1950.06.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39η

Δευτέρα 19 Ἰουνίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.15′ μ. μ.).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλῶ τὸν γραμματέα κ. Ἰ. Μποῦτον ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Ι. ΜΠΟΥΤΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ Βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Ἀγγελούσης καταθέτει ἀναφορὰν συμμοριοπλήκτων κατοίκων τῆς Κοινότητος Ἀγγύστρου, ζητούντων τὴν ἀναστολὴν ἐφαρμογῆς τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7243)22.4.1950 ἀποφάσεως τοῦ κ. Νομάρχου Σερρῶν, δι’ ἧς διατάσσεται ὁ ἐπαναπατρισμός των εἰς τὸ ἀκρότατον καὶ ἐπὶ τῶν συνόρων κείμενον χωρίον των Ἄγγυστρον, ἐπὶ τῷ τέλει, νὰ παραμείνωσι μέχρι τοῦ φθινοπώρου εἰς τὰ χωρία εἰς ἃ τυγχάνουσι προσωρινῶς ἐγκατεστημένοι. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Ν. Κουπαροῦσος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ Τοπολιάνων Εὐρυτανίας, ζητοῦντος ἀναστολὴν τῆς εἰσπράξεως καλλιεργητικῶν καὶ κτηνοτροφικῶν δανείων, χορήγησιν ὑποζυγίων καὶ ἀροτριώντων ζώων, χορήγησιν γεωργικῶν ἐργαλείων, σπόρων, χορήγησιν πιστώσεων διὰ τὴν κατασκευὴν ἢ διάνοιξιν πηγαδίων εἰς Κοινότητας στερουμένας φυσικῶν ὑδάτων κ.λ.π. Ὁ Βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Ν. Σπέντζας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων Πολέμου Φιλιατρῶν, ζητοῦντος ἄμεσον αὔξησιν πολεμικῶν συντάξεων. Ὁ Βουλευτὴς Κιλκὶς κ. Μ. Τοσουνίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Ἀξιουπόλεως, διαμαρτυρομένης διὰ μείωσιν τιμῆς κουκουλίων κατὰ 7.000 ἐκ τῆς ἀρχικῶς ὁρισθείσης τιμῆς τῶν 16.600. Ὁ Βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Τ. Πάρρης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δικαστικῶν Ὑπαλλήλων Κυκλάδων, παραπονουμένων διὰ τὴν μὴ εἰσέτι διαβάθμισίν των καὶ ζητούντων τὴν ἔγκρισιν τῆς σχετικῆς πιστώσεως. Ὁ Βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Χ. Ρῖζος καταθέτει ἀναφορὰν αὐτοκινητιστῶν Ἰωαννίνων, Πρεβέζης καὶ Ἄρτης, διαμαρτυρομένων δι’ ἀποκλειστικὴν μεταφορὰν κρατικῶν ἐφοδίων παρὰ ΥΕΚΑ. Ὁ Βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Τ. Πάρρης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Σύρου, ζητοῦντος ὅπως τὰ κεφάλαια τοῦ Κληροδοτήματος Βάρδακα, διατεθῶσι διὰ τὴν κατασκευὴν παραγωγικῶν ἔργων ἐν Σύρῳ καὶ οὐχὶ δι’ ἀγορὰν ἀκινήτου εἰς Ἀθήνας. Ὁ Βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Χ. Ρῖζος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Ἀρταίων, ζητοῦντος ὅπως μεταξὺ τῶν πόλεων, εἰς ἃς πρόκειται νὰ ἱδρυθοῦν τηλεφωνικὰ κέντρα, συμπεριληφθῇ καὶ ἡ Ἄρτα. Ὁ Βουλευτὴς Δράμας κ. Λ. Λαμπριανίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἀναπήρων Ὑπαξ)κῶν καὶ ὁπλιτῶν παθόντων ἐν ὑπηρεσίᾳ Β. Ἑλλάδος ζητοῦντος ὅπως συμπεριληφθῶσι καὶ αὐτοὶ εἰς τὸν νόμον 1324)49 «περὶ προστασίας τῶν ἀναπήρων καὶ θυμάτων πολέμου». Ὁ Βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Ἀγγελούσης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Κοινότητος καὶ τῆς Σχολικῆς Ἐφορείας Ἀχινοῦ Νιγρίτης ζητούντων ἄμεσον ἀνέγερσιν διδακτηρίου πρὸς στέγασιν τῶν μαθητῶν τῶν φοιτούντων εἰς τὸ Δημοτικὸν Σχολεῖον τοῦ χωρίου των. Ὁ Βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Β. Παπαρρηγόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς περιφερείας Κλειτορίας ζητούντων ἄμεσον λῆψιν μέτρων προστασίας ἀπὸ τῆς μαστιζούσης τὴν περιφέρειαν ἑλονοσίας. Ὁ Βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συν)σμῶν Κατερίνης ζητούσης ἄμεσον μείωσιν τοῦ κόστους τῶν καπνῶν, διάθεσιν χρημάτων διὰ τὴν ἀνέγερσιν καπναποθηκῶν, καθορισμὸν ἡμερομηνίας πωλήσεως ἐσοδειῶν κ.λ.π. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 117632)12.5.50 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν παρὰ ταύτης χορήγησιν δανείων μέσῳ τοῦ ἐν Κομοτινῇ Ὑποκαταστήματος αὐτῆς δραχμῶν 4.500.000.000 πρὸς 1032 πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς πόλεως Κομοτινῆς. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 115763)12.5.50 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου πρὸς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν παρὰ ταύτης χορήγησιν δανείων ποσοῦ δραχμῶν 2.520.500.000 πρὸς 349 συμμοριοπλήκτους ἐπαγγελματίας τῆς πόλεως Πρεβέζης. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1163350)10.5.50 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν δανείων μέχρι ποσοῦ δραχμ. 1.000.000 000 πρὸς τοὺς πληγέντας ἐπαγγελματίας καὶ βιοτέχνας τῆς πόλεως Ἄρτης. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 71406)10.5.50 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Λαϊκῆς Τραπέζης διὰ τὴν παρ’ αὐτῆς χορήγησιν πιστώσεων δραχμῶν 209.000.000 πρὸς τὸν Συν)σμὸν Ὑπαλλήλων Ὑπουργείου Ἀνοικοδομήσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 85046)15.5.50 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ τὴν ὑπὸ τῆς Τραπέζης ταύτης χορήγησιν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν Ξενοδοχειακῆς πίστεως δανείου ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ δραχμ. 3.000.000.000. Ὁ Βουλευτὴς Λακωνίας κ. Δ. Παπαμιχαλόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν Καφεζαχαροπλαστῶν Γυθείου ζητούντων ἀκύρωσιν Α. Ν. 1324)49 «περὶ προστασίας ἀναπήρων, ὁπλιτῶν, θυμάτων πολέμου κλπ.» ὡς παραβλάπτοντας τά τε συμφέροντα αὐτῶν καὶ τοῦ Δημοσίου, λόγῳ μειώσεως καταναλώσεως σιγαρέττων. Οἱ Βουλευταὶ Ἠλείας κ.κ. Σ. Στεφανόπουλος καὶ Β. Στεφανόπουλος καταθέτουν ἀναφορὰν τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Ἐπιταλίου διαμαρτυρομένου διὰ τοποθέτησιν ὁδικῆς γεφύρας Ἀλφειοῦ μακρὰν φυσικῆς αὐτῆς θέσεως κ.λ.π. Οἱ Βουλευταὶ Ἠλείας κ. κ. Σ. Στεφανόπουλος καὶ Β. Στεφανόπουλος καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν δικαστικῶν ὑπαλλήλων Ἀμαλιάδος ζητούντων ταχεῖαν ἔγκρισιν νομοσχεδίου Γραμματείας Δικαστηρίων. Ὁ κ. Π. Γαρουφαλιᾶς (Ὑπ. Δημ. Τάξεως) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν κατὰ παρέκκλισιν τῶν διὰ τῶν διατάξεων περὶ προαγωγῶν ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ ὁριζομένων γενομένων προαγωγῶν ὀργάνων Δημοσίας Ἀσφαλείας». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Τηλικίδης καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ ἱδρύσεως Ἑλληνικοῦ Μονοπωλίου Καπνοῦ» Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Α. Λαμπρόπουλος καὶ Σ. Πολυζωγόπουλος καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς παραγράφου 3 τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ νόμου 1324)1949». Ἡ παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκον. ἔτη 1945–47, 1947–48, 1948–49 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος τῆς παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως Γεν. Γραμματείας Τουρισμοῦ καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων Γεν. Γραμματείας Τουρισμοῦ οἰκον. ἔτους 1949–50». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Κωστόπουλος, Β. Βύζας, Α. Καραθόδωρος, Κ. Ταλιαδούρης καὶ Α. Κρανιᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς δυνάμει τοῦ Θʹ Ψηφίσματος ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Λαμπρόπουλος, Δ. Ἀλιμπράντης καὶ Λ. Μπουρνιᾶς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς δυνάμει τοῦ Θʹ Ψηφίσματος ἀπολυθέντας ὑπαλλήλους». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Παπαθανάσης, Α. Νικολαΐδης, Κ. Καλκάνης, Κ. Παπακωνσταντίνου, Β. Παπαρρηγόπουλος, Δ. Μπαρμπαλιᾶς, Β. Βύζας καὶ Π. Πέννας, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τῶν ἀποδοχῶν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Γραμματείας τῶν Δικαστηρίων καὶ Εἰσαγγελιῶν κλπ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Γ. Ράλλης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐκλογῆς δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ἀρχῶν». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Νικυλαΐδης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν τοῦ Ε. Μ. Πολυτεχνείου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Λαμπρόπουλος, Ι. Μαρινᾶκος, Ν. Ζορμπᾶς καὶ Λ. Μπουρνιᾶς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κουρῆς, Κ. Μαρῆς, Κ. Ἀποσκίτης, Α. Πρωτοπαπαδάκης, Ε. Δενδρινός, Π. Εὐριπαῖος καὶ Π. Λιαροῦτσος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν τοῦ Ἐθνικοῦ Μ. Πολυτεχνείου». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐργατικῶν τινῶν νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μαυρίδης, Γ. Χατζησταυρῆς, Μ. Χλουβεράκης, Γ. Ἀνδρουλακάκης καὶ Ν. Κουπαροῦσος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης καὶ τροποποιήσεως ὡρισμένων διατάξεων τοῦ νόμου 751)48 καὶ τοῦ Ν. Δ. 1196)49». Ἀπαντήσεις διαφόρων Ὑπουργείων ἐπὶ σχετικῶν ἐρωτήσεων βουλευτῶν. 1) Τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 133 ἀπὸ 5.6.50 ἐρωτήσεως τοῦ Βουλευτοῦ κ. Ν. Μπακοπούλου. Δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 855)1946 Α. Ν. ἱδρύθησαν εἰς ὀρεινὰς περιοχὰς Κέντρα σποροπαραγωγῆς γεωμήλων, μεταξὺ τῶν ὁποίων συμπεριλαμβάνεται καὶ τὸ τοιοῦτον Πάρνωνος–Ἀρκαδίας, μὲ σκοπὸν τὴν παραγωγὴν ἐκλεκτοῦ σπόρου διὰ τὰς ἀνάγκας τῶν πεδινῶν περιοχῶν τῆς χώρας μας. Συγχρόνως δὲ ἐξεδόθησαν κανονισμοὶ λειτουργίας τῶν ἀνωτέρω Κέντρων πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ ὡς ἄνω σκοποῦ, οἵτινες προβλέπουν τὴν ὑπὸ τῶν περιφερειακῶν γεωργικῶν ὑπηρεσιῶν πιστοποίησιν τῆς καταλληλότητος τοῦ παραχθησομένου σπόρου ὑπὸ τῶν ἐν λόγῳ κέντρων, ἐφόσον τηρηθοῦν αἱ διατάξεις τῶν ἀνωτέρω Κανονισμῶν. Δυστυχῶς ὅμως λόγῳ τῶν ὑφισταμένων κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος συνθηκῶν εἰς τὴν περιοχὴν τοῦ Πάρνωνος δὲν κατέστη δυνατὴ ἡ τήρησις τῶν ὑπὸ τοῦ κανονισμοῦ προβλεπομένων ὅρων λειτουργίας τοῦ ἐκεῖ Κέντρου καὶ συνεπῶς τὸ Κράτος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐγγυηθῇ τὴν καταλληλότητα τοῦ παραχθέντος πατατοσπόρου καὶ τὴν ὑποχρεωτικὴν διάθεσίν του εἰς τοὺς πατατοκαλλιεργητὰς τῶν πεδινῶν περιοχῶν Πελοποννήσου καὶ Ἀττικῆς ἥτις θὰ ἐπετυγχάνετο διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ αἰτουμένου μέτρου τοῦ ἀποκλεισμοῦ τῶν περιοχῶν τούτων ἐκ τῆς χορηγήσεως πατατοσπόρου προελεύσεως Ἰρλανδίας ἡ ὁποία ὅμως θὰ ἐδημιουργοῦσε δίκαια παράπονα ἐκ μέρους τῶν πατατοκαλλιεργητῶν τῶν ὡς ἄνω πεδινῶν περιοχῶν. Πάντως εἰς τὰς ἀνωτέρω πεδινὰς περιοχὰς, λόγῳ τῆς μικρᾶς εἰσαχθείσης ποσότητος Ἰρλανδικοῦ πατατοσπόρου ἐκαλύφθη διὰ τοιούτου σπόρου μικρὸν μόνον ποσοστὸν τῶν ἀναγκῶν των καὶ ὑπῆρχε περιθώριον ἀπορροφήσεως καὶ τοῦ μὴ ἠλεγμένου σπόρου παραγωγῆς Πάρνωνος, ἐφ’ ὅσον θὰ ἐπεθύμουν τὴν προμήθειαν τοιούτου οἱ παραγωγοὶ τῶν πεδινῶν περιοχῶν, οἵτινες ὅμως ἐπροτίμησαν νὰ χρησιμοποιήσουν σπόρον τῆς ἰδίας των παραγωγῆς, μὴ ἔχοντες ἴσως ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν καταλληλότητα τοῦ σπόρου Πάρνωνος, λόγῳ τῆς μὴ ἐγγυήσεως τῆς ποιοτικῆς καταστάσεώς του ὑπὸ τοῦ Κράτους. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῶν ἀνωτέρω τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας κατέβαλε προσπαθείας διὰ τὴν διάθεσιν τοῦ πατατοσπόρου Πάρνωνος, τόσον διὰ τῆς χορηγήσεως ὑπὸ τῆς Α. Τ.Ε. δανείων εἰς τὰς Γεωργικὰς Ὀργανώσεις τὰς ἐπιθυμούσας τὴν προμήθειαν τοιούτου, ὅσον καὶ διὰ τῆς διαθέσεως εἰδικῆς πιστώσεως καὶ διὰ τὴν προμήθειαν πατατοσπόρου παραγωγῆς Πάρνωνος εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12.6.1950

Ὁ Ὑπουργὸς

Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ

2) Τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Σπύρου καὶ Γ. Τσαντήρη. Ι. Ἡ Ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία παρουσιάζει σήμερον ἔλλειψιν στελεχῶν καὶ ὡς ἐκ τούτου διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν χρησιμοποιοῦνται καὶ ἀξιωματικοὶ Πεζικοῦ ἢ ἄλλων ὅπλων εἰς διαφόρους ὑπηρεσίας (π.χ. Διαχείρισις κλπ.). ΙΙ. Ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως ὅμως Ἀξιωματικῶν τῶν γενικῶν θέσεων, κατέστη ἐπιβεβλημένη ἡ ἀνάγκη τῆς ἀναθέσεως διαχειριστικῶν κ.λ.π. καθηκόντων οὐ μόνον εἰς ὀδοντιάτρους ἀλλὰ καὶ εἰς ἰατροὺς καὶ φαρμακοποιούς. Τυγχάνει δὲ γνωστὸν ὅτι σήμερον, εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ὑ)κοῦ Σώματος δὲν ἀνατίθενται μόνον καθαρῶς ἰατρικὰ καθήκοντα ἀλλὰ καὶ διοικητικὰ τοιαῦτα (γραμματεῖς, ἀξ)κοὶ κινήσεως, συντηρηταὶ κτιρίων, ψυχαγωγίας κ.λ.π.) ἀκριβῶς λόγῳ τῆς μεγάλης ἐλλείψεως εἰς ἰατρούς. ΙΙΙ. Ἡ ἀνάθεσις τῶν ὡς ἄνω ὑπηρεσιῶν εἰς ἐγγραμμάτους ὁπλίτας δὲν εἶναι δυνατή διότι αὗται δέον νὰ ἐκτελοῦνται παρ’ ἀξιωματικῶν. IV. Διὰ τοὺς ἀνωτέρω λόγους, εἰς ὡρισμένον ἀριθμὸν ὁπλιτῶν ὀδοντιάτρων ἀνετέθησαν καθήκοντα βοηθῶν διαχειριστῶν, βοηθῶν γραμματέων νοσοκομείων, βοηθῶν συντηρητῶν κτιρίων, βοηθῶν ἀξιωματικῶν ψυχαγωγίας κ.λ.π. ἵνα μετὰ τὴν ἀπονομὴν αὐτοῖς βαθμοῦ ἐφ. ἀξ)κοῦ ἀνατεθῶσιν ὑπεύθυνα καθήκοντα. V. Ἡ ἀπονομὴ βαθμοῦ ἐφ. ἀξ)κοῦ εἰς ὁπλίτας ἰατρούς, ὀδοντιάτρους καὶ φαρμακοποιὺς γίνεται κατόπιν ὑποβολῆς σχετικῆς προτάσεως τῆς μονάδος εἰς ἣν ὑπηρετοῦσι, συνοδευομένης καὶ ὑπὸ ἀντιγράφου πτυχίου, ἀντιγράφου φύλλου μητρώου καὶ ἀντιγράφου δελτίου ἐθνικῆς δράσεως (Δ.Ε.Δ.). Πάντα ταῦτα συγκεντρούμενα ὑποβάλλονται εἰς Β3)Γ.Ε. Σ. καὶ ἐκεῖθεν εἰς τὴν Δ)σιν Β1)ΓΕΣ ἥτις, κατόπιν σχετικῆς συνεννοήσεως μετὰ τοῦ Γεν. Λογιστηρίου διὰ τὴν ἔγκρισιν τῆς δαπάνης, προβαίνει εἰς τὰς δεούσας ἐνεργείας διὰ τὴν ἔκδοσιν Βασ. Διατάγματος ἀπονομῆς τοῦ βαθμοῦ. Ἡ ἀνωτέρω ἐργασία ἀπαιτεῖ μακρὸν χρόνον. VI. Ἐξεδόθη Β. Διάταγμα ἀπονομῆς βαθμοῦ ἐφ. ἀξ)κοῦ εἰς ἀριθμὸν προταθέντων, συνεχίζεται δὲ ἡ σχετικὴ ὡς ἀνωτέρω ἐργασία καὶ συντόμως θέλει ἐπακολουθήσῃ ἡ ἀπονομὴ βαθμοῦ καὶ εἰς λοιποὺς προταθέντας ὁπλίτας ἰατρούς, ὀδοντιάτρους καὶ φαρμακοποιούς.

Β.Σ.Τ. 902)15.6.50

Ὁ Ὑπουργὸς

Λ. ΣΠΑΗΣ

καὶ 3) Τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας. (Ἀεροδρόμιον Μεγ. Μίκρας) Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 138 ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ. κ. Α. Σβώλου καὶ Λ. Καραμαούνα. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, ἱδρύθη ὑπὸ τῶν Γερμανῶν τὸ Ἀεροδρόμιον Μεγάλης Μίκρας Θεσ)νίκης διὰ στρατιωτικοὺς σκοποὺς καὶ κατεσκευάσθη ἐν αὐτῷ μόνιμος διάδρομος προσγειώσεως μετὰ ὁδῶν τροχοδρομήσεως μεγάλης ἀξίας. Τὸ ἀεροδρόμιον τοῦτο μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐκρίθη ὡς τὸ μόνον κατάλληλον διὰ τὴν Πολιτικὴν Ἀεροπορίαν καὶ χρησιμοποιεῖται ἤδη ὡς ἀερολιμὴν Θεσσ)νίκης, πρόκειται δὲ νὰ βελτιωθῇ σημαντικῶς διὰ τῆς διαθέσεως πιστώσεων ἐκ τοῦ σχεδίου ἀνασυγκροτήσεως. Δυνάμει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5141)154)10.1.50 ἀποφάσεως Ὑπουργείου Ἀεροπορίας ἐγένετο ἐπίταξις χώρου ἐκτάσεως 640 στρεμμάτων περίπου χρησιμοποιουμένου διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἀεροδρομίου καὶ οὐχὶ διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Τ.Α.Ε. ὡς ἀναφέρεται εἰς τὴν ἐρώτησιν. Θὰ καταβληθῇ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας ἀποζημίωσις διὰ τὴν χρῆσιν τῶν γηπέδων καθορισθησομένη κατὰ τὸν νόμον ὑπὸ τοῦ Διοικητοῦ Δικαστηρίου Ἀεροπορικῶν Ἐπιτάξεων μέχρι τῆς ἀπαλλοτριώσεώς των. Τὸ Ὑπουργεῖον Ἀεροπορίας θὰ ὑποστηρίξῃ ἐκθύμως πᾶσαν ἐνέργειαν διὰ τὴν ἀνταλλαγὴν τῶν χρησιμοποιουμένων ἐκτάσεων μὲ τυχὸν διαθεσίμους τοιαύτας.

Ὁ Ὑπουργὸς Ἀεροπορίας

Μ. ΒΟΛΟΥΔΑΚΗΣ

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γρηγορίου ἔχει τὸν λόγον.

§6Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ὀλίγας λέξεις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως: Πρὸ μηνός, Κύριε Πρόεδρε, ἕνας συμπολίτης μου ἐκ Σάμου, παρουσιάσθη ὡς κληρωτὸς εἰς τὸν Στρατὸν καὶ τὴν τρίτην ἡμέραν μετεφέρθη εἰς Μακρόνησον ὡς κομμουνιστής. Ἐζήτησα ἀπὸ τὸν Διοικητὴν τῆς Μακρονήσου κ. Μπαϊρακτάρην νὰ μοῦ εἴπῃ πῶς ὁ στρατιώτης αὐτός, τὸν ὁποῖον γνωρίζω καλὰ ὅτι εἶναι ἐθνικόφρων κατηγορεῖται ὅτι εἶναι κομμουνιστὴς καὶ μὲ ἐπληροφόρησεν ὅτι, ἡ αὐτοῦ ἐξοχότης ὁ χωροφύλαξ τοῦ χωριοῦ του, ἐπειδὴ κατὰ τὴν 5 Μαρτίου ἐψήφισε τὸν προδότην Πλαστήρα τοῦ ἔκαμε φάκελλον. Εἰς τὸν συμπολίτην μου αὐτόν, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται εἰς Μακρόνησον, ἔστειλα μίαν ἐπιστολὴν εἰς τὴν ὁποίαν τοῦ ἔγραφα ὅτι τὸ ζήτημά του θὰ τακτοποιηθῇ. Ἡ ἐπιστολὴ αὐτὴ κ. Πρόεδρε, ἐλήφθη ἀπὸ τὸν στρατιώτην καὶ μοὶ ἐπεστράφη δι’ ἄλλου μέσου, εἰς αὐτὴν τὴν αἰσχράν, ἄτιμον καὶ ἀθλίαν κατάστασιν μὲ διαγεγραμμένον ὅλον τὸ περιεχόμενόν της καὶ μὲ τὴν ὑπογραφήν μου μόνον. Διαμαρτύρομαι, κ. Πρόεδρε, πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὸ αἶσχος αὐτὸ ὅπου, ὁ πρῶτος τυχὸν δεκανεὺς ἢ στρατιώτης δύναται νὰ στραπατσάρῃ τοὺς βουλευτὰς καὶ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Ἔθνους. Ἔχετε ὑποχρέωσιν, κ. Πρόεδρε, νὰ λάβητε τὰ προσήκοντα μέτρα ὥστε νὰ προστατεύσητε τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν κ. κ. βουλευτῶν. Θὰ σᾶς καταθέσω τὴν ἐπιστολὴν αὐτήν, χωρὶς νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομα τοῦ στρατιώτου διότι ὑπάρχει κίνδυνος νὰ λάβῃ μερικὰ ἀναμορφωτικὰ μαθήματα.

§7Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι καὶ ἐγὼ διὰ τὴν κατάστασιν αὐτήν, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνωνται αὐτὰ τὰ πράγματα εἰς βάρος μάλιστα τῶν βουλευτῶν καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης πρέπει νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§8Μ. ΜΑΝΤΑΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§9Γ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ. Ἀφήσατε τοὺς πατριωτισμοὺς δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔλαβον κατὰ τὴν κατοχὴν τὰ ὅπλα κατὰ τοῦ κατακτητοῦ.

§10Α. ΚΑΚΑΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ χωρίον Στενὴ– Εὐβοίας συνεπείᾳ πυρκαϊᾶς κατεστράφησαν οἱ θυμωνιὲς 35 οἰκογενειῶν. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως φροντίσῃ καὶ δοθῇ εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς δελτίον ἄρτου δωρεάν.

§11Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἐνισχύσῃ τοὺς καταστραφέντας ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς τῶν γεωργικῶν προϊόντων των ἀγρότας τῆς περιφερείας Στενῆς Εὐβοίας καὶ οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς πλήρην ἔνδειαν καὶ ἔχουν ἀπολύτως ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς τοῦ Κράτους.

§12Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Μεταφέρω εἰς τὴν Βουλὴν ἐντονωτάτην ἀγανάκτησιν καὶ διαμαρτυρίαν τῶν ἐπαρχιῶν Μεγαλουπόλεως Ἀρκαδίας καὶ τῆς Βορείου Λακεδαίμονος, διότι δὲν συμπεριελήφθη εἰς τὴν ὁδοποιΐαν ἡ ὁδὸς Σπάρτης–Μεγαλουπόλεως– Πύργου. Ἔχουν ἐξοδευθῆ διὰ τὸν δρόμον αὐτὸν δύο ὁλόκληρα δισεκατομμύρια καὶ παραμένει ἐλάχιστον μέρος περὶ τὰ 5 ἕως 8 χιλιόμετρα. Τὰ 28 χωρία τῆς ἐπαρχίας Μεγαλουπόλεως δὲν ἔχουν κανένα δρόμον καὶ μόνον μὲ τὸν δρόμον αὐτὸν περιμένουν νὰ ζήσουν. Εἶναι αἱ μόναι ἐπαρχίαι αἱ ὁποῖαι ὑπέστησαν τὰ πάνδεινα ἐκ μέρους τῶν Κομμουνιστῶν. Καὶ ἐκ τῆς ἀποπερατώσεως τῆς ὁδοῦ αὐτῆς περιμένουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ μεταφέρουν τὰ προϊόντα των. Νομίζω ὅτι αἱ δαπάναι εἶναι ἐλάχισται. Ἡ ἀγανάκτησις αὐτὴ εἶναι δικαία, διότι ἐνῷ διετέθησαν 40 δισεκατομμύρια διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν καὶ ἐπισκευὴν ἄλλων ὁδῶν, οὔτε μία δεκάρα δὲν ἐδόθη διὰ τὴν ὁδὸν αὐτὴν ἡ ὁποία εἶναι σπουδαιοτάτη. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Δημοσίων Ἔργων ὅπως ληφθῇ πρόνοια καὶ ἐπισκευασθῇ τὸ ἀπομένον ἐλάχιστον τμῆμα τῆς ὁδοῦ. Ἐπὶ τούτοις, κ. Πρόεδρε, ἔχω μίαν διαμαρτυρίαν τῶν κατοίκων ὁλοκλήρου τοῦ Νομοῦ Λακωνίας. Συνέβη τὸ ἑξῆς: εἰς τὴν Λακωνίαν κατὰ τὴν κατανομὴν τῶν ζώων, διετέθησαν 40 φορβάδες. Παραδόξως τὰς ἐπῆρεν ὁ πρώην Ὑπουργὸς καὶ τὰς διέθεσεν εἰς τὴν Φθιωτιδοφωκίδα. Αὐτὸ εἶναι σκάνδαλον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, ὅπως ἐπανορθώσῃ τὴν ἀδικίαν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην.

§13Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ἑνὸς σοβαρωτάτου καὶ ἐπείγοντος ζητήματος ἀφορῶντος μεγάλην κατηγορίαν ἁλιέων. Συγκεκριμένως κατὰ τὴν ὑφισταμένην νομοθεσίαν ἀπαγορεύεται ἡ ἁλιεία διὰ πεζοτρατῶν ἀπὸ 1ης Ἰουνίου μέχρι 1ης Σεπτεμβρίου ἑκάστου ἔτους. Ἡ διάταξις αὐτὴ ἀποβλέπει εἰς τὴν προστασίαν τοῦ γόνου. Ἐν τούτοις δὲν ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ οὐδὲν ἄλλο πλὴν τοῦ νὰ ἀποστεροῦνται πολυπληθεῖς βιοπαλαισταὶ τῶν στοιχειωδῶν μέσων διαβιώσεως, τὰ ὁποῖα τοὺς παρέχει ἡ ἐργασία των, ἐνῷ ἐπιτρέπεται ἡ χρῆσις ἄλλων μέσων ἁλιευτικῶν κατὰ πολὺ πλέον καταστροφικῶν. Καὶ ἡμεῖς εἴμεθα ὑπὲρ τῆς προστασίας τοῦ γόνου καὶ διὰ τοῦτο προτείνομεν τὴν χρησιμοποίησιν δικτύων μὲ ὀφθαλμὸν 12 χιλιοστῶν, ὁπότε ὁ γόνος δὲν ἁλιεύεται. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ νὰ ἀπαγορεύεται καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ διὰ πεζοτρατῶν ἁλιεία ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἐπειγόντως παρέμβῃ, ὥστε νὰ προστατευθῇ ἡ μεγάλη τάξις τῶν ἁλιέων οἱ ὁποῖοι αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔχουν καταδικασθῆ εἰς ἀνεργίαν, ἐλλείψει ἄλλων μέσων ἁλιείας καὶ νὰ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Ὑπουργὸς τὴν ἐπαναλειτουργίαν τῶν πεζοτρατῶν.

§14Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ἐζήτησα τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ φέρω ἐνώπιον ὑμῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως δύο σπουδαιότατα ζητήματα. Τὰ ζητήματα ταῦτα εἶναι ἡ ἔλλειψις ἱερέων ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον καὶ ἡ ἔλλειψις διδασκάλων. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ συζητήσω πρῶτον τὸ ἕνα ζήτημα τῶν ἱερέων. Ὑπάρχουν ὁλόκληρα χωρία καὶ κωμοπόλεις ὅπως τὰ Ἀμπελάκια καὶ ὁ Παραπόταμος εἰς τὴν Θεσσαλίαν καὶ ἄλλα χωριὰ τὰ ὁποῖα στεροῦνται ἱερέως. Εἰς τὰ Ἀμπελάκια ἀπέθανον δύο καὶ ἐκηδεύθησαν ἄνευ ἱερέων. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὁ Νόμος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο περὶ τοῦ κλήρου εἶχεν σκοπὸν νὰ μᾶς δώσῃ κλῆρον μορφωμένον. Ἀλλὰ σήμερον, ὅταν οἱ ἱερεῖς ἐσφάγησαν καὶ ὁλόκληρα χωρία στεροῦνται ἱερέων καὶ αἱ ἐκκλησίαι εἶναι κλεισμέναι, νομίζω ὅτι ὁ Νόμος αὐτὸς πρέπει νὰ κοιμηθῇ καὶ νὰ ληφθῇ πρόνοια. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας συνεννοούμενος μετὰ τοῦ Μακαριωτάτου νὰ ἐξεύρῃ ἕνα τρόπον, ὥστε νὰ ἀναπληρώσῃ τὰ κενά. Ἔχομεν ἀνάγκην μορφωμένου κλήρου. Μὲ τὴν μισθοδοσίαν ἡ ὁποία δίδεται, κ. Συνάδελφοι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν κλῆρον. Ἐντὸς ὀλίγου θὰ εὑρεθῶμεν νὰ μὴ ἔχωμεν ἐκκλησίας καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν τοὺς μορφωμένους ἱερεῖς δὲν θὰ ἔχωμεν τοὺς Χριστιανούς. Διὰ τοῦτο προτείνω, πρῶτον νὰ προσπαθήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ Νόμον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ ὁποίου νὰ καθορίζηται ὅτι ἐπὶ ἕνα χρονικὸν διάστημα θὰ κοιμηθῇ ὁ Νόμος, ὁ ὁποῖος ἦτο ἄριστος ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, μέχρις ὅτου συμπληρωθοῦν τὰ κενά. Ἐπληροφορήθην πρὸ ὀλίγου ὅτι μελετᾶται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ Παιδείας εἰδικῶς νόμος διὰ τὴν Μακεδονίαν. Ὀρθότατα, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ δὴ εἰς τὴν Θεσσαλίαν εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν μεγάλαι ἐλλείψεις. Ἔρχομαι εἰς ἕνα ἄλλο σπουδαιότατον ζήτημα, τὸ ζήτημα τῶν διδασκάλων. Πάμπολλα χωρία στεροῦνται διδασκάλων, σχεδὸν ὁλόκληρος ἡ ὕπαιθρος στερεῖται διδασκάλων, ἐνῷ αἱ Ἀθῆναι καὶ ὅλαι αἱ μεγαλουπόλεις ἔχουν πληθώραν διδασκάλων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν δύναται τὸ Κράτος λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενά. Πλὴν ὅμως νομίζω ὅτι ὑπάρχει τρόπος, δυνάμει τοῦ ὁποίου δύναται νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενὰ καὶ πρῶτον προτείνομεν νὰ ἀποσυμφορήσῃ τὰς μεγαλουπόλεις ἀπὸ τοὺς διδασκάλους.

§15ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος τοὺς ἀπέσπασε;

§16Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Θὰ ἔλεγον νὰ ἀποσπασθοῦν δημοδιδάσκαλοι ἀπὸ τὰ ἑξατάξια σχολεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν πειράζει νὰ ἔχουν ὀλιγωτέρους δημοδιδασκάλους προκειμένου νὰ ἐξυπηρετήσουν χωριά, τὰ ὁποῖα στεροῦνται τελείως διδασκάλων. Ἐπίσης νὰ διατεθοῦν καὶ ἐπιθεωρηταί. Περιῆλθον τὴν ὕπαιθρον καὶ ἔμεινα ἀπογοητευμένος πρὸ τῆς καταστάσεως. Δὲν ζητοῦν οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν τὰ πάντα, παρὰ μόνον ἱερέα καὶ διδάσκαλον. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι γνωστὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμπληρωθῶσι τὰ κενὰ διὰ διορισμῶν, διὰ τοῦτο προτείνω πρῶτον νὰ ἀποσπασθῶσιν ἐκ τῶν πόλεων εἰς τὴν ὕπαιθρον, δι’ ἓν ἔτος, διδάσκαλοι. Δεύτερον νὰ διαταχθῶσιν οἱ ἐπιθεωρηταὶ νὰ διεξαγάγωσι μόνοι τὴν ἐργασίαν των καὶ νὰ φύγουν ἀπὸ τὰ γραφεῖα των οἱ διδάσκαλοι. Ὑπάρχουν διδάσκαλοι, κύριοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ψῆσται, ψήνουν ψωμί! Ὑπάρχουν διδάσκαλοι οἱ ὁποῖοι παρακολουθοῦν τὰ συσσίτια. Αὐτὰ ὅλα παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τὰ παραδώσῃ εἰς τοὺς γονεῖς, καὶ τὰς μητέρας τῶν μαθητῶν καὶ νὰ ἀποσπάσῃ τοὺς διδασκάλους εἰς τὴν ὕπαιθρον. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον ἐὰν καὶ κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος παρουσιασθῇ αὐτὴ ἡ ἀθλία κατάστασις. Θὰ παρακαλέσω, κύριοι βουλευταί, ὅλοι μαζύ, ἀσχέτως κομματικῶν ἀντιλήψεων, νὰ παρέμβωμεν παρὰ τῇ Κυβερνήσει, διὰ νὰ συμπληρωθοῦν αὐτὰ τὰ κενά. Διότι ἀλλοίμονον ἐὰν ἡ ὕπαιθρος εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχὴν μείνῃ ἄνευ ἱερέων καὶ διδασκάλων (Χειροκροτήματα).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ κ. Μ. Στεφανίδης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐρωτήσεώς του ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Μεταφορῶν καὶ Ἐθν. Οἰκονομίας σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τοῦ λιγνίτου.

§18Μ. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταί, ὅλα τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ προβλήματα, ποὺ ἀπασχολοῦν τὰς Ἑλληνικὰς Ἐπαρχίας καὶ ἐκ παραλλήλου ἀντιμετωπίζει τὸ Κράτος, εἶναι φυσικὸν τώρα μὲ τὴν ἀποκατάστασιν ὁμαλοῦ πολιτικοῦ βίου καὶ τὸν τερματισμὸν τῆς ἀντεθνικῆς ἀνταρσίας, νὰ ἔλθουν ἐπὶ τάπητος ἀπὸ τοὺς ἐν τῇ Βουλῇ ἐκπροσώπους των καὶ νὰ ἀχθοῦν πρὸς συζήτησιν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Πιστεύω μάλιστα ὅτι ἀπὸ μίαν καλόπιστον συζήτησιν καὶ ἀντικειμενικὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων αὐτῶν τόσον ἀπὸ τὴν Βουλὴν ὅσον καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθουν αἱ κοινωνικῶς ἐπωφελέστεραι λύσεις ποὺ θὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ἠθικὴν καὶ ὑλικὴν εὐημερίαν τοῦ Ἔθνους. Πιστεύω ἀκόμη ὅτι διὰ νὰ καταστῇ τὸ ὅλον ἔργον καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως περισσότερον καρποφόρον καὶ γόνιμον χρειάζεται νὰ κυριαρχήσῃ ἡ κοινὴ συνείδησις, ποὺ ἀποτελεῖ καὶ ἐπιτακτικὸν αἴτημα τοῦ λαοῦ μας καὶ τὸ βαθύτερον νόημα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν, ὅτι εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν πρὸς συζήτησιν καὶ πρὸς λύσιν παραμεριζομένων τῶν κομματικῶν ἀντεγκλήσεων, κατ’ ἀπόλυτον προτεραιότητα πρέπει νὰ ἔλθουν τὰ θέματα ἐκεῖνα ποὺ ἀφοροῦν τὴν ζωὴν καὶ τὸ μέλλον τοῦ ἐργατικοῦ καὶ ἀγροτικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος. Ἕν ἐξ αὐτῶν τῶν θεμάτων εἶναι καὶ ἡ συστηματικὴ ἐκμετάλλευσις τοῦ ὑπογείου μας πλούτου καὶ εἰδικώτερον ἡ ἀξιοποίησις καὶ προστασία ἑνὸς κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικοῦ προϊόντος μας, τοῦ λιγνίτου, ποὺ ἀποτελεῖ θεμελιώδη προϋπόθεσιν τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἀνορθώσεως τῆς χώρας μας. Τὸ πρόβλημα τοῦ λιγνίτου, κύριοι βουλευταί, εἶναι σπουδαιότατον καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν μέσα εἰς ὀλίγα λεπτὰ συζητήσεως μιᾶς ἐρωτήσεως νὰ γίνῃ βαθυτέρα του διερεύνησις. Ἀρκοῦμαι μόνον εἰς γενικωτέρας γραμμὰς νὰ τονίσω καὶ νὰ ἐξάρω τὴν τεραστίαν σημασίαν ποὺ ἔχει διὰ τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν ὁ πλουτοπαραγωγικὸς αὐτὸς κλάδος, τὴν συναλλαγματικὴν αἱμορραγίαν ποὺ ἐξακολουθητικῶς ἐπὶ συνεχῆ τώρα ἔτη ὑφίσταται ἡ χώρα ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ μεγάλων ποσοτήτων στερεῶν καὶ πρὸ παντὸς ὑγρῶν καυσίμων, τὴν ἐκ τοῦ λόγου τούτου προκαλουμένην παθητικότητα τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου καὶ πρὸ παντὸς τὸ θλιβερὸν γεγονὸς ὅτι χιλιάδες λιγνιτοορύχων ἐργατῶν παραμένουν ἄνεργοι εἰς τὰ χωρία των καὶ εὑρίσκονται εἰς πλήρη οἰκονομικὴν ἐξαθλίωσιν, ἐνῶ ἐκ παραλλήλου καὶ ὀλίγοι ἐργαζόμενοι γίνονται συχνὰ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως μερικῶν ἀσυνειδήτων ἐργοδοτῶν καὶ ἑταιρειῶν. Καὶ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν μεταπολεμικὴν περίοδον ἠρευνήθη τὸ ζήτημα ὑπὸ πολλῶν ἑλλήνων καὶ ξένων μεταλλειολόγων, ὑπὸ τῶν ἁρμοδιωτέρων ὑπουργείων, ὑπὸ ἐπιτροπῶν καὶ τοῦ ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἀνασυγκροτήσεως, πλὴν ὅμως οὐδὲν θετικὸν ἀποτέλεσμα ἐπετεύχθη μέχρι σήμερον καὶ ἡ λιγνιτοπαραγωγὴ διαρκῶς περιορίζεται κυμαινομένη τώρα ἐτησίως μεταξὺ 10–150 χιλιάδας τόννων, ἐνῶ κατὰ τὸ ἔτος 1943 εἶχε φθάσει τοὺς 370 χιλιάδας τόννους. Καὶ ἡ θλιβερὰ αὕτη κατάστασις ἀτυχῶς συνεχίζεται, καθ’ ἣν στιγμὴν ὑπάρχουν τεράστια ἀποθέματα λιγνίτου ἑκατομμυρίων τόννων εἰς τὰς περιοχὰς Κύμης, Ἀλιβερίου, Κοζάνης, Σερρῶν, Ἀττικῆς κλπ. καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν τινὲς τῶν ὁμόρων Βαλκανικῶν χωρῶν ἔλυσαν ἱκανοποιητικῶς τὸ πρόβλημα τῶν καυσίμων περιορίσασαι εἰς τὸ ἐλάχιστον ὅριον τὴν ἐξαγωγὴν συναλλάγματος. Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ μικρὰ ἐτησία παραγωγὴ λιγνίτου εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀπορροφηθῇ ἀπὸ τὴν ἐπιτόπιον κατανάλωσιν ὄχι τόσον διότι δὲν ἐλήφθησαν πρόσφορα νομοθετικὰ καὶ διοικητικὰ μέτρα ἀπὸ τὸ Κράτος, ὅσον διότι ὡρισμένα Ὑπουργεῖα ἀκολουθοῦν διαφορετικὴν πολιτικὴν ἀπὸ ἄλλα καὶ συγκεκριμένως τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν ἔχει δημιουργήσει κατὰ τὴν τελευταίαν τριετίαν μίαν κυριολεκτικῶς ἀναρχικὴν κατάστασιν, εἰς τὸ θέμα τοῦ λιγνίτου καὶ τῶν καυσίμων. Ἡ ἐρώτησίς μου ἀναφέρεται κατὰ πρώτιστον λόγον εἰς τὴν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην τῆς ταχυτέρας ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας τοῦ θερμοηλεκτοικοῦ ἐργοστασίου ἐν Εὐβοίᾳ, ὅπου λόγῳ τῆς ἐξαιρέτου γεωγραφικῆς θέσεώς της πλησίον τῶν μεγάλων ἀστικῶν κέντρων καὶ τῆς ὑπάρξεως τεραστίων ἀποθεμάτων λιγνίτου τῶν περιοχῶν Κύμης καὶ Ἀλιβερίου, πληροῦνται ὅλοι οἱ τεγνικοὶ καὶ οἰκονομικοὶ σκοποί. Κατὰ δεύτερον λόγον ἡ ἐρώτησις ἀναφέρεται εἰς τὴν σοβαρωτάτην παράλειψιν ἢ μᾶλλον συστηματικὴν ἀντίδρασιν τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν κατὰ τῶν ἑκάστοτε λαμβανομένων προστατευτικῶν διὰ τὸν λιγνίτην μέτρων. Ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν δύο συγκεκριμένα γεγονότα. Α) Δυνάμει τοῦ ἄρθρου 38 τῆς μεταξὺ τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἠλεκτρικῆς ἑταιρείας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς συμβάσεως κυρωθείσης νομοθετικῶς διὰ τοῦ ἀπὸ 16)17 Ὀκτωβρίου 1925 Ν.Δ. ἡ ἑταιρεία αὕτη εἶχε ρητὴν συμβατικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐγκαταστήσῃ λεβητοστάσιον ἀτμοπαραγωγῆς διὰ καύσεως ἐγχωρίου λιγνίτου. Ἀντὶ τούτου ἡ Ἑταιρεία ἀσύδοτος μετέτρεψε τὰς ἐγκαταστάσεις της διὰ καῦσιν πετρελαίου καὶ δαπανᾶ ἐτησίως συνάλλαγμα 2.820.000 δολλαρίων, ἐνῷ ὅπως ὑποστηρίζει εἰς μίαν ἐμπεριστατωμένην ἔκθεσίν του ὁ διακεκριμένος μεταλλειολόγος καὶ Διευθυντὴς καυσίμων τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ κ. Νικοσίας, θὰ ἦτο δυνατὸν μὲ μόνην τὴν ἐτησίαν αὐτὴν δαπάνην νὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις τοῦ λεβητοστασίου. Μάλιστα ἐνῷ ἐχορηγήθη πρὸ ἔτους περίπου εἰς τὴν Η.Ε.Α.Π. δάνειον ἕξ ἑκατομμυρίων δολλαρίων πρὸς ἀναδιοργάνωσιν τῶν ἐγκαταστάσεών της οὐδεμία ἐλήφθη πρόνοια διὰ τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς κεφαλαιώδους σημασίας, συμβατικῆς αὐτῆς ὑποχρεώσεώς της, ἂν καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποστηριχθῇ βασίμως ἡ σκοπιμωτέρα ἀνάγκη διαθέσεως τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῶν λιγνιτορυχείων, τὴν εἰσαγωγὴν νέων μηχανημάτων συγχρονισμένης ἐξορύξεως, ἐξαερισμοῦ στοῶν κ.λ.π. πρὸς ἐξασφάλισιν μειώσεως τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς καὶ ἐργασίας εἰς τοὺς ἀνέργους. Β) Δυνάμει εἰδικῶν ἀγορανομικῶν ἀποφάσεων ἐκδοθεισῶν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, ὑπεχρεώθησαν ὡρισμέναι βιομηχανικαὶ ἐπιχειρήσεις νὰ χρησιμοποιοῦν ἐγχώριον λιγνίτην καὶ συγκεκριμένως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀχαΐας καὶ τότε Ὑπουργὸς κ. Φ. Ζαΐμης ἐξέδωκε τὸ 1948 ἀγορανομικὴν διάταξιν ὑποχρεώσας τὰς βιομηχανίας οἰνοπνευματοποιΐας βʹ κατηγορίας νὰ χρησιμοποιοῦν λιγνίτην 100%. Ἐκ παραλλήλου κατὰ τὸ ἔτος 1947 τὸ Ὑπουργεῖον Συντονισμοῦ ἔλαβεν ἀντίστοιχα μέτρα προστατευτικὰ τῆς καταναλώσεως τοῦ λιγνίτου. Ὁ τότε δὲ Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ καὶ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἠλείας κ. Σ. Στεφανόπουλος συνοψίζων τὰ πορίσματα εἰδικῆς ἐπιτροπῆς ἀπηύθυνεν ἔγγραφον καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν ἵνα διακόψῃ τὴν χορήγησιν ἀδειῶν μετατροπῆς μηχανικῶν ἐγκαταστάσεων εἰς τοιαύτας χρήσεως πετρελαίου. Τὸ Ὑπουργεῖον ὅμως Μεταφορῶν καθ’ ὅλην τὴν τελευταίαν τριετίαν μέχρι τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς δὲν εἶναι ὑπαιτία τῆς δημιουργηθείσης θλιβερᾶς ἀναρχικῆς καταστάσεως ποὺ περιέγραψα ἀνωτέρω, ἀντέδρασε συστηματικῶς εἰς τὴν ἐφαρμογὴν ὅλων τῶν προαναφερθέντων μέτρων προστασίας τοῦ λιγνίτου καὶ ἐχορήγει ἀθρόως διατακτικὰς πετρελαίου καὶ ἀδείας μετατροπῆς τῶν ἐγκαταστάσεων· ὁ τότε δὲ Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀποστείλῃ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ κατὰ Μάρτιον 1948 ἐξ ἀφορμῆς τοῦ ληφθέντος προστατευτικοῦ μέτρου διὰ τοὺς λιγνίτας ὑπὸ τοῦ Ἀξιοτίμου κ. Ζαΐμη ἐπιτιμητικὸν ἔγγραφον μεμφόμενος τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ διὰ τὰ λαμβανόμενα μέτρα ὑπὲρ τοῦ Ἐθνικοῦ αὐτοῦ προϊόντος μας. Συνιστῶ ὅθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ παρακαλῶ τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους Ὑπουργοὺς Μεταφορῶν, Ἐφοδιασμοῦ καὶ Συντονισμοῦ ὅπως θέσουν τέρμα εἰς τὴν ἀφόρητον καὶ ἀναρχικὴν αὐτὴν κατάστασιν, ἀξιώσουν ἀπὸ τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν τὴν ἄμεσον ἐκπλήρωσιν τῆς συμβατικῆς ὑποχρεώσεως τῆς ἱδρύσεως καὶ λειτουργίας λεβητοστασίου ἀτμοπαραγωγῆς καύσεως λιγνιτῶν καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἐκδοθεισῶν ἀγορανομικῶν διατάξεων ὑποχρεωτικῆς χρήσεως λιγνίτου ὑπὸ ὡρισμένων βιομηχανιῶν καὶ ἐπιβάλλουν τὰς σχετικὰς κυρώσεις κατὰ τῶν παραβατῶν. Τέλος παρακαλῶ τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους Ὑπουργοὺς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Ἐργασίας νὰ λάβουν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα προστασίας τῶν σκληρῶς ἐργαζομένων μέσα εἰς τὰς ὑπογείους στοὰς λιγνιτορύχων, δι’ ἀποστολῆς ἐπὶ τόπου Ἐπιθεωρητοῦ Μεταλλείων διὰ τὴν διαπίστωσιν τῶν ὅρων ἐργασίας καὶ προστασίας τῆς ζωῆς καὶ τῆς ὑγείας τῶν ἐργατῶν καὶ διὰ τὴν τακτικὴν καταβολὴν τῶν δεδουλευμένων ἡμερομισθίων των. Ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζουσα μετὰ τῆς ὀφειλομένης προσοχῆς καὶ στοργῆς τὸ μέγα τοῦτο πρόβλημα καὶ λύουσα αὐτὸ ἂς εἶναι βεβαία ὅτι προστατεύει τὴν ζωὴν καὶ ὑγείαν χιλιάδων ἀνέργων καὶ ἐργαζομένων λιγνιτορύχων μας καὶ ἐξυπηρετεῖ ὕψιστα συμφέροντα τῆς Χώρας. (Χειροκροτήματα).

§19Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπουρ. Μεταφορῶν). Δὲν πρόκειται νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν ἐρωτῶντα κ. Συνάδελφον. Πράγματι, τὸ ζήτημα εἶναι μεγίστης σημασίας. Εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὸν ἐρωτῶντα κ. Συνάδελφον. Τὸ θέμα τῆς χρησιμοποιήσεως τοῦ Λιγνίτου εἶναι θέμα γενικῆς Οἰκονομικῆς Πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος νὰ ἀπαντήσω ἐπ’ αὐτοῦ, εἶμαι ἁρμόδιος νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα τῆς μετατροπῆς τῆς βιομηχανίας ἀπὸ στερεὰ καύσιμα εἰς ὑγρά. Ἀφ’ ὅτου ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον οὐδεμία τοιαύτην μετατροπὴν ἔκαμα. Καὶ εἶμαι σύμφωνος ὅτι πρέπει πᾶσα προσπάθεια νὰ γίνῃ διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ λιγνίτου. Ἡ ἵδρυσις τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου εἰς τὴν Χαλκίδα, εἰδικῶς διὰ τὸν κ. Συνάδελφον, νομίζω ὅτι θὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς περιφερείας του. Κατὰ τὰ λοιπά, ὅσον ἀφορᾷ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος νὰ ἀπαντήσω. Γνωρίζω ὅμως ὅτι τό θέμα εἶναι σοβαρὸν καὶ ὁ ἐρωτῶν βουλευτὴς ἔχει ἀπολύτως δίκαιον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν, σχετικῶς μὲ τὴν κρίσιν τῆς ἐπαγγελματικῆς στέγης κλπ.

§21Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἡ ἀναφορά μου ἔν τινι μέτρῳ ἀφορᾷ θέματα εἰς τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρεται καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Γεωργίας, διότι τὸ αὐτὸ αἴτημα ὑποβάλλεται καὶ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Τὸ θέμα κ. Πρόεδρε καὶ κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἀφορᾷ τὸ ἑξῆς: Πρόκειται περὶ τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως τῶν ὑπολοίπων τῆς παλαιᾶς ἀνταλλαξίμου περιουσίας καὶ τὴν τύχην αὐτῶν, τὰ ὁποῖα διαχειρίζεται, ὅπως ξεύρετε, μία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν. Ἡ ἐρώτησις ἀφορᾷ προσέτι τὴν ἐπαγγελματικὴν στέγην τῶν ἐπαγγελματιῶν τῆς Ἐλευθερουπόλεως, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κάμει ἕνα Συνεταιρισμὸν καὶ ἐζήτησαν τὴν παραχώρησιν χώρου ὅπου ὑπῆρχον τὰ μικρομάγαζά των τὰ ὁποῖα οἱ Βούλγαροι εἶχαν κάψει κατὰ τὴν κατοχὴν λόγῳ ρυμοτομίας, ἢ τὰ εἶχαν καταστρέψει ἐν γένει καὶ ζητοῦν, ἀντὶ νὰ δημοπρατοῦνται αὐταὶ αἱ γαῖαι, νὰ παραχωροῦνται ἀπ’ εὐθείας εἰς ἐκείνους ποὺ πρόκειται νὰ τὰ χρησιμοποιήσουν πρὸς ἐπαγγελματικὴν ἐγκατάστασιν. Ὅμοιον θέμα δημιουργεῖται δι’ ὡρισμένας καλλιεργησίμους γαίας αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ παραχωρηθοῦν ἀπ’ εὐθείας καὶ νὰ παύσῃ ἡ σχέσις τῆς ἐνοικιάσεως ἀντὶ γαιομόρου εἰς ἐκείνους ποὺ τὰ καλλιεργοῦσαν. Ζητοῦμεν μίαν ριζικὴν μεταβολὴν τῆς πολιτικῆς ποὺ ἀκολουθεῖται, μεταβολὴν ἡ ὁποία πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς διαθέσεως τῆς περιουσίας αὐτῆς πρὸς ὄφελος τοῦ Δημοσίου καὶ νὰ ἀκολουθήσῃ μίαν καθαρῶς κοινωνικὴν γραμμήν, δηλ. τῆς ἐνισχύσεως εἴτε καλλιεργητῶν εἴτε ἐπαγγελματιῶν, διὰ νὰ ἀποκτήσουν εἴτε γῆν πρὸς καλλιέργειαν διὰ μιᾶς ἀπ’ εὐθείας παραχωρήσεως ἀπὸ τὸ Κράτος, εἴτε ἔδαφος εἰς τό ὁποῖον νὰ στήσουν τὴν ἐπαγγελματικήν των στέγην. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν ἔνστασιν τοῦ οἱουδήποτε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ὁποίου προορισμὸς εἶναι νὰ συγκεντρώνῃ περισσότερα χρήματα εἰς τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ νομίζω ὅτι τὸ ποσὸν τῆς ἀνταλλαξίμου περιουσίας ποὺ ἔχει ὑπολειφθῆ δὲν εἶναι πλέον τόσον σοβαρόν, ὥστε τὰ προσδοκώμενα ἀντίστοιχα ποσὰ εἰσπράξεως νὰ παριστάνουν σπουδαίαν ἐνίσχυσιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, Ἀντιθέτως, πιστεύω ὅτι εὐκολύνεται ἀκόμη περισσότερον τὸ θέμα, ἂν ἀκολουθηθῇ μία διαφορετικὴ πολιτική ἐλαυνομένη ἀπὸ καθαρῶς κοινωνικὰ ἐλατήρια, δηλ. νὰ καταστήσωμεν κυρίους τῆς γῆς τοὺς ἀγρότας ἀπὸ τοὺς ὁποίους νὰ εἰσπράξῃ τὸ Κράτος ἕνα μικρὸ τίμημα ἄνευ δημοπρασιῶν ἀλλὰ δι’ ἀπ’ εὐθείας παραχωρήσεως. Πρὸ παντός, νὰ ἀποφύγετε τὴν διὰ δημοπρασιῶν διάθεσιν διότι θὰ καταστήσωμεν μερικοὺς ἰσχυροτέρους ἐπὶ βλάβῃ ἄλλων εἰς τοὺς ὁποίους δὲν θὰ περιέλθουν αἱ γαῖαι.

§22Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Καίτοι ἡ αἴτησις μὲ εὑρίσκει ἀπαράσκευον, διότι δὲν τὴν ἀπευθύνει καὶ πρὸς ἐμέ, ἔχω πρόχειρον τὴν ἀπάντησιν. Ἀγαπητὲ κ. Ἀρχηγέ, εἶμαι σύμφωνος ὅτι πρέπει νὰ πρυτανεύσῃ εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἡ κοινωνικὴ ἄποψις καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἄποψις αὐτὴ κυριαρχεῖ ἀπολύτως εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Σᾶς λέγω, μάλιστα, τοῦτο διὰ νὰ σᾶς ἱκανοποιήσω, ὅτι προχθὲς εἰς ἕνα Νομὸν τῆς Πελοποννήσου προκειμένου νὰ ἐγκριθῇ δημοπρασία συλλογῆς ρητίνης, εἴτε ὑπὲρ ἐπιχειρηματίου δίδοντος περισσότερα, εἴτε ὑπὲρ συνεταιρισμοῦ δίδοντος ὀλιγώτερα, προκάλεσα ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ θὰ δοθῇ εἰς τοὺς συνεταιρισμένους χωρικούς, ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ Δημοσίου καὶ εἰς τὴν οὐσίαν εἴμεθα σύμφωνοι. Ἐκεῖνο ποὺ ἐπιθυμῶ νὰ τὸ σκεφθῶμεν μαζί, εἶναι ἡ ἑξῆς ἄποψις: Ποῖος θὰ τὸ διαθέσῃ; Εἶμαι σύμφωνος νὰ ἀποφύγωμεν τὴν δημοπρασίαν. Θὰ ἔλθουν οἱ δυνάμενοι νὰ προσφέρουν καὶ θὰ μείνουν οἱ ἀνίσχυροι, ἀλλὰ περὶ τούτου ποῖος θὰ τὸ διαθέσῃ; Ὁ Ὑπουργὸς ἀπ’ εὐθείας, ἢ κάποιον ὄργανον συλλογικὸν ὅπως εἶναι ἡ ἐπιτροπὴ ἀπαλλοτριώσεως; Ἀλλὰ πέραν τούτου πιστεύω ὅτι θὰ εἶναι περισσότερον ἠγγυημένη καὶ ὡς πρὸς τὸ ἀδιάβλητον καὶ ὡς πρὸς τὴν προστασίαν τῶν μᾶλλον δικαιουμένων εἰς τὴν ἐπαγγελματικὴν ἢ γεωργικὴν ἀποκατάστασιν ἡ ἀπόφασις ὄχι τοῦ Ὑπουργοῦ ἀλλ’ ἑνὸς συλλογικοῦ ὀργάνου οἷον εἶναι αἱ κατὰ τόπους ἐπιτροπαὶ ἀπαλλοτριώσεως τοῦ ἀγροτικοῦ νόμου. Αἱ Ἐπιτροπαὶ αὐταί, καὶ λόγῳ τοῦ δικαστικοῦ των χαρακτῆρος καὶ λόγῳ δημοσιότητος τῶν συνεδριάσεων καὶ τῶν συζητήσεων καὶ λόγῳ τοῦ ἐπὶ τόπου ἐλέγχου τῶν προσόντων τῶν δικαιουμένων εἰς ἀποκατάστασιν παρέχουν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις μιᾶς δικαίας ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου καὶ ἀποκαταστάσεως, εἴτε ἀνεστίων ἐπαγγελματιῶν εἴτε ἀκλήρων καλλιεργητῶν. Πεῖρα τριῶν περίπου δεκαετηρίδων διὰ τὸ ἔργον τῶν ἐπιτροπῶν ἀπαλλοτριώσεως δικαιώνει ἀπολύτως τὰς ἀπόψεις μου.

§23Α. ΣΒΩΛΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ δεχθῶ τὰς Ἐπιτροπὰς Ἀπαλλοτριώσεων.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Νικαλαΐδης ἔχει τὸν λόγον, ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ Στρατιωτικῶν σχετικῶς μὲ τὴν διασάλευσιν τῆς τάξεως εἰς τὴν περιφέρειαν Πηλίου.

§25Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἔχει παρέλθει ἀρκετὸς χρόνος ἀφ’ ὅτου ὑπέβαλον τὴν ἐρώτησιν, κ. Βουλευταί, καὶ εὐτυχῶς ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Ἀσφαλείας ἔλαβε τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ ἡ τάξις ἐπανῆλθεν εἰς τὸ Πήλιον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ἤθελον νὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅπως λάβῃ μέτρα καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἐλασσῶνος, ὅπου ἐσχάτως ἐσημειώθησαν μερικὰ κρούσματα διασαλεύσεως τῆς δημοσίας τάξεως.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Χατζήμπεης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας σχετικῶς μὲ τὰς εἰς Τ.Ε.Β.Ε. γενομένας ἀνακρίσεις.

§27Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ὑπέβαλον ἐρώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας ζητῶν νὰ πληροφορηθῶ ποὺ κατέληξαν αἱ ἀνακρίσεις ἐναντίον τοῦ Τ.Ε.Β.Ε. καὶ εἶχον μίαν ἀπάντησιν, ὅτι ἤρχισαν αἱ ἀνακρίσεις. Ἀλλὰ αἱ ἀνακρίσεις συνεχίζονται καὶ τὸ ἀποτέλεσμα ἀγνοεῖται ἐπὶ ἀρκετὸν διάστημα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ συνεχίζεται ἀκόμη ἡ ἀνάκρισις;

§29Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἴσως νὰ ἤρχισαν αἱ ἀνακρίσεις ἀφοῦ ὑπεβλήθη ἡ ἐρώτησις.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς του ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας σχετικῶς μὲ τὴν ἔκδοσιν ἀδειῶν ὑλοτομίας βαλανιδοδένδρων.

§31Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεταφέρω τὸ παράπονον τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς Ἀστακοῦ καὶ τῶν ἐπαρχιῶν Βονίτσης–Ξηρομέρου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀθρόαν ἔκδοσιν ἀδειῶν ὑλοτομίας ἐπὶ βαλανιδοδένδρων. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ὅπως κάμῃ μίαν σύστασιν εἰς τὰς ἁρμοδίας ἀρχάς, νὰ εἶναι φειδωλότεραι εἰς τὴν παροχὴν τοιούτων ἀδειῶν, διότι τὸ προϊὸν τῆς βαλανιδιᾶς εἶναι πολὺ χρήσιμον διὰ τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπουρδάρας ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐρωτήσεως.

§33Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἀπὸ σειρᾶς ἐτῶν δίδονται ἄδειαι ὑλοτομίας βαλανιδοδένδρων εἰς τὰς περιφερείας Ἀστακοῦ καὶ Ξηρομέρου, βαλανιδοδένδρων, τῶν ὁποίων ὁ καρπὸς χρησιμεύει διὰ τὴν συντήρησιν τῶν κατοίκων. Καὶ δίδονται αἱ ἄδειαι αὐταί, καθὼς ἀναφέρουν οἱ κάτοικοι, χαριστικῶς εἰς ὡρισμένους ὑλοτόμους ἐπὶ ζημίᾳ γενικῶς τῶν κατοίκων. Θὰ σᾶς παρεκάλουν, κ. Ὑπουργέ, νὰ παύσῃ ἡ χορήγησις αὐτῶν τῶν ἀδειῶν καὶ νὰ προστατευθοῦν οἱ βαλανιδιές, διὰ νὰ ἠμποροῦν οἱ ἄνθρωποι, πωλοῦντες τὸ βαλανίδι, νὰ ἀγοράζουν καλαμπόκι νὰ φᾶνε. Ἡ ἐρώτησις, κ. Ὑπουργέ, καὶ ἡ διαμαρτυρία δὲν στρέφονται καθ’ ὑμῶν, ἀλλὰ κατὰ τοῦ παρελθόντος. Διότι ἀπὸ σειρᾶς ἐτῶν γίνεται αὐτὴ ἡ δουλειά, ἡ ὁποία πρέπει νὰ σταματήσῃ. Ἀπὸ ὑμᾶς, κ. Ὑπουργέ, περιμένομεν νὰ σταματήσετε τὴν χορήγησιν τῶν ἀδειῶν αὐτῶν, ἐκ τῶν ὁποίων ὠφελοῦνται ὡρισμένοι σαδισταὶ ξυλέμποροι.

§34Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Πρὶν καταθέσουν οἱ κ. συνάδελφοι τὴν ἐρώτησιν, μοῦ ἐπέστησε τὴν προσοχὴν ὁ συνάδελφός μου Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Δημ. Ἔργων ἵνα διασωθοῦν τὰ δάση αὐτά. Πράγματι διέταξα τὸν ἐκεῖ Ἐπιθεωρητὴν νὰ προβῇ εἰς σχετικὴν ἔρευναν καὶ νὰ τὰ περισώσῃ. Δὲν ἔχω ἀκόμη τὴν ἀπάντησιν τοῦ Ἐπιθεωρητοῦ, ἀλλὰ ἕν σημείωμα ποὺ μοῦ δίδει ἡ Ὑπηρεσία, λέγει, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀθρόων ἀδειῶν καταστροφῆς αὐτῶν τῶν βαλανιδιῶν, ἀλλὰ περὶ μιᾶς ἐκτάσεως 200 στρεμ. ἡ ὁποία εὑρέθη καταλληλοτέρα ὡς καλλιεργήσιμος παρὰ ὡς δασικὴ ἔκτασις. Ἐὰν αὐτὸ ἐννοοῦν οἱ κ. συνάδελφοι, δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν καὶ πάλιν νὰ ἐξετάσω τὸ θέμα.

§35Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Δὲν πρόκειται περὶ 200 στρεμμάτων, κ. Ὑπουργέ, ἀλλὰ περὶ κατ’ ἐπάγγελμα λαθρεμπόρων ξυλεμπόρων, οἱ ὁποῖοι τὸ ἐμπόριόν των αὐτὸ τὸ νομιμοποιοῦν δι’ ἀδειῶν τὰς ὁποίας βγάζουν αἱ Ὑπηρεσίαι κατὰ τρόπον μὴ ἐπιτρεπόμενον.

§36Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Νὰ μοῦ διαβιβασθῇ ἡ ἀναφορά, κ. Πρόεδρε.

§37Γ. ΜΠΟΥΡΔΑΡΑΣ. Οἱ κάτοικοι ἔχουν δίκαιον καὶ ἡ ὑπηρεσία, ποὺ σᾶς λέγει αὐτά, εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ.

§38Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐγὼ θὰ προσπαθήσω νὰ σώσω τὰ δάση αὐτά.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καραθόδωρος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἀναφορᾶς ἀπευθυνομένης πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ Ἀεροπορίας ἐπὶ αἰτήματος τῶν κατοίκων Ν. Ρυσίου Θεσσαλονίκης περὶ βοσκῆς τῶν ποιμνίων των εἰς πολ. ἀεροδρόμιον Μίκρας.

§40Α. ΚΑΡΑΘΟΔΩΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ ἀφορᾷ τὸ χωρίον Νέον Ρύσιον, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς ἀπόστασιν ἐλαχίστων χιλιομέτρων ἀπὸ τῆς Θεσσαλονίκης. Εἰς τὸ χωρίον αὐτὸ εἶναι ἐγκατεστημέναι περὶ τὰς ἑκατὸν οἰκογένειαι ἀγροτῶν, αἱ ὁποῖαι ἀσχολοῦνται μὲ τὴν γεωργίαν καὶ τὴν κτηνοτροφίαν. Τὰ χωράφια τὰ ὁποῖα κατέχουν ἀπὸ ἀπόψεως μὲν ἀποδόσεως εἶναι τὰ πτωχότερα, διότι δὲν ἀποφέρουν παρὰ ὀλίγας ὀκάδας κατὰ στρέμμα σῖτον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ στρεμμάτων ἀντιπροσωπεύουν τὸν πτωχότερον γεωργικὸν κλῆρον, ἀφοῦ ὁ κλῆρος εἰς τὸ χωρίον αὐτὸ δὲν εἶνε παρὰ 30 στρέμματα. Ἦλθε λοιπὸν τὸ κράτος, τὸ ὁποῖον ἀφήρεσε τὰ καλύτερα χωράφια. 700 περίπου στρεμμάτων καὶ ἀπόδειξις ὅτι εἶνε τὰ καλύτερα χωράφια εἶνε ἀπὸ τὸν προορισμόν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπεδόθησαν, διότι χρησιμοποιοῦνται ἀπὸ τὴν πολιτικὴν καὶ πολεμικὴν ἀεροπορίαν. Τὸ αἴτημα ἀπευθύνεται πρὸς τὸν ἀπουσιάζοντα κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐθν. Ἀμύνης, ἀλλὰ ἀφορᾶ καὶ τὸν παριστάμενον κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας τὸν ὁποῖον παρακαλῶ ὅπως διατάξῃ καὶ ἐπιτραπῇ ἡ βοσκὴ τῶν ποιμνίων εἰς τὴν ἔκτασιν αὐτήν. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Πρόεδρον νὰ κοινοποιήσῃ τὰ πρακτικὰ εἰς τὸν ἀπουσιάζοντα κ. Ὑπουργὸν ὅπως συστήσῃ οὗτος, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι θὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ μέτρα τῆς ἀσφαλείας, ὅπως συστήσῃ τὴν βόσκησιν τῶν ποιμένων. Παρακαλεῖται ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ὅπως διατάξῃ τὴν Γεν. Διοίκησιν Βορείου Ἑλλάδος καὶ ὑποδείξῃ ἄλλην ἔκτασιν διαθέσιμον ἐν τῇ περιοχῇ αὐτῇ εὑρισκομένων ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως ἀνταλλαγῇ ἡ χορηγηθησομένη αὐτῇ ἔκτασις πρὸς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν κατέλαβε τὸ ἀεροδρόμιον. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας θὰ κάμῃ καὶ ἐκεῖ τὸ καθῆκον του λόγῳ τοῦ ἐνδιαφέροντός του ὑπὲρ τῶν γεωργῶν.

§41Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὡς πρὸς τὸ αἴτημα τῆς ἀντικαταστάσεως δι’ ἄλλης γῆς τὸ εὑρίσκω ὄχι μόνον δίκαιον, ἀλλὰ καὶ νόμιμον. Ὑπάρχει διάταξις τοῦ νόμου ὅταν γίνωνται ἐπιτάξεις ἢ ἀπαλλοτριώσεις τμημάτων ἀγρῶν νὰ δίδωνται ἀντικαταστάσεις. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ εἶμαι σύμφωνος. Ὡς πρὸς τὸ δεύτερον διὰ τὸ ζήτημα τῆς βοσκήσεως ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου μου φρονεῖ ὅτι ἐξέφυγεν ἀπὸ τὴν ἰδικήν μας ἁρμοδιότητα διότι ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου τῆς Ἀεροπορίας. Πάντως θὰ παρακαλέσω νὰ διαβιβασθῇ καὶ εἰς ἐμὲ αὐτὴ ἡ ἀναφορά, ὥστε νὰ διαβιβάσω μίαν σύστασιν εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§42Α. ΣΒΩΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶνε συναφὴς μία ἄλλη ἐρώτησις ἰδική μου, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 339, ἡ ὁποία ἀφορᾶ τὸ αἴτημα τῆς παροχῆς ἄλλων γαιῶν πρὸς τοὺς κατοίκους, οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν τῶν γαιῶν των λόγῳ τῆς ἐγκαταστάσεως ἐκεῖ ἀεροδοομίου. Θὰ παρακαλέσω νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 339 ἐρώτησιν, ἔχουσαν τὸ αὐτὸ θέμα μὲ τὴν συζητουμένην.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 40 ἀναφορά. Ὁ κ. Στ. Χατζήμπεης ἔχει τὸν λόγον.

§44ΣΤ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπουσιάζει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐογασίας.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Παρελθούσης τῆς ὥρας ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτή-

σεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

§46Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ ὑπενθυμίσω εἰς ὑμᾶς καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶχεν ἀποφασισθῆ νὰ ὁρισθῇ εἰδικὴ ἡμέρα διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σταφιδικοῦ θέματος καὶ εἶχε τότε συμφωνήσει εὐχαρίστως ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος νὰ ὁρισθῇ εὐθὺς ἀμέσως μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ καπνικοῦ. Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν καὶ σεῖς συμφωνῆτε, ἐὰν καὶ ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ὁρίσωμεν τὴν προσεχῆ Τρίτην διὰ νὰ μὴ πᾶμε εἰς ἡμέραν κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου, διότι καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶνε ὀρθὸν νὰ καταναλίσκωνται αἱ ἡμέραι τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου εἰς τόσον γενικὰ θέματα. Νὰ ὁρίσωμεν τὴν προσεχῆ Τρίτην.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τὸ ἀποφασίσωμεν αὔριον.

§48Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ διαφωνῶ μὲ τὸν κ. συνάδελφον κατὰ τοῦτο. Ἡμεῖς ἐκάμομεν μίαν Διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία ἐργάζεται διὰ τὸ σταφιδικὸν ζήτημα. Ἔχω τὴν γνώμην, ἐφ’ ὅσον ἡ Ἐπιτροπὴ ἐργάζεται ἀκόμη, νὰ ἀναμένωμεν τὰ πορίσματα τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πορισμάτων νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις. Διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐρωτῶ διὰ ποῖον λόγον γίνονται αἱ διάφοροι Διακομματικαὶ Ἐπιτροπαί;

§49Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ τελματώνωνται τὰ θέματα.

§50Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πιστεύω εἰς τὴν ἀπόλυτον ἀνάγκην τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἀλλὰ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις μετὰ τὰ πορίσματα τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς.

§51Γ. ΜΟΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ συζητηθῇ εὐθὺς ἀμέσως ἡ ὑπ’ ἀριθ. 36 ἐπερώτησίς μου διὰ τοὺς λιγνίτας καὶ ζητοῦμεν τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Σακελλαρίου ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς του πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Μεταφορῶν σχετικῶς μὲ τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν λιγνιτῶν Πτολεμαΐδος.

§53Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριοι Βουλευταί, τὸ θέμα τῆς προκειμένης ἐπερωτήσεως εἶνε ἐθνικὸν καὶ ἐνδιαφέρον, ἰδίως κατὰ τὴν παροῦσαν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν, λόγῳ τῆς συνυπάρξεως τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ἐπίκειται ὁ ἐκβιομηχανισμὸς τῆς χώρας. Καθὼς γνωρίζετε, διότι εἶνε γενικῶς παραδεδειγμένον, οὐδεμία βιομηχανία εἰς οἱανδήποτε χώραν εἶνε δυνατὸν νὰ εὐδοκιμήσῃ καὶ νὰ προοδεύσῃ, ἐνόσῳ δὲν στηρίζεται ἐπὶ καυσίμων, τὰ ὁποῖα νὰ ἔχουν δύο κεφαλαιώδεις ἰδιότητας, πρῶτον νὰ εἶνε ἐγχώρια καὶ δεύτερον εὐθηνά. Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ἡ πολιτική, ἐπὶ τοῦ ἐκβιομηχανισμοῦ τῆς χώρας, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις, δὲν πρόκειται νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, διότι πρέπει πρῶτον νὰ ἐπιλύσῃ τὸ βασικὸν τοῦτο πρόβλημα καὶ κατόπιν νὰ ἀποφασίσῃ εἰς ποίας βιομηχανίας εἰδικῶς θὰ φανῇ ἀρωγός, εἰς τρόπον ὥστε αὗται νὰ ἀναπτυχθῶσιν. Ἐνόσῳ τὸ βασικὸν πρόβλημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου στηρίζεται ὁ ἐκβιομηχανισμὸς τῆς χώρας δὲν λυθῇ, τότε κτίζομεν ἐπὶ ἄμμου καὶ τότε φοβοῦμαι ὅτι πολλαὶ ἐκ τῶν νέων βιομηχανιῶν, ποὺ ἱδρύονται, ἴσως τιναχθοῦν εἰς τὸν ἀέρα μεθαύριον, ὁπότε τὸ σχέδιον Μάρσαλ, δὲν θὰ ὑφίσταται καὶ τότε θὰ ζητῶμεν εὐθύνας, διότι ἐχορηγήθησαν ἄδειαι δημιουργίας βιομηχανιῶν εἰς τοιαύτας αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι βιώσιμοι. Ἐὰν σήμερον ζοῦν πολλαὶ ἐξ αὐτῶν εἶναι διότι ἡ ἰδιόρυθμος διεθνὴς οἰκονομία ἐπιτρέπει τὸν ὑπεράγαν ἐθνικιστικὸν καὶ συντηρητικὸν τόνον τῶν κυβερνήσεων, μέχρις ὅτου παρέλθῃ αὐτὴ ἡ δύσκολος περίοδος. Ἀλλὰ ἡ περίοδος αὐτὴ θὰ παρέλθῃ κατόπιν χρόνου τινός, ἐλπίζομεν τοὐλάχιστον, ὁπότε τὰ Ἔθνη, δεσμευόμενα καὶ ἀπὸ διεθνεῖς συμβάσεις, δὲν θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα κἂν νὰ ὑποστηρίξουν Α, Β, Γ βιομηχανίας αὐτοῦ τοῦ τόπου, διότι βαίνομεν πρὸς διευθυνομένην κατά τινα τρόπον διεθνῶς οἰκονομίαν. Συνεπῶς ἐπιβάλλεται καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἑλληνικῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας νὰ λυθῇ τὸ πρωταρχικὸν τοῦτο ζήτημα. Ἔχομεν δὲ τὰς δυνατότητας εἰς τὸν τόπον μας νὰ ἔχωμεν καὶ καύσιμα ἐγχώρια καὶ καύσιμα εὐθηνά. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν προοπτικὴν ποίας βιομηχανίας θὰ βοηθήσωμεν, καὶ πῶς θὰ ἐπιτύχωμεν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας μας. Ἐὰν ἔχωμεν πραγματικῶς προοπτικήν, ὅτι δυνάμεθα ὄντως νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας μας, τότε θὰ ἐπιτύχωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅλοι θέλομεν, τὴν ἐξύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ, διότι μὲ μόνην τὴν γεωργίαν δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ δώσωμεν τὸν στοιχειωδῶς ἀνεκτὸν τρόπον ζωῆς τοῦ λαοῦ. Εἶπον ὅτι χρειάζονται δύο βασικαὶ προϋποθέσεις διὰ τὰ καύσιμα. Πρῶτον νὰ εἶνε εὐθηνὰ καὶ δεύτερον νὰ εἶνε ἐγχώρια. Χρειαζόμεθα τὰ καύσιμα, διὰ νὰ κινήσωμεν τὰς βιομηχανίας μας, νὰ εἶνε εὐθυνά, διότι ὅταν δὲν εἶνε εὐθηνά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξωμεν εἰς τὸν διεθνῆ συναγωνισμόν. Βιομηχανίαι αἱ ὁποῖαι δὲν στηρίζονται εἰς εὐθηνὰ καύσιμα, ὅταν θὰ λήξῃ ἡ περίοδος τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, δὲν θὰ δύνανται νὰ ἀνθέξουν ἢ διότι δὲν θὰ ὑπάρχῃ συνάλλαγμα πρὸς εἰσαγωγὴν τῶν καυσίμων ἢ διότι θὰ ἐπιβαρυνθῇ πολὺ ἡ τιμὴ τῶν προϊόντων ἀπὸ τὰ ἀκριβὰ καύσιμα. Λέγοντες καύσιμα ἐννοοῦμεν τὰ στερεὰ καὶ τὰ ὑγρὰ καύσιμα, ἀλλὰ καὶ τὴν δύναμιν τῶν ρεόντων ὑδάτων. Μέχρι σήμερον ἐν Ἑλλάδι δὲν ἔχομεν ἀνεύρει ἐγχώρια ὑγρὰ καύσιμα. Τὸ σχέδιον Μάρσαλ ὁμιλεῖ περὶ ἐκβιομηχανισμοῦ τῆς Χώρας καὶ περὶ ἐνεργειακῆς ἀναπτύξεως. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν τὰ ζητήματα τῆς ἐνεργειακῆς πολιτικῆς καὶ εἰδικώτερον τῶν καυσίμων χωρὶς συγχρόνως νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὰ ἄλλα συναλλαγματικὰ καὶ οἰκονομικὰ προβλήματα τὰ ὁποῖα γεννῶνται. Σήμερον ἐξάγομεν ἐτησίως 30 ἑκατομμύρια δολλάρια δι’ εἰσαγωγὰς ὑγρῶν καυσίμων καὶ 5–6 ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ στερεά. Δηλαδὴ χρειαζόμεθα 36 περίπου ἑκατομμύρια δολλάρια διὰ τὰ καύσιμα. Ἀργότερον, ὅταν συμπληρωθῇ τὸ σχέδιον ἐκβιομηχανισμοῦ, ἐτησίως θὰ χρειασθοῦν 70 ἑκατομμύρια δολλάρια. Μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ δὲν θὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ διὰ τὴν προμήθειαν καυσίμων, ἰδίᾳ ἂν προσθέσωμεν ἄλλα 50 ἑκατομμύρια σίτου πρὸς διατροφὴν τοῦ πληθυσμοῦ. Δι’ αὐτὸ πρέπει τὸ ζήτημα αὐτὸ νὰ λυθῇ σήμερα. Διότι αὐτὸ θὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῆς βιομηχανικῆς πολιτικῆς μας. Εὐτυχῶς ἡ Χώρα μας εἶναι πλουσία εἰς μεταλλεύματα. Εἴμεθα πρῶτοι εἰς τοὺς βωξίτας, δεύτεροι εἰς τὰ κοιτάσματα χρωμίου. Ἔχομεν τοὺς λευκολίθους, ἔχομεν τὴν μοναδικὴν εἰς τὸν κόσμον σμύριδα, ἀλλὰ ἔχομεν καὶ τὸν ἄφθονον καὶ ἄριστον λιγνίτην. Ἐπάνω εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχὰς εὑρίσκονται τὰ μεγαλύτερα κοιτάσματα τοῦ λιγνίτου. Ἔχομεν τὴν εὔκολον ἐπιφανειακὴν ἐξόρυξιν τῶν λιγνιτῶν τοῦ Ἀμυνταίου. Εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Πτολεμαΐδος δύναται νὰ γίνῃ ἐξόρυξις τοῦ λιγνίτου μὲ 8.500 δρχ. κατὰ τόννον. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι τί τοῦτο σημαίνει. Ἐνῷ ὁμιλοῦμεν δι’ ἐξεύρεσιν ἐτησίως ἑκατομμυρίων δολλαρίων διὰ δαπάνας πρὸς προμήθειαν καυσίμων στερεῶν ἢ ὑγρῶν, νὰ παραμελῶμεν τὰ ἀπέραντα κοιτάσματα μὲ τὰ ὁποῖα μᾶς ηὐλόγησεν ὁ Θεός, τὰς πλουτοπαραγωγικὰς αὐτὰς πηγάς, καὶ νὰ ἔρχωνται οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί, καὶ νὰ τολμοῦν νὰ μᾶς δίδουν πληροφορίας αἱ ὁποῖαι δι’ ἐμὲ εἶναι ἐξωφρενικαί. Εἰς τὴν περιοχὴν Πτολεμαΐδος, δυνάμεθα νὰ παραγάγωμεν λιγνίτην, δευτέρας ἔστω ποιότητος, ἀλλὰ μὲ εὐθηνοτάτην ἐξόρυξιν. Θὰ στοιχίσῃ ἡ ἐξόρυξις, δηλαδὴ αὐτὸ τοῦτο τὸ καύσιμον, περίπου 8.500 δραχμ. κατὰ τόννον. Ἐπ’ αὐτοῦ στηριζόμενοι δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Δυστυχῶς ὅμως δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις. Οὐδεὶς ἐνδιεφέρθη διὰ τὸ θέμα τοῦτο τὸ ὁποῖον θεωρῶ μέγιστον, ἱκανὸν νὰ συνταράξῃ ὁλόκληρον τὸν λαόν. Ἀγωνίζομαι ἤδη 4 ἑβδομάδας διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλήν, καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι θέλω νὰ τὴν ἀποσείσω, ἀπὸ τὴν μακαρίαν νωχέλειαν, διὰ νὰ δώσῃ διέξοδον καὶ λύσιν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἂν ἠθέλατε νὰ ἀντιληφθῆτε πόσον σοβαρὸν εἶναι τὸ ζήτημα τοῦτο, θὰ ἐσηκωνόσαστε καὶ σεῖς καὶ τὰ καθίσματά σας ἀκόμη, διὰ νὰ θραύσουν τὰς κεφαλὰς τῶν μακαρίως κοιμωμένων ὑπευθύνων.

§54Π. ΜΠΕΡΤΣΕΚΑΣ. Ἐντὸς μηνὸς θέλετε νὰ λυθῇ ἕνα ζήτημα τοιαύτης σημασίας;

§55Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἂν δὲν ἀντιληφθῆτε, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω τὴν μεγαλειώδη σημασίαν τοῦ ζητήματος, ἂν δὲν συλλάβητε τὴν γιγαντιαίαν ἔκτασιν αὐτοῦ, τότε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν περαιτέρω. Ἂν ποιοῦμαι κατάχρησιν τῆς ὑπομονῆς σας τὸ κάμνω, διὰ νὰ σᾶς συνεγείρω, διὰ νὰ σᾶς τονίσω ὅτι ἐκεῖ εἰς τὴν ἱεράν μας Μακεδονίαν εὑρίσκονται τὰ μέσα τῆς θεμελιώσεως τοῦ λαμπροῦ μέλλοντος ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Ἂν δὲν λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ καὶ ἡ ἐκβιομηχάνισις τῆς χώρας καὶ ἡ ἀνύψωσις τῆς βιωτικῆς στάθμης τοῦ λαοῦ θὰ πᾶνε περίπατο. Μόνον ὅταν λύσωμε τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀνθέξωμεν εἰς τὸν διεθνῆ συναγωνισμόν, ποὺ μοιραίως θ’ ἀναπτυχθῇ μεταπολεμικῶς, καὶ νὰ δώσωμεν εἰρηνικήν, παραγωγικὴν ἐργασίαν εἰς 50.000 ρωμαλέους Ἕλληνας πολεμιστάς, διὰ νὰ παύσουν ἐπὶ τέλους καὶ οἱ ἀκόρεστοι γείτονές μας νὰ ὀνειροπολοῦν τὴν Μακεδονίαν τοῦ Αἰγαίου. Ἐὰν ἐγκαταστήσωμεν ἐκεῖ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν ἡρωϊκῶς ἐσχάτως διὰ τὴν ἐλευθέραν διαβίωσιν τῆς Φυλῆς μας, τότε θὰ παύσουν καὶ οἱ διάφοροι φίλοι καὶ ἐχθροὶ τῶν ὁμόρων Κρατῶν μὲ τινα τῶν ὁποίων μάλιστα ἐσχάτως θέλομεν νὰ ἀνταλλάξωμεν καὶ διπλωματικοὺς ἐκπροσώπους, θὰ παύσουν νὰ ὑποβλέπουν τὰ ἐδάφη μας. Θὰ πρέπει ἐκεῖ ἐπάνω, εἰς τὸν ἴδιον τόπον τῶν λιγνιτοφόρων περιοχῶν Πτολεμαΐδος, νὰ ἱδρυθοῦν πέντε βασικαὶ βιομηχανίαι. α) Βιομηχανία δι’ ἀξιοποίησιν τοῦ λιγνίτου. β) Βιομηχανία παραγωγῆς ἀλουμίνας. γ) Βιομηχανία τῶν συνθέτων καυσίμων (βενζίνης καὶ πετρελαίων ντίζελ). δ) Βιομηχανία παραγωγῆς ἀζωτούχων λιπασμάτων. ε) Τὸ μεγαλείτερον θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον τῆς χώρας. Τοῦτο μόνον ἂν δυνηθῶμεν νὰ ἐπιτύχωμεν, θὰ δυνάμεθα νὰ ὑπερηφανευώμεθα ὅτι ἐπετελέσαμεν πλήρως ὡς βουλευταὶ τὸ πρὸς τὸν ἐκλέξαντα ἡμᾶς Λαὸν καθῆκον μας. Θὰ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνδιαφερθῇ διὰ νὰ λυθῇ τὸ κεφαλαιῶδες αὐτὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος.

§56Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Τὸ θέμα αὐτὸ ἀπὸ πότε ὑπάρχει;

§57Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἀπὸ τὸ 1939.

§58Β. ΒΥΖΑΣ. Οἱ κάτοικοι Πτολεμαΐδος διαμαρτύρονται διότι ἀκόμη δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα.

§59Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι φλέγον.

§60Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Νομίζω ὅτι θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπεκταθῶ κάπως, διότι τὸ θέμα ἀφορᾷ αὐτὸ τοῦτο τὸ μέλλον τοῦ Ἔθνους, αὐτὴν τὴν εὐημερίαν ὄχι μόνον τῆς σημερινῆς, ἀλλὰ τῶν μελλοντικῶν γενεῶν μας. Ἐὰν ἐπιτύχωμεν τὴν ἵδρυσιν τῶν πέντε αὐτῶν Βιομηχανικῶν συγκροτημάτων, θὰ κατορθώσωμεν ὥστε νὰ μὴ ἐμφανιζώμεθα πάντοτε ἔναντι ὁλοκλήρου τοῦ κόσμου, ὡς οἱ αἰωνίως πτωχοὶ Ἕλληνες. Θὰ εἴμεθα ἀνεξάρτητοι πάσης εἰσαγωγῆς τῶν στοιχειωδεστέρων ἀγαθῶν τὰ ὁποῖα σήμερον στερούμεθα. Δι’ αὐτό, κύριοι, ἀπορῶ διὰ τὴν μακαρίαν πολιτικὴν τῆς νωχελείας τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὑπῆρχεν πραγματικὸν σχέδιον ἐνεργειακῆς πολιτικῆς θὰ ἔπρεπε ἀντὶ τοῦ θερμικοῦ ἐργοστασίου Χαλκίδος, ἢ πλησίον τούτου νὰ εἴχωμεν καὶ ἕτερον θερμικὸν ἐργοστάσιον παραγωγῆς ἠλεκτρισμοῦ, τὸ καὶ μεγαλείτερον τῆς Ἑλλάδος, ἐκεῖ ἐπάνω εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξυπηρέτη ὁλόκληρον τὴν Κεντρικὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Βόρ. Ἑλλάδα γενικῶς. Δυστυχῶς ὅμως, μέχρι σήμερον εἰς οὐδὲν σχέδιον ἀνασυγκροτήσεως εἶδα νὰ ἀναγραφῇ κἂν ἡ Πτολεμαΐς ὡς Κέντρον θερμικῆς παραγωγῆς ἠλεκτρισμοῦ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ ἐξευγενισμοῦ ἢ μπρικετοποιήσεως τοῦ λιγνίτου θὰ πρέπει πάλιν τὸ σχετικὸν ἐργοστάσιον νὰ γίνῃ ἐκεῖ διότι ἂν ἐπιτύχῃ, οὐδεὶς δὲ λόγος ὑφίσταται ποὺ νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι δὲν θὰ ἐπιτύχῃ, ὁ ἐξευγενισμὸς τοῦ λιγνίτου, τότε θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιβάλλωμεν ἀποτελεσματικῶς καὶ οὐσιαστικῶς ὅπως πᾶσαι αἱ βιομηχανίαι τῆς Ἑλλάδος καίουν ἐγχώριον λιγνίτην καὶ νὰ μὴ παρατηρῆται τὸ φαινόμενον, τὸ ὁποῖον προλογήσας συνάδελφος ἀνέφερε, τὸ ὁποῖον καταδεικνύει εἰς ποίαν παχυλὴν ἀμάθειαν εὑρίσκονται βυθισμένοι ὅλοι οἱ Ἕλληνες διὰ τὰ κεφαλαιώδη ζητήματα ἐξ ὧν ἐξαρτᾶται ἡ λύσις τῶν μεγάλων προβλημάτων τῶν καθοριζόντων τὴν μελλοντικὴν εὐημερίαν τῆς φυλῆς μας, ἀφοῦ βουλευτής, ἐπερωτῶν μάλιστα τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸ ζήτημα τοῦ λιγνίτου, φορᾶται τόσον ἀμαθὴς καὶ ἀκατατόπιστος ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν ὅτι ἂν ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία Ἀθηνῶν–Πειραιῶς συνεμορφοῦτο πρὸς τὰς ὑποχρεώσεις θὰ ἀπερρόφα 300 χιλ. τόννους λιγνίτου ἐτησίως. Ἀπὸ οἱασδήποτε πλευρᾶς καὶ ἂν ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα εἶνε ἐσφαλμένα τὰ συμπεράσματά του, διότι: 1) ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία διὰ νὰ παράγῃ τὸ ποσὸν τῆς Ἠλεκτρικῆς ἐνεργείας τὸ ὁποῖον χρειάζονται αἱ πόλεις Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ γενικῶς ὅλη ἡ περιοχὴ τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης, πρέπει νὰ καταναλίσκῃ 700 χιλ. τόννους λιγνίτου ἐτησίως, μὲ τὸ σημερινὸν ὕψος ἀποδεδειγμένης ἐνεργείας. 2) Ἐὰν ὑπῆρχε δυνατότης συνεχοῦς χορηγήσεως εἰς τὴν Ἑταιρείαν ταύτην τοῦ ἀπαιτουμένου διὰ τὴν καῦσιν τῶν λεβήτων τῶν ἐργοστασίων των λιγνίτου, ἄνευ κινδύνου ἔστω καὶ ὡριαίας διακοπῆς, ἡ Ἑταιρεία θὰ συνεμορφοῦτο πρὸς τὰς ὑποδείξεις ταύτας ἀσφαλῶς, καθ’ ὃ ἔχει συμβατικὴν ὑποχρέωσιν, καὶ θὰ μετέτρεπε τοὺς κλιβάνους τῆς ἀπὸ κλιβάνους καύσεως πετρελαίου εἰς τοιούτους καύσεως λιγνίτου. Ἀλλ’ ὅ,τι δὲν γνωρίζει ὁ ἐπερωτήσας κ. συνάδελφος εἶναι ὅτι οὐδέποτε ἡ Ἑταιρεία ἠρνήθη νὰ καύσῃ καὶ νὰ καίῃ ἑλληνικὸν λιγνίτην. Τὸ μόνον ποὺ ἔθεσεν ὡς ὅρον — καὶ ὀρθῶς καὶ δικαίως κατ’ ἐμὲ — εἶναι νὰ τῆς εἴπῃ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος τί ποσότητα λιγνίτου δύναται νὰ τῆς ἐξασφαλίσῃ συνεχῶς, διὰ νὰ κανονίσῃ ἀναλόγως τὰς ἐσχάρας τῶν λεβήτων της, αἵτινες, ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι ὅτι διαφέρουν ἀναλόγως τῆς φύσεως τῶν χρησιμοποιουμένων καυσίμων. Οὔτε δὲ εἶναι δυνατὸν νὰ διακόπτεται ἡ τροφοδότησις τῶν λεβήτων, ἔστω καὶ δι’ ὀλίγας ὥρας, διότι δὲν πρέπει νὰ γίνωνται διακοπαὶ παροχῆς ρεύματος εἰς ἕνα τόσον μέγα κέντρον ὅπως ἡ περιοχὴ τῆς τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης. Οὔτε εἶναι τεχνικῶς δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τοὺς λέβητας διπλῆς ἐνεργείας. Νὰ καίουν λιγνίτην ὅταν ὑπάρχῃ διαθέσιμος καὶ πετρέλαιον ἐν περιπτώσει ἐλλείψεως λιγνίτου. Τοῦτο εἶναι ἀντιοικονομικόν. Μέχρι σήμερον λοιπόν, τὸ μακάριον τοῦτο Ἑλληνικὸν Κράτος, εἴτε Κράτος Δικαίου λέγεται εἴτε Κράτος Λαϊκοῦ ἢ Φιλελευθέρου Κόμματος, δὲν ἔδωσεν οὐδεμίαν ἀπάντησιν εἰς τὴν Ἠλεκτρικὴν Ἑταιρείαν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ βασιλικωτέρα τοῦ Βασιλέως, διὰ νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἐντονώτερον τοῦ ἀντιπροσωπεύοντος τοῦτον Ἑλληνικοῦ Κράτους. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν κεφαλαιῶδες σφάλμα διαπραχθὲν παρ’ ὅλων τῶν κυβερνώντων ἦτο ἡ προσκόλλησις ὅλων εἰς τὴν χρησιμοποίησιν ἀποκλειστικῶς καὶ σχεδὸν μόνον ὑγρῶν καυσίμων, χωρὶς κἂν νὰ ἐπιζητηθῇ, ἔστω καὶ ὑποτυπωδῶς, ἔστω καὶ πρὸς πειραματισμόν, ἡ ἀξιοποίησις τῶν Ἑλληνικῶν λιγνιτῶν, ἡ ἐπιβολὴ τῶν ὁποίων ἐπετεύχθη τελευταίως, διὰ τὴν χρησιμοποίησίν των ὑπὸ μικρῶν τινων βιομηχανιῶν. Ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον ὀξύνεται προϊόντος τοῦ χρόνου, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ ἐφοδιασμοῦ μας, δι’ ὑγρῶν καυσίμων. Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ λύσωμεν ὁριστικῶς καὶ τελειωτικῶς καὶ ἀποτελεσματικῶς τὸ βασικὸν τοῦτο ζήτημα παράγοντες ἐνταῦθα συνθετικῶς ὑγρὰ καύσιμα ὁπότε θὰ ἠδυνάμεθα ὄχι μόνον οὐδεμίαν οἰκονομίαν ἢ περιορισμὸν νὰ θέσωμεν εἰς τὴν χρησιμοποίησίν των, ἀλλ’ ἀντιθέτως νὰ συνιστῶμεν κατανάλωσιν ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλειτέρων ποσοτήτων, διότι ἡ παραγωγή των θὰ δίδῃ ἐργασίαν εἰς περισσοτέρους ἐδῶ ἀνθρώπους. Δυστυχῶς καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὑπῆρξε μία πλάνη. Αἱ διάφοροι Ἑταιρεῖαι Πετρελαιοειδῶν καὶ τὰ τράστ μὲ τὰ κολοσσιαῖα διεθνῆ συμφέροντα ἐχρησιμοποίησαν καταλλήλως τὸν τύπον διὰ νὰ μᾶς παραπείσουν ὅτι δὲν δύνανται νὰ γίνουν ἐδῶ συνθετικὰ ὑγρὰ καύσιμα. Αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς ἡ μεγαλειτέρα παραγωγὸς φυσικῶν ὑγρῶν καυσίμων, ἤρχισε νὰ σκέπτεται ὅτι μετὰ μίαν εἰκοσαετίαν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξαντληθοῦν τὰ ὑφιστάμενα ἐκεῖ κοιτάσματα πετρελαίου καὶ ἡ παραγωγὴ τῶν φυσικῶν ὑγρῶν καυσίμων νὰ ἐκμηδενισθῇ, παρ’ ὅλα ὅτι ἐδημιουργήθη νέα ἐνεργειακὴ πηγὴ ἥτις ἀσφαλῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῇ ἐν πρακτικῇ ἐφαρμογῇ κατὰ τὴν προσεχῆ εἰκοσαετίαν, ἡ δύναμις τῆς ἀτομικῆς ἐνεργείας, ἐν τούτοις ἀπὸ πνεῦμα ἐξαιρετικῆς προβλεπτικότητος ἤρχισαν ἐκεῖ νὰ δημιουργοῦν ἐργοστάσιον συνθετικῶν πετρελαιοειδῶν. Παρόμοια ἐργοστάσια ἐδημιουργήθησαν εἰς Νότιον Ἀφρικήν, Ἰαπωνίαν, Ἰνδίας καὶ ἀλλαχοῦ. Νομίζω ὅτι ἡμεῖς πρέπει κἄποτε ν’ ἀρχίσωμεν παράγοντες συνθετικὰ ὑγρὰ καύσιμα ἀπὸ τὰ μυθώδους πλούτου κοιτάσματα τῶν λιγνιτῶν μας. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι νομίζουν ἢ ἰσχυρίζονται ὅτι τὸ κόστος παραγωγῆς συνθετικῶν ὑγρῶν καυσίμων εἶναι μεγαλείτερον τοῦ τῶν φυσικῶν, πλανῶνται. Παράδειγμα. Εἰς τὴν Ἀμερικὴν εἶναι ὅτι τὸ κόστος ἐξορύξεως καὶ ἀποστάξεως τῆς φυσικῆς βενζίνης εἶναι 2.9 σέντς κατὰ γαλόνιον, ἐν ᾧ τὸ βιομηχανικὸν κόστος τῆς παραγωγῆς ἑνὸς γαλονίου συνθετικῆς βενζίνης εἶναι 2 σέντς. Ἐκτὸς τούτου ἡ ποιότης τῆς συνθετικῆς βενζίνης εἶναι καλυτέρα τῆς φυσικῆς διότι εἶναι ἀνωτέρου τῆς δευτέρας βαθμοῦ ὀκτανίου. Πρέπει ἐπίσης, κύριοι Βουλευταί, νὰ δοθῇ μεγάλη προσοχὴ εἰς τὰς βενζίνας τὰς ὁποίας ἐξάγομεν εἰς Γερμανίαν, Σουηδίαν καὶ ἀλλαχοῦ καὶ ἐκεῖ τὰς ἐκκαμινεύουν εἰς ἀλουμίνιον. Ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν σημασίαν θὰ εἶχε διὰ τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν ἀντὶ τῆς ἐξαγωγῆς 1000 φερ’ εἰπεῖν τόννων βωξίτου, ἡ ἐξαγωγὴ 1000 τόννων ἀλουμίνας, τοῦ πρώτου τούτου παραγώγου ἐκ βωξίτου. Ἀφίνω ὅτι καὶ ἕνας ὁλόκληρος κόσμος θὰ εὕρισκεν ἐργασίαν εἰς τὰ ἐργοστάσια κατεργασίας τῶν βωξιτῶν. Ἡ ποιότης τῶν βωξιτῶν τοῦ Παρνασσοῦ εἶναι ἀρίστη καὶ ἀπόδειξις αὐτοῦ εἶναι ὅτι οἱ Νορβηγικοὶ οἶκοι, ποὺ ἔχουν μεγάλην πεῖραν τῆς ποιότητος τῶν Ἑλληνικῶν βωξιτῶν, ἔσπευσαν νὰ καπαρώσουν ὁλόκληρον τὴν ὑπολογιζομένην ἐτησίαν ἑλληνικὴν παραγωγὴν τῶν 80 χιλ. τόννων ἀλουμίνας, τῶν ὑπ’ ἡμῶν προτεινομένων ἐργοστασίων. Λέγουν οἱ διάφοροι δοκησίσοφοι ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συναγωνισθῶμεν τῆς Ἀμερικῆς καὶ τῆς Σουηδίας διότι ἔχουν πολὺ προοδεύσει εἰς τὴν βιομηχανίαν τοῦ ἀλουμινίου, ἀλλὰ κύριοι, ἐὰν ἐγένετο ἐδῶ ἡ βιομηχανία τῶν βωξιτῶν ἐκτὸς ὅλων τῶν ἄλλων μεγάλων ὀφελῶν πού θὰ προσδώσῃ αὕτη εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου, ἀρκεῖ νὰ κερδίσωμεν μόνον τὴν διαφορὰν τοῦ ναύλου, διότι πῶς συμφέρει εἰς τοὺς Σουηδοὺς νὰ μεταφέρουν τὸν βωξίτην ἀπὸ ἐδῶ εἰς τὴν χώραν των καὶ ἐκεῖ νὰ ἐξαγάγουν τὸ ἀλουμίνιον καὶ τὴν ἀλουμίναν, ἐνῷ ἡμεῖς ἐδῶ θὰ κερδίζωμεν αὐτοὺς τοὺς ναύλους;

§61Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχει ἄνθρωπος εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ ὁποῖος νὰ ξεύρῃ τί πρόκειται νὰ γίνῃ; Ἐὰν τὸ εἴπητε αὐτὸ τότε θὰ ἔχῃ βάσιν ἡ συζήτησις.

§62Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐὰν γίνῃ βιομηχανικὴ ἐκμετάλλευσις τοῦ βωξίτου ἐδῶ θὰ ἔχωμεν καταπληκτικὰ ἀποτελέσματα, δεδομένης τῆς μεγίστης ἐπεκτάσεως ἣν λαμβάνει ἡ χρησιμοποίησις τοῦ ἀλουμινίου καὶ τῶν διαφόρων κραμάτων αὐτοῦ εἰς ὅλους τοὺς κλάδους τῆς συγχρόνου μηχανικῆς καὶ ἰδίᾳ τῆς ἀεροναυτικῆς. Τρίτον εἶναι ἡ συνθετικὴ κατασκευὴ τῶν ἀζωτούχων λιπασμάτων. Εἶναι καὶ τοῦτο ἕνα ζήτημα οὐσιώδους σημασίας, ἰδίᾳ διὰ τὸν ἀγροτικόν μας πληθυσμὸν ποὺ θὰ δύναται νὰ χρησιμοποιῇ ἀφθόνως φθηνὰ λιπάσματα. Βορείως τοῦ Ὀλύμπου καταναλίσκονται περίπου 50.000 τόννοι ἐτησίως ἀζωτούχων λιπασμάτων. Καὶ ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι, ὅταν συμπληρωθοῦν τὰ ἔργα ἀποξηράνσεως καὶ ἀρδεύσεως τῶν ἐδαφῶν αὐτῶν ἀναγκαστικῶς θὰ διπλασιασθῇ ἐντὸς τῆς προσεχοῦς πενταετίας ἡ ποσότης τῶν διὰ τὴν καλλιέργειαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος ἀπαιτουμένων λιπασμάτων. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ διατὶ οἱ Μακεδόνες νὰ εἶναι πάντοτε ὑποχρεωμένοι νὰ προστρέχουν εἰς τὸν ὑδροκεφαλισμὸν τῆς Πρωτευούσης διὰ νὰ προμηθεύωνται τὰ λιπάσματα τὰ ὁποῖα τοὺς εἶναι ἀπαραίτητα, ἀφοῦ εἶναι κάλλιστα δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ ἐκεῖ μία βασικὴ βιομηχανία παραγωγῆς ἀζωτούχων λιπασμάτων, τὴν ὁποίαν βιομηχανίαν καμμία διεθνὴς κρίσις οἱασδήποτε φύσεως, γεωργικῆς, ἐμπορικῆς ἢ οἰκονομικῆς, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τὴν ἐπηρεάσῃ, ἢ οὐδεὶς διεθνὴς συναγωνισμὸς νὰ τὴν κλονίσῃ; Καὶ σᾶς τονίζω μὲ τὸν πλέον σαφῆ καὶ κατηγορηματικώτερον τρόπον, κύριοι, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐκμεταλλευθῶμεν βιομηχανικῶς τὴν χώραν ἐὰν δὲν θεμελιώσωμεν τὴν ὅλην μας ταύτην προσπάθειαν διὰ τῆς δημιουργίας εἰς τὴν Πτολεμαΐδα τοῦ μεγαλυτέρου βιομηχανικοῦ κέντρου τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ εὕρουν ζωὴν διὰ τῆς κατ’ ἐξοχὴν δημιουργικῆς ἐργασίας 50.000 ἄνεργοι σήμερον συνέλληνές μας ὁπότε θὰ δύναται ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀτενίσῃ τὸ μέλλον της μὲ ἀπόλυτον καὶ ἀπεριόριστον αἰσιοδοξίαν. Χαίρω πολὺ διότι μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία αὐτὴ ἀπόψε νὰ τονίσω, νὰ ἀναπτύξω εἰς τὰς ἁπλουστέρας των γραμμὰς εἰς ὑμᾶς παρὰ τὰς ἀντιδοάσεις καὶ τὰς κραυγὰς τῶν διαφόρων ἐνδιαφερομένων, τὰ ζωτικῶς ἐνδιαφέροντα τὴν μελλοντικὴν τοῦ τόπου ἐξέλιξιν κεφαλαιώδη ταῦτα ζητήματα. Διανύομεν τὸ κρισιμώτερον ἔτος τῆς ἀναδημιουργίας τῆς χώρας καὶ ἐὰν δὲν ἐπωφεληθῶμεν τῆς εὐκαιρίας ταύτης ἵνα θέσωμεν τὰς βάσεις τῆς ἐκβιομηχανίσεώς μας, τότε τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Ἀμερικῆς θὰ ἐξατμισθῇ ἀφ’ οὗ δὲν ἐκεντρίσθη κἂν τὸ στοιχειῶδες ἐνδιαφέρον τῶν κυβερνώντων μας καὶ τότε ὅλοι ἡμεῖς θὰ πρέπει νὰ λιθοβοληθῶμεν ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους πληθυσμοὺς κυρίως τῆς Βορείου Ἑλλάδος, διότι δὲν εἴχομεν τὴν δύναμιν νὰ ἀποτινάξωμεν τὴν ραστώνην τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ 1939, ὅταν τὸ Κράτος εἶχεν ἀρχίσει νὰ ἐπιλύῃ τὰ μεγάλα προβλήματα τῆς Χώρας, παρουσιάζεται κάποιος ὁμογενὴς ἐξ Ἀμερικῆς ὀνόματι Φίλης, ὁ ὁποῖος ἦλθεν ἐδῶ καὶ ἔταξε «λαγοὺς μὲ πετραχήλια». Δυστυχῶς τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐζήτησα ἐπὶ τῶν μετ’ αὐτοῦ ὑπογραφεισῶν καὶ συχνάκις παραταθεισῶν συμβάσεων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεώς μας πρὸς ἐκμετάλλευσιν τοῦ πλούτου τῶν λιγνιτῶν Πτολεμαΐδος μοῦ ἐδόθησαν μόλις ἀπόψε, πολὺ ἀργά, καὶ δὲν ἐπρόφθασα νὰ τὰ μελετήσω, συνεπῶς δὲν δύναμαι νὰ σᾶς κατατοπίσω πλήρως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μεταξὺ τοῦ ἐν λόγῳ κυρίου καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ὑπεγράφη τὸ 1939 σύμβασις, διὰ τῆς ὁποίας ἀνελάμβανεν οὗτος τὴν ἀξιοποίησιν τῶν λιγνιτωρυχείων τῆς Πτολεμαΐδος, μὲ τὴν ὑποχρέωσιν ὅπως ἡ ἐτησία παραγωγὴ φθάσῃ τοὐλάχιστον τοὺς 170.000 τόννους, ὅσαι περίπου ἦσαν τότε αἱ ἀνάγκαι τῶν Σ.Ε.Κ. καὶ Σ.Π.Α.Π. καὶ μὲ τὸ ἀποκλειστικὸν προνόμιον τῆς μονοπωλιακῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ λιγνιτωρυχείου ἐπὶ 50 ἔτη. Πέραν αὐτῶν, ἀνελάμβανεν οὗτος τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συστήσῃ, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνιτωρυχείου ὑποχρεώσεώς του, ἀνώνυμον ἑταιρείαν μὲ κεφάλαια 400 χιλιάδων δολλαρίων. Ἐμεσολάβησεν ὁ πόλεμος καὶ ὅπως γνωρίζετε τὰ πάντα ἐσταμάτησαν. Κατὰ τὸ 1946 ὁ ἴδιος, ὁ ἐξαίρετος αὐτὸς κ. Φίλης, παρουσιάσθη ἐκ νέου καὶ μὲ διάφορες μανοῦβρες κατώρθωσε νὰ ἐπαναφερθῇ ἐν ἰσχύϊ ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἡ προπολεμικὴ σύμβασις. Ἔκτοτε ὅμως ὁ κύριος αὐτὸς δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ 4 φορὲς νὰ ζητήσῃ παράτασιν τῆς συμβάσεως, χωρὶς μέχρι σήμερον οὐδὲν ἔργον ν’ ἀρχίσῃ νὰ ἐκτελῇ. Καὶ εὑρέθησαν, κύριοι, Ἕλληνες Ὑπουργοὶ οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν νὰ δώσουν τὰς παρατάσεις αὐτάς, χωρὶς νὰ γνωρίζουν ἢ νὰ φαντάζωνται ὅτι ὑπάρχει καὶ τὸ Σχέδιον Μάρσαλ, ἐκ τῶν διατιθεμένων κεφαλαίων τοῦ ὁποίου θὰ ἐγένοντο αἱ μελέται, τὰ σχέδια ἐκτελέσεως καὶ τέλος αἱ ἴδιαι ἐγκαταστάσεις ἐκμεταλλεύσεως καὶ αὐτῶν, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν λιγνιτωρυχείων τῆς Ἑλλάδος, τοιουτοτρόπως δὲ ἐφόρτωσαν μίαν μακροχρόνιον δουλείαν ἐπὶ τῆς ράχεως τοῦ ἀτυχοῦς Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ πληρώνῃ τὸ χαράτσι τῆς δουλείας, διότι ἀσφαλῶς ὁ φιλόπατρις κ. Φίλης δὲν θὰ δέχεται οἰκειοθελῶς ν’ ἀποξενωθῇ τοῦ δώρου ποὺ ἐσχάτως ὁ κ. Χατζηπάνος Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν, τοῦ παρέτεινεν ἐπὶ ἓν ἔτος τὴν σύμβασιν, ἐν ᾧ ἕως τώρα, αἱ τρεῖς ἄλλαι παρατάσεις ἦσαν ἑξάμηνοι. Διότι τὰ κέρδη ἐκ τῆς ἀναμενομένης ἐκμεταλλεύσεως τοῦ λιγνιτωρυχείου, εὐλόγως ἀναμένονται τεράστια, ἅτινα εἶναι ἐγκληματικὸν ν’ ἀπολαμβάνῃ ἕνας ἰδιώτης καὶ ὄχι ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς Λαός.

§63Μ. ΧΛΟΥΒΕΡΑΚΗΣ. Ὅταν ἐδίδοντο αἱ παρατάσεις περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε, ὑψώσατε φωνὴν διαμαρτυρίας;

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐξανίστασθε διότι ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἡ Κυβέρνησις δὲν παρουσίασεν ἓν πρόγραμμα ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Θὰ ἤθελα νὰ ξέρω τί ἐπερωτήσεις ἐκάματε κατὰ τὴν λήξασαν τετραετίαν διὰ τὸ ζήτημα τοῦ λιγνίτου; διότι ἀντιλαμβάνομαι ὅτι τὸ ὥριμον ἐνδιαφέρον σας ἔχει ὡς κίνητρον νὰ ἀσκήσητε πολεμικὴν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ κομματικοὺς λόγους.

§65Β. ΒΥΖΑΣ. Ἀγνοεῖτε τὸ θέμα. Ὁ κ. Ναύαρχος ἐπανειλημμένως ἀνέπτυξε τὸ ζήτημα καὶ διὰ τοῦ τύπου ἀκόμη.

§66Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος ὑψίστης ἐθνικῆς σημασίας, θὰ ἐθεώρουν τὸν ἑαυτόν μου τὸν ἀθλιέστερον τῶν Ἑλλήνων, ἐὰν εἶχον σκοπὸν νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῶ διὰ λόγους κομματικούς. Λυποῦμαι διότι καὶ μίαν τοιαύτην συζήτησιν ἐπὶ τόσου κεφαλαιώδους ζητήματος ἐνδιαφέρουσαν τὸ μέλλον τῆς φυλῆς μας, μίαν ἔρευναν ἐπὶ καθαρῶν τεχνικῶν βάσεων, τὴν μολύνετε. Ἔτσι ὅλοι ἔχετε συνηθίσει καὶ θέλετε νὰ τὴν μεταφέρετε μέσα εἰς τὰ στενὰ κομματικὰ πλαίσια. Τὸ Κράτος ὤφειλε νὰ ἐπιζητήσῃ λύσεις, ἔστω καὶ παρὰ τὴν ἀντίδρασιν τῶν Συμμαχικῶν παραγόντων, ἀντίδρασιν τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀποκλείω ἀπολύτως. Ἀλλ’ οὐδεμία Κυβέρνησις μέχρις ὥρας μᾶς παρουσίασεν ὁριστικόν τι πρόγραμμα διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιζητεῖ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ θεμελειώδους τούτου προβλήματος.

§67Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἰς τὸ Συνέδριον Ἀνασυγκροτήσεως ποὺ ἔγινεν εἰς τὴν Κοζάνην οἱ Ἀμερικανοὶ ἐκπρόσωποι ἐξεδήλωσαν ἀμέριστον καὶ ζωηρότατον ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ λιγνίτου.

§68Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν ἀμφέβαλλον περὶ τούτου διότι οἱ Ἀμερικανοὶ δὲν μᾶς δωρίζουν τὰ τεράστια κεφάλαια διὰ νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὸν ἄτυχον καὶ ἔνδοξον αὐτόν Λαόν, ἀλλὰ διὰ νὰ τὸν βοηθήσουν νὰ ἐκμεταλλευθῇ κάθε ἐθνικὸν πλοῦτον διὰ νὰ ὀρθοποδήσῃ, νὰ ἀναλάβῃ οἰκονομικῶς καὶ νὰ παίξῃ εἰς τὴν ἱστορίαν τὸν ὑπέροχον ρόλον εἰς τὸν ὁποῖον τὸν ἔταξεν ἡ Θεία Πρόνοια νὰ δρᾷ κατὰ τὴν ὑπέροχον τρισχιλιετῆ ἱστορίαν του. Πολλάκις ἀνέπτυξα τό θέμα τοῦτο διὰ τοῦ τύπου καὶ ἐνταῦθα καὶ ἐν Θεσσαλονίκῃ. Ἀτυχῶς ἐδώσαμεν εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ τὸ προνόμιον τῆς ἐκμεταλλεύσεως κατὰ τρόπον σκανδαλώδη εἰς τὸν Φίλην.

§69Σ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Μήπως τὸ ἐνδιαφέρον αὐτὸ τῶν Ἀμερικανῶν περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Μόδης συνδέεται μὲ τὴν σύμβασιν Φίλη, ὁ ὁποῖος εἶναι Ἀμερικανὸς ὑπήκοος;

§70Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἡ Ἀμερικανικὴ Πολιτεία, δὲν εὐνοεῖ ποτὲ ὑπόπτους συμβάσεις Κύριε.

§71Γ. ΜΟΔΗΣ. Εἶπα τοῦτο: ὅτι καὶ ὁ κ. Ζέκινς καὶ ἄλλοι Ἀμερικανοὶ ἐκπρόσωποι, ἐξεδήλωσαν ζωηρὸν ἐνδιαφέρον ὑπὲρ τῆς ταχυτέρας ἐνάρξεως τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ λιγνίτου καὶ ὑπεσχέθησαν πᾶσαν συνδρομήν. Ἡμεῖς ἐκηρύχθημεν ἐναντίον τῆς συμβάσεως Φίλη καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ συνεφώνησαν μαζί μας.

§72Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ἡ μακαριότης τῶν ἁρμοδίων, σᾶς ἀναφέρω ὅτι μεσοῦντος τοῦ 1915 ἀπεφασίσθη καὶ προεβλέφθη ἡ ἵδρυσις τῶν ἑξῆς βασικῶν βιομηχανιῶν—Πρῶτον ἐξευγενισμοῦ τοῦ λιγνίτου.

§73Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπερώτησίς σας ἔχει ἐξαιρετικὴν σημασίαν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἦσαν παρόντες οἱ Ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Πάντως εἰς ὅσα ἀναφέρετε ὑπάρχουν ὡρισμέναι ἀνακρίβειαι καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι δὲν ἐλάβατε ἐγκαίρως γνῶσιν τῶν στοιχείων τοῦ φακέλλου. Ἐν προκειμένῳ ἔγιναν δύο συμβάσεις, ἡ μία μὲ τὸν οἶκον Πάουν καὶ ἡ δευτέρα ἡ ὁποία ἀφεώρα τὴν γενικωτέραν μελέτην μου τὸν οἶκον Ντάφρεντ. Ὑπῆρξε μάλιστα διαφωνία ἐὰν ὁ οἶκος θὰ εἶναι Ἀγγλικὸς ἢ Γερμανικός.

§74Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐγὼ λέγω τὴν ὑπόθεσιν τῆς συμβάσεως.

§75Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε ἔχει ὑπογραφῆ ἡ σύμβασις;

§76Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Τετράκις ἐντὸς τῆς τετραετίας. Δὲν μὲ παρακολουθήσατε, φαίνεται ὅτι δὲν μὲ παρακολουθήσατε μετὰ τῆς δεούσης πρυσοχῆς.

§77Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ δευτέρα σύμβασις προβλέπει τὴν γενικωτέραν μελέτην μὲ τὸν Οἶκον Ντάφρεντ ὑπῆρξε μάλιστα καὶ διαφωνία ἐὰν ὁ Οἶκος θὰ ἦτο Ἀγγλικὸς ἢ Γερμανικὸς καὶ ἐξ αὐτοῦ ἐπῆλθε μεγάλη ἀργοπορία.

§78Γ. ΜΟΔΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ὅτι δὲν ἐγένετο τίποτε ἀπολύτως. Δὲν βλέπομεν νὰ ἐγένετο ἔναρξις τῶν ἔργων.

§79Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ τετραετὲς καὶ εἰς τὸ πρόγραμμα 1948–49 εἶχεν ἀναγραφῆ κονδύλιον 36–37 ἑκατομ. δολλαρίων διὰ τὰ λιγνιτωρυχεῖα. Αὐτὰ διεγράφησαν εἰς τὸ Παρίσι τῇ εἰσηγήσει τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς καὶ παρεχωρήθησαν εἰς καταναλωτικὰ ἀγαθὰ διὰ νὰ ἐξυπηρετηθῇ ὁ πολεμικὸς ἀγών. Ἀπὸ τὸ 1948 –1949 ἑπομένως περιελαμβάνετο ἡ Πτολεμαῒς ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἐκεῖ ἐγένοντο ἐπιχειρήσεις διεγράφη τὸ ποσὸν καὶ διετέθη διὰ τὰς πολεμικὰς ἀνάγκας.

§80Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι ἐγένετο πᾶν τὸ δυνατόν ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς ἀπαντήσω εἰλικρινῶς, θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐὰν εἶχον τὴν τιμὴν ἐγὼ νὰ εἶμαι ὑπουργός, θὰ ἔσπευδα νὰ παραιτηθῶ, ἐὰν δὲν καθιστάμην ἱκανὸς νὰ ἀξιοποιήσω τὰ διατιθέμενα κεφάλαια, διὰ νὰ καταλήξωμεν σήμερον πρὸ μιᾶς τοιαύτης καταστάσεως.

§81Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ εἴμεθα ἐν ἀδίκῳ προβάλλοντες τοιαύτην ἀντίρρησιν εἰς περίοδον κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ ἐπιχειρήσεις κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ εὑρίσκοντο εἰς τὴν μεγαλυτέραν των ἔντασιν. Ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου ὅμως τοῦ 1949, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἐτερματίσθησαν αἱ ἐπιχειρήσεις τὸ ζήτημα ἐτέθη ἀμέσως ἐπὶ τάπητος ἐὰν εἴχατε δὲ τὰ ἔγγραφα θὰ ἐβλέπατε ὅτι μὲ τοὺς Ἀμερικανοὺς εὑρισκόμεθα εἰς διαπραγματεύσεις ἐπὶ τρεῖς μῆνας ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι Γερμανικὸς οἶκος ἢ Ἀγγλικός, συνεζητήθη δὲ καὶ σύμβασις μὲ τὸν Γερμανικὸν οἶκον Πάουντ διὰ 19 ἑκ. δολλάρια κατόπιν ἦλθεν ὁ Ἀγγλικὸς οἶκος καὶ ὑπεγράψαμεν μὲ αὐτόν.

§82Γ. ΜΟΔΗΣ. Καὶ ξαναφάνηκε ταὐτοχρόνως καὶ ἡ σύμβασις Φίλη.

§83Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἤρχισε νὰ ἐκδηλώνῃ τὸ ἐνδιαφέρον της διὰ τὴν Πτολεμαΐδα ἔπρεπε αὕτη νὰ ἀποτελέσῃ εἰς τὸ μακροπρόθεσμον πρόγραμμα τὴν βάσιν ἐξηλεκτρισμοῦ τῆς χώρας. Ἀλλὰ ἐγκατελείφθη καὶ ἐπῆγεν εἰς τὸ ράφι.

§84Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Θὰ ἰδῆτε ὅτι ἐκ τοῦ προγράμματος τῆς ΕΠΑ (πρόγραμμα Εὐρωπαϊκῆς Ἀνασυγκροτήσεως) τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1948–49 εἶχον τελικῶς διατεθῆ 28 δισεκατομμύρια εἰς δραχ. καὶ 9.5 ἑκατομ. εἰς δολλάρια διὰ τὴν ἔρευναν τῶν λιγνιτῶν καὶ διὰ τὰς μελέτας τοῦ ἐξηλεκτρισμοῦ καὶ τῶν ἠλεκτροπαραγωγικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας. Ἐξ αὐτῶν οἱ ἁρμόδιοι λήξαντος τοῦ οἰκονομικοῦ τούτου ἔτους δὲν ἐστάθησαν ἱκανοὶ νὰ τὰ ἀξιοποιήσουν, ἀφ’ οὗ ἐδαπάνησαν μόνον τὰ 4 περίπου ἑκατομμ. δολλάρια καὶ οὔτε μίαν δραχμήν! Δὲν ἐπρόκειτο περὶ χρημάτων λοιπὸν τὰ ὁποῖα δὲν εἴχαμεν, ἀλλὰ περὶ χρημάτων ποὺ μᾶς τὰ ἔδωσαν οἱ Ἀμερικανοὶ ἀλλὰ δὲν ἐστάθημεν ἱκανοὶ οὔτε νὰ τὰ ἐξοδεύσωμεν διὰ νὰ τὰ ἀξιοποιήσωμεν. Τὸ ὑποστηριζόμενον ὅτι εἰς τοῦτο πταίει δῆθεν ὁ συμμοριτισμὸς καὶ ὁ ἀγὼν ὁ στρατιωτικὸς τοῦ ἔθνους πρὸς ἐξόντωσιν καὶ ἐκμηδένησιν τῆς προδοτικῆς κομμουνιστικῆς προσπαθείας, ἂν μή τι ἄλλο εἶναι ἀπαράδεκτον, διότι ἐπὶ τέλους ἡ ἀνταρσία δὲν ἐξεδηλώθη ἐν Ἀθήναις, ἂν καὶ θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ ἐξερρηγνύετο εἰς τὰ Γραφεῖα διαφόρων καὶ ποικιλωνύμων Συντονιστῶν, ποὺ ἐκμεταλλεύονται τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ μᾶς βομβαρδίζουν μὲ διάφορα βιβλία τοῦ τὶ θὰ κάνουν, τοῦ τὶ ἔχουν εἰς τὰς μεγαλοφυεῖς κενὰς κεφαλάς των, διὰ νὰ εὑρισκώμεθα σήμερον, λήγοντος τοῦ δευτέρου ἔτους τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ἀπὸ ποὺ θ’ ἀρχίσωμεν τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς χώρας. Δὲν σᾶς ἠμπόδισε λοιπὸν οὔτε ὁ πόλεμος, οὔτε ὁ συμμοριτισμὸς διὰ νὰ ἔχετε ὅλα προετοιμάσει, εἰς τρόπον ὥστε ἅμα τῇ λήξει τῆς ἀνταρσίας ν’ ἀρχίσετε τὴν ἐπὶ τόπου ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων. Ἐνῶ σήμερον, με τοὺς διαφόρους συντονιστὰς καὶ παρασυντονιστάς, δὲν γνωρίζομεν οὔτε ἀπὸ ποὺ, οὔτε πότε θ’ ἀρχίσωμεν τὰ μεγαλειώδους ὁλκῆς καὶ σημασίας αὐτὰ ἔργα.

§85Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ μελέται ἔπρεπε νὰ γίνουν ἀπὸ οἴκους ἀνεγνωρισμένους ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς Ἀμερικανούς. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐπεμέναμεν διὰ τὸν Γερμανικὸν οἶκον, διότι μᾶς εἶπαν ὅτι εἰς τὴν Οὐάσιγκτων ἔχομεν ἰδικά μας κριτήρια καὶ θὰ δεχθῆτε αὐτοὺς τοὺς οἴκους ποὺ εἶναι ἀνεγνωρισμένοι. Δι’ αὐτὸ ὅλοι οἱ οἶκοι οἱ ὁποῖοι ἀνέλαβον τὴν μελέτην ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προεκρίθησαν κατόπιν κοινῆς συμφωνίας, σήμερον δὲ ἐλύθησαν τὰ πράγματα, δὲν ὑπάρχει καμμία ἐκ τῶν βασικῶν βιομηχανιῶν διὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ἔχῃ συντελεσθῆ ἡ μελέτη.

§86Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Διὰ τὸν λιγνίτην;

§87Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπα ἐζήτουν ἀνεγνωρισμένον οἶκον ἀπὸ τὴν Οὐάσιγκτων καὶ ὅτι ἂν καὶ οἱ τεχνικοὶ οἱ δικοί μας εἶχαν ἄλλας ἀντιλήψεις διὰ τὸν λιγνίτην, ἐντούτοις ὑπεχωρήσαμεν καὶ ἐδέχθημεν τὴν ἄποψιν τῆς Διοικήσεως Οἰκονομικῆς Συνεργασίας ἡ ὁποία μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν δίδομεν τὰ χρήματα παρὰ μόνον ἐὰν πρόκειται περὶ οἴκων ἐμπείρων καὶ γνωστῶν.

§88Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Αἱ δύο μελέται εἶναι γερμανικαί.

§89Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπιλογὴ δὲν ἦτο ἰδική μας. Ἡμεῖς ἐζητήσαμεν ἕνα οἶκον γερμανικὸν καὶ μᾶς εἶπον θὰ προτιμήσητε τὸν οἶκον τὸν ἀγγλικόν. Οἱ λόγοι ἐκτίθενται εἰς τὴν σχετικὴν σύμβασιν.

§90Ι. ΖΙΓΔΗΣ. Ἡ παράλειψις τῆς ἐντάξεως τοῦ λιγνίτου εἰς τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως δὲν ἔχει καμμίαν τοιαύτην δικαιολογίαν, διότι ὅτι ἀνεκάλυψαν ἐν ἔτει σωτηρίῳ 1949 οἱ Ἀμερικανοί, οἱ ὁποῖοι ἐπῆγαν εἰς τὴν Πτολεμαΐδα, ἦσαν γνωστὰ ἀπὸ τὸ 1937. Καὶ ἐνῷ ἐξ ὅλων τῶν στοιχείων ἦτο γνωστὸν καὶ εἶχε ἐνσωματωθῆ εἰς τὰς περὶ ἀξιοποιήσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πόρων τῆς χώρας μελέτας τῆς ΟΥΝΡΑ, ὅτι τὸ κοίτασμα ἦτο πλουσιώτατον καὶ ὅτι ἦτο ἡ εὐθηνοτέρα πηγὴ ἐνεργείας διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐν τούτοις — καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν μελανωτέραν σελίδα τῆς ὅλης προσπαθείας, — τὸ πρόγραμμα ἀνασυγκροτήσεως ἔρριψε τὴν Πτολεμαΐδα εἰς ἓν ὑπόγειον καὶ περιωρίσθη νὰ μᾶς παρουσιάσῃ ἓν περίεργον πρόγραμμα ἐξηλεκτρίσεως τῆς χώρας στηριζόμενον μόνον ἐπὶ τῶν ὑδατοπτώσεων. Τὸ πρόβλημα τοῦ λιγνίτου ἀποτελεῖ τὸ βασικώτερον πρόβλημα διὰ τὸ μέλλον αὐτῆς τῆς χώρας καὶ ἂν δὲν σπάσῃ ἡ ἀντίδρασις κατὰ τοῦ λιγνίτου δὲν πρόκειται οὔτε ἐξηλεκτρισμὸν νὰ ἔχωμεν οὔτε ἐκβιομηχάνισιν. Λυποῦμαι ὅτι ἡ συζήτησις αὐτὴ λαμβάνει χώραν ἀπόντος τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διότι ἡ συζήτησις αὕτη θὰ ἔπρεπε νὰ πάρῃ ὅλην τὴν ἔκτασιν, ἡ ὁποία χρειάζεται.

§91Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Ἀπὸ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ θὰ ἐπαίρνατε τὴν ἰδίαν ἀπάντησιν, ποῦ ἐπῆρα καὶ ἐγώ. Ὅταν τὸν ἠρώτησα, τί σκέψεις εἶχε, ἀπήντησεν ὅτι κάπου τὸ ἔδωσα τὸ χαρτὶ καὶ δὲν ξεύρω ποῦ εἶναι.

§92Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, μεσοῦντος τοῦ 1950 καὶ περὶ τὸ τέρμα τοῦ δευτέρου ἔτους ἀνασυγκροτήσεως εἰς τὸν περίφημον «ἀγῶνα ἐπιβιώσεως» τὸ περιοδικὸν τὸ ὁποῖον ἐκδίδουν ἑβδομαδιαίως οἱ διάφοροι συντονισταὶ μὲ σκοπὸν τὴν ἐπιβίωσιν τῆς φυλῆς, ἂν καὶ ἐγὼ πιστεύω ὅτι ὁ ἀγὼν γίνεται διὰ τὴν ἐπιβίωσιν αὐτῶν τῶν ἰδίων συντακτῶν του εἰς τὰς εὐαρέστους θέσεις ποὺ σήμερον ἐκεῖ κατέχουν, ἀνεγνώσαμεν κάτι περιέργους πληροφορίας ὅτι προβλέπεται ἡ ἵδρυσις τῶν ἑξῆς βασικῶν βιομηχανιῶν: 1ον) Ἐξευγενισμοῦ τοῦ λιγνίτου, 2ον) Σιδηρομεταλλουργία, 3ον) Ἀζώτου καὶ ἀζωτούχων λιπασμάτων, 4ον) Καυστικῆς καὶ ἀνθρακικῆς σόδας, 5ον) Ἀργυλλίας, δηλαδὴ ἀλούμινας τοῦ πρώτου προϊόντος τοῦ βωξίτου, 6ον) Μαγνησίου, 7ον) Διϋλιστηρίου πετρελαίων καὶ 8ον) Διϋλιστηρίου ζακχάρεως — μιᾶς ἀπάτης, διότι πρόκειται νὰ φέρνουν τὴν σκούραν ζάκχαρην καὶ νὰ κερδίζουν τὸν μεγάλον εἰσαγωγικὸν δασμὸν τῆς λευκῆς ζάχαρης — χωρὶς νὰ χρησιμοποιοῦν οὐδεμίαν ἐγχώριον πρώτην ὕλην, καὶ χρησιμοποιοῦντες τὰ ὑποτυπώδη μέσα τοῦ ἀποχρωματισμοῦ μόνον. Καὶ ἡ ἀπάτη αὐτὴ ὀνομάζεται βιομηχανία διϋλιστηρίου ζακχάρεως! Εἰδικῶς τώρα διὰ τὸν λιγνίτην, ἡ ἔκθεσις ἀναφέρει μόνον τὸν ἐξευγενισμὸν αὐτοῦ καὶ ἐνῷ ὑποτίθεται ὅτι ἡ περίφημος ΥΣΕΣΑ θὰ κατήρτιζε τὰς μελέτας καὶ θὰ ἐπρογραμμάτιζε τὴν μελλοντικὴν βιομηχανικὴν ἐξέλιξιν τῆς χώρας, φαίνεται ὅτι τόσο πολὺ εἶχε συλλάβει τὰ ἑλληνικὰ προβλήματα, ὥστε ἀπὸ τὸ ὅλον μεγαλειῶδες πρόβλημα τῶν δυνατοτήτων τοῦ λιγνίτου δὲν συνέλαβε τίποτε ἄλλο παρὰ τὸ ζήτημα τοῦ ἐξευγενισμοῦ του. Ἐὰν ὅμως εἶχε καὶ πόρρωθεν συλλάβει τὸ τεράστιον πρόβλημα τοῦ λιγνίτου, ὡς βάθρου, ὡς θεμελίου ἐφ’ οὗ θὰ στηριχθῇ τὸ ὅλον οἰκοδόμημα τοῦ ἐκβιομηχανισμοῦ τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἐπρογραμμάτιζε τὴν ἵδρυσιν ἐκεῖ, ἐν Πτολεμαΐδι, τῶν ἑξῆς μεγάλων βασικῶν βιομηχανιῶν: 1ον) Ἐξορύξεως καὶ μπρικετοποιήσεως, 2ον) Συνθετικῶν ὑγρῶν καυσίμων, δηλαδὴ βενζίνης καὶ πετρελαίου Ντῆζελ, 3ον) Ἀλούμινας (ἀργιλλίας), 4ον) Ἀζωτούχων λιπασμάτων. Λέγω ἐκεῖ, ἐν Πτολεμαΐδι, διότι ἂν καὶ ὁ λιγνίτης τῆς Πτολεμαΐδος εἶναι, κατωτέρας ποιότητος τῶν λιγνιτῶν ἄλλων περιοχῶν Μακεδονίας, Εὐβοίας καὶ Ἀττικῆς, ἔχει τὸ μοναδικὸν προσὸν νὰ ἐξορύσσεται δι’ ἁπλῆς ἀποκαλύψεως — ἕνα μπουλντῶζερ θὰ βγάζῃ τὸ χῶμα καὶ δεύτερον θὰ βγάζῃ ἀμέσως λιγνίτην — καὶ εὑρίσκεται εἰς συνεχῆ πάχη ἄνευ ἐνδιαστρώσεων μέχρι 30 ὁλοκλήρων μέτρων, τεραστία δηλαδὴ ποσότης λιγνίτου, ποῦ θὰ κοστίζῃ τὸ ἀπιστεύτως μικρὸν ποσὸν εἰς τὸ κοινὸν τῶν 8.5 χιλιάδων δραχ. κατὰ τόννον, συμφώνως πρὸς τὰς μελέτας ὅλων τῶν εἰδικῶν, ἡμετέρων καὶ ξένων. Ταῦτα ἀνεξαρτήτως τῆς ἀνάγκης ὅπως ἐκεῖ ἐπὶ τόπου ἱδρυθῇ καὶ τὸ μεγαλείτερον θερμοηλεκτρικὸν ἐργοστάσιον τῆς Ἑλλάδος, διότι ἐπαναλαμβάνω ὅτι διὰ βιομηχανίας μεγάλας τοιαύτης φύσεως, καταναλισκούσας τεράστια ποσὰ καυσίμων, ἐπιβάλλεται ἡ ἵδρυσίς των ἐπὶ τοῦ τόπου ὁπόθεν ταῦτα ἐξορύσσονται, ἵνα μὴ τὰ καύσιμα καὶ συνεπῶς τὰ προϊόντα τῶν βιομηχανιῶν ἐπιβαρύνωνται μὲ τὰ μεταφορικά των ἔξοδα, τὰ ὁποῖα εἶναι μεγάλα, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται νὰ μεταφερθοῦν εἰς πλησίον περιοχήν, ὅπως τῆς Θεσσαλονίκης, ὅπου τὰ ἴδια δὲν θὰ πέσουν κάτω τῶν 40 χιλ. δραχ. κατὰ τόννον, ἀπέναντι τῶν 8.500 δραχ. τῆς Πτολεμαΐδος. Ἐὰν οἱ κύριοι συντονισταὶ συνελάμβανον τὸ πρόβλημα ὑπὸ τὴν ἄνω μεγαλειώδη αὐτοῦ σημασίαν, θὰ προσέφεραν ὄντως ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν. Διότι 1ον εἶναι ἀπολύτως ἐξησφαλισμένη ἡ εὐθηνὴ τῶν προϊόντων παραγωγή, εἰς οἱανδήποτε ἐπιθυμητὴν ποσότητα, εἰς τιμὴν δὲ ἱκανὴν δὲ νὰ ἀντέχῃ εἰς οἱανδήποτε διεθνῆ συναγωνισμὸν καὶ συνεπῶς εἶναι ἐξησφαλισμένον τὸ βιώσιμον αὐτῶν ἐσαεί. 2ον εἶναι ἐξησφαλισμένη οὐ μόνον ἡ ἀρχικὴ τῶν δημιουργηθησομένων προϊόντων ἀπορρόφησις ὑπὸ τῆς διψώσης διὰ ταῦτα ἀγορᾶς καὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ διεθνῶς τῶν ἐξωτερικοῦ, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ προοπτικὴ μεγαλειτέρας αὐτῶν εἰς τὸ μέλλον καταναλώσεως. 3ον θὰ ἀνακουφίσῃ φοβερὰ τὸ παθολογικῶς χωλαῖνον ἐμπορικόν μας ἰσοζύγιον πληρωμῶν ἐξωτερικοῦ, μὲ τὴν εἰς τὸ ἐλάχιστον περιορισμὸν τῆς ἀφαιμάξεως ποὺ ὑφιστάμεθα ἐκ τοῦ τεραστίου ποσοῦ ξένου συναλλάγματος ποὺ ἐτησίως ἐξάγωμεν, εἴτε διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν εἰσαγομένων σήμερον ὑγρῶν καυσίμων, λιπασμάτων κ.τ.λ. εἴτε δι’ εἰσαγωγῆς μεγάλων ποσῶν συναλλάγματος διὰ τῆς ἐξαγωγῆς τῆς πολυτίμου ἀλούμινας. 4ον θὰ προκαλέσῃ τὸ ἀρχικὸν τοῦτο συγκρότημα τῶν βιομηχανιῶν τῆς Πτολεμαΐδος τὴν δημιουργίαν πολλαπλῶν συναφῶν βιομηχανιῶν μικροτέρων μὲν εἰς ἔκτασιν, ἀλλὰ αἵτινες θὰ ἐκμεταλλευθοῦν, ὅπως εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ὅπως εἰς τὸ Ροὺρ ἐν Γερμανίᾳ, ὅπως εἰς τὴν Πενσυλβανίαν ἐν Ἀμερικῇ, ὅπως εἰς τὸ Κάρντιφ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ, εἰς τὸ Βέλγιον, εἰς τὴν Γαλλίαν, καὶ ὁπουδήποτε ἀνεπτύχθη ἡ βιομηχανία, τὴν ἐπὶ τόπου ὕπαρξιν τόσων βιομηχανικῶν μέσων καὶ προϊόντων. Θὰ δοθῇ δὲ οὕτω κίνησις ἐξαιρετικὴ εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχάς, ἀνύψωσις τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τῶν ὑποσιτιζομένων ἀτυχῶν πληθυσμῶν τοῦ πλέον νευραλγικοῦ τομέως τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους ποὺ ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεώς των τῷ 1912 μέχρι σήμερον δὲν ἐγνώρισαν παρὰ ἀπαθλίωσιν καὶ λόγῳ τῶν ἀλλοφύλων ἐπιδρομῶν καὶ λόγῳ τῶν ξενοκινήτων προδοτῶν. Καὶ τέλος 5ον, τὸ καὶ σπουδαιότερον ὅλων, τὸ τεράστιον τοῦτο βιομηχανικὸν κέντρον, θὰ δημιουργήσῃ εἰς τὴν Πτολεμαΐδα καὶ ὅλην τὴν πέριξ περιοχὴν ἀπὸ Φλωρίνης μέχρι Καστοριᾶς καὶ Κοζάνης τὸ ἰσχυρότερον ἐθνικὸν Κέντρον, ὅπως ἐπὶ τῆς ἐνδόξου Μακεδονικῆς ἐποχῆς τῆς μακρᾶς ἱστορίας μας μὲ πληθυσμὸν ἀρχικὸν περὶ τὴν Πτολεμαΐδα 50 χιλιάδων ἀκραιφνῶν Ἑλλήνων ἐργαζομένων τιμίως, εὐτυχούντων ἐκ τοῦ μόχθου των, εὐημερούντων ἐν εἰρήνῃ, διὰ νὰ παύσῃ ἐπὶ τέλους μιὰ γιὰ πάντα, ὁριστικῶς, ἀμετακλήτως καὶ ἀδιαμαρτυρήτως κάθε μελλοντικὴ ἀπρέπεια ἐκ μέρους τῶν βαρβάρων γειτόνων μας, ποὺ δὲν παύουν νὰ ὀνειρεύωνται τὴν λεγομένην ὑπ’ αὐτῶν Μακεδονίαν τοῦ Αἰγαίου καὶ νὰ ὀρέγωνται αὐτὴν ἀναισχύντως. Καὶ τέλος θὰ παύσῃ ὁ ὑδροκεφαλισμὸς τῆς πρωτευούσης καὶ ἡ τάσις ἀστυφιλίας ὅλων τῶν Ἑλλήνων, διότι θὰ ἀντιληφθοῦν καὶ βιομήχανοι καὶ ἔμποροι καὶ τεχνῖται καὶ ἐργάται ὅτι ἐκεῖ μόνον ὑπάρχει πεδίον δράσεως πραγματικὸν καὶ ὄχι εἰς Ἀθήνας ἢ ἄλλα μεγάλα κέντρα. Καὶ θὰ ἀναμένετε βεβαίως ὅτι ὅλων αὐτῶν τῶν βιομηχανιῶν ἡ μελέτη θὰ εἶναι ἤδη συμπεπληρωμένη. Ἀκούσατε ὅμως ἐξ ὅλων αὐτῶν τῶν βασικῶν διὰ τὸ μέλλον τῆς χώρας βιομηχανιῶν, διὰ 1ον τὸν ἐξευγενισμὸν τοῦ λιγνίτου, καὶ σᾶς ἐπαναλαμβάνω κ. βουλευταί, ὅτι τίποτε ἄλλο διὰ τὸν λιγνίτην δὲν κατώρθωσαν νὰ συλλάβουν οἱ ἁρμόδιοι, ἐπὶ τῶν δυνατοτήτων του διὰ τὴν ἐκβιομηχάνισιν τῆς Χώρας, 2ον βιομηχανίαν σόδας, 3ον ἀζώτου καὶ ἀζωτούχων λιπασμάτων, 4ον διϋλιστήριον ζακχάρεως κ.τ.λ. ἀζωτούχων λιπασμάτων δὲν ὑπάρχουν οὔτε κἂν μελέται. Αὐτὸ καὶ μόνον καταδεικνύει κατὰ ποῖον τρόπον γίνεται ἡ Ἀνασυγκρότησις.

§93Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν διϋλιστηρίων ζακχάρεως ἐλύθη ἤδη καὶ ὅτι, ὅπως πληροφοροῦμαι ἀπὸ τὴν εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν Δανείων ἐχορηγήθη τὸ δάνειον. Τὰ διϋλιστήρια αὐτὰ δὲν χρειάζονται εἰδικὴν μελέτην, ἡ μελέτη εἶναι οἰκονομική. Τεχνικὴ μελέτη δὲν χρειάζεται. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦ μαγγανίου, νομίζω ὅτι ἔχει ἀπολεσθῆ ὁριστικῶς ἡ βιομηχανία αὐτὴ καὶ δὲν θὰ γίνῃ. Διὰ τὸ ζήτημα τῶν λιπασμάτων ὑπεβλήθη ἡ μελέτη.

§94Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Πῶς τώρα θὰ γίνῃ ἡ βιομηχανικὴ ἐκμετάλλευσις, ἡ ἐμπορικὴ ἐκμετάλλευσίς των ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ δημιουργηθησομένων ἐκχωρήσεων; Τὸ βασικὸν ἐπίσης ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔχει τόσον σοβαρὰν σημασίαν ἐπὶ τῆς ἐξελίξεως τῶν μεγάλων βιομηχανιῶν κοινῆς ὠφελείας, μέχρι τοῦ Δεκεμβρίου 1949 οὐδεμίαν λύσιν εἶχε λάβει. Κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1949 ὁ τότε Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, συμπαρισταμένου καὶ τοῦ φίλου τότε Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ ἐπίσης τότε Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Χέλμη, ἐκάλεσε τοὺς ἁρμοδίους ὑπαλλήλους καὶ τοὺς διετύπωσε τὴν ἑξῆς περίπου παράκλησιν. «Νὰ μοῦ μελετήσετε τὸ ταχύτερον τὸ ζήτημα τῶν νομικῶν προσώπων, τὸ ὁποῖον θὰ ἀναλάβῃ, ὡς φορεὺς, τὴν ἐκμετάλλευσιν αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας».

§95Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν ὑδροηλεκτρικῶν μόνον.

§96Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐκάλεσε τοὺς ἁρμοδίους ἀνωτέρους κρατικοὺς ὑπαλλήλους εἰς οὕς, κατὰ τρόπον προδίδοντα τελείαν ἄγνοιαν τῆς σοβαρότητος τοῦ ζητήματος, ἔταξε διορίαν μέχρι τὰς 25 Δεκεμβρίου 1950 νὰ ἔχουν τελειώσει τὴν μελέτην καὶ νὰ ὑποβάλουν συγκεκριμένας προτάσεις πρὸς λύσιν ἑνὸς τόσον κεφαλαιώδους ζητήματος καὶ οἰκονομικοῦ καὶ κοινωνικοῦ, ἀλλὰ καὶ οὐσιαστικῆς σημασίας, διότι ἡ μορφὴ τοῦ φορέως τῆς ἐκμεταλλεύσεως αὐτῶν τῶν ἐκχωρήσεων μοιραίως θὰ προεδίκαζε καὶ τὴν τύχην ὅλων αὐτῶν τῶν κρατικῶν χρηματοδοτήσεων. Ἀναφέρω τοῦτο, διὰ νὰ δικαιολογήσω τὰς αὐστηρὰς ἐκφράσεις, τὰς ὁποίας μετεχειρίσθην. Ὁποία ἐπιπολαιότης χαρακτηρίζει τὸν προχειρολόγον τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιζητεῖται ἡ ἐπίλυσις τοῦ μεγίστου ἐκ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς χώρας ἔχουν ἀπασχολήσει καὶ κοινωνίαν καὶ Βουλὴν καὶ Κυβέρνησιν. Κύριοι Βουλευταί, λυποῦμαι διότι σᾶς ἐκούρασα. Ὅπως σᾶς ἀνέφερον ἐν ἀρχῇ ὅμως, ἀντιμετωπίζω τὸ ζήτημα τοῦτο ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς καθαρῶς οὐσιαστικῆς, διότι ἡ δοθησομένη λύσις του ἐπηρεάζει αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν καὶ μελλοντικὴν ἐξέλιξιν τῆς φυλῆς μας. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσωμεν πτωχοπρόδρομοι ἐσαεὶ καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναπτύξωμεν ὅλας τὰς παραγωγικὰς δυνατότητας τοῦ τόπου μας. Καὶ μόνον ὅταν ἀξιοποιήσωμεν τὸν λιγνίτην καὶ τὸ ὑπέδαφός μας, τότε μόνον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐκμηδενίσωμεν καὶ τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας, ὡς πτωχοὶ συγγενεῖς δεχόμεθα ἔστω καὶ ἐκ μέρους γνησίων συγγενῶν, φίλων ἢ προστατῶν μας. Καὶ εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν ἀποτελεσματικῶς αὐτὰ τὰ ζητήματα τώρα, διότι τὸ ὄντως θεῖον δῶρον τῆς ἀμερικανικῆς οἰκονομικῆς βοηθείας μᾶς δίδει τὰς δυνατότητας νὰ ὁλοκληρώσωμεν ἓν σχέδιον καὶ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸ μέλλον τῆς φυλῆς μας μετὰ τῆς ἀπεριορίστου αἰσιοδοξίας, τὴν ὁποίαν ἐμπνέει ἡ δυνατότης ἡ οἰκονομικὴ τοῦ τόπου τούτου, ὁ πλοῦτος τοῦ ὑπεδάφους καὶ ἡ εὐφυΐα καὶ ἐργατικότης τοῦ εὐκλεοῦς λαοῦ μας. Μὲ κατέπληξεν ὅτι, ἐξ ὅλων τῶν ζητημάτων, λίαν ὄντως ἐνδιαφερόντων καὶ σημαντικῶν διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν, τὰ ὁποῖα ὁ λιγνίτης παρουσιάζει πρὸς ἐπίλυσιν, ἓν ἔτυχε τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦτο εἶναι ἡ ὕποπτος σύμβασις τὴν ὁποίαν ὑπέγραφε καὶ συνεχῶς κατὰ καιροὺς ἀνοήτως παρέτεινε μετὰ τοῦ Φίλη. Δὲν γνωρίζω ἐὰν αἱ ὑποψίαι αὐταὶ ἀνάγωνται εἰς ἐνεργείας ἐχούσας καὶ πλευρὰς ἐνοχῆς ποινικῆς μορφῆς. Γνωρίζω ὅμως ὅτι ἀσφαλῶς ἔχουν ἐνοχὴν πολιτικῆς μορφῆς βαρυτάτης διὰ τὰς κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπευθύνως ἐχειρίσθησαν τὴν τελευταίαν περίοδον τὸ ζήτημα, ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, καὶ ἐχορήγησαν παρατάσεις εἰς τὴν ὕποπτον σύμβασιν Φίλη, λαμβάνω δὲ τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἀκυρώσῃ ἀμέσως τὴν σύμβασιν ταύτην καὶ νὰ ἀποδώσῃ τὴν ἀπόλυτον κυριότητα τοῦ ἐδάφους καὶ ὑπεδάφους ὅλης τῆς λιγνιτοφόρου περιοχῆς τῆς Πτολεμαΐδος εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, διότι τότε μόνον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὴν δουλείαν, τὴν ὁποίαν ὑφιστάμεθα ἀφ’ ἧς τελευταίως παρετάθη ἡ σύμβασις αὕτη. (Χειροκροτήματα).

§97Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπουργ. Μεταφορῶν). Κύριοι Συνάδελφοι, ἡ ἐπερώτησις ἔρχεται κατὰ τὸ ἄρθρον 51 τοῦ κανονισμοῦ, διότι ἐγκαίρως δὲν κατεθέσαμεν τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν κ. συνάδελφον, τὸν πρὸ ὀλίγου ὁμιλήσαντα. Πράγματι ὑπῆρξε μία βραδύτης, ἔστειλα ἕνα σημείωμα εἰς τὸν κ. συνάδελφον καὶ τοῦ ἀνεκοίνωσα ὅτι ἡ δικογραφία ἦτο εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Ἐπέσπευσα τὴν λύσιν τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας καὶ ὑπέβαλα τὸν φάκελλον πρὸ 8 ἡμερῶν, ἤκουσα ὅτι μόλις αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔλαβε γνῶσιν τοῦ φακέλλου ὁ κ. συνάδελφος. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἀπολύτως σοβαρὸν καὶ ἐνδιαφέρει τὸ Ἔθνος ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἡ ὑπόθεσις, ἡ ὁποία ἤρχισε τὸ 1933 καὶ ἔγινεν ἡ σύμβασις τὸ 1939 ἐκηρύχθη ὁ Φίλης ἔκπτωτος τὸ 1940 καὶ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1946 ἐπανεφέρθη ἡ σύμβασις αὐτὴ εἰς τὴν ζωὴν παραταθεῖσα τετράκις, τῆς τελευταίας παρατάσεως γενομένης τὸν παρελθόντα Νοέμβριον, ὅλη ἡ ὑπόθεσις ὅπως τὴν ἐμφανίζει ὁ κ. Συνάδελφος δὲν στρέφεται κατὰ τῆς Κυβερνήσεως τῆς παρούσης.

§98Π. ΜΠΕΡΤΣΕΚΑΣ. Σεῖς ὡς ἁρμόδιος Ὑπουργὸς καὶ ἔχων μελετήσει τὴν ὑπόθεσιν, αἱ ἀνανεώσεις αὗται παρέχουν ὑπόνοιαν σκανδάλου;

§99Χ. ΨΑΡΡΟΣ (Ὑπουργ. Μεταφορῶν). Εἶναι σοβαρὸν τὸ θέμα. Νομίζω ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ ὁρίσωμεν μίαν ἡμέραν, εἰδικὴν συζητήσεως, ὁπότε θὰ εἶναι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς διὰ νὰ δοθοῦν αἱ ἐξηγήσεις καὶ νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλὴ ὅλου τοῦ ζητήματος καὶ ὅλοι μαζὺ νὰ φροντίσωμεν νὰ εὕρωμεν μίαν λύσιν ἡ ὁποία νὰ εἶναι ἀπολύτως συμφέρουσα διὰ τὸ Ἔθνος. Διότι συζήτησις ἐρήμην τοῦ Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ εἶναι συζήτησις ἄνευ σημασίας. Ὀρθῶς δέ, δὲν παρίσταται ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ διότι σήμερον πρόκειται περὶ ἐρωτήσεως κατὰ τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ὁρίσωμεν μίαν ἡμέραν, νὰ συζητηθῇ ἐν πλάτει ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ καὶ νὰ δοθοῦν αἱ ἐξηγήσεις καὶ νὰ εὕρωμεν τρόπον ἐξυπηρετήσεως τοῦ Ἐθνικοῦ συμφέροντος.

§100ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ὁρίσωμεν μίαν ἡμέραν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δυνάμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ ὁρίσωμεν ἡμέραν.

§102Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Κατακλυζόμεθα ἀπὸ τηλεγραφήματα ἀπὸ τὸν νομὸν Κοζάνης. Δὲν δυνάμεθα νὰ καθησυχάσωμεν τοὺς κατοίκους τοῦ νομοῦ μας. Δὲν πρόκειται περὶ παρονυχίδος. Ἐδῶ συζητοῦμεν ἐπὶ ὁλοκλήρους ἑβδομάδας δι’ ἕνα βαρέλι κρασὶ καὶ διὰ τὰ καπνά, ἐνῶ ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ μέλλοντος τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας. Νὰ ὁρισθῇ μία ἡμέρα συζητήσεως.

§103Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, διότι ὑπάρχουν ὡρισμένα σημεῖα ἀφορῶντα τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας.

§104Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ γίνω φορεὺς τῆς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων τῶν νομῶν μας διότι διὰ πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ τὰς νέας χώρας παρατηρεῖται ἡ κωλυσιεργία αὐτή.

§105ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§106Κ. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά.

§107Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐζήτησε τὴν ἀναβολὴν νὰ ὁρίσωμεν μίαν ἡμέραν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν μπορῶ νὰ ὁρίσω. Αὔριον θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ὁ κ. Χρηστάκος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ ἐπερωτήσεώς του πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης σχετικῶς μὲ τὴν διαβίωσιν τῶν κρατουμένων εἰς τὰς Φυλακὰς Γιούρων.

§109Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Αἱ ὑπηρεσίαι τῆς Βουλῆς, ἐντιμότατοι, κ. Βουλευταί, διὰ τὰς ὁποίας, ἐφ’ ὅσον τὰς ἀναφέρω, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἐνομολογηθῇ ὅτι μετὰ ζήλου ἀξιεπαίνου ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου ὑπαλλήλου μέχρι τοῦ τελευταίου προσώπου τοῦ ὑπηρετικοῦ προσωπικοῦ ἐκπληροῦν τὸ καθῆκον των καὶ φαντάζομαι ὅτι, τόσον ἡ Βουλή, ὅσον καὶ τὸ Προεδρεῖον, θὰ εἶναι σύμφωνοι, αἱ ὑπηρεσίαι, λέγω, τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἀναλήψεως τῶν καθηκόντων μου, διὰ τῆς δόσεως τοῦ νενομισμένου ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὅρκου, μοῦ ἐπεφύλαξαν ἕνα δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον εὐχάριστον συμβολισμόν. Μετὰ τὴν ὁρκωμοσίαν μου, μοῦ ἀπέστειλαν δύο ἔντυπα τευχίδια, τὸ μὲν πρῶτον εἶναι τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα, τὸ δὲ δεύτερον ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς. Δὲν εἶμαι ἄμοιρος τῆς νομικῆς σημασίας τόσον τοῦ πρώτου, ὅσον καὶ τοῦ ἑτέρου, ἀφοῦ ἐξ ἐπαγγέλματος τυγχάνω νομικός, πλὴν ἐσημείωσα εὐχαρίστως τὸν συμβολισμὸν τοῦτον ἰδίως ὡς πρὸς τὸ πρῶτον, ὡς πρὸς τὸ Σύνταγμα, διότι ὁ Κανονισμὸς ἀποτελεῖ IN TERNA CORPORIS τοῦ Σώματος, μὲ τὴν σημασίαν ὅτι διὰ τὸν Βουλευτὴν καὶ διὰ πάντα πολίτην Ἕλληνα, ἀνεξαιρέτως, τὸ Σύνταγμα βασικῶς, καὶ ἐν συνεχείᾳ ἡ νομοθεσία, ἀποτελεῖ τὸν ὁδηγὸν καὶ τὸν φάρον, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ κατευθύνῃ αὐτὸν εἰς τὴν ὅλην του πορείαν καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἀναφέρω τὸν συμβολισμὸν τοῦτον. Ὀφείλω ὅμως νὰ παρατηρήσω ὅτι ὡς πρὸς τὸ θέμα, ἢ μᾶλλον τὰ θέματα — διότι πρόκειται περὶ σειρᾶς θεμάτων — εἰς τὰ ὁποῖα ἀναφέρεται ἡ ἐπερώτησίς μου, ἡ ὁποία μὲ ἔφερεν εἰς τὸ βῆμα αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὁ φάρος οὗτος ὑπέστη τρομερὸν συσκοτισμὸν καὶ μεγάλην νεύρωσιν. Καὶ εἰδικώτερον, διατάξεις τοῦ Συντάγματος βασικώταται συνεσκοτίσθησαν καὶ κατεπατήθησαν, ὡς ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τοῦ μᾶλλον ἀσημάντου πράγματος. Ἰδιαίτατα δέ, διότι δίδω σημασίαν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, αἱ καταπατηθεῖσαι διατάξεις εἶναι ἡ τοῦ ἄρθρου 3, ἡ προβλέπουσα τὴν ἰσότητα ἐνώπιον τοῦ νόμου μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων, ἡ τοῦ ἄρθρου 16, καθ’ ἣν «αἱ βάσανοι ἀπαγορεύονται», καί, συναφῶς, ἡ τοῦ ἄρθρου 13.

§110Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ αἱ κονσέρβαι;

§111Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ γίνωνται διακοπαί.

§112Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἰσότης ἐπιβάλλεται μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων.

§113Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ δούλων, ἀλλὰ περὶ Ἑλλήνων.

§114Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ βασάνων, ξεχνῶντες ὅτι ἐθανατώθησαν ἄνθρωποι μὲ τὸ κουτὶ τῆς κονσέρβας.

§115Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Καὶ προσθέτω ὅτι κατεπατήθη καὶ ἡ εἰδικὴ διάταξις, ἡ ὁποία θὰ ἦτο περιττὴ λόγῳ τῆς περὶ ἰσότητος τῶν Ἑλλήνων γενικῆς διατάξεως, ἀλλὰ ὑπάρχει, ὅτι «ἐν Ἑλλάδι οὔτε πωλεῖται οὔτε ἀγοράζεται ἄνθρωπος ..... ........... (ἀναγιγνώσκει) ..........». Καὶ ὅμως, ἐντιμότατοι κ. Βουλευταί, ὑπῆρξε σειρὰ κρατικῶν ὀργάνων, περιλαμβάνουσα ἑκατοντάδας, τὰ ὁποῖα ἐνόμισαν ὅτι, ὑπεράνω Συντάγματος καὶ Νόμων, ἠδύναντο νὰ γίνουν καταφρονηταὶ πάσης διατάξεως, ἠδύναντο νὰ γίνουν βασανισταί, ἠδύναντο νὰ ἀτιμάσουν....

§116Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖοι εἶναι αὐτοὶ καὶ ποίους κατεβασάνισαν;

§117Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Μὴ στενοχωρῆσθε. Θέλετε νὰ ὑποστηρίξετε τοὺς βασανιστές; Ὑποστηρίξατέ τους, κύριοι, ἀλλὰ δὲν σᾶς τιμᾷ. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰδικώτερον εἰς τὰ θέματα τῆς ἐπερωτήσεώς μου.

§118Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἀπηντήσατε, κ. συνάδελφε, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι ποὺ κατεβασάνισαν καὶ ποίους. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. συνάδελφος.

§120Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ χιλιάδες τραυματίαι καὶ ἀνάπηροι, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀκούσουν αὐτὰ τὰ πράγματα, λεγόμενα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Διότι ἀποτελεῖ τουλάχιστον θράσος τόσον ἐνωρὶς οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ ἀνέρχωνται τὸ βῆμα καὶ νὰ λέγουν αὐτὰ τὰ πράγματα. (Θόρυβος).

§121Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Ὁμιλῶ μὲ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχω ὡς Ἕλλην Βουλευτής.

§122Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Διακονεῖτε εἰς τὸν αὐτὸν ναὸν καὶ δὲν εἶναι ἀνεξήγητος ἡ θρασύτης σας. Ὁμιλεῖτε σεῖς, ἄφθαστοι εἰς τὸ νὰ διαστρεβλώνετε τὴν ἀλήθειαν, περὶ δικαίου καὶ ἰσοπολιτείας. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§123Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Καὶ συνεχίζω εἰς τὸ θέμα, κ. Βουλευταί, ἀδιαφορῶν πρὸς τὰς ἐκτὸς τοῦ θέματος παρεμβάσεις καὶ διακοπάς. Τὸ πρῶτον θέμα τῆς ἐπερωτήσεώς μου ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα τῆς καταστάσεως τῶν φυλακῶν τοῦ Κράτους. Καὶ προτάσσεται τὸ ζήτημα τῶν φυλακῶν Γιούρων. Δὲν ἠξεύρω ποῖος ἦτο ὁ ἐμπνευστὴς τῆς δημιουργίας τῶν φυλακῶν αὐτῶν, εἰς τὸ ξερονῆσι αὐτὸ τοῦ Αἰγαίου....

§124Α. ΚΡΑΝΙΑΣ. Σεῖς οἱ ἴδιοι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§125Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος λόγῳ τοῦ θορύβου).

§126Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω, ὅτι καμμία φωνὴ καὶ καμμία ἐπέμβασις δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ μὲ στερήσῃ τοῦ λόγου, τοῦ ὁποίου δικαιοῦμαι ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. (Διαμαρτυρίαι, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§127Α. ΚΡΑΝΙΑΣ. Σεῖς ἐσφάξατε, ἐπροδώσατε καὶ ἀτιμάσατε τὴν Ἑλλάδα.

§128Δ. ΜΠΑΡΜΠΑΛΙΑΣ. Ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς πενθηφορεῖ ἐξ αἰτίας τῆς ἀντεθνικῆς σας δράσεως. (Θόρυβος).

§129Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. (Δὲν ἠκούσθη λόγῳ τοῦ θορύβου).

§130Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Μάντακα, εἶναι ντροπή σας!

§131Α. ΚΡΑΝΙΑΣ. Ἐπνίξατε τὴν πατρίδα εἰς τὸ αἷμα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§132Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ὁ κ. συνάδελφος ἔχει ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ ζητήσῃ νὰ τὸν ἀκούσωμεν μετὰ προσοχῆς. Καὶ ἡ πρᾶξις μας αὐτὴ θὰ ἀποτελέσῃ τὴν ἐκ τῶν πραγμάτων καταισχύνην τῆς παρατάξεως, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκει, καὶ ἡ ὁποία ἔσφαζεν εἰς τὸν Φενεὸν καὶ ἐθυσίαζεν εἰς τὸν Μελιγαλᾶ, χωρὶς νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς τὰ θύματά της φωνὴν διαμαρτυρίας.

§133Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Καμμία καταισχύνη δὲν βαρύνει τοὐλάχιστον ἐμέ, οὔτε καὶ τὰ ἔντιμα μέλη τῆς παρατάξεως μὲ τὴν ὁποίαν συνεργάζομαι.

§134Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Εἶναι αἶσχος νὰ ἔρχεσθε καὶ νὰ γίνεσθε ὑπερασπιστὴς τῶν δολοφόνων. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Οἱ ἐγκληματίαι καὶ οἱ δολοφόνοι δὲν ἔχουν κανὲν δικαίωμα νὰ κατέχουν τὸ βῆμα καὶ νὰ ὁμιλοῦν ὑπὲρ τῶν δολοφόνων, οἱ ὁποῖοι ἐσφαγίασαν τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον. Δὲν βλέπουν τὰ θύματά των, τοὺς τραυματίας καὶ τοὺς ἀναπήρους, εἰς τὰς ὁδούς; Καὶ ἔχουν τὸ θράσος νὰ ἀνέρχωνται τὸ βῆμα καὶ νὰ ὑπεραμύνωνται τῶν καθαρμάτων αὐτῶν;

§135Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ προστατεύσητε τὸν ρήτορα, διότι τὸ βῆμα εἶναι ἐλεύθερον, καὶ νὰ τὸν ἀφήσετε νὰ εἴπῃ ὅσα θέλει. Καὶ ὁ λαὸς κατόπιν ἀκριβῶς θὰ κρίνῃ τὴν διαφοράν, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ ἡμῶν καὶ ἐκείνων.

§136Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι ἡ ὥρα εἶναι 10, οἱ βουλευταὶ ἀπουσιάζουν καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι εἰς τὴν θέσιν της.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§138Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Εἶναι ὅμως καὶ κατὰ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἡ ἐπερώτησις. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτατον καὶ πρέπει νὰ λάβωμεν ὅλοι θέσιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§139Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν διὰ τὴν ἀναβολήν. Ἔχω μάλιστα, νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τῆς ἐπερωτήσεώς μου θὰ εἶναι μακρά, μέχρις ἐξαντλήσεως τοῦ θέματος.

§140Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν θὰ προχωρήσητε, ἐὰν δὲν ἀπαντήσητε προηγουμένως, ποῖοι ἐβασάνισαν καὶ ποίους.

§141Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Εἶμαι ἀγορητὴς καὶ τοῦ λόγου καὶ τῆς τάξεως καὶ τῶν Κανονισμῶν καὶ θὰ βαδίσω σύμφωνα μὲ τὸ Σύνταγμα καὶ τόν Κανονισμόν.

§142Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Τότε νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις, κ. Πρόεδρε, μὲ πλήρη ἐλευθερίαν τοῦ βήματος.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει σχετικὴ πρότασις περὶ γενικεύσεως τῆς συζητήσεως.

§144Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Καὶ ἐγὼ τὸ ἐγκρίνω ἀπολύτως νὰ γενικευθῇ.

§145Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ὅταν λέγετε, κ. Χρηστᾶκο, ὅτι ἐβασάνισαν, ὀφείλετε νὰ κατονομάσητε ποῖοι καὶ ποίους ἐβασάνισαν. Διότι σήμερον τὰ ὄργανά σας διαβιοῦν περισσότερον ἐλεύθερα, ἐνῷ ἀντιθέτως ἐκεῖνοι, ποὺ ἔχυσαν τὸ αἷμα των, τυραννοῦνται. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§146Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Κύριοι συνάδελφοι ἐπιθυμῶ νὰ ἀπευθύνω μίαν θερμὴν παράκλησιν καὶ μίαν σύστασιν πρὸς τὴν Βουλὴν διὰ τὸ ζήτημα τῶν Γιούρων. Ἔχει ἀρχίσει νὰ δημιουργεῖται ἕνας συστηματικὸς θόρυβος εἰς τὸν τύπον τῆς Ἀριστερᾶς. Ὁ θόρυβος αὐτὸς ἔχει ἀρχίσει νὰ μεταδίδεται καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔχω λόγους νὰ πιστεύω ὅτι ἐπιδιώκει ὡρισμένους σκοπούς, τοὺς ὁποίους θὰ ἐκθέσω πρὸς τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι διὰ τὴν ὑπεράσπισιν τῆς Πολιτείας τῆς Ἑλληνικῆς καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Κράτους εἶναι ἀνάγκη νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις, εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ ἡ εὐκαιρία μιᾶς ὑπευθύνου διατυπώσεως πληροφοριῶν, διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἐπὶ τέλους ἕνα τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν αὐτήν, ἕνα τέρμα, τὸ ὁποῖον θὰ καθορίσῃ καὶ ποῖα ὑπῆρξαν τὰ αἴτια, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐδημιουργήθη ὁ θόρυβος καὶ ἕνεκα τῶν ὁποίων διετυπώθη καὶ ἡ ἐπερώτησις.

§147Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ὑπ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα νὰ ἀφεθῇ ὁ κ. συνάδελφος νὰ ὁμιλήσῃ ἐλευθέρως, ἀλλὰ νὰ γενικευθῇ ἡ συζήτησις.

§148Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶμεν ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου αὐτοῦ βήματος κατηγορίας ἐναντίον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχυσαν τὸ αἷμα των.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαγορεύσητε τὸ βῆμα εἰς τὸν συνάδελφον. Ἐξελέγη βουλευτὴς καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ νὰ κατηγορήσῃ καὶ νὰ ἐπαινέσῃ καὶ νὰ ὁμιλήσῃ.

§150Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κατόπιν καὶ τῆς γνώμης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι τὸ θέμα εἶνε γενικὸν καὶ ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τῆς Ἑλλάδος καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅπου ἡ συνοδοιπορία κατάφερε νὰ μεταφέρῃ τὸ θέμα, νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται καὶ ἡ γενίκευσις τῆς συζητήσεως καὶ τὸ ὅλον θέμα νὰ συζητηθῇ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§151Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Σᾶς δηλώνω ὅτι δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν διὰ τὴν γενίκευσιν τῆς συζητήσεως καὶ σᾶς λέγω ὅτι θὰ ὁμιλήσω μὲ στοιχεῖα ὑπεύθυνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἅπαντα ἀνεξαιρέτως ἀναλαμβάνω πᾶσαν εὐθύνην καὶ πρώτιστα τὴν ποινικήν.

§152Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Τὸ Σύνταγμα ἀποκλείει τοιαύτας εὐθύνας.

§153Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Δὲν ἔχετε καμμίαν τοιαύτην εὐθύνην ὡς βουλευτής, ἀλλὰ νὰ πῆτε τὰς γνώμας σας, τὰς προκλήσεις σας, διότι ὁ λαὸς ἐδοκιμάσθη.......

§154Ε. ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ κατεβῆτε ἀπὸ τὸ βῆμα, προκαλεῖτε τὸ ἐθνικὸν αἴσθημα.

§155Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Μᾶς συγκινεῖ ἡ δήλωσις τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἐν γνώσει τῆς συνταγματικῆς διατάξεως ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην τῶν ὅσων θὰ εἴπῃ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, εἶπε κάτι τὸ σημαντικόν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις αὐτὴ ἔδωσεν ἀφορμὴν δυσφημήσεως τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος. Διὰ τοῦτο εἶνε ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ εὑρίσκεται ἐδῶ ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ λάβουν θέσιν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τῆς Ἑλλάδος καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ ἐν ἀπουσίᾳ των, χωρὶς νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀποστέρησις τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως δι’ ἄλλην ἡμέραν.

§156Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἐξ ἄλλου ἡ ἐπερώτησις ἀπευθύνεται πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§157Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Ὅλας τὰς ὑποδείξεις, ποὺ ἔκαμε ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς ἐρεύνης τῆς ἀληθείας, τὰς υἱοθετῶ, τὰς ἀποδέχομαι καὶ πλειοδοτῶ, διότι δηλώνω κατηγορηματικὰ πρὸς ὅλην τὴν Βουλὴν ὅτι θέλω τὴν ἔρευναν τῆς ἀληθείας καὶ μόνης ταύτης καὶ διὰ τοῦτο ἡ πρότασίς μου εἰς τὴν ὁποίαν θὰ κατέληγα, θὰ ἦτο ὁ σχηματισμὸς ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἐλέγξῃ αὐτά, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω.

§158Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ἐδυσφημήσατε τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ ἐξωτερικόν.... (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§159Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Οἱ συκοφάνται καὶ οἱ δολοφόνοι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα....

§160Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι συκοφάντης καὶ δολοφόνος; ἐμένα τὸ λέτε;

§161Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἶπεν ὅτι ἐσυκοφαντήσατε τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§162Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς ἀφαιρῆτε τὸν λόγον, ἔχομεν πάρει τὴν ἔγκρισιν τοῦ λαοῦ...... (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§163Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Τὰ λεχθέντα ἐκ μέρους τοῦ κ. Γρηγοριάδη εἶνε βαρυσήμαντα καὶ ἀκριβῶς αὐτὰ τὰ λεχθέντα δεικνύουν τοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους ὑπηνίχθη ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ κ. Γρηγοριάδης εἶπεν ὅτι ὁ λόγος δὲν εἶνε ἐλεύθερος, εἶνε νομίζω περισσότερον ἐλεύθερος ἀπὸ ὅ,τι πρέπει κύριε Πρόεδρε. Μία ἢ δύο διακοπαὶ ἐκ μέρους ἀνθρώπων, εἰς τοὺς ὁποίους ἐδημιουργήθη ἡ δικαία ἀγανάκτησις, διότι θὰ ἔχουν θύματα εἰς τὰς οἰκογενείας των, νομίζω ὅτι αἱ διακοπαὶ αὐταὶ δὲν στεροῦν τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλήν. (Χειροκροτήματα). Ὁ λόγος εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν εἶνε περισσότερον ἐλεύθερος τοὐλάχιστον ἀπὸ τὴν Βουλὴν τῆς Τσεχοσλοβακίας, τῆς Βουλγαρίας καὶ τῆς Ρωσίας.

§164Α. ΔΗΜΑΚΗΣ. Πέντε χιλιάδες ἔχομεν μόνον δολοφονημένους εἰς τὴν Λακωνίαν.

§165Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Ἔχετε δίκαιον, ἀλλὰ ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ὑπερασπίζετε τὴν ὑπόθεσιν, δίδει λαβὴν εἰς τὸ νὰ ὑποσκάπτεται καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὁ τρόπος τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς συζητήσεως.

§166Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἐφ’ ὅσον διετυπώθη ἡ παράκλησις ἀπὸ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ παρίστανται καὶ οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων, θὰ παρακαλέσω νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευὴν καὶ νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις παρισταμένων καὶ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων.

§167Δ. ΧΡΗΣΤΑΚΟΣ. Καὶ συγχρόνως νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ βῆμα, τὸ ὁποῖον μετὰ σεμνότητος κατέχομεν.

§168ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις κύριε Πρόεδρε.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις διὰ τὴν προσεχῆ Παρασκευήν.

§170ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6.30′ μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.20 μ. μ.).