1950.07.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 62α

Παρασκευὴ 21 Ἰουλίου 1950

Προεδρεύει κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Μποῦτος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κλπ.

§4Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ Νομάρχης Κορινθίας διαβιβάζει πρόγραμμα τελέσεως ἐπιμνημοσύνου δεήσεως καὶ πανηγυρικοῦ ἑορτασμοῦ, ἐπὶ τῇ ἐπετείῳ τῆς καταστροφῆς τῆς στρατιᾶς τοῦ Δράμαλη ἐν Δερβενακίοις–Νεμέας, τελεσθησομένων ἐν Δερβαινακίοις τὴν 26 τ. μ. καὶ ὥραν 10.30′ π. μ., καὶ παρακαλεῖ ὅπως παραστῶσιν ὅσοι ἐκ τῶν κ.κ. Βουλευτῶν ἐπιθυμοῦν. Ἡ Κοινοπραξία Ἑταιρειῶν Πετρελαίου δι’ ἀναφορᾶς της ἀρνεῖται ἀπολύτως τὰς ὑπὸ τῶν Βουλευτῶν κ.κ. Γ. Βασιλειάδη καὶ Α. Σακελλαρίου διατυπωθείσας κατὰ τῆς Κοινοπραξίας κατηγορίας. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ Κώδικος περὶ δικηγόρων». Ὁ κ. Γ. Ἀθανασιάδης–Νόβας (Ὑπουργ. Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἀπὸ 25.11.46)10.1.47 Β. Δ. «περὶ κωδικοποιήσεως διατάξεων περὶ Σχολιατρικῆς Ὑπηρεσίας» καὶ 2) «περὶ προστασίας εἰδικῆς κατηγορίας οἰκοδομημάτων καὶ ἔργων τέχνης μεταγενεστέρων τοῦ 1830». Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ προστασίας στρατευθέντων φαρμακοποιῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1324)49 Α. Ν. «περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων πολέμου ὁπλιτῶν καὶ θυμάτων πολέμου». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Καλαμαρᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τῆς πολυθεσίας καὶ τῶν ὑπερβολικῶν προσθέτων ἀμοιβῶν».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§6Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἡρωϊκοὶ ἀγῶνες ποὺ παρακολουθοῦμεν μὲ συγκίνησιν καὶ τοὺς ὁποίους διεξάγει ἡ Μεγάλη Σύμμαχός μας Ἀμερικανικὴ Δημοκρατία εἰς τὴν Κορέαν, ἐν ὀνόματι τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν διὰ τὴν ἀπόδοσιν τῆς ἐλευθερίας εἰς τὸν καταδυναστευόμενον λαόν, τῆς περιοχῆς ταύτης, μᾶς ἐνθυμίζει τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ἡ ἰδική μας Χώρα εὑρίσκετο ὑπὸ τὰς ἰδίας συνθήκας καταδυναστεύσεως καὶ ἔτυχε τῆς συμμάχου βοηθείας διὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν της. Μᾶς ἐνθυμίζει τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν εἰς ἔμψυχον καὶ ἄψυχον ὑλικὸν μᾶς προσέφεραν αἱ δύο Μεγάλαι Συμμαχικαὶ δυνάμεις Ἀγγλία καὶ Ἀμερική, αἱ ὁποῖαι δὲν ἐδίστασαν νὰ ἀφήσουν νὰ χυθῇ ἄφθονον αἷμα τῶν τέκνων των ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς ἀποκαταστάσεώς μας. Τὰ γεγονότα ταῦτα μοῦ φέρνουν εἰς τὴν μνήμην μου ἕνα ἡρωϊκὸν τέκνον τῆς Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας τὸν Ἀντισμήναρχον Ἔντνερ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ πρῶτος Ἀμερικανὸς ποὺ ἐθυσίασε τὴν ζωήν του, εἰς τὸν ἀντικομμουνιστικὸν ἀγῶνα. Ὁ Ἀντισμήναρχος Σεντὸν Ρ. Ἔντνερ ἐγεννήθη εἰς Σάνζοζ τῆς Καλλιφορνίας τὸ 1919, ἦτο ἀπὸ τοὺς ἄσσους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀεροπορίας καὶ πρότυπον ἥρωος. Ἅμα τῇ ἐκρήξει τοῦ 2ου Παγκοσμίου Πολέμου ἡλικίας τότε 20 ἐτῶν, κατετάγη ὡς ἐθελοντὴς πιλότος εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βασιλικὴν Ἀεροπορίαν, μετετάγη δὲ εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν εὐθὺς ὡς ἡ Πατρίς του εἰσῆλθεν εἰς τὸν πόλεμον. Ἔλαβε μέρος εἰς 159 ἀερομαχίας καὶ ἐθεωρεῖτο ἕνας ἀπὸ τοὺς καλυτέρους πιλότους ποὺ ἐπολέμησαν κατὰ τὸν 2ον Παγκόσμιον Πόλεμον. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἦλθε κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ 1948 καὶ διέπρεψεν ὡς παρατηρητὴς σύμβουλος καὶ ἐκπαιδευτὴς τῶν Ἑλλήνων ἀεροπόρων. Ἡ λατρεία του πρὸς κάθε τὶ τὸ Ἑλληνικὸν δὲν τὸν ἄφησεν ἀσυγκίνητον. Παρὰ τὰς ἀντιθέτους διαταγὰς τὰς ὁποίας εἶχεν, ἐπεχείρησε τὴν 21ην Ἰανουαρίου 1949 πτῆσιν ἄνω τοῦ Καρπενησίου, τὸ ὁποῖον εἶχε ἤδη καταληφθῆ ὑπὸ τῶν ἀνταρτῶν, διὰ νὰ πληροφορήσῃ τὸ Ἐθνικὸν Στρατηγεῖον ἐπὶ τῶν κινήσεών των. Τὸ ἀντιαεροπορικὸν πῦρ τῶν συμμοριτῶν ἔπληξε τὸ ἀεροπλάνον του καὶ τὸ κατέρριψε, φονευθέντος καὶ τοῦ ἥρωος τούτου, ὁ ὁποῖος ἔπεσεν οὕτω μαχόμενος ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν τῆς Χώρας μας. Εἰς τὸν ἥρωα τοῦτον, ἡ Ἑλληνικὴ Πολιτεία, μέχρι σήμερον οὐδεμίαν ἀπένειμεν ἠθικὴν ἀμοιβήν, οὐδὲ εὑρῆκε τρόπον νὰ ἀποδείξῃ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους ἀπέναντί του καὶ τῆς οἰκογενείας αὐτοῦ. Παρακαλῶ ὅθεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τὸν παριστάμενον Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως ἀποδώσῃ εἰς τὸν ἥρωα Σελντὸν Ρ. Ἔντνερ τὰς ἠθικὰς ἀμοιβὰς τὰς ὁποίας δικαιοῦται νὰ ἀπονείμῃ εἰς αὐτόν, τὸν δὲ κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ διαβιβάσῃ εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ ἥρωος καὶ εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Κυβέρνησιν τὰ αἰσθήματα εὐγνωμοσύνης τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ τὴν θυσίαν ταύτην τοῦ ἡρωϊκοῦ τέκνου της, ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Χώρας μας, ἀπὸ τὴν ἀνταρσίαν. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ συστήσῃ εἰς τὸν Δῆμον Καρπενησίου νὰ τοποθετήσῃ ἀναμνηστικὴν στήλην εἰς τὴν τοποθεσίαν ὅπου ἔπεσε μαχόμενος ὁ ἥρως Ἔντνερ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, κ. συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην μας πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀεροπορικὴν Ἀποστολὴν διὰ τὴν πολύτιμον βοήθειάν της πρὸς ἀναδιοργάνωσιν τῆς Ἑλληνικῆς Ἀεροπορίας. Χάρις εἰς τὴν βοήθειαν τῆς Ἀποστολῆς ἡ Ἑλληνικὴ Ἀεροπορία ἀποτελεῖ σήμερον ὑπολογήσιμον μάχιμον δύναμιν, διότι καὶ τὸ ἔμψυχον αὐτῆς ὑλικὸν ἐξεπαίδευσε δεόντως καὶ συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀποστολὴν ἀεροπλάνων καὶ ὑλικοῦ ἀπαραιτήτου διὰ τὴν ἀνασυγκρότησίν της.

§7Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Νὰ μοῦ δώσετε, κ. συνάδελφε, ἕνα σημείωμα καὶ θὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα, καὶ θὰ φροντίσω νὰ ἀποδοθοῦν αἱ προτεινόμεναι ἠθικαὶ ἀμοιβαί.

§8Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τὴν στιγμὴν ταύτην ποὺ ἡ ἀτμόσφαιρα τῆς Ἐλευθέρας Πατρίδος πάλλεται ἀπὸ ἕνα βαθὺ Πανελλαδικὸν παραλήρημα ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως τῆς Ἀλυτρώτου Κύπρου μὲ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα, σύνδρομοι καὶ ἡμεῖς ἐν τῇ Δημοσίᾳ ταύτῃ καὶ ἐπισήμῳ Συνεδρίᾳ ἂς ἑνώσωμεν ἐντόνως τὴν φωνήν μας ὑπὲρ τοῦ Προαιωνίου πόθου τῆς Ἑλληνικῆς ψυχῆς. Ἂς βροντοφωνήσωμεν πρὸς τοὺς φίλους Βρεττανοὺς καὶ ὅλους τοὺς ἐλευθέρους Λαούς: Ζητοῦμεν τὴν Ἕνωσιν καὶ ζητωκραυγάζομεν ὑπὲρ αὐτῆς. (Ζητωκραυγαὶ καὶ χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§9Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πρὸ διμήνου παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως πληροφορήσῃ τὸ Σῶμα, ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν προστασίαν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν περιφερείας Κωπαΐδος, διότι πληρώνουν φόρον καὶ ἱδρῶτα εἰς ξένην Ἑταιρείαν. Βεβαίως ἡ Ἑταιρεία αὐτὴ ὑπεβλήθη εἰς δαπάνας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἕνα ὅριον ἀποσβέσεως τῶν δαπανῶν αὐτῶν, ἐνῷ δὲ ἡ σύμβασις μὲ τὴν Ἀγγλικὴν Ἑταιρείαν αὐτὴν εἶχε λήξει, ἀνενεώθη διὰ μίαν ἀκόμη 5ετίαν. Εἶναι ἕνα ζήτημα φλέγον διὰ τὸν Ἀγροτικὸν κόσμον τῆς Λεβαδείας καὶ τῆς Λοκρίδος. Ἐλπίζω ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅστις ἐπιδεικνύει στοργικὸν ἐνδιαφέρον διὰ τοὺς ἀγρότας, θὰ λάβῃ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὰ κατάλληλα μέτρα, ἵνα ἀποκατασταθοῦν οἱ ταλαίπωροι αὐτοὶ ἀγρόται, οἵτινες ἐργάζονται ὑπὸ δυσμενεστάτας συνθήκας. Θὰ ἀπαλλάξῃ οὕτω τοὺς καλλιεργητὰς τῆς περιφερείας Κωπαΐδος ἀπὸ τὸν βαρὺν φόρον ποὺ ὑφίστανται ἐκ μέρους τῆς Ἀγγλικῆς Ἑταιρείας, καὶ τὸ ποσοστὸν ποὺ λαμβάνει ἡ Ἑταιρεία νὰ θεωρηθῇ ὡς τοκοχρεωλυτικὸν ποσὸν διὰ τὴν χορήγησιν καλλιεργητικῆς γῆς εἰς τοὺς ἀκτήμονας καλλιεργητὰς. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ τὶ μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις γιὰ τοὺς ἀγρότας αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι δουλεύουν διὰ συμφέροντα ξένων κεφαλαιούχων.

§10Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Δὲν θὰ παρασυρθῶ, κύριοι Βουλευταί, εἰς τὴν ἐξαπίνης καὶ πρόχειρον συζήτησιν τοῦ σοβαρωτάτου τούτου θέματος τοῦ ἀφορῶντος τὴν θέσιν τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος ἐπὶ τῆς καλλεργουμένης ἐκτάσεως καὶ τὴν ἔναντι τῆς Ἑταιρείας θέσιν τῶν καλλιεργητῶν. Ἀπορῶ μάλιστα πῶς ὁ προλαλήσας κ. συνάδελφος ἔφερε τὸ θέμα τοῦτο ὅλως ἐκτάκτως. Διότι εἶναι ἀνάγκη λόγῳ τῆς σημασίας τοῦ ὅλου Κωπαϊδικοῦ ζητήματος, νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς πρὸς συζήτησίν του, ἵνα τέλος ἀσχοληθῇ καὶ ἡ Βουλὴ καὶ δι’ αὐτῆς καὶ ὁλόκληρος ἡ κοινὴ γνώμη ἐπὶ τῆς ἀπὸ τοὺς ἔτους 1925 κατὰ τὴν ὁριστικὴν ρύθμισιν τῆς σχέσεως τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος ἐπὶ τῶν καλλιεργουμένων ἐκτάσεων ὑφισταμένης οἰκτρᾶς πράγματι διὰ τοὺς καλλιεργητὰς καταστάσεως. Αἱ Κυβερνήσεις ἅπασαι κατὰ τὴν διαρρεύσασαν 25ετίαν ἠσχολήθησαν μὲ τὸ Κωπαϊδικόν, ὡς ὠνομάσθη ζήτημα. Λύσις ὅμως δὲν ἐπετεύχθη οὐδέποτε, διότι ἵσταται ὡς ὀγκῶδες ἐμπόδιον ἡ διαιτησία τοῦ ἔτους 1925 καὶ τὰ διὰ ταύτης ἀναγνωρισθέντα εἰς τὴν Ἑταιρείαν δικαιώματα. Ἰδίως αἱ Κυβερνήσεις τῆς παρελθούσης τετραετίας εἶχον θέσει ὡς κύριον μέλημά των τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν καλλιεργητῶν ἀπὸ τοὺς δυσμενεστάτους ὅρους, ὑφ’ οὕς διατελοῦν ἔναντι τῆς Ἑταιρείας, χωρὶς οὔτε καὶ αὗται νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἐπίλυσίν του. Καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀναλάβῃ τὸ θέμα, οὐχὶ ὅμως προχείρως καὶ συμπτωματικῶς εἰς μίαν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως παρεμβαλλομένην συζήτησιν, χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της πάμπολλα στοιχεῖα ὑπάρχοντα καὶ ἀποδεικνύοντα ποῖος ὁ ὑπεύθυνος τῆς ὑφισταμένης ἀπαραδέκτου καταστάσεως καὶ ποία ἡ ὁδός, ἡ ὁποία πρέπει ν’ ἀκολουθηθῇ, ἵνα ἀποδεσμευόμενοι τῆς διαιτησίας τοῦ 1925, δυνηθῶμεν νὰ ἀποδώσωμεν τὰς γαίας εἰς τοὺς φυσικοὺς δικαιούχους των, τοὺς καλλιεργητάς των. Παρακαλῶ, ὡς ἐκ τούτου τὴν Βουλὴν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅπως ὁρίσῃ ἐντὸς τῆς προσεχοῦς ἑβδομάδος, εἰδικὴν ἡμέραν συζητήσεως τοῦ θέματος τούτου.

§11Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἠναγκάσθην νὰ φέρω ἐνώπιόν σας τὸ θέμα αὐτό, διότι ὑπέβαλα σχετικὴν ἐρώτησιν πρὸ διμήνου καὶ δὲν ἔτυχον ἀπαντήσεως ἀκόμη. Ἐπειδὴ δὲ ἐπίκεινται αἱ διακοπαὶ τῆς Βουλῆς, θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§12Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί, εἶναι τεράστιον, διότι ἐνδιαφέρει ὁλόκληρον τὸν Νομὸν Βοιωτίας καὶ τὴν ἐπαρχίαν Λοκρίδος. Πρόκειται περὶ τοῦ μεγαλυτέρου ἀγροκτήματος ποὺ ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἀποτελεῖται ἀπὸ 240 χιλιάδες στρέμματα καλλιεργησίμου γῆς καὶ τὰ ὁποῖα στρέμματα καλλιεργοῦν ὑπὸ τοὺς πλέον ἀπανθρώπους καὶ σκληροὺς ὅρους οἱ καλλιεργηταὶ τῆς Βοιωτίας καὶ τῆς Λοκρίδος, οἱ ὁποῖοι αὐτόχρημα ἔχουν μεταβληθῆ εἰς λευκοὺς δούλους. Δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ὑπ’ ὄψει των τὸ ζήτημα, πρέπει νὰ σημειωθῇ ὅτι ἡ λίμνη Κωπαΐς ἐδόθη εἰς μία ξένην Ἑταιρείαν μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποξηράνσεως καὶ τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐπὶ ἐννενήκοντα ἐννέα ἔτη. Μετὰ δέκα ἕως δώδεκα ἔτη τὸ προνόμιον τῆς ξένης αὐτῆς ἑταιρείας ἔληγε καὶ ἐπρόκειτο ὁλόκληρος ἡ ἔκτασις αὐτὴ νὰ ἀποδοθῇ εἰς τοὺς Ἕλληνας γεωργοὺς οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν σκληρὰν ἐργασίαν, μὲ τὸ αἷμα καὶ τὸν ἱδρῶτα των, ἔκαμαν γόνιμον τὴν γῆν αὐτήν. Εἰς τὰ 1924 ὑπὸ ἀνομολογήτους πράγματι συνθήκας, ἐξεβιάσθη ἡ τότε Κυβέρνησις καὶ ἀπεδέχθη μίαν διαιτησίαν βάσει τῆς ὁποίας ἔγινε τὸ καταπληκτικὸν σκάνδαλον. Ὁλόκληρος αὐτὴ ἡ ἔκτασις τῶν 240 χιλιάδων στρεμμάτων ποὺ ἐπρόκειτο νὰ παραδοθῇ εἰς τοὺς Ἕλληνας ἀγρότας, περιῆλθε κατ’ ἀπόλυτον κυριότητα εἰς τὴν ξένην Ἑταιρείαν ἄνευ ἀποζημιώσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ἄνευ κατασφαλίσεως τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν. Καὶ ὅταν πλέον ἡ Ἑταιρεία ἐκείνη ἐκυριάρχησεν ὁλοκλήρου αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως, ἤρχισε μία ἀνιστόρητος ἐκμετάλλευσις ποὺ ἐνθυμίζει μεσαίωνα καὶ οἱ γεωργοὶ ὑφίστανται μίαν ἐκμετάλλευσιν ἄνευ προηγουμένου. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς σημειώσω ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ δὲν ἐφαρμόζει τοὺς Ἑλληνικοὺς νόμους, δὲν προσφεύγει ποτὲ εἰς Ἑλληνικὰ δικαστήρια, μὲ τὴν ὑλικὴν δύναμιν τὴν ὁποίαν ἔχει, μὲ διάφορα κοινωνικὰ συντρίμματα ποὺ ἔχει περισυλλέξει καὶ ἀποτελοῦν τὴν ἀγροτικήν της ἀσφάλειαν, δημιουργεῖ μίαν κατάστασιν αὐτόχρημα τραγικὴν καὶ κατάστασιν πλήρους ὑποδουλώσεως τούτων τῶν ἀνθρώπων. Ἡ οἰκονομικὴ ἐκμετάλλευσις εἶναι ἄνευ προηγουμένου, τὸ γεώμορον εἶναι εἰς ἐπίπεδον τρομακτικὸν καὶ μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε οἱ γεωργοὶ ἔπειτα ἀπὸ μίαν σκληρὰν ἐργασίαν, χύνοντες τὸν ἱδρῶτα καὶ τὸ αἷμα των δὲν κατορθώνουν νὰ ἔχουν οὐδὲν πραγματικὸν εἰσόδημα, οὐδεμίαν πραγματικὴν ὠφέλειαν. Ἀρκεῖ διὰ νὰ σᾶς εἴπω, τὶ ἠθικοὺς ἐκβιασμοὺς ὑφίστανται, νὰ σᾶς ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν μὲ ὅλην τὴν εὐθύνην τῶν λεγομένων, ὅτι ἄνθρωποι ποὺ δὲν ὑποκύπτουν εἰς τὴν θέλησιν ὄχι τῆς Ἑταιρείας, ἀλλὰ τῶν ὀργάνων της, ἀποπέμπονται ἀπὸ τὰ χωράφια τους ἄνευ δικαστικῆς μεσολαβήσεως. Εἶναι ἡ κατάστασις ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἀφόρητος. Τὸ 1947, κύριοι βουλευταί, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς ἀναγκαστικῆς ἀποκαταστάσεως, ἡ τότε Κυβέρνησις εἰσηγήθη τὸν νόμον ἀναγκαστικῆς μισθώσεως γαιῶν. Αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς εἶχαν διακοπῆ καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσιοδότησιν ἤσκει τότε ἡ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως. Ἔγιναν ἑλιγμοὶ ἀφάνταστοι διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ἡ Ἑταιρεία Κωπαΐδος τὴν ἐξαίρεσίν της ἀπὸ τὴν ἀναγκαστικὴν μίσθωσιν, ἐν τούτοις δὲν τὸ ἐπέτυχε, καὶ ὁ νόμος τοῦ 1947 εἶναι ἐν ἰσχύϊ. Παραδόξως ὅμως, ὁ νόμος αὐτὸς ἐφηρμόσθη εἰς ἄλλας περιοχὰς καὶ μόνον εἰς τὴν Βοιωτικὴν περιοχὴν δὲν ἐφηρμόσθη μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἀπαλλαγῇ ἡ Ἑταιρεία αὐτῆς τῆς ὑποχρεώσεως, ἡ ὁποία διὰ τοῦ νόμου καθιερώθη καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἐν ἰσχύϊ δι’ ὅλην τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπικράτειαν. Ὁ νόμος ἔχει ἰσχὺν δι’ ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν καὶ ἂς μὴ νομισθῇ ὅτι κατέχομαι ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὰς διαθέσεις, ἂν σημειώσω πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τὴν Κυβέρνησιν γενικώτερον, τὴν ζωηράν μου ἀνησυχίαν διότι καὶ ἀπὸ μίαν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν κατέχω ἐν ἀντιγράφῳ, ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ τότε Κυβέρνησις, πιστεύω ὄχι ἐν τῷ συνόλῳ της, ἀλλὰ κατὰ μίαν πλευρὰν καὶ πτέρυγα, ἐδημιούργησε μίαν δέσμευσιν ἔναντι τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος. Τὸ 1947 ποὺ ἔγινεν ὁ νόμος τῆς ἀναγκαστικῆς μισθώσεως γαιῶν, ἔγιναν παρασκηνιακαὶ ἐνέργειαι νὰ ἐξαιρεθῇ διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἡ Κωπαΐς.

§13ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἱ ὁποῖαι ἀπέτυχον ὑπουργοῦντος τοῦ Λαϊκοῦ βουλευτοῦ κ. Παπαθανάση.

§14Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἶμαι σύμφωνος, κύριε βουλευτά, ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τοῦ Σώματος μίαν ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος τέως Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ μὲ τὸν ὁποῖον δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἔχω ἰδιαιτέραν γνωριμίαν καὶ τοῦ ὁποίου γνωρίζω τὸ ἦθος καὶ τὴν ἐντιμότητα, ἐν τούτοις ὅμως δὲν γνωρίζω κατὰ ποῖον λόγον καὶ ἀφορμὴν ὁ κ. τέως ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀπηύθυνε πρὸς τὸν ἐμπορικὸν ἀκόλουθον τῆς Βρεττανικῆς Πρεσβείας. Ἡ ἐπιστολὴ αὕτη ἀπὸ 30)4)1947 ἔχει οὕτω: Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ Ἀθῆναι 30)4)1947 Πρὸς Τὸν κ. Ἐμπορ. Ἀκόλουθον Βρεταν. Πρεσβείας Ἐνταῦθα Ἀναφερόμενος εἰς τὴν ἐπιστολὴν τῆς 15.4.1947 τῆς Ὑμετέρας Βασιλικῆς Πρεσβείας πρὸς τὸν Ἀντιπρόεδρον καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Τσαλδάρην ἀναφορικῶς πρὸς τὴν θέσιν τῆς Ἀγγλικῆς Ἑταιρίας Κωπαΐδος κατόπιν τοῦ ψηφισθέντος καὶ δημοσιευθέντος νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως γαιῶν ὑπὲρ ἀκτημόνων γεωργῶν» ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσω ἐπὶ σκοπῷ πραγματοποιήσεως καὶ διαβεβαιώσεως τῆς δοθείσης ἤδη διὰ τῆς ἀπὸ 16ης τρέχοντος ἀπαντήσεως τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Τσαλδάρη, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ προστατεύσῃ κατὰ τρόπον θετικὸν τὴν θέσιν τῆς Ἑταιρίας, ὅτι ὁ ἐν λόγῳ νόμος δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην καὶ ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ τὰ ἀναγκαῖα μέτρα διὰ τὴν ὁριστικὴν κατοχύρωσιν τῶν δικαιωμάτων τῆς Ἑταιρείας.

ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

§15Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Πῶς εἴχατε ἀπόψε τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν; (Θόρυβος).

§16Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς ἐρωτῶ. Ὁ κ. Βασιλειάδης πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἔθιξε τὸ ζήτημα αὐτό;

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§18Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λοιπὸν πῶς ἔρχονται ἄλλοι συνάδελφοι ἔχοντες ἤδη προπαρασκευασμένον φάκελλον καὶ ἀντίγραφα ἐφόσον δὲν ὡρίσθη ἡμέρα συζητήσεως; δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ μιᾶς ὁμιλίας πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ ἐμφανίζωνται ἄλλοι συνάδελφοι μὲ ἔγγραφα σχετικὰ μὲ τὴν ὁμιλίαν. Δὲν εἶναι τρόπος συζητήσεως αὐτός.

§19Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ εἶναι ὁλόκληρος ἀλληλογραφία ὡς γνωρίζετε. Διατὶ δὲν ζητεῖτε νὰ κατατεθῇ ὁλόκληρος ὁ φάκελλος διὰ νὰ ἴδητε τὴν σειρὰν τῶν ἐγράφων; διότι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ ὅπως ἐνθυμοῦμαι ἀνήκει εἰς μίαν σειρὰν προηγουμένων ἐγγράφων τὴν ὁποίαν μοῦ ὑπέβαλεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία. Διατὶ δὲν ζητεῖτε λοιπὸν τὸ κανονικόν, δηλαδὴ τὴν πλήρη κατάθεσιν τοῦ φακέλλου εἰς τὴν Βουλὴν ἀλλὰ ἀποσπᾶτε ἕνα ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀνακοινώνετε εἰς τὴν Βουλήν;

§20Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντιπολιτευτικὰς διαθέσεις.

§21Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς συμβαίνει νὰ ἔχητε τὴν ἀλληλογραφίαν; Εἶναι ἡ κατατόπισις τῆς Βουλῆς μεροληπτική. Διότι ἦτο πιθανὸν ἡ Βουλὴ ἂν ἀναγιγνώσκατε τὴν ἐπιστολὴν τῆς Ἀγγλικῆς Πρεσβείας καὶ ἐν συνεχείᾳ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ νὰ εἶχεν ἄλλην ἀντίληψιν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκετε νὰ δημιουργήσητε αὐτὴν τὴν στιγμήν.

§22Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἄν τυχὸν μὲ ἀφήνατε νὰ τελειώσω δὲν θὰ διατυπώνατε τὴν μομφὴν αὐτὴν ἐναντίον μου.

§23Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ νὰ ἐπαναφέρετε τὴν συζήτησιν εἰς τὴν τάξιν. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἔθιξεν ἕνα ζήτημα πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Διὰ νὰ εἶναι ἕτοιμος ἡ Κυβέρνησις, παρεκλήθητε νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα συζητήσεως. Ὁ κ. Παπασπύρου σᾶς ἠρώτησεν ἂν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις μεθαύριον καὶ σεῖς τὸν ἐκαλέσατε νὰ ὁμιλήσῃ τώρα. Ἀπὸ τοῦ σημείου ὅμως αὐτοῦ, μέχρι τοῦ νὰ ἐμφανίζεται ὁ κ. Παπασπύρου ἐφωδιασμένος μὲ ἔγγραφα ἐπὶ τῆς αἰφνιδιαστικῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως ἢ μᾶλλον τῆς πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ὁμιλίας, νομίζω ὅτι ἡ διαφορὰ εἶναι πολὺ μεγάλη καὶ ἡ συζήτησις ἐντελῶς ἀντικανονική. Ὡρίσατε μίαν ἡμέραν συζητήσεως, φέρατε τοὺς φακέλλους διὰ νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις.

§24Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Αὐτὸ τὸ ἔγγραφον τὸ εἶχα ἀπὸ ἕνα ἔτος μαζί μου.

§25Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν σᾶς κατηγορῶ δι’ αὐτό. Ἐγὼ λέγω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συζήτησις κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§26Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Διαμαρτύρομαι διὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον διεξάγονται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς χωρὶς κανονισμόν, μόνον εἰς τοὺς φίλους δίδεται ὁ λόγος πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή.

§27Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, ὀφείλω μίαν ἐξήγησιν. Ἐὰν ἔκαμα μίαν παρέμβασιν τὸ ἔπραξα διότι ζητοῦμεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τὴν Ἑταιρίαν Κωπαΐδος ὁ νόμος περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως γαιῶν. Ἤθελον λοιπὸν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας αὐτὸ τὸ ἔγγραφον καὶ νὰ τονίσω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ διὰ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν νὰ ὑπάρξῃ οὐδεμία δέσμευσις, διότι ἀρνοῦμαι, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται μία παρέμβασις τῆς διπλωματικῆς ἀντιπροσωπείας διὰ νὰ καταδυναστεύεται ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς τῆς χώρας, διὰ νὰ μὴ γίνεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου. Καὶ πιστεύω κύριοι, ὅτι ὁ κ. ἐμπορικὸς ἀκόλουθος τῆς πρεσβείας ἄνευ προσταγῆς τῆς Κυβερνήσεώς του ἔκαμεν αὐτὸ τὸ διάβημα. Διότι ἀρνοῦμαι νὰ δεχθῶ ὅτι ἡ Ἀγγλικὴ Ἐργατικὴ Κυβέρνησις πού ἐφαρμόζει τὸν Σοσιαλισμὸν εἰς τὴν Ἀγγλίαν θὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ θὰ δώσῃ ἐντολὴν εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους της νὰ καταδυναστεύουν οἰκονομικῶς ἕνα πληθυσμὸν πού πλήσσεται βαρύτατα ποὺ ἔχασε τὸ κτῆμα του κατὰ τρόπον ληστρικὸν δύναμαι νὰ εἴπω. Δι’ αὐτὸ ἠναγκάσθην κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ γνωρίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς ἄνδρας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν συνθέσει τὸ ὄνομά τους μὲ τὴν ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν. Καὶ ὁ ἡγέτης τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ κόμματα ποὺ πλαισιώνουν τὴν Κυβέρνησιν προέρχονται ἀπὸ τὸν Ἐλευθέριον Βενιζέλον ποὺ ἦτο ὁ δημιουργὸς τῆς ἀγροτικῆς ἀποκαταστάσεως. (Χειροκροτήματα). Ὁ ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως ἔλυσε τὸ ἀγροτικὸν πρόβλημα εἰς τὰ 1923 καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶναι ὁ φωτισμένος ἡγέτης πού ἀπὸ τῶν πρώτων χρόνων τῆς ζωῆς του ἠγωνίσθη καὶ ἐργάζεται διὰ τὴν ἀγροτικὴν ἀποκατάστασιν. Καὶ πιστεύω, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ θὰ πράξουν τὸ καθῆκον των καὶ θὰ διδάξουν καὶ τὸν ἀντιπρόσωπον διότι δὲν πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἀγγλικὴ ἔκαμε τοιαύτην παρέμβασιν, θὰ τοῦ ὑποδείξουν τὸ καθῆκον του καὶ θὰ τοῦ εἴπουν ὅτι εἰς ἕνα πιστὸν σύμμαχον, εἰς ἕνα λαὸν ποὺ ἔκαμε πάντοτε τὸ καθῆκον του, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβάλλωνται τοιαῦται ἀξιώσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τοῦ ἀφαιροῦν τὰ δικαιώματά του. Δι’ αὐτὸ ἔκαμα χρῆσιν τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς, διὰ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Γεωργίς, καίτοι δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς ὑπομνήσεως αὐτῆς, νὰ πράξῃ τὸ καθῆκον του. Ἐλπίζω πολὺ σύντομα, κ. βουλευταὶ νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Βουλήν, νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὸ τεράστιον αὐτὸ πρόβλημα τοῦ ἀγροκτήματος αὐτοῦ τῶν 240 χιλιάδων στρεμμάτων τὸ ὁποῖον μὲ ὅλα τὰ ρέοντα ὕδατα τῆς Βοιωτικῆς πεδιάδος καὶ τῆς πεδιάδος Φθιώτιδος, εὑρέθη κατὰ τὸν ὡς ἄνω τρόπον εἰς τὴν κυριότητα τῆς ἑταιρίας αὐτῆς. Καὶ φρίκη θὰ καταλάβῃ τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἀνασηκωθοῦν αἱ τρίχες σας ὅταν θὰ μάθετε τὴν σκληρὰν καὶ ἀπηνῆ ἐκμετάλλευσιν ἡ ὁποία γίνεται ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν αὐτήν, ὅταν θὰ μάθετε ὅτι πράγματι οἱ Βοιωτοὶ καὶ οἱ Λοκροὶ ἀγρόται ἔχουν μεταβληθῆ εἰς λευκοὺς δούλους.

§28Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Σεῖς τὴν παρατείνατε τὸ 1924 τὴν σύμβασιν.

§29Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις καὶ θὰ τὰ εἴπωμε. Τώρα ἕνα καθῆκον προέχει διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ἄμεσος ἐφαρμογὴ τοῦ Νόμου περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως γαιῶν καὶ ἡ παρέμβασις τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ παύσῃ ἡ στυγνὴ ἐκμετάλλευσις. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω καὶ εἰς τὸ θέμα πολιτικῆς ἐκμεταλλεύσεως. Θὰ τὰ εἴπωμε μίαν ἄλλην ἡμέραν διὰ νὰ ἴδητε τί ἔχει δημιουργηθῆ. Ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅμως ποὺ ἀντιπροσωπεύει τὸν Ἑλληνικὸν ἐργαζόμενον λαὸν ζητοῦμεν τὴν συμπαράστασιν τὴν βοήθειάν της διὰ νὰ δοθῇ ἔστω καὶ ἕνα προσωρινὸν τέρμα εἰς μίαν ἀνήμπορον συμφορὰν ποὺ ἔχει πλήξει τὸν τόπον. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ κέντρου καὶ τῆς ἀριστερᾶς).

§30Μ. ΤΟΣΟΥΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀπησχόλησα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα πληρωμῆς τῶν γεωμόρων τῆς περιφερείας Κιλκίς.

§31Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Παρέχω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν ὅτι τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον σήμερον διὰ πράξεώς του διέγραψεν ὅλας τὰς καθυστερουμένας δόσεις τῶν γεωμόρων μέχρι σήμερον. Διεγράφησαν καὶ δὲν πρόκειται νὰ πληρωθοῦν. (Χειροκροτήματα). Διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἀνέθεσεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα.

§32Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, θέσατε τάξιν. Σᾶς παρακαλῶ ἐκ μέρους ὅλων τῶν συναδέλφων σας, ἐκ μέρους ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔκαμε μίαν ἐρώτησιν ὁ κ. Βασιλειάδης καὶ ὡμίλησαν οἱ ἄλλοι ρήτορες. Τί ἔπρεπε νὰ κάμω;

§34Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἦτο πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐρωτήσεων. Δὲν ἦτο ἐκτὸς τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§35Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Εἶναι ἕν θέμα ποὺ ἠξεύρετε ὅτι ἀφορᾷ καί ἡμᾶς διότι καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐκ τῆς περιφερείας αὐτῆς. Πρὸ τῆς συνεδριάσεως συζητούσαμεν εἰς τοὺς διαδρόμους καὶ δὲν μοῦ εἴπατε τίποτε ὅτι πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ ἕν τοιοῦτον θέμα.

§36Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀπὸ δύο μηνῶν ἔχομεν ὑποβάλει αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν.

§37Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἔπρεπε νὰ συζητήσωμεν κάπως ὁμαλώτερον καὶ μὲ κάποιαν σειράν. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὸν κ. Παπασπύρου, ἀλλὰ ἡ ἐκμετάλλευσις ἡ ὁποία θὰ γίνῃ, θὰ εἶναι εἰς βάρος σας.

§38Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἡ ἐρώτησις τοῦ κ. Βασιλειάδη εἶναι ἐγγεγραμμένη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἀπὸ δύο μηνῶν καὶ ἦλθε πρὸς συζήτησιν πρὸ 3–4 ἡμερῶν, συνέπεσε νὰ ἀπουσιάζω δι’ ὑπηρεσίαν καὶ ἀνεβλήθη ἡ συζήτησις διὰ σήμερον.

§39Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἡμερησία διάταξις σήμερον.

§40Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὑπάρχει. Εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις τῶν ἐρωτήσεων.

§41Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ πῆτε τί ἡμερησίαν διάταξιν ἔχομεν σήμερον; Ὅλα αὐτὰ πού γίνονται, εἶναι ἀντικανονικά. Ἐγὼ ἔλαβον τὴν τιμὴν τὴν πρωΐαν νὰ σᾶς ἐρωτήσω καὶ μοῦ ἐδώσατε αὐτὴν τὴν διαβεβαίωσιν καὶ τώρα βλέπω ἄλλα πράγματα. Πλειοψηφία εἶσθε, κάμετε ὅ,τι θέλετε, ἀλλὰ λέγω ὅτι εἶναι ἀντικανονικόν.

§42Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἀφοῦ τὸ θέμα ἦλθεν ὁπωσδήποτε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ ἄνευ ἀπαντήσεως. Κύριοι, ὀφείλω νὰ κατατοπίσω τὴν Βουλὴν καὶ ὡς πρὸς τὴν κληρονομίαν αὐτὴν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Δὲν ὑπαινίσσομαι τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν. Τὸ θέμα ἀφορᾷ ἄλλας προγενεστέρας κυβερνήσεις. Δυνάμει συμβάσεως, ἡ ἑταιρεία Κωπαΐδος, ἡ ἐνεργήσασα τὴν ἀποξήρανσιν τῆς λίμνης, εἶχε δικαίωμα ἐπικαρπίας τῶν ἀποκαλυφθεισῶν ἐκτάσεων καὶ τῶν ὑδάτων, διὰ περίοδον 99 ἐτῶν, μετὰ τὴν πάροδον τῆς ὁποίας ὅλαι αἱ ἐγκαταστάσεις, ὅλα τὰ ὕδατα καὶ ὅλαι αἱ γαῖαι, θὰ περιήρχοντο ἄνευ ἀποζημιώσεως εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον κατὰ πλῆρες ἰδιοκτησίας δικαίωμα. Πρὶν ἢ ἐκπνεύσῃ ἡ προθεσμία τῶν 99 ἐτῶν καὶ ἤδη πρὸ 25 ἐτῶν....

§43ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπὶ ποίας Κυβερνήσεως;

§44Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐπὶ Κυβερνήσεως Μιχαλακοπούλου καὶ ἐδημοσιεύθη ἡ διαιτησία ἐπὶ Κυβερνήσεως Παγκάλου.

§45Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Μήπως γνωρίζετε, ποῖος ἐπεξειργάσθη τὴν διαιτησίαν αὐτήν; Μήπως τὴν ἐπεξειργάσθη, ὁ κ. Κουτσοπέταλος καὶ ὁ μακαρίτης Σπηλιώτης;

§46Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Εἴμεθα νομικοὶ σύμβουλοι τοῦ Δημοσίου κ. συνάδελφε. Ἀλλ’ ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις θὰ εἴπωμεν τί συνέβη.

§47Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Πρὸ 25 λέγω ἐτῶν, ἐπῆλθε μεταξὺ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας Κωπαΐδος μία διαιτησία. Ἐκτὸς τῆς ρήτρας περὶ μιᾶς εἰς χρῆμα ἀποζημιώσεως τῆς ἑταιρείας ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου, ἥτις δὲν ἔχει σήμερον σημασίαν, εἰς τὴν διαιτησίαν ἀναγράφονται αἱ ἑξῆς διατάξεις. Πρῶτον. Ἀπὸ τὰ 210.000 περίπου στρέμματα, ἐφ’ ὧν ἡ ἑταιρεία εἶχε δικαίωμα ἐπικαρπίας, ὡρίζετο προκαταβολικῶς διὰ τῆς διαιτησίας ὅτι ἀπεχωρίζετο μία ἔκτασις ὡρισμένη 30.000 περίπου στρεμμάτων, διὰ τὴν ἑταιρείαν καὶ ἀνεγνωρίζετο ἐπὶ τῆς ἐκτάσεως ταύτης, πλῆρες ἰδιοκτησίας δικαίωμα. Διὰ τὰ ἄλλα 180.000 περίπου στρέμματα τῆς ὑπολοίπου ἐκτάσεως ὡρίσθη εἰς τὴν διαιτησίαν ὅτι αὐτὰ ἐδικαιοῦτο τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον ἐντὸς μιᾶς ὡρισμένης προθεσμίας, ἴσως ἔτους, ἂν καλῶς ἐνθυμοῦμαι, νὰ τὰ ἀγοράσῃ ἀντὶ τιμήματος 900 ἢ 950 περίπου χιλιάδων λιρῶν Ἀγγλίας. Ἂν ἡ προθεσμία αὕτη παρήρχετο ἄπρακτος διὰ τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον, ὡρίζετο εἰς τὴν διαιτησίαν ὅτι ἠδύναντο οἱ χωρικοὶ τῆς Κωπαΐδος, ἀνοργάνωτοι καὶ πένητες ὅπως ἦσαν, δὲν εἶχε δὲ τότε ἱδρυθῆ καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα, νὰ ἀγοράσουν τὰς αὐτὰς γαίας τῶν 180.000 στρεμμάτων ἀντὶ τιμήματος ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἑκατὸν χιλιάδων λιρῶν Ἀγγλίας. Ἐὰν δὲ παρήρχετο ἄπρακτος καὶ ἡ ὑπὲρ τῶν χωρικῶν ταχθεῖσα προθεσμία, τότε, λέγει ἡ διαιτησία, ὅλαι αἱ ἐγκαταστάσεις, ὅλαι αἱ γαῖαι καὶ ὅλα τὰ ὕδατα θὰ περιέλθουν ἄνευ ἀποζημιώσεως εἰς τὴν ἐπικαρπώτριαν ἑταιρείαν κατὰ πλῆρες ἰδιοκτησίας δικαίωμα. Καὶ περιῆλθον. Δὲν μετεῖχον τότε τοῦ Κοινοβουλίου, ἀλλὰ διὰ τοῦ τύπου τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος γεωργικῶν συνεδρίων, ὅπως καί ἑνὸς τῆς Λεβαδείας, εἶχον ἐπιστήσει τὴν προσοχὴν τῶν τότε Κυβερνήσεων ἐπὶ τῆς ἀτυχοῦς διαιτησίας καὶ ἐκάλουν τὴν ἑκάστοτε Κυβέρνησιν νὰ μὴ ἀφήσῃ νὰ παρέλθῃ ἄπρακτος καὶ ἡ προθεσμία ἐκ τοῦ Συντάγματος μέχρι τῆς 2ας Ἰουλίου 1932 ἐντὸς τῆς ὁποίας ἐδικαιοῦτο ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐφαρμόζων τὴν ἀγροτικὴν νομοθεσίαν νὰ κηρύξῃ ἀπαλλοτριωτέαν τὴν ἔκτασιν τῆς Κωπαΐδος. Ἀλλὰ παρῆλθε καὶ ἡ προθεσμία αὐτή, χωρὶς τὸ κτῆμα νὰ κηρυχθῇ ἀπαλλοτριωτέον. Οὕτως ἔχουν τὰ πράγματα. Εἶχα τὴν τιμὴν νὰ μετέχω καὶ τῆς Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς τῆς 31ης Μαρτίου 1946, μετεῖχον ἐπίσης καὶ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς διὰ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἠγωνίσθην καθ’ ὅλην τὴν 4ετίαν ὅπως εἰς τὸ νέον Σύνταγμα περιληφθῇ διάταξις, ἥτις νὰ ἐπιτρέπῃ κατὰ παρέκκλισιν ἀπὸ τοῦ περὶ ἰδιοκτησίας ἄρθρου τοῦ Συντάγματος ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ μικρῶν κτηνοτρόφων. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καί τότε Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, μίαν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἐνώπιον τῆς Συνταγματικῆς ταύτης Ἐπιτροπῆς. Συζητουμένου τότε τοῦ ἄρθρου 109 τοῦ σχεδίου Συντάγματος, τοῦ ἐπιτρέποντος τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ μικρῶν κτηνοτρόφων, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, εἰσηγήθη εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν, ὅπως τεθῇ διάταξις εἰς τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο, καθ’ ἣν νὰ ἐξαιροῦνται τῆς ἀπαλλοτριώσεως κτήματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν συμβατικαὶ ὑποχρεώσεις τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου. Καὶ πρὸς στιγμὴν ὁλόκληρος ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ ἦτο ἑτοίμη νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τότε ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ ἀνέπτυξα πρὸς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὸ θέμα τῆς Κωπαΐδος καὶ τῶν ἐκ τῆς μνησθείσης διαιτησίας συμβατικῶν ὑποχρεώσεων τοῦ Ἑλληνικοῦ δημοσίου, αἱ ὁποῖαι ὑποχρεώσεις θὰ ὑφίστανται ἐσαεί, ἐφ’ ὅσον διαρκὲς θὰ εἶναι καὶ τὸ οὕτω ὑπὲρ τῆς ἀναδόχου ἑταιρείας ἀναγνωρισθὲν δικαίωμα πλήρους ἰδιοκτησίας ἐπὶ τῶν ἐκτάσεων τῆς Κωπαΐδος. Καὶ ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ ὁμοφώνως ἐτάχθη ἐναντίον τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις ἐπίσης ἀπέσυρε τὴν πρότασίν του. Τὸ Σύνταγμα ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλ’ ὄχι ὅπως γνωρίζετε, καὶ ἀπὸ τὴν Δʹ Ἀναθεωρητικὴν Βουλήν. Καὶ παραμένει ἐκκρεμές. Ἂν εἰς τὸ σχέδιον τοῦ νέου Συντάγματος ὑπάρχουν διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβάλλουν τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, αἱ διατάξεις αὐταὶ εἶναι δύο: Πρῶτον, ἡ διάταξις διὰ τῆς ὁποίας κατοχυροῦται νομικῶς ἡ Ἑλληνικὴ Δημοκρατία ὅπως ἀμύνεται ὑπὲρ τῆς διασώσεως καὶ διατηρήσεως αὐτῆς. Κατὰ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 ἐπιτρέπεται ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀναστέλλῃ τὴν ἰσχὺν ὡρισμένων διατάξεων τοῦ Συντάγματος καὶ μετ’ ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς, μόνον εἰς κατάστασιν πολέμου ἢ ἐπιστρατεύσεως τῆς Χώρας. Τὸ νέον σχέδιον τοῦ Συντάγματος ἐπεκτείνει τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἐν ὥρᾳ κινδύνου συνεπείᾳ διαταραχῆς τῆς τάξεως, καὶ ἂν δὲν ὑφίσταται κατάστασις ἐξωτερικοῦ πολέμου ἢ ἐπιστρατεύσεως, ἀναστέλλῃ τὴν ἰσχὺν τῶν διατάξεων τούτων τοῦ Συντάγματος. Εἶναι ἕνας νομικὸς ἐξοπλισμὸς διὰ τὴν ἄμυναν τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας καὶ διὰ περίπτωσιν, ἣν δὲν προβλέπει τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911. Δεύτερον, πέραν τῆς νομικῆς ταύτης κατοχυρώσεως, τὸ σχέδιον τοῦ νέου Συντάγματος, προβλέπει καὶ τὸν ἠθικὸν ἐξοπλισμὸν τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας. Ὑπάρχουν εἰς τὴν Χώραν μας ἀναπαλλοτρίωτοι ἐκτάσεις μεγάλων κτημάτων, αἱ ὁποῖαι περιλαμβάνουν 4½ περίπου ἑκατομμύρια βοσκησίμων στρεμμάτων καὶ 1½ ἑκατομμυρίου καλλιεργησίμων στρεμμάτων. Τὸ σχέδιον τοῦ νέου Συντάγματος περιέλαβε διάταξιν ἐπιτρέπουσαν τὴν εἰς τὰ κτήματα ταῦτα ἀποκατάστασιν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν καὶ μικρῶν κτηνοτρόφων κατὰ παρέκκλισιν ἀπὸ τὴν περὶ ἰδιοκτησίας διάταξιν τοῦ νέου Συντάγματος. Ἴσως τὰ στρέμματα αὐτὰ νὰ μὴ εἶναι ἐπαρκῆ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν ὅλων τῶν δικαιουμένων εἰς αὐτὴν ἀγροτῶν μας. Ἀλλ’ εἶναι ἐπαρκῆ διὰ νὰ δώσουν ὀλίγην γῆν εἰς τοὺς ὑπερασπιστὰς τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας κατὰ τὸν πόλεμον, τὴν κατοχὴν καὶ τὴν δρᾶσιν τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἂν τὸ νέον Σύνταγμα δὲν ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν παροῦσαν Βουλὴν οὔτε ἡ Κωπαΐς οὔτε τὰ ἄλλα κτήματα δύνανται νὰ ἀπαλλοτριωθοῦν. Καὶ θὰ εἶναι τεράστιαι αἱ εὐθῦναι τῆς Βουλῆς. Ὁμιλῶ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο τοῦ Συντάγματος, ὄχι ὡς μέλος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ βουλευτοῦ.

§48Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργὲ μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἀπόψε εἶναι σαφές. Ὁ κ. Παπασπύρου ἔφερε καὶ ἀνέγνωσε εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα ἔγγραφον τοῦ τέως Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὄχι ὡς Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἀλλὰ ὡς Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, πρὸς τὸν ἐμπορικὸν ἀκόλουθον τῆς Βρεττανικῆς Πρεσβείας καὶ διὰ τοῦ ὁποίου παρείχετο ἡ βεβαίωσις ὅτι θὰ καταβληθῇ προσπάθεια νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ἐπὶ τῶν γαιῶν τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος ὁ νόμος περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως. Τὸ θέμα εἶναι τοῦτο. Δύνασθε νὰ παράσχητε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνόμισεν ἡ τότε Κυβέρνησις, ὅτι δὲν ἠδύνατο νὰ ἐφαρμόσῃ, διὰ λόγους τοὺς ὁποίους αὐτὴ γνωρίζει καὶ οἱ ὁποῖοι ἴσως συνεδέοντο μὲ τὴν γραμμὴν μιᾶς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐθεώρει ὅτι εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀκολουθήσῃ, εἶσθε λέγω εἰς θέσιν νὰ παράσχητε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι σεῖς ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ ἡ Κυβέρνησίς σας, δύναται νὰ τὸ ἐφαρμόσῃ; Εἶσθε ἕτοιμος νὰ δώσητε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν διαβεβαίωσιν ὅτι θὰ ἐφαρμόσητε τὴν ἀναγκαστικὴν μίσθωσιν ἐπὶ τῶν γαιῶν τῆς Κωπαΐδος ὑπὲρ τῶν ἐνδιαφερομένων ἀγροτῶν τῆς περιφερείας ἐκείνης; Εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μᾶς διαβεβαιώσητε ὅτι τὰ κωλύματα τὰ ὁποῖα φαίνεται νὰ ὑπῆρχον ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης δὲν ὑπάρχουν σήμερον; Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἐὰν οὕτως εἶχε τὸ πρᾶγμα καὶ ἂν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μᾶς παράσχητε τὴν διαβεβαίωσιν αὐτήν.

§49Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου «περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως» ἤχθη καὶ ἐνώπιον τοῦ Σιμβουλίου Ἐπικρατείας ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ διατάξεως τῆς Πολιτείας, ἡ ὁποία ἐξεμίσθωνεν ἀναγκαστικῶς τὰ κτήματα μιᾶς ὡρισμένης μονῆς καὶ ἐκεῖ ὑπεστηρίχθη ὅτι δὲν εἶναι ἐφαρμόσιμος αὐτὸς ὁ νόμος, διότι περιγράφει τὴν διάταξιν τοῦ Συν)τος περὶ προστασίας τῆς ἰδιοκτησίας. Δὲν ἠμπορεῖς νὰ τοῦ ἀφαιρέσῃς τὴν ἰδιοκτησίαν ἄνευ ἀποζημιώσεως εὐθέως, πῶς ἠμπορεῖς νὰ τὴν ἀφαιρέσῃς διὰ τῆς ἀναγκαστικῆς μακροετοῦς μισθώσεως; Τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας δὲν ἐξέδωκεν ἀπόφασιν εὐθέως ἐπὶ τοῦ θέματος, διότι ἐστηρίχθη εἰς τὴν ἔλλειψιν Διατάγματος, τὸ ὁποῖον νὰ καθορίζῃ τὰς λεπτομερείας. Λέγω τοῦτο διὰ νὰ ἐνισχύσω τὴν ἄποψίν σας, ὅτι ἐφόσον ἡ Βουλή, παίζουσα τὸν ρόλον τῆς στρουθοκαμήλου, δὲν ἀντιμετωπίζει εὐθέως τὸ ζήτημα τῆς ψηφίσεως τοῦ Συν)τος, τοιαῦτα ζητήματα δὲν θὰ λυθοῦν ποτέ.

§50Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἔχω καθῆκον νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι, ὅταν συνεζητεῖτο εἰς τὴν προηγουμένην Βουλὴν ὁ νόμος περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως, ἐγὼ ὑπεστήριξα τὴν γνώμην, ὅτι ὁ νόμος ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ γαίας ἀνηκούσας εἰς φυσικὰ ἢ νομικὰ πρόσωπα ἰδιωτικοῦ δικαίου. Ἄλλο τὸ θέμα ποίαν ἐκδοχὴν θὰ ὑποστηρίξῃ τὸ Σιμβούλιον Ἐπικρατείας. Ἐπίσης ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι, ὅταν ἐφηρμόζοντο εἰς τὴν Χώραν οἱ ἀγροτικοὶ νόμοι τῆς ἀπαλλοτριώσεως μεγάλων κτημάτων, αἱ τότε κυβερνήσεις ἐψήφισαν εἰδικὸν νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὡς πρὸς τὴν καταβληθεῖσαν ἀποζημίωσιν ὑπῆρξε διάφορος μεταχείρισις τῶν ξένων ὑπηκόων, ἤτοι Βέλγων, Ἄγγλων κλπ. Ἐδόθη εἰς τοὺς ὑπηκόους τούτους, τῶν ὁποίων τὰ κτήματα ἀπηλλοτριώθησαν, ἀποζημίωσις μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν Ἑλλήνων πολιτῶν. Εἶχα ὑπ’ ὄψει μου τὸ προηγούμενον τοῦτο, ὅταν εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν ἐζήτουν τὴν ἀπόρριψιν τῆς τροπολογίας τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀλλὰ ἔλεγα εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν, ὅτι, διὰ τὴν λύσιν τοῦ Κωπαϊδικοῦ ζητήματος, θὰ παραστῇ ἀνάγκη εἰδικῶν διαπραγματεύσεων μεταξὺ κυβερνήσεως καὶ ἑταιρείας καὶ ἴσως θὰ δεήσῃ Ἕλλην Ὑπουργὸς νὰ μεταβῇ εἰς τὸ Λονδῖνον ἵνα ἐκεῖ διαπραγματευθῇ. Καὶ ἔλεγα, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ μία Συνταγματικὴ διάταξις ἡ ὁποία νομικῶς θὰ δεσμεύῃ τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ κατοχυρώνῃ νομικῶς μίαν διαιτητικὴν σύμβασιν ἁμαρτωλὴν διὰ τὴν τότε Κυβέρνησιν. Ἐγὼ δὲν ἀπηλπίσθην ὅτι ἡ παροῦσα Βουλὴ θὰ δώσῃ εἰς τὴν Χώραν τὸ Σύνταγμα, ἐπιθυμῶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ Βουλευτοῦ, νὰ ἔχω τὴν προσδοκίαν ὅτι ἡ Βουλὴ αὐτὴ θὰ εὕρῃ τρόπον νὰ ὁπλίσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Δημοκρατίαν μὲ τὴν νομικὴν κατοχύρωσίν της καὶ μὲ τὸν ἠθικὸν ἐξοπλισμόν, περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησα. Δίδω ἀκόμη εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πληροφορίαν ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τοῦ σχηματισμοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, τὸ Κωπαϊδικὸν ζήτημα ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ λόγῳ τῆς σπουδαιότητος τοῦ θέματος, ἡ διαχείρισις τοῦ ζητήματος ἔχει ἀνατεθῆ εἰς τὸν Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος κ. Γεώργιον Παπανδρέου, ὅστις μὲ ὅλον τὸ κῦρος του καὶ μὲ τὴν γνῶσιν τοῦ θέματος διαπραγματεύεται μὲ τὴν ἑταιρείαν τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος. Καὶ ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς τὸ στάδιον τῶν διαπραγματεύσεων, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἀναμένῃ περισσοτέρας πληροφορίας διὰ τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος.

§51Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, δὲν ἀπηντήσατε εἰς τὸ ἐρώτημά μου. Εἴπατε ὅτι δὲν εἶσθε εἰς θέσιν ταύτην τὴν στιγμὴν νὰ παράσχητε εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας.

§52Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Εἶναι καὶ τὸ θέμα τῆς ἐξαγορᾶς.

§53Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠρώτησα καὶ παρακαλῶ νὰ ἔχω ἀπάντησιν, εἶναι ἐὰν ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐζήτησεν ὁ κ. Παπασπύρου καὶ φαίνεται νὰ εἶναι τὸ αἴτημα τῆς περιφερείας....

§54Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ τὸ αἴτημα εἶναι ὁριστικὴ λύσις.

§55Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὁριστικὴ λύσις εἶναι ἡ ἀπαλλοτρίωσις, ἡ ὁποία ἐμποδίζεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἠγωνίσθη πράγματι εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν καί, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾶ ἡ μνήμη, τὸν ἐβοήθησα εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἀπαλλοτρίωσιν. Δὲν τὴν ἐπετύχομεν, πιθανὸν νὰ τὴν ἐπιτύχωμεν ἀργότερα μὲ τὴν ἰσχὺν τοῦ Συντάγματος ἐκείνου. Εἶναι θέμα μελλοντικὸν καὶ ἀβέβαιον. Ὑπάρχει ὅμως καὶ θέμα ἐξαγορᾶς, ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ θέμα προσωρινὸν τῆς ἀναγκαστικῆς μισθώσεως. Ἰδίως διὰ τοῦτο κατηγορήθη ἡ Κυβέρνησις Διομήδη ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἡ ὁποία ἔστειλε διὰ τοῦ τότε κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὑπουργεύοντος ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἰδιότητα ἀπήντησεν εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Πρεσβείαν, ἔστειλε τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο καὶ τὸ ἔγγραφον ἐκεῖνο αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν προστασίαν ὑπυσχνεῖτο εἰς τὴν Πρεσβείαν. Σᾶς ἐρωτῶ λοιπόν, σεῖς εἶσθε εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσητε τὴν Βουλὴν ὅτι δὲν ὑπῆρχον λόγοι πέραν τῶν δυνατοτήτων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ὑπηγόρευσε τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὅτι οἱ λόγοι αὐτοὶ δὲν ἰσχύουν ἀκόμη καὶ σήμερον, ἢ δὲν ὑπῆρχον λόγοι καί ἑπομένως εἶσθε εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσητε τὴν Βουλὴν ὅτι δύνασθε ἀπὸ τοῦδε νὰ μισθώσητε ἀναγκαστικῶς τὰ 210.000 αὐτὰ στρέμματα ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ τόπου; Αὐτὸ εἶναι ἕνα ἐρώτημα, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἀπηντήσατε. Ἐὰν ἡ ἀπάντησις εἶναι τὸ ὅτι ὁ κ. ἀντιπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἀναλάβει τὴν ρύθμισιν τοῦ θέματος, εἶναι πράγματι μία ἀπάντησις, ἀλλ’ ἡ ἀπάντησις αὐτὴ δύναται νὰ δοθῇ ἰδιαιτέρως εἰς τόν κ. Παπασπύρου ὁ ὁποῖος ἔκαμε χρῆσιν ἐδῶ κακῶς, κατ’ ἐμέ, ἑνὸς ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἐστάλη ἀπὸ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὴν Πρεσβείαν χωρὶς νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον ἔστειλεν ἡ Πρεσβεία καὶ τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τὴν ἀπάντησιν ἐκείνην. Θὰ ὀφείλητε νὰ εἴπητε εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν ὑπῆρχον λόγοι ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τῆς ἑλληνικῆς κυβερνήσεως καὶ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν θὰ ἔπρεπε, κύριε ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, νὰ ἀφίσετε ἔκθετον αὐτὴν τὴν στιγμήν, αὐτὴν τὴν ἐντυπωσιακὴν κατηγορίαν, ἡ ὁποία ἀπηυθύνθη ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀφήσετε ἔκθετον τὴν περίπτωσιν αὐτὴν καὶ τὴν τότε κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἀπήντησεν ὡς ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ, ἀλλ’ ὡς ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν, ἀκολουθοῦν μίαν πολιτικὴν τῆς ὁποίας ἀκολουθεῖτε καὶ κατὰ συνέχειαν καὶ σεῖς τὰ ἴχνη.

§56Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἐγὼ θέλω νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι ἐξέχον μέλος τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔχει ἐξέχουσαν θέσιν εἰς τὴν ἑταιρείαν τῆς Κωπαΐδος. Κύριε ὑπουργέ, ἐὰν ἔλθετε εἰς μίαν ἀπ’ εὐθείας συνεννόησιν μὲ τοὺς μετόχους ἐν Λονδίνῳ, πιστεύω ὅτι θὰ λύσητε ἀμέσως τὸ ζήτημα, διότι ἐδῶ ἐν Ἀθήναις δημιουργεῖται πλαστὴ κατάστασις ἀπὸ ὡρισμένους τῆς Βρεττανικῆς Πρεσβείας, ἀπὸ ὡρισμένους Ἕλληνας καὶ ἀπὸ τοὺς διευθύνοντας τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος. Μεταβῆτε εἰς τὸ Λονδῖνον καὶ μέσα σὲ πέντε ἡμέρας θὰ λύσητε τὸ ζήτημα, κύριε Ὑπουργέ. Ἐδῶ εἶναι πλαστὴ κατάστασις, ἐκμεταλλεύονται τὸ ὄνομα καὶ τὴν δύναμιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως.

§57Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι εἰς ἐμὲ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ἦτο ἄγνωστος καὶ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Σ. Στεφανοπούλου, τὴν ὁποίαν ἀνέγνωσε εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἐξ Ἀττικοβοιωτίας συνάδελφος κ. Παπασπύρου, καὶ ἡ ἑτέρα ἐπιστολὴ τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἀκολούθου τῆς Ἀγγλικῆς Πρεσβείας, διὰ τὴν ὕπαρξιν τῆς ὁποίας ὡμίλησεν ὁ ἐξ Ἠλείας συνάδελφος κ. Β. Στεφανόπουλος. Καὶ θὰ εἶναι τολμηρὸν δι’ ἐμὲ νὰ δώσω γνώμην ἐπὶ ἐγγράφων, τῶν ὁποίων ἄγνωστον μοῦ εἶναι τὸ περιεχόμενον. Ἤδη, ὅτε ἔλαβον γνῶσιν τοῦ κειμένου τοῦ ἑνὸς ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἐξ Ἀττικοβοιωτίας συναδέλφου καὶ τῆς ὑπάρξεως τοῦ ἑτέρου ἀπὸ τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ ἐξ Ἠλείας κ. συναδέλφου, θὰ ζητήσω τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ τὰ μελετήσω. Καὶ δὲν μοῦ λείπει τὸ θάρρος νὰ εἴπω ἐν καιρῷ τὴν γνώμην μου πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ αὐτῶν καὶ ἂν νομικῶς ἡ ἐπιστολὴ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀποτελῇ δέσμευσιν διὰ τὴν Κυβέρνησιν.

§58Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πάντως δὲν μοῦ ἀπηντήσατε κ. Ὑπουργέ.

§59Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε ἐφ’ ὅσον τὸ ὄνομά μου ἀνεφέρθη ἀπὸ τὸν κ. Βουρδουμπᾶν, θὰ δώσω μίαν ἀπάντησιν. Ἐπειδὴ ἡ μνήμη τοῦ κ. Βουρδουμπᾶ εἶνε κάπως ἀσθενὴς καὶ δὲν ἐνθειμεῖται τὰς λεπτομερείας τῆς διεξαχθείσης διαιτησίας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὰς ὑπενθυμίσω. Τότε ἐγώ, ὁ μακαρίτης Σπηλιώτης καὶ ὁ μακαρίτης Κοτσίκας ἤμεθα πληρεξούσιοι τοῦ ἑλληνικοῦ δημοσίου καὶ τῶν συνεταιρισμῶν τῶν ἀγροτῶν τῶν περὶ τὴν Κωπαΐδα. Ἀντιδίκους τὸ δημόσιον καὶ οἱ συνεταιρισμοὶ αὐτοὶ εἶχον τὸν κ. Κ. Ροδοκανάκην καὶ τὸν κ. Κ. Κορόζον, νομικὸν σύμβουλον πάντοτε τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, ὑπουργὸν καὶ βουλευτὴν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ τὸ ἐνθυμῆται ὁ κ. συνάδελφος. Εἰς τὴν σύμβασιν περὶ διαιτησίας παριστάμεθα ὑπὸ τὰς δύο αὐτὰς ἰδιότητας καὶ γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ὁ κ. Κορόζος οὐδέποτε, οὐδὲ μίαν στιγμὴν ἔπαυσε νὰ εἶναι ὁ οὐσιαστικὸς σύμβουλος τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος, μολονότι ἐμφανίζεται σήμερον κάποιος, ὁ διορισθεὶς ἐπὶ κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος δήμαρχος Λεβαδείας καὶ ἰδιαίτερος γραμματεὺς τοῦ κ. Κορόζου, ὁ δικηγόρος κ. Βέργος ἐγκατεστημένος εἰς τὸ ἐν Λεβαδείᾳ γραφεῖον, δηλαδὴ ἄλλαξεν ἁπλῶς ὁ ὑπεύθυνος νομικὸς σύμβουλος τῆς ἑταιρείας Κωπαΐδος καὶ ὑπουργὸς τοῦ κόμματός σας καὶ βουλευτὴς διὰ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ Βέργου, τὸν ὁποῖον ἔκαμε καὶ δήμαρχον Λεβαδείας ἐπὶ κυβερνήσεως τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος.

§60Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἐγὼ εἶπον τοῦτο κ. Κουτσοπέταλε, ὅτι τότε ἀντιπρόσωποι τοῦ Δημοσίου καὶ ὑποστηρικταὶ τῶν ἀπόψεών του ἔναντι τῆς ἀντιδίκου ἑταιρείας εἶσθε σεῖς καὶ ὁ μακαρίτης Σπηλιώτης. Ὁ κ. Κορόζος ἦτο πράγματι νομικὸς σύμβουλος τῆς ἑταιρείας, καθ’ ὅ, εἶχε δικαίωμα, ὡς ἁπλοῦς τότε δικηγόρος μὴ πολιτευόμενος. Σεῖς ὅμως τότε τί ἐκάματε καὶ πῶς κατωχυρώσατε τὰ συμφέροντα τῶν καλλιεργητῶν; Καὶ πῶς ἐπρολάβατε τὴν καταστρεπτικὴν διὰ τὰ συμφέροντα τῶν καλλιεργητῶν γενομένην τότε διαιτησίαν; Μήπως διὰ τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τῶν ἐκτάσεων εἰς ποσὸν διπλάσιον τῆς πραγματικῆς ἀξίας τῶν ἀγρῶν; Ἢ μήπως διὰ τῆς ὁριστικῆς πλέον παραχωρήσεως τῆς Κωπαϊδικῆς γῆς εἰς τὴν ἑταιρείαν ἡ ὁποία ἔχει δημιουργήσει τὴν ἀφόρητον σημερινὴν κατάστασιν;

§61Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Λάθος ἔχετε. Τότε ἡμεῖς ἤμεθα δικηγόροι τοῦ δημοσίου καὶ διετυπώσαμεν ἀντιρρήσεις. Τὸ δημόσιον εἶχε διορίσει ἕνα διαιτητὴν καὶ ἡ ἑταιρεία Κωπαΐδος ἄλλον διαιτητήν. Εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς διαιτησίας δὲν διετυπώθησαν ὅροι οὔτε ἡ τιμή, αὐτὸ θὰ ἐγένετο ἀπὸ τοὺς διορισθέντας δύο διαιτητὰς μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ Γεωργιάδης ὁ Εἰσαγγελεὺς τοῦ Ἀρείου Πάγου εἶχε διορισθῆ ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Οἱ ὅροι μας διετυποῦντο εἰς τὸ συνυποσχετικόν. Ἐπειδὴ λέγεται ὅτι τότε ἦτο ἁπλοῦς Δικηγόρος ὁ κ. Κορόζος δύνασθε νὰ μοῦ εἰπῆτε τιμίως ἐὰν καὶ σήμερον καὶ ὅταν ἦτο ὑπουργὸς ὁ κ. Κορόζος εἶναι ἢ δὲν εἶναι νομικὸς σύμβουλος τῆς Κωπαΐδος; Ἡμεῖς ὡς δικηγόροι τοῦ Δημοσίου εἴχομεν τὸ δικαίωμα καὶ διετυπώσαμεν ἀντιρρήσεις εἰς τὸ συνυποσχετικὸν τῆς διαιτησίας. Ἐὰν ἐγνώριζα ὅτι θὰ ἐφέρατε τόσον δολίως τὸ ζήτημα καὶ ἐνῶ γνωρίζετε ὅτι ἡμεῖς ὑπερασπιζόμεθα τὰ δικαιώματα τῶν χωρικῶν καὶ τοῦ Δημοσίου καὶ ἤρθατε ἐδῶ καὶ μᾶς εἴπατε ὅτι δικηγόροι εἴμεθα ἐγὼ καὶ ὁ Σπηλιώτης, θὰ εἶχα προσκομίσει τὰς ἀντιρρήσεις τὰς ὁποίας διετυπώσαμεν. Ὠφείλατε ἐφ’ ὅσον ἐπρόκειτο νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν συζήτησιν νὰ εἴχατε τὸ συνυποσχετικὸν ὁπότε θὰ ἐβλέπατε τὸν ρόλον μου.

§62Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ζήτημα ἔληξεν, ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω τὸ ἑξῆς: Ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας καὶ τοῦ δηλῶ ὅτι οἱ καλλιεργηταὶ εἶναι ἕτοιμοι νὰ καταβάλουν 4 χαρτίνας λίρας Ἀγγλίας κατὰ στρέμμα, ἑπομένως καλύπτεται τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον διὰ τῆς συμβάσεως εἶχε τότε προϋπολογισθῆ.

§63Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Θέλετε νὰ ὁρισθῇ, κύριε Πρόεδρε, ἡμέρα συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος;

§64Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τί ἀπευθύνεσθε πρὸς ἐμένα; Ἐγὼ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἐκάκισα τὸ προεδρεῖον διότι ἄφησε νὰ προχωρήσῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις. Ἐὰν ὁρίσωμεν ἡμέραν συζητήσεως δὲν ἔχω ἀντίρρησιν. Σήμερον δὲν ἔχομεν τὰ ἔγγραφα καὶ δὲν εἴμεθα ὅλοι παρασκευασμένοι ὥστε ἐὰν θέλετε ἠμποροῦμεν νὰ ὁρίσωμεν ἡμέραν συζητήσεως.

§65Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ὑπάρχει κ. βουλευταὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ὁ ὀγκωδέστατος φάκελλος μὲ στοιχεῖα ἐκ συνεννοήσεων, συσκέψεων καὶ ἀνταλλαγῆς ἐγγράφων σχετικῶς μὲ τὴν καταβληθεῖσαν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν τετραετίαν προσπάθειαν πρὸς ἐπίλυσιν ὑπὲρ τῶν καλλιεργητῶν τοῦ θέματος τούτου. Πρέπει ὁ φάκελλος αὐτὸς νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς καὶ πρέπει νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέλος καὶ εἰς τὴν λύσιν τοῦ θέματος.

§66Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ ζήτημα τῆς Κωπαΐδος, ὡς γνωρίζετε, εἶναι τόσον δύσκολον ὥστε ἡ λύσις αὐτοῦ δὲν εἶναι εὔκολος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶπεν ὅτι ἀναμένει τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος ἀλλ’ ὑπάρχουν τὰ μέσα ὥστε τὸ κράτος νὰ κατορθώσῃ δι’ ἑνὸς νόμου νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν ἑταιρείαν, μέχρι τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Συντάγματος νὰ μὴ πέρνῃ 50% ἀπὸ τοὺς ἀγρότας, ἀλλὰ ἕνα μικρὸ ποσοστὸ 10% ὡς ἐπλήρωναν οἱ κολλῆγοι. Ἐὰν ἀναμείνωμεν ἐθαγορὰν οὐδέποτε οἱ κολλῆγοι αὐτοὶ θὰ ξεφύγουν ἀπὸ τοὺς ὄνυχας τῆς ἑταιρείας. Ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται ἀπόψε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσῃ ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἀναμένει τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος.

§67Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Προσέθεσα ὅμως ὅτι ἐκ παραλλήλου διαπραγματευόμεθα.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἔληξεν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§69Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον νόμου–Κώδικος περὶ καταστάσεως δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων. Νομίζω ὅτι οἱ κ. συνάδελφοι θὰ ἐκτιμήσουν τὴν ἀξίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ ψήφισις ἑνὸς καταστατικοῦ χάρτου τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων ὁ ὁποῖος θὰ κατοχυρώσῃ τὰς θέσεις τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον ὑφίσταντο τὰς ἐπιρροὰς τῶν ἑκάστοτε κυβερνήσεων. Παρακαλῶ ὅπως ἡ Βουλὴ ἐπιληφθῇ τὸ ταχύτερον τοῦ θέματος.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Ψηφοφορία ἐπὶ τῆς προτάσεως τῆς Προανακριτικῆς Ἐπιτροπῆς, περὶ παραπομπῆς τοῦ βουλευτοῦ, τέως Ὑπουργοῦ κ. Π. Χατζηπάνου εἰς εἰδικὸν δικαστήριον. Τὸ ἐρώτημα τίθεται ὡς ἑξῆς: Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τῆς Προανακριτικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ παραπομπῆς τοῦ κ. Χατζηπάνου εἰς εἰδικὸν Δικαστήριον, ψηφίζουσι «ΝΑΙ». Οἱ μὴ παραδεχόμενοι ψηφίζουσιν «ΟΧΙ». Παρακαλῶ ὅπως προσέλθωσιν ὡς ψηφολέκται οἱ κ. κ. Δ. Ἀλιπράντης καὶ Ν. Παπαγεωργίου, ἐπὶ δὲ τοῦ καταλόγου οἱ κ. κ. Α. Δερδεμέζης καὶ Γ. Γρηγορίου. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ μυστικὴ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία).

§71Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρατηρῶ ὅτι διανέμονται ψηφοδέλτια διαφόρου σχήματος. Δικαίωμά σας εἶναι νὰ κάμετε ὅπως θέλετε τὴν ψηφοφορίαν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ προσῆκον.

§72Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τοῦτο ἀποτελεῖ ἐλευθέραν ἐκδήλωσιν.

§73Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Δὲν εἶναι βάσιμος ἡ διαμαρτυρία σας. Τὸ κανονικὸν θὰ ἦτο νὰ μὴ ὑπῆρχον κἂν ψηφοδέλτια καὶ ὁ κάθε βουλευτὴς νὰ γράφῃ τί ψηφίζει εἰς ἕνα τεμάχιον χάρτου.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀποσυρθοῦν ὅλα τὰ ψηφοδέλτια, καὶ θὰ διανεμηθοῦν νέα ἰσομεγέθη. Οἱ ψηφίσαντες μέχρι στιγμῆς δύο ἐκ τῶν κ. συναδέλφων κ.κ. Φ. Χατζήμπεης καὶ Δ. Μπικάκης, παρακαλοῦνται νὰ παραμείνουν διὰ νὰ ψηφίσουν ἐκ νέου, διότι τὰ ψηφοδέλτιά των θὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τὴν ψηφοδόχον καὶ θὰ καταστραφοῦν. (Πράγματι, ὁ ψηφολέκτης κ. Ν. Παπαγεωργίου, ἐξάγει ἐκ τῆς ψηφοδόχου τὰ ριφθέντα ὑπὸ τῶν ὡς ἄνω κ. κ. βουλευτῶν ψηφοδέλτια τὰ ὁποῖα καὶ καταστρέφει).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτω τὴν συνεδρίασιν διὰ 5 λεπτά.

(Ὥρα 8.10′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 8.25′ μ. μ.).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις.

§77Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν νὰ κάμωμεν τρεῖς ψηφοφορίας. Παρακαλῶ νὰ ἐπιβληθῇ κἄποια τάξις καὶ νὰ παρακληθοῦν οἱ κ. συνάδελφοι νὰ παραμείνουν εἰς τὰς θέσεις των.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς κάμνω κ. Πρόεδρε, δι’ αὐτὸ καὶ διέκοψα ἐπί τινα λεπτὰ τὴν συνεδρίασιν, ἵνα ἀποκατασταθῇ ἡ ἡσυχία. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία. (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς τῶν ψηφοδελτίων ὁ κ. Πρόεδρος ἀνακοινοῖ τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα:).

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 201. Ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς 121, κατὰ τῆς παραπομπῆς 77,. εὑρέθησαν ἐπίσης 2 λευκὰ ψηφοδέλτια καὶ ἓν φέρον τὴν λέξιν «παρών». Ἑπομένως ἡ πρότασις τῆς προανακριτικῆς ἐπιτροπῆς περὶ παραπομπῆς τοῦ βουλευτοῦ, τέως Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν κ. Χατζηπάνου εἰς εἰδικὸν δικαστήριον ἐγένετο δεκτή. Προχωροῦμεν ἤδη εἰς τὴν δευτέραν ψηφοφορίαν περὶ παραπομπῆς ἢ μὴ τῶν συνεργῶν, ἠθικῶν αὐτουργῶν κλπ.

§80Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε λόγῳ τοῦ προκεχωρηκότος τῆς ὥρας θὰ παρεκάλουν ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἐξαιρετικῶς νὰ συνέλθῃ ἡ Βουλὴ καὶ αὔριον διὰ νὰ συνεχίσωμεν τὴν ψηφοφορίαν, ἄλλωστε καὶ πολλοὶ βουλευταὶ ἀπουσιάζουν.

§81Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρατείνωμεν περισσότερον τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Πρέπει νὰ τελειώνωμεν καὶ παρακαλῶ νὰ συνεχίσωμεν τὴν ψηφοφορίαν.

§82Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ ψηφοφορία δὲν πρέπει νὰ διακοπῇ, εἶναι ἑνιαία.

§83Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐν ἀνάγκῃ νὰ ἀναβληθῇ ἡ τρίτη ψηφοφορία, δηλαδὴ νὰ ἀναβάλωμεν τὸ θέμα τῶν δικαστῶν δι’ αὔριον.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι θὰ συνεχίσωμεν νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε τὴν ψηφοφορίαν δι’ ἐκείνους τῶν συνεργῶν πού θὰ παραπεμφθοῦν.

§85Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξηγηθῇ τὸ νόημα τῆς ψηφοφορίας, διότι ὁ κ. Παπαλέκκας ἔχει ἀθωωθῆ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψηφοφορία θὰ διεξαχθῇ ἑνιαία δι’ ἅπαντας τοὺς κατὰ τὴν πρότασιν τῆς προανακριτικῆς ἐπιτροπῆς ἠθικοὺς αὐτουργούς, συνεργοὺς κλπ. Τὰ ἐρωτήματα τίθενται ὡς ἑξῆς: 1) Εἶναι παραπεμπτέοι μετὰ τοῦ Π. Χατζηπάνου εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον οἱ: α) Β. Σκόπας, β) Ὄλγα Κυριαζοπούλου καὶ γ) Μεν. Παπαδόπουλος, συμφώνως πρὸς τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς συναίτιοι (ἠθικοὶ αὐτουργοί); 2) Εἶναι παραπεμπτέος μετὰ τοῦ Π. Χατζηπάνου εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον ὡς συνεργὸς, ὁ Ἄλκης Παπαδάμ, συμφώνως πρός τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς; 3) Εἶναι παραπεμπτέος μετὰ τοῦ κ. Χατζηπάνου εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον, ὁ Β. Σκόπας, συμφώνως πρὸς τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ ψευδῆ ἀναφορὰν ἐνώπιον διαφόρων Ἀρχῶν κλπ.; 4) Εἶναι παραπεμπτέος ὁ Πέτρος Παπαλέκκας, περὶ οὗ ἡ Ἐπιτροπὴ παμψηφεὶ προτείνει τὴν μὴ παραπομπήν του; Ὁ ψηφίζων ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς γράφει εἰς τὸ ψηφοδέλτιον ἔναντι ἑκάστου ἐρωτήματος τὴν λέξιν «ΝΑΙ». Ὁ ψηφίζων κατὰ τῆς παραπομπῆς γράφει τὴν λέξιν «ΟΧΙ», ὁ δὲ ἀρνούμενος ψῆφον τὴν λέξιν «ΠΑΡΩΝ». Παρακαλῶ ὅπως προσέλθουν ὡς ψηφολέκται οἱ βουλευταὶ κ.κ. Μ. Τοσουνίδης καὶ Ν. Παπαγεωργίου, ἐπὶ δὲ τοῦ καταλόγου, οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Γρηγορίου καὶ Ι. Λύρας. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν, ἄρχεται ἡ μυστική, ψηφοδελτίων ψηφοφορία.) (Περατωθείσης τῆς ψηφοφορίας καὶ γενομένης διαλογῆς τῶν ψηφοδελτίων, ὁ Πρόεδρος, ἀνακοινοῖ τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα):

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 150. Εἰς τὸ πρῶτον ἐρώτημα: Ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς 148, κατὰ τῆς παραπομπῆς 2. Συνεπῶς, ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς προανακριτικῆς ἐπιτροπῆς, ὅπως μετὰ τοῦ κ. Π. Χατζηπάνου παραπεμφθοῦν εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον ὡς συναίτιοι (ἠθικοὶ αὐτουργοὶ) καὶ οἱ: α). Β. Σκόπας, 6) Ὄλγα Κυριαζοπούλου καὶ γ) Μεν. Παπαδόπουλος. Εἰς τὸ δεύτερον ἐρώτημα: Ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς ἐψήφισαν 107, κατὰ τῆς παραπομπῆς 43. Συνεπῶς ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς προανακριτικῆς ἐπιτροπῆς ὅπως μετὰ τοῦ κ. Π. Χατζηπάνου παραπεμφθῇ εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον, ὡς συνεργός, ὁ Ἄλκης Παπαδάμ. Εἰς τὸ τρίτον ἐρώτημα: Ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς ἐψήφισαν 147, κατὰ τῆς παραπομπῆς 3. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις ὅπως μετὰ τοῦ κ. Π. Χατζηπάνου παραπεμφθῇ εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον ὁ Βασιλ. Σκόπας, διὰ ψευδῆ ἀναφορὰν ἐνώπιον διαφόρων Ἀρχῶν κλπ. Εἰς τὸ τέταρτον ἐρώτημα: Ὑπὲρ τῆς παραπομπῆς ἐψήφισαν 44, κατὰ τῆς παραπομπῆς 106. Συνεπῶς ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις τῆς προανακριτικῆς ἐπιτροπῆς ὅπως μὴ παραπεμφθῇ εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον ὁ Πέτρος Παπαλέκκας.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§89ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως: Ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τῶν τακτικῶν μελῶν καὶ ἀναπληρωματικῶν ἀντιπροσώπων τῆς Βουλῆς, οἵτινες θὰ ὑποστηρίξωσι τὴν κατηγορίαν, ἐνώπιον τοῦ Εἰδικοῦ Δικαστηρίου, τοῦ νόμου ΦΠΣΤʹ, κατὰ τῶν παραπεμφθέντων εἰς τοῦτο, δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς, Π. Χατζηπάνου κλπ. καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἐπερωτήσεις. (Ὥρα 11.45′ μ.μ.