1950.07.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 58η

Δευτέρα 17 Ἰουλίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ι. Μποῦτος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὡς ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικὰ φέρομαι εἰπὼν ὅτι ἐζήτησα ὡρισμένα στοιχεῖα διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ συναλλάγματος ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα οὐδεμίαν ἀνάμιξιν ἔχει εἰς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ συναλλάγματος. Εἶπα ὅτι ἐζήτησα στοιχεῖα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος. Ἐπίσης εἶπα ὅτι τὸ περιώνυμον αὐτὸ σημειωματάριον δὲν μᾶς παρεδόθη διότι εὑρίσκεται εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον.

§4Χ. ΓΟΡΓΙΑΣ. Τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐζητήθησαν ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, βάσει ἐγγράφου τοῦ κ. Κ. Καλκάνη μᾶς παρεδόθησαν.

§5Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ταῦτα οὐδέποτε μέχρι τῆς στιγμῆς ποὺ ὁμιλοῦμεν ἐστάλησαν πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν, οὔτε εἰς ἐμέ, ὡς Πρόεδρον, οὔτε εἰς τὴν Γραμματείαν. Ἄν τὰ ἔχητε σεῖς ὠφείλατε νὰ τ’ ἀνακοινώσητε. Σήμερον ἀκριβῶς ὅταν ἐκ νέου τὰ ἐζήτησα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, μοῦ ἀπήντησεν ὅτι θὰ σπεύσῃ νὰ τὰ ἀποστείλῃ. Βεβαιωθεῖτε ὅτι τίποτε δὲν θὰ μείνῃ ἐν κρυπτῷ, ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ θ’ ἀποφανθῇ ὑπὸ πλῆρες φῶς, καὶ μετὰ τὴν προσαγωγὴν τοῦ περιφήμου σημειωματαρίου καὶ ὅλων τῶν ἀναμενομένων στοιχείων.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν.

§7Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν καυσίμων ὑπάρχουν μερικὰ τυπογραφικὰ λάθη, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ διορθωθοῦν καὶ νὰ γίνῃ ἀνατύπωσις τῆς ἐκθέσεως.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, νὰ δώσητε σημείωμα καὶ νὰ διορθωθῇ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§9Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Ζορμπᾶς καὶ Α. Μπουρνιᾶς καταθέτουν ἀναφορὰν ἀποστράτων ἀξ)κῶν Χίου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μὴ ἱκανοποιητικὴν ρύθμισιν τῶν συντάξεών των. Τὸ Δ. Σ. τῆς Ἑνώσεως Συντακτῶν Ἀθηναϊκοῦ Τύπου διαμαρτύρεται ἐντόνως διὰ τὴν μὴ εἰσέτι χορήγησιν δελτίων ἐλευθέρας κυκλοφορίας ἀστικῶν λεωφορείων παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ ἐπαγγέλματός των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Π. Πέννας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τοῦ χωρίου Δαφνουδίου ζητούντων ἄμεσον ἀνοικοδόμησιν τῶν πυρποληθεισῶν οἰκιῶν τῆς Κοινότητός των. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Π. Πέννας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου ἐξορίστων καὶ φυλακισθέντων πολιτικῶς ἐπὶ κατοχῆς 1941–44 Σερρῶν ζητούντων ἄμεσον λῆψιν μέτρων προνοίας ὑπὲρ αὐτῶν. Ὁ Σύλλογος Προσωπικοῦ Ο.Τ.Ε., Α.Ε.Τ.Ε. Βορείου Ἑλλάδος διαμαρτύρεται δι’ ἀποφασισθεῖσαν ὑπὸ Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου πολιτικὴν ἐπιστράτευσίν του. Ἡ Ἕνωσις Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Νομοῦ Πρεβέζης ζητεῖ ἄμεσον κατάθεσιν καὶ κύρωσιν παρὰ Βουλῆς τοῦ Α. Ν. 1324 τοῦ 1949 «περὶ προστασίας ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου». Ὁ Ἐθνικὸς Σύλλογος Πολεμιστῶν καταστολῆς ἀνταρσίας Νομοῦ Ἀχαΐας διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι τροποποίησιν τοῦ νόμου 751)48. Τὸ Κ.Τ.Ε. Λεωφορείων Πύργου ζητεῖ ἄμεσον διάθεσιν πιστώσεως πρὸς συντήρησιν τῆς ὁδοῦ Πύργου–Καϊάφα– Ζαχάρως. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων Στρατιωτικῶν καὶ Πολιτικῶν Συνταξιούχων Μεσσηνίας καὶ Λακωνίας, ζητούντων παροχὴν συντάξεων 80% ἐπὶ μισθῶν ἐνεργείας καὶ συμμετοχὴν συνταξιούχων εἰς Ἐπιτροπὴν Ὑπαλληλικοῦ Κώδικος. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Δ. Λαντζούνης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συν)σμῶν Κορώνης–Νέας Κορώνης–Καπλανίου–Χαρακοπίου–Βοπιλιτσίου καὶ Φαλάνθης Πυλίας διαμαρτυρομένων διὰ μὴ καταβολὴν συμπληρωματικοῦ τιμήματος σταφιδοκάρπου ἐπὶ κερδῶν μελάσσης κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Μ. Στεφανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἰδιοκτητῶν Λουτροπηγῶν Αἰδηψοῦ διαμαρτυρομένων διότι ἐνῷ ἀπηλλοτριώθησαν αὗται τὸ ἔτος 1934 τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον κατέθεσε τὴν προπολεμικῶς ὁρισθεῖσαν ἀποζημίωσιν εἰς πληθωρικὰς δραχμὰς κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης ὑποβάλλει πρότασιν τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ἀπὸ 21–10–1947 Δ)τος «περὶ ἐκτελέσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ΚΗʹ ψηφίσματος περὶ παροχῆς διευκολύνσεων διὰ τὴν ὑπὸ ἰδιωτῶν ἀνοικοδόμησιν». Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Ἀντωνίου καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων τῆς Περιφερείας τοῦ τέως Δήμου Ἀργιθέας Νομοῦ Καρδίτσης ζητούντων τὴν δωρεὰν χορήγησιν τροφίμων εἰς τοὺς ἐπαναπατρισθέντας συμμοριοπλήκτους. Ὁ βουλευτὴς Ἀργολ)νθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων χωρίου Ἀετολόφου Νομοῦ Ροδόπης ζητούντων ἄμεσον ἔγκρισιν σχετικῆς δαπάνης πρὸς ἀποστολὴν σιδηροσωλήνων ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ἐπιτευχθῇ ἡ μεταφορὰ ποσίμου ὕδατος ἐκ τῆς ὑπαρχούσης δεξαμενῆς Ἴντερεν εἰς τὸ χωρίον των. Ὁ βουλευτὴς Ἀττικοβοιωτίας κ. Δ. Μπερδελῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Ἀμπελουργικοῦ Συν)σμοῦ Μεγάρων ζητοῦντος ἐφαρμογὴν τῶν φορολογικῶν νόμων βάσει τῆς σημερινῆς τιμῆς τοῦ οἴνου. Ὁ βουλευτὴς Λαρίσσης κ. Δ. Κασσαβέτης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἀντιπροσωπευτικῆς Ἰχθυοπαραγωγῶν Ἑλλάδος, ζητούσης ἀτελῶς εἰσαγωγὴν μηχανῶν καὶ ψυκτικῶν μηχανημάτων προοριζομένων διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἁλιείας. Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Γ. Ζάρας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Ἐπιταλίου διαμαρτυρομένου διὰ τοποθέτησιν ὁδικῆς γεφύρας Ἀλφειοῦ μακρὰν τῆς φυσικῆς αὐτῆς θέσεως. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ὑπαλλήλων Δήμου Κοζάνης ζητούντων τὴν βαθμολογικήν των ἐξέλιξιν. Ὁ βουλευτὴς Ἀργ)νθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου τυφλῶν Ἀθηνῶν ζητούντων τὴν λῆψιν ὑπὲρ αὐτῶν προστατευτικῶν μέτρων. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Ἰ. Ἀποστόλου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δήμου καὶ διαφόρων Ὀργανώσεων Θεσ)νίκης ζητούντων ὅπως ἡ ἐγκατάστασις τοῦ Θερμικοῦ Ἐργοστασίου συντελεσθῇ εἰς τὴν περιοχὴν Πτολεμαΐδος. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτει ἀναφορὰν Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Ἡρακλείου Κρήτης ζητοῦντος τὴν πλήρη κατάργησιν τῶν παντὸς εἴδους ἐπιβαρύνσεων ἐπὶ τοῦ βιομηχανικοῦ ἠλεκτρικοῦ ρεύματος κλπ. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν γονέων καὶ κηδεμόνων Πτολεμαΐδος ζητούντων τὴν ἀπαλλαγήν των ἐκ τῆς ἐπιβληθείσης εἰς τοὺς μαθητὰς ἐκτάκτου εἰσφορᾶς καθ’ ὅσον τυγχάνουσι συμμοριόπληκτοι. Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ἐρωτήσεων κ.κ. βουλευτῶν Αʹ. Τοῦ Ὑπουργείου Συντονισμοῦ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 197 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Δωδεκανήσου κ. Ι. Ζίγδη σχετικῶς μὲ τὴν ἵδρυσιν διϋλιστηρίου ζακχάρεως. Ι. Κατὰ τὴν 124ην συνεδρίασιν τῆς Κ.Ε.Δ. τῆς 26ης Μαΐου 1950 ἐνεκρίθη ἡ χορήγησις δανείου ἐκ δολλ. 4.264.350 πρὸς τοὺς κ. κ. TOMAS PAPAS καὶ Π. Λαδᾶν πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἱδρύσεως ἐν Ἑλλάδι ἐργοστασίου διϋλίσεως σακχάρεως ἱκανοῦ νὰ ἐνεργῇ διύλισιν οὐ μόνον ἀκαθαρίστου ἐκ ζακχαροκαλάμου ζακχάρεως ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένης ἀλλά, καὶ τοιαύτης ἐκ τεύτλων ἢ ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων παραγομένων ἐν Ἑλλάδι. Ἡ ὡς ἄνω ἔγκρισις παρεσχέθη ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι ἡ δανειζομένη ἐπιχείρησις δι’ εἰδικῆς ρήτρας περιληφθησομένης εἰς τὸ δανειστικὸν συμβόλαιον, θὰ ἀναλάβῃ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συνάψῃ μετὰ τοῦ ἑλληνικοῦ Δημοσίου σύμβασιν διὰ τῆς ὁποίας: 1. Θὰ ἀποδέχεται τὴν ἀπὸ μέρους τοῦ Δημοσίου ἄσκησιν ἐλέγχου προληπτικοῦ καὶ κατασταλτικοῦ ἀφορῶντος: α) εἰς τὴν ποσότητα, ποιότητα, τιμὴν κ.λ.π. τῆς εἰσαγομένης πρὸς βιομηχανοποίησιν πρώτης ὕλης. β) Εἰς τὸν τρόπον βιομηχανοποιήσεως αὐτῆς. γ) Εἰς τὸν καθορισμὸν τοῦ κόστους αὐτῆς. δ) Εἰς τὴν τιμὴν διαθέσεως πάντων τῶν ἐκ τῆς βιομηχανοποιήσεως προερχομένων προϊόντων καὶ ὑποπροϊόντων. 2. Θὰ ἀποδέχεται καὶ ἐνεργῇ τὴν βιομηχανοποίησιν τῆς ἐν Ἑλλάδι παραγομένης ἐκ τεύτλων ἢ ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων πρώτης ὕλης (ἀκαθαρίστου ζακχάρεως) ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐφαρμογῆς καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τῶν ὅρων τῶν διαλαμβανομένων εἰς τὴν ἀνωτέρω ὑπ’ ἀριθ. 1 παράγραφον. 3. Θὰ ἀποδέχεται ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Δημόσιον θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ εἰσάγῃ ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς ἕτοιμον βιομηχανικὸν προϊόν (καθαρὰ ζάκχαρις) ὁσάκις ἐξ ὑπαιτιότητος τῆς δανειζομένης ἐπιχειρήσεως ἡ τιμὴ καθαρᾶς ζακχάρεως ἐν τῷ ἐξωτερικῷ θὰ εἶναι εὐθηνοτέρα τῆς ἐν τῷ τόπῳ διϋλιζομένης. 4. Θὰ ἀποδέχηται ἐπίσης καὶ πάντα ἄλλον τεχνικόν, οἰκονομικὸν ἢ οἱασδήποτε ἄλλης φύσεως, ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐγκατάστασιν, λειτουργίαν καὶ ἐκμετάλλευσιν τῆς διὰ τοῦ δανείου ἐγκαθισταμένης ἐπιχειρήσεως καθὼς καὶ εἰς τὴν χρονικὴν διάρκειαν τῆς ἐκμεταλλεύσεως ταύτης. Ἐν περιπτώσει δὲ οἱασδήποτε ἀρνήσεως τῆς δανειζομένης ἐπιχειρήσεως πρὸς ὑπογραφὴν τῆς ρηθείσης συμβάσεως καὶ τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῶν ὅρων αὐτῆς, θὰ ὑφίσταται παραβίασις οὐσιώδους ὅρου τῆς δανειστικῆς συμβάσεως, ἥτις θὰ συνεπάγεται τὰ ἐκ τοῦ δανειστικοῦ συμβολαίου καὶ τῶν περὶ δανείων ἐκ κεφαλαίων τῆς Δ.Ο.Σ. κειμένων διατάξεων καθοριζομένας συνεπείας. Ἐπίσης εἰς ἣν περίπτωσιν ἡ ἐπιχείρησις θὰ παραβιάσῃ ὅρον τινὰ τῆς συμβάσεως μεταξὺ αὐτῆς καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου μὲ συνέπειαν τὴν ἔκπτωσίν της ἀπὸ τοῦ δικαιώματος ἐκμεταλλεύσεως τότε καὶ τὸ δάνειον θὰ καθίσταται ληξιπρόθεσμον καὶ ἀπαιτητόν. ΙΙ. Σημειοῦμεν, ὅτι τὰ ὀφέλη τὰ ἀναμενόμενα ἐκ τῶν ἐγκαταστάσεων τοῦ διϋλιστηρίου ἐμφαίνονται εἰς τὴν συνημμένην γνωμάτευσιν τοῦ παρὰ τῇ ΥΣΕΣΑ λειτουργοῦντος Συντονιστικοῦ Συμβουλίου Βιομηχανίας εἰς τὸ ὁποῖον μετέχουν ἀντιπρόσωποι διαφόρων Ὑπουργείων, καθηγηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου καὶ τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν βιομηχάνων. Σημειοῦμεν ἐπίσης ὅτι ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ ἐπισυναπτομένου πρακτικοῦ τῆς 124ης συνεδριάσεως τῆς Κ.Ε.Δ., προηγήθη τῆς συνεδριάσεως ταύτης κοινὴ συνεδρίασις τῆς Κ.Ε.Δ. καὶ τῆς Ὑποεπιτροπῆς δανείων Γεωργίας καθ’ ἣν τὸ θέμα συνεζητήθη λεπτομερῶς ὑφ’ ὅλων τῶν ἁρμοδίων. Πρέπει νὰ λεχθῇ τέλος ὅτι ἡ ΥΣΕΣΑ εἰς οὐδεμίαν τροποποίησιν τοῦ προγράμματος προέβη, δοθέντος ὅτι δὲν ἔχει τοιοῦτον δικαίωμα. Σχετικὴ τροποποίησις ἐγένετο ἀπὸ τὸ ΑΣΑ ἐν συνεννοήσει μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν ἐγκριθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. ΙΙΙ. Ἐξ ἄλλου αἱ ἐπὶ τοῦ ἐγκριθέντος τούτου δανείου ἀπόψεις τῆς ΑΔΟΣ εἶναι σύμφωνοι, δύνανται δὲ νὰ συνοψισθοῦν αὗται εἰς τὰ κατωτέρω. Τὸ πρόγραμμα ἑλληνικῆς ἀνορθώσεως ἔχει ἀνάγκην ὑγιοῦς παρακινήσεως τῶν ἐπενδύσεων τοῦ ξένου κεφαλαίου διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἑλληνικῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν τοῦ διϋλιστηρίου ζακχάρεως ἡ δανειζομένη ἐπιχείρησις θὰ συμμετάσχῃ εἰς τὸ ἐκτελεσθησόμενον ἔργον κατὰ ποσοστὸν 25% ἐπὶ τοῦ συνόλου, ἤτοι μὲ δολλάρια 1.421.450. Συνιστᾷ ἑπομένως ἡ περίπτωσις αὐτὴ κατὰ τὴν γνώμην τῆς ΑΔΟΣ τὴν πρώτην εὐκαιρίαν πρὸς ἐνθάρρυνσιν εἰσροῆς ξένων κεφαλαίων ἐν Ἑλλάδι. IV. Πρὸς διαφύλαξιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου καὶ τὴν προστασίαν τοῦ κοινοῦ συνεστήθη εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ ἐξ ἀντιπροσώπων τῶν Ὑπουργείων Συντονισμοῦ, Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἥτις ἐν ὄψει ὅλων τῶν ὑπαρχόντων στοιχείων μελετᾷ τοὺς ὅρους τῆς ὑπογραφησομένης μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἀναδόχου ἐπιχειρήσεως συμβάσεως καθὼς καὶ τὴν γνωμάτευσιν τῆς Ἐπιτροπῆς εἰδικῶν, ἥτις ἐπεσήμανεν ὅλα τὰ ἀσθενῆ σημεῖα τὰ ὁποῖα χρήζουν προσοχῆς. V. Ἡ ὑπογραφὴ τῆς συμβάσεως συμφώνως πρὸς ὅρον τεθέντα εἰς τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν τῆς ΚΕΔ, ἀποτελεῖ ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν διὰ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Συμβολαίου τοῦ δανείου. Ἡ ὑπογραφὴ αὕτη ἐξαρτᾶται ἐπίσης ἀπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς μελέτης ἀπὸ τὴν ΔΟΣ Οὐάσιγκτων, εἰς τὴν ὁποίαν διεβιβάσθησαν τὰ ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων ὑποβληθέντα στοιχεῖα πρὸς τεχνικὸν ἔλεγχον. Συνημμένως διαβιβάζονται αʹ) τὸ ἀπὸ 10–5–50 ἔγγραφον τῆς ΑΔΟΣ ἐν μεταφράσει. βʹ) Γνωμάτευσις τοῦ παρὰ τῇ ΥΣΕΣΑ λειτουργοῦντος Συντονιστικοῦ Συμβουλίου βιομηχανίας καὶ γʹ) πρακτικὸν τῆς ἀπὸ 26–5–50 124ης συνεδριάσεως τῆς ΚΕΔ, ἐν ᾧ ἐμφαίνονται οἱ ὅροι καὶ αἱ λεπτομέρειαι τῆς χορηγήσεως τοῦ ἐν λόγῳ δανείου.

Ὁ Ὑπουργὸς

ΕΜΜ. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ

Ὁ κ. Ε. Τσουδερὸς (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἱδρύσεως ἐπιχειρήσεως ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας». Οἱ κ.κ. Ε. Τσουδερὸς (Ὑπ. Συντον.) καὶ Ι. Μελᾶς (Ὑπουργ. Ἐθν. Οἰκονομίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἐπενδύσεως ξένων κεφαλαίων ἐν Ἑλλάδι».

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως τάξῃ 48ωρον προθεσμίαν εἰς τὴν ἁρμοδίαν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἵνα, λόγῳ τοῦ ἐπείγοντος χαρακτῆρος τὸν ὁποῖον ἔχουν τὰ ὡς ἄνω σχέδια νόμων, ὑποβάλῃ τὰς ἐκθέσεις της.

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§12Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ (Γραμματεύς). (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). Ὁ κ. Γ. Μπακατσέλος (Ὑπ. Ὑγιεινῆς) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1565)39 Α. Νόμου «περὶ κώδικος ἀσκήσεως τοῦ ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος». Ὁ κ. Φ. Μανουηλίδης (Ὑπ. Ἐθνικῆς Ἀμύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1324)49 Α. Ν. «περὶ προστασίας καὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἀναπήρων πολέμου ὁπλιτῶν καὶ θυμάτων πολέμου».

§13Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Ὑπ. Ἐθν. Ἀμύνης). Γνωρίζω ὅτι, κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἡ Κυβέρνησις θὰ προτείνῃ τροπολογίας κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§14Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι ἐνδιαφέρει μίαν τάξιν πολύτιμον διὰ τὸ Ἔθνος.

§15Γ. ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ἐπικυρωθῇ ὡς ἔχει ὁ νόμος, ἄνευ τροπολογιῶν, διότι εἶναι ἀνάστατοι οἱ ἀνάπηροι.

§16Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν τροποποιήσεις, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος.

§17Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος.

§18Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ προσωπικῶς θέσιν ἀπέναντι τοῦ ζητήματος τοῦ νόμου τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἢ μᾶλλον, τῆς Ἐθν. Ἀμύνης ἔχει ὑπ’ ὄψει του νὰ προτείνῃ ὡρισμένας τροποποιήσεις. Αἱ τροποποιήσεις ὅμως, ὅπως ὀρθότατα τονίζουν τινὲς τῶν κ. συναδέλφων—καί, νομίζω, ὅτι τὰς ἀπόψεις των συμμερίζονται ἅπαντες—θὰ προκαλέσῃ ἀναβολὴν τοῦ θέματος. Ἐὰν χρειάζεται ὁ νόμος ὡρισμένας τροποποιήσεις, αὐτὲς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνουν μετὰ τὴν ἐπικύρωσίν του, νὰ παρουσιάσῃ, δηλαδή, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης ἓν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ τροποποιοῦνται τοῦ κεκυρωμένου νόμου ὡρισμένα ἄρθρα. Ἄς μὴ δημιουργοῦμεν αὐτὴν τὴν ἐκκρεμότητα, ἡ ὁποία βεβαιωθῆτε, ἀξιότιμε κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ προκαλέσῃ μίαν μεγάλην ψυχικὴν ἀναστάτωσιν εἰς τὴν μεγάλην καὶ σεβαστὴν τάξιν τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου. Θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπως ἐπιληφθῆτε προσωπικῶς τοῦ ζητήματος καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ δώσητε τὴν ὀρθοτέραν λύσιν.

§19Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡμεῖς εἴμεθα σύμφωνοι μὲ τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἐτόνισεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ κόμματος. Τὸ ζήτημα τῶν ἀναπήρων, κ. Πρόεδρε, ἀξίζει κάποιας καλλιτέρας μεταχειρίσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὑποτεθῇ, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ἐπικυρωθῇ αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὁ νόμος, δὲν θὰ ὑπάρχῃ καμμία νομοθεσία, ἡ ὁποία νὰ προστατεύῃ τοὺς ἀναπήρους ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Ἐὰν χρήσῃ βελτιώσεως—καὶ βεβαίως τὸ νομοθέτημα ἔχει ἀνάγκην πολλῶν τροπολογιῶν καὶ βελτιώσεων—αὐταὶ ἂς γίνουν βραδύτερον. Ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἐφ’ ὅσον ἐπειγόμεθα νὰ τελειώσωμεν τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, θὰ ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νὰ εὑρεθῇ ἕνας τρόπος, ὥστε νὰ κατοχυρωθοῦν νομοθετικῶς ἀπὸ πάσης ἀπόψεως τὰ ζητήματα τῶν ἀναπήρων.

§20Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ὁμόθυμος ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς.

§21Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι τὸ νὰ καταθέτῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὸν νόμον πρὸς κύρωσιν μὲ τὴν ἐπιφύλαξιν τροπολογιῶν δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ παρέλκυσις. Οἱαδήποτε τροπολογία, ἡ ὁποία ἔχει ὡριμάσει εἰς τὴν σκέψιν του ὅτι εἶναι ὀρθή, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθῃ βραδύτερον. Ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος, νομίζω, ὅτι ἐπιθυμεῖ τὴν ταχίστην κύρωσιν τοῦ νόμου αὐτοῦ, πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν μας, διότι πρόκειται περὶ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν τόσα εἰς τὴν πατρίδα.

§22Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ κόμματος διὰ τὴν ταχεῖαν κύρωσιν τοῦ νόμου.

§23Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ κατατεθεῖσαι τροπολογίαι—μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουν καὶ πολλαὶ δικαιόταται, τὰς ὁποίας ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ ἀποδεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθν. Ἀμύνης—νὰ διαβιβασθοῦν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐγκαίρως, ὥστε ὅσας θεωρεῖ ἐξ αὐτῶν δικαίας νὰ τὰς συμπεριλάβῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον προκαταβολικῶς καὶ νὰ τὰς ἐγκρίνῃ, ὥστε νὰ ἀποφευχθῇ ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν ἢ καὶ ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν τροπολογιῶν.

§24Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι ὅλοι, ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ νὰ ἐγκρίνωμεν μόνον νόμους, ἀλλὰ καὶ νὰ τοὺς ἐφαρμόζωμεν. Ὁ νόμος π.χ. 751 δὲν ἐφαρμόζεται.

§25Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Κύριε βουλευτὰ Πειραιῶς, ἠκυρώθη ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας.

§26Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἐγὼ λέγω ὅτι δὲν ἀρκεῖ νὰ ψηφίζωμεν νόμους, ἀλλὰ καὶ νὰ τοὺς ἐφαρμόζωμεν.

§27Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Ὁμιλεῖτε δι’ ἄλλο θέμα; Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἠμποροῦμεν νὰ δημιουργοῦμεν ἀλληλουχίαν ζητημάτων καὶ δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ συνεννόησις. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν ὑπάρχει ἀκύρωσις ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐκφράζω τὴν ἀπορίαν μου διὰ τοὺς λόγους ἑνὸς τῶν συναδέλφων, ὅτι οἱ ἀνάπηροι ἀνέμενον καλλιτέραν μεταχείρισιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἔχει εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις ἐὰν τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ἠκύρωσε τὸν νόμον. Ἡ Κυβέρνησις θὰ σπεύσῃ νὰ ἐκδηλώσῃ τὴν στοργήν της πρὸς τοὺς ἀναπήρους, σύμφωνα μὲ τὸ καθῆκον ποὺ ἔχει καὶ πρὸς τὰ αἰσθήματα ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὸ τὸ καθῆκον ἐπιτελεῖ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν ἄμεσον κατάθεσιν πρὸς κύρωσιν τοῦ νόμου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς τροπολογίας δηλοῦμεν ὅτι δὲν εἶναι εἰς τὴν πρόθεσίν μας διὰ τῆς μεθόδου τῶν τροπολογιῶν νὰ καταστῇ ἀδύνατος ἐντὸς τῶν ὑπολειπομένων ἡμερῶν ἡ κύρωσις τοῦ νόμου. Θὰ προσπαθήσωμεν καὶ ἡ κύρωσις νὰ συντελεσθῇ καὶ ὡς ὀρθότατα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος Αἰτωλοακαρνανίας, εἰς μίαν συνοπτικὴν συνεννόησιν μὲ τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν, ἂν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν ὅσαι τροπολογίαι ἐπιβάλλονται νὰ γίνουν χάριν τοῦ νόμου, χάριν τῆς πραγματοποιήσεως αὐτοῦ, δι’ ἐκεῖνα δηλαδὴ ποὺ ἐτόνισεν ὁ κ. βουλευτὴς Πειραιῶς. Ἡ Κυβέρνησις ἑπομένως ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀνταπόκρισιν πρὸς τὸ αἴσθημα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας.

§28Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ γίνῃ πρῶτον ἡ ἐπικύρωσις καὶ κατόπιν αἱ τροπολογίαι.

§29Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ θέματα τῶν ἀναπήρων καὶ τῶν θυμάτων πολέμου συγκινοῦν ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν κοινὴν γνώμην. Δι’ αὐτὸ ὁμόθυμος εἶναι ἡ γνώμη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὅπως τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ψηφισθῇ ἀμέσως.

§30Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ (Γραμματεύς). (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). Ὁ κ. Γ. Καρτάλης (Ὑπ. Οἰκ.) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ρυθμίσεως διὰ Β. Διαταγμάτων τῶν ἀποδοχῶν δημοσίων ἐν γένει ὑπαλλήλων κ.λ.π. ὡς καὶ τῶν ἐκτὸς δημοσίας ληψοδοσίας εἰδικῶν λογαριασμῶν». 2) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν νόμων περὶ φορολογίας καθαρῶν προσόδων κ.λ.π. καὶ 3) «Περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 835) 29–9–49 καὶ 137)15–2–50 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ Ν. Δ. 142)1946». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἀφορωσῶν τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Στρατοῦ διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Δεσύλλας καὶ Σ. Βελλιανίτης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ ἑρμηνείας τοῦ Α. Ν. 1364 «περὶ μέτρων διευκολύνσεως ἐπαναπατρισμοῦ κεφαλαίων καὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 710)1945».

§31Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς εἶχα ζητήσει τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διὰ νὰ ἀναπτύξω τὰς γνώμας μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀσφαλείας. Ἀφ’ ἧς ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐχαλαρώθησαν ὅλα τὰ μέτρα τῆς ἀσφαλείας τῆς Χώρας καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ χαλάρωσις αὐτὴ ἐντεινομένη παρὰ τὰ πολεμικὰ γεγονότα τῆς Κορέας. Ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη εἶναι σφόδρα ἀνήσυχος, ὅπως εἶνε ἀνήσυχος καὶ ἡ διεθνὴς κοινὴ γνώμη ὅλων τῶν ἐλευθέρων λαῶν, ἐκ τῆς νέας μορφῆς τῆς κομμουνιστικῆς ἀπειλῆς.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ὅπως συζητηθῇ ἄλλο θέμα σήμερον.

§33Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν εἶναι νοητὸν κ. Πρόεδρε, νὰ παραμείνῃ ἀσυγκίνητος διὰ τὴν κατάστασιν τῆς ἐθνικῆς μας ἀσφαλείας ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Αἱ τελευταῖαι εἰδήσεις ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ παρουσιάζουν τὴν Ἑλλάδα ὡς τὸ πλέον εὐαίσθητον σημεῖον, ἐνῷ ἡμεῖς Κυβέρνησις καὶ Βουλὴ ἔχομεν ἡσυχίαν. Κύριε Πρόεδρε, τὴν προσεχῆ Τετάρτην θὰ φέρω ὁπωσδήποτε—ἔστω καὶ δι’ ἄλλης ὁδοῦ—τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας τῆς Χώρας μας. Ἡ περαιτέρω σιγὴ τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι πρὸς τιμήν της. Λυποῦμαι νὰ βεβαιώσω ὅτι οὐδὲν μέτρον ἀσφαλείας λαμβάνεται. Τοὐναντίον λαμβάνονται μέτρα ἐξαρθρώσεως τῶν ὀργάνων τῆς δημοσίας τάξεως. Δι’ ὅλα τὰ θέματα ὑπῆρξε χρόνος συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ καὶ μόνον διὰ τὸ προέχον πάντων θέμα τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας δὲν ὑπῆρξεν. Ἀσφαλῶς διότι δὲν τὸ ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησις.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Πολυζωγόπουλος ἔχει τὸν λόγον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§35Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω τὴν ἔκθεσιν τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ, ὡς πρόεδρος αὐτῆς καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μοῦ ἐπιτρέψῃ τὴν δι’ ὀλίγων ἀνάπτυξιν τῶν πορισμάτων καὶ διαπιστώσεων αὐτῆς. Ἡ σταφιδικὴ κρίσις, κύριοι συνάδελφοι, ἐνεφανίσθη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1893. Αἰτία ἡ δυσαναλογία μεταξὺ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς καταναλώσεως. Ἀποτέλεσμα κρίσις σταφιδική, κρίσις τῶν τιμῶν τῆς σταφίδος. Ἀπὸ τοῦ ἔτους αὐτοῦ πολλὰ μέσα διετέθησαν, πολλοὶ σταφιδικοὶ οἰκονομικοὶ ὀργανισμοὶ συνεστήθησαν, πολλὰ μέτρα ἐλήφθησαν, ἀλλὰ πάντα ταῦτα εἰς μάτην ἀπέβησαν. Ἐφθάσαμε μέχρι τοῦ σημείου, διὰ νὰ μειώσωμεν τὴν παραγωγὴν καὶ ἰσοσκελίσωμεν κάπως αὐτὴν μὲ τὴν ἐξαγωγήν, νὰ καταφύγωμεν καὶ εἰς τὸ μέτρον τῆς ἐκριζώσεως καὶ νὰ προσφέρωμεν ἀποζημίωσιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ ἀποφασίσουν τὴν ἐκρίζωσιν τῶν σταφιδαμπέλων των. Καὶ τὸ μέτρον ὅμως τοῦτο ἔμεινε ἄνευ ἀποτελέσματος. Εὐτυχῶς, ἢ ἀτυχῶς ἡ ὠργανωμένη προσπάθεια διὰ τοῦ μέτρου τούτου τῆς ἐκριζώσεως δὲν ἐπέτυχεν. Συνετελέσθη ὅμως κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ δὴ ἄνευ ἀποζημιώσεως κατὰ τὴν περίοδον τῆς ὁποίας ὡς εἶναι γνωστὸν ἐξερριζώθησαν οἰκειοθελῶς περὶ τὰ 120.000 στρέμματα. Διὰ τῆς ἐκριζώσεως ταύτης, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς κάμψεως τῆς ἀποδόσεως τῶν σταφιδαμπέλων ἡ παραγωγή μας ἐμειώθη εἰς τὸ ἥμισυ τῆς προπολεμικῆς, φθάσασα μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 80.000 τόννων. Ὑπὸ τὴν οὕτω διαμορφωθεῖσαν νέαν κατάστασιν ἐφαντάσθημεν καὶ ἠλπίσαμεν ὅτι θὰ κατεβάλλετο κάθε προσπάθεια ρυθμίσεως τῶν σταφιδικῶν μας ζητημάτων κατὰ τρόπον ἀποκλείοντα τὴν ἐπανεκδήλωσιν τῆς σταφιδικῆς κρίσεως, δεδομένου ὅτι ἡ ἐν προκειμένῳ προσπάθεια εὐνοεῖται ὑπὸ τῶν σήμερον ὑφισταμένων συνθηκῶν καὶ ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τῆς παραγωγῆς εἰς 80 χιλιάδας τόννους περίπου, ἐκ τῶν ὁποίων πρέπει ν’ ἀφαιρεθοῦν: 1) 5% περίπου, ἤτοι 4.000 τόννοι, οἵτινες οἰνοποιοῦνται κατ’ ἔτος, 2) 5% ἤτοι 4.000 τόννοι, οἵτινες ποιοτικῶς εἶναι ἀκατάλληλοι πρὸς ἐξαγωγὴν καὶ 3) 12% ἐπὶ τοῦ ἀπομένοντος ὑπολοίπου ἤτοι 9.000 τόννοι, οἵτινες ἀποτελοῦν τὰ ἀπορρίμματα τῆς ἐπεξεργασίας, περιοριζομένης οὕτω τῆς δυνατότητος ἐξαγωγῆς Κορινθιακῆς σταφίδος εἰς 63.000 τόννους, ἔναντι προπολεμικῆς ἐξαγωγῆς 70– 80 χιλιάδων τόννων ἐτησίως. Ἀτυχῶς ὅμως αἱ ἐλπίδες μας διεψεύσθησαν. Ἡ κρίσις τῆς σταφίδος δὲν ἔπαυσεν ὑφισταμένη. Τὰ αἴτια δέον νὰ συζητηθοῦν εἰς τοὺς δισταγμοὺς προσαρμογῆς πρὸς τὰς ἐκ τῶν πραγμάτων δημιουργηθείσας μεταπολεμικὰς συνθήκας καὶ εἰς τὴν μὴ ἔγκαιρον λῆψιν τῶν ἐνδεδειγμένων ἑκάστοτε μέτρων πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Ἡ δὲ σταφιδικὴ ἐν γένει πολιτικὴ τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων ὑπῆρξεν ἄστοργος καὶ ἄδικος ἔναντι τῶν σταφιδοπαραγωγῶν, οἵτινες ὡς ἐκ τούτου ἔφθασαν εἰς κατάστασιν ἀπαθλιώσεως. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 724)27.8.49 πράξεώς του ὥρισεν ὅπως τὸ σύνολον τῶν μελλόντων νὰ προκύψωσι κερδῶν ἐκ τῆς εἰσαχθησομένης ποσότητος μελάσσης πρὸς παραγωγὴν οἰνοπνεύματος περιέλθῃ εἰς τὸν ΑΣΟ καὶ χρησιμοποιηθῇ παρ’ αὐτοῦ πρὸς μερικὴν κάλυψιν τοῦ τυχὸν ἐλλείμματος. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 20 δισεκατομμυρίων ποὺ ὑπολογίζεται τὸ ἄνω κέρδος οὐδὲν εἰς τὸν ΑΣΟ ἀπεδόθη. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 29973)29.11.47 ἀποφάσεως Ὑπουργῶν Οἰκονομικῶν καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐπεβλήθη ὑποχρέωσις εἰς τὸν ΑΣΟ νὰ διαθέτῃ σταφίδα πρὸς τὰς Βιομηχανίας ἐπὶ τιμῇ δραχμῶν 2.000 κατ’ ὀκᾶν, ἤτοι ἐπὶ ζημίᾳ δραχμῶν 500 κατ’ ὀκᾶν, δεδομένου ὅτι ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως μὲ ἔξοδα διαχειρίσεως καὶ συγκεντρώσεως ἀνέρχεται εἰς δρχ. 2.500 κατ’ ὀκᾶν. Ἡ ἐκ τῆς αἰτίας ταύτης ζημία τῆς παραγωγῆς ἐπὶ 17.000 τόννων, ἀνέρχεται εἰς 7 περίπου δισεκατομμύρια δραχμῶν. Ἡ διατήρησις ἐπίσης τῆς ἑνώσεως Σταφιδεξαγωγέων στοιχίζει καὶ βαρύνει τὴν σταφιδοπαραγωγὴν μὲ ποσὸν ἀνώτερον τῶν 6 δισεκατομμυρίων. Ἐπιβαρύνεται ἐπίσης ἡ σταφιδοπαραγωγὴ μὲ ποσὸν 2½ δισεκατομμυρίων λόγῳ τῆς ὑποχρεώσεως τοῦ ΑΣΟ ὅπως προμηθεύηται κιβώτια ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ. Μὲ τὰ ἄνω μεγάλα ποσὰ μὲ τὰ ὁποῖα ἀδίκως ἐβαρύνθη καὶ ἐζημιώθη ἡ σταφιδοπαραγωγὴ ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἐκ τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῆς δραχμῆς διαφορὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ μία ἀνάλογος καὶ ἀρκετὰ καλὴ καὶ ἱκανοποιητικὴ τιμὴ εἰς σταφιδοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι σήμερον στενάζουν, πένονται καὶ εὑρίσκονται εἰς πραγματικὴν ἀπόγνωσιν. Ἐτόνισα ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὰς ἀπόψεις, τὰς διαπιστώσεις καὶ τὰ πορίσματα τῆς Ἐπιτροπῆς, τὰ ὁποῖα συνοψίζονται εἰς τὰ ἑξῆς......

§36Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τρεῖς ἐκθέσεις τῶν κ. κ. εἰσηγητῶν. Πέραν αὐτῶν ὑπάρχει καὶ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸ ὁποῖον δὲν διενεμήθη;

§37Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει. Διὰ τῆς ἐκθέσεως ταύτης προτείνεται: 1) Ἔγκαιρος λῆψις μέτρων τῶν ὁποίων ἡ ἀναγγελία δέον νὰ γίνῃ ἐντὸς τοῦ Ἰουλίου. 2) Ἔγκαιρος καὶ ἄνευ διακοπῆς χρηματοδότησις ΑΣΟ καὶ ΚΣΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς κύριοι ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ μὴ ἔγκαιρος ἀναγγελία τῶν σταφιδικῶν μέτρων καὶ ἡ χρηματοδότησις τοῦ ΑΣΟ προεκάλεσεν μεγάλας ζημίας εἰς τὴν σταφιδοπαραγωγήν, διότι ἠναγκάσθησαν οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ νὰ πωλήσωσιν εἰς τὸ ἥμισυ τῆς τιμῆς τὸν καρπόν. Αἱ πωλήσεις τῶν σταφίδων γίνονται ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου μέχρι τοῦ Ὀκτωβρίου, ἑπομένως πρέπει νὰ εἶναι ἔγκαιρος ἡ χρηματοδότησις καὶ συγκεκριμένως μέχρι τέλους Αὐγούστου.

§38Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Μέχρι τότε θὰ τὴν ἔχετε.

§39Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ παρελθὸν μᾶς ἐδίδαξεν ὅτι πρέπει ἐντὸς τοῦ Ἰουλίου νὰ ἐξαγγελθοῦν τὰ μέτρα.

§40Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Μόνον τότε ἀποδίδουν τὰ μέτρα ὅταν ἐγκαίρως ἀναγγέλλονται καὶ ἐφαρμόζονται, ἄλλως εἶναι περιττὰ καὶ ὑπηρετοῦν τοὺς μεσάζοντας.

§41Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τρίτον, καθορισμὸς τιμῆς ἀσφαλείας. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ τιμὴ ἀσφαλείας ὑπῆρξε μικρά, ἐφέτος ἔχουν αὐξηθῆ τὰ πάντα καὶ ἰδίως τὰ ἐργατικά. Ὑπελογίσθη ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ἡ αὔξησις κατὰ 43%.

§42Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐπέλθῃ ἡσυχία. Ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος ἔχει δικαίωμα νὰ ἀξιώσῃ μεγαλυτέραν προσοχὴν ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§43Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις παρακολουθεῖ μὲ προσοχὴν τὸν ρήτορα, παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ἐπίσης νὰ παρακολουθήσῃ μὲ προσοχὴν τὸ σοβαρὸν θέμα. Εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἀκούσωμεν ἐν συνεχείᾳ καὶ ἄλλους διότι ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμεῖ νὰ διαφωτισθῇ ἐπὶ τοῦ θέματος.

§44Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τρίτη σύστασις ἡ ὁποία ἐγένετο ἐκ μέρους τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ὁ τιμάριθμος τῆς τιμῆς ἀσφαλείας. Ἐὰν ἡ περυσινὴ τιμὴ ἦτο ἀνεπαρκὴς θὰ εἶναι ἀκόμα ἀνεπαρκεστέρα αὕτη ἐφέτος, ἐὰν δὲν αὐξηθῇ κατὰ τὸ ποσὸν ποὺ ἐπροτάθη. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ἐπὶ πλέον καθορισμοῦ τῆς τιμῆς ἡ ἐπιτροπὴ νομίζει ὅτι ὀφείλει νὰ ληφθῇ τὸ αὐτὸ μέτρον καὶ ἐπὶ τῆς σταφίδος τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ἐπὶ τοῦ σίτου δηλ. νὰ δοθῇ ἀνωτέρα τιμὴ ἀπὸ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας διὰ τὴν ἐξόφλησιν τῶν πρὸς τὴν Α.Τ.Ε. χρεῶν.

§45Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Πῶς εἴπατε;

§46Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγει ὅτι πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ ἀσφαλείας διότι ἐὰν μείνῃ ὡς ἦτο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος θὰ ἔχωμεν ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη ὅπως ἐκτὸς τῆς τιμῆς ἀσφαλείας περὶ τῆς ὁποίας σᾶς ὡμίλησα καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶνε τοὐλάχιστον κατὰ 43% ἀνωτέρα τῆς περυσινῆς, ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ ἐπὶ τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος νὰ ληφθῇ τὸ αὐτὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐλήφθη ἐπὶ τοῦ σίτου, δηλαδὴ ὅπως ἡ ἐξόφλησις τῶν χρεῶν τῶν σταφιδικῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν γίνῃ μὲ μεγαλύτερον τίμημα. Τοιουτοτρόπως θὰ ἀνακουφισθοῦν οἱ πτωχοὶ παραγωγοὶ καὶ θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐξοφλήσουν πλέον ἄνετα τὰ χρέη των. Ὁ συνάδελφος κ. Γιαννόπουλος, βουλευτὴς Ἠλείας, ἀσχοληθεὶς εἰδικῶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, κατήρτισε πίνακα καὶ ἀναβιβάζει τὸ σύνολον τῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν χρεῶν εἰς 54.300.000.000.

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι καὶ ἡ Σουλτανίνα;

§48Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶ διὰ τὴν Κορινθιακήν. Τὸ σύνολον λοιπὸν τῶν χρεῶν δὲν ὑπερβαίνει τὰ 60 δισεκατομμύρια. Εἶναι ἐπιβεβλημένον τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον θὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς σταφιδοπαραγωγούς. Θὰ προστατευθῇ ὁ πτωχὸς ὀφειλέτης παραγωγὸς καὶ θὰ γίνῃ ὁλοσχερὴς ἐξόφλησις τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ἡ τιμὴ ἐπαναλαμβάνω διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς ἐρώτησιν τοῦ κ. συναδέλφου κατὰ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα τῆς τιμῆς τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἀλλ’ ἐπὶ πλέον ἡ τιμὴ νὰ εἶναι μεγαλυτέρα ἀκόμη διὰ τοὺς ὀφειλέτας. Ποῖον θὰ εἶναι τὸ ποσοστὸν, ἐναπόκειται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸ ὁρίσῃ. Διότι οἱ παραγωγοὶ ζητοῦν ἴσην μεταχείρισιν μὲ τοὺς σιτοπαραγωγούς. Οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ ἐπιθυμοῦν καὶ παρακαλοῦν ὅπως ληφθοῦν τὰ αὐτὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν καὶ διὰ τοὺς σιτοπαραγωγούς.

§49Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Εἰς τὴν πτέρυγα αὐτὴν (δεικνύει τὴν δεξιὰν πτέρυγα) τὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν σιτοπαραγωγῶν ἐθεωρήθησαν ἀνεπαρκῆ. Διατὶ συμβαίνει οἱ σταφιδοπαραγωγοὶ μ’ ὅλα ταῦτα νὰ τὰ ζητοῦν;

§50Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔχομεν «Κράτος δικαίου καὶ ἰσοπολιτείας», πρέπει νὰ κρατήσῃ καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν αὐτὸ τὸ μέτρον. Ἀφορᾷ κυβερνητικὴν πολιτικήν. Ἄν πρόκειται ν’ ἀλλάξητε τὴν πολιτικήν, εἶναι ἄλλο θέμα.

§51Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, Κράτος δικαίου σημαίνει συνέχειαν ἐφαρμογῆς εὐτυχῶν μέτρων. Ἐὰν ὅμως τυχὸν διαπιστοῦται ὅτι ἓν μέτρον εἶναι ἀτυχὲς καὶ βλάπτει, Κράτος δικαίου δὲν σημαίνει συνέχειαν βλάβης. Ἰδοὺ διατὶ ζητεῖται ἡ γενίκευσις. Διότι βεβαιώνεται ἡ προστασία.

§52Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι συνδυασμὸς εὐτυχῶν καὶ ἀτυχῶν μέτρων. Δεχόμεθα τὸν διακανονισμὸν τῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν χρεῶν εἰς εἶδος. Ἀποκρούομεν ὅμως τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου ἥτις ἐπιβαρύνει τὸν πτωχὸν λαόν. Διότι εἶναι μὲν μέτρον ὀρθόδοξον οἰκονομικῶς, ἀλλ’ εἶναι ἀντικοινωνικόν. Διότι μόνον ἡ συγκέντρωσις εἶναι μέτρον κοινωνικόν. Συγκέντρωσις ὅμως χωρὶς τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν εἰδῶν τοῦ βίου. Ζητοῦμεν ἴσην μεταχείρισιν μόνον ὡς πρὸς τὴν πληρωμὴν τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν. Τὰ ὑπόλοιπα μέτρα ἅτινα συνεπάγονται ὕψωσιν τῆς ζωῆς, δὲν τὰ ἐγκρίνομεν.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Λυποῦμαι, διότι διακόπτομεν μίαν εἰσήγησιν ἀξιόλογον, ἀλλ’ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ δώσω ἀπάντησιν. Δὲν εἰσάγεται τὸ δελτίον εὐπόρων διότι καταργεῖται ἐν γένει τὸ δελτίον εἰς μίαν περίοδον εἰς τὴν ὁποίαν ἀναρρωνύων ὁ τόπος εἰσέρχεται εἰς νέαν περίοδον. Μὴ ζητῆτε κατὰ τὸ μέρος τῆς ἐννοίας χωρὶς τὴν ἐξόφλησιν τῶν τιμῶν νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει μία ἐπιβάρυνσις, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἀπὸ κάποιον μέρος. Ἑπομένως ὁ τρόπος τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου εἶναι ἐπίσης ἀπαραίτητος ὡς μέθοδος εὐνοϊκῆς ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν. Ἰδοὺ διατὶ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν γενικεύσεως αὐτοῦ τοῦ τρόπου τῆς ἐξοφλήσεως τῶν χρεῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἐξοφλήσεως, νὰ ἐφαρμοσθοῦν ὑπὲρ τῶν σταφιδοπαραγωγῶν τὰ ἴδια μέτρα, ἀλλὰ τὰ ἴδια μέτρα ἦσαν ἐπιβλαβῆ ὅταν ἐφαρμόσθησαν ἐπὶ τῶν σιτοπαραγωγῶν.

§54Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλο μέτρον ὅπερ προτείνει ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι ὅπως τμῆμα τοῦ Σταφιδικοῦ Συναλλάγματος οὐχὶ ὀλιγώτερον τῶν 35% διατεθῇ διὰ τὴν εἰσαγωγὴν εἰδῶν πολυτελείας. Τὸ συνάλλαγμα τοῦτο νὰ διατίθεται εἰς τοὺς εἰσαγωγεῖς βάσει πλειστηριασμοῦ διενεργουμένου ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἡ δὲ διαφορὰ ἥτις θὰ προκύψῃ μεταξὺ τῆς ἐπισήμου ἰσοτιμίας τοῦ ξένου συναλλάγματος καὶ τῆς τιμῆς ἥτις θέλει πραγματοποιηθῆ διὰ τοῦ πλειστηριασμοῦ νὰ διατίθεται ὑπὲρ τῶν Σταφιδοπαραγωγῶν. Ἐπίσης προτείνει ἡ Ἐπιτροπὴ τὴν διάθεσιν καὶ ἐξασφάλισιν τῶν ἐκ τῆς μελάσσης κερδῶν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Σταφιδοπαραγωγῆς. Ἐπίσης προτείνει ἡ Ἐπιτροπὴ ὅπως ἀναγνωρισθῇ διά τε τὴν Κορινθιακὴν καὶ τὴν Σουλτανίναν παθητικότης 30% τουλάχιστον, ὥστε νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ προϊόντος μὲ ἰδιωτικὰς ἀνταλλαγὰς καὶ ἰδιωτικοὺς συμψηφισμούς. Ὁ ΑΣΟ, κύριοι συνάδελφοι, συνεστήθη μὲ σκοπὸν τὴν ρύθμισιν παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως τῆς σταφίδος, τὴν ἐπίβλεψιν ἐξαγωγῆς κλπ. Μεταπολεμικῶς λόγῳ τῶν συνθηκῶν περιῆλθεν ἡ μονοπωλιακὴ διαχείρισις τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος εἰς τὸν ΑΣΟ καὶ συνεπῶς καὶ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ προϊόντος. Ποία ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τοῦ ΑΣΟ; Τελείως ἀνεπιτυχής. Ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ στέλνωμεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν σταφίδα σκωληκόβρωτον καὶ ὁ ἀγγλικὸς τύπος νὰ γράφῃ ὅτι ἡ σταφὶς εἶναι ἐπικίνδυνος διὰ τὴν ὑγείαν. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸ ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ δι’ ἐγγράφου της, παρεκάλεσε τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὴν ἐνέργειαν ἀνακρίσεων καὶ προβῇ εἰς δίωξιν τῶν ὑπαιτίων.

§55Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Διετάχθη ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις.

§56Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἐκάλεσε τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ ΑΣΟ νὰ δώσουν ἐξηγήσεις ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος;

§57Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Γενικὴν συνέλευσιν ποὺ ἐγένετο ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἀπήντησαν ὅτι τοῦτο δὲν ἐγένετο εἰς τὸν Πύργον ἀλλὰ εἰς τὴν Αἰγιαλείαν.

§58Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν σύμβασιν περὶ παραδόσεως τῶν 40 χιλιάδων τόννων σταφίδος προβλέπεται ὅτι Ἄγγλος θὰ ἐπιβλέπῃ τὴν ἐξαγομένην σταφίδα, τοιοῦτος δὲ εἶναι ὁ κ. Μπάρυ, ἐὰν δὲ αὐτὸς δὲν τὴν ἐγκρίνῃ δὲν θὰ στέλλεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν.

§59Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ γνωρίζω ὅτι ἐπῆγε σταφὶς ἀθλίας ποιότητος εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Εἰς αὐτὸ πταίει ὁ ΑΣΟ, καὶ ζητῶ τὴν τιμωρίαν τῶν ὑπαιτίων.

§60Α. ΚΑΛΑΝΤΖΑΚΟΣ. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐπῆγεν εἰς τὸ Αἴγιον καὶ τὰς Πάτρας καὶ ἐπέβλεψεν τὸ φορτίον τῆς σταφίδος ὁ ἐμπορικὸς ἀκόλουθος τῆς Ἀγγλίας;

§61Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. Στεφανόπουλον ὅτι τοιαύτη ὑπῆρξεν ἡ ἀμέλεια τοῦ ΑΣΟ ὥστε σταφὶς ἐκλεκτῆς ποιότητος διετέθη δι’ οἰνοπνευματοποτὰ ἐνῷ χειροτέρας ποιότητος σταφὶς ἐξήχθη εἰς Ἀγγλίαν.

§62Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἁπλῶς ἠθέλησα νὰ ἐρωτήσω ἐὰν ἤσκησε τὰ καθήκοντά του ὁ Ἄγγλος κ. Μπάρυ ὡς εἶχε δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν ἐκ τῆς συμβάσεως.

§63Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ συμπέρασμα δηλαδὴ εἶναι ὅτι διὰ τὴν ἐξαχθεῖσαν κακὴν σταφίδα εἰς τὴν Ἀγγλίαν δὲν εὐθύνονται μόνον αἱ ἑλληνικαὶ ὑπηρεσίαι, ἀλλὰ καὶ ὁ Ἄγγλος ἀντιπρόσωπος.

§64Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ Ἀγγλία ἀσφαλῶς δύναται νὰ ἐλέγξῃ διὰ τοῦ ἀντιπροσώπου της.

§65Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν οὐσίαν. Ἐὰν ὑπάρχῃ πταῖσμα ἀπὸ τὸν ΑΣΟ οὗτος ἔχει τὴν εὐθύνην διὰ τὸ ἠθικὸν μέρος. Δὲν ἠμπορεῖ ἡ Ἀγγλία νὰ ἐπιρρίπτῃ τὰς εὐθύνας μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, διότι εὐθύνεται καὶ ὁ Ἄγγλος ἀντιπρόσωπός της.

§66Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἂν σταφὶς κακῆς ποιότητος ἔφθασεν εἰς τὴν Ἀγγλίαν.

§67Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, κύριοι συνάδελφοι, διεξάγομεν τραχὺν ἀγῶνα προωθήσεως τῶν ἐξαγωγῶν μας, διετυπώθη ἡ κατηγορία, ὅτι ἐξήχθη ποσότης σταφίδος εἰς τὴν Ἀγγλίαν, περιέχουσα ξένας ὕλας, πρόκες, πέτρες, ὅτι δῆθεν οἱ Ἄγγλοι ἔσπασαν τοὺς ὀδόντας των καὶ ὅτι ἐξ αἰτίας αὐτοῦ διεξήχθησαν δίκαι ἀγνώστου ἀποτελέσματος. Τὸ γεγονὸς ἔχει ὡς ἑξῆς: Τὸ Ὑπουργεῖον Τροφίμων τῆς Ἀγγλίας τὸ ὁποῖον εἰσάγει τὴν σταφίδα ἔχει ἐγκατεστημένον ἐν Ἑλλάδι ἐπὶ προμηθείᾳ ἀντιπρόσωπόν του τὸν κ. Ἀδόλφον Μπάρυ, διὰ νὰ ἐλέγχῃ, μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπορρίψεως τῆς κακῆς σταφίδος, δικαίωμα ἀρυόμενον ἐκ τῶν συμβάσεων πωλήσεως. Ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτός, πηγαίνει εἰς τοὺς χώρους φορτώσεως καὶ ἐλέγχει τὰς ἐξαγωγὰς καὶ ἀπορρίπτει τὴν κακὴν ποιότητα σταφίδος. Μέχρι τοῦ Μαρτίου τρέχοντος ἔτους οὐδὲν παράπονον διετυπώθη κατὰ τῆς Κορινθιακῆς καὶ ἐν γένει κατὰ τῆς ἑλληνικῆς σταφίδος. Ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον ὅμως εἶδον τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος εἰς σοβαρὰς ἐφημερίδας τοῦ Λονδίνου ἀνώνυμοι ἐπιστολαὶ δυσφημήσεως τοῦ προϊόντος μας αὐτοῦ. Ὁ ἐν Λονδίνῳ ἐμπορικός μας σύμβουλος κ. Πιερρᾶκος ἔστειλε μάλιστα καὶ ἀποκόμματα τῶν ἐφημερίδων αὐτῶν καὶ τὰς ἐκεῖ ἐπικρατούσας ἀντιλήψεις. Ἔγραφε δὲ ὅτι κατὰ τὴν γνώμην τῶν Ἄγγλων τὰ λεχθέντα σχετικῶς εἶναι ἀβάσιμα καὶ ὑπερβολικά. Ἐκτὸς τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν τοῦ κ. Πιερράκου ἔχομεν καὶ ἄλλας πληροφορίας ὅτι αἱ ἐπιστολαὶ αὐταὶ προέρχονται ἀπὸ ἔχοντας συμφέροντα ἐν Ἀγγλίᾳ εἰσαγωγεῖς οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ δυσφημήσουν τὴν σταφίδα μας εἰς τὸ Ἀγγλικὸν Ὑπουργεῖον Τροφίμων. Ἔχω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ἐπίσης, ὅτι ἡ κατηγορία νοθεύσεως τῆς σταφίδος διὰ ἄλλων ὑλῶν τῆς εἰσαγομένης εἰς τὴν Ἀγγλίαν διετυπώθη καὶ διὰ τὴν ἐξ ἄλλων χωρῶν εἰσαγομένην ἐκεῖ. Ὁ προϊστάμενος μάλιστα τῆς ὑπηρεσίας Ξηρῶν Καρπῶν ἐν Αὐστραλίᾳ εἰς ἐφημερίδα τῆς Αὐστραλίας, ὄργανον ἐπίσημον τῆς Κρατικῆς Ὑπηρεσίας γράφει ὅτι εἰσήχθη εἰς Ἀγγλίαν Αὐστραλιανὴ σταφὶς περιέχουσα ξένας ὕλας. Αὐτὰς τὰς πληροφορίας ἔχομεν, κύριοι βουλευταί. Εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς μικρᾶς ἐκτάσεως ἐλέγχου, μιᾶς μικρᾶς, ἀσημάντου ποσότητος ἥτις ἐξεχύθη εἰς τὸ κατάστρωμα τοῦ πλοίου κατὰ τὴν φόρτωσιν καὶ ἐνῷ ἔφεραν ἀντιρρήσεις, ὁ κ. Μπάρυ διέταξε νὰ περιληφθῇ εἰς τὰς ὑπὸ φόρτωσιν ποσότητας, ἀλλὰ δὲν ἐπῆγεν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης συνάδελφόν μου νὰ ὁρίσῃ ἐκτὸς τῶν ἀνακρίσεων, διὰ τὴν δίωξιν τῶν ἐνόχων, νὰ μοῦ ὁρίσῃ εἰδικὸν δικαστήν. Καὶ ὡρίσθη ὁ Πρόεδρος τοῦ Νομικοῦ Συμβουλίου κ. Δημητρακάκης διὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὰς περαιτέρω ἐνεργείας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων καταγγελιῶν.

§68Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσην σταφίδα ἐπῆρεν ἡ Ἀγγλία; Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας;

§69Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Περὶ τοὺς 42.000 τόννους. Κατόπιν ὅμως τῶν συζητήσεων καὶ τοῦ δημιουργηθέντος θορύβου ἡ αὔξησις τῆς ἐξαχθείσης ποσότητος ἥτις ἐσημειώθη δὲν ἀποτελεῖ παρὰ μόνον ἀπόδειξιν ὅτι τὰ διάφορα ἀνώνυμα γράμματα ἀπετέλεσαν θρῦλον.

§70Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπέσαμεν θύματα καὶ ἀντὶ νὰ δυσπιστήσωμεν εἰς τὰς ἀναγνωσθείσας ἐπιστολὰς καὶ νὰ διακηρύξωμεν ὅτι εἶναι παραπλανητικαὶ καὶ νὰ ὑπερασπίσωμεν τὸ προϊόν μας αὐτό, κατωρθώσαμεν εἰς αὐτὴν τὴν Βουλήν, καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἀκόμη τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἄλλοι, νὰ συμβάλωμεν εἰς τὴν κατασυκοφάντησιν τοῦ προϊόντος μας αὐτοῦ. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα. Ὡμιλήσαμεν ὅλοι δι’ ἀνακρίσεις περὶ ἐγκλήματος καὶ ἐβοηθήσαμεν τὴν συκοφαντίαν.

§71Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ δυσφημῶμεν τὴν σταφίδα ἐδῶ, βασιζόμενοι εἰς ἀνυπογράφους ἐπιστολὰς τοῦ Ἀγγλικοῦ τύπου. Ἔξω θὰ ἴδετε, ὅτι θὰ βασισθοῦν εἰς τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ συκοφαντήσουν τὴν σταφίδα.

§72Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Συνέβη νὰ ἀπουσιάζω ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς κατὰ τὴν ἀνακοίνωσιν τῶν πληροφοριῶν. Μέλη τῆς Κυβερνήσεως μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἂν δὲν ἀπατῶμαι καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Κυβερνήσεως εὑρεθέντες πρὸ μιᾶς ὑπευθύνως ἀναφερομένης πληροφορίας ἐκ μέρους συναδέλφου, μέλους τῆς Βουλῆς, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν διαψεύσουν κατηγορηματικῶς ἐφ’ ὅσον ἔλειπε ὁ ἁρμόδιος φάκελλος τῆς ὑποθέσεως, εὑρισκόμενος εἰς χεῖρας τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ.

§73Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Κύριε Πρόεδρε, ἐκφράζω τὴν ἔκπληξιν διὰ τὴν πορείαν τὴν ὁποίαν λαμβάνει ἡ συζήτησις. Ὅταν ὁ κ. Καλαμαρᾶς ἀπὸ τοῦ βήματος ἀνεκοίνωσεν ὡρισμένα περιστατικά, ἡ Βουλὴ ἐδοκίμασε μίαν εὔλογον ἀντίδρασιν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπετέλεσε τὸ καθῆκον της, καὶ ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ διατάξῃ ἀνακρίσεις καὶ ἀπηυθύνθη εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ἐλέγχοντα τὸν φάκελλον καὶ τοῦ ἐζήτησε νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ δώσῃ τὰς ὑπευθύνους πληροφορίας καὶ αὐτὸ πράττει σήμερον. Ἑπομένως τὸ καθῆκον τῆς Βουλῆς ἐπετελέσθη, τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως ἐπετελέσθη καὶ συνίσταται εἰς τοῦτο. 1) Διαψεύδει, ὅσα τυχὸν ἀνακριβῆ ἐλέχθησαν, 2) ἐλέγχει καὶ ἔχει ἀπόφασιν νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις εἰς ὅσα τυχὸν ἐγκληματικὰ συνέβησαν καὶ 3) ὀφείλει νὰ λάβῃ ἅπαντα τὰ μέτρα, διὰ νὰ μὴ καταστῇ οὐδεμία ὑποτροπὴ δυνατὴ εἰς τὸ μέλλον καὶ νὰ εἶναι βέβαιον τὸ καταναλωτικὸν κοινὸν τῆς Ἀγγλίας ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ σταφὶς θὰ εἶναι ἀρίστης ποιότητος καὶ χρήσιμος διὰ τὴν Ἀγγλικὴν κατανάλωσιν. (Χειροκροτήματα).

§74Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. Καλαμαρᾶς ἔλαβε μίαν ἐπιστολήν. Ὄντως ἀρνεῖται ὅτι αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔγραψε εἰς τὸν κ. Καλαμαρᾶν εἶχε τὰς ἀρίστας προθέσεις διὰ τὴν προστασίαν τοῦ προϊόντος. Ἀλλὰ ἀντὶ νὰ ὑπάρξῃ εἰς τὰς ψυχάς μας ἡ ἀντίδρασις ἐν ὄψει τοῦ φοβεροῦ ἀνταγωνισμοῦ ὁ ὁποῖος γίνεται κατὰ τῆς σταφίδος μας, ἀντιθέτως διὰ τῆς συζητήσεως ἡ ὁποία ἔγινε ἐδῶ ἐβοηθήσαμεν ἀκουσίως ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔκαμον αὐτό. Δὲν εἶπε κανεὶς ὅτι δὲν ἐκάνατε πολὺ ὀρθῶς ποὺ διετάξατε ἀνακρίσεις, ἄλλωστε τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων θὰ ἐπιβεβαιώσῃ αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Ὑπουργός.

§75Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ μία σύστασις πρὸς τὴν πρεσβείαν τοῦ Λονδίνου, νὰ δημοσιεύσῃ εἰς τὰς μεγάλας ἐφημερίδας τῆς Ἀγγλίας τὴν διάψευσιν ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, διότι πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν τὸ Ἀγγλικὸν κοινὸν ἐν τῷ συνόλῳ του καὶ ὄχι περιωρισμένως.

§76Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν συνεχείᾳ τῶν ὅσων λέγει ὁ κ. Βασιλειάδης, νομίζω ὅτι αὐτὴ ἀκόμη ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀπαντῶ εἰς τὸν ἀγαπητὸν φίλον κ. Β. Στεφανόπουλον, καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ συζήτησις, ἂν γνωσθῇ εἰς τὴν Ἀγγλίαν, θὰ ἀποφέρῃ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα, διότι θὰ ἀποδείξῃ ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ πολιτικὴ ἡγεσία, ὅλα τὰ πολιτικὰ κόμματα καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις, ἀποδίδουν μεγάλην σημασίαν εἰς τὸ νὰ ἀποστέλλεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν σταφὶς ὅσον τὸ δυνατὸν γνησιωτέρα, καθαρωτέρα καὶ καλυτέρα. Δὲν νομίζω ὅτι βλάπτομεν τὸ συμφέρον τῆς Ἑλλάδος ἂν γνωσθῇ ὅτι ἀνησυχήσαμεν εὐθέως. Ἔπρεπε νὰ δυσπιστοῦμεν. Νομίζω ὅτι ἡ ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησις, ἡ γενομένη κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, μεγάλως ὠφελεῖ καὶ θὰ πρέπει καὶ αὐτὴ ἀκόμη ἡ πρεσβεία τοῦ Λονδίνου, νὰ διαβιβάσῃ διὰ τοῦ τύπου εἰς τὸ κοινὸν τῆς Ἀγγλίας καὶ αὐτὸ ἀκόμη, ὅτι ἐγένετο μεγάλη συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ἀνησυχήσαμεν καὶ ὅτι ἐπεστήσαμε τὴν προσοχὴν τῶν ὑπευθύνων.

§77Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος ἔθιξε τὸ ζήτημα καὶ ἐκάκισε τὸν συνάδελφον καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἠσχολήθησαν μὲ τὸ ζήτημα αὐτό.

§78Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐκάκισα τὸν κ. βουλευτήν, εἶπα ὅτι ἡ πληροφορία του εἶναι καλόπιστη.

§79Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπέδωσε μὲ τὴν καλὴν πρόθεσιν εἰς τὸν κ. Καλαμαρᾶν, ἀλλὰ ἐτόνισεν ὅτι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Καλαμαρᾶ ἦσαν ἀντίθετα πρὸς τὸ συμφέρον τῆς σταφίδος. Νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ τὴν ἱστορίαν τοῦ πράγματος, διότι προτοῦ ὁ κ. Καλαμαρᾶς ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα καὶ καταγγείλῃ αὐτὰ τὰ ὁποῖα κατήγγειλεν, εἰς τὴν Ἀγγλίαν εἶχε δημιουργηθῆ θόρυβος ἀπὸ τὸν ἀγγλικὸν τύπον, ἀπὸ διαφόρους ἁρμοδίους τοῦ ἀγγλικοῦ Κράτους. Πρὸ τοῦ θορύβου αὐτοῦ, ἡμεῖς ἔπρεπε νὰ μείνωμεν ἀπαθεῖς; Ἔπρεπε νὰ ἀποδοκιμάσωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα γράφουν οἱ Ἄγγλοι ἢ ἔπρεπε νὰ πράξωμεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπράξαμε, νὰ διατάξωμεν ἀνακρίσεις πρὸς διαπίστωσιν τῆς ἀληθείας τῶν καταγγελλομένων;

§80Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς σταφίδος πληροφοροῦμαι ὅτι παρέπεμψε τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα. Νομίζω ὅτι ἡ ἐνέργεια αὐτὴ ἦτο ἐσφαλμένη, διότι δὲν ὑπάρχει ἔλεγχος......

§81Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Ἡ σταφιδικὴ Ἐπιτροπὴ ἐθεώρησεν ὑποχρέωσίν της νὰ ἀποτανθῇ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, μετὰ τὰς γενομένας καταγγελίας.

§82Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Παρήγγειλα ἐπίσης εἰς τὸν ἐμπορικὸν ἀκόλουθον κ. Πιερρᾶκον, νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν πρακτικῶν τῶν δῆθεν γενομένων δικῶν, ἀπὸ τὰ ὁποῖα τοὐλάχιστον νὰ διαπιστωθῇ ἂν εἶνε Ἑλληνικὴ ἡ σταφὶς ἡ ὁποία περιεῖχεν αὐτὰς τὰς ξένας ὕλας. Πέραν τούτου δίδω τὴν πληροφορίαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὅτι μία χώρα πένης, διὰ τὴν ὁποίαν ἡ ὑπερπαραγωγὴ ἀποτελεῖ τὴν κατάραν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακυβεύωμεν τὴν τύχην τῆς τοποθετήσεως τῶν προϊόντων μας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν μὲ πληροφορίας ἀβασίμους κακῶς συζητουμένας. Ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ὑπερασπίσωμε τὰ γεωργικὰ προϊόντα τῆς χώρας, ἐπὶ τῶν ὁποίων βασίζεται ἡ ζωή μας.

§83Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ κάνουμε, ὑπερασπίζομεν τὰ γεωργικὰ προϊόντα ἀπὸ τοὺς κακοὺς διαχειριστὰς αὐτῶν.

§84Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἐπιθυμοῦμεν νὰ ὑπάρξῃ φῶς διὰ νὰ τιμωρήσωμε τοὺς τυχὸν ἐνόχους. Ἡ πεποίθησίς μου εἶναι ὅτι δὲν ὑπῆρξαν ἔνοχοι ἐκ μέρους τῶν παραγωγῶν καὶ ἐξαγωγέων. Σχεδὸν θὰ τὸ ἔλεγα κατηγορηματικῶς, ἀλλὰ ἐπειδὴ συνέβησαν μερικὰ πράγματα εἰς ἄλλους τομεῖς τῆς ἐξαγωγῆς, κατέληξα εἰς τὴν ἀπόφασιν νὰ καταρτίσω νομοθέτημα περὶ οἰκονομικῶν σαμποτέρ, πρὸς δίωξιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐπιλήσμονες γενόμενοι καὶ τῆς καταγωγῆς των καὶ τῆς ἐθνικότητός των, διὰ τὸ ἀτομικόν των μόνον συμφέρον διακυβεύουν γενικώτερα ἐθνικὰ συμφέροντα. Αὐτὸ δὲν εἶναι θέμα σχέσιν ἔχον μὲ τὴν σταφίδα. Ἀλλ’ ὑπῆρξαν εἰς ἄλλους τομεῖς παρεκτροπαί, αἱ ὁποῖαι ἔπρεπε νὰ κολάζωνται καὶ ἡ κειμένη νομοθεσία δυστυχῶς δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰς τιμωρήσῃ.

§85Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§86Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ὁ ἐμπορικός μας ἀκόλουθος κ. Πιερρᾶκος λέγει ὅτι τὰ διαδιδόμενα καὶ δημοσιευθέντα θεωροῦνται ἐν Ἀγγλίᾳ ὑπερβολικά.

§87Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Ἄρα ἐδημοσιεύθησαν.

§88Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἐδημοσιεύθησαν εἰς σοβαρωτάτας ἐφημερίδας, ἀλλ’ ἀνωνυμογράφως. Οὔτε ἡ Ἑλλὰς οὔτε τὰ προϊόντα της εἶναι ἀνώνυμα. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον τι εἰς βάρος τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν προϊόντων της ἔπρεπε νὰ τὰ καταγγείλουν ἐνυπογράφως. Τὸν Ἀπρίλιον κατηγγέλθησαν καὶ ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον τὸ Ἀγγλικὸν Ὑπουργεῖον τροφίμων παρήγγειλε νέαν ποσότητα σταφίδος.

§89Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλουν πρὸ τῆς διακοπῆς καὶ τονίζω ὅτι ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ πιστεύει ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου. Οἱ ἰσχυρισμοὶ καὶ αἱ ἀντιρρήσεις ὅτι, ἐπειδὴ τὸ σύστημα τὸ κρατοῦν ἐν Ἀγγλίᾳ εἶναι συγκεντρωτικὸν καὶ ἡ Ἀγγλία ἀγοράζει πάντοτε διὰ τοῦ Ὑπουργείου Τροφίμων, καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ ἐπιτρέψωμεν τὸν ἐλεύθερον συναγωνισμόν, ἀλλὰ πρέπει νὰ διατηρήσωμεν τὸ συγκεντρωτικὸν σύστημα, δέν εὐσταθοῦν, διότι καὶ ἄλλα προϊόντα, ἐκτὸς τῆς Σουλτανίνας, ἐξάγονται, χωρὶς τὴν μονοπωλιακὴν μορφήν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν γίνεται ἡ ἐξαγωγὴ καὶ πώλησις τῆς Κορινθιακῆς σταφίδος διὰ τοῦ ΑΣΟ. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἤθελον ἰσχύσει τὸ σύστημα αὐτό, πάλιν νομίζω ὅτι τοὐλάχιστον διὰ τὰς ἄλλας ἀγοράς, ἐκτὸς τῆς Ἀγγλίας, πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου, δημιουργουμένου οὕτω ἑνὸς μικτοῦ συστήματος, δηλαδὴ τῆς διατηρήσεως τοῦ συγκεντρωτικοῦ συστήματος διὰ τὴν Ἀγγλίαν, ἀλλὰ τῆς καθιερώσεως διὰ τὰς ἄλλας χώρας τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου. Ἐπίσης φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὅτι οἱ περισσότεροι συνεταιρισμοὶ δι’ ὑπομνήματος τὸ ὁποῖον ὑπέβαλαν εἰς τὴν Σταφιδικὴν Ἐπιτροπήν, ζητοῦν νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτοὺς ἡ ἐξαγωγὴ ἀπ’ εὐθείας τῶν σταφιδοκάρπων των. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω ὅτι ὁ ΑΣΟ κατέπεσεν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ σταφιδοπαραγωγικοῦ κόσμου. Ὁ ΑΣΟ μὲ τὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα διέπραξε, μὲ τὰς ἀμελείας του, δὲν προήγαγε τὸ σταφιδικὸν ζήτημα.

§90Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Διὰ τὰ 5½ δισεκατ. τί λέγει ἡ Ἐπιτροπή;

§91Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον καὶ προηγουμένως ὅτι ἡ πολιτικὴ τῶν διαφόρων Κυβερνήσεων ἔναντι τοῦ σταφιδικοῦ ζητήματος δὲν ἐστέρησε μόνον τὴν ὠφέλειαν τῆς μελάσσης, ἀνερχομένην εἰς 20.000.000.000, δὲν ἐστέρησε μόνον ποσὸν 7.000.000.000 προερχόμενον ἀπὸ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τῆς βιομηχανοποιήσεως, ἐφ’ ὅσον διατίθεται μὲ 2000 ἔναντι τῶν 2500, ποὺ στοιχίζει μὲ τὰ ἔξοδα συγκεντρώσεως καὶ μεταφορᾶς, δὲν ἐζημίωσε μόνον μὲ 2.500.000.000 λόγῳ τῆς ἐπιβληθείσης ὑποχρεώσεως εἰς ΑΣΟ νὰ ἀγοράζουν σταφιδοκιβώτια ἀπὸ τὸ ἐσωτερικόν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν διατήρησιν τῆς Ἑνώσεως Σταφιδεξαγωγέων ἥτις τόσον ἐπιβαρύνει τὴν σταφιδοπαραγωγὴν λόγῳ τῆς ἀνεπαρκείας καὶ τῆς ἀνικανότητος τοῦ ΑΣΟ νὰ διαχειρισθῇ καὶ προωθήσῃ τὸ προϊόν μας. Ἄκουσα ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ ΑΣΟ, εἰς τοὺς ὁποίους ἐγένετο εἰδικὴ ἐρώτησις ἐκ μέρους τοῦ κ. Σπεντζάρη, διατὶ δαπανῶνται τὰ ποσὰ αὐτὰ καὶ διατὶ διατηροῦμεν αὐτὴν τὴν Ἕνωσιν σταφιδεξαγωγέων, νὰ λέγουν ὅτι ἡ Ἕνωσις προσφέρει ὑψίστας ὑπηρεσίας, τὴν ἱκανότητα τὴν ἐμπορικήν, τὴν πεῖραν, ἀλλὰ καὶ διότι διὰ τῆς Ἑνώσεως αὐτῆς ὁ ΑΣΟ διαχειρίζεται καὶ μεταπωλεῖ τὴν σταφίδα μας. Τοῦτο σημαίνει ἀνεπάρκειαν τοῦ ΑΣΟ.

§92Π. ΜΠΕΡΤΣΕΚΑΣ. Τί λόγον ὑπάρξεως ἔχει, ὅταν οἱ ἐξαγωγεῖς κάμουν τὴν τοποθέτησιν;

§93Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ ζημιούμεθα 6.000.000.000.

§94Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν ἐξηγήσατε πόσον ποσὸν ἐπληρώνετο εἰς τοὺς ἐξαγωγεῖς ἄλλοτε καὶ πόσον ποσὸν πληρώνεται σήμερον. Βαίνει βαθμιαίως μειούμενον.

§95Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἔγινεν ἡ Ἕνωσις τῶν Ἐξαγωγέων, ἔγινεν ὑπὸ διαφορετικὰς συνθήκας, ὑποθέτω τὸ 1939–1940. Τὸ ποσοστὸν ἦτο 4%, τὸ ὁποῖον ἐμειώθη ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἰδικῆς σας εἰς 2 καὶ 1½%.

§96Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὑπάρχει ἕνας κατάλογος ἑκατὸ δικαιουμένων, οἱ ὁποῖοι εἰσπράττουν 5½ δισεκατομμύρια δραχμῶν. Ἐὰν ἀποθάνουν αὐτοὶ κληρονομοῦν τὸ δικαίωμα οἱ κληρονόμοι των. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, τί εἶπεν ἡ Ἐπιτροπή, μέχρι ποίας γενεᾶς θὰ δικαιοῦνται καὶ ἕως πότε θὰ πληρώνῃ ὁ σταφιδοπαραγωγικὸς κόσμος τῆς Πελοποννήσου.

§97Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶχε καθορισθῇ ἄλλοτε εἰς ἓν Α ποσοστόν, τὸ ὁποῖον πέρυσιν ἐμειώθη κάτω τοῦ ἡμίσεος, νομίζω δὲ ὅτι ἡ πολιτικὴ εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ βαίνῃ διαρκῶς μειούμενον τὸ ποσοστὸν αὐτό, διὰ νὰ ἐξαλειφθῇ αὐτὴ ἡ πληγή. Ἡ ἐρώτησις πρὸς τὸν κ. Πολυζωγόπουλον ἦτο ἀκριβῶς νὰ τὸν βοηθήσω νὰ μᾶς δώσῃ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς.

§98Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπήντησα κατ’ ἐπανάληψιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§99Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Εἴπατε ὅτι ἡ ὕπαρξις τοῦ ΑΣΟ ἀποτελεῖ ἀνάγκην ἐνισχύσεως τῶν ἐξαγωγῶν.

§100Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑμεῖς ζητοῦμεν τὸν περιορισμὸν τοῦ ΑΣΟ εἰς τὰ προπολεμικά του ἔργα καὶ οἱ ἔμποροι νὰ ἀναλάβουν τὸ ἐμπόριόν των ποὺ θὰ προσφέρουν οὕτω ὑπηρεσίας, διότι τὸ δαιμόνιον τὸ ἐμπορικόν, ἐλαυνόμενον καὶ ἀπὸ τὸ κέρδος τὸ ἀτομικόν, θὰ κατορθώσῃ νὰ εὑρύνῃ τὰς καταναλωτικὰς ἀγορὰς καὶ μεγαλυτέρας τιμὰς νὰ ἐπιτύχῃ.

§101Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιβάλλεται ἡ ἐξόφλησις τῶν χρεῶν τῶν σταφιδοπαραγωγῶν διὰ σταφίδος ηὐξημένης τιμῆς ἐφ’ ὅσον ἐπεβλήθη καὶ διὰ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς τὸ μέτρον τοῦτο.

§102Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Ὥστε ἐγκρίνετε τὸ μέτρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ σίτου;

§103Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὰ ἐγκρίνομεν, τοὐναντίον τὰ κατακρίνομεν ὡς ἄστοχα καὶ ἀντικοινωνικά, διότι ἐπεβαρύνατε τὸν ἄρτον αὐξήσαντες τὴν τιμήν του. Δηλαδὴ ἐφορολογήσατε τὸν πτωχὸν ἐργάτην καὶ ἀγρότην. Καὶ ἐρωτῶ διατὶ ἐλησμονήσατε τὸ παλαιὸν σχέδιόν σας, δηλαδὴ τὸ δελτίον τῶν εὐπόρων;

§104Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δηλαδὴ διὰ τῆς προτάσεώς σας ἐμμέσως θὰ καταργηθῇ τὸ ποσοστὸν αὐτό; Δὲν προτείνεται ταὐτοχρόνως, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν γίνει ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἐμπορίου, ἡ μείωσις ἢ ἡ κατάργησις αὐτοῦ;

§105Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν γίνεται ἡ κατάργησις αὐτή. Αὐτὰ τὰ Γραφεῖα διατηροῦν προσωπικόν. Ἔχει ἀναλάβει ὑποχρέωσιν νὰ καταβάλῃ τοὺς μισθοὺς τοῦ προσωπικοῦ.

§106Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Εἶχεν ὁρισθῆ ἀπόψε συζήτησις διὰ τοὺς σιμμοριοπλήκτους. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ ἀποψινὴ συνεδρίασις νὰ καταναλωθῇ ἀπὸ θέμα ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς στερήσητε τοῦ δικαιώματος διὰ νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα αὐτό.

§107Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντῶ καὶ πάλιν εἰς ἐρώτησιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος. Ἡ Ἐπιτροπὴ φρονεῖ ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐπιτραπῇ ἡ ἐλευθερία τοῦ ἐμπορίου, ἡ ὕπαρξις τῆς Ἑνώσεως αὐτῆς εἶναι περιττή. Ἀλλ’ εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν—καὶ εἰς τοῦτο νομίζω ἔγκειται τὸ ἐρώτημα τοῦ κ. Τσαλδάρη—διατηρηθῇ τὸ αὐτὸ σύστημα, πρέπει νὰ διατηρηθῇ καὶ ἡ Ἕνωσις τῶν Σταφιδεξαγωγέων; Ὁ ΑΣΟ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ διεξαγάγῃ τὸ ἐμπόριον ἄνευ τῆς Ἑνώσεως αὐτῆς. Οἱ ἔμποροι αὐτοὶ διατηροῦν Γραφεῖα, πληρώνουν ὑπαλλήλους, διατηροῦν ἐργοστάσια. Ἑπομένως, ἡ ἀποζημίωσις τὴν ὁποίαν τοὺς δίδει, εἶναι ἀποζημίωσις διὰ τὰς ὑπηρεσίας ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ Γραφεῖα τὰ ὁποῖα διατηροῦν, ἀλλὰ καὶ τὸ κυριώτερον, εἶναι ὅτι ἄνευ αὐτοῦ δὲν δύναται ὁ ΑΣΟ νὰ διεκδικήσῃ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ τὴν πώλησιν τοῦ σταφιδοκάρπου.

§108Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Τὸ 90% τῆς ἐξαγωγῆς τῆς μαύρης σταφίδος, διατίθεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν. 45.000 τόννοι ἐπὶ 50.000 τόννων.

§109Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶνε ὀγδόντα χιλιάδες τόννοι καὶ πλέον.

§110Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐδῶ ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ μία εἰσήγησις τοῦ Προέδρου τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ κατόπιν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ θέμα διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους. Δυστυχῶς, παρεξετράπημεν εἰς τὴν συζήτησιν. Τὸ θέμα, ἀναγνωρίζω καὶ ἐγὼ ὅτι εἶναι σπουδαιότατον, ἀλλὰ πρέπει νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ συζήτησις, τὸ δὲ θέμα ἐπὶ τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τῶν ἀνταρτοπλήκτων εἶναι σπουδαῖον. Διὰ τοῦτο, πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ πᾶσα διακοπὴ καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν θεμάτων αὐτῶν.

§111Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ποίας ὑπηρεσίας προσέφερεν ὁ Σύλλογος τῶν ἐξαγωγέων...................... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι)

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν συζητοῦμεν τὸ θέμα τῆς σταφίδος. Θὰ ὁρισθῇ ἄλλη ἡμέρα.

§113Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἶναι γενικώτερον τὸ θέμα τὸ ἄλλο.

§114Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Ἐρωτῶ, λοιπὸν ποίαν ὑπηρεσίαν ..... (Θόρυβος–κωδωνοκρουσίαι)........

§115Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνόμιζα, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ εἶχεν ἐπίγνωσιν τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος τούτου. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς διὰ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία παρετηρήθη ἀπόψε ἐπὶ τῆς συζητήσεως τοῦ σοβαροῦ αὐτοῦ θέματος.

§116Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἐπρόκειτο νὰ κάμετε μίαν ἀνακοίνωσιν καὶ σεῖς ἐκάματε ἀγόρευσιν ὁλόκληρον.

§117Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τὸ κατάντημα τῆς Βουλῆς, γεννᾷ νοσταλγικὰς σκέψεις εἰς τὸν κ. Μανιαδάκην (γέλωτες).

§118Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀναγκάζομαι, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τελειώσω τὴν ἀγόρευσίν μου, διότι ἕνα ζήτημα τόσον σοβαρὸν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ συζητῆται μὲ τὴν ἀταξίαν ἡ ὁποία παρατηρεῖται ἀπόψε. Ἀναγκάζομαι, λοιπόν, νὰ κατέλθω τοῦ βήματος καὶ κατερχόμενος νὰ κάμω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς συστάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως προστατεύσῃ τὸν ἐν ἀπογνώσει εὑρισκόμενον σταφιδικὸν πληθυσμόν. Ὁ σταφιδικὸς κόσμος ἀναμένει καὶ ἂς ἐλπίσωμεν, οὐχὶ ματαίως. (Χειροκροτήματα).

§119Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Σώματος ἦτο νὰ συζητηθῇ ἀπόψε ἡ ἐπερώτησις διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητηθῇ.

§121Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ συνεδρίασις νὰ καταναλωθῇ διὰ θέμα τοιοῦτον. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μᾶς στερήσητε τοῦ δικαιώματος νὰ προστατεύσωμεν τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συζητηθῇ. Ὁ κ. Καλαμαρᾶς, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§123Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Ἐπειδὴ ἡ συζήτησις ἔλαβε μίαν μορφὴν προσωπικήν, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο: Ὡς Ἕλλην πολίτης, ὡς Ἕλλην βουλευτὴς ἔλαβον μίαν πληροφορίαν ἡ ὁποία θὰ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἀμφισβητεῖται καὶ εἶχον ὑποχρέωσιν, ὡς Ἕλλην πολίτης καὶ βουλευτής, νὰ παρακαλέσω τὸν Σεβαστὸν κύριον Πρόεδρον νὰ μοῦ δώσῃ τὸν λόγον, νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ἔχω. Δὲν νομίζω ὅτι ἔπραξα κακῶς μὲ τὸ νὰ θελήσω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ ἑνὸς γεγονότος τὸ ὁποῖον δὲν ἀμφισβητεῖται. Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὰ τοῦ ΑΣΟ καὶ ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις, τότε θὰ ἔχωμεν καὶ ἡμεῖς μερικὰ στοιχεῖα διὰ τὴν συζήτησιν, ἀλλ’ ἐγὼ ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ ἑξῆς θέματος: Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας: ἀμφισβητεῖ ὅτι αἱ Ἀγγλικαὶ ἐφημερίδες ἔγραψαν πληροφορίας τινὰς τὰς ὁποίας ἔδωσαν ἀνωνυμογράφοι καὶ θέλω νὰ εἴπω ὅτι ὁ Ἀγγλικὸς τύπος δημοσιεύει δημοσιεύματα ἀπὸ ὑπευθύνους προερχόμενα. Αἱ ἀγγλικαὶ ἐφημερίδες καὶ μάλιστα τοῦ κύρους ποὺ σᾶς ἀνέφερα, ὅπως ὁ Μαγχεστριανὸς Φύλαξ, ὁ Ἡμερήσιος Τηλέγραφος καὶ ἡ Ἑσπερινὴ Σημαία δὲν εἶναι ἐφημερίδες τῆς δεκάρας καὶ δὲν δημοσιεύουν, ἂν δὲν ἔχουν μίαν ὑπεύθυνον πηγήν. Κατὰ συνέπειαν δὲν ἔπρεπε νὰ λεχθῇ ὅτι ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἀναφέρω τὴν πληροφορίαν ἡ ὁποία θὰ ἔβλαπτε τὸ ἐθνικὸν αὐτὸ προϊόν. Ἀντιθέτως τὸ ἔπραξα διὰ νὰ καταστήσω ἐνήμερον τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ προβῇ ἐγκαίρως εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας. Ἐπιθυμῶ ἐπὶ πλέον νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας πότε ἔλαβε τὰς πληροφορίας ἀπὸ τὸν ἐμπορικὸν Ἀκόλουθον τῆς Πρεσβείας μας ἐν Λονδίνῳ περὶ τῶν δημοσιευμάτων αὐτῶν. Τὸν Ἀπρίλιον ἢ μετὰ τὰς ἀνακοινώσεις μου πρὸς τὴν Βουλήν;

§124Ι. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκ.). Ἐὰν κ. συνάδελφε, οὐδὲν εἶχεν ἀναγραφῆ, σεῖς δὲ ἀντὶ νὰ φέρετε τὰς πληροφορίας σας εἰς γνῶσιν μου, ἀντιθέτως τὰς ἐφέρατε ἀμέσως εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, θὰ διεπράττατε ἀτόπημα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως οἱ ἀνωνυμογράφοι εἶχον κάμει ἤδη τὴν ἀπόπειραν τῆς δυσφημήσεως, σεῖς εὑρίσκεσθε ἐν δικαίῳ, ἀναφέροντες τὸ θέμα εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν ἀνήκει εἰς ἐμὲ τὸ δικαίωμα, ἀνήκει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ σᾶς εἴπῃ ἂν ὑπάρχῃ ἐν προκειμένῳ ἢ ὄχι προσωπικόν σας ζήτημα. Ἐφ’ ὅσον ὅμως ὑποστηρίζετε ὅτι ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τῆς Κυβερνήσεως προέκυψε κατὰ τὴν γνώμην σας προσωπικόν σας ζήτημα, σᾶς δίδω τὴν ἀπάντησιν ὅτι καθ’ ἡμᾶς ἐπληροφορήσατε τὴν Βουλὴν ἐξ ἀγαθοῦ συνειδότος, εὑρισκόμενος ἐν καλῇ πίστει, καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν δὲν ὑπάρχει περίπτωσις προσωπικοῦ ζητήματος. Εἰς τὸ ἐρώτημά σας ἀπαντῶ ὅτι τὸ Λονδῖνον μᾶς ἐπληροφόρησε τὸν Ἀπρίλιον ἐ. ἔ. ἐπὶ τοῦ θέματος. Συνεπῶς ὅταν ὡμιλήσατε σεῖς εἶχον ληφθῆ ὅλα τὰ ἀνθρωπίνως δυνατὰ μέτρα.

§125Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Ἐν προκειμένῳ ὑπεύθυνος εἶναι ἡ Πρεσβεία, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ σπεύσῃ νὰ πληροφορηθῇ ἀπὸ τὸν Ἀγγλικὸν τύπον, πόθεν ἔλαβε τὰς πληροφορίας αὐτάς, καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν δέουσαν διάψευσιν. Ἐπιθυμοῦμεν νὰ γνωρίσωμεν εἰς ποίας ἐνεργείας προέβη ἡ Πρεσβεία μας, ποίας πληροφορίας ἔλαβε, καὶ πῶς ἐχειρίσθη τὸ ὅλον θέμα, μετὰ τὰς ὁδηγίας τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἐξ Ἀθηνῶν.

§126Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ὁ κ. Ρέντης μὲ ἐπρόλαβε. Δὲν εἶναι κυρίως θέμα τῆς Πρεσβείας μας, ὅσον τοῦ Γραφείου Τύπου καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἀκολούθου. Θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω ἐὰν τὸ ἀναγνωστικὸν κοινὸν τῆς Ἀγγλίας ἀνέγνωσε τὴν εἴδησιν ὅτι αἱ ἐξαγωγαὶ τελοῦν ὑπὸ τὸν ἔλεγχον ἀντιπροσώπου τῶν Ἄγγλων εἰσαγωγέων, δηλαδὴ ἀντιπροσώπου τοῦ Ὑπουργείου Τροφίμων τῆς Ἀγγλίας.

§127Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ ὁ κ. Ρέντης, μὲ ἐπρόλαβαν ἀκριβῶς εἰς ὅσα ἤθελα νὰ εἴπω σχετικῶς μὲ τὰς ἐνεργείας εἰς τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ προβῇ ἡ ἐν Λονδίνῳ Πρεσβεία μας. Ὁ Ἐμπορικὸς Ἀκόλουθος....................

§128Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα Ἐμπορικοῦ Ἀκολούθου. Πρόκειται περὶ ἐθνικοῦ προϊόντος ἔχοντος ἐξαιρετικὴν σημασίαν διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν, καὶ ἑπομένως τὸ βάρος τῶν ἐνεργειῶν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ εἶχεν ἀναλάβει ὁ Πρεσβευτής.

§129Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Βεβαίως. Χαίρω, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀναγνωρίζει τὴν καλὴν πρόθεσιν τὴν ὁποίαν εἶχον, διὰ νὰ ἐνημερώσω τὴν Βουλὴν ἐγκαίρως καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸς ἦτο ὁ ὀρθὸς δρόμος, διότι γνωρίζομεν τὴν τύχην τῶν ἐρωτήσεων καὶ ἐπερωτήσεων. Καὶ διότι τὸ θέμα αὐτὸ ἐπείγει, δεδομένου ὅτι ἐκ τοῦ προϊόντος αὐτοῦ, ἀποζοῦν ἑκατοντάδες χιλιάδων Πελοποννησίων. Ἑπομένως νομίζομεν, ὅτι διὰ τῶν πληροφοριῶν τὰς ὁποίας ὀρθῶς καὶ ἐγκαίρως ἐδώσαμεν εἰς τὴν Βουλὴν, προσεφέραμεν ὑψίστην ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Πατρίδα. Ἐπίσης χαίρω, διότι δὲν ἠμφισβητήθησαν παρ’ οὐδενὸς ὅτι ἐγράφησαν, ὅσα ἐγράφησαν εἰς τὰς ἐφημερίδας τοῦ Λονδίνου, διαφωνοῦμεν ὅμως μὲ τοὺς ὑποστηρίζοντας ὅτι ἡ συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν βλάπτει. Καθ’ ἡμᾶς ὠφελεῖ. (Χειροκροτήματα).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§131Κ. ΜΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πότε θὰ ὁρισθῇ ἡμέρα συζητήσεως τοῦ σταφιδικοῦ;

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὴν ὁρίσωμεν.

§133Κ. ΜΑΡΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ τὸ ἀναβάλητε διὰ τὸν Ὀκτώβριον, εἶναι ἄχρηστος ἡ συζήτησις.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν συμμοριοπλήκτων. Ὁ κ. Καλαντζῆς ἔχει τὸν λόγον.

§135Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν ἐναπόκειται εἰς ἡμᾶς, οἱ ὁποῖοι διὰ πρώτην φορὰν ἄλλως τε ἀπολαύομεν τῆς τιμῆς νὰ ἀπευθυνώμεθα πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ τονίσωμεν ἢ νὰ ἐξάρωμεν εἰδικώτερον τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἐνέχει, ἐν τῷ κύκλῳ τῶν μεγάλων προβλημάτων τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζει ἡ πατρίς μας, τὸ εἰδικώτερον πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων. Δὲν ἀναμένει ἀσφαλῶς τὸ Σῶμα νὰ φωτισθῇ ἐκ μέρους ἡμῶν, δεδομένου ὅτι ἡ πρόσφατος τραγικὴ ἱστορία τοῦ τόπου μας ἐφώτισεν ἐν ὅλῃ τῇ τραγικότητί του τὸ δρᾶμα τοῦ τμήματος αὐτοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὸ ⅙ τοῦ συνόλου τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος. Ἀντιπροσωπεύει τὸ ἐκλεκτότερον ἀναμφισβητήτως τμῆμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐκλεκτότερον διὰ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας ἔχει προσφέρει κατὰ τὴν μακραίωνα ἱστορίαν τοῦ τόπου μας. Ἐπερωτῶνται οἱ κ.κ. Ὑπουργοὶ τῆς Ἀνοικοδομήσεως, Ὑγιεινῆς, Γεωργίας καὶ Παιδείας. Προξενεῖ ἐν τούτῳ ἰδιαιτέραν ἐντύπωσιν ἡ ἀπουσία τῶν κ.κ. Ὑπουργῶν Ἀνοικοδομήσεως καὶ Παιδείας. Ἀλλὰ ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέλος τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος καὶ θὰ εἴμεθα ἐν ἀταξίᾳ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι βαρυνόμεθα μὲ τὴν ἀντιπροσώπευσιν τῶν περιφερειῶν αἱ ὁποῖαι κυρίως ἐδοκιμάσθησαν ἐκ τοῦ συμμοριτισμοῦ ἂν παραιτούμεθα τῆς ἐπερωτήσεως, θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν αὐτῆς. Δὲν ἀναμένει λοιπὸν τὸ Σῶμα, κ. συνάδελφοι, ἐκ μέρους ἡμῶν νὰ ἐξάρωμεν τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι πρῶτα πρόκειται περὶ τοῦ πολυτιμοτέρου τμήματος τοῦ τόπου ὄχι τῶν συγχρόνων ἐποχῶν, ἀλλὰ διὰ μέσου τῶν αἰώνων, διότι οἱ ὀρεσίβιοι πολεμισταὶ μὲ τὰ ὅπλα ἀνὰ χεῖρας διετήρησαν τὴν ἐθνικότητά των κατὰ τὴν μακραίωνα δουλείαν, συνεπικουρούμενοι ἀπὸ τοὺς ἁπλοϊκοὺς κληρικούς, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸν νάρθηκα τῆς ἐκκλησίας τοῦ χωριοῦ ἐθέρμαναν τὴν φλόγα τῆς ἐθνικῆς πίστεως τῶν ὑποδούλων Ἑλλήνων. Πρόκειται περὶ τοῦ πληθυσμοῦ αὐτοῦ ὁ ὁποῖος ἀπὸ τὰ βάθη τῶν αἰώνων ἀντλεῖ δικαιώματα πρωτοπορείας καὶ εἰς τὴν δόξαν καὶ εἰς τὰς θυσίας. Πρόκειται περὶ τοῦ πληθυσμοῦ ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ τόπου μας τὴν Ἑλληνικήν, ἀπὸ τοῦ 1821 μέχρι σήμερον ἦτο πρωτοπόρος εἰς τὴν διάθεσιν αἵματος, πίστεως καὶ ἀφοσιώσεως διὰ τὸ ἐθνικὸν οἰκοδόμημα τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ ὁποῖοι προσέφεραν ἑκάστοτε τὰ πάντα διὰ τὴν ἐθνικὴν ἀποκατάστασιν. Πρόκειται περὶ τοῦ τμήματος τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, τὸ ὁποῖον εἰς τὴν τελευταίαν τραγικὴν 8ετίαν τῶν δραματικῶν περιπετειῶν τῆς Πατρίδος μας ἔζησαν δρᾶμα ἀπερίγραπτον, πρόκειται περὶ τοῦ τμήματος ἐπαναλαμβάνω τοῦ πληθυσμοῦ τὸ ὁποῖον κατοικοῦν τὰς περιοχὰς ὅπου ἀναπτύσσεται ὁ μεγαλύτερος ὀρεινὸς ὄγκος τῆς Πατρίδος μας, ἀπετέλει εἰς τὰς ἐθνικὰς περιπετείας τὸ καταφύγιον καὶ τὸ φλάμπουρο τῆς Ἑλληνικῆς πίστεως. Πρόκειται περὶ τοῦ πληθυσμοῦ ὁ ὁποῖος εἰς τὶς βουνοκορφὲς διετήρησεν ἀμόλυντον τὸ ἔδαφος ἀπὸ τοὺς κατακτητάς. Πρὸς αὐτοὺς τοὺς πληθυσμοὺς τοῦ ὀρεινοῦ ὄγκου ἐστράφη ὁ ξενοκίνητος Κομμουνισμὸς διὰ νὰ τοὺς ὑποτάξῃ ὑπὸ τὸ πρόσχημα δῆθεν μιᾶς ὑπερεθνικῆς προπαγάνδας καὶ μὲ τὰ φραστικὰ συνθήματα τῆς λαϊκῆς δημοκρατίας καὶ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λαοῦ, εἰς αὐτοὺς τοὺς πληθυσμοὺς ἐστράφησαν κάτω ἀπὸ ἕνα σύνθημα ὑπερεθνικῆς δῆθεν προπαγάνδας καὶ μὲ ὅπλο τὴν ἐπιβολὴν ἰδεολογικῶν δῆθεν ἀπόψεων, τὰ ὁποῖα ἀνήγαγεν εἰς ὅπλα βίας, ὅπλα τρόμου, ὅπλα στρατολογίας, ὅπλα θανατώσεως, ὅπλα καννιβαλισμοῦ. Καὶ ἂν τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ εἰδικώτερον ὁ πληθυσμὸς τῆς πρωτευούσης ἔζησαν ἐπὶ ἕνα μόνον μῆνα τὴν φρίκην τῶν κομμουνιστικῶν ὀρδῶν, ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς ἔζησε τὴν φρίκην αὐτὴν ἀδιαλείπτως ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν μὲ ἕνα μικρὸν διάλειμμα τοῦ 1945–1946, κατὰ τὸ ὁποῖον μόλις ἐπρόφθασεν ὁ ἀτυχὴς αὐτὸς ἀγροτικὸς καὶ ἰδιαιτέρως ὀρεσίβιος πληθυσμὸς νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν πτωχικήν του καλύβαν. Καὶ ἐπανῆλθε καὶ πάλιν ὁ σλαβισμὸς μὲ τὸ προσωπεῖον τῶν καλῶς μετημφιεσμένων πρακτόρων ὑπὸ τὸν μανδύαν δῆθεν καὶ πάλιν τῶν κοινωνικῶν μεταμορφωτῶν, μὲ τὴν ἐνίσχυσιν καὶ τὰ ὅπλα τῶν βορείων ἐχθρῶν τῆς πατρίδος καὶ ὑπέβαλε τὸν πληθυσμὸν αὐτὸν εἰς τὸ φοβερὸν δρᾶμα τοῦ 1947–1949. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἀσφαλῶς ἀπευθύνομαι πρὸς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ αὐτοὶ τὴν μεγάλην τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύουν περιοχὰς εἰς τὰς ὁποίας ζῇ ὁ συμμοριόπληκτος πληθυσμὸς μὲ τὴν πρόσφατον αὐτὴν ἱστορίαν, νομίζω ὅτι δὲν χρειάζεται ἐκ μέρους μου νὰ ἐξαρθῇ ἡ σημασία τοῦ ζητήματος καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι πρὸ παντὸς ἄλλου κοινωνικοῦ καὶ οἰκονομικοῦ προβλήματος ὑπάρχει τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων πρὸ τοῦ ὁποίου ὠχριοῦν πάντα τὰ ἄλλα, ἐκτὸς τοῦ ζητήματος τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. Δὲν νομίζω ὅτι δὲν ἀνταποκρίνομαι εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Σώματος ἐὰν εἴπω ὅτι μετὰ τὴν ἐθνικὴν ἀσφάλειαν ἀνακύπτει ὡς πρῶτον ἠθικὸν πρόβλημα, τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων. Διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, κ. συνάδελφοι, δὲν πρόκειται μόνον περὶ προβλήματος στέγης, δὲν πρόκειται κἂν περὶ προβλήματος ἀποκαταστάσεως στοιχειώδους τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν, πρόκειται περὶ τοῦ κεφαλαιώδους ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐθνικοῦ προβλήματος μεταπολεμικοῦ εἰς τὸν τόπον μας, ἐφ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν πληθυσμὸν ἐκεῖνον διὰ τὸν ὁποῖον ἂν θέλῃ τις νὰ κάμῃ μίαν ἀξιολόγησιν τῶν θυσιῶν μας, δύναται νὰ λεχθῇ ὅτι ἀνερχόμενος τὰς βαθμίδας τοῦ Γολγοθᾶ τῆς περιόδου 1940–48 ἔφθασεν εἰς τὴν κορυφὴν τῆς πυραμίδος τῶν θυσιῶν, τὰς ὁποίας οὐδεμία ἄλλη τάξις ἀντιμετώπισε. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης εἶναι ἠθικὸν πρόβλημα. Δὲν ἠμπορεῖ ὁ τόπος πέραν τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας νὰ προβῇ εἰς ἀνασυγκρότησιν ὅταν τὰ μεγαλειώδη αὐτὰ θύματα τῆς πατρίδος τὰ ἔχῃ εἰς οἵαν κατάστασιν τὰ ἔχει ἕνα χρόνο μετὰ τὴν πραγματοποίησιν τῆς παλιννοστήσεως. Εἶνε ἠθικὸν πρόβλημα πρὸ τοῦ ὁποίου αὔριον ἡ ἱστορία θὰ σταθῇ καὶ θὰ κρίνῃ διὰ τὴν μεταχείρισιν ἰδανικῶν, εἰς τὰ ὁποῖα χιλιάδες χρόνια τώρα οἱ ἄνθρωποι ἐπίστευσαν. Ἀναλόγως κ. συνάδελφοι τῆς ἀπαντήσεως ποὺ θὰ δώσῃ τὸ Κράτος εἰς τὸ ἠθικὸν αὐτὸ πρόβλημα, ἐκ τοῦ τρόπου δηλ. κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ συμπεριφερθῇ ἡ Πολιτεία ἔναντι τοῦ ⅙ τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλάδος, θὰ προδικασθοῦν δύο τινά. Πρῶτον ἡ αὐριανὴ κρίσις τοῦ ἱστορικοῦ ὁ ὁποῖος θὰ ἔλθῃ μὲ τὴν σειράν του νὰ διαπιστώσῃ ἐν καιρῷ ἐὰν τὸ σημερινὸν Κράτος ἐπιβεβαιώνῃ δι’ ἔργων τὴν ἀλληλεγγύην καὶ τὴν ἑνότητα τοῦ λαοῦ, ἐὰν τὸ σημερινὸν Κράτος θὰ ἐπιτρέψῃ περαιτέρω ὅπως οἱ συμμοριόπληκτοι ποὺ προσέφερον τὰ πάντα εἰς τὸν βωμὸν τοῦ ἐθνικοῦ θυσιαστηρίου, αὐτοὶ μὲν νὰ σύρωνται ἀνθρώπινα ράκη μέσα εἰς τὰ ἐρείπια τῶν χωριῶν των, οἱ δὲ ἄλλοι Ἕλληνες νὰ ἀπολαύουν τῶν ἀγαθῶν τῆς ὁμαλῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς ἀναπτύξεως τοῦ τόπου, καὶ Δεύτερον θὰ κριθῇ ἐκ τῆς σημερινῆς πολιτικῆς τοῦ Κράτους ἐὰν τὸ ὑγιὲς κύτταρον τῆς Φυλῆς μας, ἡ ἀγροτικὴ Ἑστία δηλαδή, καὶ ἰδιαιτέρως ἡ ὀρεινὴ τοιαύτη, θὰ ὑπάρξῃ καὶ διὰ τὸ μέλλον ὡς πηγὴ ἀνανεώσεως βιολογικῆς τῆς φυλῆς μας. Ὑπὸ τὸ κράτος τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὑπὸ τὴν διαπίστωσιν ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως καθ’ ὅλην τὴν διαρρεύσασαν τετραετίαν, παρὰ τὰς ἐναλλασσομένας γραμμὰς τῆς στεγαστικῆς πολιτικῆς, δὲν ἠθέλησε νὰ εὐνοήσῃ εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς αὐτοστεγάσεως, προήλθομεν, ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος, εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅπως φέρωμεν τὸ ὅλον θέμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Εἶναι ὅμως ἀναμφισβήτητον ὅτι θὰ παρέλθῃ πολὺς καιρὸς διὰ νὰ δύναται ἡ οἱαδήποτε Κυβέρνησις νὰ τοποθετῇ τοὺς συμμοριοπλήκτους ὡς ἀντικείμενον ἀσκήσεως τῆς κοινωνικῆς της πολιτικῆς, διότι ἡ κοινωνικὴ πολιτικὴ προϋποθέτει ὅτι προηγεῖται ἡ συντήρησις εἰς τὴν ζωὴν πρωτίστως τῶν διαφόρων κοινωνικῶν ὁμάδων καὶ τάξεων εἰς ἕνα στοιχειῶδες ἐπίπεδον διαβιώσεως. Δυστυχῶς σήμερον ἀπέχομεν πολὺ τῆς καλῶς ἐννοουμένης κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἀφοῦ διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους ὑφίσταται πρόβλημα ἄρτου καὶ στέγης. Φοβοῦμαι συνεπῶς ὅτι ἡ πολυτέλεια τῶν ἐκφράσεων εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ αἱ πομπώδεις διακυρήξεις της περὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς, προκαλοῦν ἁπλῶς τὰ εἰρωνικὰ μειδιάματα τῶν ὅσων ζοῦν τὴν στυγνὴν πραγματικότητα τῆς ζωῆς τῶν συμμοριοπλήκτων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ διὰ νὰ προωθήσω τὸ θέμα ἀπὸ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως μέχρι σήμερον παρῆλθον σχεδὸν τρεῖς μῆνες, οἱ πολυτιμότεροι, ἐφ’ ὅσον βαδίζομεν πρὸς τὸ φθινόπωρον, καὶ ὅμως μέχρι σήμερον ὄχι ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ σύνολον τῶν κρατικῶν ὑπηρεσιῶν, ἀλλ’ οὐδὲ κἂν αἱ τεχνικαὶ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Στεγάσεως δὲν ἐτέθησαν ἐν συναγερμῷ διὰ νὰ καλυφθῇ ἔστω καὶ τώρα ἡ ἐγκληματικὴ ἀδράνεια ἡ ὁποία καλύπτει τὸ διαρρεῦσαν ἀπὸ τοῦ φθινοπώρου μέχρι σήμερον χρονικὸν διάστημα. Δὲν ἐπιθυμῶ, κ. συνάδελφοι, νὰ σᾶς ἀπασχολήσω διὰ μακρῶν μὲ τὸ παρελθὸν διότι ὡς ἔχει λεχθῆ ἀπὸ μεγάλα χείλη κυττάζοντες τὸ παρελθόν, χάνομεν τὸ μέλλον, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ σημερινὴ κατάστασις εἶναι ἀπότοκος καὶ τῶν διαπραχθέντων σφαλμάτων τοῦ παρελθόντος καὶ ἐὰν δὲν εἶναι τοῦ παρόντος ἡ ἀναζήτησις εὐθυνῶν εἶναι ὅμως καιρὸς μὲ τὰ θλιβερὰ δεδομένα τῆς στεγαστικῆς πολιτικῆς νὰ ἐπισημάνωμεν τὸν κίνδυνον διὰ τὸ μέλλον, ἐὰν συνεχισθῇ περαιτέρω ἡ γνωστὴ οἰκιστικὴ τακτική. Ἡ προσήλωσις τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως εἰς μεγαλόπνοα προγράμματα, σχήματα, τύπους, ἀνάγλυφα καὶ ἐναλλασσομένας μορφὰς προσωρινῆς καὶ ὁριστικῆς στεγάσεως ἔσχον ὡς ἀποτέλεσμα τὴν διασπάθισιν—τολμῶ νὰ μεταχειρισθῶ τὴν φράσιν—τεραστίων ποσῶν καὶ σήμερον τὸν Ἰούλιον τοῦ 1950 πρὸ τῆς σκληρᾶς πραγματικότητος καὶ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ ὄγκου τῶν εὐθυνῶν ἔναντι τῆς τραγῳδίας ἡ ὁποία διαγράφεται ἐν ὄψει τοῦ ἐπερχομένου χειμῶνος ἄκρως ἀπειλητικὴ διὰ τὴν ζωὴν τῶν συμμοριοπλήκτων, νὰ ρίπτωνται εἰς τὸν κάλαθον τῶν ἀχρήστων οἱ ἄτεγκτοι κανόνες, οἱ πυρῆνες καὶ ἐργολαβίαι των καὶ νὰ κάμπτεται εὐτυχῶς ἡ ἀσύγγνωστος ἐπιμονὴ εἰς χρεωκοπημένα συστήματα στεγάσεως. Σήμερον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπὸ χρόνου μακροῦ διὰ τοὺς μὴ εἰδικοὺς ἦτο αὐταπόδεικτον, ὡριμάζει καὶ εἰς τὴν σκέψιν τῶν λεγομένων εἰδικῶν, ἡ ἁπλῆ δηλ. ἀλήθεια ὅτι καλύτερος ἐργολάβος ἀπὸ τὸν νοικοκύρην τοῦ σπιτιοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἄλλος τρίτος. Ἀλήθεια γενικὴ ἀλλὰ καὶ κατ’ ἐξοχὴν πραγματικότης Ἑλληνική, διότι γνωρίζομεν ὅλοι μας πόσον στενὰ συνδεδεμένος καὶ ζυμωμένος εἶναι ὁ χωρικός μας μὲ τὸ σπίτι του καὶ τὸ νοικοκυριό του. Δι’ ἡμᾶς, κ. Βουλευταί, μόνον νοοτροπία κομμουνιστικὴ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ υἱοθετήσῃ τὴν τερατώδη σκέψιν καὶ νὰ τὴν μεταφράσῃ εἰς πρόγραμμα οἰκιστικῆς πολιτικῆς ἐν ὄψει τῶν δεδομένων τῆς ἑλληνικῆς οἰκονομικῆς πραγματικότητος, τοῦ νὰ γίνουν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ σπίτια τῶν ἀγροτῶν μας μὲ τοὺς ἐργολάβους, οἱ δὲ ἀγρόται μας νοικοκυραῖοι νὰ μεταβληθοῦν εἰς θαμῶνας τῶν καφενείων ἀναμένοντες ἐκεῖ ἐπὶ δεκαετηρίδας ἴσως διὰ νὰ συντελεσθῇ ἡ ἀνέγερσις καὶ παράδοσις τῶν λεγομένων πυρήνων. Ἡ μὴ χρησιμοποίησις κ. συνάδελφοι τοῦ ὅλου δυναμικοῦ τῶν ἐργατικῶν χειρῶν τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ πυροπαθῶν εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὸν τομέα τῆς στεγάσεως μᾶς δείχνει ἀπὸ γενικωτέρας ἀπόψεως τοῦ ὅλου θέματος τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὸν σφαλερὸν δρόμον ποὺ ἀκολουθεῖ ἡ πατρίδα μας δηλαδὴ ἐκεῖνοι ποὺ μεταπολεμικῶς τὸν ὁδηγοῦν, ὄχι διὰ τὴν λεγομένην ἐπιβίωσιν ἀλλὰ διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς ἰσορροπίας, διὰ μέσου τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ. Διὰ μέσου τοῦ εἰδικοῦ προβλήματος τῶν συμμοριοπλήκτων προβάλλεται ἡ δυσοίωνος δυστυχῶς προοπτικὴ τοῦ ὅλου θέματος τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς χώρας μας. Δύο δισεκατομμύρια δολλάρια, μὴ περιλαμβανομένων τῶν στρατιωτικῶν δαπανῶν, ἤτοι ἓν ἑκατομμύριον δολλάρια, ἀπὸ τοῦ 1945 μέχρι σήμερον καθ’ ἑκάστην ἡμέραν πέφτει εἰς τὸν τόπον αὐτόν, καὶ ὅμως ἀπὸ ἀπόψεως θετικῶν ἀποτελεσμάτων, ἀποκαταστάσεως δηλ. καὶ ἰσορροπήσεως τοῦ στοιχιώδους βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ἐργαζομένων καὶ ἰδιαιτέρως τῶν παραγωγικῶν τάξεων ὅπως ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς, εὑρισκόμεθα εἰς αὐτόχρημα τραγικὴν κατάστασιν. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θεωρῶ σκόπιμον νὰ ἀναφέρω ὅτι ἐκ τῆς ἀναγνώσεως μιᾶς διατριβῆς τοῦ κ. Λῆ μέλους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἀναφερομένης εἰς τὸ θέμα τῆς ἀπασχολήσεως τῶν ἐργατικῶν χειρῶν ἐν Ἑλλάδι προκύπτει ἀπώλεια ἐτησίως 470.000.000 ἡμερομισθίων. Δὲν εἶμαι εἰδικὸς διὰ νὰ ὑπολογίσω ἀκριβῶς τοὺς ἀριθμοὺς τῶν ἡμερομισθίων τὰ ὁποῖα εἰς τὸν τομέα τῆς στεγάσεως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀξιοποιηθοῦν διὰ τῆς αὐτοστεγάσεως. Πάντως εἶναι αὐτονόητος ἡ σημασία τῆς προσωπικῆς συμμετοχῆς εἰς τὸ ἔργον τῶν ἀμέσως ἀναφερομένων συμμοριοπλήκτων καὶ εἶμαι βέβαιος ἀπὸ τοῦδε ὅτι τὰ οἰκονομικὰ ἀποτελέσματα θὰ εἶναι τεράστια. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως γενικῶς εἶναι συνδεδεμένον εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς του μὲ τὴν ἀνάγκην τῆς συμμετοχῆς καὶ συμπράξεως τῶν ἐργατικῶν χειρῶν ὁλοκλήρου τοῦ Λαοῦ διότι εἶναι ἀπάτη καὶ ψεῦδος καὶ μόνον χείλη ἰδιοτελῶν ἢ ξένων τελείως πρὸς τὴν πραγματικότητα καὶ τὴν ψυχολογίαν τοῦ Λαοῦ μας, τὸ ὑποστηριζόμενον καὶ ἐφαρμοζόμενον σύστημα τῆς δι’ ἐργολάβων καὶ συμβάσεων ἀνασυγκροτήσεως τοῦ τόπου νὰ λέγεται ὅτι εἶναι ἐπαρκές. Κύριοι Βουλευταί. Τὸ πρόβλημα τῆς περαιτέρω στηρίξεως τῆς ζωῆς τῶν συμμοριοπλήκτων δὲν καλύπτεται ἀσφαλῶς ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς στεγάσεως μόνον. Ἡ κατάστασις τῶν συμμοριοπλήκτων εἶναι μὲν τραγικὴ ἀπὸ ἀπόψεως στέγης ἀλλὰ εἶναι τραγικωτέρα καὶ ἀπὸ ἀπόψεως γεωργικοῦ ἐξοπλισμοῦ καὶ ἀπ’ ὅλων τῶν πλευρῶν τῆς ὑλικῆς καὶ πνευματικῆς αὐτοῦ ζωῆς. Ὁ κάτοικος τοῦ χωριοῦ μας ποὺ ὑπέστη τοὺς βανδαλισμοὺς τῶν μετημφιεσμένων πρακτόρων τοῦ Σταλινισμοῦ δὲν ἔχει σπίτι, δὲν ἔχει ἐργαλεῖα, δὲν ἔχει σχολεῖον, δὲν ἔχει νερό, δὲν ἔχει Ἐκκλησίαν, ἀλλὰ ἐνίοτε δὲν ἔχει καὶ κανένα διὰ νὰ τὸν προπέμψῃ εἰς τὴν τελευταίαν του κατοικίαν πρὸς τὴν ὁποίαν ἐὰν ἀφήσωμεν ἀκόμη τὰ χωρία χωρὶς ἰατροὺς καὶ ἰατρεῖα καὶ χωρὶς στοιχειώδη τρόφιμα θὰ εἶναι ἡ μόνη ἀσφαλὴς καὶ βεβαία κατάληξίς του ὁ θάνατος. Δὲν εἶναι λοιπὸν μονόπλευρον τὸ πρόβλημα ἀλλὰ ἐφάπτεται μέ ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς κυβερνητικῆς μηχανῆς καὶ δράσεως. Εἶναι φανερὸν ὅτι ὡς ἔχουν σήμερον τὰ πράγματα ὑφίσταται σοβαρὸν τὸ πρόβλημα. Καὶ ἀντιλαμβάνεσθε ποίους κινδύνους ἐγκυμονεῖ ἐὰν καθ’ ὅλας του τὰς πλευρὰς δὲν ἀντικρυσθῇ ὡς ἐπεῖγον καὶ ἐὰν μέχρι τοῦ χειμῶνος δὲν ἐπιτελεσθῇ ἔργον στοιχειώδους ἀποκαταστάσεώς του. Τονίζω ὅτι ὑπῆρξε σφάλμα βαρὺ ἡ σύνδεσις τῶν συμμοριοπλήκτων μὲ τὸ μακροετὲς σχέδιον Μάρσαλ. Ὅσον ταχύτερον παύσει νὰ ἀποτελῇ ὁ συμμοριόπληκτος τὸ ζωντανὸν δεῖγμα τῆς Κρατικῆς ἀδιαφορίας, τόσον ταχύτερον θὰ ἔχῃ φραχθῆ μία ἀπὸ τὰς μεγαλυτέρας ἀνοικτὰς θύρας, διὰ τὴν ὁποίαν τὸ ψεῦδος, ἡ ἀπάτη καὶ ἡ προπαγάνδα τῶν ἐθνοπροδοτῶν κομμουνιστῶν καὶ συνοδοιπόρων εἰσέρχεται καὶ ἐξέρχεται εἰς τὸ ἱερὸν τῆς Ἐθνικῆς πίστεως τῶν Ἑλλήνων. Ἐντεῦθεν ἡ γενικωτέρα ἠθικὴ σκοπιμότης τῆς ψυχικῆς καὶ πνευματικῆς συμμετοχῆς τῶν θυμάτων τῆς Ἐθνικῆς μας τραγωδίας εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀναστηλώσεως τῶν καταστροφῶν. Ἐντεῦθεν καὶ ἡ ἀνάγκη ὅπως καὶ εἰς τὸ συγκεκριμένον θέμα τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ χωριοῦ ἐμπιστευθῇ ἐπὶ τέλους τὸ Κράτος εἰς τὸν ἴδιον τὸν πληγέντα χωρικόν, νὰ φροντίσῃ βοηθούμενος, ἵνα ἀνοικοδομήσῃ τὸ σπῆτι του. Εἶναι λοιπὸν ἀναμφισβητήτως ἠθικὸν τὸ πρόβλημα καὶ ὡς τοιοῦτον πρῶτον καὶ κύριον ἔπρεπε νὰ ἀπασχολήσῃ τὸ Σῶμα τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 5ης Μαρτίου. Ὑπὸ τὸ κράτος αὐτῶν τῶν ἀντιλήψεων καὶ διότι αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως ὑπῆρξαν ἀπολύτως ἀνεπαρκεῖς, ἀφήνουν ἀκάλυπτον τὸ θέμα τῆς ἀνοικοδομήσεως, μερικαὶ μόνον φράσεις διὰ τῶν ὁποίων ἔλεγεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι θὰ συνεχίσῃ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ τὸ πρόβλημα αὐτῶν θὰ ἀποτελοῦσε τὸ κυριώτερον ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Οὕτω ἐτοποθέτει τὴν μέριμναν διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους ὡς ἀντικείμενον τῆς κοινωνικῆς της πολιτικῆς. Ὁμολογῶ ὅτι ἐδοκίμασα ἀπογοήτευσιν ἀπὸ τὴν τοποθέτησιν τοῦ προβλήματος.

§136Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Παρενοήσατε κ. συνάδελφε.

§137Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Δὲν γνωρίζω κατὰ πόσον ἢ ὄχι παρενόησα, ἀλλὰ τὰ πράγματα νομίζω πὼς μὲ δικαιολογοῦν ἀπολύτως. Δι’ αὐτὸ κατέθεσα τὴν ἐπερώτησίν μου, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις τὰς κατὰ μέρος ἀντιλήψεις της ἐπὶ τοῦ προβλήματος καὶ δώσωμεν παραλλήλως εὐκαιρίαν εἰς τὸ Σῶμα νὰ λάβῃ θέσιν ἐπὶ τοῦ σπουδαιοτάτου καὶ ζωτικωτάτου διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς φυλῆς προβλήματος. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, κατὰ τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἡ αὐτοστέγασις ἀποτελεῖ πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§138Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δυστυχῶς δὲν τὸ ἐδήλωσεν ἀπολύτως, ἀλλὰ εἶπεν ὅτι θὰ ἐφαρμόσῃ μικτὸν σύστημα.

§139Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι καλῶς, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσε σαφῶς ὅτι ἡ αὐτοστέγασις ἀποτελεῖ πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§140Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Τὸ ἐδήλωσε πράγματι ὅτε συνεζητήθησαν αἱ προγραμματικαὶ δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§141Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Διὰ τῆς παλιννοστήσεως ἡ ὁποία ἀποτελεῖ μηχανικὴν ἐνέργειαν ἐπανῆλθον εἰς τὰ χωρία των οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοὶ συνεπείᾳ τῆς ὁποίας ἔπρεπε νὰ γίνῃ λῆψις διαφόρων μέτρων γεωργικῆς φύσεως, σχολεῖα, ὕδρευσις, ὑγειονομικὰ μέτρα κλπ. καὶ ἐκ τῶν ὁποίων οὐδὲν ἐγένετο. Αἱ προεκλογικαὶ Κυβερνήσεις ἀντιμετώπισαν κατὰ ἕνα μέτρον μόνον τὸ κεφάλαιον τῆς παλιννοστήσεως καὶ δὲν ἐπεξετάθησαν εἰς τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων, διότι ἡ ὀξύτης του ἐμφανίζεται ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου καὶ ἐντεῦθεν. Ἴσχυον τότε οἱ ἀμετάβλητοι κανόνες τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, συνδεδεμένοι μὲ τὰ μακρόπνοα οἰκιστικὰ προγράμματα. Ἡ σημερινὴ κατάστασις ἐπὶ τοῦ προβλήματος τούτου ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἡ αὐτή. Τὸ διατιθέμενον τότε ποσὸν εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς αὐτοστεγάσεως ἦτο 7.000.000.

§142Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἀνοικοδ.). 9.000.000, κ. συνάδελφε; καὶ ὄχι 7.000.000.

§143Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀναφέρομαι εἰς τὴν τακτικὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως μέχρι τῆς τελευταίας σας ἀποφάσεως. Ἡ ἰσχὺς τοῦ προγράμματος στεγάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων, ὡς ἀνωτέρω ἐτονίσθη, μὲ τὰς 3 κατηγορίας 1) προσωρινῆς στεγάσεως, 2) ὁριστικῆς στεγάσεως καὶ 3) τῆς αὐτοστεγάσεως ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν τῆς ἐνσωματώσεως τῶν ὑλικῶν παρὰ τοῦ ἐνδιαφερομένου διετηρήθη ἀτυχῶς μέχρι τοῦ Ἰουνίου. Τὸ ζήτημα τῆς μελέτης καὶ τῆς προπαρασκευῆς τοῦ προγράμματος τῆς στεγάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων ἐρρίφθη εἰς τὰς Ἑλληνικὰς καλένδας κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ χειμῶνος, καὶ διὰ νὰ πεισθῆτε περὶ τούτου θὰ σᾶς ἀναγνώσω κατάστασιν μὲ ἀριθμοὺς ἐκ τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως ληφθεῖσαν μόλις χθές. (Ἀναγινώσκει). Ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ χωρήσῃ ἀμέσως εἰς τὴν λῆψιν ἀποφάσεων καὶ μέτρων πρὸς λύσιν τοῦ προβλήματος αὐτοῦ. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς συνιστᾷ νομαρχιακὰς Ἐπιτροπάς, εἰς τὰς ὁποίας παραπέμπει τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα. Μοῦ προξενεῖ κατάπληξιν ἡ ἐνέργεια αὕτη τῆς Κυβερνήσεως παραδίδουσα τὸ σημαντικώτερον πρόβλημα εἰς χεῖρας μιᾶς Ἐπιτροπῆς, ἐλευθέρας νὰ κρίνῃ οὕτως ἢ ἄλλως διὰ τὴν αὐτοστέγασιν ἢ μή. Καὶ περαιτέρω, ἀναφέρεται μόνον εἰς τὸ στεγαστικὸν πρόβλημα καὶ ἀφήνει κατὰ μέρος τὴν ὑγείαν, τὴν Ἐκκλησίαν, τὸ σχολεῖον, τὰ ὁποῖα κ. συνάδελφοι, γνωρίζετε, τί σημαίνουν διὰ τὸ Ἑλληνικὸ χωριό. Συνεστήσατε, κ. Ὑπουργέ, νομαρχιακὰς Ἐπιτροπὰς καὶ παρεδώσατε εἰς αὐτάς, εἰς τὴν διακριτικὴν αὐτῶν θέλησιν, τὸ πρόβλημα τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Πρόκειται περὶ ἀσυνεπείας μεταξὺ τῶν ἐξαγγελθέντων διὰ τῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἐφαρμοζομένης ἤδη πολιτικῆς καὶ πιστεύω ὅτι τὸ Σῶμα δὲν θὰ μείνῃ ἀδιάφορον. Δὲν εἶναι δυνατὸν πέραν αὐτῶν νὰ παραμείνῃ τὸ πρόβλημα μόνον ὡς πρόβλημα στέγης. Αἱ ὑπηρεσίαι στεγάσεως τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναφέρω κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχουν στοιχεῖα περὶ τῶν βλαβῶν καὶ τῶν ζημιῶν καὶ τώρα σπεύδουν νὰ τὰ συμπληρώσουν. Δηλαδὴ ὁμιλοῦμεν περὶ στεγάσεως καὶ δὲν ἔχομεν στοιχεῖα, ἐνῷ ἐφθάσαμεν ἤδη εἰς τὸν Ἰούλιον. Τὸ μακρᾶς πνοῆς πρόγραμμα τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως μὲ τὴν δημιουργίαν πυρήνων, ὑποκατέστησε τὸν σκοπὸν εἰς αὐτοὺς ἐν ᾧ σκοπὸς εἶναι εἷς, οἱ συμμοριόπληκτοι. Ὁμιλοῦν πολλὰ χωρία Μακρυκώμη, Καρπενῆσι, Ὑπάτη κ.λ.π. τὰ ὁποῖα ἐταλαιπωρήθησαν ἀπὸ τὴν τακτικὴν αὐτὴν τοῦ Ὑπουργείου. Ὁσαδήποτε, κ. συνάδελφοι, καὶ ἂν δοθοῦν καὶ ὁσονδήποτε ἂν παραταθῇ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, μὲ τὸ ὁποῖον κακῶς συνεχρονίσθη καὶ τὸ πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων, ἐὰν δὲν κινητοποιηθοῦν αἱ παραγωγικαὶ δυνάμεις τῆς Χώρας, δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ πλησιάσωμεν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ 1940. Πρέπει νὰ κινητοποιήσωμεν τὴν παραγωγικὴν δύναμιν τῶν ἐργατικῶν χειρῶν ποὺ μένει ἀχρησιμοποίητος ἡ ὁποία ἀποτελεῖ παράγοντα χρησιμώτατον συνυφασμένον δὲ καὶ μὲ τὸ πρόβλημα τῆς στεγάσεως. Πρέπει εἰς τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως τοῦ χωριοῦ νὰ ἐπιστρατεύσωμεν καὶ τὸ πνευματικὸν στοιχεῖον τῶν περιοχῶν δηλ. τὴν ψυχικὴν συμμετοχὴν τοῦ χωρικοῦ εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν καὶ ὄχι νὰ τοῦ ὑποσχώμεθα ὅτι τὸ σπίτι του θὰ τὸ φτιάξῃ ὁ ἐργολάβος. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὀφείλω νὰ ἐξάρω τὸν θεσμὸν τῆς Προνοίας δι’ ἐργασίας καὶ καλῶ τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀποδώσῃ κεφαλαιώδη σημασίαν εἰς τὴν δι’ αὐτοῦ πύκνωσιν τοῦ ὁδικοῦ δικτύου. Κλασσικὸν παράδειγμα ἐγκαταλείψεως ἀποτελεῖ τὸ Καρπενῆσι, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον ἀκόμη στερεῖται ἠλεκτρικοῦ φωτός. Ἐνθυμοῦμαι ταύτην τὴν στιγμήν, κ. βουλευταί, ἄρθρον τῆς ἐφημερίδος «Ἑστία» τὸ ὁποῖον ἀναφερόμενον εἰς τὸ Καρπενῆσι, ὄνομα τὸ ὁποῖον μᾶς φέρει εἰς τὴν μνήμην τὴν ἀφετηρίαν τῆς συντριβῆς τοῦ συμμοριτισμοῦ ὑπὸ τὴν ἐμπνευσμένην ἡγεσίαν τοῦ Στρατάρχου Παπάγου, ἔδιδεν ὑπὸ τὸν τίτλον «δὲν ἐπράξαμεν τὸ καθῆκόν μας» τὴν πλέον ζωντανὴν εἰκόνα τοῦ δράματος τῶν συμμοριοπλήκτων. Τὸ ὅτι δὲν ἐπράξαμεν τὸ καθῆκον μας θὰ πρέπῃ νὰ ἔχωμεν τὸ θάρρος καὶ τὴν εἰλικρίνειαν καὶ ἡμεῖς ὡς Σῶμα καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναγνωρίσωμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ νομίζω ὅτι διὰ λόγους συμβολικοὺς καὶ ἠθικοὺς ἔπρεπε τὸ Καρπενῆσι, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξε μάρτυς εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ, νὰ μὴ στερῆται τῶν στοιχειωδῶν μέσων ζωῆς, καὶ ταὐτοχρόνως τὸ Κράτος διὰ τῶν ποικίλων ὀργανισμῶν νὰ ἐκποιῇ ἠλεκτρικὰς μηχανάς.

§144Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ τέλος πάντων εἴχατε τὴν καλωσύνην νὰ ὁμιλήσητε καὶ διὰ τὸν ἠλεκτροφωτισμὸν τοῦ Καρπενησίου καὶ διὰ νὰ μὴ δημιουργοῦνται ἐσφαλμέναι ἐντυπώσεις ἐξ ἀγνοίας τῶν πραγμάτων, σᾶς πληροφορῶ ὅτι εἰς τὸν Δῆμον Καρπενησίου ἔχουν παραχωρηθῆ δύο ἠλεκτρομηχαναὶ, αἱ ὁποῖαι καὶ μετεφέρθησαν εἰς Καρπενήσιον. Ἐπίσης ἐχορηγήθη εἰς τὸν Δῆμον καὶ ἀνάλογον δάνειον διὰ τὰς σχετικὰς ἐγκαταστάσεις. Ἐὰν ὡς τώρα δὲν ἐγένετο ἡ ἐγκατάστασις, τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς ὀλιγωρίαν τῆς Δημοτικῆς Ἀρχῆς ἢ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ εἰς τὸ ὅτι δὲν εἶχε δημοσιευθῆ τὸ συναφὲς μὲ τὸ νέον σχέδιον πόλεως διάταγμα τῆς ἀνακατανομῆς τῶν οἰκοπέδων, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ὁ Δῆμος ποῖα οἰκόπεδα τοῦ ἀνήκουν. Ἤδη μὲ τὴν γενομένην δημοσίευσιν τοῦ διατάγματος καὶ τὴν παραχώρησιν οἰκοπέδων εἰς τὸν Δῆμον, ἐγένετο καὶ ἡ ἐξ αὐτῶν ἐπιλογὴ τοῦ καταλλήλου διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τοῦ ἐργοστασίου ἠλεκτροφωτισμοῦ, τοῦ ὁποίου ἡ ὅλη ἐργασία τῆς λειτουργίας θὰ ἔχῃ συντελεσθῆ τοὐλάχιστον μέχρι τέλους τοῦ ἐρχομένου μηνός.

§145Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ Μακρυκώμη, ἰδίως ὁ Τυμφρηστὸς καὶ τὸ Καρπενῆσι, ἀποτελοῦν ἀποδείξεις τῆς κλασσικωτέρας κρατικῆς ἀδιαφορίας. Ἡ κατάστασίς των ἡ τόσον κακὴ μοῦ ἔκαμεν ὀδυνηρὰν κατάπληξιν κατὰ τὴν προσωπικήν μου ἐπίσκεψιν.

§146Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν οἱ συμμοριόπληκτοι, κ. συνάδελφοι, δοκιμάζουν τὸ αἴσθημα τῆς ἀπογοητεύσεως, τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖ ἡ μοιρολατρεία, διὰ νὰ ἔλθουν ἴσως αὔριον οἱ θῦται τῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς νὰ μᾶς εἴπουν καὶ πάλιν δι’ αὐτοὺς καὶ ἐκμεταλλευθοῦν ἐκ νέου τὴν δυστυχίαν των, ἐν ᾧ τὸ ὑγιὲς κύτταρον θὰ τὸ ἔχωμεν χάσει. Ἀπὸ τὸν κίνδυνον τῆς ναρκώσεως εἰς τὴν ὁποίαν τοὺς περιαγάγει ἡ σκληρὰ γύρω των πραγματικότης, θὰ τοὺς ἐξαγάγῃ μόνον ἡ πραγματικὴ κρατικὴ κινητοποίησις καὶ πρὸ παντὸς ἡ σύντμησις τῆς ἀποστάσεως ἀπὸ τῶν λόγων τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ ἔργα. Κύριοι Βουλευταί, μᾶς συγκινεῖ τὸ ἀεικίνητον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Προνοίας, τὸν ὁποῖον πραγματικῶς δὲν προφθάνομεν νὰ παρακολουθήσωμεν. Τὸ ἐπεῖγον πρόβλημα εἶναι ἡ ἀποκατάστασις τῶν 250.000 συμμοριοπλήκτων τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβληθῇ ἡ αὐτοστέγασις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Προνοίας πρὸ ἡμερῶν εἶπεν ὅτι διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν συμμοριοπλήκτων ἀπαιτοῦνται 240 δισεκατομ. καὶ ἐὰν δὲν τεθῇ εἰς τὴν διάθεσίν του ἡ πίστωσις αὕτη θὰ παραιτηθῇ. Ἀλλὰ οἱ συμμοριόπληκτοι ἀπήλλαξαν τὸν προϋπολογισμὸν ἀπὸ τὰ 360 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν πέρυσι χωρὶς νὰ ἀναφέρω τὰς ἄλλας πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐδαπανήθησαν. Ὅλοι οἱ Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι χειροῦργοι καὶ διακρίνονται ὡς τοιοῦτοι ἀπὸ τὴν βαθύτητα τῆς τομῆς τὴν ὁποίαν κάμουν. Λυποῦμαι ὅμως διότι ὁ νῦν Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ὑπερακοντίζων τὴν τακτικὴν τῶν προκατόχων του διέκοψε δι’ ἀποφάσεώς του τὴν ἀρτοδότησιν τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ μόνον κατόπιν διαμαρτυριῶν τὴν 8ην Ἰουλίου μετέτρεψε τὴν ἀπόφασιν καὶ ὥρισεν ὅτι ἡ ἀρτοδότησις θὰ συνεχισθῇ μέχρι τῆς συγκομιδῆς. Ἀλλὰ ποίας συγκομιδῆς; Βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καταβάλλει προσπαθείας νὰ ἐφοδιάσῃ τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμοὺς μὲ διάφορα μηχανήματα, ἀλλὰ ταῦτα μέχρι σήμερον διενεμήθησαν μόνον εἰς τὰς πεδινὰς περιοχὰς καὶ ἑπομένως οἱ ὀρεινοὶ πληθυσμοὶ δὲν ἔλαβον τίποτα. Πόθεν καὶ πῶς θὰ συγκομίσουν οὗτοι;

§147Ε. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ἐδόθη πίστωσις δι’ ὡρισμένην κατηγορίαν συμμοριοπλήκτων. Ἀλλὰ τὸ ἐγκληματικὸν εἶναι ὅτι ἀπηγορεύθησαν αἱ διανομαὶ τοῦ παρελθόντος ἔτους.

§148Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἀπουσιάζει ἀτυχῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ περιέλθῃ ὅλας τὰς περιοχὰς τῶν συμμοριοπλήκτων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὴν σπονδυλικὴν στήλην ἀπὸ τοῦ Γράμμου μέχρι τοῦ Παρνασσοῦ καὶ νὰ ἴδῃ ὑπὸ ποίας συνθήκας διαβιοῦν οἱ πληθυσμοὶ αὐτοί. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ ἡ μέχρι τοῦδε τακτικὴ τῆς ταλαιπωρίας προκειμένου περὶ μικροχορηγήσεων πρὸς ἀποφυγὴν θανάτων ἐξ ἀσιτίας, πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ γενικὴ ἀρτοδότησις τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ νὰ προβλεφθοῦν 6μηνοι διανομαὶ τροφίμων κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ χειμῶνος, ἀδιακρίτως χρόνου παλιννοστήσεως. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ ὅτι οἱ ἀγροτικοὶ αὐτοὶ πληθυσμοὶ ἔχουν ὀξυτάτην ἀντίληψιν τοῦ ἐθνικοῦ των καθήκοντος. Ὅπως ἀνεγνώρισε καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐθνικήν μας ἀσφάλειαν πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐξωπλισμένο χωριό. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο παράλληλα πρὸς τὸ ὅπλο πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ τονώσωμεν μὲ πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ δύνανται νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὴν νέαν ἀποστολὴν ἡ ὁποία καὶ ἐκ τῶν γενικωτέρων διεθνῶν συνθηκῶν, διαγράφεται. Τὸ πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων εἶναι κατὰ τὸ ἥμισυ πρόβλημα ἐμψύχου ὑλικοῦ καὶ κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ οἰκονομικόν.

§149Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου οἰκονομικὸν τὸ πρόβλημα, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι εἰς τὸν Νομὸν Κοζάνης μόνον ὑπάρχουν 16.500 κατεστραμμένα σπίτια καὶ διετέθησαν πιστώσεις διὰ τὴν κατασκευὴν 1000 μόνον σπιτιῶν.

§150Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι πίστις μου εἶναι ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι κατὰ τὸ ἥμισυ οἰκονομικὸν καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπον μέρος ζήτημα ἐμψύχου ὑλικοῦ καὶ τεχνικῆς ὀργανώσεως. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι ἡ ἀναρχία ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν ἀποζημίωσιν τῶν τεχνικῶν καὶ ἡ διάκρισις καθ’ ὑπουργεῖα εἰς εὐνοουμένους καὶ μή, δέον ν’ ἀρθῇ. Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξαγγέλλων τὸ νέον μισθολόγιον, διὰ τὴν ἐπιβεβλημένην πλέον ἀποκαθήλωσιν τῶν ἐσταυρωμένων του (ὡς ἀπεκάλει τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους) δὲν θὰ ἀφήσῃ ἔκθετον τὸ εἰδικὸν πρόβλημα τῶν τεχνικῶν. Τὸ σύνολον τῶν ἐντελῶς κατεστραμμένων σπιτιῶν ἀνέρχεται εἰς 30.200, ἡ δὲ δαπάνη διὰ τὴν κατασκευὴν τῶν ἀνέρχεται εἰς 266 δισεκατομμύρια. Κάθε πρόβλημα εἶναι οἰκονομικόν, ἀλλ’ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, καθὼς εἶπα, εἶναι κατὰ τὸ ἥμισυ οἰκονομικὸν καὶ κατὰ τὸ ἕτερον ἥμισυ ἐμψύχου ὑλικοῦ, ὅσον καὶ τεχνικῆς ἐκτελέσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως ἐπεχείρησε μερικὴν διόρθωσιν εἰς τὴν κατανομὴν τῶν τεχνικῶν μεταξὺ Κέντρου καὶ Περιφερείας. Πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σᾶς κ. βουλευταὶ ὅτι ἐπὶ συνόλου 2.000 ὑπαλλήλων τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως διετήρει τὸ ἥμισυ εἰς τὸ Κέντρον χωρὶς νὰ διστάζῃ νὰ διακηρύσσῃ ὅτι, τὸ ἀπασχολεῖ ἐξ ὁλοκλήρου ἡ στέγασις τῶν συμμοριοπλήκτων. Ἡ ἀπαρχὴ τῆς ἀποσπάσεως τῶν 1000 ὑπαλλήλων πρὸς τὴν Ἐπαρχίαν, ἃς ἐλπίσωμεν ὅτι ἀποτελεῖ ἀπαρχὴν ὀρθολογικῆς κατανομῆς τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ εἰς τοὺς τομεῖς τῆς οὐσιαστικῆς δράσεως. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς κτηνοτροφίας, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Τὸ σύνολον τῆς κτηνοτροφίας τῶν συμμοριοπλήκτων, ἡ ὁποία κατεστράφη ἀνέρχεται εἰς 1½ ἑκατομμ. μικρὰ ζῶα καὶ 140.000 μεγάλα ζῶα. Μέχρι σήμερον, ὡς ἐκ τοῦ ρυθμοῦ τῶν παραγγελιῶν, τῶν διατυπώσεων κλπ. συμβάσεις ὑπογραφεῖσαι τὸ 1948, πραγματοποιοῦνται τῷ 1950. Ἀποτέλεσμα μέχρι τοῦδε εἰσήχθησαν μόνον 18 χιλ. μεγάλων ζώων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ δηλ. ἐκαλύψαμεν τὸ ⅒ τῶν ὑφισταμένων ἀναγκῶν. Δι’ αὐτὸ πρέπει αἱ διατεθεῖσαι πιστώσεις διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς κτηνοτροφίας νὰ προεξοφληθοῦν τὸ ταχύτερον καὶ ὁ ρυθμὸς νὰ γίνῃ γοργότερος, διὰ νὰ μὴ γίνῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔγινε μὲ τοὺς 7500 ἡμιόνους, ἡ προμήθεια τῶν ὁποίων ἤρχισεν ἀπὸ τὸ 1948 διὰ νὰ τελειώσῃ τὸ 1950. Οὔτε μὲ τὴν προμήθειαν ὄνων ἐκ Κύπρου, ἡ δημοπρασία τῶν ὁποίων ἐγένετο τὸν Σεπτέμβριον, ἐνεκρίθη τὸν Ἰανουάριον καὶ μόνον τὸν Μάρτιον ἀπεφασίσθη νὰ σταλῇ ἡ Ἐπιτροπή. Πρέπει ὁ ρυθμὸς νὰ ἐπιταχυνθῇ διὰ νὰ δυνηθοῦν οἱ συμμοριόπληκτοι νὰ προμηθευθοῦν ἰδίως μεγάλα ζῶα πρὸ τοῦ χειμῶνος. Μὲ τὰ ὅσα λέγω δὲν σημαίνει ὅτι παραγνωρίζω τὴν ὅλως ἐξαιρετικὴν συμβολὴν τῆς Δ)σεως ἐποικισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἡ ὁποία κατέβαλλε καὶ καταβάλλει ἀξιεπαίνους προσπαθείας. Ἀλλὰ τὸ θέμα τῶν συμμοριοπλήκτων δὲν εἶναι μόνον ἁρμοδιότητος Ὑπουργείων Γεωργίας καὶ Προνοίας. Εἶναι ἁρμοδιότητος καὶ Ὑπουργείου Παιδείας καὶ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς. Τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν σχολείων καὶ τῶν Ἐκκλησιῶν; Τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας δὲν γνωρίζει τὶ θὰ γίνῃ μὲ τὰ σχολεῖα. Καὶ περιορίζεται νὰ παρακολουθῇ ἐκ τοῦ μακρόθεν τὸ ἔργον τοῦ ἐράνου, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν καλύπτει τὸ πρόβλημα. Τὸ ζήτημα τῆς ὑγιεινῆς ὀργανώσεως τῶν συμμοριοπλήκτων εὑρίσκεται εἰς τραγικὴν κατάστασιν. Θὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἔκκλησιν τοῦ χωρίου Μάρμαρα, ἡ ὁποία λέγει τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν τηλεφωνικῶν συγκοινωνιῶν δὲν γίνεται ἀπολύτως τίποτε. Ἀλλὰ τὸ χειρότερον ἀπὸ ὅλα εἶναι ὅτι ὅπου καὶ ἂν μετέβην δὲν συνήντησα ἀντίληψιν τοῦ ζητήματος ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους. Καὶ εἰδικώτερον ὁ Ο.Τ.Ε. ἔχει πλήρη ἄγνοιαν τοῦ θέματος. Ὡς πρὸς τὴν ὑγιεινὴν περίθαλψιν τῶν συμμοριοπλήκτων οὐδὲν ἐγένετο καὶ τὸ χειρότερον ἐξ ὅλων εἶναι ὅτι ἐκ τῶν 12½ δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ἦσαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς, ἐπεστράφησαν ὡς ἀδιάθετα 2½ δισεκατομμύρια. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν ὄψει τῆς ὑγειονομικῆς καταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων νὰ ἐπιστραφοῦν τὰ χρήματα αὐτά; Μαρτυρεῖ τοῦτο ἀνεπάρκειαν ἀπορροφήσεως. Θὰ παρακαλέσω τὸν παριστάμενον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς, ὅπως ὀργανώσῃ κινητὰ ἰατρεῖα διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους.

§151Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Πῶς ἀντιλαμβάνεσθε, κύριε συνάδελφε, τὰ κινητὰ ἰατρεῖα;

§152Ε. ΚΑΛΑΝΤΖΗΣ. Ἕνα δωμάτιον ποὺ νὰ κοιμᾶται ὁ ἰατρὸς καὶ ἕνα μικροϊατρεῖον καὶ ἂν εἶναι δυνατὸν καὶ ἕνα ζῶον διὰ νὰ μετακινῆται ὁ ἰατρός. Πρέπει, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεως νὰ ἀναγνωρισθῇ ὡς ζωτικωτάτης σημασίας. Ἐπείγει τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀγροτικῆς πίστεως. Πρέπει νὰ ὑπάρξῃ διακεκριμένη πιστωτικὴ πολιτική. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεφερόμενος εἰς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν εἶπε τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκει). Καὶ ἐρωτᾶται: Ἐξαρτᾶται ἡ ἐκδήλωσις καὶ ἡ πραγμάτωσις προστατευτικῆς ἀγροτικῆς πολιτικῆς ἀπὸ ἀπόψεως χορηγήσεων ἐκ τοῦ αʹ ἢ βʹ προσώπου ποὺ θὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ Δ)κητοῦ εἰς τὴν Α.Τ.Ε.; Ἐμποδίζει ἡ ἀπουσία κομματικοῦ φίλου ἀπὸ τὴν Διοίκησιν τῆς Τραπέζης, διὰ νὰ ἐκδηλωθῇ π.χ. ἀπόφασις ἀπεριορίστου χορηγήσεως καλλιεργητικῶν δανείων καὶ ἡ προτίμησις τῶν συμμοριοπλήκτων εἰς τὰς μεσοπροθέσμους χορηγήσεις διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ τεχνικοῦ ἐξοπλισμοῦ των; Καὶ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἔπραττεν αὐτό. Διότι πρέπει νὰ συντομεύσωμεν τὴν ἀπόστασιν τῶν λόγων ἀπὸ τὰ ἔργα. Αἱ δηλώσεις ὅμως τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν δὲν ἦσαν ἱκανοποιητικαί. Αἱ ζωτικαὶ δὲ δυνάμεις τῆς Χώρας δὲν ἐστείρευσαν τόσον ὥστε νὰ κρίνωνται ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως οἱ φίλοι του ὡς δυσαναπλήρωτοι. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ τῶν προβλημάτων τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν. Καὶ ἐπιμένω ὅτι πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθοῦν μὲ βραχυπροθέσμους λύσεις. Νὰ προσέξῃ τὴν ὀργάνωσιν τῆς δασοπονικῆς πολιτικῆς. Ἀνέκαθεν τὸ χαμηλότερον εἰσόδημα ἀπήλαυον οἱ ὀρεινοὶ λόγῳ τῆς ἀλληλοσυγκρουομένης οἰκονομίας των. Κτηνοτροφία εἰς βάρος τῆς Γεωργίας καὶ τἀνάπαλιν. Ἤδη τὰ ὑδρονομικὰ ἔργα, ἡ δασικὴ ὁδοποιΐα καὶ τὰ φυτώρια διὰ τὴν προώθησιν τῆς δενδροκαλλιεργείας ἡ ὁποία ἔχει ἀπεριόριστα περιθώρια ἀναπτύξεως, κρίνονται ὡς βασικαὶ προϋποθέσεις διὰ τὴν ἀναστήλωσιν τῆς κονιορτοποιημένης θέσεως οἰκονομίας τῶν ὀρεινῶν. Ὅπως καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ τονίσω εἰς σύσκεψιν ἐν Λαμίᾳ—παρισταμένων μελῶν τῆς Κυβερνήσεως—ὅ,τι ἐγένετο σχετικῶς εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, Θεσσαλίαν (Πορταϊκόν), Πελοπόννησον (Γλαῦκος–Πάμισσος κλπ.), δέον νὰ προβλεφθῇ διὰ τὴν περιοχὴν Φθιωτιδοφωκίδος, καθυστερημένην καὶ παραμελημένην ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ταύτης, μ’ ὅλον ὅτι εἰς τὶς ἀητοφωληὲς τῶν βουνῶν της ποὺ ἀντιπροσωπεύουν τὰ 90% τῆς ὅλης ἐκτάσεως καὶ ἡ πεδινὴ περιοχὴ μόλις τὰ 10% εἰς καλλιεργημένην ἔκτασιν, κατοικεῖ τὸ ⅐ ἐκ τοῦ συνόλου τοῦ πληθυσμοῦ τῶν συμμοριοπλήκτων. Ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ δημιουργηθοῦν διάφοροι χείμαρροι καὶ κατακλυσμοί. Μὲ εὐχαρίστησιν διεπίστωσα ὅτι ἡ Διεύθυνσις τῶν Δασῶν ἀπερρόφησεν ὅλον τὸ σύνολον τῶν πιστώσεων ἐκ 16.000.000.000 καλῶς καὶ εἰς ἔργα σοβαρά. Πρὸς αὐτὴν ἀποδίδω τὴν ὀφειλομένην ἀναγνώρισιν διὰ νὰ φωτισθῇ ἡ ἀντίθεσις πρὸς ἄλλας ὑπηρεσίας. Παρακαλῶ, ὅπως ἐγνώρισε μεγάλα ἔργα ἡ Βόρειος Ἑλλὰς καὶ ἡ Θεσσαλία νὰ γνωρίσῃ ἐπίσης καὶ ἡ Εὐρυτανία, ἡ Φθιῶτις καὶ Φωκίς, εἰς τὰς ὁποίας ἕως τώρα δὲν ἔχει γίνει οὐδὲν τὸ ἀνάλογον. Παρακαλῶ τέλος τὴν Κυβέρνησιν νὰ συνθέσῃ τὰς δυνάμεις της καὶ νὰ τὶς ρίξῃ συγκεντρωμένας εἰς τοὺς τομεῖς αὐτοὺς ποὺ σᾶς ἀνέφερον. Ὁ ἀγὼν τῆς Ἑλλάδος ἀναγνωρίζεται, ὡς σωτήριος καὶ δι’ αὐτὴν τὴν Ἀμερικήν, καὶ δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι δὲν θὰ φεισθῇ, αὕτη ἀναλόγων πιστώσεων διὰ τὰς ἐπειγούσας ἀνάγκας. Ὅπως θὰ γνωρίζετε, μεγάλα δάνεια ἐδόθησαν εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐνῷ ἡ ὕπαιθρος ἐγκατελείφθη. Ἡ κατάστασις τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ τὸ κατάντημα τοῦ χωριοῦ καὶ τὸ θέμα ἐπαρχίας καὶ κέντρου, χρῄζουν σοβαρᾶς μελέτης. Πρέπει νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων θετικῶς διὰ νὰ ἀναπληρωθοῦν τὰ κατεστραμμένα χωρία μας, διότι ἄλλως τὰ οἰκοδομούμενα μεγαθήρια τοῦ κέντρου δὲν θεμελιοῦνται ἐπὶ σταθερῶν κοινωνικῶν βάσεων. Κύριοι βουλευταί. Τρεῖς μῆνες ὑπολείπονται. Προτείνω λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ συνθέσῃ τὰ βασικὰ στοιχεῖα καὶ κινητοποιηθῇ ἡ κρατικὴ μηχανή. Εἶναι ἀνάγκη ἐθνικὴ καὶ ἠθική. Τὰ μέτρα δὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἀποφασίσῃ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ τὰ ἐξαγγείλῃ τὸ ταχύτερον. Ἡ αὐτοστέγασις, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ ὡς γενικὴ γραμμὴ καὶ οὐδέποτε νὰ συνδυάζεται εἰς τὸν αὐτὸν τόπον μὲ παράλληλον σύστημα ἐργολαβίας. Περαίνων, κύριοι συνάδελφοι, πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰ αἰτήματα αὐτὰ τῶν συμμοριοπλήκτων, ἐάν, ἀναθεωροῦσα τὴν μέχρι τοῦδε τακτικήν της, ἀντικρύσῃ τὸ πρόβλημα ὡς ἰδιαίτερον τοιοῦτον ἐπὶ τῷ σκοπῷ ὅπως παύσῃ τοῦτο συντόμως ν’ ἀποτελῇ κεχωρισμένον κοινωνικὸν πρόβλημα. Ἀνάγκη ὅπως τὸ ταχύτερον ἐξισωθοῦν οἱ συμμοριόπληκτοι κατὰ στοιχειώδη τρόπον πρὸς τοὺς λοιποὺς πολεμοπαθεῖς ἀγρότας, διὰ τῆς καλύψεως τῶν ἀπαραιτήτων ἀναγκῶν των, διὰ νὰ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ὁμιλῇ περὶ κοινωνικῆς πολιτικῆς καὶ μερίμνης διὰ τὴν ἀποδοτικότητα τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν. Πρέπει πρῶτον νὰ σταθοῦν εἰς τὰ πόδια των καὶ ἔπειτα συμπορευόμενοι μὲ τοὺς λοιποὺς ἀγρότας νὰ παρακολουθήσουν τὸν ὅλον ρυθμὸν τῆς Ἀνασυγκροτήσεως. Ἄλλως, κύριοι βουλευταί, αἱ γνωσταὶ σειρῆνες τοῦ 1941 –1944, αἱ ὁποῖαι τότε ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῆς ὑπερεθνικῆς προπαγάνδας, τὰ μαγνητικὰ συνθήματα τῆς λευτεριᾶς τοῦ λαοῦ καὶ τὰ φραστικὰ σχήματα τῆς Λαοκρατικῆς Δημοκρατίας, ἤρχισαν τὸ πλέον αἱματοπότιστο δρᾶμα τοῦ συγχρόνου Ἑλληνισμοῦ, δὲν θὰ διστάσουν, ὅπως ἐπὶ μῆνας τώρα παρουσιάζονται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡς εὐαίσθητοι ἀνθρωπισταὶ καὶ κηδεμόνες τῶν ἀρχῶν τοῦ πολιτισμοῦ καὶ θεράποντες τῆς εὐνομουμένης Πολιτείας, νὰ παρουσιασθοῦν καὶ αὔριον προστάται τῶν θυμάτων των τῶν συμμοριοπλήκτων. Κυνισμὸς ὑπάρχει. Καὶ ἀτυχῶς θὰ εὑρίσκῃ ἀπήχησιν ἡ διὰ τῶν πρακτόρων των τεχνικὴ προπαγάνδα ἐὰν ἐγκαίρως δι’ ἔργων τὸ Κράτος δὲν συγκινήσῃ τὴν ψυχὴν τῶν ἀκριτῶν μας. Ἄς μὴ ἀφήσωμεν νὰ σβύσῃ ἀπὸ τὴν σκέψιν των ἡ πίστις ὅτι ὑπεύθυνοι τῆς καταστροφῆς των εἶναι οἱ Κομμουνισταὶ καί οἱ δῆθεν κοινωνικοὶ ἀναμορφωταί. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλης τῆς αἰθούσης).

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Κρανιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§154Α. ΚΡΑΝΙΑΣ. Ἀξιότιμοι κ. Ὑπουργοί, κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ σᾶς βασανίσω πολὺ διότι ὁ συνάδελφος κ. Καλαντζῆς ἀνέπτυξεν εὐρύτατα τὸ ὅλον δρᾶμα τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ θὰ εἶναι δυσαρμονία εἰς ἐμὲ νὰ συνεχίσω νὰ ἀναμασσῶ τὰ ὅσα ἐκεῖνος ἀνέπτυξεν. Ἐγὼ θὰ περιορισθῶ νὰ ὑποβάλω καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς ὑμᾶς παράκλησιν κατ’ εὐχήν. Πρῶτον, εἰ δυνατόν, ἡ Κυβέρνησίς μας νὰ ἀναστείλῃ προσωρινῶς τὸν ἐξωραϊσμὸν καὶ τουρισμὸν τοῦ Κολωνακίου (Χειροκροτήματα) καὶ νὰ κάνῃ ἀμέσως τὰ σπίτια τῶν συμμοριοπλήκτων, νὰ ἀναστείλῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἀεροδυναμικῶν αὐτοκινήτων καὶ νὰ ἀγοράσωμεν γαϊδουράκια νὰ δώσωμεν εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν ρίξετε μιὰ ματιὰ ἔξω θὰ δῆτε ὅτι ρίχνονται μέγαρα καὶ ἀνοικοδομοῦνται πολυκατοικίαι μὲ χρήματα ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ. Καὶ αὐτὸ νὰ ἀνασταλῇ διὰ νὰ κάμνωμεν σχολεῖα καὶ ἐκκλησίες, διότι ἐὰν αὐτὰ δὲν γίνουν εἰς τὸ χωριὸ καὶ πεθάνῃ τὸ χωριό, θὰ πεθάνῃ καὶ ἡ Ἀθήνα καὶ μαζὶ καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ τότε νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξουν οὔτε χέρια γεωργικὰ μὲ τὸ ξυνάρι νὰ κάνουν τὸ ψωμί, τὴν πατάτα καὶ τὰ προϊόντα γενικῶς, ἀλλ’ οὔτε καὶ χέρια ἑλληνικὰ—μὲ δύο λάμδα—νὰ κρατοῦν τὸ ὅπλο καὶ νὰ συνεχίσουν τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος καὶ τότε ὁ κόσμος αὐτὸς θὰ πέσῃ εἰς τὴν ἀγκαλιὰ τῶν ἀρνησιθρήσκων καὶ ἀρνησιπάτριδων κομμουνιστῶν καὶ τετέλεσται ἡ Ἑλλάς. Κύριοι βουλευταί. Προσέξατε. Ἔρχεται ὁ Ὀκτώβριος. Στὰ χωριὰ τὰ δικά μας, πρὸ παντὸς στὴ Ρούμελη, πέφτει πολὺ χιόνι καὶ οἱ συμμοριόπληκτοι θὰ προτιμήσουν νὰ κατέβουν πάλι στὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ νὰ πεθάνουν ἐκεῖ, διότι ἅμα πεθάνουν ἐκεῖ, θὰ ὑπάρχῃ καὶ τὸ κάρρο τῆς Δημαρχίας νὰ τοὺς θάψῃ, παρὰ νὰ πεθάνουν στὰ χωριά τους καὶ νὰ τοὺς φᾶνε οἱ λύκοι. Καὶ ὅταν ἐκεῖνοι κατέβουν στὰ ἀστικὰ κέντρα, τότε δὲν ἠξεύρω σὲ ποιὰ ἀγκαλιὰ θὰ πέσουν, ἢ θὰ πέσουν στὴν ἀγκαλιὰ τοῦ κ. Σβώλου ἢ τοῦ κ. Τσιριμώκου. Κύριοι βουλευταί, προσέξατέ το αὐτό, διότι ἡ δευτέρα πλάνη θὰ εἶναι χείρων τῆς πρώτης. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ρίξῃ ὅλας της τὰς δυνάμεις καὶ ὑλικὰς καὶ ἠθικὰς νὰ ἑδραιώσῃ ἐκεῖ ἐπάνω τοὺς συμμοριοπλήκτους, τότε νὰ ξέρετε ὅτι θὰ ἔχωμεν πάλιν 1946–47, τὸ ὁποῖον ἀπευχόμεθα. Ἑπομένως παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ κάθε σημασίαν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν καὶ νὰ ἀναστείλῃ τὰ ἄλλα ὅσα εἶπον προηγουμένως διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἑδραιώσωμεν τὸν συμμοριόπληκτον κόσμον, εἰ δ’ ἄλλως, θὰ τὸν χάσωμεν ἀπὸ τὴν πεῖνα καὶ ἀπὸ αὐτὰ ἀκόμη τὰ ἑλληνικὰ ἰδεώδη. (Χειροκροτήματα).

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουδούρης ἔχει τὸν λόγον.

§156Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς θὰ ἐπρόκειτο νὰ ἀπαντήσῃ καὶ θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἔχωμεν συνέχειαν τῆς συζητήσεως, μήπως ἱκανοποίει ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοὺς κυρίους συναδέλφους ὁπότε δὲν θὰ ἐσυνεχίζετο ἡ συζήτησις.

§157Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν νὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§158Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν βουλευταί, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀνέφερον ὅτι σαμποτάρεται αὐτὸ τὸ ἔργον τῆς ἀνοικοδομήσεως καὶ δὲν γίνεται τίποτε εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Θὰ ἀκούσῃ πρῶτον τοὺς ρήτορας καὶ μετὰ θὰ ἀπαντήσῃ ὁ κ. Ὑπουργός.

§159Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλὰ ἡ συζήτησις πρέπει νὰ λάβῃ ἕνα τέλος.

§160Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἀφοῦ μᾶς ἔφαγεν ἡ σταφίδα ὅλην τὴν ὥραν......

§161Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σταφίδα ἔπρεπε νὰ μᾶς φάῃ τόσην ὥραν.

§162Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ τὸ σταφιδικόν, ἀλλ’ ὄχι σήμερον. Διότι ἡ συζήτησις περὶ σταφίδος μᾶς ὑπέκλεψε τὴν ὥραν τῆς συζητήσεως διὰ τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων.

§163Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα τὸν λόγον κατόπιν τῆς προχθεσινῆς προτάσεως, γενομένης δεκτῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὅπως γίνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν γενικωτέρων ζητημάτων τῶν ἀφορώντων τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἰδιαιτέρως τὴν ὕπαιθρον. Σήμερον βλέπω ὅτι συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν συμμοριοπλήκτων, ἐπὶ ζητήματος διὰ τὸ ὁποῖον οὔτε προητοιμασμένος εἶμαι διὰ νὰ ὁμιλήσω, ἀλλὰ καὶ τὸ θέμα ἐξηντλήθη ἀπὸ τοὺς ἁρμοδιωτέρους συναδέλφους. Προκειμένου νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ζητήματα εὐρείας φύσεως ἀφορῶντα τὴν ἐπαρχίαν καὶ ἐξαιρετικῶς ἐπείγοντα, ἔχοντα ἀνάγκην ταχείας καὶ ἀμέσου λύσεως καὶ προκειμένου νὰ διακόψῃ, ὅπως πληροφοροῦμαι, μετ’ ὀλίγας ἡμέρας τὰς ἐργασίας της ἡ Βουλή, δὲν ἤθελα νὰ διακόψῃ μετὰ τετράμηνον ἐργασίαν χωρὶς νὰ ἀσχοληθῇ μὲ τὰ σοβαρώτερα πράγματι αὐτὰ ζητήματα. Ἐπειδὴ ὅμως θὰ ὡμίλουν διὰ μακρῶν καὶ δὲν ἤθελα νὰ δώσω ἐμπόδια εἰς τὴν συνέχισιν τοῦ ἔργου τῶν συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ἐξέφρασαν κάποιαν δυσφορίαν καὶ ἐπειδὴ τὰ ζητήματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θέλω νὰ ὁμιλήσω ἀφοροῦν πολὺ περισσοτέρους τῶν ἀξιοτίμων Ὑπουργῶν ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μᾶς κάμνουν τὴν τιμὴν νὰ παρακολουθοῦν τὸ ἔργον μας, δι’ αὐτὸ ἐπιφυλάσσομαι εἰς καλυτέραν περίοδον νὰ ὁμιλήσω διὰ τὰ ζητήματα αὐτά.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιτσάρας ἔχει τὸν λόγον.

§165ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν κύριε Πρόεδρε δι’ αὔριον.

§166Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ φάῃ καὶ Κυβερνήσεις καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ φάῃ καὶ τὸ Ἔθνος ἀκόμη. Ἐὰν δὲν ἐπιλυθῇ τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ αἱ Κυβερνήσεις θὰ πέσουν καὶ τὸ Ἔθνος θὰ κλονισθῇ.

§167Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριοι βουλευταί. Τὴν 22αν Ἰουνίου καὶ εἰς τὸ λεγόμενον 5ον περιφερειακὸν Συνέδριον Ἀνορθώσεως, τὸ συνελθὸν ἐν Λαρίσῃ, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλεγεν εἰς αὐτό: «Σήμερον εὑρίσκομαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἀνακοινώσω ὅτι σχεδὸν ὅλοι οἱ πρόσφυγες ἐπέστρεψαν εἰς τὰ χωριά των. Προσφυγικὸν πρόβλημα δὲν ὑπάρχει. Ὑπάρχει ὅμως ἐνώπιόν μας τὸ τεράστιον πρόβλημα τῆς στεγάσεως καὶ ἀποκαταστάσεώς των. Διὰ τὴν Κυβέρνησίν μου τὸ πρόβλημα αὐτὸ εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 πρόβλημα. Οἱ προσεχεῖς πέντε μῆνες χαρακτηρίζονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὡς οἱ μῆνες τοῦ ἀγῶνος διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἐπαναπατρισθέντων. Εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, ὁ ὁποῖος δὲν ὑπολείπεται εἰς σημασίαν κανενὸς ἄλλου διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τῆς Φυλῆς μας, εἴμεθα ἀποφασισμένοι νὰ δώσωμεν τὴν πρώτην θέσιν. Μέχρι τοῦ προσεχοῦς Νοεμβρίου τὸ Κράτος μὲ τὴν βοήθειαν ὅλων τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν τύχην νὰ εὑρεθοῦν ἔξω ἀπὸ τὴν λαίλαπα τῆς καταστροφῆς, πρέπει νὰ ἔχουν ἐξασφαλίσει στέγην καὶ ἀνεκτοὺς ὅρους διαβιώσεως εἰς τοὺς ἐπαναπατρισθέντας ἀδελφούς μας». Ἀκολούθως εἰς τὸ ἴδιον συνέδριον ἔλαβε τὸν λόγον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Προνοίας καὶ Ἀνοικοδομήσεως, ὁ ὁποῖος εἰδικεύων τὸ θέμα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ἐπαναπατρισθέντων, ἐτόνισεν ὅτι τὸ ὅλον πρόβλημα ἔχει ὑποδιαιρεθῆ εἰς ἕξ κεφάλαια, ἤτοι τὴν στέγασιν, τὴν ὕδρευσιν, τὴν γεωργικὴν ἀποκατάστασιν, τὰς συγκοινωνίας, τὴν περίθαλψιν καὶ ὑγιεινὴν καὶ τέλος τὴν ἀνέγερσιν τῶν ἐκκλησιῶν καὶ σχολείων. Καὶ ἀνέλυσε καὶ ἀνέπτυξε διὰ μακρῶν, τί ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου τῶν κεφαλαίων τούτων. Κατόπιν αὐτῶν καὶ κατόπιν τόσων ἄλλων σαφῶν ὑποσχέσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδίδοντο ὑπὸ τοῦ ἰδίου κ. Ὑπουργοῦ καὶ τῶν μέτρων ποὺ ἐξήγγειλεν ὅτι ἔλαβε, μᾶς εἶχαν δημιουργηθῆ βάσιμοι ἐλπίδες, ὅτι τὸ ἔργον τῆς στεγάσεως καὶ περιθάλψεως τῶν ἐπαναπατρισθέντων συμμοριοπλήκτων, θὰ ἐλάμβανε κάποιον γοργὸν ρυθμόν, ποὺ ἐδικαιολόγει μίαν αἰσιοδοξίαν μας εἰς τὸ μέγα αὐτὸ πρόβλημα. Ἀτυχῶς, αἱ ἐλπίδες μας, τοὐλάχιστον μέχρι τῆς στιγμῆς, δὲν ἐπηλήθευσαν καὶ αἱ σκέψεις μας ἤρχισαν νὰ γίνωνται μελαγχολικαὶ διὰ τὴν τύχην τῶν μυριοταλαιπωρημένων αὐτῶν ἀνθρώπων. Ἐτονίζαμεν τότε πρὸς τοὺς ἁρμοδίους, ἢ μᾶλλον ἐκραυγάζαμεν ἀπεγνωσμένως πρὸς αὐτούς, νὰ σπεύσουν νὰ λάβουν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, διὰ νὰ μὴ παρέλθῃ ἄκαρπος ἡ γόνιμος περίοδος τοῦ θέρους. Καὶ ὅμως ἐφθάσαμεν ἤδη εἰς τὸ ἥμισυ καὶ πλέον αὐτοῦ, χωρὶς νὰ γίνῃ καμμία ἔναρξις ἐργασίας, τοὐλάχιστον ὡς γνωρίζω εἰς τὸν τόπον μου, τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας, καὶ εἰς τὰ κατεστραμμένα χωρία τῆς Ναυπακτίας καὶ τῆς ὀρεινῆς Τριχωνίας. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι βουλευταί, ποία εἶναι ἡ κατάστασις ἐκεῖ, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕνα μόνον τηλεγράφημα ἀπὸ τὰ πολλὰ ποὺ ἔχω λάβει σχετικῶς. Ἕνα τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Βραγγιανῶν–Εὐρυτανίας. Ἐκ Καρδίτσης — ἀριθμὸς 630. Κλεομένην Τσιτσάραν, βουλευτὴν–Ἀθήνας. «Ἐνεργήσατε παρακαλοῦμεν παρ’ ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν διαταχθῇ ἄμεσος ἔναρξις αὐτοστεγάσεως πρὸ ἐλεύσεως χειμῶνος STOP. Ὁμοίως διαταχθῇ ὑγειονομικὴ περίθαλψις κατοίκων STOP. Κατάστασίς μας ἄκρως ἀπελπιστική. Κράτος μᾶς ἐγκατέλειψεν εἰς τὸ ἔλεος Θεοῦ STOP. Μετὰ δίμηνον ἐπερχομένου χειμῶνος θὰ εὑρεθῶμεν δυσάρεστον θέσιν ἐκπατρισθῶμεν ἐκ νέου οἰκογενειακῶς STOP. Ἀναμένομεν ἐνεργείας σας». Πρόεδρος Κοινότητος Βραγγιανῶν Χρῖστος Τσιώλης. Κύριοι βουλευταί. Ἀνήκω εἰς μίαν περιφέρειαν, τὴν Εὐρυτανίαν, ἡ ὁποία ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην περιοχὴν ἐδοκιμάσθη καὶ ὑπέστη τὰ πάνδεινα, δεχθεῖσα ὅλον τὸ βάρος τῆς συμφορᾶς τῶν τελευταίων ἐτῶν. Ἐδέχθη τὸ βάρος τῆς καταστροφῆς τριῶν ἐπιδρομῶν. Τῆς ἐπιδρομῆς τῶν Ἰταλῶν, τῆς ἐπιδρομῆς τῶν Γερμανῶν καὶ τῆς ἐπιδρομῆς τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ τῶν συμμοριτῶν. Τὰ ὡραῖα χωριά της, ποὺ ἐκτίσθησαν ἀπὸ τοὺς ἱδρῶτας τῶν ξενητεμένων παιδιῶν της, καὶ τοὺς πολυμόχθους καὶ ἀκαμάτους ἀγῶνας καὶ προσπαθείας τῶν ἄλλων κατοίκων της, ἀφοῦ παρεδόθησαν καὶ ὑπὸ τῶν τριῶν κατακτητῶν εἰς τὴν λεηλασίαν καὶ τὸ πῦρ, μετεβλήθησαν εἰς ἐρείπια. Τὰ βουνά της, αἱ χαράδραι της καὶ τὰ νεκροταφεῖα της, ἐγέμισαν ἀπὸ τὶς ἑκατοντάδες τῶν ἀθώων θυμάτων, ποὺ ἐσφάγησαν καὶ ἐκρεουργήθησαν ἀπὸ τὸν ἐσμὸν τῶν δολοφόνων καὶ τῶν ἀνθρωπομόρφων τεράτων τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ συμμοριτισμοῦ. Εἰς τὰ εἰδυλλιακά, λέγω, βουνά της, εἰς τὰ ὁποῖα πρῶτα ἀντηχοῦσαν τὰ τραγούδια τῆς χαρᾶς καὶ αἱ φλογέρες τῶν βοσκῶν ἐνέσκηψεν ἡ κόλασις τοῦ τρόμου καὶ τῆς φρίκης. Καὶ ἀφοῦ τὰ πάντα μετεβλήθησαν ἀπὸ τὴν βαρβαρότητα καὶ τὴν κτηνώδη βίαν, εἰς γῆν Μαδιάμ, τεσσαράκοντα πέντε χιλιάδες Εὐρυτανικὲς ψυχές, φεύγουσαι τὸν ἐξανδραποδισμόν, τὴν ἀτίμωσιν καὶ τὴν μάχαιραν τῶν δημίων, διεσκορπίσθησαν ἀνὰ τὰ πέρατα τῆς Ἑλλάδος. Ἡ ἐρήμωσις καὶ ἡ καταστροφὴ ὑπῆρξε καθολική. Ἐκ τῶν 87 Κοινοτήτων αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὸν Νομὸν Εὐρυτανίας, αἱ 86 μετεκινήθησαν λόγῳ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Καὶ μόνον τὸ ἡρωϊκὸ Καρπενῆσι ἔμεινεν εἰς τὴν θέσιν του, ἐλεύθερον πολιορκημένον, διὰ νὰ πέσῃ καὶ αὐτὸ κάποτε εἰς τὴν μανίαν τῶν ἐπιδρομέων, ὑπὸ τὰ πλήγματα ποὺ ἐδέχθη ἀπὸ τοὺς σλαυοκινήτους μητραλοίας τῆς Φυλῆς. Καὶ οὕτω νέες ἑκατόμβες προσετέθησαν εἰς τὸ ὁλοκαύτωμα τῆς Εὐρυτανίας καὶ τὸ δρᾶμα της ἔφθασεν εἰς τὸ ἀποκόρυφον. Οἱ Εὐρυτᾶνες, διασκορπισμένοι, ἐπαναλαμβάνω, ἀνὰ τὰ πέρατα τῆς Ἑλλάδος, βασανισμένοι, ταλαιπωρημένοι, παρηγκωνισμένοι, γυμνητεύοντες, ἔρημοι καὶ ἀπροστάτευτοι, ἀνῆλθον μαρτυρικῶς καὶ εἰς τὸν νέον Γολγοθᾶν των, καὶ ἐστράγγισαν καρτερικῶς μέχρι τρυγὸς τοῦ μαρτυρίου τὸ πικρὸν ποτήριον. Ἔζησαν σὲ ἀχυρένια καλύβια καὶ κάτω ἀπὸ τὰ δένδρα ἀκόμη, σὲ ξύλινες παράγκες χωρὶς τζάμια καὶ χωρὶς πατώματα μέσα στὶς λάσπες, καὶ μέσα στὰ βρωμερὰ καὶ ἀνήλιαγα ὑπόγεια τῆς Καρδίτσης, τοῦ Ἀγρινίου, τῆς Λαμίας καὶ ἀλλοῦ, καὶ σὲ πολλὲς περιπτώσεις χωρὶς νερό, χωρὶς φῶς, χωρὶς θέρμανσι, χωρὶς ἕνα ροῦχο γιὰ νὰ σκεπασθοῦν. Καὶ ὅμως αἱ τόσες συμφορὲς δὲν τοὺς ἐλύγισαν. Τὸ φρόνημά των τὸ Ἐθνικὸν τὸ ἀκατάβλητον, δὲν ἐκάμφθη. Καὶ τὸ μίασμα τοῦ κομμουνισμοῦ δὲν τοὺς ἐμόλυνεν! Ἔζησαν γιατὶ τοὺς ἐθέρμαινε μόνον ἡ ἐσωτερικὴ φλόγα τῆς ἐλπίδος, πότε νὰ ἔλθῃ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, γιὰ νὰ ξαναγυρίσουν στὰ ἅγια γι’ αὐτοὺς χώματα τῶν χωριῶν τους. Καὶ τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου ἔφθασε, καὶ ἦλθεν ἡ ὥρα τοῦ γυρισμοῦ. Ἀλλὰ πῶς ἐγύρισαν καὶ τί βρῆκαν στὰ χωριά τους; Οὔτε σπίτια, οὔτε δρόμους, οὔτε ὑδραγωγεῖα, οὔτε αὐλάκια ποτιστικά, οὔτε σχολεῖα, οὔτε ἐκκλησίες, οὔτε τίποτε, καὶ χωρὶς ζῶα οἱ περισσότεροι γιὰ νὰ καλλιεργήσουν τὰ χωράφια των καὶ νὰ ξυλευθοῦν ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ἀκόμη καιρός, καὶ χωρὶς ἴχνος ἰατρικῆς περιθάλψεως, καίτοι παρῆλθε δίμηνον ἀπὸ τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ των, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταπεξέλθουν καὶ εἰς τὰς στοιχειωδεστέρας ἀκόμη ἀνάγκας τῆς ζωῆς; Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, καὶ ἔχω εἰς χεῖρας μου σωρείαν διαταγῶν καὶ ἐγκυκλίων τῶν διαχειριζομένων τὰ θέματα ταῦτα, ἀκαταλήπτων ἐν πολλοῖς, τοὐλάχιστον δι’ ἐμέ, καὶ ἀλληλοσυγκρουομένων, καὶ τῶν ὁποίων, πᾶς τις, καὶ ὁ πλέον ἀδαὴς περὶ τὰ τοιαῦτα, δύναται νὰ ἀντιληφθῇ τὸ ἀμελέτητον, τὴν προχειρότητα τῆς συλλήψεως καὶ τὸν ἐμπειρισμόν. Διὰ τοὺς παρακολουθοῦντας συνεχῶς καὶ ἐκ τοῦ σύνεγγυς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων αὐτῶν ἐν τῇ πράξει, τούς γεννᾶται πολλάκις ἡ ἐντύπωσις, ὅτι πολλὰ ἐξ αὐτῶν, δύνανται νὰ χαρακτηρισθοῦν διὰ τοῦ λεγομένου, ὅτι δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ λίθοι καὶ κέραμοι ἀτάκτως ἐρριμένα. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως, καὶ ἀκόμη ἐξακολουθεῖ νὰ συμβαίνῃ, ἀνέβαινον καὶ κατέβαινον μηχανικοὶ καὶ κόντρα μηχανικοί, ἐπιθεωρηταὶ καὶ παραεπιθεωρηταί, ἐποχούμενοι πολυτελῶν αὐτοκινήτων πρὸ τῶν ἐκπλήκτων ὀμμάτων τῶν κατεστραμένων ἀνθρώπων, καὶ ὠργάνωναν συμβούλια καὶ συνέδρια καὶ παρασυνέδρια καὶ μελέτας, καὶ αἱ ἀμοιβαί των καὶ τὰ ἔξοδα κινήσεώς των προστιθέμενα, ἀσφαλῶς ὑπερβαίνουν κατὰ πολύ, τὴν ἐνίσχυσιν ἡ ὁποία πρόκειται νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἀστέγους. Ἕνα ἀπὸ τὰ βασικὰ σφάλματα εἶναι νομίζω, ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως, δὲν ὑπάρχει Ὑπουργὸς μὲ ἀποκλειστικὴν ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου τούτου, ὁ ὁποῖος θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ βοηθὸν καὶ Ὑφυπουργόν, ὥστε ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ δύνανται καὶ νὰ κατευθύνουν καὶ παρακολουθοῦν τὸ μέγα ἔργον του, καὶ τὴν ἀσυδοσίαν τῶν ὑπαλλήλων του νὰ χαλιναγωγοῦν. Ἐπὶ τέλους τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως δὲν πρόκειται νὰ παραμείνῃ ἐπ’ ἄπειρον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Καὶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν κυρίως μᾶς χρειάζεται. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει καὶ εἶναι ἀκόμη καιρὸς καὶ τὴν στιγμὴν αὐτήν, νὰ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν της, ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, καὶ νὰ τοποθετήσῃ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Ὑπουργείου Οἰκισμοῦ καὶ Ἀνοικοδομήσεως Ὑπουργόν, μὲ ἀποκλειστικότητα ἀπασχολήσεως, καὶ ὄχι νὰ εἶναι βεβαρυμένος μὲ τὴν διεύθυνσιν δευτέρου καὶ τρίτου Ὑπουργείου, ὅπως ἐν προκειμένῳ συμβαίνῃ.

§168Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἄν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως, εἶχε τὰ οἰκονομικὰ μέσα, θὰ ἐβλέπατε τί θὰ ἐγίνετο.

§169Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Προκαλεῖ ἔκπληξιν ἡ μομφὴ ἡ ὁποία ἐπιχειρεῖται νὰ δοθῇ κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως. Διότι δὲν ὑπῆρξεν ἡμέρα κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως νὰ μὴ εὑρίσκεται εἰς τὴν ὕπαιθρον.

§170Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Μὲ τὰ ὅσα λέγω δὲν θέλω νὰ ἐπικρίνω τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως τοῦ ὁποίου εἶναι γνωστὴ ἡ ἱκανότης. Μὲ τὰ ὅσα λέγω θέλω νὰ παρουσιάσω τὴν εἰκόνα τῆς πραγματικῆς καταστάσεως, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις, καὶ νὰ βοηθήσω οὕτω τὸ ἔργον της καὶ τὰς προσπαθείας της. Καὶ τὴν καλόπιστον αὐτὴν πρόθεσίν μου, δὲν νομίζω ὅτι δύναται νὰ τὴν ἀμφισβητήσῃ κανείς. Εὐθύνας, καὶ μάλιστα πολὺ μεγάλας, ἔχουν οἱ προκάτοχοι τῶν σημερινῶν ἁρμοδίων, οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον ὅτι θᾶττον ἢ βράδιον, θὰ ἔφθανεν ἐν ὄψει τὸ πρόβλημα τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔσπευσαν τότε ποὺ ὑπῆρχε καιρός, νὰ μελετήσουν σοβαρῶς τὸ θέμα καὶ νὰ ἑτοιμάσουν μίαν προεργασίαν τοῦ τρόπου τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ μεγάλου αὐτοῦ προβλήματος. Εἰς μάτην ἐκρούομεν τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου. Εἰς μάτην μετεφέρομεν τὰς ἐκκλήσεις τῶν δυστυχισμένων ἐκείνων ἀνθρώπων, ἀπὸ τοὺς τόπους τοῦ μαρτυρίου των. Καὶ ἐφθάσαμεν οὕτω εἰς τὴν ὥραν τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ καὶ τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων, χωρὶς καμμίαν μελέτην πραγματικήν, χωρὶς κανὲν σοβαρὸν σχέδιον καὶ κυρίως ἐπὶ τοῦ πρωτεύοντος ζητήματος τῆς στεγάσεως.

§171Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς Ὑπουργὸς ἐπεσκέφθην τὸ Καρπενῆσι, τὸ Γενικὸν ὅμως Ἐπιτελεῖον δὲν ἐπέτρεψε νὰ ἐπιληφθῶμεν τοῦ θέματος τῆς στεγάσεως. Μέχρι τοῦ παρελθόντος χειμῶνος λόγῳ τῆς εἰδικῆς καταστάσεως τῆς περιοχῆς δὲν ὑπῆρχεν ἀσφάλεια οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ προεργασία διὰ τὴν στέγασιν. Δὲν ἠμπορεῖτε λοιπὸν νὰ κατηγορῆτε τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως ὅτι δὲν ἔκαμεν ὅ,τι ἔπρεπε.

§172Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε Παπαδόγιαννη, γνωρίζω ὅτι ἐφθάσατε μέχρι Καρπενησίου. Δὲν λέγω διὰ κατασκευὰς εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τοῦ Νομοῦ, αἱ ὁποῖαι τότε δὲν ἦτο δυνατὸν βεβαίως νὰ γίνουν. Ὁμιλῶ περὶ καταρτισμοῦ προγράμματος, καὶ δὲν νομίζω ὅτι τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον ἠμπόδιζε τὸν καταρτισμόν του.

§173Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Οὔτε πίνακες τῶν καταστροφῶν δὲν ἔχουν γίνει.

§174Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ εἶμαι εὐτυχὴς διότι ὁ διάδοχός μου ἔχει εὐχέρειαν ἀπὸ ἐμὲ διότι δὲν διετέθησαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μου πιστώσεις διὰ κατασκευὴν οἰκημάτων ἀλλὰ 8½ δισεκ. μόνον διὰ τὴν μεταφορὰν τῶν ὑλικῶν καὶ ἔπρεπε νὰ καταβάλωμεν πᾶσαν προσπάθειαν διὰ νὰ κάμψωμεν τὸν συμμαχικὸν παράγοντα.

§175Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅταν τὰ λέγω αὐτά, ὅτι ὑπὸ τῆς Διευθύνσεως Νομικῶν καὶ Οἰκονομικῶν Ὑποθέσεων τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος καὶ πλέον ἔτους, ἐγένετο μελέτη περὶ συγκροτήσεως οἰκοδομικῶν συνεταιρισμῶν κατὰ Κοινότητας διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ ζητήματος τῆς στεγάσεως, ἡ ὁποία διετυπώθη καὶ εἰς σχέδιον Διατάγματος, καὶ ἔχω εἰς χεῖράς μου τὸ μοναδικὸν ἀντίγραφον, ὅπερ κατώρθωσα νὰ προμηθευθῶ καὶ τὸ ὁποῖον σχέδιον Διατάγματος ἐστάλη ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1949 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, ἵνα λάβῃ διὰ τοῦ τότε Ὑπουργοῦ σάρκα καὶ ὀστᾶ, καὶ τὸ ὁποῖον ἔκτοτε κοιμᾶται τὸν νήδυμον ὕπνον, εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Ὑπουργείου. Ὅλοι γνωρίζετε κύριοι βουλευταί, ὅτι καθολικὸν ὑπῆρξε τὸ αἴτημα τῶν συμμοριοπλήκτων, διὰ τὴν λύσιν τοῦ θέματος τῆς στεγάσεως δι’ αὐτοστεγάσεως. Καὶ ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως, κατόπιν πολλῶν ἀμφιταλαντεύσεων, ἐδέχθη τὴν ἐφαρμογὴν ἑνὸς μικτοῦ συστήματος κατασκευῶν, καὶ δι’ ἐργολαβιῶν καὶ δι’ αὐτοστεγάσεως, ἡ ὁποία δευτέρα ἔχει δύο μορφάς, ἤτοι τὴν χορήγησιν ὑλικῶν καὶ χρημάτων καὶ τὴν χορήγησιν μόνον ὑλικῶν. Δὲν γνωρίζω τί θὰ ἀποδώσῃ τὸ σύστημα τοῦτο, διότι δὲν ἐφηρμόσθη ἀκόμη ἐν τῇ πράξει. Φοβοῦμαι μόνον μήπως τὸ πολυσχιδές του ἀποβῇ τροχοπέδη εἰς τὴν γοργότητα τῶν κατασκευῶν. Πάντως θὰ παρακολουθήσωμεν τὸ ζήτημα καὶ θὰ σπεύσωμεν νὰ ἐνημερώσωμεν τοὺς ἁρμοδίους διὰ τὴν ἀπόδοσίν του. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θέλω νὰ παρακαλέσω θερμότατα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως ὅπως εἰς τὴν πόλιν τοῦ Καρπενησίου ὅπου αἱ ἐργασίαι στεγάσεως ἐκτελοῦνται μόνον δι’ ἐργολαβιῶν, διὰ τῆς κατασκευῆς δηλαδὴ τῶν περιφήμων πυρήνων, ἐφαρμοσθῇ παραλλήλως καὶ ἡ αὐτοστέγασις καὶ ἡ χορήγησις ὑλικῶν, διότι ἐκεῖ ὑπάρχουν καὶ τὰ μέσα καὶ αἱ χεῖρες, ὥστε νὰ προχωρήσῃ ταχύτερα ὁ ρυθμὸς τῶν κατασκευῶν, καὶ μὴ εἰσέλθωμεν εἰς ἄλλον χειμῶνα μὲ τὴν κατάστασιν τοῦ παρελθόντος. Καὶ παρακαλῶ νὰ τεθῇ ἐκ νέου εἰς ἰσχὺν ἡ ἐγκύκλιος 232 τοῦ 1949 ἡ ὁποία ἔχει ἀτονήσει, καὶ ἡ ὁποία ἄλλωστε οὐδέποτε ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν, τοὐλάχιστον εἰς τὸν τόπον μου, καὶ δι’ ἧς ἐδίδοντο ὡρισμένα ὑλικὰ εἰς τοὺς πολεμοπαθεῖς, ἵνα μόνοι των ἐπισκευάσουν τὰς κατεστραμμένας οἰκίας των. Τὸ αἴτημα τοῦτο, τῶν κατοίκων τοῦ Καρπενησίου εἶναι καθολικόν, διότι οἱ ἄνθρωποι ἀπηύδησαν ἀπὸ τὰς ἐργολαβίας.

§176Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ κατηγορῶμεν τὸν κ. Καραμανλῆν ὁ ὁποῖος εἰργάσθη ἐξαιρετικὰ οὔτε νὰ κρίνωμεν τὴν κατάστασιν τὴν τότε μὲ τὰ σημερινὰ μέσα. Μὴ λησμονῆτε ὅτι εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ στεγάσωμεν 800 χιλιάδας ἀνθρώπους.

§177Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ὅταν σεῖς εἶσθε Ὑπουργὸς καὶ ὁ κ. Καραμανλῆς, αἱ Ὑπηρεσίαι ἦσαν ἀποῦσαι παντοῦ εἰς τὴν ὕπαιθρον.

§178Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἔχετε προσωπικὰ μὲ τὸν κ. Καραμανλῆν ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα, ἀλλὰ πάντως οὗτος ἐξετέλεσε πάντοτε ἐπιτυχῶς τὸ καθῆκόν του.

§179Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἀνοικ.). Εἰς τὴν ἰδίαν κατάστασιν μὲ τὸ Καρπενῆσι εὑρίσκονται τὰ Σέρβια, ἡ Νάουσα, καὶ συνεπῶς δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω ἐξαίρεσιν δι’ αὐτό. Τελευταίως τὸ ἐπεσκέφθην καὶ γίνεται μία μελέτη τοῦ τί θὰ χρειασθῇ διὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγασιν διὰ νὰ δώσωμεν τὰ ὑλικά.

§180Ε. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ ἐπαγγελματικῆς στέγης καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχουν ἄνθρωποι στεγαζόμενοι κάτω ἀπὸ τὰ δένδρα.

§181Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἀνοικ.). Θὰ ἔχωμεν ὑλικὰ δι’ ὅλους διότι καθημερινῶς φθάνουν καὶ συνεπῶς τὰ διατιθέμενα ὑλικὰ διὰ τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην δὲν εἶναι εἰς βάρος τῆς στεγάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων.

§182Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Νὰ τὴν ἐφαρμόσητε κ. Ὑπουργὲ τὴν αὐτοστέγασιν εἰς τὸ Καρπενήσιον, ἔστω καὶ ἐξαιρετικῶς, ἀφοῦ αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ἐκεῖ καὶ ἀφοῦ ἡ καταστροφή του ὑπῆρξεν 100%. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν πρόσκλησίν σας ποὺ ἀνεφέρατε, ἐλάβομεν βεβαίως μίαν εἰδοποίησίν σας περὶ τοῦ ἐπικειμένου ταξιδίου σας αὐτοῦ, ἀλλὰ τὴν ἐλάβομεν ὅταν πλέον εἴχατε ἀναχωρήσει ἐξ Ἀθηνῶν. Ὅταν τὴν ἐλάβομεν καὶ ἠθελήσαμεν αὐθημερὸν νὰ μάθωμεν περὶ τοῦ ταξιδίου σας, μᾶς ἐπληροφόρησαν ὅτι ἤδη εἴχατε ἀναχωρήσει τὴν προτεραίαν. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους ἐξ Εὐρυτανίας καὶ Φθιώτιδος, τῶν ὁποίων οὐδεὶς διὰ τὸν ἴδιον λόγον, μετέβη ἐκεῖ. Οὕτω κ. Ὑπουργὲ τῆς Ἀνοικοδομήσεως εἴχατε τὴν εὐτυχίαν νὰ περιοδεύσητε τὴν Φθιώτιδα, τὴν Εὐρυτανίαν καὶ Αἰτωλοακαρνανίαν, συνοδευόμενος μόνον ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Βορείου Ἑλλάδος, μετὰ τοῦ ὁποίου φαίνεται ὑπῆρξεν ἔγκαιρος ἡ συνεννόησις. Οὐδεὶς φθόνος! Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι βουλευταί, πόσον βραδεῖς, πόσον πολυδάπανοι καὶ πόσον ἐπιζήμιοι εἶναι αἱ ἐργολαβίαι, φέρω ὡς παράδειγμα τὴν πόλιν τοῦ Καρπενησίου. Εἰς Καρπενήσιον ὑπῆρχον προπολεμικῶς 700 διώροφοι (καλαὶ) οἰκοδομαὶ καὶ 600 μικρότεραι βοηθητικαί. Ὅλαι γενικῶς, ἐπυρπολήθησαν ὑπὸ τῶν Γερμανῶν ἀρχικῶς καὶ τῶν συμμοριτῶν κατόπιν, ὅσαι ἐξ αὐτῶν εἶχον ἐπισκευασθῆ. Πλὴν 6–7 κατοίκων, οἱ ὁποῖοι ἔφτιασαν μόνοι τους οἰκοδομὰς ὑπολογισίμους, οἱ ἄλλοι κάτοικοι ἐστεγάσθησαν προχείρως ἐντὸς τῶν ἐρειπίων τῇ βοηθείᾳ τότε καὶ τῆς ὑπηρεσίας προσωρινῆς στεγάσεως, ἡ ὁποία ἐτέλει ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν καὶ διεύθυνσιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Καὶ ἦλθε τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως, τὸ ὁποῖον ἀνέλαβε τὸ ἔργον τῆς στεγάσεως, διὰ τοῦ συστήματος τῶν ἐργολαβιῶν, τῆς κατασκευῆς δηλαδὴ τῶν λεγομένων πυρήνων. Ἀπὸ τότε κατεσκευάσθησαν 13 πυρῆνες ὑπὸ μιᾶς ἐργολαβίας καὶ 27 ὑπὸ ἑτέρας. Σύνολον 40. Ἐγένοντο ἐπίσης 80 ἐπισκευαὶ ἐξ ὧν 22 διὰ τὴν στέγασιν συμμοριοπλήκτων. Πόσα χρήματα ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν; Τέσσαρα ὁλόκληρα δισεκατομμύρια δραχ. συμπεριλαμβανομένων 600 ἑκατομυρίων δὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ἐντὸς τῆς πόλεως χειμάρρου καὶ ἑτέρου ποσοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς εἰς ποῖον ἀριθμὸν ἀνέρχεται, διὰ τὴν διεύρυνσιν τῶν ὁδῶν, πρὸς ἐφαρμογὴν τοῦ περιφήμου σχεδίου τῆς πόλεως, τὸ ὁποῖον εἰς μίαν ἄλλην συνεδρίασιν θὰ τεθῇ ἐπὶ τάπητος καὶ θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἕκαστος πυρήν, ἀποτελούμενος ἀπὸ ἓν ἢ δύο μικρὰ δωμάτια μόνον στοιχίζει 17, 18 ἕως 20 ἑκατομμύρια δραχμῶν ἐξ ὧν 4½–5 ἑκατομμύρια ἀναλογοῦν εἰς τὰ χορηγηγούμενα ὑλικά, καὶ τὰ 12 ἕως 13 ἑκατομύρια δίδονται δι’ ἀμοιβὴν τῶν ἐργολάβων. Καὶ ἐρωτῶ, ἐὰν τὰ 17 ἢ 18 ἢ 20 ἑκατομμύρια ἐδίδοντο εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας, ποῖος ἔχει ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ κατώρθωναν μόνοι τους νὰ φτιάσουν ὁλόκληρο τὸ κατεστραμμένο σπίτι τους καὶ ὄχι τοὺς περιστερεῶνας τοῦ ἑνὸς ἢ δύο δωματίων τοῦ πυρῆνος; Ἀλλὰ τί εἶναι αὐτοὶ οἱ πυρῆνες; Εἶναι πυρὴν οἰκοδομῆς ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ θεμελιωθῇ μέλλουσα τοιαύτη. Ἀλλὰ πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς τοιούτου εἴδους κατασκευάσματα νὰ θεμελιωθῇ οἰκοδομὴ ὅταν οἱ τοῖχοι τῶν ἔχουν πάχος 40 ἑκατοστῶν τοῦ μέτρου καὶ ὅταν ὅλοι γνωρίζουν, ὅτι τὸ πάχος τῶν τοίχων οἱασδήποτε οἰκοδομῆς, καὶ μάλιστα πρὸς τὴν θεμελίωσιν πρέπει νὰ εἶναι 60–80 ἑκατοστὰ τοῦ μέτρου; Καὶ ὅταν ὅλοι γνωρίζουν, ὅτι ἐνῷ τὸ βάθος τῶν θεμελίων ἑκάστης οἰκοδομῆς πρέπει νὰ εἶναι τοὐλάχιστον 50 ἑκατοστὰ ἀπὸ τῆς στάθμης τοῦ δρόμου, τὰ ἰδικά των μόλις φθάνουν τὰ 15 ἕως 20; Ἐγὼ ὁ ὁποῖος τοὺς εἶδα καὶ τοὺς ἐπεσκέφθην ἕνα πρὸς ἕνα, μὲ τὴν χωρητικότητά των ὡσὰν περιστερεῶνες, μὲ τὰς στέγας των τὰς ἐπικλινεῖς ὡσὰν καλύβια, μὲ τὰ παράθυρά των ὡσὰν πολεμίστρες, χωρὶς ἐσωτερικὰ ἐπιχρίσματα καὶ χωρὶς κανένα βοηθητικὸν χῶρον, τονίζω μὲ ὅλην τὴν δύναμιν τῆς ψυχῆς μου, ὅτι ἀποτελοῦν αἶσχος καὶ προσβολὴν κατὰ τῆς ἰδέας τοῦ πολιτισμοῦ καὶ ἀνθρωπισμοῦ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους οἱ κάτοικοι τοῦ Καρπενησίου ζητοῦν τὴν αὐτοστέγασιν. Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως, θὰ τὰ διεπίστωσεν ὅλα αὐτά, κατὰ τὴν πρόσφατον ἐπίσκεψίν του εἰς Καρπενήσιον, ὅπου δὲν μᾶς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ μεταβῶμεν καὶ ἡμεῖς, διὰ νὰ τὰ ὑποδείξωμεν καὶ τὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τόπου. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, διὰ νὰ εἶμαι δίκαιος, πρέπει νὰ τονίσω ὅτι διὰ τοὺς τύπους καὶ ὡρισμένας παραλείψεις τῶν πυρήνων δὲν εἶναι ἀπολύτως ὑπεύθυνον τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως. Θὰ ἔπρεπεν ὅμως νὰ γίνῃ κατάλληλος διαφώτισις πρὸς τοὺς ἔχοντας τὴν πρωτοβουλίαν τῶν ὑποδείξεων. Πάντως, διὰ νὰ τελειώνω ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, θέλω νὰ ὑποβάλω θερμὴν ἔκκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως νὰ σπεύσῃ ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀκόμη καιρός, καὶ λάβῃ ὅλα τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, νὰ ἐπανδρώσῃ τὰς ὑπηρεσίας τῆς ὑπαίθρου μὲ τὸ ἀπαραίτητον προσωπικόν, διότι ἡ γόνιμος περίοδος τοῦ θέρους εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχάς, ὅπως εἰς τὴν Εὐρυτανίαν δὲν διαρκεῖ πέραν τοῦ Αὐγούστου ἢ Σεπτεμβρίου. Ἄλλο σοβαρὸν θέμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ διὰ τοὺς ἐπαναπατρισθέντας εἶναι ἡ ἐνίσχυσίς των εἰς τρόφιμα καὶ ἡ ἵδρυσις ἀποθηκευτικῶν κέντρων καὶ ὁ ἔγκαιρος τούτων ἐφοδιασμός. Μετὰ τῶν ἄλλων συναδέλφων τῆς Εὐρυτανίας ὑπεγράψαμεν κοινὸν σημείωμα, ποῦ πρέπει νὰ ἱδρυθοῦν τὰ κέντρα αὐτά, τὸ ὁποῖον μάλιστα ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐνεχείρισα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ. Δυστυχῶς κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου εἰς Καρπενήσιον, ἐγένετο ἡ κατανομή, καὶ παρελείφθησαν τὰ ἔχοντα μεγαλυτέραν ἀνάγκην βορειότερα τμήματα τοῦ Νομοῦ. Καὶ ἐδέησε κατόπιν προσωπικῆς μου παρακλήσεως πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ νὰ ἐκδοθῇ νέα ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια τῆς ἱδρύσεως τῶν παραλειφθέντων κέντρων ἐν Εὐρυτανίᾳ ὡς καὶ τοιούτου εἰς τὴν ὀρεινὴν Ναυπακτίαν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ὀρεινοῦ πληθυσμοῦ της ἀφοῦ ἡ Ναυπακτία παραδόξως εἶχε παραλειφθῆ ἐκ τῆς κατανομῆς. Μὲ τὴν προσπάθειαν τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ἡ ὁποία ἀνέλαβε τὴν ἐπάνδρωσιν καὶ προώθησιν τῶν τροφίμων μέχρι τῶν κέντρων, ἐλπίζω ὅτι τὸ ζήτημα εἰσῆλθεν εἰς καλὴν ὁδόν. Ἕτερον σπουδαῖον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν στιγμὴν αὐτὴν τοὺς συμμοριοπλήκτους Εὐρυτανίας εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἰατρικῆς περιθάλψεώς των διὰ τῆς ἱδρύσεως Ἰατρικῶν Κέντρων ἐν Εὐρυτανίᾳ καὶ τοποθετήσεως ἰατρῶν εἰς διαφόρους Κοινότητας τοῦ Νομοῦ. Ἔχω εἰς χεῖράς μου πληθώραν χαρακτηριστικῶν σχετικῶν τηλεγραφημάτων, χαρακτηριστικώτερον τῶν ὁποίων εἶναι τὸ τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος, Ἀγράφων–Εὐρυτανίας, διαμαρτυρομένου ὅτι ἐνῷ ἡ περιφέρεια Ἀγράφων μαστίζεται ὑπὸ διαφόρων ἀσθενειῶν, δὲν ὑπάρχει καμμία ἰατρικὴ περίθαλψις οὔτε φάρμακα. Τὸ τηλεγράφημα ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐκ Καρπενησίου—ἀριθμὸς 447. Κλεομένην Τσιτσάραν βουλευτὴν–Ἀθήνας. «Παρακαλοῦμεν ὅπως Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς διατάξῃ ἄμεσον καὶ μόνιμον ἐγκατάστασιν ἰατροῦ περιφέρειαν Ἀγράφων ὅπου πληθυσμὸς ἀπὸ εἰκοσαημέρου ἐπανεπατρίσθη, δεδομένου ὅτι ὑφίστανται ἀσθένειαι καὶ οὐδεμία περίθαλψις ὑπάρχει οὐδὲ φάρμακα, πρὸς ἀποφυγὴν θυμάτων. Πρόεδρος Κοινότητος Ἀγράφων Παναγιώτης Καραλῆς Εἰς τὴν ἁρμοδίαν Διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς ἔδωσα ἐγγράφως τὰς ἀπόψεις μου ποῦ πρέπει νὰ γίνουν τὰ κέντρα αὐτά, καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ὑγιεινῆς ἡ ἵδρυσις τῶν διαφόρων κέντρων νὰ γίνῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν καὶ μὴ καταστῇ ἀντικείμενον κομματικῶν ὑποδείξεων καὶ κομματικῆς συναλλαγῆς, διότι αὐτὸ θὰ ἀπετέλει τουλάχιστον σκύλευσιν ἐπὶ τοῦ πτώματος τοῦ Εὐρυτανικοῦ λαοῦ.

§183Γ. ΜΠΑΚΑΤΣΕΛΟΣ (Ὑπ. Ὑγιειν.). Σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν κ. συνάδελφε καὶ σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι ἡ ἵδρυσις τῶν ἰατρείων καὶ ἡ τοποθέτησις τῶν ἰατρῶν, θὰ γίνουν μὲ ἀντικειμενικότητα καὶ βάσει τῆς πραγματικῆς ἀνάγκης.

§184Κ. ΤΣΙΤΣΑΡΑΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν δήλωσίν σας αὐτὴν κ. Ὑπουργέ, καὶ βεβαιωθῆτε ὅτι οὐδέποτε ἀμφέβαλα διὰ τὰς προθέσεις αὐτάς. Σοβαρώτατον ἐπίσης ζήτημα τὴν στιγμὴν αὐτὴν διὰ τὴν Εὐρυτανίαν, εἶναι ἡ κατάστασις τῶν συγκοινωνιῶν της. Ὅλοι οἱ δρόμοι της οἱ ἐσωτερικοὶ κατεστράφησαν καὶ μέχρις ὥρας δὲν ἐδόθη ὑπὸ τοῦ Ὑπ. Δημ. Ἔργων, οὐδὲ ὀβολός. Μόνον ἡ ἐθνικὴ ὁδὸς Στυλίδος–Λαμίας–Καρπενησίου, τῆς ὁποίας τὰ ὀλιγώτερα χιλιόμετρα εὑρίσκονται ἐν τῇ περιοχῇ τῆς Εὐρυτανίας, ἐτέθη εἰς τὸ πρόγραμμα κατασκευῶν καὶ ἐδόθησαν δι’ αὐτὴν κατόπιν παραστάσεων ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων βουλευτῶν 4 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Διὰ τὰς ἄλλας ἐσωτερικὰς ὁδοὺς ἔχομεν μόνον εἰς χεῖρας μας τὰ 500 ἑκατομμύρια ἐκ τοῦ κονδυλίου «ἐργασία καὶ πρόνοια», τῶν ὁποίων εὐτυχῶς ἡ χρῆσις παρετάθη καὶ πέραν τῆς λήξεως τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους. Μὲ τὰς νέας δὲ πιστώσεις τὰς ὁποίας θὰ λάβωμεν καὶ ἐκ τοῦ νέου ἔτους, καὶ μὲ τὴν νέαν διάρθρωσιν διαχειρίσεως καὶ διαθέσεως αὐτῶν, ἡ ὁποία ἐτέθη εἰς ἐφαρμογήν, καὶ μὲ φιλότιμον προσπάθειαν τοῦ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ Γραφείου Νομομηχανικοῦ Εὐρυτανίας, τοῦ ὁποίου θέλω νὰ ἐξάρω τὴν μέχρι τοῦδε δρᾶσιν, ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐπιτελεσθῇ ἀρκετὴ πρόοδος ἐπὶ τοῦ θέματος τῶν συγκοινωνιῶν. Ἔχομεν ὅμως ἀνάγκην ἐνισχύσεως τοῦ Γραφείου Νομομηχανικοῦ καὶ δι’ ἄλλων κατωτέρων ἔστω μηχανικῶν καὶ κυρίως προσωπικοῦ χαράξεως ὁδῶν, ὥστε ἡ ὅλη ἐργασία νὰ προσλάβῃ τυχὸν ρυθμόν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων, νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ τὴν ζωτικὴν αὐτὴν ἀνάγκην τῆς Εὐρυτανίας. Τὸ ζήτημα τῶν σχολείων, τῆς ἐπισκευῆς των δηλαδή, ἐκ τῶν διατεθέντων ἐκ τοῦ ἐράνου τοῦ Βασιλέως ἑκατομμυρίων, ἐλπίζω ὅτι θὰ λάβῃ καλὴν τροπήν. Μὲ τὴν ὑπόσχεσιν δὲ ποὺ ἐλάβομεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, διὰ τὴν πλήρωσιν τῶν κενῶν διδακτικοῦ προσωπικοῦ, αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ κενὰ εἶναι 90, αἰσιοδοξοῦμεν διὰ τὸ θέμα τοῦτο. Σημαντικὸν ἐπίσης ζήτημα διὰ τὴν Εὐρυτανίαν εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῆς συμπαθοῦς τάξεως τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ ἐμπόρων τῆς Εὐρυτανίας, οἱ ὁποῖοι ὁλοσχερῶς σχεδὸν κατεστράφησαν ἐξ αἰτίας τῶν πολεμικῶν γεγονότων. Γνωρίζω ὅτι πρὸ ἡμερῶν ἐπιτροπὴ τούτων ἐπεσκέφθη τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, παρὰ τῶν ὁποίων ἔλαβεν ὑποσχέσεις διὰ τὴν ἐνίσχυσίν των καὶ τὴν ἐκδήλωσιν τοῦ ἀμερίστου ἐνδιαφέροντός των ὑπὲρ αὐτῶν. Παρακαλῶ καὶ ἐγώ, διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἐμπόρων καὶ ἐπαγγελματιῶν τῆς Εὐρυτανίας νὰ εἶναι σοβαρὰ καὶ σημαντική, καὶ ἐφ’ ὅσον οὗτοι ἀνέρχονται εἰς 430 περίπου ἐν Εὐρυτανίᾳ, ἡ ἐνίσχυσις πρέπει νὰ ὑπερβῇ τὰ 6 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Ἕνα σπουδαιότατον ἐπίσης θέμα τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν Εὐρυτανίαν εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῆς κτηνοτροφίας. Δύο ὑπῆρξαν οἱ πόροι τῆς Εὐρυτανίας προπολεμικῶς, τὰ ἐμβάσματα ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ ἀφ’ ἑνός, καὶ αἱ πρόσοδοι ἐκ τῆς ἀνθούσης κτηνοτροφίας ἀφ’ ἑτέρου. Καὶ ἡ μὲν εἰσροὴ τῶν ἐμβασμάτων ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ, δι’ ὅλους τοὺς γνωστοὺς λόγους, ἐμειώθη εἰς τὸ ἐλάχιστον, ἡ δὲ καταστροφὴ τῆς κτηνοτροφίας ὑπῆρξε σχεδὸν καθολική. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε κύριοι βουλευταὶ τὸ μέγεθος τῆς καταστροφῆς τῆς κτηνοτροφίας ἐν Εὐρυτανίᾳ, θὰ σᾶς ἀναγνώσω ἕναν ἐπίσημο πίνακα στατιστικῆς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Προπολεμικῶς, ἤτοι τὸ 1938 ὑπῆρχαν ἐν Εὐρυτανίᾳ 140.000 πρόβατα, τὸ 1949 ἐμειώθησαν εἰς 1242 μόνον, ἐξαιρέσει ἐκείνων ποὺ μετεκινήθησαν πρὸς Λεβάδειαν, Φθιώτιδα, Θεσσαλίαν καὶ Ξηρόμερον, τὸ 1938 ὑπῆρχαν ἐν Εὐρυτανίᾳ αἶγες 90.000 τὸ 1949 ἐμειώθησαν εἰς 2.612 ὑπῆρχαν τὸ 1938 ἵπποι 1250, τὸ 1949 ἐμειώθησαν εἰς 15, τὸ 1938 ὑπῆρχαν 1400 ἡμίονοι, τὸ 1948 ἀπέμειναν 25. Καὶ βοοειδῆ ὑπῆρχαν τὸ 1938, 8.000, διὰ νὰ μειωθοῦν ἕως τὸ 1949 εἰς 578. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοί, σᾶς δίδουν μίαν εἰκόνα τῆς καταστάσεως. Καὶ διὰ μὲν τὴν ἐνίσχυσιν τῆς οἰκοσίτου κτηνοτροφίας τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐζήτησε νὰ προμηθευθῇ ἐξ Ἀμερικῆς 150.000 πρόβατα, καὶ ἡ παραγγελία ἐγένετο. Σήμερον ὅμως ἐπληροφορήθην, ὅτι ἐλήφθησαν πληροφορίαι ἐξ Ἀμερικῆς, ὅτι ἡ παραγγελία θὰ ἐκτελεσθῇ μόνον διὰ 50.000 πρόβατα. Δὲν γνωρίζομεν βεβαίως διατὶ ἐγένετο αὐτό, ἐὰν ἐννοεῖται εἶναι ἀληθές, καὶ τί πρόκειται νὰ κάμῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας. Πάντως ἐν τῷ μεταξὺ ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Γεωργίας καὶ διακεκριμένου φίλου μου, κατόπιν θερμῆς παρακλήσεως, ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας Εὐρυτανίας 320 ἑκατομμύρια διὰ τὴν προμήθειαν μικρῶν ζώων πρὸς διανομὴν εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους. Ἡ Γεωργικὴ ὅμως ὑπηρεσία Εὐρυτανίας, ἰσχυριζομένη καὶ δικαίως, ὅτι δὲν ἔχει ἐπαρκὲς προσωπικόν, δὲν ἐκίνησε τὰς πιστώσεις αὐτὰς, ὅπως διὰ τὸν ἴδιον λόγον δὲν ἐκίνησε καὶ τὰς δοθείσας πιστώσεις ὑπὸ τοῦ ἰδίου Ὑπουργείου, διὰ κατασκευὰς ἀρδευτικῶν ἔργων, εἰς τὰς διαφόρους Κοινότητας τῆς Εὐρυτανίας. Ἐλπίζω μὲ τὴν ἐπάνδρωσιν τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας ἣν μοῦ ὑπεσχέθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, νὰ κινηθοῦν ὅλαι αἱ πιστώσεις. Ὀφείλω εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ νὰ ἐξάρω τὴν συμβολὴν καὶ κατανόησιν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, τὸ ὁποῖον διέθεσε διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν συμμοριοπλήκτων Εὐρυτανίας 8.596.350.000 δραχμῶν μέχρι σήμερον. Ἐκτὸς ὅμως τῆς ἐνισχύσεως τῆς οἰκοσίτου κτηνοτροφίας, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐνισχυθῇ ἡ μεγάλη κτηνοτροφία, διότι δὲν εἶναι νοητόν, ὅταν τὸ Κράτος χορηγῇ ἑκατοντάδες δισεκατομμυρίων διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐφοπλιστῶν, τῶν μεγαλεμπόρων καὶ τῶν βιομηχάνων, διὰ νὰ ὑψώνουν ἐργοστάσια, ἐλαιοτριβεῖα, ξενοδοχεῖα, καὶ δὲν ξέρω τί ἄλλο ἀκόμη νὰ ἀρνῆται τὴν ἐνίσχυσίν του εἰς μίαν ἀναξιοπαθοῦσαν παραγωγικὴν τάξιν, ἀναγκαίαν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν, ὄχι βεβαίως νὰ φθάσῃ τὸ προπολεμικὸν ἐπίπεδον, ἀλλὰ εἰς ἕνα σημεῖον κάπως ὑπολογίσιμον. Ἐπειδὴ τὸ θέμα τοῦτο εἶναι γενικὸν τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ θερμῶς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τοὺς ἁρμοδιωτέρους ἐξ αὐτῆς, νὰ θελήσουν νὰ βοηθήσουν τὴν κτηνοτροφίαν τῆς Εὐρυτανίας καὶ νὰ εἶναι βέβαιοι, ὅτι πράττοντες οὕτω, θὰ συνδέσουν τὸ ὄνομά τους μὲ τὴν εὐημερίαν τῆς Εὐρυτανίας. Φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς, ὅτι πρὸ ἡμερῶν ἐγένετο ἓν Καρπενησίῳ συνέδριον τῶν δημοδιδασκάλων τῆς Εὐρυτανίας. Ὡς γνωστὸν οἱ διδάσκαλοι, εἶναι οἱ φορεῖς τῆς εἰκόνος τῆς καταστάσεως τῶν χωριῶν. Εἰς τὸ πόρισμά των ποὺ ὑπέβαλαν μέσῳ τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ των πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας, διεκτραγωδοῦν τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῶν χωριῶν τῆς Εὐρυτανίας. Καὶ ἀκόμη τονίζουν, ὅτι οἱ κάτοικοι αὐτῶν εἶναι ἀποφασισμένοι, ἐὰν μέχρι τέλους Αὐγούστου δὲν τύχουν περιθάλψεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως, νὰ κατέλθουν ὁμαδικῶς εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰς πεδιάδας. Ἡ Κυβέρνησις ἂς προσέξῃ τὴν εἴδησιν ταύτην, διότι αἱ πορεῖαι αὐταὶ ἐὰν γίνουν δὲν θὰ εἶναι πορεῖαι πείνης ὅπως εἰς τὸ παρελθόν. Θὰ εἶναι πορεῖαι ἀπογνώσεως καὶ αὐτοκτονίας, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προδικάσῃ κανεὶς τὴν ἔκτασιν καὶ τὸ ἀποτέλεσμά των, ὅταν εἶναι καὶ γνωστὸν ὅτι ὁ ἐχθρὸς τῆς πέμπτης φάλαγγος ἐλλοχεύει διὰ νὰ ἐκμεταλλευθῇ τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα. Κύριοι Βουλευταί. Ἡ ἐπιείκειά σας ἂς μοῦ συγχωρήσῃ τὸ ὅτι ἀπησχόλησα τὴν Βουλὴν ἐπὶ τόσον χρόνον, διὰ ζητήματα ἀφορῶντα σχεδὸν μόνον τὴν Εὐρυτανίαν, ἐνῶ τὸ θέμα εἶναι γενικώτερον. Δὲν ἠθέλησα νὰ ὁμιλήσω γενικώτερον καὶ ἀφίνω αὐτὸ εἰς ἄλλους συναδέλφους νὰ τὸ κάμουν, διότι τὰ δεινὰ τῆς Εὐρυτανίας εἶναι τόσα πολλὰ καὶ αἱ ἀνάγκαι της τόσον μεγάλαι, ὥστε ἀπὸ τὴν ἐξιστόρησιν τῶν μὲν καὶ τὴν ἀνάπτυξιν τῶν δέ, νὰ ἐκπηγάσουν γενικώτερα χρήσιμα συμπεράσματα. Ἐπὶ τέλους καὶ ἡ πολυστένακτος Εὐρυτανία, ἐδικαιοῦτο κάποτε νὰ ὑψώσῃ τὴν φωνήν της καὶ νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, διὰ νὰ τελειώνω ἐπειδὴ ἀρκετὰ σᾶς ἐκούρασα, ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἀπευθύνω μίαν ὑστάτην ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπω: Κυβερνῆται τῆς Χώρας, στρέψατε τὴν προσοχήν σας πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπαρχίαν καὶ τὴν ὕπαιθρον. Στρέψατε τὴν προσοχήν σας πρὸς τὴν ἀέναον καὶ ἀκένωτον αὐτὴν πηγὴν τῶν βαθυτέρων δυναμικοτήτων τοῦ Ἔθνους. Στρέψατε τὴν προσοχήν σας πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν Ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία ὑπῆρξε πρώτη εἰς τοὺς ἀγῶνας καὶ τὰς θυσίας. Δώσατέ της τὴν ἱκανοποίησιν τῆς προσοχῆς σας, διὰ νὰ μὴ μένῃ μὲ τὸ παράπονον καὶ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι διαρκῶς παραγκωνίζεται καὶ ὅτι τὰ πάντα καταβροχθίζονται ἀπὸ τὸν Μινώταυρον τῆς Πρωτευούσης. Ὅταν ἡ Ἐπαρχία εὐημερῇ, εὐημερῇ καὶ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον. Κυβερνῆται τῆς Χώρας, ἐνδιαφερθῆτε διὰ τὴν εὐημερίαν τῆς Ἐπαρχίας, καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ συνδέσετε τὴν ἱστορίαν τῆς Κυβερνήσεώς σας, μὲ τὴν εὐημερίαν ὅλης τῆς Χώρας. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§185ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑποβάλλω μίαν πρότασιν. Νὰ ἀνακοινωθοῦν δημοσίᾳ τὰ ὀνόματα τῶν παρόντων καὶ τῶν ἀπόντων βουλευτῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σοβαρωτάτου τούτου θέματος τῶν συμμοριοπλήκτων.

§186Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν συμμοριοπλήκτων, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον δὲν ἀφορᾶ μόνον τοὺς βουλευτὰς τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλ’ ἀφορᾷ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον καὶ κατὰ συνέπειαν ἡμεῖς οἱ καταγόμενοι ἐκ τῶν περιφερειῶν αὐτῶν τῶν συμμοριοπλήκτων αἰσθανόμεθα ὀδύνην καὶ θλίψιν διότι οἱ πρὸ ὀλίγου ὁμιλήσαντες ἀπευθύνοντο πρὸς ἑδώλια κενά. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ συζητῆται τὸ θέμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ζωὴν καὶ τὴν ὑπόστασιν 700 χιλιάδων συμμοριοπλήκτων, κατοίκων τῶν ὀρεινῶν περιοχῶν, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν σφριγῶσαν τοῦ Ἔθνους ζωὴν καὶ νὰ ἀπουσιάζῃ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ περισσότεροι βουλευταί.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ εἶναι παρόντες, Κύριε συνάδελφε, τρεῖς ἁρμόδιοι ὑπουργοί.

§188Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν εἶναι ἀρκετοί, κύριε Πρόεδρε, οἱ παρόντες Ὑπουργοί. Ὤφειλε νὰ παρίσταται ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀκούσῃ τὸν πόνον καὶ τὴν θλίψιν μας διὰ τὸ κατάντημα εἰς τὸ ὁποῖον περιῆλθον οἱ κάτοικοι τῶν περιφερειῶν μας. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐκπατρισθέντες διὰ διαταγῶν τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, διῆλθον τριετίαν ὁλόκληρον εἰς τρώγλας, εἰς χαράδρας καὶ εἰς στέπας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ζήσουν οὔτε ἄγρια θηρία. Καὶ ὅμως ὑπέστησαν τὴν κατάθλιψιν τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν καὶ τὰς πιέσεις καὶ δὲν ἐγόγγισαν. Καὶ ὅταν ἡ Πατρὶς ἠλευθερώθη, ἀπεφάσισαν νὰ ἐπανέλθουν, ἔχοντες τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ ζωή των θὰ ἦτο κάπως ὑποφερτή, ὅτι θὰ εἶχον ὀλίγα ροῦχα, μία κουβέρτα, ὀλίγο ψωμὶ καὶ μία στοιχειώδη στέγη. Προτείνω, λοιπόν, ὅπως ἡ συζήτησις ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἵνα πληθούσης τῆς Βουλῆς καὶ παρούσης τῆς Κυβερνήσεως, ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ ἡ ὁποία ἀπηχεῖ τὸν πόνον τῶν δυστυχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἔχομεν ἄλλο θέμα πρὸς συζήτησιν.

§190Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐπιθυμῶ νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρίσταται διὰ τριῶν ὑπευθύνων ὑπουργῶν.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀγγελούσης.

§192Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Τὸ νὰ ἐπιχειρήσω, Κύριοι συνάδελφοι, νὰ διεκτραγωδήσω τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθον οἱ συμμοριόπληκτοι, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σωστόν; διότι θὰ σᾶς κουράσω ἀσκόπως, ἐπειδὴ οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι καὶ ὅσοι ἐκ τῶν συναδέλφων εἶναι παρόντες γνωρίζουν τὸ δρᾶμα τῶν συμμοριοπλήκτων. Ὁμολογῶ ὅτι ἀπὸ τὸ μέχρι τοῦδε ἔργον τῆς παρούσης Κυβερνήσεως δὲν εἶμαι ἀπογοητευμένος, διότι καὶ οἱ ὑπουργοὶ οἱ ἁρμόδιοι καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διατίθενται, βάσει τῶν εἰδικῶν συμβάσεων, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν μεταξὺ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, προσπαθοῦν νὰ ἀνακουφίσουν τὴν δυστυχίαν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι καλυτέρας τύχης ἄξιοι. Θὰ κατελόγιζον εἰς τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις τοῦτο, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ σκεφθοῦν ὅτι κάποτε θὰ λήξῃ ὁ συμμοριτισμὸς καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχουν ἑτοιμάσει ἕν ὡρισμένον σχέδιον. Ἀλλὰ τώρα δὲν εἶναι ὥρα διὰ συζήτησιν περὶ καταλογισμοῦ εὐθυνῶν; διότι δὲν ἐπερωτᾶται ἡ τότε Κυβέρνησις καὶ νῦν ἀντιπολίτευσις, γίνεται ἐπερώτησις εἰς τὴν νῦν Κυβέρνησιν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ βαρὺ ἔργον, τὸ ὁποῖον τῆς ἀνέθεσεν ὁ λαός. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ κάνω ὡρισμένας προτάσεις, βάσει ὡρισμένων γεγονότων, τὰ ὁποῖα ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου. Εἶναι γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τὸ χωρία τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας καὶ Δυτικῆς Θράκης ἀνεχώρησαν μερικαὶ οἰκογένειαι εἰς Βουλγαρίαν, διότι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς συνειργάσθησαν μετὰ τῶν Βουλγάρων. Τὰ κτήματα αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων παρέμειναν ἔτσι καὶ συμβαίνει τὸ ἑξῆς: Τὰ σπίτια εἰς τὰ ὁποῖα κατώκουν καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἀνεχώρησαν, δὲν ἔχουν τὰς καταστροφάς, ποὺ ἔχουν τὰ σπίτια τῶν ἄλλων κατοίκων καὶ ἔρχονται αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως νὰ ἐπισκευάσουν αὐτὰ καὶ νὰ ἐγκαταστήσουν τοὺς Ἕλληνας. Ἀπὸ τὴν ἄλλη ὅμως μεριὰ ἔρχεται τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν καὶ λέγει ὅτι αὐτὰ τελοῦν ὑπὸ τὴν μεσεγγύησιν τοῦ Κράτους καὶ θὰ πληρώνουν μίσθωμα καὶ συμβαίνει νὰ ἐγκαθιστᾷ ἡ μία ὑπηρεσία τοῦ Κράτους τὸν συμμοριόπληκτον καὶ ἡ ἄλλη νὰ τοῦ ζητεῖ μίσθωμα. Νομίζω ὅτι αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἀντικείμενον συνεννοήσεως τῶν δύο Ὑπουργείων, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠθέλησε νὰ δεχθῇ συζήτησιν καὶ ὁ συμμοριόπληκτος ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ τὸ σπίτι του καὶ ὄχι νὰ πληρώνῃ μίσθωμα. Ἐπίσης θὰ συντελέσῃ πολὺ εἰς τὴν ἀνακούφισιν τῶν συμμοριοπλήκτων ἡ λειτουργία τῶν Ἐπιτροπῶν Ἀπαλλοτριώσεως, διότι εἰς τὰς Σέρρας ἀπὸ τοιετίας ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀπαλλοτριώσεως δὲν ἔχει λειτουργήσει καὶ οὕτω δὲν ἠμποροῦν νὰ δοθοῦν οἰκόπεδα εἰς δικαιούχους χωρικοὺς διὰ νὰ κτίσουν. Διότι ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ κτίσουν, ἀλλὰ δὲν ἔχουν οἰκόπεδα. Ἑπομένως πρέπει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας νὰ σπεύσῃ νὰ ἐπανδρώσῃ τὰς ὑπηρεσίας τῶν ἐπαρχιῶν, διὰ νὰ μπορέσουν νὰ ἐξυπηρετήσουν τὸν κόσμον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ὑποφέρει περισσότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον. Ἐπίσης καὶ ὁ τρόπος τοῦ ἐπαναπατρισμοῦ δὲν εἶναι ὁ ἐνδεδειγμένος. Βάζουν τοὺς συμμοριοπλήκτους εἰς τὰ αὐτοκίνητα καὶ τοὺς πηγαίνουν εἰς τὰ χωρία καὶ δὲν εὑρίσκουν ἐκεῖ νερὸ καὶ ἐνῷ τοὺς ὑπόσχονται ὅτι θὰ φέρουν νερὸ μετὰ δύο μῆνας, μένουν χωρὶς νερὸ καὶ ἀναγκάζονται νὰ ὑδρεύωνται μὲ βυτιοφόρα αὐτοκίνητα. Ἐπὶ πλέον θὰ πρέπει νὰ συνεννοηθοῦν αἱ δύο ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς καὶ Ἀνοικοδομήσεως, νὰ ὑπάρξῃ μία ὑπηρεσία διὰ τὴν ὕδρευσιν, διότι διαθέτει σωλῆνας τὸ Ὑπουργεῖον Ὑγιεινῆς, βάσει ἄλλων κριτηρίων. Δηλαδή, δίδονται σωλῆνες ἐκεῖ ὅπου οἱ νομίατροι ἀναφέρουν ὅτι ὑπάρχει τῦφος, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως θέλει νὰ δώσῃ εἰς τὰ ἐπαναπατριζόμενα χωρία καὶ δὲν ἔχει τοὺς σωλῆνας. Πρέπει, λοιπὸν, νὰ γίνῃ μία ἑνοποίησις τῶν ὑπηρεσιῶν αὐτῶν. Ἐπίσης, ἰδιαιτέρως, πρέπει νὰ προσέξωμεν τὰ σχολεῖα, ἐφ’ ὅσον μάλιστα παρατηρεῖται μία φιλότιμος προσπάθεια αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι συγκεντρώνουν μόνοι των τὰ ὑλικὰ, διὰ τὸ κτίσιμον τῶν σχολείων των. Μεγάλη εἶναι ἡ ἀπογοήτευσίς των ὅταν ἐπιστρέφοντες δὲν εὑρίσκουν τὸ σχολεῖον καὶ τὴν Ἐκκλησίαν των. Ἰδιαιτέρως πρέπει νὰ προσέξωμεν τὸ ζήτημα αὐτὸ εἰς τὰ ἀκριτικὰ χωριά, διότι τὸ σχολεῖον θὰ συγκεντρώσῃ τὰ παιδιά, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἀλητεύουν καὶ θὰ ὑπάρξῃ καὶ ἡ ἠθικὴ ἱκανοποίησις εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ὅτι τὸ Κράτος ὑπάρχει καὶ δὲν τοὺς ἐλησμόνησε. Ἀλλὰ ἐὰν συνεχισθῇ ὁ ρυθμὸς, μὲ τὸν ὁποῖον πηγαίνομεν, θὰ ἔλθῃ ὁ Ὀκτώβριος καὶ σχολεῖα δὲν θὰ ἔχωμεν. Ἐν τούτοις οἱ κάτοικοι μὲ ὅλην των τὴν φτώχεια συγκεντρώνουν ὑλικὰ μὲ ἐράνους κλπ. καὶ ἀπευθύνονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἀνοικοδομήσεως, νὰ συνεισφέρῃ καὶ αὐτὸ διὰ νὰ κτίσουν τὸ σχολεῖόν των. Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως Ἀνοικοδομήσεως ἀπαντᾷ ὅτι ἔχει τὴν ἐπίβλεψιν καὶ τοὺς τεχνικοὺς καὶ ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας πρέπει νὰ διαθέσῃ τὰς δαπάνας. Ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον Παιδείας δὲν ἔχει νὰ διαθέσῃ καὶ στέλλει 20.000.000 διὰ νὰ κτισθῇ ἓν σχολεῖον, τὸ ὁποῖον χρειάζεται 120.000.000. Πρέπει νὰ ἐπέλθῃ μία ἑνοποίησις, διότι παρατηρεῖται ἕνας διασκορπισμὸς τῶν ἁρμοδιοτήτων, χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσουν αἱ ὑπηρεσίαι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀποδώσουν. Ἐπίσης, εἶναι ἓν ἄλλο σοβαρώτατον ζήτημα, τὸ ὁποῖον θέτω ὑπ’ ὄψει τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἀνοικοδομήσεως, τὸ ζήτημα τῶν πολεμοπαθῶν. Δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ 1941 καὶ ἐντεῦθεν δὲν ἔχομεν μόνον τοὺς συμμοριοπλήκτους, ἔχομεν καὶ τοὺς πολεμοπαθεῖς τῶν ὁποίων τὰ σπίτια ἐκάησαν ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς Ἰταλοὺς καὶ Βουλγάρους. Τί προστασίαν θὰ τοὺς δώσωμεν; Καμμίαν, λέγει τὸ Κράτος, δὲν εἶσθε μέσα εἰς τὰς συμβάσεις οὔτε εἰς τὸ πλαίσιον τῆς προστασίας τοῦ Κράτους. Διατὶ πρέπει νὰ προστατευθῇ μόνον ὁ συμμοριόπληκτος καὶ ὄχι καὶ ὁ πολεμοπαθής, τοῦ ὁποίου τὸ σπίτι ἔχει καῇ ἀπὸ τὸ 1941; Ἐνῷ ἔχουν γίνει μεγάλαι προσπάθειαι, δὲν ἐλήφθη καμμία ἀπόφασις ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἑπομένως, θὰ πρέπει νὰ τὸ προσέξῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ Κερδύλλια τὰ ὁποῖα εἶναι τὸ πρῶτο χωριὸ ποὺ κατέκαυσαν οἱ Γερμανοὶ καὶ ἐφόνευσαν ὅλους τοὺς ἄνδρας πλὴν τοῦ δασικοῦ ὑπαλλήλου καὶ τοῦ ἱερέως καὶ ἔχει δημιουργηθῆ τὸ ἄτοπον εἰς τὸ χωριὸ αὐτὸ τὸ ἥμισυ τῶν κατοίκων νὰ ἔχουν σπίτια καὶ τὸ ἕτερον ἥμισυ νὰ μὴ ἔχουσιν καὶ ἐπειδὴ, βάσει τῶν συμβάσεων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, θὰ κάμωμεν ἀνοικοδόμησιν μόνον εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους καὶ μόνον εἰς τὰ χωριὰ τὰ ὁποῖα ἐκάησαν κατὰ 50% καὶ περισσότερον καὶ ἐξ αὐτῶν θὰ κτισθοῦν τὰ 25% εἰς τὰ Κερδύλλια θὰ σταματήσῃ πᾶσα περαιτέρω ἀνοικοδόμησις. Εἶναι ζητήματα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν εἰδικὰς μὲν περιπτώσεις, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὰ προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις ὁλόκληρος καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν οἱ ἄνθρωποι καὶ νὰ ἑνοποιηθοῦν καὶ νὰ συντονισθοῦν αἱ ὑπηρεσίαι καὶ νὰ δημιουργηθῇ ἡ ἀτμόσφαιρα ἐκείνη ποὺ πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, διὰ νὰ μὴ δημιουργῆται τὸ παράπονον τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεως μεταξὺ τῶν κατοίκων. Ἐπίσης νομίζομεν ὅτι εἶναι ἄτοπον τὸ γεγονὸς ὅτι ὑποχρεοῦνται οἱ κάτοικοι νὰ κτίσουν τοὺς τοίχους καὶ κατόπιν νὰ πάρουν τὴν βοήθειαν διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον εὐνοοῦνται οἱ οἰκονομικῶς εὔρωστοι.

§193Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἀνοικοδομήσεως). Ἤθελα νὰ μὴ ἀπαντῶ εἰς κάθε ἐρώτημα ποὺ θέτουν οἱ συνάδελφοι, ἐπειδὴ ὅμως αὐτὸ εἶναι ἡ βάσις τῆς αὐτοστεγάσεως, δι’ αὐτὸ κάμνω τὴν διακοπὴν αὐτήν, κατ’ ἐξαίρεσιν τῆς ἀποφάσεώς μου νὰ μὴ διακόπτω, καὶ λέγω τὸ ἑξῆς: Τὰ 9.000.000 διὰ τὴν αὐτοστέγασιν δίδονται ὡς ἑξῆς: 4.000.000 εἰς μετρητὰ καὶ 5.000.000 εἰς ὑλικά. Ἄν θελήσωμεν νὰ τὰ δώσωμεν ὅλα μαζί, ὑπάρχουν ἄπειρα τὰ ἀπρόοπτα καὶ ἔχομεν κάποιαν πικρὰν πεῖραν. Δίδομεν κατ’ ἀρχὰς τὰ 2.000.000 καὶ ἀμέσως μὲ τὴν πιστοποίησιν ὅτι ἐξεκίνησεν ἡ ἐργασία ἡ οἰκοδομική, δίδομεν ἐν συνεχείᾳ τὰ ὑπόλοιπα.

§194Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Χωρὶς νὰ ἀρχίσῃ νὰ κτίζῃ;

§195Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἀνοικοδομήσεως). Μόλις ἀρχίσει νὰ κτίζῃ θὰ τοῦ δώσωμεν τὸ 1.000.000, κατόπιν τὸ δεύτερον, τὸ τρίτον, τὸ τέταρτον ἑκατομμύριον.

§196Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, διότι εἶχον ὑπ’ ὄψει μου ἐγὼ ὅτι ἔπρεπε νὰ κτίσῃ τοὺς τοίχους πρῶτα.

§197Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἀνοικοδομήσεως). Αὐτὸ ἐγένετο προηγουμένως. Ἦτο τὸ παλαιὸν σύστημα.

§198Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ὅλαι αὐταὶ εἶναι εἰδικαὶ περιπτώσεις, βεβαίως, ἀλλ’ εἶναι ὀρθὸν καὶ πρέπει νὰ τὰς προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις διότι φοβοῦμαι ὅτι θὰ παραστῇ ἡ ἀνάγκη, ἂν διαθέτωμεν τὰ μέσα, νὰ τοὺς ξαναφέρωμεν διότι οὔτε δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν σοβαρῶς νὰ παραμένουν εἰς τὰς σκηνάς, διότι τοῦτο λέγεται. Ἄν ἐπήγαινε κανεὶς εἰς ὑψόμετρον 800 καὶ 1000 μέτρων χωρὶς ἐφόδια, τότε θὰ ἠδυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἂν εἶναι εὔκολον ἢ δύσκολον νὰ παραμείνῃ κανεὶς εἰς τὰ χωρία αὐτά. Δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅτι εἶναι δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ζοῦν ἐκεῖ χωρὶς ἰατρικὴν περίθαλψιν καὶ σχολεῖον καὶ στερούμενοι τῶν ἀπαραιτήτων ἐφοδίων, ποὺ ἔχει ἀνάγκην εἷς ἄνθρωπος ποὺ θέλει νὰ εἴπῃ ὅτι ζῇ ἀνθρωπινά... Ἐπὶ πλέον, ὑπάρχει καὶ τοῦτο. Ὑπάρχουν ὡρισμένοι οἰκισμοὶ ἀποτελοῦντες τμῆμα μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς Κοινότητος μὲ ἕτερον τοιοῦτον. Εἶναι ὅμως μακρὰν ἀπὸ κατῳκημένα μέρη ἐπὶ τῶν ὀρέων καὶ τὰ χωράφια των εὑρίσκονται εἰς τὴν πεδιάδα. Ποῖοι εἶναι οἱ λόγοι νὰ τοὺς στείλωμεν ἐκεῖ καὶ νὰ μὴ τοὺς ἀφήσωμεν εἰς τὴν ἕδραν τῆς Κοινότητος, ἐφ’ ὅσον διαθέτουν καὶ οἰκόπεδα καὶ τὰ χωράφια τους εἶναι ἐκεῖ; Ἀπόψε ἔλαβον ἓν τηλεγράφημα δι’ ἕνα χωριὸ τῶν Σερρῶν. Ὑπάγονται εἰς τὴν Κοινότητα Καλοκάστρου καὶ θέλουν νὰ τοὺς στείλουν εἰς τὸ Κορφοβοῦνι. Εἶναι πράγματα ποὺ δὲν συμβιβάζονται καὶ μὲ τὰς στερήσεις ποὺ περνοῦμε, διότι οἱ ἄνθρωποι δὲν ζητοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος, παρὰ νὰ μείνουν ἐκεῖ ποὺ εὑρίσκονται.

§199Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἀνοικοδομήσεως). Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν περίπτωσιν. Νὰ μοῦ δώσετε τὸ τηλεγράφημα καὶ νὰ ἐξετάσω τὴν περίπτωσιν.

§200Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Δὲν θέλουν τίποτε ἀπὸ τὸ Δημόσιον οἱ ἄνθρωποι, παρὰ νὰ μείνουν ἐκεῖ ποὺ εἶναι, ἀλλὰ τὸ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον ἐπιμένει νὰ τοὺς στείλῃ ἐκεῖ ἐπάνω. Δὲν θέλουν καμμίαν ἐνίσχυσιν ἀπὸ τὸ Κράτος, θέλουν μὲ τὰ ὑπάρχοντά τους νὰ ζήσουν ἐκεῖ. Ἄς μὴ λησμονοῦμεν καὶ τὸν ψυχολογικὸν παράγοντα. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἦλθαν εἰς Ἀθήνας, ὅπου ἤλλαξαν συνηθείας ζωῆς. Πῶς εἶναι δυνατὸν δὲ νὰ ἐπιστρέφουν ἐκεῖ καὶ νὰ μὴ ἔχουν τὸν ἰατρόν των, τὸν ἱερέα, τὰ σπίτια τους, τὸ σχολεῖον τους; Διατί νὰ μὴ τοὺς ἀφήσωμεν ἐκεῖ, ἀφοῦ μάλιστα δὲν ζητοῦν τίποτε ἀπὸ τὸ Κράτος;

§201Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ (Ὑπ. Ἀνοικοδομήσεως). Δὲν τὴν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὴν περίπτωσιν αὐτήν,

§202Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Εἶναι περιπτώσεις ποὺ δυνάμεθα νὰ κρίνωμεν μὲ πνεῦμα ἐπιεικείας.

§203Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Μὲ πνεῦμα εὐρείας ἀντιλήψεως.

§204Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς θὰ ὑπάρχῃ κάποιος λόγος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον νὰ τοὺς στέλλῃ ἐκεῖ εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν.

§205Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Αὐτὰ εἶναι τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα ὑπέπεσαν εἰς τὴν ἀντίληψίν μου, ὅσον ἀφορᾷ τὸν Νομὸν Σερρῶν, ἡ γενικωτέρα ὅμως πολιτικὴ πρέπει νὰ κινῆται μέσα εἰς τὰ πλαίσια τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν καὶ τῆς ἀνθρωπίνης δυνατότητος διότι πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Καλαντζῆς ὅτι κατὰ 50% εἶναι ζήτημα οἰκονομικὸν καὶ κατὰ 50% ἀνθρωπίνου ὑλικοῦ. Νὰ μὴ ζητοῦμε πράγματα ποὺ δὲν ἠμποροῦν νὰ γίνουν, ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ πρέπει νὰ γίνεται καὶ νὰ ὑποβοηθήσωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἔργον της διότι μόνον μὲ προσπάθειαν συνεργασίας εἶναι δυνατὸν νὰ κάμωμεν κάτι.

§206Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε.

§207Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Καλύτερα νὰ πᾶμε εἰς τὸ Γραφεῖον τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ νὰ τὰ εἴπωμεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητοῦμεν ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας, πρὸ κενῶν ἑδωλίων.

§208Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἔχομεν ὑποβάλει μίαν πρότασιν, νὰ ἀνακοινωθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν παρόντων διὰ τοῦ τύπου καὶ τὰ ὀνόματα τῶν ἀπόντων, διὰ νὰ πληροφορηθῇ ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, πόσοι ἐνδιαφέρονται διὰ τὸ ζήτημα αὐτό.

§209Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Δὲν εἶναι μόνον ζήτημα συμμοριοπλήκτων, ἀλλὰ εἶναι καὶ θέμα Ἑλληνικῆς Ἐπαρχίας.

§210Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Εἴμεθα πέντε ἄνθρωποι, κύριε Πρόεδρε.

§211Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔπρεπε οἴκοθεν νὰ λύσητε τὴν συνεδρίασιν.

§212Σ. ΓΟΥΔΕΛΗΣ. Εἶναι λυπηρὸν τὸ θέαμα, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἔχομεν ὅλοι εὐθύνας. Ἀσχολούμεθα τόσον καιρὸν μὲ τὰ Γιοῦρα καὶ τὴν Μακρόνησον καὶ δι’ ἓν τόσον σοβαρὸν ζήτημα δὲν δείχνομεν ἐνδιαφέρον.

§213ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ πταίω δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§214Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Δὲν θὰ ἦτο δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ εἶναι ὀλίγος ὁ ὑπολειπόμενος χρόνος καὶ ὑπάρχουν καὶ ἄλλα θέματα, νὰ ὁρισθῇ αὔριον τὸ πρωΐ, εἰς τὰς 11, εἰδικὴ συνεδρίασις διὰ τὸ θέμα αὐτό; Ἐὰν θέλωμεν νὰ εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς ὅσα λέγομεν ὑπὲρ τῶν συμμοριοπλήκτων, νομίζω ὅτι καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ὁρίσουν εἰδικὴν συνεδρίασιν καὶ ὄχι νὰ συζητοῦμεν τώρα πρὸ κενῶν ἑδωλίων.

§215Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Νὰ ὁρισθῇ τὴν Τετάρτην τὸ πρωΐ. Τοῦτο θὰ ἀπηχήσῃ εὐμενῶς, διότι θὰ καταλάβῃ ὁ κόσμος ἐκεῖνος ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ τὸν σκέπτεται.

§216Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μείνῃ τὸ θέμα αὐτὸ ἐκκρεμές.

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοΐνης ἔχει τὸν λόγον.

§218Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πολιτικὸν εἶναι τὸ θέμα καὶ θὰ ἀποφύγω τὴν διάλεξιν, διότι ἐν πολλοῖς οἱ προλαλήσαντες ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ διαλέξεως ἠσχολήθησαν. Ἄλλως τε ἐξηντλήθη. Ἔχω μίαν φοβερὰν ἀνησυχίαν ἀπὸ δύο λόγια, τὰ ὁποῖα ἀντήλλαξα μὲ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργόν, τὸν ὁποῖον παρηκολούθησα μὲ θαυμασμὸν εἰς τὴν ἀκάματον προσπάθειάν του καὶ τὸν εἶδα σχεδὸν ἀεικίνητον: μήπως δὲν ἀντελήφθη τὴν τραγικότητα τοῦ θέματος. Διότι, ἐνῷ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐπέστρεψα ἐκ τῆς περιφερείας ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐπεσκέφθη ὁ κ. Ὑπουργός, πολὺ ἀνήσυχος καὶ μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ κατάστασις ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι τραγική, ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς μὲ ἐπληροφόρησεν ὅτι τὴν εὑρῆκε καλήν! Μὲ κατέχει, λοιπόν, ἀνησυχία μήπως τὸ τόσον σοβαρὸν πρόβλημα ὄχι μόνον τῆς στεγάσεως, τὸ ὁποῖον ἐτονίσθη κατὰ κόρον καὶ ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως, ἀλλὰ τὸ ὅλον θέμα τῶν συμμοριοπλήκτων δὲν ἐγένετο κατανοητόν. Διὰ νὰ μὴ κουράσω τοὺς ὀλίγους ἐναπομείναντας συναδέλφους θὰ εἴπω ἐλάχιστα, χαρακτηριστικά, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου. Θὰ πρέπει νὰ διατηρήσωμεν ἢ νὰ δημιουργήσωμεν εἰκόνας. Ἡ πρώτη εἶναι ὅταν ὁ συμμοριόπληκτος ἐγκατέλειπε τὰ πάντα πρὸ τοῦ φάσματος τῆς ὁλοκληρωτικῆς καταστροφῆς καὶ τῆς ἀπωλείας τῆς ζωῆς του. Ἔφθασεν εἰς τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ ἐγένετο καὶ ἡ ἱστορία ἔγραφεν, ὅτι ἀπέρριπτον αἱ μητέρες τὰ παιδιά των καὶ ἀνεζήτουν στέγην. Μὲ αὐτὸ τὸ φάσμα ἐδέχθη τὴν ταλαιπωρίαν τῶν τριῶν ἐτῶν, πρωτοφανῆ ταλαιπωρίαν, ἐδέχθη τὴν ἀστοργίαν τοῦ κέντρου καί, ἂς μὴ διαφωνήσουν οἱ ἀκούοντες συνάδελφοι, τὴν πλήρη ἀνεπάρκειαν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ὑπῆρχε καμμία ἐκδήλωσις σοβαρᾶς σκέψεως διὰ τοὺς συμμοριοπλήκτους. Ἐγένοντο διαβούλια περὶ τοῦ ἐὰν θὰ ἐδίδετο τὸ χιλιόδραχμον εἰς τὰς Ἀθήνας ἢ πότε θὰ ἐδίδετο ἢ ποῦ θὰ ἐστεγάζοντο καί, ἐν πάσῃ περιπτώσει, διὰ τὸ πρόβλημα τῆς διατηρήσεως τοῦ συμμοριοπλήκτου εἰς τὴν ζωήν, ἀλλὰ περὶ τῶν ἀπαραιτήτων, τῶν στοιχειωδῶν ἐφοδίων διὰ νὰ ἐπανέλθῃ, δηλαδὴ περὶ τῶν ζώων των — ἀποτελεῖ δὲ ὁ ἡμίονος διὰ τὸν χωρικὸν ὅ,τι τὸ δίπλωμα διὰ τὸν δικηγόρον — περὶ τούτου οὐδεὶς ἐσκέφθη, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν πλήρη ἀπαθλίωσιν τοῦ συμμοριοπλήκτου. Ὁ ἀτυχής, μὴ δυνάμενος νὰ φέρῃ τὸ βάρος αὐτῆς τῆς συμφορᾶς καὶ τῆς δυστυχίας, ποὺ ἀντιμετώπιζεν εἰς τὸ κέντρον, ὅταν τοῦ ἀνηγγέλθη τὸ εὐχάριστον γεγονός, ὅτι δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν πατρίδα, ἔφυγε προτροπάδην — ἐλάχιστοι ἐπιέσθησαν — μὲ ἐνθουσιασμόν, διὰ νὰ ἐπανεύρῃ ὅ,τι εἶχεν ἀφήσει. Εἶναι ἡ δευτέρα εἰκών. Διατηρεῖ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι θὰ ἐπανεύρῃ τὴν στέγην, τὰ ἀγαθὰ τῆς πτωχῆς του ὑποστάσεως, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ζήσῃ. Ἀντιμετώπισε δευτέραν τραγῳδίαν, ἀσυνήθως μεγαλυτέραν τῆς πρώτης. Συνέβη τὸ λάθος νὰ ἐξαναγκασθοῦν, εἴτε οἰκειοθελῶς, εἴτε ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐπαναπατρισθοῦν εἰς χειμῶνα, διότι ἦτο ὄψιμος ὁ χειμών. Ἐκεῖ δὲν ἐπανεῦρε τὰ βασικὰ στοιχεῖα τῆς ζωῆς του. Δὲν ἐπανεῦρε τὴν οἰκίαν του, πρᾶγμα εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἀπέδωσε καὶ τόσον μεγάλην σημασίαν, διότι εἶχε συνηθίσει σχεδὸν εἰς τὴν ὕπαιθρον νὰ ζῇ ὑπὸ τραγικὰς συνθήκας. Δὲν ἐπανεῦρε τὸ μεταφορικόν του μέσον, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ δι’ αὐτὸν τὰ πάντα. Δὲν ἐπανεῦρε τὴν αἶγα, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔζη ἐπὶ ἑπτὰ μῆνας. Δὲν ἐπανεῦρε τὴν ὄρνιθα, δὲν ἐπανεῦρε τίποτε. Ἀνέμενε τὰ πάντα ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ τὰ ἀναμένει. Διότι δὲν ἦτο δυνατόν, μὲ τὴν στατιστικὴν ποὺ ἠκούσατε ἀπὸ τοὺς συναδέλφους, νὰ καλλιεργήσῃ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν κανονικὸν ρυθμὸν ἡ ζωή του. Ματαίως τὰ ἀναμένει. Ἔχει πλέον δημιουργήσει, δύο εἰκόνας, τὰς ὁποίας παραβάλλει καὶ συγκρίνει. Ποία εἶναι ἡ τραγικωτέρα; Εἶναι ἡ δευτέρα, διότι θὰ προστεθῇ ἡ ἀγωνία καὶ τῆς στέγης τοῦ χειμῶνος, τὸ ὑψόμετρον τὸ φοβερόν, τὸ ψῦχος τὸ μεγάλο καὶ ἡ ἀδυναμία νὰ πορισθῇ καὶ αὐτὸν τὸν ἄρτον, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ διανομή του. Καὶ θὰ ἀναζητήσῃ τὴν πρώτην εἰκόνα, τὴν ὀλιγωτέραν δυστυχίαν τοῦ κέντρου. Ἂς τὸ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις. Ὅταν θὰ κατέλθῃ, θὰ δημιουργήσῃ πλέον μόνιμον ἐγκατάστασιν. Ὑπάρχουν εἰς τὰ περίχωρα τῶν Ἀθηνῶν συμμοριόπληκτοι, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ ἐπανέλθουν. Προτιμοῦν ἀπὸ τῶν ἀπωτάτων προαστείων — ἀναφέρω τὴν Δροσιάν, πέραν τῆς Κηφισσίας — μέχρι τοῦ Πειραιῶς νὰ ἐργάζωνται, νὰ καταναλίσκουν τὸ ἥμισυ τοῦ ἡμερομισθίου των διὰ τρεῖς ἢ τέσσαρας ὥρας ταξίδια ἐπ’ αὐτοκινήτων, παρὰ νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν τραγῳδίαν ἐκείνην. Διότι, μόλις τὴν ἀντιμετώπισαν, ἔφυγαν προτροπάδην. Εἰς τὸ θέμα τῆς ἀνοικοδομήσεως αἱ Κυβερνήσεις αἱ προηγούμεναι, ἂς μὴ ξενισθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργός, δὲν βαρύνονται μὲ τὸ ὅτι δὲν ἐδημιούργησαν στέγην, δὲν ἀνοικοδόμησαν τὴν ἑστιάδα. Ἦσαν πενιχρὰ τὰ μέσα, δύσκολοι αἱ περιστάσεις, διὰ νὰ εἴμεθα ἀντικειμενικοί, πόλεμος καὶ εἰς τὸν πόλεμον, ὑπάρχει ἡ ψυχολογία καὶ ἡ ψύχωσις, ποὺ ἐμποδίζουν, ἀλλ’ ὑπῆρχον καὶ περιοχαὶ, ὑπῆρχεν ἡ Ἀθήνα, ἡ ὁποία, ὄχι πρὸς τιμὴν ἡμῶν, ἀπετέλει ἐκδήλωσιν τοιαύτης ζωῆς ὡς ἐὰν ἦτο πρωτεύουσα ἄλλου Κράτους, ὄχι τοῦ μαχομένου καὶ ἐκεῖ ἀνέτως ἠδύναντο αἱ ὑπηρεσίαι νὰ καταστρώσουν ἕνα πρόγραμμα ἀνοικοδομήσεως. Ἀναφέρω χαρακτηριστικὸν παράδειγμα εἰς τὸν ἀξιότιμον τέως Ὑπουργὸν καὶ συνάδελφον κ. Παπαδόγιαννην διὰ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὸν νῦν Ὑπουργόν, διότι δὲν ἐλέγχεται ἡ παλαιὰ Κυβέρνησις αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἐγένετο ἀπόπειρα κατασκευῆς ἢ ἀνοικοδομήσεως, ἐὰν θέλετε, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν καὶ ὁ κ. Καλαντζῆς, τῆς Πενταπόλεως. Εἶναι τελείως κατεστραμμένα 4–5 χωρία τῆς Δωρίδος, δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ παραμείνουν ἐκεῖ, ἦσαν ἐμπόδια εἰς τὴν ζωὴν τῶν κατοίκων διότι ἐκεῖ θὰ ἐδημιούργουν καὶ ἦτο προτιμότερον τοῦτο μίαν ὑποτυπώδη κτηνοτροφίαν, ἐνῷ ἀπὸ ἀπόψεως καλλιεργείας εἶναι ἐκδήλως ἀντιοικονομική, διότι τὰ 9)10 τῶν καλλιεργειῶν εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἀντιοικονομικαί, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ ἡ καλλιέργεια εἶναι ἐκδήλως ἀντιοικονομική.

§219Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τί ἠθέλατε νὰ γίνῃ εἰς τὴν Πεντάπολιν;

§220Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχῃ δημιουργηθῆ ἡ πεποίθησις εἰς τοὺς χωρικοὺς καὶ εἰς τὰ πέριξ χωρία ὅτι πράγματι θὰ ἀνοικοδομηθοῦν καὶ μὲ ἐκεῖνα τὰ πενιχρὰ μέσα. Θὰ γνωρίζετε ἴσως ὅτι ἑνὸς ἰσχυροῦ παράγοντος τῆς τότε Κυβερνήσεως ἡ οἰκία ἀνοικοδομήθη μὲ τεράστιον ποσὸν ἑκατομμυρίων καὶ ἐνοικιάσθη εἰς τὰς ὑπηρεσίας μὲ ἐνοίκιον 700.000 δραχμῶν.

§221ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σὲ ποῖον μέρος;

§222Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Εἰς τὸ Λιδωρίκι.

§223Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπῆγα ἐπὶ τόπου τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1949, ἐπέρασα ὑπὸ τὴν Πεντάπολιν καὶ ἔλαβα ἀποφάσεις νὰ ἐκτελεσθοῦν ἔργα. Μετὰ τριήμερον συνελήφθη ὁ Ταξίαρχος ἀπὸ τὸν Διαμαντῆ καὶ εἶναι θαῦμα πῶς δὲν συνελήφθην καὶ ἐγώ. Ὅταν ἐπερνοῦσα ἀπὸ τοὺς Πενταγιοὺς ἀπὸ πάνω ἦσαν συμμορῖται καὶ ἀπὸ κάτω ἐγώ. Ἦλθε καὶ μὲ ὑπεδέχθη ὁ Ταξίαρχος Μαρκόπουλος, ὁ ὁποῖος καὶ συνελήφθη ἀπὸ τοὺς συμμορίτας.

§224Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα μου. Δὲν ψέγω τὴν μὴ συνέχειαν τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς Πενταπόλεως, ἀλλὰ ψέγω τὴν τότε Κυβέρνησιν διότι δὲν εἶχε πρόγραμμα καὶ δὲν ἔδωσεν εἰς τοὺς χωρικοὺς τὰ μέσα τῆς ἀνοικοδομήσεως.

§225Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι διαφωνία μεταξὺ τῶν κατοίκων.

§226Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις κυμαίνεται μεταξὺ μερίδων πολιτῶν, τότε δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ εὐθύνη καὶ ταύτην τὴν εὐθύνην ἐμφανίζω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀντὶ νὰ ἀνοικοδομήσῃ τὰς οἰκίας τῶν ἰσχυρῶν παραγόντων καὶ νὰ τὰς ἐκμισθώνῃ διὰ τὰς δημοσίας Ὑπηρεσίας μὲ τὴν ξυλείαν τοῦ Δημοσίου εἰς 700.000 δρχ., ὅταν ἡ ἰδία οἰκία εἶχε μισθωθῆ προπολεμικῶς μὲ 1.500 δρ., ἠμποροῦσε νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον νὰ δώσῃ ξυλείαν καὶ ἄλλα ὑλικὰ εἰς τοὺς χωρικούς. Ἐὰν πᾶτε ἐκεῖ θὰ ἴδητε τὸ κτίριον, ὅπου στεγάζεται τὸ τηλεγραφεῖον καὶ ὅλαι αἱ ὑπηρεσίαι, θὰ ἐρωτήσετε πόσον ἐνοίκιον εἰσέπραττε προπολεμικῶς καὶ πόσον εἰσπράττει σήμερον.

§227Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ πότε ἔγινεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα;

§228Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Τὸ 1948–1949.

§229Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Εἰς τὴν Κοζάνην ἐκτίσθησαν σπίτια μὴ πυροπαθῶν.

§230Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Θέλω τοῦτο νὰ ἀποτελέσῃ παράδειγμα διὰ τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως διὰ νὰ δώσῃ ἕνα τέρμα εἰς τὴν ἐκκρεμότητα αὐτήν. Ἄν θὰ συνεχισθοῦν τὰ ἔργα τῆς ἀνοικοδομήσεως τῆς Πενταπόλεως, πρᾶγμα ὅπερ ζητοῦν τὰ περισσότερα χωριά, ἤ, καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ κρατήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς μίαν σημείωσιν, ἢ νὰ δώσῃ τὰ ὑλικὰ νὰ αὐτοστεγασθοῦν. Ὅλη ἡ περιφέρεια τοῦ νομοῦ Φθιοτιδοφωκίδος ζητεῖ τὴν αὐτοστέγασιν. Θὰ ἔπρεπεν ὅλοι μας, διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἀνοικοδομήσεως, νὰ εἴπωμεν μίαν μεγάλην ἀλήθειαν. Νὰ τὸν ἐνισχύσωμεν διὰ τῶν διαμαρτυριῶν καὶ τῆς φωνῆς μας ὅπως ἔχῃ ἐπιχειρήματα ἔναντι ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι οἰκονομικῶς τὸν ἐνισχύουν, διὰ νὰ αὐξήσουν τὸ ποσόν. Εἶναι πλάνη νὰ πιστεύωμεν ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις καὶ αἱ πιέσεις ἐπὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀλλάξουν τὴν κατάστασιν. Εἶναι θέμα κυρίως οἰκονομικόν. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ διορθώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἀνοικοδομήσεως καὶ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ ἐὰν πρέπει νὰ γίνῃ αὐτοστέγασις. Ἔχω βασικὴν διαφωνίαν εἰς τὸ ἐὰν πρέπει νὰ συνεχισθοῦν οἱ πυρῆνες μὲ τὴν δαπάνην τῶν 14–16 ἑκατομμυρίων, ἢ ἡ αὐτοστέγασις τῶν 9.000.000. Θὰ εὑρίσκετο εἰς ἀδυναμίαν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαντήσῃ ἐὰν ὅλος αὐτὸς ὁ κόσμος ἀνεζήτει τοὺς πυρῆνας, ἂν θὰ ἐπήρκει τὸ ποσόν. Κατ’ ἀκολουθίαν ἡ Κυβέρνησις ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ προσφέρῃ εἰς τοὺς πτωχοὺς αὐτοὺς ἀνθρώπους τὰ 14.000.000 νὰ ἀνοικοδομήσουν. Δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν ὅταν νομίζῃ ὅτι εἶναι ἐπιθυμία τῶν κατοίκων, τοὺς ὁποίους ἐπεσκέφθη τελευταίως, ὅτι ἡ κατασκευὴ πυρήνων εἶναι ἀνάγκη, εἶναι ἀπελπιστικὴ ἀνάγκη, ἡ ὁποία τοὺς ὤθησεν εἰς τοῦτο, κύριε Ὑπουργέ. Καὶ ἐγὼ ἐπεσκέφθην καὶ διεξοδικώτερα συνεζήτησα. Εἶναι ἀπελπιστικὴ κατάστασις διότι τὸ ποσὸν τῶν 9 ἑκατομ. δὲν ἐπαρκεῖ. Σᾶς ἔφερα ἕνα παράδειγμα τὴν κωμόπολιν τῆς Σπερχειάδος. Ἐὰν τοὺς δώσητε τὰ 9 ἑκατομμύρια δὲν θὰ ἐπαρκέσουν, εὑρίσκονται ὑπὸ ἀπελπιστικὴν κατάστασιν καὶ σᾶς λέγουν κάμετε ἕνα πυρῆνα, ὁ πυρὴν αὐτὸς δὲν τοὺς χωρεῖ διὰ τὴν στέγασιν διότι δύο ἕως τρία δωμάτια διὰ τὰς πολυμελεῖς ἐκεῖ οἰκογενείας εἰς τὰ ὁποῖα θὰ τεθοῦν καὶ τὰ ποικίλα ἔπιπλά των, δὲν εἶναι τίποτε. Εἶναι ὁμόθυμος παράκλησις, ἡ ἔκκλησις, ἡ διαμαρτυρία διὰ νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν καὶ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς σκέψεις βασικωτέρας ἀνοικοδομήσεως. Ὡς ἐνεργεῖται ἡ ἀνοικοδόμησις δὲν γίνεται τίποτα διότι, πότε δὲν ὑπάρχει χρῆμα διὰ τὸ σχολεῖον, πότε δὲν ὑπάρχει διὰ τὴν ἐκκλησίαν καὶ δὲν δημιουργεῖται τὸ χωρίον ὅπως εἶπεν ὁ ἄλλος. Ἐὰν μελετήσητε τὴν κατάστασιν ἀπὸ ἀπόψεως γεωργικοῦ κλήρου θὰ ἴδητε ὅτι πρόκειται περὶ πρωτοφανοῦς καταστάσεως εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Πέραν τῆς μονοκαλλιεργείας ἡ ὁποία διὰ τὴν Μακεδονίαν εἶναι ὁ καπνὸς πεπερασμένα εἶναι τὰ ὅρια τῆς γῆς. Εἰς τὰς ὀρεινὰς περιοχὰς γίνεται κακῶς ἡ ἀποκάλυψις τῶν νέων ἀγρῶν. Εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον ἡ μελέτη τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ὅτι ἔχει εὐθύνην μεγάλην, ζητεῖ νὰ ἐπανέλθουν εἰς αὐτὰ τὰ ἄγονα μέρη, νὰ διατηρηθοῦν εἰς αὐτὰ τὰ μέρη. Εἶναι τελείως ἀδύνατον νὰ διατηρηθῇ αὐτὴ ἡ οἰκονομικὴ διάρθρωσις εἰς τὸ χωρίον, ὁ χωρικὸς δὲν θὰ ἔχῃ ἐντὸς ὀλίγου κλῆρον. Πρὶν ἢ συντελεσθῇ ἡ δαπάνη διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν χωρίων τελείως κατεστραμμένων ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκονται, ἡ μελέτη τῶν ἁρμοδίων θὰ σᾶς διηυκόλυνεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν γειτονικῶν χωρίων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν οἱονεὶ ἐργολαβικῶν συνεταιρισμῶν. Προκαταβάλατε τὴν πρώτην ἢ τὴν τελευταίαν δόσιν καὶ ἐὰν ὁ ἀνοικοδομῶν δὲν τὴν χρησιμοποιήσῃ ἐπωφελῶς θὰ διατρέχῃ τὸν κίνδυνον νὰ διωχθῇ καὶ νὰ προσωποκρατηθῇ. Θὰ εἶχα τὴν γνώμην ὅτι ἐὰν ἐπήρχετο καθολικὴ ἀνοικοδόμησις θὰ ἐπραγματοποιεῖτο οἰκονομία. Ὁ ἀπομένων καιρὸς εἶναι ἐλάχιστος ἐὰν δὲν προλάβουν νὰ δημιουργήσουν τὴν στέγην τῶν ἡ κατάστασις θὰ εἶναι τραγική. Ὄλα εἰς τὴν Ἑλλάδα τείνουν νὰ δημιουργήσουν μίαν ἀστυφιλίαν ἀσυνήθη. Ἔχομεν τὴν πλέον κατωκημένην πρωτεύουσαν τοῦ κόσμου, ὑπερβαίνει καὶ αὐτὴν τὴν Βιέννην καὶ ἂν ὡρισμέναι περιοχαὶ δύνανται νὰ δημιουργήσουν παρασιτικὰ ἐπαγγέλματα αἱ ἄλλαι πόλεις δὲν προσφέρονται διὰ παρασιτικὰ ἐπαγγέλματα. Ἐὰν ὁ λαὸς περιέλθῃ εἰς ἀθλιότητα οὐδὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ, ἡ κατάστασις ἐγκυμονεῖ κινδύνους, ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου ἐπεσήμανεν αὐτὸν τὸν κίνδυνον καὶ προκαλεῖ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὅλους τοὺς ἀντιπροσώπους νὰ σκεφθοῦν τὶ εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ δι’ αὐτῆς τῆς ἀπαθλιώσεως τῆς μάζης, ἀπαθλιώσεως ἡ ὁποία θὰ περιέλθῃ εἰς σημεῖον κατώτερον καὶ τοῦ μηδενισμοῦ.

§231ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δερδεμέζης ἔχει τὸν λόγον.

§232Α. ΔΕΜΕΡΤΖΗΣ. Κατόπιν τῆς ὁμοφώνου γνώμης τῶν κ. Ὑπουργῶν ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ συζήτησις τοῦ θέματος εἰς ἄλλην συνεδρίασιν δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω τώρα.

§233Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὸ θέμα πράγματι εἶναι σοβαρόν, διότι πρόκειται περὶ 800.000 συμμοριοπλήκτων καὶ ἀξίζει νὰ συνεχισθῇ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν.

§234Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Θὰ ἔχῃ ἀπήχησιν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην καὶ θὰ ἐξιλεωθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐνώπιον τοῦ Λαοῦ.

§235Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Δέκα καὶ πλέον κυβερνητικοὶ βουλευταὶ ἀνέπτυξαν τὸ θέμα καὶ εἷς μόνον ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Οἱ κυβερνητικοὶ βουλευταὶ θὰ ἠδύναντο νὰ ὑποδείξουν ἐγγράφως τὰ μέτρα ποὺ προτείνουν διότι ὁ ἔλεγχος ἀνήκει εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ἐγὼ διαμαρτύρομαι διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον γίνεται ἡ συζήτησις διότι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τελειώσῃ κάποτε αὐτὴ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ἀκούσῃ καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις.

§236Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἢ θὰ ἐξαντληθῇ τὸ θέμα ἀπόψε καὶ συνεπῶς θὰ προχωρήσωμεν μέχρις ἐξαντλήσεως τῶν ρητόρων ἢ θὰ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον.

§237Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ ἡ ἐντύπωσις εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ συζήτησις διακόπτεται. Παρακαλῶ ὅπως ὁρισθῇ ἡ προσεχὴς Παρασκευὴ ὡς ἡμέρα συνεχίσεως τῆς συζητήσεως καὶ ἐὰν συμβῇ τίποτε πάλιν ἡ Κυβέρνησις θὰ εὕρῃ τρόπον συνεχίσεως τῆς συζητήσεως.

§238Ν. ΚΟΥΠΑΡΟΥΣΟΣ. Ἡμεῖς οἱ κυβερνητικοὶ βουλευταὶ θεωροῦμεν ὡς ἐξαιρετικῶς σοβαρὸν τὸ θέμα τῆς ὑπαίθρου καὶ τῆς ἐπαρχίας, καὶ παρακαλοῦμεν ὅπως συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἄλλην ἡμέραν.

§239Λ. ΜΠΟΥΡΝΙΑΣ. Ἐπειδὴ ὑπάρχουν ἄλλα σοβαρὰ θέματα ἂς ὁρίσωμεν πρωϊνὴν συνεδρίασιν.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ διακόψωμεν τὴν συζήτησιν διὰ τὴν Παρασκευὴν καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ συνεχισθῇ καὶ τὸ Σάββατον. Θέλετε νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§241ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6ην μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῶν καυσίμων καὶ ἐν συνεχείᾳ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 1.15 πρωϊνὴ)