶς τὴν Πατρίδα μας. (Χειροκροτήματα). Θὰ εἴμεθα ἀνάξιοι νὰ λεγώμεθα Ἕλληνες, θὰ εἴμεθα ἀνάξιοι ἀπόγονοι τῶν μεγάλων προγόνων μας, οἱ ὁποῖοι εἰς τὰς δυσκόλους στιγμὰς πάντοτε ἡνοῦντο καὶ ἔδιδον τὰς χεῖρας διὰ ν’ ἀντιμετωπίσουν τὸν ἐξωτερικὸν ἐχθρὸν καὶ σώσωσι τὴν Πατρίδα των. (Χειροκροτήματα). Ἐπομένως χαίρω πολὺ διότι βλέπω αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν διοίκησιν τῆς χώρας. Εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ εἰς τὸν Ο.Η.Ε. ἡ Ἐθνικὴ μας Ἀντιπροσωπεία θὰ παίξῃ τὸν ρόλον της, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξουν αἰτιάσεις ἐναντίον αὐτῆς, ὅτι εἶναι Κυβέρνησις μειοψηφίας, ἑπομένως ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ὁ ὁποῖος ἐπέμενε τόσον πολὺ καὶ ἔκαμεν ἔκκλησιν εἰς τὰ πατριωτικά μας αἰσθήματα ὅπως ψηφίσωμεν τὴν τέως κυβέρνησιν ἐκείνην θὰ ἐπείσθη ἤδη ὅτι ἦτο ἀναγκαῖον ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ὡς Κυβέρνησις μειοψηφίας, νὰ καταψηφισθῇ καὶ χαίρω διότι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὑπήκουσεν εἰς τὰς ἰδικάς μας συστάσεις καὶ κατεψήφισε τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, οὕτω δέ, ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὴν διαδεχθῇ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις μὲ τὴν τόσον εὐρεῖαν κοινοβουλευτικὴν βάσιν καὶ μὲ τὴν ὀγκώδη πλειοψηφίαν της. Μία τοιαύτη Κυβέρνησις ἔχει τὴν δύναμιν, ἐὰν παραμερισθοῦν ὁριστικῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οὐχὶ σπανίως παρεμβάλλονται μεταξὺ τῶν ἐν τῇ αὐτῇ Κυβερνήσει κομμάτων, νὰ δημιουργήσῃ μίαν νέαν πολιτικὴν κατάστασιν ἐν τῇ Χώρᾳ, ἡ ὁποία νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ἀφετηρία νέας πολιτικῆς ζωῆς, ἁγνῶς πατριωτικῆς καὶ ἠθικῆς διὰ νὰ θέση ἀσφαλῆ τὰ θεμέλια τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, καὶ ἑπομένως τῆς εὐημερίας, τοῦ τόσον ταλαιπωρηθέντος λαοῦ μας. Ἐνθυμοῦμαι ὅτι ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἀπὸ κοινοῦ δὲ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς τότε καὶ τῆς νῦν Κυβερνήσεως, ὁ δεύτερος, ὁμιλοῦντες ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐτόνιζον μετ’ ἀποφασιστικότητος ὅτι ἐὰν δὲν παρασχεθῇ ψῆφος ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ διαλύσουν τὴν Βουλήν. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ ἦτο ἐντελῶς ἀδύναμον καὶ ἀπορῶ πῶς ἐγένετο αὐτοῦ τόση χρῆσις ἀπὸ δύο εὐφυεῖς ἀνθρώπους. Ὑπῆρχε τρόπος νὰ μὴ διαλυθῇ ἡ Βουλὴ καὶ νὰ ὑπάρξῃ ἰσχυρὸν κυβερνητικὸν σχῆμα. Καὶ τὸ ἰσχυρὸν αὐτὸ κυβερνητικὸν σχῆμα εἶναι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, πρὸς τὴν ὁποίαν μετὰ τόσου ἐνθουσιασμοῦ θὰ παράσχωμεν ὅλοι τὴν ἐμπιστοσύνην μας. Ἀπὸ αὐτὴν πλέον ἐξαρτᾶται ἡ ἐπιτυχία τῆς ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν ζητημάτων τῆς Χώρας. Ἀποτυγχάνουσα θὰ εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος. Κύριοι βουλευταί, θνησιμαῖον κυβερνητικὸν σχῆμα ἀπεκάλεσεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Πολὺ πλανᾶται. Δὲν εἶναι καθόλου θνησιμαῖον τὸ σημερινὸν κυβερνητικὸν σχῆμα. Θνησιμαῖον ἦτο τῆς ἰδικῆς του Κυβερνήσεως. Τὸ σημερινὸν εἶναι τὸ μόνον σχῆμα, τὸ ὁποῖον ἠμποροῦσε νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν εἰς τὴν Χώραν καὶ ἐπὶ μακρὸν χρονικὸν διάστημα, τοὐλάχιστον ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν αἱ ἀντιξοότητες αὐταί, ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς, καὶ ὅταν, μετὰ ταῦτα, ἡ χώρα εἰσέλθῃ εἰς ἕνα σχετικῶς ὁμαλὸν βίον ὁ ὁποῖος—διὰ νὰ εἴμεθα δίκαιοι—δὲν ἐξαρτᾶται ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν κατάστασιν, ἀλλ’ ἀπὸ τὴν διεθνῆ τοιαύτην καὶ πρὸ παντὸς ἀπὸ αὐτήν, τότε βεβαίως νὰ προσφύγωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Δημοκρατικῶν, εἶπεν ὅτι διὰ νὰ ἔχωμεν ἰσχυρὰν Κυβέρνησιν, θὰ ἔπρεπε νὰ προσφύγωμεν ἀμέσως εἰς ἐκλογάς. Ἀσφαλῶς, διὰ τὴν ἰδεολογίαν του καὶ διὰ τὰς ἐπιδιώξεις του, τοῦ ἀρέσει ὁ σάλος αὐτὸς εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἐρρίπτετο ἡ Χώρα μὲ τὴν διενέργειαν νέων ἐκλογῶν. Ἀλλὰ θὰ ἦτο συμφέρον εἰς τὴν Πατρίδα μας, νὰ κατέλθωμεν, τὴν στιγμὴν αὐτὴν τῆς ἐντεινομένης, ἐπαναλαμβάνω, διεθνοῦς καταστάσεως εἰς ἕνα τοιοῦτον ἐκλογικὸν σάλον; Καὶ ἐκ τῶν νέων ἐκλογῶν φρονεῖ ὁ σύντροφος Σοφιανόπουλος, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προκύψῃ ἰσχυροτέρα Κυβέρνησις τῆς παρούσης; Τοῦτο θὰ ἦτο ἐντελῶς ἀδύνατον. Τὴν στιγμὴν δὲ κυτὰ τὴν ὁποίαν τὸ πᾶν σείεται ὑπὸ τοὺς πόδας μας, ἡ εἰρήνη τοῦ κόσμου κρέμεται ἀπὸ μίαν τρίχα, ἐμεῖς ἐδῶ θὰ ἐνεργοῦμεν προεκλογικὰς περιοδείας καὶ θὰ ἑτοιμαζώμεθα δι’ ἐκλογάς; Καὶ ἐὰν ἐξερρηγνύετο ἡ θύελλα ἐν τῷ μεταξύ, ἡ ὁποία μᾶς ἀπειλεῖ, θὰ μᾶς εὕρισκεν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν; Εἶναι λυπηρὸν νὰ ὑποστηρίζωνται σοβαρῶς τοιαῦτα πράγματα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐκτὸς ἐὰν ὁ κ. Σοφιανόπουλος μᾶς ἔχῃ ἐκλάβει διὰ πολὺ ἀφελεῖς. Ὑποστηρίζει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὅτι δῆθεν κατεδικάσθη τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἰς τὰς ἐκλογάς. Μολονότι δὲν συντρέχει οὐδεὶς λόγος νὰ ἀπολογοῦμαι ἐγὼ ὑπὲρ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, καὶ κατηγορήθην μάλιστα διὰ τοῦτο κατὰ τὴν τελευταίαν ὁμιλίαν μου, ὅτι ὑπῆρξα ἀπολογητὴς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἀλλὰ εἶναι μερικὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ὑποστηριζόμενα, προκαλοῦν κάθε ἄνθρωπον ἔχοντα εὐαισθησίαν συνειδήσεως καὶ τὰ ὁποῖα τὸν ἀναγκάζουν ν’ ἀποκαθιστᾷ τὴν ἀλήθειαν. Κατὰ ταῦτα ἐρωτῶ καὶ ἀναμένω ἀπάντησιν. Διατὶ τάχα κατεδικάσθη τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ὅταν ἐξῆλθεν ἐκ τῶν ἐκλογῶν σχετικῶς πλειοψηφοῦν καὶ πάλιν κόμμα; Διατὶ τάχα κατὰ τοιαύτην περίπτωσιν δὲν κατεδικάσθη καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, μὲ τὸ ὁποῖον συνεκυβέρνησε τὴν χώραν ἐπὶ τρία χρόνια; Δηλαδὴ αὐτὴ ἡ προσπάθεια καὶ ἡ ἐχθρότης ἐναντίον ἑνὸς κόμματος, τὸ ὁποῖον δὲν ἔδειξε ποτὲ ὀξύτητα ἀλλ’ ὑπῆρξε πάντοτε συντηρητικὸν καὶ συνεργατικὸν δὲν δικαιολογεῖται καθ’ ὁλοκληρίαν. Καὶ πᾶς τίμιος ἄνθρωπος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ συνομολογήσῃ, ὅτι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἔπραξε πάντοτε τό καθῆκον του. Πιθανὸν νὰ ὑπέπεσεν εἰς σφάλματα καὶ ἀσφαλῶς ὑπέπεσεν, ὅπως ὅλοι ὑποπίπτουν καὶ πιθανὸν νὰ ἠναγκάσθη. Ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν Δημοσίων πραγμάτων εἶναι φυσικὴ ἡ ἀνάγκη αὐτή. Αὐτὸς οὗτος ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως ὑπέμνησε προηγουμένως— καὶ αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀκριβὲς — ὅτι ὁ πατήρ του ἀπέτυχε προσωπικῶς εἰς τὰς ἐκλογάς τοῦ 1920. Ἐπίσης καὶ ὁ Τσῶρτσιλ παρὰ τὰς κολοσσιαίας ὑπηρεσίας του κατὰ τὸν πόλεμον, ὁ πατήρ τῆς νίκης, δὲν ἐξῆλθε πλειοψηφῶν κατὰ τὰς τελευταίας καὶ προτελευταίας ἐκλογάς. Δέν ἔχει σημασίαν. Οἱ λαοὶ σκέπτονται κατὰ τρόπον διάφορον, δὲν ὑπόκεινται εἰς οὐδεμίαν κριτικήν. Διότι οὐδεὶς καλῆς πίστεως ἄνθρωπος δύναται νὰ ἀρνηθῇ, ἐπαναλαμβάνω, τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερεν ὁ Τσῶρτσιλ ὄχι μόνον εἰς τὴν πατρίδα του Ἀγγλίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλα τὰ κράτη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠγάπησαν τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὰ δημοκρατικὰ ἰδεώδη. Καὶ ὅμως ἡ ψῆφος τοῦ Ἀγγλικοῦ λαοῦ τὸν ἔταξεν εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ὄχι εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὡμίλησεν ἀκόμη ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. περὶ τοῦ ἐφιάλτου τῆς παρελθούσης τετραετίας. Ἤθελον νὰ τὸν ἐρωτήσω: Ἀπὸ ποίας πλευρᾶς ἦτο ἡ τετραετία ἐφιάλτης; Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ συμμοριτισμοῦ; Ναὶ, ἀσφαλῶς ναί, καὶ ἐξ οὐδεμιᾶς ἄλλης. Κατὰ τὴν ἐφιαλτικὴν ἐκείνην περίοδον τὸ Ἔθνος ἐπάλαιεν ἐναντίον ἑνὸς ἐχθροῦ, τοῦ φρικωδεστέρου ἐξ ὅσων εἶχεν ἄλλοτε πολεμήσει. Καλὸν θὰ ἦτο ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας νὰ μὴ κάμῃ τοιούτους ὑπαινιγμούς. Τὸ ἥμισυ τοῦ λόγου του ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ κατηνάλωσεν εἰς ἕνα ὕμνον ὑπὲρ τῆς ἐθνικόφρονος Ἑλλάδος καὶ σᾶς βεβαιῶ εἰλικρινῶς ὅτι μὲ συνεκίνησεν, ἀλλὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπε προηγουμένως, συγκρινόμενα μὲ ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα κατέληξε καὶ τὰ ὁποῖα ἦσαν προφανῶς κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, δὲν εἶχον μεταξύ των πολλὴν συνάφειαν, ὅ,τι ἀκριβῶς συμβαίνει ἐνίοτε εἰς μίαν δικαστικὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία ἐνῷ κάμνει ἐσφαλμένον σκεπτικὸν, καταλήγει εἰς ἕνα ὀρθὸν διατακτικόν. Αὐτὸ μοῦ ὑπενθύμησεν ἡ ἀγόρευσις τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα ἐν τῷ σημείῳ αὐτῷ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. δὲν ἀντελήφθη, δυστυχῶς, οὔτε ἕως σήμερον ἀκόμη τὶ ὑπέστη ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς ἀπὸ τὸν κομμουνισμὸν καὶ τὸ ἀπαισίας μνήμης Δεκεμβριανὸν ἐκεῖνο κίνημα. Αὐτὸ ἀγνοεῖ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν, ἀτυχῶς, νὰ τὸ ἀντιληφθῇ ἀκόμη καὶ διὰ τοῦτο πολλάκις ὁμιλῶν ἔχει μίαν ἀνακολουθίαν πρὸς ἑαυτὸν. Ἐπίστευσεν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὅτι μὲ μέτρα ἐπιεικείας, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐξήρχοντο ὅλοι αὐτοὶ οἱ κακοῦργοι ἐκ τῶν φυλακῶν, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἰρηνεύσῃ ἡ Ἑλλὰς; Πόσον ἐπικινδύνως πλανᾶται ὁ στρατηγός Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, πάμπολλα καὶ ἀναρίθμητα εἶναι τὰ μέτρα ἐπιεικείας καὶ μακροθυμίας, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ ταλαίπωρος αὐτὴ Χώρα ὑπὲρ τῶν τεράτων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα μόνον μορφὴν ἔχουν ἀνθρώπου, ἀπεδείχθησαν ὅμως ἀτελεσφόρητα διότι αὐτοὶ εἶναι ἀδιόρθωτοι. Εἶναι προδόται καὶ ἑπομένως ἀνίκανοι νὰ ἀποδεχθοῦν ἐκεῖνο ποὺ λέγεται πατριωτικὸν ἰδεῶδες. Διατί; Διότι αὐτοὶ εἶναι ὄργανα ξένης Δυνάμεως καὶ δέχονται διαταγὰς ἔξω ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡμεῖς ἐμμένομεν ὅτι πρέπει νὰ εἴμεθα πολὺ περιωρισμένοι εἰς τὰ μέτρα ἐπιεικείας, διότι, ἄν ἐξέλθουν ἐκ τῶν φυλακῶν κομμουνισταὶ τῆς ὁλκῆς τοῦ Γαβριηλίδη, τὸν ὁποῖον μὲ ἐλαφρὰν τὴν καρδίαν ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ τὸν ἀπεφυλάκισε δι’ ἑνὸς σημειώματός του ὡς δῆθεν δεόμενον νοσηλείας οἴκοι, τὰ στελέχη αὐτὰ τοῦ ἐπαράτου κομμουνισμοῦ ἀφιέμενα ἐλεύθερα, θὰ προπαγανδίσουν καὶ πάλιν τὴν ἀνάγκην ἑνὸς νέου ἐρυθροῦ κινήματος καὶ ἡ τόσον σκληρῶς δοκιμασθεῖσα Πατρίς μας δὲν ἀντέχει πλέον διὰ νέας ταλαιπωρίας. Ἠρώτησα, διακόπτων τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Δημοκρατικῶν, ὅταν ἔκαμνε τὴν δήλωσιν ὅτι εἶναι ἀντικομμουνιστής, τὸν ἠρώτησα, ἐφ’ ὅσον ἰσχυρίζεται ὅτι εἶναι ἀντικομμουνιστὴς, διατὶ δὲν εὗρε ποτὲ τὴν εὐκαιρίαν μέχρι σήμερον νὰ εἴπῃ καὶ μίαν λέξιν διὰ νὰ στιγματίσῃ τὰ τέρατα αὐτά; Καθ’ ἣν στιγμὴν καὶ αὐτὸς ὁ Οὐάλλας ἐν Ἀμερικῇ, ὅστις ἐχαρακτηρίζετο καὶ ἦτο συνοδοιπόρος, ὅταν ἐξερράγη ὁ πόλεμος ἐναντίον τῆς Κορέας, ὑποστάσης τὴν αἰφνιδιαστικὴν καὶ ἀπρόκλητον ἐκείνην ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τῆς Σοβ. Ἑνώσεως, ὁ Οὐάλλας, λέγω, ἤρθη ἀξιεπαίνως εἰς τὸ ὕψος τὸ πατριωτικὸν καὶ κατήγγειλε τὴν διάθεσιν αὐτὴν τῆς Βορείου ἐναντίον τῆς Νοτίου Κορέας καὶ ἐτέθη εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Πατρίδος του. Ἀποκαλύπτομαι πρὸ τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ ἤδη, ὁ ὁποῖος, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, ἀντελήφθη ἐπὶ τέλους τὸ ποιὸν ἐκείνων μετὰ τῶν ὁποίων ἐπὶ τόσα χρόνια συνωδοιπόρει. Διατὶ τάχα καὶ οἱ ἰδικοί μας συνοδοιπόροι νὰ μὴ ἐπωφεληθοῦν μιᾶς τοιαύτης εὐκαιρίας, ἐὰν πράγματι εἶναι ἀντικομμουνισταί, ὅπως ἰσχυρίζονται; Ὅλως τὸ ἐναντίον, παραπονοῦνται, διατὶ ἀπεφασίσθη ἡ ἀποστολὴ βοηθείας εἰς τὴν Ν. Κορέαν. Εὔλογος εἶναι ἡ πικρία τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα κατὰ τῶν συνεργατῶν του, ἀλλὰ καὶ οἱ συνεργάται του ἐπιρρίπτουν εἰς αὐτὸν τὴν εὐθύνην τῆς διασπάσεως τοῦ Κέντρου καὶ τὸν σχηματισμὸν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Τοῦ ἀπήντησαν δὲ τόσον εὐγλώττως ἀλλὰ καὶ τόσον πειστικῶς, ὅτι ἦτο μία διαρκὴς πάλη ἡ 5μηνος διακυβέρνησις τῆς χώρας ὑπὸ τὴν προεδρίαν του καὶ ὅτι οὗτοι ὑπῆρξαν μάρτυρες. Δὲν τοὺς συμπαθοῦμεν διὰ ταῦτα διότι φέρουσιν ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ διαβοήτου Κέντρου οἱ τέως συνεργάται τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου καὶ αὐτοὺς ἐταλαιπώρησε— καὶ ἡμᾶς — καὶ τὴν χώραν ἐξέθηκεν εἰς βαρυτάτους κινδύνους. Χαίρομεν ἰδιαζόντως διατὶ τοὺς βλέπομεν σήμερον ἀποκεκολλημένους τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα. Ἤδη ἐπανεῦρον τὸν ὀρθὸν δρόμον καὶ ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι δὲν θὰ ἐρωτοτροπήσουν πλέον πρὸς τὰ ἐκεῖ. Ἀδιόρθωτος ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας ἐμμένει ὅτι πρέπει νὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα αὐτὰ καὶ πρέπει νὰ δοθῇ μία γενικὴ ἀμνηστία. Φαντάζεσθε, ἂν ἐκείνους ποὺ κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἀποτελοῦν τὰ κομμουνιστικὰ στελέχη, ἂν αὐτοὺς τοὺς ἀπολύσωμεν, ὁποῖον κίνδυνον διατρέχει ἡ Ἑλλάς. Ὁ ἀρχιστράτηγος Παπάγος, εἰς μίαν ἐμπνευσμένην συνέντευξίν του, τὴν ὁποίαν ἔδωσε πρὸ δύο μηνῶν, δύο τινὰ ἐτόνισεν κυρίως: Πρῶτον, ὅτι πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθοῦν τὰ μετόπισθεν ἀπὸ τὸν ὕπουλον ἐχθρὸν καὶ ἀνέφερε συγκεκριμένον παράδειγμα, ὅτι εἰς τὴν Πελοπόννησον, ὅταν ἐγένετο ἡ ἐκκαθάρισις τῶν μετόπισθεν τότε, κατέρρευσεν ὁ συμμοριτισμὸς ἐντὸς ἐλαχίστου χρονικοῦ διαστήματος. Καὶ ἡ δευτέρα παρατήρησις τοῦ Στρατάρχου ἦτο, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς τὸν κομμουνισμὸν τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπανακτήσῃ τὰ στελέχη του. Διότι, περὶ στελεχῶν ἐπρόκειτο, ἐὰν ὄντως ἐφημύζοντο τὰ μέτρα καὶ εἰς ἣν ἔκτασιν ἐπρότειναν, τόσον ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, ὅσον καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Δημοκρατικῆς παρατάξεως. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας, ὅταν ἐπανῆλθεν ἐκ τῆς Εὐρώπης, μετὰ τὴν ἀποχώρησιν τοῦ κατακτητοῦ, ἐπανῆλθε πραγματικὸς ἐθνικόφρων χωρὶς ἀμφιβολίαν. Καὶ αὐτὸ τὸ εἶπον καὶ ἄλλοτε καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ὅτι εἰς μίαν σύσκεψιν ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Τσῶρτσιλ, ὅστις ἐπεσκέφθη τὰς Ἀθήνας τὴν ἡμέραν τῶν Χριστουγέννων, κατόπιν ἐπιμόνου ἀξιώσεως τοῦ ἀειμνήστου Βασιλέως Γεωργίου, καὶ εἰς τὴν ὁποίαν σύσκεψιν μετεῖχε καὶ ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας, λαβὼν οὗτος τὸν λόγον εἶπε φράσεις τινὰς διὰ τῶν ὁποίων ἐθίγετο ὁ στρατὸς τοῦ ΕΛΑΣ καὶ τότε ὁ Σιάντος, ἐκπρόσωπος τοῦ κομμουνισμοῦ, ὀργισθεὶς ἔκαμε παρατήρησιν πρὸς τὸν κ. Πλαστήραν ὅτι δὲν τοῦ ἐπιτρέπεται νὰ θίγῃ τὸν ἡρωϊκὸν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ, ἀμέσως δὲ ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας τοῦ ἀπήντησεν εἰς τόσον ἐπιβλητικὸν ὕφος, ὥστε ἠναγκάσθη ὁ Σιάντος νὰ θέσῃ τὴν οὐρὰν ὑπὸ τὰ σκέλη. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐκέρδισεν ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας τὴν ἐμπιστοσύνην ὅλων μας. Ἐκ τοῦ λόγου δὲ αὐτοῦ, ὅταν μετὰ δύο ἡμέρας ἐκλήθημεν διὰ νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὸν ἀντιβασιλέα Μακαριώτατον καὶ μακαρίτην Δαμασκηνόν, ποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ σχηματίσῃ τὴν νέαν Κυβέρνησιν, ἐνῷ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐτάχθησαν ὑπὲρ τοῦ προσώπου τοῦ μακαρίτου Σοφούλη ὡς ἐνδεδειγμένου Πρωθυπουργοῦ, ἐγὼ ἀπετέλεσα ἐξαίρεσιν καὶ εἶπον, ὅτι ὁ ἐνδεδειγμένος ἐκ τῶν περιστάσεων διὰ νὰ σχηματίσῃ Κυβέρνησιν εἰς αὐτὰς τὰς στιγμὰς εἶναι ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας. Καὶ τὸ ἔκαμα αὐτό, διότι εἶχον ὑπ’ ὄψει μου τὴν στάσιν του εἰς τὸ Συμβούλιον ἐκεῖνο ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Τσῶρτσιλ. Ἀλλ’ ὁ Στρατηγὸς Πλαστήρας ἐγένετο Πρωθυπουργὸς καὶ ἀτυχῶς, ἡ Πρωθυπουργία του ἐκείνη δὲν ὑπῆρξεν ἀποδοτική, ὅπως ἀκριβῶς τὴν ἀνεμένομεν, σήμερον δὲ ἔδωσε μίαν δικαιολογίαν, τῆς Κυβερνητικῆς του ἐκείνης ἀποτυχίας: ὅτι δὲν τὸν ἄφησαν οἱ Ἄγγλοι νὰ συνεχίσῃ τὴν καταδίωξιν τῶν κομμουνιστῶν. Διότι οἱ κομμουνισταὶ ὑπέστησαν μίαν δεινὴν ἧτταν κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνημα, ἐπέταξαν τὰ ὅπλα των καὶ φεύγοντες εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ λοιπὴν Ἑλλάδα, ἔλεγον «σώσατέ μας, ἐπροδώσαμεν τὴν Πατρίδα». Καὶ εἰς μίαν στιγμὴν αἴφνης, ἀκούεται μία φωνή: Λάβετε πάλιν τὰ ὅπλα σας, θὰ ἔχωμεν ἀνακωχήν. Καὶ ἔγινεν ἡ περίφημος ἐκείνη Ἑλληνο– Ἀγγλικὴ ἀνακωχὴ καὶ ἐπηκολούθησεν ἡ κατάπτυστος ἐκείνη συμφωνία τῆς Βαρκίζης διὰ τὴν ὁποίαν δύναται νὰ καυχᾶται καὶ νὰ ὑπερηφανεύεται ὁ Σοφιανόπουλος, ἡ ὁποία ὅμως καθ’ ἡμᾶς ἔθηκε τὰ θεμέλια ἀρραγῆ τοῦ τρίτου γύρου. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας διωλίσθησε καὶ ἔφυγε πλέον ἀπὸ τὴν γραμμὴν ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν τὸν ἐπιστεύομεν, ὅτι εὑρίσκεται καὶ ἰδίως ἐγὼ ὁ ὁποῖος, σᾶς εἶπα, πρῶτος ἐδέχθην καὶ μόνος ἐτάχθην ὑπὲρ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ἡ σημερινή, διὰ νὰ ἐπανέλθω, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἡ ὁποία ἐπεβάλετο νὰ γίνῃ. Ἠδύνατο νὰ εἶναι εὐρυτέρα, διὰ τῆς συμμετοχῆς καὶ ἄλλων κομμάτων ἐθνικοφρόνων, αὐτὸ ὅμως δὲν ἔχει σημασίαν, ἀσφαλῶς ἴσως καὶ ἀναγκαίως ἠδύνατο νὰ περιλαμβάνῃ καὶ ἄλλα κόμματα ἡ νέα Κυβέρνησις, διότι εἰς στιγμὰς δυσκόλους, ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικοῦ κινδύνου, ἀπαιτεῖται ἡ ἕνωσις τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου. Ἀποτελεῖ, κύριοι, ἔμμονον ἰδέαν μας, ὅτι μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἐνέκλειεν εἰς τοὺς κόλπους της ὅλα τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα μέχρι καὶ τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, ὑποσχομένου, ὅτι θὰ κάμῃ μίαν μεγάλην ἀβαρίαν τοῦ προγράμματός του, θὰ ἦτο ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἥτις θὰ ἀνταπεκρίνετο εἰς τὴν ἀνάγκην τῶν σημερινῶν κρισίμων περιστάσεων. Εἰς τὴν σκέψιν καὶ τὴν ἰδέαν αὐτὴν τῆς συγκεντρώσεως εἰς μίαν Κυβέρνησιν τῶν ἐθνικοφρόνων κομμάτων, ὑπάρχει τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι τοιούτου εἴδους Κυβερνήσεις εὐρυτάτου συνασπισμοῦ προσκόπτουν ἀνὰ πᾶν βῆμα καὶ δημιουργοῦν ἀκυβερνησίαν. Εἶναι πλάνη. Αἱ Κυβερνήσεις τοῦ εὐρυτάτου συνασπισμοῦ, ὅταν οἱ συγκροτοῦντες αὐτὰς συνδέωνται εἰς τὴν γενικὴν κατευθυντήριον ἐθνικὴν γραμμήν, εἶναι ἀδύνατον νὰ σκοντάπτουν εἰς κάθε βῆμα, τοὐναντίον εἶναι εἰς θέσιν νὰ λύουν ὅλα τὰ μεγάλα μεταπολεμικὰ προβλήματα. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, κύριοι βουλευταί, ὅτι συμμαχικαὶ Κυβερνήσεις διηύθυναν τὰς τύχας τῶν Μεγάλων Δυνάμεων κατὰ τὸν πρῶτον καὶ δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον, ὅτι εἰς τὴν Ἑλβετίαν ἡ Κυβερνητικὴ συνεργασία τῶν κομμάτων ἀποτελεῖ μόνιμον καθεστώς, ὅτι ὅλα τὰ σύγχρονα προβλήματα αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀντιμετωπίζονται μόνον διὰ συμμαχικῶν Κυβερνήσεων ἀποτελεσματικῶς. Δὲν εἶμαι ὑπὲρ τοῦ συστήματος τῶν Κυβερνήσεων τῆς ἑνιαίας εὐθύνης, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἐν Ἑλλάδι τοιαύτας Κυβερνήσεις. Καὶ τὰ δύο μεγάλα κόμματα μόλις κατορθώνουν νὰ δώσουν μίαν ἀξιόλογον Κυβέρνησιν ἀπὸ ἀπόψεως προσώπων. Αἱ συμμαχικαὶ Κυβερνήσεις, ἐπαναλαμβάνω, ἀντιμετωπίζουν καλλίτερον τὰ μεγάλα μεταπολεμικὰ προβλήματα. Ἀρκεῖ νὰ παραμερίζηται ἀπὸ αὐτὰς ἡ ἰδέα ἡ κομματική, νὰ παραμερίζηται ἡ ἰδέα τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν κομματικῶν ἀναγκῶν καὶ νὰ μὴ πρυτανεύῃ εἰς τὰς ἀποφάσεις των, παρὰ μία καὶ μόνον σκέψις, ἡ σκέψις, τὶς ἐκ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν συνεργαζομένων εἰς τὴν τοιαύτην Κυβέρνησιν κομμάτων θὰ ὑπηρετήσῃ τὴν Πατρίδα. Μετέσχον, κύριοι βουλευταί, ἄλλοτε εἰς κυβέρνησιν εὐρυτάτου συνασπισμοῦ ἀπὸ τὸ 1926 –1928 καὶ εἶδον, κατὰ τίνα τρόπον οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων τῆς ἐποχῆς ἐκείνης παρεμέρισαν ὅλα τὰ σημεῖα, τὰ ὁποῖα τοὺς ἐχώριζαν. Ἡνώθησαν εἰς τὴν ἰδέαν τῆς Πατρίδος καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἀπέδωσε μέγα κυβερνητικὸν ἔργον. Διατί τάχα οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν σημερινῶν κομμάτων θὰ ὑπολείπωνται εἰς πατριωτισμὸν ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης; Διὰ τοῦτο ἡ ἐμμονή μου ἦτο, ὅτι μία Κυβέρνησις συγκεντρώνουσα ὅλα τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα θὰ ἦτο περισσότερον ἀξία Κυβέρνησις διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας διατρέχει σήμερον ἡ Πατρίς μας. Ἀναγκάζομαι νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸν στρατηγὸν Πλαστήρα, ἀναμνησθεὶς μίαν περικοπὴν τῆς ὁμιλίας του κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ δύο ἄκρα ἐξαπέλυσαν κῦμα μίσους κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐκεῖνο μόνον ἔλειπε, νὰ θεωρηθῶμεν καὶ ἡμεῖς ἐξ ἴσου ὑπεύθυνοι καὶ νὰ τεθῶμεν εἰς τὴν αὐτὴν παράλληλον μὲ τὴν ταξικομανῆ ἀριστερὰν παράταξιν, ἀλλὰ μόνον διὰ τοὺς κάμνοντας τὸν παραλληλισμὸν αὐτόν, διότι ἡμεῖς οὔτε ἐσκοτώσαμεν, οὔτε ἐλαφυραγωγήσαμεν, οὔτε ὡδηγήσαμεν τὴν Πατρίδα μας εἰς τὴν συμφοράν. Ἑπομένως διαμαρτύρομαι δι’ αὐτὴν τὴν ἐξίσωσιν τῶν δύο ἄκρων. Ἡ δεξιὰ παράταξις, εἶπον καὶ ἄλλοτε, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἠνώρθωσε τὴν κεφαλήν της ἀποφασιστικῶς καὶ εἶπε: Δὲν θὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν ἐπιβουλὴν ἐναντίον τῆς Πατρίδος. Τὰ ἀριστερὰ ἄκρα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ ἐχθροῦ τῆς Πατρίδος καὶ ἐδέχθησαν νὰ βοηθήσουν αὐτόν, διὰ τὴν ὑπονόμευσιν τῆς ἐθνικῆς μας, τῆς ἐδαφικῆς μας ἀκεραιότητος καὶ τῆς ὑποστάσεώς μας ἐν γένει. Ἑπομένως, διαμαρτύρομαι δι’ αὐτὴν τὴν φράσιν τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα. Ὁ ἕτερος Καπαδόκης; σύντροφος Σοφιανόπουλος, μὲ πολλὴν καθυστέρησιν προέβη ἀπόψε εἰς μίαν ἄκαιρον διαμαρτυρίαν, διατὶ ἐνεκρίθη νομοθέτημα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐτέθησαν αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις τῆς Χώρας ὑπὸ τὴν ἑνιαίαν διοίκησιν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου. Ἐνῷ δὲν ἔπρεπεν ὡς ἰσχυρίσθη, τοῦτο νὰ γίνῃ δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου, τὸν διέκοψα ὁμιλοῦντα καὶ τὸν ἠρώτησα ἐὰν ἐγκρίνῃ τὸ μέτρον καὶ ἀπήντησε ναί. Καὶ τότε τοῦ εἶπον, ὅταν σεῖς εἶσθε ὑπὲρ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ, δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρξῃ κανεὶς ἄλλος Ἕλλην, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι ἀντίθετος αὐτοῦ τοῦ νομοθετήματος. Διότι εἶναι νομοθέτημα τὸ ὁποῖον ἔκλεισεν ὁριστικῶς τὰς πύλας εἰς τὴν πολιτικὴν καὶ τὸν κομματισμόν. Ὅλα τὰ ἐθνικόφρονα κόμματα ἀνέθεσαν ἀπὸ κοινοῦ τὴν ἡγεσίαν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων εἰς τὸν ἄξιον πάσης τιμῆς καὶ πάσης ἐμπιστοσύνης Στρατάρχην Παπάγον, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ σήμερον τὴν δόξαν τῆς Ἑλλάδος. Ὁμοίως διεμαρτυρήθη ὁ κ. Σοφιανόπουλος ὅτι ἐκδίδονται ἀκόμη καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις εἰς θάνατον. Διατὶ δὲν θὰ ἐκδοθῶσιν; Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι τὰ ἐγκλήματα αὐτὰ ὁδηγοῦν εἰς τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου, διὰ τίνα λόγον νὰ ἀποκλεισθῇ καὶ ἡ ποινὴ αὐτή; Λησμονεῖ ὁ κ. Σοφιανόπουλος ποῖα ἐγκλήματα διέπραξαν τὰ τέρατα αὐτά, τοὺς ὁποίους ἐκπροσωπεῖ σήμερον ἐν τῇ Βουλῇ; Καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἐγκλημάτησεν ὁ ἰατρὸς τῆς Λαμίας, διὰ τὸν ὁποῖον ἔχομεν καὶ μίαν ἀποχὴν τοῦ ΣΚΕ, διατί τάχα δὲν ἔπρεπε νὰ καταδικασθῇ εἰς θάνατον; Διότι αὐτὸς ἔλεγεν εἰς χωρίον τῆς περιφερείας του, ὅτι δὲν μᾶς χρειάζεται ὁ ἐθνικὸς στρατός; Εἰς αὐτὰς τὰς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ ἐθνικὸν φρόνημα ἔπρεπε νὰ εἶναι ἀκμαῖον, ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν τοιούτου εἴδους καθάρματα, τὰ ὁποῖα νὰ λέγουν ὅτι δὲν χρειάζεται ἐθνικὸς στρατός; Καλῶς κατεδικάσθη, καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε καὶ νὰ ἐκτελοῦνται αἱ ἀποφάσεις αὐταί, διότι μόνον ἡ ἐκτέλεσις τῶν ἀποφάσεων αὐτῶν θὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας εἶναι κυρία τῆς καταστάσεως. Καὶ θὰ σταματήσῃ οὕτω πᾶσα κίνησις ἀνατρεπτική. Ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας, κύριοι βουλευταί, ἔχει ὅλην τὴν δύναμιν σήμερον διὰ νὰ δημιουργήσῃ κατάστασιν ἀρίστην εἰς τὴν χώραν μας καὶ θὰ τὸ ἐπιτύχῃ αὐτὸ ἐὰν παραμερίσῃ τὸν κομματισμόν. Τὰ πρῶτα βήματά της δὲν μᾶς ἐνεθουσίασαν. Διότι ἀντὶ νὰ παρουσιάσῃ μίαν Κυβέρνησιν ἀπὸ ὀλίγους εἰς ἀριθμὸν ὑπουργούς, μᾶς παρουσίασε μίαν διμοιρίαν ὑπουργῶν καὶ ὑφυπουργῶν μετὰ καὶ ἄνευ χαρτοφυλακίου μὲ δύο ἀντιπροέδρους, χωρὶς νὰ διευθύνουν ὑπουργεῖα, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἕνα κακὸν οἰωνόν. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ περιορισθῇ εἰς αὐτὸ τὸ σφάλμα, καὶ νὰ μὴ ἐξακολουθήσῃ τὴν πολιτικὴν αὐτήν, ἡ ὁποία σημαίνει, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀντίληψιν τῶν ἀναγκῶν ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς πλευρᾶς, ἀναγκῶν τραγικῶν τὰς ὁποίας ἔχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἡ χώρα μας, ὅταν ὁ λαός μας δοκιμάζῃ τόσην δυστυχίαν, δὲν ἐπιτρέπεται τόση πολυτέλεια εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐπίσης ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ καταβάλῃ προσπάθειαν μεγάλην εἰς τὸν τομέα τῆς ἐθνικῆς μας ἀνασυγκροτήσεως. Διανύομεν τὸ τρίτον ἔτος. Ἀλλοίμονον ἐὰν δὲν διατεθῇ ὁλόκληρον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον περιελάμβανεν ὁ προϋπολογισμὸς ὁ κατατεθεὶς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Κέντρου, ἐὰν δὲν διατεθῇ ὁλόκληρον τὸ ποσὸν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Θὰ πρέπῃ ἡ Κυβέρνησις μὲ κάθε τρόπον νὰ περιορίσῃ ὅλας τὰς δαπάνας, νὰ αὐξήσῃ τὸ κεφάλαιον τῶν ἀδιαθέτων πιστώσεων, ἵνα καταστῇ δυνατὸν ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ποσόν, καὶ ἔτι πλέον αὐτοῦ, νὰ διατεθῇ διὰ τὴν οἰκονομικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Μόνον οὕτω θὰ τεθῶσι τὰ θεμέλια τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν νὰ ἐλπίζωμεν εἰς τὴν καλλιτέραν αὔριον διὰ τὴν οἰκονομικὴν εὐημερίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπίσης ἔχω νὰ συστήσω νὰ προσέξῃ πολὺ ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τῶν τιμῶν, καθὼς καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἀποδοχῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ὁ τιμάριθμος ἔχει ἀνέλθει εἰς ὕψη δυσθεώρητα, αἱ μᾶζαι ὑποφέρουν πολύ. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ φροντίσῃ διὰ τὸν περιορισμὸν τοῦ τιμαρίθμου, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὑπὸ τὴν συνεχῆ αὐτὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Λοιπόν, τὸ ζήτημα ἐθνικῆς ἀσφαλείας ἀποτελεῖ τὴν πρώτην ὑποχρέωσιν τῆς Κυβερνήσεως. Δεύτερον ζήτημα ἡ οἰκονομικὴ ἀνασυγκρότησις. Τρίτον ζήτημα ὁ τιμάριθμος. Ὄλα αὐτά, δύναται νὰ τὰ ἐπιτύχῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀρκεῖ νὰ θέλῃ. Δὲν ὑπάρχει διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ὑπὸ τὴν σημερινήν της σύνθεσιν καὶ μὲ τὴν πελωρίαν πλειοψηφίαν, τὴν ὁποίαν διαθέτει, κανὲν ἀπολύτως ἐμπόδιον. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ἀποτύχῃ, θὰ εἶναι ἐντελῶς ἀδικαιολόγητος. Ἡμεῖς θὰ τὴν παρακολουθήσωμεν μὲ πλήρη κατανόησιν καὶ θὰ ἐνισχύσωμεν αὐτὴν εἰς πᾶν ἔργον της, τὸ ὁποῖον θὰ κατατείνῃ εἰς τὴν κατοχύρωσιν τῶν νικῶν, τὰς ὁποίας ἐπέτυχεν ὁ στρατός μας καὶ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τὴν ἠθικὴν καὶ οἰκονομικὴν τῆς χώρας. Θὰ τὴν ἐνισχύσωμεν μὲ πᾶσαν ἡμῶν τὴν δύναμιν, ἀλλὰ καὶ θὰ ἐλέγχωμεν αὐστηρότατα τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι θέτει εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τὸν κομματικὸν παράγοντα. Ὁ κομματικὸς παράγων, πρέπει νὰ ἐκλείψῃ τελείως ἀπὸ τὴν σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θέλῃ ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ δύσκολον ἔργον της. Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζῃ, ὅτι θὰ κερδίσῃ πολὺ εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἐὰν παραμερίσῃ τὴν κομματικὴν ἄποψιν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιτελέσῃ σπουδαῖον ἔργον, ἂν ἀρθῇ εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας διανύομεν, θὰ ἀποδώσῃ ὠφέλιμον ἔργον καὶ θὰ ἀνταποκριθῇ σπουδαίως εἰς τὰς μεγάλας ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἔχει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ὄλοι εἴμεθα εἰς τὸ πλευρόν της. (Χειροκροτήματα).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§46Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ Ἐθνικὸν Ἑνωτικὸν Κόμμα εἶχε θεωρήσει καθῆκον του νὰ παράσχῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης καὶ εἰς τὴν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐμφανισθεῖσαν ἐνώπιον ἡμῶν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐτέλει, ὅπως τελεῖ καὶ ἡ παροῦσα, ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Τὸ αὐτὸ καθῆκον αἰσθανόμεθα καὶ σήμερον, τὸ αὐτὸ καθῆκον αἰσθανόμεθα καὶ ἀπέναντι τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Τὸ καθῆκον αὐτό, εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν συνείδησιν τοῦ γεγονότος, ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατὰ τὰς κρισίμους καὶ δυσκόλους αὐτὰς περιστάσεις, ἔχει ἀνάγκην Κυβερνήσεως κοινοβουλευτικῶς ἰσχυρᾶς καὶ διεπομένης ὑπὸ ἀκραιφνοῦς, καθαρᾶς καὶ πείσμονος ἐθνικῆς βουλήσεως καὶ ἀποφασιστικότητος. Νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ὑποθέσω ὡς ὑπάρχουσαν τὴν ἀποφασιστικότητα αὐτὴν εἰς τὰ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Τὸ σημεῖον ἀκριβῶς τοῦτο, ἡ ἐθνικὴ ἀποφασιστικότης, πρὸς τὴν ὁποίαν ὀφείλω νὰ ἀντιδιαστέλω τὴν ἐθνικὴν ἀμεριμνησίαν, ἡ ὁποία διέπει ὡρισμένον ἄλλο τμῆμα τῆς Βουλῆς, ἡ ἐθνική, λέγω, αὐτὴ ἀποφασιστικότης εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸ κοινὸν γνώρισμα τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα μετέχουν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἐθνικὴ ἀποφασιστικότης εἶναι ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος, ἢ μᾶλλον ἀναγινώσκων τὰς δηλώσεις του, δὲν κατώρθωσε νὰ διακρίνῃ καὶ ἠπόρησε πῶς ἐσχηματίσθη Κυβέρνησις ἀπὸ τὰ ἐν τῇ Κυβερνήσει τρία Κόμματα, ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀπὸ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ ἀπὸ τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα. Ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν θέματος τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην εἰδικῆς, ἀλλὰ συντόμου ἀναλύσεως, ἐπανῆλθεν εἰς τὸ θέμα τῆς ἐννοίας τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου, τῆς ἐννοίας τὴν ὁποίαν εἶχεν ἡ ψῆφος τῆς 5ης Μαρτίου. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν ὡρισμένων δημοσιογραφικῶν ὀργάνων, ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν ἤχων οἱ ὁποῖοι ἐξῆλθον ἀπὸ σάλπιγγας, αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν θόρυβον καὶ σύγχυσιν, ἐσχηματίσθη, ὄχι βεβαίως ἐν Ἑλλάδι, ἀλλὰ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀμέσως μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου, ἡ ἐντύπωσις ὅτι κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου κατεδικάσθησαν οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι, κατεδικάσθησαν μᾶλλον τὰ κόμματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶχον λάβει ἄμεσον ἢ ἔμμεσον, πάντως ὑπεύθυνον καὶ σαφῆ θέσιν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος διεξήχθη κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν. Πρόκειται περὶ πλάνης. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὁμιλῶν περὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἐθεώρησεν αὐτὴν πλαστογραφήσασαν τὴν λαϊκὴν ἐντολήν. Ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ.—εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀνταποδώσω τὴν φράσιν τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ ὁποία ἐμμέσως ἀπηυθύνετο πρὸς ὅλους μας ὅσοι πιστεύομεν τὸ ἀντίθετον—ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐπλαστογράφησε τὴν ἔννοιαν τῆς ψήφου τῆς 5ης Μαρτίου. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἐπλαστογράφησεν αὐτὴν κατὰ τρόπον ἀθῷον καὶ ἀφελῆ. Ὑπάρχουν ὅμως ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι, διατυμπανίζοντες ὅσα διετυμπάνιζον, προέβησαν εἰς τοῦτο διὰ λόγους σκοτεινοὺς καὶ αὐτοὶ ἐπλαστογράφησαν τὴν ἔννοιαν τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου σκοπίμως. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου ἡ Ε.Π.Ε.Κ. ἔλαβε 280.000 ψήφους καὶ ἡ ἀριστερὰ παράταξις—δὲν ταυτίζω τὰς δύο αὐτὰς μερίδας—ἔλαβεν 150.000. 280.000 καὶ 150.000 κάμουν 430.000. Ἐν ὅλῳ ἐν Ἑλλάδι ἐψήφισαν 1.680.000 καὶ ἑπομένως ἄνω τῶν 74% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐψήφισαν ὑπὲρ τῶν κομμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἔλαβον ἄμεσον, ὑπεύθυνον, σαφῆ θέσιν κατὰ τὸ διάστημα τῆς τελευταίας τετραετίας, εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, ἐψήφισαν ὑπὲρ τῶν κομμάτων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν συνεμερίσθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν τὰς περὶ κατευνασμοῦ ἀντιλήψεις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῆς

Ε.Π.Ε.Κ.

Εἶναι ἀνάγκη, εἶναι καιρὸς νὰ διαλευκανθῇ τὸ σημεῖον αὐτό, διότι ὑπάρχουν κακοὶ Ἕλληνες—δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα καὶ τῶν μετ’ αὐτοῦ συνεργαζομένων— ἄλλοι κακοὶ Ἕλληνες ἔξω τῆς αἰθούσης ταύτης, οἱ ὁποῖοι προέβησαν διὰ λόγους σκοτεινοὺς εἰς πλήρη διαστροφὴν τῆς ἀληθείας καὶ ἐδημιουργήθη πρὸς στιγμὴν ἡ ἐντύπωσις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν—πρὸς στιγμὴν διότι τὰ ψεύδη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σταθοῦν—ὅτι αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5ης Μαρτίου, ἀπετέλεσαν τὴν καταδίκην τῆς ἡρωϊκῆς τοῦ Ἔθνους προσπαθείας κατὰ τοῦ κομμουνιστικοῦ συμμοριτισμοῦ. Κύριοι βουλευταί, ἐν μέρει εἰς τὴν δημιουργίαν αὐτῆς τῆς πλάνης συνέβαλον, καλῇ τῇ πίστει καὶ ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας καὶ ἄλλοι πολιτικοὶ ἄνδρες καὶ δὴ εἷς τῶν Ἀρχηγῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Τοῦτο ἦτο πλάνη τὴν ὁποίαν πιστεύω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχει ἀντιληφθῆ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, πλάνη νὰ θέλωμεν νὰ συρράψωμεν κόμματα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν κρισιμωτέραν τῆς Ἑλλάδος ἱστορικῶς περίοδον δὲν ἐτήρησαν τὴν αὐτὴν στάσιν. Διαφοραὶ βεβαίως ὑπάρχουν μεταξὺ τῶν ἐν τῇ Κυβερνήσει κομμάτων, ὅπως ὑπάρχουν διαφοραὶ πολλαὶ καὶ μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπήρτισαν τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ αἱ διαφοραὶ αὐταὶ ἀνάγονται εἰς τὴν οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν σφαῖραν, ἢ εἰς θέματα πολιτικῆς ἀρχῆς δὲν φθάνουν δὲ εἰς τὸ θεμελιῶδες ἐθνικὸν πρόβλημα, ὡς πρὸς τὸ ὁποῖον εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι. Ἐὰν ἐτηρούσαμεν τὴν στάσιν τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, ἀντιθέτως ἀπὸ ὅ,τι ἰσχυρίσθη ὁ στρατηγός, ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶχε παρασυρθῆ εἰς τὴν καταστροφήν, εἰς τὸν ὄλεθρον, ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶχε παύσει νὰ ὑπάρχῃ. Θεωρῶ λοιπὸν καθῆκον μου, ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἐξάρω τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς ἐπαφῆς καὶ συγγενείας καὶ βασικῆς συναφείας μεταξὺ τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, συναφείας, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ θὰ ὑπάρχῃ εἰς πεῖσμα οἱωνδήποτε ἄλλων ἀντιθέσεων, αἱ ὁποῖαι φυσικὸν εἶναι εἰς ἕνα τόπον δημοκρατικόν, ὅπως ἡ Ἑλλάς, νὰ ἀναπτύσσωνται μεταξὺ τῶν κομμάτων. Ἀντιθέτως τὸ σχῆμα τὸ ὁποῖον εἶχε καταρτισθῆ μετὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5 Μαρτίου ἦτο ἀντίθετον πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐπέβαλε τὴν θέλησιν 280.000 Ἑλλήνων ἐπὶ 1.100.000. Αὐτὸ ἀπετέλει πλαστογραφίαν ἀξιότιμε ἀρχηγὲ τῆς Ε.Π.Ε.Κ., αὐτὸ ἀπετέλει πλήρη πλαστογραφίαν τῶν λαϊκῶν ἐλευθεριῶν, αὐτὸ ἀπετέλει πλήρη σύνθλιψιν τῆς βουλήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος παρ’ ὀλίγον νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τραγικὰ ἀποτελέσματα. Διότι σᾶς εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀξιότιμοι κύριοι, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐπίσης κακῶς κατ’ ἐμὲ συμμερισθῆ τὴν πλάνην, περὶ τῆς ὁποίας προηγουμένως ὡμίλησα, σᾶς εἶπε ποῖαι βαθύτεραι διαφοραὶ ἀνεπτύχθησαν μεταξὺ τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα καὶ ἐκείνου, διαφοραὶ ἀναφερόμεναι εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἔθνους καὶ ὄχι εἰς εἰδικώτερα θέματα τῆς κοινωνικῆς, οἰκονομικῆς ἢ ἠθικῆς ζωῆς τοῦ τόπου. Βεβαίως, ἐπὶ τῶν ἄλλων θεμάτων, δύνανται νὰ ὑπάρχουν διαφοραί, ἀλλ’ αὐταὶ αἱ διαφοραὶ παραμερίζονται, ὅπως παραμερίσθησαν κατὰ τὸ διάστημα τῆς τελευταίας τετραετίας, καὶ πρέπει νὰ παραμερίζωνται καὶ σήμερον. Ἐκείνη ὅμως ἡ διαφορὰ ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν, δὲν ἠμπορεῖ, ὅπως ἀπεδείχθη ἄλλωστε κατὰ τὸ τετράμηνον, νὰ παραμερισθῇ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος εἶχε πιστεύσει, διότι καταλαμβάνεται συχνά, ἀπὸ μίαν ὡραίαν αἰσιοδοξίαν, εἶχε πιστεύσει ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ παραμερισθῇ ἡ ἀντίθεσις ἐκείνη καὶ ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας γενόμενος Πρωθυπουργὸς νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν ἐπαγγελιῶν, τὰς ὁποίας εἶχε διατυπώσει πρὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἄντικρυς ἀντίθετοι πρὸς τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Παπανδρέου καὶ πρὸς τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας εἶχεν ὁ κ. Παπανδρέου, πολὺ ὀρθῶς ἐπιτελέσει κατὰ τὴν τελευταίαν ἑξαετίαν. Ἀλλ’ αὐτὸ ἀπεδείχθη, καὶ λυποῦμαι διότι ἐπηλήθευσεν ἡ πρόβλεψίς μου, ἀπεδείχθη ἀδύνατον. Ἑπομένως, ἐφ’ ὅσον τοῦτο ἀπεδείχθη ἀδύνατον, ἢ ἔπρεπεν, ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὸ τέλος τοῦ λόγου μου τὴν προηγουμένην ἑβδομάδα, νὰ διατηρηθῇ ἡ Κυβέρνησις τῶν δύο Κομμάτων, Φιλελευθέρων καὶ Δημοκρατικῶν Σοσιαλιστῶν, ἢ ἔπρεπε νὰ σχηματισθῇ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἢ ἔπρεπε τέλος νὰ φθάσωμεν εἰς διάλυσιν καὶ ἐκλογάς, εἰς ἐκλογὰς αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγίνοντο ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἔτους διὰ δευτέραν φοράν. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἔκαμε μνείαν τῆς συνειδήσεώς μου καὶ ἔκαμε τὴν μνείαν αὐτὴν κατὰ τρόπον εἰρωνικὸν καὶ δημοσιογραφικόν, μὴ ἐπιτρεπόμενον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, δὲν πταίει ὅμως ὁ ἴδιος, πταίει τὸ κείμενον. Ὁ κ. Πλαστήρας ἔκαμε μνείαν τῆς συνειδήσεώς μου καὶ πρέπει νὰ τὴν ἐπικαλεσθῶ, ἔστω καὶ ἐὰν ἡ μνεία τῆς συνειδήσεως γίνεται ἀντικείμενον εἰρωνικῶν παρατηρήσεων. Ἡ συνείδησίς μου ἔτεινεν, ἀγαπητοὶ φίλοι, πρὸς τὴν διάλυσιν καὶ πρὸς τὰς ἐκλογάς. Καὶ ἔτεινε πρὸς τὴν διάλυσιν καὶ τὰς ἐκλογὰς διότι ἐπίστευον καὶ πιστεύω ἀκόμη ὅτι εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι δυνατόν, διότι μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς δὲν ἐπίστευον πράγματι ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις διὰ λόγους συνδεομένους μὲ παρεξηγήσεις μᾶλλον, παρὰ μὲ πραγματικὰ αἴτια διασπῶνται τὰ κόμματα, ἂν ἦτο λοιπὸν ἀδύνατον νὰ σχηματισθῇ τοιαύτη Κυβέρνησις, ἐθεώρουν φυσικὰ ἀναγκαῖον καὶ ἀναπόφευκτον νὰ διενεργηθοῦν νέαι ἐκλογαί. Καὶ ἐξ ἄλλου καὶ κάτι ἄλλο μὲ ὠθεῖ πρὸς τὴν σκέψιν τῶν ἐκλογῶν καὶ πάντοτε μὲ ὤθει ἐφ’ ὅσον καὶ καθ’ ὅσον δὲν θὰ διαψεύσῃ τοὺς φόβους μου, ὅπως ἐλπίζω καὶ εὔχομαι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις: Φοβοῦμαι ὅτι ἄνευ ἐκλογῶν δυσκόλως θὰ ἔχωμεν μίαν πράγματι σταθερὰν Κυβέρνησιν καὶ δυσκόλως θὰ ἔχωμεν, ἐπίστευεν δὲ ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ προσεπάθει νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ γενικὸν αἴτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποβλέπει εἰς κάποιαν γενικωτέραν ἀναμόρφωσιν τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Κύριοι βουλευταί, διὰ πολλοὺς λόγους συνδεομένους, ὅπως εἶπε καὶ εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὴν κρίσιμον διεθνῆ κατάστασιν, διὰ πολλοὺς λόγους συνδεομένους μὲ συνέχειαν τῆς πραγματικότητος τοὺς ὁποίους ὁ Ἀνώτατος Ἄρχων καὶ οἱ συγκληθέντες ὑπ’ αὐτοῦ τρεῖς Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων ἐξετίμησαν, διὰ διαφόρους λόγους δὲν ἔπρεπε νὰ προσφύγωμεν αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς ἐκλογάς. Ἀλλ’ ὁ κυριώτερος λόγος εἶναι ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ προσφύγωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς, ἐφ’ ὅσον τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐσημειώθη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν ἀνεμένομεν, ἐσημειώθη τὸ ἀπροσδόκητον, τὸ ἀπροσδόκητον ὄχι ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν τὸ κρίνει ἡ Ε.Π.Ε.Κ., ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν τὸ κρίνει ἡ μεγάλη πλειοψηφία τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἐφοβούμεθα—καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι εἰς πολλὰς στιγμὰς σκέπτομαι ὡς Λαὸς καὶ ὄχι ὡς βουλευτὴς καὶ ἡγέτης— ἐφοβούμεθα οἱ ἀπαρτίζοντες τὸν λαὸν ὅτι λόγοι ἀσήμαντοι ἢ σημαντικοὶ ἔστω, ἀλλὰ δυνάμενοι νὰ παραμερισθοῦν προσωρινῶς, θὰ καθίστων ἀδύνατον τὴν συνεργασίαν τῶν τριῶν Κομμάτων. Ἐφόσον ὅμως, μετὰ τὴν πατριωτικὴν ἔκκλησιν τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως τῶν Ἑλλήνων, οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν τριῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν σήμερον τὴν Κυβέρνησιν, ἐνέδωσαν καὶ ἐνέδωσαν, κύριοι, ὄχι ἀπέναντι ἁπλῶς τοῦ προσώπου τοῦ Βασιλέως, ἀλλ’ ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐνέδωσαν, ἐπραγματοποιήθη ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐφοβούμεθα ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ καὶ τὸ ὁποῖον ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἐπραγματοποιεῖτο θὰ ἐπέβαλε κατ’ ἀνάγκην τὴν διενέργειαν νέων ἐκλογῶν. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἀναμένομεν ὄχι πολλά, ἀλλ’ ὀλίγα καὶ οὐσιώδη, ὀλίγα καὶ θεμελιώδη. Εἶπον πρὸ ὀλίγου ὅτι ὑπῆρχεν ἕνα αἴτημα προσφυγῆς εἰς τὰς ἐκλογὰς εἰς τὴν συνείδησιν πολλῶν ἐξ ἡμῶν, ἴσως τῆς μεγάλης πλειονότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, διότι ἐπεθυμούσαμεν Κυβέρνησιν ἰσχυρὰν καὶ Κυβέρνησιν ἡ ὁποία θὰ ἐπραγματοποίῃ κατά τινα τρόπον τὴν ἀναμόρφωσιν τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ δι’ ἐκλογῶν καὶ διὰ τῆς ἀμέσου συμβολῆς καὶ πρωτοβουλίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, καλεῖται νὰ τὸ ἐκτελέσῃ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ἀξιότιμοι κύριοι, ζητεῖ, ἰδίᾳ κατὰ τὰς περιστάσεις αὐτὰς τὰς κρισίμους, κρισίμους καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς ἀσφαλείας, κρισίμους καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀνασυγκροτήσεως, διότι, ὅπως ἐτόνισαν καὶ ἄλλοι κύριοι, εὑρισκόμεθα εἰς τὰ τελευταῖα ἔτη τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας, ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς ζητεῖ σταθερότητα κυβερνητικήν, δραστηριότητα κυβερνητικήν, ἡ ὁποία εἶναι ἀσυμβίβαστος μὲ ἀσταθεῖς Κυβερνήσεις καὶ μάλιστα ὄχι μόνον δραστηριότητα διότι ἡ δραστηριότης ἠμπορεῖ νὰ εἶναι φαινομενικὴ καὶ θεατρική, ἀλλὰ δραστικότητα τοῦ ἔργου ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιληφθοῦν τῶν διαφόρων τομέων. Διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσω ὅτι τοιαύτην δραστηριότητα δὲν τὴν διεπίστωσα κατὰ τὸ τελευταῖον τετράμηνον. Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπίσης ζητεῖ περισυλλογήν, ζητεῖ αὐστηράς, αὐστηροτάτας οἰκονομίας, ζητεῖ μεταβολὴν τοῦ τρόπου διακυβερνήσεως τῆς χώρας, ὁ ὁποῖος ἐκράτει κατὰ τὴν τετραετίαν — καὶ εἰς αὐτὸ εἶναι ὑπεύθυνοι καὶ αἱ Κυβερνήσεις τῶν ὁποίων μετέσχον καὶ ἐγὼ — μεταβολὴν τοῦ μοιρολατρικοῦ τρόπου τοῦ βασιζομένου ἐπὶ τῆς ἀνέσεως καὶ τῆς ρουτίνας εἰς ἕνα ἄλλον τύπον διακυβερνήσεως, τύπον ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ προσανατολισθῇ ὀλίγον λέγω, ὀλίγον διότι τὸ πολὺ εἶναι ἀδύνατον νὰ συμβιβασθῇ μὲ τὸν ἑλληνικὸν χαρακτῆρα, πρέπει νὰ προσανατολισθῇ ὀλίγον πρὸς ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὴν Μεγ. Βρεταννίαν καὶ εἰς τὰς Σκανδιναυικὰς Χώρας. Πρέπει νὰ περιστείλωμεν δηλαδὴ τὰς ἀνάγκας μας καὶ νὰ μὴ περιοριζώμεθα εἰς τὸ νὰ ἐμιλῶμεν ὅταν ἐκφωνοῦμεν λόγους προεκλογικοὺς ἢ ὅταν ἀναγινώσκων προγραμματικὰς δηλώσεις, νὰ μὴ ἀρκούμεθα, μόνον τότε, νὰ ὁμιλῶμεν περὶ οἰκονομιῶν καὶ περισυλλογῆς. Εἶναι ἀνάγκη, ἐπίσης καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ, ἂν ὄχι συνειδητὸν αἴτημα τοῦ λαοῦ, ἀνάγκην ἱστορικὴν τῆς χώρας αὐτῆς, αὐτοὶ οὗτοι οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποτελέσουν παραδείγματα, παραδείγματα καὶ εἰς τὸν δημόσιον καὶ τὸν ἰδιωτικόν των βίον καὶ εἰς ὅλας τὰς ἐκδηλώσεις τὰς κοινωνικάς. Πρέπει νὰ δώσουν τὸ παράδειγμα, πρέπει νὰ ἐμπνεύσουν καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν ἡγέτιδα κοινωνικὴν τάξιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει προσαρμοσθῆ εἰς τὰς περιστάσεις καὶ ἡ ὁποία φέρει βαρεῖαν τὴν εὐθύνην διὰ πολλὰ τὰ ὁποῖα συμβαίνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, πρέπει νὰ ἐμπνεύσουν τὸν τόνον τῆς βαθείας ἠθικῆς σοβαρότητος, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ εἴπω ἑνὸς ἠθικοῦ ἀσκητισμοῦ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ. Θὰ ἐκτιμήσω ὅμως πᾶν βῆμα, τὸ ὁποῖον θὰ ὡδήγει πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν. Θὰ ἐκτιμήσω, ὡς εἶπον καὶ τὰ ὀλίγα ἀκόμη. Δὲν ζητῶ πολλά, ζητῶ ὀλίγα καὶ οὐσιώδη. Κύριοι βουλευταί, εἰς ὥρας αἱ ὁποῖαι εἶναι κρίσιμοι, ὅπως εἶναι αἱ παροῦσαι καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην ἑβδομάδα ἐθεώρησα πρὶν περατώσω τὸν λόγον μου ἀναγκαῖον νὰ σᾶς εἴπω, ποῖαι εἶναι ὡς πρὸς τὸ μέλλον, αἱ σκοτειναὶ προβλέψεις μου, εἰς ὥρας τόσον κρισίμους, αἱ ὁποῖαι ἀσχέτως τῶν μελλοντικῶν γεγονότων εἶναι κρίσιμοι διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς διαβιώσεως πρέπει οἱ ἡγέται νὰ δίδουν τὸ παράδειγμα. Περισσοτέραν, ἀγαπητοὶ φίλοι, καὶ ἀπὸ τὰς πράξεις ἀσκεῖ ἐπίδρασιν κατὰ τὰς ὥρας αὐτάς, ἡ προσωπικὴ προβολὴ τοῦ ἤθους, τὸ παράδειγμα, διότι ἄλλωστε αἱ πράξεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐλαφρώσουν τὴν δυστυχίαν τοῦ λαοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ ἔχουν τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα. Δὲν εὑρισκόμεθα εἰς περίοδον τοιαύτης οἰκονομικῆς ἀνέσεως καὶ εὐημερίας, ὥστε πράγματι νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν τὰς ἀνάγκας, τὰς ἀγωνιώδεις ἀνάγκας τῆς μεγάλης πλειονότητος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἰδίᾳ τῶν κατοίκων τῆς ὑπαίθρου ἀλλὰ καὶ τῆς ἐργατικῆς τάξεως καὶ τῆς μικροαστικῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσωμεν ὅλα ὅσα ζητοῦν καὶ ὅσα δικαίως ζητοῦν. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει ἔτι μᾶλλον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν διὰ τῆς πράξεως, νὰ τὸ δώσωμεν διὰ τοῦ παραδείγματός μας. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς μὲν οἱ ἡγέται, οἱ κυβερνῶντες ὡς κόμματα, ὡς Βουλή, νὰ εὑρισκώμεθα εἰς ἄνεσιν νὰ ἱκανοποιῶμεν τὰς κομματικάς μας ἐπιδιώξεις, νὰ προβαίνωμεν εἰς διορισμούς, νὰ τονώνωμεν τὴν κομματικήν μας θέσιν, νὰ ἱκανοποιῶμεν τοὺς φίλους μας τοὺς ἰσχυρούς, διότι κάθε Κόμμα ἔχει καὶ ἰσχυροὺς φίλους, οἱ ὁποῖοι ἀποκτοῦν κατὰ τρόπον ἐνοχλητικὸν τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων των — καὶ ἱκοναποιοῦνται δυστυχῶς — δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὸ καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ πένεται καὶ νὰ ὑφίσταται τὰ ὅσα ὑφίσταται. (Χειροκροτήματα). Ἀπαιτεῖται λοιπὸν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδεχομένως θὰ ἐπετυγχάνετο διὰ τῶν ἐκλογῶν. Δηλαδὴ ἡ ἀναμόρφωσις τοῦ πολιτικοῦ μας βίου. Αὐτὸ εἶναι ἀνάγκη νὰ σημειωθῇ ἤδη διὰ τῆς πρωτοβουλίας τῆς Κυβερνήσεως εἰς τοὺς κόλπους αὐτῆς ταύτης τῆς σημερινῆς Βουλῆς. Δὲν πταίομεν ὡς ἄτομα εἰς τὴν Βουλὴν αὐτήν. Ἀνάλογοι θὰ εἶναι καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκαλοῦντο νὰ ἐκπροσωπήσουν τὸν λαὸν ὕστερα ἀπὸ νέας ἐκλογάς. Δὲν πταίομεν ὡς συνειδήσεις, ἀλλὰ πταίει ἡ βούλησίς μας, δὲν ἐπιβαλλόμεθα ἐπὶ τῶν κομμάτων μας, δὲν ἐπιβαλλόμεθα ἐπὶ τῶν ἀρχηγῶν μας. Πρέπει νὰ ἀπαιτήσωμεν τὸν ὑπερκομματισμὸν ὄχι μόνον εἰς λέξεις, ἀλλὰ εἰς τὰ πράγματα, ὑπερκομματισμὸν πραγματικόν, πρέπει ν’ ἀπαιτήσωμεν ἀνιδιοτέλειαν πραγματικήν, νὰ ἀντισταθῶμεν κατὰ τῶν ἰσχυρῶν φίλων, οἱ ὁποῖοι περιστοιχίζουν τοὺς πολιτικοὺς ἡγέτας καὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀξιώσεις ἀποβαινούσας εἰς βάρος τῆς Κοινωνίας καὶ τοῦ Ἔθνους. Θέλω νὰ ἴδω καὶ περιμένω τοῦτο μὲ ἐμπιστοσύνην καὶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τοὺς δύο Ἀντιπροέδρους καὶ φυσικὰ ἀπὸ ὅλους τοὺς ὑπουργοὺς θέλω νὰ ἴδω περιπτώσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ κατηγγελθοῦν πρόσωπα τὰ ὁποῖα ζητοῦν πράγματα ἀνοίκεια καὶ πράγματα ἀντίθετα πρὸς συμφέρον τοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα). Αὐτό, ἀγαπητοὶ φίλοι, ἔχει μεγαλυτέραν ἀκόμη σημασίαν, ἀπὸ τὴν συνέχισιν τῆς ἀνακριτικῆς διαδικασίας ἐκείνης ἡ ὁποία ἐτέθη εἰς ἐφαρμογὴν εἰς ὅλα τὰ ὑπουργεῖα καὶ ἀφορᾷ τὸ παρελθόν. Μὲ ἱκανοποίησε βεβαίως πλήρως ἡ δήλωσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ δήλωσις, ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους καὶ τῶν τριῶν κομμάτων τὰ ὁποῖα μετέχουν τῆς Κυβερνήσεως, μὲ ἱκανοποίησε λέγω ἡ δήλωσις ὅτι θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ προσπάθεια αὐτὴ καὶ θὰ σημειωθῇ ὁ κολασμὸς ὁ ἀναγκαῖος. Ἀλλὰ ζητῶ ὄχι μόνον τὴν ἄρσιν τὴν ἀρνητικὴν τῶν κακῶν πράξεων τοῦ παρελθόντος διὰ τῆς τιμωρίας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι τυχὸν διέπραξαν τοιαύτας πράξεις. Ζητῶ, καὶ δὲν τὸ ζητῶ ὡς ἄτομον, διότι ἡ συνείδησις τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ζητεῖ τοῦτο τὴν εἰς τὸ μέλλον προσεκτικήν, ἀμείλικτον ἀντιμετώπισιν πάσης περιπτώσεως, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ δίκαιον εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Π.Ε.Κ. εἰπόντα ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ εἶναι συνέχεια ἁπλῶς τῆς τετραετίας. Κατὰ τὴν τετραετίαν ἐσημειώθη ἓν μέγα γεγονός, ἡ κατανίκησις τῆς ἀνταρσίας. Δὲν εἶχεν οὔτε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος εἶχε σχεδὸν μόνος τὸ βάρος ἐπὶ τῶν ὤμων του τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἐξωτερικῶν προβλημάτων, οὔτε ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος συνεμερίσθη μόνον ἐπὶ ἑπτάμηνον τὰς κυβερνητικὰς εὐθύνας, δὲν εἴχομεν ὅλοι ἡμεῖς τὴν δυνατότητα οὔτε ἐγώ, οὔτε οἱ ἄλλοι κύριοι τὴν δυνατότητα, διότι μᾶς ἀντιπερισποῦσε, καὶ ὀρθῶς μᾶς ἀντιπερισποῦσεν, ὁ ἀγών, νὰ ἐπιδείξωμεν ὅλην ἐκείνην τὴν ἀναγκαίαν προσοχὴν εἰς τὸν ἐσωτερικὸν ἐθνικὸν τομέα. Ἔπρεπεν ἴσως νὰ τὸ ἐπιτύχωμεν. Λάθος ἦτο, μειονέκτημα ἦτο, ἀδυναμία ἦτο, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν τὸ κατωρθώσαμεν διὰ λόγους οἱ ὁποῖοι εἶναι σεβαστοί, διότι κατὰ τὸ διάστημα ἐκεῖνο διεξήγετο κρίσιμος ἐθνικὸς ἀγών, εἰς τὸν ὁποῖον εἴχομεν ἀφιερώσει ὅλας μας τὰς δυνάμεις. Ἤδη ἡ Κυβέρνησις λέγει — καὶ ἐπρόσεξα τὸ σημεῖον αὐτὸ τοῦ λόγου τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως — λέγει ὅτι θὰ ἀναλώσῃ ὅλας τὰς δυνάμεις της εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς Πατρίδος. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἀναλώσῃ τὰς δυνάμεις της, ἀλλὰ νὰ ἀναλώσῃ τὰς ἀδυναμίας της, νὰ ἀναλώσῃ τὰς ἀδυναμίας τῶν ἀπαρτιζόντων αὐτὴν κομμάτων. Εὔχομαι ὅπως συντηρηθοῦν αἱ δυνάμεις καὶ ἐξαφανισθοῦν αἱ ἀδυναμίαι. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τὸ Ἐθνικὸν Ἑνωτικὸν Κόμμα θὰ δώσῃ ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινή, ἡ παρουσιασθεῖσα σήμερον ἐνώπιόν μας, ἀπετέλεσεν ὄχι τὴν μόνην δυνατήν, ἀλλὰ τὴν καλυτέραν λύσιν, ἡ ὁποία ἦτο δυνατὸν νὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Βουλήν. Καὶ ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα μετέχουν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ν’ ἀποδείξουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ διενεργηθοῦν ταχέως νέαι ἐκλογαί. Εὔχομαι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὑπό τινος τῶν κυρίων, εἴτε ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ μείνῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς παγκοσμίου κρίσεως, εὔχομαι νὰ πραγματοποιηθῇ τοῦτο. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει ἀνάγκην συνεχείας καὶ πρέπει νὰ γίνωμεν ὅλοι ὑποστηρικταὶ καὶ στῦλοι αὐτοῦ τοῦ γεγονότος τὸ ὁποῖον λέγεται συνέχεια. Πρέπει αὐτὸ τὸ γεγονὸς νὰ τὸ στηρίξωμεν εἰς τὰς ψυχάς μας, πρέπει ὅλοι μας νὰ ὑπηρετήσωμεν ἀμέσως ἢ ἐμμέσως τὸ Ἔθνος καὶ ὑπὸ τὴν εἰδικὴν αὐτὴν ἔννοιαν ἡ ὁποία ὑπερβαίνουσα τὰ ἐγωϊστικὰ καὶ κομματικὰ κριτήρια, ἀφορᾷ τὴν ὑπόστασιν τοῦ ἔθνους, θὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Πρὶν ἢ ἐγκαταλείψω τὸ βῆμα, ἀγαπητοὶ κ. συνάδελφοι, θεωρῶ καθῆκον μου νὰ δώσω ὡρισμένην ἀπάντησιν εἰς παρατηρήσεις τινὰς εἰς τὰς ὁποίας προέβη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Σοφιανόπουλος, εἰς τὰς παρατηρήσεις συγκεκριμένως ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν στάσιν τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ τηρήσῃ ἡ Ἑλλὰς καὶ εἰδικώτερον ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία εἰς τὴν Συνέλευσιν τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν. Ὁ κ. Σοφιανόπουλος ὁ ὁποῖος διέπεται ἀπὸ μίαν ἰδιότυπον νοοτροπίαν, τοῦ ὁποίου μὲ ἄλλας λέξεις ἡ διανοητικὴ σύστασις εἶναι ἰδιοτύπως γεωπολιτική, ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον ἀπὸ τὴν ἀντιπροσωπείαν, τῆς ὁποίας θὰ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ μετάσχω κατόπιν προσκλήσεως τὴν ὁποίαν μοῦ ἀπηύθυνεν ἡ Κυβέρνησις, ἐζήτησεν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν ἀντιπροσωπείαν, ὅπως μεταβάλῃ τακτικὴν καὶ μιμηθῇ τὸ παράδειγμα τοῦ πράγματι σοφοῦ, Πρωθυπουργοῦ τῶν Ἰνδιῶν Παντὶτ Νεχροῦ. Ἀξιότιμοι κύριοι, ὁ Πρωθυπουργὸς τῶν Ἰνδιῶν δὲν ἀνήκει κατὰ μίαν περίεργον θέλησιν τῆς τύχης καὶ τῆς γεωγραφίας, οὔτε εἰς τὴν Δύσιν οὔτε εἰς τὴν Ἀνατολήν. Εἶναι περίεργος καὶ ἐξαιρέτως ἀξιοπρόσεκτος, δι’ ὅσους ἔχουν δυνατότητα αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ἐπιδοθοῦν εἰς θεωρητικὰς μελέτας, ἡ θέσις εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται αὐτὸς ὁ κόσμος ὁ ὀνομαζόμενος Ἰνδικός. Τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ δὲν ἔχουν μετάσχει ποτὲ οἱ Ἰνδοί. Ἴσως εἰς παλαιοτέρας ἐποχὰς νὰ ἐπέδρασεν ὁ δυτικὸς πολιτισμός, εἰδικώτερον ὁ Ἑλληνικὸς διὰ τῆς διοχετεύσεως καὶ πνεύματος καὶ αἵματος Ἑλληνικοῦ εἰς τὰς Ἰνδίας, διότι ὅπως εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος εἶχε φθάσει μέχρι τοῦ Ἰνδοῦ ποταμοῦ. Ἀλλὰ αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὸ ἀπώτερον παρελθόν. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, δηλ. ὄχι μόνον αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀλλὰ ἀπὸ αἰώνων, παρὰ τὴν προσπάθειαν τὴν ὁποίαν ἔκαμον ὡρισμένα τέκνα τῶν Ἰνδιῶν, τὰ ὁποῖα ἐσπούδασαν εἰς Πανεπιστήμια ξένα καὶ ἰδίᾳ Ἀγγλικὰ ἢ εἰς Πανεπιστήμια τῶν Ἰνδιῶν, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἱδρυθῆ μὲ πρότυπα τὰ Ἀγγλικὰ Πανεπιστήμια, αἱ Ἰνδίαι ἔμειναν μακρὰν τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ. Ἔμειναν ὅμως ταυτοχρόνως καὶ ἔξω αὐτοῦ τοῦ ἰδιοτύπου ἀσιατικοῦ κόσμου, τὸν ὁποῖον ἐνσαρκώνει ὁ μογγολισμός, ὁ ταταρισμός. Αἱ Ἰνδίαι ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα ὄχι μόνον τῶν τελευταίων αἰώνων, ἀλλὰ τῶν τριῶν τελευταίων χιλιάδων ἐτῶν, εἶχον ὑπὸ κάποιαν μορφὴν ἱστορικῶς ἀπομονωθῆ καὶ ἀσκητεύσει. Δὲν κατώρθωσαν, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχει βέβαια ἐκεῖ παράδοσις θρησκευτικὴ μεγίστης σημασίας καὶ βάθους, δὲν κατώρθωσαν οὔτε μὲ τὴν Δύσιν νὰ συναιρεθοῦν, οὔτε ὅμως αὐτὸν τὸν φοβερὸν καὶ κακῆς ποιότητος ἀνατολισμόν, τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἀντιδιαστείλωμεν, κ. Σοφιανόπουλε, πλήρως ἀπὸ τὰς Ἰνδίας, οὔτε αὐτὸν κατώρθωσαν νὰ ἐπηρεάσουν καὶ νὰ δαμάσουν. Μία ἀδράνεια ἐσημειώθη εἰς τὰς Ἰνδίας, ἡ ὁποία τελικῶς ὡδήγησεν, ἀφοῦ παρετείνετο μέχρι τοῦ 16ου αἰῶνος, ὡδήγησεν εἰς τὴν ὑπὸ τῶν Εὐρωπαϊκῶν δυνάμεων κατάληψιν τῶν κυριωτέρων σημείων τῶν Ἰνδιῶν, κατάληψιν ἡ ὁποία ἐπέρασεν ἔκτοτε ἀπὸ διαφόρους μορφὰς διοικήσεως. Ἑπομένως κ. Σοφιανόπουλε, μὴ ἐπικαλεῖσθε δι’ ἡμᾶς ὡς ἀξιομίμητον τὸ παράδειγμα ἀνδρός, ὁ ὁποῖος γνωρίζει βεβαίως ἱστορίαν καὶ ἔγραψεν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ μίαν ἱστορίαν διὰ τὰ παιδιά του, ἀλλὰ ὁ ὁποῖος δὲν ζῇ τὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα ζῶμεν ἡμεῖς καὶ ἀνήκει εἰς λαὸν ὁ ὁποῖος ἔμεινε μακρὰν τῶν μεγάλων ἠθικῶν, κοινωνικῶν καὶ ἰδεολογικῶν μεταβολῶν αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν κατὰ τὰς τελευταίας χιλιετηρίδας εἰς τὴν Εὐρώπην. Ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ ξένη ἀπέναντι τοῦ ἀγῶνος ὁ ὁποῖος συνταράσσει τὴν ἀνθρωπότητα καί ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ αὐτὴν ταύτην τὴν οὐσίαν τῆς ὑποστάσεώς της, τὴν Ἑλληνικὴν καὶ τὴν Χριστιανικήν. Ἡ Ἑλλὰς δὲν ἐννοεῖ νὰ ἀπαρνηθῇ τὸν Ἑλληνισμὸν καὶ τὸν Χριστιανισμόν. Βεβαίως ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον εἰς τὴν σύστασίν σας ὅπως ἀποφύγωμεν προκλήσεις. Πρόκλησις δὲν δικαιοῦται ἡ Ἑλλὰς νὰ ἐπιχειρήσῃ καὶ δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ἂν καὶ ἔχετε ἴσως τὴν ἀντίθετον γνώμην, ὅτι καὶ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς τετραετίας πρόκλησις ἐκ μέρους τῆς Ἑλλάδος οὐδεμία ἐσημειώθη. Ἡ Ἑλλὰς προσεπάθησε καὶ ἀπέναντι αὐτῆς τῆς ἰσχυροτάτης δυνάμεως, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖτε καὶ τῆς ὁποίας τὸν ὄγκον προσπαθεῖτε διαρκῶς νὰ ἐπισείετε ἐπὶ τῶν κεφαλῶν τῶν Ἑλλήνων, ἡ Ἑλλὰς προσεπάθησε καὶ ἀπέναντι αὐτῆς τῆς δυνάμεως νὰ τηρήσῃ στάσιν φιλικήν. Ἀλλά, δυστυχῶς, ἀπὸ τοῦ 1944 τοῦτο κατέστη ἀδύνατον. Δὲν ὁμιλῶ κἂν περὶ τοῦ διαστήματος τῆς κατοχῆς κατὰ τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς ἀπὸ τὴν Μόσχαν προῆλθον αἱ ὁδηγίαι εἰς τὸν κομμουνισμόν, τὸν αἱματοκυλίσαντα τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ εἰδικώτερον τὸ 1944 ὅπως θὰ ἐνθυμῆται καλὰ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἀσκῶν τότε τὰ καθήκοντα τοῦ πρωθυπουργοῦ εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν, τὴν στιγμὴν ἀκριβῶς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπέκειτο ἡ ἀνακωχὴ μεταξὺ τῶν Δυτικῶν Συμμάχων, Μεγάλης Βρεττανίας, Ἡνωμ. Πολιτειῶν καὶ Βουλγαρίας, τὴν στιγμὴν ἐκείνην διὰ νὰ μὴ προκύψῃ καὶ ἡ παραμικρὰ ὑπὲρ τῆς λεηλατηθείσης καὶ σφαγιασθείσης ὑπὸ τῆς Βουλγαρίας μαρτυρικῆς πατρίδος μας ὠφέλεια, τὴν στιγμὴν ἐκείνην παρενεβλήθη ὁ ὄγκος αὐτὸς περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖτε καὶ ἐκήρυξε τὸν πόλεμον τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1944, ἐναντίον τῆς Βουλγαρίας. Ἡ Βουλγαρία μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐξηκολούθει νὰ μὴ θεωρῆτε ὑπὸ τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως ὡς κράτος ἐχθρικόν. Τὸ ὅτι ἔσφαξε τοὺς Ἕλληνας εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Δοξάτου, εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Δράμας μέχρι Καβάλλας, δὲν συνεκίνησε τοὺς κυρίους τοῦ Κρεμλίνου. Δὲν εἶχον ἀνάγκην νὰ κηρύξουν τὸν πόλεμον κατὰ τῆς Βουλγαρίας. Τὸν ἐκήρυξαν μόνον ὅταν ἦτο δυνατὸν νὰ προκύψῃ ἐκ τῆς ἀνακωχῆς κάποια ὠφέλεια ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Οἱ δυτικοὶ σύμμαχοι ἐγκατέλειψαν δυστυχῶς τὴν ὑπόθεσιν λόγῳ ἀδυναμίας, ἀδυναμίας ἡ ὁποία κατὰ τὸ 1944 ἦτο πλέον μοιραία. Καὶ ἦλθεν ὁ Δεκέμβριος καὶ ἦλθεν ἡ Βάρκιζα ἐπὶ Κυβερνήσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε πολὺ καλῶς καὶ σεῖς, κύριε Σοφιανόπουλε, ὅτι ὁ ὁπλισμός, ἐὰν ἦτο νὰ παραδοθῇ, ἔπρεπε νὰ παραδοθῇ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας, ἢ μᾶλλον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, τῆς ὁποίας μετείχατε. Μετὰ τὴν Βάρκιζαν ἐπέρασαν σχεδὸν τρεῖς μῆνες, μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἔπεσε. Διατὶ δὲν κατώρθωσε, κύριε Σοφιανόπουλε, ὁ ἀπουσιάζων αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀλλ’ ὁμιλῶν ἐπὶ τῇ βάσει ἀνακριβῶν δεδομένων, ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ., νὰ συλλέξῃ τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα ἐξηκολούθουν κατέχοντες οἱ κομμουνισταὶ καὶ πῶς ἰσχυρίζεται ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὅτι πταίουν αἱ ὑπηρεσιακαὶ Κυβερνήσεις, ἢ αἱ Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 30 Μαρτίου 1946 διὰ τὴν στρατιωτικὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ κομμουνισμοῦ.

§47Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν μικρὰν διακοπὴν πρὸς ἀποσαφήνισιν τῶν πραγμάτων. Ἡ συμφωνία τῆς Βάρκιζας ὑπεγράφη τὴν 12 Φεβρουαρίου τοῦ 1945. Ὁ ὑποφαινόμενος ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν προήδρευσα τῆς Συμφωνίας τῆς Βάρκιζας. Παρέμεινα εἰς τὴν Ἑλλάδα ἀκόμη 40 ἢ 45 ἡμέρας, μεθ’ ὃ ἀνεχώρησα εἰς τὸν Ἅγιον Φραγκίσκον, ὅπου εἶχα σταλῆ ὡς ἀρχηγὸς τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Τρεῖς ἢ τέσσερες ἡμέρες μετὰ τὴν ἀναχώρησίν μου ἐπηκολούθησεν ἡ παραίτησις τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα.

§48Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τέλος Ἀπριλίου ἔπεσεν.

§49Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ὅπλα, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐζητήθησαν καὶ εἰς ἀριθμὸν καὶ εἰς ποιότητα ἀπὸ τὸν στρατηγὸν Σκόμπυ, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ ἀρχηγὸς τῆς ἑδρευούσης ἐν Ἀθήναις Ἀγγλικῆς Στρατιωτικῆς Ἀποστολῆς. Συγκεκριμένως ἐνθυμοῦμαι τοῦτο, τὸ ὁποῖον θέτω ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, ὅτι ὅταν ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὴν Ἐαμικὴν ἀντιπροσωπείαν νὰ μᾶς καταθέσῃ τὰ ὅπλα, οἱ Ἐαμικοὶ ἀντιπρόσωποι μᾶς ἀντέταξαν «πόσα ὅπλα θέλετε νὰ σᾶς παραδώσωμεν»; Αὐτὸ ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τοῦ στρατηγοῦ Σκόμπυ, ὁ ὁποῖος μοῦ ἀπήντησε διὰ τοῦ Ταξιάρχου ὑπασπιστοῦ του, ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Στρατιωτικὴ Ἀποστολὴ ἀξιοῖ ὅπως παραδοθοῦν τόσα ὅπλα, τόσοι ὅλμοι, τόσα πολυβόλα, τόσα πυροβόλα. Εἶπον τότε ὅπως ἐνθυμοῦμαι, εἰς τὸν Ταξίαρχον–Ὑπασπιστήν: «Νομίζω ὅτι τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα ζητεῖτε εἶναι ὀλιγώτερα ἐκείνων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ παραδοθοῦν, διότι ἔχω τὴν πληροφορίαν ὅτι τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα διαθέτουν οἱ κομμουνισταὶ εἶναι περισσότερα». Καὶ ἡ ὑπεύθυνος ἀπάντησις τοῦ ὑπευθύνου Ἄγγλου στρατηγοῦ ἦτο ἡ ἑξῆς: «Ἐὰν μᾶς παραδοθοῦν αὐτά, θὰ εἴμεθα εὐχαριστημένοι, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ Κράτος θὰ ἠμπορέσῃ νὰ κυκλοφορήσῃ μέχρι τῆς ἐσχατιᾶς τῶν συνόρων». Παρεδόθησαν, λοιπόν, τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα ἐζήτησεν ἡ ἀγγλικὴ Στρατιωτικὴ ἀποστολὴ καὶ εἰς ἀριθμὸν καὶ εἰς ποιότητα.

§50ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι εἰς ποιότητα.

§51Ι. ΣΟΦΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. .... καὶ σᾶς προσθέτω καὶ τὴν πληροφορίαν, ὅτι παρεδόθησαν ἀπὸ τὸ ἀντίπερα ἐαμικὸν στρατόπεδον περισσότερα ἀπὸ τὰ ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους ζητηθέντα. Τὰ ὅπλα κατεγράφησαν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ δυθοῦν ὄχι εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ἀλλὰ εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Στρατιωτικὴν Ἀποστολήν, ἡ ὁποία οἱονεὶ ἦτο μεσεγγυοῦχος τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως. Συνεπῶς ἡ παράδοσις τῶν ὅπλων ἐξηκολούθησε νὰ γίνεται καὶ ἀσφαλῶς ἔλαβε χώραν, καὶ ἐὰν δὲν ἔλαβε χώραν μέχρι τῆς τελευταίας λεπτομερείας θὰ ἔπρεπε νὰ συμπληρωθῇ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς διαδόχου Κυβερνήσεως. Ἐρωτῶ ὅμως: Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κατὰ τὶ προάγει τὴν ὅλην ὑπόθεσιν ἡ συζήτησις τὴν ὁποίαν ἀνοίξατε; Ἐὰν ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας ἐξηκολούθει νὰ Κυβερνᾷ τὴν Ἑλλάδα, δὲν θὰ συνέβαινε κανὲν ἐφεξῆς ἔκτροπον. (Χειροκροτήματα).

§52Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Σοφιανόπουλος ἔδωσεν ὡρισμένας ἐξηγήσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἀναιροῦν τὰ ὅσα εἶπον εἰς ἀπάντησιν τῆς κριτικῆς, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ., εἰπὼν ὅτι τὰ πάντα εἰς τὴν Ἑλλάδα προέκυψαν, ὅλα τὰ δεινὰ προέκυψαν ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγκατέλειψε τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ κ. Σοφιανόπουλος μᾶς ἀποκαλύπτει ὡρισμένας πτυχάς, αἱ ὁποῖαι οὐδεμίαν σχέσιν ἔχουν μὲ τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν σήμερον. Πιθανὸν νὰ ἔχῃ δίκαιον ἢ μᾶλλον ἀσφαλῶς ἔχει δίκαιον, πιθανὸν νὰ ἦτο ἀδύνατον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν Πλαστήρα νὰ συλλέξῃ ὅλα τὰ ὅπλα, διότι δὲν εἶχε στρατόν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. Πλαστήρας οὔτε ὁ κ. Σοφιανόπουλος νὰ κατηγοροῦν τὰς μετέπειτα Κυβερνήσεις διὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ε.Λ.Α.Σ. εἶχεν ἀποκρύψει ὅπλα, τὰ ὁποῖα μετεχειρίσθη μετὰ ταῦτα ὁ συμμοριτισμός. Ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, θὰ ὑπενθυμίσω δύο γεγονότα, τὰ ὁποῖα πολλοὶ ἐξ ὑμῶν γνωρίζετε καὶ τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν σχεδὸν ἐνώπιόν μου εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Πρὶν ἢ καταλάβουν τὴν ἐξουσίαν οἱ λεγόμενοι μοναρχοφασίσται, ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, ὅταν μετέβησαν εἰς τὴν Φλώριναν οἱ πρῶτοι χωροφύλακες καὶ συνέπεσε νὰ εἶμαι ἐκεῖ, διότι ἤμην ἐκ τῶν πρώτων οἱ ὁποῖοι ἐπεσκέφθησαν ὁλόκληρον τὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην ἀπὸ Φλωρίνης μέχρις Ἀλεξανδρουπόλεως, τὸν Ἰούνιον τοῦ 1945, ὅταν μετέβη ὁ πρῶτος πυρὴν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ δύο χωροφύλακες ἐξῆλθον τῆς πόλεως, ἐδολοφονήθησαν καθ’ ὁδόν, χωρὶς νὰ ἔχῃ σημειωθῆ προηγουμένως τίποτε ἀπολύτως. Ἐπίσης, ὅταν ἡ Ἐθνοφυλακή, ὅπως ἀπεκαλεῖτο τότε ὁ στρατός, ὁ ὁποῖος ἀνασυνεκροτεῖτο, εἰσῆλθεν εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν, ἠξεύρετε, κύριε Σοφιανόπουλε, τί συνέβη; Δὲν τὸ γνωρίζετε ἴσως, διότι πιθανὸν νὰ ἀπουσιάζατε ἐξ Ἑλλάδος. Οἱ κομμουνισταί, ἔχοντες καὶ εἰς τὴν πόλιν ἀκόμη ὅπλα, ἐπυροβόλησαν ἀπὸ πολλὰ παράθυρα ἐναντίον τῶν τμημάτων τοῦ στρατοῦ. Καὶ ἠξεύρετε ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; Τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ὑψηλοφροσύνη καὶ τὸ ἠθικὸν φρόνημα καὶ ἡ ψυχικὴ ἀνωτερότης τοῦ τμήματος τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον εἰσῆλθεν εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν, ὥστε ὄχι μόνον δὲν προέβη εἰς ἀντίποινα, ἀλλ’ ἐτήρησε μίαν στάσιν ἐξόχως ἄψογον. Αὐτὰ δὲν τὰ γνωρίζετε ἢ δὲν ἐπιθυμεῖτε νὰ τὰ γνωρίζετε. Πρέπει νὰ σταματήσουν τὰ ψεύδη εἰς βάρος τοῦ τόπου αὐτοῦ, ὁ ὁποῖος ἔχει γίνει ἀντικείμενον συνεχῶν λιθοβολισμῶν ἐκ μέρους ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εἴτε ἀπὸ ἀφέλειαν, εἴτε λόγῳ συμμαχίας πρὸς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος διέδωσαν τὰ ὅσα καὶ ἐδῶ ἀπὸ καιροῦ εἰς καιρὸν λέγονται. Κύριοι συνάδελφοι τελειώνω. Εἶπα ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Σοφιανόπουλον ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία οὔτε αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρόκειται νὰ προκαλέσουν κανένα. Ἡ Ἑλληνικὴ ἀντιπροσωπεία, θὰ μεταβῇ ὅμως κ. Σοφιανόπουλε, εἰς πεῖσμα τῶν θεωριῶν τὰς ὁποίας ἀνεπτύξατε, εἰς πεῖσμα, τῆς συστάσεώς σας ὅπως μιμηθῇ τὸν Νεχροῦ, θὰ μεταβῇ ὡς ἐκπρόσωπος ὑπερηφάνων Ἑλλήνων, δὲν θὰ μεταβῇ ὡς ἐκπρόσωπος ἡττοπαθῶν καὶ μικροψύχων. (Χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ δύναμίς μας. Ἄνευ αὐτῆς δὲν θὰ εἴχαμεν ἐπιζήσῃ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς σώζει εἶναι ἡ προσήλωσις εἰς τὴν ἐθνικὴν τιμήν, ἡ προσήλωσις εἰς τὴν Ἑλλάδα, —ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὄχι τὴν ὑλικήν, διότι δὲν εἴμεθα ὄγκος προκαλῶν τὸν φόβον—ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν, τὴν ἄϋλον, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχομεν δώσει ὁλόκληρον τὴν καρδιά μας καὶ θὰ δώσωμεν καὶ πάλιν, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη, τὴν ζωήν μας. Ὅταν ἕνας λαὸς εἶναι ἀποφασισμένος ν’ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν τὰς δυσμενεῖς περιστάσεις ὅπως τὰς ἀντιμετώπισεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸ 1940 καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸ παρελθόν, ὅταν ἕνας λαὸς εἶναι ἀποφασισμένος ν’ ἀντιμετωπίζῃ μὲ πνεῦμα θυσίας τοὺς κινδύνους, τότε ἐπιζῇ. Ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἐπιζήσωμεν ὡς φυσικὸς ὀργανισμός, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι ἀδιάφορον. Θὰ ἐπιζήσωμεν ὅμως ὡς φυλή, θὰ ἐπιζήσῃ ἡ ἰδέα τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ)

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ΕΛΔ, ἀπέστειλε τὸ κάτωθι ἔγγραφον. «Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Ἐνταῦθα Κύριε Πρόεδρε Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ δηλώσω ὅτι ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ὁμὰς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ΕΛΔ δὲν θὰ μετάσχῃ εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, καθ’ ἃς θὰ συζητηθοῦν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐλήφθη εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας διὰ τὴν πρόσφατον θανατικὴν καταδίκην τοῦ στελέχους τοῦ κόμματος ἡμῶν καὶ πολιτευτοῦ Λοκρίδος ἰατροῦ κ. Ψαρομίτα, ὑποψηφίου βουλευτοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Παρατάξεως κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογάς. Ἡ διαμαρτυρία μας δὲν ἀφορᾷ μόνον τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ἀλλὰ καὶ τὸν τρόπον καθ’ ὃν πλήττεται βαρύτατα ἡ ἐλευθερία ὀργανώσεως καὶ ἐξαπλώσεως τοῦ κόμματός μας, καθὼς καὶ γενικώτερον αἱ ἀτομικαὶ ἐλευθερίαι τῶν Ἑλλήνων διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Α.Ν. 509 καὶ τῆς ἐπιμονῆς εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ θεσμοῦ τῶν Ἐκτάκτων Στρατοδικείων. Καὶ ἐπιθυμοῦμεν νὰ καταστήσωμεν τὴν διαμαρτυρίαν μας τοσούτῳ μᾶλλον ἔντονον καθ’ ὅσον εἰς τὰς προθέσεις, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἰσοπολιτείας, τῆς σχηματισθείσης κατ’ ἀπόλυτον ἀντίθεσιν πρὸς τὸ νόημα τῶν ἐκλογῶν τῆς 5ης Μαρτίου Κυβερνήσεως, δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην.

Μετὰ πολλῆς τιμῆς

ΑΛ. ΣΒΩΛΟΣ

Πρόεδρος τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ΕΛΔ.

§54Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ δήλωσις αὐτὴ ἀποτελεῖ προδοσίαν.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μανιαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§56ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν.

§57Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριε πρόεδρε, νὰ προχωρήσωμεν, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζωμεν τὸ ταχύτερον ἐὰν ὑπάρχῃ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἀναχωρήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν τάχιστα ἡ ἀντιπροσωπεία μας διὰ τὸν ΟΗΕ. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ τελειώσωμεν τὸ ταχύτερον. Ἀπόψε θὰ γίνῃ καὶ ἡ ψηφοφορία.

§58Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευὴν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ἠρνήθημεν νὰ στηρίξωμεν τὴν Κυβέρνησιν τῶν κ. κ. Βενιζέλου–Παπανδρέου, διότι τὴν ἐθεωρούσαμεν ἀνίσχυρον καὶ ἑτοιμόρροπον καὶ δὲν ἐνομίζαμεν ὅτι ἦτο ἡ Κυβέρνησις τὴν ὁποίαν ἀξιοῦν αἱ σημεριναὶ κρίσιμοι περιστάσεις, ἡ ὁποία θὰ εἶχε τὴν ἱκανότητα νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς Χώρας. Εἰς τὴν ἀπόφασίν μας αὐτὴν ἐδώσαμεν τότε τὴν σαφῆ ἔννοιαν ὅτι τὴν κατεψηφίζαμεν διὰ νὰ τὴν προωθήσωμεν πρὸς τὰς λύσεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν τὴν δημιουργίαν αὐτοδυνάμου ἰσχυρᾶς καὶ ἐθνικόφρονος Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐπέτρεπε καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸν Ο.Η.Ε. μὲ τὸ κῦρος τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῶν 180 βουλευιῶν καὶ ὄχι τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῶν 97 βουλευτῶν. Αἰσθανόμεθα ἱκανοποίησιν ὅτι ἔστω καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον προώθησε τὴν πολιτικὴν κρίσιν πρὸς τὴν σημερινὴν της λύσιν καὶ τὸ Κόμμα τῆς Ἑλληνικῆς Ἀναγεννήσεως. Ἀπὸ τὸν Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Π.Ε.Κ. στρατηγὸν Πλαστήραν, ἐλέχθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἰσχυρὰ διότι δὲν ἔχει ὁμοιογένειαν. Θὰ ἤθελα νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ἀρχηγὸν τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἐὰν λαμβάνῃ ὡς κριτήρια τὸν κομματισμὸν καὶ τοὺς βοσκοτόπους, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Τουρκοβασίλης, ἢ τὴν ἐθνικὴν ἰδεολογίαν, ἡ ὁποία κατ’ ἐξοχὴν σήμερον πρέπει νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει, λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ διεθνὴς ὁρίζων εἶναι θολωμένος. Ἐὰν ὡς κριτήριον λαμβάνεται ἡ ἐθνικὴ ἰδεολογία τότε ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ ἔχει ἀπόλυτον ἰδεολογικὴν ὁμοιογένειαν καὶ ἠμπορεῖ νὰ προχωρήσῃ ἐπὶ 3½ ὁλόκληρα ἔτη, ἐὰν οἱ ἀποτελοῦντες τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἀρθοῦν εἰς τὸ ὕψος τῶν σημερινῶν περιστάσεων, ὁπότε καὶ θὰ δυνηθοῦν νὰ κατοχυρώσουν τὴν ἐσωτερικὴν ἀσφάλειαν καὶ νὰ δώσουν τὰς καλυτέρας λύσεις εἰς τὰ προβλήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πιέζουν τὴν μεγάλην καὶ ὑποφέρουσαν μᾶζαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Δι’ αὐτὸ πιστεύομεν, ὅτι ἡ πρᾶξις αὐτὴ τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων τοῦ νὰ ἀποχωρισθῇ ἀπὸ τὴν Ε.Π.Ε.Κ. εἶναι πρᾶξις καθαρῶς ἐθνικὴ δεδομένου ὅτι ἡ Ε.Π.Ε.Κ. κατὰ ἕνα μικρὸ ἢ μεγάλο ποσοστὸν ἔχει μολυνθῆ ἀπὸ τὸ κομμουνιστικὸ μίασμα καὶ ὑπῆρχε κίνδυνος μολύνσεως ἐκ τῶν ἐπαφῶν καὶ τῆς συνεργασίας. Ὡς γνωστόν, κ. βουλευταί, «αἱ κακαὶ συναναστροφαί, φθείρουσιν ἤθη χρηστὰ» ἢ ὅπως κατ’ ἄλλον τρόπον εἶπεν ὁ πρωθυπουργὸς τῆς Ἀγγλίας κ. Ἄτλυ, ὅτι: «ὅποιος ἐγγίζει τοὺς κομμουνιστὰς μολύνεται». Ἡμεῖς, ἐν πάσῃ περιπτώσει, εἴμεθα εὐχαριστημένοι ἀπὸ αὐτὸ τὸ ὁποῖον συνέβη καὶ εἴμεθα εὐχαριστημένοι κατὰ τὸ ποσοστὸν κατὰ τὸ ὁποῖον εἶναι λυπημένοι, εἴτε ὁ Τίτο, εἴτε ἡ Κομινφόρμ, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦσαν εὐχαριστημένοι νὰ συνεχισθῇ τὸ Κέντρον τὸ ὁποῖον δὲν ἦτο παρὰ ἡ ἐπανάληψις τοῦ παλαιοῦ Λαϊκοῦ Μετώπου, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησε τὸ 1935 ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης μὲ τὸ συμφωνητικὸν Σοφούλη–Σκλάβαινα, τὸ ὁποῖον ἐπέτρεψε τότε εἰς τὸ Κ.Κ.Ε. νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰς μάζας τῶν Φιλελευθέρων καὶ νὰ ἀποκομίσῃ σπουδαῖον ἔμψυχον ὑλικὸν ἐθνικοφρόνων.

§59Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἐπρόφθασε.

§60Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Οἱ καρποὶ τοὺς ὁποίους τὸ Κ.Κ.Ε. εἶχε ἀπὸ τὴν συνεργασίαν του μὲ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀποδεικνύονται ἀπὸ τὸ γεγονός, ὅτι εἰς τὸ διάστημα τῶν τελευταίων 4 μηνῶν πρὸ τῆς 4ης Αὐγούστου, ἔγιναν εἰς τὴν Ἑλλάδα 560 γενικὲς καὶ κλαδικὲς ἀπεργίες μὲ 2.000.000 ἀπεργούς. Καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι εἰς τὰς ἀπεργίας αὐτὰς ἦσαν ἐπὶ κεφαλῆς καὶ βουλευταὶ ἀκόμα Φιλελεύθεροι, ὅπως εἰς τὴν Θεσ)νίκην, εἰς τὴν ὁποίαν εἴχομεν καὶ 31 θύματα.

§61Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Νομίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι τότε ἦτο ἡ Κυβέρνησις Μεταξᾶ καὶ ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλῃ τὸ Κράτος τοῦ νόμου. Σεῖς δὲ εἰς τὸ διάστημα τῆς τετραετίας ποὺ εἶσθε Ὑπουργὸς κατελύσατε πᾶσαν ἐλευθερίαν καὶ δικαιοσύνην.

§62Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Διὰ νὰ δημιουργήσωμεν μίαν ἡνωμένην Ἑλλάδα τὴν 28ην Ὀκτωβρίου.

§63Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριε συνάδελφε, ὅτι ὁ ἀείμνηστος Σοφούλης τότε ἔστειλε τὸν ἀδελφόν μου εἰς τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, διὰ νὰ πείσῃ αὐτὸ καὶ νὰ σταματήσῃ τὰς ἀπεργίας, διότι μὲ αὐτὴν τὴν ἀνώμαλον κατάστασιν καὶ μὲ τὰς ἀπεργίας ἑτοιμάζεται τὸ Κράτος τῆς 4ης Αὐγούστου. Νομίζω δὲ ὅτι τὰς ἀπεργίας, τὰς ἐκάματε οἱ δεξιοί, τῇ συνεργασίᾳ τῶν ἀριστερῶν, διὰ νὰ ρίψητε τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Σοφούλη.

§64Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι αἱ κακαὶ συναναστροφαὶ φθείρουν χρηστὰ ἤθη καὶ ὅτι, ὀρθῶς τὰ δύο ἐθνικόφρονα κόμματα ἀπεκολλήθησαν ἀπὸ τὴν Ε.Π.Ε.Κ. διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπιτελέσουν ἔργον ἐθνικόν.

§65Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Εἴπατέ μας μίαν πρᾶξιν προδοσίας τῆς

Ε.Π.Ε.Κ.

§66Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς θὰ παράσχωμεν ψῆφον, ἀλλὰ θὰ παρακολουθήσωμεν συγχρόνως τοὺς 3 συμπράττοντας ἀρχηγούς, ἐὰν θὰ φανοῦν, ἀντάξιοι τῶν περιστάσεων, μὴ παραλείποντες νὰ ἀσκήσωμεν δριμὺν ἔλεγχον, ὅσον ἀφορᾷ τὰς παροχὰς πρὸς τὴν ἀριστερὰν ὅταν, αὗται βλάπτουν τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν. Σεῖς δὲ κύριοι τῆς Ε.Π.Ε.Κ. δὲν πρέπει νὰ βιασθῆτε, διότι θὰ εὕρητε εἰς τὸ μέλλον τὸ ταῖρι σας διὰ νὰ συμμαχήσητε καὶ νὰ συμπράξητε. (Χειροκροτήματα).

§67Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Εὑρίσκομαι, κύριοι συνάδελφοι, διττῶς εἰς δυσάρεστον θέσιν’ πρῶτον εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαινέσω καὶ νὰ ἀναγνωρίσω τὴν ἱκανότητα τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Πάντοτε εἶχον αὐτὴν τὴν ἐντύπωσιν μέχρι παρεξηγήσεως, ἀλλὰ ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἀνέμενον ὅτι δι’ ἑνὸς διαξιφισμοῦ θὰ εὑρίσκετο ἀποκατεστημένος εἰς τὴν ἐξουσίαν, χειραγωγημένος ἀπὸ δύο κόμματα τοῦ κέντρου. Μικρὰ προεργασία εἶχε προηγηθῆ, ἡ ὁποία ὡς στόχον εἶχε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ προσωπικῶς τὸν κ. Ἀρχηγόν του καὶ κατώρθωσε πράγματι, ὄχι μόνον νὰ ἀποφύγῃ τὸ κτύπημα, ἀλλὰ νὰ ἀντικαταστήσῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ τὸν ἀντικαταστήσουν εἰς τὸν λαὸν καὶ ἀκόμη καὶ νὰ ἀνέλθῃ εἰς τὴν ἐξουσίαν. Ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ὑπῆρχε μία προπαρασκευὴ ἐμφανὴς πρὸς τὴν πλευρὰν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀπὸ κύκλους ἀνήκοντας εἰς τὴν ἰδικήν σας παράταξιν καὶ ἡ κίνησις αὐτὴ δὲν ἦτο ἄσχετος μὲ τὰς περιπετείας τὰς ὁποίας διήρχετο ὁ τόπος τοὺς τελευταίους μῆνας μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀπέφυγε μὲ δεξιοτεχνίαν τὸ κτύπημα καὶ ἀπεκατεστάθη ἐνισχυμένος. Κατώρθωσε, σὺν τῷ χρόνῳ, συνάμα νὰ ἀποκλείσῃ καὶ τὰ ἕτερα δύο κόμματα τοῦ κέντρου. Εἶναι γνωστόν, ὅτι κέντρον ὑπῆρχε παλαιότερα καὶ τὴν θέσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ αὐτοῦ τὴν εἶχεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἀείμνηστος Σοφούλης, δὲν εἶναι λοιπὸν νέος ὅρος. Εἰς τὰς ἐκλογὰς ὁ ἀγὼν διεξήχθη συντονισμένος καὶ ἐναντίον τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κατηγορήθη δὲ τοῦτο ἐκ μέρους ἡμῶν, διὰ τὰς μεθόδους τὰς ὁποίας ἠκολούθει καὶ αὗται εἶναι μέθοδοι, αἱ ὁποῖαι εἰς δεδομένην στιγμὴν προσκρούουν εἰς τὸ δημόσιον αἴσθημα. Κατηγορήθη τὸ Λαϊκὸν Κόμμα διὰ τὴν ὑπεράγαν προσήλωσιν αὐτοῦ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ὀπαδῶν του, τὴν μισαλοδοξίαν του, τὴν δίωξιν τῶν ἐχθρῶν του, τὸν τρόπον τῆς διοικήσεώς του. Καὶ ὑπεσχέθησαν τὰ κόμματα τοῦ κέντρου εἰς τὰς ἐκλογὰς ἀλλαγήν, ἀμεροληψίαν, ἠθικὴν διοίκησιν, κατάργησιν τοῦ συστήματος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι οἱ φίλοι ἐξυπηρετοῦνται ἀναλόγως τῶν κομματικῶν των δυνάμεων καὶ οἱ ἀντίπαλοι ἀποπέμπονται.

§68Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πρέπει νὰ ὁμολογήσητε, ὅτι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἐὰν ἐπέτυχε, ἐπέτυχε μὲ τὴν ἐνίσχυσιν ἑνὸς μέρους τοῦ λεγομένου κέντρου.

§69Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ αὐτοῦ. Αἱ ἐκλογαὶ τῆς 5ης Μαρτίου ἀπέδειξαν τὶ ἠθέλησεν ὁ λαός.

§70Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὰς προεκλογικὰς περιοδείας του ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων... ..........

§71Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Προεκλογικῶς ὁ Ἀρχηγός μας εἶχε δηλώσει, ὅτι μετεκλογικῶς μὲ οἱονδήποτε δύναται νὰ συμπράξῃ, πλὴν τῆς

Ε.Π.Ε.Κ.

§72Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Τὴν ἔκαμε τὴν δήλωσιν αὐτήν, διότι ὑπῆρχε σύγχυσις. Ἡ πολιτικὴ τοῦ κέντρου ἦτο καθωρισμένη καὶ ἔναντι τοῦ κομμουνισμοῦ, ἦτο Ἐθνική. Τοῦτο δὲν σημαίνει συνταύτισιν ὅλων τῶν κομμάτων, ἀλλὰ ἁπλῶς ὅτι ὑπῆρχεν ἕνα μέτωπον ἐθνικὸν ὅπου ὑπῆρχον διαφοραὶ καὶ διαβαθμίσεις. Τὸ κέντρον θεωρεῖ τὸν κομμουνισμὸν ὡς ἐκτὸς νόμου, διότι καὶ αὐτὸ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα θέλει νὰ εὑρίσκεται ἐν παρανομίᾳ. Τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα δὲν ἀναγνωρίζει τὴν ἧτταν του, ἁπλῶς, λέγει, ἀναστέλει τὸν ἀγῶνα καὶ λέγει θὰ δοῦμε πότε θὰ τὸν συνεχίσωμεν· ἤρχισε δὲ ἤδη πάλι νὰ ἀπειλῇ, τελευταίως δὲ ἀπέστειλε πράκτορας διὰ νὰ δημιουργήσῃ τὸν πυρῆνα τῆς ὀργανώσεώς του, ὅπως τοὺς εἰσελθόντας ἐξ Ἠπείρου. Κατ’ ἀκολουθίαν δὲν δύναται νὰ προκύψῃ πρὸς τὸ παρὸν θέμα γενικῆς ἀμνηστείας, τοῦτο θὰ προκύψῃ, ὅταν ὁ πόλεμος τελειώσῃ, ἀλλὰ καὶ τότε θὰ ὑπῆρχε τὸ ζήτημα τῆς ἐξαιρέσεως τῶν κατηγορουμένων διὰ παραβάσεις τοῦ διεθνοῦς δικαίου κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος καὶ οἵτινες δὲν εἶναι Ἕλληνες, ἀλλὰ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν Κομινφόρμ. Τὴν πολιτικήν μας αὐτὴν ἐπανειλημμένως τὴν διεκηρύξαμεν καὶ τὴν ἐχάραξα ἐγὼ ὡς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως μετὰ τὴν συντριβὴν τοῦ κομμουνισμοῦ. Τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα εἶναι ἐκτὸς νόμου, διότι δὲν ἔχει γίνει εἰρήνη καὶ θέλει νὰ εὑρίσκεται ἐν παρανομίᾳ, συνεπῶς θέμα γενικῆς ἀμνηστίας δὲν ὑπάρχει. Ὅταν κατηγόρησα τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα εἰς τὸν Λίβανον, διὰ τὰ ἔκτροπα ποὺ ἐλάμβανον χώραν εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀπήντησεν ὅτι δὲν εἶχεν ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν του τὰ τμήματα τῆς Πελοποννήσου. Δὲν δύναται λοιπὸν νὰ ζητῇ γενικὴν ἀμνηστίαν ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες ἔδρασαν εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ περὶ τῶν ὁποίων τὸν ἠρώτησα καὶ ἀπήντησεν ὡς σᾶς προεῖπον ἐπὶ παρουσίᾳ πλείστων μελῶν τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, τοῦ κ. Σοφιανοπούλου, τοῦ κ. Σβώλου, τοῦ κ. Σαράφη, τοῦ κ. Ρούσσου. Ἀλλὰ τὶ μᾶς χωρίζει ἀπέναντι τῶν κομμάτων τῶν συντηρητικῶν; Τὰ κόμματα τὰ συντηρητικά, θέλοντα νὰ εὕρουν τὴν εὐκαιρίαν ἐπικρατήσεως κομματικῆς, ἔβγαλαν τὸ κήρυγμα: Ὅποιος δὲν εἶναι μὲ ἡμᾶς, εἶναι κομμουνιστής. Ὁ Σοφούλης κομμουνιστής, ὁ Ρέντης κομμουνιστής, ὁ Πλαστήρας κομμουνιστής· τώρα εὑρήκαμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ τοὺς ἐξοντώσωμεν, νὰ τοὺς ξεπαστρέψωμεν.

§73Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ἐνθυμεῖσθε μίαν ἐγκύκλιον ποὺ ἐστείλατε, ὡς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ ἀπεκαλέσατε τὸν στρατὸν τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. ὡς ἐθνικὸν στρατόν; Ὅλαι αἱ κατηγορίαι ἐναντίον σας, ἦσαν βασιμώταται.

§74Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν ἦσαν, διότι ὑπῆρχον ἐλασῖται ἐθνικόφρονες καὶ δι’ αὐτοὺς ὡμίλησα, διὰ τοὺς ἐθνικόφρονας ἐλασίτας, οἱ ὁποῖοι καὶ τμήματα ἔκαμαν καὶ μέρος ἔλαβον εἰς τὸν ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν ἀγῶνα καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. ἐπολέμησαν κατ’ αὐτῶν. Ἦσαν ἄλλαι αἱ συνθῆκαι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὅποιος ἦτο εἰς τὸν Ε.Λ.Α.Σ. καὶ τὸ Ε.Α.Μ. ἦτο κομμουνιστής. Αὐτὴ ἦτο ἡ διαφορὰ ἡ ὁποία μᾶς ἐχώριζε καὶ δι’ αὐτὸ ὑπῆρξε τὸ κέντρον. Σεῖς θέλετε ὅλοι νὰ εἶναι κομμουνισταί. Ἡμεῖς ἀποβλέπομεν εἰς τὴν ἀπομόνωσιν τοῦ κομμουνισμοῦ.

§75Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τώρα τὸ ὑποστηρίζετε. Τότε ἐλέγατε ἄλλα. Ἐλέγατε ὅτι σᾶς ὑπέκλεψαν τὴν ὑπογραφήν.

§76Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Μοῦ ἐπιτρέπετε νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Τουρκοβασίλην; Εἰς τὸν Ε.Λ.Α.Σ., κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, προσεχώρησαν περίπου 1.200 ἀξιωματικοὶ μόνιμοι καὶ ἔφεδροι τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐθνικοῦ στρατοῦ. Ἐξ αὐτῶν, μετὰ τὸν ἐγκληματικὸν Δεκέμβριον, οἱ μόνοι οἱ ὁποῖοι ἀπέμειναν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Κ.Κ.Ε., εἶναι οἱ 78 οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται ἀκόμη εἰς τὰς φυλακὰς ἢ τὴν Μακρόνησον. Συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρίσωμεν ἔτσι ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐκ παρεξηγήσεως καὶ συνεπείᾳ τῶν ραδιοφωνικῶν ἐκπομπῶν, ἐκ Λονδίνου καὶ ἐξ ἄλλων συμμαχικῶν Κρατῶν, ὅταν ἐδίδετο τὸ σύνθημα τῆς ἀντιστάσεως καὶ ὅτι, ὅλοι πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τὸ Ε.Α.Μ. καὶ τὸν ἡρωϊκὸν Ε.Λ.Α.Σ., ὑπῆρξαν θύματα. Ἐσώθημεν μερικοὶ ἐξ αὐτῶν καὶ δὲν παρεσύρθημεν, ἀλλὰ οἱ πλέον ἀφελεῖς παρεσύρθησαν καὶ ἐνετάχθησαν εἰς τὰς τάξεις τοῦ Ε.Α.Μ. καὶ τοῦ Ε.Λ.Α.Σ. ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1943 τὸ Ε.Α.Μ. καὶ ὁ Ε.Λ.Α.Σ. πλέον καθοδηγοῦντο καὶ ὡδηγοῦντο ἀπὸ τὸ Κ.Κ.Ε.

§77Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν λέγω ὅτι δὲν συνέβαινε νὰ ὑπάρχουν τινὲς οἱ ὁποῖοι νὰ ἦσαν ἐθνικόφρονες, ἀλλὰ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας, κ. Ρέντης, ἀπεκάλει τὸν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ, ἐθνικὸν στρατόν.

§78Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν ἀπεκάλει τὸν στρατόν, ἀπεκάλει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀπετέλεσαν τὸν στρατόν.

§79Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Εἶπεν ὅτι τοῦ ὑπέκλεψαν τὴν ὑπογραφήν. (Θόρυβος).

§80Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν τὴν ὕπαρξιν Κέντρου καὶ μὲ τὴν λύσιν τὴν Κυβερνητικήν, διὰ τῶν τριῶν κομμάτων τοῦ Κέντρου δὲν ἐννοοῦμεν νὰ θέσωμεν ἐκ ποδῶν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἶναι χρήσιμον διὰ τὴν εὔρυθμον λειτουργίαν τοῦ πολιτεύματος. Ἄλλο τὸ ἕν, ἄλλο τὸ ἄλλο. Σήμερον ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τὸ Κέντρον. Θὰ κυβερνήσῃ τὸ Κέντρον. Ἂν φθαρῇ θὰ ἔλθῃ ἡ ἀντιπολίτευσις εἰς τὴν ἀρχήν. Δὲν ὑπάρχει πρόθεσις, οὔτε διαλύσεως, οὔτε παρεγνωρίσαμεν τὴν θέσιν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, τὴν ὁποίαν θὰ κατεῖχεν. Εἶναι περίοπτος θέσις· δὲν εἶναι γιὰ πέταμα ἡ θέσις τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Δὲν ὑπῆρχε συνεπῶς, τοιαύτη πρόθεσις. Ἀλλὰ παρακαλῶ καὶ ὑποστηρίζω ὅτι, εἰς τὰ κόμματα τοῦ Κέντρου δὲν ὑπῆρχον διαφοραὶ τοιαῦται, ὥστε νὰ φθάσουν εἰς διάστασιν τὰ τρία κόμματα· δὲν ὑπῆρχον βαθεῖαι διαφοραὶ ποὺ ἀποδεικνύεται τοῦτο ἀπὸ τὴν τελευταίαν συζήτησιν καὶ ἐγένετο, ὅταν συνεφώνησαν τὰ τρία κόμματα νὰ κατέλθουν καὶ εἰς ἐκλογὰς κοινάς.

§81Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§82Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ὁ κ. Πλαστήρας, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κ. Παπανδρέου.

§83Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Δὲν τὸ ξέρω αὐτό, ἂν τὸ ξέρετε σεῖς, ἄλλο τὸ ζήτημα, ἀλλὰ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων δὲν τὸ γνωρίζει αὐτό. Πάντως, ἐγὼ διαμαρτύρομαι καὶ ἐρωτῶ τοὺς κ. συναδέλφους, ἂν ποτὲ ἐπληροφορήθησαν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§84Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Λέγεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, περὶ πλειοψηφικοῦ συστήματος.

§85Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Ἐκτὸς ἂν σεῖς ἐκάματε τὰ συμπεθεριά.

§86Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἰς ποίαν ἐποχὴν ἀνάγεται ἡ πληροφορία σας; Διότι πρὸ ὀλίγου ὡμιλήσατε περὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἐγένοντο αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις, ἦτο σαφὴς ἡ δήλωσις τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ὅτι θὰ κατεψήφιζε τὴν Κυβέρνησιν. Ἑπομένως, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ περίπτωσις ἐκλογικῆς συνεργασίας;

§87Ε. ΑΒΕΡΩΦ. (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Ἴσως νὰ νομίζετε ὅτι γνωρίζετε πράγματα ποὺ ἡμεῖς δὲν τὰ ἠξεύρομεν. Ὡς ὑποψήφιος ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος, ἠμπορεῖ νὰ τὰ ἠξεύρετε σεῖς καὶ νὰ μὴ τὰ γνωρίζομεν ἡμεῖς.

§88Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Μὴ λέγετε τοιαύτας εὐφυολογίας. Δὲν ἀξίζει ἐντὸς τῆς αἰθούσης νὰ λέγωνται αὐτά. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἔχετε μεγαλυτέραν σοβαρότητα. Εἶναι εὔκολον νὰ μὲ διαψεύσουν ἄλλοι· σεῖς, δὲν δύνασθε νὰ μὲ διαψεύσητε. Ὁ κ. Πλαστήρας ἔδωσε τὴν ὑπόσχεσιν ὑποστηρίξεως, ἄνευ συμμετοχῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ συνεφωνήθη νὰ κατέλθουν ἀπὸ κοινοῦ εἰς τὰς ἐκλογάς.

§89Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ τὸ ἐπρότεινεν ὁ ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π. Ε.Κ., ἀλλὰ δὲν συνεζητήθη, οὔτε ἐγένετο δεκτόν.

§90Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Σάββατον ἦτο καὶ ὥρα 1 μ. μ. Ἦσαν παρόντες οἱ κ.κ. Πλαστήρας, Παπανδρέου, Βενιζέλος, Ρέντης καὶ ἐγὼ καὶ ἀπεφασίσθη ἀπὸ μέρους τῶν ἀρχηγῶν σύμπραξις ἐκλογική. Συνεζητήθη τὸ σύστημα, ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑποψηφίων, ὁ ἀριθμὸς τῶν σταυρῶν προτιμήσεως καὶ ἄλλαι λεπτομέρειαι.

§91Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Καί, συγχρόνως, καταψήφισις τῆς Κυβερνήσεως;

§92Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κατόπιν ἐγένετο αὐτό.

§93Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Καὶ κατελήξατε εἰς τὴν καταψήφισιν τῆς Κυβερνήσεως... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι)...

§94Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Διότι εἴδομεν ὅτι δὲν μᾶς συμφέρει.

§95Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἀπόδειξις ὅτι δὲν ὑπῆρχον ἰδεολογικαὶ διαφοραὶ τοιαῦται, ὥστε νὰ παρεμποδίζουν τὴν συνεργασίαν...

§96Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ποίαν συνεργασίαν;

§97Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Τὴν συνεργασίαν τῶν τριῶν κομμάτων.

§98Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Πότε; Ποίαν συνεργασίαν;

§99Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἄλλο, τώρα, ἂν δὲν κατώρθωσαν νὰ συμφωνήσουν. Ὁ τρόπος τῆς συγκροτήσεως μιᾶς Κυβερνήσεως, εἶναι χωριστὸν ζήτημα. Ἀλλ’ αἱ ἰδεολογικαὶ διαφοραὶ δὲν ὑπῆρχον καὶ κέντρον δὲν ὑφίστατο οὔτε ὑφίσταται. Ὑφίσταται, καὶ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν βουλευτῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὰ τρία κόμματα καὶ εἰς τὴν ἀντίληψιν τῶν ἐκλογέων, ποὺ μᾶς ἐψήφισαν. (Χειροκροτήματα).

§100Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ὀφείλω νὰ κάμω δήλωσιν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξε συμφωνία τῶν τριῶν κομμάτων περὶ ἐκλογικῆς συμπράξεως. Ὅταν ἐκάλεσα τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν κόμμα νὰ μετάσχῃ τῆς Κυβερνήσεώς μου, ὁ κ. Παπανδρέου μοῦ ἀπήντησεν ὅτι δίδει πολὺ μεγαλυτέραν σημασίαν εἰς τὴν ἐκλογικὴν σύμπραξιν παρὰ εἰς τὴν κυβερνητικὴν συνεργασίαν καὶ μὲ τὸν κ. Παπανδρέου ὁμολογουμένως ὑπῆρξε συμφωνία, ἀλλ’ οὐδέποτε προῆλθον εἰς οὐδεμίαν συμφωνίαν μὲ τὴν Ε.Π.Ε.Κ. περὶ ἐκλογικῆς συμπράξεως.

§101Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνθυμεῖσθε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν ἦτο Σάββατον καὶ ὥρα 1 μ.μ. Ἀρχίσατε τὴν σύσκεψιν εἰς τὰς 12.30. Εἰς τὴν 1 μ. μ. ἐκλήθη ὁ κ. Ρέντης καὶ ἐγώ, καὶ ἐκεῖ ἀπεφασίσθη ἐκλογικὴ σύμπραξις. Συνεζητήθη μάλιστα καὶ τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα καὶ οἱ σταυροὶ προτιμήσεως.

§102Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Λυποῦμαι πολὺ διότι ἔχετε φαντασιοπληξίαν. Τοιοῦτον τι δὲν εἶπον, οὔτε ἀπεφασίσαμεν ἐκλογικὴν σύμπραξιν.

§103Γ. ΚΑΡΤΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι διότι ἡ μνήμη σας εἶναι ἀσθενής.

§104Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς συμφωνίας κατηρτήσθησαν καὶ αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις περὶ καθιερώσεως τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Ἀλλ’ ὑπάρχει μία ἀντιγνωμία. Πρῶτον, ὅτι ἐὰν δὲν ἐφθάναμεν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν...

§105Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τότε πῶς ἐγεννᾶτο ζήτημα περὶ ἐκλογῶν καὶ ἐκλογικῆς συμπράξεως;

§106Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἐδῶ σᾶς μεταδίδει μίαν πληροφορίαν καὶ ὁ συνάδελφος κ. Καρτάλης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πηγάζει ἐξ αὐτοῦ εἶναι ὅτι δὲν ὑφίσταντο οὐσιώδεις διαφοραὶ μεταξὺ τῶν τριῶν κομμάτων καὶ ἐὰν προσέκοιψεν ἀτυχῶς ἡ συγκρότησις Κυβερνήσεως κέντρου, προσέκοψεν εἰς ἄλλο σημεῖον. Τὸ γεγονὸς εἶναι ὅτι, ἐὰν δὲν ἐφθάσαμεν εἰς συμφωνίαν, ἔμενεν ὡς λύσις ἡ προσφυγὴ εἰς τὰς ἐκλογάς. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπῆρχε κανένα ἐμπόδιον. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ βαδίσωμεν εἰς τὰς ἐκλογὰς τώρα ἀμέσως πρὸ τοῦ χειμῶνος, παρὰ νὰ μένωμεν ἐν ἐκκρεμότητι διὰ νὰ βαδίσωμεν εἰς ἐκλογὰς τὴν ἄνοιξιν. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἐκκαθαρισθῇ ἡ κατάστασις ἐνωρίτερον. Μᾶς λέγουν ὅτι διεπιστώθη ὅτι θὰ ἐγένοντο δύο μέτωπα καὶ ὅτι ἐξ αὐτοῦ θὰ ἐπήρχετο μία δυσάρεστος ἐξέλιξις τῆς πολιτικῆς μας καταστάσεως. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτη περιπτώσει διατὶ εἰσηγήθημεν μὲ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν τὴν καθιέρωσιν τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος; Διατὶ τὸ ἐδέχθημεν; Ἐὰν αὐτὸ ἀποτελῇ κίνδυνον, διατὶ δεχόμεθα τὸ πλειοψηφικὸν σύστημα;

§107Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν τὸ ἐδέχθημεν.

§108Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Τὸ ἐδέχθη ἡ καταψηφισθεῖσα Κυβέρνησις καὶ τὸ ἔθεσεν εἰς τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις. Ἐὰν φοβούμεθα τὴν διαίρεσιν εἰς δύο μέτωπα καὶ εἶναι βάσιμος ὁ συλλογισμὸς δὲν ἔχομεν, παρὰ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὸ σύστημα τῆς ἀναλογικῆς, διὰ νὰ ἀποφύγωμεν κάθε τοιοῦτον κίνδυνον. Δὲν εἶναι λόγος συνεπῶς μὴ διενεργείας ἐκλογῶν τὸ σύστημα τὸ πλειοψηφικόν, ὁ κίνδυνος τῆς διαιρέσεως εἰς δύο μέτωπα, διότι ἔχομεν τὸ ἀναλογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἰσχύει καὶ τὸ ὁποῖον προφυλάσσει ἀπὸ τοιοῦτον ἐνδεχόμενον. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ ἐὰν ἦτο ἀνάγκη νὰ σχηματισθῇ μία Κυβέρνησις καὶ νὰ ἔλθῃ ἡ Ἀντιπολίτευσις ὑπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ δώσωμεν μίαν ψῆφον ἀνοχῆς εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα νὰ κυβερνήσῃ τὸν τόπον χωρὶς νὰ συμμετάσχωμεν ἡμεῖς εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Διότι εἶναι φανερὸν ὅτι προσκρούομεν εἰς τὸ δημόσιον αἴσθημα ἔπειτα ἀπὸ τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον ἔχομεν διεξαγάγει προσφάτως κατὰ τὰς ἐκλογάς. Θὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κόσμος ὅτι εἴμεθα ἀσυνεπεῖς καὶ ἐὰν χάσῃ ὁ ἐκλογεὺς τὴν ἐμπιστοσύνην του εἰς τὴν εἰλικρίνειαν τῶν ὑποψηφίων καὶ τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, τὸν σπρώχνομεν εἰς ἐξελίξεις πολὺ δυσαρέστους καὶ σήμερον ἐπικρατεῖ πράγματι ἕνα αἴσθημα ἐξεγέρσεως καὶ ἀπογοητεύσεως διὰ τὴν συνεργασίαν τῶν δύο κομμάτων.

§109Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Καὶ ὅταν συνειργάσθημεν μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν τότε μόνον ἐγὼ καὶ ὁ κ. Βοραζάνης διεφωνήσαμεν’ καὶ τότε τὴν συμπεθεριὰ τὴν ἐκάματε σεῖς.

§110Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν εἶναι πάντοτε ὅμοια τὰ γεγονότα. Τὴν θέσιν τῆς προηγουμένης Βουλῆς καὶ τῆς τότε Κυβερνήσεως ὑπὸ τὸν ἀείμνηστον Σοφούλην τὴν κατέχει σήμερον ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας. Σήμερον ἔπρεπε νὰ γίνῃ μεταξὺ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος συνεργασία. Αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτόν. Ἦτο θέμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ ὄχι ἰδικόν μας. Σήμερον ἡ Κυβέρνησις εἶναι ὅπως ἡ Κυβέρνησις τῶν ἑπτά, ἡ ὁποία κατηρτίσθη τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1947, δὲν εἶναι ἐκείνη ποὺ κατηρτίσθη ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ ἀειμνήστου Σοφούλη. Εἶναι διάφορον τὸ πρᾶγμα. Εἶναι διάφορον ὅμως καὶ ἀπὸ τῆς ἑξῆς ἀπόψεως, ὅτι εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν εἶχεν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ ὅταν παρέδιδε τὴν προεδρίαν εἰς τὸν ἀείμνηστον Σοφούλην ἔκαμεν ὑποχώρησιν, ἐνῷ τώρα ἐκάμαμεν ἡμεῖς ὑποχώρησιν διὰ νὰ εἰσέλθῃ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§111Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Πότε εἶχε τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν; Οὐδέποτε.

§112Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Τὴν εἶχε. Πάντως δὲν τὴν εἴχομεν ἡμεῖς, οὔτε μαζὶ τὰ τρία κόμματα σεῖς καὶ οἱ Φιλελεύθεροι· τὴν εἶχε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα μὲ ἄλλα τμήματα ἀνήκοντα εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα.

§113Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Μὲ τὸ Κόμμα τοῦ κ. Γονατᾶ δὲν εἴχατε τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν;

§114Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἐκλογικῆς πλειοψηφίας ἀλλὰ περὶ τῆς κατὰ κόμματα πλειοψηφίας.

§115Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Διὰ τῆς συμπράξεως ἐκείνης ἐδίδετο ἀναγνώρισις εἰς τὴν ἄκραν ἀντιπολίτευσιν ἐν τῇ Βουλῇ, εἰς τὴν ἄκραν ἀριστεράν. Σήμερον δίδεται ἀναγνώρισις εἰς τὸ Κόμμα τὸ συντηρητικόν. Εἶναι διάφορον τὸ πρᾶγμα. Εἰς ἐκείνην τὴν Κυβέρνησιν μετέσχεν ἡ ἄκρα ἀντιπολίτευσις, ὅπως ἐὰν σήμερον μετεῖχεν ἡ Ε.Π.Ε.Κ. ἢ ὁ κ. Σβῶλος θὰ ἦτο διάφορον τὸ πρᾶγμα νὰ γίνῃ σύμπραξις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος μὲ τὴν Ε.Π.Ε.Κ ἢ τὸν κ. Σβῶλον. Ἔπειτα ὁ δικαιολογητικὸς λόγος τῶν συμπράξεων, ἐκεῖ ἦτο ἡ ἕνωσις τῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους. Σήμερον ὅμως δὲν γίνεται ἕνωσις τῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους, ἐὰν ἀφήσωμεν τὴν Ε.Π.Ε.Κ. ἀπ’ ἔξω. Εἶναι σφάλμα πολιτικόν, εἶναι σφάλμα, ποὺ δὲν ἐκλήθη κατὰ τὰς διαπραγματεύσεις συγκροτήσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π. Ε.Κ. Εἶναι πολιτικὸν σφάλμα βαρύτατον. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ θέσωμεν τὴν Ε.Π.Ε.Κ. εἰς τὸ περιθώριον τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Τουρκοβασίλης. Ἐὰν ὑπάρχουν κίνδυνοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν περιπλοκῶν, ἐὰν τὸ Ἔθνος εὑρίσκεται πρὸ κινδύνων διὰ νὰ εἶναι ἡνωμένον πρέπει νὰ εἶναι εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπαραιτήτως ἡ Ε.Π.Ε Κ. κατὰ πρώτιστον λόγον.

§116Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι πρέπει εἰς τὴν γραμμὴν τῶν ἐθνικοφρόνων κομμάτων νὰ εἶναι καὶ ὁ κ. Πλαστήρας ἀφοῦ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸ βάρος τοῦ προγράμματός του.

§117Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Σεῖς θέλετε νὰ μείνετε μόνος σας καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς κομμουνισταί. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ποὺ ἐξυπηρετεῖ τὸ Ἔθνος. Ἡ πολιτικὴ τοῦ Ἔθνους εἶναι νὰ ἀναγνωρισθοῦν ὡς ἐθνικόφρονες καὶ ὅλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὴν γραμμὴν αὐτὴν καὶ οἱ σοσιαλισταί. Ἔτσι ἀπομονώνεται ὁ κομμουνισμός, ἔτσι κτυπιέται. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους.

§118Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Σεῖς δὲν ἐκάματε διαπραγματεύσεις;

§119Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Δὲν ἔκαμα διαπραγματεύσεις.

§120Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Αἱ διαπραγματεύσεις σας ἦσαν εἰς τὸ νὰ γίνῃ Κυβερνήτης ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας καὶ ὄχι ὁ κ. Βενιζέλος.

§121Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἀφήσατέ τα αὐτά, εἶναι εὐθηνοὶ τρόποι κολακείας διὰ τὸν κ. Βενιζέλον. Ἀφήσατέ τα αὐτά.

§122Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Περὶ εὐθηνῶν τρόπων κολακείας σεῖς νὰ μὴ ὁμιλῆτε. Οἱοσδήποτε ἄλλος δύναται νὰ ὁμιλῇ, ὄχι ὅμως σεῖς. Διότι σεῖς ἐκολακεύσατε τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον μέχρι ταπεινώσεως καὶ φθάσατε μέχρι ἐξευτελισμοῦ. Ἐσεῖς ὠνομάσατε τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον προδότην. (Φωναί).

§123Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Εἶναι αἶσχος, διότι ὁμιλεῖ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐνῷ οὐδέποτε ὑπῆρξε φιλελεύθερος, ἀλλὰ πολέμιος αὐτῶν. Τώρα εἶσθε εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ δὲν εἶσθε παρὰ βενιζελοέμπορος. (Κωδωνοκρουσίαι, φωναί).

§124Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Τέτοιους φιλελευθέρους ἐὰν εἶχε τὸ Κόμμα θὰ πήγαινε ἐμπρός. (Φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§125Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει βεβαίως τὴν πλειοψηφίαν τῶν βουλευτῶν, μολονότι βαθύτατοι δισταγμοὶ ἐξεδηλώθησαν μεταξὺ βουλευτῶν τῶν δύο τοὐλάχιστον κομμάτων. Εἶναι φυσικὸν μία Κυβέρνησις καὶ μάλιστα ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας νὰ ὑφίσταται μίαν φθοράν. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις Πλαστήρα ὑφίστατο καὶ αὐτὴ μίαν φθορὰν καὶ θὰ ἔφθανεν ἡ στιγμή, ὅπου θὰ ἦτο ἀναγκαία ἡ ἀλλαγὴ καὶ ἴσως καὶ εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν γνωρίζω διατὶ μερικοὶ ἐκ τῶν συναδέλφων ὤθησαν τὰ πράγματα εἰς μίαν πρόωρον διακοπὴν τοῦ ἔργου τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης. Νομίζω, ὅτι ὑπῆρξε μία ἀνυπομονησία, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ ἀναμένωμεν μετά τινα χρόνον νὰ ἔλθῃ μία φυσιολογικὴ ἐξέλιξις ἀνασχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὴν διατήρησιν τῆς συνεργασίας τῶν κομμάτων τοῦ κέντρου. Νομίζω, ὅτι ἔπρεπε νὰ εἶχε προπαρασκευασθῆ μὲ νηφαλιότητα ἡ διαδοχὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μὴ περιπίπταμεν εἰς μίαν περιπέτειαν τῆς Κυβερνήσεως τῶν δύο κομμάτων, τὴν ὁποίαν καὶ κατεψήφισεν ἡ Βουλή. Βεβαίως ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πλειοψηφίαν τῶν βουλευτῶν, ἔχει περίσσειαν βουλευτῶν. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι τοὺς βουλευτὰς τῶν δύο κομμάτων τοῦ κέντρου τοὺς ἀκολουθοῦν οἱ ἐκλογεῖς καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸ δημόσιον φρόνημα καὶ εἰς τοιαύτας περιπτώσεις ἀνατρέπονται αἱ Κυβερνήσεις φυσιολογικῶς καὶ θὰ προσφύγωμεν καὶ πάλιν εἰς ἐκλογάς. Εἶναι ἔκδηλος ἡ δυσφορία τῆς κοινῆς γνώμης, ἀκόμη καὶ οἱ δισταγμοὶ τῶν βουλευτῶν τῶν ἀνηκόντων εἰς τὰ τρία κόμματα. Θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἦτο μόνον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ τοῦ δώσωμεν ψῆφον διὰ μίαν περίοδον, ἐνῷ τώρα καταστρέφεται τὸ κέντρον καὶ θὰ ὑπάρξουν πολῖται, οἱ ὁποῖοι θὰ στραφοῦν πρὸς ἄλλας κατευθύνσεις καὶ θὰ ὑπάρξουν κίνδυνοι. Ἔπρεπε νὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, ὅτι οἱ δυσαρεστημένοι δημοκρατικοὶ ἐστράφησαν πρὸς τὸν στρατηγὸν Πλαστήραν εἰς τὰς προηγουμένας ἐκλογάς. Τοῦτο ὑπῆρξεν εὐτύχημα καὶ ὑπάρχει πολιτικὴ ἀνάγκη διατηρήσεως τῆς Ε.Π.Ε.Κ. Θὰ ἐφθείρετο καὶ ὁ Πλαστήρας καὶ θὰ τὸν διεδέχετο ἄλλος. Αὐτὸς ἦτο ὁ κανονικὸς δρόμος, ἐνῷ δὲν γνωρίζω ποὺ θὰ ὁδηγηθῶμεν σήμερον μὲ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Διαβεβαιῶ, ὅτι δὲν θὰ ἀσκήσω ποτὲ κακόπιστον ἀντιπολίτευσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Δεύτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ γνωρίσω εἶναι, ὅτι λυποῦμαι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ καταψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν τὴν προεδρευομένην ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων. Εὑρίσκομαι εἰς αὐτὴν τὴν δυσάρεστον θέσιν, ἀλλ’ ἔχω τὴν πρόβλεψιν, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὴν κοινὴν γνώμην καὶ δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ σταθῇ ἐπὶ μακρόν. (Χειροκροτήματα).

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§127Ι. ΜΕΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ περίεργον σύμπτωσιν, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον κατὰ τὰ ἔτη τὰ λήγοντα εἰς μηδέν, τὸ πρῶτον δεκαπενθήμερον τοῦ Αὐγούστου εἶναι περίοδος βομβῶν βυθοῦ. Κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1940 αἱ βόμβαι ἦσαν ἐχθρικαὶ ἀγνώστου ἐθνικότητος. Αἱ βόμβαι αἱ ριφθεῖσαι κατὰ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1950 ἦσαν γνωσταὶ καὶ ἀδιαβλήτου ἐθνικοφροσύνης. Ἐλέχθη ὅτι ἡ ἔκρηξις τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1950 ὠφείλετο εἰς παράλληλον ἔκρηξιν πατριωτικῆς ἀγανακτήσεως, ἐνώπιον τῶν πράξεων μιᾶς κυβερνήσεως, ἡ ὁποία περίπου ἔθετε τὴν πατρίδα ἐν κινδύνῳ. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς δὲν εἶναι οὐδόλως ἀληθής. Ἡ πρόθεσις τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου, ἐθεμελιώθη πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλος ἐδήλωσε πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ὅτι οὐδέποτε θὰ συμπράξῃ προσωπικῶς καὶ ὡς κόμμα μετὰ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ ὑπῆρξε καθ’ ὅλην τὴν περίοδον πιστὸς τηρητὴς τοῦ προεκλογικοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν. Ἀλλὰ ἡ πρόθεσις τῆς ἀνατροπῆς ἐσυνεχίσθη καὶ μετὰ τὰς ἐκλογὰς προηγήθη ἡ ὁμοιογενὴς Κυβέρνησις τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Μετά, ὅταν ἡ ἀνάγκη ἐπέβαλε τὴν συγκρότησιν Κυβερνήσεως κέντρου ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων ἀπέσχε τῆς προσωπικῆς συμμετοχῆς τηρῶν τὸν προεκλογικόν του λόγον. Κατόπιν ἐπηκολούθησαν γεγονότα τὰ ὁποῖα ἀπέδειξαν ἀπολύτως τὴν ἐνδημοῦσαν εἰς τὴν σκέψιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων πρόθεσιν τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κέντρου.......... Ἁπλῶς ἀνεζητεῖτο ἡ εὐκαιρία τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως. Εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος: «Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἦτο ἕνας συνεχής κύκλος μαρτύρων τῶν συμμετεχόντων εἰς αὐτὴν κομμάτων». Ὁ ἰσχυρισμὸς ὁ ὁποῖος ἀνεπτύχθη εἰς τὸν ἀποψινόν του λόγον ἐλέγχεται ἐκ τῶν πραγμάτων καὶ τῶν κειμένων τῶν πρακτικῶν ἀναληθής. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου, δι’ ὅσους τοὐλάχιστον μετέσχον εἰς αὐτήν, ἐνεφάνιζε μίαν Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας τὰ μέλη διήποντο ἀπὸ μίαν συναδελφότητα σκέψεων καὶ πράξεων καὶ ἐνεργειῶν, μακρὰν πάσης ὑστεροβουλίας καὶ ἔδιδον τὴν ἐντύπωσιν ὅτι κατάγονται ἐκ τοῦ ἰδίου κόμματος. Μόνον ὑπεράνω τῆς Κυβερνήσεως ἐπλανᾶτο ἡ σκιὰ τοῦ ἀπόντος εἰς τὸ ἐξωτερικὸν Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ἡ ὁποία σκιὰ ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐπροκάλει τὴν ἔλλειψιν σταθερότητος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπέκλειεν ἀφ’ ἑτέρου τὴν ἀπόδοσιν αὐτῆς. Ὅπως γνωρίζητε, κ. βουλευταί, ὁ λαός μας, βαρυνθεὶς κατὰ τὴν τετραετίαν ἐζήτησεν ἐπιμόνως ἀλλαγήν. Ἡ Ἐθνικὴ Προοδευτικὴ Ἕνωσις Κέντρου ὑπησχέθη εἰς τὸν λαὸν ἀλλαγήν. Ἀλλαγὴν μεθόδων, ἀλλαγὴν συστημάτων, ἀλλαγὴν νοοτροπίας, ἀλλαγὴν ἐθνικῆς πορείας. Ἡ 5η Μαρτίου δὲν κατέστησε τὴν Ε.Π.Ε.Κ. αὐτοδύναμον, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ αἴτημα τῆς ἀλλαγῆς. Τότε ἔπρεπεν ἢ νὰ βαδίσωμεν εἰς ἄλλα σχήματα τὰ ὁποῖα εἶχον καταδικασθῆ ἢ νὰ βαδίσωμεν εἰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ συνέβη τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ Κέντρον ὑπῆρξε προεκλογικῶς ἡ Ε.Π.Ε.Κ., τὴν ἑπομένην τῶν ἐκλογῶν, ὁ λαός μας, μὲ τὸ αἰσθητήριον τὸ ὁποῖον τὸν διακρίνει, προέβη εἰς μίαν συμφωνίαν. Συγκατένευσεν ὅτι εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ Κέντρου περιελαμβάνετο καὶ τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐνεφανίσθη Κέντρον μετεκλογικόν, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐντελῶς ἄσχετον μὲ τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Κέντρου πρὸ τῶν ἐκλογῶν. Ἐδέχθημεν, κ. βουλευταί, ἡ Ε.Π.Ε.Κ. νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὴν μετεκλογικὴν κατασκευὴν τοῦ Κέντρου μὲ ἀμοιβαίας παραχωρήσεις, ὅπως ἔπρεπε νὰ γίνῃ, πρὸς ἔξοδον ἐκ τοῦ ἀδιεξόδου. Τὸ μὲν Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εὕρισκον εἰς τὸ πρόγραμμα τῆς 12ης Μαρτίου τὸ μάξιμουμ τῶν κοινωνικῶν, οἰκονομικῶν καὶ πολιτικῶν των ἐπιδιώξεων. Διὰ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. τὸ πρόγραμμα τῆς 12ης Μαρτίου ἦτο τὸ μίνιμουμ. Ἔδιδεν ὅμως ἡ Ε.Π.Ε.Κ. τὴν ὑπόσχεσιν ὅτι θὰ ἦτο πιστὸς τηρητὴς τοῦ προγράμματος αὐτοῦ.

§128Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Αὐτὰ εἶναι παραχάραξις τῆς πραγματικότητος.

§129Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Σωστὰ εἶναι αὐτὰ ποὺ λέτε. Ὑπήρξατε εἰλικρινεῖς χωρὶς νὰ τὸ θέλετε.

§130Ι. ΜΕΛΑΣ. Εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦτο, κ. βουλευταί, τῆς 12ης Μαρτίου, εἰς τὸ ὁποῖον, ἐπαναλαμβάνω, ἀνευρίσκομεν ἡμεῖς ὄχι τὸ ἀπόλυτον τῶν ἐπιδιώξεών μας τῶν ἐθνικῶν, τῶν κοινωνικῶν, τῶν πολιτικῶν καὶ τῶν οἰκονομικῶν...

§131Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ὁμιλεῖτε περὶ ἐθνικῶν ἐπιδιώξεων καὶ ἀλλαγῆς ἐθνικῆς πορείας. Πρέπει νὰ διευκρινήσητε ἐὰν ἔχητε διαφορετικὴν ἀντίληψιν τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς πορείας τοῦ Ἔθνους.

§132Ι. ΜΕΛΑΣ. Εἶναι κατώτερον τῆς νοημοσύνης σας κ. συνάδελφε, νὰ παίζητε μὲ τὰς λέξεις.

§133Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Δὲν παίζω μὲ τὰς λέξεις ἐγώ. Σεῖς ὁμιλεῖτε περὶ ἀλλαγῆς ἐθνικῆς πορείας καὶ χρειάζεται μία διευκρίνησις.

§134Ι. ΜΕΛΑΣ. Δὲν ὑπάρχει θέμα διευκρινήσεως.

§135Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) Ποίας ἀντιθέσεις ἔχομεν εἰς τὸ ἐθνικὸν θέμα.

§136Ι. ΜΕΛΑΣ. Τὸ γνωρίζετε ὑμεῖς, ὁ ὁποῖος ἔχετε καὶ εἰδικὴν μόρφωσιν. Γνωρίζετε ὅτι ἡ ἐξυπηρέτησις τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων δὲν εἶναι μία καὶ παλαιά. Ὑπάρχουν τρόποι διάφοροι, οἱ ὁποῖοι ἄγουν εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ αὐτοὶ οἱ διάφοροι τρόποι ἀποτελοῦν τὸ ὅριον τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν ἐθνικῶν κομμάτων.

§137Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τί σχέσιν ἔχουν τὰ μέσα μὲ τὸ Ἔθνος.

§138Ι. ΜΕΛΑΣ. Δὲν νομίζω ὅτι θέλετε νὰ θέσητε εἰς ἀμφιβολίαν τὰ ἐθνικὰ φρονήματα τοῦ ὁμιλοῦντος.

§139Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κάθε ἄλλο. Σεῖς ἐθέσατε τὸ ζήτημα.

§140Ι. ΜΕΛΑΣ. (Ἐντόνως). Ἐὰν συμβαίνῃ νὰ θέτετε ἐν ἀμφιβόλῳ τὰ ἐθνικὰ φρονήματα τοῦ ὁμιλοῦντος νὰ τὸ καθαρίσητε.

§141Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἡ ἀντίθεσις τὴν ὁποίαν δημιουργεῖτε δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Προσεπάθησα νὰ σᾶς προφυλάξω, διότι κάτι ἄλλο θὰ ἔχητε ἀσφαλῶς ὑπ’ ὄψει σας. Διαφορὰ ἐθνικῆς πορείας δὲν εἶναι νοητή, διότι ἐὰν ὑπῆρχε, δὲν θὰ καθίστατο δυνατὴ ἡ συνεργασία μας.

§142Ι. ΜΕΛΑΣ. Ἐλέχθη, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ ἀνατροπὴ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Στρατηγοῦ Πλαστήρα ὀφείλετο εἰς λόγους προγράμματος ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Οἱ ἰσχυρισμοὶ ἐλέγχονται τελείως ἀβάσιμοι. Ἀποδεικνύεται τὸ ἀβάσιμον ἀπὸ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς προηγηθείσης Κυβερνήσεως. Ἐὰν κάποτε ἐκδοθοῦν — καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ ἐκδοθοῦν — τὰ ἅπαντα τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, θὰ ἦτο ἄδικος παράλειψις νὰ μὴ περιληφθοῦν εἰς αὐτὰ καὶ αἱ ἑκάστοτε προγραμματικαὶ δηλώσεις τῶν Κυβερνήσεων εἰς τὰς ὁποίας συμμετέχει. Νομίζω ὅτι καὶ τὰ λεγόμενα εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ἀπετέλουν γνώμας τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἰδικήν του ἀγόρευσιν τῆς 9ης Σεπτεμβρίου λέγει τὰ ἑξῆς: «... (ἀναγινώσκει)» Αὐτὸ ἐπιγραμματικῶς διεκήρυξεν εἰς τὸν λόγον του ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Ποῦ ὑπῆρξεν ἡ διαφωνία, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας; Διεδήλωσε τότε ἡ Ε.Π.Ε.Κ., ὅτι ἔπρεπεν ὅσοι ἠδικήθησαν νὰ εὕρουν δικαιοσύνην, ὅσοι μετεμελήθησαν νὰ εὕρουν ἐπιείκειαν καὶ ὅσοι μένουν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἐχθροῦ νὰ καταστοῦν ἀκίνδυνοι διὰ τὸ Ἔθνος. Λέγουν ὅτι ἡ Ε.Π.Ε.Κ. ἐζήτησε γενικὴν ἀμνηστίαν. Ὁ ἔντιμος στρατηγὸς Πλαστήρας, ὁ ἔχων ὑπ’ ὄψει του νὰ τιμᾷ τὸν λόγον του καὶ νὰ μὴ συνηθίζῃ νὰ ἐξαπατᾷ τὸν λαόν, εἶπεν ὅτι αἱ σημεριναὶ Ἐθνικαὶ περιστάσεις δὲν ἐπιτρέπουν τὴν χορήγησιν γενικῆς ἀμνηστίας. Συνεπῶς πρόκειται περὶ διαβολῆς καὶ συκοφαντίας ἠθελημένης καὶ ἀπαραδέκτου κατὰ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ τῶν ἀρχῶν της, αἱ ὁποῖαι δῆθεν ἐδημιούργησαν τὸν λόγον τοῦ τερματισμοῦ τοῦ βίου τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, διὰ τὸν λόγον τοῦ κινδύνου τῆς Πατρίδος. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος εἶπεν, ὅτι ἡ ζωὴ τῶν μετεχόντων εἰς τὴν Κυβέρνησιν κομμάτων ὑπῆρξε συνεχὴς κύκλος μαρτυρίου. Ἀλλ’ αὐτὸ ἔρχεται εἰς ἀντίθεσιν μὲ ὅσα εἶπεν πρὸ τριῶν ἡμερῶν καὶ τὰ ὁποῖα ἐμφανίζουν ὡς ἀπρόσκοπτον καί, δύναμαι νὰ εἴπω, εἰδυλλιακὴν τὴν συνεργασίαν των ἐν τῇ Κυβερνήσει. Ὡς ἀφορμὴ ἐπιφανειακή, κύριοι βουλευταί, ὡς γνωρίζητε, ἐθεωρήθη ἡ ὁμιλία τῆς Τήνου. Ἐκεῖ, εἰς μίαν θρησκευτικὴν πανήγυριν, ὅπου πρέπει νὰ παύσουν τὰ ἀνθρώπινα μίση καὶ αἱ ἀνθρώπιναι μικρότητες, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ Πρόεδρος τῆς τότε Κυβερνήσεως, εἰς μίαν ἔξαρσιν ἐξέθεσε, τὰς ἀπόψεις του, αἵτινες συνήθως ἐκφωνοῦνται παρὰ τῶν ἡγετῶν τῶν λαῶν. Εἶναι σύνηθες φαινόμενον εἰς ὅλον τὸν κόσμον νὰ ἐκτίθενται ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι διαφεύγουν τῆς μικροπολιτικῆς καὶ ἐξαίρουν τὰ ἀνθρώπινα ἰδεώδη, τὰ ὁποῖα ὅμως ἡμεῖς ἀρνούμεθα ὅτι ἐξυπηρετοῦν τὸν ἐχθρόν. Ἡμεῖς πιστεύομεν καὶ διακηρύσσομεν, ὅτι τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. ἀποτελοῦν κόλαφον κατὰ τῶν ἐχθρῶν τῆς ἀνθρωπότητος. Τί ἐζήτει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. εἰς τὴν Τῆνον; Ἐζήτει, λέγουν, τὴν κατάργησιν τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου. Ἐὰν ἐζήτει τοῦτο μόνον διὰ τοὺς κομμουνιστὰς καὶ τοὺς ἐγκληματίας, τότε τὸ θέμα θὰ ἀπετέλει ἀντικείμενον διαλογικῆς συζητήσεως, ἀλλὰ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ὁ ἀναλώσας τὴν ζωήν του εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς ἐξουσίας τοῦ ὁποίου ἀφῃρέθησαν κατὰ τὸν νόμον ζωαὶ ἀνθρώπων, εἰς μίαν ἔξαρσιν, βάσει τῆς ἀνθρωπίνης καὶ μεστῆς πείρας ζωῆς του, κατέληξε νὰ κηρύξῃ ὅτι δὲν ὑπάρχει πολυτιμότερον πρᾶγμα εἰς τὸν κόσμον ἀπὸ τὴν ἀνθρωπίνην ζωὴν καὶ ὅτι πρέπει ἡ Πολιτεία κάποτε νὰ καταλήξῃ νὰ σέβεται τὴν ἀνθρωπίνην ζωήν, τὴν ὁποίαν ἔπαυσαν νὰ σέβωνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀποχωρισθῆ ἀπὸ τὸ Ἐθνικὸν στρατόπεδον. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἂς ἔλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν. Εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς τὰ νήπια ἀκόμη, ὅτι ὁ λόγος τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι ὁ λόγος τῆς Τήνου, οὔτε ἡ εὐχὴ διὰ τὴν, κάποτε, κατάργησιν τῆς ποινῆς τοῦ θανάτου, ἀλλὰ εἶναι ἄλλος, τὸν ὁποῖον ἐν καιρῷ, ὅταν θὰ ὑπάρξῃ πλήρης αἰθρία καὶ ἐθνικὴ τακτοποίησις, θὰ τοὺς ἀναφέρωμεν εἰς τὸν λαόν, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, ὀφείλομεν νὰ καταλήξωμεν. Ὁ Ἀρχηγὸς ἑνὸς ἐκ τῶν κομμάτων τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἄλλοτε ὡμίλει περὶ ροπῶν, σήμερον ἐνέδωσεν εἰς τὰς ροπὰς τοῦ ὀχυροῦ τῆς ἀδιαλαξίας. Ἔλεγε προχθὲς ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος: «Θὰ πρέπῃ νὰ καταβληθῇ προσπάθεια (ἀναγινώσκει)» Κύριοι βουλευταί, ἡ Ἐθνικὴ Προοδευτικὴ Ἕνωσις τοῦ Κέντρου, ὑπῆρξεν ὁ κυματοθραύστης ἐπὶ τοῦ ὁποίου προορίζεται νὰ θραυσθοῦν ὅλαι αἱ ἀδιαλλαξίαι, εἴτε ἐντεῦθεν εἴτε ἐκεῖθεν προέρχονται. Θὰ παραμείνωμεν λοιπὸν πιστοὶ εἰς τὰς ἐντολὰς τοῦ λαοῦ, θὰ ὑπάρξωμεν τὸ φράγμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου εἴτε ὑπὸ ἀνωμάλους συνθήκας εἴτε ὑπὸ ὁμαλὰς θὰ θραύωνται αἱ ἀδιαλαξίαι ἀμφοτέρων τῶν ἄκρων μετώπων. Ἐὰν θὰ ἀπαιτήσῃ ἡ ἀνάγκη, κύριοι βουλευταί, θὰ παραμείνωμεν καθ’ ὅλην τὴν περίοδον τῆς παρούσης Βουλῆς μακρὰν τῆς ἐξουσίας. Εὔχομαι ὅπως ἡμεῖς εὑρεθῶμεν ἐν ἀδίκῳ εἰς τὰς ἀπόψεις μας, διότι αὐτὸ θὰ ἀποτελῇ συμφέρον τῆς Πατρίδος. Ἐὰν ἀπαιτήσῃ ἡ ἀνάγκη καθ’ ὅλην τὴν περίοδον αὐτὴν μέχρι τῶν νέων ἐκλογῶν καὶ τῆς νέας ἐτυμηγορίας τοῦ λαοῦ θὰ ὑπάρξωμεν ἐκεῖ καθηλωμένοι εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅπου εἰς τὴν οὐσίαν, λόγῳ τοῦ ἀριθμοῦ μας, μᾶς καθώρισεν ὁ λαός, ὁ ζητήσας ἀλλαγὴν τῶν πραγμάτων, διὰ νὰ δώσωμεν τὴν εὐκαιρίαν τῆς ὁλοκληρώσεως τῆς ζητηθείσης ἀλλαγῆς καὶ νὰ δώσωμεν ὁλοκλήρωσιν τοῦ ἠθικοῦ καθαρμοῦ καὶ ἐν μέσῳ τοῦ μεγαλείου καὶ τῶν ἀληθειῶν τῆς Ἐθνικῆς Προοδευτικῆς Ἑνώσεως τοῦ Κέντρου, μακρὰν παντὸς ψεύδους καὶ πάσης συνθηκολογήσεως, νὰ ἀγωνισθῶμεν ὑπὲρ τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων, μακρὰν πάσης πολιτικῆς ἀγυρτείας. (Χειροκροτήματα).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§144Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως δὲν φαίνεται νὰ ἔχουν καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν ἰδιαίτερον καὶ ἀξιόλογον ἐνδιαφέρον. Αἱ συχναὶ Κυβερνητικαὶ μεταβολαὶ τῶν τελευταίων καιρῶν, ἔδωσαν τὴν ἀφορμὴν ὥστε νὰ ἀκουσθοῦν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ ἰδίου αὐτοῦ βήματος, αἱ ἴδιαι περίπου βασικαὶ διακηρύξεις καὶ εἶναι γεγονός, ἀτυχές, ἂν θέλητε γεγονός, ἀλλὰ εἶναι πάντως γεγονός, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἐσυνήθισαν εἰς τὴν ἀπογοήτευσιν τὴν ὁποίαν ἐμπνέει ἡ ἐγκατάλειψις τῶν ἐπαγγελιῶν καὶ ἡ λήθη τῶν ὑποσχέσεων. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον, κύριοι βουλευταί, ἔχει σήμερον ἰδιάζον καὶ ἀξιόλογον ἐνδιαφέρον, εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ γεγονὸς τῆς συγκροτήσεως τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ μίαν μακρὰν περίοδον, μηνῶν ὁλοκλήρων, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλλειψεν οὐσιαστικῶς πᾶσα ἰδέα Κυβερνητικῆς σταθερότητος, ἡ συγκρότησις τοῦ σημερινοῦ Κυβερνητικοῦ συνασπισμοῦ εἶναι ἀδιαφιλονίκητον, ὅτι ἐνεποίησεν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ αἴσθημα ἀληθοῦς καὶ πραγματικῆς ἀνακουφίσεως. Καὶ ἦτο καιρός, πράγματι κύριοι βουλευταί. Ἐπὶ ἑπτὰ ἤδη μῆνας βαδίζομεν οὐσιαστικῶς χωρὶς Κυβέρνησιν. Εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸν ἐθνικὸν σκάφος ὑπέρ ποτε καὶ ἄλλοτε ἔχει ἀνάγκην πηδαλίου σταθεροῦ εἰς τὸν δρόμον του, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλλὰς διανύει καὶ ἐξαντλεῖ τὰς πλέον δυσχερεῖς, ἀλλὰ καὶ τὰς πλέον πολυτίμους της ὥρας, ὑπῆρξε, κύριοι βουλευταί, δυστύχημα ἐθνικόν, ὅτι εὑρέθημεν περιπεπλεγμένοι εἰς τὰς ἀδυναμίας μακρῶν καὶ ἀτερμόνων Κυβερνητικῶν κρίσεων, κρίσεων ἄλλοτε τυπικῶν καὶ ἄλλοτε οὐσιαστικῶν, πάντοτε ὅμως πραγματικῶν καὶ ἐπιβλαβῶν, κρίσεων αἱ ὁποῖαι, τὸ ὀλιγώτερον τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις δι’ αὐτὰς εἶναι, ὅτι ἤρχισαν νὰ παραλύουν τοὺς ἀγῶνας τοῦ ἐνόπλου Ἔθνους διὰ τὴν ἀξιοποίησιν τῆς ἤδη ἀποκτηθείσης Ἐθνικῆς ἀσφαλείας, ἀλλὰ ἤρχισαν ἀκόμη νὰ παραλύουν καὶ τοὺς ἀγῶνας τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, διὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ του ἐπιπέδου καὶ τὴν βελτίωσιν τῆς στάθμης τῆς οἰκονομικῆς του ζωῆς. Δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναμοχλεύσωμεν περισσότερον εἰς τὸ παρελθόν, νομίζω μάλιστα, ὅτι δὲν εἶναι ἴσως χρήσιμον τοῦτο Ἐθνικῶς. Αἱ κακίαι του εἶναι προφανεῖς καὶ αἱ ἀδυναμίαι του εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ πρώτου τυχόντος παρατηρητοῦ. Ἐλπίζομεν καὶ εὐχόμεθα, ὅτι ἡ συγκρότησις τοῦ σημερινοῦ Κυβερνητικοῦ συνασπισμοῦ, θὰ θέσῃ τέρμα καὶ εἰς τὰς κακίας τοῦ παρελθόντος καὶ εἰς τὰς ἀδυναμίας του. Καὶ μαζί, ἐλπίζω, μὲ τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τοῦ λαοῦ, ἐκφράζομεν διὰ τοῦτο τὴν βαθεῖαν μας ἱκανοποίησιν. Ἐνδιαφέρον ἐπίσης, κύριοι βουλευταί, παρουσιάζει σήμερον πέραν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἡ Ἐθνικὴ ἀπογραφὴ μὲ τὴν ὁποίαν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀναλαμβάνει τὴν ἐξουσίαν καὶ ἀνοίγει τὸν δρόμον της. Διεθνῶς ὁ ὁρίζων εἶναι πάντοτε ἐπικινδύνως νεφοσκεπής. Ἡ ἀνθρωπότης εὑρίσκεται εἰς τὴν πλέον δύσκολον καμπὴν τῆς παγκοσμίου ἱστορίας. Οἱ ἐλεύθεροι λαοὶ ἔχουν, κύριοι, ὁλονὲν καὶ περισσότερον τὸ ὀδυνηρόν, θὰ ἔλεγον τὸ ἀγωνιῶδες συναίσθημα, ὅτι διανύουν τὰ τελευταῖα μίλια τοῦ δρόμου, ὁ ὁποῖος ὁδηγεῖ ἀπὸ τὴν εἰρήνην καὶ τὸν πολιτισμὸν εἰς τὴν κόλασιν τοῦ πυρὸς καὶ τῆς καταστροφῆς. Ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν αἱ ἐλπίδες τὰς ὁποίας πεισμόνως θέλομεν νὰ διατηροῦμεν, οἱ ἠθικῶς ἐλεύθεροι ἄνθρωποι, ὅτι ἡ παγκόσμιος αὐτὴ περιπέτεια θὰ σταματήσῃ εἰς τὴν ἀρχήν της μειοῦνται, κύριοι συνάδελφοι, καὶ μειοῦνται ἐπαισθητῶς. Βεβαίως ὅμως δὲν μειοῦται παντάπασιν καὶ δὲν ἀτονεῖ ἡ πεποίθησις ἡ ἀκράδαντος τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὅλος ὁ ἐλεύθερος κόσμος, ὅτι οὕτως ἢ ἄλλως, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ αἱ δυνάμεις τοῦ φωτὸς καὶ τῆς ἐλευθερίας, νὰ ἐπικρατήσουν τῶν δυνάμεων τῆς βίας καὶ τοῦ σκότους. Ἡ πεποίθησις δηλαδή, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποθάνουν εἰς τὴν γῆν αἱ ἠθικαὶ ἀξίαι τῶν ἐλευθεριῶν τῶν μεγάλων ἠθικῶν δυνάμεων καὶ τοῦ πολιτισμοῦ τοῦ αἰῶνος μας. Κύριοι, εἰς αὐτὴν τὴν δύσκολον καμπὴν τῆς ἱστορίας ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται ἐκτεθειμένη εἰς τὸν πλέον ἄμεσον κίνδυνον. Ἀλλ’ ὅσον περισσότερον εἶναι ἐκτεθειμένη, τόσον σαφέστερον εἶναι τοποθετημένη. Φωτεινὴ Ἰδέα, ὅπως ἦτο πάντοτε, ἡ Ἑλλὰς καὶ ἠθικὴ Δύναμις ἀκατάβλητος, διαχέει, κύριοι, πάντοτε καὶ ἰδίως κατὰ τὰς στιγμὰς αὐτὰς τοῦ μεγάλου κινδύνου, τὴν ἀκτινοβολίαν τῶν ἠθικῶν της ἀξιῶν, τῆς ἐλευθερίας καὶ τοῦ πολιτισμοῦ της, εἰς τὰ πέρατα τοῦ κόσμου. Καί ἴσως, διὰ τὴν ἀκτινοβολίαν αὐτὴν συγκεντρώνει ἐναντίον της τὴν μῆνιν, τὸ μῖσος καὶ τὰ πυρὰ ὅλων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν, ἢ ἠναγκάσθησαν νὰ ὑπηρετήσουν τὴν βίαν. Ἀλλά, εἶπον ἤδη ὅτι ἡ Ἑλλὰς παρὰ πάντα κίνδυνον εἶναι, ὅπως ὀρθῶς εἶπε καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ ὀλίγου, εἶναι σαφέστατα τοποθετημένη καὶ τοποθετημένη εἰς τὸ ἐνεργὸν στρατόποδον τῶν ἐλευθέρων λαῶν. Οὐδεὶς κίνδυνος, ὁσονδήποτε ἄμεσος οὐδεὶς κίνδυνος, ὁσονδήποτε μέγας, εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς ἀπομακρύνῃ ἀπὸ τὴν ἐνεργὸν συμμετοχὴν εἰς τὴν ὑπεράσπισιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ κόσμου. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἀπόφασις τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, περὶ τῆς μικρᾶς βεβαίως καὶ συμβολικῆς, ἀλλ’ ἠθικῶς ἀξιολόγου συμμετοχῆς τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν εἰς τὴν Κορέαν, ἔτυχε καὶ τῆς ἐπιδοκιμασίας ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἴμεθα τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὁλοκλήρου τοῦ ὑγιῶς σκεπτομένου ἐθνικοῦ λαοῦ. Ἡ Ἑλληνικὴ αὐτὴ χειρονομία, κύριοι βουλευταί, ἀποτελεῖ, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, τὸ ἀναγκαῖον συμπλήρωμα τῆς ἠθικῆς πανοπλίας, μὲ τὴν ὁποίαν χάρις εἰς τοὺς ἡρωϊσμοὺς καὶ τοὺς μακροὺς καὶ πολυαιμάκτους ἀγῶνας τῶν τέκνων του, θὰ ἐμφανισθῇ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος διὰ τῆς Ἀντιπροσωπείας του εἰς τὸν Ο.Η.Ε. μετὰ δύο ἡμέρας. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει, ἡ Κυβέρνησις ἔχει ὑποχρέωσιν, νὰ εὕρῃ ὅλην ἐκείνην τὴν δύναμιν, ἡ ὁποία χρειάζεται, διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον τὰ μεγάλα ἐθνικὰ αἰτήματα ἐκεῖ, καὶ μεταξὺ αὐτῶν τὸ μέγα ἐθνικὸν αἴτημα τῆς ἀποδόσεως τῶν χιλιάδων ἀπαχθέντων Ἑλληνοπαίδων, ἐκεῖθεν τῶν συνόρων τῶν Βορείων Ἑλληνικῶν Ἐπαρχιῶν. Κύριοι βουλευταί, μία ἄλλη πλευρὰ τῆς ἐθνικῆς αὐτῆς ἀπογραφῆς, εἶναι ἡ ἐσωτερικὴ κατάστασις ἐν Ἑλλάδι. Ἡ Κυβέρνησις, σχηματιζομένη σήμερον, εὑρίσκει, δὲν λέγω, ἀκόμη, μειωμένον τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας τοῦ λαοῦ περιορίζομαι νὰ εἴπω σήμερον, ηὐξημένον τὸ αἴσθημα τῆς αἰσιοδοξίας τῶν ὑπονομευτῶν τῆς ἡσυχίας τοῦ τόπου. Καὶ εἶναι τοῦτο, κύριοι βουλευταί, μία πρόσθετος ἀνησυχία τοῦ Ἐθνικόφρονος κόσμου, ἡ ὁποία, ὀφείλουν νὰ ὁμολογήσουν οἱ πάντες, δὲν ἦτο ποσῶς ἀναγκαία. Ἡ σύντομος διάβασις τῆς Κυβερνήσεως τοῦ Κέντρου ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, συνετέλεσεν, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἡ τόσον ἐπιβλαβὴς διὰ τὴν ψυχολογικὴν κατάστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ αἰσθήματος τῆς κοινῆς ἀσφαλείας ἀντίληψις αὕτη, καὶ εἶναι χρέος καὶ ἀνήκει εἰς τὰ καθήκοντα καὶ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις τῆς νέας Κυβερνήσεως, νὰ φροντίσῃ νὰ ἐπανορθώσῃ τὸ λάθος. Διότι, κύριοι βουλευταί, εἶναι λάθος ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη καὶ τὴν ὁποίαν ἀφήσαμεν νὰ πλανᾶται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν ὁρίζοντα, ὅτι τάχα εἰσήλθομεν πλέον πλησιστίως εἰς τὴν εἰρήνην καὶ τὴν γαλήνην τὴν ἐσωτερικὴν καὶ τὴν διεθνῆ, καί, κατὰ συνέπειαν, εἶναι ἀνάγκη αἱ λεγόμεναι ἀτομικαὶ ἐλευθερίαι νὰ ἔχουν τὴν ἀσυδοσίαν τῆς καταχρήσεως, τὴν ὁποίαν τοὺς ἀναγνωρίζουν οἱ παλαιότεροι θεωρητικοὶ τῆς παραδόσεως, οἱ ἐνδιαφερόμενοι περισσότερον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἀτόμου καὶ ὀλιγώτερον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ συνόλου τοῦ κοινωνικοῦ, ἀκόμη δὲ ὀλιγώτερον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Ἐθνικοῦ συνόλου. Ἡ ἔκτασις τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν, κύριοι βουλευταί, περὶ τῶν ὁποίων ἀπόψε ἐγένετο λόγος, ὀφείλει νὰ φθάσῃ μέχρι τοῦ ἀκραίου ἐκείνου σημείου, ἀπὸ τοῦ ὁποίου καὶ πέραν ἄρχεται ν’ ἀναπτύσσεται καὶ νὰ δημιουργῆται ἡ ἐπικίνδυνος ἰδέα τῆς ἀσυδότου καταχρήσεώς των. Μία ἰδέα ἡ ὁποία ἀδιαφιλονικήτως εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποτάξῃ τὸν ἀληθῶς ἐλεύθερον ἄνθρωπον, τὴν ἀληθῶς ἐλευθέραν σκέψιν εἰς τὴν οἱανδήποτε δεσποτείαν τῶν ἐχθρῶν τῆς Δημοκρατίας. Γνωρίζω, κύριοι, τὰς ἀντιρρήσεις, τὰς ἤκουσα καὶ ἀπόψε. Γνωρίζω τὰς φωνὰς περὶ δεσποτισμοῦ καὶ περὶ ἐλευθερίας. Δὲν μὲ ἐπηρεάζουν ποσῶς. Ἐὰν ἤμην Κυβέρνησις, δὲν θὰ μὲ ἐπηρέαζον οὐδόλως. Χθὲς ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ἡ Populaire, τὸ ἐπίσημον ὄργανον τοῦ Γαλλικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔγραφε: «Συλλάβετε τοὺς ἐπικινδύνους εἰς τὴν ἔννομον τάξιν καὶ ἀφήσατε τοὺς κομμουνιστὰς καὶ τοὺς συνοδοιπόρους νὰ οὐρλιάζουν». Εἶναι ἡ ἀκριβὴς μετάφρασις τῆς λέξεως. Πιστεύω καὶ ἐγώ, μαζὺ μὲ τὴν ἐφημερίδα αὐτὴν καὶ περισσότερον αὐτῆς, διότι τὸ ἐπίστευον καὶ ὅταν ἐκείνη, προκειμένου περὶ ἡμῶν, τὸ ἠρνεῖτο, ὅτι τὸ καθῆκον τῆς ὑγιοῦς πολιτείας εἶναι κυρίως καὶ πρὸ παντὸς ἡ προστασία τῶν γενικωτέρων συμφερόντων τοῦ Ἔθνους καὶ εἶναι τὸ καθῆκον αὐτὸ ὑπὲρ πᾶσαν θεωρίαν, ὀρθὴν ἢ νοσηράν, ἀδιάφορον. Ὅπως ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Πολιτεία νὰ περιορίζῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς κυκλοφορίας τοῦ λεπροῦ, φέρ’ εἰπεῖν, ὁ ὁποῖος εἶναι κίνδυνος νὰ μεταδώσῃ τὴν νόσον του εἰς τὸ ὑγιὲς κοινωνικὸν σύνολον, ἔτσι ἔχει ἐπίσης τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ περιορίσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς κυκλοφορίας ἑνὸς ἐντύπου π.χ. τὸ ὁποῖον ἀπειλεῖ νὰ μεταδώσῃ τὴν ἰδικήν του πνευματικὴν νόσον, μίαν νόσον τείνουσαν νὰ ἐκθεμελιώσῃ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ κἄτι πέραν, τὴν ἀσφάλειαν, τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ Ἔθνους. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, κύριοι, τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν πραγματικὴν καὶ τὴν χρονικήν, ὑπῆρξε λάθος ἀκόμη καὶ ἡ ἀνεπίκαιρος ἐκδήλωσις τῶν διαθέσεων τῆς ἐπισήμου Πολιτείας, ὑπὸ τὴν μορφὴν τῶν περιωνύμων μέτρων ἐπιεικείας. Γνωρίζω τὸν ὡραῖον ἀφορισμὸν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὸν ἤκουσα καὶ προχθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ; «Ὅσοι ἠδικήθησαν θὰ εὕρουν δικαιοσύνην. Ὅσοι μετενόησαν θὰ εὕρουν ἐπιείκειαν». Ἀλλά, κύριοι, εἰς τοιούτους καιρούς, τόσον πονηροὺς καὶ ἔναντι τόσον πονηροτέρων ἀντιπάλων, ποῖος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος προσέρχεται, διὰ νὰ κάμῃ χρῆσιν τῶν μέτρων αὐτῶν τῆς ἔξωθεν, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν συμφέρον νὰ συνιστοῦν ἐπιεικείας, πράγματι μετενόησε καὶ πράγματι ἐπιθυμεῖ νὰ ζήσῃ ἐν τῷ μέσῳ τῆς Ἑλληνικῆς εἰρηνικῆς ζωῆς, ἥσυχος καὶ ὑπήκοος τῶν θεσμῶν μας καὶ ὅτι δὲν εἶναι ἀπεσταλμένος ἔξωθεν, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μὲν συμφέρον νὰ συνιστοῦν καὶ εἰς ψευδεῖς δηλώσεις καὶ εἰς ψευδεῖς μετανοίας καὶ εἰς πᾶσαν ψευδῆ παράστασιν πρὸς τὸ ἐπίσημον Κράτος, διὰ νὰ τονώσουν τὸ ὅπλον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ καὶ μέχρι σήμερον καὶ θὰ ἀποτελέσῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον τὸν μεγαλύτερον ἐχθρὸν τῆς Ἑλλάδος, τὸν πεμπτοφαλαγγιτισμόν; Γνωρίζω, κύριοι, τὴν ἀντίρρησιν, ὅτι τάχα εἰς αὐτὰ τὰ περίφημα μέτρα πρῶτον ὑπῆρξε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ὁ εἰσηγητὴς καὶ ὁ ἐφαρμοστής. Ἀκόμη καὶ εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ μεγάλου ἀγῶνος, μᾶς εἶπον, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐτηλεγράφει ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν: «Ἐφαρμόσατε τὰ μέτρα τῆς ἐπιεικείας, ἀμνηστεύσατε τοὺς προσερχομένους» καὶ σεῖς σήμερον ἀντιτάσσεσθε, ὅταν ἔχωμεν πλέον περίοδον, ἂν μὴ ἀπολύτου γαλήνης, πάντως ὅμως ἠρεμίας καὶ ἡσυχίας εἰς τὸν τόπον: Θὰ εἴπω, κύριοι, διὰ λογαριασμὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον, δὲν γνωρίζω, ἐὰν μὲ τὴν σιβυλλικὴν κάπως ἔκφρασιν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν τυχὸν περιεπλάκη καὶ ἐκεῖνο εἰς τὴν δίνην τῶν περιφήμων αὐτῶν μέτρων της, λόγῳ τῆς συμμετοχῆς του εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ εἴπω, ὅμως, διὰ λογαριασμὸν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ κανεὶς συσχετισμὸς μεταξὺ τῶν ψυχολογικῶν λόγων καὶ αἰτιῶν αἱ ὁποῖαι προεκάλεσαν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἰς τὰ μέτρα ἐπιεικείας καὶ τῶν σημερινῶν. Τότε, κύριοι, ἡ Ἑλλὰς ἐφλέγετο ἐν πολέμῳ. Ἕνας ὁλόκληρος μαχητικώτατος συμμοριακὸς στρατὸς ἔβαλεν ἐνόπλως ἐναντίον μας καὶ ἦτο καθῆκον τότε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἦτο εὐφυὴς μάλιστα μέριμνα τῆς Κυβερνήσεως νὰ φροντίσῃ νὰ ἀποσυμφορήσῃ ἐκεῖνον τὸν στρατὸν καὶ διὰ προσφορᾶς τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἐπιεικείας νὰ φροντίσῃ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν ἔννοιαν τῆς αὐτομολήσεως εἰς ἐκείνους ποὺ συνεκρότουν τὸν ἀντεθνικὸν στρατὸν τοῦ συμμοριτισμοῦ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ εἴπωμεν ὅτι ὑπάρχουν σήμερον αἱ ἴδιαι συνθῆκαι; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν ὅτι σήμερον δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ προστρέξουν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου αὐτοῦ, ὁμοίαν ἢ παραπλήσιον, ἔστω, πρὸς ἐκείνην τὴν ὁποίαν εἴχομεν τότε, ὁπότε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προσήρχοντο παρεῖχον, ἀναμφισβητήτως, πλήρη τὴν βεβαιότητα, πλῆρες τὸ ἐχέγγυον, ὅτι ἀψηφήσαντες τοὺς κινδύνους τῆς αὐτομολίας, εἶχον ὅλην τὴν διάθεσιν τῆς ἀνυστεροβούλου καὶ ἀληθοῦς παραδόσεως; Σήμερον, ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν, μὲ τὸ μέτρον ποὺ ἔχει ὑπογράψει, τὸ μέτρον τῆς ἀμνηστίας παντὸς ἐμφανιζομένου ἐνώπιον τοῦ ἐπισήμου Κράτους καὶ δηλοῦντος ὅτι καταθέτει τὸ ὅπλον, εἶναι δυνατὸν νὰ ἡσυχάσῃ τὴν Ἐθνικήν της συνείδησιν περὶ τοῦ ἐὰν εἷς λόχος καθοδηγητῶν π.χ. ἐνδεδυμένων στρατιωτικῶς, εἰσέλθῃ ἀπὸ τὴν Βουλγαρίαν εἰς τὰ Ἑλληνικὰ σύνορα καὶ δηλώσῃ ὅτι ὑποτάσσεται καὶ ζητεῖ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ μέτρου τῆς ἐπιεικείας; Αὐτὸς ὁ κόσμος ποὺ εἶναι ὕποπτος καὶ ἐντεταλμένος νὰ δράσῃ εἰς τὸν πεμπτοφαλαγγιτισμόν, δὲν θὰ διασπαρῇ εἰς τὰ χωρία καὶ τὰς πόλεις καὶ δὲν θὰ δρᾷ ὁ κομμουνισμός; Ἰδοὺ διατὶ ἐθεωρήσαμεν ὅτι εἶναι λάθος καὶ εἶναι πράγματι λάθος, λόγῳ ἀνεπικαιρότητος, ἡ καὶ σήμερον ἔκδοσις τῶν εὐεργετικῶν ἐκείνων μέτρων, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τὴν μορφὴν τῶν μέτρων ἐπιεικείας, ἔχετε ὑπογράψει. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ εἶναι σαφέστερον, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, τοποθετημένον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἠγωνίσθημεν ἐναντίον τῶν μέτρων αὐτῶν καὶ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης ἠσκήσαμεν ὅλην μας τὴν ἐπιρροὴν διὰ νὰ πείσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι ἀνεπίκαιρος ἡ ἐπιείκεια εἰς τὰς δυσκόλους καὶ ἐκτάκτους κρισίμους αὐτὰς στιγμὰς ποὺ διατρέχει τὸ Ἔθνος. Ἐλπίζω, ἐλπίζω βασίμως, ὅτι καὶ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ συμμετέχον εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα κόμματα, θὰ εὑρεθῶσιν ὑπὸ κλῖμα τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἀντιληφθοῦν, ὅτι ἡ ἀνεπικαιρότης αὐτὴ εἶναι μειονέκτημα καὶ εἶναι σφάλμα ἡ ἐπιμονή των εἰς αὐτὰ καὶ ὅτι θὰ εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων δι’ ἐποχὴν εὐθετωτέραν. Κύριοι, μία τρίτη πλευρὰ τῆς χρονικῆς ἀπογραφῆς ὑπὸ τὸ φῶς τῆς ὁποίας ἡ νέα Κυβέρνησις διανοίγει τὸν δρόμον της, εἶναι ἡ πλευρὰ ἡ ἀναφερομένη εἰς τὴν κατάστασιν τὴν οἰκονομικὴν τῆς Ἑλλάδος. Θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει σαφῆ τὴν ἐπίγνωσιν καὶ βαθυτάτην συναίσθησιν τῶν βαρυτάτων εὐθυνῶν, τὰς ὁποίας ἀποδέχεται ἑκουσίως ἀναλαμβάνουσα νὰ ἐπιτελέσῃ τὸ «γενικὸν οἰκονομικὸν σχέδιον» τὸ ὁποῖον, ὑπὸ μορφὴν ἐτησίου κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ, κατετέθη πρὸ δύο μηνῶν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην. Δὲν εἶμαι βέβαιος, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἠδύνατο ἡ Κυβέρνησις νὰ πράξῃ ἄλλως, ἀλλὰ εἶναι ἀληθές, ὅτι πράττουσα οὕτω, θὰ πρέπῃ νὰ ἐστάθμισε τὰς εὐθύνας της, τὰς εὐθύνας της τὰς ἐντεῦθεν καὶ τὰς εὐθύνας τὰς ἐκεῖθεν καὶ θὰ πρέπῃ νὰ εὗρε—καὶ εἶναι δικαίωμά της νὰ τὸ εὗρεν—ὅτι αἱ εὐθῦναι αἱ ἐντεῦθεν εἶναι ὀλιγώτεραι τῶν ἐκεῖθεν εὐθυνῶν. Κύριοι, εὑρισκόμεθα εἰς ἐκτάκτως δύσκολον καμπὴν εἰς τὸν δρόμον τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Ὄπισθεν τῆς καμπῆς αὐτῆς τί ὑπάρχει; Τί εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ; Δὲν θὰ ἤθελα νὰ εἶμαι μάντις κακῶν καὶ μάλιστα εἰς τὴν στιγμὴν αὐτήν, καθ’ ἣν ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος ἀγάλλεται, ἀνακουφισμένον διὰ τὴν συγκρότησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ μὴ ἐκφράσω τὰς ἀνησυχίας μου διὰ τὴν ὁμαλὴν ἐξέλιξιν τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τοῦ τόπου. Ἡ Κυβέρνησις δὲν δικαιοῦται νὰ τρέφῃ καμμίαν αὐταπάτην ὡς πρὸς τὴν πραγματικὴν ἀξίαν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος κατετέθη πρὸ ὀλίγου ἐδῶ. Ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς ἔχει—ὄχι μίαν, ὄχι δύο—ὅλας του τὰς προϋποθέσεις ψευδεῖς καὶ ἐσφαλμένας. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἂν δὲν συνέβαινεν, ἤρκει μία καὶ μόνη προϋπόθεσις νὰ μὴ ἦτο πραγματική, ἡ ἀναγκαία καὶ ἀπαραίτητος, τῆς διατηρήσεως τῶν τιμῶν εἰς τὸ ἐπίπεδον εἰς τὸ ὁποῖον τὰς εὗρεν ὁ κατασκευαστὴς τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὴ ἡ προϋπόθεσις ἔχει ἤδη ἀνατραπῆ καὶ ἔχει παρασύρει εἰς τὴν ἀνατροπὴν της ὅλας τὰς προσθαφαιρέσεις τοῦ οἰκονομικοῦ σχεδίου ποὺ θὰ ἐκτελέσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς ἐπιδιώκει καὶ ἐπιδιώκει ὀρθῶς, νὰ περιορίσῃ τὸ ἔλλειμμά του εἰς τὸ ἐλάχιστον δυνατὸν ὅριον, ἀλλ’ ἐχρησιμοποίησε διὰ τὴν προσπάθειάν του αὐτὴν μέτρα ἐμπειρικά, μεθόδους ἀντιοικονομικὰς καὶ ἦτο ἀναγκαίως ἑπόμενον νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα σήμερον. Ἡ αὔξησις τῶν ἐμμέσων φόρων, ἡ παράλληλος αὔξησις τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, δύο πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὴν βάσιν των τῆς αὐτῆς πηγῆς καὶ τοῦ αὐτοῦ ἀποτελέσματος, ἐδημιούργησαν εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, ἀπὸ τῆς πρώτης ὥρας, θὰ ἔλεγον, τῆς καταθέσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ἐπικίνδυνον φαῦλον κύκλον μέσα εἰς τὸν ὁποῖον παραδίδομεν ἑαυτοὺς ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν περισσότερον καὶ ἐπικινδυνοδέστερον. Εἶναι εὔκολον νὰ συντάξωμεν εὐπρόσωπον προϋπολογισμὸν μὲ τοιαύτας οἰκονομικὰς μεθόδους, ἀλλ’ ὅταν αἱ μέθοδοι κατ’ ἀνάγκην πλέον, ὅπως εἶναι μοιραῖον, ἐκσπάσουν εἰς βάρος τῶν ἀσταθῶν τειχῶν μὲ τὰ ὁποῖα περιβάλλεται ἡ ἀλήθεια τοῦ προϋπολογισμοῦ, τότε πλέον εἶναι φανερῶν, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς δὲν εἶναι ὑπόθεσις φαινομενικῶς εὐπροσώπου ἐμφανίσεως, ἀλλ’ εἶναι ὑπόθεσις ἐκτελέσεως καὶ συγκρατήσεως τῶν ἀριθμῶν του ἐντὸς τῶν ὁρίων, ἐντὸς τῶν ὁποίων συνετάχθη. Αὕτη εἶναι ἡ βαρεῖα κληρονομία τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα προηγουμένως καὶ ἐφ’ ὅσον τὴν κληρονομίαν αὐτὴν τὴν ἀπεδέχθη, αὐτὴ εἶναι ἡ βαρυτάτη εὐθύνη της διὰ τὸ μέλλον. Κύριοι βουλευταί, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω λεπτομερέστερον εἰς τὴν ἀνάλυσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Θὰ ἀπετέλει τοῦτο ἔργον ἔξω τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἔχει ἡ συνεδρίασις αὐτή, ἔξω τοῦ θέματος τοῦ συζητουμένου. Θὰ ἀπετέλει ἄλλωστε ἐπὶ πλέον καὶ ἐπίκρισιν προηγουμένης Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν βεβαίως, δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ κάμω τὴν στιγμὴν ταύτην. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ μὴ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους διατρέχει κατὰ πάντα λόγον ἡ ἀνασυγκρότησις, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ ἐκσπάσουν εἰς βάρος της αἱ ψευδεῖς καὶ ἀνακριβεῖς, αἱ ἐσφαλμέναι ἐν πάσῃ περιπτώσει προϋποθέσεις, αἱ ὁποῖαι στηρίζουν τὸν προϋπολογισμόν. Καὶ διὰ τὸν περιορισμόν, κύριοι βουλευταί, αὐτῶν τῶν κινδύνων τῆς ἀνασυγκροτήσεως, δὲν λέγω διὰ τὴν πλήρη ἀποφυγήν των, διότι ἡ πλήρης ἀποφυγή των εἶναι, ἴσως, λόγῳ χρόνου, ἀδύνατος τὴν στιγμὴν αὐτήν, διὰ τὸν περιορισμὸν αὐτῶν τῶν κινδύνων τῆς ἀνασυγκροτήσεως, χρέος ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ διὰ παντὸς τρόπου νὰ ἀναφέρῃ, εἰ δυνατόν, τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῇ καὶ ἡ ἰδιωτικὴ οἰκονομία καὶ ἡ δημοσία οἰκονομία τοῦ τόπου. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως ἡ οἰκονομικὴ της ἡγεσία, ἔχῃ τὴν δύναμιν νὰ ἐπανορθώσῃ μερικὰ ἐκ τῶν σφαλμάτων ἐκείνων, βάσει τῶν ὁποίων περιήχθημεν εἰς τὸ ἐπικίνδυνον αὐτὸ καὶ διὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου καὶ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τοῦ τόπου σημεῖον. Φοβοῦμαι ὅτι δὲν θὰ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπανορθώσῃ τὰ σφάλματα διὰ τῶν ὁποίων ηὐξήθη ὁ τιμάριθμος, τὰ σφάλματα τῶν αὐξήσεων, τὰς ὁποίας ἐπέτρεψεν ἡ Κυβέρνησις νὰ γίνουν, αὐξήσεων εἰς τὰ μονοπωλιακὰ εἴδη, εἰς τὰ εἴδη μεταφορᾶς, εἰς τὰ καύσιμα, εἰς τὰ σιγαρέττα, εἰς τὰ Τ.Τ.Τ. τέλη, εἰς τὰ ἐκπαιδευτικὰ τέλη, πανταχοῦ τέλος πάντων, ὅπου ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθουν τῇ ἐγκρίσει τῆς Κυβερνήσεως. Φοβοῦμαι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κάμῃ. Θὰ εὑρεθῇ ἐν τούτοις ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ εὕρῃ τρόπον νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον εἰς ἓν σημεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι κάπως ἀνεκτὸν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Διότι, κύριοι βουλευταί, ἐὰν δὲν τὸ κάμῃ τότε θὰ πρέπῃ νὰ ἐκσπάσῃ εἰς βάρος τῆς ἀνασυγκροτήσεως ὅλη ἡ ἀστάθεια καὶ ἡ ἀνειλικρίνεια τοῦ «γενικοῦ οἰκονομικοῦ σχεδίου» τοῦ Κέντρου. Ἤδη ταύτην τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ὁμιλοῦμεν νομίζω, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τὸ ὁποῖον εἶχε καθορίσει ὁ προϋπολογισμὸς εἰς 406 δισεκατομμύρια καὶ τὸ ὁποῖον ἐκαλύπτετο ἀπὸ τὰς δραχμὰς τῆς βοηθείας, ἔχει τοὐλάχιστον διπλασιασθῆ. Τοῦτο σημαίνει ὅτι ἡ εἰς δραχμὰς ἱκανότης τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἔχει μειωθῆ κατὰ ἰσόποσον ποσόν. Καὶ λέγω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ τιμαριθμικὴ ἀναρχία καὶ ἐὰν ἔλθῃ, ὅπως φαίνεται νὰ ἔρχεται ἤδη συνεπίκουρος ἡ διεθνὴς ἀνατίμησις τῶν ἀγαθῶν, τότε θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ δίλημμα, ἢ αἱ δραχμαὶ τῆς ἀνασυγκροτήσεως νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ νομίσματος, ἢ αἱ δραχμαὶ τῆς Ἑλλάδος νὰ ὑποστοῦν—σήμερον ὑφίστανται πληθωρικὴν πίεσιν—αὔριον κάτι περισσότερον, τὸ ὁποῖον δὲν θέλω νὰ εἶμαι ἐγὼ ὁ πρῶτος, ὁ ὁποῖος ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ θὰ τὸ ὑποδηλώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Καθῆκον δύσκολον βεβαίως, ἀλλ’ ἀναγκαῖον, διὰ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν εἶναι, κύριοι βουλευταί, νὰ παρέμβῃ αὕτη καὶ μάλιστα ταχύτατα εἰς τὸ σκέλος τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν οἰκονομιῶν. Κύριοι βουλευταί, εἶναι κοινὴ λαϊκὴ συνείδησις, ὅτι οἰκονομίαι δὲν ἐγένοντο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὸ πρέπον καὶ δυνατόν, ἀλλὰ καὶ ἀναγκαῖον διὰ τὰς σημερινὰς κρισίμους στιγμὰς τοῦ Ἔθνους, ὅριον. Οὐχὶ ἅπαξ αἱ μετεκλογικαὶ Κυβερνήσεις, αἱ 2–3 Κυβερνήσεις, διεκήρυξαν δημοσίᾳ ὅτι ὡρισμένα περιττὰ ἢ ἄχρηστα Ὑπουργεῖα, ὡς καὶ ὡρισμένους πολυτελεῖς καὶ ἀχρήστους ὀργανισμοὺς θὰ ἐφρόντιζον νὰ τοὺς καταργήσουν, ἢ νὰ τοὺς συγχωνεύσουν μὲ ἄλλους. Ὅπως γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, τὰς διακηρύξεις αὐτὰς τὰς κατέλαβεν ἡ λήθη καὶ εἶναι διὰ τοῦτο, ποὺ ἔλεγον, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ κοινὴ γνώμη ἐσυνήθισαν ἀτυχῶς εἰς τὰς ἀπογοητεύσεις, τὰς ὁποίας ἐμπνέει ἡ ἐγκατάλειψις τῶν ἐπαγγελιῶν καὶ ἡ λήθη τῶν ὑποσχέσεων. Ἐπίσημος ἦτο ἡ κυβερνητικὴ διακήρυξις περὶ τοῦ ὅτι, τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ Ἐφοδιασμοῦ θὰ ὤφειλε νὰ μεταβληθῇ εἰς μίαν ἁπλῆν καὶ ὀλιγοδάπανον διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἐπισημοτάτη ἦτο ἡ διακήρυξις καὶ ἔγγραφος μάλιστα περὶ τοῦ ὅτι, τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου θὰ ὤφειλε νὰ περιορισθῇ εἰς μίαν μικρὰν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν. Κοινὴ ἦτο ἡ λαϊκὴ ἐντύπωσις περὶ τοῦ ὅτι, τὰ Ὑπουργεῖα τὰ ὁποῖα ἐστερήθησαν ἤδη περιεχομένων, Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα ἦτο δυνατὸν νὰ ἐκπληρώσουν τὴν ἀποστολήν των κατ’ ἄλλον τρόπον, ὅπως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Τ.Τ.Τ. καὶ 3–4 ἄλλα Ὑπουργεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν θέλω νὰ εἴπω, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συγχωνευθοῦν μὲ ἄλλα παράλληλα Ὑπουργεῖα ἢ παραλλήλους κρατικοὺς ὀργανισμούς.

§145Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἠμπορῶ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ μεγαλύτερον σφάλμα, ποὺ ἐγένετο ἐπὶ προηγουμένης Κυβερνήσεως, ἦτο νὰ ὑπάρχῃ ἓν Ὑπουργεῖον τῶν Μεταφορῶν καὶ νὰ ἔχῃ ὅλας αὐτὰς τὰς διευθύνσεις καὶ κατέληγε καμμία ὑπηρεσία νὰ μὴν ἔχῃ Ὑπουργόν. Εἰδικὰ δὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Τ.Τ.Τ. ἦτο ἀπαραίτητον νὰ ἔχῃ ἰδιαίτερον Ὑπουργόν.

§146Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Γνώμη σας. Διαφωνῶ βασικῶς καὶ νομίζω, ὅτι διαφωνεῖ μαζί σας καὶ ἡ κοινὴ γνώμη, πιστεύουσα ὅτι τὸ ἓν Τ τὸ ὁποῖον ἀπέμεινεν ἐκεῖ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἰδικόν του Ὑπουργεῖον.

§147Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀνεγράφη τοῦτο καὶ εἰς τὸν τύπον καὶ εἶναι πολὺ ἐσφαλμένη ἀντίληψις. Διότι καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας δὲν ἔχει ἐκμετάλλευσιν οὐδεμιᾶς γαίας, ἐν τούτοις ὑπάρχει Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Τ.Τ.Τ. δὲν ἔχει τὴν ἄμεσον ἐκμετάλλευσιν τῶν τηλεπικοινωνιῶν, ἔχει ὅμως τὸν ἔλεγχον, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ εἶναι αὐστηρότερος καὶ ἐπιμελέστερος καὶ νὰ εἶναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν ΤΤΤ.

§148Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν θέλω νὰ μεταβάλω τὴν γνώμην σας. Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐπιτρέψητε νὰ διατηρήσω τὴν ἰδικήν μου. Ἔλεγον λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐνῷ ὅλαι αὗται αἱ διακηρύξεις ἦσαν ἐπισημόταται, ἐλησμονήθησαν ὅλαι καὶ καμμία ἀπὸ τὰς μετεκλογικὰς κυβερνήσεις, τὰς προηγουμένας, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο καὶ αἱ ὁποῖαι ἔκαμαν αὐτὰς τὰς διακηρύξεις δὲν, ἀντελήφθη, ὅτι ὑπεράνω τοῦ οἱουδήποτε κομματικοῦ ὀφέλους, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχον, ἱκανοποιοῦσαι ἕναν ἀριθμὸν στελεχῶν εἰς τὰ ὑπουργεῖα αὐτά, θὰ ἀπεκέρδαινον ἀντιθέτως μέγα ὄφελος ἐκ τῶν οἰκονομιῶν καὶ τεράστιον ὄφελος ἐκ τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς κοινῆς γνώμης, ἐὰν περιώριζε τὰ Ὑπουργεῖα τῆς μικρᾶς Ἑλλάδος, δὲν λέγω εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν Ὑπουργείων τοῦ Βελγίου ἢ τῆς Ὁλλανδίας, ἀλλὰ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπουργείων τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν. Καμμία Κυβέρνησις δὲν ἀντελήφθη, κατὰ συνέπειαν, τὸ πνεῦμα τῶν καιρῶν, τὸ ὁποῖον μᾶς διέπει σήμερον καὶ τὴν ἔννοιαν τῶν τρομερῶν ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Καὶ ἀπὸ τὴν πληθώραν τὴν ὁποίαν εἶδα εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως εἰς τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια, ἀντιλαμβάνομαι ὅτι καὶ τώρα εἶναι μάταιον νὰ κάμω τὴν σύστασιν αὐτὴν εἰς τοὺς ἡγέτας τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ βεβαίως, κύριοι βουλευταί, θὰ ἀντιληφθοῦν, ὅταν ἔλθῃ ἡ μοιραία ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ διευρύνουν τὸ ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι μοιραίως θὰ πρέπῃ νὰ προβοῦν εἰς τὰς πλέον αἱματηρὰς οἰκονομίας ὁσονδήποτε ἀντιδημοτικαὶ καὶ ἂν εἶναι. Διότι εἶναι σαφὲς εἰς ὅλους σας, χωρὶς νὰ εἶναι ἀνάγκη πρὸς τοῦτο νὰ ἔχετε ἰδιαιτέρας οἰκονομικὰς γνώσεις, ὅτι μοιραίως ταχύτατα ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διευρύνῃ τὸ ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ περισσότερον, διότι ἐντὸς διαστήματος 1½ μηνὸς εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διαφύγῃ τὴν ἠθικὴν αὐτὴν ὑποχρέωσίν της καὶ τὸ ἀνθρωπιστικόν της καθῆκον, εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ αὐξήσῃ τὰς συντάξεις τῶν συνταξιούχων. Εἶναι μία ὑπόσχεσις αὐτή, τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ βουλευταὶ καὶ ὑπουργοὶ καὶ Κυβέρνησις καὶ ἀντιπολιτευόμενοι καὶ οἱ πάντες πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν καὶ ἠνάλωσαν τὴν ζωήν των χάριν τοῦ τόπου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φύγῃ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ μίαν ρητὴν ὑποχρέωσιν. Θὰ ὑποχρεωθῇ λοιπὸν νὰ αὐξήσῃ τὰς συντάξεις, νὰ αὐξήσῃ τοὺς μισθοὺς τῶν ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, τοὺς ὁποίους χρησιμοποιεῖ καὶ ἐκμεταλλεύεται τὸ Κράτος, ὄχι ἐπὶ μῆνας ἀλλ’ ἐπὶ 5, ἐπὶ 10, ἐπὶ 15 ἔτη. Καὶ αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους ἔχει ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς ἐπιτρέψῃ νὰ ζήσουν. Καὶ ἐκεῖ λοιπὸν θὰ ἀναγκασθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ εὐρύνῃ τὸ ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ πέραν τούτου θὰ ὑποχρεωθῇ νὰ προβῇ τοὐλάχιστον εἰς τὴν σκέψιν, μὴ τυχὸν ἡ ἕως χθὲς ἱκανὴ αὔξησις τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων δὲν θὰ εἶναι ἱκανὴ καὶ αὔριον. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ αὐξήσῃ τὸ κονδύλιον ἐπιδοτήσεως τῶν εἰσαγωγῶν, ἐὰν δὲν κατορθώσῃ δι’ ἐσωτερικῶν μέτρων νὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμὰς τῶν εἰδῶν λαϊκῆς καταναλώσεως. Καὶ ἀκόμη νὰ αὐξήσῃ τὸ κονδύλιον τῶν πριμοδοτήσεων τῶν ἐξαγωγῶν τῶν 25 δισεκ. ἐὰν δὲν κατορθώσῃ δι’ ἄλλων μέσων νὰ βοηθήσῃ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν προϊόντων μας. Ὅλα αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὰς ὑποχρεώσεις της καὶ τὰς εὐθύνας της, ἀπέναντι τοῦ λαοῦ καὶ τῆς οἰκονομίας τοῦ τόπου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ διευρύνουν τὸ ἄνοιγμα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐμπνεύσουν τὴν ἰδέαν, ἐν ὄψει τῶν μεγάλων κινδύνων τῆς καθυστερήσεως τῆς ἀνασυγκροτήσεως, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησα, ἀλλὰ καὶ τῶν μεγαλυτέρων κινδύνων τῆς διακοπῆς ἢ τῆς περικοπῆς τῆς βοηθείας περὶ τῶν ὁποίων δὲν ὡμίλησα, ὅτι ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην προσπάθειαν εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ προβῇ εἰς τὰς αἱματηροτέρας οἰκονομίας; Ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις συγκεκροτημένη ἀπὸ κομματικοὺς ὀργανισμοὺς θὰ συναντήσῃ δυσχερείας εἰς τοιαύτην ἐγχείρησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ σχηματισθῇ ὑπὸ τὴν μορφὴν ὅλων αὐτῶν τῶν κομματικῶν ὀργανισμῶν μὲ τοὺς ὁποίους, ἀντιμετώπισις τῶν ζητημάτων τῆς σήμερον καθίσταται δύσκολος, ἀλλὰ τὸ ἠθέλησε καὶ τὸ ἔχει. Κύριοι βουλευταί, ἐλάχιστα ἀκόμη ἔχω νὰ προσθέσω. Ἐπειδὴ ὡμίλησα περὶ ὑπαλλήλων καὶ περὶ ἐξαγωγῶν, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ, δι’ ἐλαχίστων, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, δι’ ἑκάτερον τῶν σπουδαίων τούτων θεμάτων. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ Κέντρου ἐφιλοδόξησε τὴν ἀξιολογικὴν κατάταξιν τῆς ἐργασίας προκειμένου περὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Εἶναι ἡ φιλοδοξία εὐγενὴς καὶ τὸ ἔργον μέγα, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὤφειλε πρὸ τῆς τοιαύτης ἀξιολογικῆς κατατάξεως, νὰ εἶχε προβῆ εἰς τὴν παρατήρησιν ὅτι δὲν εἶναι τοῦτο ὀρθόν, ὑπὸ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ τὸ ἔμψυχον ὑλικὸν τῶν δημ. ὑπαλλήλων. Καὶ ὅτι ὤφειλε νὰ προβῇ προηγουμένως εἰς μίαν ἀναδιάρθρωσίν του διὰ νὰ εἶναι ἐφικτὸν ἐν πολλοῖς, πλῆρες, ὀρθὸν καὶ εἰλικρινὲς μισθολόγιον. Γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουν ὑπηρεσίαι εἰς τὰς ὁποίας οἱ ὑπάλληλοι εὑρίσκονται εἰς πλεισμονὴν καὶ δὲν ὑπάρχει κάθισμα διὰ νὰ καθίσουν καὶ ὅτι ὑπάρχουν ὑπηρεσίαι εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχει ἔλλειψις καὶ σπάνις ὑπαλλήλων. Θὰ ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ἤδη φροντίσει διὰ τὴν ἀναδιάρθρωσιν τοῦ προσωπικοῦ, αὐτοῦ κατὰ ἕνα τρόπον ὁ ὁποῖος καὶ τὰς ἐλλείψεις νὰ συμπληρώσῃ, ὅπου ὑπάρχουν κενά, καὶ τὸν πληθωρισμὸν νὰ τακτοποιῇ ὅπου ὑπάρχει. Γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὸν τελευταῖον προϋπολογισμὸν ἀναγράφεται, ὅτι θὰ προσληφθοῦν ἀκόμη 4.500 ὑπάλληλοι καὶ ὅτι δι’ ἑνὸς νομ)δίου τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη, προσλαμβάνονται 2.500 ὑπάλληλοι διὰ τὴν δημιουργίαν τῶν συνθηκῶν τῆς ταχυτέρας ἀπογραφῆς. Ἐρωτᾶται, ὅταν ὑπάρχουν 10.000 ἔκτακτοι ὑπάλληλοι εἰς τὸ Κράτος, τοὺς ὁποίους φαίνεται νὰ θεωροῦμεν ἀχρήστους, διότι τοὺς ἀφήνομεν εἰς τὸ περιθώριον τῆς ζωῆς ἀπὸ ἀπόψεως μισθολογίου, καὶ φαίνεται ὅτι τοὺς θεωροῦμεν χρησίμους ἀφοῦ δὲν τοὺς ἀπολύομεν, διὰ ποῖον λόγον θὰ προσλάβωμεν 2.500 ὑπαλλήλους διὰ τὴν ἀπογραφὴν ἀφοῦ αὕτη δύναται νὰ γίνῃ δι’ αὐτῶν; Προχθὲς ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις διώρισεν 150 ὑπαλλήλους· ἀφήνω ὅτι ἦλθεν ἡ ἄλλη Κυβέρνησις καὶ ἐπαναδιώρισεν ἄλλους.

§149Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Οἱ διορισμοὶ καὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως καὶ οἱ ἄλλοι ἐσταμάτησαν· ἀπελύθησαν αὐτοὶ οἱ ὑπάλληλοι, διότι δὲν εἶχον διορισθῆ σύμφωνα μὲ τὸν νόμον.

§150Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶχα καμμίαν ἀμφιβολίαν διότι καὶ ἐγὼ διεκήρυξα ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ προσληφθοῦν κατὰ παράνομον τρόπον, ὅτι θὰ ἤρχετο μία Κυβέρνησις τοῦ κύρους τοῦ ἰδικοῦ σας, ἡ ὁποία θὰ σταματοῦσε τοὺς διορισμοὺς αὐτούς.

§151Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ οἱ διορισμοὶ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ἐδημοσιεύθησαν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἐγένοντο δὲ χωρὶς νὰ κάμωσιν αἴτησιν. Ὑπάρχει ὁ νόμος 516 ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι ὁ διορισμὸς ἄνευ ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Νομιμοφροσύνης, ὄχι μόνον εἶναι ἄκυρος, ἀλλὰ διώκονται καὶ οἱ διορίζοντες.

§152Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτό, κ. βουλευταί, εἶναι ἀληθές. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται τώρα νὰ εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας. Ἐπιθυμῶ μόνον, ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι ποσῶς ἀναγκαῖον νὰ πραγματοποιηθῇ ἡ πρόσθετος δαπάνη τῶν 30 δισεκατομμυρίων, ὅπως ὑπολογίζει ὁ Προϋπολογισμὸς τῶν 40, ὅπως ὑπολογίζω ἐγώ, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐμισθοδοτοῦντο οἱ 4.500 νέοι ὑπάλληλοι, ἐξαιρέσει φυσικὰ τῆς ἰδιαιτέρας καὶ ἀναντικαταστάτου κατηγορίας ὑπαλλήλων, ὅπως οἱ διδάσκαλοι, φέρ’ εἰπεῖν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ διορισθοῦν. Δύο λέξεις διὰ τὸ θέμα τῶν ἐξαγωγῶν. Ἡ προστασία τοῦ οἰκονομικοῦ μας ἰσοζυγίου, κατὰ τὸ γενικὸν σχέδιον τὸ ὁποῖον κατετέθη ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἐπέστησα ἰδιαιτέραν τὴν προσοχὴν καὶ τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως, ἡ προστασία τοῦ οἰκονομικοῦ μας ἰσοζυγίου καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἐμπορικοῦ, ἐπαφίεται, ὡς γνωρίζετε, εἰς τὴν μείωσιν τῶν εἰσαγωγῶν, διὰ τὰς ὁποίας ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τὸ γενικὸν οἰκονομικὸν σχέδιον, προβλέπει ὅτι θὰ μειωθοῦν ὅταν ὑπάρξουν αἱ προϋποθέσεις τῆς ἱδρύσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς ἀποδόσεως τῶν ἐν τῷ προγράμματι βασικῶν βιομηχανιῶν, καί εἰς τὴν αὔξησιν τῶν ἐξαγωγῶν διὰ τὰς ὁποίας ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τὸ γενικὸν οἰκονομικὸν σχέδιον προβλέπει δύο προγράμματα: Τὸ πρῶτον εἶναι τὸ μακροπρόθεσμον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον τοποθετεῖ τὴν προστασίαν τῶν ἐξαγωγίμων προϊόντων εἰς τὴν ἴσην συναγωνιστικὴν βάσιν. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι τοῦτο εἶναι τὸ ἰδεῶδες εἰς τὴν προστασίαν τοῦ οἰκονομικοῦ μας ἰσοζυγίου. Ἀλλ’ ἀντιλαμβάνεσθε ἐπίσης ὅτι πρόκειται περὶ ἐλπίδων, καλῶν ἴσως ἐλπίδων, ἀλλ’ ἐλπίδων αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθοῦν εἰς πραγματικότητα οὔτε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1951, οὔτε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1952. Διότι ἴση συναγωνιστικὴ βάσις, σχετίζεται μὲ τὴν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς....

§153Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Τὴν ἀπέκτησαν ἤδη τὴν συναγωνιστικὴν βάσιν τὰ περισσότερα προϊόντα πλὴν τοῦ καπνοῦ.

§154Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ νομίζω. Ἀλλὰ καὶ ὁ καπνὸς εἶναι ἴσως τὰ 70% τοῦ προβλήματος. Κατὰ τὴν εἰδικήν μου ἀντίληψιν ἡ ἴση συναγωνιστικὴ βάσις—καὶ σημειώσατε τοῦτο, διότι μετὰ 1–2 ἔτη, ἄν ζῶμεν, θὰ τὸ ὑπενθυμίσωμεν—εἶναι θέμα ἀπωτέρων ἐλπίδων. Τὶ ἀπομένει κατὰ τὸ Γενικὸν Οἰκον. Σχέδιον διὰ τὴν προώθησιν τῶν ἐξαγωγῶν; Ἀπομένει τὸ βραχυπρόθεσμον πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον, κυρίως, στηρίζεται εἰς τὴν δημοπράτησιν τοῦ συναλλάγματος, εἰς τὸ περίφημον καὶ νεοφώτιστον αὐτὸ μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται τὸ συνάλλαγμα, τὸ διατιθέμενον διὰ τὰ εἰσαγόμενα εἴδη πολυτελείας, νὰ δημοπρατῆται καὶ ἐκ τοῦ εἰς δραχμὰς προϊόντος τῆς δημοπρασίας νὰ ἐνισχύωνται ὑπὸ τύπον πρίμ, αἱ ἐξαγωγαί. Κύριοι βουλευταί, καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη εὐκαιρία νὰ εἴπω μετὰ πόσου σκεπτικισμοῦ ἀποβλέπω εἰς τὸ καινοφανὲς αὐτὸ οἰκονομικὸν μέτρον. Πρῶτον, διότι δὲν γνωρίζω ἐὰν εἰσάγωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἤ ἐὰν ἀκόμη πρέπῃ νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς τόσον μεγάλον ἀριθμὸν εἴδη πολυτελείας, ὥστε τὸ ἐκ τῆς δημοπρατήσεως τοῦ δι’ αὐτὰ προοριζομένου συναλλάγματος καὶ τὸ ἐντεῦθεν εἰς δραχμὰς κέρδος, νὰ ἀποτελῇ μίαν πραγματικῶς οὐσιώδη ἐνίσχυσιν ὅπως χρειάζεται τῶν ἐξαγωγῶν. Δεύτερον, διότι, κ. βουλευταί, ἡ ἐπέκτασις τοῦ μέτρου αὐτοῦ ἀπὸ τὰ εἴδη πολυτελείας εἰς τὰ εἴδη ἡμιπολυτελείας, μοῦ δημιουργεῖ εὔλογον ἀνησυχίαν, διότι ἡ ἔννοια τῆς ἡμιπολυτελείας συνορεύει, τὸ ὀλιγώτερον μὲ τὴν ἔννοιαν τῆς χρησιμότητος. Μοῦ δημιουργεῖ δηλαδὴ τὴν ἀνησυχίαν περὶ τοῦ ὅτι θὰ εἶναι ἴσως δυνατὸν μαζὶ μὲ τὰς τιμὰς τῶν προϊόντων αὐτῶν, νὰ παρασυρθοῦν εἰς τὸ ὕψος τοῦ τιμαρίθμου των καὶ αἱ τιμαὶ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, εἰδῶν λαϊκῆς καταναλώσεως. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, βλέπω δυσπίστως πρὸς τὸ καινοφανὲς αὐτὸ συναλλαγματικὸν μέτρον. Καὶ θὰ ἔλεγα πρὸς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ πληρέστερον τὸ μέτρον πρὸ τῆς εὐρυτέρας του ἐφαρμογῆς. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ὑπέμνησε καὶ τὸ θέμα τῶν καπνῶν, θὰ ἤθελα νὰ μοῦ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία νὰ ἐρωτήσω, δὲν γνωρίζω τίνα, τὴν Κυβέρνησιν πρέπει νὰ ἐρωτήσω ἤ τὸν ἀξιότιμον καὶ σεβαστὸν κ. τέως Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, τί γίνεται τὸ θέμα τῆς ἐξαγωγῆς τῶν καπνῶν καὶ ποία εἶναι ἡ σημασία τῆς δηλώσεως τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος τέως Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔκαμεν, ὅτι «ἐντὸς διαστήματος δύο μηνῶν δὲν θὰ ὑπάρχῃ διὰ τὴν Ἑλλάδα οὐσιαστικῶς πρόβλημα καπνοῦ».

§155ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν ἐμέναμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§156Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέματα, κ. συνάδελφε, ὡς τὸ θέμα τοῦ καπνοῦ, δὲν εἶναι θέματα Κυβερνήσεων καὶ Ἀντιπολιτεύσεων, ἀλλὰ θέματα ζωῆς τοῦ Ἔθνους. Θὰ ἔλεγα ὅτι ὁ κ. τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει ὑποχρέωσιν, νομίζω, νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν πράγματι ὑπάρχῃ περίπτωσις, ὥστε ἐντὸς δύο μηνῶν νὰ μὴν ὑπάρχῃ θέμα, νὰ μὴν ὑπάρχῃ πρόβλημα καπνοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διότι τότε, κύριοι βουλευταί, ὅσα ἔλεγον προηγουμένως περὶ μὴ ὑπάρξεως τρόπου βοηθείας τῶν ἐξαγωγῶν καὶ περὶ ἀσθενεστάτης βοηθείας τὴν ὁποίαν τὸ γενικὸν οἰκονομικὸν σχέδιον παρέχει εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐξαγωγῶν, ὅλα αὐτὰ θὰ ἦσαν ἀναμφιβόλως πλάνη, καὶ θὰ ἤμην εὐτυχὴς νὰ ζητήσω, πρῶτος ἐγὼ τὴν ἀνάκλησιν αὐτῶν. Κύριοι βουλευταί, 25 δισεκατ. δραχμῶν ἐνεγράφησαν εἰς τὸ σκέλος τῶν ἐξόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς πυρὴν τοῦ ταμείου δημοπρατήσεως τοῦ συναλλάγματος, μὲ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ ὁποίου προβλέπεται ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἐξαγωγῶν καὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ καπνοῦ ἰδιαιτέρως. Εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην, ἐὰν δὲν εἶναι ἀληθές, ὅτι ἐντὸς δύο μηνῶν πράγματι δὲν θὰ ὑπάρχῃ κατά τινα μαγικὸν τρόπον, πρόβλημα καπνοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα, νὰ αὐξήσῃ τὸ κονδύλιον τοῦτο διὰ νὰ βοηθήσῃ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ πρώτου προϊόντος τῆς χώρας.

§157Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ ἐρώτησις τὴν ὁποίαν ἀπευθύνετε εἶναι ἐρώτησις ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἀναμένει μίαν ἀπάντησιν.

§158Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πιθανὸν ὁ κ. τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ λάβῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς μίαν ἄλλην περίπτωσιν νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλήν. Τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἐπιμείνω περισσότερον ζητῶν τὴν ἀπάντησίν του.

§159Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποστολῆς μου ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ὑποθέτω ὅτι καὶ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ὁποῖα ἤκουσαν τὴν προφορικὴν ἔκθεσίν μου, ἀπεκόμισαν αἰσιόδοξον ἐντύπωσιν. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅμως ὅτι τὸ ζήτημα συζητεῖται ἀκόμη ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν καὶ νομίζω ὅτι δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ κάμω ἰδικήν μου πολιτικὴν ἀπόψε’ ἀνακοινῶ ὅσα ἀνεκοίνωσα ἤδη εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Τὸ ζήτημα θὰ ἔλθῃ ἐν καιρῷ εἰς δημοσίαν συζήτησιν καὶ τότε ἀναλόγως τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ ὁριστικῶς ἡ Κυβέρνησις, τότε, θὰ μπορέσῃ ὁ καθένας νὰ κρίνῃ περὶ τῶν ὅσων εἶπον σχετικῶς μὲ τὴν ἀποστολήν μου.

§160Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἦτο λίαν ἱκανοποιητικὴ δι’ ἐμὲ ἡ ἀπάντησίς σας, ἐὰν δὲν εἶχε μεσολαβήσῃ ἡ ρητὴ καὶ κατηγορηματικὴ δήλωσίς σας, ὅτι ἐντὸς δύο μηνῶν δὲν θὰ ὑπάρχῃ καπνικὸν πρόβλημα. Ἡ δήλωσὶς σας δημιουργεῖ μείζονας ὑποχρεώσεις δι’ ὑμᾶς, καὶ δὲν ἀπαλλάσσεσθε τῶν ὑποχρεώσεων αὐτῶν ἰσχυριζόμενος ὅτι ἀνεκοινώσατε τὰς ἐνεργείας σας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, παρὰ μόνον ἐὰν θελήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ συμπληρώσῃ τὰς ἀνακοινώσεις σας κατὰ τρόπον πείθοντα ὅτι πράγματι καπνικὸν ζήτημα δὲν θὰ ὑπάρχῃ μετὰ δίμηνον ἐν Ἑλλάδι.

§161Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ὄντως ὁ κ. τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐπανελθὼν ἐξ Ἀμερικῆς ἐνημέρωσε τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τῶν ἐνεργειῶν του. Ἀναμένομεν μὲ ἀνυπομονησίαν τὴν ἐπάνοδον τοῦ κ. Πόρτερ, τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ὁ ὁποῖος ἐπρόκειτο νὰ μᾶς δώσῃ τὰς τελευταίας ἀποφάσεις. Μέχρι σήμερον ὁ κ. Πόρτερ δὲν εἶχε καμμίαν ἐπαφὴν μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§162Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἡ κατάστασις εἰς τὰ καπνοπαραγωγικὰ κέντρα χειροτερεύει, κύριοι βουλευταί, ἑπτὰ μῆνες ἐπέρασαν χωρὶς κἂν νὰ ληφθῇ κανένα μέτρον. Τὸ πρόβλημα δὲν ἐλύετο μόνον εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἀλλὰ ἐπὶ τόπου, ἐδῶ. Μὲ τόσας συζητήσεις τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐνεπαίχθη καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ καπνοπαραγωγικὸς κόσμος, χωρὶς νὰ ληφθῇ κανένα μέτρον· καταλήξαμεν μόνον εἰς μίαν ἀποστολὴν εἰς Ἀμερικήν.

§163Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δικαίωμά μου νὰ προκαλέσω περαιτέρω ἀπάντησιν τοῦ τέως κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι εἰς τὰ δικαιώματα του νὰ ἀπαντήσῃ ἢ ὄχι. Θὰ ἤθελον καὶ διὰ τὸ ἕτερον τῶν σπουδαίων ἐξαγωγίμων προϊόντων μας νὰ ἐπιστήσω κατὰ κάποιον τρόπον τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ τὴν σταφίδα. Καθωρίσθη ἡ τιμή, κύριοι, τῆς σταφίδος εἰς ἕν ἐπίπεδον τὸ ὁποῖον ἀπέχει, ὡς γνωστόν, παρασάγγας, ὄχι ἀπὸ τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον δικαιοῦνται νὰ ἐλπίζουν οἱ σταφιδοπαραγωγοί, ἀλλὰ ἀπὸ τὸ κόστος της. Κατεκλύσθημεν ἀπὸ τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας. Ἀκούομεν, ἰδίως εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δριμυτάτας διαμαρτυρίας καὶ ἀπειλὰς συλλαλητηρίων. Νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ ἐνισχύσῃ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας τῆς σταφίδος νὰ τὴν φθάσῃ τοὐλάχιστον μέχρι τοῦ κόστους της. Θὰ ὤφειλε, νομίζω, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνταποκριθῇ πρῶτον εἰς τὴν ἀξίωσιν τοῦ σταφιδοπαραγωγικοῦ κόσμου, περὶ ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν χρεῶν του, μὲ ἓν ποσὸν τιμῆς τῆς σταφίδος μεγαλείτερον τοῦ καθορισθέντος διὰ τὴν συγκέντρωσιν. Εἶναι τοῦτο σχεδόν, μία ὑπόσχεσις, ἡ ὁποία ἐδόθη ἀπὸ μέρους τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὅστις ὅπως ἐφρόντισε διὰ τοὺς σιτοπαραγωγούς, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ φροντίσῃ ἐπίσης προκειμένου καὶ περὶ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀνεκτὴ ἡ ἄνισος μεταχείρισις τῶν παραγωγικῶν μας κλάδων. Ὅ,τι ἐφηρμόσθη ἐκεῖ ζητοῦν οἱ παραγωγοὶ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐδῶ καὶ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι πολὺ ἡ θυσία τῆς Κυβερνήσεως. Πέραν τούτου ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ εἰσηγηθῇ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ τὴν εἰσαγωγὴν σημαντικῆς ποσότητος μελάσσης πρὸς ἐνίσχυσιν διὰ τοῦ κέρδους τῆς κατεργασίας της, τοῦ εὐτελοῦς ποσοῦ τῆς τιμῆς ἀσφαλείας. Καὶ πέραν τούτου, ἡ Κυβέρνησις ἔχει καθῆκον νὰ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ προϊόντος τοῦ διατιθεμένου διὰ τὴν βιομηχανοποίησιν τοῦ οἰνοπνεύματος, διότι ἡ τιμὴ τούτου εἶναι ἀκόμη εἰς τὸ ἐπίπεδον τοῦ 1947 ἐνῷ ηὐξήθη ἐν τῷ μεταξὺ ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρουμένης σταφίδος καὶ τῆς πωλήσεως οἰνοπνεύματος, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴν ἀπομένῃ καμμία δικαιολογία εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀρνηθῇ, ἰδίως ὅταν εἶναι τόσον μικρὰ ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως καὶ ὅταν τῆς ζητῆται ἡ ἐνίσχυσις τῆς τιμῆς αὐτῆς διὰ μέτρων μὴ βαρυνόντων τὸ Κράτος.

§164Δ. ΚΑΡΡΕΡ. Καλλίτερον νομίζω θὰ ἦτο νὰ ἀφεθῇ ἡ σταφὶς εἰς τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον.

§165Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλη ὑπόθεσις ἀνήκουσα εἰς τὰς πρωτοβουλίας τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ νὰ τελειώνω, κ. βουλευταί, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω συνοψίζων ἀκόμη ὅτι αὐτοὶ οἱ τρεῖς εἶναι οἱ κρίσιμοι τομεῖς τοῦ ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος, περὶ τῶν ὁποίων εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω πρὸς ὑμᾶς. Ἐξ ὅσων εἶπον ἀντιλαμβάνεσθε πόσον εἶναι δύσκολος ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως ἡμεῖς θὰ τῆς παράσχωμεν τὴν ἐνίσχυσιν ἀνεπιφυλάκτως καὶ τὴν ἀνεπιφύλακτον ἐμπιστοσύνην μας, ἀλλὰ πέραν αὐτῶν ἀνήκει εἰς τὰς προσπαθείας της νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰς προσδοκίας τοῦ Ἔθνους διότι εἰς αὐτὴν ἀνήκει καὶ ἡ τιμὴ τῆς ἐπιτυχίας καὶ ἡ εὐθύνη της ἡ βαρυτάτη ἐκ τῆς ἀποτυχίας. Κύριοι βουλευταί, τελειώνων, διατυπώνω μίαν ἀξίωσιν καὶ μίαν εὐχήν. Ἡ ἀξίωσις εἶναι ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι παρὰ τὸ ὅτι συνεκροτήθη ἀπὸ Κόμματα ὠργανωμένα ἔχει τὴν στιγμὴν ταύτην μίαν ἀποστολὴν ὑπέρτατα Ἐθνικὴν καὶ ἐλάχιστα κομματικήν. Καὶ ἡ εὐχὴ εἶναι, ἡ ζωή της καὶ ἡ σταθερότης της νὰ ὑπάρξῃ μακρά, τόσον μακρά, ὅσον χρειάζονται αἱ δραματικαὶ ὧραι τὰς ὁποίας ἤρχισε νὰ σημαίνῃ ἤδη ὁ κώδων τῆς ἱστορίας. (Χειροκροτήματα).

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μακκᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§167Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Θὰ εἶμαι σύντομος, κύριοι βουλευταί, καὶ μάλιστα δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, ἐὰν ἐκ τῆς ἀκροάσεως τῶν προλαλησάντων, δὲν εἶχον κάμει μίαν διαπίστωσιν, τὴν διαπίστωσιν μιᾶς μεγάλης παραλείψεως. Ἡ παράλειψις ἐκείνη, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην μου διεπιστώθη κατὰ τὴν ἀποψινὴν συζήτησιν εἶναι ἡ λήθη εἰς τὴν ὁποίαν ἐρρίφθη ἡ κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας ἐξέλιξις τῆς διεθνοῦς καταστάσεως, ἡ ὁποία εὑρίσκεται καὶ εἰς τὸ βάθος τῶν κυβερνητικῶν γεγονότων τοῦ τελευταίου διμήνου. Μὲ κατάπληξιν πράγματι διαπιστώνει κανείς, ὅτι ἐλησμονήθησαν τελείως τὰ γεγονότα τῆς Κορέας, τὰ ὁποῖα ἐσημείωσαν μίαν σπουδαίαν, μίαν ἀποφασιστικὴν καμπὴν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ κόσμου ὅλου καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦν νὰ ἀφήσουν καὶ ἀνεπηρέαστον τὴν ἐξέλιξιν τῆς Ἑλληνικῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς, διότι διὰ τῶν γεγονότων αὐτῶν, ἀπεδείχθη ἐναργῶς πλέον, ὅτι δὲν εἶναι διῃρημένη ἡ γῆ εἰς τρεῖς κόσμους, ἀλλὰ εἰς δύο μόνον. Εἰς τὸν κόσμον τῶν ἐλευθέρων λαῶν καὶ εἰς τὸν κόσμον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιβουλεύονται τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἄλλων. Δὲν ὑπάρχει πλέον χῶρος διὰ οὐδετερότητας, δὲν ὑπάρχει χῶρος διὰ πολιτικὴν ἀποχῆς, δὲν ὑπάρχει χῶρος πλέον καὶ τόπος καὶ δυνατότης διὰ τὴν πολιτικὴν τῆς ἀδιαφορίας ἀπέναντι τοῦ ὅ,τι γίνεται εἰς τὸν ὑπόλοιπον κόσμον. Ἐδῶ ἔγκειται καὶ ἡ μεγάλη πλάνη, τὸ μεγάλο σφάλμα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Δημοκρατικῆς Παρατάξεως, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ πιστεύῃ ἢ πιστεύει, ὅτι πιστεύει εἰς τὴν δυνατότητα τῆς ἐξευρέσεως ἀκόμη διὰ καθαρῶς συμβιβαστικῶν μέσων τῶν μικρῶν μάλιστα ὅπως εἶπε Κρατῶν, τῆς κατευναστικῆς ἐκείνης πολιτικῆς ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐλπίζει νὰ σωθῇ τὸ μέλλον τῆς ἀνθρωπότητος. Καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, προκύπτει καὶ ἡ ἄλλη πλάνη, ἡ πλάνη ἡ ὁποία καὶ εἰς ἡμᾶς καὶ εἰς μεγάλην μερίδα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ εἶχεν ἐμφιλοχωρήσει, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ καὶ παρ’ ἐμοῦ ἀκόμη ὁ κόσμος ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀνταποκρινόμενος πρὸς μίαν ἰδέαν τοῦ κέντρου, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποτελέσῃ, ὅπως οἱ ἴδιοι εἶχον ἐλπίσει, τὸν κυματοθραύστην ἐναντίον καὶ τῆς ἀριστερᾶς καὶ τῆς δεξιᾶς. Ἀπὸ τὴν πλάνην αὐτὴν ἔχουν ἐξέλθει ἤδη ἀναμφιβόλως ὅλοι οἱ Εὐρωπαῖοι. Λυποῦμαι, διότι ἀπουσιάζει αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ κ. Σοφιανόπουλος, διότι θὰ τοῦ ἔδιδα τὴν πλήρη καὶ κατηγορηματικὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον Εὐρωπαῖος, πλὴν τῶν κομμουνιστῶν, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ, ὅτι εἶναι δυνατόν, ὅτι εἶναι συνεχόμενα, ὅτι εἶναι καὶ εὐκταῖον ἴσως, τὸ νὰ ἀφοπλισθῇ ὁ κόσμος ὁ ὁποῖος πέριξ τοῦ Κρεμλίνου καὶ τῆς Κομινφὸρμ αἰωρεῖται, νὰ ἀφοπλισθῇ δι’ εἰρηνικῶν μέσων καὶ χριστιανικῶν ἐπικλήσεων. Ὁπωσδήποτε, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι αὐτῆς τῆς νέας καὶ ἁλματώδους ἐξελίξεως τῶν ἐξωτερικῶν ζητημάτων εἶναι ἀπόρροια καὶ ἐξέλιξις τῶν ἐσωτερικῶν μας ὑποθέσεων τῶν δύο τελευταίων μηνῶν. Καί, ἀξιότιμε κ. Ἀρχηγὲ τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ἂν μοῦ ἐπιτρέπεται ἡ παρομοίωσις, ὅπως ἡ Κορέα περιβρέχεται ἀπὸ τὸν Εἰρηνικὸν ὠκεανὸν καὶ σεῖς περιβρέχεσθε ἀπὸ τὰς ὡραίας σας πλάνας περὶ τῆς δυνατότητος τῆς εἰρηνεύσεως τοῦ κόσμου ὅλου, κατ’ αὐτὸν τὸν ἴδιον τρόπον ὅπως καὶ τὸ μεγαλύτερον μέρος κατεβροχθίσθη, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον ὑμεῖς ὡς Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος κατεβροχθίσθητε. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν μοιραίαν ἐξέλιξιν. Ἐφ’ ὅσον ἀπεδείχθη ἐκ τῶν πραγμάτων ὅτι θὰ ἦτο πράγματι ἀδίκημα κατὰ τῆς Πατρίδος, ἡ ὑπὸ τὰς παρούσας διεθνεῖς συνθήκας διενέργεια ἀμέσων ἐκλογῶν, ἐφ’ ὅσον αὔριον ἀρχίζει ὁ Ο.Η.Ε. τὰς ἐργασίας του, ἐπὶ ζητημάτων πολλὰ ἐκ τῶν ὁποίων κατὰ τρόπον καίριον ἐνδιαφέρουν τὴν Ἑλλάδα, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἐκ παραλλήλου ἡ χώρα νὰ ἦτο ἐμπλεγμένη εἰς ἕνα ἐκλογικὸν ἀγῶνα, καθ’ ἣν ὥραν ὕψιστα συμφέροντά της θὰ διακυβεύωνται εἰς χεῖρας ὑπηρεσιακῶν προσώπων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Καὶ δι’ αὐτό, κύριοι βουλευταί, ἐφθάσαμεν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Δὲν εἶναι μυστικὸν δι’ οὐδένα, ὅτι ἡ ἕνωσις αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ γάμον ἐξ ἔρωτος, ἀποτελεῖ γάμον ἐκ λογικῆς. Ἀποτελεῖ ἕνωσιν τὴν ὁποίαν ἡ λογικὴ καὶ μόνον ὑπηγόρευσεν ἔξω τῶν ἡφαιστειωδῶν ἐκείνων αἰσθημάτων, τὰ ὁποῖα ἐνίοτε καταλήγουν δυστυχῶς εἰς ἀποτόμους καὶ ραγδαίας λύσεις. Ἀλλὰ ἀκριβῶς, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μιᾶς ἑνώσεως τὴν ὁποίαν ἡ λογικὴ ὑπηγόρευσε, δι’ αὐτὸ ἴσως θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν ἐλπίδα ὅτι ἡ ἕνωσις αὐτὴ θὰ διαρκέσῃ περισσότερον. Πράγματι ἀπέναντι τῆς στεγνότητος τῆς λογικῆς ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν ἕνωσιν ταύτην, ἕνα καὶ μόνον ἀντάλλαγμα ὑπάρχει, τὸ ἀντάλλαγμα τῆς διαρκείας, τὸ ἀντάλλαγμα τῆς ἀποδοτικότητος. Θὰ ἐτόνιζα, μάλιστα, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ἡ διάρκεια καὶ ἡ ἀποδοτικότης της καὶ ὅτι μάλιστα ἡ μία εἶναι συνάρτησις τῆς ἄλλης, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ ἡ διάρκεια ἄνευ προηγουμένης ἀποδοτικότητος, οὔτε ἀποδοτικότης ἄνευ προηγουμένης διαρκείας. Τὴν διάρκειαν αὐτὴν καὶ τὴν ἀποδοτικότητα, τὴν ὁποίαν περιμένομεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εὐχόμεθα καὶ ἐλπίζομεν. Δι’ αὐτὸ καὶ θὰ τῆς παράσχωμεν ψῆφον ἐλπίδος, ψῆφον προσδοκίας, ψῆφον ἐμπιστοσύνης. (Χειροκροτήματα).

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ κεκανονισμένου ἀριθμοῦ βουλευτῶν, περὶ περιορισμοῦ τῆς ὥρας τῶν ἀγορητῶν εἰς τὸ τέταρτον.

§169ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτή.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὅπως περιορισθῇ ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων εἰς τὸ ¼ τῆς ὥρας. Ὁ κ. Ν. Γρηγοριάδης ἔχει τὸν λόγον.

§171Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἡ νέα Κυβέρνησις τοῦ κ. Σοφ. Βενιζέλου, ἐνῷ διαφέρει κατὰ τὴν σύνθεσιν ἀπὸ τὴν προκάτοχη, στὶς προγραμματικὲς δηλώσεις της δὲν παρουσιάζει διαφορὰ ἀπὸ τὴν προηγούμενη. Γι’ αὐτὸ στὶς λεπτομέρειες δὲν θ’ ἀπαντήσω ἀπὸ μέρους τοῦ Κόμματος τῶν Ἀριστερῶν Φιλελευθέρων, γιατὶ ἀπάντησα ἀπὸ χειρογράφου προχθὲς ἀκόμα, στὶς 8)9)50. Δικαιολογίες γιὰ τὴ συγκρότησή της παρουσιάζονται εὔκολα καὶ μὲ πολλὰ ἐπιχειρήματα. Ἐμεῖς ὅμως τὴν παίρνουμε, ὅπως καὶ εἶναι, σὰν τὴ συνέχεια τῆς περασμένης τετραετίας. Τὸ πραγματικὸ αἴτιο τῆς συγκροτήσεώς της, εἶναι ὁ μεγάλος φόβος τῆς δεξιᾶς, νὰ ρωτήσῃ τὸ μοναδικὸ νοικοκύρη, τῆς Ἑλλάδας, τὸν Ἑλληνικὸ Λαό, σὲ ἐλεύθερες ἐκλογὲς νὰ πῇ τὴ γνώμη του. Μὰ ὅσο ἀργότερα γίνῃ τοῦτο, τόσο χειρότερο θἆναι τὸ ἀποτέλεσμα γιὰ τὴ Δεξιά. Καὶ ἡ νέα Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ μὴ καταλαβαίνῃ, πὼς ἐφθάσαμε στὸ ἀδιέξοδο καὶ στὸ διοικητικὸ καὶ στὸ οἰκονομικὸ πεδίο. Καὶ τὸ μοναδικὸ φάρμακο γιὰ τὴν ἀληθινὴν ἀνόρθωση εἶναι ἡ γενικὴ χωρὶς ἐξαίρεση ἀμνηστία. Εἶναι ἱστορικὰ ἀστήρικτο καὶ καθαρὸ σόφισμα, πὼς ἡ ἀμνηστία «προϋποθέτει συγκατάθεση τοῦ ἀμνηστευομένου». Εἶμαι ὑποχρεωμένος, σὲ ἀπαντήσεις κόμματος ἀπέναντι δηλώσεων προγραμματικῶν, νὰ μὴ μεταχειρίζουμαι παρὰ ἐπιγραμματικὴ συντομία. Νομίζω, πὼς ἡ ρητορεία καὶ ἡ ἀπεραντολογία εἶναι ξένες σὲ προγραμματικὲς δηλώσεις. Τὰ ἐξήγησα προχθές, ὅτι ἡ ἀνόρθωση δὲ γίνεται μὲ μόνη τὴν ὀφειλομένη σὲ μᾶς Ἀμερικανικὴ βοήθεια, ὀφειλομένη ἀπὸ ὑποσχέσεις ἀπαράβατες καὶ ἀπὸ ζημίες ποὺ μᾶς ἔκαναν. Ἄν ἔφθανεν αὐτή, δὲ θἄλεγε σήμερα ἡ Κυβέρνηση, ὅτι χρειάζεται σκληρὰ μέσα καὶ ἀντιδημοτικὰ καὶ νὰ συνεισφέρῃ πολλὰ ὁ Λαός. Τὸ εἴπαμε, χρειάζεται νοικοκυρευμένη διαχείριση τοῦ δημοσίου πλούτου, περιορισμὸ ἐξόδων Ὑπουργείων, ἀποστράτευση, ἐργασία γενική, ἄνοιγμα φυλακῶν γιὰ τοὺς πολιτικοὺς καταδίκους, ἐπάνοδο καὶ τῶν ἔξω τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν μέσα στὴν Ἑλλάδα νέων στὴν ἐργασία γιὰ τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ ὅλα ὅσα προχθὲς ἀναφέραμε. Συμφωνοῦμε στὴν ἰδέα, ὅτι ἡ Βάρκιζα ἔστω καὶ μὲ τοὺς περικομμένους καὶ τοὺς κακοὺς ὅρους της, θὰ ἔφερνε, ἂν πιστὰ ἐφαρμοζότανε, πολὺ καλὸ στὸν τόπον. Ὅ,τι, ὅμως ὀφείλουμε νὰ ποῦμε ξεκάθαρα, εἶναι ὅτι ἂν ἀντὶ τῆς Βάρκιζας δινότανε τότε γενικὴ ἀμνηστία, ὅπως τὸ ἤθελαν καὶ ἐπέμεναν οἱ Ἄγγλοι, σίγουρα θὰ εἶχε προληφθῆ κάθε ἀνταρσία ἀπὸ τότε. Συμφωνοῦμε στὴ γνώμη, ὅτι πρέπει νὰ πάψουν νὰ λειτουργοῦν τὰ «Στρατοδικεῖα ἐκτάκτων μέτρων τάξεως» καὶ ὁ νόμος 509, ἐξηγήσαμε, ὅτι ἄβυσσος χωρίζει τὴν ἰδέα τῶν ἐκτάκτων Στρατοδικείων ἀπὸ τὰ Στρατοδικεῖα «ἐκτάκτων μέτρων τάξεως». Τὰ διαρκῆ καὶ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα, σὲ διάστημα 125 χρόνων, μὲ ἐπαναστάσεις Ὄθωνος, Μάνης, Λεωτσάκου, Ναυπλίου, μὲ στάσεις Λαμίας, Θηβῶν, Σερβίων, μὲ συμμορίες στὰ νῶτα τοῦ Στρατοῦ Ἀμύνης, μὲ κινήματα νεώτερα 1935, μὲ δεκάχρονους πολέμους, 1897, 1912–22, 1939–1944 καὶ μὲ ὅλη τὴν καταδίωξη τῆς ληστείας, εἶχαν κάτω ἀπὸ 100 θανατικὲς ἐκτελέσεις. Τώρα σὲ 3 χρόνια κατεδικάσθηκαν καὶ τουφεκίσθησαν πλέον ἀπὸ 5.000 καὶ ἀγωνιοῦν 3.200 κατάδικοι σὲ θάνατο καὶ προσθέτονται κάθε τόσο καὶ ἄλλοι. Ὁ νόμος, ὁ ἀναγκαστικός, τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἐξηγήθηκε πὼς πρέπει νὰ κυρωθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴ τὸ ταχύτερον. Μὰ ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπ’ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ἀρχιστρατήγου ἡ ὑπαγωγὴ τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Τάξεως σ’ αὐτὸν καὶ μάλιστα καὶ σὲ περίπτωση μερικῆς ἐπιστρατεύσεως. Σ’ ἐλεύθερα κράτη δὲν ἔγινε αὐτό· μ’ ὅλους τοὺς παγκοσμίους πολέμους, τέτοια ἀνάγκη δὲν παρουσιάστηκε. Ἄλλο συνεργασία ὑπηρεσιῶν καὶ ἄλλο παραχώρησις σὲ μὴ ἁρμοδίαν ἀρχὴν τοῦ ἐλέγχου ἐλευθεριῶν, τὸν ὁποῖον οἱ Λαοὶ κρατοῦν ζηλότυπα γιὰ τὸν ἑαυτό τους, μὲ τὸ νὰ τὸν ἀναθέτουν σὲ ὑπεύθυνον, ἐλεγχόμενον Ὑπουργό. Καὶ τώρα θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ξανάλθω στὸ θέμα, τοῦ νὰ στείλουμε στρατιωτικὴ μονάδα στὴ διάθεσι τῶν Ἀμερικανῶν ἐναντίον τῶν Βορειοκορεατῶν. Θεωρῶ τὸ θέμα τοῦτο σὰ ζήτημα ὑποστάσεως τῆς Ἑλλάδος. Ἐξηγῶ ἄλλη μιὰ φορά, καὶ ἡ συνείδησή μου μοῦ ἐπιβάλλει νὰ τονίσω τοὺς κινδύνους καταστροφῆς πλέον αὐτῆς τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς, ἂν μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο βγοῦμε πλέον ἀπ’ τὸν ἐπιβαλλόμενο δρόμο τῆς ἔνοπλης, ἀλλὰ πιστῆς οὐδετερότητος καὶ γίνουμε ἐχθροὶ τῆς Ρωσίας. Πολὺ ἄσχημα εἶπαν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ ἐτῶν εἶναι «σταθερῶς τοποθετημένη» μὲ τοὺς Ἀγγλοσάξονας. Οὔτε εὐσταθοῦν τὰ σοφίσματα, ὅτι ἡ φυσικὴ θέσις τῆς Ἑλλάδος εἶναι μὲ τοὺς Ἀγγλοσάξονας, τῆς Ἑλλάδος ποὺ εἶναι στὴ Βαλκανική, ποὺ ἔχει τὸ Αἰγαῖο σὲ ἀπόσταση 60 χιλιομέτρων ἀπὸ τὰ Βόρεια συνορά της. Ἐκτὸς τοῦ Καναδᾶ, δὲν ξέρουμε ἄλλο Ἀμερικάνικο ἀκόμα Κράτος νὰ ἔστειλε στρατιωτικὴ μονάδα στὴν Κορέα. Ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς θέλει εἰρήνην, ὅπως καὶ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις διαπίστωσεν ὁλόκληρος. Ἄλλο τί εἶπαν οἱ Κυβερνήσεις του. Θέλει εἰρήνη. Δὲ μπορεῖ νὰ ἐννοήσῃ, γιατί χωρὶς πρόκληση ἢ ἐνόχληση μὲ ποῖα ἀνταλλάγματα, θὰ συνταχθῇ μὲ ἐκείνους ποὺ στὸ κάτω–κάτω καὶ ἀρνοῦνται τὴ σύνδεση, γιὰ νὰ γίνῃ ἐχθρὸς τοῦ ἄλλου πανίσχυρου συνασπισμοῦ καὶ πρὸ πάντων ἐδῶ στὰ Βαλκάνια. Τοὺς τρομεροὺς κινδύνους μιᾶς τέτοιας πολιτικῆς θεωρῶ καθῆκον ἑλληνικῆς συνειδήσεως νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἀναλογιζομένη νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς αὐτήν. Δὲ θέλω νὰ μακρυγορήσω, μὰ ὁ κίνδυνος εἶναι τρομακτικὸς γιὰ ὅλη τὴ φυλή, ἂν, παρὰ κάθε ἐλπίδα τῶν λαῶν, γίνῃ πόλεμος. Κανεὶς δὲ μπορεῖ νὰ μᾶς ἀσφαλίσῃ παρὰ μόνον ἡ οὐδετερότητα.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Χατζήμπεης, ἔχει τὸν λόγον.

§173Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Κύριοι βουλευταί, βαθυτάτη ἀπαγοήτευση δοκίμασε ὁλόκληρος ὁ μαρτυρικὸς Ἑλληνικὸς Λαὸς εὐθὺς ὡς ἐπληροφορήθη τὴν ἐκ νέου Κυβερνητικὴν συνεργασίαν τῶν Κομμάτων Λαϊκῶν, Φιλελευθέρων καὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ. Ἡ παροῦσα ὑπὸ κρίσιν Κυβέρνησις εἶναι ἡ τετάρτη κατὰ σειρὰν ποὺ σχηματίζεται μετὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς καὶ ἡ περισσότερον ἐξ ὅλων ὅσων προηγήθησαν ἀντιτιθεμένη εἰς τὴν ἀπολύτως σαφῶς ἐκφρασθεῖσαν τὴν 5ην Μαρτίου λαϊκὴν ἐτυμηγορίαν καὶ θέλησιν. Βέβαια ποτὲ δὲν πίστεψε ὡς τὰ τώρα ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς πὼς ὑπάρχει στ’ ἀλήθεια καμμιὰ σοβαρὴ προγραμματικὴ διαφορὰ τῶν σήμερα συνεργαζομένων πολιτικῶν κομμάτων ἐκτὸς ἴσως ἀπὸ τὴν διαφορετικὴ φραστικὴ διατύπωση τῶν γνωστῶν φιλολογικῶν προγραμμάτων τους. Εἶχεν ἐλπίσει ὅμως, πὼς ἡ τόσον σαφὴς καταδίκη του στὶς τελευταῖες ἐκλογὲς κατὰ ὅλων ἐκείνων τῶν θλιβερῶν μεθόδων ποὺ ἀκολουθήθησαν στὴν τελευταίαν τερατώδη καὶ καταστροφικὴ γιὰ τὰ ἐθνικὰ λαϊκὰ συμφέροντα λαοπροβλητικὴ τετραετία, θὰ ἐμπόδιζε τὰ αὐταρέσκως αὐτοαποκαλούμενα δημοκρατικὰ κόμματα τοῦ Κέντρου, ν’ ἀναβιώσουν εἰς τὸ μέλλον τὸ ἄκρως ἀντιδραστικὸν ἐκεῖνο σχῆμα. Δυστυχῶς γιὰ μιὰ ἀκόμη φορὰ—ἀσφαλῶς τὴν τελευταία —ὁ Λαὸς προδόθηκε καὶ ξεγελάστηκε. Μέχρι χθὲς ἀκόμη οἱ Ἀρχηγοὶ τοῦ Φιλελευθέρου καὶ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος παρουσιάζουν μὲ κατηγορηματικὲς δηλώσεις τους στὴν Βουλὴ καὶ στὸν τύπο, σὰν ἐντελῶς ἀσύμφορη στὸ τόπο ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς τὴν Κυβερνητικὴ συνεργασία τους μὲ τὸ ὑπόδικο, λόγῳ τῶν φοβερῶν σκανδάλων ποὺ ἐκκρεμοῦν σὲ βάρος του, Λαϊκὸν Κόμμα ποὺ σύσσωμο εἶχε ταχθῆ ἀλληλέγγυο πρὸς τοὺς ὑπὸ δικαστικὴν δοκιμασίαν Ὑπουργοὺς καὶ τέως βουλευτάς του. Δήλωναν δὲ ἀπερίφραστα ὅτι, πέραν ἀπ’ τὴν προηγουμένη Κυβέρνησή τους, ἄλλη λύση δὲν ὑπῆρχε παρὰ μόνον ἡ ἐκ νέου προσφυγὴ εἰς τὸν Λαόν. Πανικόβλητοι τώρα ὅμως ἀπ’ τὸν φόβο τοῦ Λαοῦ ποὺ δίκαια τρέμουν τὴν ὀργή του ἔσπευσαν ἀμέσως, παρὰ τὶς καθημερινὲς ἀποκαλύψεις ὁλοένα καὶ νεώτερων σκανδάλων, νὰ ἑνωθοῦν μαζί του καὶ νὰ κυβερνήσουνε τὸν τόπο! Κατάπληκτος ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς βλέπει τὸν Πρόεδρο τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, ποὺ τόσο ἔντονα κατεδίκασε μέχρι τὰ τώρα τὶς συμμαχικὲς Κυβερνήσεις, γιατὶ πεποίθησίς του ἔλεγε πὼς ἦταν, πὼς μόνον ὁμοιογενεῖς Κυβερνήσεις μποροῦν νὰ ἀποδώσουν πραγματικὰ δημιουργικὸ ἔργο, ἔπειτα ἀπὸ αὐτόχρημα Ὀβιδιακὲς μεταμορφώσεις, νὰ καταλήγῃ καὶ πάλιν σὲ συμμαχικὴ Κυβέρνηση καὶ νὰ γίνεται μάλιστα ὁ Πρωθυπουργός της. Ἐκεῖνος μόνον ποὺ παρέμεινε σταθερὸς στὴν θέση του εἶναι ὁ Ἀξιότιμος ἡγέτης τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος κ. Παπανδρέου, ποὺ πιστεύσας εἰς ὅλους τοὺς τύπους τῶν Κυβερνήσεων, ἀρχῆς γενομένης ἀπὸ ἐκείνης τῆς μακαρίτισσας τοῦ Κέντρου, κατέστη μόνιμος πλέον Ἀντιπρόεδρος—μετὰ ἢ ἄνευ χαρτοφυλακίου δὲν ἔχει σημασία— σ’ ὅσες Κυβερνήσεις σχηματίστηκαν μετὰ τὶς ἐκλογές. Ὅλη δὲ αὐτὴ ἡ πρωτοφανὴς πολιτικὴ ἀσυνέπεια καὶ ἡ ἐκ ταύτης προκύψασα συνεχῶς Κυβερνητικὴ ἀνυπαρξία διαρκεῖ χωρὶς καμμία διακοπή, ἀπ’ τὴν ἑπομένη ἡμέρα τῶν ἐκλογῶν. Γιατί καθὼς καὶ ὁ τέως Πρωθυπουργὸς κ. Πλαστήρας ἀναγκάσθηκε νὰ ὁμολογήσῃ καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ὑπ’ αὐτοῦ διακυβερνήσεως τῆς χώρας, οὔτε μιὰ ἡμέρα δὲν πέρασε ποὺ νὰ μὴν εἶχε ἡ Κυβέρνηση καὶ ὁ Λαὸς σαφὲς τὸ αἴσθημα τῆς ἀστάθειας. Ἡ ἀνεκδιήγητος δὲ αὐτὴ κατάστασις ἡ τόσον τεραστίους κινδύνους ἐγκυμονοῦσα διὰ τὸ Ἔθνος, ὑπάρχει, κύριοι συνάδελφοι, καθ’ ἣν στιγμὴν τὸν μαρτυρικὸ Ἑλληνικὸ Λαό, τὸν ἐργαζόμενο στὶς πόλεις καὶ στὰ χωράφια, μαστίζει μιὰ χωρὶς κανένα προηγούμενο πεῖνα, δυστυχία καὶ γενικὴ ἐξαθλίωση, τέτοιας σοβαρᾶς μορφῆς καὶ τεραστίας ἐκτάσεως, ὥστε νὰ καθίσταται ἄκρως προβληματική, αὐτὴ ἡ ἰδία ἡ ἐπιβίωσί του σὰν Λαοῦ καὶ σὰν Ἔθνους. Ἡ γενικὴ αὐτὴ ἀσυναρτησία καὶ τὸ χάος συνεχίζεται μῆνες τώρα καὶ ἐνῷ κι’ ἀπ’ τὶς δυὸ ἄκρες τὶς Πατρίδος ἀπ’ τὴν Βόρειο Ἑλλάδα καὶ τὴν Πελοπόννησο οἱ καπνοπαραγωγοὶ καὶ σταφιδοπαραγωγοί, γιὰ ν’ ἀναφέρωμε τὶς δυὸ πιὸ χαρακτηριστικὲς περιπτώσεις πλήρους ἐξαθλιώσεως τῶν παραγωγῶν μας, ξεπεράσαντες ἀπὸ μακροῦ κάθε ὅριο ὑπομονῆς καὶ ἀλλόφρονες ἀπ’ τὴν ἀπόγνωση ἑτοιμάζονται ν’ ἀρχίσουνε πορεῖες πεῖνας. Οἱ ἡγέται ὅμως, ἀλλὰ καὶ βουλευταὶ ἐπίσης τῶν δύο πρώτων Κομμάτων τοῦ Κέντρου, ποὺ συνεργάζονται σήμερα εἰς τὴν παροῦσαν ὑπὸ κρίσιν Κυβέρνησιν μετὰ τῶν Λαϊκῶν, μήπως μποροῦν νὰ πληροφορήσουν τὸν Λαὸ τὶ θὰ γίνῃ τώρα μὲ τὸν περιβόητο ἠθικὸ καθαρμὸ καὶ τὸ περίφημο κράτος δικαίου ποὺ τόσο τὸ ἐξύμνησαν προεκλογικῶς καὶ μετεκλογικῶς; Ἡ ἀποκάλυψη τῶν φοβερῶν σκανδάλων τῆς ἁμαρτωλῆς τετραετίας, ὁ παραδειγματικὸς κολασμὸς τῶν ἐνόχων; Ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸν Κρατικὸ μηχανισμὸ ὅλων τῶν φατριασθέντων ὑπαλλήλων; Μήπως πρόκειται νὰ ἀναθέσουνε τὴν πραγμάτωσιν ὅλων αὐτῶν εἰς τὸ σήμερον συνεργαζόμενον μετ’ αὐτῶν Λαϊκὸν Κόμμα; Μῦθος λοιπὸν ἦταν ὅλα καὶ ψευδεῖς, γιὰ τὸ ξεγέλεσμα τοῦ λαοῦ, ἐπαγγελίες; Ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἀχαρακτήριστη καὶ πρωτοφανῆ σὲ βάρος τοῦ λαοῦ αὐτὴν ἀπάτη κανεὶς φυσικὰ δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ πιστέψῃ πὼς θὰ ἀρθῇ καμμιὰ ἀδικία ἢ θὰ ἐπιλυθῇ κανένα ἀπὸ τὰ τόσο σοβαρὰ προβλήματα ποὺ χρόνια τώρα ἀπασχολοῦν τὸν τόπο. Ἡ παροῦσα Κυβέρνηση δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ν’ ἀσκήσῃ πραγματικὰ φιλεργατικὴ πολιτική, ἀφοῦ σ’ αὐτὴν θὰ συμμετέχῃ—κατέχον μάλιστα καὶ τὸ νευραλγικὸ ὑπουργεῖο Ἐργασίας—τὸ Κόμμα ποὺ πρῶτο ἐτσιθελικὰ κατέλυσε τὶς συνδικαλιστικὲς ἐλευθερίες, ἐξετέλεσε, φυλάκισε κι’ ἐξώρισε ὅλα σχεδὸν τὰ συνδικαλιστικὰ στελέχη ποὺ νόμιμα εἶχον ἐκλεγεῖ στὴ Γενικὴ Συνομοσπονδία καὶ σ’ ὅλα τ’ ἄλλα ἐργατικὰ τῆς χώρας σωματεῖα.

§174Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Σεῖς ποὺ ἐσφάξατε συνδικαλιστικὰ στελέχη, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλῆτε περὶ καταλύσεως τῶν συνδικαλιστικῶν ἐλευθεριῶν.

§175Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Τὶ βαθμὸν εἴχατε εἰς τὸν ΕΛΑΣ;

§176Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Οὔτε εἶναι ποτὲ δυνατὸν νὰ καταπιαστῇ σοβαρὰ ἡ Κυβέρνηση μὲ τὸ ἀπὸ τριάντα χρόνια τώρα ἄλυτο πρόβλημα τῆς ἀστικῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἄτυχων Μικρασιατῶν προσφύγων. Οὔτε θὰ ἐλαφρώσῃ τοὺς φτωχοὺς βιοτέχνας καὶ μικροεπαγγελματίας ἀπ’ τὴν ἀβάσταχτη φορολογία ποὺ τοὺς ἐπεβλήθη, μεταθέτουσα αὐτὴν στοὺς παχύσαρκους ὤμους τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας ποὺ πάντοτε εὔκολα καταφέρνει καὶ ξεφεύγει. Κύριοι βουλευταί, ἐσωτερικὴ βασικὴ προϋπόθεση, γιὰ νὰ εἰρηνεύσῃ ὁριστικὰ ὁ τόπος μας, θεωροῦμε τὴν ἄρση ὅλων τῶν ἀνελευθέρων νόμων καὶ ψηφισμάτων, τὴν κατάργηση τῶν ἐκτάκτων στρατοδικείων καὶ τὴν χορήγηση γενικῆς πολιτικῆς ἀμνηστίας. Τότε μόνο μπορεῖ κανεὶς βάσιμα νὰ ἐλπίσῃ πὼς θὰ ὑπάρξῃ πραγματικὴ Δημοκρατία καὶ ἰσοπολιτεία, καὶ θ’ ἀποκτήσουν οἱ πολίτες πλῆρες τὸ αἴσθημα τῆς ἀπελευθερώσεώς τους ἀπὸ τὸν κάθε εἴδους φόβον. Γιατὶ βέβαια κανεὶς πολίτης σήμερον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῇ, ὅτι ὑπάρχει στὴν πατρίδα μας ἰσονομία καὶ ἰσοπολιτεία, ὅταν τὰ ἔκτακτα στρατοδικεῖα καθημερινῶς δεκάδες πολιτῶν, ἀκόμη καὶ ὑποψηφίων βουλευτῶν τῆς Δημοκρατικῆς Παρατάξεως καταδικάζουνε σὲ θάνατο ἀθρόως καί, ὅταν κατάπληκτος ὁ λαὸς ἀκούει τὸν πρώην καὶ νῦν ὑπουργὸν τῆς Παιδείας κ. Μπακόπουλον νὰ λέγῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὁμιλῶν σχετικῶς διὰ τὸν πρώην Πρωθυπουργὸν κ. Πλαστήραν, ὅτι συνεπείᾳ τῶν ἐντελῶς πλατωνικῶν ἄλλωστε καὶ ἀθώων ἀντιλήψεων τοῦ στρατηγοῦ περὶ ἐφαρμογῆς τῶν μέτρων ἐπιεικείας ἐτέθη οὗτος ὑπὸ ἀστυνομικὴν παρακολούθησιν. Ἐὰν δὲν διστάζουν—ποῖοι ἄραγε;—αὐτὸν τοῦτον τὸν κοινοβουλευτικὸν Πρωθυπουργὸν τῆς χώρας, νὰ τὸν θέσουν ὑπὸ ἀστυνομικὴν παρακολούθησιν ὡς ἐπικίνδυνον ἀσφαλῶς διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, εὔκολα μπορεῖ κανεὶς νὰ καταλάβῃ πόσο ἐπικίνδυνη ἀφέλεια θὰ ἦταν νὰ πιστέψῃ στὴν ὕπαρξη τῆς περίφημης αὐτῆς ἐλευθερίας, ἰσοπολιτείας καὶ δικαιοσύνης. Γιὰ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ποὺ ἀνέφερα θὰ καταψηφίσουμε τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χριστᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§178Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἡ ἐμφανιζομένη σήμερον ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας Κυβέρνησις περιώριζε τὰς προγραμματικάς της δηλώσεις εἰς μίαν μόνον λέξιν, θὰ ἦτο πλησιεστέρα πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ἡ λέξις αὐτὴ ἡ μία, ἡ μοναδική, εἰς τὴν ὁποίαν, κατὰ τὴν γνώμην μου, θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθοῦν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἡ γνωστὴ λέξις τὴν ὁποίαν ὁ ἀγγελιαφόρος τῆς νίκης τοῦ Μαραθῶνος ἐκόμισεν εἰς τὴν Σπάρτην: «νενικήκαμεν». Ὁμολογῶ ὅτι ἔχουσι νικήσει οἱ συμπράττοντες κύριοι Ἀρχηγοὶ τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἀλλὰ μὲ μίαν διαφορὰν ἀπὸ τὸ παλαιὸν «νενικήκαμεν», ὅτι ἐκεῖνο ἐπηκολούθησε μίαν πραγματικὴν ἐθνικὴν νίκην, ἐνῷ τὸ σημερινὸν Κυβερνητικὸν «νενικήκαμεν», τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἐκφραστικὸν τοῦ συνόλου τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἀποκαλύπτει ἕνα συνεταιρισμὸν μιᾶς ὀλιγαρχίας στυγνῆς τῆς δεξιᾶς. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν καὶ ὑπάρχουν πολλὰ δεδομένα, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς ἡ κλεψύδρα τοῦ τετάρτου δὲν ἀφήνει νὰ ἐκθέσωμεν, ὅτι τόσον ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὅσον καὶ ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος παρὰ τὰς πομπώδεις ἐκφράσεις, αἱ ὁποῖαι διὰ λέξεων καλύπτουν τὰ κόμματα, τῶν ὁποίων ἡγοῦνται, Φιλελεύθερον τὸ μέν, Δημοκρατικὸν Συσιαλιστικὸν τὸ δέ, παρά, λέγω, τὰς φράσεις ταύτας, αἵτινες ἔμειναν κεναὶ ἐννοίας, δὲν ἀκολουθοῦν ἄλλην πολιτικήν, εἰμὴ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς κεφαλαιοκρατίας. Ἐάν, λέγω, ἀμφισβητοῦν τὸν χαρακτηρισμὸν τὸν ὁποῖον ἔδιδον ἄλλοτε εἰς τὸ μεθ’ οὗ συνεργάζονται ἤδη Λαϊκὸν Κόμμα, πρέπει νὰ δεχθῶμεν κάτι ἄλλο καὶ δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἶναι διατεθειμένη νὰ τὸ δεχθῇ ἡ Βουλή, ὅτι δηλαδὴ καμφθέντες καὶ ἑλκυσθέντες πρὸ ἑνὸς ἀκτινοβόλου ἡλίου τοῦ κέντρου, δηλαδὴ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐσχημάτισαν συγκρότημα νέου Κέντρου καὶ οἱ τρεῖς μαζί. Ἐπειδὴ ὅμως οὕτω δὲν ἔχει τὸ πρᾶγμα καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ δεχθῇ, νομίζω, ὅτι ἡ ἄποψίς μου εἶναι ὀρθή· ὅτι δὲ οὕτως ἔχει τὸ πρᾶγμα, προκύπτει ἐξ αὐτῶν τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ὅπου λέγεται ρητῶς ὅτι εἷς ἐκ τῶν λόγων τῆς συγκροτήσεως τοῦ ἐμφανιζομένου τριπτύχου εἶναι καὶ τὸ ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποφευχθῇ ἐκλογικὸς σάλος μὲ δύο παρατάξεις, μίαν δηλαδὴ προφανῶς δεξιάν, περιλαμβάνουσαν καὶ τοὺς ἤδη συνεργαζομένους τρεῖς Ἀρχηγούς, καὶ μίαν ἑτέραν ἀπὸ τοῦ Κέντρου καὶ ἐπέκεινα. Θὰ ἤμην ἄδικος, ἐὰν δὲν ἐτόνιζον, ὅτι τὴν πρώτην θέσιν εἰς τὴν νίκην τὴν κατέχει ὁ δεξιώτερος καὶ ἀνώτερος δεξιοτέχνης κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος βεβαίως εἶχε τὸ πρώτιστον συμφέρον, ἐνδιαφερόμενος διὰ τὴν τόσον πληγεῖσαν δικαίως ἢ ἀδίκως τετραετίαν, νὰ εὕρῃ τὸ κάλυμμα καὶ τὴν συγκάλυψιν αὐτῆς. Ἀλλὰ μὲ ὅσα λέγω δὲν πρέπει νὰ ἐναβρύνεται καὶ νὰ χαίρῃ καὶ ἡ πλευρὰ ἐκείνη καὶ εἰδικώτερον ὁ κατὰ πάντα τὰ ἄλλα σεβαστὸς κύριος Ἀρχηγὸς τῆς Ε.Π.Ε.Κ. στρατηγὸς Πλαστήρας, διότι πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ ὅτι ἡ τακτικὴ καὶ αὐτοῦ κατὰ τὸ διάστημα, καθ’ ὃ ἐκυβέρνησεν ἡ ὑπὸ τὴν προεδρίαν του Κυβέρνησις, ὑπῆρξε τακτικὴ τορπιλλίσεως κάθε προοδευτικότητος δυναμένης νὰ ἀπορρεύσῃ ἀπὸ τὸ Κέντρον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιον ὡμολογημένον, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ἄλλωστε ἐδήλωσεν ὅτι εὐθυγράμμισε τὴν πολιτικήν του πρὸς τὴν πολιτικὴν τῶν συνεργασθέντων ἐν τῇ Κυβερνήσει του ἑτέρων δύο κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἤδη μετὰ τοῦ συγκροτήματος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀποτελοῦν τὸ νέον Κυβερνητικὸν σχῆμα. Ἂν δὲ ἡ Θεομήτωρ ἐν Τήνῳ ἤσκησεν ἀνάσχεσίν τινα ἐπὶ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ., εὐγνωμονοῦμεν ἐκείνην, πλὴν δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπαινέσωμεν τον κ. Ἀρχηγὸν τῆς Ε.Π.Ε.Κ., διότι ἡ μακρὰ ρυμούλκησίς του ὑπὸ τῶν δυνάμεων τοῦ σκότους εἶχε πλέον πραγματοποιήσει τὸ κακὸν κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Καὶ τὸ συμπέρασμα, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ ὅλα αὐτά, εἶναι ὅτι τὸ κακόν, τὸ ἀρξάμενον κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, διότι ὁ λαὸς τὰ πληρώνει ὅλα, θὰ συνεχισθῇ καὶ σκότια συμφέροντα θὰ συνεχίσουν καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἐκμετάλλευσιν καὶ πάσης φύσεως τοιαύτας ἐκμεταλλεύσεις. Καὶ βλέπω καὶ πιστεύω, χωρὶς νὰ λαμβάνω ὑπ’ ὄψει τοὺς πομπώδεις λόγους, ὅτι καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ συνταξιοῦχοι καὶ οἱ ἐργάται θὰ μείνουν μὲ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰς ἀπολαυὰς τῆς πείνης καὶ ἐξοντώσεως καὶ χιλιάδες κόσμου, ἄνδρες, γυναῖκες, γέροντες μὲ τὸν χαρακτηρισμὸν τὸν πρόχειρον τοῦ ἐπικινδύνου καὶ ἐν τῷ ὀνόματι μιᾶς ἐξάλλου ἐθνικοφροσύνης θὰ ἐξακολουθοῦν νὰ παραμένουν καὶ νὰ σήπωνται εἰς νησιὰ ἐξορίας, εἰς κακουχίας, εἰς διώξεις. Καὶ ἐπὶ πλέον αἱ χιλιάδες καταδίκων καὶ ὑποδίκων, πολλῶν δὲ χωρὶς καμμίαν ἔρευναν, ὑποδίκων εὑρισκομένων εἰς τὰς φυλακὰς ἀπὸ ἐτῶν μὲ ἁπλᾶς ὑποψίας, αἱ χιλιάδες, λέγω, τῶν καταδίκων καὶ ὑποδίκων, πληροῦσαι τὰς ἀνὰ τὸ Κράτος φυλακάς, θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ συνεχίζουν τὸ ἀπὸ ἐτῶν δυστυχῶς ἀρξάμενον καὶ ὑφιστάμενον μαρτύριόν των, μηδαμῶς δὲ χαλαρωθέν. Καὶ ἐπὶ πλέον μὲ λειτουργίαν Συντάγματος καὶ χωρὶς Στρατιωτικὸν νόμον ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ἀρθέντα τὰ ἔκτακτα Στρατοδικεῖα θὰ ἀπαγγέλλουν θανατικὰς καταδίκας, αἱ ὁποῖαι συγκλονίζουν τὸν λαὸν καὶ πλήττουν χιλιάδας ἀνθρώπων. Ἀπὸ τὰς 10 Αὐγούστου, δηλαδὴ ἀπὸ μηνὸς περίπου, μόνον τὸ ἔκτακτον Στρατοδικεῖον Ἀθηνῶν ἔχει ἐκδώσει 33 θανατικὰς καταδίκας καί τινα ἄλλα ἐπαρχιακὰ Στρατοδικεῖα καὶ πρόσφατος εἶναι ἡ συγκλονίσασα δίκη καὶ καταδίκη τοῦ ἰατροῦ Ψαρομύτα, ἡ ὁποία μάλιστα ἔφερεν εἰς τὴν ἀνάγκην καὶ τὴν ὁμάδα τοῦ Σ.Κ.—Ε.Λ.Δ. νὰ μὴ παρευρεθῇ εἰς τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Καὶ τονίζω τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι, καὶ μάλιστα καὶ παρόντος τοῦ ἤδη ὑπουργοῦ κ. Μπακοπούλου, ὅστις προηγουμένως διετέλεσε καὶ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐλέχθη μία νομικὴ ἀναλήθεια. Ἐλέχθη ὅτι εἶναι δυνατόν, λειτουργοῦντος Συντάγματος καὶ μὴ ὑφισταμένου Στρατιωτικοῦ νόμου, δύναται νὰ θεωρηθῇ μὴ ἰσχῦον τὸ ἄρθρον 91 τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει τὴν λειτουργίαν ἐκτάκτων Στρατοδικείων καὶ ἀκόμη ἐλέχθη ὅτι ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἰσχύῃ τὸ ἄρθρον 18 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἀπαγορεύει τὴν θανατικὴν ποινὴν ἐπὶ πολιτικῶν ἀδικημάτων καὶ νὰ δικαιολογῆται τὸ πρᾶγμα μὲ ἀμφίβολον ἰσχὺν ψηφισμάτων ἀντισυνταγματικῶν καὶ ἐκπνευσάντων ἀπὸ πολλοῦ καὶ μὲ μελετωμένην ψήφισιν δῆθεν ψηφίσματος κυρωτικοῦ τῶν τοιούτων ἢ ἄλλου ἀναγκαστικοῦ νόμου. Αὐτὰ ὅλα εἶναι τὸ ὀλιγώτερον νομικαὶ ἀκροβασίαι, προδίδουσαι τὴν τάσιν κακοποιῶν δυνάμεων αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ κρατοῦν τὸν λαὸν ἐν ἀναταραχῇ καὶ μὴ προάγουσαι παντάπασι τὴν εἰρήνην καὶ εἰρήνευσιν τὴν ὁποίαν θεωρητικῶς προπαγανδίζει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰς προγραμματικὰς τῆς δηλώσεις. Καὶ ἐπὶ πλέον ὡς ἕνα πρόσχημα τοῦ ὅτι δὲν ὁδηγεῖ τὸν λαὸν εἰς ἐκλογάς, ὅπως ἦτο ἐπιβεβλημένον, προβάλλεται καὶ ἡ ἀνάγκη τοῦ ταχέος τερματισμοῦ τῆς συζητήσεως, διὰ νὰ μεταβῶσι οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν Ο.Η.Ε. Παρέλειψεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς τονίσῃ, ὅτι τὸ πρώτιστον τῶν Ἐθνικῶν ζητημάτων εἶναι τὸ ἐγκαταλειφθὲν μέγα Κυπριακὸν ζήτημα. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ τονίσω τὸ ζήτημα αὐτό, διότι εἶναι τρομερόν, ἡ Ἐθνικὴ Κυπριακὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ εὑρίσκεται ἔκθετος προπηλακιζομένη καὶ ὡς φερέοικος καὶ πλάνις νὰ φέρῃ δίσκον ἐπαιτείας καὶ νὰ μὴ τυγχάνῃ οὔτε συναντιλήψεως ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. (Φωναί).

§179Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ἄφησε αὐτά· διὰ τὰ παιδιά μας, τί λές; (Κωδωνοκρουσίαι).

§180Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ λαός, ποὺ ἐψήφισε τόσον ἡμᾶς, ὅσον καὶ ὑμᾶς, θέλει εἰρήνην καὶ γαλήνευσιν καὶ ταύτην δὲν τὴν δώσωμεν, τότε ὅλοι καὶ πρωτίστως ἡ Κυβέρνησις βαίνει εἰς τὴν καταβαράθρωσιν. Ἡμεῖς βεβαίως εὐχόμεθα ὑπὲρ τῆς καταβαραθρώσεώς της καὶ δι’ αὐτὸ δὲν τὴν ψηφίζομεν, ἀλλὰ τὸ λυπηρὸν εἶναι, ὅτι μὲ τὴν παραμονήν της ἔστω καὶ ἐπί τι διάστημα εἰς τὴν ἀρχήν, καταβαραθροῦνται καὶ τὰ δίκαια καὶ συμφέροντα τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους, ὅπερ εἶναι τὸ λυπηρότερον καὶ πλέον δυσάρεστον.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Κουπαροῦσος ἔχει τὸν λόγον.

§182Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἤμουν, κύριοι βουλευταί, ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν συζήτησιν ἐντὸς τοῦ κόμματός μου, ποίαν στάσιν θὰ πρέπῃ νὰ τηρήσῃ ἡ Ε.Π.Ε.Κ. ἔναντι τῆς καταψηφισθείσης Κυβερνήσεως τῶν δύο κομμάτων, ὑπεστήριξα ψῆφον ἀνοχῆς, διότι ἐπίστευα, ὅτι ἴσως προσωπικοὶ λόγοι ἠνάγκασαν τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἀνατρέψῃ καθ’ ὃν ἀήθη εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα τρόπον ἀνέτρεψε τὴν Κυβέρνησιν τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα καὶ μάλιστα εἰς κρίσιμον στιγμὴν ἀνορθώσεως τῆς χώρας. Αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς διμεροῦς Κυβερνήσεως αἱ τόσον ἤπιαι καὶ ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα μοῦ ἐτόνωσαν τὴν ἄποψιν ἐκείνην. Ἀλλὰ δυστυχῶς αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ αἱ ἀπρεπεῖς φράσεις αἱ ὑβριστικαὶ αἱ ἐκτοξευθεῖσαι ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, παρὰ στελέχους τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας κατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. μὲ ἔπεισαν καὶ ἐμέ, ὅτι πρέπει νὰ καταψηφίσωμεν τὴν διμερῆ ἐκείνην Κυβέρνησιν, διότι ἐκτὸς ἀπὸ τὰ προσωπικὰ ἐλατήρια τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, συνετέλεσαν καὶ ἰδεολογικαὶ διαφοραὶ μεταξὺ τῶν δύο κομμάτων καὶ τῆς Ε.Π.Ε.Κ.

§183Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Φαίνεται, ὅτι δὲν κατωρθώσατε νὰ λάβητε δάνειον...

§184Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἐγώ, κύριε συνάδελφε, καὶ λαμβάνω καὶ θὰ λαμβάνω δάνεια ὁποθενδήποτε, διότι εἶμαι ἔμπορος, ἀλλ’ οὔτε μὲ τὰ καύσιμα, οὔτε μὲ τὸ συνάλλαγμα ἔχω σχέσιν. Ἐπὶ μίαν τριακονταετίαν πολιτευόμενος, μετὰ τὴν δικτατορίαν Μεταξᾶ, ἐπανῆλθον πτωχὸς εἰς τὴν Κοζάνην καὶ ἐπώλησα τὸ σπίτι μου ὑπὲρ τῶν πολιτικῶν ἀγώνων. Εἶσθε πολὺ μικρὸς νὰ ἀπευθύνετε μομφὴν εἰς ἐμὲ καὶ περισσότερον ἀκόμη, διότι ἀνήκετε εἰς τὸ Κόμμα ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἔγιναν τὰ σκάνδαλα καὶ αἱ καταχρήσεις εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§185Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὁμιλεῖτε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐνῶ εἶσθε ὑπὸ κρίσιν διὰ λαθρεμπόριον. Κατεδικάσθητε ὡς βουλευτής.

§186Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν κατεδικάσθην. Κατεδικάσθην ἀπὸ δικαστικὰ ὄργανα τοῦ Κόμματός σας διὰ πολιτικοὺς λόγους ἐπὶ αἰσχροδικείᾳ καὶ ὄχι διὰ λαθρεμπόριον, διότι πρὸ ἔτους ἐπώλησα εἰς τὸ φαρμακεῖον μου ἕνα σωληνάριον, ἀλλ’ ἠθωώθην ἀπὸ τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσης καὶ σᾶς ἀπαντῶ, ὅτι ὑπῆρξα τίμιος πάντοτε καὶ δὲν ζῶ ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα τῶν ἐργατῶν ὡς ἐργατοπατέρας.

§187Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν ζωήν μου εἰργάσθην πάντοτε καὶ σᾶς ὁ μακαρίτης Ἐλευθέριος Βενιζέλος σᾶς ἐπέταξεν ἀπὸ τὸ γραφεῖον του διὰ τὸ γνωστὸν ζήτημα.

§188Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Τὸ 1936 ἐπὶ 18.000 ψήφων εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης, ὡς φιλελεύθερος ἔλαβον 17.300 σταυρούς. Αὐτὸ ἦτο ἀπάντησις τοῦ λαοῦ ἐναντίον τῶν συκοφαντῶν μου’ καὶ ὡς ἀντίπαλος τοῦ Βενιζέλου, ὅταν ἐμεσουράνει ὡς Κονδυλικὸς ἐπέτυχον πανηγυρικά. Ἔτσι ἀπαντοῦν οἱ ψηφοφόροι μου, οἱ ὁποῖοι μὲ γνωρίζουν καλῶς.

§189Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀκούω ἐδῶ διὰ 100 λίρες...

§190Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ σεῖς εἶσθε πολὺ μικρός, διὰ νὰ λέγητε αὐτά. Δὲν δύνασθε νὰ μὲ διακόψητε τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἶσθε ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ λαοῦ διὰ διάφορα σκάνδαλα. Ὁ βίος μου ὁ κοινωνικός, ὁ οἰκογενειακός, ὁ πολιτικός, εἶναι πάλλευκος, παρ’ ὅλην τὴν συκοφαντικὴν πολιτικὴν τοῦ κιτρίνου λαϊκοῦ τύπου ἐναντίον μου. Ἀλλὰ φοβεῖσθε τὸν ἔλεγχον ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ προσπαθεῖτε νὰ σταματήσῃ ἡ φωνή μας, διὰ νὰ ζήσητε ἐν ἁμαρτίαις, ἐν τῇ συγχύσει τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ δὲν θὰ σταματήσῃ ἡ φωνή μας. Θὰ σᾶς ἀποκαλύπτωμεν τὰ σκάνδαλα, θὰ σᾶς στιγματίζωμεν, θὰ σᾶς ἐλέγχωμεν. Ἔλεγον λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, προηγουμένως, ὅτι ἐπίστευον, πὼς εἶναι δυνατὸν προσωπικαὶ διαφοραὶ νὰ εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἠνάγκασαν τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων νὰ ἀνατρέψῃ τὴν Κυβέρνησιν Πλαστήρα. Δυστυχῶς, δι’ οὓς λόγους ἀνέφερα προηγουμένως, ἤρχισα νὰ πιστεύω, ὅτι ὑπάρχουν καὶ βαθύτεραι πολιτικαὶ διαφοραὶ μεταξὺ τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ τῶν δύο κομμάτων τῶν ἀποδρασάντων ἀπὸ τὸ Κέντρον. Τὴν πίστιν μου αὐτὴν ἐτόνωσε, κύριοι βουλευταί, τὸ σχῆμα ὑπὸ τὸ ὁποῖον παρουσιάσθη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Εἶναι τὸ σχῆμα αὐτὸ ἡ συνέχεια τῆς τετραετίας, εἶναι τὸ σχῆμα τῆς συνεργασίας τῶν τριῶν Ἀρχηγῶν καθ’ ὅλην τὴν τετραετίαν, καθ’ ἣν τόσα συνέβησαν, τὰ ὁποῖα ἐχρωμάτισαν οἱ ἴδιοι οἱ ἀποσχισθέντες ἀπὸ τὸ Κέντρον δύο Ἀρχηγοί. Δὲν ἀναφέρω τὸν χρωματισμὸν τὸν ὁποῖον ἔδωσαν, σεβόμενος τὸν ἑαυτόν μου, τὴν Βουλήν, τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος, κύριοι βουλευταί, νὰ διαφωνήσω μὲ ἐκείνους τοὺς ὁμοϊδεάτας μου καὶ μὲ αὐτὸν τὸν Ἀρχηγόν μου, οἱ ὁποῖοι λέγουν, ὅτι εἶναι ἀνομοιογενὴς ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι καθ’ ὁλοκληρίαν ὁμοιογενής. Εἶναι Κυβέρνησις τῆς δεξιᾶς. Καὶ τὰ δύο κόμματα, τὰ ὁποῖα ἀπεσχίσθησαν ἀπὸ τὸ Κέντρον, εἶναι καὶ αὐτὰ δεξιά. Τὴν θέσιν ταύτην θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δι’ ὀλίγων νὰ ἀναπτύξω. Κύριοι συνάδελφοι, μετὰ τὸν δεύτερον παγκόσμιον πόλεμον οἱ λαοὶ ἔλαβον τρεῖς κατευθύνσεις πολιτικάς. Οἱ συντηρητικοὶ λεγόμενοι ἐπῆραν τὴν λεωφόρον τοῦ συντηρητισμοῦ, τύπου Συντηρητικοῦ Κόμματος Ἀγγλίας. Οἱ προοδευτικοί, οἱ μεταρρυθμισταί, ἀκολουθοῦν τὰ σοσιαλιστικὰ κόμματα, τύπου Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος Γαλλίας, Βελγίου, Σουηδίας, Νορβηγίας, Αὐστραλίας κλπ. ἀκολουθοῦν τὴν λεωφόρον τοῦ Ἐθνικοῦ ἀντικομμουνιστικοῦ σοσιαλιστικοῦ μπλὸκ — καὶ ὁ ἀγὼν ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ γίνεται κυρίως παρὰ Κυβερνήσεων ἀνηκουσῶν εἰς τὸ σοσιαλιστικὸν αὐτὸ μπλὸκ ὄχι μὲ λόγια, ἀλλὰ μὲ ἔργα — καὶ ἡ τρίτη κατεύθυνσις εἶναι ὁ κομμουνισμός. Ἂς ἐρωτηθοῦν οἱ ἀποτελοῦντες τὰ μέλη τῶν δύο κομμάτων: Ἆρα γε εἶναι Κέντρον; Ἀνήκουν εἰς τὸ Ἐθνικὸν σοσιαλιστικὸν ἀντικομμουνιστικὸν μπλόκ, τὸ παγκόσμιον; Ἠρώτησαν τὸν ἑαυτόν των καὶ ἀσφαλῶς ἀντελήφθησαν, ὅτι εἶναι δεξιὰ καὶ ὄχι Κέντρον. Καὶ φυσικὰ συνηντήθησαν εἰς τὸ σχῆμα τῆς Κυβερνήσεως ταύτης. Καὶ συνηντήθησαν καθ’ ὃν τρόπον λέγει τὸ δημῶδες τραγούδι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα: «Ἐμεῖς κι’ ἂν ἐμαλώσαμε πάλι θ’ ἀνταμωθοῦμε», διότι καὶ προεκλογικῶς τοῦτο ὑπεστήριζον εἰς τοὺς προεκλογικούς των λόγους. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι εὐτύχημα διὰ τὴν Ἑλλάδα, διότι τὸ σχῆμα αὐτὸ παρουσιάζεται ὡς συντηρητικόν. Καὶ θὰ ἤμην πολὺ εὐχαριστημένος ἐὰν τὰ τρία αὐτὰ κόμματα ἐξακολουθήσουν συνεργαζόμενα, νὰ ἀποτελοῦν τὰ ἀστικὰ κόμματα τῆς Ἑλλάδος. Καὶ εἰς τὰ τρία κόμματα ὑπάρχουν στελέχη καλὰ καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτελέσουν εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἕνα τίμιον συντηρητικὸν κόμμα. Καὶ τὸ τίμια συντηρητικὰ κόμματα καὶ αὐτὰ προσφέρουν εἰς τὴν Πατρίδα ὑπηρεσίας. Θὰ εἶναι εὐτύχημα διὰ τὴν Ἑλλάδα ἐὰν θελήσῃ τὸ σχῆμα αὐτὸ νὰ πάρῃ τὸν κανονικὸν δρόμον τοῦ Θεοῦ, τὸν δρόμον τῆς ἰσότητος, τῆς ἐντιμότητος καὶ τῆς ἠθικῆς. Ἀλλὰ δὲν τὸ πιστεύω. Θὰ συνεχίσουν τὸ γνωστὸν ἔργον τῆς παρελθούσης τετραετίας. Καὶ ὅτι τὰ δύο κόμματα παρακολουθοῦν εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι, ὡς ἀφορμὴν ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα δὲν προβάλουν ἰδεολογικάς, πολιτικάς, οἰκονομικὰς ἢ κοινωνικὰς διαφοράς, ἀναμασοῦν τὸ τροπάριον τῶν μέτρων ἐπιεικείας καὶ τῆς ἐθνικοφροσύνης καὶ μάλιστα οἱ Φιλελεύθεροι καὶ οἱ Παπανδρεϊκοὶ ἐμφανίζονται εἰς λόγους καὶ ἔργα φανατικώτεροι ἀπὸ τοὺς Λαϊκούς. Ἔχουν λοιπόν, μεταξύ των ψυχικὴν σύνδεσιν τὰ τρία κόμματα. Καὶ εἴμεθα εὐχαριστημένοι ἡμεῖς, ὅτι «ἐχωρίσαμε τὰ τσανάκια μας» καὶ ἀποτελοῦμεν τὸ πραγματικὸν κέντρον· εἴμεθα εὐτυχεῖς, ὅτι εἰς ἡμᾶς, τῆς Ε.Π.Ε.Κ., ἔλαχεν ὁ κλῆρος νὰ ἀποτελέσωμεν εἰς τὴν χώραν τὸ Κέντρον. Τὸ Κόμμα τῆς Ε.Π.Ε.Κ. καὶ ὁ στρατηγὸς Πλαστήρας, ἀνεπέτασσε τὴν σημαίαν τῆς εἰρήνης, τῆς ἰσότητος, τῆς δικαιοσύνης καὶ ἐστήριξε σταθερὰ τὸν κοντὸν τῆς σημαίας τοῦ Κέντρου εἰς τὴν γῆν τὴν Ἑλληνικήν, ἡ ὁποία εἶναι ποτισμένη μὲ τὸ αἷμα καὶ τὸν ἱδρῶτα τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ. Θὰ ἔλθῃ ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ γῆ αὐτὴ θὰ ἐξατμισθῇ ἀπὸ τὸ αἷμα αὐτὸ καὶ ὁ ἱδρὼς τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ θὰ γίνῃ λίπασμα διὰ τὴν ἀνόρθωσιν τῆς χώρας. Καὶ ἡ ἡμέρα αὐτὴ θὰ εἶναι ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνικὸς Λαὸς θὰ δώσῃ τὴν ψῆφον του εἰς τὴν ΕΠΕΚ, θὰ δώσῃ τὴν ψῆφον του εἰς τὰ Ἐθνικὰ ἀντικομμουνιστικὰ σοσιαλιστικὰ μπλόκ, εἴτε θέλετε, εἴτε δὲν θέλετε, διὰ νὰ ἐπέλθῃ τότε ἡ πραγματικὴ ἀλλαγὴ καὶ ἡ πραγματικὴ ἀνόρθωσις τῆς χώρας καὶ ἡ ἡμέρα αὐτὴ πλησιάζει, εἶναι πολὺ κοντά. (Χειροκροτήματα).

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γεωργιάδης ἔχει τὸν λόγον.

§192Γ. ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ. Δὲν θὰ μακρυγορήσω, κύριοι συνάδελφοι, διότι τὸ θέμα εἶναι ἐξηντλημένον. Ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου διὰ τὴν ὑπαναχώρησιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ μίαν ὀρθὴν πολιτικὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἔθεσε κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις καὶ εἰδικῶς κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, καθ’ ἣν ἐδήλωσεν, ὅτι εἶναι ὑπὲρ τῶν ὁμοιογενῶν Κυβερνήσεων καὶ ὅτι διὰ νὰ κατορθώσῃ τὴν ἐπίτευξιν ὁμοιογενοῦς Κυβερνήσεως, τάσσεται ὑπὲρ τοῦ πλειοψηφικοῦ συστήματος. Ἡ ἀρχὴ αὕτη ἀναντιρρήτως, ὡς πολιτικὴ θεωρία, εἶναι ἀπολύτως ὀρθή, ἀλλὰ ἐν τῇ πράξει δὲν ἐφαρμόζεται οὔτε ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων, οὔτε ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος εἶπεν, κατὰ τὰς προχθεσινὰς προγραμματικὰς δηλώσεις, ὅτι ἠναγκάσθη κατὰ τὴν πρώτην σύνθεσιν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ τριπτύχου νὰ μετάσχῃ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ στρατηγοῦ Πλαστήρα, διότι ὁ λαὸς κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου ἐξεδήλωσε μίαν ροπὴν τοιαύτην. Ὡς δεύτερον ἐπιχείρημα ἔφερεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ ἓν τρίτον Κόμμα διὰ νὰ τριχοτομηθῶσιν αἱ δυνάμεις μεταξὺ ἄκρας δεξιᾶς καὶ τοῦ Κέντρου. Ἔπρεπε δηλαδὴ νὰ ὑπάρχῃ τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα; Διὰ νὰ ὑπάρχῃ ἰσοζύγιον εἰς τὴν θέσιν τῶν ἀντιθέτων ἀπόψεων. Ὡς τρίτον ἐπιχείρημα ἔφερεν, ὅτι πρέπει νὰ συμμετάσχῃ μὲ τὴν Ε.Π.Ε.Κ. καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, διότι καὶ τὰ δύο ταῦτα Κόμματα πηγάζουν ἐκ τῆς αὐτῆς πηγῆς, προέρχονται ἐκ τῶν κόλπων τοῦ μεγάλου ἱδρυτοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου. Καί, ἐνῷ ἔλεγον, ταῦτα καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εὑρέθημεν πρὸ τῆς ἐκπλήξεως νὰ σχηματίζεται τὴν ἑπομένην μία Κυβέρνησις μὲ συμμετοχὴν καὶ τοῦ Κόμματος τῆς ἄκρας δεξιᾶς, τοῦ Λαϊκοῦ. Τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐκπροσωπεῖ ὡς ἰσχυρίζεται τὸν κύκλον τῶν Φιλελευθέρων ἀρχῶν καὶ τὸ Κόμμα τῶν Δημ. Σοσιαλιστῶν, ὡς ἐξαγγέλλει, τὸν κύκλον τῶν Προοδευτικῶν. Εἶναι ἀπορίας ἄξιον, πῶς μία φιλελευθέρα καὶ μία προοδευτικὴ τάσις καὶ ἡ ἄκρα δεξιὰ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐκπροσωπεῖ τὸν στατικὸν καὶ ἐμπαθῆ κόσμον συνηνώθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν. Ἀλλὰ θὰ εἴπῃ τις, ὅτι διὰ τῆς συμπράξεως αὐτῆς τῶν τριῶν Κομμάτων, συνετελέσθη μία νέα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μίαν νέαν σύνθεσιν τῶν πολιτικῶν δυνάμεων. Ἡ σύνθεσις αὐτὴ δὲν εἶναι ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦν κατὰ τὴν θεωρίαν τοῦ φιλοσόφου Ἡρακλείτου, περὶ τῆς συνθέσεως τῶν ἀντιθέτων, νὰ ἀποδώσουν ἁρμονίαν. Ἡ σύνθεσις τῶν ἀντιθέσεων διὰ νὰ ἀποτελέσῃ ἁρμονικὴν ἐπίτευξιν, ἀπαιτεῖται νὰ γίνῃ κατὰ μέτρον καὶ τὸ ἀνάλογον ποιόν. Ἀλλ’ οὔτε τὸ μέτρον, οὔτε τὸ ποιὸν ἔχει ἡ σύνθεσις τῶν τριῶν κομμάτων ἐν τῇ Κυβερνήσει, διότι συνηνώθησαν τρεῖς ἀνόμοιοι παράγοντες καὶ ἔτσι ἐκ τῆς συνθέσεως τούτων δὲν δύναται νὰ ἀναβλύσῃ ἡ ἁρμονία. Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς θέσεως ἁπλῆς ἀντιθέτων πολιτικῶν παρατάξεων, τῶν ὁποίων μάλιστα ἡ στάσις φθάνει μέχρι σημείου θέσεων πρὸς λογχομαχίαν. Διὰ τῆς συμμετοχῆς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τοῦ Σοσιαλδημοκρατικοῦ Κόμματος ἀπέδειξεν ὁ Ἀρχηγός του, ὅστις εἶναι ὀπαδὸς μιᾶς ἀποκεντρώσεως, ὅτι ἔφερε τὸ Κόμμα του ἄνω τοῦ Κέντρου, δηλαδὴ πρὸς τὴν δεξιάν, εἰς τὴν ὁποίαν ἄλλωστε ἀνήκουν καὶ φθάνουν ἅπαντες ἐκεῖνοι, οἵτινες κηρύσσονται ὑπὲρ τῶν δημοκρατικῶν ἰδεῶν ἁπλῶς καὶ μόνον διὰ νὰ παρασύρουν τὰς φιλελευθέρας καὶ προοδευτικὰς μάζας πρὸς τὸ μέρος των. Ρίπτει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοσοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἰδιαιτέρως τὴν μομφήν, ὅτι ἡ Δημοκρατικὴ Παράταξις εἶναι κομμουνιστικὴ μὲ τὸν ἀπώτερον σκοπὸν νὰ μὴ παρασυρθοῦν αἱ προοδευτικαὶ μᾶζαι πρὸς τὸ μέρος τῶν Δημοκρατικῶν Ἀριστερῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν γνησίαν καὶ σθεναρὰν ἐκδήλωσιν τοῦ λαμπροῦ Δημοκρατικοῦ ἰδεώδους. Εἶμαι βέβαιος, ἀξιότιμοι κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων τοὐλάχιστον μηνῶν, θὰ πέσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐκ τῆς ἀντιθέσεως ἥτις ὑπάρχει εἰς τοὺς κόλπους της, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν ἐκπροσωπεῖ σήμερον τὴν δημοσίαν κοινὴν γνώμην. Ἡ Κυβέρνησις βεβαίως, κάμνει παράταξιν ἀριθμῶν βουλευτῶν τοὺς ὁποίους ἔχει σήμερον, ἀλλ’ οὔτε καὶ οἱ ὀπαδοὶ τῶν τριῶν αὐτῶν κομμάτων θέλουν τὴν συνεργασίαν. Ὅταν ἐκδηλοῦνται ἀντιθέσεις εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως εἶναι φανερόν, ὅτι αὗται εἶναι περισσότεραι μεταξὺ τῶν λαϊκῶν μαζῶν, διότι αὗται ὠθοῦνται ἀπὸ τὸ ὀρθὸν πολιτικὸν αἰσθητήριον καὶ ὄχι ἀπὸ πολιτικὰς καὶ κομματικὰς βλέψεις. Εὔχομαι νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁ συλλογισμὸς τὸν ὁποῖον ἔκαμα, περὶ τῆς συνθέσεως τῶν ἀντιθέτων εἶναι ἀνακριβής. Θὰ ηὐχόμην εἰς ὅλα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποδείξουν, ὅτι ἐμφοροῦνται πράγματι ἀπὸ τὸ ἀνώτερον πνεῦμα τῆς ἐξυπηρετήσεως τῶν Ἐθνικῶν συμφερόντων καὶ νὰ κάμουν ἀβαρίαν εἰς τὰς κομματικάς των ἐπιδιώξεις τοιαύτην, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ πράγματι ἁρμονικὴ σύνεσις καὶ οὐχὶ ἀντίθεσις, ἥτις θὰ φέρῃ καὶ τὴν διασάλευσιν τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου, ἀλλὰ καὶ τὴν διάλυσιν αὐτῆς. Εὔχομαι, οἱ ἀπαρτίζοντες τὴν Κυβέρνησιν ἄνδρες νὰ ἐξαρθοῦν εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων, ἀποδεικνύοντες κατανόησιν τῶν ἀπασχολούντων τὸν λαὸν ζητημάτων καὶ νὰ ἁπλωθῇ τὸ αἴσθημα τῆς γαλήνης καὶ τῆς ἁρμονίας εἰς τὴν δεινῶς δοκιμασθεῖσαν χώραν μας. (Χειροκροτήματα).

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἐγγεγραμμένων καὶ μὴ ὑπάρχοντος ἑτέρου ρήτορος νὰ ὁμιλήσῃ, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως κηρύσσεται περαιωμένη. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἀκόλουθα τηλεγραφήματα: «Κύριον Πρόεδρον Βουλῆς Ἑλλήνων Ἀθήνας. Ἀδυνατῶν ἀπόψε προσέλθω Βουλὴν παρακαλῶ ἀνακοινώσατε Σῶμα ὅτι παρέχω ψῆφον ἐμπιστοσύνης Κυβέρνησιν. Ἀθανάσιος Μπουκουβάλας, Ἀνεξάρτητος βουλευτὴς Σερρῶν». «Πρόεδρον Βουλῆς Ἀθήνας. Ἐξασφαλιζομένης οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀσφαλείας Κράτους διὰ συμμετοχῆς Λαϊκοῦ Κόμματος εἰς Κυβέρνησιν παρέχω ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Δημήτριος Λαντζούνης, Βουλευτὴς Μεσσηνίας». «Κύριον Πρόεδρον Βουλῆς Ἀθήνας. Παρακαλῶ ἀνακοινωθῇ Βουλήν, ὅτι ἀποδοκιμάζω καὶ καταψηφίζω Κυβέρνησιν σχηματισμὸς αὐτῆς ἀντιτίθεται ἐκδηλωθεῖσαν βούλησιν Ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τὰς ἐκλογὰς 5ης Μαρτίου. Μιχ. Τοσουνίδης, Βουλευτὴς Κιλκίς». «Προεδρεῖον Βουλῆς Ἀθήνας. Δηλῶ ὅτι ἀνεπιφυλάκτως ψηφίζω ὑπὲρ Κυβερνήσεως. Ἀνδρέας Πολεμίδης, Βουλευτὴς Χίου». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Παπακωνσταντίνου αἰτεῖται ἄδειαν ἀναχωρήσεως εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§194ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Ἐγκρίνεται.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν αἰτουμένην ἄδειαν.

§196ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἡ ὥρα εἶναι ἀρκετὰ προκεχωρημένη νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὸ ἀπόγευμα, ὁπότε νὰ διεξαχθῇ ἡ ψηφοφορία ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ σήμερον τὸ ἀπόγευμα;

§198ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον τὸ ἀπόγευμα καὶ ὥραν 6.30 μ.μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως, ψηφοφορίαν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 2.05′ πρωϊνὴ)