1950.07.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 54η

Τρίτη 11 Ἰουλίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.30′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Κ. Μαρῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Κ. ΜΑΡΗΣ (Γραμματεύς). Ἀναγινώσκει. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Διαμαρτύρομαι πρὸς τὸν Πρόεδρον καὶ ἐρωτῶ ἐὰν τὰ λεχθέντα ὑπὸ τῶν κ. κ. Δ. Μπαρμπαλιᾶ, Ε. Κεφαλογιάννη καὶ Κ. Παπαδοπούλου διὰ τὸ ποῦ εὑρίσκεται ὁ υἱός μου ἐπιτρέπεται νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὰ πρακτικὰ ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ συκοφαντιῶν;

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Γρηγοριάδη ἐὰν ἐλέχθησαν φυσικὰ θὰ ἐγγραφοῦν.

§5Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἐὰν εἶναι ἔτσι κύριε Πρόεδρε παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ ἡ διαμαρτυρία μου εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ τοὺς χαρίζω τὰς συκοφαντίας, διότι ἀπὸ τοὺς υἱούς μου ὁ εἷς εὑρίσκεται ἐν Γαλλίᾳ σπουδάζων καὶ ὁ ἄλλος ἐργάζεται εἰς τὴν «Μάχην».

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Γοργίας δι’ ἐπιστολῆς του πρὸς τὸ Προεδρεῖον αἰτεῖται τὴν ἄδειαν τοῦ Σώματος προκειμένου ν’ ἀπουσιάσῃ εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν ἐπὶ δίμηνον.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν αἰτηθεῖσαν ἄδειαν ἀπουσίας εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν εἰς τὸν βουλευτὴν κ. Χ. Γοργίαν. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀνακοινώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§9Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. (Γραμματεύς). Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Χ. Ψαρρὸς (Ὑπ. Μεταφορῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ πρώτου ἐδαφίου τῆς παραγρ. 8 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ν.Δ. 291)1947 «περὶ αὐθεντικῆς ἑρμηνείας καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 645)1945 «περὶ ἀποκαταστάσεως τῶν ἐκ τοῦ πολέμου ζημιῶν τῶν σιδηροδρόμων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Νικολαΐδης, Λ. Ἰασονίδης, Κ. Ἀλεξανδρίδης. Θ. Τρύφων. Μ. Βεζυρτζόγλου καὶ Ι. Ἀποστόλου καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ διευκολύνσεων πωλήσεως τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ διαθέσεως τοῦ προϊόντος διὰ τὴν στέγασιν τῶν προσφύγων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Μαρῆς, Γ. Χατζησταυρῆς καὶ Γ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τοῦ ἄρθρου 15 παρ. 2 τοῦ Ν. Δ. 1211)1949». Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γ. Τριστρέτου τέως Ἐφέδρου Ἐνωμ)ρχου Χωρ)κῆς, κατοίκου Ἁγίου Ἰωάννου Ἡρακλείου Κρήτης, ζητοῦντος ἄμεσον ἀποκατάστασίν του εἰς τὸ Σῶμα Χωρ)κῆς, δυνάμει τοῦ Α. Ν. 1038)46. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτει ἀναφορὰν κατοίκων Τσοκυρᾶ Μονοφατσίου. Ἡρακλείου Κρήτης ζητούντων ἄμεσον προαγωγὴν τοῦ μονοταξίου σχολείου των εἰς διτάξιον καὶ τοποθέτησιν διδασκάλου ἀντὶ διδασκαλίσσης. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Α. Κωστόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Τυπογράφων, ἀρτεργατῶν, Λιθογράφων καὶ Κυτιοποιῶν Θεσ)νίκης, ζητοῦντος ἄμεσον παροχὴν ἰατρικῆς φαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως ὡς καὶ καταβολὴν ἐξόδων κηδείας εἰς τὰ μέλη των. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Α. Κωστόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Λαχανοκαλλιεργητῶν Θεσ)νίκης διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην μείωσιν τῆς τιμῆς ἀσφαλείας τῆς τομάτας ἀπὸ 600 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν ὡς αὕτη εἶχε καθορισθῆ κατὰ τὸ παρελθὸν εἰς 400 κ.λ.π. Οἱ Βουλευταὶ Χίου κ. κ. Ν. Ζορμπᾶς καὶ Λ. Μπουρνιᾶς καταθέτουν ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Χίου, διαμαρτυρομένης διὰ μελετωμένην ἀνανέωσιν σκανδαλώδους προνομίου Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ ὑποχρεωτικῆς παρ’ αὐτῇ καταθέσεως διαθεσίμων Ν.Π.Δ.Δ. ἀνερχομένων περίπου εἰς δραχμὰς 500.000.000.000. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Ι. Γιαννόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Ἁγίας Παρασκευῆς, Νεωχωρίου, Παχοκαλάμου, καὶ Ἀκροποταμιᾶς, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ἀπαγόρευσιν χρησιμοποιήσεως αὐτοκινήτων ΥΕΚΑ ὑπὸ ἀγροτῶν πρὸς μεταφορὰν Γεωργικῶν προϊόντων ἀπὸ τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς εἰς τὴν κατανάλωσιν. Οἱ βουλευταὶ Κυκλάδων κ. κ. Τ. Πάρρης καὶ Π. Εὐριπαῖος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου καὶ τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Ἑρμουπόλεως ζητούντων ἄμεσον ἔναρξιν ἔργων μεταφορᾶς ὕδατος ἐκ χωρίου Γαλησσᾶ πρὸς ὕδρευσιν τῆς πόλεως. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Η. Λαγάκος καταθέτει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 153 πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Σπάρτης διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἐπέκτασιν τοῦ Ἐθνικοῦ δικτύου ἠλεκτροφωτισμοῦ Λάδωνος καὶ εἰς τὴν περιφέρειαν Λακωνίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀργ)νθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Θεσ)νίκης, διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην κατάργησιν τῶν δελτίων ἄρτου καὶ τροφίμων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Β. Παπαρρηγόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀνέργων Σιγαροποιῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι διάθεσιν ὑπὲρ τῶν ἀνέργων σιγαροποιῶν τοῦ ἐσόδου ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Ν. Δ. 15–21–1923. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Δ. Ζησόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἐθνικῆς Ἑνώσεως Καραγωγέων Θεσ)νίκης «ὁ Ἅγιος Δημήτριος», ζητούσης ἄμεσον ἐπαναφορὰν τῆς ἰσχυούσης διατάξεως καθ’ ἣν ἀπαγορεύεται εἰς τὸ αὐτοκίνητον νὰ ἐνεργῇ ἀστικὰς μεταφορὰς ἐμπορευμάτων ἐντὸς τῆς πόλεως Θεσ)νίκης εἰς ἀκτίνα μικροτέραν τῶν 5 χιλιομέτρων. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Π. Εὐριπαῖος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Κυκλάδων ζητοῦντος διατήρησιν ὑπὲρ τοῦ ἀσφαλιστικοῦ ταμείου ἐκπροσώπων ἐπαγγελματικῶν καὶ ἐργατικῶν ὀργανώσεων εἰσφορὰς ἐξ ½% ἐπὶ τῶν ἐν γένει ἐσόδων τῶν Ὀργανισμῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων κ.λ.π. Τέως ἀνώτεροι ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς, ἀπομακρυνθέντες τῆς ὑπηρεσίας των κατὰ τὰ ἔτη 1933 καὶ 1937, καὶ ἐπανελθόντες εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀρ. 108)1946 Σ. Π. καὶ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1131)1946 Α. Ν., τῶν ὁποίων ἡ ἐπάνοδος εἰς τὴν Βουλὴν ἠκυρώθη διὰ τοῦ ἀπὸ 16–4–46 Ν. Δ. ζητοῦν τὴν ἐπαναφοράν των ἢ ἄλλως τὴν ἀναγνώρισιν τῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας ἐτῶν, ὡς χρόνου πραγματικῆς ὑπηρεσίας ἐν τῇ Βουλῇ, διά τε τὴν ἀπονομὴν τῆς συντάξεώς των καὶ τὰ ἐκ τῶν Ταμείων Μετοχικοῦ καὶ Προνοίας ἀπορρέοντα δικαιώματά των.

§10Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ ἀπολύτως δικαίου αἰτήματος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν. Οἱ ὑποβαλόντες τὴν αἴτησιν ἀνώτατοι ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς, ἠνάλωσαν τὸν βίον των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κοινοβουλίου.

§11Α. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται περὶ δικαιοτάτης ἀναφορᾶς καὶ φρονῶ ὅτι ἀσυζητητὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§12Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὁμόθυμος εἶναι ἡ θέλησις καὶ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, περὶ ἀποδοχῆς τοῦ δικαιοτάτου αὐτοῦ αἰτήματος. Πρόκειται περὶ τέως ἀνωτάτων ὑπαλλήλων, ὑπηρετησάντων εὐδοκίμως ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν εἰς τὸ Κοινοβούλιον. Ἡ ἐπαναφορά των ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀποτελεῖ πρᾶξιν δικαιοσύνης, θὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ μέγιστα τὴν ὑπηρεσίαν, δεδομένου ὅτι οἱ ἐν λόγῳ ὑπάλληλοι κέκτηνται μεγίστην πεῖραν.

§13Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμφωνῶ ἀπολύτως ὑπὲρ τοῦ δικαιοτάτου αὐτοῦ αἰτήματος τῶν τέως ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς, οἵτινες ἠνάλωσαν μακρὰν ζωήν, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κοινοβουλίου, τόσον εὐδοκίμως.

§14Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ἐκθύμως ὑπὲρ τῆς ἀπονομῆς δικαιοσύνης εἰς τοὺς ὑποβαλόντας τὴν ἀναφορὰν τέως ὑπαλλήλους τῆς Βουλῆς, οἵτινες πλείστας ὑπηρεσίας προσέφερον εἰς τὸ Κοινοβούλιον.

§15Α. ΖΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς ἀντιλαμβάνομαι δὲν ὑπάρχει δευτέρα γνώμη, ὅπως τὸ ὑποβαλλόμενον αἴτημα τύχῃ ἀμέσου ἀποδοχῆς. Συνιστῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὅπως τὸ ταχύτερον λάβουν πρόνοιαν διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τοῦ τόσον δικαίου αἰτήματός των.

§16Λ. ΙΑΣΩΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκθύμως συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ ἐν τῷ ὑπομνήματι πρὸς τὴν Βουλὴν αἰτήματος τῶν τέως ἀνωτάτων ὑπολλήλων τῆς Βουλῆς, οἵτινες ἠνάλωσαν ἐπὶ μακρὰν σειρὰν ἐτῶν τὴν ζωήν των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κοινοβουλίου. Ἡ εὔορκος καὶ εὐσυνείδητος ἀφοσίωσις τούτων εἰς τὸ καθῆκον των ἔτυχεν ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων τῆς παλαιᾶς Βουλῆς ἀναγνωρίσεως. Συνιστῶ θερμότατα κύριε Πρόεδρε τὴν ἀποδοχὴν τοῦ αἰτήματός των.

§17Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Συνηγορῶ θερμότατα καὶ ἐγὼ κύριε Πρόεδρε ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ τόσον δικαίου αἰτήματός των καὶ παρακαλῶ ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τοῦτο καὶ παρ’ ὑμῶν καὶ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως. (Ὡμίλησαν συνηγορήσαντες ὑπὲρ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ αἰτήματος καὶ οἱ κ. κ. Ν. Βέης, Εὐστ. Μαλαμίδας, Εὐστρ. Ἀλιπράντης, Δ. Μπερδελῆς, Κ. Καλκάνης, Π. Μουτζουρίδης, Ν. Ζορμπᾶς, Λ. Λαμπριανίδης, καθὼς καὶ πολλοὶ ἄλλοι βουλευταὶ ἐξ ὅλων τῶν πτερύγων τῆς Βουλῆς).

§18Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ (Γραμματεύς). (Συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν). Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Ι. Τσαντήρης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος καὶ τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ἁγίου Κηρύκου Ἰκαρίας διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην ἀποστολὴν εἰς Ἰκαρίαν ἐξορίστων.

§19Γ. ΤΣΑΝΤΙΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ κακὴν ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων ἡ νῆσος Ἰκαρία ἐχρησιμοποιήθη ὡς τόπος ἐξορίας. Τοῦτο καταστρέφει τὴν νῆσον ἥτις εἶναι τουριστικὸς τόπος καὶ διαθέτει ἐπὶ πλέον τὰς καλυτέρας ραδιενεργὰς πηγὰς τοῦ κόσμου. Τούτων οὕτως ἐχόντων παρεκάλεσα πρὸ πολλοῦ τοὺς ἁρμοδίους ἐν τῇ Κυβερνήσει νὰ μὴ σταλοῦν πλέον ἐξόριστοι εἰς Ἰκαρίαν καὶ μοῦ τὸ ὑπεσχέθησαν. Πλὴν ὅμως πληροφοροῦμαι ὅτι πρόκειται νὰ σταλοῦν ἐξόριστοι εἰς Ἰκαρίαν πάλιν. Οἱ κάτοικοι τῆς νήσου κύριε Πρόεδρε τελοῦν ἐν ἀναστατώσει. Διαμαρτύρομαι διὰ τοῦτο καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ πραγματοποιηθῇ τοῦτο διότι θὰ ἀναστατώσῃ καὶ θὰ καταστρέψῃ τὴν νῆσον, ἥτις μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τῶν ἐξορίστων ἐπανήρχισε τὴν παλαιὰν τουριστικὴν ζωήν της. Ἐπίσης παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ λόγους καθαρῶς ἀνθρωπιστικοὺς νὰ ἀφήσῃ ἀμέσως ἐλευθέρους τοὺς ἐναπομείναντας 59 φυματικοὺς Ἰκαρίας.

§20Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. συνάδελφος, κύριε Πρόεδρε, τὸ αὐτὸ δὲ ἰσχύει καὶ δι’ ὅλα τὰ κατοικούμενα νησιά.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ἅπαξ συζήτησις καὶ ψήφισις τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς χρήσεως 1950 –1951.

§23ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτός, δεκτός.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸς εἰς ἐφ’ ἅπαξ συζήτησιν ὁ προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς χρήσεως 1950– 1951.

§25Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Παρακαλῶ νὰ αὐξηθῇ τὸ ἐπίδομα τῆς ἐνδυμασίας τῶν κλητήρων.

§26Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Ἤθελα, νὰ παρακαλέσω ὅπως διατεθῇ ἓν κονδύλιον δαπάνης, διὰ νὰ τεθοῦν τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια εἰς τὸ μέσον καὶ ἐμπρός.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῆς προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ κράτους καὶ εἰδικῶν ταμείων καὶ εἰδικῶν ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1950–51».

§28ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τῆς προσωρινῆς διοικήσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ κράτους καὶ εἰδικῶν ταμείων καὶ εἰδικῶν ὑπηρεσιῶν κατὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1950–51». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἡμερομισθίου προσωπικοῦ ταχυδρομικῶν δεμάτων».

§30ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἡμερομισθίου προσωπικοῦ ταχυδρομικῶν δεμάτων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως τοῦ δικαιοστασίου ἐπὶ τῶν σημάτων καὶ διπλωμάτων εὑρεσιτεχνίας καὶ περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν τῆς ἀπὸ 8–2–47 διεθνοῦς συμφωνίας NEUGHA-TEL ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς».

§32ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως τοῦ δικαιοστασίου ἐπὶ τῶν σημάτων καὶ διπλωμάτων εὑρεσιτεχνίας καὶ περὶ παρατάσεως τῶν προθεσμιῶν τῆς ἀπὸ 8–2–47 διεθνοῦς συμφωνίας NEUGHATEL ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου, «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2527 περὶ διπλωμάτων εὑρεσιτεχνίας, ὡς οὗτος ἐτροποποιήθη ὑπὸ τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς».

§34ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 2527 περὶ διπλωμάτων εὑρεσιτεχνίας, ὡς ἐτροποποιήθη οὗτος ὑπὸ τῆς κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Παιδαγωγῶν Ἐθνικῶν Παιδικῶν Σταθμῶν καὶ Διευθυντριῶν Ἐθνικῶν Ἀγροτικῶν Νηπιοτροφείων καὶ Παιδικῶν Σταθμῶν».

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ Παιδαγωγῶν Ἐθνικῶν Παιδικῶν Σταθμῶν καὶ Διευθυντριῶν Ἐθνικῶν Ἀγροτικῶν Νηπιοτροφείων καὶ Παιδικῶν Σταθμῶν». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 302)29 Ἀπριλίου 1949 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δι’ ἧς ρυθμίζονται ζητήματα ἀναγνωρίσεως πλοίων ὡς Ἑλληνικῶν καὶ συμβατικῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ὑποθηκεύσεως αὐτῶν».

§38ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 302) 29 Ἀπριλίου 1949 Πράξεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δι’ ἧς ρυθμίζονται ζητήματα ἀναγνωρίσεως πλοίων ὡς Ἑλληνικῶν καὶ συμβατικῆς ἀπαλλοτριώσεως καὶ ὑποθηκεύσεως αὐτῶν». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 2258 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4442)29 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν εἰσφορῶν καὶ ναυλώσεων».

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου, «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τοῦ Α. Ν. 2258 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4442)29 περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 31 Σεπτεμβρίου 1926 Ν. Δ. περὶ στρατιωτικῶν καὶ ναυτικῶν εἰσφορῶν καὶ ναυλώσεων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων ἐθελοντῶν Ναυτοδιόπων Λιμενικοῦ Σώματος κατοχικῆς περιόδου κ.λ.π.», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου, «περὶ τακτοποιήσεως στρατιωτικῶν ὑποχρεώσεων ἐθελοντῶν Ναυτοδιόπων Λιμενικοῦ Σώματος κατοχικῆς περιόδου κ.λ.π.», ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 778 ἀπὸ 14 Σεπτεμβρίου 1949, ὑπ’ ἀριθ. 491 ἀπὸ 9 Ἰουνίου 1950 καὶ 975 ἀπὸ 23 Νοεμβρίου 1949 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὸ δημόσιον ὀφειλομένων ἐκ τῆς ἐκποιήσεως πλοίων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Μεσογειακῆς φορτηγοῦ καὶ πετρελαιοκινήτου Ναυτιλίας».

§44Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐπ’ αὐτοῦ ὑπεβλήθη μία πρότασις εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ καὶ τὴν ὁποίαν νομίζω ὅτι ἀπεδέχθη ὁ κ. Ὑπουργός· εἶναι ἡ ἰδική μου καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§45Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας τὴν ἀποδέχομαι ἀλλὰ εἶναι τροπολογία ἀφορῶσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος δὲν εἶναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν παρών.

§46Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ τροπολογίας διὰ τῆς ὁποίας διευκολύνονται οἱ ὀφείλοντες Ἐφοπλισταί.

§47Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Χρειάζομαι μίαν συνεννόησιν μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ τὴν δεχθῶ. Θὰ παρακαλέσω νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ φέρω ἄλλο νομοσχέδιον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ μεριμνήσω νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ διάταξις αὐτή.

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, κ. Πρόεδρε, ὡς ἔχει.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 778 ἀπὸ 14 Σεπτεμβρίου 1949, ὑπ’ ἀριθ. 491 ἀπὸ 9 Ἰουνίου 1950 καὶ 975 ἀπὸ 23 Νοεμβρίου 1949 Πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περὶ τρόπου ἐξοφλήσεως τῶν πρὸς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων δανείων ἐκ τῆς ἐκποιήσεως πλοίων πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Μεσογειακῆς φορτηγοῦ καὶ πετρελαιοκινήτου ναυτιλίας».

§50Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, ὁ μόνος ποὺ εἶχεν ἀντίρρησιν ἦτο ὁ κ. Σπέντζας, ὁ ὁποῖος ἦρε τὰς ἀντιρρήσεις του.

§51Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργός.

§52Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας σχεδὸν κατὰ σύστημα ἀπουσιάζει. Πότε θὰ γίνουν δεκτὰ τὰ Νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας, νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν νὰ παραστῇ. Δὲν εἶναι νοητὸν 179 βουλευταὶ νὰ ἔχουν ὑπογράψει πρότασιν καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ ἀπουσιάζῃ.

§53Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Πρέπει νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Προτάσσονται ἄλλα νομοσχέδια καὶ ὑπολογίζει ἐπὶ τῆς συζητήσεως τὴν ὁποίαν θὰ ἀποκτήσουν τὰ προηγούμενα νομοσχέδια. Ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῶν ἰδικῶν του θὰ εἶναι ἐδῶ.

§54Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιθυμῶ νὰ πληροφορήσω τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὸ ζήτημα τῶν τριῶν νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ ἐπερωτήσεως. Ἡ ἐπερώτησις ἐγενικεύθη καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ὑπεγράφησαν τρεῖς προτάσεις νόμου ἀπὸ 170 καὶ πλέον βουλευτάς. Σύμφωνα μὲ τὸν κανονισμὸν ἐζητήσαμεν νὰ ἀναγραφοῦν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν αἱ προτάσεις νόμου, αὐταὶ ἀνεγράφησαν, ἦλθε ἡ συζήτησις κοὶ ἐγένοντο δεκταὶ κατ’ ἀρχὴν καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργόν. Μετὰ τοῦτο ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ δευτέρα συζήτησις ἐπειδὴ ἦτο προσκεχωρημένη ἡ ὥρα ἐδέχθημεν παράκλησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ ἀναβληθοῦν διὰ τὴν ἑπομένην ἡμέραν, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ εἶναι πρῶτα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ἐλήφθη τοιαύτη ἀπόφασις ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Ἔκτοτε συστηματικῶς ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν. Νομίζω, ὅτι εἶναι ὁμόθυμος ἡ γνώμη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἄνευ ἐξαιρέσεως......

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§56Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. ...... ὅτι πρέπει νὰ γίνουν δεκτὰ τὰ νομοσχέδια αὐτά. Ἔχομεν μίαν ἀντίδρασιν ἐκ μέρους τοῦ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ πρέπει, τέλος πάντων νὰ κατανοήσουν οἱ κ. καθηγηταί, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αἰχμάλωτος τοῦ Πανεπιστημίου. Ἔχει μίαν αὐτονομίαν τὸ Πανεπιστήμιον, τὴν ὁποίαν σεβόμεθα, ἀλλὰ πρέπει καὶ τὸ Πανεπιστήμιον νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι αἱ ἁρμοδιότητες ποὺ ἔχει εἶναι δοταὶ ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀνεχθῇ περαιτέρω τὸν ἐμπαιγμὸν αὐτόν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκλογῆς δημάρχων».

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Κύριοι Βουλευταί, εἰς προγενεστέρας συνεδριάσεις συνεζητήθη καὶ ἐψηφίσθη ἡ ἀρχὴ τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς τῶν δημάρχων καὶ κατόπιν προτάσεως τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἔγινε δεκτὸν τότε καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως κατὰ τὰ λοιπὰ συζητηθῇ αὐτοτελῶς τὸ ἐκλογικὸν σύστημα ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ ἐγένετο ἡ ἔμμεσος ἐκλογὴ τῶν δημάρχων. Λαβών τότε τὸν λόγον εἶχον ὑποστηρίξει ὅτι ἡ γενικὴ ἀρχή, ἡ ὁποία ἐνέπνεε τὴν κυβερνητικὴν πρότασιν, ἦτο ἡ δημοκρατικὴ ἀρχὴ νὰ μὴ ἐπιτραπῇ διὰ τῆς μεθόδου τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος ἡ κατάληψις τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ἀπὸ μίαν μειοψηφίαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γενικωτέρα ἀρχή, ἡ ὁποία ἐνέπνεε τὸ νομοσχέδιον. Καὶ εἶχον ὑποστηρίξει ὅτι δύο τρόποι ὑπῆρχον πρὸς ἀποτροπὴν αὐτῆς τῆς ἀντιδημοκρατικῆς συνεπείας: Ἢ ἡ καθιέρωσις τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας ἢ ἡ καθιέρωσις τῆς ἀναλογικῆς ἐκλογῆς, διότι καὶ μὲ τοὺς δύο τρόπους ἀπετρέπετο ἡ κατάληψις τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς ἀπὸ τὴν μειοψηφίαν. Αἱ τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔγιναν ἀπὸ μίαν διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν ἀνεπίσημον, στηρίζονται καὶ ἐπὶ τῶν δύο αὐτῶν ἀρχῶν. Αἱ βάσεις τοῦ σχεδίου νόμου, τὸ ὁποῖον φέρεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶναι δύο: Πρῶτον, ὅσοι δημοτικοὶ σύμβουλοι λάβουν τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, ἐξελέγησαν. Ἐὰν ὅμως δὲν ἔχῃ λάβει τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν κανεὶς ἢ τὸ σύνολον δὲν ἔχει καταληφθῆ ἀπὸ συμβούλους λαβόντας τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν, ἰσχύει διὰ τὰς ὑπολοίπους θέσεις ἡ ἀρχὴ τῆς ἀναλογικῆς, δηλαδὴ ἕκαστος συνδυασμὸς, ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ψηφοδελτίων του, καταλαμβάνει τὰς θέσεις τῶν δημοτικῶν συμβούλων ποὺ τοῦ ἀνήκουν. Νομίζω ὅτι αἱ βάσεις τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως ἐπαναφέρεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, εἶναι ὑγιεῖς, διότι ἀποδέχεται καὶ τὰς δύο ἀρχὰς καὶ δὲν ἔχω παρὰ νὰ εὐχαριστήσω θερμῶς τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι μετέχουν εἰς αὐτὴν τὴν ἀνεπίσημον Διακομματικὴν Ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς αὐτὴν τὴν εὐτυχῆ σύμπτωσιν, τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας καὶ τῆς ἀναλογικῆς ἐκλογῆς. Αὐτοὶ ἦσαν οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἤθελα νὰ ἀπευθύνω ὡς εἰσήγησιν πρὸς τὴν Βουλήν.

§59Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα εἶχε τεθῆ ἐνώπιόν μας κατὰ τὴν προγενεστέραν μακρὰν συζήτησιν, ὅτε ἀνέπτυξα τὰς ἀπόψεις τῆς μειοψηφίας, καὶ ἡ Βουλὴ ἐψήφισε κατ’ ἀρχὴν τὸ ἄρθρον 13 ὡς σχέδιον νόμου, ἀναφορικῶς μὲ τὴν ἄμεσον ἢ ἔμμεσον ἐκλογὴν τοῦ δημάρχου. Ἤδη ἐν συνεχείᾳ, ἕτερον νομοσχέδιον φέρεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, σχέδιον νόμου «περὶ ἐκλογῆς τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ἀρχῶν ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ πρὸ τῆς πρώτης συζητήσεως». Ὀφείλω νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τοιοῦτον σχέδιον νόμου δὲν ἐστάλη πρὸς ἐπεξεργασίαν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ἐπιτροπὴν καὶ γεννᾶται ζήτημα ἐὰν δύναται νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλήν πρὸς συζήτησιν δι’ ἔλλειψιν προδικασίας. Ἀσχέτως τοῦ τυπικοῦ τούτου ζητήματος δημιουργεῖται καὶ ζήτημα οὐσίας διὰ τὸ ἄρθρον 13, τὸ ὁποῖον ἐψηφίσθη κατ’ ἀρχὴν ὡς νόμος εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, τροποποιεῖται δὲ ἤδη διὰ τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ νέου Νομοσχεδίου κατὰ τρόπον συμπληρούμενον καὶ πολὺ διάφορον. Καὶ ἐρωτᾶται ἐὰν εἶναι δυνατὸν τὸ προγενέστερον Νομοσχέδιον νὰ εἰσαχθῇ ὡς νόμος μὲ τὸ ἄρθρον 13 καὶ ἐν συνεχείᾳ νὰ εἰσαχθῇ τὸ μεταγενέστερον σχέδιον νόμου.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἀπεφασίσθη αὐτὴ ἡ οἰκονομία τῆς ψηφίσεως τότε καί, νομίζω, ὅτι ἔχει καλῶς, διότι ἡ ἀρχὴ ἔχει γίνει δεκτή. Τίποτε δὲν ἐμποδίζει ἡ ἀρχὴ αὐτὴ κωδικοποιουμένων τῶν δύο Νόμων νὰ περιληφθῇ εἰς ἑνιαῖον κείμενον.

§61Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ τονίσω τοῦτο, ὅτι εἰς τὸ προγενέστερον σχέδιον νόμου δὲν ἀπεκλείετο ἡ μεμονωμένη ἀνεξάρτητος ὑποψηφιότης. Ἤδη τίθεται: ὅτι ἕκαστος ἐκλογεὺς ψηφίζει τὸν ὑποψήφιον τοῦ συνδυασμοῦ. Εἶναι βασικὴ ἀνατροπὴ τοῦ προηγουμένου Νομοσχεδίου. Εἶναι ζήτημα ἀρχῆς, διότι ὡς ἐνθυμεῖσθε, ὁ κ. Μπακόπουλος ὑπεστήριξεν ὅτι δὲν ἀπεκλείετο ἡ μεμονωμένη ὑποψηφιότης ἀπὸ τὸ προγενέστερον Νομοσχέδιον. Ὅλαι αὐταὶ αἱ τροπολογίαι ποὺ εἰσάγονται, νομίζω, ὅτι διὰ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἔπρεπε νὰ τύχουν τῆς ἀναλόγου ἐπεξεργασίας. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον φέρω τὰς ἀντιρρήσεις μου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ μὴ ψηφισθῇ ἀπόψε τὸ Νομοσχέδιον, ἀλλὰ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ἐπιτροπὴν, διότι καὶ ἄλλα ζητήματα γεννῶνται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἄλλωστε σήμερον ποὺ μόλις μᾶς διενεμήθη νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν μελέτην του.

§62Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς ὅσα ἐλέχθησαν, ὅτι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἦτο ἡ ἀποδοχὴ τοῦ ἐμμέσου τρόπου ἐκλογῆς τῶν δημάρχων. Αὐτὸ ἐγένετο ἀποδεκτὸν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Τὸ προηγούμενον Νομοσχέδιον τὸ ἐπεξειργάσθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, ἐγένετο μακρὰ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν, εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν, συνεζητήθη καὶ ἐνταῦθα καὶ κατέληξε νὰ περιορισθῇ εἰς ἕνα μόνον ἄρθρον. Ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς, καθ’ ὅ ἔχει δικαίωμα, μετέβαλε τὸ Νομοσχέδιον καὶ παρουσιάζει τὸ νέον Νομοσχέδιον. Δὲν συντρέχει κανεὶς λόγος, ἐκτὸς τοῦ λόγου τῆς κωλυσιεργείας, νὰ σταλῇ ἐκ νέου εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, νὰ χασομερήσωμεν 10 ἡμέρες, νὰ γίνῃ εὐρεῖα συζήτησις, νὰ ἐπανέλθῃ κατόπιν εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ χάσωμεν ἄλλες δέκα ἡμέρες καὶ νὰ καταλήξωμεν ἔτσι νὰ περάσωμεν τὸν Ἰούλιον, νὰ φθάσωμεν στὰ μέσα τοῦ Αὐγούστου, χωρὶς τὸ Νομοσχέδιον νὰ ἔχῃ ψηφισθῆ. Ἡ Βουλὴ κάλλιστα ἠμπορεῖ νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος.

§63Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ Κανονισμὸς προβλέπει ὡρισμένον τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ψηφίζονται τὰ Νομοσχέδια. Ἡ συμφωνία καὶ ἡ εὐτυχὴς σύνθεσις, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς μίαν οἰκογενειακὴν συγκέντρωσιν, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν μετέσχε τὸ κόμμα μας, δὲν ἀποτελεῖ θεσμὸν τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζομεν, λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει νέον Νομοσχέδιον, ὤφειλε νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν κανονικὴν διαδικασίαν. Τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο κατὰ τὴν προηγουμένην φορὰν δὲν συνεζητήθη κατ’ οὐσίαν, συνεζητήθη μόνον τὸ ἄρθρον 13 περὶ τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς. Κατὰ τὰ ἄλλα ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι καθόλου ὥριμος, ἀλλὰ καὶ ἂν ἦτο ὥριμος, δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ παραβαίνωμεν τὸν Κανονισμόν. Δι’ αὐτὸ ζητοῦμεν, νὰ παραπεμφθῇ τὸ Νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§64Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τὸ Νομοσχέδιον δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ διότι δὲν παρεπέμφθη εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Εἶναι νέον Νομοσχέδιον. Καὶ διὰ τὸ πρῶτον τὸ ψηφισθὲν εἶχον ἀντιρρήσεις, διότι καὶ ἐκεῖ δὲν ἐτηρήθη ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ πρῶτον ὁλόκληρον τὸ Νομοσχέδιον, νὰ ἀπορριφθοῦν ὅλα τὰ ἄρθρα καὶ νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον 13. Τοῦτο δὲν ἐγένετο, ἀλλὰ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ δεχθῇ μόνον τὸ ἄρθρον 13, ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς νὰ ὑποβάλῃ ἄλλο Νομοσχέδιον. Φρονῶ ὅτι καὶ ἐκεῖ δὲν εἴμεθα ἐν τάξει καὶ διὰ τοῦτο ἀπεχώρησα τῆς ψηφοφορίας. Ἤδη ὅμως εἰσάγεται ἕνα νέον Νομοσχέδιον. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἀκολουθήσῃ τὸν κανόνα τὸν συνταγματικόν, νὰ πάῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἐὰν θὰ βραδύνῃ, τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὁ ὁποῖος ὤφειλε νὰ τὸ εἰσαγάγῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν διότι εἶναι νέον Νομοσχέδιον. Δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν ἐὰν μία Ἐπιτροπὴ ἀνεπίσημος Διακομματικὴ ἢ καὶ ἐπίσημος Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ κατήρτισε τὸ Νομοσχέδιον. Πᾶν Νομοσχέδιον ὀφείλει νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Νὰ σταλῇ ἀπόψε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, νὰ συνέλθῃ ἀπόψε ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ αὔριον νὰ τὸ συζητήσωμεν. Διότι ἄλλως θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ μιᾶς παραβάσεως τυπικῆς συνταγματικῆς καὶ ἐὰν ψηφισθῇ δὲν θὰ ἔχῃ κῦρος τὸ Νομοσχέδιον αὐτό. Ἄλλωστε δὲν ἔχει καὶ ὑπογραφὴν καμμίαν, εἶναι ἀνεξάρτητον. Ποῖος Ὑπουργὸς τὸ εἰσάγει δὲν φαίνεται καθόλου. Εἶναι τελείως ξεκάρφωτον τὸ Νομοσχέδιον αὐτό.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§66Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν, τὸν ὁποῖον πᾶς τις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὀφείλει νὰ ἔχῃ πρὸς τὰς γνώμας τῶν ἀντιφρονούντων, τὸ ἐν ἐμοὶ αἰσθάνομαι κατάπληξιν διὰ τὴν πρότασιν τοῦ ἀπαραδέκτου. Δὲν πρόκειται ποσῶς περὶ νέου Νομοσχεδίου. Κάθε Νομοσχέδιον ἔχει ζήτημα ἀρχῆς, ἔχει ζήτημα λεπτομερειῶν τῶν καθέκαστα διατάξεων εἰς τὰ διάφορα ἄρθρα του. Ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐγένετο εὐρεῖα, εὐρυτάτη συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, τόσον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀρχῆς, ὅσον καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν λεπτομερειῶν καὶ εἰδικώτερον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ συστήματος ἐκλογῆς τῶν Δημοτικῶν ἀρχῶν μὲ βάσιν τὴν καθιέρωσιν τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς. Ὅλαι αἱ γνῶμαι ἠκούσθησαν, ἡ Βουλὴ δι’ εἰδικῆς ψηφοφορίας ἀπεφάνθη ὅτι δέχεται τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου. Ποία εἶναι ἡ ἀρχὴ τοῦ Νομοσχεδίου; Ὄτι μεταβάλλεται τὸ μέχρι τοῦδε ὑπάρχον νομικὸν καθεστὼς τῆς ἀμέσου ἐκλογῆς τοῦ δημάρχου καὶ θεσπίζεται ἀπὸ τοῦδε καὶ ἐφεξῆς ἡ ἔμμεσος ἐκλογή. Ἐπ’ αὐτοῦ, κατόπιν προτάσεως τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ ἄλλων βουλευτῶν ἐπῆλθε πλήρης συνεννόησις μεταξὺ Βουλῆς καὶ Κυβερνήσεως καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀρχῆς ἐγένετο δεκτὸν κατὰ τρόπον μάλιστα πανηγυρικόν, διότι ἡ Βουλὴ ἐδέχθη νὰ ψηφίσῃ τὸ ἄρθρον 13 ὡς διετυπώθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τότε καὶ ἀφέθη εἰς μέλλουσαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς νὰ συζητηθοῦν αἱ λεπτομέρειαι. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι βουλευταί, τὴν ἀντίθεσιν γνωμῶν, ἡ ὁποία ἐπεκράτησε κατὰ τὴν συζήτησιν εἰδικώτερον τοῦ θέματος τοῦ ἀναλογικοῦ συστήματος. Ἡ Κυβέρνησις εἰδικώτερον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶχεν ἀπόλυτον δικαίωμα ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τοῦ Συντάγματος, τὸ τονίζω ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Συντάγματος, νὰ δεχθῇ οἱανδήποτε τροπολογίαν, ἡ ὁποία ὑποβάλλεται εἰς τὴν Βουλήν, ἀκόμη δὲ καὶ περισσότερον νὰ ὑποβάλῃ ἰδίας αὐτῆς τροπολογίας. Ὄχι μόνον δὲν παρουσιάζει τί τὸ κακοφανὲς τοῦτο, ἀλλὰ εἶναι δικαίωμα τοῦ Ὑπουργοῦ, παντὸς Ὑπουργοῦ, νὰ ὑποβάλῃ πᾶσαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη πρὸς ψήφισιν εἰς τὴν Βουλὴν πᾶσαν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑποτίθεται ὅτι δέον νὰ ὑποβάλῃ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συζητήσεων αἱ ὁποῖαι ἔγιναν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν ἐν τῷ δικαιώματί του καὶ ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὴν Βουλὴν ἐζήτησε τὴν γνώμην βουλευτῶν τινων, εἰδικώτερον ἀνηκόντων εἰς τὸ Λαϊκὸν κόμμα, τὸ ὁποῖον εἶχε διατυπώσει τὰς ζωηροτέρας ἀντιρρήσεις εἰς τὸ θέμα αὐτὸ καὶ βουλευτῶν ἐξ ἄλλων κομμάτων, διότι καὶ ἐκεῖνοι ἔλαβον μέρος εἰς τὰς συζητήσεις καὶ ἐξεδήλωσαν γνώμην ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτήν, ἂς εἴπωμεν, τὴν ὠνόμασεν ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐπιτροπὴν ἀνεπίσημον, δικαίωμά του ἦτο νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην καὶ ὡρισμένων βουλευτῶν ὅπως καὶ τῆς ὑπηρεσίας καὶ παντὸς ἄλλου ἀνθρώπου, ἔστω καὶ μὴ βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ Ὑπουργοῦ θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὸν βοηθήσῃ περαιτέρω. Ἡ εὐθύνη τῶν τροπολογιῶν δὲν βαρύνει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι συνειργάσθησαν διὰ τὴν διατύπωσιν αὐτῶν, ἀλλὰ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος τὰς υἱοθέτησε καὶ τὰς ὑπέβαλε. Ἑπομένως δὲν πρόκειται περὶ νέου Νομοσχεδίου, ἀλλὰ περὶ τοῦ παλαιοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸν τρόπον ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν καὶ τὸ ὁποῖον ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ καθ’ ὅν τρόπον ἐνόμισεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν γενομένων συζητήσεων εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἔπρεπε νὰ τὸ τροποποιήσῃ καὶ συνεπῶς νομίζω ὅτι βεβαίως πᾶς ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅπως καὶ πᾶν κόμμα ἐκ τῶν εὑρισκομένων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δύναται νὰ ἔχῃ τὰς ἀντιρρήσεις του ἐπὶ τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον καθωρίσθη διὰ τῶν τροπολογιῶν, τὰς ὁποίας ἐδέχθη ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἰσχυριζώμεθα ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ συζήτησις διότι δὲν παρεπέμφθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἀπόστασις. Εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν παρεπέμφθη τὸ Νομοσχέδιον, ἐγένετο καὶ ἐκεῖ εὐρυτάτη συζήτησις ἐπὶ τῶν τρόπων τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς τῶν δημάρχων. Ἔληξεν ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐὰν τὸ πόρισμα τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν τὸ ἀποδέχεται ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις τροποποιεῖ καὶ τὸ ἰδικόν της ἀρχικὸν σχέδιον, νομίζω ὅτι ἀπολύτως εὑρίσκεται ἐν τῷ δικαιώματι τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Συντάγματος καὶ συνεπῶς δὲν ἀποτελεῖ νέον Νομοσχέδιον. Νομίζω δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ παραδεχθῇ τὴν ἔνστασιν τοῦ ἀπαραδέκτου, ἀλλὰ νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν συζήτησιν μὲ δικαίωμα ἑνὸς ἑκάστου ἐξ ὑμῶν νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην του ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ Νομοσχεδίου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μερκούρης ἔχει τὸν λόγον.

§68Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἰδικῶς δὲν πρόκειται νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀρκαδίας κ. Μπακόπουλον ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ αὐτοῦ Νομοσχεδίου. Τὸ Νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον σήμερον παρουσιάζεται εἶναι ἐντελῶς ξένον πρὸς τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν συνεζήτησε. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 13 τοῦ πρώτου Νομοσχεδίου, δηλαδὴ τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀφεώρα τὴν ἐκλογὴν τοῦ δημάρχου. Δηλαδὴ ἡ Βουλὴ ἐδέχθη ὅπως ἡ ἐκλογὴ τοῦ δημάρχου γίνεται ἐμμέσως καὶ οὐχὶ ἀμέσως. Σήμερον ἔχομεν ἐνώπιόν μας ἕνα ἐντελῶς νέον Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνατρέπει ἐντελῶς τὴν βάσιν τοῦ παλαιοῦ Νομοσχεδίου. Ἀνατρέπει δὲ τὴν βάσιν τοῦ παλαιοῦ Νομοσχεδίου διότι καίτοι πρὸ ὀλίγων ὡρῶν διενεμήθη τὸ νέον Νομοσχέδιον....

§69Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, διενεμήθη πρὸ ἡμερῶν.

§70Δ. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ διενεμήθη πρὸ μιᾶς ἑβδομάδος μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι ὑπῆρχε τυπογραφικὴ παράλειψις εἰς τὸ ἄρθρον 12. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἦτο ἀνάγκη νὰ ἀνατυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ ἐκ νέου.

§71Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν ἠκολούθησε τὴν κανονικὴν ὁδόν. Δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Εἶναι λοιπὸν ἐντελῶς ξένον τὸ νέον Νομοσχέδιον πρὸς τὸ παλαιόν.

§72Μ. ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ. Διὰ πρώτην φορὰν ἔρχεται τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογῆς τῶν Δημοτικῶν συμβούλων καὶ τῶν ἀναπληρωματικῶν.......

§73Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἰς τὸ παλαιὸν Νομοσχέδιον ὑπῆρχεν ἡ βάσις τῆς ἀναλογικῆς ἐκλογῆς. Διὰ τοῦ νέου Νομοσχεδίου παρουσιάζεται μία βάσις πλειοψηφικῆς καὶ ἀναλογικῆς ἐκλογῆς. Νομίζω λοιπόν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ σοβαροῦ θέματος, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν, χωρὶς νὰ ἔχῃ περάσει ἀπὸ τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, καὶ χωρὶς νὰ γίνῃ πλατειὰ συζήτησις ἐκεῖ. Διατὶ νὰ κάνουμε πράγματα μὲ τόσην βίαν; Νομίζω ὅτι θὰ ἔχουμε κακὰ ἀποτελέσματα διὰ τὴν βάσιν τῆς αὐτοδιοικήσεως.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§75Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Μπακόπουλος ἔθεσε τὸ ζήτημα εἰς τὴν ὀρθήν του βάσιν. Θὰ εἶχον νὰ προσθέσω μίαν λέξιν. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνα Νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον ὑπέστη οὐσιαστικὴν βάσανον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ τὴν Βουλὴν εἶναι τὸ Νομοσχέδιον αὐτό.

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). 45 ἡμέρες εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν.

§77Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχε τὴν τύχην τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ὑποστῇ καὶ μίαν προπαρασκευαστικὴν βάσανον καὶ ἐν αὐτῇ τῇ Βουλῇ. Διότι αἱ τροπολογίαι τὰς ὁποίας ἐμφανίζει σήμερον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀποτελοῦν παρὰ καταστάλαγμα τῆς μακρᾶς συζητήσεως ἐν τῇ Κοινοβουλευτικῇ Ἐπιτροπῇ ἢ τῆς προπαρασκευαστικῆς συζητήσεως ἐν τῇ Βουλῇ, κατὰ τὴν ὁποίαν διεπιστώθη ὅτι ἐγένετο κατ’ ἀρχὴν δεκτὸν τὸ Νομοσχέδιον. Διεπιστώθη ὅτι ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἔμμεσον τῆς ἐκλογῆς τῶν δημάρχων δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις. Μόνον ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν συμβούλων διετυπώθησαν ὡρισμέναι ἀντιρρήσεις. Νομίζω λοιπὸν ὅτι θὰ ἀπετέλει τρόπον τινα κωλυσιεργίαν νὰ θελήσωμεν νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἄποψιν νὰ παραπέμψωμεν ἐκ νέου εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, τὸ εὑρίσκω ἀρκετὰ ἐπιτυχές. Βεβαίως ἔχει ὡρισμένα μειονεκτήματα, ἀλλὰ δυνάμεθα νὰ τὰ διορθώσωμεν συζητοῦντες ἐν τῇ Βουλῇ, ὅπως π.χ. τὸ ζήτημα τῶν ἀνεξαρτήτων ὑποψηφιοτήτων καὶ ἄλλα τινά.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κάντζιας ἔχει τὸν λόγον.

§79Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Τὸ ὅτι ἐπὶ ἑνὸς τοιούτου Νομοσχεδίου τοιαύτης ἐκτάσεως, κ. βουλευταί, θὰ ἐγεννῶντο ἀντιρρήσεις καὶ ὡς πρὸς τὴν βάσιν καὶ ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας, δὲν ὑπῆρχεν ἀμφιβολία. Νομίζω ὅμως ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἄποψις ὅτι πρέπει τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ παραπεμφθῇ ἐκ νέου εἰς τὴν Κοινοβουλ. Ἐπιτροπήν. Καὶ τοῦτο διότι τὸ ἀρχικὸν Νομοσχέδιον, τοῦ ὁποίου βάσις ἦτο ἡ ἔμμεσος ἐκλογὴ τῶν δημάρχων παρεπέμφθη καὶ συνεζητήθη διὰ μακρῶν ἐν τῇ Κοινοβουλ. Ἐπιτροπῇ. Συνεζητήθη ὁμοίως διὰ μακρῶν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἐψηφίσθη ἡ βάσις τοῦ Νομοσχεδίου, δηλαδὴ ἡ ἔμμεσος ἐκλογὴ τῶν δημάρχων. Κατόπιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐθεώρησε σκόπιμον νὰ προτείνῃ ὡρισμένας τροπολογίας ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τοῦ ἀρχικοῦ Νομοσχεδίου. Ἐμελέτησε τὰς προτάσεις τῶν διαφόρων μελῶν τῆς Κοινοβ. Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς πλειοψηφίας καὶ τῆς μειοψηφίας αὐτῆς καὶ ἐνόμισεν ὅτι πρέπει νὰ εἰσηγηθῇ μερικὰς τροπολογίας διὰ νὰ τακτοποιηθῶσι καὶ αἱ λεπτομέρειαι τοῦ μεγάλου αὐτοῦ θέματος τῆς ψηφίσεως τοῦ Νομοσχεδίου διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν δημοτικῶν ἀρχόντων. Ἀπὸ ποῦ προκύπτει ὅτι εἶναι νέον Νομοσχέδιον; Διότι ἤλλαξε μία περίπτωσις καὶ διετυπώθη διαφορετικά; Ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γενομένης πρώτης συζητήσεως. Δηλαδὴ πρόκειται περὶ συνεχείας τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ἀρχικοῦ Νομοσχεδίου τροποποιηθέντος ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Δὲν νομίζω ὅτι εὐσταθεῖ ἡ ἄποψις ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ τὸ Νομοσχέδιον καὶ πάλιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐσωτερικῶν. Δὲν εἶναι νέον Νομοσχέδιον εἶναι τροποποιήσεις αἵτινες προτείνονται ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ αἱ ὁποῖαι προέκυψαν ἀπὸ τὴν συζήτησιν. Θὰ πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου διὰ νὰ δώσωμεν ἕνα τέρμα εἰς τὸ σοβαρὸν αὐτὸ ζήτημα.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος ἔχει τὸν λόγον.

§81Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω εἶναι ὅτι τὰ οὐσιαστικὰ ἐπιχειρήματα δυνάμεθα νὰ τὰ ἐκτιμήσωμεν ἀλλὰ αἱ ὑποχρεώσεις ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἀδήριτοι καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἤθελον νὰ ἀπαντήσω εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἰσχυρίσθη ὁ συνάδελφος κ. Μπακόπουλος κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν ὅτι ἀπεκόπη τὸ ἄρθρον 13 καὶ ἐψηφίσθη ὡς σχέδιον νόμου χωριστὰ καὶ εἶχεν ἀποφασισθῆ ὅτι θὰ ὑποβληθῇ σχέδιον νόμου νέον τὸ ὁποῖον θὰ ἀφεώρα τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐμμέσου. Περὶ τοῦ ὅτι ἔτσι εἶναι τὰ πράγματα καὶ εἶναι νέον Νομοσχέδιον, ὑπάρχει ἐπίσημος ὁμολογία εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὅπου λέγει: «Ἀρ. 1. Δευτέρα συζήτησις......... .......(ἀναγινώσκει).... Ἀρ. 4. Πρώτη συζήτησις..... (ἀναγινώσκει) .........................................» Τὸ ὁποῖον σημαίνει παραδέχεται ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὑπάρχει πρώτη συζήτησις διότι ἐὰν ἐνθυμῆσθε ἐπέμεινεν ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος καὶ ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβληθῇ νέον Νομοσχέδιον καθορίζον τὸν τρόπον τῆς ἐκλογῆς. Ἑπομένως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ στείλωμεν τὸ δεύτερον αὐτὸ Νομοσχέδιον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ διερωτῶμαι διὰ ποῖον λόγον γίνεται ἔκκλησις εἰς τὴν σοβαρότητα τῆς Βουλῆς νὰ παραδεχθῇ ὅτι εἶναι νέον τὸ Νομοσχέδιον καὶ νὰ ψηφισθῇ καὶ δὲν πρέπει νὰ κάμνωμεν ἡμεῖς ἔκκλησιν εἰς τὴν σοβαρότητα τῆς Κυβερνήσεως ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγεται ὅτι τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν εἶναι νέον, καὶ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ πάῃ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ διότι συνῆλθον εἰς οἰκογενειακὴν συγκέντρωσιν 5 βουλευταὶ καὶ συνεφώνησαν νὰ μὴ πάῃ τὸ Νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἡ ὁποία εἶναι ἡ μόνη σοβαρὰ διαδικασία τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ Κανονισμός. Πέραν τούτου ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον καθιεροῖ τὴν ἀναλογικὴν τὸ δεύτερον ἄλλο σύστημα καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καλύτερον νὰ τὸ στείλωμεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Μεταξὺ τυροῦ καὶ ἀχλαδιοῦ θὰ ἐπικρατήσουν καλύτεραι σκέψεις καὶ θὰ ἔλθῃ κολύτερον τὸ Νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλήν.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πατρίκιος ἔχει τὸν λόγον.

§83Μ. ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα εἶναι ἐκ τῶν σοβαρωτέρων θεμάτων τὰ ὁποῖα παρουσιάσθησαν εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ ζήτημα τῆς ἀμέσου ἢ ἐμμέσου ἐκλογῆς τῶν Δημάρχων ἐλύθη καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς λειτουργίας καὶ τῆς ἐκλογῆς. Ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον 13 τοῦ Νομοσχεδίου καὶ ἀπεφασίσθη ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν δημάρχων γίνεται δι’ ἐμμέσου ἐκλογῆς. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς λειτουργίας τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν συμβούλων νομίζω ὅτι κατὰ πρότασιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἡ ὁποία ἐγένετο ἀποδεκτὴ καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο δεκτὸν ὅτι πρόκειται νὰ κατατεθῇ καὶ δεύτερον Νομοσχέδιον. Καὶ ἐνῷ αὐτὴ ἦτο μία σιμφωνία τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις συνεπῶς καὶ ἡ Βουλή, τώρα ὑπεστηρίχθη ὅτι δῆθεν δὲν εἶναι νέον Νομοσχέδιον. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν ὅτι εἶναι νέον Νομοσχέδιον καὶ συνεπῶς ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ζητήσῃ τὴν παραπομπὴν του εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὰ λεχθέντα ὅτι πρόκειται περὶ κωλυσιεργίας δὲν εἶναι σοβαρά. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ παραπέμψωμεν τὸ Νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἄλλωστε σήμερον τὸ ἀπόγευμα ἐγένετο ἡ διανομὴ τοῦ Νομοσχεδίου καὶ δὲν δύναται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ. Καὶ εἰς αὐτὸ συντελεῖ καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ὥριμος πρὸς συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου. Πάντως ἐπαναλαμβάνω τὴν γνώμην ὅτι πρόκειται περὶ νέου Νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον ἀπαραιτήτως δέον νὰ ἐπεξεργασθῇ προηγουμένως ἡ Ἐπιτροπή.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρίζος ἔχει τὸν λόγον.

§85Χ. ΡΙΖΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Μπακοπούλου ὅτι δὲν πρόκειται περὶ νέου Νομοσχεδίου καὶ συνεπῶς δὲν συντρέχει λόγος νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀντίκειται εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Νομοσχεδίου νὰ παρουσιάσωμεν τὸ Νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ἀλλὰ μόνον ἀπὸ καθαρὰν κωλυσιεργίαν, δύνανται νὰ ὑποστηρίξουν τὴν ἀντίθετον ἄποψιν.

§86Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχομεν δύο Νομοσχέδια εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Διὰ νὰ ἀποφύγωμεν ὁλόκληρον αὐτὴν τὴν συζήτησιν ἂν καὶ κατὰ πόσον πρέπῃ τὸ δεύτερον Νομοσχέδιον νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν καὶ διὰ νὰ μὴ καταπονῆται ἡ Βουλή, προτείνω τὸ ἑξῆς: Ἔχει δικαίωμα ἡ Βουλὴ εἰς τὸ πρῶτον Νομοσχέδιον περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν δημάρχων, τὸ ὁποῖον ἔχει ψηφισθῆ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν, νὰ προσθέσῃ ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὸ δεύτερον Νομοσχέδιον καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου διευκολύνεται καὶ ἡ Βουλή.

§87Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατηγορήθην καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ ἀβλεψίᾳ ὅτι δὲν ἐπροσέξαμεν ὅτι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τὸ ἓν γράφεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν τὸ δὲ ἕτερον εἰς πρώτην. Δὲν εἶμαι ἀπολογητὴς τῆς Κυβερνήσεως αὐτὴν τὴν στιγμήν. Ἔχει ἀρκετὴν ἱκανότητα νὰ ὑποστηρίξῃ τὰς πράξεις της ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ νομίζω τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ μὲν πρῶτον Νομοσχέδιον τὸ καθιεροῦν μόνον τὸ ἔμμεσον τῆς ἐκλογῆς ἀναγράφεται εἰς βʹ ἀνάγνωσιν καὶ τὸ ἄλλο εἰς αʹ, ἀποδεικνύει ἀπόλυτον σεβασμὸν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Βουλήν. Ἂν ἡ Κυβέρνησις ἤθελε νὰ περιγράψῃ τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Μαντᾶ καὶ διὰ φίλων της βουλευτῶν ἢ καὶ διὰ στόματος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ὑποβάλῃ τὰς διατάξεις οὐτὰς ὡς τροπολογίας. Οὐδεὶς κανονισμὸς ἀπαγορεύει εἰς οἱονδήποτε βουλευτὴν νὰ ὑποβάλῃ μίαν τροπολογίαν χωρὶς νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς. Νομίζω λοιπὸν ὅτι ὄχι μόνον ἀβλεψία δὲν ὑπάρχει ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐκδηλώσεις σεβασμοῦ πρὸς τὴν Βουλήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δίδει τὸ δικαίωμα ὅσον ἀφορᾷ τὰς λεπτομερειακὰς διατάξεις νὰ τὰς συζητήσῃ εἰς δύο ἀναγνώσεις.

§88Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὸ ἴδιον Νομοσχέδιον ἐχωρίσθη εἰς δύο καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ τὸ δεύτερον Νομοσχέδιον ὡς τροπολογία τοῦ πρώτου. Ἐπειδὴ δὲ τὸ δεύτερον Νομοσχέδιον ἔχει διατάξεις οὐσιώδεις, πρέπει νὰ συζητηθῇ μετὰ προσοχῆς.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ δέχεται ὅπως τὸ Νομοσχέδιον «περὶ ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν», συζητηθῇ ὡς τροπολογία τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκλογῆς τῶν Δημάρχων»;

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τῶν τροπολογιῶν. Ἄρθρον 1 «...... (ἀναγινώσκει).......»

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2, ὁ κ. Ντάγγας ἔχει τὸν λόγον.

§94Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν νομοθεσίαν τὴν δημοτικὴν εἰσάγεται τοιαύτη διαίρεσις μεταξὺ τῶν πόλεων τῶν ἐχουσῶν πληθυσμὸν ἄνω τῶν 60 χιλ. καὶ τῶν ἐχουσῶν κάτω τῶν 60 χιλ. Δηλ. δημιουργεῖται ἡ ἑξῆς περίπτωσις ὅτι διχοτομοῦνται αἱ μεγάλαι πόλεις εἰς συνοικιακὰς περιοχὰς κατὰ ἕνα τρόπον ἰδιόρρυθμον, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν εἰς ποίας πόλεις θὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν ἡ διάταξις αὐτή. Ποῖος ὁ ἀποχρῶν λόγος ὅστις ἐξηνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν διαίρεσιν αὐτὴν ἀγνοῶ.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ καλυτέρου προσώπου.

§96Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Κύριε συνάδελφε θὰ σᾶς δώσω ἀμέσως τὴν ἐξήγησιν. Ἡ πρότασις αὐτὴ ἔγινεν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Εἰς ὅλας τὰς μεγαλοπόλεις τοῦ ἐξωτερικοῦ βάσις εἶναι ἡ κατὰ διαμερίσματα τῆς πόλεως ἐκλογή. Ποία ἡ δικαιολογία; Προτάσσεται ὁ τοπικὸς χαρακτήρ. Ἐὰν εἰς τὰς μεγαλοπόλεις εἶναι καθολικὴ ἡ ἐκλογή, δύσκολος εἶναι ὁ τυπικὸς χαρακτὴρ τῆς ἐκλογῆς πιθανώτατος εἶναι ὁ πολιτικὸς χαρακτήρ. Ὅταν ὅμως γίνουν συνοικίαι, αὐτὸ καὶ μόνον τὸ γεγονὸς προβάλλει τὴν τοπικότητα τῆς ἐκλογῆς. Καὶ διότι ἐπιθυμοῦμεν εἰς τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, νὰ προτάσσεται ὁ τοπικὸς χαρακτήρ, δι’ αὐτὸ ἀπεδέχθημεν τὴν πρότασιν ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§97Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Διατί 60.000 καὶ ὄχι 100.000;

§98Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντ. Κυβερν.). Θὰ ἔπρεπε νὰ εὑρεθῇ ἕνας ἀριθμός. Καὶ εὑρήκαμεν λογικώτερον τὸν ἀριθμὸν τῶν 60.000. Ἐπίσης ὁρίζει, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ εἶναι πλέον τῶν τριῶν. Διατί; Ἡ σκέψις ἡ ὁποία ἐπεκράτησεν εἶναι ἡ ἑξῆς: Νὰ μὴ δημιουργηθῇ ἐποικισμὸς εἰς τὰς πόλεις, μὲ τὸν διαχωρισμὸν εἰς δύο μέτωπα. Αὐτοὶ ἦσαν οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ὡδήγησαν εἰς αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§99Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Φοβοῦμαι πολὺ κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ γίνῃ ἡ διαίρεσις τῶν πόλεων τῶν μεγάλων εἰς διάφορα τμήματα, θὰ στηριχθῇ εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ φρονήματος τῶν ἐκλογέων ἐφ’ ὅσον εἶναι πρόσφατοι αἱ ἐκλογαὶ αἱ βουλευτικαὶ καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἦτο τελείως ἀνεπηρέαστος ἡ κρίσις τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων ὅταν θὰ ἔλθουν νὰ κατανείμουν τὰς περιοχάς. Διὰ τὴν περίπτωσιν τῶν προσεχῶν ἐκλογῶν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἰσχύσῃ ἡ διάταξις αὐτή.

§100Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Εἰς τὴν διακομματικὴν ἐπιτροπὴν εἶχον ἀντίρρησιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς διαιρέσεως. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει ἡ ἱστορία, εἶναι ὅτι ὅταν γίνεται ἐκλογὴ εἰς στενὴν περιφέρειαν, ὄχι μόνον ἀνεπτύχθησαν τὰ κομματικὰ πάθη, ἀλλὰ παρέχεται καὶ εὐχέρεια κομματικῆς ἐπεμβάσεως. Ἐκτὸς τούτου ἡ ἐκλογὴ θὰ λάβῃ χαρακτῆρα ἐντελῶς τοπικόν. Ὅταν εἷς τῶν συμβούλων ἐκλεγῇ Δήμαρχος θὰ ἀνήκῃ εἰς τὴν Αʹ περιφέρειαν.

§101Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντ. Κυβερ.). Ὁ Βουλευτὴς Τρικάλων γίνεται Πρωθυπουργός.

§102Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἡ αὐτὴ σχέσις τοῦ Πρωθυπουργοῦ μὲ τὸν Δήμαρχον. Ὁ Δήμαρχος εἶναι ὁ ἄρχων τῆς πόλεως. Ἑπομένως φυσικὸν εἶναι ὅταν ἐκλεγῇ Δήμαρχος Παγκρατίου, θὰ ἐκλεγῇ οὐσιαστικῶς ὁ Δήμαρχος ὁ ὁποῖος ἐξελέγη εἰς τὸ Παγκράτι καὶ ὁ Δήμαρχος Ἀθηνῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον ὅπως ἀναθεωρήσῃ τὰς ἀπόψεις του.

§103Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία ἡ ὁποία συνεζητήθη, νομίζω ὅτι εἶναι ἀναγκαία συνέπεια τῆς καθιερώσεως τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς τοῦ Δημάρχου. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὸν ἔμμεσον τρόπον τῆς ἐκλογῆς, νομίζω ὅτι τὸ δημοτικὸν συμβούλιον πρέπει νὰ ἀποτελῇ τὴν οὐσιαστικὴν ἐκπροσώπησιν τῶν συμφερόντων τοῦ Δήμου. Τὸ ἔμμεσον σύστημα τῆς ἐκλογῆς δημοτικῶν συμβούλων, νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ κανόνα δι’ ὅλα τὰ Κράτη. Εἰς τὰ 1911 ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, εἶχεν ἀποδεχθῆ διὰ μεγάλης πλειοψηφίας τὴν ὁποίαν ἀπετέλουν οἱ ἀείμνηστοι Στράτος, Παπαναστασίου, Γούναρης, εἶχεν ἀποδεχθῆ διὰ μεγάλης πλειοψηφίας τὴν καθιέρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν κατὰ διαμερίσματα· διότι διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ, καθ’ ὃν τρόπον γίνεται εἰς ὅλα τὰ κράτη, ἐξασφαλίζεται οὐσιαστικὴ ἐκπροσώπησις τῶν συμφερόντων τοῦ Δήμου, καὶ γίνεται καλυτέρα ἐκλογὴ διότι οἱ δημόται, δὲν εἶναι δυνατὸν μετὰ γνώσεως νὰ προβαίνουν εἰς τὴν ἐπιλογὴν 30 συμβούλων, ὅσοι ἐκλέγονται εἰς τοὺς μεγάλους Δήμους, ἐνῷ ἀντιθέτως θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ δώσουν τὴν προτίμησίν των εἰς ὡρισμένον ἀριθμὸν προσώπων τὰ ὁποῖα ζοῦν καὶ κινοῦνται εἰς τὸ διαμέρισμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ γίνῃ ἡ ἐκλογή. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς θὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ καλυτέρα ἐκλογὴ τοῦ Δημοτικοῦ συμβουλίου καὶ οὐσιαστικὴ ἐκπροσώπησις τοῦ Δήμου. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τάσσομαι ἀνεπιφυλάκτως ὑπὲρ τῆς καθιερώσεως τῆς ἐκλογῆς κατὰ διαμερίσματα.

§104Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ἡ παράγραφος 2 τοῦ ἄρθρου 2 ἀποτελεῖ τὴν καλυτέραν ἀπόδοσιν τοῦ παρόντος Νομοσχεδίου, διότι ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνάδελφος τοῦτο ἀποτελεῖ τὴν ἐπιλογὴν τῶν ἀρίστων καὶ ἐκλεκτοτάτων στελεχῶν τῆς περιφερείας τοῦ διαμερίσματος ἐκείνου. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν λάβωμεν ὡς βάσιν τὸν Δῆμον Ἀθηναίων, δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἐκλογεὺς νὰ γνωρίζῃ ποῖοι εἶναι οἱ ἐπίλεκτοι τοῦ συνδυασμοῦ τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ἐκλέγῃ, ἐνῷ μὲ τὸν διαχωρισμὸν εἰς διαμερίσματα, οἱ κάτοικοι ὡρισμένης περιφερείας δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γνωρίζουν τοὺς ὑποψηφίους τῆς περιφερείας των. Ἄλλωστε ὡς ἐδήλωσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὸ Νομοσχέδιον δὲν ἔχει πολιτικὸν χαρακτῆρα ἀλλὰ πραγματικῶς τοπικόν. Συνεπῶς ἡ παράγραφος αὕτη πρέπει νὰ γίνῃ δεκτὴ παμψηφεὶ καὶ νὰ μὴ ὑπάρξῃ οὐδεμία ἀμφιβολία ὡς πρὸς τὸν καταμερισμὸν τοῦ Δήμου εἰς διαμερίσματα.

§105Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐζήτησα νὰ προσκομισθῇ ἡ ἀπογραφὴ τοῦ πληθυσμοῦ ἵνα ἴδωμεν εἰς ποίας πόλεις θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτή.

§106Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Συμφώνως πρὸς σημειώματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ τὴν παλαιὰν ἀπογραφήν, ἡ διάταξις θὰ ἐφαρμοσθῇ εἰς τὰς πόλεις Ἀθηνῶν, Πειραιῶς, Θεσσαλονίκης καὶ Πατρῶν. Ὁ Βόλος δὲν συμπεριλαμβάνεται διότι δὲν ἔχει τὸν ἀπαιτούμενον πληθυσμόν.

§107Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μήπως θὰ πρέπει νὰ μείνωμεν εἰς τὰς 50.000 κατοίκους διὰ νὰ συμπεριληφθοῦν καὶ ἄλλαι πόλεις; Ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἐκφέρω γνώμην μέχρις ὅτου προσκομισθῇ ἡ ἀπογραφή. Ὡς πρὸς τὸ ἐδάφιον 12 παράγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 2 νομίζω ὅτι δὲν θὰ εἶναι εὐχερὴς ὁ χωρισμὸς εἰς πλείονα ἐκλογικὰ διαμερίσματα θὰ προσκόψῃ εἰς τεχνικὰς δυσκολίας καὶ διὰ τοῦτο προτείνω τὴν ἀπάλειψίν του. Εἰς τὴν παράγραφον 2 τοῦ ἄρθρου 2 προτείνω νὰ προστεθῇ «Τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου». Ἐλπίζω ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ τὸ δεχθῇ.

§108Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐὰν ἐτίθετο ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν μετέχει καὶ εἷς ἐκπρόσωπος τοῦ Συμβουλίου τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου, θὰ ἦτο ὀρθότερον.

§109Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔχει τεθῆ «ὁ Πρόεδρος» νομίζω ὅτι καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ πρέπει νὰ βάλωμεν τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως τὸ δέχεσθε;

§110Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ γίνῃ ἡ σχετικὴ διατύπωσις.

§111Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 2 τὰ διαμερίσματα θὰ ἀποτελοῦνται ἀπὸ συμπαγεῖς κατωκημένας περιοχὰς ἐνῷ κατὰ τὸ γράμμα τοῦ νόμου ἡ Ἐπιτροπὴ θὰ δύναται νὰ διαχωρίζῃ τὰς ἐνορίας κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῆς.

§112Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ἡ Ἐπιτροπὴ κύριε συνάδελφε, ἀποτελεῖται ἀπὸ σοβαροὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐκ τῆς θέσεως τὴν ὁποίαν κατέχουν δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσουν βάσεις τόπων.

§113Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ ἐκλογεὺς θὰ ψηφίζῃ κατὰ συνδυασμοὺς ἕκαστος τούτων θὰ πρέπει νὰ κάμῃ ἕνδεκα ψηφοδέλτια, ὁπότε θὰ δύναται νὰ ἔχῃ καὶ 20 ὑποσυνδυασμούς.

§114Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ ἔμμεσος ἐκλογή, κύριε Πρόεδρε, ἐπιβάλλει αὐτὸν τὸν τρόπον ἀναδείξεως τῶν Δημοτικῶν Ἀρχόντων. Θὰ παρακαλέσω ἀναφορικῶς μὲ τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν ἔθιξεν ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης, νὰ μὴ ἀπαλειφθῇ τὸ ἐδάφιον 2, παράγραφος 1, διότι ἡ διαίρεσις εἰς διαμερίσματα γίνεται ἀπὸ Ἐπιτροπὴν καὶ ἐνδέχεται ἐκ τῶν πραγμάτων νὰ παρουσιασθῇ ἀνάγκη ὡρισμένη ἐνορία νὰ διαιρεθῇ εἰς πλείονα ἐκλογικὰ διαμερίσματα. Ἄς δώσωμεν αὐτὸ τὸ δικαίωμα διότι ἐξασφαλίζομεν τὴν ἱκανοποίησιν μιᾶς ἀνάγκης. Ἐπὶ πλέον θὰ ἐπρότεινον μαζὺ μὲ τὸν κ. Πρωτοπαπαδάκην τὴν συμπλήρωσιν τῆς Ἐπιτροπῆς μὲ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου ἢ διὰ ἀντιπροσώπου τῆς ὁλομελείας τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου. Προτιμῶ καὶ ἐγὼ τὸν Πρόεδρον.

§115Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀνησυχία, ἡ ὁποία ἐξεφράσθη διὰ τὸν ἀριθμὸν δὲν ἔχει κανένα ἀπολύτως λόγον, διότι ἡ διαίρεσις ἢ μὴ εἰς διαμερίσματα δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν συμβούλων. Ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβούλων παραμένει ὁ ἴδιος. Αἱ Ἀθῆναι ὁπωσδήποτε θὰ ἐκλέξουν 30 συμβούλους, ὁ Πειραιεὺς θὰ ἐκλέξῃ 30 συμβούλους καὶ αἱ ἄλλαι πόλεις θὰ ἐκλέξουν τὸν ὁρισθησόμενον ἀριθμὸν τῶν συμβούλων ὁσαδήποτε καὶ ἂν γίνουν διαμερίσματα. Ὥστε ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβούλων εἶναι ξένος πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν διαμερισμάτων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ διαιρεθοῦν αἱ πόλεις. Πόλεις μικρότεραι τῶν 60.000 κατοίκων δὲν πρέπει νὰ διαιρεθοῦν εἰς διαμερίσματα, διότι αἱ προσωπικότητες εἶναι γνωσταί, ἐνῷ εἰς τὰς πόλεις ἄνω τῶν 60.000 κατοίκων αἱ προσωπικότητες δὲν εἶναι γνωσταὶ καὶ πρέπει νὰ διαιρεθοῦν εἰς διαμερίσματα. Αὐτὸν τὸν σκοπὸν ἔχει ἡ διαίρεσις τῶν πόλεων εἰς διαμερίσματα. Ἐξεφράσθη ὁ φόβος τῆς δημιουργίας τοπικιστικῶν ἐρίδων καὶ ἐλέχθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Μερκούρη ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ σημειωθοῦν ἀνωμαλίαι· ἐκ τοῦ ὅτι θὰ ἐκλεγῇ ὁ Δήμαρχος ἐξ ἑνὸς ὡρισμένου διαμερίσματος. Ἀλλ’ ἐὰν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του τὸ πάρα κάτω ἄρθρον θὰ ἔβλεπεν ὅτι ὁ Δήμαρχος θὰ ἐκλεγῇ διὰ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας τῶν τε τακτικῶν καὶ τῶν ἀναπληρωματικῶν συμβούλων καὶ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν δὲν ἐπιτευχθῇ ἡ πλειοψηφία αὐτή, θὰ ἐκλεγῇ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε τοὺς περισοτέρους ψήφους ἐξ ὅλων τῶν κομμάτων. Ἐλέχθη πὼς θὰ γίνῃ ἡ διαίρεσις καὶ ἐξεφράσθη ὁ φόβος διὰ τὸ ἐδάφιον 2 τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου 2, τὸ ὁποῖον λέγει: «Εἰς εἰδικὰς περιπτώσεις ........... ...... (ἀναγινώσκει) ......» Τοῦτο ἔγινε διὰ τὸν ἑξῆς λόγον, διότι ὡρισμέναι ἐνορίαι τῶν Ἀθηνῶν εἶναι μεγίστης ἐκτάσεως καὶ ἔχουν μεγάλον πληθυσμόν, ὅπως εἶναι ἡ ἐνορία τοῦ Ἁγίου Κωνσταντίνου, ἡ ὁποία δὲν μποροῦσε νὰ μείνῃ ὡς ἓν διαμέρισμα. Τοῦτο εἶχον ὑπ’ ὄψιν των οἱ συντάκται τοῦ Νομοσχεδίου καὶ ἔθεσαν τὴν διάταξιν αὐτήν. Ὑπεστηρίχθη ὅτι πρέπει εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν νὰ προστεθῇ καὶ ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἐργατ. Κέντρου. Βέβαια κατ’ ἀρχὴν δὲν πρέπει κανεὶς νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν. Ἐν πρώτοις δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἰς τὴν σκέψιν καὶ τὴν ἀπόφασιν νὰ συγκροτηθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ δὲν ἔπαιξε ρόλον ἡ ἀντίληψις τῆς προτιμήσεως ὡρισμένων ἀτόμων. Ἔπαιξε ρόλον ἡ ἀντίληψις τῆς προτιμήσεως τῶν προσώπων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα παρέχουν τὴν μεγαλυτέραν βεβαιότητα ὅτι θὰ ἐργασθοῦν κατὰ τὸν εὐσυνειδητότερον τρόπον καὶ ἐτέθη ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν, ὁ Νομάρχης, ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου. Τώρα λέγεται νὰ προστεθῇ καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου. Διὰ τίνα λόγον; Τιμῆς ἕνεκεν; Ἢ λόγῳ τῆς ἐργασίας, τὴν ὁποίαν θὰ προσφέρῃ; Ἐὰν πρόκειται τιμῆς ἕνεκεν νὰ προστεθῇ, τότε διατὶ παρελείφθησαν τόσα ἄλλα ἐπαγγελματικὰ σωματεῖα τὰ ὁποῖα δὲν λαμβάνουν μέρος. Διατὶ πρέπει νὰ παραλειφθῇ ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλόγου Ἀθηνῶν, ὁ ὁποῖος Δικηγορικὸς Σύλλογος ἀριθμεῖ 3–4000 μέλη ἐπιστήμονας καὶ νὰ τεθῇ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου;

§116Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Διότι ἐκπροσωπεῖ τὸν μεγαλύτερον κόσμον τῶν ἐργαζομένων.

§117Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ ἐξελέγησαν τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὸν διαχωρισμὸν τῶν διαμερισμάτων. Δὲν ἐξελέγησαν τὰ πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀποδοθῇ τιμή. Ὅσον πολυμελεστέρα γίνεται ἡ Ἐπιτροπή, τόσον τὸ ἔργον της θὰ εἶναι δυσχερέστερον.

§118Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν Νομοσχεδίου ἐπιδιώκεται νὰ ἀποχρωματίσωμεν τοὺς ἐκλεγησομένους δημοτικοὺς συμβούλους καὶ δημάρχους καὶ νὰ ἐκλέξωμεν ποιοτικῶς τοὺς καλυτέρους κατὰ διαμερίσματα καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ μεγάλην πρόοδον καὶ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι διὰ νὰ ὁλοκληρώσωμεν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θὰ πρέπει νὰ καθορισθῇ ὅτι οἱ ἐκλεγησόμενοι δημοτικοὶ σύμβουλοι θὰ πρέπει νὰ εἶναι καὶ δημόται τῶν διαμερισμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἐκλεγῶσιν. Διότι ἐὰν τὴν ὁρίσωμεν ἐλευθέρως θὰ εἶναι δυνατὸν τὰ διάφορα κόμματα νὰ δηλώσουν ὑποψηφίους κατὰ διαμερίσματα, πρόσωπα ἐντελῶς ἄσχετα μὲ τὰ διαμερίσματα, εἰς τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἐκλεγοῦν. Ἐὰν θέλωμεν πράγματι νὰ ἔχωμεν τοὺς ἀρίστους δημοτικοὺς συμβούλους κατὰ διαμερίσματα, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὴν αὐτοδιοίκησιν καὶ διὰ τὴν πρόοδον τῶν διαμερισμάτων των καὶ ὅλης τῆς πόλεως, νομίζω ὅτι ἐνδείκνυται ὅπως οὗτοι εἶναι δημόται τῆς πόλεως καὶ κάτοικοι τῶν διαμερισμάτων εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἐκλεγῶσι. Διότι πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας ὑποψήφιος, ὁ ὁποῖος κάθεται εἰς τὸ Παγκράτι νὰ ἐκλέγεται εἰς τὴν Κυψέλην;

§119Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκθέσῃ ὑποψηφιότητα εἰς τὸ διαμέρισμα ποὺ κατοικεῖ. Μπορεῖ εἰς οἱονδήποτε διαμέρισμα τῆς πόλεως, τῆς ὁποίας εἶναι δημότης, ἀλλ’ εἰς ἓν μόνον διαμέρισμα.

§120Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑποστηρίζεται ὅτι θέλομεν νὰ ἐκλέξωμεν τοὺς καλυτέρους τῶν διαμερισμάτων καὶ ἐφ’ ὅσον ὑποστηρίζεται ὅτι τὰ πολιτικὰ κόμματα δὲν πρέπει νὰ ἔχουν οὐδεμίαν ἐπιρροὴν εἰς τὰ ζητήματα τῆς αὐτοδιοικήσεως, τοῦτο θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ μόνον διὰ τῆς ἐκλογῆς δημοτικῶν συμβούλων κατοίκων τῶν διαμερισμάτων, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ μὲν ἐκλεγησόμενοι δημοτικοὶ σύμβουλοι θὰ εἶναι οἱ καλύτεροι ἀσφαλῶς ἑκάστου διαμερίσματος, τὰ δὲ κόμματα δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ φέρουν ἄλλους ὑποψηφίους μὴ ἔχοντας μόνιμον κατοικίαν εἰς τὰ διαμερίσματα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἐκλεγῶσι.

§121Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Θὰ ἤθελα νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ δεχθῇ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἐδαφίου 2 τῆς παραγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 2, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ δικαίωμα τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ διαιρέσῃ μίαν ἐνορίαν εἰς πλείονα διαμερίσματα. Ἡ δικαιολογία, τὴν ὁποίαν ἔδωσεν ὁ συνάδελφος κ. Γιαννόπουλος, ὅτι ὑπάρχουν ἐνορίαι, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ διαιρεθοῦν, διὰ νὰ ἀποτελέσουν πλείονα διαμερίσματα δὲν εἶναι ἰσχυρά, δηλ. δὲν ὑπάρχει καμμία ἐνορία τόσον μεγάλη, ὥστε νὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ διαιρεθῇ εἰς πλείονα διαμερίσματα. Τὸ μόνον ποὺ γίνεται διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς, εἶναι ὅτι καθιστᾷ ὑπόπτους τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἶναι βέβαιον ὅτι τὰ ἐκλογικὰ τμήματα τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν, ἢ συμπίπτουν μὲ ἐνορίαν ἢ περιλαμβάνουν πλείονας τῆς μιᾶς ἐνορίας, οὐδέποτε ὅμως συμβαίνει αἱ ἐνορίαι νὰ χωρίζωνται Ἡ ἐνορία ἀποτελεῖ μίαν παραδεδομένην μονάδα. Μὲ τὴν διάταξιν αὐτὴν δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωσις ὅτι, πέραν τῶν ἄλλων διατάξεων, οἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ὡρισμένους σκοποὺς θετικοὺς ἢ ἀρνητικοὺς τοῦ νομοσχεδίου, προστίθεται καὶ μία ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν ὄχι μόνον ἀφόρητον ἀλλὰ καὶ αὐθαίρετον μπακλαβαδοποίησιν τῆς πόλεως, ἄνευ ἀντικειμενικῶς παραδεκτῆς αἰτίας. Νομίζω ὅτι ἀρκεταὶ προφυλάξεις σύμφωνοι μὲ τοὺς σκοποὺς τῆς Κυβερνήσεως ὑπάρχουν εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Περιττὸν εἶναι νὰ δημιουργηθῇ καὶ ἄλλη δι’ αὐτῆς τῆς διατάξεως. Ζητῶ, ὅθεν, τὴν ἀπάλειψιν αὐτῆς τῆς παραγράφου.

§122Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Φαίνεται ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς τῆς ΣΚ–ΕΛΔ δὲν ἀνέγνωσε τὴν σύνθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἀποφασίσῃ. Ἀνήκει εἰς τὴν πρωτοβουλίαν του, νὰ θεωρῇ ὑπόπτους ἢ ἀνυπόπτους τὰς προθέσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ αὐτὸ θὰ ἴσχυεν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπρόκειτο νὰ ἀποφασίσῃ. Δύσκολον ὅμως εἶναι Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ ὑπόπτους βλέψεις, τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ὁποίων ἐμπιστεύεται εἰς αὐτονόμους ἐπιτροπάς.

§123Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι δὲν δέχεσθε τὴν πρότασίν μου, δὲν ἀποτελεῖ ὅμως ἀπάντησιν εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπα.

§124Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερ.). Ἀπήντησα εἰς τὴν καχυποψίαν σας καὶ τὸν καταλογισμὸν ὑπόπτων προθέσεων εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀπέδειξεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Βουλήν, μὲ τὴν καλὴν πίστιν μὲ τὴν ὁποίαν διεχειρίσθη τὸ νομοσχέδιον, πόσον ἐπιθυμεῖ ὅπως τὸ νομοσχέδιον ὑπηρετήσῃ τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς χώρας καὶ πόσον εὑρίσκεται μακρὰν ἀπὸ πᾶσαν προσωπικὴν ἢ κομματικὴν βλέψιν. Ἐλπίζω, ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ πεισθῇ ἐπ’ αὐτοῦ.

§125Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ὄχι.

§126Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερ.). Ἐὰν ἡ ὁμάς σας ἔχῃ διάφορον γνώμην, τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν νέαν ἐπιβεβαίωσιν ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ἀποτελέσῃ χωριστὸν τμῆμα τῆς Βουλῆς. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν. Ἐμπιστευόμεθα εἰς τόσον βαθμὸν τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς ὁποίας εἶναι πλῆρες τὸ κῦρος, ὥστε δὲν θέλω νὰ τὴν περιορίσω μὲ διατάξεις νομικάς. Εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ κρίνῃ μὲ ἀντικειμενικὰ κριτήρια καὶ ἐὰν ὑπάρχουν περιπτώσεις, αἱ ὁποῖαι τὸ ὑπαγορεύουν, νὰ μὴν ἐμποδίζωνται ἀπὸ νομικὰς ἀπαγορεύσεις. Ἄλλωστε, καθόσον γνωρίζω, καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν ἐνορίαι ἐπίσης ἐνίοτε διχάζονται, ὁσάκις ἡ τοπικὴ ἀνάγκη τὸ ὑπαγορεύει. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου. Ἡ σύνθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἔγκυρος καὶ τὴν ἐμπιστευόμεθα καὶ δὲν τῆς θέτομεν προκαταβολικῶς νομικὰς ἀπαγορεύσεις.

§127Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, λέγει, ὅτι ἀποδεικνύομεν, ὅτι θέλομεν νὰ ἀποτελοῦμεν χωριστὸν τμῆμα. Βεβαίως. Ὁσάκις ἡ Κυβέρνησις ὀνομάζει καλὴν πίστιν της μόνον τὴν συνεννόησίν της μετὰ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, ἀρνούμεθα νὰ δεχθῶμεν ὅτι ἡ καλὴ αὐτὴ πίστις ὑπάρχει καὶ ἡ συμφωνία μᾶς ἀφορᾶ.

§128Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν αὐτοὺς τοὺς πολιτικοὺς χαρακτηρισμούς. Ἐδώσαμεν τὴν ἀπόδειξιν ὅτι δὲν ἐμπνεόμεθα οὔτε ἀπὸ προσωπικὰ ἐλατήρια οὔτε ἀπὸ κομματικὰ καὶ ὅτι ζητοῦμεν μὲ τὴν συνεργασίαν ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς νὰ προέλθῃ ὀργανικὸς νόμος βελτιώνων τὴν ἐκλογὴν τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων. Καὶ δεχόμεθα πᾶσαν καλόπιστον συμβολὴν ἀπὸ ὅλα τὰ μέλη τῆς Βουλῆς.

§129Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Δὲν τὴν ἐζητήσατε.

§130Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Θέλω νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. βουλευτὴν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ κόμματος. Εἰς τὰ γενικώτερα θέματα πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι τὸ Λαϊκὸν κόμμα δὲν ἔχει ἀντίρρησιν νὰ συνεργασθῇ μὲ οἱονδήποτε, προκειμένου νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του διὰ τὸ γενικώτερον καλόν. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν συνεργασίαν τῶν ἄλλων κομμάτων ἢ τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸ Λαϊκὸν κόμμα, πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας......

§131Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρεξηγήσατε τὰ ὅσα.... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§132Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. ..... ὅτι πρέπει νὰ θεωρῆται, αὐτὸ τιμήν, μὲ τὴν ἱστορίαν τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ Λαϊκὸν κόμμα.

§133Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Παρεξηγήσατε τὰ ὅσα εἶπα. Δὲν ἀνήκει εἰς τὰς συνηθείας μου νὰ προσβάλλω οὔτε κόμματα, οὔτε ἄτομα. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον παρουσίασεν, ἀποτελεῖ τὸ καταστάλαγμα συνεννοήσεως μὲ ἄλλα κόμματα καὶ τὸ κόμμα τὸ ἰδικόν μου δὲν ἐκλήθη εἰς καμμίαν συνεννόησιν. Ἐάν, ὅθεν, ἐννοεῖ καλὴν πίστιν ἡ Κυβέρνησις τὴν συνενόησιν μὲ ὀλίγα μόνον κόμματα, καὶ ἰδιαιτέρως μὲ τὸ Λαϊκὸν κόμμα, βεβαίως ἡμεῖς δὲν συμφωνοῦμεν εἰς τοῦτο.

§134Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Δὲν εἴπατε αὐτό. Εἴπατε, ὅτι ἀποτελεῖτε χωριστὸν τμῆμα...... (θόρυβος κωδωνοκρουσίαι).

§135Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Ἐὰν εἶσθε ἐδῶ εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μου, θὰ ἐβλέπατε ὅτι ὠνόμασα τὴν συνεννόησιν μὲ ὀλίγα μόνον κόμματα «οἰκογενειακὴν συγκέντρωσιν» καὶ ἐζήτησα νὰ σταλῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν, ὅπου ἐκπροσωποῦνται ὅλα τὰ κόμματα.

§136Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Ὁ κ. Τσιριμῶκος ἀρνεῖται καλὴν πίστιν εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον συνεργάζεται εἰς τὸ νομοσχέδιον μὲ τὸ Λαϊκὸν κόμμα. Δὲν πρόκειται ἐγὼ νὰ ἀναλάβω τὴν ὑπεράσπισιν τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει ἰδιαιτέρα τιμή, διότι δὲν συνεργάζεται μὲ τὴν πτέρυγα ἐκείνην, ἡ ὁποία ἀντιπροσωπεύει τοὺς σφαγεῖς. Ἡ ἀπάντησις ὅμως τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὸν Ἀρχηγὸν τῶν Ἀριστερῶν δὲν ἦτο ἡ ὀφειλομένη, οὔτε ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἱκανοποίει τὸ Ἐθνικὸν Σῶμα. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Ἀριστερῶν, ἄφησε τὴν ἐντύπωσιν μὲ ὅσα εἶπεν ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐὰν δὲν συνέπραττεν εἰς αὐτὸ τὸ ζήτημα μετὰ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος ἴσως δὲν θὰ εἶχε διαφορὰς μεγάλας. Τὸ Σῶμα θὰ ἀνέμενεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπαντήσῃ, ὅτι πολλαὶ καὶ μεγάλαι εἶναι αἱ διαφοραί, αἱ ὁποῖαι χωρίζουν τὸ ἰδικόν του κόμμα ἀπὸ τὸ κόμμα ἐκεῖνο καὶ ὄχι αὐτὴ τὴν ὁποίαν ὑπηνίχθη ὁ κ. Τσιριμῶκος.

§137Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ συνεργασία, ἡ ἀνεπίσημος, διὰ τὰς τροπολογίας ἔγινε μόνον μεταξὺ ἐκείνων τῶν κομμάτων καὶ τῶν ὁμιλητῶν εἰς τὴν αἴθουσαν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν κατ’ ἀρχὴν σύμφωνοι. Ὅσοι δὲν ἐδέχοντο τὴν ἀρχὴν ἦτο φυσικὸν ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ συνεργασθοῦν.

§138Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος ἔδωσε μίαν ἑρμηνείαν.... (Θόρυβος, Κωδωνοκρουσίαι).

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁμιλήσατε κατόπιν.

§140Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἤθελα μίαν διασάφησιν ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον: Οἱ ἐκλογεῖς ποὺ θὰ ψηφίσουν εἰς τὸ κάθε διαμέρισμα ποῖοι θὰ εἶναι; Θὰ γίνουν εἰδικοὶ κατάλογοι διαμερίσματος;

§141Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Κύριε συνάδελφε, ἔχετε κάποιαν μεγαλιτέραν πεῖραν. Σήμερον εἰς ἕκαστον ἐκλογικὸν τμῆμα ψηφίζουν οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τοὺς καταλόγους αὐτοῦ τοῦ τμήματος. Ἐὰν ἓν διαμέρισμα ἀποτελεῖται ἀπὸ τρία τμήματα, οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι τῶν τριῶν τμημάτων θὰ ἀποτελέσουν τὴν δεξαμενὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἀντληθοῦν οἱ ἐκλογεῖς.

§142Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Οἱ κατάλογοι θὰ εἶναι οἱ ὑπάρχοντες σήμερον;

§143Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ἀναθεωρούμενοι μὲ τὴν ἐγγραφὴν ποὺ γίνεται τώρα, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν καθολικὴν περίπου ἐγγραφὴν τῶν γυναικῶν.

§144Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐὰν ἀπὸ τῆς ἡμέρας ποὺ ἔγιναν τὰ ἐκλογικὰ τμήματα μέχρι τῆς ἡμέρας ποὺ θὰ ψηφίσουν, ἔχουν μεταβῆ καὶ κατοικήσει εἰς ἄλλο διαμέρισμα; Εἰς τὰς μεγάλας πόλεις συμβαίνει συχνότατα αὐτὸ καὶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μία πρόνοια, διότι ἠμπορεῖ ἡ ἐκλογὴ νὰ παίξῃ μὲ 40 ἢ 50 ψήφους.

§145Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Θὰ πάῃ ὁ ψηφοφόρος εἰς τὸ τμῆμα. Ἄν θὰ εὕρουν εἰς τὰ χαρτιὰ θὰ ψηφίσῃ, ἄλλως ὄχι.

§146Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐὰν ὅμως ἔχῃ φύγει ἀπὸ μακροῦ;

§147Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Γίνεται τώρα ἡ ἀναθεώρησις, μετὰ θὰ γίνουν οἱ ὁριστικοὶ κατάλογοι. Ὡς ἔχουν θὰ ἀποτελέσουν τὴν βάσιν τῶν ἐκλογῶν.

§148Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐὰν οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι ποὺ εἶναι σήμερον κατὰ ἐκλογικὰ τμήματα ἔχουν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι πρὸ δεκαετίας, πρὸ πενταετίας ἢ πρὸ τριετίας ἔχουν φύγει ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πῆγαν εἰς ἄλλο διαμέρισμα, ποῦ θὰ ψηφίσουν αὐτοί; Δὲν θὰ εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸ διαμέρισμα ποὺ θὰ ψηφίσουν.

§149Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Αὐτὸ θὰ τὸ ρυθμίσῃ ἡ Διοίκησις.

§150Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Αἱ περιπτώσεις αὐταὶ θὰ εἶναι ἀπειράριθμοι, ἰδίως εἰς τὰς μεγάλας πόλεις. Θὰ ἤθελα νὰ προτείνω ἀκόμη, κ. Ἀντιπρόεδρε, ἐφ’ ὅσον προσεθέσατε καὶ 8ον μέλος εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, νὰ ὁρισθῇ ὅτι, ἐν περιπτώσει ἐνδεχομένης ἰσοψηφίας, νικᾷ ἡ ψῆφος τοῦ Προέδρου.

§151Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Τὸ δέχομαι καὶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ὡς ἑρμηνευτικὴ δήλωσις.

§152Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐπίσης, κ. Πρόεδρε, θὰ πρέπῃ νὰ ληφθῇ πρόνοια ἀναπληρώσεως τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὁσάκις κωλύονται διὰ τῶν νομίμων ἀναπληρωτῶν των.

§153Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβέρν.). Τὸ δέχομαι.

§154Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐὰν γίνῃ δεκτὸν τὸ ἄρθρον, κ. Πρόεδρε—ἐγὼ εἶμαι ἐναντίον—θὰ παρεκάλουν νὰ διαγραφῇ ἡ περίπτωσις τῆς ἀποζημιώσεως τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§155Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Καὶ ἠμπορεῖ νὰ διαγραφῇ καὶ ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ. Σημασίαν δὲν ἔχει διότι εἶναι ἐφ’ ἅπαξ. Ξεύρετε πότε πρέπει νὰ ἀνησυχοῦμεν ἀπὸ τὰς ἀποζημιώσεις; Ὅταν πρόκειται περὶ Συμβουλίων, τὰ ὁποῖα διαρκοῦν. Ἐδῶ εἶναι μία–δύο συνεδριάσεις καὶ τελειώνει αὐτὴ ἡ ἱστορία. Διότι ὅμως ἔχει ἕνα ἐπείγοντα χαρακτῆρα, ἠθελήσαμεν νὰ μὴ ὑπάρξῃ ἀπροθυμία, ἐλλείψει ἄλλου ἐνδιαφέροντος. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνητε.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί τροπολογίας ἐδέχθητε κ. Πρόεδρε;

§157Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ὅτι θὰ μετέχῃ καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου τῆς Ἐπιτροπῆς, ἔγινεν ἑρμηνεία ὅτι εἰς περίπτωσιν ἰσοψηφίας νικᾷ ἡ ψῆφος τοῦ Προέδρου καὶ προσεθέσαμεν ὅτι ἐν περιπτώσει κωλύματος τὰ μέλη ἀναπληροῦνται ὑπὸ τῶν νομίμων ἀναπληρωτῶν των.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 2ον ὡς ἐτροπολογήθη;

§159ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 2ον ἔγινε δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη, ἤτοι «1) ὅτι τῆς Ἐπιτροπῆς μετέχει καὶ ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου. 2) Ὅτι τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἀναπληροῦνται κωλυόμενα ὑπὸ τῶν νομίμων ἀναπληρωτῶν των». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 3. Ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§161Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὸ ἄρθρον 3 νομίζω ὅτι εἶναι ἐπίσης θεμελιῶδες, ὅπως καὶ τὸ 2ον, ἀλλὰ παρουσιάζει τὸ μειονέκτημα ὅτι δὲν προνοεῖ περὶ τῶν μεμονωμένων ὑποψηφιοτήτων. Τὸ μειονέκτημα τοῦτο τὸ θεωρῶ σοβαρώτατον καὶ ἀντίθετον ἐντελῶς πρὸς τὸν σκοπόν’ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει ἡ ἐκλογή. Νομίζω ὅτι εἶνε θεμελιώδης παράλειψις καὶ ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ προσθήκη Τὸ Νομοσχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 3 λέγει: «...(ἀναγινώσκει)........................................... Τὸ Νομοσχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 6 λέγει: «... (ἀναγινώσκει).............................................» Πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ ἐκλογεὺς νὰ προσθέτῃ εἴτε καὶ ἐξ ἄλλων συνδυασμῶν εἴτε καὶ ἀνεξαρτήτους. Αὐτὸ δὲν μεταβάλλει οὔτε τὴν βάσιν οὔτε τὸν σκοπὸν τοῦ Νομοσχεδίου.

§162Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἶναι διπλάσιος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐκλεγομένων.

§163Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ὁ ἐκλογεὺς εἰς τὸ ψηφοδέλτιον τοῦ συνδυασμοῦ νὰ διαγράψῃ καὶ νὰ προσθέσῃ ἄλλον εἴτε ἄλλου συνδυασμοῦ εἴτε καὶ ἀνεξάρτητον. Εἰς τὰ μικρὰ μέρη ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ ἀπολαμβάνουν ἐκτιμήσεως καὶ δὲν θέλουν νὰ συνεργασθοῦν μὲ κόμματα, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πρέπει νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκθέτουν ὑποψηφιότητα.

§164Π. ΕΥΡΙΠΑΙΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ κ. Παπαρρηγοπούλου καὶ μεμονωμένοι ὑποψήφιοι νὰ δύνανται νὰ ἐκτεθοῦν.

§165Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ.........................

§166Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ προηγούμενον Νομοσχέδιον ὑπῆρχε διάταξις περὶ ἀνεξαρτήτων ὑποψηφίων. Τώρα διατὶ ἀπεσύρθη; Ἔχω καὶ τὴν ἑξῆς προσθήκην: «... ....(ἀναγινώσκει).........................» Θὰ ἤθελα νὰ δύνανται οἱ ἴδιοι οἱ ὑποψήφιοι νὰ προτείνουν τὴν ὑποψηφιότητά των. Εἰς τὸ ἐδάφιον 4 ὁρίζεται «... (ἀναγινώσκει)...................................». Τὸ «καὶ νὰ τεθῇ «ἤ». Εἶναι καὶ μία τετάρτη παρατήρησις τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ἀνδριανόπουλος, ἡ ἑξῆς: «Οἱ προτεινόμενοι ὑποψήφιοι...... (ἀναγινώσκει) ....» Πρέπει νὰ ἀφήνεται πλήρης ἡ ἐλευθερία εἰς τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ὑποδεικνύουν καὶ ὑποψηφίους μὴ διαμένοντας ἐν τῷ διαμερίσματι. Αὐτὰ εἶχα νὰ παρατηρήσω.

§167Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Ὡς εἶναι γνωστόν κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ εἶναι ἔγκυρος ἡ ὑποψηφιότης πρέπει ὁ ὑποψήφιος νὰ κατάγεται ἀπὸ τὸν Δῆμον εἰς τὸν ὁποῖον ἐκτίθεται, ἀλλὰ αὐτὸ ἐὰν εἶναι ὀρθὸν δι’ ὅλας τὰς πόλεις τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶναι ὀρθὸν διὰ τὰς Ἀθήνας, διότι δὲν ἠμποροῦμε νὰ ὑποχρεώσωμεν τὸν κάτοικον τῆς Καισαριανῆς νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκτεθῇ δημοτικὸς σύμβουλος Βύρωνος. Θὰ ἔπρεπε λοιπὸν νὰ γίνῃ μία ἐξαίρεσις διὰ τὴν τέως διοίκησιν πρωτευούσης καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι δύνανται νὰ ἐκτίθενται εἰς οἱονδήποτε Δῆμον ἢ κοινότητα ἀνεξαρτήτως κατοικίας. Ἀκόμη λόγῳ τοῦ ἐνοικιοστασίου ἀπὸ τὸ 1940 οὐδεὶς κατώρθωσε νὰ ἀλλάξῃ τὴν κατοικίαν του ἀφοῦ διὰ νὰ μετοικήσῃ κανεὶς εἰς τὸ Φάληρον ἀκόμη θὰ πρέπῃ νὰ καταβάλῃ ἐλεύθερον μίσθωμα, ὥστε δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ τὸν ἐμποδίσωμεν τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν νὰ ἐκτεθῇ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ ἐξαίρεσις αὐτή.

§168Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Νὰ ἰσχύσῃ ἡ ἐξαίρεσις διὰ τὰς πόλεις τὰς ἄνω τῶν 60.000 κατοίκων.

§169Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 3 λέγει: «οὐδεὶς ὑποψήφιος δημοτικὸς ....... (ἀναγινώσκει)..............................». Ἠμπορεῖ λοιπὸν νὰ περιλαμβάνηται εἰς πλείονα διαμερίσματα.

§170Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Δὲν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐκτίθεται εἰς πολλὰ διαμερίσματα. Καταργεῖται ἐν τῇ οὐσίᾳ ἡ ἐπιδίωξις τοῦ νόμου ἐὰν ταὐτοχρόνως γίνῃ ὑποψήφιός τις εἰς ὅλα τὰ διαμερίσματα, διότι διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ἑνότητα τῆς πόλεως. Ἰδοὺ διατὶ ἀντιστρατεύεται πρὸς τὸ βασικὸν πνεῦμα τῆς μεταρρυθμίσεως· ἑπομένως θὰ εἶναι ὑποψήφιος μόνον εἰς ἕνα διαμέρισμα. Ἡ ἔννοια τοῦ νόμου εἶναι οὔτε εἰς πλείονας συνδυασμοὺς οὔτε εἰς πλείονα διαμερίσματα τοῦ αὐτοῦ Δήμου.

§171Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ὁ νόμος περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν λέγει, ἐὰν ἀνακηρυχθῇ εἰς πλείονας συνδυασμοὺς ὀφείλει νὰ δηλώσῃ προτίμησιν.

§172Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἴπωμεν δὲν ἀνακηρύσσεται, ἀντιμετωπίζομεν τὸν κίνδυνον δι’ αὐτῆς τῆς μεθόδου νὰ τὸν ἐμποδίσουν νὰ ἀνακηρυχθῇ οἱ ἀντιφρονοῦντες.

§173Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἶναι ἐνδεχόμενον εἰς τὸ ἕνα διαμέρισμα νὰ ἐκθέσω ὑποψηφιότητα ἐνῷ εἰς τὸ ἄλλο νὰ θέσουν τὴν ὑποψηφιότητά μου οἱ πολῖται, τί θὰ γίνῃ;

§174Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Θὰ κληθῇ εἰς ἐπιλογὴν ὁ ὑποψήφιος.

§175Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ θέμα θὰ παρουσιασθῇ μετὰ τὴν ἀνακήρυξιν διότι ὅλα τὰ πρωτοδικεῖα θὰ ἀνακηρύξουν μαζί.

§176Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἠμπορεῖ αὐτὸ νὰ ρυθμισθῇ ἐὰν ὁ ὑποψήφιος μόνος του ὑποβάλῃ τὴν ὑποψηφιότητά του εἰς ἕν καὶ μόνον διαμέρισμα.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου 3 τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Παπακωνσταντίνου.

§178Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ ἡ 3η παράγραφος τοῦ ἄρθρου 3 τῆς πολλαπλῆς ὑποψηφιότητος εἰς διάφορα διαμερίσματα νομίζω ὅτι θὰ ἐλύετο εὐστοχώτερον ἐὰν προσετίθετο διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἄσκησις τῆς ἐπιλογῆς καθορίζεται διὰ Β. Διατάγματος.

§179Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Αὐτὸ δὲν ἀποκλείεται.

§180Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἔπρεπε νὰ προστεθῇ μία διάταξις ἀφορῶσα τὴν ὑπόδειξιν τῶν ὑποψηφιοτήτων, κυρίως διὰ τὰς μικρὰς Κοινότητας. Ἡμεῖς ἔχομεν γνωρίσει τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ ἡ ἀγραμματωσύνη τῶν Κοινοτικῶν Συμβούλων. Εἰς τὸν Κώδικα Δημοτικῆς καὶ Κοινοτικῆς Νομοθεσίας εἶχεν εἰσαχθῆ διάταξις, ἡ ὁποία προέβλεπε κατὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς αἰτήσεως ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων τὴν προσαγωγὴν βεβαιώσεως, ὅτι ὁ ὑποψήφιος γνωρίζει ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν. Ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως αὐτῆς περιωρίσθη εἰς τὰς νέας χώρας. Ἀργότερον κατηργήθη ἡ διάταξις αὐτή. Νομίζω ὅτι σεῖς προσωπικῶς τὸ 1923 ὡς εἰσηγητὴς τοῦ νόμου «περὶ αὐτοδιοικήσεως τῶν Νομῶν», εἴχατε περιλάβει ἀνάλογον διάταξιν προκειμένου περὶ τῶν Νομαρχιακῶν Συμβουλίων. Νομίζω ὅτι προκειμένου καὶ περὶ τῶν Κοινοτήτων θὰ πρέπῃ νὰ τεθῇ αὐτὸ τὸ στοιχεῖον εἰς τὴν αἴτησιν ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων, ὅτι γνωρίζουν ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§182Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ διαφωνῶ μὲ τὸν προλαλήσαντα. Τὸ νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ ἕνα χωρίον ν’ ἀποκλείσωμεν ν’ ἀνακηρυχθοῦν ὑποψήφιοι ἄνθρωποι ἔντιμοι δυνάμενοι νὰ ὑπηρετήσουν τὰ κοινά, μόνον καὶ μόνον διότι δὲν γνωρίζουν ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν, αὐτὸ εἶναι ἀντιδημοκρατικόν. Ἄλλωστε θὰ δημιουργήσωμεν δυσχερείας εἰς τὰς ἀνακηρύξεις τῶν ὑποψηφίων, ἐὰν τὸ ἀπαιτήσωμεν ὡς ὅρον. Σημειώσατε δέ, κύριοι, ὅτι λόγῳ τῶν καταστροφῶν τὰς ὁποίας ἐξαπέλυσον οἱ δαίμονες τῆς κολάσεως ἔχουν καταστραφῆ τ’ ἀρχεῖα τῶν πλείστων Δημοτικῶν Σχολείων καὶ οὕτω εἶναι ἀδύνατος ἡ προσαγωγὴ τοιούτων βεβαιώσεων. Ἐπίσης δὲν εὑρίσκω ὀρθήν, οὔτε τὴν προϋπόθεσιν διὰ τὴν ἀνακήρυξιν τῶν ὑποψηφίων, τὴν προϋπόθεσιν τῆς προσαγωγῆς ληξιαρχικῆς πράξεως γεννήσεως. Τοιαύτη πρᾶξις ληξιαρχικὴ δὲν ζητεῖται οὔτε διὰ τοὺς βουλευτάς. Τοῦτο θὰ ἠδύνατο νὰ ἐξελεγχθῇ κατόπιν ἀπὸ τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ ἀπὸ τὸ Πρωτοδικεῖον ὅταν τοῦτο κρίνῃ κατ’ ἔνστασιν.

§183Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Εἰς τὰ μικρὰ χωρία ἐμφανίζεται ὀξύτατον τὸ πρόβλημα. Σήμερον ἔχομεν Κοινοτικοὺς Συμβούλους οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν οὔτε ἀνάγνωσιν, οὔτε γραφὴν καὶ ὅταν τυχὸν προσάγωνται εἰς τὰ Δικαστήρια ἡ συνήθης δικαιολογία των εἶναι ὅτι δὲν γνωρίζουν τίποτε, διότι ὁ γραμματεὺς ἔγραψεν αὐτὰ ποὺ ἔγραψε καὶ συνεπῶς δὲν ἔχουν καμμίαν εὐθύνην. Νομίζω ὅτι αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ συνεχίζεται. Βεβαίως εἰς τὴν ἀνακήρυξιν τῶν βουλευτῶν δὲν ἀπαιτεῖται, διότι ὑποτίθεται ὅτι οἱ ὑποψήφιοι βουλευταὶ θὰ γνωρίζουν ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν. Προκειμένου ὅμως περὶ τῶν Κοινοτικῶν Συμβούλων νομίζω ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ζητεῖται τοιοῦτον. Νὰ ὁρισθῇ ὅτι ἠμπορεῖ νὰ προσκομισθῇ τὸ ἐνδεικτικὸν τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου, ἢ μία βεβαίωσις οἱουδήποτε δημοδιδασκάλου τῆς περιφερείας του, ὅτι γνωρίζει ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν. Τὸ πρᾶγμα ἁπλουστεύεται οὕτω πολύ.

§184Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Θὰ πᾶνε νὰ δώσουν ἐξετάσεις εἰς τὸν δημοδιδάσκαλον;

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§186Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε Πρόεδρε, καὶ εἰς τὰ πολὺ μικρὰ χωρία παρὰ νὰ ὑπάρχουν ἐγγράμματοι ἄνθρωποι ἀρκετοί, ὥστε νὰ ὑποβάλλουν ὑποψηφιότητα εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ κοινοτικοῦ Συμβούλου. Νομίζω, ὅτι τὴν διοίκησιν τοῦ χωρίου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἐμπιστευθῇ ἡ Πολιτεία εἰς ἀνθρώπους ἀγραμμάτους. Ἄς τεθῇ ὅμως διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν Κοινοτικοὶ Σύμβουλοι ἐκλεγόμενοι ἐκπίπτουν τοῦ ἀξιώματος κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Νομάρχου, ἐὰν δὲν γνωρίζουν ἀνάγνωσιν καὶ γραφήν.

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημάκης ἔχει τὸν λόγον.

§188Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα νομίζω ὅτι λύεται ἐὰν εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν τεθῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ὁ ὑποψήφιος ὑπογράφη τὴν αἴτησίν του καὶ νὰ κάμνῃ καὶ μίαν ὑπεύθυνον δήλωσιν, ὅτι γνωρίζει γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν. Μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα μὲ τὴν κήρυξιν ἐκπτώσεως ἐν περιπτώσει ψευδοῦς βεβαιώσεως.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζορμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§190Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Τὸ νὰ στερήσωμεν τὰς Κοινότητας τῆς ὑπάρξεως τῆς σωφροσύνης ἡλικιωμένων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ὑποτίθεται ὅτι εἶναι ἀγράμματοι εἶναι κακόν. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ περιληφθῇ διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀγράμματοι νὰ μὴ ἠμποροῦν νὰ ἐκλέγωνται Πρόεδροι τῆς Κοινότητος, Κοινοτικοὶ ὅμως Σύμβουλοι νὰ ἠμποροῦν νὰ ἐκλέγωνται ἔστω καὶ ἐὰν εἶναι ἀγράμματοι.

§191Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Τί λέγετε, κύριε συνάδελφε; ποιὸς θὰ ὑπογράφῃ τὰ πρακτικά;

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς τροπολογία ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3. «...... (Ἀναγινώσκει) ............»

§193Γ. ΡΑΛΛΗΣ. Θεωρῶ τὴν τροπολογίαν ἀπαράδεκτον. Λὲν δύναται ὁ Δήμαρχος νὰ ἐμφανίζεται ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου.

§194Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ἐὰν παραιτηθῇ ὁ δικηγόρος βάσει τῶν μέτρων περὶ κορεσμοῦ τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος δὲν θὰ δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ δικηγορικόν του ἐπάγγελμα. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνεται ἀναστολή.

§195ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ποίας τροπολογίας δέχεται ὁ κ. Ὑπουργός;

§196Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Καὶ οἱ ἴδιοι νὰ δύνανται νὰ ἐκθέσουν ὑποψηφιότητα. Αὐτὸ τὸ δέχομαι, ἐπίσης νὰ προστεθῇ ὅτι διὰ διατάγματος θέλουσι καθορισθῆ αἱ λεπτομέρειαι τοῦ παρόντος. Δὲν νομίζω ὅτι ὑπάρχει ἄλλη τροπολογία.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν 3ην παράγραφον ὑπεβλήθη ἡ πρότασις τοῦ κ. Ράλλη ἔχουσα οὕτω: «.................. ....... (ἀναγινώσκει).................».

§198Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Διὰ νὰ ἐκθέσῃ ὑποψηφιότητα πρέπει νὰ εἶναι δημότης καὶ κάτοικος;

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ 4η παράγραφος γίνεται δεκτή;

§200Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν αὐτήν, διότι πράγματι εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ἄνω τῶν 60.000 κατοίκων, αἱ συνθῆκαι τῆς στέγης εἶναι δυσχερεῖς. Δὲν εὑρισκόμεθα εἰς ἀνέτους καιρούς, ὁπότε εἶναι πιθανὸν νὰ συνέπιπτεν ἡ κατοικία μὲ τοὺς ἄλλους δεσμοὺς τοῦ δημότου. Πρέπει, λοιπόν, νὰ δεχθῶμεν τὴν ἐξαίρεσιν αὐτήν, ὅτι δύναται νὰ εἶναι ὑποψήφιος δημοτικὸς σύμβουλος ἑνὸς διαμερίσματος τοῦ ὁποίου δὲν εἶναι κάτοικος, εἶναι ὅμως κάτοικος καὶ δημότης τοῦ δήμου.

§201Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Εἰς τὴν παράγραφον 7 νὰ προστεθῇ ὅτι μετὰ τῶν ἄλλων δικαιολογητικῶν θὰ ὑποβάλλεται καὶ πιστοποιητικὸν κοινωνικῶν φρονημάτων. (Θόρυβος καὶ φωναὶ ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§202Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Διατί θορυβεῖτε, κύριοι. Μήπως δὲν ἔχετε ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ φρονήματά σας; (Γέλωτες).

§203Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Ἐκδότης τοῦ πιστοποιητικοῦ φρονημάτων εἶναι ὁ λαὸς κατὰ τὰς ἐκλογάς. (Χειροκροτήματα).

§204ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 προστίθενται 3 εἰσέτι παράγραφοι. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 11, 12, καὶ 13. (Ἀναγινώσκει τὴν παράγραφον 11).

§205Ν. ΣΠΕΝΤΖΑΣ. Αὐτὸ ποὺ ζητεῖται εἶναι πρωτοφανές.

§206Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Εἰς τὰ μικρὰ μέρη οἱ συμβολαιογράφοι καὶ οἱ ὑποθηκοφύλακες εἶναι ἐγγράμματοι ἄνθρωποι. Δὲν νομίζω λοιπὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ κώλυμα δι’ αὐτοὺς νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των.

§207Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ τόπου τὸ ἀξίωμα αὐτὸ εἶναι οὐδέτερον. Ὁ συμβολαιογράφος καὶ ὁ ὑποθηκοφύλαξ εἶναι ἓν πρόσωπον γενικόν, εἰς τὸ ὁποῖον καταφεύγουν ὅλοι. Ἐὰν γίνῃ ἐπίμαχον κομματικὸν πρόσωπον, ἐκπίπτει τοῦ ἠθικοῦ κύρους του. Δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ μείνωμεν εἰς τὴν παράδοσιν.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παράγραφος 12. (Ἀναγινώσκει).

§209Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Δέχομαι τὴν ἀρχὴν τῆς ἀναστολῆς τῆς ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος.

§210Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Διὰ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀσυμβίβαστον.

§211Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω ὅτι εὑρίσκω καλὴν τὴν τροπολογίαν καὶ προτείνω νὰ γίνῃ δεκτή. Ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέπομεν εἰς τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μεγαλυτέραν ἐπιρροήν, νὰ δικηγοροῦν, δὲν θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἀσυμβίβαστος ἡ ἄσκησις τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος μὲ τὸ λειτούργημα τοῦ Δημάρχου ἢ τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος. Θὰ προσέθετα δὲ ὅτι ὁ δικηγόρος, ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι δήμαρχος, νὰ εἶναι καὶ νομικὸς σύμβουλος τοῦ δήμου ἀμισθί.

§212Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 35 οὐδεμία τροπολογία ἠμπορεῖ νὰ συζητηθῇ ἐὰν δὲν ὑποβληθῇ καὶ δὲν διανεμηθῇ πρὸ 24 ὡρῶν.

§213Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν ἄποψιν αὐτὴν τοῦ κ. συναδέλφου καὶ ἐπικαλοῦμαι τὸ γεγονὸς ὅτι ἀμέσως προηγουμένως ἐκάμομεν τροπολογίας δεκτάς, χωρὶς νὰ δημιουργηθῇ ζήτημα Κανονισμοῦ.

§214Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐψηφίσθησαν διότι δὲν διετυπώθησαν ἀντιρρήσεις. Ἀφ’ ἧς ὅμως διετυπώθησαν ἀντιρρήσεις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν.

§215Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ τροπολογία αὐτή, κύριοι βουλευταί, θίγει ἕνα ζήτημα οὐσιωδέστατον, θεμελιῶδες. Κατὰ τὰς συζητήσεις τῆς Ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ ἐξετασθῇ κατὰ πόσον ἔπρεπε νὰ ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ ἀσκοῦν τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα καὶ ἐκρίθη τότε ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι ἐὰν ἀπηγορεύετο ἡ ἄσκησις τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος εἰς τοὺς βουλευτάς, τὸ προνόμιον τοῦ βουλευτοῦ θὰ καθίστατο ἀποκλειστικὸν προνόμιον τῶν πλουσίων. Ἀλλ’ ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἀπηγορεύετο ἡ ἄσκησις τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος εἰς τοὺς βουλευτὰς δικηγόρους θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαγορευθῇ καὶ εἰς τοὺς μηχανικοὺς καὶ εἰς τοὺς ἰατροὺς νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των. Κύριοι βουλευταί, τὸ τονίζω τοῦτο, εἶναι ἄλλωστε γνωστόν, ὅτι οἱ βουλευταὶ δικηγόροι πένονται πραγματικῶς καὶ ὡς ἀποκλειστικὸν βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα ἔχουν τὴν δικηγορίαν. Τοῦτο ἠμποροῦμεν ἄλλωστε νὰ σᾶς τὸ βεβαιώσωμεν ὅλοι μας ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ δικηγόροι, ὅτι ἀφ’ ἧς ἀναμιγνυόμεθα εἰς τὴν πολιτικὴν κλείουν τὰ γραφεῖα μας. Δὲν νομίζω, λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ γίνεται συζήτησις δι’ ἓν τοιοῦτον θέμα. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς ἐκλογιμότητος τῶν δικηγόρων ὡς Προέδρων Κοινοτήτων καὶ Δημάρχων, τὸ ὁποῖον τίθεται βεβαίως, ἐπὶ διαφορετικῆς βάσεως καὶ ἐπὶ ἄλλων ὅρων καὶ κανόνων, μετὰ τὴν καθιέρωσιν τῆς ἑξαμήνου ἐκλογῆς, θὰ εἶναι παράδοξον, νὰ δύνανται δικηγόροι νὰ εἶναι σύμβουλοι καὶ νὰ μὴ δύνανται νὰ ἐκλεγοῦν Δήμαρχοι ἢ Πρόεδροι Κοινοτήτων καὶ οὕτω ἐκ τοῦ ἀφανοῦς νὰ διευθύνουν. Τοῦτο εἶναι κάπως ἀκατανόητον διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τῶν Δήμων καὶ τῶν Κοινοτήτων. Ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἀσυμβίβαστον διὰ τοὺς ἰατροὺς καὶ μηχανικοὺς νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμά τους καίτοι ἔχουν τὸ ἀξίωμα τῶν Δημάρχων ἢ τῶν Προέδρων Κοινοτήτων δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὑπάρχῃ διὰ τοὺς δικηγόρους τοιοῦτον. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς νομίζω ὅτι, ἡ τροπολογία εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εἶναι ὀρθὴ καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§216Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Κύριε Πρόεδρε, δέχομαι, ὅπως ὑπάρχῃ ἀναστολὴ τοῦ ἐπαγγέλματος τῶν δικηγόρων οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλεγοῦν Δήμαρχοι ἢ Πρόεδροι Κοινοτήτων ὄχι ὅμως καὶ δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐκλεγοῦν Σύμβουλοι.

§217Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Νὰ προσμετρᾶται ὅμως ὁ χρόνος τῆς ἀναστολῆς ὡς χρόνος συντάξεως διὰ τὸ Ταμεῖον Νομικῶν.

§218Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Αὐτὸ εἶναι λογικόν.

§219Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Νὰ ἀναγραφῇ τοῦτο ὡς ἑρμηνεία.

§220Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ τροπολογία πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή. Δὲν βλέπω τὸν λόγον τοῦ ἀσυμβιβάστου τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος μὲ τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου ἢ τοῦ Προέδρου Κοινότητος. Ἀσυμβίβαστον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ μόνον διὰ τοὺς βουλευτὰς τοὺς ἀσκοῦντας ἐπίδρασιν εἰς τὸν λαὸν καὶ τοὺς δικαστὰς (Θόρυβος, φωναί, διαμαρτυρίαι). Ὁ λαὸς νομίζει ὅτι ὁ βουλευτὴς ἔχει ἐπίδρασιν καὶ ἐπὶ τῶν δικαστῶν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καθιερώσωμεν νὰ δύνανται νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμά των οἱ δικηγόροι οἱ ἐκλεγόμενοι Δήμαρχοι ἢ Πρόεδροι Κοινοτήτων καὶ νὰ καταργηθῇ τὸ ἀσυμβίβαστον, διὰ νὰ ἐκλέγωνται Δήμαρχοι ἱκανοί. Ὁ δικηγόρος ἔχει μεγαλυτέραν ἀντίληψιν, διότι γνωρίζει καὶ τοὺς νόμους καὶ δὲν θὰ εἶναι ἔρμαιον ἱκανῶν δικηγόρων, συμβούλων. Τὸ ἀσυμβίβαστον νὰ τὸ βάλουν διὰ τοὺς βουλευτὰς καὶ ὄχι διὰ τοὺς δημάρχους. Μὴ στερήσετε τὰς πόλεις ἀπὸ δημάρχους ἱκανοὺς δικηγόρους, διότι εἰς πολλὰς πόλεις ὑπάρχουν ἄξιοι δικηγόροι νὰ ἀναλάβουν τὰ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου καὶ τὴν διοίκησιν τοῦ δήμου. Παρεδόθησαν οἱ Δῆμοι εἰς ἰατρούς, ὡς ἐὰν πάσχουν ἀπὸ φυματίωσιν.

§221Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Δὲν ἀντελήφθην, τί ἐδέχθη, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§222Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Εἴπομεν ὅτι δήμαρχοι καὶ πρόεδροι κοινοτικῶν συμβουλίων δὲν δύνανται νὰ ἀσκοῦν καθήκοντα δικηγόρων κατὰ τὸ στάδιον τῆς ὑπηρεσίας των. Εἶναι ἁπλῆ ἀναστολὴ ἀσκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος. Ἐξακολουθοῦν νὰ ἔχουν τὸ ἐπάγγελμα, θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὴν ἄσκησιν αὐτοῦ μετὰ τὸ πέρας τῆς θητείας των καὶ διατηροῦν τὰ συνταξιοδοτικά των δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀναστέλλονται.

§223Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω, ἂν εἶναι δυνατόν, ἡ ἀναστολὴ αὐτὴ νὰ ἰσχύσῃ μόνον διὰ τοὺς δημάρχους καὶ διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Ὑπάρχουν σήμερον χωρία, τὰ ὁποῖα ἔχουν 5.000 κατοίκους καὶ ἄνω μὲ ἕδραν εἰρηνοδικείου. Ὑπάρχουν δικηγόροι, οἱ ὁποῖοι θὰ προσέφερον μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν διοίκησιν ὡς Πρόεδροι Κοινοτήτων, δὲν δύνανται ὅμως, διότι δὲν θὰ ἠμποροῦν νὰ τὰ βγάλουν πέρα μὲ 200.000 δραχμάς, τὰς ὁποίας θὰ πάρουν.

§224Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἤθελον νὰ διευκρινισθῇ τοῦτο, ὅτι αὐτοπροσώπως δὲν θὰ δύνανται νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα. Δὲν σημαίνει δηλαδὴ ὅτι θὰ κλείσουν τὸ γραφεῖον των καὶ θὰ βγάλουν καὶ τὴν πλάκα.

§225Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Δὲν θὰ ἠμποροῦν νὰ πηγαίνουν εἰς τὸ Δικαστήριον.

§226Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Ἠμποροῦν νὰ ἔχουν τὸ γραφεῖον των καὶ τὸν βοηθόν των.

§227Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι.

§228Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νὰ μπῇ, δὲν δύνανται αὐτοπροσώπως νὰ ἀσκοῦν τὸ ἐπάγγελμα.

§229Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβ.). Ἐννοεῖται ἡ προσωπικὴ ἄσκησις. Ἐὰν ζητῶ καὶ διὰ τὸν Πρόεδρον Κοινότητος τὸ ἴδιον, εἶναι διότι δὲν συμβαίνει ὅπως μὲ τὸν βουλευτὴν νὰ εἶναι πολιτικὸν τὸ λειτούργημα. Εἶναι καὶ διοίκησις. Δῆμοι καὶ Κοινότητες εἶναι διοικητικαὶ μονάδες. Δὲν εἶναι μόνον τοπικοὶ λειτουργοὶ καὶ ἐκπρόσωποι τοῦ λαοῦ. Ἀσκοῦν διοίκησιν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ἀσυμβίβαστον νὰ συνυπάρχῃ καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἄλλο. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ ἐπιμείνητε.

§230Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τότε εἶναι περιττὴ ἡ διάταξις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ δικηγόρος, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ Πρόεδρος Κοινότητος, μὴ ἀσκῶν τὸ ἐπάγγελμά του.

§231ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν θὰ γίνῃ Δήμαρχος.

§232Η. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ. Εἶχον ζητήσει τὸν λόγον πρὶν ὁμιλήσῃ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὸν ὁποῖον συμφωνῶ διὰ τὸ ἀσυμβίβαστον τῆς ἀσκήσεως τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος μὲ τὴν διοίκησιν, πρᾶγμα ποὺ εἶναι ἐντελῶς χωριστὸν ἀπὸ τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ. Πέραν τούτου θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ δίδεται ἡ ἐντύπωσις ἀπὸ οἱανδήποτε Βουλὴν ὅτι οἱ μόνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται εἴτε νὰ ἔχουν τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ, εἴτε νὰ διοικοῦν, εἶναι οἱ δικηγόροι. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ βαδίσωμεν πέραν τῆς δικηγοροκρατίας. Εἶναι βέβαιον ὅτι τὸ ἐπάγγελμα, τὸ ὁποῖον ἔχουν πολλοὶ ἀπὸ ἡμᾶς εἶναι πολὺ καλὸν καὶ τετιμημένον καὶ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Παπαρρηγόπουλον, διότι εἶμαι καὶ ἐγὼ δικηγόρος. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀκριβῶς εἶναι αὐτὸ τὸ ἐπάγγελμα συμβαίνει αὐτὸ νὰ πρέπῃ νὰ δίδῃ τὴν περισσοτέραν λαβὴν εἰς ἀσυμβίβαστον. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον ὁ ἰατρὸς μὲ τὸν δικηγόρον προκειμένου νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν διοίκησιν. Οἱ δικηγόροι εἶναι τίμιοι, ἀλλὰ καὶ ἡ διοίκησις, ὅπως ἡ γυνὴ τοῦ Καίσαρος, δὲν πρέπει μόνον νὰ εἶναι τιμία, ἀλλὰ καὶ νὰ φαίνεται τιμία. Δήμαρχος ἀσκῶν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ δικηγόρου καὶ τὴν διοίκησιν ταὐτοχρόνως δὲν εἶναι ὑπὲρ τῆς καλῆς διοικήσεως.

§233ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἐτροπολογήθη;

§234ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§235ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροπολογήθη. Ἄρθρον 4. Ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς τροπολογία. (Ἀναγινώσκει).

§236Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ποῖος ὑπέβαλε τὴν τροπολογίαν αὐτήν; ...

§237ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον καὶ τὴν προηγουμένην. (Ἀναγινώσκει).

§238Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Ἡ ἀνεξέλεγκτος ἀπαγόρευσις, εἶναι κάτι ποὺ δημιουργεῖ ἐξαιρετικὰς ἀδικίας.

§239ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις εἶναι ἡ ἑξῆς: «Οἱ κατὰ τὴν περίοδον...... (Ἀναγινώσκει) ...........»

§240ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι....

§241Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. (Ἀντ. Κυβ.). Νομάρχαι, κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, εἶναι σημερινοὶ Νομάρχαι. Τὸ πρόβλημα τῆς κατοχῆς, ὑπῆρξε πρόβλημα πολιτικῆς ἡγεσίας, ὄχι πρόβλημα διοικήσεως.

§242Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν Κρήτην διωρίσθη Νομάρχης ἐκ μέρους τῶν Γερμανῶν καὶ κατόπιν ἐτυφεκίσθη ὑπὸ τῶν Γερμανῶν.

§243Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Ὑπῆρξε Γενικὸς Διοικητὴς ἐπὶ κατοχῆς ὁ ὁποῖος ὑπῆρξε λίαν ἔντιμος ἄνθρωπος καὶ συμπαρακάθηται μεθ’ ἡμῶν.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γίνεται δεκτή. Παρακολεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ μᾶς εἴπῃ, ποῖαι ἐγένοντο δεκταί.

§245Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερ.). Εἶπον ὅτι ἐδέχθην τὴν ἀναστολὴν τῆς ἀσκήσεως τοῦ δικηγορικοῦ ἐπαγγέλματος διὰ τοὺς Δημάρχους καὶ Προέδρους Κοινοτήτων. Τίποτε ἄλλο.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ 4ον ἄρθρον γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Ἄρθρον 5ον.

§247Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Ἐφ’ ὅσον λέγει ὅτι ἕκαστος ψηφίζει διὰ ψηφοδελτίων συνδυασμοῦ καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καθιερώνεται ἡ ὑπαγωγὴ τοῦ ἐκλογέως εἰς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ψηφίσῃ συνδυασμούς, δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ εὐθέως τὸ ἰσχῦον ἐκλογικὸν ἀναλογικὸν σύστημα καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ δημιουργηθῇ συγκερασμὸς τοιοῦτος.

§248Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα ἔληξεν.

§249ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5ον. Ἄρθρον 6ον.

§250Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἐγένετο δεκτὴ ἡ τροπολογία περὶ ὑποβολῆς ἀνεξαρτήτων ὑποψηφιοτήτων, πρέπει εἰς τὸ ἄρθρον 6 νὰ γίνῃ ἀνάλογος προσαρμογὴ καὶ εἰς τὴν φράσιν «λοιπῶν συνδυασμῶν» νὰ προστεθῇ «ἢ ἀνεξαρτήτως τοιούτων».

§251Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Νὰ προσαρμοσθῇ ἡ διατύπωσις.

§252Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἡ σχετικὴ φράσις τοῦ ἄρθρου 5 δύναται νὰ δημιουργήσῃ ἀκυρότητα ψηφοδελτίων χωρὶς λόγον. Ὅταν κανεὶς κάμνῃ τὸ ψηφοδέλτιον χειρογράφως, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἔχῃ τὸν πίνακα νὰ βλέπῃ τὴν σειρὰν ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων.

§253Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Νὰ διαγραφῇ...

§254Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 6ον ἔχω μίαν σοβαρὰν παρατήρησιν τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀναπτύξω καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅταν συνεζητεῖτο τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον, καὶ ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ ὁμοφώνως. Προβλέπει τὸ ἄρθρον 6ον ὅτι «ὁ ἐκλογεὺς ψηφίζει διὰ ............ ...... (Ἀναγινώσκει) ................» Δὲν προβλέπει ὅμως σταυροὺς προτιμήσεως μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων τοῦ αὐτοῦ συνδυασμοῦ.

§255Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Δὲν χρειάζεται.

§256Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Θὰ δῆτε, λοιπόν, τί θὰ συμβῇ. Ἄς πάρωμεν τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἂς πάρωμεν τρεῖς συνδυασμοὺς καὶ θὰ εἴπω ὀνόματα, διὰ νὰ γίνω περισσότερον ἀντιληπτός. Ὁ λαὸς ποὺ ψηφίζει, ὁ ἐκλογεύς, ὅταν λέγῃ «συνδυασμὸς», ἀποβλέπει ἀμέσως καὶ εἰς κάποιον ἡγέτην τοῦ συνδυασμοῦ ποὺ θεωρεῖ ὅτι εἶναι ὁ μέλλων Δήμαρχος. Ὅταν ψηφίζῃ τὸ Αʹ ψηφοδέλτιον, προβλέπει ὅτι ἀπὸ ἐκεῖνο ἠμπορεῖ νὰ βγῇ ὁ Δήμαρχος ὁ Μερκούρης, ὁ Πάτσης ἢ ὁ Κοτζιᾶς. Λοιπὸν, τί γίνεται; Ὁ ἐκλογεὺς ποὺ θὰ ψηφίζῃ τὸ ψηφοδέλτιον Μερκούρη, θὰ ἔχῃ ἐνδομύχως τὴν σκέψιν ὅτι ὁ μέλλων Δήμαρχος θὰ εἶναι ὁ Μερκούρης, θὰ διαγράψῃ ὅμως καὶ μερικούς, θὰ διαγράψῃ καὶ θὰ βάλῃ ἴσως καὶ ἀπὸ ἄλλο ψηφοδέλτιον ἢ καὶ θὰ προσθέσῃ, ποτὲ ὅμως δὲν θὰ προσθέσῃ, ἢ πολὺ σπάνια θὰ γίνῃ αὐτό, τὸν ἡγέτην ἀπὸ ἄλλον συνδυασμόν. Καὶ τοῦτο, διότι θὰ εἶναι ἀντίφασις πρὸς ἑαυτόν, ἐφ’ ὅσον προτιμᾷ τὸν Μερκούρην, νὰ δώσῃ προτίμησιν ἢ προσθήκην εἰς τὸν ἡγέτην τὸν ὑπονοούμενον, τὸν λανθάνοντα, Δήμαρχον τοῦ ἀντιθέτου συνδυασμοῦ. Λοιπόν, θὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς: Ἐνῷ εἰς ἕνα ψηφοδέλτιον θὰ ὑπάρχουν προσθῆκαι καὶ ὀνόματα ἄλλων ὑποψηφίων, ποτὲ δὲν θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὸ ἄλλο ψηφοδέλτιον προσθήκη τοῦ ἡγέτου τοῦ ἄλλου συνδυασμοῦ καί, ἐνῷ τὸ πνεῦμα τῶν ψηφοφόρων θὰ εἶναι νὰ συγκεντρώσῃ περισσοτέρας ψήφους ὁ ἡγέτης, ὅμως θὰ συμβῇ, μὲ αὐτὴν τὴν σκέψιν καὶ μὲ τὰς διαγραφὰς καὶ τὰς προτιμήσεις καὶ τὰς διαφόρους ἐπιρροάς, νὰ παραβιάζεται τὸ πνεῦμα τοῦ νομοθέτου καὶ ὑπάρχει κίνδυνος ὁ ἡγέτης αὐτὸς νὰ μὴ βγῇ οὔτε Σύμβουλος.

§257Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Τοῦτο θὰ σημαίνῃ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιθυμία τῶν ψηφοφόρων νὰ ἀναδείξουν Δημοτικὸν Συμβούλιον.....

§258Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τελειώσω τὸν συλλογισμόν μου. Ὅταν πηγαίνῃ ὁ Α ἐκλογεὺς νὰ ψηφίσῃ καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ψηφίσῃ ψηφοδέλτιον συνδυασμοῦ, προκρίνων τὸν συνδυασμὸν Α, τί θέλει νὰ σημάνῃ μὲ αὐτό;

§259Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Σεῖς δύνασθε νὰ κάμνετε τὴν σκέψιν αὐτήν, ἄλλοι ὅμως δὲν θὰ τὴν κάμουν καὶ ἐφ’ ὅσον οἱ περισσότεροι δὲν θὰ κάμουν τὴν σκέψιν αὐτὴν δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ ποὺ λέγετε.

§260Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Διατί θέλετε νὰ ἀποκλείσετε ἀπὸ τὴν σκέψιν τοῦ ἐκλογέως καὶ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ὁ ἐκλογεὺς ψηφίζει ἁπλῶς Συμβούλους καὶ συγχρόνως ἡ ψῆφος του ἔχει καὶ τὴν ἔννοιαν ὅτι, προτιμῶν τὸ Α ψηφοδέλτιον, θέλει νὰ προέλθῃ ὁ Δήμαρχος ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ψηφοδέλτιον;

§261Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Συμβούλους ψηφίζει, δὲν ψηφίζει Δήμαρχον.

§262Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Καίτοι τείνω νὰ συμφωνήσω μαζί σας, θὰ εἶχον νὰ παρατηρήσω τὸ ἑξῆς, ὅτι τώρα, ὅπως γίνονται αἱ ἐκλογαὶ τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Συμβούλων διὰ τῶν Κοινοτικῶν Συμβουλίων, κατορθώνουν σχεδὸν πάντοτε εἰς ὅλας τὰς Κοινότητας, μὲ τὰς διαγραφὰς καὶ χωρὶς σταυροὺς προτιμήσεως, νὰ βγαίνῃ ἐκεῖνος ποὺ λέγετε......

§263Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Τὸ σύστημα ἀλλοιώνεται.

§264Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Εἰς τὰς Κοινότητας, δὲν ἀλλοιώνεται.

§265Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ καθορισμοῦ σειρᾶς ἐν τῷ αὐτῷ συνδυασμῷ. Δι’ αὐτὸ καὶ σήμερον πρέπει νὰ καθορισθῇ, ὥστε τὸ χαρακτηριστικὸν πρόσωπον τοῦ συνδυασμοῦ νὰ βγῇ τὸ πρῶτον. Πάντοτε, τοὐλάχιστον εἰς ὅσας κοινότητας ἠξεύρω ἐγώ, βγαίνει συνήθως πρῶτος σύμβουλος τὸ χαρακτηριστικὸν πρόσωπον τοῦ συνδυασμοῦ, χωρὶς νὰ ὑπάρχουν σταυροί.

§266Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Εἶναι ἄλλο τὸ σύστημα, δὲν εἶναι τὸ ἴδιον.

§267Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶναι τὸ ἴδιον.

§268Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Ἔχομεν μὲ τὸ ὑφιστάμενον καθεστώς, διαγραφὰς καὶ προσθήκας;

§269Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι τὸ Συμβούλιον θὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ τοὺς πλειοψηφοῦντας τῶν δύο συνδυασμῶν.

§270Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Οἱ σύμβουλοι τῶν διαφόρων ψηφοδελτίων θὰ κάμουν ἀνταλλαγὴν τῶν ψήφων καὶ θὰ συμβαίνῃ τὸ ἑξῆς: Εἰς ἕνα ψηφοδέλτιον 1.000 προσθῆκαι ἀπὸ τὸν ἄλλον συνδυασμὸν, 1.000 ἀπὸ τὸν ἄλλον, ποτὲ ὅμως δὲν θὰ προστίθεται ἀπὸ τὸν ἄλλον συνδυασμὸν ὁ λανθάνων ἡγέτης. Τοιουτοτρόπως θὰ συμβῇ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ἐνῷ τὸ πνεῦμα τῶν ψηφισάντων ψηφοδέλτιον ἦτο νὰ φέρουν ὡς ἡγέτην ἕν ὡρισμένον πρόσωπον, αὐτό, νὰ ἔλθῃ πολὺ χαμηλὰ ἢ καὶ νὰ κινδυνεύσῃ νὰ μὴ βγῇ σύμβουλος. Δι’ αὐτὸ τάσσομαι ὑπὲρ τοῦ σταυροῦ προτιμήσεως.

§271Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Κύριε συνάδελφε, θέλετε νὰ περιορίσητε τὸ δικαίωμα ἐκλεκτικότητος τοῦ ἐκλογέως, ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ διαγράφῃ καὶ ἐγγράφῃ ἀπὸ ἄλλους συνδυασμούς; Ἐὰν θέσωμεν σταυροὺς προτιμήσεως δὲν θὰ ἔχωμεν διαγραφάς.

§272Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Καὶ διαγραφάς. Δηλαδὴ, προκειμένου περὶ τοῦ αὐτοῦ συνδυασμοῦ, νὰ ὑπάρχουν σταυροὶ προτιμήσεως.

§273Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Θὰ πρέπει τότε νὰ μὴ κάμῃ καμμίαν διαγραφήν.

§274Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον ἔτσι ἦτο.

§275Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Ἤδη ἐβελτιώθη. Τὸ νέον νομοσχέδιον συνδυάζει καὶ τὴν ἀναλογικὴν καὶ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν. Δὲν ἠμπορεῖ τεχνικῶς νὰ γίνῃ αὐτὸ ποὺ προτείνετε.

§276Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ ἀρχικὸν νομοσχέδιον ὑπάρχει ἡ δυνατότης οἱ ἀντίπαλοι νὰ καθορίσουν τὴν σειρὰν τῆς ἐπιτυχίας. Ἤδη διὰ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου αὐτὸς ὁ κίνδυνος δὲν εἶναι δυνατός, διότι ἐὰν οἱ ἀντίπαλοι ψηφίσουν ἕνα ὑποψήφιον, τότε διατρέχουν τὸν κίνδυνον αὐτόν, νὰ τὸν φέρουν εἰς τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν. Δι’ αὐτὸ δὲν ὑπάρχει ὁ κίνδυνος τῆς ὑπονομεύσεως τῶν προσωπικοτήτων.

§277Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐγὼ εἶπα εἰς τὸν κ. ἀγορητήν, ὅτι πρακτικῶς μέχρι σήμερον δὲν ἐχρειάσθησαν οἱ σταυροί.

§278Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Πάρετε ἕνα ὑποψήφιον σύμβουλον, ὁ ὁποῖος θὰ πάρῃ ἀπὸ ἄλλους συνδυασμοὺς 1.000 προτιμήσεις, ἐνῷ ὁ λανθάνων ἡγέτης δὲν θὰ πάρῃ καμμίαν....

§279Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Δὲν θὰ πάρῃ ὅμως καὶ καμμίαν διαγραφὴν ἀπὸ τοὺς ὀπαδούς του, κ. συνάδελφε.

§280Δ. ΧΡΙΣΤΑΚΟΣ. Καὶ πολλοὶ ἄλλοι δὲν θὰ ἔχουν διαγραφὰς καὶ θὰ πάρουν καὶ προτιμήσεις; Ἐπὶ πλέον κ. Ἀντιπρόεδρε, ἔγινε μία οὐσιώδης παράλειψις. Λέγει: «Τὸ Πρωτοδικεῖον........ (ἀναγινώσκει) ........» Πρέπει νὰ προστεθῇ «ἢ κατὰ διαμερίσματα, ὅπου ἰσχύει ἐκλογὴ κατὰ διαμερίσματα».

§281ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐψηφίσθη τὸ ἄρθρον 4, κ. Πρόεδρε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 6, δεκτόν. Ἄρθρον 7, δεκτόν. Ἄρθρον 8, δεκτόν. Ἄρθρον 9.

§283Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε. Ὀρθὸν εἶναι διὰ τῆς ἐκλογῆς νὰ ἀντιπροσωπεύωνται ὅλαι αἱ τάσεις εἰς τὸν δῆμον ἢ τὴν κοινότητα, ἀλλὰ σκοπὸς τῆς ἐκλογῆς ἐπίσης εἶναι καὶ ἡ ἀνάδειξις ἑνὸς συμβουλίου, ποὺ θὰ διοικήσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου ἢ τῆς Κοινότητος. Δὲν πρέπει, λοιπόν, νὰ ἐπιδιώκεται ὁ κατακερματισμὸς τῶν δυνάμεων τοῦ ἐκλογικοῦ σώματος. Δι’ αὐτὸ ὑπέβαλα τὴν τροπολογίαν, ὅτι ἀποκλείονται τῆς κατανομῆς συνδυασμοί, οἱ ὁποῖοι δὲν συνεκέντρωσαν τὸ 15% τῶν ψηφοφορησάντων εἰς τὸν Δῆμον ἢ τὴν Κοινότητα.

§284Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή.

§285Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ παροκαλέσω νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς τροπολογίας μου, ὄχι ὅμως νὰ παρέλθῃ ἐν σιγῇ.

§286ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπακωνσταντίνου;

§287ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπερρίφθη. Συνεπῶς τὸ ἄρθρον 9 γίνεται δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 10.

§289Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω νὰ κάμω τὴν ἑξῆς παρατήρησιν: Εἰς τὴν βʹ παράγραφον τοῦ ἄρθρου 10 ἀναφέρεται ὅτι «ἐὰν καὶ μετὰ τὴν κατανομὴν τῶν ἑδρῶν....... (ἀναγινώσκει)....» Δηλαδὴ καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν εἶχον λάβει ἐκ τῆς πρώτης κατανομῆς ἕδραν; Ἐγὼ εἶμαι ἀντίθετος πρὸς αὐτὸ καὶ θέλω νὰ ὑπάρξῃ ὁ περιορισμὸς ὅτι δίδονται αὐταὶ αἱ ἕδραι εἰς τοὺς ἔχοντας τὸ μεγαλύτερον ὑπόλοιπον συνδυασμοὺς ἐφ’ ὅσον ἔλαβον μίαν ἕδραν. Τοῦτο θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν μείωσιν τῆς διασπάσεως τῶν δυνάμεων καὶ νομίζω ὅτι πρέπι νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή. Ἐλπίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι θὰ τὸ δεχθῆτε.

§290Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Κύριοι Βουλευταί, ἐφ’ ὅσον ἐδέχθημεν τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας εἶναι δυνατὸν περαιτέρω νὰ εἶναι πλήρης ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀναλογικῆς, διότι ἐδώσαμεν τὴν εὐκαιρίαν ὅλαι αἱ θέσεις νὰ καταληφθοῦν ἀπὸ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν.

§291Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐρωτηθῇ ἐπὶ τῆς τροπολογίας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα.

§292Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προτοῦ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο. Κύριοι βουλευταί εἶναι ἐνδεχόμενον ἀπὸ τὴν πρώτην κατανομὴν ἐπὶ 18 συμβούλων νὰ βγοῦν οἱ 10 καὶ νὰ ἀπομείνουν 8. Ἐὰν ἀποκλεισθοῦν οἱ συνδυασμοὶ ἐκεῖνοι ποὺ δὲν ἔλαβον τὴν βάσιν, τότε ἡ ἀδικία εἶναι προφανής.

§293Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς τροπολογίας μου, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Πρωτοπαπαδάκη ἐγείρονται, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τούτην κάθηνται. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι)

§295ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἡ τροπολογία ἀπερρίφθη. Τὸ Ἄρθρον 10 δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 11. Δεκτόν. Ἄρθρον 12. Δεκτόν. Ἄρθρον 13. Δεκτόν. Ἄρθρον 14. Δεκτόν. Ἄρθρον 15.

§296Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ διευκρινήσῃ τοῦτο εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν ὁ Δήμαρχος ἐκλεγόμενος ἐμμέσως χάσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ συμβουλίου, τί θὰ γίνῃ;

§297Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον ζήτημα, ἁπλούστατα θὰ ἰσχύσῃ ὅ,τι ἰσχύει καὶ σήμερον, εἴτε ἔχει, εἴτε δὲν ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου εἶναι Δήμαρχος τεσσάρων ἐτῶν.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον. Δεκτόν;

§299Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου θὰ πρέπῃ νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια ἐκλογῆς προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπέβαλον ὑποψηφιότητα. Ἡ ἔμμεσος ἐκλογὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὅτι καταργεῖ τὰς δημοκρατικὰς ἐλευθερίας. Κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι καταργεῖ τὰς δημοτικὰς ἐλευθερίας τοῦ προσώπου ἐκείνου, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ συμβουλίου καὶ τῆς ἐκλογικῆς ἐλευθερίας. Ἐὰν περιορισθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ Δημάρχου εἰς τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα διηγωνίσθησαν ὡς δημοτικοὶ σύμβουλοι, ἀσφαλῶς εἶναι δυνατὸν πολλοὶ δῆμοι νὰ στερηθοῦν προσώπων ἱκανῶν. Ἐπίσης νομίζω ὅτι ὁ ἀποκλεισμὸς τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα δὲν μετέχουν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καθιστᾶ πολλὰς φορὰς δύσκολον τὴν συνεννόησιν διὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου διὰ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας τοῦ συνόλου τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Διότι εἶναι εὐκολωτέρα ἡ συνεννόησις προκειμένου περὶ προσώπου, τὸ ὁποῖον δὲν μετέσχε τοῦ ἐκλογικοῦ ἀνταγωνισμοῦ καὶ δυσκολωτέρα ἡ συνεννόησις προκειμένου περὶ προσώπου τὸ ὁποῖον εὑρέθη ἀντιμέτωπον κατὰ τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα μὲ τοὺς δημοτικοὺς συμβούλους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐξαρτᾶται ἡ ἐκλογή του ὡς Δημάρχου. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ ἐκλογὴ προσώπου μὴ μετέχοντος εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον. Ἐγὼ δὲν προτείνω νὰ ἐκλέγεται ὁ Δήμαρχος ὑποχρεωτικῶς καὶ ἀποκλειστικῶς μόνον ἐκ τῶν μὴ μετεχόντων εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, νὰ ὑπάρχῃ ὅμως ἡ εὐχέρεια νὰ ἐκλεγοῦν Δήμαρχοι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἴτε νὰ εἶναι μέλη, εἴτε νὰ μὴ εἶναι μέλη τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§300ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὂχι, ὄχι.

§301Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐπειδὴ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς, ἡ ὁποία ἔχει μονοπωλήσει τὴν ἔννοιαν τῆς δημοκρατικότητος, ὑπεδέχθησαν τὴν ἄποψίν μου μὲ ἰαχάς, θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι τὴν πρότασιν αὐτὴν ὑπέδειξα κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ 1911 μεταξὺ τῶν ἄλλων ὁ ἀείμνηστος Παπαναστασίου, ὁ ἀείμνηστος Ἀραβαντινὸς καὶ ὁ ἀείμνηστος Πετμεζᾶς, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ κατηγορηθοῦν ἀπὸ τῆς πτέρυγος αὐτῆς ὡς στερούμενοι τῆς προσκλήσεως πρὸς τὰς δημοκρατικὰς ἰδέας. Θὰ ἤθελα ἐπίσης εἰς τοὺς ὑποδεχομένους μὲ τοιαύτας ἐκδηλώσεις τοὺς λόγους μου, νὰ τοὺς εἴπω καὶ τοῦτο, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν ἀνάδειξιν προσώπων ἱκανῶν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν δημοτικῶν συμφερόντων καὶ ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀπαλλάξωμεν τῆς ἐπιδράσεως τοῦ κόμματος τὴν διοίκησιν τοῦ δήμου, θὰ πρέπει νὰ τοὺς παράσχωμεν τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐκλέγουν δημάρχους καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν μετέσχον τοῦ δημοτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ. Καὶ τοῦτο θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ οὐχὶ ἀπὸ τῆς πρώτης ἐκλογῆς καὶ ἐὰν δὲν ἐπετυγχάνετο ἡ ἐκλογὴ κατὰ τὴν πρώτην ἐκλογὴν διὰ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας, νὰ ἐπιτρέπεται πάλιν διὰ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας ἔστω καὶ ἂν τὸ πρόσωπον αὐτὸ δὲν προέρχεται ἐκ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§302Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Ὑποψήφιοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶχον τὴν φιλοδοξίαν νὰ λάβουν τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου θὰ ἔχουν δηλώσει τοῦτο προεκλογικῶς καὶ μεταξὺ ἐκείνων νὰ γίνῃ ἡ ἐκλογή.

§303Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, χωρὶς νὰ θέλω οὐδὲ πόρρωθεν οὔτε ἐγὼ νὰ διεκδικήσω τὸ μονοπώλιον τῆς δημοκρατικότητος, οὔτε εἰς τὸ Λαϊκὸν κόμμα νὰ ἀρνηθῶ τὴν πίστιν του εἰς τὰ δημοκρατικὰ ἰδεώδη, δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. συναδέλφου ἐξ Ἀργολιδοκορινθίας διὰ τοὺς ἑξῆς δύο λόγους. Δὲν παραδέχομαι ὅτι ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος δὲν θέλει ἐξ ἰδίας βουλήσεως νὰ ἀφοσιωθῇ πρὸς τὰ κοινά, ὅτι εἶναι ἐνδεδειγμένος νὰ διαχειρισθῇ ὑπευθύνως τὰ τοῦ δήμου. Συνεπῶς νομίζω ὅτι ὀρθὸν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλει νὰ τιμηθῇ, διότι περὶ τιμῆς πρόκειται ἐν τῇ οὐσίᾳ, νὰ τιμηθῇ διὰ τοῦ ἀξιώματος τοῦ Δημάρχου, ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ τὰ τοῦ δήμου, τὸν ὁποῖον φιλοδοξεῖ νὰ διοικήσῃ καὶ νὰ ἔχῃ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἀφοσιωθῇ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ δήμου. Συνεπῶς μὲ μίαν λέξιν ἐὰν θέλῃ θὰ πολιτευθῇ. Ἕτερος λόγος ὁ ὁποῖος μὲ ἄγει εἰς τὴν ἄρνησιν τῆς ὑποστηρίξεως τῆς προτάσεως τοῦ κ. συναδέλφου εἶναι ὅτι ὁ ἐκλογεὺς ὁ ὁποῖος ἐκλέγει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐκ τοῦ ὁποίου ἐμμέσως θὰ ἀνακηρυχθῇ ὁ Δήμαρχος ἔχει καὶ δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν νὰ γνωρίζῃ μεταξὺ ποίων θὰ ἐκλεγῇ ὁ Δήμαρχος. Δι’ αὐτοὺς τοὺς δύο λόγους κηρύσσομαι ἐναντίον τῆς προτάσεως τοῦ κ. συναδέλφου.

§304Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Διὰ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι τόσον εὐστόχως ἀνεπτύχθησαν δὲν ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν.

§305ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15. Δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 16.

§306Γ. ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παράγραφος 3 λέγει «.... Διὰ τὴν ἐκλογὴν ..... (Ἀναγινώσκει) .... .......» Ποῖος ὅμως θὰ εἶνε ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἔχῃ λάβῃ τοὺς περισσοτέρους ψήφους ἀφοῦ ἡ ἐκλογὴ θὰ γίνῃ κατὰ διάφορα διαμερίσματα. Ὑπάρχουν οἱ πλειοψηφοῦντες κατὰ διαμερίσματα, ἐκεῖνος, λοιπόν, ποὺ θὰ ἔχῃ ἐκτεθῆ εἰς τὸ μεγαλύτερον διαμέρισμα ἐκεῖνος θὰ ἔχῃ τὰς περισσοτέρας ψήφους. Πρέπει νὰ μελετηθῇ τὸ πρᾶγμα.

§307Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι αὐτὸ περικλείει πολλοὺς κινδύνους. Ἐζητήσαμεν νὰ ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἐκλογὴ ἐὰν καὶ κατὰ τὴν τρίτην φορὰν ἀποτύχῃ διὰ νέων ἐκλογῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινε ὁ κ. Παπακωνσταντίνου ἐφ’ ὅσον δὲν γίνει δεκτὸν δὲν διευκολύνει ἐν περιπτώσει διαφωνίας τὴν ἀνάδειξιν τοῦ δημάρχου. Τοὐλάχιστον πρέπει νὰ ἀποδεχθῆτε ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς πρώτης, δευτέρας καὶ τρίτης συνεδριάσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου δὲν δυνηθῇ νὰ ἐκλεγῇ ὁ Δήμαρχος ἐκ τῶν μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τότε θὰ ἠμπορῇ νὰ εἶναι καὶ ἐκτὸς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§308Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Τότε ἐν ὄψει αὐτοῦ τοῦ ἐνδεχομένου θὰ ἐμποδίζεται αὐτὴ ἡ πλειοψηφία. Ἐφ’ ὅσον θὰ ἔχωμεν μίαν ἀνισότητα ἐκλογέων κατὰ διαμερίσματα ὡς εἶπεν ὁ κ. Ἀνδριανόπουλος, γεννᾶται τὸ ζήτημα ποῖος θὰ εἶναι ὁ πρῶτος. Νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν τὴν ἑρμηνείαν, ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφόρων ὁ πρῶτος καὶ τότε ἠμποροῦμεν νὰ προσδιορίσωμεν ποῖος εἶναι ὁ πρῶτος.

§309Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ὁ φόβος τῆς ἐπαναλήψεως τῆς ἐκλογῆς θὰ τοὺς συνετίσῃ.

§310Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ὅταν τὸ πρῶτον ὑπεβλήθη αὐτὴ ἡ πρότασις τὴν εἶδα μὲ συμπάθεια. Εἶναι ὅμως βαρεῖα ταλαιπωρία ἑνὸς μεγάλου Δήμου, ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς. Νομίζω ὅτι ἡ γνῶσις ὅτι εἰς τὴν τρίτην ἐκλογὴν ἐκλέγεται ὁ τάδε θὰ τοὺς ἀναγκάσῃ νὰ κάμουν τὸ ἄλλο. Εἶναι εἰδοποιημένοι οἱ κ. ἐπίδοξοι ἀρχηγοὶ ὅτι εἰς τὴν τρίτην ψηφοφορίαν ἔρχεται ὁ τάδε.

§311Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἰσηγούμενος πρὸ ἡμερῶν τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον εἶχε καταθέσει ἐτόνισεν, ὅτι ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς δημοκρατικῆς ἀρχῆς ἐπιβάλλει τὴν ἀνάδειξιν τοῦ Δημάρχου ἐκ τῆς πραγματικῆς πλειοψηφίας καὶ εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτὴν ἐβασίσθη ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς περὶ τῆς ἐμμέσου ἐκλογῆς. Νομίζω, ὅμως, ὅτι διὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς ματαιοῦται τὸ ὅλον ἔργον, διότι ὅταν ἐπιτρέψωμεν ὁ τυχὸν τῆς πλειοψηφίας δημοτικὸς σύμβουλος, ὁ ὁποῖος ἐνδέχεται νὰ εἶναι ἀπὸ τὸν συνδυασμὸν ὁ ὁποῖος συνεκέντρωσεν ἐλάχιστον ἀριθμὸν ψήφων εἶναι πιθανὸν νὰ γίνῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐφοβεῖτο ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ ἐκλογὴ τῶν Δημάρχων νὰ γίνεται πάντοτε διὰ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας τοῦ συνόλου τῶν μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Νομίζω ὅτι ἡ ἀπειλὴ τῆς διαλύσεως τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου εἶναι ἱκανὴ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν συγκέντρωσιν τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας. Δὲν πρόκειται περὶ διατάξεως καινοφανοῦς εἰς τὸν κόσμον. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ἴδιος μᾶς ὑπέμνησε ὅτι εἰς πολλὰς χώρας ἰσχύει αὐτὸ τὸ σύστημα τῆς διαλύσεως τοῦ Συμβουλίου εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀπόλυτος πλειοψηφία τοῦ συνόλου τῶν μελῶν. Ἐὰν παρὰ ταῦτα δὲν γίνῃ δεκτὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον προτείνω, τότε θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ καὶ τετάρτη ἐκλογὴ δι’ ἀπολύτου πλειψηφίας, ἢ διὰ τῆς σχετικῆς πλειοψηφίας, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν δύο τοὐλάχιστον πλειοψηφισάντων κατὰ τὴν τρίτην ἐκλογήν, ὥστε νὰ ὑπάρχῃ κάποια μεγαλυτέρα ἐγγύησις, ὅτι θὰ γίνῃ Δήμαρχος ὅστις τυχὸν λάβῃ κατὰ τὰς δύο προηγουμένας ἐκλογὰς τὰς περισσοτέρας ψήφους.

§312Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ὅλους τοὺς Δήμους νὰ γίνῃ αὐτό, κύριε συνάδελφε.

§313Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω, κύριοι συνάδελφοι. Ἐὰν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἀποτελεῖται ἀπὸ 15 μέλη, μία δὲ μερὶς ἡ Α πάρῃ τοὺς 4, θὰ μείνουν 11. Οἱ 11 δὲν ἀποτελοῦν τὰ ⅔.

§314Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ἀπαιτεῖται εἴπομεν ἀπόλυτος πλειοψηφία.

§315Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν γίνουν 6 μὲ 9 ὁπότε ἀνατρέπεται ἄρδην ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ ἄρθρου 16.

§316Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Πρέπει ὁ ἀριθμὸς τῆς ἀπαρτίας νὰ συμπέσῃ μὲ τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν.

§317Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἤθελον νὰ τεθῇ διάταξις, ὥστε νὰ μὴ ματαιοῦται ἡ ἀπαρτία.

§318Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὅταν εἰς τρίτην ἐκλογὴν ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀπόλυτος πλειοψηφία τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, θὰ γίνεται ἡ ἐκλογὴ μεταξὺ τῶν δύο σχετικῶς πλειοψηφισάντων κατὰ τὴν τελικὴν ἐκλογὴν. Αὐτὸ τὸ δέχονται οἱ κύριοι συνάδελφοι.

§319Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Μάλιστα, αὐτὸ τὸ δέχομαι. Ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ διατυπωθῇ ἡ διάταξις.

§320ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ντάγγας ἔχει τὸν λόγον.

§321Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Ἐφ’ ὅσον καὶ οἱ ἀναπληρωματικοὶ λαμβάνουν μέρος εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ Δημάρχου, τί νόημα ἔχει ἡ διάταξις «ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν τοιοῦτοι». Εἶναι δυνατὸν δηλαδὴ νὰ μὴν ὑπάρχουν ἀναπληρωματικοί;

§322Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα. Διότι εἶναι ἐνδεχόμενον ἐπὶ ἐκλεγομένων 18 Συμβούλων νὰ ἔχωμεν ἔκθεσιν ὑποψηφιότητος 20 καὶ ὄχι 36 καὶ νὰ ἐπιτύχουν ἐκ τῶν 20 Συμβούλων οἱ 12 ἀπὸ τὴν πρώτην, ἢ τὴν δευτέραν κατανομὴν καὶ νὰ χρειάζονται ἄλλοι 12 διὰ τὴν ἀναπληρωματικὴν καὶ νὰ ἔχωμεν 20 καὶ ὄχι 24, ὁπότε δὲν θὰ ὑπάρξουν ἀναπληρωματικοί. Δι’ αὐτὸ εἴπωμεν ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀναπληρωματικῶν θὰ ἔχῃ μειωθῆ κατὰ τὸ ποσοστὸν αὐτό.

§323Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Ἠμπορεῖ νὰ μὴν ὑπάρχουν ἀναπληρωματικοί;

§324Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἠμπορεῖ.

§325Δ. ΝΤΑΓΓΑΣ. Ἐπίσης, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν παράγραφον τοῦ ἰδίου ἄρθρου βλέπω: «......(Ἀναγινώσκει).........»

§326ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλὴ ἐὰν τὸ ἄρθρον 16 θὰ γίνῃ δεκτὸν ὅπως ἐτροπολογήθη.

§327ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§328ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 16 δεκτόν, ὡς ἐτροπολογήθη Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17 ὁ κ. Παπακωνσταντίνου.

§329Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 17 ἔχω μίαν τροπολογίαν. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ μείνωμεν εἰς τὸ σύστημα τῆς κατὰ συνδυασμοὺς ἐκλογῆς εἰς τὰς Κοινότητας ὅπου ἐκλέγονται μόνον 5 Σύμβουλοι. Δι’ αὐτὸ ὑποβάλλω τροπολογίαν, ἵνα ἐκλέγονται Σύμβουλοι οἱ λαβόντες κατὰ σειρὰν τὰς περισσοτέρας ψήφους διότι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ κάμνωμεν συνδυασμοὺς εἰς τὰς μικρὰς Κοινότητας.

§330Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερικ.). Ἐγένετο δεκτὸν ὅτι δύναται νὰ ἐκτεθῇ τις καὶ ἀνεξάρτητος ὑποψήφιος.

§331Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Μάλιστα, κύριε Ὑπουργέ, ἀλλὰ ἡ κατανομὴ τῶν ἑδρῶν γίνεται κατὰ συνδυασμούς. Κύριε Ὑπουργέ, ἐγένετο δεκτὸν ὅτι θὰ ἐπιτραπῇ ἡ ὑποβολὴ ἀνεξαρτήτων μεμονωμένων ὑποψηφιοτήτων, ἀλλ’ ἡ ἐκλογὴ θὰ γίνεται διὰ ψηφοδελτίων συνδυασμῶν καὶ ἡ κατανομὴ τῶν ἑδρῶν θὰ γίνεται κατὰ συνδυασμόν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιληφθῇ καὶ ὁ μεμονωμένος ὑποψήφιος εἰς ψηφοδέλτιον συνδυασμοῦ. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δέν πρέπει νὰ γίνῃ λέγω ἐγὼ προκειμένου περὶ πολὺ μικρῶν κοινοτήτων.

§332Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Αἱ παρατηρήσεις θὰ ἦσαν βάσιμοι ἐὰν εἶχον γίνει δεκταί. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη εἰδικῆς διατάξεως.

§333ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 17 δεκτὸν ὡς ἔχει. Ἄρθρον 18.

§334Ν. ΖΟΡΜΠΑΣ. Ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ μπῇ στοὺς Δήμους καὶ στὰς Κοινότητας ἄνθρωπος νοικοκυρᾶκος, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ προστεθῇ διάταξις ὅτι τὰ 70% τοῦ ὅλου προϋπολογισμοῦ τῶν δήμων καὶ κοινοτήτων διατίθενται διὰ δημοτικὰ ἢ κοινοτικὰ ἔργα.

§335Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ἡ παρατήρησις εἶναι σοβαρά. Ἀλλὰ εἶναι παρακινδυνευμένον νὰ ὁρίσωμεν ὅτι τὸ ποσοστὸν τῶν ἐξόδων διοικήσεως δὲν δύναται νὰ ἀνέλθῃ πέραν τοῦ 30%. Τοῦτο δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Ἴσως θὰ ἦτο δεκτὸν νὰ γίνῃ δι’ ἐγκυκλίου.

§336Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Θὰ γίνῃ δι’ ἐγκυκλίου.

§337ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ ἄρθρον 18. Ἄρθρον 19.

§338Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία ὅπως παραμείνουν μέχρι τῶν ἐκλογῶν οἱ αἱρετοί.

§339Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Μὲ ἀπησχόλησε τὸ θέμα. Δὲν νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀποφασιστικὸν ἐπιχείρημα ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐξελέγησαν πρὸ 16 ἐτῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θεωρῶ σκόπιμον εἶναι μέχρι τῶν ἐκλογῶν νὰ μὴ ὑπάρξῃ κομματισμὸς εἰς τοὺς δήμους. Ἀκριβῶς δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ζητῶ τὴν γενίκευσιν καὶ δὲν δέχομαι τὴν ἐξαίρεσιν τῶν αἱρετῶν.

§340Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Τοὐλάχιστον διὰ τοὺς μικροὺς Δήμους καὶ τὰς κοινότητας θὰ πρέπῃ νὰ δεχθῆτε τὴν ἐξαίρεσιν.

§341Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν). Θὰ διορίσωμεν δικαστικὰ πρόσωπα εὐθὺς ἅμα τῇ δημοσιεύσει τοῦ νόμου. Διότι ὅμως εἶναι 215 Δῆμοι, ὅπου δὲν ὑπάρχουν δικαστικὰ πρόσωπα θὰ διορίσωμεν δημοσίους ὑπαλλήλους.

§342Ν. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ δικαστικὰ πρόσωπα δὲν πρέπει νὰ εἶναι ἐντὸς τοῦ Δήμου ἀλλὰ καὶ τοῦ Νομοῦ. Τοιουτοτρόπως θὰ ὑπάρξῃ περίσσεια προσώπων.

§343Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Κύριε συνάδελφε, εὔλογον εἶναι νὰ προτιμήσωμεν τοὺς δικαστικούς. Ὡρισμένοι συνάδελφοι ὑποστηρίζουν ὅτι, ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ ὑπάρξουν δικασταὶ καὶ διὰ τοὺς 215 Δήμους. Τίποτε δὲν ἐμποδίζει νὰ γραφῇ ὅτι διορίζονται δικαστικοὶ καὶ εἰς ἣν περίπτωσιν συμβῇ νὰ μὴν ὑπάρχουν, νὰ διορίζωνται δημόσιοι ὑπάλληλοι. Μέχρι τῆς στιγμῆς δέχομαι αὐτὰς τὰς τροπολογίας Πρῶτον, νὰ ὁρισθῇ ὁ νόμος, ἀπὸ ποῦ θὰ προέρχεται τὸ δικαστικὸν πρόσωπον καί, δεύτερον, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν δικαστικοὶ διαθέσιμοι, νὰ διορίζωνται δημόσιοι ὑπάλληλοι.

§344Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νὰ μοῦ ἐπιτραπῆ νὰ διαφωνήσω. Ὁ Δήμαρχος εἶναι ἀνάγκη νὰ εὑρίσκεται εἰς τὴν ἕδραν τοῦ Δήμου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνατεθοῦν καθήκοντα Δημάρχου εἰς ἕνα εἰρηνοδίκην, εὑρισκόμενον μακρὰν τῆς ἕδρας τοῦ Δήμου. Δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ Δῆμοι νὰ διοικοῦνται καὶ νὰ ἐξυπηρετοῦνται δι’ ἀντεπιστέλλοντος Δημάρχου. Ἔπειτα νομίζω, ὅτι διὰ νὰ εἶναι ἀδιάβλητος ὁ δικαστικός, ὁ ὁποῖος θὰ περιβληθῇ τὸ ἀξίωμα τοῦ Δημάρχου, πρέπει διὰ τοῦ νόμου νὰ καθορισθῇ ποῖος θὰ εἶναι ὁ δικαστικὸς ὁ ὁποῖος θὰ τοποθετηθῇ.

§345Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Θὰ πρέπει νὰ γίνῃ μία διευκρίνησις ποῖοι δημόσιοι ὑπάλληλοι θὰ διορίζωνται ὅταν δὲν ὑπάρχουν δικαστικοί, διότι ὑπάρχει ὁ ἀγρονόμος, ὁ τηλεγραφητής, ὁ ἔφορος κ.λ.π. Διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ ἀκομμάτιστον πρέπει νὰ βάλλωμεν διάταξιν ὅτι τοποθεῖται ὁ κατὰ βαθμὸν ἀνώτερος.

§346Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Ὑπάρχει ἕνα εὐτυχὲς προηγούμενον τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν Νομαρχῶν ἀπὸ δικαστικὰ πρόσωπα, τὸ ὁποῖον ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ ἐπαναληφθῇ.

§347Ε. ΔΕΝΔΡΙΝΟΣ. Νὰ ὁρίσωμεν ὡς χρόνον παραιτήσεως ἕνα μῆνα πρὸ τῶν ἐκλογῶν.

§348Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ (Ὑπ. Ἐσωτερικῶν). Λέγομεν «πρὸ τῆς ἀνακηρύξεως». Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ὡς ἄρθρον 20ὸν ὅτι διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος θὰ ὁρισθοῦν αἱ λεπτομέρειαι τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ παρόντος νόμου.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 19ον, δεκτόν;

§350ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον 19 ἐγένετο δεκτὸν, προστιθεμένου ἄρθρου 20οῦ, ὡς ἡ πρότασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§352Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Προτείνω ὅπως κατὰ τὰς παρούσας Δημοτικὰς ἐκλογὰς μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ Α. Ν. διὰ τοῦ ὁποίου παρέχεται δικαίωμα ψήφου εἰς τὰς γυναῖκας.

§353ΦΩΝΑΙ. Ἀπαράδεκτον, ἀπαράδεκτον.

§354Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἀριστερὰν νὰ σᾶς πάρῃ τὰς ἐκλογὰς μὲ τὴν ὠργανωμένη γυναῖκα. Ἐγὼ πάντοτε εἰς τοὺς ἀγῶνας μου ἐσυνήθισα νὰ ἀντιμετωπίζω εὐθέως τὴν ἄκραν ἀριστερὰν καὶ δι’ αὐτὸ οὔτε θύματα εἶχα πολλὰ, οὔτε αἵματα. Δὲν εἴμεθα ὥριμοι τὴν στιγμὴν αὐτὴν νὰ δώσωμεν ψῆφον εἰς τὰς γυναῖκας. Νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν ἐρχομένην περίοδον. Ὅσα κατὰ τρόπον, δεξιοτεχνικὸν καὶ διὰ τῆς τεθλασμένης προσπαθῆτε νὰ ἐπιτύχητε, -νὰ ἔχετε τὸν ἀνδρισμὸν νὰ τὸ ἐπιτύχητε ἀπ’ εὐθείας.

§355Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς τὴν πρότασιν αὐτὴν τοῦ κ. Μανιαδάκη.

§356Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν ἀποδέχομαι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μανιαδάκη. Τοῦ παρέχω τὴν πληροφορίαν ὅτι πράγματι, μέχρις ἐσχάτων μικρὸς ἀριθμὸς γυναικῶν εἶχεν ἐγγραφῆ εἰς τοὺς καταλόγους. Κατὰ τὴν τελευταίαν ὅμως παράτασιν τῆς προθεσμίας ἔγινεν ὀργάνωσις, ἡ ὁποία ἐπέφερε τὴν ἐγγραφὴν ἑνὸς πολὺ ηὐξημένου ποσοστοῦ, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον παρέχει τὴν ἐλπίδα ὅτι μέχρι πέρατος τῆς προθεσμίας περίπου τὸ σύνολον θὰ ἔχῃ ἐγγραφῆ.

§357Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Οἱ γυναῖκες θὰ ψηφίσουν εἰς τὰ ἴδια ἐκλογικὰ τμήματα μὲ τοὺς ἄνδρες;

§358Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Θὰ ἀποτελέσῃ τοῦτο θέμα μελέτης καὶ θὰ ρυθμισθῇ διὰ τοῦ ἐκδοθησομένου διατάγματος.

§359Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Νὰ προσέξωμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μανιαδάκη, διότι θὰ εὑρεθῶμεν πρὸ ἐκπλήξεων. Αἱ γυναῖκες οὔτε θὰ ἐγγραφοῦν, οὔτε θὰ ψηφίσουν.

§360Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Γεγονὸς εἶνε ὅτι ἡ νοικοκυρὰ δὲν μπορεῖ νὰ ἀφίσῃ τὸ σπίτι της ἐπὶ πολλὲς ὧρες. Θὰ πρέπει, λοιπόν, νὰ ληφθῇ πρόνοια νὰ μὴ ταλαιπωρηθοῦν εἰς τὸ ἐκλογικὸν τμῆμα καὶ τοῦτο μπορεῖ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἐὰν δημιουργηθοῦν πολλὰ ἐκλογικὰ τμήματα γυναικῶν.

§361Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἡ μᾶζα τῶν ἀγροτῶν εἰς τὴν ὕπαιθρον ἀσχολεῖται καὶ ἐνδιαφέρεται περισσότερον μὲ τὰ ἔργα τῶν ἐκλεγομένων συμβούλων. Ἐκεῖ θὰ ἔπρεπεν ὁ νομοθέτης, ἐν προκειμένῳ ἡμεῖς νὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐξασφαλίσωμεν, ὥστε νὰ μὴ γίνεται κατάχρησις τῆς ἰδιότητος καὶ τῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν προσδίδει ἡ ἐκλογὴ εἰς μίαν κοινότητα, ἢ νὰ μὴ δώσωμεν καὶ ἀφορμὴν παρεξηγήσεως. Μέχρι σήμερον εἰς τὰ χωριὰ ἔχουν δημιουργηθῆ ζητήματα καὶ ἀγανάκτησις ἐναντίον τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν συμβούλων, οἱ ὁποῖοι, κατὰ τὴν παροιμίαν, εὐλογοῦν τὰ γένεια των. Εἰς πᾶσαν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ δημοτικὸν καὶ τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον καλεῖται νὰ συντάξῃ καταλόγους τῶν προσώπων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θὰ τύχουν κρατικῆς μερίμνης, εἴτε πρόκειται περὶ καταλόγου τῶν ἀπόρων, εἴτε περὶ καταλόγου ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ πάρουν λιπάσματα, εἴτε ἐκείνων οἱ ὁποῖοι θὰ πάρουν κάποιαν ἄλλην παροχήν, πάντοτε ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ πίνακος θὰ εὑρεθοῦν οἱ δημοτικοὶ καὶ οἱ κοινοτικοὶ σύμβουλοι. Ἀκριβῶς δὲ ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ σύμβουλοι χειρίζονται τὸ ἀξίωμά των ἔδωσε τὴν ἀφορμὴν εἰς τοὺς ἁπλοϊκοὺς κατοίκους τῶν χωρίων νὰ ἐπεκτείνουν τὴν συμπεριφορὰν αὐτῶν καὶ ἐπὶ τῶν καταλαμβανόντων ἀνώτερα ἀξιώματα καὶ γίνεται πίστις εἰς τὴν ὕπαιθρον ὅτι ὁ πᾶς διαχειριζόμενος λειτούργημα ἀποβλέπει εἰς τὴν ἱκανοποίησιν ἰδιοτελῶν σκοπῶν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἔχω ὑποβάλει μίαν τροπολογίαν ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: «Δημοτικοὶ καὶ κοινοτικοὶ σύμβουλοι δὲν δύνανται νὰ περιληφθοῦν........... (Ἀναγινώσκει) .......» Δὲν δύναται δηλαδὴ νὰ περιληφθῇ ἕνας εἰς ἕνα πίνακα, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ τὸ πρῶτον, ὅταν αὐτὸς θὰ ἔχῃ τὴν ἰδιότητα τοῦ συμβούλου.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως γίνεται δεκτὸν εἰς δευτέραν συζήτησιν κατ’ ἄρθρον τὸ Σχέδιον νόμου «περὶ ἐκλογῆς τῶν Δημάρχων» ὡς ἐτροποποιήθη, μετατρεπομένου καὶ τοῦ τίτλου του «περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Ἀρχῶν» τὸ ὁποῖον δεύτερον νομοσχέδιον ἐτέθη ὡς τροπολογία. Ἡ ἐπιψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται.

§363Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ὡς ἀκροτελεύτιος διάταξις νὰ τεθῇ, ὅτι τιμωρεῖται διὰ προστίμου ὁ μὴ ἐκτελῶν ἀδικαιολογήτως τὰ ἐκλογικά του δικαιώματα.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει αὐτὴ ἡ διάταξις εἰς τὸν νόμον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὰ νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ρυθμίσεως πτυχιακῶν ἐξετάσεων φοιτητῶν». Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει τὸν λόγον.

§365Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπουργὸς Παιδείας). Κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς ἔγγραφον τῆς Συγκλήτου τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν σχετικῶς μὲ τὸ ὑπὸ ψήφισιν πρῶτον νομοσχέδιον: «Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ καταστήσωμεν ὑμῖν γνωστόν........... (Ἀναγινώσκει) ........» Κύριοι Βουλευταί, εἶχον λάβει τὴν εὐκαιρίαν καὶ εἰς τὴν προηγουμένην συζήτησιν νὰ τονίσω ὅτι πραγματικῶς ἡ κατάστασις τῆς ἀνωτάτης παιδείας δὲν εἶναι εὐχάριστος. Ἐπὶ μίαν δεκαετίαν δὲν κάμομεν τίποτε ἄλλο παρὰ διαρκῶς νὰ ἀνανεώνωμεν ἐπεμβάσεις καὶ παρεμβάσεις εἰς τὰς πύλας τῆς εἰσόδου καὶ τῆς ἐξόδου καὶ πραγματικῶς παρατηρεῖται μία ἀδιαφορία διὰ τὰ ἐν τῷ μεταξὺ συντελούμενα ἰδιαιτέρως εἰς τὰς πρακτικὰς σχολάς. Εἶναι γεγονὸς ὅτι εἰς τὴν ἰατρικὴν σχολὴν ἔχουν οἱ καθηγηταὶ 400–500 φοιτητὰς καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ τοὺς ἀσκήσουν πρακτικῶς. Διδάσκουν ἰατρικὴν ἀπὸ τὸ ἀμφιθέατρον διὰ παραδόσεως εἰς τοὺς φοιτητὰς χωρὶς καμμίαν πρακτικὴν ἐξάσκησιν. Εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὑπάρχει μία φήμη καταδικαστικὴ διὰ τὸ Πανεπιστήμιόν μας, διότι εἰς τὴν Ἀμερικὴν τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχε τίτλους, εἶναι 17ον εἰς τὴν σειρὰν τῶν Πανεπιστημίων, πιὸ κάτω καὶ ἀπὸ τὸ Τουρκικὸν Πανεπιστήμιον. Ἡ κατάστασις αὐτὴ πρέπει νὰ τερματισθῇ ἀναμφισβητήτως. Εἶναι ἀδύνατον εἰς τὰς πρακτικὰς σχολὰς νὰ ἀσκηθοῦν οἱ φοιτηταὶ καὶ αὐτοὺς τοὺς ὁποίους διευκολύνομεν, εἶναι γεγονὸς ὅτι θὰ βραδύνουν ἐπὶ πολὺ διὰ νὰ φθάσουν εἰς ἐξετάσεις ἀποτελεσματικάς. Σᾶς εἶπον καὶ τὴν ἄλλην φορὰν ὅτι εἰς τὴν ἀνατομίαν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀσκηθοῦν δι’ ἔλλειψιν ἐργαστηρίων καὶ δι’ ἔλλειψιν καὶ πτωμάτων καὶ εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς περιέργου αἰτήσεως τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν νὰ τοῦ δοθῇ συνάλλαγμα διὰ νὰ εἰσαχθοῦν πτώματα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀσκήσῃ τόσους φοιτητὰς μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν πτωμάτων, ποὺ εὑρίσκει. Διὰ τοῦτο θὰ κάμω μίαν ἔκκλησιν εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν θὰ ἤθελε νὰ ἀποδεχθῶμεν πραγματικῶς ὡς βάσιμα αὐτὰ τὰ παράπονα τοῦ Πανεπιστημίου. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι καὶ τὸ Πανεπιστήμιον δὲν πρέπει νὰ ἐλεγχθῇ· πρῶτον διὰ ἣν ἀνεκτικότητα, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν εἰς ὅλας τὰς πιέσεις τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῶν Βουλῶν. Ἀλλὰ ἐγώ, διὰ νὰ εἶμαι δίκαιος, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐλέγξωμεν πρῶτον τὸν ἑαυτόν μας καὶ κατόπιν νὰ ἐλέγξωμεν καὶ τὸ Πανεπιστήμιον αὐστηρότερον, διότι καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουν καθηγηταὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐργάζονται. Διὰ τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰς ἐπὶ πτυχίῳ ἐξετάσεις, προτείνω ὅπως ψηφισθῇ ὡς μία δευτέρα παράγραφος τοῦ ἄρθρου 1 ἡ ἑξῆς: «Ὁ κατὰ τὴν προηγουμένην παράγραφον συμψηφισμὸς δὲν χωρεῖ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει ............. (ἀναγινώσκει) ...........» Κυρίως διὰ τὴν ἰατρικὴν Σχολὴν πρόκειται εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀσκηθοῦν 400–500 φοιτηταὶ πρακτικῶς, λόγῳ ἐλλείψεως τῶν ἐργαστηριακῶν μέσων. Ἡ κατάστασις αὕτη συνετέλεσεν εἰς τὴν δημιουργίαν ὄχι καλῆς φήμης εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν διὰ τὸ Πανεπιστήμιόν μας, τὸ ὁποῖον κατατάσσεται ὡς 17ον κατὰ σειρὰν εἰς τὴν Ἀμερικήν. Κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῇ ὡς βάσιμα τὰ παράπονα τοῦ Πανεπιστημίου καὶ παρακαλῶ ὅπως γίνῃ εἰς τὸ πρῶτον νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὰς ἐπὶ πτυχίῳ ἐξετάσεις, ἡ ἑξῆς προσθήκη: «........................ ................ (Ἀναγινώσκει)...............»

§366ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§367Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἐπίσης εἰς τὸ ἄρθρον 3 ἔχω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «............. (Ἀναγινώσκει) ............»

§368ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§369ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὡς ἄνω πρότασις νόμου «περὶ ρυθμίσεως πτυχιακῶν ἐξετάσεων φοιτητῶν» γίνεται δεκτὴ εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη, ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐγγραφῆς τῶν ἐπιτυχόντων καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ καθορισθέντος ἀριθμοῦ φοιτητῶν, τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης κατὰ τὸ Ἀκαδημαϊκὸν ἔτος 1949–1950».

§370Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ὑπάρχει διαμαρτυρία τῆς Συγκλήτου.

§371Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Εἶναι ἀδικαιολόγητος ἡ διαμαρτυρία, τὸ κακὸν τῶν ἐπιλαχόντων τὸ ἐδημιούργησε τὸ Πανεπιστήμιον.

§372Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Οἱ καθηγηταὶ τῆς Ἰατρικῆς ἀποφεύγουν τὸ βάρος τῶν πολλῶν φοιτητῶν διότι εἶναι ἀπησχολημένοι μὲ τὰς ἰδιαιτέρας των ἀσχολίας.

§373Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔγινε δεκτὸν ὅτι οἱ φοιτηταὶ θὰ φοιτήσουν ἀπὸ τὸ 1950–1951, νομίζω ὅτι ἡ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου εὑρίσκεται ἐν ἀπολύτῳ ἀδίκῳ ἀντιτιθεμένη εἰς ἕν τόσον δίκαιον αἴτημα καὶ θέλει νὰ σᾶς φέρῃ ἀντιμέτωπον μὲ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§374Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ἔχω μίαν τροπολογίαν, κύριε Ὑπουργέ. Πρόκειται περὶ τριῶν πολεμιστῶν, οἵτινες πρέπει νὰ ἐγγραφοῦν. Ἦσαν 2½ χρόνια εἰς τὴν Μ. Ἀνατολὴν καὶ ἐπέδειξαν ἐξαιρετικὴν ἐθνικὴν δρᾶσιν. Ἐξ αὐτῶν ὁ εἷς εἶναι ἀνάπηρος. Εἰς τὰ βασικὰ μαθήματα ἐπῆραν 9½, καὶ σύνολον 27. Νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη, κατὰ παρέκβασιν τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§375Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Ὑπάρχουν περὶ τοὺς 10 φοιτηταὶ οἱ ὁποῖοι ἔλαβον εἰς τὰ βασικὰ μαθήματα 9 ἕως 9½ καὶ σύνολον βαθμολογίας 24 ἕως 27. Εἶναι ἄδικον, κύριε Ὑπουργέ, νὰ ἀποκλεισθοῦν οἱ φοιτηταὶ αὐτοί, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὸ παρελθὸν ἐγένοντο δεκτοὶ φοιτηταί, λαβόντες σύνολον βαθμολογίας 20–21.

§376Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Μεταξὺ τῶν δέκα αὐτῶν, κ. Ὑπουργέ, εἶναι καὶ τρεῖς πολεμισταὶ περὶ τῶν ὁποίων ἀναφέρω σχετικῶς εἰς τὴν τροπολογίαν μου.

§377Ν. ΒΕΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, εἶναι ἀνάγκη πᾶσα ὅπως, προτοῦ κανονισθοῦν τὰ ζητήματα τῶν φοιτητῶν, ρυθμισθοῦν τὰ πράγματα τῶν καθηγητῶν.

§378Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, ὑπάρχουν φοιτηταὶ, οἱ ὁποῖοι εἰς τὴν ἔκθεσιν ἢ τὴν Φυσικὴν ὑστέρησαν κατὰ ἡμίσειαν ἢ μίαν μονάδα ἐν συνόλῳ καὶ ἐπῆραν εἰς τὴν Χημείαν καὶ τὴν Βιολογίαν, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται δευτερεύοντα 15, 16 καὶ 17. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι λογικὸν νὰ ἀποκλείωνται καὶ νὰ θεωρηθοῦν ἀποτυχόντες ὑποψήφιοι, οἱ ὁποῖοι εἰς τοιαῦτα μαθήματα συνεκέντρωσαν βαθμοὺς κατὰ πολὺ ἀνωτέρους τῆς βάσεως, ὥστε εἰς τὸ σύνολον τῆς βαθμολογίας νὰ ἔχουν 25 καὶ ἄνω.

§379Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὑποστηρίζετε νὰ εἰσαγάγωμεν καὶ ἀποτυχόντας; Αὐτὸ εἶναι ἀπαράδεκτον. Ἐξετάζεται ἡ ἱκανότης τῶν ὑποψηφίων εἰς τὰ βασικὰ μαθήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι προκαθωρισμένα. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀνατρέψωμεν τὰ μέχρι σήμερον καθιερωθέντα.

§380Μ. ΜΑΝΤΑΣ. Δι’ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰς τὰ βασικὰ 9 καὶ γενικῶς 22 καὶ πλέον, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§381Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἀποσύρω τὸ νομοσχέδιον.

§382Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ὥστε ἀπορρίπτετε τὴν τροπολογίαν δι’ αὐτοὺς τοὺς τρεῖς, οἱ ὁποῖοι κατέστησαν ἀνάπηροι ἀπὸ ἐθνικὴν δρᾶσιν;

§383Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Δυστυχῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτή.

§384ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§385ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις νόμου «περὶ ἐγγραφῆς τῶν ἐπιτυχόντων καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ καθορισθέντος ἀριθμοῦ φοιτητῶν, τῶν Πανεπιστημίων Ἀθηνῶν καὶ Θεσσαλονίκης κατὰ τὸ Ἀκαδημαϊκὸν ἔτος 1949–1950». γίνεται δεκτὴ εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον, ὡς ἐτροπολογήθη. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τῆς προτάσεως νόμου «περὶ ἐγγραφῆς φοιτητῶν εἰς το Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης».

§386ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, δεκτή.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὴ εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον ἡ πρότασις νόμου «περὶ ἐγγραφῆς φοιτητῶν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου». Ὁ κ. Α. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§388Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 παράγραφος 2 ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «...........................» ........... (ἀναγινώσκει)..............» Δηλαδὴ δίδομεν τὸ δικαίωμα εἰς ἕνα ὑπηρετοῦντα εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, ὡς ἀπεσπασμένον, διδάσκαλον ὄντα εἰς τὴν Σιβιτανίδειον Σχολήν, νὰ γίνῃ καθηγητὴς τοῦ Πολυτεχνείου, ἀναγνωρίζων καὶ τὸν χρόνον τῆς ἐν τῷ Πολυτεχνείῳ ἀποσπάσεώς του. Τὸ νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ τὸν χρόνον ἰδιωτικῆς σχολῆς δὲν εἶναι ὀρθόν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀναγνωρίσῃ 30 χρόνια καὶ θὰ πάρῃ 3–4 προαγωγάς.

§389Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Αὐτὸ θὰ συμβῇ μόνον κατὰ τὴν πρώτην προαγωγήν.

§390Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχει διάταξις εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἡ ὁποία ἐπιδιώκει νὰ ἀναγνωρισθῇ ἡ ὑπηρεσία τῶν καθηγητῶν τοῦ σχεδίου εἰς τὴν Σιβιτανίδειον Σχολήν. Νομίζω ὅτι ἐμπῆκε μία πρότασις τῆς Συγκλήτου.

§391Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἀπεσπάσθη καὶ εἰργάσθη δωρεὰν ἐπὶ 18 ἔτη εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον καὶ θεωρεῖται ἀπαραίτητος εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, ζητεῖ τὰ χρόνια, τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ προσμετρηθοῦν εἰς τὴν σύνταξίν του.

§392Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Πρόκειται περὶ προσμετρήσεως εἰς τὴν συντάξιμον ὑπηρεσίαν καὶ χρειάζεται ἔκθεσις τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου καὶ νομοσχέδιον ὑπογεγραμμένον ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν.

§393Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἤθελα νὰ εἴπω ὅτι τὰ νομοσχέδια τοῦ Πολυτεχνείου εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὰ ἐπεξεργασθῶ τὸ 1946 καὶ πάλιν ὡς Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.

§394Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τὸ Πολυτεχνεῖον ἐζήτησε καὶ αὔξησιν τοῦ ὁρίου ἡλικίας.

§395Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Τότε, Πρύτανις τοῦ Πολυτεχνείου, ἦτο ὁ κ. Γουναράκης καὶ κατόπιν εὗρον πρύτανιν τὸν κ. Κορωναῖον καὶ μὲ τοὺς δύο ἐμείναμε σύμφωνοι ἐπ’ αὐτῶν καὶ διὰ νὰ εἶναι δύο Πρυτάνεις, σύμφωνοι εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, θὰ εἴπῃ ὅτι εἶναι ὀρθόν.

§396Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν προσέφερεν εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, βεβαίως νὰ προσμετρηθῇ.

§397Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη τροπολογία τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει ἐγὼ μαζὶ μὲ ἄλλους συναδέλφους. Εἶναι μία τροπολογία τὴν ὁποίαν εἶχε προτείνει καὶ τὸ Πολυτεχνεῖον, διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦμεν, τὴν εὐχέρειαν προαγωγῆς τῶν Τμηματαρχῶν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ Διευθυντοῦ Βʹ.

§398Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἔχετε τὴν πρότασιν τῆς Συγκλήτου.

§399Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). «Αἱ διατάξεις τῆς παραγράφου 3.................... ............ (Ἀναγινώσκει) ..............» Τὴν ἔχω κάμει δεκτήν, διότι εἶναι αἱ διατάξεις τοῦ Πανεπιστημίου αἱ ὁποῖαι ἐφαρμόζονται καὶ διὰ τὸ διοικητικὸν προσωπικὸν εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον. Δεδομένου ὅτι δὲν ἔχομεν κανὲν παράπονον διὰ τὴν λειτουργίαν τοῦ Πολυτεχνείου, πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή.

§400Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη τροπολογία ὑπογραφεῖσα ὑπὸ τῶν κ. κ. Λαμπριανίδη καὶ Δερτιλῆ διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται νὰ ὀνομασθῇ ἡ Σχολὴ Τοπογράφων Μηχανικῶν εἰς «Ἀγρονόμων καὶ Τοπογράφων Μηχανικῶν».

§401Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Δεκτὴ καὶ αὐτή.

§402ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τὸ Σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου» ὡς ἐτροποποιήθη. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ Σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ ἀνωτέρου διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου». Ὁ κ. Λ. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§403Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 8 ὑπάρχει παράγραφος τρίτη ἡ ὁποία μετεφέρθη ἐκ τοῦ παλαιοῦ νόμου καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ. Διὰ τοῦ παλαιοῦ νόμου ἐδίδοντο ἐξαιρέσεις ἐντὸς 5 ἐτῶν. Ἀφοῦ ἐπέρασαν τὰ 5 χρόνια, ἐπανέρχονται καὶ ζητοῦν ἄλλα δύο χρόνια. Πρέπει νὰ λήξῃ αὐτὸ τὸ κατ’ ἐξαίρεσιν. Εἶναι ἡ παράγραφος 3 τοῦ ἄρθρου 8.

§404Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Τὸ Πολυτεχνεῖον ὠνομάζετο προηγουμένως Σχολὴ Βιομηχανικῶν Τεχνῶν. Οἱ ἔχοντες δίπλωμα αὐτοῦ τοῦ Σχολείου ζητοῦν, μέχρι τοῦ 1952 ὑφίστατο ἡ διάταξις αὐτὴ διὰ μίαν πενταετίαν, τὴν παράτασιν ἐπὶ μίαν διετίαν ἀκόμη, διὰ νὰ ἐξομοιωθοῦν πρὸς τοὺς ἀποφοίτους τοῦ Πολυτεχνείου καὶ νὰ τύχουν τῶν αὐτῶν προσόντων. Εἶναι τὸ ἴδιον Σχολεῖον.

§405Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἶναι ἡ παράγραφος 5 τοῦ ἄρθρου 8. Ἦσαν 5 χρόνια τὰ ὁποῖα ἔληξαν καὶ ζητοῦν ἄλλα δύο.

§406Γ. ΚΟΪΝΗΣ. «Ἐξαιρετικῶς μέχρι ............. ............ (Ἀναγινώσκει) ..............» Δηλαδὴ, θὰ εἴπωμεν ὅτι τὸ Πολυτεχνεῖον, ἀπὸ τῆς ὀνομασίας αὐτῆς εἶναι βελτιωμένον καὶ δὲν εἶναι δυνατόν, ὁ ἔχων ἐκ τοῦ αὐτοῦ Σχολείου δίπλωμα, νὰ μετάσχῃ καὶ νὰ ἔχῃ τὰ αὐτὰ προσόντα. Αὐτὸ εἶναι κάτι τι τὸ πρωτάκουστον.

§407Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Αὐτὴν τὴν ἐξαίρεσιν τὴν εἶχον ἐπὶ 5 χρόνια.

§408Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἀπὸ τὴν παλαιὰν αὐτὴν Σχολήν, θὰ τοὺς καταργήσωμεν;

§409Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Θὰ ὑπάρχουν ἐπ’ ἄπειρον;

§410Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Θὰ τὴν ἐξετάσω τὴν διάταξιν.

§411Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν εἶναι τοῦ Πολυτεχνείου αὐτοί. Εἶναι ἀπὸ Βιομηχανικὰς Τέχνας.

§412Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ἄρθρον 13, παραμένει ὡς ἔχει;

§413Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι καταφανὴς ἡ ἔλλειψις ἀπαρτίας καὶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον περνοῦν διατάξεις αἱ ὁποῖαι δὲν πρέπει νὰ περνοῦν.

§414Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Διατὶ μέχρι τοῦ 1952;

§415Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Νὰ διαγραφῇ αὐτό.

§416Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Δὲν ἔχει πρακτικὴν ἀξίαν τὸ πρᾶγμα.

§417Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 13, πρέπει νὰ μείνῃ ὡς ἔχει.

§418Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Νὰ θέσωμεν, μέχρι τέλους τοῦ 1950;

§419Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Νὰ τοὺς βάλωμεν μέχρι τέλους τοῦ προσεχοῦς Ἀκαδημαϊκοῦ ἔτους.

§420Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Θὰ ψηφισθοῦν ὡς ἔχουν τὰ ἄλλα ἄρθρα.

§421Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Διὰ τὸ 18ον ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§422Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Διατὶ αὐτὸ τὸ «25.3.1952»; Νὰ τὸ βάλωμεν, ἓν ἔτος.

§423Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Συμπληρώνεται ἡ τριετία, ἀφ’ ἧς τὰ νομοσχέδια αὐτὰ εἶχον ἔλθει ἐδῶ, διότι ἕως τὸ 1952, εἶναι 1½ ἔτος.

§424Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἄν ἔχουν ἕδραν κενὴν, ἂς τοὺς κάμουν.

§425Γ. ΚΟΪΝΗΣ. Ἐνόμιζαν ὅτι θὰ ἐψηφίζετο τὸν Μάρτιον τοῦ 1940 καὶ ἔφθασεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸν Μάρτιον τοῦ 1950. Εἰς τὸ ἄρ. 18, ὑπῆρξε διχογνωμία τῆς Ἐπιτροπῆς. Πρόκειται περὶ παρατάσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας, τὸ σύνολον ὅμως τοῦ συλλόγου τῶν καθηγητῶν καὶ τῆς Συγκλήτου ἐδέχθη τὴν παράτασιν αὐτήν, διότι ἀφορᾷ 3–4 καθηγητάς, διὰ τοὺς ὁποίους τὸ σύνολον τῶν καθηγητῶν ἀναγνωρίζει ὅτι ἔχει ἀνάγκην τῶν φώτων των. Ἐγώ κατ’ ἀρχὴν δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς παρατάσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας, ἀλλ’ ὅταν οἱ ζημιούμενοι νέοι καθηγηταὶ παρακαλοῦν τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ παράσχῃ αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν, δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὴν ἀρνηθῶμεν.

§426Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Παρακαλοῦν, κ. συνάδελφε, διότι τοὺς ἐψήφισαν αὐτοὺς τοὺς νέους ὡς καθηγητάς.

§427Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ὡς ὁμότιμοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ διδάξουν. Λυποῦμαι διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ τὴν παράτασιν τοῦ ὁρίου.

§428Κ. ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τὸ ὅριον ἡλικίας, κ. Ὑπουργέ, εἶναι σοβαρώτατον θέμα, δὲν εἶναι λεπτομέρεια.

§429Δ. ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ὑπεστήριξε τὴν παράτασιν τοῦ ὁρίου, κ. Ὑπουργέ, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε, ὅπως ἰσχύσῃ καὶ διὰ τοὺς καθηγητὰς τοῦ Πολυτεχνείου, ὅ,τι ἰσχύει καὶ διὰ τοὺς καθηγητὰς ἄλλων ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων.

§430Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ τὸ κάμω δεκτόν, διότι προσκρούει εἰς τὴν βασικήν μου ἀρχὴν τῆς εἰσροῆς νέου αἵματος εἰς τὰ ἀνώτατα Ἱδρύματα. Ἐπεσκέφθην τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Ζυρίχης πρὸ διετίας καὶ εἶδον τὸ βραβεῖον Νόμπελ νὰ ἔχῃ ἀπονεμηθῆ εἰς καθηγητὰς ἡλικίας 40 ἐτῶν.

§431Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ Πολυτεχνεῖον εἶναι ἡ μόνη Ἀνωτάτη Σχολή, ἡ ὁποία ἔχει, ἐν συγκρίσει πρὸς ἄλλας, τὴν μικροτέραν ἀναλογίαν μεγάλης ἡλικίας καθηγητῶν. Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι πρέπει νὰ ἀπολυθοῦν οἱ καταληφθέντες ὑπὸ τοῦ ὁρίου ἡλικίας, οἱ ὁποῖοι, ἐπαναλαμβάνω, ἐν σχέσει πρὸς τὸ Πανεπιστήμιον κ.λ.π., ἀποτελοῦν ἐλάχιστον ἀριθμόν.

§432Κ. ΑΠΟΣΚΙΤΗΣ. Εἶναι πλεῖστοι ὑποψήφιοι δι’ ὅλας τὰς ἕδρας μὲ ἱκανότητας καὶ δρᾶσιν.

§433Γ. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ–ΝΟΒΑΣ (Ὑπ. Παιδείας). Λυποῦμαι καὶ πάλιν, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ τὴν παράτασιν τοῦ ὁρίου.

§434ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροποποιήθη;

§435ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§436ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ Σχέδιον νόμου «περὶ τοῦ ἀνωτέρου διδακτικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου», ὡς ἐτροποποιήθη. Μόνη συζήτησις κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τοῦ Σχεδίου νόμου «περὶ κανονισμοῦ δοκιμασίας τῶν ὑποψηφίων διὰ τὸν ἐπιστημονικὸν τίτλον τοῦ διδάκτορος εἰς τὰς ἀνωτάτας σχολὰς τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου», ὡς ἐτροποποιήθη.

§437ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§438ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ Σχέδιον νόμου ὑποψηφίων διὰ τὸν ἐπιστημονικὸν τίτλον τοῦ διδάκτορος εἰς τὰς «περὶ κανονισμοῦ δοκιμασίας τῶν Ἀνωτάτας Σχολὰς τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου», ὡς ἐτροποποιήθη.

§439ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§440ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§441ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 1.30′ πρωϊνή).