1950.06.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 38η

Παρασκευὴ 16 Ἰουνίου 1950

Προεδρία κ. Δ. Β. ΓΟΝΤΙΚΑ

(Ὥρα 7.15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ἰ. Βλαμίδης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ι. ΒΛΑΜΙΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Π. Λιαροῦτσος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοράς, κ.λ.π.

§4Π. ΛΙΑΡΟΥΤΣΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Τ. Πάρρης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Θηραϊκῶν Προϊόντων, ζητούσης ἄμεσον χορήγησιν δανείου διὰ τὴν ἀνέγερσιν Συνεταιρικοῦ Κονσερβοποιείου ἐν Θήρᾳ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Κορμίστης, ζητοῦντος τὴν ἀρωγὴν τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἀνέγερσιν σχολικοῦ κτιρίου ἐν Κορμίστῃ. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μπουκουβάλας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου Σερρῶν, ζητοῦντος τὴν διὰ τῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ ἐξαφάνισιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 71)1949 ἀπο-

φάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Διοικήσεως Πρωτοδικείου Σερρῶν

Α. Ν. 410)45.

Ὁ βουλευτὴς Λέσβου κ. Α. Πανσέληνος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Π. Καβίτσου, Π. Μπούντου καὶ Ε. Κυπρίτη ὑπαλλήλων τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συν)σμοῦ Ἀνδρονίου Λήμνου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἀπόλυσίν των προτάσει τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς ἐλέγχου τῆς νομιμοφροσύνης τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Πετρακογεώργης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Γ. Μαραζάκη, Ν. Σαρρῆ καὶ Β. Πατεράκη, ζητούντων ἀποκατάστασιν ἀνακληθέντων κατὰ τὰ ἔτη 1944–45 Ἀξ)κῶν τῆς Χωρ)κῆς ὡς καὶ τῶν συμμετασχόντων εἰς τὴν Ἐθνικὴν ἀντίστασιν Κρήτης τοιούτων. Ὁ βουλευτὴς Ἡρακλείου κ. Γ. Ἀνδρουλακάκης καταθέτει ἀναφορὰν Ὑπαλλήλων τῆς ὑπηρεσίας ἀνταλλαξίμων Μουσουλμανικῶν κτημάτων Νομοῦ Ἡρακλείου–Κρήτης, ζητούντων ἄμεσον προαγωγήν των κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Βομβοπλήκτων καὶ Πολεμοπαθῶν Θεσσαλονίκης καὶ προαστείων ζητούσης ἄμεσον ἀνοικοδόμησιν ἡμικατεστραμμένων οἰκιῶν, χορήγησιν οἰκοδομικοῦ ὑλικοῦ ἀπαλλαγὴν ἀπὸ φόρου οἰκοδομῶν κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Θεσ)νίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Ἀγελαδοτροφικῶν Συν)σμῶν Θεσ) νίκης, ζητούσης ἄμεσον χορήγησιν συναλλάγματος δι’ εἰσαγωγὴν ἀγελάδων. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Ε. Καζαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐμπόρων δασικῶν προϊόντων Ἄρτης, διαμαρτυρομένων δι’ ἀποκλεισμὸν αὐτοκινήτων Τ.Ε. Κ.Α. ἀπὸ ἐκτέλεσιν συγκοινωνιῶν καὶ ἐμπορευματικῶν μεταφορῶν. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Ε. Καζαντζῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Σωματείου Φορτοεκφορτωτῶν Ἄρτης διαμαρτυρομένου διὰ προταθεῖσαν κατάργησιν Νόμου 1254 «περὶ κατοχυρώσεως φορτοεκφορτωτῶν τῆς χώρας». Ὁ βουλευτὴς Μεσσηνίας κ. Α. Λαμπρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργικῆς Ἑνώσεως Κυπαρισίας, ζητούσης ὅπως εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου συμπεριληφθῇ καὶ ἡ βρώμη. Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Ν. Ἔξαρχος καταθέτει ἀναφορὰν ἰδιοκτητῶν Μηχανοκινήτων ἀλευρομύλων Τρικάλων, Καρδίτσης καὶ Καλαμπάκας, ζητούντων ἄμεσον χορήγησιν εἰς τοὺς πληθυσμοὺς τῶν Νομῶν Τρικάλων Καρδίτσης ἀντὶ ἀλεύρου, σίτου, ἀραβοσίτου, κριθῆς ἢ σόγιας, παραχώρησιν ποσοστοῦ κέρδους ἐκ τοῦ ἀλέσματος τῶν σιτηρῶν καὶ εἰς τοὺς πληγέντας πετρομύλους, κ.λ.π. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Α. Μαυρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Προέδρου τῆς Κοινότητος Κορμίστης περὶ ἀρωγῆς τοῦ Κράτους διὰ τὴν ἀνέγερσιν σχολικοῦ κτιρίου ἐν Κορμίστῃ. Ὁ βουλευτὴς Κυκλάδων κ. Τ. Πάρρης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Συν)σμῶν Θηραϊκῶν Προϊόντων ζητούσης ἄμεσον χορήγησιν δανείου διὰ τὴν ἀνέγερσιν συν) σμοῦ κονσερβοποιείου ἐν Θήρᾳ. Θύματα πολέμου ἀμάχου πληθυσμοῦ Δράμας διαμαρτύρονται διὰ μελετωμένην περικοπὴν συντάξεων καὶ ἐπιδομάτων. Ὁ Π. Παπαδόπουλος Γενικὸς Γραμματεὺς ΕΣΤΑ Δράμας ζητεῖ ἄμεσον ἀναστολὴν βιαίου ἐπαναπατρισμοῦ μέχρι συγκομιδῆς καλλιεργηθείσης ἐσοδείας καὶ ἐξασφάλισιν στέγης γεωργικῆς. Ὁ Δήμαρχος Κερκυραίων διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἐξαγορὰν τοῦ κτήματος Μπιμπέλη ὑπὸ Ἰταλικῆς Κυβερνήσεως τελοῦντος ὑπὸ μεσεγγύησιν Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Ὁ Πρόεδρος Μηλεῶν (Ὀλυμπίων) διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην διακοπὴν τῆς ἐξυπηρετούσης τὰ χωρία Πέρσαινα, Πεύκη, Ἁγία Ἄννα κλπ., συγκοινωνίας. Ἡ Ἕνωσις Θυμάτων Ἀναπήρων Πολέμου Ἀμάχου Πληθυσμοῦ Θεσ)νίκης, ζητεῖ ἄμεσον ὑπαγωγήν των εἰς

Λ. Ν. 1324.

Οἱ Δικαστικοὶ Ὑπάλληλοι Νομοῦ Ρεθύμνης διαμαρτύρονται διὰ τὴν εἰς βάρος τῶν ἐμμίσθων μετόχων τοῦ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν προτεινομένην διὰ συνταχθέντος σχεδίου νόμου τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ Ταμείου Συντάξεως Νομικῶν. Οἱ κάτοικοι τοῦ Δήμου Βοιῶν ζητοῦν ἄμεσον ἵδρυσιν Νοσοκομείου εἰς Βάτικα, ἵδρυσιν Γυμνασίου εἰς Νεάπολιν Βοιῶν κ.λ.π. Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Ἀναπήρων Πολέμου Φλωρίνης διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην περικοπὴν συντάξεών των καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἵδρυσιν ἀνεξαρτήτου Ὑπουργείου Ἀναπήρων καὶ Θυμάτων πολέμου. Ἡ Ἐθνικὴ Ἕνωσις Φυματικῶν Θεσσαλονίκης καὶ Περιχώρων ζητεῖ ἄμεσον χορήγησιν δωρεὰν ἐπικουρικῆς μερίδος τροφίμων κ.λ.π. Ὁ Σύλλογος Βομβοπλήκτων πόλεως Ἡρακλείου καὶ Περιχώρων, ζητεῖ παροχὴν διευκολύνσεων εἰς τοὺς οἰκοδομοῦντας βομβοπλήκτους, φορολογικὰς ἀπαλλαγάς, οἰκοδομικὰ δάνεια κλπ. Ἡ Ἕνωσις Δασικῶν Συν)σμῶν Ἀρναίας ζητεῖ περιορισμὸν εἰσαγωγῆς ὑγρῶν καυσίμων, παῦσιν χορηγήσεως ὑγρῶν καυσίμων εἰς ἀρτοποιεῖα, ἀσβεστοποιεῖα κλπ. Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Διπλωματούχων Μηχανικῶν καὶ Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην ἀναβίωσιν διατάξεως «πόθεν ἔσχες» διὰ τῆς ἐφαρμογῆς μέτρων ἐξακριβώσεως προελεύσεως χρημάτων διατιθεμένων διὰ τὴν ἀνέγερσιν καὶ ἀγοραπωλησίαν κατοικιῶν. Ὁ Α. Πανταζόπουλος ἀνάπηρος Χωροφύλαξ κάτοικος Ἀθηνῶν διαμαρτύρεται διότι καίτοι ἔπαθε ἐν ὑπηρεσίᾳ δὲν ἔτυχε συντάξεως. Ὁ Κ. Πασιαλῆς, Γενικὸς Γραμματεὺς Συλλόγου Πολιτικῶν Συνταξιούχων Λαρίσης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀναγνώρισιν τῶν πραγματικῶν ἐτῶν ὑπηρεσίας του καὶ διὰ τὴν μελετωμένην περικοπὴν συντάξεώς του. Ἡ Δημοκρατικὴ Ἀριστερὰ Παράταξις Ἀρτεργατῶν Ἀθηνῶν ζητεῖ τὴν ἄμεσον ἐκ τοῦ στρατοπέδου Μακρονήσου ἀπόλυσιν τῶν Συνδικαλιστῶν Α. Δοκοπούλου, Π. Γαλιατσάτου, Σ. Χρήστου, Α. Κοκκίνου καὶ Ε. Τσίχλη κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Α. Γεροκωστόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Γεωργικῆς Συνεταιριστικῆς Τραπέζης Πατρῶν διαμαρτυρομένης διὰ παρ’ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας περιορισμὸν λειτουργίας Πορθμείου Ρίου τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων εἰς 15 ἡμέρας κατὰ μῆνα προτιμῆσαν Πορθμεῖα Σιδηροδρόμων κλπ. Ὁ κ. Ι. Γκλαβάνης (Ὑπ. Κοινων. Προνοίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ προσόντων διορισμοῦ Παιδαγωγῶν Ἐθνικῶν Παιδικῶν Σταθμῶν καὶ Διευθυντριῶν Ἐθνικῶν Ἀγροτικῶν Νηπιοτροφείων καὶ Παιδικῶν Σταθμῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινων τοῦ Ἐθνικοῦ Μ. Πολυτεχνείου». Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τοῦ ὁρίου ἡλικίας Γεωπόνων–Τακτικῶν Καθηγητῶν τῆς Ἀνωτάτης Γεωπονικῆς Σχολῆς Ἀθηνῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Στεφανόπουλος, Π. Μουτζουρίδης, Κ. Παπακωνσταντίνου, Ν. Ἔξαρχος καὶ Ι. Δημητρόπουλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τοῦ ἀριθμοῦ καὶ τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων τῆς Γραμματείας τῶν δικαστηρίων κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Σ. Πολυζωγόπουλος, Α. Γεροκωστόπουλος, Δ. Τσούμπας καὶ Α. Καλαντζᾶκος καταθέτουσι προτάσεις νόμων 1) «περὶ καθορισμοῦ τιμῆς συγκεντρώσεως Κορινθιακῆς σταφίδος κ.λ.π.» καὶ 2) «περὶ παρασκευῆς καὶ διαθέσεως παρὰ τοῦ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ χυμοῦ ἐκ χλωρᾶς Κορινθιακῆς σταφίδος».

§5Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ὑπὸ τὴν κρίσιν καὶ ψήφισιν ὑμῶν δύο προτάσεις Νόμων. Ἡ πρώτη ἀφορᾶ τὸν καθορισμὸν τιμῆς συγκεντρώσεως Κορινθιακῆς σταφίδος, διότι εἰς πολλὰς περιφερείας οἱ ἔμποροι, ἐκμεταλλευόμενοι τὴν ἀδυναμίαν καὶ τὴν πτωχείαν τῶν παραγωγῶν προβαίνουν εἰς ἐξαγορὰν τοῦ προϊόντος εἰς τιμὰς ἠλαττωμένας, κάτω τῆς τιμῆς ἀσφαλείας. Ἡ δευτέρα πρότασις νόμου ἔχει σκοπόν, ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τὸν Α.Σ.Ο. ἡ παρασκευὴ καὶ διάθεσις χυμοῦ ἐκ χλωρᾶς Κορινθιακῆς σταφίδος. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον ὅπως διαβιβάσῃ τὰς προτάσεις αὐτὰς εἰς τὰς οἰκείας Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπάς.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συμφώνως πρὸς ληφθεῖσαν ἀπόφασιν κατὰ τὴν σημερινὴν συνεδρίασιν θὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§7Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν ἐπὶ μακρὰς συνεδριάσεις. Καὶ ἤξιζε καὶ ἀξίζει τὸ θέμα μεγαλυτέρας ἀκόμη συζητήσεως καὶ προσοχῆς. Ὁ καπνὸς εἶναι ἓν πολύτιμον προϊόν. Ἀντιπροσωπεύει τὸν κόπον τοῦ γεωργοῦ, τοῦ καλλιεργητοῦ, ὑπὸ τὰς δυσμενεστέρας συνθήκας. Εἶναι ἕνα ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἀπησχόλησε μόνον τὴν σημερινὴν Βουλήν. Ἀνέκαθεν παρουσιάζεται σχεδὸν ὑπὸ τὴν αὐτὴν μορφήν, ὑπὸ τὴν ὁποίαν παρουσιάζεται καὶ σήμερον.

§8Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Σήμερον ὅμως εἶναι τραγικωτέρα ἡ κατάστασις.

§9Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι εἶναι δυσκολωτέρα ἡ κατάστασις καὶ θὰ ἐξηγήσω διατὶ εἶναι δυσκολωτέρα. Εἶπον ὅτι ὁ καπνὸς ἀξίζει τὴν ἀμέριστον προσοχὴν ὅλων, διότι ἀντιπροσωπεύει, ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, τὸν κάματον τῶν καλλιεργητῶν ὑπὸ τὰς δυσμενεστέρας συνθήκας, ὅπως καὶ τὸν ἱδρῶτα τοῦ καπνεργάτου, ὁ ὁποῖος ὑπὸ τοὺς δυσκολωτέρους ὅρους ἀπασχολεῖται εἰς τὸ ἔργον αὐτό. Παρουσιάζει ὅμως δυσκολίας μεγάλας τὸ ἐμπόριον. Ἀνέκαθεν, ὅπως εἶπον, ὑπάρχουν αἱ δυσχέρειαι, αἱ ὁποῖαι, ὅπως προσεθέσατε προηγουμένως, κ. Πρόεδρε, εἶναι μεγαλύτεραι σήμερον. Αἱ συνθῆκαι αὗται ἐπεδεινώθησαν ἀναμφισβητήτως λόγῳ τῶν ἐξωτερικῶν συνθηκῶν ποὺ ἐδημιουργήθησαν μετὰ τὸν πόλεμον. Θὰ ἐνθυμῆσθε, ὅτι μετὰ τὸν πρῶτον πόλεμον ὁ καπνὸς ὁ ἰδικός μας ἐξετοπίσθη ἀπὸ τὴν παλαιὰν γνώριμον ἀγοράν του, τὴν Ἀγγλίαν, διότι κατὰ τὸν πρῶτον πόλεμον ἐπετεύχθη ὅπως εἰς τὴν Ἀγγλικὴν ἀγορὰν εἰσαχθῇ ὁ καπνὸς Βιρτζίνια. Ἔκτοτε οἱ Ἄγγλοι καπνίζουν τὸν καπνὸν αὐτὸν καὶ οἱ Ἕλληνες τὸν ἰδικόν τους. Ἡ αὐτὴ περίπτωσις παρουσιάζεται καὶ μετὰ τὸν δεύτερον πόλεμον, ὁπότε ὁ καπνὸς Βιρτζίνια ἐκτοπίζει τὸν καπνόν μας ἀπὸ τὰς περισσοτέρας ἀγορὰς καὶ τοῦτο διότι πρόκειται περὶ ἐμπορίου τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζει οὔτε ἐπιρροὰς καὶ πολλάκις οὔτε καὶ πατρίδα. Ἐκτὸς τῶν δυσχερειῶν αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὑπάρχουν καὶ ἐσωτερικαὶ συνθῆκαι αἱ ὁποῖαι δυσκολεύουν ἀκόμη περισσότερον τὴν θέσιν τοῦ καπνοῦ, ἐσωτερικαὶ συνθῆκαι οἱ ὁποῖαι συνετέλεσαν ὥστε νὰ μειωθῇ ἡ ποιότης τοῦ καπνοῦ, νὰ αὐξήσῃ τὸ κόστος του καὶ νὰ ἐλαττωθοῦν αἱ ἐξαγωγαὶ λόγῳ τοῦ ὅτι ὁ καπνός μας εὑρίσκεται ὑπὸ δυσμενεστέρους ὅρους ὅσον ἀφορᾷ τὰς τιμὰς ἀπέναντι τῶν ὁμόρων κρατῶν. Ἐκεῖ ποὺ πρέπει νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας εἶναι πῶς θὰ ἀναπτύξωμεν τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ ὥστε ἡ ποιότης νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν καλὴν ποιότητα τὴν ὁποίαν εἴχαμεν προηγουμένως, πῶς θὰ ἐλαττωθῇ τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ πῶς θὰ αὐξήσωμεν τὰς διαφόρους ἐξαγωγάς. Ἐπὶ πλέον νομίζω ὅτι εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς πρέπει νὰ εἴπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὄχι μόνον ἡ σημερινὴ ἀλλὰ κάθε Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἓν προπολεμικὸν σύστημα, εἰς τὸ σύστημα τῆς παρακολουθήσεως τῶν ἐκτάσεων αἱ ὁποῖαι καλλιεργοῦνται μὲ τὸν καπνόν. Τὸ σύστημα αὐτὸ εἶχεν ἐπιτύχει πρὸ τοῦ πολέμου, φοβοῦμαι δὲ ὅτι αἱ μεταπολεμικαὶ συνθῆκαι συνετέλεσαν ὥστε οἱ κανόνες αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσιν ἀπὸ νομοθετικῆς ἀπόψεως νὰ μὴ τίθενται κατὰ τρόπον αὐστηρὸν εἰς ἐφαρμογήν. Ἐπὶ πλέον αὐτοῦ, μὲ τὸ σύστημα τῆς ἀπολύτου πριμοδοτήσεως τῶν καπνῶν πολὺ φοβοῦμαι ὅτι δὲν καταβάλλεται προσοχὴν ὅσον ἀφορᾷ τὴν ποιότητα, διότι ὁ παραγωγὸς ὅταν γνωρίζῃ ὅτι θὰ ἔχῃ πριμοδότησιν δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ προσέξῃ καὶ διὰ τὴν ποιότητα τοῦ καπνοῦ. Αὐταὶ εἶναι μερικαὶ τῶν παρατηρήσων τὰς ὁποίας εἶχα νὰ κάμω ὅσον ἀφορᾷ τὴν βελτίωσιν τῶν ὅρων τῆς ἐσωτερικῆς παραγωγῆς τοὺς ὁποίους εἶναι νομίζω ἀπαραίτητον νὰ τοὺς προσέξωμεν, διότι δὲν ἀρκεῖ μόνον νὰ παραπονούμεθα διὰ τὴν ἔλλειψιν δυνάμεως ἐξαγωγῆς διότι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν εἶναι ἀγορασταί, πρέπει νὰ δημιουργήσωμεν ποιότητα οὕτως ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ ἀνταποκριθῶμεν μελλοντικῶς εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν ἀγορῶν. Ὁ καπνὸς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ ἀπόψεως ἱστορικῆς εὑρίσκεται ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὑπὸ τὸν ἀνταγωνισμὸν τῶν ὁμόρων κρατῶν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὑπὸ τὸν ἀνταγωνισμὸν καὶ ἄλλων χωρῶν αἱ ὁποῖαι παράγουν τὸν καπνὸν Βιρτζίνια. Πληροφορῶ μάλιστα τὴν Βουλὴν ὅτι ἤδη ἤρξαντο πειράματα Ἀνατολικοῦ καπνοῦ καὶ ἐν Ἀμερικῇ ὅπως καὶ εἰς τὴν Ἀφρικήν.

§10Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Αὐτὰ ἔγιναν κατὰ τὸν πρῶτον παγκόσμιον πόλεμον καὶ ἀπέτυχον γενικῶς καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν. Ἤδη ἐργάζονται νὰ ἐξεύρουν τόπους οὐδετέρων καπνῶν διὰ νὰ προσαρμόζωνται εἰς τὰ καπνὰ Βιρτζίνια.

§11Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Εὔχομαι αἱ πληροφορίαι σας ὅτι ἀπέτυχον κατὰ τὸ παρελθὸν νὰ ἐπαληθευθοῦν καὶ διὰ τὴν προσπάθειαν τὴν σημερινήν, δυστυχῶς ὅμως ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος μὲ ἐπληροφόρησε διὰ τὴν προσπάθειαν αὐτὴν μοῦ εἶπε, «φαίνεται ὅτι ἐπιτυγχάνουν». Ἐγὼ εὔχομαι νὰ ἀποτύχουν, τὸ λέγω ὅμως αὐτὸ διὰ νὰ εἴμεθα προσεκτικώτεροι καὶ διὰ τὴν ποιότητα καὶ διὰ τὴν ποσότητα ποὺ θὰ παράγωμεν. Νομίζω ἐπίσης ὅτι θὰ ἔπρεπε πρῶτον νὰ ἀναδιοργανώσωμεν ἐπὶ τὸ καλύτερον τὸν ὑφιστάμενον ὀργανισμὸν καπνοῦ καὶ ταυτοχρόνως νὰ τὸν ἐνισχύσωμεν μὲ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ θεσμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς καπνοῦ. Ὅπως ἐνθυμῆσθε ἡ Ἐπιτροπὴ καπνοῦ ἡ ὁποία ἐλειτούργησε καὶ ἐπέτυχε εἰς τὸ παρελθὸν ἀπετελεῖτο: «Ἀπὸ τὸν Πρόεδρόν της.... (ἀναγινώσκει)....». Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἀναδιοργανουμένη ἔχω τὴν γνώμην ὅτι θὰ ἠδύνατο πολλὰς νὰ προσφέρῃ ὑπηρεσίας καὶ θὰ ἠδυνάμεθα εἰς ἀμφοτέρους τοὺς ὀργανισμοὺς αὐτοὺς νὰ ἐμπιστευθῶμεν τὴν καλυτέραν πολιτικὴν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ θὰ ἀπετέλει ἕνα ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ παρηκολούθει μετὰ τῆς ἀπαιτουμένης στοργῆς, ἀμεροληψίας καὶ μακρὰν τῶν κομμάτων, τὴν πολιτικὴν τοῦ καπνοῦ. Παραλλήλως πρὸς τὰ μέτρα αὐτὰ τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς βεβαίως κάθε Κυβέρνησις καὶ συνεπῶς καὶ ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις, ὀφείλει νὰ φροντίσῃ πῶς τὰ καπνά μας νὰ ἐξαχθοῦν εἰς μεγαλυτέρας ποσότητας εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ πρὸ παντὸς πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν τὰ καπνὰ νὰ ἀνοίξουν νέας ἀγορὰς πλὴν ἐκείνων, τὰς ὁποίας εἴχομεν προπολεμικῶς. Ἰδίως ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι μὲ μίαν καλὴν πολιτικήν, μὲ μίαν ἐπιδεξίαν διαχείρισιν τοῦ ζητήματος, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐξαγάγωμεν καπνὰ πολὺ περισσότερα ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται σήμερον εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ὑπάρχουν ὅλαι αἱ καλαὶ διαθέσεις ἐκ μέρους τῶν φίλων μας καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Βεβαίως ἡ Ἀμερικὴ εἶναι μία χώρα, ἡ ὁποία δὲν κάμνει διευθυνομένην πολιτικήν, ἀντιθέτως εἶναι μία χώρα, ἡ ὁποία εὐνοεῖ περισσότερον τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον, τὴν ἐλευθέραν οἰκονομίαν καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν μίαν συνεννόησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ μόνον μὲ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Οἱασδήποτε θὰ ἀπηυθύνετο εἴτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε εἰς τὸ Κογκρέσσον θὰ ἀπεκρούετο μὲ αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν: «Ἡμεῖς δὲν ἀναμιγνυόμεθα εἰς τὸ ἐμπόριον, δὲν κάμνομεν διευθυνομένην οἰκονομίαν, συνεννοηθεῖτε μὲ τοὺς ἁρμοδίους ὀργανισμούς, μὲ τὰς ὑπηρεσίας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι διαχειρίζονται τὸ ἐμπόριον τοῦ καπνοῦ». Φρονῶ ὅτι πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν πρέπει νὰ στρέψῃ κανεὶς τὴν προσοχήν. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι πρὸ τοῦ πολέμου ἐλειτούργουν ἐδῶ καταστήματα διαφόρων ἑταιρειῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πιστεύω ὅτι καὶ σήμερον μὲ μίαν ἐπιδεξίαν πολιτικὴν θὰ ἠδυνάμεθα καὶ πάλιν νὰ προσελκύσωμεν τοὺς οἴκους αὐτοὺς νὰ ἀνοίξουν τὰ πρακτορεῖα τους καὶ νὰ ἐργασθοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα μὲ τὴν στοργὴν ἐκείνην, μὲ τὴν ὁποίαν εἰργάζοντο καὶ ἄλλοτε καὶ μὲ τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκινεῖτο ἐν περιπτώσει κατὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ἐδῶ ἐδημιουργούσαμεν ἐσωτερικοὺς ὅρους καπνικῆς παραγωγῆς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐνδιέφερον τὰς ἑταιρείας αὐτάς. Δὲν λέγω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν θὰ ἠδυνάμεθα καὶ μέσῳ κυβερνητικῶν ὀργάνων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν νὰ ἐνεργήσωμεν, διότι ἔχομεν ἐδῶ τὴν ἀμερικανικὴν ἀποστολήν. Ἡ ἀμερικανικὴ ἀποστολὴ συνδέεται μὲ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὀργανισμούς, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται πάρα πολὺ διὰ τὸ παγκόσμιον ἐμπόριον καὶ τὸ εὐρωπαϊκὸν ἐμπόριον, νομίζω δὲ ὅτι δεικνύουν καὶ μίαν ἰδιαιτέραν στοργὴν πρὸς τὸ ἰδικόν μας ἐμπόριον καὶ τὴν ἰδικήν μας οἰκονομικὴν κατάστασιν. Κατὰ συνέπειαν ὑπάρχει τὸ μέσον αὐτό, ὑπάρχει δηλαδὴ ἡ δυνατότης μέσῳ τῶν ὀργανισμῶν αὐτοῦ τοῦ εἴδους μέσῳ τῆς ἐδῶ ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ μετὰ μεγάλης προσοχῆς τὴν ὑπόθεσίν μας, μέσῳ τῆς ὀργανώσεως αὐτῆς καὶ ἄλλων ὀργανισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπασχολοῦνται μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Εὐρώπης, νὰ ἐνεργήσωμεν καταλλήλως, ὥστε νὰ κατανοηθῇ ἀκόμη περισσότερον τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ τῆς χώρας. Σήμερον, κύριοι βουλευταί, τὸ γνωρίζετε ἄλλωστε καὶ ἀπὸ προηγουμένας ἀγορεύσεις τὰ παλαιὰ ἀποθέματα καπνοῦ τοῦ 1948 καὶ πρὶν θὰ ἀνέρχωνται περίπου εἰς 12.000 τόννους. Ἡ ἐσοδεία τοῦ 1949 ἀνῆλθεν εἰς 50.000 τόννους, ἑπομένως ἔχομεν μπροστά μας 62.000 τόννους, ἐκ τῶν ὁποίων ὑπολογίζεται ὅτι 44.000–45.000 τόννοι εἶναι ἐξαγώγιμοι. Καὶ ἐν τούτοις ὑπολογίζεται καὶ πιστεύω ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξαγάγωμεν περισσότερον τῶν 5.000 τόννων. Βλέπετε ὅτι ἀμέσως εὑρισκόμεθα ἐνώπιον σοβαροῦ προβλήματος, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λάβωμεν πρόνοιαν. Πρὸ τοῦ πολέμου μόνη ἡ Γερμανία ἀπερρόφα ἀπὸ τὴν χώραν μας ἄνω τῶν 20.000 τόννων, ἐνίοτε ἔφθανε καὶ μέχρι 25.000 τόννων. Σήμερον ἡ Γερμανία διὰ διαφόρους λόγους, πρὸ παντὸς νομίζω λόγῳ τῆς φτώχειας εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιέλθει, δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀγοράσῃ ἀπὸ ἡμᾶς καπνὰ περισσότερα τῶν 5.000 τόννων, ἕνα μέρος μάλιστα ἐξ αὐτῶν ἐζήτησεν ὅπως τὸ ἐξαγάγῃ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν καὶ ἐχορηγήθη ὀρθῶς ἡ ἄδεια. Ἐζητήθη ἐπὶ πλέον ἀπὸ τὴν ἰδίαν τὴν Γερμανίαν, ἴσως διὰ νὰ συνεχίσῃ τὰς ἀγοράς της, νὰ τῆς ἐπιτραπῇ νὰ ἐπανεξαγάγῃ τὸν καπνὸν αὐτὸν τὸν ἰδικόν μας εἰς τὴν Ἀμερικήν. Ὀρθῶς ἀπεκρούσθη ἡ αἴτησις αὐτή. Ἄλλωστε καὶ ἐπ’ ἐσχάτων καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς ἰδίους ἐγένετο ὑπαινιγμός, διὰ νὰ μὴ εἴπω αἴτησις ἀνεπίσημος, ὅπως ἡ Γερμανία ἀγοράσῃ ἀπὸ ἡμᾶς καπνά, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ τὰ ἐπανεξαγάγῃ εἰς τὴν Ἀμερικήν.

§12Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Ὑπουργέ, ἡμεῖς ἔχομεν ἀγοράσει ἀπὸ τὴν Γερμανίαν προϊόντα ἰδικά της; Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἔχει γίνει καμμία προσπάθεια τῆς ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως;

§13Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν, ἐννοεῖται ὅμως ὄχι ἀπὸ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι τὰ χρησιμώτερα διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου μας σήμερον. Σήμερον ὁ τόπος μας μαστίζεται ἀπὸ ἄλλας ἀνάγκας ἀμεσωτέρας παρὰ ἀπὸ τὰ ἐμπορεύματα ἐκεῖνα ἢ τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδει ἡ Γερμανία.

§14Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὁ σκοπὸς εἶναι πῶς θὰ ἠμπορέσωμεν δεχόμενοι προϊόντα γερμανικῆς προελεύσεως νὰ ἐξαγάγωμεν τὰ καπνά μας.

§15Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριε Πρόεδρε, δὲν τὸ ἀμφισβητῶ αὐτὸ καὶ βεβαίως ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν πρόκειται νὰ πωλήσωμεν καπνὰ εἰς τὴν Γερμανίαν, φυσικώτατα θὰ τὰ ἀνταλλάξωμεν μὲ γερμανικὰ προϊόντα, ἰδίως μηχανήματα. Ὑπὸ τὰς συνθήκας ὅμως ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελοῦμεν σήμερον, ἄλλαι εἶναι αἱ ἀμεσώτεραι ἀνάγκαι τοῦ τόπου μας. Μηχανήματα λαμβάνομεν ἀπὸ τὰς ἐπανορθώσεις. Δὲν λέγω ὅτι δὲν ὑπάρχουν εἰς τὴν Γερμανίαν μηχανήματα ἢ ἄλλα χρήσιμα ἐμπορεύματα. Οὔτε ἰσχυρίζομαι ὅτι πρέπει νὰ ἀποκλείσωμεν τὴν γερμανικὴν ἀγοράν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εὔχομαι ἤδη εἶναι εἰ δυνατὸν τὰ καπνά μας νὰ εὕρουν ἄλλην διέξοδον, νὰ εὕρουν διέξοδον εἰς ἀγορὰς μὲ ὑγιὲς νόμισμα, τὸ ὁποῖον καὶ μᾶς χρειάζεται διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ ἐμπορικοῦ μας ἰσοζυγίου, ὅσον καὶ τοῦ ἰσοζυγίου τῶν πληρωμῶν καὶ διὰ νὰ ἔχωμεν τὰ ἀπαιτούμενα ἐκεῖνα χρήματα διὰ νὰ ἀγοράζωμεν τὰ ἀμέσως ἀναγκαῖα ἐμπορεύματα. Φυσικώτατα εἶναι γνωστὸν ὅτι τὰ καπνὰ τῆς Ἀμερικῆς εἶναι διαφόρου ποιότητος ἀπὸ τὰ καπνά, τὰ ὁποῖα καταναλίσκονται εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἤμουν πολὺ αἰσιόδοξος ἐὰν ἐπίστευα ὅτι εἶναι δυνατὸν τὰ καπνὰ τῆς εὐρωπαϊκῆς καταναλώσεως νὰ τύχουν ἀμέσου εἰσαγωγῆς εἰς τὴν Ἀμερικήν. Καὶ αὐτὸ ὅμως δὲν εἶναι ἀπίθανον, διότι σήμερον ἡ βιομηχανία τοῦ καπνοῦ ἐν Ἀμερικῇ ἐπιδιώκει διαφόρους συνδυασμοὺς καὶ δὲν ἀποκλείεται εἰς καπνὰ ὡρισμένης ποιότητος ἀμερικανικῆς νὰ δύναται νὰ γίνῃ πρόσμιξις ἀνατολικῶν καπνῶν.

§16Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Αὐτὸ ἐγίνετο εἰς τὸ παρελθόν.

§17Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἔχομεν πρῶτον τῆς καλῆς ποιότητος τὰ καπνά, τὰ ὁποῖα πηγαίνουν εἰς Ἀμερικήν. Εἴχομεν ἕως τώρα καὶ τὰ εὐρωπαϊκῆς καταναλώσεως, τὰ ὁποῖα δὲν κατορθώνουν ποτὲ νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν Ἀμερικήν, διότι εἰς τὰ χαρμάνια τους ἐπιβάλλονται τὰ καπνὰ τῆς δευτέρας ποιότητος. Τὰ καπνὰ τῆς δευτέρας ποιότητος κατηναλίσκοντο εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς ἄλλας χώρας. Σήμερον δὲ ἀποκλείονται μὲ ὡρισμένους συνδυασμοὺς ἐμπορικοὺς καὶ βιομηχανικοὺς ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν καὶ αὐτὰ τὰ καπνά, τὰ ὁποῖα ἦσαν εὐρωπαϊκῆς χρήσεως. Καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν γίνονται σήμερον αἱ προσπάθειαι, οὕτως ὥστε νὰ πεισθοῦν ὡρισμέναι ἑταιρεῖαι καπνικαὶ τῆς Ἀμερικῆς νὰ χρησιμοποιήσουν καὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ καπνὰ καὶ τοιουτοτρόπως εἰ δυνατὸν νὰ διπλασιάζεται ἡ ἐξαγωγὴ πρὸς τὴν Ἀμερικήν, ὁπότε τὸ πλεῖστον τῆς παραγωγῆς μας θὰ εἶχε ἐξαχθῆ καὶ δὲν θὰ ἦτο τὸ ἀπόθεμα εἰς ποσότητα τοὐλάχιστον, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὅσον ἐμφανίζεται. Δὲν γνωρίζω ἐὰν αὐξηθῇ ἡ ποσότης τῆς παραγωγῆς ἐὰν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ καὶ ἡ κατανάλωσις. Τοῦτο θὰ τὸ ἐξετάσωμεν σιγά, σιγὰ ἐφ’ ὅσον ἐπιτυγχάνομεν ἀγορὰς καταναλώσεως ἐπὶ τοσοῦτον θὰ δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν καὶ τὴν ποσότητα τῶν καπνῶν. Ἡ Ἑλλάς, ὅπως θὰ γνωρίζετε καὶ πρὸ τοῦ πολέμου παρῆγεν 68.000 τόνν. (Ἀναγινώσκει). Σᾶς εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἡ παραγωγὴ τοῦ ἑπομένου ἔτους πρόκειται νὰ φθάσῃ τοὺς 50.000 τόννους, βαθμιαίως, δηλαδὴ προσεγγίζομεν, μικρὸν κατὰ μικρόν, εἰς τὴν προπολεμικὴν παραγωγήν μας, χωρὶς νὰ εἴμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἔχωμεν καὶ τὴν προπολεμικὴν κατανάλωσιν. Διότι, ὅπως εἴπομεν, ἔχομεν χάσει τὰς ἀγορὰς τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Μέσης Εὐρώπης. Ἔχει μειωθῆ ἡ ποσότης τῶν καπνῶν τὰ ὁποῖα ἀπεστέλλαμεν εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ κατὰ συνέπειαν ἡ δυσκολία εἶναι ἀρκετὰ μεγαλυτέρα. Ὁδηγούμενοι ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, πρέπει νὰ εἴμεθα πάρα πολὺ προσεκτικοί, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὁρμήσωμεν μὲ ὅλην τὴν ταχύτητα εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ νὰ βαδίζωμεν βαθμιαίως καὶ ἐφ’ ὅσον εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ἐξασφαλίζεται καὶ ἡ κατανάλωσις τῶν καπνῶν αὐτῶν. Διότι τί βγαίνει νὰ παραγάγωμεν πολλὰ καὶ νὰ μὴ ἠμποροῦμεν νὰ τὰ διαθέσωμεν καὶ νὰ δημιουργῆται οὕτω κρίσις, ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἐξέλθωμεν. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι καὶ προπολεμικῶς ἡ Κυβέρνησις Βενιζέλου ἠναγκάσθη νὰ ἀγοράζῃ καπνὰ καὶ ἠναγκάσθησαν οἱ παραγωγοὶ ἓν μέρος τῶν καπνῶν αὐτῶν νὰ τὸ κάψουν. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ πρέπει νὰ ἐπαναλαμβάνεται καὶ μάλιστα εἰς τὴν μεταπολεμικὴν Ἑλλάδα, τῆς ὁποίας ὁ προϋπολογισμὸς καὶ τῶν ἐσόδων εὑρίσκεται εἰς τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ὅλοι μαντεύετε καὶ ἰδίως ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι διεχειρίσθησαν μέχρι σήμερον τὰ κοινά. Ἀπὸ αὐτὰ ὅλα, ἐπαναλαμβάνω, ἀντιλαμβάνεσθε τὰς δυσχερείας, πρὸ τῶν ὁποίων εὑρισκόμεθα. Εἶπον ὅτι μεταξὺ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ προσπαθήσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν, εἶναι ἡ μείωσις τοῦ κόστους καὶ τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς ἐπεξεργασίας τῶν καπνῶν. Βέβαια, δὲν εἶναι ἓν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἠμποροῦν νὰ ἔχουν ἄμεσον ἀποτέλεσμα. Ἀλλά, ὁπωσδήποτε, εἶναι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβωμεν τὸ ταχύτερον. Μεταξὺ αὐτῶν τῶν μέτρων θὰ ἦτο καὶ ἡ προσπάθεια νὰ μειώσωμεν τὸν τόκον τῶν δανείων εἴτε πρὸς τοὺς καλλιεργητάς, εἴτε πρὸς τοὺς ἐμπόρους. Σήμερον ὁ τόκος πρὸς τὸ καπνεμπόριον καὶ τὴν καπνοβιομηχανίαν εἶναι 8%, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ὁ τόκος αὐτὸς ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ὑψηλός. Ἐπίσης θὰ ἔπρεπε νὰ μειωθοῦν διάφορα ἄλλα δικαιώματα τῶν πραγματογνωμόνων, τῶν μεσιτῶν καὶ ἄλλης φύσεως δικαιώματα, ὅπως τῶν γενικῶν ἀποθηκῶν, τὰ δάνεια νὰ γίνουν μακροτέρας προθεσμίας, οὕτως ὥστε τὸ ἐμπόριον νὰ διεξάγεται περισσότερον ἀνέτως, παρὰ ὑπὸ τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας διεξάγεται σήμερον, μὲ δάνεια μικρᾶς προθεσμίας 6–9 μηνῶν. Ἐπίσης μικρὸν μέν, ἀλλὰ θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ σύνολον κατά τινα μονάδα, εἶναι καὶ τὸ μέτρον τῆς μειώσεως τῆς προμηθείας. Ὅταν πρόκειται περὶ καπνῶν τὰ μπὸν ἔπρεπε νὰ πωλοῦνται εἰς μικροτέραν τιμήν. Ἔπρεπε ὅμως νὰ διαρρυθμισθῇ καὶ ὁ νόμος περὶ χαρτοσήμου κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μειωθοῦν τὰ δικαιώματα χαρτοσήμου, τὰ ὁποῖα πληρώνονται εἰς διαφόρων εἰδῶν πράξεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται ἐπὶ τοῦ καπνοῦ καὶ ἄλλα τινὰ μέτρα παρομοίας φύσεως, λαμβανόμενα, δυνατὸν νὰ φέρουν τὸ ἀποτέλεσμα, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦμεν νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι θὰ κατεβάσωμεν σοβαρῶς τὴν τιμὴν καὶ τὸ κόστος, οὕτως ὥστε ἡ προσφορά, ἰδίως πρὸς τὴν Ἀμερικήν, τῶν καπνῶν νὰ γίνεται εἰς τιμάς, αἱ ὁποῖαι νὰ προσεγγίζουν πρὸς τὰς διεθνεῖς τιμάς. Διότι ἐκεῖ πρέπει νὰ καταλήξωμεν ὄχι μόνον διὰ τὰ καπνά μας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα μας, διότι ἐὰν δὲν κατορθώσωμεν νὰ ἔχωμεν τιμὰς διεθνεῖς, αἱ ὁποῖαι νὰ συναγωνίζωνται τὰ διάφορα προϊόντα τῶν ἄλλων Κρατῶν, δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν ποτὲ νὰ κάμωμεν ὀρθὴν ἐμπορικὴν πολιτικὴν ὄχι μόνον διὰ τὰ καπνά μας, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα. Ἐλέχθη ὅτι προκειμένου περὶ τοῦ ἐλαίου, σήμερον ἡ τιμή του εἶναι σχεδὸν κάτω ἀπὸ 50% εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀπὸ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ἔχουν τὰ ἔλαια ἐνταῦθα. Ἑπομένως ἀντιλαμβάνεσθε πόσον δυσχερὴς εἶναι ἡ θέσις μας νὰ συναγωνισθῶμεν τὰ ἄλλα Κράτη. Ἕν ἐκ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ ἔλεγον ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ λάβωμεν τὸ ταχύτερον, προκειμένου περὶ τοῦ ἀποθέματος τῶν καπνῶν τῆς ἐσοδείας 1948, θὰ ἦτο νὰ καταργηθῇ τὸ λεγόμενον παρακράτημα ἐπὶ τοῦ δολλαρίου. Ὡς γνωρίζετε, σήμερον τὸ δολλάριον εἰς τὰς ἐξαγωγὰς τοῦ καπνοῦ τῆς ἐσοδείας μέχρι τοῦ 1948 ἐπληρώνετο πρὸς 12.500 χιλιάδας καὶ οὐχὶ πρὸς 15.000. Νομίζω ὅτι εἶναι τοῦτο ἓν τῶν κυριωτέρων ἐμποδίων, διὰ τὰ ὁποῖα παραμένει αὐτὸ τὸ ἀπόθεμα πίσω, καὶ νομίζω ὅτι ὑπὸ διαφόρους συνδυασμοὺς θὰ ἔπρεπε νὰ φύγωμεν ἀπὸ αὐτὸ τὸ παρακράτημα καὶ νὰ δώσωμεν εἰς τὸ δολλάριον τὴν τιμὴν ποὺ τοῦ δίδουν καὶ διὰ τὰ καπνὰ τὰ ἐξαγόμενα εἰς ἄλλας χώρας, ὅσον καὶ διὰ τὰ καπνὰ τὰ νεωτέρας ἐσοδείας, τὰ ὁποῖα πληρώνονται ἐπίσης πρὸς 15.000 δραχμάς. Νομίζω ὅτι αὐτὸ τὸ ἐμπόδιον πρέπει νὰ φύγῃ ἀπὸ τὸ μέσον τὸ ταχύτερον, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐκκαθαρίσωμεν τὴν παλαιὰν ἐσοδείαν. Ἐξ ἄλλου, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ προσέξωμεν, ὥστε εἰς τὰς ἐμπορικὰς συνθήκας, αἱ ὁποῖαι πρόκειται νὰ γίνουν κατ’ αὐτάς, ὥστε νὰ ἐπιτύχωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ ἡ ποσότης ἢ ἐξακτέα καπνῶν εἰς τὰς διαφόρους χώρας, μὲ τὰς ὁποίας ἔχομεν συμβάσεις. Ἐπὶ πλέον, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐσωτερικόν, παρέλειψα νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀπαιτεῖται νὰ προσέξωμεν πολὺ εἰς τὴν πριμοδότησιν καὶ τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου τῶν καπνῶν. Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἴμεθα τόσον, ἂς τὸ εἴπω, προσεκτικοὶ ἢ τόσον φειδωλοὶ εἰς τὰς πιστώσεις, προκειμένου περὶ ἑνὸς προϊόντος, τὸ ὁποῖον ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον πρέπει νὰ φεύγῃ ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν καὶ νὰ εἰσέρχεται εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐμπορίας καὶ τῆς βιομηχανίας. Τὸ ἐμπόριον, βεβαίως, πρέπει νὰ τύχῃ ὡρισμένων εὐνοιῶν. Πρέπει νὰ μειωθῇ ὁ τόκος τῶν δανείων, ἀλλὰ καὶ τὸ ἐμπόριον πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει του δύο πράγματα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ κερδοσκοπῇ. Ὀφείλει νὰ ἀντιληφθῇ τὸ ἐμπόριον τοῦ καπνοῦ, ὅτι ἀσκεῖ ἓν λειτούργημα καὶ ὄχι ἐμπόριον ὑπὸ τὴν σημασίαν, ὅτι πρέπει νὰ πραγματοποιῇ πάντοτε κέρδος. Ὁ ἔμπορος πρέπει νὰ προσπαθῇ νὰ συνεργάζεται μὲ τοὺς διαφόρους κρατικοὺς καὶ ἡμικρατικοὺς ὀργανισμούς, ἵνα διατηρήσῃ τὰς τιμὰς τῶν καπνῶν εἰς ἓν λογικὸν ὅριον καὶ νὰ μὴ κερδοσκοπῇ πέραν τοῦ δέοντος. Ἡ Κυβέρνησις μεταξὺ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα τελευταίως υἱοθέτησεν εἶναι ἡ ἐξαγωγὴ καπνῶν εἰς Αἴγυπτον καὶ Ἀγγλίαν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐξαγωγὴ αὐτὴ θὰ στοιχίσῃ ἀπὸ ἀπόψεως πριμοδοτήσεως, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ γίνῃ, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν τὸ ταχύτερον νὰ ἐκκαθαρίσωμεν τὰ παλαιὰ ἀποθέματα τῶν καπνῶν. Βεβαίως ὑπάρχει, πλὴν τῶν ἄλλων δυσχερειῶν διὰ τὸν καπνόν, καὶ ὁ ἀθέμιτος συναγωνισμός, περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησα. Ἂς λάβωμεν ὅμως ὑπ’ ὄψιν, ὅτι κάθε ἀνταγωνισμὸς παρουσιάζει δυσάρεστα φαινόμενα, δι’ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος ἔχει ἓν ἐμπόρευμα καὶ δὲν ἠμπορεῖ διὰ διαφόρους λόγους νὰ τὸ καταναλώσῃ. Ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἔρευναν ὅλων αὐτῶν τῶν ζητημάτων, ἐκτὸς ἐὰν ἀφοροῦν εἰς πράξεις ἀθεμίτους, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τὴν χώραν μας. Μὲ πληροφοροῦν ὅτι μᾶς συναγωνίζονται εἰς τὴν Γερμανίαν διάφορα καπνά, τελευταίως δὲ ὁ συναγωνισμὸς ἤρχισε καὶ ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴν Γερμανίαν, ἀπ’ ὅπου εἰσάγονται λαθραίως εἰς τὴν Δυτικήν, διότι χρησιμοποιοῦν ὡς πλάσμα διὰ νὰ ἀγοράζουν διάφορα προϊόντα, τὰ ὁποῖα στερεῖται ἡ Ἀνατολικὴ Γερμανία. Ἑπομένως, βλέπετε πόσον περίπλοκον εἶναι τὸ ζήτημα τὸ ἀφορῶν τὸν ἀθέμιτον ἀνταγωνισμόν, διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἤθελα νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὴν Βουλήν, διότι φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τοιαύτας λεπτομερείας.

§18Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον θίγεται, ἀπὸ ἀπόψεως οἰκονομικῆς ὑπάρχει μία βάσις καὶ ἕνα προηγούμενον διὰ τὴν Ἑλλάδα, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑφάσματα ποὺ εἰσήγοντο ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴν εἰς τὴν Εὐρώπην. Ὑπάρχει δηλαδὴ μία βάσις ἀπὸ ἀπόψεως συγκροτήσεως τῆς οἰκονομίας τῆς Εὐρώπης, ὥστε ἡ Ἑλλὰς νὰ παραπονεθῇ, ὅτι εἶδος τὸ ὁποῖον δύναται νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ τὰς ἀνταλλαγάς της μὲ τὴν Εὐρώπην κωλύεται μὲ ἕνα ἄλλο εἶδος εἰσαγόμενον ἔξωθεν. Τὰ θέτω αὐτὰ ὑπ’ ὄψει σας, διότι ὑπάρχει ἕνα προηγούμενον μὲ τὰ ὑφάσματα.

§19Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶναι μία ἄποψις, κύριε βουλευτὰ ἐκ Κορινθίας, τὴν ὁποίαν θὰ πρέπῃ νὰ κάμῃ χρῆσιν ἡ Κυβέρνησις ποὺ θὰ διαχειρισθῇ τὸ ζήτημα, ἔναντι τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ Χόφμαν. Ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ αὐτὴν τὴν λεπτομέρειαν περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλήσατε, δὲν δύναται ὅμως ν’ ἀποτελέσῃ βάσιμον πρότασιν, διότι τὸ ἐμπόριον δὲν ἔχει οὔτε πατρίδα, οὔτε ἀναγνωρίζει φιλίαν.

§20Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ παραπόνου. Θίγεται τὸ σχέδιον Μάρσαλ, ὅταν ἀγοράζωνται Ἀμερικανικὰ καπνὰ καὶ πρέπει νὰ καταδειχθῇ ὅτι τοῦτο εἶναι εἰς βάρος ὄχι μόνον τῆς Εὐρώπης ἀλλὰ καὶ τῆς Ἀμερικῆς, διότι ὅταν δὲν ἐξάγει τὰ καπνά της ἡ Ἑλλὰς ἔρχεται ἡ Ἀμερικὴ νὰ μᾶς καλύψῃ τὸ ἔλλειμμά μας. Δηλαδὴ πληρώνει δύο φορὰς ἡ Ἀμερική.

§21Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀπολύτως ἀντίθετον πρὸς τὸ σχέδιον τῆς οἰκονομικῆς συνεργασίας.

§22Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὀφείλομεν νὰ συζητήσωμεν μὲ τὸν ὀργανισμὸν Χόφμαν καὶ ὅπως τὸ ἐθέσατε τὸ ζήτημα δύναται νὰ τεθῇ, κ. Στεφανόπουλε, ἀλλὰ ἐγὼ ἠθέλησα νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ ἐπιχειρήματος τοῦ ἀφορῶντος τὸν ἀθέμιτον ἀνταγωνισμόν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις ἐδῶ. Κατὰ τῶν ἀνθρώπων ποὺ διεξάγουν ἀθέμιτον ἀνταγωνισμὸν δύνανται νὰ στραφοῦν ἐκεῖνοι οἵτινες ἀδικοῦνται ἐκ τῶν πράξεων αὐτῶν. Πρὶν τελειώσω τὸν λόγον μου θὰ ἤθελα νὰ σᾶς ἀνακοινώσω μίαν ἀνακοίνωσιν, ἡ ὁποία περιέχει τὰς γνώμας τῆς ἐδῶ Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἡ ὁποία καὶ ἐκφράζει ὡρισμένας σκέψεις περὶ τοῦ ζητήματος τοῦ προγράμματος τῆς καπνικῆς μας πολιτικῆς. Νομίζω ὅτι περιέχει σκέψεις αἱ ὁποῖαι πρέπει ν’ ἀκουσθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλήν. Ἡ ἀνακοίνωσις αὐτὴ ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ὑποδείξεις πρὸς καθορισμὸν Συντονισμένου Καπνικοῦ προγράμματος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Αʹ. Οἱ ἀρχικοὶ ἀντικειμενικοὶ σκοποὶ ἑνὸς καπνικοῦ προγράμματος δέον ὅπως συμπεριλαμβάνουν: 1. Ηὐξημένας πωλήσεις εἰς τὰς Ἡν. Πολιτείας μέσῳ: α) Τιμῶν συναγωνισμοῦ. β) Βελτιώσεως τῆς ποιότητος. γ) Τῆς συνάψεως διαπραγματεύσεων μετὰ τῶν μεγαλυτέρων Ἀμερικανικῶν Καπνοβιομηχανιῶν πρὸς χρησιμοποίησιν μεγαλυτέρας ποσότητος καπνοῦ Ἀνατολῆς εἰς τὰ μείγματά των. δ) Ἐνθαρρύνσεως τῶν μεγαλυτέρων Ἀμερικανικῶν Καπνοβιομηχανιῶν ἵνα ἱδρύσουν ἐκ νέου τὰ ἐργοστάσια αὐτῶν ἐπεξεργασίας καπνοῦ ἐν Ἑλλάδι. Τοῦτο θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα τέσσαρα βασικὰ πλεονεκτήματα. I) Τὴν αὔξησιν τῶν συνολικῶν πωλήσεων καπνοῦ. II. Τὴν ὁμοιόμορφον διανομὴν καθ’ ὅλον τὸ ἔτος τῶν ἐκ τοῦ καπνοῦ κερδῶν εἰς δολλάρια. III. Τὴν σταθεροποίησιν τῶν τιμῶν καπνοῦ εἰς τὰ χωρία (τοὺς τόπους παραγωγῆς) καὶ τὴν ἀναχαίτησιν τῆς κερδοσκοπίας τῶν ἐμπόρων. IV. Τὴν μείωσιν τῆς κυβερνητικῆς χρηματοδοτήσεως. 2) Ηὐξημένας Εὐρωπαϊκὰς καὶ ἄλλας πωλήσεις, διὰ τοῦ: α) Καθορισμοῦ τῶν τιμῶν συναγωνισμοῦ πρὸς διευκόλυνσιν τῆς διαθέσεως καπνοῦ δευτέρας ποιότητος. β) Τῆς προωθήσεως ἐξαγωγῶν ἵνα προτιμήσουν ἐκ νέου οἱ Εὐρωπαῖοι καπνισταὶ τὰ σιγαρέττα ἀνατολικῶν καπνῶν. Βʹ. Συνεπῶς αἱ ἀκόλουθοι ἀρχαὶ δέον νὰ ἀποτελέσουν τὴν βάσιν οἱουδήποτε καπνικοῦ προγράμματος. 1. Βελτίωσις τῆς ποιότητος. 2. Καθορισμὸς τιμῶν συναγωνισμοῦ. 3. Σθεναρὰ προώθησις τῶν πωλήσεων. Γʹ. Δέον ὅπως συσταθῇ μόνιμος συντονιστικὴ ὑπηρεσία ἵνα ἐξασφαλίσῃ ὅτι αἱ τρεῖς ὡς ἄνω ἀρχαὶ θὰ συντονισθοῦν ἐπαρκῶς. Ἡ ὑπηρεσία αὕτη δέον ὅπως εἶναι τεχνικὴ ἀπέχουσα τῆς πολιτικῆς καὶ ὅπως συμπεριλαμβάνῃ τοὺς καλλιτέρους ἐμπειρογνώμονας εἰς τὰ πεδία γεωργίας, ἐμπορίου, οἰκονομικῶν, μεταφορῶν καὶ προωθήσεως. Τὰ κύρια αὐτῶν καθήκοντα δέον ὅπως συμπεριλαμβάνουν: 1. Τὴν διατύπωσιν μακροπροθέσμων προγραμμάτων καπνοῦ. 2. Τὴν κατάρτισιν κανονισμῶν πρὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ ἔτους ἐσοδείας, οἵτινες θὰ διέπουν τὴν παραγωγήν, ἐπεξεργασίαν καὶ τοποθέτησιν εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς ἐσοδείας ταύτης. Δʹ. Συμφώνως πρὸς τὰς ὡς ἄνω ἀρχὰς ὑποβιβασμοῦ τοῦ κόστους καὶ βελτιώσεως τῆς ποιότητος, ἡ συντονιστικὴ αὕτη ὑπηρεσία δέον νὰ προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν προγράμματος ἀφορῶντος τοὺς κάτωθι βασικοὺς τομεῖς: 1) Καλλιέργεια. αʹ) Σύντονον πρόγραμμα ἀγροτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ἐξασκήσεως ἐπὶ τῷ τέλει βελτιώσεως καὶ ἐπιτεύξεως οἰκονομικωτέρας παραγωγῆς, λιπάνσεως, θερισμοῦ, ἀποξηράνσεως, ταξινομήσεως καὶ ἀποθηκεύσεως τῶν καπνῶν. βʹ) Ἔρευναι ἀποσκοποῦσαι τὴν ἐπιλογὴν τῶν καλλιτέρων σπόρων, τὴν ἐξεύρεσιν τῶν γονιμωτέρων ἐδαφῶν καὶ τὴν πρόληψιν ἀσθενειῶν. γʹ) Ἐξέτασις τοῦ σκοπιμωτέρου διὰ τὴν παραγωγὴν ἀγροτικοῦ κλήρου, τοῦ ἀναγκαίου ἐξοπλισμοῦ πρὸς μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν καὶ συναφῶν παραγόντων δυναμένων νὰ ἐπιδράσουν ἀμέσως τόσον ἐπὶ τῆς ἀποδόσεως ὅσον καὶ τοῦ κόστους. δʹ) Ἐπανεξέτασις τῶν κυβερνητικῶν κανονισμῶν τῶν ἀφορώντων τὴν σποράν, θερισμόν, καὶ τὴν εἰς τὰ χωρία ἐπεξεργασίαν πρὸς τὸν σκοπὸν τροποποιήσεώς των ἐὰν τοῦτο εἶναι ἐπιθυμητὸν καὶ αὐστηρᾶς ἐφαρμογῆς των ἅμα τῇ ἐγκρίσει των. 2) Ἐπεξεργασία. αʹ) Ἐργασία. Δέον νὰ λάβῃ χώραν ἐπισταμένη μελέτη τῆς καταστάσεως τῶν ἐργαζομένων εἰς ἐργοστάσια ἐπεξεργασίας καὶ ἰδιαιτέρως ἐπί: 1) Τῶν μεθόδων καὶ μέσων πρὸς πραγματοποίησιν μεγαλυτέρας παραγωγῆς διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως νεωτέρων μεθόδων ἢ καταλλήλου κεφαλαιουχικοῦ ἐξοπλισμοῦ. 2) Τῆς ἐξασφαλίσεως (προσφορᾶς) ἐπαρκοῦς ἐργασίας. 3) Τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν καταλληλοτέρων ἐργατῶν δι’ ἑκάστην συναφῆ ἐργασίαν. 4. Τοῦ βαθμοῦ ἐλευθερίας εἰς τὰς σχέσεις μισθώσεως ἐργασίας. 5. Τῶν χρησιμοποιουμένων εἰς τὰς συναγωνιστρίας χώρας μεθόδων. 6. Τῆς δημιουργίας ἐναλλασσομένης ἀπασχολήσεως τῶν ὑπεραρίθμων ὑπαλλήλων καὶ ἐργασίας κατὰ τὴν περίοδον ἐποχιακῆς ἀνεργίας τῶν τακτικῶν ἐργατῶν. Συναφῶς ἡ Ἀποστολὴ θὰ εἶναι εὐτυχὴς νὰ συνεργασθῇ μετ’ ἰδιαιτέρας κυβερνητικῆς ὑπηρεσίας συσταθείσης πρὸς τὸν σκοπὸν καταστρώσεως προγράμματος ἐπενδύσεων εἰς τὰς εὑρισκομένας ἐν καταπτώσει καπνοπεριοχὰς μὲ τὸν σκοπὸν ἀνακουφίσεως τῆς κρίσεως ἣν διέρχονται οἱ ἐργάται. Ἡ Ἀποστολὴ φρονεῖ ὅτι ἡ χορήγησις συντάξεων καὶ ἀποζημιώσεων εἰς ἐργάτας ἄνω τοῦ 55ου ἔτους τῆς ἡλικίας των δὲν ἀποτελεῖ μακρᾶς πνοῆς λύσιν τῶν προβλημάτων των οὔτε ἀποτελεῖ μέσον προσωρινῆς οἰκονομικῆς λύσεως αὐτῶν. β) Χρηματοδότησις. Καταβολὴ τόκου, καὶ ἄλλαι δαπάναι. 1. Αἱ συστάσεις τῆς εἰδικῆς ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἐπιτροπῆς ἀναφορικῶς μὲ τὰς δαπάνας τῶν ὡς ἄνω θεμάτων δέον νὰ ἐξετασθῶσιν ἐπισταμένως καὶ εἰ δυνατὸν νὰ υἱοθετηθῶσι. Εʹ. Προώθησις τῶν ἐξαγωγῶν. 1. Ἀγορὰ Ἡν. Πολιτειῶν. Δέον νὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια ἵνα πεισθοῦν αἱ κυριώτεραι καπνοβιομηχανίαι νὰ ἀλλάξουν τὰ μείγματα αὑτῶν (χαρμάνια) καὶ ἐπανασυστήσουν τὰ ἐργοστάσιά των ἐπεξεργασίας. Ἀναφορικῶς μὲ τὸ τελευταῖον δέον ὅπως ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ ἀκόλουθα: α) Παροχὴ ἐγγυήσεων ἔναντι ὑποτιμήσεως κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους ἐσοδείας. Καπνοβιομηχανία καταβάλλουσα δολλάρια τὸν Φεβρουάριον πρὸς διενέργειαν ἀγορῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ τοιαῦτα δι’ ἐπεξεργασίαν τῶν καπνῶν κατὰ τὸν Μάϊον δέον νὰ κατοχυρωθῇ ὡς πρὸς τὴν ἀξίαν τῶν δολλαρίων της ἤτοι ὅτι αὕτη θὰ εἶναι ἡ ἰδία πρὸς τὴν τιμὴν τῶν δολλαρίων συναγωνιστοῦ τινὸς ἀγοράζοντος ἐπεξειργασμένα καπνὰ κατὰ τὸν Δεκέμβριον. β) Ἐξασφάλισις ἔναντι ἐπιβολῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀναδρομικῶν φόρων καὶ αὐξήσεως μισθῶν. Πρὸ τῆς διενεργείας ἀγορῶν δέον ὅπως ἐξασφαλισθῇ σταθερὰ βάσις πρὸς ὑπολογισμὸν τοῦ κόστους καὶ αἱ καπνοβιομηχανίαι νὰ μὴ εὑρίσκωνται εἰς τὴν ἀνάγκην διορθώσεως τῶν λογιστικῶν των βιβλίων μετὰ τὴν πραγματοποίησιν τῶν φορτώσεων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον θὰ προεκάλει ἡ ἐπιβολὴ αὐθαιρέτων ἐπιβαρύνσεων μὴ δυναμένων νὰ προβλεφθῶσιν ὑπὸ συνετοῦ ἐπιχειρηματίου. γ) Ἐὰν εἰς τὴν συντονιστικὴν ὑπηρεσίαν δοθῇ ἡ ἐντολὴ καταστρώσεως τοῦ ἐμπορικοῦ πλαισίου διὰ τὴν ἐσοδείαν τοῦ ἔτους, τὰ δύο ἀνωτέρω προβλήματα θὰ διευθετηθῶσιν αὐτομάτως, καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ δυνηθῇ νὰ παράσχῃ τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας αἱ ἀλλοδαπαὶ ἐπιχειρήσεις θὰ θεωρήσουν ἀπαραιτήτους, ἵνα ἐπανέλθουν εἰς Ἑλλάδα. δ) Ἐξέτασις τῶν διατυπουμένων, ἐκ μέρους τῶν ἀλλοδαπῶν ἐπιχειρήσεων, παραπόνων, ἀναφορικῶς μὲ τοὺς ἐνοχλητικοὺς κανονισμοὺς οἵτινες ἐν τούτοις δὲν ἀσκοῦν ἔλεγχον ἐπ’ αὐτῶν. Οἱ ἀνωτέρω κανονισμοὶ ἀναφέρονται εἰς τὴν περίπτωσιν καταβολῆς, ὑπὸ τῶν ἐν Ἑλλάδι χρησιμοποιουμένων ἀλλοδαπῶν τῶν γενομένων ὑπὸ τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων Κρατήσεων, ἐκ τῶν ὁποίων ὅμως οὗτοι δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῶσιν. 2. Εὐρωπαϊκαὶ ἀγοραί. α) Δέον ὅπως ἐξετασθῇ ἡ σκοπιμότης διενεργείας διαφημίσεων. β) Δέον ὅπως ἐξετασθοῦν τὰ ἕτοιμα προϊόντα. Σιγαρέττα τιθέμενα εἰς τὴν ἀγορὰν ὑπὸ Εὐρωπαϊκῶν μονοπωλίων καὶ ἐργοστασίων σιγαρέττων, δέον ὅπως ἐξετάζωνται καὶ νὰ γίνωνται ὑποδείξεις πρὸς βελτίωσιν τῆς ποιότητός των, ἵνα προσελκύουν τὸν καταναλωτήν. Εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ διὰ τὸν ὡς ἄνω σκοπόν, Ἕλληνας ἐμπειρογνώμονας εἰδικοὺς ἐπὶ τῶν προσμίξεων. γ) Δεδομένου ὅτι ἡ παροχὴ συντόμων καὶ ἀκριβῶν πληροφοριῶν, ἀποτελεῖ προϋπόθεσιν, πρὸς ἐξασφάλισιν ἱκανῶν ἀγορῶν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, εἰδικοὶ ἀντιπρόσωποι τῆς συντονιστικῆς ὑπηρεσίας θὰ ἠδύναντο νὰ τοποθετηθῶσιν εἰς τὰς κυριωτέρας Εὐρωπαϊκὰς καπναγοράς. Ἡ ἀποστολή των, θὰ περιελάμβανε τόσον τὴν προαγωγήν, ὅσον καὶ τὴν παροχὴν πληροφοριῶν ὁσάκις ἐδημιουργεῖτο περίπτωσις ἐπιδράσεως ἐπὶ τῆς πωλήσεως Ἑλληνικῶν καπνῶν. δ) Εἰδικῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν Γερμανίαν, δέον νὰ λάβουν χώραν μετ’ αὐτῆς, σοβαραὶ συζητήσεις, ἐπὶ τῷ σκοπῷ καταργήσεως τῶν φόρων ἢ ἄλλων μέτρων ἅτινα κατὰ τὴν γνώμην τῶν Ἑλλήνων ἀποτελοῦν διακρίσεις εἰς βάρος τῶν ἀνατολικῶν καπνῶν. 1) Θὰ ἔδει ἐπίσης, νὰ ἐξετασθοῦν τὰ μέτρα ἅτινα ἐφῃρμόζοντο πρὸς ἐνθάρρυνσιν τῶν ἐν Γερμανίᾳ Ἑλληνικῶν καπνοβιομηχανιῶν κατὰ τὴν περίοδον τοῦ 1930, ἐν ὄψει χορηγήσεως παρομοίας βοηθείας σήμερον». Τὸ ἔγγραφον αὐτό, κατὰ τὴν γνώμην μου, δύναται πράγματι κατὰ τὸ πλεῖστον μέρος αὐτοῦ, νὰ ἀποτελέσῃ ἕνα δυνατὸν πρόγραμμα κάθε Κυβερνήσεως. Πάντως, διαπνέεται, προφανῶς, πρῶτον ἀπὸ τὴν γνῶσιν τῶν ζητημάτων καὶ δεύτερον ἀπὸ μίαν διάθεσιν ὅπως μᾶς βοηθήσουν πρὸς μίαν ὀρθὴν λύσιν τοῦ καπνικοῦ μας ζητήματος. Αὐτά κύριοι, εἶχον νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν σχετικῶς πρὸς τὸ καπνικὸν ζήτημα καὶ ὡς συμπέρασμα κυβερνητικὸν ἐπὶ τῆς γενομένης συζητήσεως.

§23Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸ κείμενον τοῦ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσθη νὰ γραφῇ ἐπὶ λέξει εἰς τὰ πρακτικά.

§24Γ. ΣΕΡΠΑΝΟΣ. Διὰ τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως δὲν εἴπατε τίποτε τὸ συγκεκριμένον. Προπολεμικῶς εἴχαμεν κατανάλωσιν 500 χιλ. κιλὰ μηνιαίως. Σήμερον ἔχομεν 800 χιλ. κιλὰ καὶ ἐν τούτοις ἔχομεν μίαν τεραστίαν κρίσιν. Σᾶς παρεκαλέσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν νὰ χρηματοδοτηθοῦν οἱ καπνοβιομήχανοι. Δυστυχῶς, ὅμως, δὲν εἴπατε τίποτε τὸ συγκεκριμένον.

§25Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Νομίζω ὅτι δὲν μὲ παρηκολουθήσατε, λόγῳ ἴσως τῆς κακῆς λειτουργίας τῶν μικροφώνων. Ὡμίλησα περὶ τῆς ἀνάγκης...

§26Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡμεῖς ἐπεριμέναμε νὰ ἀκούσωμεν τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀκούσωμεν λύσεις ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν καὶ ὄχι μίαν ἀγόρευσιν ἄτονον, ἄχρωμον καὶ ἀποτετανωμένην.

§27Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὡμίλησα καὶ περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐνισχύσεως καὶ τοῦ καπνεμπορίου καὶ τῆς καπνοβιομηχανίας, ἑπομένως περὶ τῆς ἀνάγκης τῆς ἐνισχύσεως τῶν καπνῶν τῆς ἐσωτερικῆς καταναλώσεως.

§28ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ ἐμπόριον ἐνισχύθη, ἡ καπνοβιομηχανία δὲν ἐνισχύθη.

§29Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς καπνοβιομηχανίας νὰ τὸ προσέξετε ἰδιαιτέρως. Δὲν ἔχουν δοθῆ εἰς αὐτὴν πιστώσεις πρὸς ἀγορὰν καπνῶν καὶ ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου, παραμένουν ἀπώλητα τὰ καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, τὰ ὁποῖα εἶναι τελείως διακεκριμένα ἀπὸ τὰ καπνὰ τῆς ἐξωτερικῆς καταναλώσεως.

§30Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἔχομεν κάμει εἰδικὴν σύστασιν ὅπως χρηματοδοτηθῇ εἰς τὸ μέτρον τοῦ δυνατοῦ ἡ καπνοβιομηχανία, ἡ ὁποία καταναλίσκει καπνὰ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως. Μοῦ εἶπον ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν εἶχον δοθῆ δάνεια ἀρκετὰ μεγάλα καὶ μακρᾶς προθεσμίας εἰς τὰς βιομηχανίας αὐτάς. Καὶ λόγῳ τούτου δηλαδὴ τῶν ποσῶν αὐτῶν τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν τότε, ἐνόμιζον ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐπαναλάβουν τὰς χορηγήσεις ἢ μᾶλλον νὰ δώσουν περισσότερα ποσά. Τοὺς παρετήρησα ὅτι τὰ δάνεια αὐτὰ εἶναι δάνεια ἀνασυγκροτήσεως καὶ ὅτι σήμερον ἐκεῖνα τὰ δάνεια τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δώσουν πρέπει νὰ εἶναι δάνεια κινήσεως κεφαλαίων. Κατὰ συνέπειαν ἔχω στρέψει τὴν προσοχήν μου πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν καὶ νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει δυσμενὴς διάθεσις.

§31Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἡ Τράπεζα περιωρίσθη εἰς τὸ νὰ παρέχῃ δάνεια μέχρις ἑνὸς ἑξαμήνου. Ἄλλοτε ἦτο δεκάμηνον ἢ δωδεκάμηνον. Νὰ αὐξήσητε τὸ περιθώριον τοῦ χρόνου.

§32Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶπον ὅτι μεταξὺ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θεωρῶ ἀναγκαῖα εἶναι νὰ αὐξηθοῦν καὶ τὰ ὅρια τῶν δανείων.

§33Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μᾶς εἴπατε μίαν σειρὰν μέτρων θέτοντες πάντοτε πρὸ τῶν φράσεών σας τὸ «νομίζω». Ἤθελα νὰ ἐρωτήσω ἐὰν ὅσα εἴπατε εἶναι σκέψεις, ἢ ἀποτελοῦν πρόγραμμα πρὸς ἐκτέλεσιν καὶ ἂν ἤρχισεν ἡ ἐκτέλεσίς του ἢ ὄχι. Διότι νομίζω ὅτι ἡ σημερινὴ συζήτησις ἦτο νὰ ἀνακοινωθοῦν ποῖα μέτρα θὰ ληφθοῦν ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ. Ὅσα εἴπατε τὰ διετυπώσατε ὑπὸ μορφὴν σκέψεων. Εἴπατε «νομίζω τοῦτο, νομίζω ἐκεῖνο οἱ φίλοι μας οἱ Ἀμερικανοὶ λέγουν τοῦτο» κ.τ.λ. Ἤθελα ἐπαναλαμβάνω νὰ ἐξακριβώσω ἐὰν αὐτὰ ἀποτελοῦν ἀποφασισμένην πολιτικήν, ἡ ὁποία ἐτέθη ἐν λειτουργίᾳ ὑπὸ μίαν ἢ ἄλλην μορφὴν ἢ ἀποτελοῦν ἁπλῶς σκέψιν τῆς Κυβερνήσεως.

§34Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὅσα ἐξέθηκα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ὡς συμπεράσματα τῆς Κυβερνήσεως ἀποτελοῦν πρόγραμμα τὸ ὁποῖον θὰ φροντίσωμεν καὶ θὰ ἐπιδιώξωμεν νὰ τὸ ἐκτελέσωμεν. Δὲν πρόκειται δηλαδὴ περὶ μιᾶς διαλέξεως ἀκαδημαϊκῆς.

§35Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε. Σᾶς εἶπον ὅτι ἡ διατύπωσις ποὺ δίδετε δίδει τὴν ἐντύπωσιν ὅτι πρόκειται περὶ σκέψεων καὶ ὄχι ἀποφάσεων.

§36Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελον νὰ εἴπω, ὅτι ἐξηγγείλατε ὡρισμένα μέτρα, ἀλλὰ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κοινωνικῆς κρίσεως καὶ ἄλλα μακρᾶς προοπτικῆς. Νομίζω ὅτι, πρέπει νὰ διεξαχθῇ συζήτησις ἐπὶ τῶν μέτρων αὐτῶν διότι, ἐὰν κατὰ τύχην ἡμεῖς τὰ κρίνωμεν ἀνεπαρκῆ τὰ μέτρα αὐτά, κατ’ ἀνάγκην θὰ πρέπῃ νὰ τὰ συζητήσωμεν καὶ ἴσως νὰ τὰ συμπληρώσωμεν καὶ ἀκόμη ἴσως δεχθῆτε καὶ ὡρισμένας ἀπόψεις μας, ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, θὰ δεχθῆτε συζήτησιν ἐπὶ τῶν μέτρων αὐτῶν;

§37Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἡ ἔκθεσίς σας κύριε Πρόεδρε, περιέχει πολλὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας θὰ πρέπῃ νὰ δοθῇ μία εὐκαιρία εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐκτιμήσῃ, ἰδίως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς μετατροπῆς των, εἰς πρακτικὰ μέτρα. Ἔτι δὲ περισσότερον νομίζω οἱονεὶ προκαλεῖται ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ ὡρισμένας γνώμας ἐπὶ τῆς ἀγορεύσεώς σας, διότι εἰς τὸ τέλος παρεμβάλλετε ἓν μακρότατον ἔγγραφον τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, τὸ ὁποῖον ἐὰν μὲν σεῖς υἱοθετεῖτε ὡς Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, εἶναι δι’ ἡμᾶς συζητήσιμον ὡς κάθε εἰσήγησις προερχομένη ἀπὸ Ὑπουργὸν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν δὲν εἶναι ἁπλᾶ πληροφοριακὰ στοιχεῖα τιθέμενα ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς, πρὸς διαφώτισίν της, νὰ τὰ προσέξωμεν καὶ πάλιν. Ἀλλὰ τὸ ἔγγραφον αὐτό, κύριε Πρόεδρε, περιέχει ὁλόκληρον σύστημα πολιτικῆς ὄχι μόνον κοινωνικῆς ἀλλὰ ἀγροτικῆς, ἐργατικῆς καὶ ἐμπορικῆς.

§38Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ἐν σχέσει πρὸς τὸν καπνόν.

§39Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ἐὰν γενικώτερον ὁμιλῆτε περὶ γενικῆς πολιτικῆς δὲν κρίνω τὸ θέμα αὐτό, ἐρωτῶ, κατόπιν τῆς ἰδικῆς σας ἀγορεύσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀγόρευσις τοῦ Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τοῦ ὑπευθύνου προσώπου τῆς Κυβερνήσεως, ποῖος τρόπος ὑπάρχει νὰ ἐκδηλώσῃ τὰς ἀπόψεις της ἡ Βουλή, εἴτε συμφωνοῦσα μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα εἰσηγεῖσθε, εἴτε μὴ συμφωνοῦσα. Φερ’ εἰπεῖν εἰς ὅλην τὴν ἀγόρευσίν σας, κύριε Πρόεδρε, ὁμιλεῖτε περὶ πολλῶν αἰτίων τῆς κρίσεως δὲν θίγετε κατ’ ἐμὲ ἓν ἀπὸ τὰ βασικώτερα αἴτια τῆς ὅλης κρίσεως τὴν ἐξαγωγὴν τῶν προϊόντων τὸν τιμάριθμον τῆς ζωῆς ἐν Ἑλλάδι. Δὲν λέγω ὅτι ἔπρεπε νὰ μᾶς εἴπητε πῶς θὰ κατέβῃ ὁ τιμάριθμος, τοιούτου εἴδους θαύματα δὲν γίνονται, ἀλλὰ ὅτι θὰ ἔπρεπε εἰς τὴν διάγνωσιν τῆς κρίσεως νὰ τεθῇ μία βασικωτάτη αἰτία. Αὐτὸ εἶναι ἕνα ζήτημα ἐπὶ τοῦ ὁποίου θὰ ἤθελον νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ εὑρεθῇ εἷς τρόπος ἐπὶ τῆς εἰσηγήσεώς σας νὰ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς ὄχι μόνον δι’ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ τὸ θέμα, ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλέχθη ὅτι δὲν διαβλέπει ἡ Βουλὴ τὰ συγκεκριμένα μέτρα τὰ ὁποῖα προτείνετε νομίζω ὅτι εἶναι ἐν μέρει ἀληθές. Μὲ αὐτὸ βέβαια δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν ἔχομεν μίαν συγκεκριμένην πολιτικήν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν ἀντελήφθην τὰ συγκεκριμένα αὐτὰ μέτρα τὰ ὁποῖα προτείνετε διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως.

§40Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐνδιαφέρομαι οὔτε διὰ τὴν καπνοβιομηχανίαν, οὔτε διὰ τοὺς καπνεμπόρους, ἐνδιαφέρομαι κυρίως δι’ αὐτὸ τοῦτο τὸ προϊόν, διὰ τὸν καπνόν, ὁ ὁποῖος εἶναι ἓν ἐκ τῶν οὐσιωδεστέρων προϊόντων τῆς χώρας. Κάμετε ὡρισμένας συστάσεις ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ μία αἰσχροκέρδεια ἐκ μέρους τῶν καπνεμπόρων. Ἠκούσαμε μετὰ προσοχῆς αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἴπατε ὅτι τὸ οἰκονομικὸν τμῆμα τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ὑποδεικνύει. Νομίζω ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ὑποδεικνύει θὰ εἶναι δύσκολον νὰ ἐφαρμοσθοῦν καὶ νὰ εὑρεθοῦν εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς καλλιεργείας, τῆς ἐμπορίας καὶ τῆς βιομηχανοποιήσεως τοῦ προϊόντος αὐτοῦ. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἠμπορέσητε νὰ σκεφθῆτε διὰ τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ ἐφ’ ὅσον ὁ καπνὸς εἶναι ἓν ἐκ τῶν κυριωτέρων προϊόντων τῆς Ἑλλάδος, διότι τότε θὰ ἠδύνασθε ἐσεῖς νὰ κανονίσετε καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὸ κόστος καὶ τὴν ποιότητα καὶ τὴν ἐξαγωγὴν καὶ τὰς ἐμπορικάς σας σχέσεις μετὰ τῶν ἄλλων χωρῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§41Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, συμμερίζομαι τὰς ἀπόψεις τῶν κ. κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἰσχυρίζονται ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ λήξασα ἡ συζήτησις μὲ τὰς ἀνακοινώσεις τὰς ὁποίας ἐκάματε ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἀντιλαμβάνομαι τὴν δυστροπίαν τὴν ἀπολύτως δικαίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, διότι ἐπὶ ἕνα μῆνα, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι ὑπερέβημεν τὸν μῆνα...

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τεσσαράκοντα ἡμέρας.

§43Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. .. γίνεται συζήτησις ἄνευ ἀποτελέσματος διότι κατ’ οὐσίαν αἱ ἀποψιναὶ ἀνακοινώσεις τῆς Κυβερνήσεως, τὸ κενὸν ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εὑρίσκετο ἡ Βουλὴ ὡς πρὸς τὸ καπνικὸν ζήτημα τὸ καθιστᾶ ἔτι μεγαλύτερον. Ἀλλὰ εἰς αὐτὸ κ. Πρόεδρε πταίομεν καὶ ἡμεῖς ὅλοι, διότι παρατείνομεν τὴν συζήτησιν καὶ δὲν ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἐξ ἀρχῆς ἔκαμα καὶ ἡ ὁποία ἀπέβλεπεν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν ὑπὸ 5–6 συναδέλφων τοῦ θέματος καὶ ἀμέσως νὰ λάβῃ θέσιν ἡ Κυβέρνησις ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ὄχι νὰ μεταβληθῇ ἡ αἴθουσα εἰς Ἀκαδημίαν καὶ Παρνασσὸν ὅπου πάμπολλοι κ. κ. βουλευταὶ ἀναπτύσσουν ὑπὸ μορφὴν διαλέξεως τὰς ἀπόψεις των χωρὶς αἱ διαλέξεις αὗται ὅπως εἴδατε νὰ ἔχουν κανένα ἀπολύτως ἀποτέλεσμα διότι ἡ Κυβέρνησις ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρὸ μηνὸς εἶχε νὰ μᾶς εἴπῃ μᾶς τὰ εἶπεν ἀπόψε καὶ πέραν αὐτῶν τίποτε περισσότερον. Πρέπει λοιπὸν νὰ φροντίσωμεν νὰ καταστήσωμεν ἀποδοτικωτέραν καὶ πρακτικωτέραν τὴν συζήτησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε πρὸ μηνὸς ἤδη νὰ εἶχεν ἀπαντήσει καὶ ἐὰν δὲν ἠρκούμεθα ὅπως δὲν ἀρκούμεθα εἰς ὅσα ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν χειλέων τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ εἶπεν τότε ὅπως ὀρθότατα ἐτόνισαν πολλοὶ τῶν συναδέλφων θὰ ἐγίνετο ἀμέσως ἀνταπάντησις, θὰ διεξήγετο ὁ διάλογος ἐκεῖνος ὁ δημιουργικὸς καὶ ἀποδοτικὸς ὁ ὁποῖος θὰ ἔφερεν ἴσως ἀποτέλεσμα.

§44Α. ΑΓΓΕΛΟΥΣΗΣ. Ὡς γνωστὸν συνεστήθη ἡ διακομματικὴ ἐπιτροπὴ καπνοῦ, ἡ ὁποία ἐπὶ 20 ἡμέρας περίπου ἐργάζεται φιλοτίμως καὶ τὰ συμπεράσματά της θὰ τὰ ἔχῃ ἕτοιμα ἐντὸς τῆς αὔριον νὰ τὰ θέσῃ ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει τὰ συμπεράσματα ταῦτα καὶ διότι ἡ ἐργασία ὑπῆρξεν ἐπιμελημένη καὶ διότι ἐγένετο αὕτη κατόπιν ἀποφάσεως ὅλων τῶν ἐνδιαφερομένων ἤτοι καπνεμπόρων, καπνεργατῶν καὶ καπνοπαραγωγῶν.

§45Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Νομίζω ὅτι ὁ λόγος μου διῃρέθη εἰς 2 μέρη, τὸ πρῶτον μέρος εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶχε νὰ σᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις. Καὶ νομίζω ὅτι ὑπῆρξα σαφὴς καὶ κατηγορηματικός. Ἐὰν ἐκ κακῆς συνηθείας διήνθισα τὸν λόγον μου μὲ μερικὰ «νομίζω», διὰ τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος μὲ παρετήρησε, θὰ παρεκάλουν νὰ μοῦ συγχωρηθῇ καὶ θὰ φροντίσω ἀπὸ τὴν ἀγόρευσιν νὰ διορθώσω τὰ «νομίζω».

§46Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Λέγω, ἐὰν τὸ «νομίζω» εἶναι ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως ἢ σκέψεις.

§47Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Ὁ λόγος μου διαιρεῖται εἰς δύο μέρη, εἰς τὸ μέρος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν γνώμην τὴν ἰδικήν μου καὶ τῆς Κυβερνήσεως, τὸ δεύτερον μέρος πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ὅσων εἶπον, εἶναι τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον ἀνέφερα. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ξεκαθαρίσω ὅτι ἡ ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἔχω εἶναι ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἔχει δικαίωμα νὰ μᾶς δίδῃ συμβουλάς. Δὲν εἶναι δὲ σφάλμα τυχὸν τὸ ὅτι ἀνέφερα εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα ἔγγραφον τοιαύτης σημασίας.

§48Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Δὲν εἶπον ὅτι εἶναι σφάλμα.

§49Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Μοῦ φαίνεται ὅτι ἀπὸ κάπου ὑπῆρξεν ἕνας ἐλαφρὸς ὑπαινιγμός.

§50Α. ΣΒΩΛΟΣ. Σᾶς ἐρώτησα ἐὰν τὸ υἱοθετῆτε σεῖς.

§51Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπουργ. Συντονισμοῦ). Πάντως ὅπως εἶπον, κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, εἴδατε ὅτι τὸ πλεῖστον μέρος τοῦ λόγου μου, αἱ περισσότεραι τῶν γνωμῶν μου περιλαμβάνονται εἰς τὸ ἔγγραφον αὐτό. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ ἔγγραφον αὐτὸ μοῦ ἦλθε κατόπιν ἀπὸ τὰς σκέψεις τὰς ὁποίας εἶχα κάμει. Κατὰ συνέπειαν αἱ γνῶμαι, τὰς ὁποίας εἶχον ἐπὶ τοῦ ζητήματος συμπίπτουν μὲ τὰς συμβουλάς. Ἔχουν ὅμως σπουδαίαν σημασίαν διότι πλὴν τῶν συμβουλῶν μοῦ φαίνεται ὅτι περιλαμβάνουν καὶ ἕνα εἶδος ἐὰν θέλετε, ὑποσχέσεων, περὶ βοηθείας μας πρὸς ὡρισμένας κατευθύνσεις, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξωτερικὴν κατανάλωσιν τοῦ καπνοῦ. Ἐγὼ προσωπικῶς, τοὐλάχιστον, δὲν ἠξεύρω, διότι αὐτὸ εἶναι θέμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμόν, ἐγὼ προσωπικῶς δὲν θὰ εἶχον δισταγμούς, ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἀκούσατε ἀπόψε ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν βλέπω τί βλάπτει. Μοῦ φαίνεται ὅτι περαιτέρω διαφωτιστικὴ συζήτησις τοῦ ζητήματος δὲν θὰ ἔβλαπτε καθόλου. Πιθανὸν νὰ μὲ ἔπειθε ὅτι εἰς ὡρισμένα σημεῖα δὲν ἔχω δίκαιον καὶ πιθανὸν νὰ διώρθωνον τὰς ἀπόψεις μου. Πιθανὸν νὰ ἐπείθετο ἡ Βουλὴ ὅτι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα εἶπον εἶναι ἀρκετὰ καὶ δύναται νὰ βασισθῇ καὶ νομίζω ὅτι θὰ κατορθώσωμεν νὰ λύσωμεν, κατὰ τρόπον ἀσφαλῆ τὸ καπνικόν μας ζήτημα. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Βασιλειάδη διὰ τὸ μονοπώλιον τοῦ καπνοῦ, αὐτὸ εἶναι ἄλλη πολιτική, ἐπὶ τῆς ὁποίας αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν ἔχομεν νὰ δώσωμεν ἀπάντησιν, εἶναι ζήτημα ἐξεταστέον. (Χειροκροτήματα).

§52Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δέχεσθε, κατ’ ἀρχήν, τὴν συνέχισιν τῆς συζητήσεως;

§53Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Βεβαίως. Εἶναι ζήτημα Κανονισμοῦ.

§54Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἀποτείνομαι πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ἡ συνέχεια τῆς συζητήσεως ἔχῃ τὴν αὐτὴν μορφήν, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐπὶ 40 ἡμέρας ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις θεωρεῖται λήξασα.

§56Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ἐὰν πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, ζητῶ τὸν λόγον. Δεύτερον, φρονῶ ὅτι ὀρθὸν θὰ εἶναι ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπακολουθήσῃ, ἐὰν ἐπακολουθήσῃ, νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ νὰ καταστήσῃ συγκεκριμένα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ληφθοῦν καὶ τίνα ἐξ αὐτῶν δύναται νὰ υἱοθετήσῃ ἢ νὰ ἀποκρούσῃ ἡ Κυβέρνησις.

§57Α. ΜΠΑΛΤΑΤΖΗΣ. Σᾶς ὑπέβαλα μίαν ἐρώτησιν διὰ τὴν τιμὴν ἀσφαλείας τοῦ καπνοῦ.

§58Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἀσχοληθῇ ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§59Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε, σήμερον εἶναι ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ἐγένετο δεκτόν, ὅπως κατὰ τὴν ἡμέραν αὐτὴν γίνῃ ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα θὰ λάβῃ διὰ τὴν προστασίαν τοῦ καπνοῦ. Αὐτὸ ἦτο τὸ θέμα, ὡς ἐπίσης καὶ ποία θὰ ἦτο ἡ θέσις τῆς Κυβερνήσεως σχετικῶς μὲ τὸ δεύτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ συζητηθῇ, τὸ ζήτημα τῶν σχέσεων Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας. Νομίζω ὅτι ἡ συζήτησις παίρνει μίαν ἄλλην μορφὴν καὶ δὲν πρέπει νὰ τὴν παίρνῃ εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Δὲν εἶναι δυνατὸν αἱ ἡμέραι τοῦ κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου νὰ καταναλίσκωνται ὁλόκληροι μὲ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι κατ’ οὐσίαν, λυποῦμαι πολὺ διότι πρὸ ὀλίγου τὸ εἶπον καὶ εἰς τὸν κύριον Τσουδερόν, δὲν μᾶς ἀναφέρουν λύσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ καπνοῦ, ἐκτὸς ἐὰν καὶ τὰ μέτρα ἔγιναν καπνὸς ἀναθρώσκων.

§60Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Θὰ ἤθελον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἔκαμε λόγον ὁ ἀξιότιμος κύριος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος νὰ πληροφορήσω, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ σημερινὸν στάδιον τῶν συζητήσεων δὲν κρίνεται ὠφέλιμος ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν σχέσεων Ἑλλάδος καὶ Γιουγκοσλαυΐας.

§61Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκει, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Γιουγκοσλαυϊκοῦ, ἡ ὁποία ἔχει ἤδη ἀρχίσει, ἡμεῖς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιμείνωμεν ἐπὶ τῆς συζητήσεως, διότι τὰ ζητήματα ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τὰ διαχειρίζεται ἐπισήμως ἡ Κυβέρνησις. Ἡμεῖς ἀποδεχόμεθα τὴν πρότασιν περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως, ἀλλὰ μίαν σύστασιν ἔχομεν ν’ ἀπευθύνωμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως μὲ προσοχὴν ἄγρυπνον παρακολουθῇ τὰς διαπραγματεύσεις αὐτάς, διὰ νὰ δώσῃ καὶ καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὴν Ἑλληνικὴν κοινὴν γνώμην, ὄχι μόνον τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, μίαν ἡσυχίαν ἀπὸ τὴν ἀνησυχίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται ἐκ τῶν διαφόρων δηλώσεων ἐπισήμων καὶ ἀνεπισήμων τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς Κυβερνήσεως. Ἐπ’ αὐτοῦ μίαν σύστασιν θέλομεν ν’ ἀπευθύνωμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ παρακολουθῇ ἀγρύπνως τὸ ζήτημα, διὰ νὰ ἔχῃ μίαν ἡσυχίαν ἡ Ἑλληνικὴ κοινὴ γνώμη.

§62Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Ἡ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ εἶναι βεβαία διὰ τὴν ἐπαγρύπνησιν καὶ τὴν ἐθνικὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως.

§63Γ. ΜΟΔΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἤθελα νὰ τονίσω εἶναι, ὅτι ὑπάρχει μία διάχυτος δυσφορία καὶ ἀγανάκτησις τοῦ κόσμου, ὅσον ἀφορᾷ ἰδίως τὸ σημεῖον τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸν Γιουγκοσλαυϊκὸν Τύπον, κυρίως περὶ ὑπάρξεως καὶ ἀνακαλύψεως μάλιστα νέας ἐθνικότητος, λεγομένης Μακεδονικῆς, ἡ ὁποία λέγεται ἀπὸ τοὺς Γιουγκοσλαύους, ὅτι εἶναι πρωτεξάδελφος τῆς Γιουγκοσλαυϊκῆς. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συγκινεῖ καὶ ἐνδιαφέρει τὸν πληθυσμὸν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἤθελα νὰ ὁμιλήσω.

§64Β. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δύο λόγια μόνον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν Μακεδονίαν, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ διακηρύξω εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἡ Βόρειος καὶ ἡ Νότιος εἶναι συμπαγὴς καὶ ἀδιαίρετος, ὄχι μόνον ὡς πνευματικὴ ἰδέα, ἀλλὰ καὶ ζωτικὴ καὶ ἀνεξάρτητος χώρα μεταξὺ τῶν ἐλευθέρων καὶ πολιτισμένων χωρῶν. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα ἤθελα νὰ εἴπω καὶ τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἀπάντησιν εἰς τὰς περὶ Μακεδονίας τοῦ Αἰγαίου καὶ μειονότητος Μακεδονικῆς ἰταμότητας τῶν γειτόνων μας. (Χειροκροτήματα).

§65Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Πρὸ τριῶν καὶ πλέον ἑβδομάδων ἠγέρθη τὸ ζήτημα τῆς ἐπαναλήψεως τῶν σχέσεων μετὰ τῆς Γιουγκοσλαυΐας. Ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις, κατόπιν ὀχλήσεως τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι ἅμα τῇ ἀφίξει τότε ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἐπακολουθήσῃ συζήτησις. Ἔκτοτε, κάθε ἑβδομάδα ἐπανέρχεται τὸ ζήτημα καὶ διαρκῶς ἀναβάλλεται. Εἶχα ζητήσει νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ ἐπιμένω καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μοῦ εἴπῃ, ἂν θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ ὁμιλήσω ἢ ὄχι.

§66Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡμεῖς, ὡς Μακεδόνες, θέλομεν νὰ ὁμιλήσωμεν καὶ θέλομεν τοῦτο νὰ εἴπωμεν. Θεωροῦμεν ἐπαρκεῖς τὰς δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν σχέσεων. Ὅ,τι ὅμως μᾶς ἀνησύχησε καὶ θέλομεν μίαν διάψευσιν ἐδῶ εἶναι, ἐὰν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος φέρεται ἀναγνωρίζων μακεδονικὴν μειονότητα. Αὐτὸ ἀνεγνώσθη εἰς ξένας ἐφημερίδας καὶ τὴν διάψευσιν αὐτὴν ζητοῦμεν, ἐὰν ἦσαν ἀκριβεῖς αἱ δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων ἢ σκοπίμως διεστράφησαν αὗται, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐμφανίζουν, ὅτι δῆθεν ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων προέβη εἰς παρομοίας δηλώσεις.

§67Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ δὲν πρέπει νὰ ἀκούωνται εἰς τὴν Βουλήν.

§68Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Ὅταν λέγωνται ἔξωθεν τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ λέγωνται καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς.

§69Κ. ΡΕΝΤΗΣ. Διαμαρτύρομαι, διότι ἐγείρεται ἐκ νέου ζήτημα ἐπὶ τῶν δηλώσεων τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων. Ἐξήγησα ἤδη εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ ξένος ἀνταποκριτὴς ἐκ μακρᾶς συνομιλίας, τὴν ὁποίαν εἶχε μὲ τὸν κ. Βενιζέλον, προέβη εἰς ἐσφαλμένην διατύπωσιν τῶν λεχθέντων καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐξαχθοῦν βεβιασμένα συμπεράσματα ἐξ αὐτῆς τῆς διατυπώσεως τοῦ ξένου ἀνταποκριτοῦ.

§70Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν ἤθελα.

§71Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀποσαφηνισθῇ τὸ ἑξῆς: Συνεφωνήθη μεταξὺ Βουλῆς καὶ Κυβερνήσεως νὰ διεξαχθῇ ἀπόψε ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν Ἑλληνογιουγκοσλαυϊκῶν σχέσεων. Ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλει τὴν παράκλησιν, ἢ ἀπευθύνει τὴν σύστασιν νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις, διότι αὐτὸ θ’ ἀποβῇ ἐπιζημία. Αὐτὸ θέλω νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν ἐπ’ αὐτοῦ συμφωνῇ ἡ Βουλή, διότι ὑπάρχουν ἀπόψεις, ὅτι πρέπει νὰ διεξαχθῇ ἡ συζήτησις, διότι ὑπάρχουν τινὲς ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι ἡ συζήτησις θὰ διεξαχθῇ ψυχραίμως, ὅτι θὰ ὠφελήσῃ αὕτη.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή. Ἡ Κυβέρνησις συνιστᾷ, ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει.

§73Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤθελα ν’ ἀποσαφηνισθῇ ἕνα πρᾶγμα. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις συνιστᾷ νὰ μὴ γίνῃ ἡ συζήτησις, ὑποθέτω ὅτι βάζει κάποιο χρονικὸν ὅριον, δὲν ὑποθέτω ὅτι συνιστᾷ ἐπ’ ἄπειρον νὰ μὴ γίνῃ συζήτησις. Φαντάζομαι ὅτι διεξάγονται κατ’ αὐτὰς ὡρισμέναι συνεννοήσεις καὶ θὰ ἤθελε νὰ κερδίσῃ μίαν ἑβδομάδα ἀκόμη, ἀλλ’ ὄχι ὅμως καὶ νὰ μὴ γίνῃ καθόλου συζήτησις.

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (Ἀντ. Κυβερν.). Προσωρινὴν ἀναβολήν.

§75Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον αἱ διαπραγματεύσεις εὑρίσκονται εἰς προκαταρκτικὸν στάδιον.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, δέχεται νὰ διακοπῇ ἡ συζήτησις;

§77ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§78Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Κύριοι βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἁρμοδιωτέρου μέλους αὐτῆς Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, τοῦ Προέδρου κ. Τσουδεροῦ, ἔδωκε πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Ὡς Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἀπὸ τοῦ ἰδικοῦ μου τομέως, ἔπειτα ἀπὸ τὴν δοθεῖσαν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ Συντονισμοῦ, θὰ εἶχα μόνον διαπιστώσεις τινὰς νὰ κάμω πρὸς τὴν Βουλήν. Καὶ πρῶτον πιστεύω, ὅτι ἡ συζήτησις, ὁσονδήποτε καὶ ἂν ὑπῆρξε μακρά, προσέφερε θετικὴν ὑπηρεσίαν πρὸς τὴν Χώραν καὶ ὑπῆρξε διαφωτιστικὴ καὶ διὰ τὴν Βουλήν καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν κοινὴν γνώμην. Ἔπειτα ἡ συζήτησις αὕτη ἀπέδειξεν ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπηχεῖ τὸ δημόσιον αἴσθημα, διότι εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ δεσπόζουν τώρα ἀπόλυτα τὰ οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ ζητήματα τῆς Χώρας. Καὶ εἶναι ἀπὸ τὰ περισσότερον δεσπόζοντα εἰς τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ ζωὴν τὸ καπνικόν μας ζήτημα. Ποίαν σημασίαν ἔχει διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ καλλιέργεια τοῦ καπνοῦ, σᾶς μεταφέρω εἰδικὸν Τμῆμα γνωμοδοτήσεως γενομένης πρὸ τοῦ πολέμου ὑπὸ τοῦ τότε λειτουργοῦντος Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου: «Μὲ καλλιεργημένην ἔκτασιν—λέγει ἡ γνωμοδότησις— ἀντιστοιχοῦσαν κατὰ μέσον ὅρον μόνον εἰς τὰ 4–5% τῆς ὅλης καλλιεργουμένης ἐκτάσεως ἡ καπνοπαραγωγὴ ἀποδίδει ἀξίαν σημαντικωτέραν παντὸς ἄλλου προϊόντος, τῆς στρεμματικῆς του ἀποδόσεως οὔσης πολλαπλασίας τοῦ μέσου ὅρου τοῦ συνόλου τῶν ἄλλων γεωργικῶν προϊόντων, διότι αὕτη συντηρεῖ 150.000 οἰκογενείας καλλιεργητῶν τῶν ὁποίων τὸ χρηματικὸν εἰσόδημα εἶναι ἀνώτερον τοῦ εἰς ἑκάστην τῶν λοιπῶν ἀγροτικῶν τάξεων ἀναλογοῦντος, καὶ τέλος διότι ἐκ τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ καπνοῦ ἀποζῇ ἐργατικὸς πληθυσμὸς 40.000 περίπου ἐργατῶν, περὶ τοὺς 10.000 ὑπαλλήλους τοῦ καπνεμπορίου καὶ τῆς καπνοβιομηχανίας καὶ μέγα μέρος τοῦ ἐπαγγελματικοῦ κόσμου τῶν καπνικῶν περιφερειῶν. Ἡ ἀνωτέρω δὲ δημογραφικὴ σημασία τοῦ καπνοῦ δέον ἔτι μᾶλλον νὰ ἐξαρθῇ καθόσον τὸ πλεῖστον τοῦ ἐκ τοῦ καπνοῦ ἀποζῶντος πληθυσμοῦ περιλαμβάνεται εἰς τὰς Νέας Χώρας, ὅπου ἄνευ τοῦ καπνοῦ, ὁ πληθυσμὸς αὐτὸς θὰ ἔδει ν’ ἀραιωθῇ τοὐλάχιστον κατὰ τὸ ἥμισυ, τοῦθ’ ὅπερ καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων ἀδύνατον, ἀλλὰ καὶ ἐθνικῶς ἀσύμφορον». Ὑπενθυμίζω ἀκόμη εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἡ ἀνταλλακτικὴ ἀξία τοῦ καπνοῦ διὰ τὴν Χώραν μας ὑπῆρξε προπολεμικῶς τοιαύτη ὥστε κατὰ τὴν δεκαετίαν 1927–1936 ἡ καπνοπαραγωγὴ ἐκ τῆς ἐξαχθείσης ποσότητος καπνοῦ ἐκάλυψε τὴν συνολικὴν ἀξίαν ὅλων τῶν εἰσαχθέντων κατὰ τὴν περίοδον ταύτην εἰς τὴν Χώραν σιτηρῶν, ὀσπρίων καὶ προϊόντων λαχανοκήπων καὶ ἀπέμεινεν ἀκόμη καὶ ἐνεργητικὸν ὑπόλοιπον ἓξ καὶ ἡμίσεος δισεκατομμυρίου προπολεμικῶν δραχμῶν. Ἔδωκα τὰ στοιχεῖα αὐτὰ διὰ νὰ δοθῇ καὶ ἀπὸ τοῦ ἰδικοῦ μου τομέως ἡ διαπίστωσις, ὅτι ἡ κατάρρευσις τοῦ προϊόντος αὐτοῦ θὰ ἦτο, ἐκτὸς τῶν ἄλλων οἰκονομικῶν διὰ τὴν Χώραν συνεπειῶν, καὶ κλονισμὸς τῶν βορείων προμαχώνων τοῦ Ἔθνους. Ἀλλ’ ἡ κρίσις τῶν καπνῶν μας δὲν ἀποτελεῖ μεταπολεμικῶς τὸ μοναδικὸν φαινόμενον κρίσεως διὰ τὰ προϊόντα τῆς Ἑλληνικῆς γῆς. Ἔχουν τὰ προϊόντα αὐτὰ κοινὴν τὴν μοῖραν καὶ ἀλλάσσει μόνον ὁ βαθμὸς τῆς κρίσεως. Τὸ σιτάρι καὶ τὸ βαμβάκι καὶ τὰ κουκούλια καὶ ἡ τομάτα καὶ ἡ κάνναβις, ἔχουν τώρα ἐπίκαιρον τὴν ἰδικήν των δοκιμασίαν ἐνῷ αὔριον θὰ ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς σταφίδος καὶ τοῦ λαδιοῦ. Ἐσωτερικῶς τὰ προϊόντα τῆς Ἑλληνικῆς γῆς δὲν ἠμποροῦν νὰ προσπελάσουν ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν τῶν τὸν τιμάριθμον τῆς Χώρας καὶ τὸ ὕψος τῶν τιμῶν βιομηχανικῶν ἀγαθῶν γεωργικῆς χρήσεως. Καὶ ἐξωτερικῶς τὰ αὐτὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα ἀφήνουν ἐδῶ ἀνυπόδητα τὰ παιδιὰ τῆς οἰκογενείας τοῦ παραγωγοῦ, εἶναι ἀπροσπέλαστα καὶ ἀνίκανα νὰ συναγωνισθοῦν τὰ ὁμοειδῆ πρὸς αὐτὰ προϊόντα τοῦ ἐξωτερικοῦ. Τὶ λοιπὸν συμβαίνει ὥστε τὸ αὐτὸ προϊόν τῆς Ἑλληνικῆς γῆς νὰ ἐμφανίζεται ἐσωτερικῶς μὲν πτωχὸν ἐξωτερικῶς δὲ ἐπενδυμένον μὲ μανδύαν Βυζαντινοῦ Αὐτοκράτορος; Χρειάζεται, κύριοι βουλευταί, ἵνα ἀντιμετωπίσωμεν καὶ τὸ πρόβλημα τοῦ καπνοῦ, σύλληψις ὁλοκληρωτικὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ προβλήματος. Πρέπει νὰ θέσωμεν τὸν δάκτυλον εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων. Εἶναι λοιπὸν ὀργανικὴ ἡ Ἑλληνικὴ νόσος; Καὶ εἶναι ἀνίατος; Ἢ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία κατεστραμμένη μεταπολεμικῶς, ἀφέθη ἄνευ κατευθύνσεως, ὥστε νὰ μᾶς ἐμφανίσῃ τὸ ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος μὲ τιμάριθμον εἰς τὸ ἕνα σκέλος τῶν γεωργικῶν προϊόντων 315,8 καὶ εἰς τὸ ἄλλο σκέλος τῶν εἰδῶν γεωργικῆς καταναλώσεως 424,0 τῶν δὲ ἄλλων βιομηχανικῶν εἰδῶν 433,5. Καὶ ὁ καπνός, ὅπως καὶ πολλὰ ἄλλα γεωργικὰ προϊόντα ἀγκομαχοῦν γύρω ἀπὸ ἕνα συντελεστὴν 200. Ἦτο λοιπὸν μοιραῖον, ἦτο κατάρα, ἦτο ἀνάγκη, νὰ διαφοροποιηθῇ εἰς τὸ ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος αὐτῆς ὁ Ἑλληνικὸς τιμάριθμος, διὰ νὰ περιέλθουν καὶ τὰ προϊόντα τῆς Ἑλληνικῆς γῆς καὶ οἱ μοχθοῦντες δι’ αὐτὰ παραγωγοί των εἰς τὴν σημερινήν των κρίσιν καὶ ἐξαθλίωσιν; Ἀκόμη ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν αὐτὴν μιᾶς κατευθύνσεως εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας, παρετηρήθη καὶ τοῦτο τὸ φαινόμενον, ὅτι αἱ εἰσαγωγαὶ ἀγαθῶν τοῦ ἐξωτερικοῦ, τῶν ὁποίων ἡ τιμὴ εἶναι ἀπείρως κατωτέρα ἀπὸ τὰς τιμὰς τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων τοῦ ἐσωτερικοῦ, ἀντὶ νὰ πιέσουν τὰς τιμὰς τῶν ἐγχωρίων βιομηχανικῶν προϊόντων πρὸς τὰ κάτω εἱλκύσθησαν καὶ αὐταὶ πρὸς τὰ ὕψη. Καὶ τὸ Κράτος ἐδέχθη τὴν ἄνοδον τῶν τιμῶν τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων προϊόντων. Καὶ μόνον ἐπεζήτησε καὶ αὐτὸ τὴν μερίδα του καὶ ἐπέβαλε τὴν εἰσφοράν, ἵνα μειώσῃ τὰ κέρδη τῶν εἰσαγωγέων, ἐνῷ ἠνέχθη τὴν ἄνοδον τοῦ τιμαρίθμου ὡς πρὸς τὸν λαόν. Αὐτή, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἀπογραφὴ τῆς κληρονομίας, τὴν ὁποίαν διεδέχθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὀξύνω τὴν συζήτησιν, διότι ὄντως ἡ συζήτησις, ὅπως διεξήχθη, ὑπῆρξεν ἤρεμος καὶ ἀντικειμενική, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ δώσω τὴν διάγνωσιν τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ προβλήματος, τμῆμα τοῦ ὁποίου καὶ θῦμα εἶναι καὶ τὸ καπνικόν μας ζήτημα.

§79Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. Ὁμιλεῖτε, κύριε Ὑπουργέ, περὶ παθητικῆς κληρονομίας ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Σᾶς ἐρωτῶ: Ποῖον θεωρεῖτε παθητικόν, τὴν ὕπαρξιν τῶν 12.000.000 κιλῶν τῶν πρὸ τοῦ 1948 ἐσοδειῶν, ἢ τὸ ποσὸν τῶν 35.000.000 κιλῶν τῆς ἐσοδείας τοῦ 1949; Σᾶς πληροφορῶ λοιπὸν ὅτι τὰ μὲν 12.000.000 τῶν παλαιῶν ἐσοδειῶν εἶναι ἀπόθεμα σύνηθες καὶ ἀνέκαθεν παραμένον κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς διαθέσεως τῆς τελευταίας ἐσοδείας. Ἀλλ’ ὑποχρέωσις τῆς ἐνεστώσης Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ρυθμίσῃ τὰ νομισματικὰ ζητήματα ποὺ ἐμποδίζουν τὴν ἐξαγωγὴν αὐτῶν. Οἱ Ἄγγλοι βιομήχανοι ἀναμένουν ἀπὸ μηνὸς ἤδη τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ εἰς μάτην, διότι οὔτε σήμερον, δὲν εἶναι ἕτοιμος ἡ Κυβέρνησις. Θὰ εἶχε διατεθῆ ἴσως τὸ ἥμισυ τῶν ἀποθεμάτων αὐτῶν, ἂν ἦτο ἕτοιμος νὰ εἴπῃ τί συγκεκριμένον ἀπεφάσισεν. Ὡς πρὸς τὴν ἐσοδείαν 1949 παθητικὸν ἀποτελεῖ ἡ ἀδυναμία τῆς Κυβερνήσεως νὰ κινήσῃ τὰς ἀγορὰς ἐπ’ αὐτῶν, ἡ ὁποία ἀγορὰ καὶ μεταφορὰ αὐτῶν ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν πρὸς τοὺς ἐμπόρους ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνῃ κατὰ τοὺς μῆνας αὐτοὺς Μάϊον καὶ Ἰούνιον. Ἀλλὰ δυστυχῶς αὐτὰ τὰ καπνὰ μένουν ἀπώλητα καὶ αὐτὰ ἀποτελοῦν παθητικὴν κληρονομίαν τῆς ἀδρανείας τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς. Ἐπὶ τοῦ σοβαρωτάτου δὲ αὐτοῦ θέματος τίποτε δὲν μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ παραγωγοὶ στενάζουν.

§80Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Γεωργίας). Τὰ καπνικά μας ἀποθέματα ὑπολογίζονται τῶν μὲν καπνῶν 1948 καὶ παλαιοτέρων εἰς χιλιόγραμμα 12.000.000, τὰ δὲ ἐξαγώγιμα ἐσοδείας 1949, εἰς χιλιόγραμμα 36.000.000, ἤτοι ἔχομεν σύνολον ἀδιαθέτων ἀποθεμάτων 48.000.000 χιλιογράμμων καπνῶν. Τὰ 48 αὐτὰ ἑκατομμύρια χιλιογράμμων δὲν ἀποτελοῦν ἐνεργητικὸν τῆς κληρονομίας τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, εἶναι ἀφόρητον βάρος τῆς κληρονομίας καὶ ἀγωνία τῶν ἀπηθλιωμένων παραγωγῶν. Καὶ αἰτία εἶναι ἡ διάγνωσις, μὲ τὴν ὁποίαν σᾶς ἐκάλεσα, κύριοι βουλευταί, νὰ θέσωμεν τὸν δάκτυλον εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων. Τὸ θέμα ποὺ μὲ ἀπασχολεῖ ἐθίγη κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ ἀπὸ ἄλλους συναδέλφους. Ἀλλ’ ἂς μοῦ ἐπιτρέψουν νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἐθίγη ἁπλῶς, χωρὶς νὰ ἐρευνηθῇ. Ὡμοίαζε τὸ πρᾶγμα σὰν τὸν ἀρχαῖον τραγωδόν, ὁ ὁποῖος διὰ μίαν στιγμὴν ὕψωνε τὴν αὐλαίαν διὰ ν’ ἀποκαλύψῃ πτυχήν τινα τῶν ἀρχαίων μυστηρίων, καὶ μετὰ πατάγου ἀμέσως τὴν ἔκλειεν. Παρηκολούθησα μετὰ προσοχῆς ὅλας τὰς συζητήσεις τῆς Βουλῆς. Ἐμελέτησα τὰ πορίσματα τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅσα μέχρι τοῦδε ἐδόθησαν εἰς τὴν δημοσιότητα. Ἐμελέτησα καὶ ὅλα τὰ ὑπομνήματα τὰ ὁποῖα μοῦ ἀπεστάλησαν. Ἡ Βουλὴ ἤκουσεν ἀπόψε καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ ἐκθέσαντα τὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τοῦ καπνοῦ. Μεταξὺ τῶν αἰτημάτων, ἅτινα διετυπώθησαν ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ἀπὸ τοὺς ἐνδιαφερομένους παραγωγούς, διὰ τῶν συνεδρίων των καὶ τῶν Ὀργανώσεών των καὶ τῶν ἀπόψεων τῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑτέρου, δὲν βλέπω τὴν διαφοράν. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ὅπως διεμορφώθη εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ καπνικόν της ζήτημα ἡ λύσις του ἀπαιτεῖ, πρῶτον ἕνα πρόγραμμα μακρᾶς πνοῆς καὶ δεύτερον ἀμέσους ἐπιδιώξεις, ἱκανοποιήσεως τοῦ καπνικοῦ προβλήματος. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν σᾶς ἔδωσα τὴν εἰκόνα τοῦ ὅλου Ἑλληνικοῦ προβλήματος, διότι τὰ προγράμματα μακρᾶς πνοῆς δὲν ἐφαρμόζονται ἁπλῶς μὲ μίαν διάταξιν νόμου. Ἀπαιτοῦν καὶ χρόνον καὶ ὁλοκληρωτικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ οἰκονομικοῦ μας ζητήματος. Καὶ εἴτε τὸ ἄνοιγμα τῆς ψαλίδος θὰ κλείσῃ με κάθοδον τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων, εἴτε μὲ ἄνοδον τῶν τιμῶν τῶν γεωργικῶν προϊόντων, εἴτε μὲ ἀμοιβαίαν προσπάθειαν νὰ πλησιάσουν αὐτὰ πρὸς ἄλληλα θ’ ἀπαιτηθῇ, ὄχι μόνον εὐρυτέρα πολιτική, ἀλλὰ καὶ διάστημα χρόνου. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ἀναμείνουν οἱ ἀπηθλιωμένοι πληθυσμοὶ καὶ τὸ δοκιμαζόμενον προϊόν των, πότε θὰ συντελεσθῇ τὸ πρόγραμμα μακρᾶς πνοῆς. Καὶ δι’ αὐτὸ εἴμεθα ἠναγκασμένοι νὰ δώσωμεν ἀμέσους λύσεις, ἵνα καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐπιτύχωμεν τὴν ἐξαγωγὴν τῶν ἀποθεμάτων εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἐδόθη διὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ περιέχει καὶ πρόγραμμα μακρᾶς πνοῆς καὶ ὑποδεικνύει καὶ λύσεις ἀμέσους, πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρίσεως τοῦ καπνοῦ. Διὰ τὰς ἀμέσους λύσεις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἕνα ἑνιαῖον μέτρον. Κάθε χώρα, θὰ ἔλεγε κανεὶς ἔχει τὰς ἰδιορρυθμίας της ἵνα δεχθῇ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν καπνῶν μας. Καὶ θ’ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις τὰς ἰδιορρυθμίας αὐτὰς μὲ τὰς εἰς ἑκάστην Χώραν προσαρμοζομένας συνθήκας. Μὲ ἄλλα μέτρα θὰ ἀνακτηθοῦν αἱ ἀγοραὶ τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Ἀμερικῆς καὶ μὲ ἄλλα μέτρα ἡ ἀγορὰ τῆς Αἰγύπτου, ἢ θὰ ἀποκτηθῇ ἡ ἀγορὰ τῆς Ἀγγλίας καὶ μὲ ἄλλα μέτρα καὶ ἄλλα μέσα θὰ κατορθωθῇ ἡ εἰσαγωγὴ καπνῶν εἰς τὰς Χώρας τοῦ παραπετάσματος. Αὐτὸ εἶναι τὸ νόημα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ὅταν σᾶς ἔλεγε: «Τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ ληφθοῦν μετὰ πάσης προσοχῆς εἰδικῶς δι’ ἑκάστην περίπτωσιν, ἢ δι’ ὁμάδα Χωρῶν, καὶ οὐχὶ διὰ γενικοῦ τινὸς κανόνος. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ διευρύνῃ, ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὰς ἀγορὰς καὶ νὰ ἐπανακτήσῃ τὰς προϋπαρχούσας». Καὶ αἱ μέθοδοι; Ἂς ἀφεθοῦν εἰς τὸ ἀναγεννώμενον Συντονιστικὸν Συμβούλιον διὰ τὸν καπνόν. Προσωπικῶς ἡ κλίσις μου εἶναι ὑπὲρ τῆς συνεταιριστικῆς ὀργανώσεως τῆς παραγωγῆς. Νὰ ὀργανωθῇ ἡ παραγωγὴ διὰ τὴν διάθεσιν ἑκάστου προϊόντος. Ἤκουσα ἀξιοτίμους βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι συνηγόρησαν ὑπὲρ τοῦ καπνεμπορίου. Φρονῶ, ὅτι κάθε ἐποχὴ ἔχει τὰς ἰδικάς της μεθόδους, αἱ ὁποῖαι προσαρμόζονται πρὸς αὐτήν. Γνωρίζω ἐπίσης ὅτι αἱ πρόοδοι δὲν ἐπιβάλλονται, ἀλλὰ κατακτῶνται μὲ τὴν ἐξέλιξιν. Ὅταν πρὸ ἐτῶν ἔκαμα τοὺς ἀγῶνας μου διὰ τὴν ἀπαλλοτρίωσιν τῶν μεγάλων κτημάτων, οἱ ἀντίπαλοι τῶν ἰδεῶν μου, μεταξὺ τῶν ἄλλων διετείνοντο, ὅτι ἐὰν οἱ χωρικοὶ χάσουν τοὺς ἀφεντάδες τῶν χωρίων των θὰ ὑστεροῦντο τῆς ἀσκήσεως πίστεως ἀγροτικῆς, διότι θὰ ἔλλειπαν οἱ ἀφεντάδες, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἐδάνειζαν. Οἱ γαιοκτήμονες ἐξέλιπον καὶ εἰς τὴν ἀγροτικὴν πίστιν τοὺς ἀντικατέστησε τὸ Ἵδρυμα τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, τὸ ὁποῖον ἀσκεῖ τὴν γεωργικὴν πίστιν μὲ ἀπείρως περισσότερα κεφάλαια καὶ ἀπείρως περισσότερα ἀποτελέσματα παραγωγῆς ἀπὸ τὴν τοκογλυφικὴν πίστιν τῶν πέντε τότε ἀφεντάδων. Ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ διανθίσω τὴν ξηρὰν τοῦ θέματος συζήτησιν μὲ τὴν ἀνάμνησιν τῶν 4 μήλων ποὺ ὑπῆρξαν μοιραῖα εἰς τὸν κόσμον: Τὸ μῆλον τῆς Εὔας καὶ τὸ μῆλον τοῦ Πάριδος, ὑπῆρξαν διὰ τὴν ἀτυχίαν τοῦ κόσμου. Ἀλλὰ τὸ μῆλον τοῦ Νεύτωνος ἀνεκάλυπτεν εἰς τὸν κόσμον τὸν νόμον τῆς βαρύτητος καὶ τὸ μῆλον τοῦ Προυντὸν τοῦ ἔδιδε τὴν σκέψιν τῆς Συνεταιριστικῆς Ὀργανώσεως τῶν παραγωγῶν. Ἤρχετο ἀπὸ τὸ χωρίον του εἰς τὸ Παρίσι καὶ εἰς τὸν δρόμον μὲ μίαν δεκάραν ἐγέμισε τὶς τσέπες του ἀπὸ τὰ μῆλα ποὺ ἠγόρασεν εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς. Καὶ εἰς τὸ Παρίσι ὅταν ἔφθασεν ἀντελήφθη, ὅτι ἦτο ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ πολὺ περισσότερα διὰ νὰ προμηθευθῇ ἕνα καὶ μόνον μῆλον. Ἐμελέτησε ποῦ ὠφείλετο αὐτὴ ἡ διαφορὰ καὶ τὴν εὗρε. Καὶ ἐπὶ 20 χρόνια ἀνέμενεν εἰς τὸ Γραφεῖον του τὸν κεφαλαιοῦχον, ἵνα τοῦ δώσῃ τὸ χρῆμα ποὺ ἐχρειάζετο διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ σύστημά του. Ὁ κεφαλαιοῦχος δὲν ἦρθεν. Ἀλλὰ τὸ σύστημά του κάποτε ἐφηρμόσθη. Ἡ συνεταιριστικὴ ὀργάνωσις, βελτιουμένη καὶ ἀπὸ τὴν πεῖραν καὶ ἀπὸ τὴν πνοήν, ἐκείνων ποὺ θὰ τὴν ὑπηρετοῦσαν πιστῶς, ἴσως κλείει τὸ μυστικὸν τῆς λύσεως τοῦ κοινωνικοῦ μας προβλήματος. Ἀλλὰ μαζὶ μὲ τὴν πίστιν μου καὶ πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ Συνεταιρισμοῦ, ἐπιθυμῶ νὰ δηλώσω τὴν πίστιν μου καὶ πρὸς τὴν Χώραν μου καὶ πρὸς τὴν ζωτικότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτὴν πνεῦμα ἀπαισιοδοξίας. Θὰ ἐκλόνιζε τὸ ἠθικὸν τοῦ θαυμασίου λαοῦ μας. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι μὲ πνοὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ μὲ πνοὴν τῆς Βουλῆς, ὑπάρχει καὶ θὰ εὑρεθῇ λύσις καὶ εἰς τὸ πρόβλημα τοῦ καπνοῦ καὶ εἰς τὸ πρόβλημα τῶν ἄλλων μας γεωργικῶν προϊόντων. Ἂς δώσωμεν εἰς τὸν κόσμον αὐτὸν ὀλίγην στοργήν. Καὶ μᾶς δίδει αὐτὸς τὰς ἀνεξαντλήτους θυσίας του, θυσίας εἰς χρῆμα, θυσίας εἰς αἷμα διὰ τὴν Πατρίδα του. (Χειροκροτήματα).

§81Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπεβλήθη πρότασις πέντε βουλευτῶν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις, ὅταν λάβῃ γνῶσιν τῶν πορισμάτων τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, προβῇ, ἐὰν τὸ νομίζῃ σκόπιμον, εἰς ὡρισμένας ἀνακοινώσεις ἐπ’ αὐτῶν.

§82Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει καμμίαν ἀντίρρησιν, ἀφοῦ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ εἴπῃ τὴν γνώμην της ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως. Κατὰ συνέπειαν ἀποδέχεται τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν κάμνετε.

§83Α. ΣΒΩΛΟΣ. Εἰς τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, τὴν ὁποίαν ἐχειροκρότησα μὲ ὅλην μου τὴν ψυχήν, ἤθελα νὰ προσθέσω μόνον τοῦτο, νομίζω ὅτι ἀπετέλεσε τὸ ἀπαραίτητον συμπλήρωμα πάσης συζητήσεως, ὄχι μόνον τοῦ καπνοῦ, ἀλλὰ καὶ ὅλης τῆς πολιτικῆς μας, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἐξαγόμενα προϊόντα, διότι ἀνεφέρθη ἐπὶ τῆς ὅλης γεωργικῆς καὶ ἐμπορικῆς πολιτικῆς καὶ ἔθεσε τὸν δάκτυλον εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων μὲ τὰς ἰδέας τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν. Ἡ διαφορὰ εἶναι, ὅτι ὅταν ἡμεῖς τὰ λέγωμεν αὐτὰ χαρακτηριζόμεθα ἀπό τινας συναδέλφους ὡς δημαγωγοί, ἀλλ’ ὅταν λέγωνται ἀπὸ τὸν ὑπεύθυνον Ὑπουργόν, ἔχουσι γενικωτέραν σημασίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλομεν εἶναι νὰ ἐμπνευσθῇ καὶ ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὰς ἀρχὰς αὐτάς, διότι ὅταν λέγουν ὅτι παρέλαβον μίαν τοιαύτην κληρονομίαν, νομίζω ὅτι, κατὰ τὸ πλεῖστον, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἠκολουθήθη. Δι’ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ τὸ αὐτὸ σύστημα σήμερον, διότι ἐὰν ἀκολουθηθῇ τὸ ἴδιον σύστημα θὰ ἔχωμεν τὰ ἴδια ἀποτελέσματα. Χαίρω, λοιπόν, διὰ τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ ὑπεύθυνος Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ δὲν ζητῶ παρὰ νὰ ἐμπνευσθῇ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὰς σκέψεις αὐτάς, ξεκινῶντας δηλαδὴ ἀπὸ τὴν πλευράν, ἡ ὁποία μαστίζει τὴν χώραν, ἀπὸ τοῦ ὑφισταμένου σήμερον μεγάλου τιμαρίθμου.

§84Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἀντίρρησις διὰ τὴν ἀποστολὴν αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου; Θὰ ἤθελα ὅμως νὰ ἀπευθύνεται αὐτὸ ὄχι πρὸς τὸν κύριον Χόφφμαν, ἀλλὰ πρὸς τὴν Διοίκησιν Οἰκονομικῆς Συνεργασίας τῆς Οὐάσιγκτων. Τὸ σημεῖον ὅμως, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας εἶναι τοῦτο. Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει ἁρμοδιότητα ὁ κ. Χόφφμαν, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς διαθέσεως δολλαρίων εἰς τὴν Γερμανίαν πρὸς ἀγορὰν Ἀμερικανικῶν καπνῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κυρίως ἁρμοδιότης τοῦ κ. Χόφφμαν καὶ ἡ ὁποία διάθεσις δολλαρίων ἀποτελεῖ μίαν καθαρὰν ἀντινομίαν εἰς τὰς θεμελιώδεις ἀρχὰς τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ. Ἐπ’ αὐτοῦ, βεβαίως, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Δ.Ο.Σ. Ἠρωτήσαμεν προηγουμένως τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὁ ὁποῖος εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπευθυνώμεθα πρὸς τοὺς Ἀμερικανοὺς ἐπισήμως καὶ τὴν Κυβέρνησιν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, διότι τὰ ζητήματα αὐτὰ ἀφοροῦν τὰς ἑταιρείας τὰς καπνοβιομηχανικὰς καὶ ἐν γένει καπνεμπορικὰς ἑταιρείας τῆς Ἀμερικῆς. Δὲν γνωρίζω, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ἐὰν δύναται τὸ ἔγγραφον αὐτὸ νὰ ἔχῃ καμμίαν ἀπόδοσιν.

§85Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ὁ κ. Χόφφμαν ἠμπορεῖ νὰ ἀπαγορεύσῃ, ὅταν θέλῃ, καὶ νομίζω ὅτι θὰ τὸ κάμῃ, τὴν διάθεσιν δολλαρίων πρὸς προμήθειαν καπνῶν τῆς Γερμανίας ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, ἀλλὰ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ κ. Χόφφμαν περιλαμβάνεται καὶ ἡ αὔξησις τῶν Ἑλληνικῶν ἐξαγωγῶν πρὸς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας.

§86Σ. ΜΕΡΚΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ ἠμπορεῖ νὰ ἀποταθῇ εἰς ἕνα ἀνάλογον Σῶμα, δηλαδὴ εἰς τὸ Κογκρέσσον. Δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθόν, ὅσον ὑψηλὴν θέσιν καὶ ἐὰν κατέχῃ ὁ κ. Χόφφμαν, νὰ ἀπευθυνθῇ ἡ Ἑλλ. Βουλὴ πρὸς τὸ ἄτομον αὐτό. Δεύτερον νομίζω ὅτι τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ ἀξιότιμος καὶ ἀγαπητὸς συνάδελφος κ. Μαῦρος, εἶναι ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον περιέχει ὁλόκληρον πολιτικήν. Νομίζω τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἡ μόνη ἁρμοδία εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶναι ὑπεύθυνος καὶ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς καὶ ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σβῶλος ἔχει τὸν λόγον.

§88Α. ΣΒΩΛΟΣ. Ὅταν εἶχα τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος, θὰ ἐνθυμοῦνται ἴσως, ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων μὲ ἐπρόσεξαν, θὰ ἐνθυμοῦνται ὅτι τὴν ἰδέαν τῆς ἀποστολῆς μιᾶς ἐκκλήσεως πρὸς τὸ Κογκρέσσον τὴν ἀπέκρουσα, ὡς μὴ πρακτικήν, ἀντ’ αὐτῆς δὲ ἐπρότεινα νὰ γίνῃ μία ἀποστολή, πέραν πάσης ἄλλης Κυβερνητικῆς ἐνεργείας, νὰ γίνῃ μία ἀποστολὴ εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, πλαισιωμένη ἀπὸ πρόσωπα πολιτικὰ περιωπῆς, ἀλλὰ ἀπαρτιζομένη κατὰ βάσιν ἀπὸ ἐκπροσώπους τῶν ὠργανωμένων παραγωγῶν καὶ τῶν ὠργανωμένων ἐργατῶν, περὶ τῆς ὁποίας εἰς τὰς σκέψεις, τὰς ὁποίας μᾶς ἐξέθεσε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν γίνεται λόγος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, θὰ ἦτο μία χρήσιμος σκέψις. Πέραν τούτου, ἔργον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι νὰ ἀποταθῇ ἰδίως πρὸς τὴν Διοίκησιν Οἰκονομικῆς Συνεργασίας καὶ νὰ τῆς θέσῃ τὸ πρόβλημα τῆς διευκολύνσεως τῶν ἐξαγωγῶν μας, μὲ τὴν βάσιν τοῦ κυρίου ἐπιχειρήματος, ὅτι ὅ,τι συμβαίνει κυρίως εἰς τὴν Γερμανίαν εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὸ ἕνα σκέλος τοῦ Σχεδίου Μάρσαλ, τοῦ ὁποίου εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἐνδοευρωπαϊκῶν συναλλαγῶν. Νομίζω ὅτι τὸν χειρισμὸν αὐτῆς τῆς πολιτικῆς μόνον ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ τὸν κάμῃ, μαζί, ἐὰν θέλετε, μὲ μίαν ἀντιπροσωπείαν τοῦ ὠργανωμένου κόσμου, ποὺ ἐνδιαφέρεται διὰ τὸ προϊόν, παραγωγῶν καὶ ἐργατικῶν. Νὰ ἀπευθυνθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ἐκκλήσεώς της πρὸς τὴν Διοίκησιν Οἰκονομικῆς Συνεργασίας μοῦ φαίνεται ἀπολύτως ἀπαράδεκτον καὶ ἀπορῶ πῶς ἐγεννήθη τοιαύτη ἰδέα. Νὰ ἀποταθῇ πρὸς ἕτερον Νομοθετικὸν Σῶμα, πρὸς τὸ Κογκρέσσον, κατ’ ἐμέ, δὲν εἶναι πρακτικόν, ἀλλὰ τὸ εὑρίσκω ἐπὶ τέλους ἄξιον τῆς ἀξιοπρεπείας, τὴν ὁποίαν κάθε Νομοθετικὸν Σῶμα πρέπει νὰ ἔχῃ, ἀλλ’ ἡ λαϊκὴ ἀντιπροσωπεία νὰ ἀποταθῇ πρὸς μίαν ὑπηρεσίαν ὁσονδήποτε μεγάλης καὶ σοβαρᾶς σημασίας, οἵα εἶναι ἡ Διοίκησις Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, δὲν τὸ εὑρίσκω ὀρθόν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ περιεχόμενον, ἀσχέτως τοῦ πρὸς ποῖον θὰ ἀπευθυνθῇ, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτυχές, πρῶτον διότι εἶναι ἐκτεταμένον καὶ δεύτερον δὲν εἶναι ἔκκλησις, ἀλλ’ εἶναι ὑπόμνημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ μίαν ἐνίσχυσιν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, νομίζω ὅτι ὁ τύπος τῆς ἐνισχύσεως διὰ τὰς ἐνεργείας της πρὸς τὴν Διοίκησιν Οἰκονομικῆς Συνεργασίας θὰ ἦτο νὰ ἐψήφιζεν ἡ Βουλὴ ὡς πέρας τῆς συζητήσεως περὶ τοῦ καπνοῦ μίαν ἡμερησίαν διάταξιν, εἰς τὴν ὁποίαν μὲ ὀλίγας λέξεις νὰ ἔδιδε κατευθύνσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν: «Ἀκούσασα τὰς συζητήσεις κλπ. εὔχεται, ἢ ζητεῖ, ἢ ὑποβάλλει πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν γνώμην νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὴν Διοίκησιν Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, ζητοῦσα τοῦτο καὶ ἐκεῖνο, μεθ’ ὃ εἰσέρχεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν». Ὅσοι παρακολουθεῖτε τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, θὰ γνωρίζετε ὅτι εἶναι ὁ συνήθης τρόπος ποὺ λήγουν αἱ τοιαῦται συζητήσεις μὲ μίαν μέθοδον, ποὺ ἐνῷ ἐκφράζει τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν χειρισμόν της, δίδει ὅμως καὶ κατευθύνσεις, διότι ἡ ἔκφρασις ἐμπιστοσύνης δὲν δύναται νὰ ἐπαναλαμβάνεται κάθε στιγμήν, ἐνῷ τὸ νὰ δίδῃς ὡρισμένην κατεύθυνσιν εἰς ὡρισμένην πολιτικὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν εἶναι μία δέσμευσις ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ἐπρότεινα, ἀφοῦ κατασταλάξωμεν εἰς δύο, τρία, τέσσαρα θεμελιώδη πράγματα, νὰ δώσωμεν κατεύθυνσιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπευθυνθῇ καὶ πρὸς τὴν Δ.Ο.Σ. καὶ νὰ εἴπωμεν, περαιτέρω ἡ Βουλὴ εἰσέρχεται εἰς τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τσαλδάρης ἔχει τὸν λόγον.

§90Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀνέγνωσεν ὁ κ. Μαῦρος, ἀπηυθύνετο πρὸς τὸ Κογκρέσσον καὶ ἑπομένως εἶχε συνταχθῆ ὑπὸ ἐντελῶς ἄλλο πνεῦμα. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι, ἐὰν ἀλλάξῃ ὁ ἀποδέκτης τοῦ ἐγγράφου, πρέπει τοῦτο νὰ πάρῃ ἄλλην διατύπωσιν καὶ ἄλλην διαδικασίαν καὶ τείνω νὰ συμφωνήσω μὲ ὅσα εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι θὰ ἠμποροῦσεν ἡ Βουλὴ καταλήγουσα μετὰ τὰς γενομένας δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ εἴδομεν νὰ κάνῃ, μετὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ πορίσματος τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ μελετήσωμεν ὑπὸ ποίαν μορφὴν θὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία κατ’ ἐντολὴν τῆς Βουλῆς θὰ κάμῃ μίαν τοιαύτην ἐνέργειαν. Νομίζω ὅτι ἡ παρανόησις προῆλθεν ἐξ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὸ ἔγγραφον εἶχε γίνει διὰ νὰ ἀποσταλῇ ἀλλοῦ καὶ αἰφνιδίως ἤλλαξεν ὁ ἀποδέκτης. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ μία σχετικὴ ἐνέργεια καὶ ἡ συζήτησις εἶναι ἐντελῶς τυπική, λόγῳ τῆς ἀλλαγῆς τοῦ ἀποδέκτου.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μανιαδάκης ἔχει τὸν λόγον.

§92Κ. ΜΑΝΙΑΔΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἰδέα τῆς ἀποστολῆς τεσσάρων συναδέλφων εἶχε ληφθῆ προτοῦ ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ ἐξαγγείλῃ τὸ πρόγραμμά της ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Ἤδη ἐρωτῶμεν τὴν Κυβέρνησιν, αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην νὰ τὴν βοηθήσῃ ἡ Βουλὴ ὡς Σῶμα καὶ ποῦ; Διότι ἐὰν δὲν αἰσθάνεται τὴν ἀνάγκην αὐτήν, τότε εἶναι περιττὰ τὰ ἔγγραφα. Ἄλλως νομίζω ὅτι τὸ ἔγγραφον ἠμπορεῖ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Κογκρέσσον καὶ νὰ διαβιβασθῇ ἀπὸ ἐκεῖ πρὸς τὸ ἁρμόδιον ὄργανον.

§93Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ διὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Τσαλδάρης.

§94Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος εἶναι ἐπιβλαβής. Νομίζω ὅτι ἐπῆλθε παρανόησις ἐν προκειμένῳ. Ἄς ἀναμείνωμεν, λοιπόν, τὰ πορίσματα τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εὐθὺς νὰ τεθῇ τὸ ζήτημα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, θὰ κάμωμεν μίαν ἐνέργειαν διὰ νὰ ἐνισχύσωμεν ἢ νὰ μὴ ἐνισχύσωμεν τὴν Κυβέρνησιν.

§95Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι μόνον εἰς τὸ Κογκρέσσον εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπευθυνθῇ ἡ Ἑλληνικὴ Βουλή. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὠφελήσῃ, τότε θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ τὸ ἑξῆς: Ἡ Βουλὴ νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Οἰκονομικῆς Συνεργασίας. Ἀκόμη δὲ θὰ ἠμποροῦσε καὶ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ὡς ἓν τεχνικὸν ὄργανον τῆς Βουλῆς, νὰ ὑποβάλῃ τὰ πορίσματά της εἰς ἄλλην ὑπηρεσίαν.

§96Λ. ΛΑΜΠΡΙΑΝΙΔΗΣ. Ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἠμπορεῖ νὰ ὑποβάλῃ τὴν γνώμην της εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ αὐτὸς νὰ ἀποφασίσῃ σχετικῶς, ὑποβάλλων πρότασιν εἰς τὴν Βουλήν.

§97Ε. ΤΣΟΥΔΕΡΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κύριοι Βουλευταί, εἶμαι σύμφωνος πρὸς τὴν πρότασιν καὶ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ὁ κ. Σβῶλος, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὅτι καλλίτερον εἶναι ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ τὴν γνώμην της διὰ μιᾶς ἡμερησίας διατάξεως ἢ δι’ ἄλλου τρόπου νὰ ἀπευθυνθῇ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ τὴν ἐνισχύσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ διαχειρισθῇ τὸ ζήτημα πλησίον τῆς Διοικήσεως Οἰκονομικῆς Συνεργασίας, διότι εἶναι προτιμότερον νὰ ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ διαδικασία. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ μᾶς ἐνισχύσῃ εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτήν, τόσῳ τὸ καλλίτερον, καὶ μάλιστα σύσσωμος ἡ Βουλή. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν ἀπόψε ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς. Βλέπομεν, ἀφοῦ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀναλόγως τῆς πορείας ἣν θὰ λάβῃ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία θὰ γίνῃ ἐπὶ τῶν προτάσεων τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῶν συμπερασμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ καταλήξῃ αὕτη. Διότι θὰ εἶχον καὶ ἐγὼ νὰ κάμω παρατηρήσεις τινάς, τὰς ὁποίας ἀναβάλλω διὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν.

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλοῦμεν νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§99Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον. Παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσετε. Σήμερον εἶναι ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ δὲν συνεζητήθησαν οὔτε αἱ ἀναφοραὶ καὶ ἐρωτήσεις ἀκόμη.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, κ. Γρηγοριάδη, ἔχετε δίκαιον. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὰς 10 ἡ ὥρα νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, νὰ διακόψωμεν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§102Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι. Παραβιάζεται ὁ Κανονισμός. Ἡμεῖς θὰ καθήσωμεν ἐδῶ μέχρι τὸ πρωῒ καὶ ἂς ὁμιλοῦμεν πρὸ κενῶν ἑδωλίων. Ἡμεῖς θὰ κάνωμεν τὸ καθῆκον μας.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν μερικὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις.

§104Α. ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ὅταν γίνεται συζήτησις ἐπὶ ἀναφορῶν, πρέπει νὰ εἶναι παρόντα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ διαβιβάσητε εἰς τοὺς κ. κ. Ὑπουργοὺς τὴν εὐχὴν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ συστήσητε εἰς τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ παρίστανται, ὅταν γίνεται συζήτησις ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων.

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ εἶναι ἐδῶ, ἀλλὰ προηγήθη ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ.

§106Γ. ΜΑΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει πρότασις τεσσάρων βουλευτῶν περὶ ἀποστολῆς ἐκκλήσεως πρὸς τὸν κ. Χόφμαν. Τὸ σχέδιον τῆς ἐκκλήσεως ἀρχικῶς ἀπηυθύνετο πρὸς τὸ Κογκρέσσον ἀλλὰ ὀρθότερον εἶναι τὰ σχετικὰ διαβήματα νὰ γίνουν πρὸς τὸν διαχειριστὴν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, τὸν κ. Χόφμαν, ὁ ὁποῖος βάσει τοῦ νόμου τοῦ 947 τοῦ Κογκρέσσου, περὶ παροχῆς βοηθείας πρὸς τὴν Εὐρώπην, εἶναι ἡ ἁρμοδία ἀρχὴ διὰ νὰ λύσῃ τὸ Ἑλληνικὸν πρόβλημα, τόσον ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγὴν καπνῶν εἰς Γερμανίαν, ὅσον καὶ πρὸς τὴν Ἀμερικήν. Πρὶν ἀναγνώσω τὸ κείμενον τῶν 4 βουλευτῶν ὡς εἶχεν ἀρχικῶς συνταχθῆ, θὰ ἐπεθύμουν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ σημαντικοῦ ἐγγράφου τὸ ὁποῖον ἐδημοσιεύθη πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς Οὐάσιγκτων καὶ τὸ ὁποῖον περιέχει ἀλληλογραφίαν μεταξὺ τοῦ Γερουσιαστοῦ κ. Σμὶθ καὶ τοῦ κ. Χόφμαν. Ὁ κ. Σμὶθ διαμαρτύρεται διότι αἱ Ἀμερικανικαὶ ἀρχαὶ κατοχῆς ἐν Γερμανίᾳ δὲν ἐπιτρέπουν τὴν εἰσαγωγὴν ἀμερικανικῶν βιομηχανικῶν προϊόντων εἰς Γερμανίαν, καὶ ἐρωτᾷ τὸν κ. Χόφμαν πῶς συμβαίνει τὸ σχέδιον Μάρσαλ νὰ ὑπονομεύῃ τὴν Ἀμερικανικὴν βιομηχανίαν καὶ νὰ ἀπαγορεύῃ τὰς ἀμερικανικὰς ἐξαγωγὰς εἰς Εὐρώπην. Ὁ κ. Χόφμαν ἀπήντησεν ὅτι ὀρθῶς αἱ Ἀμερικανικαὶ ἀρχαὶ ἐν Γερμανίᾳ προέβησαν εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν ταύτην διότι καταστατικὴ ἀρχὴ τοῦ προγράμματος βοηθείας πρὸς τὴν Εὐρώπην εἶναι ἡ τόνωσις τῶν ἐνδοευρωπαϊκῶν συναλλαγῶν διὰ τῆς προμηθείας ὑπὸ τῶν Εὐρωπαϊκῶν χωρῶν τῶν ἀναγκαιούντων εἰς αὐτὰς εἰδῶν ἐκ τῆς Εὐρωπαϊκῆς ἀγορᾶς καὶ οὐχὶ ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς. Ἐὰν ἐπιτρέπωμεν, συνεχίζει ὁ κ. Χόφμαν, εἰς τὰς Εὐρωπαϊκὰς χώρας νὰ ἀγοράζουν ἐλευθέρως ἐν Ἀμερικῇ θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς προμηθεύσωμεν τὰ ἀπαιτούμενα δολλάρια διὰ νὰ πληρώσουν τὰς ἀμερικανικὰς προμηθείας. Τοῦτο ὅμως θὰ ἀντέκειτο πρὸς βασικὴν ἀρχὴν τοῦ σχεδίου Μάρσαλ ἡ ὁποία ἐπιβάλλει τὴν ἀνόρθωσιν τῆς Εὐρώπης μὲ τὴν μικροτέραν δυνατὴν ἐπιβάρυνσιν τοῦ Ἀμερικανοῦ φορολογουμένου. Εἰς τὸ πλαίσιον τῶν σκέψεων αὐτῶν δύναται νὰ τοποθετηθῇ τὸ πρόβλημα τῶν Ἑλληνικῶν καπνῶν, ζητουμένου ὅπως ἀπαγορευθῇ ἡ εἰσαγωγὴ Ἀμερικανικῶν καπνῶν εἰς Γερμανίαν, ἐφ’ ὅσον ἡ Γερμανικὴ ἀγορὰ δύναται νὰ προμηθευθῇ καπνὰ ἐν Ἑλλάδι. Τὸ κείμενον τῆς ἐκκλήσεως ἔχει ὡς ἑξῆς: «....... Ἀναγινώσκει) .....».

§107Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Ὑπάρχει πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 40 βουλευτῶν περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τῶν συμμοριοπλήκτων, ἀφορῶσα τρεῖς ἀξιοτίμους κ. κ. Ὑπουργούς. Δὲν νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀναβληθῇ ἕνεκα ἀπουσίας τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρόντες οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί.

§109Ν. ΚΑΖΑΝΤΖΗΣ. Δὲν εἶναι ὅλοι οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ παρόντες. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, διατυπώνω τὴν παράκλησιν νὰ ὁρισθῇ διὰ τὴν Δευτέραν, διότι ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης διὰ δευτέραν φοράν.

§110Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐγὼ ἀπουσίασα τὴν παρελθοῦσαν Δευτέραν, διότι εἶχα ἑπτάωρον συνεχῆ σύσκεψιν.

§111Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχετε ὑποχρέωσιν πρῶτον νὰ ἀναγνώσητε τὰς ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις καὶ μετὰ ἐὰν παρίστανται οἱ κ. κ. Ὑπουργοὶ καὶ ἀφοῦ παρέλθῃ ἡ ὥρα, τότε νὰ εἰσέλθητε εἰς τὰς ἐπερωτήσεις. Αὐτὴ εἶναι ἡ σειρά.

§112Φ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ. Ἀπουσιάζουν οἱ Ὑπουργοί.

§113Ε. ΜΑΝΤΑΚΑΣ. Μόνοι μας θὰ τὰ ποῦμε.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§115ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6.30′ μ. μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 10.10′ μ. μ.)