1949.06.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 64η

Δευτέρα 20 Ἰουνίου 1949

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ (6.10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς ἀπεφασίσθη, ὡς ἀναγράφεται καὶ εἰς τὰ πρακτικὰ ὅπως κατὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις εἰς τὰς 6 μ. μ. γίνῃ δὲ περὶ τούτου ἀνακοίνωσις πρὸς τοὺς κ. κ. βουλευτὰς διὰ τοῦ Προεδρείου, περιλαμβάνουσα καὶ τὴν εἰδοποίησιν ὅτι θὰ γίνεται διαγραφὴ παντὸς ἐγγεγραμμένου ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ ρήτορος, ὅστις καλούμενος ὑπὸ τοῦ Προέδρου νὰ ὁμιλήσῃ εἶναι ἀπών. Ἐπίσης ὅπως μὴ γίνῃ συζήτησις οὐδενὸς ἑτέρου θέματος πλὴν τοῦ σιτικοῦ. Διαπιστώνω μετὰ λύπης μου, ὅτι καίτοι ἡ ὥρα πλησιάζει τὴν 6.10′, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε οἱ κ. κ. Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων εἶναι παρόντες, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν παρισταμένων κ. κ. βουλευτῶν ἐπαρκεῖ. Παρακαλῶ ὅπως διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν ἐπὶ 10′.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 10′.

(5. 10′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 6.30′ μ. μ.)

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Γαλενιανὸς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§5Ε. ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως ὡς διωρθώθησαν κατόπιν παρατηρήσεων τῶν κ. κ. Α. Δερδεμέζη καὶ Γ. Μπάρδα. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Δ. Παπαδημητρίου αἰτεῖται τρίμηνον ἄδειαν, προκειμένου ν’ ἀναχωρήσῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν πρὸς θεραπείαν.

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, ἐγκρίνεται.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν χορήγησιν τῆς αἰτουμένης ἀδείας. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§9Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ταμείου Ἀσφαλίσεως καὶ Ἀρωγῆς τοῦ Ἐφημεριακοῦ Κλήρου Ἑλλάδος (Τ.Α.Κ.Ε.) διατάξεων κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ὑπαγωγῆς ἀκολούθων Ὑπουργείου Ὑγιεινῆς εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Α.

Ν. 610)45».

Ὁ βουλευτὴς κ. Κ. Παπακωνσταντίνου καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως Ψηφισμάτων, Νομοθετικῶν Διαταγμάτων, καὶ Ἀναγκαστικῶν νόμων».

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ. Ὁ κ. Η. Λαγάκος ἔχει τὸν λόγον.

§11Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἄλλος τρόπος καθορισμοῦ δικαίας τιμῆς οἱουδήποτε προϊόντος καὶ ἐν προκειμένῳ τοῦ σίτου πέραν ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Πρὸς καθορισμὸν τῆς τιμῆς πρέπει νὰ ληφθῇ ὡς βάσις, εἴτε τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς, εἴτε ὁ τιμάριθμος. Οἱονδήποτε ἐκ τῶν στοιχείων τούτων καὶ ἂν ληφθῇ ὡς βάσις, ἡ τιμὴ τοῦ σίτου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 3.000 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν προβάλλονται ἀντιρρήσεις ὅσον ἀφορᾶ τὴν δυνατότητα τῆς πραγματοποιήσεως τῆς τιμῆς αὐτῆς λόγῳ τοῦ δυσαρέστου ἀντικτύπου ὁ ὁποῖος θὰ ἐπέλθῃ ἐπὶ τῶν τιμῶν καὶ λόγῳ τοῦ κινδύνου δημιουργίας πληθωρισμοῦ. Ἐν τούτοις ἐὰν ὑπῆρχε ὀλίγη φαντασία, ὀλίγη πρωτοβουλία, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειπε τὴν νωχέλειαν ἀπὸ τὴν ὁποίαν κατέχεται, τὸ πρόβλημα, παρὰ τὰς δυσκολίας τὰς ὁποίας παρουσιάζει θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιλυθῇ. Ἄλλως τε αὐτὸς εἶναι ὁ ρόλος τῶν Κυβερνήσεων. Εἰς τὰ δύσκολα ζητήματα νὰ εὑρίσκουν λύσεις. Ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις ἀπόψε νὰ μᾶς δώσῃ ἀπάντησιν διατί δὲν ἀποδέχεται τὰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἀνεπτύξαμεν καὶ ἰδίᾳ τὴν δημιουργίαν τοῦ δελτίου εὐπόρων. Ἡ ἑλληνικὴ γῆ παράγει ὡρισμένα πολύτιμα προϊόντα τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ τοποθετηθοῦν εὐκόλως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τοῦτο ὅμως δὲν ὑφίσταται διὰ τὸν σῖτον ὅστις ἀπορροφᾶται ἀπὸ τὴν ἐσωτερικὴν ἀγορὰν καὶ οὕτω τὸν χειρισμὸν τῆς τιμῆς αὐτοῦ τὸν ἔχει εἰς χεῖρας της ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι δυνατὸν ἡ καταβολὴ τῆς διαφορᾶς μέχρι τῶν 500 δραχ., νὰ γίνῃ μετὰ τὴν ἀπορρόφησιν τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς. Ὀφείλω, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ἐγκατάλειψις τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου, διότι ἐκεῖ καταλήγει ἡ τηρουμένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τακτικὴ εἶναι ἐθνικῶς ἀσύμφορος. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ἡ πλευρὰ αὐτή. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα στοιχεῖα δυνάμενα νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψει προκειμένου νὰ γίνῃ ρύθμισις τῆς τιμῆς. Ὅπως ἀνέπτυξαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἐκ τοῦ τρόπου διαθέσεως τοῦ ἄρτου, εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψῃ ὠφέλεια 7½ περίπου δισεκατομμυρίων δραχμῶν, ἐκ τῶν δελτίων τῶν ἀπόρων 8½ δισεκατομμυρίων καὶ ἐκ τῆς διαθέσεως τῶν πιτύρων 8 δισεκατομμυρίων. Ἐπίσης πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ καταγγελθὲν ζήτημα τῆς κακῆς ἀποδόσεως τοῦ ἀλεύρου εἰς ἄρτον, ἐξ οὗ ἐπέρχεται ζημία εἰς τὸ Δημόσιον 30 ἑκατομμυρίων δραχμῶν μηνιαίως, τὰς ὁποίας σφετερίζονται οἱ ἀρτοποιοί. Θέλω ἐπίσης νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῆς γενικεύσεως τῆς συγκεντρώσεως, Δηλαδὴ νὰ μὴ γίνῃ ὅπως ἕως τώρα εἰς ὡρισμένας περιοχὰς τοῦ Κράτους μόνον, ἀλλ’ εἰς ὅλους τοὺς Νομοὺς ὅπου ὑπάρχουν παραγωγοί. Διότι θὰ ἀπετέλει φενάκην νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις εἰς 2–3 διαμερίσματα, ὅπως συνέβη καὶ κατὰ τὸ παρελθόν, διὰ λόγους κομματικούς, νὰ καταδικασθῇ δὲ ἡ παραγωγὴ τῶν ὑπολοίπων διαμερισμάτων εἰς ἀφανισμόν, δοθέντος ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου δὲν θὰ εἶναι ἐκεῖ μεγαλυτέρα τῶν 1200–1300 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ὡς ἤδη μὲ ἐπληροφόρησεν περὶ τούτου γεωπόνος ὑπηρετῶν εἰς Ἠλείαν καὶ ὡς καταδεικνύεται ἐκ τῆς σωρείας τῶν ἀποστελλομένων τηλεγραφικῶν διαμαρτυριῶν. Ἀτυχῶς ἐπαναλαμβάνεται καὶ ἐπὶ τοῦ σίτου ὅ,τι ἔγινε καὶ μὲ τὸ ἔλαιον. Ἡ ἔλλειψις προνοητικότητος καὶ πρωτοβουλίας, ἐπέτρεψεν ὥστε τὸ ἔλαιον νὰ περιέλθῃ εἰς χεῖρας τῶν λαθρεμπόρων καὶ τῶν μεσαζόντων, ἡ λαϊκὴ δὲ κατανάλωσις νὰ τὸ πληρώνῃ σήμερον πρὸς 25.000–28.000 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ἀντὶ τῶν 7–8 χιλιάδων δραχ. ποὺ ἔπρεπε νὰ τὸ πληρώνῃ.

§12Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Καὶ τοῦτο παρὰ τὰς διαμαρτυρίας μας, παρὰ τὰς Ἐπιτροπάς, παρ’ ὅτι ὁ Πρωθυπουργὸς συνεφώνησε μὲ τὰς ἀπόψεις μας, ἔγινε διότι ἐτορπιλλίσθη ἀπὸ ὡρισμένους κύκλους.

§13Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ γεωργοὶ εἶναι χρεωμένοι εἰς τὴν Α.Τ.Ε., αἱ πιστώσεις δὲ αὐταὶ κατὰ τὴν καθιερωθεῖσαν ὁρολογίαν ἔχουν παγώσει. Ἐν ὄψει τῆς μικρῆς τιμῆς οὐδεὶς γεωργὸς θὰ σπεύσῃ νὰ παραδώσῃ τὸ προϊόν του εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ εἶναι δυνατόν, μετὰ τὴν ἐξόφλησιν τοῦ χρέους του νὰ τοῦ ἀπομείνῃ ἓν ἐλάχιστον ποσόν, διὰ τὰς ἄλλας του ἀνάγκας. Κατηγγέλθη ἀπὸ διακεκριμένον συνάδελφον, ὅτι κατὰ τὰ 3 παρελθόντα ἔτη ἡ συγκέντρωσις ἔδωσε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ τὸ κάλυμμα τῆς προστασίας τῆς σιτοκαλλιεργείας, νὰ διογκώσῃ τὴν κυκλοφορίαν τοῦ χαρτονομίσματος. Ἔλαβε δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος προκαταβολὴν 175 δισεκατομμυρίων διὰ τὴν συγκέντρωσιν, ἅτινα μετὰ τὴν διάθεσιν τοῦ σίτου ἐπανῆλθον εἰς τὸ Κράτος, δὲν ἀποδίδονται ὅμως ὡς ἔδει εἰς τὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ παραμένουν ἐν κυκλοφορίᾳ.

§14Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐμφανίζει ἡ Κυβέρνησις ψευδῶς διωγκωμένας μὲ τὸ ποσὸν αὐτὸ τὰς ἀγροτικὰς πιστώσεις.

§15Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Βεβαίως αὐτὸ γίνεται. Ἡ ἀγροτικὴ τάξις προσέφερεν εἰς τὴν Πατρίδα ὑψίστας ὑπηρεσίας ἐν συγκρίσει πρὸς ἄλλας τάξεις. Πρέπει νὰ ὑποχρεωθῇ ἡ Κυβέρνησις ὁπωσδήποτε νὰ ἐνδώσῃ εἰς ἓν αἴτημά της ἀπολύτως δίκαιον. Ἔχει πλέον ἀποδειχθῆ στατιστικῶς ὅτι ἡ βιομηχανία ἀπολαμβάνει μεγαλυτέρας προστασίας ἔναντι τῆς γεωργίας. Διεπιστώθη ἀπὸ μίαν ἔγκυρον τιμαριθμικὴν σύγκρισιν ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν 20ετίαν αἱ τιμαὶ τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων μὲ βάσιν 100 τὸ 1928 ἀνῆλθον εἰς 135 τὸ 1948. Ἀντιθέτως αἱ τιμαὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων μὲ βάσιν 100 τὸ 1928 κατῆλθον εἰς 73 τὸ 1948. Τοῦτο ἀποδεικνύει ὅτι ἡ προστασία τοῦ Κράτους εἰς τοὺς δύο τομεῖς τῆς Ἐθνικῆς παραγωγῆς, ἐπέφερεν εἰς μὲν τὸν τομέα τὸν βιομηχανικὸν αὔξησιν ἀντὶ τῆς ἀναμενομένης μειώσεως, αὔξησιν καθαρῶς ἐκμεταλλευτικήν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δικαίως προκαλεῖ αἰσθήματα πικρίας. Ἐν ἀντιθέσει ἡ γεωργία ἀποδίδουσα ὑπὲρ τοῦ τοῦ συνόλου ἀποδεικνύεται ὄχι μόνον στυλοβάτης τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ καὶ τῆς οἰκονομίας μας.

§16Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ οἰκονομικὴ ὀλιγαρχία, ἡ ὁποία ὀνομάζει δημαγωγίαν τὴν στοιχειώδη προστασίαν τῶν ἀποκλήρων ἀγροτῶν μας.

§17Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Πράγματι ὑπάρχουν συγκροτήματα συμφερόντων τὰ ὁποῖα ἐπιδροῦν ὄχι μόνον ἐπὶ τῆς οἰκονομίας, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν Κυβερνήσεων τῶν παλαιῶν Κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς οὔτε δύναμιν, οὔτε θέλησιν ἀντιδράσεως διαθέτουν κατὰ τῶν ὀλεθρίων αὐτῶν ἐπιρροῶν. Ἐλέχθη ὅτι ἐκ μέρους τοῦ συμμαχικοῦ παράγοντος ὑπάρχει ἀντίθετος ἄποψις ὡς πρὸς τὴν τιμὴν συγκεντρώσεως. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἀληθὲς διότι ἐὰν ὑπῆρχε τοιαύτη ἀντίρρησις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ ἡ ἀπάντησις ὅτι κατὰ τὸ 1933 ὅτε ὁ μέγας Πρόεδρος Ροῦζβελτ ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ τὴν ἀμερικανικὴν γεωργικὴν παραγωγήν, οἱ παραγωγοὶ ἐζήτουν 2.30 ἕως 2.40 δολλάρια κατὰ μποῦσελ, ὁ Πρόεδρος ὅμως καὶ οἱ βιομήχανοι ἐζήτησαν ἵνα καθορισθῇ τιμὴ 2.80 δολλαρίων κατὰ μποῦσελ, διότι εἶχαν τὴν ἀντίληψιν ὅτι ἡ ἱκανοποίησις αὐτὴ δὲν ἀποτελεῖ μόνον πρᾶξιν δικαιοσύνης, ἀλλὰ ἐθνικῶς συμφέρουσαν καὶ οἰκονομικῶς ὑγιᾶ ἐνέργειαν, διότι οὕτω δημιουργεῖται ἡ εὐχέρεια ἀπορροφήσεως ἀπὸ τοὺς γεωργοὺς τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Ἀλλὰ εἶναι ἀκόμη γνωστὸν ὅτι εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ οἱ δημοσιογράφοι κατηγοροῦν τὴν Κυβέρνησιν ὡς στερουμένην κοινωνικοῦ πνεύματος κατὰ τὴν διαχείρισιν τῶν κοινῶν. Συνεπῶς ἐὰν ἐδίδετο κατὰ τὰς ὑποδείξεις μας ἡ κοινωνικῶς σύμφορος καὶ οἰκονομικῶς πραγματώσιμος λύσις τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ δελτίου τῶν εὐπόρων, οὐδεμία ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ συμμαχικοῦ παράγοντος θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίρρησις. Ἀλλὰ τὸ κώλυμα δὲν εἶναι ὁ συμμαχικὸς παράγων, εἶναι ἡ νωχέλεια σκέψεως καὶ ἡ ἔλλειψις πρωτοβουλίας καὶ φαντασίας ποὺ ἐμποδίζουν τὴν ἐνδεδειγμένην καὶ κοινωνικῶς συμφέρουσαν λύσιν. Πρέπει ἀπόψε ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποχρεωθῇ ὁπωσδήποτε διὰ τῆς ψήφου τῆς Ἐθν. Ἀντιπροσωπείας, νὰ ἐξέλθῃ τοῦ ἐπικινδύνου ληθάργου καὶ νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὴν λαϊκὴν ἐθνικὴν ἐπιταγήν, παύουσα νὰ δεικνύῃ ἔλλειψιν συνειδήσεως κατὰ τὸν χειρισμὸν τόσων μεγάλων ἐθνικῶν καὶ οἰκονομικῶν ζητημάτων. (Χειροκροτήματα).

§18Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ ἀσκήσω πολεμικὴν ἡ ὁποία ἄλλως τε εἶναι εὔκολος εἰς τὰ δύσκολα καὶ δυσεπίλυτα προβλήματα. Ἐζήτησα τὸν λόγον, διὰ νὰ βοηθήσω ἐν τῷ μέτρῳ τῶν ἀσθενῶν μου δυνάμεων διὰ τὴν ἐξεύρεσιν λύσεως περισσότερον ἱκανοποιητικῆς διὰ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, λύσεως συμφερωτέρας εἰς τοὺς σιτοκαλλιεργητάς, καὶ λέγω διὰ τὴν ἐξεύρεσιν λύσεως, διότι, εἴτε ἐλέχθη, εἴτε δὲν ἐλέχθη εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ λύσις εἶναι συνάρτησις τῆς κυβερνητικῆς βουλήσεως, ἀλλὰ καὶ τῶν δυνατοτήτων. Αἱ δὲ δυνατότητες ἔχουν ἀναμφισβητήτως κάποιαν σχέσιν καὶ ὑφίστανται κάποιαν ἐπίδρασιν ἀπὸ τοὺς χειριζομένους τὴν πρὸς τὴν Ἑλλάδα παρεχομένην οἰκονομικὴν βοήθειαν. Τὸ πρόβλημα ἑπομένως εἶναι δυσχερές, ἀλλὰ ἡ δυσχέρεια τοῦ προβλήματος δὲν ἐμποδίζει ποσῶς τὴν ἐπιδίωξιν καλυτέρας λύσεως διὰ λόγους σοβαρωτάτους. Ἀναμφισβητήτως ἡ καθορισθεῖσα τιμὴ συγκεντρώσεως σίτου τῶν 2500 δραχμῶν εἶναι πολὺ μικρά, εἶναι ἀνεπαρκής, ἀλλὰ πρὸ παντὸς εἶναι ἀνεπαρκὴς ἡ ποσότης ἡ ὁποία καθωρίσθη ὡς ἀνώτατον ὅριον συγκεντρώσεως. Ἀπὸ δεκαετηρίδων ταλαιπωρεῖ, κύριοι συνάδελφοι, τὴν συνείδησίν μου τὸ πρόβλημα τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων. Διότι ἢ παράγομεν προϊόντα, ὅπως ὁ σῖτος, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐξησφαλισμένην τὴν κατανάλωσιν, ἀλλὰ μεγαλυτέραν τιμὴν ἀπὸ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν δυνάμεθα νὰ τὰ ἀγοράσωμεν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν, ἢ παράγομεν τὰ εὐγενῆ ἐκεῖνα προϊόντα, τὰ ὁποῖα παράγονται εἰς ποσότητας μεγαλυτέρας τῆς ἑλληνικῆς καταναλώσεως καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δὲν εὑρίσκουν ἱκανοποιητικὰς τιμάς. Καὶ διὰ τὰ πρῶτα καὶ διὰ τὰ δεύτερα ἔχομεν μεγαλύτερον κόστος παραγωγῆς, διότι ἔχομεν μεγαλύτερα καλλιεργητικὰ ἔξοδα, ὀλιγώτερον προωδευμένας μεθόδους καλλιεργείας καὶ μικροτέραν γονιμότητα τοῦ ἐδάφους. Πέραν τῶν παραγόντων τούτων, οἱ ὁποῖοι πάντοτε ἴσχυσαν διὰ τὰ γεωργικά μας προϊόντα καὶ ἐπέδρασαν ἐπὶ τῆς τύχης των, ἔχομεν δύο προσθέτους λόγους σήμερον, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἀναγκάζουν νὰ ἔχωμεν εἰς τὰ γεωργικά μας προϊόντα τιμὰς μεγαλυτέρας ἀπὸ τὰς τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς. Ὁ εἷς λόγος εἶναι ὅτι εἶναι τεχνητὴ ἡ τιμὴ τοῦ συναλλάγματος καὶ ἑπομένως ἡ σύγκρισις δὲν εἶναι κατὰ βάσιν ὀρθὴ καὶ ὁ δεύτερος λόγος εἶναι ὅτι τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα προμηθεύονται οἱ ἀγρόται, λόγῳ τῆς σπάνιος, λόγῳ τῆς ἐλλείψεως, προσφέρονται εἰς τὸ ἐσωτερικὸν εἰς πολὺ μεγαλυτέρας τιμὰς ἀπὸ τὴν διεθνῆ ἀγοράν· κατὰ συνέπειαν, τὸ νὰ ἔχωμεν διὰ τὰ ἰδικά μας γεωργικὰ προϊόντα τὰς τιμὰς τὰς διεθνεῖς, θὰ ἀπετέλει προφανῆ καταδίκην τοῦ γεωργικοῦ κόσμου. Διὰ τοὺς προεκτεθέντας λόγους, ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ ἀσκήσωμεν πολιτικὴν διευθυνομένης οἰκονομίας χάριν τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων, προστατευτικὴν τῶν τιμῶν πολιτικήν. Ἄλλως, κύριοι συνάδελφοι, θὰ ἐγκαταλειφθοῦν ὡρισμέναι καλλιέργειαι καὶ θὰ δημιουργηθῇ δημογραφικὸν καὶ κοινωνικὸν πρόβλημα. Διότι, τί θὰ γίνουν οἱ παραγωγοὶ τοῦ σίτου, ἐὰν ἡ καλλιέργεια εἶναι ἀσύμφορος καὶ ἐγκαταλείψουν οἱ ἀγρόται τὴν γῆν καὶ τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου; Ποῦ θ’ ἀπασχοληθοῦν καὶ πῶς θὰ ζήσουν; Διὰ τοὺς λόγους τούτους πιστεύω ὅτι δὲν δύναται ἡ τιμὴ τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν ἐξόδων καλλιεργείας καὶ τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου συντηρήσεως τῆς ἀγροτικῆς οἰκογενείας. Ἀκόμη, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἄλλος τρόπος θὰ ἦτο δικαιολογημένη καὶ αὐτὴ ἡ μικρὰ ἐπιβάρυνσις τῆς καταναλώσεως, ἡ ὁποία, ἐὰν δὲν γίνῃ, θὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν ἀγρῶν, τὴν δημιουργίαν μεγάλης πιέσεως εἰς τὴν ἀγορὰν τῆς ἐργασίας καὶ τελικῶς τὴν δημιουργίαν ἀνεργίας λόγῳ τῆς ἐγκαταλείψεως τῆς γῆς καὶ τῆς καταφυγῆς τῶν ἀγροτῶν εἰς τὰς πόλεις. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα κρίσιμον καὶ ἡ λύσις του δυσχερεστάτη. Καὶ πρέπει νὰ ἐγχαραχθῇ εἰς τὴν συνείδησίν μας ἡ διαπίστωσις ὅτι ἡ προστασία τῆς τιμῆς τῶν γεωργικῶν μας προϊόντων ἀποτελεῖ ἀπαραίτητον προϋπόθεσιν ἀντιμετωπίσεως τοῦ γεωργικοῦ προβλήματος τῆς Χώρας. Ἀλλ’ ἐάν, κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τῆς καθορισθείσης τιμῆς εὑρίσκει ἡμᾶς ἀντιθέτους, διότι πιστεύομεν ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2.500 δραχμῶν εἶναι ἐντελῶς ἀνεπαρκής, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 3.000 δραχμῶν εἶναι λογική, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2.700 δραχμῶν, εἰς τὴν ὁποίαν μὲ πολλὴν μετριοπάθειαν καὶ πολλὴν σύνεσιν κατέληξεν ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἐμελέτησαν τὸ θέμα, πιστεύομεν ὅτι εἶναι ἀκόμη μεγαλύτερον τὸ λάθος, τὸ ἀφορῶν τὸν περιορισμὸν τῆς ποσότητος, ἡ ὁποία θὰ συγκεντρωθῇ. Διότι ὁ καθορισμὸς ποσότητος καὶ μάλιστα τόσον μικρᾶς παραβιάζει τὴν φύσιν καὶ ἀντιβαίνει εἰς τὴν βάσιν τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως. Σκοπὸς τῆς συγκεντρώσεως δὲν εἶναι, νὰ προστατεύσῃ τὰς παραλαμβανομένας ποσότητας. Σκοπὸς τῆς συγκεντρώσεως εἶναι νὰ συγκρατήσῃ τὴν τιμὴν τοῦ συνόλου. Τὸ ὅριον, λοιπόν, τὸ τιθέμενον ἐκ τῶν προτέρων, ἀφ’ ἑνὸς μὲν προκαλεῖ σπουδὴν παραδόσεως μέχρι συμπληρώσεως τοῦ ὁρίου, ἀφ’ ἑτέρου ἀφήνει ἀπροστατεύτους ὅλας τὰς ἄλλας ποσότητας καὶ κατὰ συνέπειαν ἐκ τῆς ὅλης ποσότητος, ποὺ πρόκειται νὰ παραχθῇ, παρέχει τὴν προστασίαν μόνον εἰς τὴν ποσότητα, ἡ ὁποία θὰ παραδοθῇ. Διὰ τὰς ἄλλας ποσότητας οἱ παραγωγοὶ γίνονται θύματα τοῦ πανικοῦ τῶν τιμῶν καὶ τῶν ἀμέσων ἐπιτακτικῶν ἀναγκῶν των. Ὁ καθορισμὸς ἀνωτάτου ὁρίου προδίδει ἄγνοιαν τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ προστασία τῶν γεωργικῶν προϊόντων. Ὄχι ἡ παράδοσις, ἀλλ’ ἡ δυνατότης παραδόσεως εἰς τὴν συγκέντρωσιν, ἡ ὕπαρξις κενοῦ καὶ περαιτέρω δυνατότης παραδόσεως εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία παρέχει τὴν πραγματικὴν προστασίαν. Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, ὅταν πρὸ 20 ἐτῶν ἤμην πρόεδρος ἑνὸς Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ, περὶ τὸ τέλος τῆς συγκομιδῆς παρουσιάσθη κρίσις λόγῳ τῆς ὑπάρξεως μεγάλης ποσότητος ἀδιαθέτων καὶ ἔφθασαν αἱ τιμαὶ εἰς τὸ ἥμισυ. Ἐπρόκειτο περὶ τῶν τιμῶν τοῦ γλεύκους. Ἡ ἐξοικονόμησις ἀπὸ τὸν συνεταιρισμὸν δοχείων χωρητικότητος 30.000 περίπου μποτσῶν μαζὶ μὲ τὴν δήλωσιν τοῦ συνεταιρισμοῦ, ὅτι θὰ παραλάβῃ ὁλόκληρον τὴν ποσότητα, ἡ ὁποία θὰ προσφερθῇ εἰς τὸν συνεταιρισμόν, συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ συγκρατηθοῦν αἱ τιμαί, νὰ ἐμφανισθοῦν οἱ κεκρυμμένοι ἀγορασταὶ καὶ ὁ συνεταιρισμὸς νὰ παραλάβῃ ποσότητα μόνον 12.500 μποτσῶν. Ἐὰν ὁ συνεταιρισμὸς ἔλεγεν ὅτι διαθέτει δοχεῖα μόνον διὰ 30.000 μπότσες καὶ ὅτι μόνον αὐτὴν τὴν ποσότητα δύναται νὰ παραλάβῃ, τότε θὰ προσήρχοντο καὶ θὰ ἐκάλυπτον τὴν ποσότητα ἐντὸς τῆς πρώτης ἡμέρας καὶ αἱ ὑπόλοιποι ποσότητες θὰ ἐπωλοῦντο εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς. Λέγω καὶ τονίζω τοῦτο, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁμιλῶν προχθές, εἶπεν ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συγκεντρώσεως θὰ ἴδῃ ἡ Κυβέρνησις ἐὰν συντρέχουν λόγοι αὐξήσεως τῆς ποσότητος. Τότε θὰ εἶναι πολὺ ἀργά, διότι ἡ προστασία τότε θὰ ἀφορᾷ τὰ δεύτερα χέρια, εἰς τὰ ὁποῖα θὰ ἔχῃ περιέλθει τὸ σιτάρι. Μόνον κατὰ τὸν χρόνον, ποὺ δὲν ἔχει φύγει ἀπὸ τὰ χέρια τῶν παραγωγῶν τὸ προϊόν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ ἐπιρροὴν ἡ προστατευτικὴ πολιτική. Μετὰ θὰ εἶναι ἀργά. Διὰ νὰ ἐπιτύχῃ ὁ σκοπὸς τῆς συγκεντρώσεως πρέπει ὁποτεδήποτε οἱ παραγωγοὶ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ παραδώσουν τὸ προϊόν, τὸ ὁποῖον θὰ περισσεύῃ εἰς τὰ χέρια των. Διὰ νὰ μὴ συγκεντρωθοῦν πολὺ μεγάλαι ποσότητες ἀμέσως, δύναται νὰ γίνῃ κλιμάκωσις καὶ τῆς παραλαβῆς (ὄχι μόνον πληρωμὴ κατὰ δόσεις διὰ λόγους νομισματικούς). Ἀλλ’ ὁ παραγωγὸς πρέπει νὰ εἶναι βέβαιος ἐκ τῶν προτέρων ὅτι ἐὰν εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην θὰ δύναται νὰ παραδώσῃ καὶ τὸν ὑπόλοιπον σῖτον του. Μάλιστα κατὰ τὸ ἐφετεινὸν ἔτος ὅπου, ἀναμένεται μεγάλη ἐσοδεία τοῦ ἐλαίου, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ κατορθώσωμεν νὰ μείνουν ἀρκεταὶ ποσότητες σιτηρῶν εἰς χεῖρας τῶν παραγωγῶν, διότι θὰ δύνανται κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκομιδῆς τοῦ ἐλαίου νὰ ἀνταλλάξουν τὰς ποσότητας αὐτὰς καὶ νὰ ἀποκτήσῃ ὁ παραγωγὸς τοῦ σιταριοῦ ἔλαιον, τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην καὶ ὁ παραγωγὸς τοῦ ἐλαίου στάρι, τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην. Ἀλλὰ διὰ νὰ συμβῇ τοῦτο πρέπει νὰ εἶναι ἐξησφαλισμένος καὶ διὰ τὸ μέλλον ὁ σιτοπαραγωγός. Ἐὰν ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ποσότητα τῶν 50.000 τόννων καὶ ἡ ποσότης αὐτὴ καλυφθῇ ἐντὸς τοῦ πρώτου μηνός, τότε ὁ ὑπόλοιπος σῖτος θὰ παραμείνῃ ἀπροστάτευτος, αἱ τιμαὶ τοῦ ὑπολοίπου θὰ εἶναι ἐξευτελισμέναι καὶ ἡ κρατικὴ πλέον προσπάθεια θὰ ἀποτύχῃ ἐξ ὁλοκλήρου. Ἐπιβάλλεται νὰ μείνῃ ἀπεριόριστος ἡ ποσότης τοῦ συνόλου τῆς συγκεντρώσεως, νὰ αὐξηθοῦν οὐσιωδῶς τὰ κέντρα παραλαβῆς καθὼς καὶ τὰ ὅρια παραλαβῆς κατὰ παραγωγόν. Αὐτὰς τὰς σκέψεις τὰς συντόμους ἐνόμισα ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἔκκλησιν νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα καὶ τῆς τιμῆς, ἀλλ’ ἰδίως τοῦ ἀνωτάτου ὁρίου συγκεντρώσεως τοῦ σίτου μὲ τὴν πεποίθησιν ὅτι τὰ εὐνοϊκώτερα μέτρα, τὰ ὁποῖα τυχὸν θ’ ἀποφασίσῃ ἀναθεωροῦσα τὰς ληφθείσας ἀποφάσεις, θὰ ἔχουν ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ μέλλοντος τῆς σιτοπαραγωγῆς καὶ τῆς γεωργικῆς τάξεως, ἐκ δημογραφικῶν δὲ καὶ κοινωνικῶν λόγων καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ οἰκονομικοῦ μέλλοντος τῆς Χώρας. (Χειροκροτήματα ἐξ ὅλων τῶν πλευρῶν τῆς αἰθούσης).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχουν δύο προτάσεις. Ἡ μία ὑπογεγραμμένη παρὰ 27 βουλευτῶν καὶ ἡ ἑτέρα ὑπὸ 20 δι’ ὧν ζητεῖται νὰ περιορισθῇ ὁ χρόνος τῶν ἀγορεύσεων εἰς τὸ ¼. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: Δέχεται τὰς προτάσεις αὐτάς;

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως, ὁ χρόνος ὁμιλίας περιορίζεται εἰς τὸ ¼. Ὁ κ. Δ. Θανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§22Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴχομεν τὴν ἐλπίδα, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν τὰ καταστρεπτικὰ ἀποτελέσματα τῆς περυσινῆς της πολιτικῆς, ἐπὶ τῶν γεωργικῶν προϊόντων, θὰ τὴν ἐτροποποίει. Μᾶς ἐνίσχυσε τὴν ἐλπίδα αὐτὴν καὶ τὸ γεγονός, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ἐκινήθησαν ἐγκαίρως πρὸς ἐξακρίβωσιν τοῦ κόστους καλλιεργείας, ὡς καὶ τῆς ποσότητος τῆς παραγωγῆς. Ἀλλὰ ἡ ἐξαγγελθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀπόφασις, καὶ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα μᾶς εἶπεν ὅτι θὰ λάβῃ, μᾶς ἀπεγοήτευσαν. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὴν τιμήν, ἥτις εἶναι μὲν ἀνωτέρα τῆς περυσινῆς, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ὠφελεῖ τοὺς παραγωγούς, διότι ὁ τιμάριθμος ἐν τῷ μεταξὺ ἀνῆλθεν, αὕτη εἶναι κατωτέρα τοῦ κόστους παραγωγῆς. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ποιότητα τῆς συγκεντρώσεως, αὕτη εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ τοῦτο ἐπιμαρτυρεῖ πλήρη ἀδιαφορίαν τῆς Κυβερνήσεως.

§23Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Καὶ σεῖς ἐπροτείνατε 2.700 δραχ. εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§24Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπροτείναμεν, πράγματι, 2.700 δραχ., ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ἐπράξαμεν διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Γνωρίζομεν ὅτι, τὸ κόστος παραγωγῆς, εἰς τοὺς μικροκαλλιεργητάς, εἶναι 3.440 δραχ. Ἀλλὰ διὰ νὰ διευκολύνωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἐπροτείναμεν ὡς τιμὴν τὰ ἀνωτέρω ποσόν. Τὸ κόστος καθορίζεται, ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, μὲ τὸν μέσον ὅρον τοῦ κόστους παραγωγῆς διαφόρων περιφερειῶν. Ἡ Ὁμοσπονδία, ὅμως, Γεωργικῶν Συν)σμῶν, λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν καὶ τοὺς συντελεστάς. Δηλαδή, τὰ μέσα τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται ὑπὸ τῶν παραγωγῶν. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι κάμνουν μηχανικὴν καλλιέργειαν, ἔχουν κόστος 2.400 δραχ. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι χρησιμοποιοῦν μηχανικὰ μέσα ἀλλὰ καὶ ἐργατικὰς χεῖρας, ἔχουν κόστος παραγωγῆς 3.040 δραχ. Οἱ δὲ μικροκαλλιεργηταί, οἵτινες ἐργάζονται ἄνευ μηχανικῶν μέσων, ἔχουν κόστος 3.444 δραχ. Σύμφωνα μὲ τὸν τιμάριθμον καὶ τὸ κόστος παραγωγῆς ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ καθορίσῃ 3.242 δραχ. ἀφοῦ ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψιν της καὶ τοὺς ἀνωτέρω συντελεστάς. Δὲν ἔχομεν, κύριοι, πραγματικὴν προστασίαν παραγωγῆς. Οὔτε ὡς πρὸς τὴν τιμήν, ἡ ὁποία δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ, ἀλλ’ οὔτε καὶ ὡς πρὸς τὴν ποσότητα, ἡ ὁποία εἶναι ἐλαχίστη. Καλὸν ἦτο, νὰ μὴ εἶχε καθορίσει ἡ Κυβέρνησις τὴν ποσότητα. Εἰς τὴν Θεσσαλίαν, π.χ., ἂν δὲν τροποποιηθοῦν τὰ μέτρα, τὸ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἔχωμεν συγκέντρωσιν, διότι, ἔχομεν καλλιεργητὰς 50 καὶ ἄνω στρεμμάτων. Κατὰ μέσον ὅρον οἱ κλῆροι ὅλοι εἰς Θεσσαλίαν εἶναι 75–150 στρεμ. καὶ ἀποκλείονται οὕτω οἱ καλλιεργηταί. Εἶναι δὲ οὗτοι, οἱ ἀποκατασταθέντες ἀναγκαστικῶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰς ποσότητας τὰς ὁποίας πρέπει νὰ παραδώσῃ ἕκαστος παραγωγός, ἡ Κυβέρνησις τὰς ὥρισεν ἐκ τοῦ προχείρου. Ὥρισε 500– 1000 καὶ 1500 ὀκάδας, ὅλως ἀβασανίστως. Καὶ ἐνῷ προκειμένου περὶ φορολογίας ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὰ μέσα πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς παραγωγῆς, προκειμένου τώρα περὶ τῆς συγκεντρώσεως δὲν εὑρίσκει τὰ μέσα πρὸς ἐξακρίβωσίν της, ἐνῷ ταῦτα, εἶναι ἁπλούστατα, διότι σήμερον ὁ ἁλωνισμὸς γίνεται διὰ μηχανικῶν μέσων ἀπ’ ὅπου ἠδύνατο νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ παραγωγή. Ἔπρεπε ἡ Κυβέρνησις νὰ εἶχεν ὁρίσει κατώτατον ὅριον τῆς συγκεντρώσεως κατὰ παραγωγὸν 5.000 ὀκάδας ἐὰν ἤθελε πραγματικῶς νὰ προστατεύσῃ τοὺς παραγωγούς. Εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὰ ἔμμεσα μέτρα προστασίας τῆς παραγωγῆς. Ταῦτα ὅμως, δὲν θὰ ἦσαν ἀποτελεσματικά. Τότε μόνον θὰ ἦσαν ἀποτελεσματικά, ἂν ἀπηγορεύετο μέχρι τοῦ Ἰανουαρίου τοὐλάχιστον, ἡ διάθεσις ξένων λευκῶν ἀλεύρων εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν μακαρονοποιΐαν, καίτοι φοβοῦμαι ὅτι οἱ ἔμποροι θὰ ματαιώσουν τὸ μέτρον αὐτό, διὰ τῆς ἀγορᾶς καὶ τῆς συγκεντρώσεως σίτου εἰς τὰς ἀποθήκας.

§25Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Τοῦτο, θὰ ἐπιφέρῃ ζήτησιν διότι οἱ πραγματικοὶ βιομήχανοι, θὰ ζητήσουν νὰ ἀγοράσουν σῖτον, πρὸς βιομηχανοποίησιν.

§26Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Κύριε Ὑπουργέ, μπορῶ νὰ σᾶς δώσω τὴν πληροφορίαν, ὅτι ἤρχισεν ἤδη ἡ ἀγορὰ σίτου, πρὸς 1500 καὶ 1600 δραχ.

§27Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομ.). Ἐὰν προκληθῇ ζήτησις, τὴν ὁποίαν ἀναμένομεν, τότε οἱ μικροκαλλιεργηταὶ θὰ ὠφεληθοῦν, διότι αἱ τιμαὶ θὰ ἀνέλθουν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν.

§28Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ὅταν αἱ τιμαὶ θὰ ἀνέλθουν, οἱ παραγωγοί, καὶ κυρίως οἱ μικροκαλλιεργηταί, δὲν θὰ ἔχουν σιτάρι.

§29Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Διὰ νὰ προστατευθοῦν οἱ μικροκαλλιεργηταί, πρέπει νὰ ἀποκτήσουν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ τοὺς ἀφήσῃ παίγνιον εἰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων.

§30Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Τὸ μέτρον τὸ ὁποῖον ἐπροτάθη ὅπως ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα μὴ γίνῃ χρῆσις ξενικοῦ σίτου, εἶναι ὀρθόν. Τὸ χρονικὸν δὲ τοῦτο ὅριον, πρέπει νὰ εἶναι τοὐλάχιστον 3μηνον.

§31Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ κάμῃ χρῆσιν ξενικοῦ σίτου, ἐπί τι χρονικὸν διάστημα.

§32Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μάλιστα. Δὲν θὰ γίνῃ χρῆσις κατὰ τὴν χρονικὴν αὐτὴν περίοδον. Τὸ Κράτος, δὲν θὰ πωλήσῃ ἄλευρα, διὰ νὰ δημιουργηθῇ ζήτησις.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διαλογικὴ συζήτησις δὲν εἶναι κανονική. Παρακαλῶ νὰ ἀφήσετε τὸν ρήτορα νὰ ὁμιλήσῃ.

§34Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συζήτησις εἶναι ἀποδοτική, λόγῳ τοῦ ὅτι γίνεται μὲ τὸν κυρίως ὑπεύθυνον Ὑπουργόν, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Αὐτὸς οὐσιαστικῶς εἶναι ὑπεύθυνος.

§35Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑπόθεσις τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, εἶναι ὑπόθεσις τιμῆς ἀσφαλείας. Ἄν καθορισθῇ τιμὴ ἱκανοποιοῦσα τοὺς παραγωγούς, τότε ἡ συγκέντρωσις ἐπέτυχεν. Ἡμεῖς, ἐπροτείναμεν 2.700 δραχμὰς ὡς τιμὴν συγκεντρώσεως. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δὲν τὴν ἐδέχθη. Ὥρισε δὲ ὡς τιμήν, 2.000 δραχ. καὶ ὡς δῶρον 500 δραχ. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν: Σκέπτεται νὰ δώσῃ εἰς τοὺς παραγωγοὺς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὀφείλει ἀπὸ τοῦ 1946 καὶ μετέπειτα; Δηλαδὴ 300 δραχ. τὸ 1946 καὶ ἄλλας 300 τὸ 1948; Ἢ μήπως δὲν ὑπάρχουν χρήματα; Διὰ τοὺς πλοιοκτήτας, ὅμως, ἡ Κυβέρνησις ἐξεῦρε τὰ χρήματα. Διὰ τοὺς γεωργοὺς δὲν ὑπάρχουν; Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι δίδομεν ὡς δῶρον 500 δραχ. διὰ νὰ συνάψωμεν ἀρραβῶνα μὲ τοὺς παραγωγούς, ὅπως αὐξήσουν τὴν παραγωγήν των. Δὲν νομίζει, ὅμως, ὅτι ἔρχεται εἰς ἀντίφασιν, ὅταν ἀποκλείῃ τοὺς καλλιεργητὰς τῶν ἄνω τῶν 50 στρεμμάτων καὶ ἀποκλείῃ τῆς προστασίας ποσὰ πέραν τῶν 1500 ὀκάδων;

§36Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Αὐτοὶ προστατεύονται ἐμμέσως διὰ τοῦ τρόπου τὸν ὁποῖον σᾶς ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Δηλαδή, διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, λόγῳ τῆς ζητήσεως ἥτις θὰ παρατηρηθῇ.

§37Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐλέχθη ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς ἐκ βουλευτῶν Ἐπιτροπῆς ὅτι ὁ διαχωρισμὸς ἐγένετο διὰ νὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ διατηρήσῃ χαμηλὰ τοὺς συντελεστὰς καὶ τῶν ἄλλων γεωργικῶν εἰδῶν. Ἀλλ’ ὡς γνωστόν, ἅπαντα τὰ γεωργικὰ εἴδη μειονεκτοῦν ἀφαντάστως ἔναντι τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν δι’ ὃ καὶ οἱ γεωργοὶ διατελοῦν ὑπὸ ἀθλιεστάτας συνθήκας, μὴ δυνάμενοι νὰ ἀντιμετωπίσουν οὐδὲ τὰς στοιχειωδεστέρας τῶν ἀναγκῶν των. Ἄλλως τε δὲν εἶναι κἄν δυνατὸν νὰ γίνῃ σύγκρισις μεταξὺ σίτου καὶ τῶν ἄλλων εἰδῶν, οἷον καπνοῦ, σταφίδος, ἐλαίου κλπ., τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην διαθέσεως ἐν τῷ ἐξωτερικῷ.

§38Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ λόγος. Τὰ μέσα διὰ τῶν ὁποίων διεξάγεται ἡ σιτοκαλλιέργεια εἶναι τόσον πρωτόγονα, ὥστε ἕνα στρέμμα σπανίως δύναται νὰ ἀποδώσῃ περισσότερον τῶν 50 ὀκάδων κατὰ μέσον ὅρον. Ἀκριβῶς δὲ δι’ αὐτὸ δίδεται τὸ δῶρον, ἵνα ἐνισχύσῃ τὴν διάθεσιν τῶν παραγωγῶν, πρὸς ἐντατικωτέραν καλλιέργειαν, ἐν συνδυασμῷ καὶ πρὸς τὰ λοιπὰ μέσα καλλιεργείας.

§39Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ δῶρον, κ. Ὑπουργέ, ἀποτελεῖ, ὡς γνωστόν, χαριστικὴν πρᾶξιν, ὑποτίθεται δὲ ὅτι πρέπει νὰ δίδεται πλέον τῆς τιμῆς ἣν δικαιοῦται ὁ παραγωγός, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν τοῦ κόστους καὶ τοῦ τιμαρίθμου τῆς ζωῆς. Ὅταν ὅμως, ὡς ἐν προκειμένῳ, τὰ ἔξοδα ὑπερβαίνουν τὰς 3.000 κατ’ ὀκᾶν, ὄχι μόνον δὲν δίδεται πλέον ἐκείνου ποὺ δικαιοῦται, διὰ νὰ ὁμιλῆτε περὶ δώρου, ἀλλὰ κάτω τοῦ πραγματικοῦ κόστους. Καὶ ἐρωτᾶται: Δύναται νὰ θεωρηθῇ ἡ πολιτικὴ αὕτη ὡς προστατευτικὴ διὰ τὸν ἀγρότην; Ὁ γεωργὸς ἐξ αἰτίας τῆς ἀνταρσίας τῶν προδοτῶν ἀλλὰ καὶ τῆς ἀνταρσίας τοῦ Κράτους ἐναντίον του, ἐμείωσε τὴν παραγωγικήν του δυναμικότητα καὶ τὴν ἀγοραστικήν του δύναμιν, εἰς τρόπον ὥστε ἔχει ἀπαθλιωθῆ καὶ τείνει νὰ δημιουργηθῇ, ὄχι μόνον οἰκονομικόν, ἀλλὰ καὶ κοινωνικὸν πρόβλημα, μὲ ἀντίκτυπον ἐπὶ ὅλων τῶν κοινωνικῶν τάξεων, διότι ὁ ἀγρότης εἶναι ὁ μεγαλύτερος καταναλωτής. (Ἀναγινώσκει τηλεγραφήματα διαμαρτυρίας διαφόρων ἀγροτικῶν περιοχῶν καὶ τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιοτεχνικοῦ Συλλόγου Λαρίσης). Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς ἀδικίας τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ ἀγρότης ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, διερωτᾶται κανεὶς ποῦ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ καταλήξωμεν, ὅταν κάθε χρόνον χειροτερεύωμεν τὴν θέσιν τοῦ γεωργοῦ, εἰς τρόπον ὥστε νὰ τὸν ἐκπρολεταριοποιοῦμεν, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἐν τῷ μεταξὺ τὴν δυνατότητα νὰ ἀπασχολῶμεν αὐτὸν μὲ ἄλλα ἔργα, οἷον βιομηχανικῆς παραγωγῆς καὶ χωρὶς νὰ εἶναι δυνατὴ ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας ἡ ἀλλαγὴ καλλιεργείας, ἡ ὁποία θὰ ἀπαιτήσῃ καὶ χρόνον, ἀλλὰ καὶ δὲν εἶναι δυνατὴ δεδομένου ὅτι ὁ Ἕλλην ἀγρότης ἔχει παράδοσιν ἐτῶν πολλῶν μὲ τὴν σιτοκαλλιέργειαν, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι ἀφωσιωμένος καὶ ἡ ὁποία ἔσωσε καὶ αὐτὸν καὶ τὸν ἀστικὸν πληθυσμὸν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς μὲ τὸν λιμόν, ὁ ὁποῖος ἠφάνισε χιλιάδας Ἑλλήνων. Καὶ ἐπειδὴ ἀκόμη δὲν ἔχομεν ἀπομακρυνθῆ ἀπὸ τὸν φόβον ἑνὸς ἄλλου πολέμου, πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν σιτοκαλλιέργειαν, τὴν ὁποίαν δέον νὰ ἐνισχύσωμεν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον. Τὸ Κράτος, ἔχον ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀποτελέσματα τῆς σιτοπροστασίας προπολεμικῶς, δὲν ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλείψῃ τὸν θεσμὸν τῆς συγκεντρώσεως, ὁ ὁποῖος συνετέλεσε προπολεμικῶς νὰ ἐγγίσωμεν τὰ ὅρια καλύψεως τῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας μας εἰς σῖτον, διότι ἐνῷ κατὰ τὸ 1927 ἐπὶ καλλιεργηθέντων 4.500.000 περίπου στρεμμάτων διὰ σίτου, εἴχομεν ἀπόδοσιν 392.000 περίπου τόννων σίτου, τὸ 1938 διὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως ηὐξήθησαν τὰ καλλιεργηθέντα στρέμματα εἰς ἐννέα (9) περίπου ἑκατομμύρια μὲ ἀπόδοσιν 980.000. Ἡ πολιτικὴ δὲ ἐκείνη ἐπεκροτήθη ὑφ’ ὅλων, διότι χάρις εἰς αὐτὴν ἐτείναμεν εἰς τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν μας εἰς σῖτον. Ἀλλὰ τὸ σημερινὸν Κράτος μετεβλήθη εἰς ἔμπορον, ἐνδιαφερόμενον νὰ πραγματοποιῇ ἔσοδα διὰ τῆς πωλήσεως τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα εἰσάγει ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐν προκειμένῳ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐνδιαφέρεται νὰ εἰσαγάγῃ ὡς ἔσοδον τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ἐκ 200 περίπου δισεκατομμυρίων διαφορὰν τῆς τιμῆς τῆς ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου.

§40Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργ. Οἰκον.). Ὁ προϋπολογισμὸς μὲ τὴν παλαιὰν τιμὴν τοῦ σίτου, παρουσίασε περὶ τὰ 300.000.000.000 ἔλλειμμα.

§41Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἔλλειμμα προέρχεται οὐχὶ ἐκ τῆς διαχειρίσεως τοῦ σίτου, ἀλλ’ ἐκ τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζει ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ἄρτου.

§42Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Πρόκειται περὶ τοῦ αὐτοῦ. Ἐὰν δὲ μειωθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου, εἶναι φυσικὸν νὰ μειωθῇ καὶ τὸ ἔλλειμμα.

§43Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Κράτος δὲν εἶναι ἔμπορος, ἀλλὰ ἔχει ἠθικὸν προορισμὸν καὶ κοινωνικὴν ἀποστολὴν συντηρήσεως τῶν κοινωνικῶν τάξεων. Δὲν δύναται, ἑπομένως, ἐξακολουθητικῶς νὰ παραγνωρίζῃ τὸ δίκαιον καὶ νὰ ἀφήνῃ ἀπροστατεύτους τοὺς γεωργούς. Τὴν προστασίαν ἐφέτος ἐπιβάλλουν καὶ ἰδιαίτεροι ἠθικοὶ ἢ μᾶλλον ἐθνικοὶ λόγοι. Διότι ἀπὸ τὴν ὕπαιθρον ἐπέρασεν ἡ κόλασις τοῦ συμμοριτισμοῦ καὶ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος κατέφυγεν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, διὰ νὰ τὸν ἐπαναφέρωμεν δὲ εἰς τὰς γεωργικάς του ἐργασίας καὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον, πρέπει νὰ τὸν πείσωμεν διὰ μιᾶς γενναίας προστασίας, ὅτι ἐνδιαφερόμεθα δι’ αὐτὸν καὶ τὰ προϊόντα του, διότι οἱ μαχηταὶ τοῦ Γράμμου καὶ τοῦ Βίτσι εἶναι τέκνα αὐτοῦ τοῦ πληθυσμοῦ καὶ δὲν πρέπει νὰ τοὺς πικράνωμεν, μὲ τὴν ἀδιαφορίαν μας διὰ τὴν ἐγκατάλειψίν των. Ἡ ἀδικία εἰς βάρος τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἔχει γίνει ἀρχὴ πλέον διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν δὲν ἀποφασίσωμεν νὰ ἄρωμεν τὴν ἀδικίαν αὐτήν, αἱ συνέπειαι θὰ εἶναι βαρεῖαι. (Χειροκροτήματα).

§44Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὅταν τίθεται, κύριοι βουλευταί, ἐνώπιον τοῦ Σώματος ζήτημα κοινωνικὸν καὶ οἰκονομικόν, τίθεται εἴτε διὰ γενικοτήτων, εἴτε ἀπομονοῦται. Τὸ θέμα τοῦ σίτου εἶναι ζήτημα πολιτικόν, διότι δεικνύει τὴν ἔλλειψιν ἀγροτικῆς καὶ οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Τὸ σύστημα δὲ τῆς ἀπομονώσεως ἐφαρμόζει ἐν προκειμένῳ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐμφανισθεῖσα κατὰ τὴν συζήτησιν μόνον διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ μόνον κατόπιν τῶν διαμαρτυριῶν τῆς Βουλῆς ἐδέησε νὰ ἐμφανίζωνται ἐνίοτε καί τινες τῶν λοιπῶν συναδέλφων του. Ἀπουσιάζει, ὅμως, ὁ ἁρμοδιώτερος πάντων, ὁ διευθύνων τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀντιπρόεδρος αὐτῆς. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ. Ἀντιπρόεδρος κ. Π. Μουτζουρίδης). Τὸ ζήτημα ποὺ τίθεται ἐνώπιον ἡμῶν, εἶναι πρῶτον ποία ἡ ἐπήρεια τῆς τιμῆς τοῦ σίτου ἐπὶ τοῦ τιμαρίθμου, δεύτερον ποία ἡ ἐπήρεια αὐτῆς ἐπὶ τῆς κυκλοφορίας καὶ τρίτον ποία ἡ ἐπήρεια αὐτῆς ἐπὶ τῆς δημοσιονομικῆς πολιτικῆς. Αὐτὰ ὤφειλε μελετῶσα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐμφανισθῇ καὶ ἀναπτύξῃ εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν τὸ ἔπραξεν ὅμως, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλοι μας ἰσχυριζόμεθα ὅτι ἀσκοῦμεν ἀντικομμουνιστικὴν πολιτικήν. Ὁ ἀγών, ὅμως, αὐτὸς δὲν διεξάγεται μόνον διὰ τῶν ὅπλων, ἀλλ’ ἰδίως διὰ τῆς ἀσκήσεως κοινωνικῆς πολιτικῆς, ἥτις καὶ μόνον εἶναι ἱκανὴ νὰ ἀπομονώσῃ τοὺς ἀνατροπεῖς. Ἀτυχῶς, ὅμως, λόγῳ τῆς ἐγκαταλείψεως τῶν ἀγροτῶν ὑπὸ τοῦ Κράτους, ὀργιάζει ἡ προπαγάνδα εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἀποτέλεσμα δὲ τούτου εἶναι εἰς περιοχὰς ἀγροτικὰς εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐδικαιολογεῖτο ἡ ὕπαρξις κομμουνισμοῦ, νὰ ἔχῃ φουντώσει ἡ κομμουνιστικὴ προπαγάνδα, μέχρι σημείου προκαλοῦντος σοβαρωτάτους κινδύνους. Ἕτερον ζήτημα εἶναι ἐὰν τὸ Κράτος ἐφαρμόζῃ ἀγροτικήν τινα πολιτικὴν καὶ ποίαν. Καὶ συγκεκριμένως ἐὰν σκέπτεται νὰ ἐγκαταλείψῃ τὴν σιτοκαλλιέργειαν καὶ νὰ στρέψῃ τοὺς ἀγρότας πρὸς ἄλλας καλλιεργείας. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἀκόμη ἡ Κυβέρνησις καταλήξῃ εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἀντικαταστήσῃ δι’ ἄλλων τὰ παραγόμενα δημητριακά, θὰ πρέπῃ μέχρις οὗ ἐπέλθῃ ἡ ἀντικατάστασις νὰ προστατεύσῃ τὰ ἤδη παραγόμενα προϊόντα. Ἐγὼ προσωπικῶς δὲν πιστεύω οὔτε εἰς τὴν ἀναγκαιότητα οὔτε εἰς τὴν δυνατότητα τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν παραγομένων γεωργικῶν εἰδῶν. Πιστεύω ἀντιθέτως ὅτι ἡ χώρα αὐτὴ θὰ πρέπῃ νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν σιτοκαλλιέργειαν μέχρι τοῦ σημείου, ποὺ νὰ καταστῇ αὐτάρκης, ἀλλὰ πρὸς τοῦτο εἶναι ἀπαραίτητος ἡ ἄσκησις προστατευτικῆς πολιτικῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Καθ’ ἣν στιγμήν, ἄλλως τε, ἡ Κυβέρνησις προστατεύει τὴν βιομηχανικὴν παραγωγήν, εἶναι ἀκατανόητον νὰ ἀγνοῇ τοὺς ἀγρότας, ἐφ’ ὧν στηρίζεται ἡ ὕπαρξις καὶ τὸ μέλλον τῆς χώρας. Οὐσιωδέστερος δὲ τρόπος προστασίας εἶναι ἡ συγκέντρωσις τῶν προϊόντων, διότι αὕτη ἀποσκοπεῖ πρῶτον εἰς τὸν καθορισμὸν ἱκανοποιητικῆς τιμῆς ἀσφαλείας, δεύτερον εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἀπαιτουμένης διὰ τὴν κατανάλωσιν ποσότητος σίτου καὶ τρίτον εἰς τὴν ἐνίσχυσιν καὶ τόνωσιν τῶν συνεταιριστικῶν ὀργανώσεων. Ἐνῷ ἠσκεῖτο αὐτὴ ἡ πολιτικὴ καὶ εἶχεν ἐπιτύχει, ἔξαφνα κατὰ τὰ μεταπολεμικὰ ἔτη βλέπομεν ὅτι δὲν δίδεται ἐπαρκὴς προστασία εἰς τοὺς παραγωγούς, διὰ τὸν λόγον ὅτι δὲν καταβάλλει πρὸς αὐτοὺς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα τοὺς ὀφείλει ἀπὸ τὰ προηγούμενα ἔτη. Διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο μάλιστα ὑπάρχει ἐκκρεμὴς ἐπερώτησίς μου εἰς τὴν ὁποίαν οὐδεμίαν ἀπάντησιν μοῦ ἔδωσεν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός. Καὶ ὅπως, πολὺ ὀρθῶς, εἶπεν ἄλλος συνάδελφος, τὸ Κράτος, ἐνῷ πρὸς ἄλλας τάξεις εὐπορωτέρας ἔκαμε χαριστικὰς πράξεις, δὲν δίδει τὰ 20 δισεκατομμύρια τὰ ὁποῖα ὀφείλει εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ τὰ ὁποῖα σήμερον ἔχουν αἰσθητῶς μειωμένην ἀγοραστικὴν δύναμιν. Ἀλλ’ ἔγινε λόγος καὶ περὶ τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς λόγου ἐμποδίζοντος τὴν χορήγησιν ἀνωτέρας τιμῆς διὰ τὸν σῖτον. Εἶπα ἄλλοτε καὶ ὑπεστήριξα ὅτι τὸ ἔλλειμμα δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, ἀλλ’ εἰς τὸ γεγονός, ὅτι τὸ Κράτος θέλει νὰ κάμῃ κοινωνικὴν πολιτικὴν εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Θέλει, δηλαδή, τὸ Κράτος νὰ καλύψῃ τοιαῦτα ἐλλείμματα ἐκ κοινωνικῆς πολιτικῆς εἰς βάρος τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Διὰ τὴν κοινωνικὴν αὐτὴν πολιτικήν, δηλ. διὰ τὴν ἀρτοδότησιν τῶν ἀπόρων καὶ τὴν χορήγησιν ἀλεύρου εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους, τὸ Κράτος δαπανᾷ μηνιαίως 11 περίπου δισεκατομμύρια καὶ ἡ δαπάνη αὐτή, κατὰ τὸ πλεῖστον, ἐπιπίπτει ἐπὶ τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ἡ ἀγροτικὴ πολιτικὴ νὰ βαρύνεται μὲ τὴν κοινωνικὴν πολιτικήν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, τὸ Κράτος θέλει νὰ λύσῃ καὶ ἄλλα ἐργατικὰ ζητήματα. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν ἐπιβάρυνσιν τῶν ἀλεστικῶν καὶ τῶν ἀρτοποιητικῶν, διότι ἔχομεν σειρὰν ἀνέργων ἀρτεργατῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπιβαρύνουν τὸ κόστος τοῦ ἄρτου. Δοθέντος ὅτι ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς εἶναι τὰ 60% τοῦ ὅλου πληθυσμοῦ καὶ εἶναι διεσπαρμένος καὶ δὲν δύναται νὰ διαμαρτυρηθῇ ἢ καὶ νὰ ἀπεργήσῃ, ὅπως πράττουν αἱ ἄλλαι τάξεις, παραμένει μὲ τὸ αἴσθημα τῆς πικρίας καὶ ἐκ τούτου ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ἔχωμεν λύσεις ἀντιθέτους πρὸς τὸ ἐθνικὸν συμφέρον. Ἡ ἀγροτικὴ τάξις εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἔχει τὰ περισσότερα θύματα. Εἰς 25.000 ἀνέρχονται αἱ πυρποληθεῖσαι οἰκίαι καὶ εἰς 100.000 αἱ λεηλατηθεῖσαι, τὰ δὲ θύματα ἀνέρχονται εἰς 10.000. Ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως πρέπει νὰ εὑρίσκεται ἐν ἀναλογίᾳ μὲ τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα καταναλίσκει ὁ ἀγρότης. Ἐκ τῶν στοιχείων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, φαίνεται ὅτι ἡ ἀπόστασις μεταξὺ τῶν γεωργικῶν προϊόντων καὶ τῶν προϊόντων τὰ ὁποῖα καταναλίσκει ὁ ἀγρότης εἶναι μεγίστη, μολονότι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι, ἐν μέρει, ἀπατηλοί, διότι ἡ τιμὴ τῶν γεωργικῶν προϊόντων φέρεται ηὐξημένη, λόγῳ τοῦ ἐλαίου, τὸ ὁποῖον, ὅμως, ὑπερετιμήθη εἰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων καὶ ὄχι τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπώλησαν εἰς χαμηλὰς τιμάς. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἔδωσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος εἶναι περισσότερον εἰλικρινεῖς. Καὶ ἐὰν εἰς αὐτοὺς προσθέσωμεν τὰ λιπάσματα καὶ τὰ ἄλλα γεωργικὰ εἴδη, τότε ἡ ἀπόστασις φθάνει τὰ 100%. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι μέγα μέρος ἀνήκει εἰς τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ρίψῃ τὸ κόστος τῆς ζωῆς μὲ σύστημα, ἀρχίζοντας ἀπὸ τὰ εἴδη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καταναλίσκονται ὑπὸ τῶν γεωργῶν. Ἀλλ’ ὑπάρχει τὸ νομισματικὸν πρόβλημα καὶ τὸ οἰκονομικόν. Μέγα μέρος ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξουν οἱ γεωργοὶ θὰ περιέλθῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, διότι τὰ χρέη τῶν ἀγροτῶν πρὸς τὴν Τράπεζαν ἀνέρχονται εἰς 130 δισεκατομμύρια, ποσὸν δηλαδὴ τὸ ὁποῖον καλύπτει ὅλην περίπου τὴν συγκέντρωσιν τῶν 50.000 τόννων.

§45Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Αἱ ἐκκρεμεῖς ὀφειλαὶ τῶν σιτοπαραγωγῶν πρὸς τῆς Ἀγροτικὴν Τράπεζαν ἐκ βραχυπροθέσμων δανείων ἀνέρχονται εἰς 65 δισεκατομμύρια. Ὑπάρχουν, ὅμως, καὶ παλαιὰ ὑπόλοιπα, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 70 δισεκατομμύρια. Πρέπει, δηλαδή, οἱ παραγωγοὶ νὰ δώσουν 130 δισεκατομμύρια διὰ νὰ ἐξοφλήσουν τὰ χρέη των. Ἐνῷ ἡ ἀξία τῶν 50.000 τόννων ἀνέρχεται εἰς 100 δισεκατομμύρια.

§46Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁπωσδήποτε, μέγα μέρος τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον θὰ εἰσπράξουν οἱ παραγωγοὶ θὰ περιέλθῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ δὲν θὰ αὐξήσῃ τὴν κυκλοφορίαν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ὑπέδειξα πέρυσι καὶ ἄλλην λύσιν, τὴν καταβολὴν δηλαδὴ διὰ συμψηφισμοῦ τοῦ καταναλισκομένου ἄρτου, ὁπότε ὁ ἀγρότης θὰ εἰσπράξῃ μόνον τὴν διαφοράν. Καὶ ἐνῷ ἡ λύσις αὕτη ἔπρεπε νὰ μελετηθῇ, διότι θὰ ἐκερδίζαμεν τὰ ἔξοδα τῶν μεταφορικῶν καὶ θὰ ὑπῆρχε μεγάλη ὠφέλεια, διότι θὰ ἠλαττοῦτο καὶ ἡ δαπάνη τῆς συγκεντρώσεως, ἐν τούτοις τὸ Κράτος οὐδεμίαν σημασίαν ἔδωσεν εἰς τὴν λύσιν αὐτήν. Ἀπὸ νομισματικῆς ἀπόψεως, οὐδεὶς κίνδυνος ὑπάρχει ἐὰν ἐφαρμοσθοῦν ὅσα ἐξεθέσαμεν ἀνωτέρω. Ἄλλως τε, οὐδέποτε ὑπεστηρίξαμεν ἀπόψεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἔθετον εἰς κίνδυνον τὴν κυκλοφορίαν, ἡ ὁποία σήμερον εὑρίσκεται εἰς λίαν εὐπαθὲς σημεῖον, διότι ἡ κυκλοφορία ηὐξήθη καὶ τὸ κάλυμμα ἠλαττώθη εἰς 21 περίπου τοῖς ἑκατὸν καὶ τὸ ἀπόθεμα τῶν χρυσῶν λιρῶν, ἀφοῦ κατὰ τοὺς 8 πρώτους μῆνας τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους ἐπωλήθησαν ἄνω τῶν 500.000 χρυσῶν λιρῶν. Ἀλλ’ ἐγένετο λόγος καὶ περὶ τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ὀφείλεται εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, ἀλλ’ εἰς τὸ σύνολον τοῦ προβλήματος τῆς ἀρτοδοτήσεως. Συνήθως διὰ τὰ ἐλλείμματα τοῦ προϋπολογισμοῦ καταφεύγομεν εἰς τὴν ξένην βοήθειαν καὶ ἐκεῖθεν ἐξαρτῶμεν τὰ πάντα. Νομίζω ὅτι μόνον τὰ μεγάλα ζητήματα πρέπει νὰ τεθοῦν ὠμότατα μάλιστα καὶ ὄχι ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας ὅπως συζητοῦνται, ἀλλ’ ἐκεῖ εἰς τὴν Οὐάσιγκτων. Πρέπει νὰ ἐξασκηθῇ μεγάλη πίεσις καὶ πρόσωπα μεγάλης ὁλκῆς νὰ μεταβοῦν ἐκεῖ, ὅπως ἔπραξαν καὶ ἄλλαι χῶραι, αἱ ὁποῖαι ἔστειλαν σοβαρὰς ἀποστολὰς μὲ σοβαρὰ πρόσωπα, ἄλλως δὲν θὰ κάμετε τίποτε. Πρέπει νὰ παύσητε νὰ ἀπομονώνετε τὰ προβλήματα. Πρέπει νὰ θέσητε τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ προβλήματος, τοῦ κοινωνικοῦ, τοῦ στρατιωτικοῦ καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ καὶ νὰ τὸ θέσητε μὲ τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἑτοίμη νὰ παραιτηθῇ καὶ ὅτι οὐδεμία ἄλλη Κυβέρνησις θὰ εἶναι διατεθειμένη νὰ ἀναλάβῃ. Ἐφ’ ὅσον τοῦτο δὲν πράττετε, τίποτε δὲν θὰ ἐπιτύχετε. Μεταβεῖτε εἰς τὴν Οὐάσιγκτων, ἀλλὰ μὲ τὸ πρόσωπον ὑψηλὰ καὶ θέσατε ὅλα τὰ μεγάλα προβλήματα τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὴν χώραν, ἀφοῦ πρῶτον πράξετε ὅ,τι ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ ἐσωτερικοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος διὰ νὰ πεισθοῦν ὅτι δὲν κάμνετε σπατάλας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§47Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ προέλευσίς μου ἀπὸ περιφέρειαν σιτοπαραγωγὸν μοῦ ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιληφθῶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς καὶ λάβω μέρος εἰς τὴν συζήτησιν. Ἡ Δυτικὴ Θρᾴκη καὶ Ἀνατολ. Μακεδονία παράγουν τὸ ἓν τέταρτον περίπου τοῦ ἑλληνικοῦ σίτου μαζὶ δὲ μὲ τὴν Θεσσαλίαν ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τῆς ἐγχωρίου σιτοπαραγωγῆς, ἀφοῦ μόνον εἰς τὰς τρεῖς αὐτὰς περιφερείας κατὰ κύριον λόγον ὑποχρεωτικῶς καλλιεργεῖται σῖτος, χωρὶς τὴν ἐλπίδα καὶ τὴν δυνατότητα τῆς ἀντικαταστάσεως δι’ ἄλλων οἱασδήποτε μορφῆς καλλιεργειῶν. Ἡ ὑπόθεσις τοῦ σίτου μᾶς ἀπησχόλησεν ἐπὶ μακρὸν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος κατὰ τὸ ὁποῖον καὶ εὗρεν ἀτυχεστάτην λύσιν, διὰ νὰ μὴ μεταχειρισθῶ βαρυτέραν ἔκφρασιν. Θὰ ἐξετάσω ἤδη τὴν κατὰ τὴν τρέχουσαν καλλιεργητικὴν περίοδον δοθεῖσαν λύσιν, τὴν ὁποίαν κατὰ τὰς γενικὰς αὐτῆς γραμμὰς μᾶς ἐξέθηκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Τὸ ζήτημα τῆς σιτοπαραγωγῆς καὶ τῆς διαθέσεως τοῦ εἴδους αὐτοῦ εἶναι πολύπλευρον. Οὔτε ὅμως ὁ χρόνος οὔτε αἱ περιστάσεις ἐπιτρέπουν τὴν ἀνάλυσίν του ἀπὸ τῆς τεχνικῆς ἢ τῆς κοινωνικῆς αὐτοῦ πλευρᾶς. Προέχει μάλιστα ἡ τελευταία, ἡ κοινωνικὴ δηλαδή. Ἡ ἀποφυγή, ὅμως, ἀπὸ τοιούτων συζητήσεων, εἶναι, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, ἐνδεδειγμένη. Θὰ ἐξετάσω, λοιπόν, τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς σχετικῆς ἱκανοποιήσεως τῶν σιτοπαραγωγῶν καὶ τῆς τυχὸν δυνατῆς νὰ ἐπέλθῃ τροποποιήσεώς της διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς καὶ τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως. Ἡ τιμὴ τῶν 2.500 κατ’ ὀκᾶν, ἀσφαλῶς δὲν εἶναι ἱκανοποιητική. Δι’ αὐτῆς δὲν ἀντικρύζουν τὰς δαπάνας των οἱ γεωργοὶ οἱ κατεστραμμένοι μάλιστα ἐκ τῶν δεινῶν τῆς ἀνταρσίας, ὡς εἶναι καὶ οἱ πλεῖστοι μακρὰν τῶν τόπων τῶν καλλιεργειῶν των. Εἶναι ἐπιβεβλημένη μικρά τις αὔξησις τῆς τιμῆς κατὰ 500 ἢ ἔστω 300 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Δὲν θὰ ἀντέλεγον κατὰ τῆς τιμῆς τῶν 2.500, ἐὰν ἡ τιμὴ γενικῶς ἐπεκράτει ὡς βασικὴ καὶ γενικὴ τιμὴ τοῦ σίτου. Ἐδῶ πρόκειται περὶ τιμῆς ἀσφαλείας καὶ οὐχὶ τιμῆς ἀγορᾶς καθωρισμένης. Κατὰ συνέπειαν, ὅταν συμπληρωθῇ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως (τῶν 50.000 τόννων, δηλαδὴ) εἰς τὰς ἀκραίας ἐπαρχίας ὅπως εἶναι ἡ Θρᾴκη καὶ Ἀνατολ. Μακεδονία, τὰς στερουμένας συγκοινωνιῶν, θὰ πέσῃ ἡ τιμὴ κάτω τῆς τιμῆς ἀσφαλείας τῶν 2.500 δραχμῶν. Δὲν θὰ ἐπιληφθῶ τῆς θεωρητικῆς ἐρεύνης ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Τὸ πείραμα τοῦ 1948 ἀποτελεῖ δι’ ἐμὲ παράδειγμα καὶ μοῦ δημιουργεῖ ἀνησυχίας. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως εἶχεν ὁρισθῆ εἰς δραχμὰς 1850 κατ’ ὀκᾶν. Διαρκούσης ὅμως τῆς συγκεντρώσεως, ἡ ἀγοραία τιμὴ εἰς τὰς ἀκραίας ἐπαρχίας ἦτο χαμηλοτέρα. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἀρκεῖ διὰ νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν τύχην τοῦ μέτρου. Ἐρωτῶ, κύριοι: Πόσον νομίζετε ὅτι ἐτιμᾶτο ὁ σῖτος κατὰ Φεβρουάριον τοῦ 1948 ἐν Θρᾴκῃ; Αἱ τιμαί, λοιπόν, ἐκυμαίνοντο εἰς δραχμὰς 1550–1600 κατ’ ὀκᾶν, μόνον δὲ περὶ τὰ τέλη Μαρτίου ἀνῆλθον εἰς δραχμὰς 1800–1900. Τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς παρέχω εἰς τὴν Βουλήν, οὐχὶ ἐκ πληροφοριῶν τρίτων ἢ ἐξ ὑπουργικῶν στατιστικῶν, ἀλλ’ ἀπὸ ἰδίαν γνῶσιν καὶ ἔρευναν τὴν ὁποίαν ἔκαμα κατὰ Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον, ὅτε μετέβην εἰς τὴν περιφέρειάν μου κυρίως ἵνα διαπιστώσω τὸ ἀποτέλεσμα ὡρισμένων κυβερνητικῶν μέτρων. Διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ὅμως ἡ τιμὴ τῶν 2.500 (τὴν αὔξησιν τῆς ὁποίας προτείνω) διὰ τὴν ὅλην παραγωγὴν τοῦ ἀγρότου εἰς τὰς μεμακρυσμένας ἐπαρχίας, τονίζω, πρέπει νὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὸ διπλάσιον τοὐλάχιστον, δηλαδὴ εἰς 100.000 τόννους. Δὲν θεωρῶ ἄσκοπον νὰ τονίσω, ὅτι κατὰ Ἰούλιον 1948 ἐνῷ ὁ σῖτος ἐτιμᾶτο εἰς τὰς πλησίον τῶν μεγάλων κέντρων σιτοπαραγωγικὰς ἐπαρχίας, ἀντὶ δραχ. 2.700–3.000 κατ’ ὀκᾶν, εἰς τὰς περιφερείας Κομοτηνῆς–Ξάνθης καὶ Σαρῆ Σαμπὰν (Χρυσουπόλεως) καὶ Ἕβρου, ὡς διεπίστωσα κατὰ τὴν ἐπὶ τούτῳ περιοδείαν μου, ἐτιμᾶτο πρὸς δραχ. 1400– 1500 κατ’ ὀκᾶν. Κατάστασις ἀθλία, τὴν ὁποίαν ἐξέθηκα πέρυσιν εἰς τὴν Βουλήν. Ἡ τιμή, ὅμως, τοῦ σίτου γενικῶς, δὲν στηρίζεται ἁπλῶς εἰς τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὸ ποσὸν αὐτῆς ἐφ’ ὅσον εἶναι ἀδύνατος ἡ συγκέντρωσις τοῦ συνόλου, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ ἄλλων βάσεων, αἵτινες παραλλήλως ἐπιδροῦν ἐπὶ τῆς διαμορφώσεως τῶν τιμῶν. Οἱ λόγοι οὗτοι συνίστανται: αʹ) Εἰς τὸν χρόνον τῆς ἐνάρξεως τῆς συγκεντρώσεως. βʹ) Εἰς τὸν τρόπον καὶ τὴν ταχύτητα τῆς διεξαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς. γʹ) Εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῶν μεταφορῶν καὶ δʹ) Εἰς τὴν ἄλεσιν τοῦ σίτου καὶ παραγωγὴν ἀλεύρου, ὑπὸ τῶν ἐπιτοπίων ἀλευροβιομηχανιῶν καὶ ἐξαγωγήν του, ἐκ τοῦ τόπου παραγωγῆς καὶ ὑπὸ τύπον ἀλεύρου καὶ οὐχὶ ἁπλῶς σίτου καὶ οὐχὶ τὴν μεταφοράν του πρὸς ἀλευροποίησίν του εἰς τοὺς μύλους Πειραιῶς μόνον, κατὰ προνόμιον. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀνοίγω μίαν παρένθεσιν: «Πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ παραγωγὴ ἐφέτος εἶναι μετρία, εἰς τὰς βορείους ἐπαρχίας. Εἰς τὴν Θράκην, κατὰ τὸ τρέχον ἔτος, τὸ μάξιμουμ τῆς κατὰ στρέμμα ἀποδόσεως εἶναι 80 ὀκάδες, ἔναντι 150 ὀκάδων ποὺ ἦτο ἡ περυσινή. Εἰς τὴν περιφέρειαν Δράμας ἐπίσης. Εἰς τὴν περιφέρειαν Χρυσουπόλεως κατά τι ἀνωτέρα. Εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Νομοῦ Ἕβρου ἡ παραγωγὴ εἶναι ἐλαχίστη. Ὑπολείπεται, συνεπῶς, ἡ ἐφετεινὴ παραγωγὴ τῆς περυσινῆς κατὰ ποσοστὸν κυμαινόμενον μεταξὺ 25% μέχρι 55%. Μία οἰκογένεια γεωργική, καλλιεργήσασα πεντήκοντα στρέμματα ἀγρῶν, θὰ παραγάγῃ, ὑπὸ καλοὺς ὅρους ἐφέτος, 3.500 περίπου ὀκάδας σίτου, ἐξ οὗ, ἀφαιρουμένου τοῦ δικαιώματος τοῦ ἁλωνιστικοῦ συγκροτήματος 10% θὰ τοὺς ἀπομείνῃ τὸ ποσὸν τῶν 3.150 ὀκάδων, ἀπὸ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ σῖτος 1000 ὀκάδων διὰ ζωάρκειαν (π.χ. ἑξαμελοῦς οἰκογενείας) καὶ 600 ὀκάδων διὰ σποράν. Οὕτω θὰ ἀπομείνῃ εἰς αὐτὰς ποσὸν 1.550 ὀκάδων πρὸς διάθεσιν, ἀξίας 3.875.000. Ἀπὸ τὸ ποσὸν αὐτὸ πρέπει νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας καὶ συγκομιδῆς. Δὲν ὑπεισερχόμεθα εἰς τὴν βασικὴν αὐτὴν λεπτομέρειαν, ἀλλ’ ἁπλῶς σημειοῦμεν, ὅτι μόνον μὲ τὸ τρίτον τῶν ἐξόδων τοῦ θερισμοῦ ἐὰν βαρυνθῇ, ἀφοῦ εἶναι ἀδύνατος ὁ θερισμὸς τοῦ συνόλου διὰ τῶν ἰδίων μέσων, θὰ μειωθῇ τὸ ποσὸν τοῦ εἰσοδήματός της κατὰ 500.000. Ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν τὸν ὑπολογισμὸν τῶν δαπανῶν, θὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν διαπίστωσιν ὅτι θὰ εἶναι εὐτυχὴς ὁ σιτοπαραγωγὸς ὁ ὁποῖος θὰ κατορθώσῃ νὰ ἐξοφλήσῃ τὴν Τράπεζαν καὶ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸν ἄρτον τῆς οἰκογενείας του. Αὐτὸ ὅμως δὲν λέγεται ἀγροτικὴ πολιτικὴ καὶ οὔτε κοινωνικὴ πολιτική. Ἐὰν ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν οἱ ἀνωτέρω ἐκτεθέντες συντελεσταί, θὰ δυνάμεθα νὰ ἀποφανθῶμεν, βάσει τοῦ νόμου ἐννοεῖται τῶν πιθανοτήτων, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2.500 θὰ εἶναι τιμὴ οὐχὶ κατ’ ὄνομα ὡς κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, ἀλλὰ πραγματικὴ τοιαύτη. Δὲν ἐπεκτείνομαι εἰς ἄλλα ζητήματα, σχετικὰ μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα. Αἱ διεθνεῖς τιμαὶ τοῦ σίτου, ἡ αὔξησις τῆς παραγωγῆς ἐν Ἀμερικῇ, ἀκόμη δὲ καὶ ἡ τιμὴ τῆς διαθέσεως τοῦ ἄρτου εἰς τὸ κοινόν, ἐξέρχονται τοῦ πλαισίου τῆς συζητήσεως, ἀφοῦ δὲν πρόκειται περὶ ἐξευρέσεως ἢ προσδιορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ ἑλληνικοῦ σίτου βάσει τῶν ἐνδείξεων αὐτῶν, ἀλλὰ περὶ τιμῆς προστασίας ἑνὸς ἐθνικοῦ προϊόντος, οἱ παραγωγοὶ τοῦ ὁποίου πρέπει νὰ ἀπολαμβάνουν τῆς αὐτῆς, ὅπως καὶ οἱ λοιποὶ κάτοικοι τῆς χώρας, μεταχειρίσεως. Εἰς μίαν ἐλευθέραν χώραν, ἡ δυστυχία καὶ ἡ εὐημερία τοῦ λαοῦ πρέπει νὰ εἶναι κοιναί. Ἡ εὐημερία ἑνὸς λαοῦ πάντοτε εἶχε καὶ αἰωνίως θὰ ἔχῃ βάσιν τὴν γῆν καὶ τοὺς ἐργάτας της. Δικαίως ὁ μέγας Ἀμερικανὸς πολιτικὸς Τζένις Μπράϊεν εἶπεν: «Ἐὰν καταστραφοῦν αἱ πόλεις καὶ ἀπομείνουν οἱ ἀγροί μας, αἱ πόλεις θὰ ἀναλάβουν ὡς διὰ μαγείας. Ἐάν, ὅμως, καταστραφοῦν οἱ ἀγροί μας καὶ ἀπομείνουν αἱ πόλεις, θὰ καταρρεύσουν αὗται καὶ θὰ χορταριάσουν οἱ δρόμοι των». (Χειροκροτήματα).

§48Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Εἶναι φανερόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν πραγματικότητα ἐγκατέλειψε τὴν πολιτικὴν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, ἥτις ἔδωσε πρὸ τοῦ πολέμου λαμπρὰ ἀποτελέσματα καὶ ἡ ὁποία ἐπροστάτευσε, χάρις εἰς τὴν ἐνεργὸν συμμετοχὴν εἰς αὐτὴν τὴν πολιτικὴν καὶ τῶν γεωργικῶν συν)σμῶν, παντοιοτρόπως τοὺς σιτοπαραγωγούς. Ἀλλ’ ἡ ἐξακολούθησις τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ὑπὲρ τῆς ὁποίας εἶναι κεκηρυγμένος ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, σημαίνει σταθερὰν γεωργικὴν πολιτικήν, σημαίνει ἐνθάρρυνσιν τῆς σιτοκαλλιεργείας, σημαίνει ἠγγυημένον εἰσόδημα κόστους, βασιζόμενον ἐπὶ τοῦ τιμαρίθμου τῆς ἀκριβείας τῆς ζωῆς, ἢ τοῦ τιμαρίθμου τοῦ ἀγροτικοῦ ἢ ἐργατικοῦ, σημαίνει ἔλεγχον τοῦ τρόπου τῆς διοχετεύσεως τοῦ προϊόντος εἰς τὴν ἀγοράν, ἔλεγχον διὰ τὴν ἀλευροποίησιν τοῦ σίτου, ἔλεγχον διὰ τὴν ἀρτοποίησιν τοῦ ἀλεύρου, ἔλεγχον εἰς τὴν παρασκευὴν τῶν ζυμαρικῶν, δηλαδὴ σημαίνει πολιτικὴν εὐρυτέρας πνοῆς ποὺ θὰ περικλείῃ τὴν προστασίαν τῶν σιτοπαραγωγῶν καὶ τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευσιν. Διότι, δὲν συμφωνῶ μὲ ἐκείνους ποὺ διαβλέπουν πτῶσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου εἰς τὴν ἀγοράν, λόγῳ τῆς προσφορᾶς τοῦ σίτου εἰς χαμηλὰς τιμάς. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ὠφεληθῇ τὸ καταναλωτικὸν κοινόν, θὰ ἔλεγε κανείς, ὅτι ἀξίζει μία τέτοια θυσία. Ἐγὼ φοβοῦμαι πὼς θὰ συμβῇ τὸ ἀντίθετον. Φοβοῦμαι ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, μάλιστα μὲ τὸν τρόπον ποὺ ἐμφανίζεται, ὁδηγεῖ κατ’ εὐθεῖαν τοὺς σιτοπαραγωγοὺς εἰς τὰς ἀγκάλας τῶν κερδοσκόπων. Μόνον οἱ κερδοσκόποι θὰ ἐπωφεληθοῦν. (Φωναί).

§49ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Αὐτὸ εἶναι. Ἀσφαλῶς ἔτσι θὰ συμβῇ.

§50Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἀσφαλῶς θὰ συμβῇ μὲ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς ὅ,τι συμβαίνει καὶ μὲ τοὺς ἐλαιοπαραγωγούς. Ἀφοῦ διαθέσουν τὸ προϊόν των εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς, μάλιστα πιεζόμενοι ἀπὸ μίαν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην ποὺ ἀντιπροσωπεύει παντοειδεῖς δυστυχίας, θ’ ἀγοράσουν ἀργότερα ἀκριβώτερα, δηλαδὴ θὰ δώσουν τὸ σιτάρι εἰς ἐξευτελιστικὴν τιμὴν καὶ θ’ ἀγοράσουν τὸ ψωμί των, ἔπειτα ἀπὸ μερικοὺς μῆνας, εἰς ὑψηλοτέραν τιμήν. Ἤκουσα νὰ γίνεται λόγος, ἀρχικῶς ὑπὸ τοῦ φίλου πληρεξουσίου Ἀττικῆς καὶ μόλις πρὸ ὀλίγου ὑπὸ τοῦ πληρεξουσίου Τρικάλων, ὅτι συντελεῖ εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν τῆς τιμῆς τοῦ κόστους τοῦ σίτου, δηλαδὴ τοῦ ψωμιοῦ, τὸ ἀσφάλιστρον τῶν μυλεργατῶν καὶ ἀρτεργατῶν. Νομίζω πὼς πρόκειται περὶ πλάνης. Ἡ ἐπιβάρυνσις αὕτη εἶναι ἐλαχίστη. Διὰ τὴν ἀσφάλισιν 8.000 περίπου ἀρτεργατῶν, μετὰ 20.000 μελῶν τῶν οἰκογενειῶν των, ἐπιβαρύνεται μὲ 25 περίπου δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν ὁ παραγόμενος ἄρτος καὶ διὰ τὴν ἀσφάλισιν 9.800 μυλεργατῶν, περιλαμβανομένων καὶ 22.000 περίπου μελῶν τῶν οἰκογενειῶν των, ἐπιβαρύνεται μὲ δραχ. 10 κατ’ ὀκᾶν ὁ ἀλεσθησόμενος σῖτος. Ἡ συνολικὴ ἐπιβάρυνσις τοῦ ἀλεσθησομένου σίτου καὶ ἀρτοποιημένου ἀλεύρου διὰ τὴν κοινωνικὴν ἀσφάλισιν τῶν ἐργατῶν, μόλις φθάνει τὰ 9.500.000.000 ἐτησίως, δηλαδὴ εἰς ποσὸν ἐλάχιστον παραβαλλόμενον πρὸς τὰς ἑκατοντάδας τῶν δισεκατομμυρίων ποὺ ἀπαιτεῖ ἡ ἀγορὰ τοῦ σίτου ἐξωτερικοῦ καὶ ἡ συγκέντρωσις τοῦ ἐσωτερικοῦ. Αἱ ἀγροτικαὶ τάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὸν μεγαλύτερον ὄγκον τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ, ἐνδιαφέρονται ὅλως ἰδιαιτέρως διὰ τὸν τιμάριθμον τοῦ κόστους τῆς ζωῆς καὶ ἔχουν τὴν ἀξίωσιν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν συμπίεσιν τῶν τιμῶν, ὥστε τὸ ἀντίτιμον τῆς παρεχομένης ἐργασίας ἢ τοῦ προϊόντος των, νὰ ἔχῃ μεγαλυτέραν ἀγοραστικὴν δύναμιν καὶ αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ μόνον ἀπὸ μίαν διευθυνομένην προσπάθειαν, σκοπὸς τῆς ὁποίας θὰ εἶναι ἡ προστασία τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ. Ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου, ὅταν μάλιστα πραγματοποιῆται ἀπὸ τὰς Ἑνώσεις τῶν Γεωργικῶν Συν)σμῶν, τὰ πολύτιμα αὐτὰ ὄργανα τῆς συγχρόνου οἰκονομίας, αὐτὸν κυρίως τὸν σκοπὸν ἐξυπηρετεῖ, ὅπως ἡ παροχὴ τιμῆς ὑψηλοτέρας τοῦ κόστους τοῦ σίτου εἰς τοὺς παραγωγοὺς διευκολύνει τὴν δημιουργίαν ἀγοραστικῆς ἱκανότητος τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία καὶ μόνον ἠμπορεῖ νὰ συμβάλῃ εἰς τὴν καταπολέμησιν τῆς ὑφισταμένης οἰκονομικῆς κρίσεως. Διότι ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, ὅπως καὶ ὁ ἐργατικός, ὑποφέρει ἀπὸ μεγάλην οἰκονομικὴν ἐξάντλησιν, ἀπὸ ἀφόρητον πτωχείαν. Ξεύρετε, κύριοι βουλευταί, τί ζητοῦν οἱ σιτοπαραγωγοὶ ὡρισμένων περιοχῶν; Ζητοῦν νὰ τοὺς ἐπιτραπῇ νὰ πληρώσουν τὰ χρέη των. Ἡ Ἕνωσις τῶν Γεωργικῶν Συν)σμῶν Κεφαλληνίας ζητεῖ ὅπως ἐπιτραπῇ εἰς τοὺς σιτοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι μέχρι τὸν λαιμὸν πνιγμένοι εἰς τὰ χρέη, νὰ παραδώσουν σιτάρι καὶ νὰ ἐξοφλήσουν διὰ τῆς παραδόσεως σίτου τὰ χρέη των πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Καὶ ἡ παράδοσις τοῦ σίτου πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν διὰ τὴν ἐξόφλησιν χρεῶν πρέπει νὰ γίνῃ, διὰ τῆς ἐκδόσεως σχετικῆς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, πέραν τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς δικαιοτάτης αὐτῆς ἀξιώσεως, ὀφείλει νὰ μᾶς εἴπῃ τὶ πρόκειται νὰ πράξῃ.

§51Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Αὐτὸ σημαίνει ἔμμεσον αὔξησιν τοῦ ποσοῦ.

§52Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Δὲν σημαίνει, ὅμως, οἰκονομικὴν δυσχέρειαν.

§53Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Τί νὰ τὸν κάμῃ αὐτὸν τὸν σῖτον ἡ Τράπεζα;

§54Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ὅ,τι καὶ τὸν ἄλλον σῖτον, ἄλλως τοὺς ἀναγκάζομεν νὰ τὸν παραδώσουν εἰς τοὺς κερδοσκόπους.

§55Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Τὸ αὐτὸ αἴτημα διετύπωσαν καὶ αἱ συνεταιριστικαὶ ὀργανώσεις Πελοποννήσου. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα καὶ ἐγὼ τὴν ἐπέκτασιν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου εἰς τὰς Ἰονίους Νήσους καὶ τὴν Πελοπόννησον.

§56Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις στερεῖται γεωργικῆς πολιτικῆς, ὅπως στερεῖται καὶ ἐργατικῆς πολιτικῆς, ἀκόμη ὅπως στερεῖται καὶ εὐρυτέρας ἀγορανομικῆς πολιτικῆς. Τὸ ζήτημα τοῦ σίτου, συνδέεται μὲ τὴν ἀλευροβιομηχανίαν καὶ τὴν ἀρτοποιΐαν. Ὁ παρασκευαζόμενος ἄρτος δύναται νὰ εἶναι πολυτελείας ἢ λευκὸς ἢ πιτυροῦχος ἢ καὶ προσμίξεως μὲ ἄλλα εἴδη. Τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς καὶ ἡ τιμὴ θὰ ἔπρεπε νὰ ρυθμίζωνται κατὰ τρόπον ὑποσχόμενον, κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον, σταθερὰν τιμὴν τῆς ποιότητος τοῦ λαϊκοῦ ἄρτου καὶ καλύψεως τῶν ἐλλειμμάτων ἐπὶ τῶν ἄλλων ποιοτήτων. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ ὑπῆρχεν, ὁπωσδήποτε, σταθερὸς συντελεστὴς τιμαρίθμου ὡς πρὸς τὸ ψωμί. Ἀλλὰ διὰ νὰ συμβῇ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχῃ νοῦς κυβερνητικός. Θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπολογισθῇ τὸ σύνολον τοῦ εἰσαγομένου σίτου, καθὼς καὶ τὸ σύνολον τοῦ ἐγχωρίου σίτου, νὰ ὑπολογισθῇ ἡ μέση τιμὴ διαρκείας δι’ ὁλόκληρον ἔτος καὶ βάσει αὐτῆς τῆς τιμῆς νὰ ὀργανωθῇ ὁ ἔλεγχος τῆς διοχετεύσεως τοῦ σίτου εἰς τὴν ἀγοράν, εἰς τὴν ἀλευροποίησιν, εἰς τὴν ἀρτοποίησιν καὶ διὰ τὴν διατήρησιν τῶν ζυμαρικῶν.

§57Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι σωστό, ἀλλὰ ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζω ποία εἶναι ἡ γνώμη σας εἰς τὸ ζήτημα τῆς σιτοκαλλιεργείας.

§58Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἐνθαρρύνσεως τῆς σιτοκαλλιεργείας καὶ τῆς ἀποτελεσματικῆς προστασίας τῶν σιτοπαραγωγῶν. Ἡ μονοκαλλιέργεια ποὺ ὑπῆρχεν ἄλλοτε εἰς τὴν χώραν, ἡ ὁποία κυρίως περιελάμβανε κατηγορίας τῶν εὐγενῶν λεγομένων προϊόντων, πρέπει νὰ μετατραπῇ εἰς πολυκαλλιέργειαν. Ἡ καλλιέργεια τοῦ σίτου δὲν πρέπει νὰ ἀποδίδεται εἰς αἴτια σχετιζόμενα μὲ τὴν ἀνάπτυξιν πνεύματος οἰκονομικοῦ ἐθνικισμοῦ, ὡς κακῶς ἔχει παρασταθῇ, ἐὰν ἔχῃ λεχθῇ τοιοῦτον τι εἰς τοὺς ξένους, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς καλλιεργείας καταναλωσίμων εἰς τὸν τόπον προϊόντων, μάλιστα πρωτίστης ἀνάγκης, ὅπως εἶναι ὁ σῖτος, διότι εἴμεθα χώρα πτωχὴ καὶ ἐπὶ πλέον οἱ συναλλαγματικοί μας πόροι πολὺ περιωρισμένοι. Διὰ τὴν ἐνθάρρυνσιν τῆς σιτοκαλλιεργείας καὶ τὴν προστασίαν τῶν σιτοπαραγωγῶν ἀξίζει κάθε θυσία, ἀκόμη καὶ ἐκ μέρους αὐτῶν τῶν ἐργατικῶν μαζῶν, αἱ ὁποῖαι πάντοτε ἐξεδήλωσαν τὴν ἀλληλεγγύην των πρὸς τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι μία κοινωνικὴ πολιτική, ἀληθινὰ ἀξία τοῦ ὀνόματός της, πρέπει νὰ ἀγκαλιάζῃ τὶς μεγάλες λαϊκὲς μᾶζες, ὅπου δήποτε καὶ ἂν εὑρίσκωνται, εἰς τὴν ὕπαιθρον χώραν καὶ τὰς πόλεις. Ἂς προσέξῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἡ μερίδα ψωμιοῦ τῶν ἀπόρων δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ, τοὐναντίον, ὅπου ὑπάρχει ἀθλιότης καὶ πεῖνα θὰ πρέπῃ νὰ καταπολεμηθοῦν. Ὑπάρχει δέ, ἀτυχῶς, ἰδίως εἰς πολλὰς ἀγροτικὰς καὶ ἀστικὰς περιοχάς, μεγάλη δυστυχία. Ἡ μάχη τοῦ βουνοῦ ἀσφαλῶς θὰ κερδηθῇ. Πρέπει ὅμως νὰ κερδηθῇ ἡ μεγάλη ἐπίσης πολιτικὴ καὶ κοινωνικὴ μάχη, διότι ἐὰν αὐτὴ δὲν κερδηθῇ σημαίνει ὅτι τὸ φόντο ἐντὸς τοῦ ὁποίου ἐκινεῖτο ἡ κυβερνητικὴ πολιτικὴ ἦτο ἕνα φόντο ἀπάτης τοῦ Λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§59Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Θὰ ἐπεθύμουν, ὅπως ὅλα τὰ ἐν τῇ Βουλῇ ἐθνικόφρονα κόμματα ἠκολούθουν μίαν ἑνιαίαν, εἰ δυνατὸν ἀγροτικὴν πολιτικήν. Δὲν ἐπιθυμῶ κατόπιν τῆς δηλώσεώς μου αὐτῆς, νὰ ἀντιπολιτευθῶ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ θέλω νὰ συζητήσω μετ’ αὐτῆς, διατυπώνων σκέψεις καὶ ἀντιλήψεις εἰλημμένας ἐκ τῶν πραγμάτων καὶ ἐκ τῆς ζωῆς τῶν ἀγροτῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἀποτελεῖ περίεργον σύμπτωσιν, ὅτι εἰς κάθε περίοδον συγκεντρώσεως σίτου παρουσιάζονται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὀδυνηραὶ ἐκπλήξεις εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ὅταν προσπαθῶμεν νὰ φέρωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸν εὐθὺν δρόμον ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος προβάλλεται τὸ μὲν ἡ στερεότυπος δικαιολογία «ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή», τὸ δὲ ἡ κατηγορία, ὅτι δημοκοποῦμεν. Καὶ ὅταν, κατὰ τὸ παρελθόν, ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος μὲ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας ἐζήτησαν νὰ ἀφαιρέσουν ἀπὸ τῆς Βοιωτίας μέχρι τῶν συνόρων, ἓν ἑκατομμύριον δελτία ἄρτου καὶ ἡμεῖς ἀντετάχθημεν, μᾶς κατηγόρησε καὶ τότε ὅτι δημοκοποῦμεν. Πάντως ἡμεῖς ἐπείσαμεν διὰ τῆς συζητήσεως καὶ αὐτὸν καὶ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, ὅτι θὰ ἔπρεπε τὰ δελτία αὐτὰ νὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τοὺς πλουσίους ἀστούς, καὶ οὕτω διεσώσαμεν καὶ τὴν τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ζωὴν τῶν πληθυσμῶν τῆς ὑπαίθρου. Τὰ ἀναφέρω ὅλα αὐτὰ διὰ νὰ ἀποδείξω πόσον εὔκολον εἶναι εἰς τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ νὰ ἐκπλήσσῃ καὶ νὰ κατηγορῇ ἐπὶ δημοκοπίᾳ. Καὶ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐπαναλαμβάνονται τὰ ἴδια. Ποσὸν συγκεντρώσεως ἐλάχιστον. Τιμὴ κάτω τοῦ κόστους. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἀπέδειξεν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συγκέντρωσις ποσότητος 150.000 τόννων περίπου, μὲ τιμὴν 3.000 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν καὶ ὄχι 2.000 ὡς ὁρίζει ἡ Κυβέρνησις, δίδουσα ἐπὶ πλέον καὶ 500 δραχμὰς ὡς δῶρον. Δηλαδή, τί ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις, λέγουσα ὅτι δίδει καὶ δῶρον; Δωρεὰ εἶναι ὅταν δίδεται κάτι τι καὶ ὄχι ὅταν αὐτὸ τὸ ὁποῖον δίδεται, δίδεται ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ κόστους. Παίζετε μὲ τὴν συμφορὰν τῶν ἀγροτῶν, λέγοντες ὅτι τοὺς δίδετε δῶρον, ἐνῷ οὐσιαστικῶς διὰ τῆς δηλώσεώς των, εἰς τὴν ὁποίαν τοὺς ὑποχρεώνετε νὰ προβοῦν, θὰ λάβουν τὸ δῶρον καὶ θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ καλλιεργήσουν καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἀσχέτως ἐὰν τοὺς σφαγιάζετε ἀπὸ ἀπόψεως τιμῆς τοῦ προϊόντος, ἀφοῦ δὲν δίδετε εἰς αὐτοὺς οὐδὲ τὴν τιμὴν τοῦ κόστους τῆς παραγωγῆς. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, συζητουμένου τοῦ θέματος τοῦ δελτίου ἄρτου, ἀνέφερα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις συνέστησεν εἰς τοὺς σιτοκαλλιεργητὰς τῆς Ἀμερικῆς ὅπως περιορίσουν κατὰ τὸ 1948 τὴν σιτοκαλλιέργειαν κατὰ 8%, λόγῳ τῆς ἐντάσεως τῆς σιτοκαλλιεργείας καὶ εἰς ἄλλας χώρας. Εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις, μεριμνῶσα διὰ τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῶν σιτοκαλλιεργητῶν καὶ ἵνα μὴ μείνῃ ἀδιάθετος ὁ σῖτος των, συνιστᾷ περικοπὴν τῆς καλλιεργείας, ἐνῷ ἐδῶ ἀντιθέτως ἡ Κυβέρνησίς σας ἐξαναγκάζει τοὺς σιτοκαλλιεργητὰς νὰ ἐξακολουθήσουν τὴν σιτοκαλλιέργειαν καίτοι δὲν παρέχει εἰς αὐτοὺς οὔτε τὴν τιμὴν τοῦ κόστους, οὐδὲ συγκεντρώνει τοὺς ὑπολοίπους 600.000 τόννους σίτου, περιάγουσα οὕτω τοὺς παραγωγοὺς εἰς πλῆρες ἀδιέξοδον. Κατὰ τὸ 1927, ὅτε ἡ χώρα μας εἶχε μίαν Κυβέρνησιν ἀξίαν πάσης τιμῆς, ἐθεσπίσθη τὸ πρῶτον ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, ἐν συνδυασμῷ πρὸς τὸν εἰδικὸν δασμὸν ἐπὶ τοῦ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένου σίτου. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τῆς συγκεντρώσεως καὶ προστασίας τοῦ σίτου, ἐξηκολούθησε μέχρι τοῦ 1938 καὶ ἀπέδωσε μέχρι σημείου ὥστε νὰ φθάσωμεν σχεδὸν εἰς πλήρη σιτάρκειαν. Αὐτὸ ὅμως συνέβη διότι ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως δὲν ἔγινεν εἰκῇ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ κατόπιν βαθείας καὶ ἐμπεριστατωμένης μελέτης καὶ ὡρίμου ἀγροτικῆς πολιτικῆς, ἀποβλεπούσης εἰς τὴν ἐπίτευξιν τῆς σιταρκείας. Ἤδη, μετὰ τὸν πόλεμον, τὰ δύο μεγάλα κόμματα δὲν κάμνουν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ μᾶς παρουσιάζουν συνεχῶς ἐκπλήξεις. Λέγουν εἰς τοὺς σιτοπαραγωγούς: Θὰ πάρετε δῶρον, ἀλλ’ εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ δηλώσητε ὅτι θὰ καλλιεργήσητε καὶ τὸ ἑπόμενον ἔτος, ἔστω καὶ ἂν δὲν σᾶς δίδεται ἡ τιμὴ τοῦ κόστους. Ὁρίζεται ἐπίσης ποσὸν συγκεντρώσεως 50.000 τόννων, τί θὰ γίνουν ὅμως οἱ ἄλλοι 600.000 τόννοι; Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ τί θὰ γίνουν οἱ ἄλλοι 600.000 τόννοι καὶ ἂν γνωρίζῃ ὅτι ἀπὸ τοῦ παρελθόντος ἔτους ὑπάρχει εἰς χεῖρας τῶν σιτοπαραγωγῶν σῖτος ἐκποιούμενος πρὸς 1500 δραχ. κατ’ ὀκᾶν.

§60Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὁ κ. Ἀλιβιζᾶτος, εἰς ἐρώτησίν μου ποία ποσότης καταναλίσκεται ἀπὸ τοὺς παραγωγούς, ἀπήντησεν 650.000 τόννοι. Ἐὰν αὐτὸ εἶναι ἀληθές, δὲν μένει τίποτε πρὸς συγκέντρωσιν.

§61Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ὄντως ἡ κατανάλωσις εἰς τὰ ἀγροτικὰ κέντρα στρέφεται περίπου πέριξ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ, δὲν γίνεται ὅμως ἀποκλειστικῶς ἀπὸ τοὺς σιτοπαραγωγούς, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοὺς καλλιεργητὰς ἄλλων προϊόντων, ὅπως τοὺς σταφιδοκαλλιεργητάς, τοὺς καπνοκαλλιεργητάς, τοὺς σηροτρόφους κλπ.

§62Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ἐρωτηθεὶς νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ τί θὰ ἀπογίνουν οἱ 600.000 τόννοι, μᾶς λέγει ὅτι ὁ κ. Ἀλιβιζᾶτος ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν. Νομίζω ἡ ἀπάντησις αὐτὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὴ οὔτε δι’ ἐμέ, οὔτε διὰ τὴν Βουλήν, οὔτε δι’ ὑμᾶς, κ. Ὑπουργὲ τῆς Γεωργίας, ἐπικαλούμενον τὴν ἀπάντησιν βουλευτοῦ τινος, ὁ ὁποῖος, ἄλλως τε, δὲν ἔχει καὶ εἰδικότητα εἰς τὰ ζητήματα τῆς σιτοκαλλιεργείας. Ἐγὼ ἀναμένω παρ’ ὑμῶν τὴν ἀπάντησιν, ὡς ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας.

§63Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἁπλῶς ἀνέφερα τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Ἀλιβιζάτου. Βεβαίως ἀπὸ τῆς ἰδικῆς μου πλευρᾶς, θὰ σᾶς ἀπαντήσω ποία ποσότης ἀπομένει μετὰ τὴν καταναλισκομένην ἀπὸ τοὺς παραγωγούς.

§64Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἀναμένω τὴν ἀπάντησίν σας, τὴν ὁποίαν, ὅσον καὶ ἂν προσπαθήσετε νὰ στηρίξετε κάπου, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ στηριχθῇ, διότι ἡ ἀλήθεια λαλεῖ εὐγλώττως, ὅτι οἱ μὴ συγκεντρούμενοι 600.000 τόννοι δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν. Ἀξιώνετε, χάριν τοῦ πεντακοσιοδράχμου δώρου, δήλωσιν ἀπὸ τοὺς δυστυχεῖς ἀγρότας, ὅτι θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ καλλιεργοῦν καὶ εἰς τὸ μέλλον, λαμβάνοντες τιμὴν κάτω τοῦ κόστους. Φρονεῖτε ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὸν πόνον τῶν ἀγροτῶν καὶ πρὸς τοὺς κόπους καὶ τὸν ἱδρῶτα αὐτῶν; Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀγωνιώδη ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα τίθενται πρὸς ὑμᾶς, ἐκ μέρους τῶν πονούντων καὶ μαχομένων ἀγροτῶν. Ὑπονομεύετε τὸν θώρακα τῆς πλέον ὑγιοῦς τάξεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας στηρίζεται ὁ διεξαγόμενος ἀγών, καὶ ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν ἐγγύησιν τῆς ὑπάρξεως τοῦ Κράτους, διότι ἡ τάξις αὕτη ἐν καιρῷ μὲν πολέμου μάχεται ὑπὲρ τῆς Πατρίδος μὲ τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας, ἐν καιρῷ δὲ εἰρήνης ἀροτριεῖ τὴν γῆν ἐνισχύουσα τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος: Ποῦ στηρίζεται, ἀπευθύνων καθ’ ἡμῶν τὴν κατηγορίαν ὅτι δημοκοποῦμεν; Ἡμεῖς δημοκοποῦμεν ἢ σεῖς μὲ τὴν πολιτικήν σας δημιουργεῖτε συμφοράν; Πονοῦμεν, κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸν ἀγρότην ἂν μὴ περισσότερον, τοὐλάχιστον ἐξ ἴσου μὲ ὑμᾶς. Ἀλλ’ ἐὰν πόνος σας εἶναι ὅτι πέρυσι διεγράψατε ἓν ἑκατομμύριον δελτία ἄρτου τῶν ἀγροτῶν ἀπὸ τῆς Βοιωτίας μέχρι τῶν συνόρων, ἐὰν ὁ πόνος σας φθάνῃ μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ μὴ ἐφαρμόζεται ὁ νόμος περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως τῶν γαιῶν τῆς Ἑταιρείας Κωπαΐδος εἰς τοὺς μαχομένους καλλιεργητάς, ἐὰν ὁ πόνος σας φθάνῃ νὰ μὴ ἐφαρμόζετε τὸν ἐψηφισμένον νόμον περὶ ἀναγκαστικῆς μισθώσεως τῶν φυτειῶν τῶν Μονῶν ὑπὲρ τῶν μαχομένων ἀγροτῶν τοῦ Ἑλικῶνος, τοῦ ὁποίου 400 τέκνα μάχονται αὐτὴν τὴν στιγμὴν κατὰ τῶν Σλαυοκομμουνιστῶν καὶ ἕτερα 100 ἔχουσι πέσει ἐν τῇ μάχῃ ταύτῃ, ἐὰν ὁ πόνος σας φθάνῃ μέχρι τοῦ δράματος νὰ παραδώσῃ 140 στρέμματα ἀποξηρανθείσης εὐφόρου γῆς ἐν Σκριποῦ εἰς τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος καὶ εἰς τὴν ἐκεῖ δρῶσαν οἰκονομικὴν ὀλιγαρχίαν καὶ ὄχι εἰς τοὺς μαχομένους ἀκτήμονας ἀγρότας καὶ ἥτις ἀποξήρανσις ἐγένετο διὰ τῆς διαρρυθμίσεως τῶν ὑδάτων τοῦ Μέλανος ποταμοῦ ἐξόδοις τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Σκριποῦς καὶ ἣν παράνομον διαταγὴν πρὸς παράδοσιν τῶν γαιῶν τούτων τοῦ Δημοσίου εἰς τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος, ἧς νομικὸς σύμβουλος τυγχάνει ὁ Ὑπουργὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος κ. Κορύζος, ἠναγκάσθητε κατόπιν γνωστοποιήσεων κοινοποιηθεισῶν ἐκ μέρους τῶν ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Σκριποῦς νὰ ἀνακαλέσητε καὶ ἣν ἀνακλητικὴν διαταγὴν ἀτυχῶς καὶ ὅλως παρανόμως ἠναγκάσθητε καὶ αὖθις ν’ ἀνακαλέσητε κατόπιν πιέσεως τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργοῦ Β. Ἑλλάδος καὶ φίλου σας, ἀποδόσαντες τὰ 140 στρέμματα εἰς τὴν ἑταιρείαν Κωπαΐδος εἰς βάρος τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ τῶν μαχομένων ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Σκριποῦς, ἐάν, λέγω, αὐτὸς εἶναι ὁ πόνος σας, τότε παρακαλῶ, ἀπαλλάξατέ μας τοῦ πόνου σας αὐτοῦ. Καλεῖσθε, κ. βουλευταὶ τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν διὰ τῆς ψήφου σας νὰ ἀπαλλάξητε τοὺς σιτοπαραγωγοὺς ἀπὸ τὴν συντριπτικὴν ταύτην πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐάν, παρ’ ἐλπίδα, διὰ τῆς ψήφου σας δὲν ἀπαλλάξητε τοὺς δυστυχεῖς καὶ μαχομένους ἀγρότας ἀπὸ τὴν ὀλεθρίαν ταύτην πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, τότε νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς λαὸς τῆς χώρας διὰ τῆς ἰδικῆς του ψήφου εἰς τὰς προσεχεῖς ἐκλογὰς θὰ καταδικάσῃ ἀνεκκλήτως καὶ τὴν καταστρεπτικὴν εἰς βάρος του ἀγροτικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑμᾶς ὡς μὴ ἀνταποκρινομένους πρὸς τὸν πόνον αὐτοῦ, πρὸς τὰς θυσίας αὐτοῦ καὶ πρὸς τὴν συντριβὴν ἣν οὗτος ὑφίσταται παλαίων τὸ μὲν κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, τὸ δὲ κατὰ τοῦ ἰδικοῦ σας μικροκομματισμοῦ. (Χειροκροτήματα).

§65Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπεκαλέσθη τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κ. Χ. Ἀλιβιζάτου, καὶ εἶπεν ὅτι ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς καταναλίσκει 600.000 τόννους διὰ τὰς ἀνάγκας του. Τὸ εἶπε τοῦτο, διὰ νὰ συνάγωμεν τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐφ’ ὅσον καταναλίσκει τὸ ποσὸν αὐτό, ἂν ἡ παραγωγὴ δὲν ὑπερβῇ τοὺς 600.000 τόννους, τότε δὲν θὰ ἔχωμεν συγκέντρωσιν. Ἀλλὰ τοῦ διέφυγεν ὅτι ἡ ὕπαιθρος ἔχει καὶ ἀρτοδότησιν καὶ συνεπῶς ὑπάρχει ζήτημα συγκεντρώσεως.

§66Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἡ ἀρτοδότησις δὲν γίνεται εἰς τοὺς σιτοκαλλιεργητάς.

§67Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Δὲν ἔχομεν μόνον σιτοκαλλιεργητὰς εἰς τὴν ὕπαιθρον. Ἔχομεν καὶ καπνοκαλλιεργητὰς καὶ ἀμπελοκαλλιεργητάς, εἰς τοὺς ὁποίους γίνεται ἀρτοδότησις.

§68Ι. ΚΑΤΣΑΝΗΣ. Ἐγὼ ἀνέμενον, κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἀποτελεῖ ἀνάγκην. Καὶ δὲν ἔμεινα εὐχαριστημένος ἀπὸ τὰ ἐξαγγελθέντα παρ’ αὐτοῦ μέτρα. Ἡ συγκέντρωσις εἶναι τόνωσις τῆς σιτοκαλλιεργείας καὶ ἐφηρμόσθη διὰ τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ 1927. Τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα ὥρισεν ἡ Κυβέρνησις, πρὸς παράδοσιν ὑπὸ τῶν καλλιεργητῶν, ὡς καὶ ἡ τιμὴ τῶν 2.500 δραχ. δὲν εἶναι ἱκανοποιητικὴ διὰ τοὺς γεωργούς. Ἡ τιμὴ εἶναι τιμὴ πείνης. Δὲν θὰ ἐπιμείνωμεν ὅμως εἰς μεγάλην αὔξησιν αὐτῆς, λόγῳ τῶν δυσχερειῶν. Προσήκουσα ὅμως τιμὴ εἶναι ἡ τιμὴ τῶν 2.700 δραχμῶν. Ἐφιστῶ ἐπίσης τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ποσότητα τῆς συγκεντρώσεως τῶν 50.000 τόννων. Τὸ ποσὸν αὐτό, εἶναι ἀνεπαρκὲς καὶ οἱ παραγωγοὶ εἶναι ἀπογοητευμένοι. Εἰς τὴν Θεσσαλίαν π.χ., ὅπου ἔχομεν καλλιεργητὰς 80– 100 στρεμμάτων, δὲν θὰ ἔχωμεν συγκέντρωσιν, διότι αὐτοὶ ἀποκλείονται. Ἐλέχθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκει δίκαια τὰ αἰτήματα τῶν γεωργῶν, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ τὰ ἱκανοποιήσῃ. Ἀλλὰ δὲν πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξετάζῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπὸ καθαρῶς λογιστικῆς πλευρᾶς. Βεβαίως, ὑπάρχει ἔλλειμμα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ τοῦτο προέρχεται ἀπὸ τὴν δωρεὰν ἀρτοδότησιν τῶν ἀπόρων. Καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε νὰ συνδέσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, μὲ τὴν ἀνάγκην τῆς συγκεντρώσεως. Τὸ ζήτημα τοῦτο, πρέπει νὰ ξεχωρισθῇ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι συνδεδεμένον μὲ τὴν συγκέντρωσιν. Πέρυσιν εἴχομεν συγκέντρωσιν 70.000 τόννων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ συγκέντρωσις μικροτέρου ποσοῦ τοῦ περυσινοῦ. Τὸ ἔλλειμμα ἐκ τῆς διαχειρίσεως τοῦ σίτου ἐφέτος θὰ εἶναι 10 δισεκατομμύρια δραχ., ποσὸν δηλαδὴ δυνάμενον νὰ καλυφθῇ. Νὰ αὐξηθοῦν, ἑπομένως, τὰ ὅρια τῶν ποσοτήτων πρὸς παράδοσιν. Δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἀποτελεῖ ἔργον ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ πιστεύωμεν. Τὸ δὲ ἐλάχιστον ἔλλειμμα ἂς τὸ αὐξήσωμεν, χάριν τῶν παραγωγῶν, χάριν τῆς τάξεως ἐκείνης, ἥτις ἔρχεται πρώτη εἰς ὅλας τὰς θυσίας. Πραγματικὴν προστασίαν οἱ παραγωγοὶ δὲν ἀναμένουν ἀπὸ τὸ Κράτος, ἀλλὰ στοιχειώδη τοιαύτην. Καὶ στοιχειώδης προστασία εἶναι ἡ αὔξησις τῆς ποσότητος εἰς 100 χιλιάδας τόννους, αὔξησις δὲ τῆς τιμῆς εἰς 2.700 δραχ., καθὼς καὶ αὔξησις τῶν ποσοτήτων πρὸς παράδοσιν. Ὑπάρχει, ὅμως, καὶ ὑποχρέωσις τῆς περυσινῆς καὶ τῆς προπερυσινῆς συγκεντρώσεως τῶν 300 καὶ 200 δραχμῶν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ τὴν δώσωμεν. 7½ δισεκατομμύρια εἶναι τὸ ποσὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ δώσῃ καὶ ἀναμένομεν τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ὑποχρεώσεως ταύτης.

§69Α. ΜΟΥΣΤΡΟΥΦΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διεξάγομεν καὶ ἐφέτος πάλιν ἕνα ἀγῶνα διὰ τὴν προστασίαν τῶν παραγωγῶν, διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ διεξάγεται ἀγὼν ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν, οὔτε κἂν συζήτησις. Διότι, ὡς γνωρίζετε, ὁ θεσμὸς οὗτος ἐγένετο εἰς τοὺς παλαιοὺς καλοὺς καιρούς, ὅταν ἐκυβερνᾶτο ἡ Πολιτεία ἀπὸ τὸν ἀείμνηστον Ἐλευθέριον Βενιζέλον, ὅστις σταθμίσας τὰς συνθήκας καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου μας, ἔθεσεν εἰς λειτουργίαν τὸν θεσμὸν αὐτὸν διὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν σιτοκαλλιέργειαν. Τὸν θεσμὸν αὐτόν, ἐσεβάσθησαν καὶ ἐφήρμοσαν ὅλοι οἱ μετέπειτα κυβερνῆται, Π. Τσαλδάρης καὶ Ἰω. Μεταξᾶς. Νομίζομεν, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἀντίρρησιν νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν θεσμὸν αὐτόν. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ τὸν ἐπεκτείνῃ καὶ εἰς τὰ ἄλλα γεωργικὰ προϊόντα. Διότι αἱ συνθῆκαι, ὄχι μόνον δὲν ἐβελτιώθησαν ἔκτοτε, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐχειροτέρευσαν. Ἀντ’ αὐτοῦ, παριστάμεθα πρὸ μιᾶς Κυβερνήσεως, ἥτις ἀρνεῖται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν θεσμόν, πρᾶγμα ποὺ ἰσοδυναμεῖ πρὸς κατάργησιν τῆς σιτοκαλλιεργείας. Καὶ ἐρωτᾶται: Ἔχει δίκαιον ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν τοιαύτην ἀπόφασίν της; Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι συμφέρει νὰ διατηρηθῇ ἡ σιτοκαλλιέργεια εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὁ ξενικὸς σῖτος προσφέρεται εἰς μικροτέραν τιμήν. Διότι πρὶν ἢ γίνῃ σκέψις περὶ καταργήσεως ἢ ἔστω περιορισμοῦ τῆς σιτοκαλλιεργείας, θὰ ἔπρεπε τὸ Κράτος νὰ φροντίσῃ προηγουμένως νὰ συμπληρώσῃ τὰ κενὰ ἅτινα ἐκ μιᾶς τοιαύτης πολιτικῆς θὰ ἐδημιουργοῦντο ὥστε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἐκμετάλλευσις τῶν γαιῶν δι’ ἄλλων πλέον προσοδοφόρων καλλιεργειῶν. Νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ἀπασχόλησις τῶν ἐργατικῶν χειρῶν ποὺ θὰ παραμείνουν ἄνεργοι καὶ τέλος τὸ συνάλλαγμα, ποὺ θὰ ἀπῃτεῖτο πρὸς συμπλήρωσιν τῶν εἰς σῖτον ἀναγκῶν μας. Ἄν προηγουμένως συνεπληροῦντο τὰ κενὰ αὐτά, τότε θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ μία τοιαύτη σκέψις. Ἀλλὰ τοῦτο, ἂν θεωρητικῶς εἶναι ὀρθόν, πρακτικῶς δὲν εἶναι πραγματοποιήσιμον. Θὰ ἐχρειάζετο χρόνος πολὺς καὶ τεχνικὸς ἐξοπλισμὸς ὡς καὶ κεφάλαια πολλά. Ἕως τότε, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διατηρήσωμεν τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου καὶ νὰ προστατεύσωμεν αὐτόν. Παρ’ ὅλον ὅμως ὅτι εἰς τοιαῦτα συμπεράσματα φθάνει κάθε λογικὴ σκέψις, ἐν τούτοις ἡ Κυβέρνησις προβαίνει εἰς ὅλως ἀντίθετα μέτρα. Τὰ περυσινὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ἐπέφεραν ἀποτελέσματα καταστρεπτικά, ἤτοι τὴν ἀπαθλίωσιν τῶν παραγωγῶν καὶ τὴν μείωσιν τῶν μὲν καλλιεργησίμων ἐκτάσεων κατὰ 2 ἑκατομμύρια στρέμματα, τῆς δὲ παραγωγῆς τοῦ σίτου κατὰ 200.000 τόννους. Οὐδὲν δὲ μέτρον ἐλήφθη πρὸς συμπλήρωσιν τῶν κενῶν αὐτῶν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἄν ἐφέτος τὰ ἀποτελέσματα εἶναι χειρότερα, ὡς ταῦτα διαφαίνονται, ἀπὸ τὰ περυσινά, τότε θὰ ἔχωμεν καλλιέργειαν μειωμένην καὶ παραγωγὴν κατωτέραν τῆς περυσινῆς. Καὶ ἂν προχωρήσωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ποῦ θὰ φθάσωμεν; Ἐπαναλαμβάνεται καὶ ἐφέτος τὸ περυσινὸν πείραμα, ὅπερ ἀποτελεῖ φενάκην συγκεντρώσεως καὶ πραγματικὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ θεσμοῦ. Ἡ τιμὴ ἐφέτος εἶναι μικροτέρα τῆς περυσινῆς, λόγῳ αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου καὶ ἀφ’ ἑτέρου δὲν καλύπτει οὐδὲ τὰ ἔξοδα καλλιεργείας. Πῶς δύναται νὰ διατηρηθῇ μία οἱαδήποτε ἐπιχείρησις, ὅταν δὲν καλύπτεται τὸ κόστος τῶν προϊόντων αὐτῆς; Τὸ κόστος τοῦ σίτου ὑπερβαίνει τὰς 2.500 δραχμὰς καὶ 3.000 διὰ τὰς μικρὰς καλλιεργείας. Πῶς θὰ διατηρηθῇ ἡ καλλιέργεια αὐτή, χωρὶς νὰ ἀπολαμβάνῃ ὁ γεωργὸς οὐδὲ τὸ κόστος τοῦ προϊόντος; Δὲν εἶναι, ὅμως, μόνον ἡ τιμή. Ὡς ἐλέχθη καὶ παρ’ ἄλλων συναδέλφων, ἐκεῖνο ποὺ ἀποτελεῖ τὴν τελικὴν καταδίκην τῆς συγκεντρώσεως, εἶναι ἡ ποσότης, διότι κάτω τῶν 20 στρεμμάτων καλλιεργηταὶ δὲν θὰ ἐπωφεληθοῦν τοῦ θεσμοῦ, διότι τὰ προϊόντα των μόλις θὰ ἐξαρκοῦν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς διατροφῆς τῆς οἰκογενείας των καὶ τοῦ σπόρου. Οἱ μεταξὺ 20 καὶ 50 στρεμμάτων θὰ ἐπωφεληθοῦν ἐλάχιστα. Καὶ οἱ πέραν τῶν 50 στρεμμάτων οὐδόλως. Διὰ τὴν Θεσσαλίαν, τὸ μέτρον εἶναι ἐντελῶς ἀπογοητευτικόν. Διότι ἐκεῖ, λόγῳ τῆς μονοκαλλιεργείας καὶ τοῦ μεγάλου κλήρου, ἐλάχισται εἶναι αἱ καλλιέργειαι σιτηρῶν κάτω τῶν 50 στρεμμάτων. Ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν, διὰ νὰ διατηρηθῇ ἔστω κατὰ τρόπον ὑποτυπώδη ὁ θεσμός, ὅτι πρέπει νὰ ἀνέλθῃ ἡ ποσότης δι’ ἕκαστον παραγωγὸν εἰς 5.000 ὀκάδας μὲ τιμὴν 3.000 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, δυναμένη νὰ φθάσῃ τὰς 10.000 ὀκάδας, μὲ μείωσιν τῆς τιμῆς κατὰ 100 δραχμὰς δι’ ἑκάστην χιλιάδα πλέον τῶν 5000 ὀκάδων. Ἡ ὅλη δὲ ποσότης τῆς συγκεντρώσεως, νὰ αὐξηθῇ τοὐλάχιστον εἰς 100.000 τόννους. Ἂν δὲ ὑπάρξῃ ἐπὶ πλέον προσφορὰ καὶ πλέον τῶν 150.000 τόννων Γνωρίζομεν τὰς ἀντιρρήσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ πληθωρισμός, τὸ ζήτημα τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ ἡ ὕψωσις τοῦ τιμαρίθμου. Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προτείνωμεν διάφορα μέσα εὔκολα. Ἀλλὰ θὰ ἐθεωροῦντο τρόποι δημαγωγίας. Ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς εἰς 3.000 δραχ. καὶ τῆς ποσότητος εἰς 200 χιλ. τόννους, συνεπάγονται πρόσθετον ἐπιβάρυνσιν ἐν συνόλῳ 65 δισεκατομμυρίων περίπου. Θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου κατὰ 100 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ὁπότε θὰ εἰσέπραττεν ὁ προϋπολογισμὸς 55 δισεκατομμύρια. Δηλαδή, θὰ ἐκαλύπτετο πλήρως ὁλόκληρος ἡ ἐπιβάρυνσις. Θὰ ἠδυνάμεθα ἐπίσης νὰ ζητήσωμεν τὴν διατήρησιν τοῦ συστήματος τῆς μακαρονοποιήσεως, ὅπως ὑφίστατο μέχρι σήμερον, ὁπότε ἀπὸ τὴν διαφορὰν ἐξ 100 μόνον δραχ. κατ’ ὀκᾶν, θὰ ὑπερεκαλύπτετο τὸ ἔλλειμμα. Τέλος θὰ ἠδυνάμεθα νὰ προτείνωμεν, ὡς ἔπραξεν ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ὅπως διατεθῇ τὸ ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ ξενικοῦ σίτου οἰκονομούμενον ποσόν, ὑπὲρ τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συγκεντρώσεως. Ὑπολογίζεται δέ, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ ἀνέλθῃ εἰς 200 δισεκατομμύρια. Ἀντὶ ὅμως τῶν εὐκόλων αὐτῶν λύσεων, ἡμεῖς ἐπροτείναμεν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἓν μέτρον συμφωνοῦν μὲ τὴν στοιχειώδη κοινωνικὴν δικαιοσύνην καὶ τὰς ἀπόψεις τῶν Ἀμερικανῶν Συμβούλων, ὅπως ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τοῦ Κράτους διέπεται ἀπὸ πνεῦμα κοινωνικόν. Νὰ γίνῃ διάκρισις τῶν δελτίων τοῦ ἄρτου, ἐπιβαρυνομένων τῶν τοιούτων τῶν εὐπόρων, οἵτινες ὑπολογίζονται εἰς 150.000 οἰκογενείας, κατὰ 1.200 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ὁπότε θὰ ἐξευρεθῇ τὸ ποσὸν τῶν 65.000.000.000 δραχ. ποὺ ἀπαιτεῖται διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς καὶ τῆς συγκεντρωθησομένης ποσότητος. Ἐν συμπεράσματι, καλεῖσθε, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κρίνετε ἐὰν εἶναι ἀπαραίτητος ἢ ὄχι ἡ διατήρησις τῆς σιτοκαλλιεργείας καὶ ἑπομένως καὶ τῆς συγκεντρώσεως. Ἐπιθυμῶ, πρὶν περατώσω τὸν λόγον μου, νὰ σᾶς ἀναγνώσω ἓν τηλεγράφημα. (Ἀναγινώσκει τηλ)μα διαμαρτυρίας σιτοπαραγωγῶν Θεσσαλίας). Ἓν τοιοῦτον τηλεγράφημα τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν Θεσσαλίας πρέπει νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἀπόφασιν, ὅπως μὴ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ἀντιαγροτικὰ μέτρα, δημιουργοῦσα οὕτω στρατόπεδον ἐχθρικὸν τῶν ἀγροτῶν ἔναντι τοῦ Κράτους, διότι ἐκεῖ πλησίον θὰ εὑρεθῇ τότε καὶ ἕνα ἄλλο στρατόπεδον, ἀποτελούμενον ἀπὸ τοὺς πραγματικοὺς ἐχθροὺς καὶ τοὺς προδότας τοῦ Ἔθνους, οἱ ὁποῖοι θὰ σπεύσουν νὰ προσφέρουν τὰς ὑπούλους ὑπηρεσίας των. Ἀντ’ αὐτῶν ἔχομεν καθῆκον νὰ εὑρεθῶμεν ἡμεῖς παρὰ τὸ πλευρὸν τῶν ἀγροτῶν καὶ νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἢ νὰ λάβῃ πραγματικὰ θετικὰ καὶ δίκαια μέτρα διὰ τὴν προστασίαν των, ἄλλως νὰ ἐξαναγκάσωμεν τὴν ἀνίκανου Κυβέρνησιν νὰ φύγῃ.

§70Κ. ΜΠΑΛΤΑΣ. Δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ παντάπασιν, κύριοι βουλευταί, ἡ λύσις ποὺ δίδεται ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως γενικώτερον εἰς τὴν τιμὴν προστασίας τοῦ συγκεντρωθησομένου ἐγχωρίου σίτου καὶ τῶν συναφῶν μετ’ αὐτοῦ γεωργικῶν προϊόντων, ἤτοι τῆς κριθῆς καὶ τῆς σικάλεως. Εἰς 50.000 τόννων σίτου καὶ εἰς 15.000 τόννων κριθῆς καὶ εἰς 11½ χιλ. τόννων σικάλεως θὰ ἀνέλθῃ ἡ ἐφετεινὴ συγκέντρωσις, ἐξαγγέλλει ὁ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργός. 2.000 κατ’ ὀκᾶν θὰ εἶναι ἡ τιμὴ τοῦ σίτου, 1550 δραχ. κατ’ ὀκᾶν ἡ τιμὴ τῆς κριθῆς καὶ 1.300 δραχ. κατ’ ὀκᾶν ἡ τιμὴ τῆς βρώμης, σὺν ἑνὸς 500δράχμου δώρου καὶ τὸ ὁποῖον δῶρον θὰ εἶναι οὕτως εἰπεῖν, ὁ ἀρραβὼν μεταξὺ Κράτους καὶ παραγωγοῦ διὰ τὴν καλυτέραν καὶ σημαντικωτέραν μελλοντικὴν ἀπόδοσιν. Εἰς τὴν συγκέντρωσιν θὰ προτιμηθοῦν οἱ παραγωγοὶ ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων ἡ καλλιέργεια ἀνέρχεται εἰς 20, εἰς 30 καὶ εἰς 50 στρέμματα. Διατυπώσεις, ὅπως βλέπετε, χίλιες δύο. Μὰ τὴν ἀλήθεια, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ θεωρηθοῦν πολὺ παράξενοι ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ οἱ παρ’ αὐτῷ σύμβουλοι, μὲ τὴν πρωτοτυπίαν τῶν ἐξαγγελλομένων μέτρων. Καὶ γιατί ὅλα αὐτά, κ. Ὑπουργέ; Πρῶτα πρῶτα ἀπὸ ποιοὺς παραγωγούς, ἀπὸ ποιὰν περιφέρειαν τῆς Ἐπικρατείας θὰ πρωτοπάρετε τὴν ἐλαχίστην αὐτὴν ποσότητα τῶν 50.000 τόννων σίτου; Οἱ παραγωγοὶ τῆς Θεσσαλίας θὰ ἱκανοποιηθοῦν, τῆς Θράκης καὶ τῆς Μακεδονίας, τῆς Στερεᾶς, ἢ τῶν ἄλλων ὀλιγώτερον σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν; Θὰ προτιμηθοῦν, λέγει περαιτέρω ὁ κ. Ὑπουργός, οἱ καλλιεργηταὶ τῶν 20, τῶν 30 καὶ τῶν 50 στρεμμάτων. Καὶ μάλιστα κατὰ κλιμακωτὸν ποσόν. Ὀρθότατα, ἔργον δικαιοσύνης ἄλλως τε, καίτοι πολὺ ἀμφιβάλλομεν ἂν οἱ καλλιεργηταὶ τῶν 20 καὶ τῶν 30 στρεμμάτων θὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ παραδώσουν εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Ἀλλὰ διαφεύγει τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, προϊσταμένου τῆς γεωργίας τοῦ τόπου, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία μερίς, ἡ μεγαλυτέρα, μάλιστα, τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου καὶ τῆς ὁποίας ἡ καλλιέργεια ἀνέρχεται εἰς 60, εἰς 80 καὶ εἰς 100 ἀκόμη στρέμματα. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ τί θὰ ἀπογίνουν, κύριε Ὑπουργέ; Ποῦ θὰ διαθέσουν τὰ πλεονάσματά τους; Μοιραίως θὰ τοὺς ρίψετε καὶ πάλιν εἰς τὰ νύχια τῶν καραδοκούντων κερδοσκόπων. Ἡ τιμὴ δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ ἐπίσης καὶ δὲν μᾶς ἱκανοποιεῖ, διότι δὲν εἶναι οὔτε δικαία, οὔτε λογική. Ἡ Κυβέρνησις, παριστάνουσα τὸν κήνσορα τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, μόνον ὅταν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετηθοῦν τὰ δίκαια τῶν ἀγροτῶν, ἐνῷ σκανδαλωδῶς ὑποστηρίζει τοὺς βιομηχάνους καὶ δὲν ξεύρω ποιοὺς ἄλλους ἐπιτηδείους οἰκονομικοὺς ὀργανισμοὺς καὶ ἐνῷ δωρίζει πολυτελῆ κοσμήματα ἀξίας ἑκατομμυρίων ὁλοκλήρων καὶ τὰ ὁποῖα ἑκατομμύρια εἶναι αὐτὸς οὗτος ὁ ἱδρὼς τοῦ ἀγρότου, ἔρχεται, δικαιολογοῦσα τὴν ἀπόφασίν της νὰ μᾶς ἐπισείῃ τὸ φάσμα τοῦ πληθωρισμοῦ καὶ νὰ παραλληλίζῃ τὴν τιμὴν τοῦ ξενικοῦ σίτου πρὸς τὴν τοῦ ἐγχωρίου τοιαύτην. Ἀδιαφορεῖ γιὰ τὶς συνθῆκες παραγωγῆς τοῦ ξενικοῦ σίτου, ποὺ ἔχουν τὸ πλεονέκτημα σὲ μηχανικὴ καλλιέργεια, σὲ εὐνοϊκὲς καιρικὲς συνθῆκες καὶ σὲ χίλια δύο ἄλλα πλεονεκτήματα. Δὲν σκέπτεται ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, τὸν δικό μας τὸν ἀγρότη, μὲ τὴν φτώχεια του, μὲ τὴν κακομοιριά του, μὲ τὶς ἀντίξοες καιρικὲς συνθῆκες, μὲ τὴν σπορίασιν, ποὺ πολλὲς φορὲς τὸν ἀφήνει μὲ τὰ χέρια ἀδειανά. Καὶ ὅμως, ἡ Κυβέρνησις θέλει σώνει καὶ καλὰ νὰ συμβιβάσῃ τὰ ἀσυμβίβαστα. Καὶ ὁμιλεῖ περὶ προστασίας. Ποιὰ προστασία; Κουροφέξαλα. Προστασία σημαίνει κάποια χαριστικὴ πρᾶξι. Ποῦ τὴν βλέπετε τὴν χαριστικὴ αὐτὴ πρᾶξι στὴν προκειμένη περίπτωσι; Ἀφῆστε τα τὰ μεγάλα λόγια. Ἢ θὰ κάνετε συγκέντρωσι τίμια καὶ λογική, ἢ ἂν ἔχετε τὴν ἠθικὴν δύναμιν, καταργήσατε ἐπὶ τέλους τὸν θεσμὸν αὐτόν. Δὲν τὸν ἐνδιαφέρουν τὸν ἀγρότην οἱ ἀριθμοὶ καὶ λογάριθμοι ποὺ κάθε τόσο τοῦ ἀραδιάζετε. Ὁ ἀγρότης σᾶς κάμνει ἕνα χωριάτικο λογαριασμό. Καὶ σᾶς λέγει: «Τὸ στάρι μου στοιχίζει 2700–3000 δραχμάς. Σᾶς ζητῶ, λοιπόν, νὰ μοῦ δώσετε καὶ ἕνα ποσοστὸ πάνω στὸ κόστος, γιὰ νὰ καλύψω τὶς ἀνάγκες τοῦ σπιτιοῦ μου». Δὲν ὀνειρεύεται ὁ ἀγρότης οὔτε μπαὶν μὶξτ καὶ κοῦρσες, οὔτε Κηφισιὲς καὶ Φάληρα. Ὁ ἀγρότης θέλει τὸ παποῦτσι γιὰ τὸ ξυπόλητο παιδί του, θέλει τὸ ντρίλι γιὰ τὸ πανταλόνι του, θέλει τὸ σαποῦνι του γιὰ νὰ μὴ ψειριάσῃ, θέλει τὸ λάδι του. Καὶ ὅλα αὐτὰ θὰ τὰ ἀποκτήσῃ μὲ μία καλὴ τιμὴ ποὺ θὰ τοῦ δώσετε στὸ στάρι του. Καὶ ἡ τιμὴ αὐτὴ δὲν πρέπει νὰ εἶναι κατωτέρα τῶν 3000 δραχμῶν. Οὕτω πράττοντες ἂς εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ τοῦ δώσετε θάρρος νὰ ἐγκύψῃ μὲ ἔτι μεγαλύτερον ζῆλον εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς γῆς, τὴν ὁποίαν μὲ τόσον αἷμα καὶ μὲ τόσον ἱδρῶτα ἐπότισε. Περαίνων, κύριοι, κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναθεωρήσῃ τὰς ἀποφάσεις της, ὡς καταγόμενος δὲ ἀπὸ μίαν ἀγροτικὴν περιφέρειαν, κατ’ ἐξοχὴν σιτοπαραγωγικήν, ἀπὸ τὴν μπαρουτοκαπνισμένην Καρδίτσαν καὶ γνωρίζων τὴν νοοτροπίαν τοῦ κόσμου ἐκείνου, γιατὶ προέρχομαι καὶ ἐγὼ ἀπὸ τὰ σπλάγχνα του, θέλω νὰ σᾶς κάμω μίαν σύστασιν, πρωτόπειρος ἐγὼ εἰς τὴν πολιτικήν: «Μὰ φτᾶτε ἐνάντια στὸν ἀέρα, γιατὶ ἐκεῖνος ποὺ φτάει ἐνάντια στὸν ἀέρα, λέγει μιὰ παροιμία, φτάει τὰ ἴδια του τὰ μοῦτρα». Ἡ παροιμία αὐτὴ σᾶς λέγει πολλὰ καὶ πρέπει νὰ σᾶς κάμῃ σκεπτικούς.

§71Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δοκιμάζω μεγάλην ἱκανοποίησιν, διότι διὰ δευτέραν ἤδη φορὰν ἐντὸς 50 ἡμερῶν μοὶ παρέχεται ἡ εὐκαιρία νὰ καταψηφίσω τὴν πρὸς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς κοινωνικῆς καὶ πολιτικῆς δραστηριότητος ἀποτυχοῦσαν Κυβέρνησιν. Αἰσθάνομαι δὲ μεγάλην χαρὰν διότι μοὶ παρέχεται ἡ εὐκαιρία νὰ ἀσχοληθῶ μὲ θέμα ἀφορῶν τὴν καθ’ ὅλα συμπαθῆ ἀγροτικὴν τάξιν. Ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ἐξῆρον δικαίως καὶ εὐστόχως τὰς μεγάλας καὶ ἡρωικὰς προσπαθείας τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὁ ὁποῖος ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν ἡρωικὴν ἀντίστασίν του ἐναντίον τῶν μισθάρνων ὀργάνων τῆς σλαυϊκῆς φυλῆς, ἀποτελεῖ σπουδαῖον παράγοντα. Τὰ ἐπιχειρήματα τῶν συναδέλφων θεωρῶ φυσικώτατα, αἱ δὲ παρ’ αὐτῶν ὑπεστηριχθεῖσαι ἀπόψεις ἀποδεικνύουν τὴν ἀναγκαιότητα τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὸν τρόπον δι’ οὗ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ αὕτη ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἤκουσα, ὅμως, ἀναπτυσσομένην τὴν δημοσιονομικὴν πλευρὰν τοῦ θέματος. Οἱ οἰκονομικοὶ παράγοντες, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἐξαρτᾶται ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ μιᾶς χώρας, ἐξαρτῶνται ἀπὸ τοὺς παραγωγικοὺς κλάδους ἐντὸς τῶν ὁποίων ὀφείλομεν νὰ ἀναζητήσωμεν τὰς δυνατότητας τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς χώρας αὐτῆς. Κατ’ ἀναγκαῖον οἰκονομικὸν κανόνα ἡ οἰκονομικὴ ζωὴ ἑνὸς τόπου περιορίζεται ἐντὸς τῶν παραγωγικῶν αὐτοῦ κλάδων. Ἐκ τούτου ἐξαρτᾶται ἡ οἰκονομικὴ ἐξέλιξις καὶ ἡ παραγωγικὴ πρόοδος μιᾶς χώρας. Αἱ μεταπολεμικαὶ οἰκονομικαὶ καὶ κοινωνικαὶ ἀνάγκαι, ἐπέβαλον τὴν κρατικὴν ἐπέμβασιν καὶ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ἐλευθέρας οἰκονομίας. Ἐν τῇ ἐπεμβάσει του, ὅμως, τὸ Κράτος, ὀφείλει νὰ δρᾷ μετὰ προσοχῆς καὶ περισκέψεως. Αἱ φυσικαὶ τεχνικαὶ καὶ οἰκονομικαὶ δυνατότητες, δὲν ἐπιτρέπουν πλεονάσματα τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Διότι, ἂν τοῦτο συμβῇ, θὰ ἔχωμεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν ἐπὶ ἄλλων κλάδων ἐλλείμματα, ἅτινα θὰ ἐπιβαρύνουν τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἠθικαὶ καὶ κοινωνικαὶ ἀνάγκαι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν, οὐχὶ ὅμως νὰ φθάνουν μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ παραβλέπωνται οἱ οἰκονομικοὶ νόμοι, διότι ὁ ὄλεθρος θὰ εἶναι ἀσφαλής. Ὅλοι οἱ παραγωγικοὶ κλάδοι ἔχουν ἀνάγκην ἐνισχύσεως. Κάθε βοήθεια παρεχομένη εἰς τὸν Α κλάδον ἔχει ἀμέσους συνεπείας ἐπὶ τῶν λοιπῶν. Ὡς γνωστὸν δέ, τὰ οἰκονομικὰ πράγματα δὲν ὑπόκεινται εἰς κοινωνικὰς καὶ φιλοσοφικὰς ἀναλύσεις, ἀλλ’ ὑπολογίζονται εἰς ἀριθμοὺς ὁμιλοῦντας ἀφ’ ἑαυτῶν. Εἶναι πρόχειρος καὶ ἀδόκιμος ὁ συλλογισμός, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφαιρέσωμεν τὰ ἀποταμιεύματα τῶν πλουσίων διὰ νὰ βοηθήσωμεν μίαν κοινωνικὴν τάξιν. Διότι, ὁ,τιδήποτε ἀφαιρέσωμεν καὶ ἀπὸ ὁπουδήποτε τὸ ἀφαιρέσωμεν, ἐν τελευταίᾳ ἀναλύσει θὰ ἐπιβαρύνωμεν κάποιον παραγωγικὸν κλάδον. Ἀκόμη καὶ τὰ νεκρὰ κεφάλαια, διατιθέμενα ἄνευ συντονισμοῦ, δύνανται νὰ ἐπιφέρουν ἀνωμαλίαν εἰς τοὺς παραγωγικοὺς κλάδους. Δὲν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν μας τὰ στοιχεῖα ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ κρίνωμεν ἐὰν τόσον ἡ καθορισθεῖσα τιμὴ συγκεντρώσεως, ὅσον καὶ ἡ συγκεντρωθησομένη ποσότης, εἶναι ἀνάλογοι μὲ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς ὁποίας πρέπει νὰ τύχουν οἱ παραγωγοί. Θέλω, ὅμως, νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ἐνίσχυσις αὐτὴ πρὸς τοὺς σιτοπαραγωγοὺς εἶναι ἐπιβάρυνσις ὅλων τῶν ἄλλων κλάδων τῆς παραγωγῆς. Ἐὰν ἡ συγκέντρωσις περιορισθῇ εἰς τὰς 50.000 τόννων, τότε ἔχομεν δημοσιονομικὴν ἐπιβάρυνσιν 50 δισεκατομμυρίων. Ἐὰν ἡ τιμὴ αὐξηθῇ εἰς 3.000 δραχμάς, ὅπως εἶπεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, τότε ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ φθάσῃ τὰ 150 περίπου δισεκατομμύρια. Ἐὰν ὑπολογίζεται μόνον αὐτὴ ἡ ἐπιβάρυνσις, αὐτὸ μόνον τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν ἄλλων κλάδων, τοῦτο εἶναι πλάνη καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα. Ἐλέχθη ὅτι ἡ παραγωγὴ θ’ ἀνέλθῃ εἰς 600 χιλ. τόν. Ἐὰν ἐξ αὐτῆς τῆς ποσότητος οἱ 200–250 χιλ. τόν. καταναλωθοῦν ὑπὸ τῶν εὐπόρων, ὅπως ὑπεστήριξεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, θ’ ἀπομείνῃ ἕνα ποσὸν 250 χιλ. περίπου τόννων, τὸ ὁποῖον θὰ καταναλωθῇ ὑπὸ τῶν σιτοπαραγωγῶν καὶ μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν θὰ δημιουργήσωμεν. Αὐτή, ἑπομένως, θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις, ἡ ὁποία θὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν ἄλλων παραγωγικῶν τάξεων. Τὰ ἔξοδα παραγωγῆς εἰς τὰς προσοδοφόρους ἐκτάσεις εἶναι κατώτερα ἀπὸ τὰς μὴ προσοδοφόρους ἐκτάσεις, ὅπου εἶναι μεγαλύτερα. Ἡ ἀπόδοσις ἐπὶ παραδείγματι εἰς τὴν ὀρεινὴν Ἠλείαν εἶναι 30 ὀκ. κατὰ στρέμμα, ἐνῷ εἰς τὴν Γαστούνην 120. Ἐὰν βγάλωμεν τὸν μέσον ὅρον 75 καὶ ὑπολογίσωμεν τὸ κόστος εἰς 2.500 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, αὐτὸ θὰ εἶναι εἰρωνεία διὰ τὰς πτωχὰς σιτοπαραγωγικὰς τάξεις. Αὐταὶ αἱ πτωχαὶ σιτοπαραγωγικαὶ τάξεις θὰ χρειασθοῦν νὰ καταναλώσουν τοὺς 250 χιλ. τόν. καὶ θὰ τοὺς πληρώσουν μὲ τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν θὰ δημιουργήσωμεν.

§72Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐταὶ θὰ ἔχουν τὸ δελτίον.

§73Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ ὅτι δὲν ἐδόθη ἡ πραγματικὴ εἰκὼν περὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς ἐθνικῆς οἰκονομίας διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σίτου. Εἶπα ὅτι ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία θὰ ὑποστῇ μίαν ὀδυνηρὰν ἐπιβάρυνσιν τῶν 600 δισεκατομμυρίων, ποσὸν τὸ ὁποῖον θὰ συλλεγῇ ἀπὸ ὅλας τὰς παραγωγικὰς τάξεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ μετέχῃ καὶ ἡ σιτοπαραγωγικὴ τάξις. Ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, τὸν ὁποῖον σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συγκρίνωμεν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου μὲ τὰς τιμὰς τῶν ἄλλων ἐξαγωγίμων προϊόντων. Τοῦτο θὰ ἦτο εἰς βάρος τοῦ σίτου. Διότι πριμοδοτοῦμεν τὴν σταφίδα καὶ τὸν καπνὸν ἀλλὰ μὲ ὡρισμένον ποσὸν καὶ χωρὶς νὰ ἐπιβαρύνωνται ἄλλαι παραγωγικαὶ τάξεις. Ἐνῷ διὰ τὸν σῖτον ὑφίσταται ἐπιβάρυνσιν ὅλη ἡ οἰκονομία καὶ χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ποία θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτή. Ἡ σταφὶς ἔχει 2.300 κατ’ ὀκᾶν, δηλ. 230% τῆς προπολεμικῆς καὶ ἔχομεν τὸ ἥμισυ τῆς παραγωγῆς τῆς προπολεμικῆς, δηλ. ἀπομένει συντελεστὴς 130%. Ὁμοίως καὶ ἡ πατάτα ἔχει συντελεστὴν 100%. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ μεταχειριζώμεθα γλῶσσαν συνηγορίας ὑπὲρ τῶν παραγωγικῶν τάξεων, ἀλλ’ ὑπάρχει βαρεῖα εὐθύνη διὰ τοὺς κυβερνῶντας νὰ παρακολουθοῦν τὴν οἰκονομίαν τοῦ τόπου καὶ νὰ μὴ ἔχουν αἰσθηματικὰς κάμψεις. Εἶχεν ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις εἰς τοιαύτης ὁλκῆς οἰκονομικὰ ζητήματα νὰ μὴ ἐμφανισθῇ πρὸ τῆς Βουλῆς μὲ μίαν ἀπόφασιν, ἀλλ’ εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους οἱ ὁποῖοι τὴν ἤγαγον εἰς τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ ποῖοι οἰκονομικοὶ συνδυασμοὶ καὶ ποῖαι βαθύτεραι σκέψεις τὴν ἔκαμον νὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν. Τότε αἱ ἀντιρρήσεις θὰ ἦσαν ὀλιγώτεραι. Κατηγορῶ τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἐμφανίζει τὰ μεγάλα οἰκονομικὰ ζητήματα. (Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Πρόεδρος κ. Ι. Θεοτόκης). Ἐκτιμῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ μὴ διαμαρτυρηθῶ διότι δὲν ἐδικαιολόγησε μίαν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλήν. Καὶ διερωτῶμαι· ἐμελετήθη καθόλου τὸ ζήτημα αὐτὸ ἢ ἐγένετο μόνον δημοσιονομικὸς ὑπολογισμός; Ἐὰν ἡ ἀνησυχία μου αὐτὴ εἶναι βάσιμος, τότε πρέπει νὰ θρηνήσωμεν διὰ τὸ οἰκονομικὸν μέλλον τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται εἰς ἀνικάνους χεῖρας. (Χειροκροτήματα).

§74Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργολ–Κορινθίας). Κύριοι βουλευταί, μακρά, πράγματι, ὑπῆρξεν ἡ ἀνάπτυξις τοῦ θέματος τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Ὑπῆρξε δὲ καὶ δεδικαιολογημένη, διότι τὸ θέμα ἀφορᾷ τὴν μεγίστην τάξιν τοῦ ἀγρότου, ἥτις χειμάζεται δεινῶς καὶ τόσα προσέφερε καὶ προσφέρει εἰς τὴν ἐπιβίωσιν τῆς φυλῆς. Οἱ ἀγορηταὶ ἅπαντες ἀνωμολόγησαν, ὅτι ἡ ἀποφασισθεῖσα τιμὴ συγκεντρώσεως τῶν 2.500 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, εἶναι μικρὰ καὶ οὐδόλως συμφέρουσα. Ὑπεστήριξαν ὡσαύτως ὅτι ἡ ποσότης τῶν 50.000 τόννων συγκεντρώσεως εἶναι μικρά. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγώ, ὅτι ἡ τιμὴ πρέπει νὰ ὁρισθῇ εἰς 3.000 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν καὶ οἱ 50.000 τόννοι νὰ αὐξηθοῦν εἰς 150.000 τόννους. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει ἀγροτικὸν πρόγραμμα, οὔτε εἶχε ποτὲ καὶ συνεπῶς ἐγὼ οὔτε ἀνέμενον, οὐδ’ ἀναμένω προκοπήν τινα τοῦ Ἔθνους ἀπὸ αὐτήν. Εὐτυχῶς ποὺ ὁ λαὸς ἔχει ἀντιληφθῆ καὶ μάχεται τὸν ὡραῖον ἀγῶνα πρὸς σωτηρίαν τῆς Πατρίδος μας. Ὅταν ὅμως τελειώσῃ ὁ πόλεμος, οὗ τὸ νικηφόρον τέρμα ἐγγυᾶται ὁ Στρατός, εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ὁδηγηθῆτε εἰς τὸ ἰκρίωμα ἐπ’ ἐσχάτῃ προδοσίᾳ. Τὸ ἐπιχείρημα τῶν Κυβερνητῶν, ὅτι ἀνθίσταται ὁ Συμμαχικὸς παράγων, εἶναι ἀπὸ τὰ συνήθη τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰ ὁποῖα ἐπικαίρως ἀπαντᾷ ἀνώτατος Ἀμερικανὸς ὑπάλληλος τῆς ἀποστολῆς εἰς τὴν «Ἑστίαν» τὸ παρελθὸν Σάββατον, ὑποστηρίζων, ὅτι οὐδόλως ἐμποδίζουν τὰς Κυβερνήσεις, καὶ ὅτι ἡ πολιτική των ἦτο καὶ εἶναι ὀλεθρία. Ὑποστηρίζει ὁ Ἀμερικανὸς ὅτι ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς σύμβουλοι καὶ ὄχι διὰ νὰ βλάψουν τὴν πατρίδα. Εἶναι δηλαδὴ βέβαιον, ὅτι ἡ ἀβελτηρία τοῦ Κυβερνήτου εἶναι ἡ ἀποφασιστικὴ καὶ μοναδικὴ αἰτία τοῦ κακοῦ, ὅπερ γίνεται εἰς τὴν πατρίδα μας. Προχθὲς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐγένετο σύσκεψις διὰ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τομάτας. Ὑπεστηρίχθη παρὰ τῶν παραγωγῶν καὶ ἡμῶν, ὅτι ἡ τιμὴ πρέπει νὰ εἶναι ἐκ 1.000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, οἱ δὲ βιομήχανοι ἐδήλωσαν ὅτι μὲ τὴν τιμὴν αὐτὴν τῆς τομάτας πρέπει ὁ τοματοπελτὲς νὰ πωληθῇ 14.400 δρχ. κατ’ ὀκᾶν εἰς τὴν κατανάλωσιν. Παρὰ ταῦτα ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, πρὸς δόξαν τῆς συμπιέσεως τῶν τιμῶν, συνεβλήθη μετὰ τῆς ἰταλικῆς Κυβερνήσεως ἵνα εἰσαγάγῃ τοματοπελτὲν ἀξίας 100.000 δολλαρίων, ὅστις πωλεῖται ἐνταῦθα πρὸς 25.000 τὴν ὀκᾶν. Μοὶ ἐπροτάθη τὸ ἐπιχείρημα τῶν Ἀμερικανῶν. Ἀπήντησα ὅτι ἔχετε χρέος νὰ πείσητε τοὺς Ἀμερικανούς, οἱ ὁποῖοι, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θέλουν μόνον καὶ μόνον νὰ βοηθήσουν τὴν πατρίδα μας. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ κόρον ὁμιλεῖ περὶ συμπιέσεως τῶν τιμῶν, ἐνῷ εἶναι βέβαιον, ὅτι αἱ Τράπεζαι τοκίζουν μὲ 40%– 50%, ἐπιβαρύνουσαι οὕτω τὸν τιμάριθμον μεγάλως, τὴν βάσιν τοῦ ἐργάτου καὶ τοῦ ὅλου λαοῦ. Αἱ εἰσαγωγαὶ καὶ ὁ τρόπος χορηγίας τῶν ἀδειῶν εἰσαγωγῆς, ἀπετέλεσε καὶ ἀποτελεῖ βάρος τεράστιον τοῦ τιμαρίθμου. Ἡ προστασία τῶν βιομηχάνων τῆς πρωτευούσης καὶ ἡ καταπίεσις τῶν λαϊκῶν μαζῶν, εἶναι κάτι τὸ καταπληκτικόν. Διὰ τοὺς λόγους τούτους εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἐκσπάσῃ ἡ ὀργὴ τοῦ λαοῦ ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις μεγάλως ζημιώνει τὸν λαόν.

§75Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὸ θέμα ἐξηντλήθη, ὥστε παρέλκει νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως ἀπεκρυσταλλώθη ἡ γνώμη, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὴν ἕως τώρα ἀκολουθουμένην γραμμὴν τῆς καλλιεργείας τῶν σιτηρῶν καὶ τῆς προστασίας αὐτῶν, τὴν ὁποίαν ἐχάραξαν μεγάλοι ἄνδρες καὶ ἥτις ἐφηρμόσθη μὲ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα. Τόσῳ μᾶλλον ὅσον δὲν γνωρίζω ἐὰν μετὰ τὴν πάροδον ὀλίγων ἐτῶν θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔχῃ τὴν σημερινὴν χρηματικὴν εὐχέρειαν ὡς ἐκ τῆς ἐξωτερικῆς βοηθείας νὰ κάμῃ εἰσαγωγήν, τόσον ποσοτήτων σίτου. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν διαφόρων ἀπόψεων. 2.500 κατ’ ὀκᾶν ὁρίζει τιμὴν ἡ Κυβέρνησις. 2.700 ζητοῦν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν βουλευταί. 3.000 τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, 3.300 οἱ Γεωργικοὶ Συνεταιρισμοί. Ποῖος ἔχει δίκαιον; Ἡ Κυβέρνησις ἄραγε δὲν ἔχει τὸν ἰδικόν μας πατριωτισμὸν καὶ τὴν ἰδικήν μας εὐφυΐαν ὥστε νὰ ἀντιληφθῇ ὅτι εἶναι συμφέρον νὰ λάβουν οἱ παραγωγοὶ μεγαλυτέραν τιμήν; Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ παραδεχθῶ τοῦτο καὶ νὰ συγκρίνω τὴν τιμὴν τὴν ὁποίαν ὥρισεν ἡ Κυβέρνησις μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ζητοῦν οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν βουλευταί. Νομίζω ὅτι ἡ διαφορὰ τῶν 200 δραχ. κατ’ ὀκᾶν δὲν εἶναι οὐσιώδης. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον βλάπτει εἶναι αἱ μακραὶ συζητήσεις καὶ ἡ βραδύτης τῆς ἀποφάσεως. Ὅπου ὅμως δὲν εἶμαι σύμφωνος εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως. Ἡ Κυβέρνησις, ἐξ ὅσων ἐμμέσως εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὑπολογίζων τὴν καταναλωτέαν ποσότητα ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς καὶ τὴν διατεθησομένην διὰ τὴν κατασκευὴν ζυμαρικῶν, προβλέπει ὅτι θὰ μείνῃ πρὸς διάθεσιν ἕνα ποσὸν 50–100.000 τόννων. Πρέπει ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ νὰ κάμῃ μίαν ὑποχώρησιν καὶ εἰς τὴν ποσότητα καὶ εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν στρεμμάτων καλλιεργείας. Πέραν αὐτῶν ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὁ ὁποῖος μᾶς ἐκπλήσσει μὲ τὴν ὀλυμπίαν παράστασίν του, ὠργίσθη προχθὲς χωρὶς νὰ ἀντιληφθῇ κανεὶς ἐξ ἡμῶν τὸν λόγον τῆς ὀργῆς του. Εἰς ἄρθρον του ἐκουράσθη νὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἡ Βουλὴ αὐτὴ προσέφερε πλείστας ὑπηρεσίας εἰς τὸν τόπον. Τί συνέβη προχθὲς ὥστε νὰ ἀνατρέψῃ ὅλα ὅσα ἐνυπογράφως ὑπεστήριζε; Εἰς τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα ὅταν ὀπαδὸς τοῦ Κόμματός του διηύθυνε τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν δὲν μᾶς ἐπέτρεπε τὴν συζήτησιν. Τὴν ἰδίαν τακτικὴν ἀκολουθεῖ καὶ διὰ τὰ ἐξωτερικὰ ζητήματα. Τὸ ἴδιον μᾶς εἶπε προχθὲς καὶ διὰ τὰ οἰκονομικά. Διατί ἐξωργίσθη ὅτι ἀνοίξαμεν καὶ ἡμεῖς συζήτησιν δι’ ἕνα ζήτημα; Ὁ θυμός του πάντως εἶχε μίαν ἐπιτυχίαν, ὅτι ἐξώργισε καὶ τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὅστις εἶπεν ὅτι τὸ ὑπὸ αἵρεσιν τεθειμένον πολιτικὸν ζήτημα τίθεται κατὰ τρόπον ὁριστικόν. Τί σκοπὸν ὅμως ἔχει τὸ πολιτικὸν ζήτημα; Ἂς ὑποθέσωμεν ὅτι πίπτει ἡ Κυβέρνησις. Πῶς θὰ ἐξασφαλισθοῦν οἱ παραγωγοί; Ἔχομεν ἑτοίμην λύσιν; Συμφωνοῦμεν βεβαίως καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ σημεῖον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ δὲν εἶναι καλή, ἀλλὰ τὸ σημεῖον τὸ ὁποῖον ἐξελέξατε διὰ νὰ ἀνατρέψετε τὴν Κυβέρνησιν δὲν εἶναι τὸ ἐνδεδειγμένον. Προτείνω λοιπὸν νὰ δεχθῇ ἡ Κυβέρνησις αὔξησιν τῆς ποσότητος ἥτις μέλλει νὰ συγκεντρωθῇ καθὼς καὶ τῶν στρεμμάτων, μὲ τὸν δὲ κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος θὰ εὕρωμεν τὸν καιρὸν νὰ ἀνατρέψωμεν τὴν Κυβέρνησιν ἐλέγχοντες αὐτὴν διὰ τὰ τόσα ἄλλα πλημμελήματά της.

§76Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ πολιτικὸν ζήτημα δὲν ἐτέθη λόγῳ ὀργῆς. Ἦτο τεθειμένον καὶ θὰ ἐξηρτᾶτο ἡ ἐμμονή μας ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τῆς Κυβερνήσεως.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ πολιτικὸν ζήτημα ἐτέθη καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι τεθειμένον, ἀνεξαρτήτως τοῦ ποία θὰ εἶναι ἡ ἀπάντησις τῆς Κυβερνήσεως.

§78Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις μένει ἄκαμπτος καὶ μᾶς κατηγορεῖ ὡς δημαγωγούς.

§79Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ δὲν ὑπάρχῃ πολιτικὸν ζήτημα διότι ἐὰν δὲν ἔχῃ τεθῇ θὰ πρέπει αὔριον νὰ ἔχωμεν νομοθετικὴν ἐργασίαν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως ὑπάρχει πολιτικὸν ζήτημα τεθὲν κατὰ τὴν ΞΓʹ συνεδρίασιν, καὶ θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ὑπάρχῃ, ἐκτὸς ἐὰν οἱ θέσαντες αὐτό, ἀποσύρουν τὴν πρότασίν των. (Οἱ κ. κ. Χ. Στεργιόπουλος καὶ Ν. Πετρίδης κληθέντες νὰ ὁμιλήσουν καὶ ἀπουσιάζοντες διαγράφονται. Ἐπίσης ὁ κ. Βόσκογλου δηλοῖ ὅτι παραιτεῖται τοῦ λόγου).

§81Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἐξ ὅσων ἐλέχθησαν πρέπει νὰ ἐπείσθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὀφείλει νὰ μεταβάλῃ τὰς ἀπόψεις της καὶ νὰ προσαρμόσῃ τὴν τιμὴν σύμφωνα μὲ τὸ κόστος τῶν καλλιεργητικῶν ἐξόδων. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐνδείκνυται νὰ κάμῃ ποικίλους συνδυασμοὺς πείθουσα ἀφ’ ἑνὸς τὸν συμμαχικὸν παράγοντα καὶ λαμβάνουσα ἐξ ἄλλου ἀνάλογα ἐσωτερικὰ μέτρα. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὴν ποσότητα δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν διὰ τὴν αὔξησιν ταύτης καὶ τοῦτο διότι φοβοῦμαι ὅτι αἱ μετὰ τὸν Ὄλυμπον βόρειοι περιοχαὶ θὰ μείνουν ἐκτὸς τοῦ νυμφῶνος διότι αἱ περιοχαὶ κάτω τοῦ Ὀλύμπου κάμνουν ἐνωρίτερον τὴν συγκομιδὴν καὶ θὰ συμπληρωθῇ ἐξ αὐτῶν τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως. Βεβαίως μᾶς ἱκανοποιεῖ ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὅτι θὰ γίνῃ αὔξησις τῆς ποσότητος...

§82Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτερ.). Ἐδήλωσα ὅτι θὰ γίνῃ αὔξησις ἐὰν αἱ ἀνάγκαι τὸ ἐπιβάλλουν.

§83Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἡ δήλωσίς σας αὕτη δὲν εἶναι σαφὴς καὶ αὐτὸ μᾶς ἀνησυχεῖ. Τί θὰ γίνουν αἱ βόρειοι ἐπαρχίαι;

§84Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Διὰ τῆς ἀποφάσεως θὰ καθορισθοῦν αἱ ποσότητες αἱ ὁποῖαι θὰ παραδοθοῦν ἀπὸ ἕκαστον διαμέρισμα.

§85Π. ΚΑΛΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, παραγωγοὶ καλλιεργήσαντες 20 ἐν συνόλῳ στρέμματα, θὰ σᾶς φέρουν ποσότητα 500 ὀκάδων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ποῦμε εἰς τοὺς παραγωγοὺς περιμείνατε νὰ ἰδοῦμε πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα ἡ Κυβέρνησις. Τὸ ζήτημα αὐτό, κύριοι, εἶναι καθαρὸν καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξαγγείλῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ θὰ δύνανται νὰ τὸ παραδώσουν οἱ ἀγρόται. Ὁ ἀγρότης, κύριοι, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἀγοράζει τὰ εἴδη του ὅλα γενικῶς ἀκριβότερα, ἐκτὸς τῶν θυσιῶν τὰς ὁποίας ὑφίσταται λόγῳ τοῦ ἀνταρτοπολέμου, προσφέρει καὶ φορολογίαν καὶ πρέπει νὰ τὸν προσέξωμεν. Ἐφ’ ὅσον ἐτέθη πολιτικὸν ζήτημα θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ ἐγκρίνω τὰ ληφθέντα μέτρα παρ’ αὐτῆς, διότι νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ πρέπει νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν ἀρχήν, διὰ τὴν συνέχισιν τοῦ ἀγῶνος. (Χειροκροτήματα).

§86Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Τὸ θέμα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐξηντλημένον καὶ δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον ἐφ’ ὅσον τόσον διαπρεπεῖς συνάδελφοι ἠρεύνησαν τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, ἐὰν δὲν εἶχα ὡρισμένας ἀπορίας καὶ ἀμφισβητήσεις ὡς πρὸς τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Κύριοι βουλευταί, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος μὲ τὴν χαρακτηρίζουσαν αὐτὸν γλαφυρότητα καὶ σαφήνειαν ὑπέδειξε λύσεις καὶ ἐπεκαλέσθη ἀριθμοὺς οἱ ὁποῖοι ἐὰν δὲν ἀφίστανται τῆς πραγματικότητος δημιουργοῦν τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν της. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὑποδεικνύει τρόπον ἱκανοποιήσεως τῶν δικαίων ἀπαιτήσεων τῶν σιτοπαραγωγῶν καὶ ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως καὶ ὡς πρὸς τὴν τιμὴν καὶ ἰσχυρίζεται ὅτι δυνάμεθα διὰ τῆς δημιουργίας δύο κατηγοριῶν δελτίου ἄρτου νὰ ἐπιτύχωμεν συγκέντρωσιν 100.000 τόννων ἀντὶ 50, τοὺς ὁποίους ἀπεφάσισε νὰ συγκεντρώσῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ μὲ τιμὴν 3.000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, ἀντὶ 2.500 δραχ. ποὺ ἀπεφάσισε ἡ Κυβέρνησις καὶ μάλιστα ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ οὔτε μὲ μίαν δραχμήν. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς διότι ἀπουσιάζει ὁ κ. Παπανδρέου τοῦ ὁποίου ἀμφισβητῶ τὴν ἀκρίβειαν τῶν ἀριθμῶν ἀλλ’ ἐλπίζω ὅτι οἱ ἀξιότιμοι κ. κ. συνάδελφοι, ἐπίλεκτα μέλη τῆς Βουλῆς καὶ στελέχη τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος θὰ δυνηθῶσι νὰ μοὶ παράσχωσι τὰς πληροφορίας ἐκείνας αἵτινες θὰ λύσωσι καὶ ἐμοῦ καὶ ὑμῶν, κύριοι συνάδελφοι, τὰς ἀπορίας ὡς πρὸς τὴν ὀρθότητα τῶν ἀριθμῶν καὶ συμπερασμάτων, εἰς ἃ καταλήγει ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγός των. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν σελίδα 9 τῶν χθεσινῶν ἐπισήμων πρακτικῶν καὶ εἰς τὸ τρίτον μέρος τοῦ λόγου του ὁ κ. Παπανδρέου λέγει ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν δελτιούχων ἀνέρχεται εἰς 7.800.000 ἄτομα, ὅτι ἐξ αὐτῶν 800.000 ἄτομα εἶναι τὰ λαμβάνοντα τὸν ἄρτον των δωρεὰν ἤτοι ἀνταρτόπληκτοι, ἄποροι καὶ ἀκρῖται καὶ μένουν 7.000.000 ἄτομα τοῦ κοινοῦ δελτίου λαμβάνοντα τὸν ἄρτον των ἐπὶ πληρωμῇ καὶ ὅτι ἐξ αὐτῶν τῶν 7.000.000 ἀτόμων μόνον τὸ ⅒ ἤτοι 700 χιλ. ἄτομα ἐὰν χαρακτηρισθῶσιν εὔπορα καὶ ἀντὶ 1.800 δραχ. πληρώσωσι 3.000 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν τὸν ἄρτον των, ἤτοι ἐὰν ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν ἀσήμαντον δαπάνην τῶν 36.000 δραχμῶν μηνιαίως, αἱ 150.000 οἰκογέναι τὰς ὁποίας ἀποτελοῦν αἱ ἑπτακόσιαι χιλιάδες εὔποροι θὰ ἔχωμεν αὐτομάτως τὸ ἀπαιτούμενον ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως πρὸς 3.000 δραχ. τὴν ὀκᾶν ὄχι 50 χιλ. ἀλλὰ 100 χιλ. τόννων σίτου ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐὰν οἱ ἀνωτέρω ἀριθμοὶ καὶ συλλογισμοὶ εἶναι βάσιμοι, τότε ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ εἶναι ἰδιαιτέρως εὐγνώμων πρὸς τὸν ἀξιότιμον κύριον Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, διότι διὰ τῶν ὑποδείξεών του καὶ ὁ προϋπολογισμὸς δὲν θίγεται καὶ ὁ ἄξιος καλυτέρας τύχης σιτοπαραγωγικός μας κόσμος ἱκανοποιεῖται κατὰ τρόπον μάλιστα καλύτερον καὶ ἐκείνου τὸν ὁποῖον ὑπέδειξαν οἱ συνάδελφοι τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς σίτου. Καὶ ἐάν, μολονότι ἀποδειχθοῦν βάσιμοι καὶ οἱ ἀριθμοὶ καὶ οἱ συλλογισμοὶ τοῦ κ. Παπανδρέου, ἡ Κυβέρνησις ἀρνηθῇ νὰ τοὺς ἐφαρμόσῃ, τότε ὄχι μόνον πρέπει νὰ καταψηφισθῇ καὶ νὰ καθαιρεθῇ ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ καὶ νὰ κρεμασθῇ. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημ. Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, τὴν εὐγλωττίαν καὶ τὴν ἀποδεικτικὴν ἀξίαν τῶν ὁποίων οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἶναι κανεὶς δυνατὸς εἰς τὰ μαθηματικὰ διὰ νὰ ἀντιληφθῇ τὴν πραγματικότητα καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὲ παρακολουθήσετε ὄχι μόνον εἰς τοὺς ἀριθμοὺς ποὺ θ’ ἀναφέρω, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ συμπεράσματα, τὰ γινόμενα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ καταλήξω καὶ τὰ ὁποῖα δυστυχῶς ἀποδεικνύουν κατὰ τρόπον ἀναμφισβήτητον ὡς ἐστερημένον σοβαρότητος τὸν ἰσχυρισμόν, ὅτι δυνάμεθα νὰ κάμωμεν συγκέντρωσιν 100.000 τόννων πρὸς 3.000 δρχ. τὴν ὀκᾶν, ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐν πρώτοις δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι οἱ δωρεὰν ἀρτοδοτούμενοι εἶναι μόνον 800.000 ὡς ἰσχυρίζεται ὁ κ. Παπανδρέου, ἀλλὰ περισσότεροι τῶν 2.200.000 ἀτόμων, ἤτοι συμμοριόπληκτοι 710.167 σὺν ἄποροι αʹ κατηγορίας πληθυσμοῦ κάτω τῶν 3.000 κατοίκων ἄτομα 709.667 σὺν ἄποροι οἰκογένειαι στρατευθέντων 718.643 σὺν 98.386 ἀκρῖται λαμβάνοντες διπλῆν μερίδα καὶ συνεπῶς οἱ ἀρτοδοτούμενοι ἐπὶ πληρωμῇ δὲν εἶναι 7.000.000 ἄτομα ἀλλὰ μόνον 5.600.000, ὁπότε οἱ ὑπολογιζόμενοι εὔποροι ⅒ τοῦ ἐπὶ πληρωμῇ ἀρτοδοτουμένου κοινοῦ δὲν θὰ εἶναι 700.000 ἄτομα ἀλλὰ 560.000 τοιαῦτα.

§87Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος εἶναι ἀκριβέστεροι.

§88Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Ἔχω εἰς τὴν διάθεσίν σας ἐπίσημα στοιχεῖα, νὰ σᾶς ἀναγνώσω καὶ τὰ πρακτικά, διὰ νὰ ἔχητε τὴν εὐχέρειαν τῆς συγκρίσεως.

§89Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἀναβιβάζετε εἰς 2.200.000 τοὺς ἀπόρους;

§90Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Τόσοι εἶναι.

§91Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Οἱ ἄποροι αʹ κατηγορίας εἶναι 1.100.000 ἄτομα, τὸ δὲ σύνολον τῶν δωρεὰν ἀρτοδοτουμένων ὑπερβαίνει τὰ 2.000.000 ἄτομα. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἀνεξαρτήτως τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ἀπόρων καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐδεχόμεθα ὅτι εἶναι ἐφαρμόσιμος ἡ θεωρητικῶς ὀρθὴ ἄποψις τοῦ δελτίου τῶν δύο κατηγοριῶν καὶ ἀκόμη οἱ εὔποροι ἠδύναντο νὰ ἐξευρεθῶσι καὶ νὰ εἶναι 150.000 οἰκογένειαι, ἂς ἴδωμεν, πληρώνοντες τὰς 36.000 δραχμὰς μηνιαίως, ἐὰν καλύπτουν τὴν ἀξίαν τῶν 100.000 τόννων πρὸς 3.000 τὴν ὀκᾶν, ὅπως ἰσχυρίζεται ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Διὰ τὴν συγκέντρωσιν 50.000 τόννων ἢ 39.000.000 ὀκάδων πρὸς 3.000 τὴν ὀκᾶν ἀπαιτοῦνται 117 δισεκατομμύρια καὶ 234 δισεκατομμύρια διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν 100.000 τόννων σίτου, ποσὸν τὸ ὁποῖον δὲν ἰσοφαρίζει μὲ τὰς εἰσπράξεις τοῦ ἀπιθάνου ἐφαρμογῆς δελτίου τῶν 150.000 οἰκογενειῶν πρὸς 36.000 δραχ. τὸν μῆνα, ὅπερ θὰ μᾶς ἔδιδε μηνιαίως 5.400.000.000 δραχμὰς καὶ τὸ ἔτος 64.800.000.000 δραχμάς. Ἤτοι προκύπτει διαφορὰ εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ 169.200.000.000 δραχ. καὶ ὄχι ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς ὑπεστηρίχθη παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Κύριοι βουλευταί, οἱ γεωργοί μας εἶναι ἀκένωτος πηγὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀντλοῦν καὶ διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ πολέμου καὶ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας καὶ διὰ τὰ πάντα. Αὐτοὶ ἐκφράζουν καὶ τὰ ὄνειρα καὶ τὰς ἐλπίδας καὶ τοὺς πόθους καὶ τοὺς πόνους τοῦ ἔθνους καὶ τὰ ἰδανικὰ τῆς φυλῆς. Δὲν ἐδίστασαν ποτὲ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς οἱανδήποτε θυσίαν χάριν τοῦ Ἔθνους καὶ δικαιοῦνται ν’ ἀξιώσωσιν ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ Ἔθνους ἂν μὴ τί ἄλλο τοὐλάχιστον γνῶσιν καὶ κατανόησιν τῶν προβλημάτων των. Ὅποιος δὲν νοιώθει τὸν πόνον καὶ τὸ δρᾶμα τῆς ζωῆς τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου ἀσφαλῶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ νοιώσῃ καὶ τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος, τὸ δρᾶμα τῆς Πατρίδος. Ἡ ζωὴ τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου μὲ τὴν πτωχὴν καὶ ἄγονον γῆν, μὲ τὰ πρωτόγονα ἀκόμη μέσα καλλιεργείας, εἶναι ἀληθῶς δραματικὴ καὶ πρέπει ὅλοι, ὡς χρέος ἔναντι τῆς Ἑλλάδος, διότι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ὁ ἀγρότης μας, νὰ κάμωμεν τὸ πᾶν διὰ νὰ καταστήσωμεν περισσότερον ὑποφερτὴ καὶ ἀνθρώπινη τὴν ζωήν του. Ἐφ’ ὅσον ἐπεμβαίνουν οἱ οἰκονομικοὶ σύμβουλοί μας καὶ δὲν ἐπιτρέπουν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῶν προϊόντων τοῦ ἀγρότου μας εἰς τιμὰς 200–300πλασίας τῶν προπολεμικῶν, ἐνῷ ὁ τιμάριθμος ὑπερβαίνει τὰ 420, ἂς φροντίσουν Κυβέρνησις καὶ ξένοι σύμβουλοι νὰ ἐξεύρουν τρόπον μειώσεως τῆς ἀξίας καὶ τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν, τῶν ὁποίων ὁ συντελεστὴς εἶναι ὑπὲρ τὰ 400–500 τῆς προπολεμικῆς οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ διάκρισις, ἀδικία καὶ ἄδικος μεταχείρισις εἰς βάρος τοῦ ἀγρότου. Ἐὰν συμπιεσθοῦν αἱ τιμαὶ τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀγοραστικὴν ἀξίαν τὸ ὀλίγον χρῆμα ποὺ θὰ πάρῃ εἰς χεῖρας του ὁ γεωργός μας, ἔχει καλῶς, ἄλλως ἢ 2.500 δραχμὰς λάβει κατ’ ὀκᾶν ἢ 3.000 εἶναι ἄνευ οὐσιαστικῆς σημασίας. Ἡ ἐγκαινιαζομένη πολιτικὴ τῆς ἐλευθέρας διαθέσεως τοῦ λευκοῦ ἄρτου καὶ τῆς μακαρονοποιΐας θὰ διευκολύνῃ κατὰ πολὺ ὄχι μόνον τὴν συγκέντρωσιν ποσότητος σίτου πλέον τῶν 100.000 τόννων, ἀλλὰ καὶ θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν σημαντικὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τῶν μακαρονίων. Εἴμεθα βέβαιοι ὅτι ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ κ. Ὑπουργός, ὅστις προέρχεται ἀπὸ σιτοπαραγωγὸν περιφέρειαν καὶ πονᾷ τοὺς γεωργούς, ἔκαμαν ὅ,τι καλύτερον ἠδύναντο, ἐὰν δὲ αἱ τελικαὶ ἀποφάσεις δὲν εἶναι ἱκανοποιητικαὶ εἶναι διότι εὑρέθη πρὸ ἀνυπερβλήτων δυσχερειῶν. Διὰ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως εἶναι μικρότερον τὸ παράπονον τοῦ σιτοπαραγωγικοῦ κόσμου ἀπ’ ὅ,τι εἶναι διὰ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνεπαρκέστατον καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰ διπλασιάσῃ διὰ ν’ ἀπορροφήσῃ ὅλον τὸν σῖτον ὅστις θὰ προσφερθῇ πρὸς συγκέντρωσιν διὰ νὰ μὴ πέσουν οἱ παραγωγοὶ θύματα τῆς ἁρπακτικῆς πλεονεξίας τῶν κακῶν ἐμπόρων οἵτινες ἐκμεταλλευόμενοι τὴν ἀνάγκην τοῦ ἀγρότου θ’ ἀγοράσωσι τὸ προϊόν των εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς. Πέρυσι ἐκάναμε σφάλμα τὸ ὁποῖον ἰσοδυναμεῖ μὲ ἔγκλημα. Τὰ μακαρόνια ἀπὸ 3.600 μὲ τὴν περυσινὴν συγκέντρωσιν διετιμήθησαν εἰς 5.600 διὰ νὰ ἀντισταθμισθῇ μὲ τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς τὸ βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως, ἐν τούτοις διετίθεντο εἰς τὴν μαύρην ἀγορὰν ζυμαρικὰ μὲ 8.000 δραχμάς. Ἄν αὐξήσωμεν τὴν ποσότητα τοῦ συγκεντρωθησομένου σίτου εἰς 100.000 τόννους, τότε μέγα ποσὸν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν πρὸς μακαρονοποίησιν, ὁπότε καὶ μακαρόνια πρὸς 4.600 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν πλεονάζουσαν ποσότητα σίτου ἅπασαν δυνάμεθα νὰ συγκεντρώσωμεν καὶ νὰ δώσωμεν καὶ μεγαλυτέραν τιμήν. (Χειροκροτήματα).

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§93Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἔχω τὴν γνώμην, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ψηφοφορία δὲν θὰ διεξαχθῇ ἀπόψε. Συνεπῶς αὔριον θὰ δυνηθῶ νὰ εἴπω διατί θὰ δώσω καταδικαστικὴν ψῆφον εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπανικολάου ἔχει τὸν λόγον.

§95Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα ἐξηντλήθη παρ’ ἄλλων συναδέλφων. Ἀνῆλθον εἰς τὸ Βῆμα διὰ νὰ ἑνώσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου, ἵνα ἡ Κυβέρνησις λάβῃ μέτρα, χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ βοηθηθῇ ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία τὰ πάντα προσφέρει εἰς τὴν Χώραν. Εἶναι ἀνάγκη ὅπως ἡ τάξις αὐτὴ τύχῃ ἰδιαιτέρας στοργῆς καὶ προστασίας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ γονιμότης τοῦ ἐδάφους μας εἶναι μετρία, τὰ δὲ παραγωγικὰ ἔξοδα μεγάλα. Συνεπῶς δὲν δύναται νὰ γίνῃ σύγκρισις τοῦ ἑλληνικοῦ σίτου μὲ τὸν σῖτον τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία προσφέρει τὰ πάντα διὰ τὴν Ἑλλάδα, δὲν πρέπει νὰ προσφέρῃ καὶ τὸ σιτάρι της κάτω τοῦ κόστους εἰς τὰς τάξεις ἐκείνας αἱ ὁποῖαι δὲν προσφέρουν τίποτε δι’ αὐτήν. Ἐλέχθη ὅτι ἡ σιτοκαλλιέργεια θὰ πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλων καλλιεργειῶν. Τοῦτο ὅμως δὲν δύναται νὰ συμβῇ.

§96Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη σκέψις τῆς Κυβερνήσεως.

§97Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἐφ’ ὅσον δὲν δύναται καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀντικατασταθῇ δι’ ἄλλων καλλιεργειῶν, πρέπει ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως νὰ ἐξακολουθήσῃ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως αὐξήσῃ τὴν ποσότητα εἰς 100.000 τόννους καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ φθάσωμεν ἐκεῖ, ἀλλὰ διὰ νὰ παύσῃ ἡ δημαγωγία.

§98Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ὅταν θέλετε νὰ φθάσῃ εἰς 100.000 τόννους ἡ συγκέντρωσις, λέτε νὰ πάρωμεν τοὺς 15.000 τόννους τῶν μεγάλων κτηματιῶν καὶ τοὺς 35.000 τῶν μηχανῶν; Διότι αὐτὸ περισσεύει.

§99Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Ἐγὼ προτείνω ὅπως μὴ ἔχουν τὸ δικαίωμα παραδόσεως εἰς τὴν συγκέντρωσιν οἱ ἔχοντες παραγωγὴν πέραν τῶν 3.000 ὀκάδων. Αὐτοὶ διὰ τῶν ἄλλων μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ ληφθοῦν θὰ ὠφεληθοῦν. Διότι ἡ τιμὴ θὰ φθάσῃ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν εἰς 2.500 δραχμάς. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἰδιαιτέρως νὰ προσέξῃ τὴν συγκέντρωσιν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ἐκεῖ λόγῳ τῶν συγκοινωνιῶν καὶ τῆς ἀσφαλείας γίνεται μεγάλη ἐκμετάλλευσις τῶν παραγωγῶν. Τοῦτο ἐγένετο παλαιότερον. Δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν νὰ γίνῃ καὶ ἐφέτος. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν μέτρα προστασίας τῶν ἀκριτικῶν ἐκείνων περιφερειῶν καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συγκέντρωσις ἀπὸ ἐκεῖ. (Χειροκροτήματα). (Μεθ’ ὃ διαγράφονται τοῦ καταλόγου τῶν ρητόρων, ὡς ἀπουσιάζοντες, οἱ κ. κ. Κ. Θεοφανόπουλος, Ν. Ἀθανασίου καὶ Ε. Κουλουμβάκης).

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Παπαγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§101Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ πρόβλημα τοῦ σίτου παρουσιάζει περισσοτέρας τῆς μιᾶς πλευρᾶς. Ὑποχρεωμένος νὰ ὁμιλήσω περὶ τοῦ πολυσυνθέτου τούτου θέματος ἐν συντομίᾳ, παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπενθυμίσω δι’ ὀλιγίστων τινὰς τῶν πλευρῶν τούτου. Καὶ πρῶτον τὴν ἐθνικὴν καὶ κοινωνικήν. Ἐν προκειμένῳ ὑπάρχει πλήρης συμφωνία. Εἶναι πρόδηλος ἡ ἀνάγκη τῆς στηρίξεως τῆς μεγάλης μάζης τοῦ ἀγροτικοῦ μας πληθυσμοῦ καὶ τῆς ἐξασφαλίσεως ἱκανοποιητικῶν πόρων διαβιώσεως τῶν ὑπερόχων αὐτῶν μαχητῶν οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον γνωρίζουν νὰ νικοῦν εἰς τοὺς πολεμικοὺς καὶ τοὺς εἰρηνικοὺς ἀγῶνας ἀλλὰ — ἔτι πλέον — γνωρίζουν νὰ τοὺς διεξάγουν ταὐτοχρόνως, καὶ πάλιν νὰ νικοῦν. Δεύτερον, τὴν πλευρὰν τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας. Μέχρις οὗ μελετηθῇ ἐπαρκῶς ἀπὸ διεθνοῦς καὶ ἐθνικοῦ συμφέροντος ἡ τυχὸν ριζικὴ ἀναδιοργάνωσις τῆς οἰκονομίας μας καὶ ὑπάρξουν αἱ ἀσφαλεῖς προϋποθέσεις ἐπιτυχίας ἑνὸς τοιούτου τολμήματος, εἶναι ἀνάγκη διευκολύνσεως καὶ τονώσεως τῆς παραγωγῆς παντὸς χρησίμου προϊόντος. Μεταξὺ τούτων προέχουσαν θέσιν ἐν τῇ οἰκονομίᾳ μας κατέχει καὶ ὁ σῖτος. Ἐξασφάλισις ἱκανοποιητικῆς τιμῆς τοῦ σίτου δὲν εἶναι ἀπαίτησις τῶν ἀγροτῶν μας καὶ ὑποχρέωσις ἡμῶν τῶν ἄλλων. Εἶναι ἀπαίτησις τοῦ συνόλου τοῦ ὑγιῶς σκεπτομένου ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τρίτον, τὴν ἀγορανομικὴν πλευράν. Ἡ ὕψωσις τῆς τιμῆς κάθε προϊόντος ἔχει ἀντίκτυπον ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς τοῦ πληθυσμοῦ μας. Εἶναι ὅθεν ἐπιβεβλημένον νὰ μελετῶνται πρὸ πάσης ἀποφάσεως οἱ ἀντίκτυποι τῶν ὑπὸ λῆψιν μέτρων. Τέλος τέταρτον, τὴν πλευρὰν τοῦ δημοσίου θησαυροῦ. Εἶναι εὐρέως γνωστὸν ὅτι μεταπελευθερωτικῶς καὶ μέχρι σήμερον ἡ διαχείρισις σίτου καὶ ἄρτου ἐδημιούργει συνεχῆ ἐλλείμματα. Ἂν δὲν ἀνεγράφοντο εἰς τὸν προϋπολογισμὸν δὲν ἦσαν ὀλιγώτερον σημαντικά. Ἁπλῶς ἀπεκρύπτοντο διὰ νὰ καλυφθοῦν διὰ τῆς ὑπεραξίας τοῦ εἰς δραχμὰς προϊόντος πωλήσεως χρυσῶν λιρῶν. Κατὰ τὴν χρῆσιν 1948–49 ἔχομεν ἔλλειμμα 200 περίπου δισεκατομμυρίων. Τὸ πρῶτον ἤδη, διὰ τὴν χρῆσιν 49–50 ἐπιχειρεῖται ἡ ἐξαφάνισις τοῦ συνήθους ἐκ τῆς διαχειρίσεως τοῦ σίτου ἐλλείμματος. Τοῦτο ἀποτελεῖ νέον στοιχεῖον. Πράγματι, μὲ βάσιν ὑπολογισμοῦ παραγωγὴν ἐγχωρίου σίτου 600.000 τόννων καὶ εἰσαγωγὴν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ 800.000 τόννων τὸ δημόσιον θὰ καταβάλῃ α) δι’ ἀξίαν 438.000 τόννων πρὸς δολλάρια 88,06, 376 δισεκ., δι’ ἀξίαν 372.000 τόννων πρὸς 106 δολλάρια 396 δισεκατομμ. καὶ διὰ δασμοὺς 153 δισεκατομμύρια. β) Δι’ ἀξίαν 76.500 τόννων σίτου, κριθῆς καὶ σικάλεως συγκεντρώσεως μὲ ἔξοδα καὶ φυσικὴν ἀφομοίωσιν 160 δισεκατομμύρια. Ἤτοι σύνολον δαπανῶν τοῦ δημοσίου 1085 δισεκατομμύρια. Ἔναντι τούτων τὸ δημόσιον θὰ εἰσπράξῃ α) ἐκ διαθέσεως 600.000 τόννων εἰς δελτίον ἄρτου 666 δισεκ., β) ἐκ διανομῆς 58.000 τόννων σίτου 75 δισεκ., γ) ἐκ διαθέσεως τοῦ ὑπολοίπου ἐκ τόννων 205.000 διὰ τὸν ἄρτον τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς πρὸς 2.550 κατ’ ὀκᾶν 400 δισεκ. καὶ δ) ἐκ διαθέσεως τῆς συγκεντρωθησομένης κριθῆς ὡς κτηνοτροφῆς 16 δισεκατομμύρια. Ἤτοι σύνολον εἰσπράξεων 1157 δισεκ. ἐξ ὧν δέον νὰ ἀφαιρεθοῦν τὰ ἔξοδα μεταφορᾶς τῶν ἀλεύρων ἐπαρχιῶν ἐξ 82 δισεκ., συνεπῶς καθαρὸν σύνολον εἰσπράξεων 1.075 δισεκ. Ἔχομεν ἑπομένως εἰσπράξεις 1075 καὶ ἔξοδα 1085, ἤτοι πιθανὸν ἔλλειμμα 10 δισεκατομμυρίων, ὅπερ εἶναι πιθανὸν νὰ αὐξηθῇ, ἐφ’ ὅσον καλυτέρα παραγωγὴ προκαλέσῃ μείωσιν τοῦ εἰσακτέου ποσοῦ, ἢ νὰ μειωθῇ ἐφ’ ὅσον ἐπιτευχθῇ, ὡς εἶναι πιθανὸν εὐνοϊκωτέρα τῶν 106 δολλαρίων τιμὴ διὰ τὸν ἐκ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς ἐξωτερικοῦ εἰσαχθησόμενον σῖτον. Ὑπὸ τὸ φῶς τῆς ἀνωτέρω προχείρου ἀναλύσεως, θὰ ἐξετάσω τὴν ὑπάρχουσαν διχογνωμίαν ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ τὸ συνολικὸν ποσὸν εἰς ὃ δέον αὕτη νὰ φθάσῃ. Ἐλέχθη ἤδη ὅτι αἱ μὲν γεωργικαὶ ὑπηρεσίαι θεωροῦν ὡς κόστος τοῦ σίτου τὰς 2.500 δραχ. ὑπὸ τὴν ἐπιφύλαξιν τοῦ γεγονότος ὅτι τὸ κόστος ποικίλλει ἀναλόγως τοῦ ἐδάφους, μέσων καλλιεργείας, μεγέθους κλήρου κλπ. Ἄλλοι ὑπολογίζουν τὴν δικαίαν τιμὴν εἰς 2700, 2800 ἢ καὶ 3000 δραχ. Ἀπὸ πλευρᾶς ἐθνικῆς, κοινωνικῆς καὶ τῆς οἰκονομίας μας ὅλοι καὶ βεβαίως περισσότερον πάντων ἡμεῖς θὰ συνεφώνουν εὐχερῶς εἰς ἀνωτέραν τιμὴν καὶ δὴ τὴν ἀνωτάτην. Προσθέτω ὅτι καὶ ἀπὸ πλευρᾶς δημοσίου θησαυροῦ αἱ ἀντιρρήσεις δὲν θὰ ἦσαν δι’ ἡμᾶς ἀποφασιστικαί. Ἱκανοὶ κυβερνῆται, εὐσυνειδήτως καὶ ἐπιτυχῶς ἐργαζόμενοι, δύνανται νὰ εὕρωσιν μέσα εἰς τὸν χορὸν τῶν δισεκατομμυρίων τὰς περιστολὰς ἐκείνας τῶν ἀδικαιολογήτων σπαταλῶν αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπέτρεπον τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται, τοιαύτη λύσις θὰ ἀπετέλει ἄραγε τὴν ἀσφαλῆ, τὴν μοναδικὴν διὰ τοὺς ἀγρότας λύσιν; Μήπως ὑπάρχει κίνδυνος ἀνατροπῆς καὶ μάλιστα συντόμου τῆς εὐκτέας λύσεως; Πράγματι, δεδομένου ὅτι ὁ σῖτος εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους δὲν ὑπάρχει φόβος ἀμέσου ἐπηρεασμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου καὶ ἐνδεχομένως τῶν ζυμαρικῶν. Ὁ κίνδυνος ἔγκειται ἀλλαχοῦ. Τὸν ἀνήφορον τῶν τιμῶν θὰ ἀκολουθήσουν μοιραίως ἄλλα προϊόντα, τινὰ τῶν ὁποίων ὡς ὁ βάμβαξ ἐπηρεάζουν ἀμεσώτατα τὸ κόστος πρωταρχικῶν διὰ τὸν ἀγρότην εἰδῶν. Καὶ τότε θὰ ἐξαφανισθῇ αὐτομάτως ὅλη ἡ ὠφέλεια τὴν ὁποίαν ἠθελήσαμεν διὰ τὸν παραγωγὸν ὅστις θὰ παραμείνῃ μὲ πρόσθετον πικρίαν ὅτι τὸν ἐξηπατήσαμεν. Συμπεραίνω: Ἡ μὲν Κυβέρνησις καλὸν εἶναι νὰ ἀσχοληθῇ κάποτε καὶ μὲ τὴν συγκράτησιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς ἂν εἶναι ἱκανὴ πρὸς τοῦτο. Τινὲς δὲ τῶν ἀντιπολιτευομένων ταύτην, καλὸν εἶναι νὰ μὴ δημαγωγοῦν εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν, ἐμφανίζοντες πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν των τὴν τιμὴν τῶν 3.000 ὡς πανάκειαν, ὡς τὸν ἀσφαλῆ χρυσοῦν αἰῶνα. Ἡ τιμὴ τῶν 2.500, μολονότι μικρά, καὶ ἡ αὔξησίς της εἶναι εὐχερῶς δυνατή, δύναται νὰ γίνῃ ἀνεκτὴ ἂν συνεκρατεῖτο ὁ κατήφορος τὸν ὁποῖον ἐξ ἀνικανότητος τῶν κυβερνώντων ἀκολουθεῖ ἡ οἰκονομία μας. Δυνατὸν ὅμως νὰ ἀποτελέσῃ πλῆγμα κατὰ τῶν σιτοπαραγωγῶν μας καὶ εὐτελῆ ἐξαπάτησίν των καὶ ἡ τιμὴ τῶν 3.000 ἀκόμη, ἂν αὕτη δὲν συνεβάδιζε μὲ ἔντονον προσπάθειαν συγκρατήσεως τῆς καταστάσεως ἀπὸ τὸ ἀφυπνιζόμενον Κράτος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως σημειώνω ὅτι ἡ περιστολὴ τῆς μεγάλης προσφορᾶς σίτου πρὸς συγκέντρωσιν δὲν πρέπει νὰ γίνῃ διὰ καθορισμοῦ ἐξαιρετικῶς χαμηλοῦ ποσοῦ συγκεντρώσεως, ἀλλὰ διὰ δημιουργίας προϋποθέσεως εὐνοϊκῆς διαθέσεως τοῦ ἐγχωρίου σίτου εἰς τὴν ἐσωτερικὴν ἀγοράν. Οὕτω καὶ ἐν πάσῃ ἀντικειμενικότητι ἔχει καθ’ ἡμᾶς τὸ πρόβλημα. Εἶναι τοῦτο ζήτημα ὄχι καθορισμοῦ τιμῆς μόνον ἀλλὰ σειρᾶς ὅλης προσπαθειῶν καὶ μέτρων τὰ ὁποῖα ἀπεδείχθη ὅτι δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ προβλέψῃ καὶ ἐφαρμόσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἡ θέσις πολιτικοῦ ζητήματος ἐπὶ τοιούτου θέματος ἁπτομένου τόσον ἐντόνως δημαγωγίας δὲν μᾶς εὑρίσκει συμφώνους. Πάντως εἰς περίπτωσιν ψηφοφορίας θὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν διότι τίποτε δὲν μᾶς ἔπεισε ὅτι δυνάμεθα νὰ μεταβάλλωμεν στάσιν ἔναντι αὐτῆς.

§102Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κίνδυνος τὸν ὁποῖον τονίζετε δὲν ὑπάρχει ἐν προκειμένῳ. Φοβεῖσθε ὅτι ἡ καταβολὴ τῶν 3000 δραχμῶν θὰ εἶχε μοιραῖον ἀντίκτυπον ἐπὶ τῶν λοιπῶν προϊόντων. Τοῦτο ὅμως θὰ ἠδύνατο νὰ συμβῇ μόνον ἐὰν ἡ αὔξησις ἤθελεν ἔχει τὴν ἔκφρασίν της ἐπὶ τοῦ ἄρτου. Τοιοῦτον ὅμως δὲν συμβαίνει.

§103Κ. ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπενθυμίζω ὅτι ὡμίλησα περὶ ἀμέσου καὶ ἐμμέσου ἐπιρροῆς. Ἐὰν ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου δὲν ἐπηρεάζεται ἀμέσως ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου, θὰ ἐπηρεασθῇ μοιραίως ἡ τιμὴ τῶν λοιπῶν προϊόντων. Ὁπωσδήποτε εἶναι βέβαιον ὅτι ἄνευ συγκρατήσεως τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν γενικώτερον, οἱαδήποτε μερικὴ ἱκανοποίησις παραγωγῶν θὰ ἀπολήξῃ εἰς βάρος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου καὶ ἀναγκαστικῶς εἰς ἐξαπάτησιν αὐτῶν τῶν ἰδίων ὑπὲρ ὧν τὸ μέτρον ἐλήφθη.

§104Β. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ θέμα ἐξηντλήθη ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, δι’ ὃ καὶ θὰ περιορισθῶ εἰς δύο μόνον παρατηρήσεις. Τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως ὡς καὶ κάθε θέμα, ἔχει τὴν κοινωνικὴν καὶ οἰκονομικήν του πλευράν. Ἐφ’ ὅσον δὲ λαμβάνομεν ἑκάστοτε προστατευτικὰ μέτρα διὰ διαφόρους ἄλλας κοινωνικὰς τάξεις, ὀφείλομεν κατὰ μείζονα λόγον νὰ λάβωμεν τοιαῦτα διὰ τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸν σπουδαιότερον ἐθνικὸν παράγοντα τῆς Χώρας. Ὅταν οἱ γεωργοί μας εἶναι εὐχαριστημένοι, ἡ οἰκονομία μας βαίνει καλῶς· ἐνῷ ἀντιθέτως, ὅταν οἱ γεωργοὶ εἶναι δυσηρεστημένοι ἡ καθόλου οἰκονομία τῆς Χώρας τελεῖ ἐν κινδύνῳ. Δυστυχῶς ἡ γεωργία μας ὑπῆρξε πάντοτε παθητική. Καὶ τοῦτο διότι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν γεωργῶν μας, δηλ. 38%, διαθέτει ἐλαχίστην καλλιεργήσιμον γῆν μὴ ὑπερβαίνουσαν τὰ 10 στρέμματα. Τὰ 73% τῶν γεωργῶν καλλιεργοῦν ἔκτασιν ὀλιγωτέραν τῶν 30 κατὰ μέσον ὅρον στρεμμάτων. Λόγῳ δὲ τοῦ ὅτι αἱ καλλιεργούμεναι ἐκτάσεις εἶναι μικραί, ἀποκλείεται ἡ χρησιμοποίησις μηχανικῶν μέσων καλλιεργείας, ἅτινα θὰ ἠδύναντο νὰ αὐξήσουν τὴν ἀπόδοσιν καὶ νὰ μειώσουν τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς. Δι’ ὃ καὶ ἡ ἀπόδοσις εἶναι μικρά. Εἶναι δυνατὸν νὰ καταστῇ μία οἰκονομία ἀνθηρά, ὅταν αἱ ἀποτελοῦσαι αὐτὴν ἐπιχειρήσεις εἶναι παθητικαὶ καὶ χρειάζονται πάντοτε τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Κράτους; Προπολεμικῶς μία γεωργικὴ οἰκογένεια ἀποτελουμένη ἐκ 5 περίπου ἀτόμων, εἶχεν ἐτήσιον εἰσόδημα περὶ τὰς 22.000 δραχμάς, ἐνῷ αἱ δαπάναι αὐτῆς ἀνήρχοντο εἰς 28.000 δρχ. ἐτησίως. Τὸ ἔλλειμμα τοῦτο προσεπάθουν νὰ καλύψουν τὸ μὲν διὰ χρεῶν, τὸ δὲ διὰ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἐξόδων συντηρήσεώς των, μὲ ἀποτέλεσμα, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ εἶναι ὑπέρχρεοι, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ὑποσιτίζωνται. Τὸ Κράτος τότε, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν, ἠναγκάσθη νὰ ἐπιβάλῃ τὴν διαγραφὴν τῶν χρεῶν. Ἀργότερον ἦλθεν ὁ πληθωρισμὸς καὶ ἀπήλλαξε τοὺς γεωργοὺς τῶν δυσβαστάκτων βαρῶν των. Μία τοιαύτη ὅμως συνεχὴς κατάστασις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ὡς εἶναι φυσικόν, δὲν δύναται παρὰ νὰ ἀγάγῃ εἰς ἐπικίνδυνα ἀποτελέσματα. Συνεπείᾳ τῆς κακῆς διατροφῆς καὶ τοῦ ὑποσιτισμοῦ τῶν γεωργῶν, ὁ μέσος ὅρος τῆς ζωῆς των εἶναι κατὰ 5–6 χρόνια κατώτερος τῆς ζωῆς τῶν ἀστῶν κατ’ ἐξαίρεσιν ἀπὸ ὅ,τι συμβαίνει εἰς ὅλας τὰς χώρας τοῦ κόσμου ὅπου οἱ γεωργοί, λόγῳ τῶν ὑγιεινοτέρων συνθηκῶν, ζοῦν 5– 6 ἔτη περισσότερα ἀπὸ τοὺς ἀστοὺς τῶν χωρῶν αὐτῶν. Καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο συνέβαινε προπολεμικῶς, φαντασθῆτε ὁποία εἶναι ἡ κατάστασις σήμερον μετὰ τὸν ἐξανεμισμὸν κάθε μορφῆς οἰκονομίας των. Ἡ κατάστασις τῶν γεωργῶν ὑπῆρξεν ἀνέκαθεν παθητικὴ ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς. Σήμερον εἶναι πλέον ἢ παθητική. Οἱ γεωργοὶ δὲν δύνανται νὰ καλύψουν οὐδὲ τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας των, δι’ ὃ καὶ ἀντιμετωπίζομεν τὰς συνεχεῖς διαμαρτυρίας. Τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς, κατὰ διαφόρους στατιστικάς, ἀνέρχεται κατὰ μέσον ὅρον εἰς 3.000 δραχ. καὶ πλέον. Ἐπειδὴ ὅμως ὁ συντελεστὴς τοῦ κόστους δὲν εἶναι εὐχερὲς νὰ προσδιορισθῇ ἐπακριβῶς, λόγῳ τοῦ ὅτι ποικίλλει τοῦτο κατὰ περιοχάς, δι’ αὐτὸ καλύτερος θὰ ἦτο ὁ ὑπολογισμός, βάσει τοῦ τιμαρίθμου. Δεδομένου δὲ ὅτι προπολεμικῶς ὁ σῖτος ἐτιμᾶτο πρὸς 8½ περίπου δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, βάσει τοῦ σημερινοῦ τιμαρίθμου, θὰ πρέπῃ νὰ τιμᾶται πρὸς 3 καὶ πλέον χιλιάδας δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ποσὸν δυνάμενον νὰ καλύψῃ τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῶν παραγωγῶν. Ἡ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καθορισθεῖσα τιμὴ τῶν 2.500 δραχμῶν, δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ μόνον τοὺς μεγάλους παραγωγοὺς καὶ οὐχὶ τοὺς μικρούς, εἰς οὓς θὰ καταλείπῃ ἔλλειμμα, δι’ ὃ καὶ ἡ δικαία ἀγανάκτησίς των. Ἀντὶ δὲ τῶν 50 χιλ. τόννων νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν συγκέντρωσιν 100 τουλάχιστον χιλ. τόννων σίτου καὶ ἀναλόγων κριθῆς καὶ σικάλεως, προτιμωμένων τῶν μικροκαλλιεργητῶν καὶ οὕτω νὰ αἰσθανθοῦν οὗτοι κάποιαν ἀνακούφισιν. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος εἶπεν, ὅτι ἂν καθορισθῇ δελτίον εὐπόρων μὲ ηὐξημένην τιμήν, θὰ προκύψῃ ἔσοδον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν ἐπαρκὲς διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς καὶ τῆς ποσότητος τοῦ συγκεντρωθησομένου σίτου.

§105Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπειδὴ ἀνεφέρθησαν κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου ἀριθμοί, θὰ παρεκάλουν τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ νὰ δώσῃ πληροφορίες περὶ τοῦ πῶς κατανέμονται τὰ 7.800.000 δελτία.

§106Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπουρ. Ἐφοδ.). Δὲν ἔχω ἀκριβεῖς ἀριθμοὺς αὐτὴν τὴν στιγμήν. Πάντως οἱ ἀνταρτόπληκτοι ἀνέρχονται εἰς 642 περίπου χιλιάδας, οἱ δὲ ἄποροι περὶ τὰς 300 –400 χιλιάδας. Περίπου δηλ. 1.000.000 ἐν συνόλῳ.

§107Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐγὼ ἀνέφερα 800.000 περίπου, συνεπῶς δὲν ὑπάρχει ἀπόστασις ἀξιόλογος.

§108Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Ἐγὼ ἐπεκαλέσθην τοὺς ἀριθμοὺς καὶ εἶναι οὗτοι οἱ ἀκόλουθοι. 710.160 ἀνταρτόπληκτοι, 98.386 ἀκρῖται, τοὺς ὁποίους πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν εἰς διπλῆν μερίδα καὶ 709.660 ἄποροι σὺν ἄποροι οἰκογένειαι στρατευθέντων 718.643 ἄτομα. Ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνταρτοπλήκτων, δυστυχῶς ἔβαινε μέχρι τοῦ Ἀπριλίου ἐ. ἔ. αὐξανόμενος, φθάσας τὰς 720.000 καὶ μετὰ τὸν ἐπαναπατρισμὸν 70 περίπου χιλιάδων ἀπέμειναν 710.160 καὶ συνεπῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν δωρεὰν λαμβανόντων τὸν ἄρτον των εἶναι πολὺ μεγαλύτερος ἐκείνου ὃν ἐπεκαλέσθη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος.

§109Β. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Ἀνεφέρθη ὑπὸ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ὅτι οἱ εὔποροι ἀνέρχονται εἰς 700 χιλιάδας.

§110Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ἐπιμένω πρὸς ἐξακρίβωσιν τῶν ἀριθμῶν, εἶναι μόνον χάριν τῆς ἀκριβείας διότι οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι ἄσχετοι μὲ τὴν σειρὰν τῶν ἰδικῶν μου συλλογισμῶν. Διότι, εἴτε εἶναι 800.000 εἴτε εἶναι 1.800.000 οἱ ἄποροι, ὁ ἰδικός μου λογαριασμὸς παραμένει ἀμετάβλητος. Δὲν στηρίζεται ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀπόρων, ἀλλ’ ἐπὶ τῆς σχέσεως τῶν εὐπόρων πρὸς τὸ σύνολον τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος. Καὶ εἴπομεν, ὅτι, ἐπὶ τοῦ συνολικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑλλάδος τὸ ἓν δέκατον δύναται νὰ θεωρηθῇ εὔπορον καὶ νὰ πληρώνῃ ἐπὶ πλέον 300 δραχμὰς ἡμερησίως κατ’ ἄτομον. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθην, ἐλήφθησαν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ. Ἐὰν δὲν εἶναι ἀκριβεῖς, ἁρμόδιον εἶναι νὰ ἀπαντήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ὄχι ἡμεῖς.

§111Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, θὰ ἐπιφέρῃ αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου;

§112Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν σᾶς δίδω ἀπάντησιν διότι ἐὰν εἴχατε ἀκούσει τὰς δύο ὁμιλίας μου, θὰ ἐγνωρίζατε τὴν ἀπάντησιν καὶ δὲν θεωρῶ ἀπαραίτητον νὰ τὴν ἐπαναλάβω.

§113Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Ὅλος ὁ κόσμος καὶ ἡ μεσαία τάξις θὰ πάρῃ ἀπὸ τὰ δελτία τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Συνεπῶς, ἡ αὔξησις αὐτὴ θὰ ἐπιφέρῃ καὶ αὔξησιν τοῦ βασικοῦ ἐπιπέδου διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου.

§114Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν δίδω ἀπάντησιν: 1) Διότι ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἔκαμε τὸν κόπον νὰ παρακολουθήσῃ τὰς δύο μου ὁμιλίας.

§115Ν. ΚΑΜΠΑΝΗΣ. Τὰς παρηκολούθησα.

§116Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἂν τὰς παρηκολουθήσατε καὶ μ’ ὅλα ταῦτα διατυπώνετε αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν, τὸ ἄδικον εἶναι ἰδικόν σας. Καὶ 2) Διότι δὲν θέλω νὰ ἐμποδίσω τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. συναδέλφου, ὁ ὁποῖος ἀναπτύσσει μὲ τόσην σοβαρότητα τὸ θέμα.

§117Β. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. Νομίζω ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 700 χιλ. εὐπόρων εἶναι ὑπερβολικός, ἂν λάβωμεν μάλιστα ὑπ’ ὄψιν ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν φορολογίαν τῶν εὐπόρων μόνον εἰς 2.500 ἀνῆλθον οἱ εὔποροι. Τὸ ποῖος εἶναι εὔπορος καὶ ποῖος ὄχι εἶναι ζήτημα κρίσεως. Τὰς 2.500 ἐὰν τὰς πολλαπλασιάσωμεν ἔστω καὶ ἐπὶ 100 πάλιν δὲν φθάνομεν τὸν ἀριθμὸν τῶν 700.000 ἀτόμων, ὅπως ὑπολογίζει ὁ κ. Παπανδρέου. Ἄλλωστε οἱ εὔποροι τρώγουν τὸ ὀλιγώτερον ψωμί. Ἀνεξαρτήτως ὅμως ὅλων αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον ἐθέσαμεν ὡς βάσιν τὸν τιμάριθμον καὶ ὁ τιμάριθμος ἀνῆλθεν εἰς τὰ 400 δὲν πρέπει νὰ καθορίσωμεν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου μὲ βάσιν τιμαρίθμου εἰς 280 ἀλλ’ εἰς τὰ 340 τοὐλάχιστον, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὑπάρχουν αἱ δυνατότητες. Πρέπει νὰ ἱκανοποιήσωμεν τοὺς μικροὺς παραγωγούς. Ὅταν οἱ γεωργοὶ οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὰ 65% τοῦ πληθυσμοῦ δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα ν’ ἀπορροφήσουν διάφορα εἴδη, πῶς θέλετε τότε νὰ ἔχωμεν ἀνασυγκρότησιν; Τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι ὅτι διαθέτομεν μικρὸν χῶρον, ὅστις δὲν μᾶς ἐπιτρέπει νὰ προσαρμοσθῶμεν πρὸς τὴν διεθνῆ οἰκονομίαν, ἡ ὁποία ὑπόκειται καθημερινῶς εἰς ἐναλλαγάς, τὰς ὁποίας ὅμως ὁ μικρὸς διατροφικὸς χῶρος τῆς Ἑλλάδος δὲν δύναται καθ’ ὁλοκληρίαν νὰ παρακολουθήσῃ. Δι’ αὐτό, νομίζω, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ εὕρωμεν τὴν διέξοδον διὰ τοὺς γεωργούς. (Χειροκροτήματα).

§118Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνεκοίνωσα πρὸ ἡμερῶν σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς καὶ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου προεκάλεσεν, εὐλόγως λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, εὐρεῖαν συζήτησιν μέχρι τοῦ σημείου ὥστε καὶ πολιτικὸν ζήτημα νὰ τεθῇ εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐκρίνετο ἱκανοποιητικὸν τὸ ἀποτέλεσμα ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν. Ἔλεγον εἰς προηγουμένην συζήτησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀναγνωρίζουσα τὴν ἀνάγκην τῆς ἐξασφαλίσεως ἱκανοποιητικῶν τιμῶν διαθέσεως τῶν ἐγχωρίων σιτηρῶν καὶ κρίνουσα ὅτι ἡ ἐξασφάλισις αὐτὴ μόνον διὰ κρατικῆς ἐπεμβάσεως ἦτο δυνατὴ κατέληξεν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπεμβάσεως αὐτῆς. Εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ὁ προσφορώτερος τρόπος προστατευτικῆς ἐπεμβάσεως, θὰ ἦτο ὁ καθορισμὸς ἀπολύτως ἱκανοποιητικῶν τιμῶν διὰ τὰ σιτηρὰ καὶ ἡ διασφάλισις αὐτῶν δι’ ἀπεριόριστον συγκεντρώσεως μὲ τὰς τιμὰς αὐτάς. Καὶ θὰ ἦτο εὐτυχὴς ἡ Κυβέρνησις ἐὰν ἠδύνατο νὰ ἐπέμβῃ κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον. Τοῦτο προσκρούει εἰς δυσχερεῖς οἰκονομικὰς συνθήκας τὰς ὁποίας διερχόμεθα καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν ἐπιτρέπουν ἐξαιρετικῶς ἐκτεταμένας χρηματοδοτήσεις οὔτε μεγάλας ἐπιβαρύνσεις εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ ἢ ἄλλως τῆς καταναλώσεως. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν Προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Π. Μουτζουρίδης). Δι’ αὐτὸ προεκρίθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως λύσις ἡ ὁποία θὰ ἔτεινεν εἰς τὴν σχετικῶς ἱκανοποιητικὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ μὲ τὰ ὀλιγώτερα μειονεκτήματα, λύσις συνισταμένη εἰς τὴν ἐπέμβασιν τοῦ Κράτους κατὰ τοὺς δύο ἀκολούθους τρόπους: 1ον) Ἐπέμβασις δι’ ἀμέσων μέτρων. Αὕτη συνίσταται εἰς τὴν εἰς περιωρισμένην κλίμακα συγκέντρωσιν ποσοτήτων προσφερομένων ὑπὸ τῶν μικρῶν καλλιεργητῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δεδομένων τῆς τελευταίας τριετίας ἔκρινεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι 76.500 τόν. θ’ ἀντεπεκρίνοντο εἰς τὰ πραγματικῶς προσφερθησόμενα ποσά. Μέσος ὅρος τῆς τελευταίας τριετίας ἦτο 38.000 τόν. σίτου, 8.000 τόν. σικάλεως καὶ 14.000 τόν. κριθῆς, δηλαδὴ μέσος ὅρος 62.000 περίπου τόννοι. Τὸ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καθορισθὲν ποσὸν συγκεντρώσεως, εἶναι κατὰ πολὺ ἀνώτερον τοῦ μέσου ὅρου τῆς τελευταίας τριετίας. Ὁ κ. Ἀλιβιζᾶτος εἶπεν ὅτι οἱ σιτοπαραγωγοὶ διὰ τὴν ἰδίαν των κατανάλωσιν ἔχουσιν ἀνάγκην 650 χιλ. τόννων. Εἴτε τοῦτο θεωρήσωμεν ἀληθές, εἴτε ἐπὶ ἄλλων ὑπολογισμῶν βασισθῶμεν, τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον πλεονάζει πρὸς παράδοσιν μετὰ τὴν παρακράτησιν τῆς ἀναγκαιούσης εἰς τοὺς παραγωγοὺς ποσότητος δὲν ὑπερβαίνει τὰς 100–125 χιλ. τόννους ἐξ ὧν 50.000 θὰ παραδοθῶσιν εἰς τὴν συγκέντρωσιν. Ἀλλ’ ἐάν, ὅπως εἶπε καὶ ὁ Ἀρχηγός μου, κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν διαπιστωθῇ ἡ ἀνάγκη τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ ζήτημα.

§119Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Διατί νὰ μὴ γίνῃ τοῦτο ἀπὸ τοῦδε, ὥστε νὰ ἐξυπηρετηθοῦν οὐσιαστικῶς οἱ παραγωγοί;

§120Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Διότι ἡ Κυβέρνησις νομίζει ὅτι δὲν θὰ παραστῇ ἀνάγκη αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ.

§121Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἂν τὸ ἐπίστευε θὰ ἦτο πρόσθετος λόγος νὰ ἀφήσῃ ἀπεριόριστον τὸ ποσὸν ἀφοῦ, ὅπως δήποτε τὸ Κράτος δὲν εἶχε νὰ ζημιωθῇ.

§122Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Διατί δὲν θέλετε νὰ δεχθῆτε τὴν πρότασίν μας ὅπως τὸ ποσὸν τῶν πέραν τῶν 50.000 τόννων παραδοθῇ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν;

§123Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Διότι τοῦτο σημαίνει ἔμμεσον αὔξησιν τῆς συγκεντρωθησομένης ποσότητος. Καὶ ἐὰν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δεχθῇ τὸν σῖτον μὲ 2.500 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν καὶ δὲν διαθέσῃ αὐτόν, ποῖος θὰ πληρώσῃ τὸ ἔλλειμμα; Καὶ μέχρι τῆς διαθέσεως ποῖος θὰ πληρώσῃ εἰς τὴν Τράπεζαν;

§124Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Νὰ τὸ παραδώσῃ σὺν τῷ χρόνῳ εἰς τὴν κατανάλωσιν.

§125Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν εἰσπράξῃ ἡ Τράπεζα, ποῦ θὰ εὕρῃ τὰ χρήματα διὰ νὰ χορηγήσῃ δάνεια;

§126Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Βεβαίως.

§127Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν ἡ Κυβέρνησις κρίνει, ὅτι αἱ 2.500 δραχμαὶ κατ’ ὀκᾶν, ἀποτελοῦν τιμὴν σχετικῶς ἱκανοποιητικὴν διὰ τοὺς παραγωγούς. Περὶ τούτου πρὸ ὀλίγου μὲ ἐπληροφόρησε συνάδελφος, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειάν του τὰ 80% τῶν παραγωγῶν θεωροῦν τὴν τιμὴν ἱκανοποιητικήν, τὴν αὐτὴν δὲ ἐντύπωσιν ἀπεκόμισα καὶ ἐγὼ ἐκ τῆς περιοδείας μου εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν, διότι καὶ οἱ ἴδιοι οἱ σιτοπαραγωγοὶ δὲν ἀνέμενον τιμὴν μεγαλυτέραν τῶν 2.300– 2.400 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλὰ ἂς ἐξετάσωμεν τὰς διατυπωθείσας ἀπόψεις. Βεβαίως εἶναι εὔκολος ἡ διατύπωσις μιᾶς λύσεως, ὡς ἡ τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος περὶ καθιερώσεως δύο δελτίων, τοῦ δελτίου τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ δελτίου τῶν εὐπόρων, διατιθεμένου διὰ τὸ δελτίον τοῦ λαοῦ τοῦ σίτου τοῦ ἐξωτερικοῦ, διὰ δὲ τοὺς εὐπόρους τοῦ σίτου τῆς συγκεντρώσεως, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ καθιεροῦτο ὑποχρεωτικῶς τὸ δελτίον. Ἀνεξαρτήτως ὅμως τῆς δυσχερείας τῆς ἐξευρέσεως νομίμου καὶ δυνατοῦ τρόπου ἐπιβολῆς τῆς ὑποχρεωτικότητος...

§128Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνησυχεῖτε μήπως οἱ εὔποροι τὸ θεωρήσουν ὡς μὴ νόμιμον;

§129Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐὰν ἡ τιμὴ τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς τοῦ ἄρτου εἶναι κατωτέρα τῆς τοῦ δελτίου τῶν εὐπόρων φυσικὸν εἶναι νὰ μὴ ἀγοράζουν τὸν ἄρτον τοῦ δελτίου των.

§130Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Θὰ εἶναι ὑποχρεωτικόν, κατὰ τὴν προταθεῖσαν ἄποψιν.

§131Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ πρέπῃ νὰ τὸ εἰσπράξωμεν διὰ φορολογικῶν καταλόγων, εἴτε τὸ πάρουν, εἴτε δὲν τὸ πάρουν οἱ εὔποροι.

§132Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ἀνεξαρτήτως τῆς δυσχερείας διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς ὑποχρεωτικότητος, γεννῶνται ἐπίσης ἀνυπέρβλητοι δυσκολίαι διὰ τὸν χρονικὸν καθορισμὸν καὶ τὴν διαδικασίαν διὰ τὴν ἐπιλογὴν τῶν 700.000 προσώπων. Καὶ ἄλλοτε ὑπεβλήθη περὶ τούτου σχετικὴ πρότασις, ἥτις ἀπερρίφθη ὡς ἀνεφάρμοστος. Ἀλλὰ περὶ τούτου θὰ σᾶς ὁμιλήσῃ διεξοδικώτερον ὁ συνάδελφός μου ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ.

§133Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἀφέθη τότε εἰς τὴν διάθεσιν τῶν εὐπόρων ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ κ. Κωστόπουλον νὰ δηλώσουν ὅτι εἶναι εὔποροι καὶ παραιτοῦνται, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ γίνουν 10.000 δηλώσεις.

§134Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Ὑπεστηρίχθη ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀρχηγὸν τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, ὅτι πρέπει καὶ αἱ ἄλλαι τάξεις νὰ ὑποστοῦν θυσίας. Ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ ὑποστοῦν θυσίας καὶ αἱ ἄλλαι τάξεις καὶ θὰ ὑποστοῦν, ἀλλὰ αἱ θυσίαι αὐταὶ πρέπει νὰ ἔχουν καὶ ἕνα ὅριον πέραν τοῦ ὁποίου θὰ γίνουν δυσβάστακτοι καὶ θὰ κάμψουν οἰκονομικῶς τὰς τάξεις αὐτὰς θὰ ἔχουν δὲ γενικώτερον ἀντίκτυπον ἐπὶ τῆς τιμῆς καὶ θὰ γεννήσουν ἀξιώσεις περὶ αὐξήσεως τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων.

§135Ι. ΦΩΤΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον αἱ θυσίαι διὰ τὸν ἀγρότην δὲν ἔχουν πέρας.

§136Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κατὰ τὴν συζήτησιν δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα προσοχὴ, εἰς τὸν δεύτερον τρόπον Κρατικῆς ἐπεμβάσεως, ὅστις περιλαμβάνει τὰ ἔμμεσα μέτρα, διὰ τῶν ὁποίων ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ἀντίληψιν ὅτι παρέχεται ἐξ ἴσου προστασία, ὅπως καὶ διὰ τῶν ἀμέσων μέτρων. Ἐπιδιώκεται δηλαδὴ διὰ τῶν ἐμμέσων μέτρων νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ ταχεῖα ἀπορρόφησις τῶν ποσοτήτων σίτου, αἱ ὁποῖαι θὰ πλεονάσουν μετὰ τὴν κάλυψιν τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως, διὰ τῆς ἀνυψώσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, ἥτις θὰ γίνῃ πρῶτον διὰ τῆς ἀμέσου καταργήσεως πάσης ἀπαγορευτικῆς διατάξεως παραγωγῆς λευκοῦ ἄρτου καὶ πωλήσεως λευκοῦ ἀλεύρου καὶ σιμιγδαλίων καὶ δεύτερον διὰ τῆς ἀναστολῆς χορηγήσεως σίτου τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς τοὺς ἀλευρομύλους, οἱ ὁποῖοι παράγουν ἄλευρον διὰ τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, καθὼς καὶ διὰ τὴν παρασκευὴν ζυμαρικῶν. Τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ ἀναβιβάσουν τὴν τιμὴν τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς μέχρι τοῦ ἐπιθυμητοῦ ὁρίου ἐὰν δὲ διαπιστωθῇ ὕψωσις τῆς τιμῆς ἢ κίνδυνος ὑψώσεως τότε θὰ εἶναι εἰς θέσιν τὸ Κράτος νὰ ἐπεμβαίνῃ διὰ τῆς διαθέσεως εἰς τὰ ἐπιλιμένια κέντρα ἐκ τῶν ἀποθεμάτων, ὥστε νὰ ρυθμίζῃ τοῦτο κατὰ τὴν βούλησίν του τὴν τιμήν.

§137Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ πρόβλημά μας εἶναι πῶς θὰ συγκεντρώσωμεν μίαν ὡρισμένην ποσότητα. Σεῖς αἰσιοδοξεῖτε, ὅτι θὰ τὴν διαθέσητε μὲ τιμὴν ἄνω τῶν 2.500 δραχμῶν. Μακαρίζομεν τὴν αἰσιοδοξίαν τῆς Κυβερνήσεως.

§138Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὁ φόβος αὐτὸς περὶ ὑπερβολικῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς διετυπώθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ δι’ αὐτὸ ἀπαντῶ κατὰ ποῖον τρόπον πρόκειται νὰ ἐπεμβαίνῃ τὸ Κράτος. Λέγω, λοιπόν, ὅτι διὰ τῶν ἐμμέσων αὐτῶν μέτρων, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν εὐνοϊκὴν ἐπίδρασιν τῶν τιμῶν τῆς συγκεντρώσεως, θὰ προστατευθοῦν οἱ παραγωγοί, οἱ ὁποῖοι δι’ οἱονδήποτε λόγον θὰ ἀποκλεισθοῦν τῆς συγκεντρώσεως. Ἀλλὰ τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ ἱκανοποιήσουν καὶ τὴν κατανάλωσιν, διότι ἐφεξῆς τὰ ζυμαρικὰ δὲν θὰ πωλοῦνται περισσότερον τῶν 4.300 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἡ Κυβέρνησις κατηγορήθη, ὅτι δὲν κατέβαλε προσπαθείας διὰ τὴν ἱκανοποιητικὴν λύσιν τοῦ συζητουμένου θέματος. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἀπέδωσεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔλλειψιν προσπαθείας καὶ τὴν κατηγόρησεν ἐπὶ ὀλιγωρίᾳ. Ἐπίσης ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, παρ’ ὅτι ἀνεγνώρισεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν στοργὴν καὶ ἐνδιαφέρον, τὴν κατηγόρησεν ὅτι δὲν κατέβαλεν ἀρκετὴν προσπάθειαν. Τέλος ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος κατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δὲν εἶχε τὸ θάρρος νὰ θέσῃ τὸ ζήτημα, ὅπως ἔπρεπε, ἐνώπιον τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Αἱ ἐπικρίσεις αὗται εἶναι ἄδικοι. Ἡ Κυβέρνησις ἐγκαίρως ἐμελέτησε, καὶ τὸ θάρρος καὶ τὴν εἰλικρίνειαν εἶχε νὰ θέσῃ καὶ ἐνώπιον αὐτῆς καὶ ἐνώπιον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν γνώμην ἐπ’ αὐτοῦ καὶ οὐδεμίαν παρέλειψε προσπάθειαν πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν διὰ νὰ ἐπιτύχῃ λύσιν παρέχουσαν ὑπὸ τὰς παρούσας δυσχερεῖς οἰκονομικὰς συνθήκας τὴν μείζονα δυνατὴν ἱκανοποίησιν εἰς τὴν πολυπληθῆ αὐτὴν τάξιν τῶν σιτοπαραγωγῶν ἀγροτῶν. Οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν ἐπεσκέφθησαν μετὰ ἀπὸ ἡμᾶς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐνημέρωσαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐξυμνήθη ὁ Ἕλλην ἀγρότης διὰ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσέφερε καὶ τὰς θυσίας τὰς ὁποίας ὑπέστη καὶ ὑφίσταται πάντοτε καὶ ἰδίᾳ κατὰ τὴν παροῦσαν περίστασιν διὰ νὰ τονισθῇ ἐν τέλει ὅτι ἀπέναντι αὐτῶν δὲν ἀντικρύζει εἰμὴ τὴν ἀδιαφορίαν καὶ τὴν ἐγκατάλειψιν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους. Ἐνῷ ἀναγνωρίζομεν ὑπὲρ πάντα ἄλλον τὰς θυσίας τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου, ἐνῷ ἐκτιμῶμεν πλήρως καὶ κατ’ ἀξίαν τὴν σκληρὰν καὶ ἀγωνιώδη προσπάθειαν, τὴν ὁποίαν οὗτος πρὸς ἀμφοτέρας τὰς κατευθύνσεις τήν τε πολεμικὴν καὶ τὴν παραγωγικὴν καταβάλλει καὶ ἀποκαλυπτόμεθα πρὸ τοῦ ὑψηλοῦ καὶ ἀκμαίου ἐθνικοῦ φρονήματός του καὶ τοῦ ἀφθάστου πατριωτισμοῦ του δὲν δεχόμεθα τὴν κατηγορίαν ὅτι ἀδιαφοροῦμεν δι’ αὐτὸν καὶ τὸν ἔχομεν ἐγκαταλείψει εἰς τὴν τύχην του. Κινδυνεύει, κύριοι βουλευταί, νὰ γίνῃ κανών, ὁσάκις συζητεῖται ζήτημα σχέσιν ἔχον μὲ τὸν ἀγρότην, νὰ ἐπαναλαμβάνεται ὡς ἐπῳδὸς εἰς τὸ τέλος ἑκάστης ἀγορεύσεως ὅτι ὁ ἀγρότης ἔχει ἐγκαταλειφθῆ καὶ ἐπιδεικνύεται πρὸς αὐτὸν τελεία ἀδιαφορία. Ἡ κατηγορία αὐτὴ καὶ ἀβάσιμος καὶ ἄδικος καὶ ἐπιζημία ἴσως εἶναι. Δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς νὰ συζητήσωμεν τί ὑπὲρ τοῦ ἀγρότου ἔπραξεν ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως μέχρι σήμερον τὸ Κράτος καὶ πόσον ἐνισχύθη οὗτος εἰς τὴν προσπάθειαν τῆς ἀνασυγκροτήσεώς του. Ἀλλ’ ὅπως καὶ ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἄλλης συζητήσεως ἐδήλωσα αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν στιγμὴν νὰ διακηρύξω, ὅτι ὁ Ἕλλην ἀγρότης ἐπὶ τοῦ ὁποίου κυρίως στηρίζεται ἡ Πατρίς, εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον ὑπὲρ ἐπιβιώσεως τῆς φυλῆς διεξάγει, καὶ εἰς τὴν μάχην τῆς ἀνασυγκροτήσεως, ἔχει ὅλην τὴν στοργὴν καὶ τὴν συμπάθειαν καὶ ὅλων ὑμῶν βεβαίως καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας καὶ δὲν παραλείπεται οὐδὲ θὰ παραλειφθῇ πᾶν μέτρον τεῖνον εἰς τὴν ἐνίσχυσιν, τὴν ἀνακούφισιν καὶ τὴν προστασίαν του. (Χειροκροτήματα).

§139Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὰ στρέμματα διὰ τὴν Θεσσαλίαν, τί θὰ κάμετε, κ. Ὑπουργέ;

§140Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως θὰ μείνῃ ἐντὸς τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα ἀπεφασίσθησαν.

§141Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δηλαδὴ εἰς τὴν Λάρισαν δὲν θὰ γίνῃ συγκέντρωσις. Νομίζω ὅτι, ἐὰν κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς συγκεντρώσεως διαπιστωθῆ ὅτι δὲν συγκεντροῦται ἡ ὁρισθεῖσα ποσότης, τότε τὰ 50 στρέμματα νὰ αὐξηθοῦν εἰς 75.

§142Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἐὰν ἐμφανισθῇ ἡ περίπτωσις αὐτὴ θὰ ἐξετασθῇ.

§143Ι. ΚΑΤΣΑΝΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι ζωτικώτατον, διότι ἐὰν δὲν γίνῃ αὐτὸ ποὺ ζητάει ὁ κ. Νικολαΐδης εἰς ὁλόκληρον τὴν Θεσσαλίαν δὲν θὰ γίνῃ συγκέντρωσις.

§144Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐπιφυλάσσεται νὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ ζήτημα, ἐνῷ εἶναι δεδομένον πόσος εἶναι ὁ κλῆρος εἰς τὴν Θεσσαλίαν.

§145Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργίας). Ἡ Κυβέρνησις δὲν μεταβάλλει ἀπόψεις.

§146Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχει καλῶς, τὴν δήλωσίν σας αὑτὴν ἤθελα.

§147Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὸ ὅλον θέμα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου μὲ τὸ ὁποῖον ἠσχολήθη ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ θὰ ἀσχοληθοῦν καὶ ἄλλοι συνάδελφοί μου. Θεωρῶ ὅμως ὑποχρέωσίν μου, μετὰ τὴν εὐρεῖαν συζήτησιν, νὰ δώσω ὡρισμένας ἐξηγήσεις ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἔθιξαν τὰς ἁρμοδιότητας τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ. Χρονολογικῶς προηγοῦνται τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔθιξεν ὁ κ. Σακελλαρίου, δώσας τὴν ἐντύπωσιν ὅτι γίνονται σπατάλαι δεκάδων δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθοῦν διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. Σακελλαρίου, ὅτι δὲν παρακολουθοῦμεν τὴν ἀπόδοσιν τῶν ἀλεύρων εἰς ἄρτον ἐξ οὗ ἐπέρχεται ζημία 11 δισεκατομμυρίων κατ’ ἔτος. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι δὶς τῆς ἑβδομάδος, ἐπιτροπὴ τῆς ὁποίας μετέχουν καὶ δύο καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου μεταβαίνει αἰφνιδιαστικῶς εἰς τὰ ἀρτοποιεῖα καὶ προβαίνει εἰς ἐξέτασιν τῆς ἀποδόσεως. Ἕτερον σημεῖον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν 45 ἑκατομ. ὀκάδων πιτύρων, τὰ ὁποῖα διατίθενται πρὸς 700 δραχ. κατ’ ὀκᾶν παρ’ ἡμῶν, ἐνῷ διὰ τῶν μεσαζόντων φθάνουν εἰς τὴν κατανάλωσιν εἰς τὴν τιμὴν τῶν 1.100 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι τὰ πίτυρα αὐτὰ διατίθενται ἀπ’ εὐθείας παρ’ ἡμῶν εἰς τοὺς παραγωγοὺς καὶ οὐδέποτε διὰ τῶν μεσαζόντων εἰς τιμὴν 700 δραχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ μάλιστα μετὰ δυσχερείας. Εἶναι ἀδύνατον νὰ διατεθοῦν πρὸς 900 δρχ. κατ’ ὀκᾶν διὰ νὰ ὑπάρξῃ ἔσοδον ἐπὶ πλέον 10 δισεκατομμυρίων ὡς ὑπεστήριξεν ὁ κ. Σακελαρίου, ἕτερον ζήτημα εἶναι ἡ ἄποψις τοῦ διπλοῦ δελτίου. Τὸ θέμα τοῦτο κατόπιν μελέτης τὴν ὁποίαν ἔκαμαν αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου καὶ ἐγὼ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἐγένετο προσπάθεια, ὡς νομίζω, ἐπὶ Κυβερνήσεως τῶν ἑπτὰ κατὰ Ἰούνιον 1947 ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου τούτου, ἀλλὰ ἡ μελέτη καὶ ἡ ἰδέα ἀπερρίφθη διότι ἦτο δυσχερὲς νὰ ξεχωρισθοῦν 700.000 εὔποροι. Ὁ κ. Κατσάνης κατόπιν ἐρεύνης του ἀνεβίβασε τοὺς εὐπόρους εἰς 350.000 προτείνας τὴν ἐπ’ αὐτῶν ἐφαρμογὴν τοῦ δελτίου. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν ἐν τοῖς πράγμασι νὰ ξεχωρίσωμεν τοὺς εὐπόρους αὐτούς. Διὰ νὰ ὑποστηρίξωμεν τὸν ἀγρότην θὰ ἠδύναντο νὰ φορολογηθοῦν οἱ εὔποροι αὐτοί.

§148Ι. ΓΚΛΑΒΑΝΗΣ. Νὰ αὐξηθῇ τοῦ δελτίου γενικῶς ἡ τιμὴ κατὰ 100 δρχ. καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν καὶ αὔξησιν τῆς τιμῆς καὶ αὔξησιν ποσότητος συγκεντρώσεως.

§149Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Ἂν δυνάμεθα νὰ ξεχωρίσωμεν τοὺς εὐπόρους θὰ εἴχαμε τὸ δελτίον τοῦ λαοῦ πρὸς 1.800 δραχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ τὸ δελτίον τῶν εὐπόρων πρὸς 3000 δραχ. κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλὰ τότε ἔπρεπε νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ ἄρτος τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Διότι ὁ εὔπορος δὲν θὰ ἐλάμβανε τὸν ἄρτον τοῦ δελτίου του ἐφ’ ὅσον θὰ εὕρισκε εὐθηνότερον τὸν ἄρτον τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Ἀλλὰ τὸν ἄρτον τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς τὸν χρησιμοποιοῦν κυρίως αἱ ἐργατικαὶ τάξεις εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐπαρκοῦν τὰ 100 δράμια τοῦ ψωμιοῦ τὸ ὁποῖον τοὺς χορηγοῦμεν.

§150Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τὸ δελτίον τῶν εὐπόρων θὰ ἦτο ὑποχρεωτικόν.

§151Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Πῶς θὰ τὸ καταστήσωμεν ὑποχρεωτικὸν ἐφ’ ὅσον εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ προμηθευθοῦν εὐθηνότερον ἄρτον; Τότε πρόκειται περὶ φορολογίας.

§152Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ ὀνομάζετε φορολογίαν, ἀλλ’ εἴπατε κάτι τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀποτελεῖ φορολογίαν. Καὶ φορολογίαν τῶν ἐργαζομένων, οἱ ὁποῖοι ἀγοράζουν εὐθηνότερον ἄρτον εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν.

§153Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Ἡ ἄποψίς σας δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν εὐρυμάθειάν σας, διότι δὲν πρόκειται περὶ φορολογίας. Ἡ διαφορὰ δὲν πηγαίνει εἰς τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν, ἀλλὰ εἰς τοὺς παραγωγούς. Νομίζω ὅτι μὲ τὰ ὅσα εἶπον, ἡ πρότασις τοῦ κ. Παπανδρέου εἶναι μὲν ὡραία, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐφαρμόσιμος διὰ τὴν Χώραν μας. Ἄλλη ἄποψις εἶναι ἡ ὑποστηριχθεῖσα ὑπὸ τοῦ κ. Ἀλιβιζάτου. Δηλαδὴ νὰ προσφέρωμεν μεγαλυτέραν τιμὴν καὶ νὰ αὐξήσωμεν τὴν ποσότητα τῆς συγκεντρώσεως διαθέτοντες τὴν διαφορὰν τῶν 165 δισεκατομμυρίων, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς μειώσεως τοῦ σίτου εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι κέρδος διότι ἐφ’ ὅσον ἔχομεν ἔλλειμμα, θὰ εἴμεθα ὀλιγώτερον πτωχοὶ ἀπὸ ὅ,τι εἴμεθα πέρυσιν. Δὲν εἶμαι ἐγώ, ὅστις θὰ ὑποστηρίξω ὅτι τὰ μέτρα τῆς συγκεντρώσεως εἶνε ἐπαρκῆ, ἀλλὰ θὰ εἴπω μίαν ἱστορικὴν φράσιν: «Δυστυχῶς ἐπτωχεύσαμεν». Καὶ ἐπτωχεύσαμεν περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι εἴχομεν πτωχεύσει τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ τίποτε περισσότερον διότι ἐπτωχεύσαμεν. Εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν ἐπὶ ἓν ἔτος ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἐκυμαίνετο μεταξὺ τῶν 1000–2000 δραχμῶν ἐνῶ σήμερον τοὺς δίδομεν 2.500 δραχμάς. Μὲ τὴν ὁρισθεῖσαν ποσότητα συγκεντρώσεως καὶ μὲ τὰ λοιπὰ μέσα αἱ τιμαὶ καὶ εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν θὰ φθάσουν τὰς 2.500 δραχμάς, διότι ἡ κατανάλωσις ἄρτου ἐλευθέρας ἀγορᾶς εἰς τὴν περιφέρειαν μόνον τῆς Διοικήσεως Πρωτευούσης ἀνέρχεται εἰς 20.000 τόννους ἐτησίως. Δὲν ἔχω ἀκριβεῖς ἀριθμοὺς δι’ ὁλόκληρον τὴν Χώραν διότι προμηθεύονται οἱ ἀρτοποιοὶ ἀπὸ τὸ ἐλεύθερον ἐμπόριον τὰ ἄλευρα τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται. Πάντως ὅμως ὑπολογίζω ὅτι ἀνέρχεται ἡ ποσότης εἰς 150.000–200.000 τόννους. Ὅταν πρὸ 8μήνου ἀνέλαβον τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ἤρχισα πολιτικὴν μεγάλης καταναλώσεως ζυμαρικῶν. Διὰ τὰ ζυμαρικὰ θὰ ἔχωμεν ἄνω τῶν 6000 τόννων μηνιαίαν κατανάλωσιν ἀλεύρου ἤτοι 7.500–8.000 τόννους σίτου μηνιαίως, δηλαδὴ 100.000 τόννους ἐτησίως.

§154Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸ τελευταῖον τρίμηνον ἡ διάθεσις διὰ μακαρόνια ἀνῆλθεν εἰς 3.500 μὲ 4.000 τόννους.

§155Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Μελετᾶται τὸ ζήτημα ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐλευθέραν μακαρονοποίησιν ἀλεύρων καὶ τὴν ἐλευθέραν παραγωγὴν οἱουδήποτε τύπου ἄρτου. Θεωρῶ καὶ εἶνε βέβαιον τοῦτο ὅτι διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ αἱ τιμαὶ θὰ ἀνέλθουν εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν 2.500 δραχμῶν. Καὶ ἀποτελεῖ ἀναμφίβολον προστασίαν τῶν παραγωγῶν. Ἀλλ’ ἡ αὔξησις αὕτη εἶνε ἕνα βῆμα ἐπικίνδυνον διότι ὁ σῖτος ὅστις ἐπωλεῖτο πρὸς 1800 δρ. θὰ πωλῆται τοῦ λοιποῦ πρὸς 2.500. Θὰ ἔχωμεν δηλαδὴ αὔξησιν κατὰ 20% περίπου καὶ φοβοῦμαι ὅτι τοῦτο θὰ προκαλέσῃ αὔξησιν καὶ ἐπὶ τῶν τιμῶν τῶν ἄλλων εἰδῶν καὶ ὅπως βλέπετε κύριοι, εὑρισκόμεθα πρὸ τοῦ περιέργου φαινομένου νὰ ζητοῦμεν μείωσιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς καὶ αὔξησιν τῆς τιμῆς πρὸς προστασίαν ὡρισμένων τάξεων. Ἂν τοῦτο ἐγένετο καὶ δι’ ἄλλα εἴδη ὅπως μοῦ εἶχον συστήσει διὰ τὴν ἁλιείαν π. χ. νὰ μὴ εἰσήρχοντο ψάρια ἐκ Μαρόκου, θὰ εἴχομεν αὔξησιν τῶν τιμῶν.

§156ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὅ,τι ἐγένετο διὰ τὸ λάδι.

§157Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν διὰ τὴν τιμὴν τοῦ λαδιοῦ μοῦ δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ συζητήσωμεν, ὁπότε θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἔκαμα τὸ καθῆκον μου διὰ νὰ συγκρατήσω τὴν τιμήν, ἄλλως αὕτη θὰ ἦτο 40.000.

§158Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Νὰ ὁρίσωμεν εἰδικὴν ἡμέραν συζητήσεως δι’ ὅλας τὰς τιμάς.

§159Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Ἡ Κυβέρνησις ἐν ὄψει τοῦ καθήκοντος νὰ βοηθήσῃ τοὺς παραγωγοὺς ἀντιμετώπισε τὴν αὔξησιν αὐτήν. Ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅτι ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου θὰ προκαλέσῃ αὔξησιν καὶ τῶν ἄλλων τιμῶν. Κατὰ τὸ τελευταῖον 5μηνον παρετηρήθη ὕψωσις τοῦ γενικοῦ τιμαρίθμου κατὰ 4% ἀλλὰ πολλοὶ οἰκονομικοὶ παράγοντες συσσωρεύονται τελευταίως καὶ φοβοῦμαι μεγαλυτέραν αὔξησιν. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν δὲν ἐπήρχετο οὐδεμία αὔξησις, ἀπεναντίας μάλιστα ἐπήρχετο συμπίεσις τῶν τιμῶν εἰς ὄφελος τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. (Χειροκροτήματα).

§160Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ θέμα κ. συνάδελφοι, ἐξηντλήθη παρ’ ἄλλων συναδέλφων καὶ ἐγὼ ἀνῆλθον εἰς τὸ Βῆμα διὰ νὰ κάμω μίαν ἀνακεφαλαίωσιν καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἀπὸ ποῦ ἐξεκινήσαμεν διὰ νὰ καθορίσωμεν τὴν ποσότητα τῶν 50.000 τόννων τὴν ὁποίαν θὰ συγκεντρώσωμεν. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς ἡ διαθέσιμος ποσότης σίτου εἶνε 100.000 τόννοι, ἤτοι 50.000 τόν. ἀνήκοντες εἰς τοὺς μικροπαραγωγούς, 35.000 τόν. τῶν μηχανῶν καὶ 15.000 τόν. τῶν μεγαλοκτηματιῶν. Καὶ εἴπαμε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη προστασίας τῶν μηχανῶν καὶ τῶν μεγαλοκτηματιῶν. Καὶ οὕτω ὡρίσθη ἡ ποσότης τῶν 50.000 τόννων τῶν μικροπαραγωγῶν. Ὡς πρὸς τὴν ὁρισθεῖσαν τιμὴν τῶν 2500 δραχμῶν αὕτη δὲν εἶνε μακρὰν τῆς τιμῆς τῶν 2700 δραχ. τὴν ὁποίαν ὥρισεν ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή. Ὁ ὑπολογισμὸς τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς ὁδηγήσῃ, εἰς αὔξησιν τῆς συγκεντρωθησομένης ποσότητος, διότι ὑπῆρχεν ἡ δυνατότης, νὰ λάβῃ ὁ παραγωγός, τὴν τιμὴν τῶν 2.500 δρχ. ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἀντιμετωπίσεως τοῦ ἐκ τοῦ πληθωρισμοῦ κινδύνου.

§161Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐφ’ ὅσον εἶσθε βέβαιοι, ὅτι οὐδὲν συμφέρον θὰ ἔχουν οἱ ἀγρόται νὰ πιέσουν τὸ Κράτος διὰ νὰ λάβουν τὴν τιμὴν τῶν 2.500 δραχμ. κατ’ ὀκᾶν, ἀφοῦ θὰ δύνανται νὰ τὰς εὕρουν εὐχερῶς εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, διατὶ τότε θέτετε τὸ ὅριον τῶν 50 χιλ. τόννων; Καὶ διατὶ δὲν εἶσθε εὐρύτεροι;

§162Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἀντιστρέφων τὸ ἐρώτημα, βάσει τοῦ συλλογισμοῦ σας αὐτοῦ, θὰ ἠδυνάμην τότε νὰ σᾶς εἴπω, διατὶ ἡ συγκέντρωσις τῶν 50 χιλ. τόννων.

§163Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διότι βασικὸς συντελεστὴς τῆς συγκεντρώσεως εἶναι ἡ τιμὴ τῶν 2.500 δραχμῶν.

§164Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ὑπελόγισεν ὅτι εἶναι 100.000 οἱ τόννοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπάρχουν εἰς τὴν ἀγορὰν πρὸς προσφοράν. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, διὰ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις, καὶ περὶ τῶν ὁποίων σᾶς ὡμίλησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, θὰ ὑπάρξῃ καταναλωτικὴ ἀνάγκη ἐν τῇ ἀγορᾷ μακαρονίων, ἀλεύρων καὶ ἄρτου ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Ὅταν λοιπὸν ὑπάρχῃ ζήτησις 200 χιλ. τόννων, ἔναντι προσφορᾶς ἑκατόν, εἶναι ἀναμφισβήτητον ἡ τιμὴ νὰ ὑπερβῇ τὰς 2.500 δραχ.

§165Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀδικεῖτε τὸν ἑαυτόν σας καὶ εἰς μεγάλον βαθμόν. Διότι σεῖς γνωρίζετε τὴν ἐπικαιρότητα τῆς λειτουργίας τοῦ νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως. Ἡ μὲν συγκέντρωσις τοῦ σίτου εἶναι ἄμεσος ὑπόθεσις, ἡ δὲ χρησιμοποίησις τῶν 200.000 ἔστω τόννων λόγῳ τῶν ἐμμέσων μέτρων τῶν σχετικῶν μὲ τὸν ἄρτον τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς καὶ ζυμαρικῶν κατανέμεται εἰς ὁλόκληρον ἔτος.

§166Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι ἐν τῷ μεταξὺ διὰ τὴν περίοδον τῶν 2–3 μηνῶν δὲν θὰ γίνῃ διάθεσις ἐξωτερικοῦ σίτου, ἀκριβῶς διὰ νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις τῆς ἀγορᾶς.

§167Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπλανήθη καὶ πάλιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.

§168Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἐπλανήθην. Προσπαθῶ νὰ σᾶς πείσω νὰ μὴ θέλετε μὲ σοφιστεῖες νὰ λύητε ζητήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι καθαρῶς οἰκονομικὰ καὶ σιτικά.

§169Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σιταρένια θὰ τὰ ἀκούσητε καὶ πάλιν. Εἶναι ἀδύνατον νὰ δεχθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι τὰ ζυμαρικὰ καὶ ὁ ἄρτος τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς τῶν 200.000 τόννων πρόκειται νὰ καταναλωθοῦν κατὰ τὸν πρῶτον ἢ τὸν δεύτερον μῆνα μετὰ τὸν θερισμόν. Οἱ ἀριθμοί, ὑποθέτω, ἀφοροῦν ὁλόκληρον τὸ ἔτος.

§170Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Μάλιστα.

§171Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἂς τὸ ἀκούσῃ λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ λογαριασμός μας ἐξωφλήθη. Ἡσυχάσατε τώρα. Καὶ προχωροῦμεν. Τούτου δεδομένου, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ ἀσκήσουν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς λειτουργίας τοῦ νόμου τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζητήσεως, πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ παραγωγοῦ. Ὁ παραγωγός, κύριε Ὑπουργέ, πιέζεται κατὰ τὰς ἡμέρας τῆς παραγωγῆς. Ὅλα τὰ βάσανα τοῦ χρόνου μαζεύονται μετὰ τὸν θερισμόν, ὅταν ὁ ἄνθρωπος πληρώνῃ, ἀγοράζῃ. Εἶναι ὁ μὴν τῆς κρίσεως. Ὅ,τι δὲν συμβεῖ κατ’ ἐκεῖνον τὸν μῆνα, εἰς τὸ μέλλον θὰ εἶναι ὑπὲρ τοῦ ἐμπόρου, ὄχι ὑπὲρ τῶν μικρῶν παραγωγῶν. Καὶ ὅσα μέτρα προτίθεσθε νὰ ἐφαρμόσητε πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸν παρόντα μῆνα. Ὅσα δὲν ἀντιμετωπίσουν τὸν πρῶτον μῆνα, εἶναι εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐμπόρου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου.

§172Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ δημοκρατικοῦ σοσιαλιστικοῦ κόμματος μοῦ ἔδωσεν ὁ ἴδιος τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον ἔθεσα προηγουμένως. Εἶπεν τὶ λόγον θὰ εἶχεν ἀκόμη καὶ ἡ συγκέντρωσις. Ἰδοὺ διατὶ γίνεται ἡ συγκέντρωσις καὶ ὡρίσθη αὕτη εἰς 50.000 τόννους· διότι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας εἰς 50.000 τόννους ὑπελογίσθη ἡ ποσότης τῶν μικροπαραγωγῶν.

§173Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὴ ἦτο ἡ πλάνη.

§174Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιμείνω ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, διὰ νὰ πεισθῆτε ὅτι δὲν εἶναι πλάνη.

§175Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ διακομματικὴ ἐπιτροπὴ ἦτο ὑπὲρ τῆς τιμῆς τῶν 3.000 δραχμῶν καὶ ἐκ λόγων «δημοσιονομικῶν δυσχερειῶν» ὅπως γράφει, τὴν ἔκαμε 2.700. Καὶ ἐνῷ ἡ ἐλάττωσις ἐγένετο πρὸς χάριν σας, σεῖς τὴν μεταβάλλετε εἰς κριτικὴν ἐναντίον της: Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσόν, ἡ Ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας σεῖς τὴν ἐγκυρότητα ἐπικαλεῖσθε, λέγει ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ εἶναι ὀλιγώτερον τῶν 100.000 τόννων.

§176Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, δίδει τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας, βάσει τῶν ὁποίων αἱ προσφερθησόμεναι ὡς πλεονάζουσαι ποσότητες τῶν μικροπαραγωγῶν, δὲν δύνανται νὰ ὑπερβοῦν τὰς 50 χιλ. τόννων, αἱ δὲ μεγαλύτεραι τυχὸν ποσότητες κατέχονται ἀπὸ τοὺς μεγάλους παραγωγούς, διὰ τὰς ὁποίας θὰ ὑπάρξῃ ζήτησις ἐκ μέρους τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς, χάρις εἰς τὴν ὁποίαν ἐνῷ θὰ ἐπιτύχῃ ὁ παραγωγὸς τὴν τιμὴν τῶν 2.500 δραχ. θὰ ἀποφευχθῇ συγχρόνως ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ἡ αὔξησις τῆς κυκλοφορίας.

§177Ι. ΚΑΤΣΑΝΗΣ. Οἱ 50 χιλ. τόννοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καλύψουν ὅλους τοὺς μικροπαραγωγούς, διότι ἐθέσατε τὸν περιορισμὸν τῶν 50 στρεμμάτων. Ὡς γνωστὸν δὲ εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας τῆς Χώρας, ὅπου ἐφαρμόζεται μονοκαλλιέργεια, μικροπαραγωγοὶ χαρακτηρίζονται καὶ οἱ καλλιεργηταὶ μέχρις 100 στρεμμάτων.

§178Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἐὰν ἠρώτησα τὸν κ. Ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ νὰ μὲ πληροφορήσῃ ποία ἡ κατὰ μῆνα διατιθεμένη ποσότης ἐξωτερικοῦ σίτου διὰ μακαρονοποιΐαν καὶ παρασκευὴν λευκοῦ ἄρτου, τὸ ἔκαμα διότι βάσει ἐπισήμων στοιχείων, διατίθενται 7.500 χιλ. τόννοι μηνιαίως διὰ κατασκευὴν ἄρτου ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Κατὰ τοὺς πρώτους δὲ τρεῖς ἕως τέσσαρας μῆνας, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ δώσῃ τὰ ἀναμενόμενα ἀγαθὰ ἀποτελέσματα ὁ νόμος τῆς προσφορᾶς καὶ ζητήσεως, διότι ὁ παραγωγὸς ὡς γνωστόν, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ τὰ χρέη του, ἐντὸς τῶν 3 πρώτων μηνῶν, ὁπότε θὰ ἀναγκασθῇ νὰ προσφέρῃ τὸ προϊόν του, μὲ ἀποτέλεσμα τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς.

§179Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἡ κατανάλωσις διὰ μακαρονοποίησιν καὶ ἄρτον ἐλευθέρας ἀγορᾶς, ἔχει ὑπολογισθῆ εἰς 175 χιλ. περίπου τόννους ἐτησίως. Ὅταν δὲ οἱ ἐπίσημοι ἀριθμοὶ μᾶς λέγουν ὅτι ἡ δυναμένη νὰ διατεθῇ ἀπὸ τοὺς μικροπαραγωγοὺς ποσότης δὲν ὑπερβαίνει τοὺς 50 χιλ. τόννων, ἀπὸ τῆς ἄλλης δὲ πλευρᾶς ἔχομεν ζήτησιν 175 χιλ. τόννων, εἶναι πολὺ φυσικὸν νὰ διατηρηθῇ ἡ τιμὴ εἰς σταθερὰ ἐπίπεδα, ἀποφευγομένης οὕτω τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ κινδύνου τοῦ πληθωρισμοῦ. Δὲν πρέπει νὰ παρορᾶται ἄλλωστε τὸ γεγονός, ὅτι διερχόμεθα ἐποχὴν καθ’ ἣν γίνονται διάφοραι χρηματοδοτήσεις καὶ συνεπῶς οἱ ἐκ τοῦ πληθωρισμοῦ καὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ κίνδυνοι, εἶναι πολὺ μεγαλύτεροι. Ὡς γνωστὸν τὸ ἔλλειμμα τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἄρτου ἀνέρχεται εἰς 300 περίπου δισεκατομμύρια. Τοῦτο, ἐλπίζομεν νὰ τὸ καλύψωμεν σήμερον, διὰ τῆς πτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐὰν ὅμως δεχθῶμεν τὰς προτάσεις σας, τότε τὸ ἔλλειμμα ἐκ τῆς συγκεντρώσεως, θὰ ἀνέλθῃ εἰς 114 δισεκατομμύρια, θὰ εἶναι δὲ ἀδύνατος ἡ κάλυψίς του, ἐκτὸς ἐὰν αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τοῦ διὰ δελτίου παρεχομένου ἄρτου. Δι’ αὐτὸ θὰ παρεκάλουν τὴν Βουλήν, ὅπως λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει, τὰς δυσχερεῖς περιστάσεις ἃς διερχόμεθα, δεχθῇ τὰ κυβερνητικὰ μέτρα, ἅτινα καὶ τοὺς παραγωγοὺς ἐξυπηρετοῦν.

§180Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπὶ διακοπῆς μου πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὀφείλω μίαν διασάφησιν. Ἡ πληροφορία ἣν ἐπεκαλέσθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ὅτι θὰ πλεονάσουν ἐκ τῆς ἐφετεινῆς παραγωγῆς 50 μόνον χιλιάδες τόννοι, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀκριβής. Ἀπὸ τῆς στατιστικῆς συγκεντρώσεως τῶν προπολεμικῶν ἐτῶν, προκύπτει ὅτι ὁσάκις ἡ ὁλικὴ παραγωγὴ σίτου ἐκυμαίνετο περὶ τὰ 600 ἑκατομμύρια ὀκάδες, ὅση περίπου ὑπολογίζεται ἡ ἐφετεινή, ἡ πραγματοποιηθεῖσα συγκέντρωσις σίτου δὲν ὑπῆρξε κατωτέρα τῶν 150 ἑκατομ. ὀκάδων. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ὡς πρὸς τὸ ποσὸν καὶ ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ συγκεντρωθησομένου σίτου, ἀκολουθεῖ τὴν ἀντιαγροτικὴν πολιτικήν, τῆς ἰδικῆς της τριετίας. Καὶ διερμηνεύων τὸν πόνον τοῦ γεωργικοῦ μας κόσμου διαμαρτύρομαι ἐντόνως διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν καὶ πάλιν, τρίτον ἤδη ἔτος ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία εἶναι αἰχμάλωτος κερδοσκοπικῶν καὶ κεφαλαιοκρατικῶν συγκροτημάτων. Καυχᾶται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔχει τὴν εὐχέρειαν, εἰς τὸ σχέδιον Μάρσαλ, νὰ φέρῃ 800 χιλ. τόν. σίτου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Φαίνεται ὅμως λησμονοῦσα, ὅτι μετὰ διετίαν δέν θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ φέρῃ οὔτε 80 χιλ. τόννους σίτου, ἐνῷ θὰ ἔχῃ σαρωθῆ καὶ ἡ ἐγχώριος σιτοπαραγωγή, χάρις εἰς τὴν κυβερνητικὴν ἀστοργίαν.

§181Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ λέγετε, ὅτι ἡ πολιτικὴ ὅλων τῶν ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐντεῦθεν Κυβερνήσεων ὑπῆρξεν ἀντιαγροτική, καθ’ ὅσον οὐδέποτε ἄλλοτε ὑπῆρξεν μεγαλυτέρα ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἡ ἐνίσχυσις τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ἤτοι εἰς ἐργαλεῖα, σπόρους, μηχανικὰ μέσα, δάνεια, ἀπαλλαγὴν ἀπὸ φορολογιῶν κλπ. Ὁ διαχωρισμὸς ἐπίσης τῆς τιμῆς μεταξὺ ἄρτου καὶ σίτου, εἶναι ἀκατανόητος, καθ’ ὅσον ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, ἀναβιβάζει τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου, ἀποτελοῦντος βασικὸν στοιχεῖον τοῦ κόστους τῆς ζωῆς τῶν ἐργαζομένων. Δι’ αὐτό, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ νομίζω, ὅτι ὁ χειρισμὸς τοῦ θέματος ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν ἐφετεινὴν περίοδον, καίτοι αἱ συνθῆκαι δὲν ὑπῆρξαν βελτιωμέναι, ὑπῆρξεν ἐπιτυχής, πιστεύω δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ ἐκτιμήσῃ ἀναλόγως τὴν κυβερνητικὴν ταύτην ἐνέργειαν.

§182Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν πρέπει νὰ κηρυχθῇ ἀπόψε περαιωμένη ἡ συζήτησις διότι ἠκούσθησαν τόσα πολλὰ ἐναντίον τῶν ἀπόψεων τόσον τοῦ ἀρχηγοῦ των Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων κ. Γονατᾶ ὅσον καὶ τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος τῆς Ἑλλάδος κ. Ζέρβα. Ἀμφότεροι θὰ ἤθελαν νὰ ἀπαντήσουν ἐπ’ αὐτῶν, ἀλλὰ δὲν ἐγνώριζον ὅτι θὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν καὶ δι’ αὐτὸ ἀπουσιάζουν.

§183Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ἔφθασεν εἰς τὸ τέρμα της. Ἡ Κυβέρνησις παρέσχεν ἀπάντησιν εἰς τὰ ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν καὶ τὸ συμπέρασμα τῆς ἀπαντήσεως εἶναι ὅτι ἐμμένει εἰς τὴν ἀρχικὴν ἀπόφασίν της. Ὅ,τι προσέθεσεν, εἶναι μόνον, ὅτι καθ’ ὁδόν, ἂν γίνῃ μεγαλειτέρα προσφορά, θὰ ἐπανεξετάσῃ τὸ θέμα. Προφανῶς ἡ προσθήκη, οὐδὲν προσθέτει. Μένομεν μὲ τὰς ἀρχικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§184Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Εἴπομεν ὅτι θὰ ἐπανεξετασθῇ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἀτελείας, ἀπὸ ἀπόψεως νόμου.

§185Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἐπανεξετασθῇ διότι θὰ χρειασθοῦν πληροφορίαι πόσος εἶναι ὁ κλῆρος εἰς τὸν Νομὸν τοῦ φιλτάτου συναδέλφου Λαρίσης διότι τὸ περιστατικὸν αὐτό, φαίνεται δὲν εἶναι ἀκόμη γνωστὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, περιστατικὸν ὑφιστάμενον ἀπὸ δεκαετηρίδων. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν τελευταίαν του ἔξαρσιν, ἠθέλησε νὰ ὑπενθυμίσῃ πόσον σημαντικαὶ εἶναι αἱ ὑπηρεσίαι τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας πρὸς τοὺς Ἕλληνας ἀγρότας. Ἐὰν ἀνεφέρετο εἰς τὸ παρελθόν, θὰ εἶχε δίκαιον, διότι πράγματι ἡ ἀγροτική μας μεταρρύθμισις ἀνήκει εἰς τὰς μεγάλας ἐπιτεύξεις τῆς Ἑλληνικῆς Πολιτείας καθὼς καὶ τὰ παραγωγικὰ ἔργα, καθὼς ἐπίσης ἡ ἵδρυσις τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἀλλὰ κανεὶς δὲν ἀνεφέρθη εἰς αὐτὸ τὸ ἀπώτερον παρελθόν, δὰ νὰ τὸ ἐλέγξῃ. Ὅλοι ὁμιλοῦμεν διὰ τὸ παρὸν καὶ τὸ πρόσφατον παρελθόν. Καὶ νομίζω ὅτι, ἂν ἀναφερθῶμεν μόνον εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ παρελθόντος ἔτους, θέμα σχετιζόμενον μὲ τὸ σημερινόν, δυσκόλως ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ὑπερήφανος διὰ τὸ ἔργον της καὶ δυσκόλως θὰ ἐπικαλεσθῇ τὸ περυσινὸν παράδειγμα ὡς ἄξιον πρὸς ἐφετεινὴν μίμησιν. Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐξετάζομεν κύριοι βουλευταί, ἀναλύεται εἰς τρία ζητήματα! 1) Εἰς τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως σίτου. 2) Εἰς τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως καὶ 3) εἰς τὴν θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος. Ἂς ἀρχίσωμεν ἀπὸ τὸ πρῶτον, ἀπὸ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπεν: Αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας ἐβεβαίωσαν, ὅτι τόσον θὰ εἶναι τὸ προσφερόμενον ποσὸν 50.000 τόννοι. Διαφωνοῦμεν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὑποστηρίζομεν, ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ τῆς ὑπηρεσίας εἶναι πεπλανημένοι. Καὶ ὑποστηρίζομεν ὅτι ὑπῆρξεν εὐτυχεστέρα ἡ θέσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, οἱ ὁποῖοι ἐβεβαίωσαν ὅτι εἶναι ἀνεπαρκῆ τὰ μέτρα, ἀλλ’ οὐδὲν περισσότερον δύνανται, παρ’ ὅσον ὁ ἰδικός σας ἰσχυρισμός, ὅτι τὰ μέτρα εἶναι ἐπαρκῆ. Εὑρίσκεσθε εἰς πλάνην. Τὸ ποσὸν δὲν εἶναι ἐπαρκές. Ποῖαι εἶναι αἱ ἀποδείξεις; Πρῶτον, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκ βουλευτῶν, τὴν ὁποίαν ἐπεκαλέσθητε — θὰ τὸ ὑπενθυμίσω καὶ πάλιν — ὁμοφώνως ὑποστηρίζει, κατόπιν ἐπικοινωνίας μὲ τὰς ὑπηρεσίας σας καὶ ἐμβριθοῦς μελέτης τοῦ θέματος, ὅτι συγκέντρωσις 100.000 τόννων εἶναι ἀπαραίτητος καὶ ὅτι συγκέντρωσις 50.000 τόν. ἰσοδυναμεῖ πρὸς οὐσιαστικὴν ἐγκατάλειψιν τῆς συγκεντρώσεως. Πέραν τούτου, ἀνεκοινώθησαν προηγουμένως ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι βεβαίως δὲν εὑρίσκονται εἰς πλήρη ἀνταπόκρισιν πρὸς τὴν σημερινὴν περίοδον — διότι ὀρθῶς ὑπεμνήσθη, ὅτι ἐγένετο συγκέντρωσις καὶ μεγάλων παραγωγῶν — εἶνε ὅμως ἀριθμοὶ ἐνδεικτικοὶ διὰ τὰς ἀναλογίας τῆς συγκεντρώσεως ὅταν ὑπάρχῃ παραγωγὴ ἀνάλογος πρὸς τὴν σημερινήν. Καὶ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἔχουν ὡς ἑξῆς: 1933 παραγωγὴ 603 ἑκατ. ὀκ., συγκέντρωσις 170. ἑκατ. ὀκ., 1935, παραγωγὴ 623, ἑκατ. ὀκ., συγκέντρωσις 151 ἑκατ. ὀκ., 1937, παραγωγὴ 638 ἑκατ. ὀκ., συγκέντρωσις 93 ἑκατ. ὀκ.

§186Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ἀριθμοὺς εἰσαγωγῆς κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ξενικοῦ σίτου; Διότι θὰ ἦτο σωστὸν νὰ μὴ συνδυασθῇ μόνον τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ τὸ σύνολον τῆς καταναλώσεως.

§187Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τότε ἡ εἰσαγωγὴ ἦτο ἐλευθέρα. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ὑπῆρξαν ἐνδεικτικοὶ ὄχι ἀποδεικτικοί, διότι ἐδήλωσα ὅτι ἡ ταυτότης τῶν συνθηκῶν δὲν εἶναι ἀπόλυτος, ἀποτελοῦν ὅμως μίαν ἔνδειξιν. Ἐπαναλαμβάνομεν, ὅτι ἐπὶ παραγωγῆς 600–650.000 περίπου τόννων, ὅση σήμερον προβλέπεται, ἐκτὸς μόνον τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας, ὅλοι οἱ ἄλλοι ὑποστηρίζουν, ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 50.000 τόννων εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκές. Ὅτι, ἑπομένως, θὰ ὑπάρξῃ μεγάλη προσφορὰ καὶ καὶ δὲν θὰ ὑπάρξῃ ζήτησις. Τούτου ὅμως δεδομένου, θὰ ὑπάρξῃ πτῶσις τῶν τιμῶν κατὰ τὸν πρῶτον κρίσιμον μῆνα. Ἑπομένως ἡ συγκέντρωσις δὲν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὸν βασικὸν λόγον τῆς ὑπάρξεώς της, τὴν συντήρησιν τῶν τιμῶν, ὄχι μόνον διὰ τὰς προσφερομένας ποσότητας, ἀλλὰ διὰ τὸ σύνολον τῆς παραγωγῆς. Διότι, ὅπως ὀρθῶς ἐτονίσθη ἀπὸ τοῦ βήματος, ἡ ἔννοια τῆς συγκεντρώσεως δὲν εἶναι, ὅτι προστατεύει ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δίδουν, ἀλλ’ ὅτι, ἐν γένει, συγκρατεῖ γενικώτερα τὰς τιμὰς τοῦ σίτου, διότι ἐμποδίζει τοὺς πτωχοτέρους νὰ προσφέρουν εἰς ἐλαχίστας τιμὰς καὶ τοιουτοτρόπως, νὰ ὁδηγοῦν εἰς μίαν γενικὴν πτῶσιν τῶν τιμῶν. Ἰδοὺ διατὶ ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἀποτελεῖ βασικὸν σφάλμα τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς ἡ ἐμμονὴ εἰς τὸ ἀνεπαρκὲς ποσὸν τῶν 50.000 τόννων. Ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει εἰς αὐτὸ τὸ ποσόν, κατ’ οὐσίαν δὲν ἀσκεῖ πολιτικὴν συγκεντρώσεως σίτου, κατ’ οὐσίαν ἀφήνει ἔκθετον τὴν τιμὴν τοῦ σίτου εἰς ὅλους τοὺς κινδύνους τῆς ἀθρόας προσφορᾶς καί, ἑπομένως, τῆς ἀμέσου ὑποτιμήσεως. Ἐρχόμεθα τώρα εἰς τὸ θέμα τῆς τιμῆς. Ἐλέχθη ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2.500 δραχμῶν εἶναι τιμὴ ἱκανοποιητικὴ καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ δώσωμεν μεγαλυτέραν τιμήν, διότι τοῦτο θ’ ἀπετέλει κίνδυνον καὶ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ διὰ τὴν νομισματικὴν κυκλοφορίαν καὶ διὰ τὴν κίνησιν τῶν τιμῶν. Κύριοι βουλευταί, καὶ κατὰ τὴν πρώτην καὶ κατὰ τὴν δευτέραν μου ὁμιλίαν ἐτόνισα, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀσκεῖ ὑπεύθυνον λειτούργημα καὶ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποστηρίζῃ παρὰ μόνον πραγματοποιήσιμους λύσεις. Ὅταν ὑποστηρίζῃ λύσεις εἴτε παραλόγους, εἴτε δικαίας καὶ λογικάς, ἀλλ’ ἀπραγματοποιήτους, παραβιάζει καὶ αὐτὴ τὸ καθῆκον της. Τὸ γεγονὸς ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν δὲν σημαίνει ὅτι εἴμεθα ἀσύδοτοι. Σημαίνει ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου τῶν σφαλμάτων τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ἐπίσης καὶ πλήρη εὐθύνην διὰ τὰς γνώμας, τὰς ὁποίας καὶ ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν. Ἀνερχόμενοι εἰς τὸ βῆμα καὶ ὑποδεικνύοντες λύσεις, τὰς ὑποδεικνύομεν μὲ τὸ αἴσθημα τῆς εὐθύνης τοῦ κυβερνήτου. Αὐτὴ ὑπῆρξε ἀνέκαθεν ἡ πολιτεία μας, αὐτὸ συμβαίνει καὶ σήμερον, αὐτὸ θὰ συμβαίνει πάντοτε εἰς τὸν δημόσιον βίον μας. Ὑποστηρίζομεν, λοιπόν, ὅτι ἡ τιμὴ τῶν 2.500 δραχμῶν εἶναι τιμὴ ἀνεπαρκής. Ἐλέχθη ἀπὸ τοὺς ὑπευθύνους ἐκπροσώπους τῆς Κυβερνήσεως: Οἱ χωρικοὶ εἶναι εὐχαριστημένοι μὲ αὐτὴν τὴν τιμήν, διότι δὲν τὴν ἀνέμενον! Καὶ ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν εὐτυχὴς μὲ αὐτὴν τὴν βεβαίωσιν, ἐνῷ θὰ ἠδύνατο νὰ συναγάγῃ καὶ ἄλλο δυσάρεστον συναίσθημα: Εὑρίσκοντο οἱ ἀγρόται μας εἰς τόσην ἀπόγνωσιν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πείρας τοῦ παρελθόντος, ὥστε, ἔπειτα ἀπὸ τὴν δοκιμασίαν τῶν 1850 δραχμῶν τοῦ παρελθόντος ἔτους, αἱ ὁποῖαι ἐπίσης δὲν ἐπραγματοποιήθησαν εἰς ἀκέραιον δι’ ὅλους τοὺς πάσχοντας, διότι δὲν ἔγινεν εὐρεῖα συγκέντρωσις, ἡ ἀναγγελία μιᾶς ὀνομαστικῶς ηὐξημένης τιμῆς — διότι τιμαριθμικῶς εἶναι περίπου ἡ ἰδία — ἠλάττωσεν ἁπλῶς τὴν ἀγωνίαν των. Εἶναι τοῦτο μία ἐκδήλωσις. Εἶνε τοῦτο μία ἐκδήλωσις δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὄχι ἱκανοποίησις ἀπὸ τὴν τιμήν. Ἀλλὰ τίθεται, κύριοι βουλευταί, ἐνώπιον ἡμῶν τὸ ἐρώτημα: Ὅταν ζητοῦμεν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως, ὅταν ζητοῦμεν αὔξησιν τῆς τιμῆς, δὲν ὑπάρχει κίνδυνος ἐπιβαρύνσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ; Ἐδηλώσαμεν ὅμως ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας ὅτι δὲν ζητοῦμεν καμμίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἑπομένως δὲν δύναται νὰ γίνεται περὶ αὐτοῦ λόγος. Προσεθέσαμεν μάλιστα ὅτι ἀφήνομεν εὐχαρίστως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν νὰ νεμηθῇ τὴν διεθνῆ ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Τοιουτρόπως ἐλαττώνεται τὸ βάρος, τὸ ὁποῖον θὰ εἶχε καὶ τοῦτο εἶνε εὐχάριστον ὑπὸ τὰς σημερινὰς δυσχερεῖς περιστάσεις.

§188Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ἐὰν πρόκειται τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχωμεν ἐκ τῆς τιμῆς τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου....

§189Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι, κύριε Ὑπουργέ. Παρενοήσατε, ἐπαναλαμβάνω. Χαίρω διότι αἱ σημεριναὶ περιστάσεις ἐπιτρέπουν ὅπως ἐν μέσῳ τόσων ἄλλων ἐναντιοτήτων, ἡ διεθνὴς ἐλάττωσις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου ἀποβῇ εἰς ἐλάττωσιν τῶν βαρῶν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Καὶ δὲν ζητοῦμεν ὅπως αὐτὸ τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον ἐλαττώνει τὸ βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ, διατεθῇ εἴτε πρὸς ἐλάττωσιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, εἴτε πρὸς αὔξησιν τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Τὶ ὑποστηρίζομεν ἑπομένως: Νὰ μὴ ἐνοχληθῇ, πρῶτον ὁ προϋπολογισμός, καὶ δεύτερον, νὰ μὴ γίνῃ πληθωρισμός. Δηλαδὴ νὰ μὴ γίνῃ ἄμεσος καὶ ἀθρόα πληρωμὴ τοῦ ἐπὶ πλέον ποσοῦ τῶν 50.000 τόννων καὶ τῶν 500 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν ἐπὶ πλέον. Ὅσα μέτρα ἀνήγγειλεν ἡ Κυβέρνησις τὰ ἔχει διευθετήσει ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ, ἀπὸ ἀπόψεως νομισματικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τιμῆς. Ἡμεῖς εὐθυνόμεθα διὰ τὰ ἐπὶ πλέον μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνομεν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ εἶπεν ὅτι θὰ ἔχωμεν μίαν ροπὴν ἀνόδου τῶν τιμῶν καὶ θὰ ἔπρεπε δι’ αὐτὸ νὰ ἀνησυχήσωμεν ἀκόμη καὶ διὰ τὰς 2.500 δραχμάς. Ἀλλὰ τὸν ἐρωτῶ: Διατὶ καταλαμβάνεσθε ἀπὸ αὐτὴν τὴν ἀνησυχίαν ὅταν πρόκειται περὶ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου καὶ δὲν καταλαμβάνεσθε ἀπὸ ἀντίστοιχον ἀνησυχίαν ὅταν τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀγοράσῃ ὁ ἀγρότης μὲ τὸν σῖτον καὶ τὰ ὁποῖα ἀνέφερα προχθὲς μὲ τὰς τιμάς των, αἱ ὁποῖαι εἶνε περίπου διπλάσιαι, διατὶ δὲν ἀνησυχεῖτε διὰ τὴν ἔλλειψιν ἀνταποκρίσεως αὐτῶν τῶν δύο τιμῶν; Εἴμεθα σύμφωνοι διὰ τὴν ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν ἀλλὰ ὅλων τῶν τιμῶν, ὄχι ἐλάττωσιν τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα παράγει ὁ ἀγρότης καὶ αὔξησιν τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα ἀγοράζει ὁ ἀγρότης. Ζητοῦμεν ἡ δυστυχία νὰ κατανεμηθῇ κατὰ δίκαιον τρόπον εἰς ὅλον τὸν λαὸν καὶ ὄχι τὰ βιομηχανικὰ εἴδη νὰ εἶναι ἀκριβὰ καὶ τὰ ἀγροτικὰ νὰ εἶνε εὐθηνὰ καὶ ὅταν ζητοῦμεν ὀλίγας ἑκατοντάδας δραχμῶν ὑπὲρ τοῦ σίτου νὰ καταλαμβανώμεθα ἀπὸ ἀνησυχίαν εἰς βάρος τοῦ ἀγρότου (χειροκροτήματα). Χρειάζεται, εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ἕνα ὅριον θυσιῶν εἰς ὅλας τὰς τάξεις. Εἶνε ἀκριβῶς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Χρειάζεται ὅριον θυσιῶν εἰς ὅλας τὰς τάξεις. Δὲν εἶνε δυνατὸν αἱ περισσότερον πάσχουσαι ἐξ ὅλων τῶν ἄλλων νὰ ὑποβάλλωνται εἰς τὰς μεγαλυτέρας θυσίας. Καὶ ἐκ ποίας ἀφορμῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ ἐτόνισεν αὐτὴν τὴν ἀλήθειαν; Ἐκ τῆς ἀφορμῆς τῆς ἰδικῆς μας προτάσεως νὰ γίνουν δύο δελτία, τὸ δελτίον τοῦ λαοῦ καὶ τὸ δελτίον τῶν εὐπόρων.

§190Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Δὲν εἶπα ἐγὼ ὅτι χρειάζεται ὅριον εἰς τὰς θυσίας, ἀλλὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας...

§191Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχει καλῶς. Ἀπευθύνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας: Ποία εἶναι ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς προτείνομεν, κύριοι βουλευταί; Εἶναι ἡ λύσις τῶν δύο δελτίων. Ἂς ἴδωμεν πρῶτον ἐὰν εἶναι δικαία καὶ θὰ ἴδωμεν κατόπιν ἐὰν εἶναι πραγματώσιμος. Ἠμφισβητήθη πρῶτον ἐὰν εἶναι δικαία. Διεπιστώσαμεν μίαν περίπου ἱερὰν ἀγανάκτησιν. Δὲν ἀντιλαμβάνεσθε, μᾶς εἶπον, ὅτι ἡ καθιέρωσις δελτίου εὐπόρων μὲ ηὐξημένην τιμὴν τοῦ ἄρτου ἰσοδυναμεῖ πρὸς φορολογίαν; Κατεπλάγημεν διὰ τὸ ἐρώτημα. Ἦτο λοιπὸν τόσον τρομερὸν ἐκ μέρους ἡμῶν, ὅτι ἐτολμήσαμε νὰ σκεφθῶμεν ὅτι δύναται ἀκόμη καὶ φορολογία 300 δρ. κατ’ ἄτομον εὐπόρου νὰ ἐπιβληθῇ διὰ τὴν στοιχειώδη προστασίαν τῶν ἀγροτῶν μας;

§192Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀπόδοσις ἀνησυχίας δὲν εἶνε ἀκριβής, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ δὲν ἐξεπλάγη διότι λέγετε κάτι τι τὸ τρομερόν. Σᾶς λέγει ὅτι προτείνατε φορολογίαν καὶ νὰ βάλωμεν μίαν φορολογίαν.

§193Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Ἐγὼ εἶπον ὅταν εἴπατε νὰ ἐπιβληθῇ μία φορολογία, τότε εἶσθε ἐντὸς τῶν πραγμάτων. Ἐὰν εἴπατε νὰ γίνουν δύο δελτία, αὐτὸ δὲν ἐφαρμόζεται. Δὲν ἠγανάκτησα διὰ μίαν φορολογίαν, διότι οὐδεὶς δύναται νὰ ἀγανακτῇ διὰ μίαν φορολογίαν.

§194Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ὀνομασθῇ φορολογία τῶν εὐπόρων μοῦ εἶναι ἀπολύτως ἀδιάφορον. Ὅ,τι μὲ ἐνδιαφέρει εἶναι ἡ οὐσία τοῦ πράγματος. Εἶναι σκέψις ὅτι ⅒ τοῦ Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ ὑφιστάμενον μίαν ἀσήμαντον αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου του, δύναται νὰ ἐξασφαλίσῃ μίαν βελτίωσιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου τῶν πτωχῶν ἀγροτῶν καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ βασικὴ ἀρχή, ἠθικὴ καὶ κοινωνικὴ καὶ ἐθνική. Εἶναι ἀρχὴ τῆς ἀλληλεγγύης τῶν κοινωνικῶν τάξεων, τῆς ἐθνικῆς κοινότητος. Καθ’ ἡμᾶς, ἡ βασιμότης αὐτῆς τῆς ἀρχῆς δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ ὑπὸ ἀμφισβήτησιν. Τί ὑπολείπεται; Τὸ πραγματώσιμον. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ὅτι ἡ πρότασις εἶναι ὡραία, πολὺ ὡραία, ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς χώρας αὐτῆς. Καὶ ἡμεῖς ἀπαντῶμεν: Ἡ πρότασις εἶναι πολὺ ὡραία — ἀφοῦ τὴν ἐπροτείναμεν εἶναι φυσικὸν νὰ τὴν ἐκτιμῶμεν — ἀλλὰ πράγματι δὲν εἶναι τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς... (γέλωτες). Μὲ ὀλίγην ὀργάνωσιν, μὲ ὀλίγην δημιουργικὴν δύναμιν, αἱ μικραὶ τεχνικαὶ δυσχέρειαι θὰ ἠδύναντο νὰ ὑπερνικηθοῦν. Γνωρίζει ἄλλωστε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κατὰ τὴν τριετῆ του ἐπίδοσιν ὅτι ἠμποροῦν νὰ εὑρεθοῦν ἄφθονοι τρόποι κυρώσεων, δι’ ὅλους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι παραβιάζουν ὑποχρεώσεις ἐπιβαλλομένας ἀπὸ τὸν νόμον.

§195Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκονομικῶν)......... ..... (δὲν ἠκούσθη).............

§196Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Κύριε Πρόεδρε, σᾶς πληροφορῶ ὅτι μελετῶ ἄλλον τρόπον, ἐφαρμόσιμον.

§197Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω καὶ δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι μὲ ὀλίγην προσπάθειαν καὶ μὲ τὴν ἔφεσιν, ἡ ὁποία σᾶς χαρακτηρίζει, θὰ εὑρεθῇ ἡ λύσις, φθάνει νὰ πιστεύετε εἰς τὴν κοινωνικὴν ἀνάγκην τῆς λύσεως αὐτῆς. Κύριοι βουλευταί, ἀνακεφαλαιώνων τὰς ἀπόψεις μας, ἐξακολουθοῦμεν νὰ φρονοῦμεν, ὅτι τόσον τὸ ποσὸν τῶν 50.000 τόννων εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκὲς καὶ ὅτι ὁδηγεῖ οὐσιαστικῶς εἰς ἐγκατάλειψιν τῆς συγκεντρώσεως. Ὅτι ἡ αὔξησις εἰς 100.000 τόννους καὶ εἰς 3.000 δραχ. ἠμπορεῖ νὰ πραγματοποιηθῇ, χωρὶς οὔτε ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, οὔτε πληθωρισμόν, οὔτε ὑπερτίμησιν τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ ἠκούσαμεν καὶ ἄλλο σημαντικὸν ἐπιχείρημα, εἶπον οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί: Δὲν συγκεντρώνομεν μόνον 50.000 τόννους. Τὰ ἔμμεσα μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν, δίδουν λύσιν εἰς τὸ ζήτημα διότι ἐξασφαλίζουν τὴν συγκέντρωσιν πολὺ περισσοτέρων χιλιάδων τόννων, 100–150–200 χιλ. τόννων, εἰς τρόπον ὥστε νὰ κινδυνεύσωμεν ὄχι ἀπὸ τὴν ὑποτίμησιν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ὑπερτίμησιν τοῦ σίτου, νὰ κινδυνεύσωμεν ἀπὸ τὴν εὐτυχίαν τῶν ἀγροτῶν!... Κύριοι βουλευταί, πρόκειται περὶ ἀντικατοπτρισμοῦ. Οἱ σχετικοὶ ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι ἐδόθησαν ὑπῆρξαν ἀτελεῖς πρόχειροι καὶ ἀόριστοι. Ἀλλὰ οὔτε πρόκειται περὶ 100 ἢ 150.000 τόννων. Γεγονὸς εἶναι ὅτι διὰ τὸν πρῶτον καὶ δεύτερον μῆνα, τὸ ποσὸν θὰ εἶναι ἐλάχιστον. Δὲν πρόκειται ἑπομένως τὰ ἔμμεσα αὐτὰ μέτρα νὰ ἀσκήσουν ἀποφασιστικὴν ἐπίδρασιν ἐπὶ τῆς ζητήσεως τοῦ σίτου τῶν ἀγροτῶν. Τὸ κρίσιμον θέμα διὰ τούς ἀγρότας, εἶναι ποίαν τιμὴν θὰ εὕρουν κατὰ τὴν πρώτην ἑβδομάδα μετὰ τὸν θερισμόν. Καὶ εἶναι βέβαιον, ὅτι πέραν αὐτῶν τῶν 50.000 τόννων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὕρουν κατὰ τὸ πρῶτον μῆνα ἐκ τῶν ἐμμέσων αὐτῶν μέτρων, ζήτησιν μεγαλυτέραν ἀπὸ 10.000 τόννους. Καὶ διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ζητήσουν, θὰ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχουν ἀποθέματα καὶ διότι ἀκόμη θὰ γνωρίζουν, ὅτι ἐὰν βραδύνῃ ἡ ζήτησις, θὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ὑποτίμησιν, αὐτοὶ θὰ δύνανται νὰ ἀναμένουν. Ἐνῶ οἱ πτωχοὶ ἀγρόται δὲν θὰ δύνανται νὰ ἀναμένουν. Ἑπομένως, θὰ ὑπάρξῃ προσφορὰ καὶ ὄχι ζήτησις. Θὰ ὑπάρξῃ κατὰ συνέπειαν, ὑποτίμησις τοῦ σίτου τῶν πτωχῶν ἀγροτῶν. Ἰδοὺ διατὶ ὡμιλήσαμεν περὶ ἀντικατοπτρισμοῦ καὶ ὄχι περὶ ἐξασφαλίσεως ἀνωτέρων τιμῶν. Καὶ αὐτὸ λοιπὸν τὸ ἐπιχείρημα παύει νὰ εἶναι βάσιμον. Ἐξακολουθοῦν ἑπομένως νὰ μένουν ἀκλόνητα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθημεν καὶ νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀνεπαρκεῖς αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας μᾶς ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἐμμένομεν εἰς τὸ πολιτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐθέσαμεν. Καὶ καλοῦμεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ λάβῃ θέσιν ὑπεύθυνον ἀπέναντι τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν χαράσσει ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ διὰ τὴν θέσιν τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος ἠκούσθησαν ἐπικρίσεις. Ἐλέχθη: Ἀξίζει τὸ ζήτημα τοῦ σίτου νὰ ὁδηγήσῃ εἰς θέσιν πολιτικοῦ ζητήματος; Δὲν ὑπάρχει τὸ ἐξωτερικὸν θέμα; Δὲν ὑπάρχει τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα; Κύριοι βουλευταί, θὰ δώσωμεν καὶ εἰς αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις ἀπάντησιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐξωτερικὸν θέμα, μὲ τὴν Κυβέρνησιν συμφωνοῦμεν εἰς τὴν κατεύθυνσιν, ἔχομεν ἐπιφυλάξεις διὰ τὴν διαχείρισιν. Ἐὰν ὅμως ἔστω καὶ ἐπὶ τῆς διαχειρίσεως μόνον ἐτίθετο ζήτημα, οἱ ἐχθροί μας θὰ ἦτο εὔκολον νὰ ἐμφανίσουν διῃρημένον τὸ Ἐθνικὸν Μέτωπον τῆς Ἑλλάδος. Τὸ Ἐθνικὸν Μέτωπον ὅμως πρέπει καὶ νὰ εἶναι καὶ νὰ φαίνεται ἀδιαρρήκτως ἡνωμένον ἐνώπιον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι σκευωροῦν. (Χειροκροτήματα, ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Ἐνώπιον τῶν ὑπόπτων εἰρηνεύσεων, αἱ ὁποῖαι προτείνονται καὶ αἱ ὁποῖαι πρόκειται ν’ ἀποτελέσουν εἴτε ἀνακωχήν, εἴτε Δούρειον ἵππον, ἀλλὰ ὄχι ὁριστικὴν καὶ παγίαν εἰρήνευσιν ἐνώπιον αὐτῶν τῶν κινδύνων ἡνωμένον θὰ εἶναι τὸ Ἔθνος, ἡνωμένη θὰ εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ διὰ τὸ παρὸν καὶ διὰ τὸ μέλλον τοὺς καρποὺς τῆς Ἐθνικῆς νίκης. Δὲν ὑπάρχει ἑπομένως αὐτὸ τὸ θέμα ὡς θέμα πολιτικὸν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἔγινεν ἐπίσης λόγος διὰ τὸ γενικὸν οἰκονομικὸν θέμα. Ἀλλὰ εἰς ἡμέρας κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις διεξάγει ἕνα δυσχερῆ ἀγῶνα ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ζητήματος θὰ ἦτο ἄκαιρος καὶ ἄτοπος καὶ ἐπιβλαβὴς ἡ διαμάχη πρὸ τῆς τελικῆς ἐκβάσεως τῶν συζητήσεων. Τὸ γενικὸν οἰκονομικὸν θέμα τὸ ὁποῖον εἶναι ἀσφαλῶς μέγα, θὰ τὸ συζητήσωμεν εἰς τὴν ὥραν του. Ἀλλὰ διαφωνοῦμεν πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι νομίζουν ὅτι τὸ θέμα τοῦ σίτου δὲν ἀξίζει νὰ λάβῃ τὰς τιμὰς πολιτικοῦ ζητήματος. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι τὸ θέμα τοῦ σίτου ἀνήκει εἰς τὰ μεγάλα ζητήματα τοῦ μοχθοῦντος καὶ ἀγωνιζομένου λαοῦ μας καὶ εἶναι ἄξιον νὰ τύχῃ τῆς τιμῆς τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος. Ὅταν ὑποστηρίζωμεν, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ καὶ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου, δὲν ὑποστηρίζομεν μόνον μίαν πάσχουσαν κοινωνικὴν τάξιν, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία ὅλης τῆς προστασίας μας, ὑποστηρίζομεν ταὐτοχρόνως ὁλόκληρον τὴν Ἐθνικήν μας Οἰκονομίαν, διότι, ζωογονοῦμεν, ὄχι μόνον τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, ἀλλὰ καὶ τὴν τάξιν τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ τὴν τάξιν τῶν βιοτεχνῶν καὶ τὴν τάξιν τῶν βιομηχάνων, ἐπειδὴ τὰ ὀλίγα χρήματα, τὰ ὁποῖα θὰ λάβουν οἱ ἀγρόται μας θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν ἀγορὰν εἴτε ὑπηρεσιῶν ἀπὸ τοὺς ἐλευθέρους ἐπαγγελματίας, εἴτε εἰδῶν διατροφῆς, εἴτε εἰδῶν ἐπενδύσεως. Ἀλλὰ δὲν ὑπηρετοῦμεν μόνον τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας, ὑπηρετοῦμεν τὴν Ἐθνικήν μας ζωήν, διότι θὰ πείσωμεν τοὺς ἀγωνιστὰς εἰς τὰς θυσίας τῶν ὁποίων ὀφείλομεν τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν τοὺς θεωρεῖ ἀποκλήρους, τοὺς ἐνθυμεῖται καὶ τοὺς προστατεύει διὰ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐργασίαν καὶ νὰ τιμήσῃ τὴν πίστιν των εἰς τὴν αἰωνίαν Ἑλλάδα (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος).

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§199Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ἀνεμένομεν τοὐλάχιστον κατὰ τὴν δευτερολογίαν του, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, νὰ τοποθετήσῃ, νὰ ἐντάξῃ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν ἀπὸ πολλῶν ἡμερῶν, ἐντὸς τοῦ γενικωτέρου οἰκονομικοῦ θέματος καὶ ἐντὸς τῆς γενικωτέρας οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Αἱ ὑποδείξεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Τρικάλων κ. Βαμβέτσου, ὅτι τὸ θέμα τοῦ σίτου καὶ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ πολιτικῆς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπομονωθοῦν νὰ ἀποχωρισθοῦν, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐνταχθοῦν εἰς τὸ πλαίσιον τῆς γενικωτέρας πολιτικῆς καὶ νὰ συνδυασθοῦν μὲ τὰ λοιπὰ οἰκονομικὰ φαινόμενα καὶ οἰκονομικὰ γεγονότα, αἱ ὑποδείξεις λέγω αὐταὶ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἐγένοντο ἀντιληπταί, καὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ ἀπομονώνωμεν καὶ νὰ ἀποχωρίζωμεν τὸ ζήτημα τοῦ σίτου, διὰ νὰ μᾶς παρέχεται ἡ εὐκαιρία ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἐξυμνοῦμεν εὐχερῶς τὸν ἀγρότην καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ κατακρίνωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δῆθεν ἐπιδεικνύει περιφρόνησιν καὶ ὀλιγωρίαν πρὸς τὰ συμφέροντα καὶ τὸν μόχθον αὐτῶν. Εἶναι εὔκολος ὁ τοιοῦτος χειρισμὸς ζητημάτων οἰκονομικῶν, τὰ ὁποῖα εἶνε ἀπολύτως συνυφασμένα μὲ ὁλόκληρον τὴν οἰκονομικὴν πολιτικήν, καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἰσορροπίαν τῆς χώρας. Εἶναι εὐχερὴς ἡ ἀπομόνωσις αὐτὴ διὰ νὰ μᾶς παρέχῃ τὴν εὐκαιρίαν εἰς τοιαύτας ἐξάρσεις καὶ εἰς τοιαύτας ἀπὸ τοῦ βήματος ἐπιδείξεις. Βεβαίως εἰς μίαν οἰκονομίαν, ὅπως εἶναι ἡ ἑλληνική, σκληρῶς δοκιμασθεῖσαν καὶ ἐξακολουθητικῶς δοκιμαζομένην, εἰς μίαν οἰκονομίαν ἡ ὁποία μετὰ τὸν πόλεμον καὶ τὴν κατοχὴν εἶδε μειούμενον τὸ ἐθνικόν της εἰσόδημα κατὰ 40%, καὶ μὲ τὸ μειωμένον αὐτὸ εἰσόδημα ὑποχρεοῦται ἤδη νὰ ἀντιμετωπίσῃ κατὰ τὸ μέγιστον μέρος τὰς δαπάνας ἑνὸς νέου καὶ τρομακτικοῦ πολέμου, εἰς μίαν τοιαύτην, λέγω, οἰκονομίαν, ἐὰν ἀπομονώσωμεν τὰς διαφόρους τάξεις, ἀναμφισβητήτως βλέπομεν ὅτι ἑκάστη ἐξ αὐτῶν ἔχει ὑποστῆ μίαν ἀνάλογον καὶ σημαντικὴν μείωσιν τοῦ εἰσοδήματός της καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δικαιολογημένως αἰσθανόμεθα ἅπαντες δι’ ἑκάστην ἐξ αὐτῶν καὶ πόνον καὶ συμπάθειαν. Ἐὰν ὅμως θελήσωμεν ὅλα αὐτὰ τὰ μερικώτερα φαινόμενα καὶ τὰς μεμονωμένας διαπιστώσεις νὰ τὰ συνδυάσωμεν καὶ τὰ συνθέσωμεν, καὶ ἐὰν προσπαθήσωμεν νὰ ἀντιληφθῶμεν πῶς ὅλα ταῦτα καταλήγουν εἰς ἓν εἶδος γενικωτέρας οἰκονομικῆς ἀλληλουχίας καὶ ἰσορροπίας, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης νὰ καταληφθῶμεν πράγματι ἀπὸ δέος διὰ τὰς συνεπείας τὰς ὁποίας ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ μία τοιαύτη ἢ τοιαύτη ἐπὶ ἑνὸς μεμονωμένου οἰκονομικοῦ γεγονότος, καὶ ἄνευ γενικωτέρας προοπτικῆς πολιτική. Καὶ πράγματι, ἀξιότιμε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐὰν ἀπομονώσητε τὸ ζήτημα τοῦ σίτου καὶ τὸ ἐξετάσητε ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ, ἀπὸ ἀπόψεως κυκλοφορίας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τιμῶν, ἔχετε ἀπολύτως δίκαιον. Οἱ ἀριθμοὶ τοὺς ὁποίους μᾶς φέρετε ἐδῶ δὲν σᾶς ἐνοχλοῦν καὶ ἡμᾶς δὲν μᾶς ταράσσουν. Ἐὰν ὅμως θελήσετε νὰ τοὺς συνδυάσητε, μὲ ὅλα τὰ οἰκονομικὰ φαινόμενα, μὲ τὰ ὁποῖα εἶναι μοιραίως συνδυασμένοι καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων εἰς τὴν σημερινὴν λίαν εὐαίσθητον ἐποχήν, ἀσκοῦν μίαν ἐξαιρετικὴν ἀλληλεπίδρασιν, ἐὰν θελήσετε, ἐπαναλαμβάνω, νὰ συνδυάσετε τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς καὶ τὰ γεγονότα θὰ καταλήξετε εἰς ὅλως διαφορετικὰ συμπεράσματα. Καὶ ἔρχομαι πρῶτον ἐπὶ τῆς ἐπιδράσεως τὴν ὁποίαν δύναται νὰ ἀσκήσῃ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸ ζήτημα τῆς ἐνδεχομένης αὐξήσεως τῆς τιμῆς καὶ τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως. Εἴπατε εἰς τὴν προηγουμένην σας ἀγόρευσιν, ὅτι ἀφήνετε εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὴν διαφορὰν τὴν ὁποίαν ἀποκομίζομεν ἐφέτος ἀπὸ τὴν ὑποτίμησιν τοῦ σίτου εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ δὲν ζητεῖτε παρὰ μόνον νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν διαφορὰν τοῦ σίτου τοῦ ἐσωτερικοῦ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι πλανᾶσθε ἐὰν νομίζητε ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἀμέσως ἐπωφελεῖται ἐκ τῆς πτώσεως αὐτῆς τῶν διεθνῶν τιμῶν τοῦ σίτου, διότι γνωρίζετε ὅτι ὁ σῖτος εἰσάγεται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ σχεδίου Μάρσαλ καὶ ἐγγράφεται εἰς ἰδιαίτερον κονδύλιον, διατιθέμενον εἰδικῶς καὶ μόνον διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ ἐνδεχομένως διὰ πλήρωσιν ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§200Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν εἴπομεν αὐτό...

§201Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Ἀφήσατέ με νὰ συνεχίσω. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὁ σῖτος ὁ εἰσαγόμενος δυνάμει τοῦ σχεδίου Μάρσαλ ἀναγράφεται εἰς εἰδικὸν κονδύλιον τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἡ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὕψωσις τῆς τιμῆς αὐτοῦ εἶχεν ἀφήσει ἕνα ἔλλειμμα 300 δισεκατομμυρίων τὸ ὁποῖον ἐκλήθη νὰ πληρώσῃ ὁ φορολογούμενος λαός. Ἡ μείωσις τῆς τιμῆς αὐτοῦ κατὰ τὸ παρὸν ἔτος ἁπλῶς μειώνει τὸ ὡς ἄνω ἔλλειμμα. Ἀπομένει συνεπῶς ἀκέραιον τὸ ἔλλειμμα ἐκ τῆς συγκεντρώσεως. Δὲν κατέστη ἐν τούτοις δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου νὰ ἀφήσῃ ἐφέτος ἔλλειμμα 57 δισεκατομμυρίων! Τὸ πρᾶγμα εἶναι λογικόν! Διότι ἁπλούστατα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ παρέχωμεν πρὸς τὸ κοινὸν τὸν ἄρτον εἰς τιμὴν χαμηλοτέραν ἐκείνης ποὺ ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Ἀλλὰ μᾶς ἐρωτοῦν: 57 δισεκατομμύρια ἢ ἀκόμη καὶ 100 δισεκατομμύρια εἰς ἕνα προϋπολογισμὸν τρισεκατομμυρίων ὁλοκλήρων ποίαν ἀξίαν δύνανται νὰ ἔχουν; Αὐτοὶ εἶναι οἱ αὐθαίρετοι συλλογισμοὶ οἵτινες ἐξάγονται ἀπὸ τὴν ἀπομόνωσιν καὶ καθ’ ἕκαστον ἐξέτασιν τῶν οἰκονομικῶν φαινομένων. Διότι ἐὰν ὑπολογίσετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι μόνον ὁ σῖτος ἀλλὰ τόσα ἄλλα προϊόντα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην συγκεντρώσεως, ἐὰν ἀναλογισθῆτε ποῖαι εἶναι αἱ ἐξαιρετικαὶ δαπάναι αἵτινες ἐξ αὐτοῦ συνολικῶς προκύπτουν, ἐὰν προσθέσητε τὰ τεράστια ἐλλείμματα τὰ ὁποῖα δημιουργοῦνται ἐξ αὐτῶν ὅλων τῶν γεγονότων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τότε θὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι ἀνοίγματα 50 καὶ 100 δισεκατομμυρίων εἶναι ἱκανὰ νὰ ἀσκήσουν ἀποφασιστικὴν καὶ ἐπικίνδυνον ἐπιρροὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὸ αὐτὸ ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ μὲ τὴν κυκλοφορίαν. Βεβαίως μία αὔξησις τῆς κυκλοφορίας ἐκ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου εἴτε 100, εἴτε 150 δισεκατομμυρίων πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκήσῃ μίαν ἐπικίνδυνον ἐπιρροήν, ἐπὶ κυκλοφορίας 1250 δισεκατομμυρίων; Ἐν τούτοις, κύριοι, ἡ συρροὴ ὡρισμένων ἀναλόγων γεγονότων τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται κατὰ τὴν ἰδίαν ἐποχὴν συγχρόνως μᾶς ὑπαγορεύουν καὶ μᾶς ἐξαναγκάζουν νὰ εἴμεθα ἐξαιρετικῶς προσεκτικοί. Τὸ ἐρχόμενον τρίμηνον ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου μέχρι Ὀκτωβρίου δὲν εἶναι μόνον ἡ ἐποχὴ συγκεντρώσεως ποικίλων προϊόντων, ἀλλὰ εἶναι καὶ μία περίοδος εἰδικοῦ ἐξαιρετικοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, λόγῳ τοῦ γεγονότος ὅτι συνήθως κατὰ τὸ πρῶτον τρίμηνον ἑκάστου ἔτους δὲν συμπίπτουν αἱ δαπάναι μὲ τὰς εἰσπράξεις τοῦ Δημοσίου. Ὅταν ἀναλογισθῆτε ὅμως ὅτι τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ πρέπει νὰ καλυφθῇ ὁπωσδήποτε λόγῳ τῆς διεξαγωγῆς τοῦ πολέμου, ὅταν ἀκόμη σκεφθῆτε ὅτι αὐτὴ ὡς ἄνω τρίμηνος περίοδος συμβαίνει νὰ ἐμπίπτῃ μὲ τὴν ἔναρξιν τοῦ δευτέρου ἔτους τοῦ σχεδίου Μάρσαλ καὶ μοιραίως ὡς ἐκ τούτου καὶ εἰς τὰς εἰσαγωγὰς θὰ παρατηρῆται μία ἀνωμαλία καὶ μία καθυστέρησις, ὅταν ἀκόμη λάβετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι λόγῳ τῆς ἐνάρξεως τῆς θερινῆς περιόδου ἡ ὁποία εἶναι πρόσφορος διὰ τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως ἐπιβάλλονται ηὐξημέναι δι’ αὐτὴν δαπάναι, τὰς ὁποίας εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀντλήσωμεν σήμερον ἀπὸ τὴν κυκλοφορίαν διὰ νὰ τὰς καλύψωμεν βεβαίως αὔριον ἀπὸ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, ὅταν, λέγω, ἀναλογισθῆτε τὴν συρροὴν ὅλων αὐτῶν τῶν προκαλούντων αὔξησιν τῆς κυκλοφορίας γεγονότων κατὰ τὸ ἐρχόμενον τρίμηνον, τότε θὰ δικαιολογήσετε τὴν Κυβέρνησιν, διότι εἶναι ἐξαιρετικὰ προσεκτικὴ κατὰ τοὺς 3–4 ἑπομένους μῆνας, κατὰ τοὺς ὁποίους ἰδιαιτέρως δὲν μᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ κλονίσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς μας καταστάσεως καὶ διότι κατὰ τὴν περίοδον αὐτὴν ἀναμένομεν κατανόησιν τῆς θέσεώς μας ἐκ μέρους ἐκείνων ποὺ μᾶς βοηθοῦν καὶ διότι ἀκόμη κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον ἀναμένομεν μὲ πεποίθησιν τὴν τελικὴν νίκην. Εἰς τοιαύτας κρισίμους καὶ ἀποφασιστικὰς διὰ τὴν Χώραν περιστάσεις εἶμαι ἀπολύτως βέβαιος ὅτι οἱ ἀγρόται, τῶν ὁποίων δικαίως ἐξυμνοῦμεν τὸν ἁγνὸν πατριωτισμόν, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν θὰ ἐδέχοντο νὰ κλονίσουν τὴν ἀσταθῆ καὶ κλονιζομένην ἰσορροπίαν τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς, ἔστω καὶ ἄν ἐπρόκειτο νὰ ἀποκομίσουν ἑκατοντάδας τινὰς ἑκατομμυρίων ἐπὶ πλέον. Πᾶσα ἀντίθετος ἐκδοχὴ θὰ ἀπετέλει ὕβριν ἐναντίον ἐκείνων ποὺ ἀποτελοῦν τὸ θεμέλιον τῆς οἰκονομικῆς μας ζωῆς. Θὰ ἐξετάσωμεν τώρα τὸ ζήτημα ἀπὸ ἀπόψεως τιμῶν. Ποία ἡ ἐπίδρασις ἐπὶ τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου; Ὁ συνάδελφος ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ σᾶς ἐξέφρασε τοὺς φόβους τοὺς ὁποίους ἔχει· τοὺς συμμερίζομαι πλήρως. Εἶμαι ἐπὶ πλέον ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω μίαν παλαιοτέραν ἐποχήν, τὸν Σεπτέμβριον 1946, ὅταν ἀπὸ τὴν ὕψωσιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου ἐξεπορεύθη ἡ ἄνοδος τοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν. Πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι κατὰ κανόνα εἰς τὰς οἰκονομικὰς κρίσεις ἡ πρὸς τὰ ἄνω ἐξόρμησις τῶν τιμῶν ἔχει τὴν ἀφετηρίαν της εἰς τὰ γεωργικὰ προϊόντα, καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν σῖτον. Δι’ αὐτὸ ὁ συνάδελφός μου καὶ ἐγὼ εἴμεθα λίαν σκεπτικοί, σχετικῶς μὲ τὴν ἐπίδρασιν, ἡ ὁποία θὰ προκληθῇ ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος πρὸς ἀποτροπὴν ὅλων αὐτῶν τῶν ἐνδεχομένων δυσαρέστων συνεπειῶν, μᾶς ὑπέδειξε τὸ σύστημα τοῦ διαφορετικοῦ δελτίου τοῦ ἄρτου. Μὲ τὸ σύστημα αὐτὸ θὰ ἐφθάναμεν εἰς αὔξησιν καὶ τῆς τιμῆς καὶ τῶν ποσῶν τῆς συγκεντρώσεως χωρὶς νὰ ἐξογκώσωμεν οὔτε τὸν προϋπολογισμόν, οὔτε τὴν κυκλοφορίαν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος νὰ τοῦ εἴπω ὅτι δὲν ἔχει τὴν πατρότητα τοῦ συστήματος αὐτοῦ. Τὸ σύστημα τοῦτο εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπεβλήθη, πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους εἰς γενικωτέραν σύσκεψιν εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον καὶ οἱ ξένοι σύμβουλοί μας, ἀπὸ τὸν ὑποφαινόμενον, ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξε τότε ἀκριβῶς ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν διπλῆν τιμὴν τοῦ ἄρτου καὶ διὰ λόγους ταμιευτικοὺς καὶ διὰ λόγους κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ κοινωνικῆς ἀλληλεγγύης. Ἔκτοτε τὸ ζήτημα ἐμελετήθη ἰδιαιτέρως καὶ αἱ ὑπηρεσίαι τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου μᾶς ἐξέθεσαν τὰ συμπεράσματά των. Ἐὰν τὸ σύστημα αὐτὸ ἐφαρμοσθῇ ἐλευθέρως τότε θὰ φθάσωμεν εἰς ἕνα ἀνταγωνισμὸν μεταξὺ τοῦ ηὐξημένου δελτίου ἄρτου καὶ τοῦ ἄρτου τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Τὸ τοιοῦτον σύστημα μόνον μὲ μίαν ὁλοκληρωτικὴν καὶ καθολικὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἀπροσκόπτως. Εἶπεν ὅμως ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος πολὺ ὀρθῶς καὶ εὐφυῶς ὅτι τὸ συνδέει μὲ τὴν ἀναγκαστικὴν ἀγορὰν τοῦ ηὐξημένης τιμῆς δελτίου. Ἀλλὰ τότε, ὡς σᾶς εἶπε καὶ ὁ συνάδελφός μου, ἐγκαταλείπετε κατ’ οὐσίαν τὸ σύστημά σας καὶ προτείνετε ἁπλῶς μίαν φορολογίαν. Καὶ δι’ αὐτὸ σᾶς λέγομεν ὅτι τὸ σύστημά σας ὡς τοιοῦτον εἶναι ἀνεφάρμοστον. Ἄλλωστε πῶς θὰ καθορίσετε τοὺς εὐπόρους, οἵτινες θὰ λάβουν τὸ ἀκριβότερον δελτίον ἄρτου; Γνωρίζετε ὅτι ὅταν ἐζητήθη πρὸ καιροῦ ἡ δήλωσις τῆς εὐπορίας, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θὰ ἐστεροῦντο τοῦ δελτίου ἄρτου, 25 χιλ. μόνον ἐνεφανίσθησαν διατεθειμένοι νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς εὔποροι. Διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ συνεπῶς τὸ σύστημά σας θὰ ἐχρειάζετο μία ἐξ ὑπαρχῆς ἀπογραφὴ μὲ βάσιν τὴν εὐπορίαν καὶ ἀπορίαν, ὁπότε ἀντιλαμβάνεσθε ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τῶν φορολογικῶν μέτρων καὶ μεταρρυθμίσεων, ποῖα θὰ ἦσαν τὰ ἀποτελέσματα μιᾶς τοιαύτης ἀπογραφῆς. Συνεπῶς τὸ σύστημά σας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εὐσταθήσῃ καὶ ν’ ἀποδώσῃ ἄμεσα ἀποτελέσματα. Ἀλλ’ ἐὰν πρόκειται τὸ σύστημα ὑμῶν νὰ μὴ ἐφαρμοσθῇ ὡς τοιοῦτον, ἀλλὰ νὰ ἀποβῇ μία ἁπλῆ καὶ καθαρὰ φορολογία, τότε πάλιν δὲν πρέπει νὰ τὴν ἐξετάσητε ἀπομονωμένην καὶ καθ’ ἑαυτήν, ἀλλ’ ἐν συναρτήσει μὲ τὴν ὅλην φορολογικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους. Ἐὰν ζητήσητε νέαν φορολογίαν, τότε ὀφείλω νὰ σᾶς ὑπομνήσω ὅτι ἡ φορολογικὴ ἐπιβάρυνσις εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ἔχει φθάσει εἰς τὰ 26–28% τοῦ ἐθνικοῦ μας εἰσοδήματος. Καὶ τὸ ποσοστὸν αὐτὸ εἶναι τοιοῦτον ὥστε οἱ ξένοι σύμβουλοί μας καὶ ἡμεῖς νὰ εἴμεθα λίαν προσεκτικοί, προκειμένου περὶ ἐπιβολῆς νέου φορολογικοῦ βάρους. Δι’ αὐτὸ στρέφομεν ὅλοι γενικῶς τὴν προσοχήν μας ὄχι πρὸς νέαν φορολογικὴν ἐπιβάρυνσιν ἀλλὰ πρὸς δικαιοτέραν κατανομὴν τοῦ ὑφισταμένου φορολογικοῦ βάρους. Καὶ τοιουτοτρόπως γίνεται κατάδηλον ἀκόμη μίαν φοράν, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα δὲν ἀπομονοῦνται, ἀλλ’ ἐντάσσονται. Ἡ φορολογία τῶν σιτοπαραγωγῶν τὴν ὁποίαν ζητεῖτε, δὲν δύναται νὰ ἐξετασθῇ μεμονωμένως, ἀλλὰ ἐν συναρτήσει πρὸς τὴν ὅλην φορολογικὴν κατάστασιν καὶ τὴν φορολογικὴν πολιτικὴν τοῦ Κράτους. Αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου ὅτι φθάνομεν εἰς αὐθαίρετα συμπεράσματα εἴτε ἐπὶ τοῦ κυκλοφοριακοῦ, εἴτε ἐπὶ τοῦ φορολογικοῦ πεδίου, ἐὰν ἐξετάζωμεν τὰ διάφορα θέματα χωρὶς γενικωτέραν προοπτικὴν καὶ χωρὶς γενικωτέραν συνάρτησιν. Βεβαίως ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία καὶ ἡ κυκλοφορία, ὅταν τὸ θέμα τῆς προστασίας τοῦ σίτου ἐμφανίζεται μεμονωμένως, εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθοῦν αὐτὰς τὰς ἐπιβαρύνσεις ποὺ ἀνεφέρατε. Ὅταν ὅμως παύσῃ ἡ αὐθαίρετος ἀπομόνωσις καὶ τὸ σιτικὸν πρόβλημα συνδυασθῇ μὲ ὅλα τὰ ἀνάλογα οἰκονομικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται μοιραίως μὲ αὐτὸ συνδεδεμένα καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κυκλοφορίας καὶ ἀπὸ ἀπόψεως προϋπολογισμοῦ, τότε ἀναμφισβητήτως τὰ πράγματα ἐμφανίζονται ὀλιγώτερον εὐχερῆ καὶ περισσότερον δύσκολα. Δι’ αὐτὸ εἶναι λίαν εὔκολον νὰ ἐπικρίνῃ τις δριμαίως, ἐὰν ἐμφανίζῃ ἀπομονωμένα τὰ οἰκονομικὰ θέματα. Εἶναι ὅμως ἐξαιρετικῶς δύσκολον νὰ εὑρίσκῃ λύσεις δημιουργικάς, ἀφ’ ἧς στιγμῆς συνθέτει τὰ οἰκονομικὰ φαινόμενα καὶ τὰ ἐμφανίζει ἐν τῇ πραγματικῇ αὐτῶν ἀλληλουχίᾳ, καὶ ἐν τῷ ἀληθεῖ αὐτῶν συνδέσμῳ. Ἐθέσατε, πάντως, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ σίτου, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Δημ. Σοσ. Κόμματος, πολιτικὸν ζήτημα. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει οὐδένα δισταγμὸν νὰ τὸ ἀποδεχθῇ. Σᾶς τιμᾶ τὸ ὅτι τὸ ἐξωτερικὸ ζήτημα τὸ ἐξῃρέσατε τῆς πολιτικῆς διαμάχης καὶ ὀρθῶς, διὰ νὰ μὴ δοθῇ ὑποψία καὶ καταστῇ δυνατὴ ἡ διαβολὴ ὅτι ἔστω καὶ ἐπὶ λεπτομερειακῶν ζητημάτων διαχειρίσεως ὑφίσταται οἱαδήποτε διαφωνία παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Ἀντιπροσωπείᾳ ἐπὶ τῆς ἀκολουθουμένης ἐθνικῆς πολιτικῆς. Εἶναι ὅμως προφανὲς ὅτι ἐπεζητήσατε νὰ δημιουργήσετε ἕνα οἱονδήποτε ζήτημα, διὰ νὰ θέσετε ὁπωσδήποτε ἐπ’ αὐτοῦ πολιτικὸν θέμα. Δὲν ἐννοοῦμεν βεβαίως δι’ αὐτοῦ ὅτι τὸ σιτικὸν ζήτημα εἶναι οἱονδήποτε καὶ δευτερεῦον. Μακρὰν ἀπὸ ἡμᾶς κάθε τοιαύτη σκέψις. Ἀλλὰ δι’ ἡμᾶς καὶ διὰ πάντα ρεαλιστικῶς σκεπτόμενον, τὸ ζήτημα τῆς σιτοπαραγωγῆς ἀποτελεῖ ἕνα τμῆμα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς μας καὶ ἕνα οὐσιώδη παράγοντα τῆς ἰσορροπίας τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς μας. Καὶ κατ’ ἀκολουθίαν, μόνον ὑπὸ τοιαύτην οὐσίαν θὰ ἦτο νοητὴ ἡ θέσις ἑνὸς πολιτικοῦ ζητήματος. Μεμονωμένον ὅπως τίθεται τὸ σιτοπαραγωγικὸν ζήτημα οὔτε ἐν ὅλῃ του τῇ ἐκτάσει ἐξετάζεται, οὔτε ἐπαρκῶς κατανοεῖται, οὔτε συλλαμβάνεται ὡς πρὸς τοὺς ἀντικτύπους τοὺς ὁποίους συνεπάγεται διὰ τὴν οἰκονομικὴν καὶ δημοσιονομικὴν ἰσορροπίαν τῆς χώρας. Καὶ πρὸ παντὸς δὲν δύναται ὑπὸ τοιούτους ὅρους νὰ τύχῃ πραγματικῆς ἀντιμετωπίσεως καὶ θετικῆς καὶ συμφερούσης λύσεως. Εἶναι ἀρκετὰ εὐφυὴς ὁ Ἕλλην ἀγρότης, ὥστε νὰ ἀντιλαμβάνεται ὅτι τὸ πρόβλημά του δὲν δύναται ἐπωφελῶς νὰ ἐπιλυθῇ παρὰ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς γενικωτέρας οἰκονομικῆς καταστάσεως. Γνωρίζει ὅτι ἀποτελεῖ τμῆμα καὶ μάλιστα τὸ πολυπληθέστερον καὶ πολυτιμότερον, τοῦ κοινωνικοῦ μας συνόλου. Συνεπῶς τὸ συμφέρον του εἶναι ἀρρήκτως συνδεδεμένον μὲ τὸ γενικώτερον ἐθνικὸν συμφέρον. Ἐὰν τοῦτο πληγῇ ἢ κλονισθῇ εἰς οὐδέν τὸν ὠφελεῖ οἱαδήποτε τοῦ ἰδικοῦ του συμφέροντος ἱκανοποίησις. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραπλανηθῇ καὶ νὰ παρασυρθῇ ἀπὸ ἐπαίνους καὶ ἐγκώμια ὁ Ἕλλην σιτοπαραγωγός, ὁ Ἕλλην ἀγρότης. Αἱ σκληραὶ δοκιμασίαι τὰς ὁποίας ὑπέστη κατὰ τὸν πόλεμον καὶ κατὰ τὴν κατοχὴν ὡρίμασαν τὴν πολιτικὴν αὐτοῦ συνείδησιν (χειροκροτήματα).

§202Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ εἶχε δίκαιον, ὅταν εἶπεν, ὅτι τὰ θέματα πρέπει νὰ συσχετίζωνται καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξετάζωνται μεμονωμένως. Αὐτὸς ἀκριβῶς ὑπῆρξεν ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὅταν ἐπροτείναμεν τὰς λύσεις, ὑπεδείξαμεν ταὐτοχρόνως κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀντιμετωπισθοῦν αἱ δαπάναι, ὥστε νὰ μὴ ἐπακολουθήσουν γενικώτεραι ζημίαι εἰς τὴν οἰκονομίαν τῆς Χώρας. Ἐλάβομεν περὶ αὐτοῦ μέριμναν, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ. Εἶπεν ἐπίσης ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ· διατὶ ἡ φορολογία νὰ εἰδικεύεται; Εὑρίσκεται λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ τόσον μακρὰν ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα; Εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ φορολογία εἰδικεύεται; Εἰδικεύεται, κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, διότι χρειάζονται ὄχι μόνον οἰκονομικαὶ βάσεις, χρειάζονται ἠθικαὶ καὶ ψυχολογικαὶ βάσεις, διὰ τὴν ἐπιβολὴν καὶ τὴν εὐόδωσιν τῶν φορολογιῶν. Προχθὲς ἀκόμη ἡ φορολογία τῶν εὐπόρων. Δὲν εἶναι εἰδική, δὲν ἀποβλέπει εἰς εἰδικοὺς σκοπούς; Διατὶ ἐπεβλήθη; Συνεδυάσθη ψυχολογικῶς καὶ ἠθικῶς μὲ τὴν ἀνάγκην τῆς προστασίας τῶν μαχομένων. Τὰ δημοσυντήρητα Τάγματα, τῶν ὁποίων ἐπιτρέπετε τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν συντήρησιν μὲ εἰδικὴν τοπικὴν φορολογίαν, ποῦ στηρίζονται; Διατὶ δὲν ἐφαρμόζετε καὶ ἐκεῖ τὴν γενικότητα τῆς φορολογίας, τὸ ἀπρόσωπον τῆς φορολογίας; Διότι χρειάζεται ἡ ἠθικὴ καὶ ψυχολογικὴ βάσις τῆς φορολογίας, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει τὴν ἄνετον εἰσφοράν. Ἰδοὺ διατὶ ἦτο ἀπαραίτητος ἡ συσχέτισις· διότι ὅταν εἴπω εἰς τοὺς εὐπόρους, δώσατε 300 δραχμὰς κατ’ ἄτομον ἡμερησίως, διὰ νὰ ἐνισχύσωμεν τοὺς ἀγρότας, τὰς προσφέρουν περισσότερον εὐχαρίστως παρὰ ὅταν ἐπιβαρυνθοῦν μὲ τὴν γενικὴν φορολογίαν. Ἰδοὺ διατί, κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐπιβάλλεται ἡ συσχέτισις καὶ εἰς αὐτὴν καὶ εἰς πλῆθος ἄλλων περιπτώσεων. Ὁ ἠθικὸς καὶ ὁ ψυχολογικὸς χαρακτὴρ τῆς φορολογίας, εἶναι ἐπίσης συντελεστὴς ἀπαραίτητος, ὅσον καὶ ὁ οἰκονομικός. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντησίς μου. Πέραν τούτου ἐλέχθη, ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ὑπῆρξεν ὁ πατὴρ αὐτῆς τῆς προτάσεως. Χαίρω διὰ τὴν πληροφορίαν. Καὶ ἐκφράζω ἐπίσης τὴν ἀπορίαν μου, διότι διὰ πρώτην φορὰν εἶδον τόσον ἄστοργον πατέρα, διὰ τὸ τέκνον του. Διότι δημοσίᾳ ἀποκληρώνει τὸ τέκνον του.

§203Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Πράγματι τὸ ἔχω ἀποκληρώσει.

§204Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ὑπουργὲ τοῦ Συντονισμοῦ, τὸ βλέπω, ἀλλὰ δὲν μοῦ συμβαίνει τὸ ἴδιον. Εἰς ἐμὲ συμβαίνει νὰ εἶμαι πατὴρ καὶ νὰ ἀγαπῶ τὰ τέκνα μου. Ὀλίγον προηγουμένως ὁ κ. Ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ εἶπεν ὅτι τὸ σχέδιον τῶν δύο δελτίων δὲν τὸ θεωρεῖ ὡς ἀπραγματοποίητον ἀλλὰ ὅτι τὸ μελετᾷ καὶ ἐλπίζει νὰ εὕρῃ λύσιν.

§205Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδιασμοῦ). Εἶπον ὅτι μελετῶ ἄλλας λύσεις.

§206Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ μελετήσετε καὶ αὐτὴν καὶ θὰ εὑρεθῇ λύσις. Καὶ ἐὰν δὲν εὑρεθῇ ἀπὸ τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν θὰ εὑρεθῇ ἀπὸ ἄλλην! Ἠρωτήθημεν κατόπιν, διατὶ ἐθέσαμεν πολιτικὸν ζήτημα. Ἀλλ’ ἡμεῖς κ.κ. βουλευταί, εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν δὲν εἴχομεν δώσει ποτὲ ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Ἡμεῖς εἴχομεν δώσει ψῆφον ἀνοχῆς καὶ ἐδηλώσαμεν κατὰ τὴν τελευταίαν ψηφοφορίαν, ὅτι παρέχομεν ἀκόμη μίαν μικρὰν πίστωσιν χρόνου, τὴν ὁποίαν ἐζήτει διὰ νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ὁλοκλήρωσιν τῶν προγραμματικῶν της ἐπαγγελιῶν. Καὶ ἐπανελάβομεν καὶ τότε, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις βαρύνεται ἀπὸ τὸ ἴδιον ἀνεπανόρθωτον ἐλάττωμα τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων. Εἶναι Κυβέρνησις ἀκέφαλος, καὶ ἀκέφαλος Κυβέρνησις δὲν ἠμπορεῖ νὰ κυβερνήσῃ τὴν χώραν. Ἡ πίστωσις χρόνου, τὴν ὁποίαν ἐδώσαμεν ἐξηντλήθη. Οἱ δύο μῆνες, οἱ ὁποῖοι παρῆλθον, μᾶς ἔπεισαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξήντλησε τὰς ἀποδόσεις της. Ἔπαυσε νὰ εἶναι χρήσιμος εἰς τὴν χώραν, πρέπει νὰ κάμῃ τόπον εἰς ἄλλην Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ ζητήματος κηρύσσεται περαιωμένη. Προτείνω νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ σήμερον τὴν 7ην μ.μ., ὁπότε κατόπιν τοῦ τεθέντος πολιτικοῦ ζητήματος θὰ διεξαχθῇ ψηφοφορία.

§208ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§209ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ σήμερον καὶ ὥραν 7 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως κατὰ τ’ ἀνωτέρω. (Ὥρα 3.30′ π.μ.)