1949.06.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 63η

Παρασκευὴ 17 Ἰουνίου 1949

Προεδρία: κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7.15′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Γαλενιανὸς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ε. ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὑπάρχουν πολλὰ τυπογραφικὰ σφάλματα καὶ πρέπει νὰ γίνῃ ἀνατύπωσις.

§4Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τῆς ἀεροπορίας «νόμου 119» φέρομαι ὡς εἰσηγητής, ἐγκρίνων τὸ νομοσχέδιον καὶ ζητῶν νὰ θεωρηθῇ αὐτο ὡς ὑπηρεσιακόν. Ἐπειδὴ διεφώνησα ὄχι μόνον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν καταστατικὸν χάρτην τοῦ Ἀεροπορικοῦ Σώματος, ἀλλὰ καὶ ὑπέβαλον χωριστὴν ἔκθεσιν ἥτις καὶ διενεμήθη, παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ ἀνατυπωθῇ αὕτη, ἄνευ τῆς ὑπογραφῆς μου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ διατάξω τὴν ἀνατύπωσιν. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν. Κύριοι βουλευταί, μετὰ βαθυτάτης λύπης ἀναγγέλλω εἰς τὸ Σῶμα τὸν ἐπελθόντα θάνατον τοῦ συναδέλφου ἐκ Φθιωτιδοφωκίδος Ἀθανασίου Μαυροειδῆ. Τὸ Προεδρεῖον ἐξέφρασε τὰ συλλυπητήρια τοῦ Σώματος εἰς τὴν οἰκογένειαν τοῦ μεταστάντος, θὰ καταθέσῃ στέφανον ἐκ μέρους αὐτοῦ καὶ θὰ παρακολουθήσῃ τὴν κηδείαν. Διὰ τὴν προσεχῆ ἑβδομάδα αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος καθωρίσθησαν ὡς ἑξῆς: Δευτέραν καὶ Παρασκευήν, ἔλεγχος. Τρίτην, συνταγματικὴ ἐργασία. Τετάρτην καὶ Πέμπτην, νομοθετικὴ ἐργασία. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Γκίνης νὰ ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§6Γ. ΓΚΙΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 5 νομ. διατάγματος 414 τοῦ 1947». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ φόρου ἐπὶ εἰδῶν πολυτελείας» καὶ 2) «περὶ καλλιεργείας καπνοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1949 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 950)1949 «περὶ προσωρινῆς πληρώσεως κενῆς διευθυνούσης ἀδελφῆς τοῦ Σανατορίου «Σωτηρία» διὰ διπλωματούχου ἀδελφῆς τῆς Παγκοσμίου Ὀργανώσεως Ὑγείας». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 43 τοῦ Στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 773)48 Α. Ν. «περὶ τιμωρίας τῆς κλοπῆς καὶ ὑπεξαιρέσεως στρατιωτικῶν πραγμάτων κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰσχύος τοῦ Γʹ ψηφίσματος τῆς 16 Ἰουνίου 1946 «περὶ ἐκτάκτων μέτρων κλπ.». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἀεροπορίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (Βʹ περίοδος), 1945–46, 1946–47 καὶ 1947–48 ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Ἀεροπορίας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1948–1949». 2) «Περὶ μεταβιβάσεως τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τοῦ Ὑπουργοῦ ἢ Ὑφυπουργοῦ Ἀεροπορίας, τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 189 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2803)1941 Α. Ν. «περὶ Στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος» καὶ καταργήσεως τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ Α. Ν. 528)1945 «περὶ ἱδρύσεως Διαρκοῦς Στρατοδικείου Ἀεροπορίας κλπ.». 3) «Περὶ συμπληρώσεως τῆς παραγράφου 5 τοῦ ἄρθρου 14 τοῦ Α. Ν. 970)46 «περὶ ὀργανώσεως τῆς Κρατικῆς Πολιτικῆς Ἀεροπορίας τοῦ Ὑπουργείου Ἀεροπορίας» καὶ 4) «Περὶ ἀποστολῆς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν μαθητῶν τῶν Σχολῶν Ἀεροπορίας καὶ κυρώσεως διαταγῆς Υ. Α.». Ὁ βουλευτὴς κ. Σ. Γονατᾶς καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως ψηφισμάτων, νομοθετικῶν διαταγμάτων καὶ ἀναγκαστικῶν νόμων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Ἀμπατζόπουλος, Γ. Τζηρίδης καὶ Ν. Ἀντωνιάδης καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ λογισμοῦ χρόνου ἐκτὸς ὑπηρεσίας ἀπομακρυνθέντων ἢ διαγραφέντων τῆς Χωροφυλακῆς ὁπλιτῶν ταύτης κατὰ τὴν κατοχικὴν περίοδον». Ὁ κ. Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν), ἀποσύρει τὸ κατατεθὲν σχέδιον νόμου «περὶ πληρώσεως ἄνευ διαγωνισμοῦ κενῶν θέσεων δημοτικῶν ὑπαλλήλων» καὶ καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τοὺς μονίμους δημοτικοὺς ὑπαλλήλους τοὺς ἀπολυθέντας κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59)1945 Συντακτικῆς πράξεως». Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Πολυζώης Οἰκονομίδης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ βιοτεχνῶν Καλαβρύτων διαμαρτυρομένων ἐντονώτατα διότι ἀξιοῦται ἀπὸ τὴν κατεστραμμένην καὶ μαρτυρικὴν πόλιν τῶν Καλαβρύτων νὰ ἰσχύσῃ ἡ διάταξις τῆς τηρήσεως βιβλίων ὑπὸ τῶν ἐπαγγελματιῶν Καλαβρύτων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Πολυζώης Οἰκονομίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πατρῶν ζητοῦντος λίαν εὐλόγως ὅπως σταματήσῃ περαιτέρω συγκέντρωσις βιομηχανιῶν εἰς περιφέρειαν τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης διὰ παροχῆς διευκολύνσεων εἰς ἐπαρχιακὰς βιομηχανίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Πολυζώης Οἰκονομίδης καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐκτελωνιστῶν Πατρῶν διαμαρτυρομένων ἐντόνως, διότι ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα καὶ διάφοροι ὀργανισμοὶ ὑποκατέστησαν ἰδιωτικὸν ἐμπόριον καὶ σοβαρῶς ζημιοῦν τὰ συμφέροντα τῶν ἐκτελωνιστῶν μὴ χρησιμοποιουμένων εἰς τὰς συναφεῖς ἐργασίας. Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Ι. Μπερνίτσας καταθέτει ἀνακοίνωσιν τοῦ Σωματείου Καταστηματαρχῶν Λαχανοπωροπωλῶν Ἀθηνῶν περὶ τοῦ πῶς θὰ διασωθῇ ἡ παραγωγὴ γεωμήλων περιοχῆς Ἀρκαδίας, λόγῳ τῶν μεγάλων ἀδιαθέτων ἀποθεμάτων. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Πολυζώης Οἰκονομίδης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν τέως φοροτεχνικῶν ὑπαλλήλων Αἰγίου Σταύρου Τζεραβίνη κλπ. παραπονουμένων κατὰ τοῦ Δήμου Αἰγίου ὅστις προσέλαβεν ὑπαλλήλους ξένους παρὰ τὴν διαταγὴν τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν ὅπως περιλαμβάνωνται οὗτοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Δήμου κλπ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Μ. Στεφανόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Πατρῶν ζητούσης ὅπως συμπεριληφθῇ εἰς τὴν συγκέντρωσιν σίτου καὶ ἡ περιφέρεια Νομοῦ Ἀχαΐας διὰ δύο ἑκατομμύρια ὀκάδας. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Η. Τσεριώνης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Λεχαινῶν διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ὅπως ἡ συγκέντρωσις σίτου καὶ λοιπῶν δημητριακῶν ἐνεργηθῇ καὶ εἰς τὸν Νομὸν Ἠλείας. Οἱ ὑπάλληλοι καπνεμπορικῶν ἐπιχειρήσεων Θεσσαλονίκης διαμαρτύρονται δι’ ἀκύρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20519 ἀποφάσεως Ὑπουργοῦ Ἐργασίας δι’ ἧς ὑπήχθησαν οὗτοι εἰς Ταμεῖον Ἀνεργίας νόμου 118)45. Οἱ καθηγηταὶ Ἐκπαιδευτηρίων Ρόδου ζητοῦν διαβάθμισίν των. Οἱ καπνεργάται καὶ καπνεργάτριαι Καβάλας ζητοῦν αὔξησιν καπνεργατικῶν ἡμερομισθίων. Ὁ Λιμενάρχης Ἡρακλείου Κρήτης ἐκφράζει τὸν θαυμασμόν του πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις δι’ ὑπέροχον ὑπὲρ ἀνεξαρτησίας ἀγῶνα, διαμαρτύρεται δὲ δι’ ἀπροκάλυπτον ἐνίσχυσιν λῃστοσυμμοριτῶν παρὰ Β. γειτόνων καὶ δι’ ἀναστολὴν ἐκτελέσεως θανατικῆς καταδίκης ἀρχισυμμοριτῶν Παπαδομιχελάκη καὶ Πετρακάκου. Τὸ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης ζητεῖ ἑνοποίησιν τῶν διαφόρων κλαδικῶν Ταμείων συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ Ταμείου ἀνεργίας εἰς τὸ ΙΚΑ. Τὸ Ἐπαγγελματικὸν καὶ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Κερκύρας διαμαρτύρεται διὰ διακοπὴν ἀεροπορικῆς συγκοινωνίας καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἐπανάληψιν. Οἱ κηδεμόνες ὑποψηφίων φοιτητῶν Νομοῦ Φλωρίνης ζητοῦν τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσ)κης τῶν ὑποψηφίων φοιτητῶν τῶν λαβόντων μέσην καὶ γενικὴν βαθμολογία 4½ καὶ ἄνω. Ὁ Π. Στεμπίλης, ἰδιώτης, πρώην εἰσηγητὴς Στρατοδικείου Ἀθηνῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὸν παραγκωνισμόν του ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπιλογῆς Νομαρχῶν διὰ τὴν θέσιν τοῦ Νομάρχου. Ὁ Παραγωγικὸς Προμηθευτικὸς καὶ Ἁλιευτικὸς Σύνδεσμος ἰδιωτικῶν ἁλιευτικῶν σκαφῶν Πατρῶν ζητεῖ τὴν ἔγκρισιν ἐξοφλήσεως τῶν ἐκ τῶν μηχανῶν χρεῶν των εἰς δέκα ἑξαμηνιαίας δόσεις, χορήγησιν δανείων μακρᾶς προθεσμίας (10–12 ἐτῶν) εἰς τοὺς αἰτοῦντας διὰ τὴν ναυπήγησιν νέων σκαφῶν καὶ τὸν ἐξοπλισμόν των. Ἡ Ἕνωσις Μηχανοκινήτων Ἰδιωτικῶν Ἐλαιοτριβείων Νομοῦ Λασηθίου ζητεῖ ἐπιβολὴν εἰδικῆς φορολογίας εἰς βάρος τῶν ἐλαιοτριβείων ὑπὲρ τῶν πληγέντων συναδέλφων των κλπ. Οἱ μεσοδασικοὶ ὑπάλληλοι Μεγαλουπόλεως διαμαρτύρονται δι’ ἄρνησιν Ὑπουργοῦ Οἰκονομικῶν ὅπως ἐπεκτείνῃ τεχνικὸν ἐπίδομα καὶ εἰς μεσοδασικοὺς ὑπαλλήλους. Ὁ Χ. Ἀναστασιάδης ἔμπορος, κάτοικος Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διότι ἐνῶ ἀπέστειλεν εἰς Ὑπουργὸν Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ συστημένης 44 ἐπιστολὰς ἀφορώσας τὴν εἰσαγωγὴν βιοτικῶν εἰδῶν διατροφῆς ἐξηφανίσθησαν. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Σωτηρόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν βιομηχανίας γλυκῶν Αἰγίου καὶ μαρμελάδων ἀδελφῶν Κλωνῆ καὶ Σία, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ἀτελῆ εἰσαγωγὴν μαρμελάδων ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἥτις θέλει καταστρέψει ἑλληνικὰς βιομηχανίας, αἱ ὁποῖαι καταβάλλουν μεγάλην τιμὴν διὰ προμήθειαν ζαχάρεως ἥτις εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εἶναι πάμφθηνη. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Σωτηρόπουλος καταθέτει τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν Ἐμπορικοῦ καὶ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου Πατρῶν διαμαρτυρομένου κατὰ τῆς συγκεντρώσεως βιομηχανιῶν εἰς περιοχὴν τέως Διοικήσεως Πρωτευούσης καὶ ζητοῦντος τὴν παροχὴν ἀξιολόγων διευκολύνσεων εἰς ἐπαρχιακὰς βιομηχανίας, συνιστᾷ δὲ ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑποβάλῃ σχετικὸν νομοθέτημα. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Π. Σωτηρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἀγροτικοῦ Συνδέσμου, δι’ ἧς ζητεῖται ὅπως ἐξαιρεθοῦν αἱ βοσκαὶ τῆς περιοχῆς τοῦ χωρίου Βραχὴ Καλαβρύτων, αἱ ὁποῖαι ἐκμισθοῦνται ὡς λειβάδια τοῦ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν, ἐφ’ ὅσον οἱ κτηνοτρόφοι δὲν ἔχουν ὑποστῆ ζημίας ἀπὸ τὸν συμμοριτισμόν. Ὁ βουλευτὴς Βερροίας κ. Δ. Σαρρῆς καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου Γεωργικῶν Συν)σμῶν Σχοινᾶ, Δούρα Ἀθανασίου καὶ Γρηγορίου Προΐου, ζητούντων αὔξησιν παραδοτέας ποσότητος σίτου καὶ τιμὴν συγκεντρώσεως 3.000 κατ’ ὀκᾶν. Ὁ βουλευτὴς Βερροίας κ. Δ. Σαρρῆς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ συνταγματάρχου ἐ. ἀ. κ. Β. Φραγκούλη, Προέδρου Ἀποστράτων Ἀξιωματικῶν Μεσσηνίας καὶ Λακωνίας, ζητοῦντος τὴν ταυτόχρονον ἀναπροσαρμογὴν τῆς συντάξεώς των μὲ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ τῶν ἐν ἐνεργείᾳ δημοσίων ὑπαλλήλων. Ἡ Ἕνωσις Λερίων Ἀθηνῶν Πειραιῶς καὶ Περιχώρων δι’ ἀναφορᾶς της πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς διαμαρτύρεται διὰ μελετωμένην μεταφορὰν ἐκτὸς τῆς Δωδεκανήσου τῆς εὑρισκομένης ἐν Λέρῳ πλωτῆς δεξαμενῆς κλπ.

§7Δ. ΜΠΕΗΣ–ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀναφορὰ τῆς Ἑνώσεως Λερίων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς καὶ Περιχώρων, δι’ ἧς ζητοῦν νὰ μὴ μεταφερθῇ ἐκ Λέρου ἡ πλωτὴ δεξαμενὴ εἶναι ἀξιοπρόσεκτος καὶ δίκαιον τὸ αἴτημα αὐτὸ τῶν Λερίων καὶ δὲν πρέπει κατ’ οὐδένα τρόπον ἡ Κυβέρνησις νὰ μεταφέρῃ τὴν πλωτὴν δεξαμενὴν τῆς Λέρου.

§8Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι πρέπει μετὰ ἰδιαιτέρας στοργῆς νὰ ἀποβλέπῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ αἰτήματα τῆς Δωδεκανήσου. Δι’ αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἡ παραμικρὰ ἀντίρρησις διὰ τὸ αἴτημα αὐτὸ τῶν Λερίων, ὅπως μὴ μεταφερθῇ ἀπὸ τὴν Λέρον ἡ πλωτὴ δεξαμενή.

§9Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὲ τὴν γνώμην αὐτὴν τοῦ κ. Γονατᾶ εἶναι σύμφωνος ὅλη ἡ Βουλή.

§10Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι ἡ πλωτὴ αὐτὴ δεξαμενὴ πρέπει νὰ μείνῃ εἰς τὴν Λέρον. Καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη εἰς ἄλλους λιμένας, τότε νὰ χρησιμοποιηθῇ ἡ νέα δεξαμενή.

§11Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Καὶ ἡμεῖς συνηγοροῦμεν ἐκθύμως ὑπὲρ τῆς παραμονῆς τῆς πλωτῆς δεξαμενῆς εἰς Λέρον.

§12Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμόθυμος εἶναι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ὅπως ἡ πλωτὴ δεξαμενὴ παραμείνῃ εἰς Λέρον.

§13Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προσέξουν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοὶ τὸ ζήτημα τῶν πλωτῶν δεξαμενῶν. Ἔχομεν τρεῖς πλωτὰς δεξαμενάς. Μίαν ἐκ τῶν γερμανικῶν ἐπανορθώσεων, μίαν εἰς τὴν Λέρον καὶ μίαν εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ὁ Πειραιεὺς μετὰ τὴν ἐπισκευὴν τῆς μεγάλης δεξαμενῆς, δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην πλωτῆς δεξαμενῆς. Ἔχει, ὅμως, ἀνάγκην πλωτῆς δεξαμενῆς τὸ Βασιλικὸν Ναυτικόν, τὸ ὁποῖον ἐὰν πάρῃ θὰ παραχωρήσῃ τὴν ἰδικήν του. Αἱ τρεῖς αὗται πλωταὶ δεξαμεναὶ πρέπει νὰ τοποθετηθοῦν ὡς ἑξῆς: Μία εἰς τὴν Σῦρον, μία εἰς τὴν Λέρον καὶ μία εἰς τὸ Λαύριον, διότι εἰς τὰ μέρη αὐτὰ ὑπάρχουν καὶ σχολεῖα τεχνιτῶν καὶ ἀρκετὴ κίνησις. Συνιστῶ ὅπως ἡ μεγάλη δεξαμενὴ μεταφερθῇ εἰς Σῦρον, ἡ μεσαία εἰς τὴν Λέρον καὶ ἡ ἄλλη εἰς τὸ Λαύριον. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ θὰ γίνῃ καὶ ἀποσυμφόρησις τοῦ Πειραιῶς.

§14Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Πολὺ φοβοῦμαι ὅτι ὑπάρχει σύγχυσις ἁρμοδιοτήτων.

§15Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ. Εἰς ὅλα τὰ ζητήματα ὑπάρχει σύγκρουσις ἁρμοδιοτήτων καὶ οὐδὲν Ὑπουργεῖον ἀναλαμβάνει τὴν εὐθύνην.

§16Ε. ΠΑΠΑΔΟΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργ. Ἀνοικ.). Κύριοι βουλευταί, ἂν καὶ δὲν εἶμαι ἁρμόδιος, ἐν τούτοις, ἐπειδὴ βλέπω ὅτι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς εἶναι ὁμόθυμος ὅπως ἡ πλωτὴ δεξαμενὴ παραμείνῃ εἰς τὴν Δωδεκάνησον, θὰ διαβιβάσω τὴν ἄποψιν αὐτὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ πιστεύω ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῆς ἐκφρασθείσης ἐπιθυμίας τῆς Βουλῆς.

§17Π. ΚΑΛΙΓΚΑΤΣΗΣ. Καταθέτω ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῶν σηροτροφικῶν περιφερειῶν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι καθημερινῶς λαμβάνομεν τηλεγραφήματα τῶν κατοίκων σηροτροφικῶν περιφερειῶν, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβεν οὐδὲν μέτρον διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν κουκουλίων. Νομίζω ὅτι ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ἐγκαίρως μέτρα διὰ τὴν συγκέντρωσιν τῶν κουκουλίων καὶ νὰ μὴ ἀφήσῃ τοὺς πληθυσμοὺς τῶν περιφερειῶν αὐτῶν ἄνευ προστασίας. Οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ εὑρίσκονται εἰς ἀπόγνωσιν, διότι ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν μέτρον ἔλαβε καὶ κινδυνεύει τὸ προϊόν των νὰ καταστραφῇ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίως τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς νὰ συνέλθουν καί, εἰ δυνατόν, ἐντὸς τῆς ἑσπέρας νὰ λάβουν ἀποφάσεις διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐπεῖγον. Διότι δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῶμεν μόνον διὰ τὸ ἠθικὸν τῶν κατοίκων τῶν παραμεθορίων περιοχῶν, ἀλλὰ πρέπει καὶ νὰ προστατεύωμεν αὐτούς.

§18Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμοίας φύσεως τηλεγραφήματα τῶν σηροτρόφων Θράκης κατέθεσα πρὸ ἡμερῶν. Νομίζω, ὅτι πρόκειται περὶ ἐμπαιγμοῦ, διότι ἡ Κυβέρνησις οὐδεμίαν λύσιν ἔδωσεν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη νὰ ἐξετάσῃ τὸ ταχύτερον ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ νὰ δώσῃ μίαν λύσιν.

§19Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ σηροτρόφοι γίνονται ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ἀπὸ τοὺς βιομηχάνους. Πρὸ ἡμερῶν, εἰς μίαν σύσκεψιν κατελήξαμεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἐθέσαμεν ὑπ’ ὄψιν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν. Ἐν τούτοις, ὅμως, μέχρι σήμερον, οὐδεμία ἐνέργεια ἐγένετο. Πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ σπεύσῃ νὰ λάβῃ μέτρα, διότι ἄλλως οἱ σηροτρόφοι θὰ πωλήσουν τὸ προϊόν των εἰς ἐξευτελιστικὰς τιμάς.

§20Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀληθὲς ὅτι διὰ τὴν παραγωγὴν τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐγένοντο συσκέψεις καὶ κατελήξαμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας ὑπεχρεοῦντο οἱ μεταξοβιομήχανοι νὰ ἀγοράσουν, εἰς ὡρισμένην τιμὴν τὴν ἐσοδείαν τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς μεταξὺ ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἐζήτουν οἱ σηροτρόφοι καὶ ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἔδιδον οἱ βιομήχανοι, δὲν ἦτο μεγάλη καὶ ὑπῆρχεν ἐλπὶς συμβιβασμοῦ. Ἀλλ’ αἰφνιδίως οἱ βιομήχανοι ἀνῄρεσαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθησαν.

§21Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Μήπως ἔλαβον ἀνταλλάγματα;

§22Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Οὐδὲν ἀντάλλαγμα ἔλαβον. Δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἐπιβάλωμεν ὅπως ἀγοράσουν τὴν παραγωγὴν τοῦ 1948. Ἤδη ὅμως ἀντιμετωπίζομεν καὶ τὴν τρέχουσαν παραγωγήν. Ὑπεστηρίχθη νὰ γίνῃ συγκέντρωσις καὶ τῆς νέας παραγωγῆς καὶ κατόπιν νὰ φροντίσωμεν διὰ τὴν διάθεσιν καὶ τῶν δύο ἐσοδειῶν. Ἐλπίζω ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τὰ πορίσματα καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν συσκέψεων, αἱ ὁποῖαι γίνονται μὲ τοὺς ἁρμοδίους.

§23Γ. ΜΠΑΡΔΑΣ. Καταθέτω τηλεγραφικὴν αἴτησιν τῶν σιτοκαλλιεργητῶν Νομοῦ Θεσπρωτίας, οἵτινες παρ’ ὅλας τὰς δυσμενεῖς συνθήκας ἐκαλλιέργησαν εἰς μεγαλυτέραν ἔκτασιν καὶ ἤδη συγκομίζουν τὸν σῖτον ὑπὸ τὴν προστασίαν τοῦ Ἐθνικοῦ Στρατοῦ καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῆς Γεωργίας Ὑπουργόν, ὅπως εἰς τὴν μέλλουσαν νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασιν συγκεντρώσεως σίτου συμπεριλάβῃ καὶ τὸν Νομὸν Θεσπρωτίας.

§24Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Καταθέτω, κ. Πρόεδρε, ἀναφορὰν μετὰ συνημμένης καταστάσεως τῶν ἀνταρτοπλήκτων τῆς Κοινότητος Κοντελιωτῶν Ἰωαννίνων, οἵτινες κατέφυγον εἰς Ἀθήνας καὶ ζοῦν ὑπὸ τραγικὰς συνθήκας. Οἱ πρόσφυγες οὗτοι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν περίθαλψιν μέχρι σήμερον, οὐδὲ ἱματισμόν. Παρακαλῶ ὅπως δοθῇ εἰς τοὺς πραγματικοὺς αὐτοὺς Ἕλληνας ἱματισμός, τρόφιμα καὶ ἐπίδομα, διότι ἔχουν ὑποστῆ πλήρη καταστροφὴν καὶ τὸ χωρίον των κατέχεται ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν, ζοῦν δὲ ἐνταῦθα ὑπὸ τραγικὰς συνθήκας.

§25Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκφράζω καὶ πάλιν τὴν λύπην μου διὰ τὴν μὴ παρουσίαν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διαβιβασθοῦν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὰ πρακτικά, ὥστε νὰ λάβῃ τοὐλάχιστον ἐξ αὐτῶν γνῶσιν ἐπὶ τοῦ ἀκολούθου ζητήματος: Μετὰ τὴν κατάργησιν τῶν διαπυλίων τελῶν διὰ τοῦ Α. Ν. 843 μέγας ἀριθμὸς ὑπαλλήλων τῶν διαφόρων Δήμων, οἱ φοροτεχνικοὶ ὑπάλληλοι, παρέμεινον ἄνευ ἐργασίας, κυριολεκτικῶς εἰς τὸν δρόμον, μετὰ μακρὰν ὑπηρεσίαν. Ἡ Ὁμοσπονδία τῶν φοροτεχνικῶν ὑπαλλήλων ἦλθε πρὸς τοῦτο εἰς ἐπαφὴν μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐζήτησε παρ’ αὐτοῦ τὴν κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν νομοθετήματος πρὸς κατοχύρωσιν τῆς θέσεώς των. Καὶ ἐνῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ καταθέσῃ τοιοῦτον νομοθέτημα, ἐν τούτοις ὅμως μέχρι σήμερον ἀποφεύγει νὰ τὸ καταθέσῃ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν οἱ φοροτεχνικοὶ ὑπάλληλοι διαμαρτύρονται. Καταθέτω σχετικὴν διαμαρτυρίαν τῶν φοροτεχνικῶν ὑπαλλήλων Ἰωαννίνων καὶ παρακαλῶ ἐπ’ αὐτῆς νὰ διεξαχθῇ ἐν καιρῷ συζήτησις, ἀφοῦ προηγουμένως ὑπάρξῃ καὶ μία ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§26Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Οἱ τέως φοροτεχνικοὶ ὑπάλληλοι τῶν Δήμων Αἰγίου καὶ Πατρῶν, οἵτινες ἀπελύθησαν λόγῳ καταργήσεως τῆς ὑπηρεσίας διαπυλίων τελῶν, ἄνθρωποι πτωχοὶ καὶ στερούμενοι τῶν πάντων, μὲ πικρίαν καὶ ἀπογοήτευσιν βλέπουν καθημερινῶς νὰ προσλαμβάνωνται ξένοι εἰς τὰς κενουμένας θέσεις τῶν διαφόρων Δήμων, κατὰ παραγνώρισιν σαφοῦς διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ὅπως εἰς κάθε κενωθησομένην θέσιν τοποθετοῦνται ἐκ τῶν τέως ὑπαλλήλων διαπυλίων τελῶν. Τὸ ἄτοπον αὐτὸ πρέπει νὰ σταματήσῃ ἀμέσως καὶ νὰ ἀπολυθοῦν οἱ κακῶς προσληφθέντες ἀντικαθιστάμενοι ὑπὸ τέως ὑπαλλήλων τῶν διαπυλίων τελῶν.

§27Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τὸ ζήτημα ἀφορᾷ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ πρέπει τάχιστα νὰ ἀντιμετωπισθῇ.

§28Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μετὰ λύπης παρατηροῦμεν ὅτι ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν ἐπανελήφθη ἡ ἀπεργία τῶν ὑπαλλήλων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, ἐνῷ ἐνομίζαμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀντιμετωπίσει τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐπειδὴ παρίσταται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, θὰ παρεκάλουν νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ προβῇ εἰς σχετικὰς ἀνακοινώσεις πρὸς διαφώτισιν τοῦ Σώματος.

§29Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπ. Ἐργ.). Ὅταν πρὸ 15θημέρου περίπου ἐκηρύχθη ἡ ἀπεργία τῶν ὑπαλλήλων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, μοὶ ἀνετέθη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως προέλθω εἰς μελέτην τοῦ θέματος καὶ μετὰ ταῦτα ἔλθω εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἀπεργῶν διὰ νὰ ἴδωμεν ποία λύσις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δοθῇ. Ἐν συνεννοήσει μὲ τὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα, τὰ ὑπαγόμενα ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Ἐργασίας, ἐδέχθημεν ὅπως δοθοῦν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, τοὺς ἀνήκοντας εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τῶν ἐν λόγῳ ταμείων δωρεὰν τρόφιμα 3 μηνῶν, ὡς καὶ τὰ ἐπιδόματα τὰ καταργηθέντα ὑπὸ τοῦ νόμου 913 μέχρι καὶ τοῦ μηνὸς Ἰουνίου. Δυστυχῶς, ὅμως, τὸ μέτρον τοῦτο δὲν ἐπεξετάθη καὶ διὰ τὰ νομικὰ πρόσωπα ὧν οἱ ἀσφαλιστικοὶ ὀργανισμοὶ ὑπάγονται ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἀπὸ μιᾶς ἤδη ἑβδομάδος ἡ Κυβέρνησις ἀπασχολεῖται μὲ τὸ θέμα τῆς ἐπεκτάσεως τῶν μέτρων τούτων καὶ εἰς τὰ λοιπὰ ἀσφαλιστικὰ ταμεῖα. Γίνεται δὲ ἐργασία πρὸς ἐξακρίβωσιν τοῦ ἀπαιτηθησομένου ποσοῦ, διότι ἀτυχῶς οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν εἶχον συγκεντρώσει τὰ ἀπαιτούμενα στοιχεῖα πρὸς διευκόλυνσίν μας, δι’ ὃ καὶ παρεκλήθησαν ν’ ἀναμείνουν ἐπ’ ὀλίγας ἡμέρας τὸ σχετικὸν πόρισμα. Ἀτυχῶς, ὅμως, ἠρνήθησαν κηρύξαντες τὴν γνωστὴν ἀπεργίαν, εἰς τὴν ὁποίαν παραδόξως συμμετέχουν καὶ ἐκεῖνοι τῶν ὁποίων, ὡς προανέφερα, ἱκανοποιήθησαν τὰ αἰτήματα.

§30Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας διαπιστοῦται ἔλλειψις συνοχῆς μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου, ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας εἶναι ἡ ἐκδηλωθεῖσα ἀπεργία διὰ τὴν ὁποίαν καθ’ ἡμᾶς ἀπολύτως ὑπεύθυνος εἶναι ἡ Κυβέρνησις.

§31Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἀπεργία ἔγινε καὶ δι’ ἕνα ἐπὶ πλέον λόγον. Ἐνῷ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπεφάσισε νὰ ἀναστείλῃ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου 913, παρὰ ταῦτα ἡ Κυβέρνησις φέρει τοῦτον πρὸς κύρωσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, γεγονὸς ποὺ ἰσοδυναμεῖ μὲ ἀπροκάλυπτον ἐμπαιγμόν. Ὁ ἐμπαιγμὸς αὐτὸς καταφαίνεται καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο γεγονὸς τῆς ἀθετήσεως τῆς δοθείσης ὑποσχέσεως, περὶ ἱκανοποιήσεως τῶν βασικωτέρων αἰτημάτων τῶν ἀπεργῶν, ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ὅμως ἐλησμόνησεν εὐθὺς μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἀπεργίας ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Δι’ αὐτὸ σημειοῦνται ἐν προκειμένῳ δύο περιπτώσεις. Ἔχομεν Ὑπουργεῖα ποὺ συνεμορφώθησαν μὲ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ὑπαλληλικῶν αἰτημάτων καὶ Ὑπουργεῖα ποὺ δὲν συνεμορφώθησαν.

§32Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διαπιστώνομεν μὲ βαθεῖαν μας θλῖψιν ὅτι εἰς τὸ συγκεκριμένον αὐτὸ θέμα ὑπῆρξεν ἀξιοθρήνητος ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Παρέσχεν ὑποσχέσεις ἡ Κυβέρνησις, χωρὶς νὰ ἔχῃ ἐκ τῶν προτέρων ἐναρμονίσῃ τὴν γνώμην ὅλων τῶν μελῶν της. Καὶ τοιουτοτρόπως παρέσχε τὸ θλιβερὸν θέαμα Κυβερνήσεως ὑποσχομένης, τὰς ὑποσχέσεις τῆς ὁποίας ἀρνοῦνται νὰ ἐκτελέσουν οἱ ἁρμόδιοι Ὑπουργοί. Συνιστῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν πρῶτον νὰ τηρήσῃ τὸν λόγον της. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ζητοῦμεν εὐθύνας ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι βασιζόμενοι εἰς τὴν ὑπόσχεσιν τῆς Κυβερνήσεως, διέκοψαν τὴν ἀπεργίαν διὰ νὰ διαπιστώσουν κατόπιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτήρησε τὸν λόγον της. Ἡ εὐθύνη ὁλόκληρος βαρύνει τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὀφείλει εἰς συντομώτατον χρόνον νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον ἔδωσεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ γνώμη μας διὰ τὸ συγκεκριμένον θέμα. Ἀλλ’ ὀφείλομεν καὶ γενικώτερον νὰ διαπιστώσωμεν ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, καθὼς καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας, τὰς ὁποίας κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συνεδριάσεώς μας διεπιστώσαμεν, ἐπεβεβαιώθη δυστυχῶς ἡ ἀποσύνθεσις καὶ ἡ ἀνυπαρξία τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἀναγκάζονται νὰ καταλήξουν πλέον εἰς τὸ ὁριστικὸν συμπέρασμα ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος δὲν ὑπάρχει. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§33Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἡ ὑφισταμένη μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως ἀσυνεννοησία ἀνεφάνη ὅταν τὸ πρῶτον ἐξεδηλώθη ἡ ἀπεργία. Ἐνῷ ὁ παριστάμενος τότε Ὑπουργὸς παρεκάλεσεν ὅπως ἀποφεύγωμεν διὰ τῶν λόγων μας νὰ ἐξωθοῦμεν τοὺς ἀπεργοὺς εἰς τὴν ἀδιαλλαξίαν, δηλώσας ὅτι διαρκούσης τῆς ἀπεργίας ἡ Κυβέρνησις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προέλθῃ εἰς μετ’ αὐτῶν συνεννοήσεις, τὴν αὐτὴν ἑσπέραν ἀνεγινώσκαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι συνέστη Ἐπιτροπὴ πρὸς μελέτην τοῦ θέματος, μὲ τὴν πρόσθετον ἐντολὴν τῆς ἐνάρχεως διαπραγματεύσεων μετὰ τῶν ἀπεργῶν. Σήμερον πάλιν παρατηρεῖται τὸ φαινόμενον ὁ κ. ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Ὑπουργὸς νὰ μέμφεται τὸν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνάδελφόν του, ὅστις ὅμως δὲν ἀπαντᾷ.

§34Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Πρὶν ἢ ἐκδηλωθῇ ἡ ἀπεργία, ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα, προσέφυγον καὶ εἰς ἡμᾶς οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ ἐζήτησαν τὴν συνδρομήν μας. Τοὺς ἀπήντησα ὅτι ἀτυχῶς δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς ἐνισχύσωμεν ἀποτελεσματικῶς, διότι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἀπαιτοῦν αἱ περιστάσεις, γεγονὸς ὅπερ μετὰ χαρᾶς διαπιστῶ ὅτι τὸ πρῶτον ἤδη ἀπόψε ἀντελήφθη ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐμφανίζει τὴν μοναδικὴν ὄασιν ἐν τῷ Ὑπουργικῷ Συμβουλίῳ εἶναι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων, οὗτινος τὴν δημιουργικὴν ἐργασίαν πρὸς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ἁρμοδιότητός του ὀφείλομεν νὰ ἐξάρωμεν. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ, ὅμως, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ εἴπωμεν πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς, τὸ βάρος τῆς εὐθύνης διὰ τὴν παράτασιν τῆς ζωῆς τῆς Κυβερνήσεως θὰ φέρῃ αὐτὴ καὶ μόνον αὐτή. Ζητῶ, λοιπόν, ὅπως ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία αἰρομένη εἰς τὸ ὕψος της, ἔλθῃ συμπαραστάτης τῶν ὑπαλλήλων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου καὶ εἴπῃ εἰς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων ἕως ἐδῶ, τὸ μαχαίρι ἔφθασε εἰς τὸ κόκκαλο καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνεχθῶμεν πλέον τὸ κατάντημα αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§35Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Διαμαρτυρόμεθα καὶ ἡμεῖς, κ. Πρόεδρε, διὰ τὴν ὁμολογηθεῖσαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀθέτησιν τῆς πανηγυρικῶς δοθείσης ὑποσχέσεώς της πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ὑπαλλήλων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ παρατηρήσωμεν ὅτι καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῶν ἀπεργιῶν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις μεγίστην ἐπέδειξεν ἀνικανότητα. Οὐδεμίαν ἐκ τῶν ἀπεργιῶν ἠδυνήθη νὰ προλάβῃ, ἀλλὰ τὴν ἀφῆκε νὰ παραταθῇ ἐπὶ μακρὸν εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν διεξάγομεν ἀγῶνα ἐπιβιώσεως τῆς φυλῆς μας, ἐπὶ μεγίστῃ ζημίᾳ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων καὶ μειώσει τοῦ γοήτρου τῆς ἐννοίας τοῦ Κράτους. Καὶ εὑρίσκει, βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις τὴν λύσιν καὶ ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἀπεργῶν, ἀλλὰ πάντοτε μετὰ τὴν κήρυξιν τῆς ἀπεργίας. Πάντοτε ἐπιμηθεὺς ἡ Κυβέρνησις. Ἐνῷ ὁ ρόλος της εἶναι νὰ προβλέπῃ καὶ νὰ προνοῇ, δυστυχῶς ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἰδιότητας δὲν κοσμεῖται ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὑπῆρξε καὶ εἶναι κατωτέρα τοῦ λαοῦ μας. Συνιστῶμεν ὅθεν καὶ ἡμεῖς ὅπως ἡ Κυβέρνησις συνέλθῃ καὶ καταβάλῃ πᾶσαν προσπάθειαν, ὄχι μόνον διὰ τὴν ταχεῖαν λύσιν τῆς δεδικαιολογημένως ἐκραγείσης ἀπεργίας τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, ἀλλὰ καὶ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων αὐτῶν.

§36Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκ.). Τὰ αἰτήματα τῶν ὑπαλλήλων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου τείνουν εἰς τὴν πλήρη ἐξομοίωσίν των πρὸς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους. Δὲν ζητοῦν μόνον μισθολογικὴν ἐξομοίωσιν πρὸς αὐτούς, ἀλλὰ καὶ τὸ δάνειον καὶ τὰ τρόφιμα. Πέραν αὐτοῦ ἐζήτουν καὶ τὰ ἐπιδόματα ἅτινα κατηργήθησαν διὰ τοῦ νόμου 913. Ἐπὶ τοῦ τελευταίου τούτου αἰτήματός των πρὸς κατατόπισίν σας σᾶς ἀναφέρω τὰ ἑξῆς: Κατὰ Σεπτέμβριον 1947 ἔγινεν ἓν μισθολόγιον γενικόν, δι’ ἀποφάσεως ἐκδοθείσης βάσει τοῦ νόμου 18) 1944, καταργῆσαν τὰ ἐπιδόματα, ἅτινα παρείχοντο μέχρι τότε, καθ’ ὅσον συμπεριελήφθησαν ταῦτα εἰς τὸν ὀργανικὸν μισθόν. Ἡ ἀπόφασις αὕτη τῆς καταργήσεως τῶν ἐπιδομάτων προσεβλήθη εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ ὁποῖον ἀπεφάνθη, ὅτι κακῶς ἡ Κυβέρνησις ἐστηρίχθη εἰς τὸν νόμον 18, ἐν ἀντιθέσει πρὸς ἑτέραν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ ὁποία ἀπεδέχθη ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀρθῶς ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασιν ταύτην, βάσει τοῦ Νόμου 18 τοῦ 1944. Κατόπιν τούτου τὰ διοικητικὰ συμβούλια τῶν διαφόρων ἀσφαλιστικῶν Ταμείων, στηριζόμενα εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ἐχορήγησαν τὰ ἐπιδόματα ταῦτα. Δι’ ὃ καὶ ἠναγκάσθη ἡ Κυβέρνησις νὰ κυρώσῃ τὴν ἀπόφασίν της ταύτην διὰ τοῦ νόμου 913, εἰς τὸν ὁποῖον περιελήφθη διάταξις, δι’ ἧς ὡρίζετο, ὅτι τὰ καταβληθέντα μέχρι τῆς δημοσιεύσεως τοῦ νόμου ἐπιδόματα, δὲν ἀναζητοῦνται. Παρὰ ταῦτα οὗτοι ἐξακολουθοῦν νὰ ἀξιοῦν τὴν καταβολὴν τῶν ἐπιδομάτων. Ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησεν, ὅπως ἀναστείλουν τὴν ἀξίωσίν των μέχρι τοῦ Ἰουλίου, ὁπότε θέλει δοθῆ γενικωτέρα λύσις εἰς τὸ ζήτημα τῶν μισθῶν. Ὁ Ὑπουργὸς ὅμως τῆς Ἐργασίας ὑπεσχέθη τὴν χορήγησιν τῶν ἐπιδομάτων ἀπὸ τοῦδε εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ὑπὸ τὴν ἁρμοδιότητά του ἀνηκόντων ἀσφαλιστικῶν Ταμείων. Κατόπιν αὐτοῦ ἐζητήσαμεν ἀπὸ αὐτούς, ὅπως ἀναμείνουν ἐπί τινας ἡμέρας πρὸς συγκέντρωσιν τῶν στοιχείων ἐξ ὧν θὰ προέκυπτε τὸ συνολικὸν ποσὸν ποὺ θ’ ἀπῃτεῖτο διὰ τὴν καταβολὴν τῶν ἐπιδομάτων. Οὗτοι ὅμως ἠρνήθησαν νὰ ἀναμείνουν, ἀξιοῦντες ἐπιπροσθέτως τὴν δωρεὰν χορήγησιν τροφίμων καὶ δάνειον ἑνὸς μισθοῦ. Συνῆλθε τὸ Συμβούλιον τῆς Ἀνωτάτης Οἰκονομικῆς Πολιτικῆς, τὸ ὁποῖον ἐζήτησε τὴν παροχὴν πλειόνων στοιχείων ἀναφορικῶς μὲ τὰ ἐπιδόματα τῶν μηνῶν Μαΐου καὶ Ἰουνίου, διότι οἱ ἐνδιαφερόμενοι δὲν προσεκόμισαν στοιχεῖα δυνάμενα νὰ διευκολύνουν τὴ Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§37Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὅταν ὑπέσχεσθο τὰ ἐπιδόματα δὲν ἐγνωρίζατε τί ὑπόσχεσθε;

§38Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Κύριε Πρόεδρε.....

§39ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καλομελέτα κι’ ἔρχεται. (Χειροκροτήματα).

§40ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄξιος, ἄξιος.

§41Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργ. Οἰκονομ.). Ἐδώσαμεν ὡρισμένας ὑποσχέσεις, ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ δοθοῦν ἐκ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων περισσότερα στοιχεῖα, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποφάσεις. Κατόπιν τούτου, παρεκλήθησαν νὰ ἀναβάλουν τὴν ἀπεργίαν διὰ δύο ἡμέρας, ἀλλ’ ἠρνήθησαν νὰ τὸ πράξουν, χωρὶς νὰ λάβουν ὑπ’ ὄψιν τους τὰς κρισίμους στιγμὰς τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ Πατρίς.

§42Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Προειδοποιήθη ἡ Κυβέρνησις πρὸ 10ημέρου.

§43Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργ. Οἰκονομ.). Αὐτὸ ἀποτελεῖ τελεσίγραφον καὶ τοιαύτης φύσεως τελεσίγραφα δὲν εἶναι ἀνεκτὰ ἀπὸ νομίμους Κυβερνήσεις. Ἔπρεπε νὰ ἀναμείνουν δύο ἡμέρας, τόσον μᾶλλον ὅσον δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ προσκομίσουν τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα τοὺς ἐζητήθησαν.

§44Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Ὅταν ἐκηρύχθη ἡ πρώτη ἀπεργία τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου, τῇ μεσολαβήσει τοῦ κ. Βενιζέλου, ἐξευρέθη λύσις, ἡ ὁποία ἐβασίσθη εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν βασικῶν αἰτημάτων τῶν ἀπεργῶν, ἐξαιρέσει μόνον τῆς χορηγήσεως τοῦ δανείου. Κατόπιν τούτου ἀνεστάλη ὁ νόμος 913 καὶ ἀπεφασίσθη ἡ καταβολὴ τῶν τριετιῶν, τῶν ἐπιδομάτων, ἡ χορήγησις τῶν τροφίμων καὶ λοιπῶν εἰδῶν. Μὲ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ τὴν σχετικὴν πρὸς τοὺς ἀπεργοὺς κυβερνητικὴν ὑπόσχεσιν, συνεμορφώθη μόνον τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας, ὄχι ὅμως καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ἔτσι, ἔχουμε ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι ἔτυχον ἱκανοποιήσεως καὶ ὑπαλλήλους ποὺ δὲν ἔτυχον.

§45Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (Ὑπουργ. Ἐργασίας). Τὰ χορηγηθέντα διὰ τοῦ 913 ἐπιδόματα, τὰ ἔλαβον ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι.

§46Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ναί, ἀλλὰ τὰ ἔλαβον μόνον οἱ ὑπάλληλοι διὰ τοὺς ὁποίους ἐπρονοοῦσαν αἱ εἰδικαὶ καταστατικαὶ διατάξεις τῶν ὀργανισμῶν εἰς τοὺς ὁποίους ὑπηρετοῦν. Ἕνα ἄλλο ζήτημα προεκάλεσε τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἀπεργίας, δηλαδὴ τῆς νέας ἀπεργίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἠθέτησε τὴν ὑπόσχεσίν της, ἡ ὁποία ἐκτὸς τῶν ἄλλων, περιελάμβανε καὶ τὴν ἀναστολὴν τοῦ νόμου 913. Αὐτὸν τὸν νόμον φέρει ἡ Κυβέρνησις πρὸς κύρωσιν εἰς τὴν Βουλήν, ἀθετοῦσα διὰ μίαν ἐπὶ πλέον φορὰν τὰ ὑποσχεθέντα. Καὶ ὁ νόμος αὐτός, ὡς γνωστόν, ἀνετράπη ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας.

§47Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Διαμαρτύρομαι, κ. Πρόεδρε, διότι μὲ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἀπετελματώθη ἡ ὑπόθεσις τοῦ σίτου.

§48Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐνδιαφερόμεθα ὅλως ἰδιαιτέρως διὰ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς καὶ διὰ τὴν προστασίαν των καὶ δὲν πρόκειται ἐκ τῆς συζητήσεως νὰ ἀπομακρυνθῶμεν τοῦ σιτοπαραγωγικοῦ θέματος, μὲ τὸ ὁποῖον ἀμέσως κατόπιν θὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλή. Δικαίως, λοιπόν, ἐδημιουργήθη εἰς τὴν συνείδησιν τῶν ὑπαλλήλων ἡ ἐντύπωσις τοῦ ἐμπαιγμοῦ. Ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς συνειδήσεως, ἀλλὰ καὶ τῆς γενικωτέρας δυσφορίας ἡ ὁποία ὑφίσταται μεταξὺ τῶν μισθοσυντηρήτων, εἶναι ἡ νέα ἀπεργία τῶν ὑπαλλήλων τῶν ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου, ἡ ὁποία ἀποβλέπει εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἀρχικῶν αἰτημάτων τῆς πρώτης ἀπεργίας. Συνεπῶς δὲν ἠθέτησαν ὑπεσχημένα οἱ ἀπεργοί, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔμεινεν ἠθικῶς ἐκτεθειμένη. Κατὰ βάθος, ὅμως, ὁλόκληρος ἡ ἀνωμαλία τῆς μὴ συμμορφώσεως τῶν ὀργανισμῶν τῶν ἐξαρτωμένων ἀπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν, πρὸς τὴν κυβερνητικὴν ἀπόφασιν ὀφείλεται εἰς τὴν ἐπίμονον προσπάθειάν του νὰ θέσῃ ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν του τοὺς ὀργανισμοὺς Δημοσίου Δικαίου, δηλαδὴ νὰ τοὺς βάλῃ στὸ χέρι τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ γυμνὴ ἀλήθεια.

§49Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Διαμαρτύρομαι διότι παραμερίζεται ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ σίτου, ἐνῷ ἐπείγει ἡ λῆψις ἀποφάσεως, δεδομένου ὅτι ἤρχισεν ὁ ἁλωνισμός.

§50Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργολίδος). Ἠκούσαμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, τὰς ὑποσχέσεις τὰς ὁποίας ἔδωσε διὰ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος ἀπὸ 1ης Ἰουλίου, τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, καθὼς καὶ τῶν ὑπαλλήλων Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου. Θὰ ἐπεθύμουν ὅπως ἡ Κυβέρνησις πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, ποῖα μέτρα σκέπτεται νὰ λάβῃ διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς θέσεως τῶν συνταξιούχων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν ἀπελπιστικήν. Ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἠνάλωσαν τὴν ζωήν των εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος, θύματα τῶν ὁποίων οἱ προστάται ἔπεσαν ὑπὲρ Πατρίδος, δὲν εἶναι οὔτε ὀρθὸν οὔτε δίκαιον νὰ ἀφήνωνται ἐγκαταλελειμμένοι εἰς τὴν ἔνδειαν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν. Ἀποτελεῖ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν περίπτωσιν τῶν ὑπαλλήλων, νὰ ρυθμίσῃ κατὰ τρόπον ἱκανοποιητικὸν καὶ τὸ ζήτημα τῆς βελτιώσεως τῆς θέσεως τῶν συνταξιούχων.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ ζητήματος. Ὁ κ. Κ. Ἀλεξανδρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§52Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δυστυχῶς μετὰ ἓν καὶ πάλιν ἔτος, λαμβάνω τὸν λόγον ἵνα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, μεταφέρω τὸν πόνον, τὸ παράπονον καὶ τὴν δυσφορίαν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀνεπαρκῶς καὶ προχείρως ἀντιμετώπισε τὸ κολοσσιαῖον ζήτημα τῆς προστασίας τοῦ σίτου. Εἶναι θέμα, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν ζωὴν 700 χιλιάδων σιτοπαραγωγῶν οἰκογενειῶν, καὶ εἶχε καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ μὲ τὴν ἀπαιτουμένην σοβαρότητα. Τὸ ζήτημα τῆς προστασίας τοῦ σίτου ἀντιμετωπίσθη τὸ πρῶτον τὸ 1927, ὅτε εἶχε λήξει ἐν μέρει ἡ ἀποκατάστασις τῶν ἀγροτῶν προσφύγων. Εἶναι γνωσταὶ αἱ συνθῆκαι ὑφ’ ἃς ἐτέλουν τότε οἱ ἀγρόται. Γυμνοί, ἀνυπόδητοι, λιμώττοντες, ὄργανα ἐκμεταλλεύσεως ὑπὸ τῆς τοκογλυφίας. Καὶ ἐντὸς μιᾶς 10ετίας ὁ ἀγρότης ἀπὸ ράκος μετεβλήθη εἰς ἥρωα, εἰς τρόπον ὥστε κατὰ τὴν 28 Ὀκτωβρίου, νὰ γράψῃ τὸ Ἀλβανικὸν καὶ τὸ Μακεδονικὸν ἔπος, ἀντιμετωπίζων δύο Αὐτοκρατορίας. Ἡ αὔξησις ὅμως τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου, ἥτις συνετελέσθη κατὰ τὴν 10ετίαν αὐτήν, εἰς τὸ διπλάσιον, εἶχε τὸ εὐχάριστον ἀποτέλεσμα, κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς, νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν διάσωσιν τῆς ζωῆς σημαντικωτάτου ποσοστοῦ τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως ἐφηρμόσθη ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους, κατὰ τρόπον ἀφελῆ. Κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτήρησε τὴν ὑπόσχεσιν καταβολῆς τῆς διαφορᾶς τῶν 300 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Κατὰ τὸ 47–48 τὸ πρόβλημα δὲν ἀντιμετωπίσθη μετὰ προσοχῆς, πέρυσι δὲ ἡ συγκέντρωσις ἀπέτυχε, συγκεντρωθείσης ἐλαχίστης ποσότητος σιτηρῶν. Ἐφέτος ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ λάβῃ ἐγκαίρως μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Διαμαρτυρόμεθα καὶ ἡμεῖς, παρ’ ὅτι κυβερνητικοὶ βουλευταί, διὰ τὸν πρόχειρον τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετωπίσθη τὸ πρόβλημα. Παρ’ ὅλα αὐτά, οὐδεὶς δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ δώσῃ ὅ,τι πρέπει νὰ πάρουν οἱ ἀγρόται, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἶναι καὶ εἰς θέσιν νὰ λάβῃ τὰς ἐπιβαλλομένας ἀποφάσεις. Καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ τὴν τιμὴν ἐφ’ ὅσον αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ Ὑπουργείου τῆς Γεωργίας ἀναγνωρίζουν ὅτι τὸ κόστος τῆς παραγωγῆς εἶναι περίπου 2.500 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, ποία εἶναι ἡ θέσις καὶ τὸ νόημα τοῦ δώρου τῶν 500 δραχμῶν. Φρονῶ ἐπίσης, ὅτι ἡ ποσότης τῶν 50 χιλιάδων τόννων εἶναι τελείως ἀνεπαρκής, καὶ ἐπιβάλλεται τὸ ὀλιγώτερον ὁ διπλασιασμός της, καθὼς καὶ ἡ διαγραφὴ τῶν πλαισίων τῆς στρεμματικῆς καλλιεργείας. Ἄλλως, θὰ καταστήσωμεν ὅλους τοὺς ἀγρότας πλαστογράφους, διότι διὰ νὰ ἐπιτύχουν νὰ παραδώσουν μεγαλυτέραν ποσότητα, ἀσφαλῶς θὰ πλαστογραφήσουν. Πρέπει νὰ δοθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς σιτοπαραγωγοὺς νὰ παραδώσουν τοὐλάχιστον μέχρι 3.000 ὀκάδων σίτου. Ἄλλως, τοὺς δημιουργοῦμεν τὸ αἴσθημα τῆς ἀνισότητος, λέγοντες εἰς αὐτοὺς ὅτι ὡρισμένον μέρος τῆς παραγωγῆς των ἔχει καλυτέραν ἀξίαν τοῦ ἄλλου μέρους, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σοβαρὸν καὶ νοητόν. Ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ δημιουργήσωμεν μίαν ὑποφερτὴν ζωὴν διὰ τὸν ἀγρότην, καὶ νὰ συντελέσωμεν νὰ ἀνυψωθῇ τὸ ἠθικόν του, ὅπερ εἶναι τόσον ἀπαραίτητον διὰ τὸν διεξαγόμενον ἀγῶνα. Νομίζω, ὅτι ἐπαρκῶς ὑπεδείχθησαν τὰ ἐνδεδειγμένα νὰ ληφθοῦν μέτρα, ἀλλὰ ἐπιθυμῶ, συμφωνῶν πρὸς ὅσα ὑπεδείχθησαν, νὰ τονίσω ὅτι ἐπιβάλλεται μία μικρὰ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ σηκώσουν αἱ τάξεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑφίστανται τὸ μαρτύριον τοῦ ἀγρότου σιτοπαραγωγοῦ. Ὅπως διὰ τὸν στρατὸν δίδομεν τὰ πάντα, ἔτσι καὶ διὰ τὸν ἀγρότην, ποὺ εἶναι ἐξ ἴσου πολεμιστής, πρέπει νὰ θέσωμεν τὴν δαπάνην αὐτὴν εἰς τὸν προϋπολογισμόν, ὡς πολεμικὴν ἀνάγκην ἐθνικήν. Φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐμμείνῃ εἰς τὰ ἐξαγγελθέντα μέτρα, ἀλλὰ θὰ προβῇ εἰς ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεών της, δίδουσα εἰς τὸν μαχόμενον πληθυσμόν, ὅ,τι τοῦ ἀξίζει. (Χειροκροτήματα).

§53Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἄν δὲν δώσῃ, τί θὰ κάμετε;

§54Κ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ. Κάθε βουλευτὴς κρίνει καὶ ἀποφασίζει, ὅταν καλῆται πρὸς τοῦτο.

§55Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου εἶναι ὑψίστης σοβαρότητος καὶ ἀπὸ ἀπόψεως κοινωνικῆς καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς. Ἀπησχόλησε δὲ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐπὶ σειρὰν συνεδριάσεων. Ὑπετίθετο ὅτι, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δὲν θὰ ὑπέπιπτεν εἰς τὸ αὐτὸ ἁμάρτημα, εἰς ὃ ὑπέπεσαν αἱ προκάτοχοί της Κυβερνήσεις. Ἀλλ’ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ὑπέπεσεν εἰς πολλὰ ἁμαρτήματα καὶ νὰ ἴδωμεν ποῦ θὰ καταλήξωμεν. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀρχηγοὺς κομμάτων καὶ ἀπὸ οἰκονομολόγους καὶ μάλιστα ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, καὶ ἀνέμενέ τις ὅτι θὰ ἐλάμβανε καλύτερα μέτρα διὰ τὸν ἀγροτικόν μας πληθυσμόν. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μᾶς ἐξήγγειλε τὰ μέτρα αὐτά. Ἄς ἐξετάσωμεν, ὅμως, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν πέρυσι. Πέρυσιν ἡ Κυβέρνησις ἦλθε καὶ εἶπε, πρὸ Βουλῆς ἥτις ἐζήτει μέτρα ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν, ὅτι θὰ ἔδιδεν 1.500 δραχ. Γνωρίζομεν ὅμως ὅτι ὁ ἀγρότης δὲν ἀπήλαυσεν οὔτε 1.300 δραχ., διότι λόγῳ τῶν περιοριστικῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ὁ ἀγρότης ἐγένετο ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως ὑπὸ τῶν ἐμπόρων. Αὐτὸ ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα.

§56Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ἐξακολουθήσητε εἰς αὐτὸν τὸν τόνον θὰ ὀνομασθῇ δημαγωγία. Ὅταν διαπιστώνεται ὅτι ἔφθασεν ἡ τιμὴ εἰς 1.300 δραχ. καὶ αὐτὸ εἶναι ἀλήθεια, κανεὶς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὀνομάζῃ δημαγωγίαν τὴν ἀλήθειαν.

§57Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Γίνεται μεγάλη κατάχρησις τῆς λέξεως δημαγωγία ὡς γίνεται καὶ τῆς λέξεως δημοκρατία, ἀλλὰ καὶ ἡ λέξις αὐτὴ ἔχει διπλῆν ἔννοιαν ὡς ἔχει καὶ ἡ λέξις «δημοκρατία» καὶ εἶναι δημαγωγία ὅταν ζητοῦμεν νὰ γίνῃ κάτι τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον. Ἡμεῖς γνωρίζομεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον. Δὲν ἀναγνωρίζω εἰς οὐδένα περισσότερον ἐνδιαφέρον διὰ τὸν ἀγροτικόν μας πληθυσμόν· (χειροκροτήματα).

§58Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θ’ ἀπαντήσω μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁμιλίας τοῦ κ. Μανουηλίδη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν.

§59Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον, μετὰ τὸν κ. Παπανδρέου.

§60Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ, κ. Πρόεδρε, θὰ λάβω τὸν λόγον.

§61Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ προσέξῃ εἰς τὰ μέτρα τῆς συγκεντρώσεως καὶ τοῦτο λόγῳ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος λόγῳ τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος ἐκαλλιέργησε μικροτέραν ἔκτασιν, αἱ δαπάναι ἦσαν μεγαλύτεραι, τὸ δὲ κόστος ἐπίσης μεγαλύτερον καὶ τοῦτο λόγῳ τῆς ἀδιαφορίας τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἀνέμενε κανεὶς ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ ἐλάμβανεν ἡ Κυβέρνησις θὰ ἦσαν εὐρύτερα, ὥστε νὰ ἱκανοποιεῖτο ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς τῆς Χώρας. Ἀντὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐξήγγειλε τ’ ἀκόλουθα μέτρα: 1) Περιορισμὸν τῆς ποσότητος τοῦ συγκεντρωθησομένου σίτου εἰς 50 χιλ. τόννους.

§62Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξ.). Τὴν συγκέντρωσιν 50 χιλ. τόννων τὴν χαρακτηρίζετε μικράν; Ἀλλὰ ἐπὶ οἰκονομικῶν θεμάτων λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν αἱ παρελθοῦσαι χρήσεις. Πέρυσι συνεκεντρώθη μικρότερον ποσὸν καὶ ἐφέτος καθωρίσθη μεγαλύτερον. Ἂν παρουσιασθῇ μεγαλυτέρα προσφορά, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα ἀπὸ οἰκονομικῆς πλευρᾶς. Βλέπω ὅμως παρατεινομένην μίαν συζήτησιν ἀποτέλεσμα τῆς ὁποίας εἶναι νὰ μὴ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ μέτρον. Ἡ τιμὴ τῶν 2.500 δραχ. ἐὰν ἐρωτήσῃ τις ἕνα ἕκαστον τῶν κ. κ. συναδέλφων ἰδιαιτέρως θὰ λάβῃ τὴν ἀπάντησιν ὅτι εἶναι ἐπαρκής. Ἡ δὲ τιμὴ τὴν ὁποίαν ὥρισεν ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι 2.700 δραχ. Διαφορὰ δηλαδὴ ἐλαχίστη.

§63Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐξήγγειλε ποσότητα 50 χιλ. τόννων. Ἡ ποσότης αὐτὴ εἶναι ἀνεπαρκὴς καὶ τοῦτο δημιουργεῖ πικρίαν εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον. Διατί περιορίζετε τὴν ποσότητα; Διατί δὲν ἀφήνετε ἐλευθέραν αὐτὴν οὕτως ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὁ ἐφιάλτης εἰς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον;

§64Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Τί λογαριασμὸν θὰ κάμωμεν ἂν ἀφήσωμεν ἐλεύθερα τὰ ποσά;

§65Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τῶν 2.000 δραχ. μετὰ δώρου 500δράχμου, θεωρία καινοφανής, δεικνύει ὅτι ἴσως ἡ Κυβέρνησις ἔχει τύψεις συνειδήσεως διότι κατεκράτησε μεγάλα ποσὰ τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου εἰς προηγουμένην συγκέντρωσιν. Τὴν τιμὴν αὐτὴν δὲν τὴν θεωρῶ ἱκανοποιητικὴν διὰ τὸν ἀγρότην. Ἡ Συνομοσπονδία τῆς Θεσ)νίκης διὰ τηλ)τός της ὁρίζει ὅτι ἡ τιμὴ κόστους εἶναι 3.240 δραχ.

§66Χ. ΓΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Τὸ κόστος διὰ τὴν περιφέρειάν σας εἶναι 2.065 δραχ.

§67Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἐγὼ λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν τοὺς ὑπευθύνους παράγοντας. Ἡ Συνομοσπονδία Θεσσαλονίκης διὰ τηλεγραφήματός της λέγει ὅτι τὸ κόστος ἀνέρχεται εἰς 3.240 δραχ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ ἀποτελεσθεῖσα ἐκ συναδέλφων λέγει ὅτι τὸ κόστος διὰ τοὺς μικροκαλλιεργητὰς εἶναι 3.000 δραχ. Ποῖον νὰ πιστεύσω; Ἡ ἀπόστασις μὲ τὴν τιμὴν ποὺ ὥρισεν ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀρκετὰ μεγάλη καὶ θὰ εἶναι καταστρεπτικὴ διὰ τὸν ἀγρότην. Δὲν θ’ ἀναφέρω τὴν ἱστορίαν τῆς συγκεντρώσεως, ἁπλῶς καὶ μόνον θὰ εἴπω ὅτι πρὸ 20 ἐτῶν ἐνεφανίσθη ἡ ἀνάγκη ὅπως προστατευθῇ ἡ σιτοκαλλιέργεια. Μὲ τὴν προστασίαν ἐκείνην καὶ τὰ λαμπρὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐφηρμόσθησαν ἡ σιτοκαλλιέργεια καὶ ἡ παραγωγὴ ἔφθασεν εἰς 1.000.000 τόννων. Δὲν θὰ ἔχωμεν σιτοκαλλιέργειαν ἄνευ προστασίας. Δὲν δυνάμεθα νὰ παραλληλίζωμεν τὰς τιμὰς τοῦ ἑλληνικοῦ σίτου μὲ τὸν σῖτον τοῦ ἐξωτερικοῦ. Αἱ τιμαὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου εἶναι κατώτεραι. Δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ εἴπωμεν μὴ καλλιεργῆτε σῖτον καὶ θὰ τὸν προμηθευώμεθα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ. Πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τὴν σιτοκαλλιέργειαν καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ δίδωμεν εἰς τὸν ἀγρότην τὸ κόστος καὶ κάτι περισσότερον. Ἡμεῖς ἔχοντες ὑπ’ ὄψει τὰ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐξαγγελθέντα μέτρα, τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ κόστους καὶ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου, ἐπροτείναμεν ὡρισμένα μέτρα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐζητήσαμεν νὰ συζητηθοῦν καὶ ἐὰν ἐξευρίσκετο λύσις νὰ ἐφαρμοσθοῦν. Ἐπρότεινε τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀνήκω, 1ον) νὰ μὴ περιορισθῇ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως καὶ 2ον) τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τὸ ὁποῖον θεωροῦμεν βασικὸν ἐζητήσαμεν νὰ γίνῃ 3.000 κατ’ ὀκᾶν. Δὲν ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις ἀπὸ τὴν τιμὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐρωτᾶται: Μήπως διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ φθάσωμεν εἰς τὸν πληθωρισμόν; Ἀλλὰ ἡ πρότασίς μας δίδει τὴν ἀπάντησιν. Λέγομεν ἡμεῖς ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὁ ἀγροτικὸς κόσμος νὰ ὑφίσταται ὅλας τὰς ζημίας, καὶ ἐπροτείναμεν νὰ καθιερωθοῦν δύο δελτία ἄρτου, ἕνα τῶν ἀπόρων καὶ ἕνα τῶν εὐπόρων. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Πρωτεύουσα ἥτις δὲν ὑπέστη οὐδὲν πλῆγμα ἐκ τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος νὰ μὴ καταβάλῃ ἐλάχιστον ποσὸν διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ μεγαλυτέρα τιμὴ διὰ τὸν ἀγρότην. Ἡ λύσις ἦτο ἁπλουστάτη καὶ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν εἶχε προβλέψει.

§68Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ἐγένετο ἀπόπειρα ἄλλοτε καὶ ἂν ἐνθυμοῦμαι καλῶς ἐπὶ Ὑπουργίας τοῦ κ. Κωστοπούλου, ἀλλ’ ἀπέτυχεν.

§69Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Ἦτο ἑπόμενον ν’ ἀποτύχῃ, διότι δὲν ἔχομεν τὴν ἱκανότητα νὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ μέτρον. Ἡμεῖς ἐπαινοῦμεν τὴν προσπάθειαν τῶν συναδέλφων, οἵτινες συνεκεντρώθησαν καὶ ἐξήτασαν τὸ θέμα τοῦ σίτου. Ἀλλ’ ἐγὼ θεωρῶ ὅτι αἱ Διακομματικαὶ αὐταὶ Ἐπιτροπαὶ παρεμποδίζουν τὰ ζητήματα. Ὑπάρχουν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ κατὰ Ὑπουργεῖα, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ ἐπιλύουν αὐτά. Αἱ ἄλλαι Ἐπιτροπαὶ κωλυσιεργοῦν καὶ παρακωλύουν τὰ ζητήματα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μᾶς εἶπεν ὅτι πρόκειται περὶ δημοκοπίας. Τὸ ἴδιον τροπάριον εἶχεν ἐπαναληφθῆ καὶ πέρυσιν. Ἐφέτος καὶ πάλιν κατηγορούμεθα, ὅτι δημοκοποῦμεν ἐνῷ συμφωνοῦμεν ὅλοι ὅτι τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τὸν σῖτον εἶναι ἀνεπαρκῆ καὶ συμφωνοῦν εἰς τοῦτο ὅλοι οἱ βουλευταὶ ὅλων τῶν πτερύγων ἀκόμη καὶ ὁ Τύπος, πλὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία δὲν ἐννοεῖ νὰ συγχωρήσῃ ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔφερε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ζητήσῃ τὴν βελτίωσιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ ὑπάρχει καὶ ἡ πικρία, διότι ὅλαι αἱ πρωτοβουλίαι ἀνήκουν εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ συνέλθῃ καὶ νὰ μεταβάλῃ τὰς ἀποφάσεις της, τὰς ὁποίας θεωροῦμεν ὀλεθρίας διὰ τοὺς σιτοπαραγωγούς. Νομίζω ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὴν τὴν τάξιν καὶ λέγομεν τοῦτο, διότι θέλομεν νὰ ἀποφύγωμεν νέαν κακομεταχείρισιν τῶν σιτοπαραγωγῶν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ εἰς τὰς ἀποφάσεις της, διαμαρτυρόμεθα ἐν ὀνόματι τοῦ ἀδικουμένου ἀγροτικοῦ λαοῦ (χειροκροτήματα).

§70Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ θέματος εἶχον λάβει τὸν λόγον πρὸ ἡμερῶν καὶ διετύπωσα τὰς ἀπόψεις τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος σχετικῶς πρὸς τὸ θέμα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Καὶ κατέληξα τότε εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐμμείνῃ εἰς τὰς ἀπόψεις της, τὰς ὁποίας ἀνεκοίνωσεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἡμεῖς θὰ θέσωμεν πολιτικὸν ζήτημα, καὶ θὰ καλέσωμεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ λάβῃ ὑπευθύνως τὰς ἀποφάσεις της. Εἴχομεν τὴν πρόθεσιν νὰ ἀκούσωμεν ὅλους τοὺς συναδέλφους, νὰ ἀκούσωμεν τελικῶς τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατόπιν νὰ λάβωμεν καὶ πάλιν τὸν λόγον. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχετο τὰς ἀπόψεις μας, πολιτικὸν θέμα δὲν θὰ ὑπῆρχεν. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐνέμενεν, ἡ Βουλὴ θὰ ἐκαλεῖτο νὰ ἀποφασίσῃ. Εἰς τὸ βῆμα μὲ ἀναγκάζει νὰ ἀνέλθω ἡ ἀπόψε ἡ παρέμβασις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ ἀδόκητος παρέμβασις. Δὲν εἶναι εἰς τὰς συνηθείας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἡ ὀργὴ καὶ ἡ νευρικότης καὶ νομίζω ὅτι μέχρι τοῦδε τοῦ εἶχεν ἀποβῆ πρὸς ὄφελος ἡ προφύλαξις αὐτή. Ἀπόψε θὰ πεισθῇ ὅτι ἡ τακτική του αὐτὴ ἦτο περισσότερον ἄστοχος καὶ θὰ μεταμεληθῇ, διότι τὴν μετέβαλεν. Ἀλλά, εἶναι φυσικόν, ἡ στενοχώρια ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν ἐπιχειρημάτων, νὰ ὁδηγῇ εἰς νευρικότητα καὶ εἴμεθα πρόθυμοι νὰ τοῦ προσφέρωμεν αὐτὸ τὸ ἐλαφρυντικόν... Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἡ λέξις δημαγωγία, ἔχει διπλῆν ἔννοιαν, ὅπως ἡ λέξις δημοκρατία. Περισσότερον ἀτυχὴς παρομοίωσις ἦτο ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ. Ἡ λέξις δημοκρατία ἔχει μίαν ἔννοιαν καὶ ὑφίσταται μίαν κατάχρησιν. Ἔχει τὴν ἔννοιαν ὅτι κυβερνᾷ ὁ λαός, ἡ πλειοψηφία τοῦ λαοῦ καὶ ἡ μειοψηφία ἐλέγχει. Αὐτὴ εἶναι ἡ δημοκρατία. Καὶ ὑπάρχει καὶ ἡ καπηλεία ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐπικαλοῦνται τὴν λέξιν καὶ παραβιάζουν τὸ πνεῦμα, ἀπὸ τὰ ὁλοκληρωτικὰ καθεστῶτα, ἀπὸ τὰ καθεστῶτα τῆς κομμουνιστικῆς τυραννίας. Ἀλλ’ ἡ λέξις δημαγωγία ἔχει μίαν μόνον ἀρνητικὴν ἔννοιαν. Σημαίνει τὴν διαβουκόλησιν τοῦ λαοῦ. Ὅταν οἱ δημόσιοι ἄνδρες ὑποστηρίζουν ἀπόψεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δίκαιαι, ἢ συμβαίνει νὰ εἶναι δίκαιαι, ἀλλὰ δὲν εἶναι πραγματώσιμοι, τότε μόνον εἶναι δημαγωγία. Δὲν ὑπάρχει καμμία περίπτωσις εὐγενοῦς δημαγωγίας. Ὅλαι αἱ δημαγωγίαι εἶναι εὐτελεῖς, διότι ἀποβλέπουν εἰς τὴν διαβουκόλησιν τοῦ λαοῦ. Αὐτὴ εἶναι ἡ φύσις τῆς δημαγωγίας. Καὶ δὲν ἀνήκει εἰς τὰς συνηθείας μας ἡ δημαγωγία. Ὑπῆρξαν εὐκαιρίαι εἰς τὸν δημόσιον βίον μας, ἐὰν εἴμεθα ὀλίγον δημαγωγοί, νὰ ἐξασφαλίσωμεν μίαν εὐρεῖαν κοινοβουλευτικὴν δύναμιν, ὄχι τὴν μικρὰν κοινοβουλευτικὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν σήμερον διαθέτομεν. Ἀλλὰ διότι δὲν ἐσυνηθίσαμεν ποτὲ νὰ εἴμεθα δημαγωγοί, διὰ τοῦτο ἐπροτιμήσαμεν τὴν συνέπειαν εἰς τὰς ἀρχάς μας καὶ τὴν θυσίαν. Καὶ αὐτὴ εἶναι πάντοτε ἡ πορεία εἰς τὸν δημόσιον βίον μας. Ἂς ἐξετάσουν ὅλοι οἱ δημόσιοι ἄνδρες τὴν ἱστορίαν των, τὰς ἐπαγγελίας των καὶ τὰς πράξεις των καὶ θὰ ἀνεύρουν ποῦ εὑρίσκεται ἡ δημαγωγία: (Χειροκροτήματα). Ἐλέχθη ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ παρατείνεται ἐπ’ ἄπειρον ἡ συζήτησις. Οὐδεὶς περισσότερον ἀπὸ ἡμᾶς θὰ ἦτο διατεθειμένος νὰ ἐγκρίνῃ αὐτὴν τὴν ἄποψιν. Ἡμεῖς ὄχι μόνον εἰς τὸ σημερινὸν θέμα — γνωρίζει ἡ Βουλὴ — ἀλλὰ ἀπούσης τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔχει τὴν εὐθύνην τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀγωνιζόμεθα διὰ τὴν συντόμευσιν, διὰ τὴν εὐόδωσιν τοῦ ἔργου τῆς Βουλῆς καὶ δὲν δικαιοῦται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ ἀπευθύνῃ ἐναντίον μας τὴν μομφήν, ὅτι μὲ τὴν μακρηγορίαν μας παρατείνομεν τὴν συζήτησιν. Χθὲς ἀκόμη ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς κυρώσεως τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων ἀπὸ ἡμᾶς προῆλθεν ἡ πρωτοβουλία νὰ συντομευθοῦν οἱ λόγοι. Καὶ ἡμεῖς παρατείνομεν ἐνταῦθα τὴν παρουσίαν μας καὶ ἀγωνιζόμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποφάσεις νὰ εὐοδώσωμεν τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς. Δὲν ζητοῦμεν διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν αὐτὴν τοῦ καθήκοντός μας εὔσημον, ἀλλὰ δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν ἀδίκους μομφάς· (χειροκροτήματα). Καὶ τώρα εἰσερχόμεθα εἰς τὸ θέμα. Τί θὰ ἦτο δημαγωγία, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ θέμα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου; Θὰ ἦτο δημαγωγία, πρῶτον, ἐὰν τὰ αἰτήματά μας δὲν ἦσαν δίκαια. Καὶ δεύτερον, ἐὰν μολονότι δίκαια, ὑπὸ τὰς σημερινὰς ὅμως συνθήκας δὲν θὰ ἦτο πραγματώσιμα. Θὰ εἶναι δημαγωγία, ἐὰν ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας δὲν ἀποδείξωμεν ὅτι αἱ προτάσεις μας εἶναι καὶ δίκαιαι καὶ πραγματώσιμοι. Ἐὰν ὅμως, ἀντιθέτως, τὸ ἀποδείξωμεν, αὐτὸ θὰ σημαίνῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν ἀνίκανος νὰ εὕρῃ τὰς λύσεις, αἱ ὁποῖαι ἦσαν μολαταῦτα δυναταί. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἠμπορεῖ ἄλλος κανεὶς ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν νὰ γνωρίζῃ τί εἶναι πραγματώσιμον; Τοῦ ἀπαντῶμεν. Ἐὰν ὁ συλλογισμός του ἦτο βάσιμος, θὰ ἐσήμαινεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἀλάθητος. Καὶ εἶναι αὐτὸ ἀκριβῶς τὸ ὁποῖον ἀμφισβητοῦμεν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὸ θέμα. Πρῶτον, ὑποστηρίζομεν ὅτι τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορισθῇ εἰς 50.000 τόννους, δηλ. εἰς 38.000.000 ὀκάδας. Δὲν ὑπάρχει κανείς, οὔτε εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, οὔτε ἐκτὸς αὐτῆς, ὁ ὁποῖος νὰ θέτῃ ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, ὅτι μὲ παραγωγὴν 650.000 τόννων, εἶναι δυνατὸν ἡ συγκέντρωσις νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ ἀσήμαντον αὐτὸ ποσόν. Θὰ ἐσήμαινεν ἡ ἐμμονὴ εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν οὐσιαστικὴν ἐγκατάλειψιν τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως. Ἡ συγκέντρωσις θὰ ἦτο κενὴ ὑπόσχεσις, θὰ ἦτο φενάκη. Εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διακόπτων τὸν φίλον μου κ. Μανουηλίδην. «Ἀλλὰ τὸ περυσινὸν παράδειγμα;» Ἀκριβῶς ὅμως τὸ περυσινὸν εἶναι παράδειγμα πρὸς ἀποφυγήν. Ἦτο τόσον ἀσήμαντος ἡ τιμή, ὥστε καθίστατο ἀδύνατος ἡ συγκέντρωσις. Καὶ ὑπῆρξεν ἡ περυσινὴ ἐφαρμογὴ τῆς δῆθεν συγκεντρώσεως μία βαρυτάτη εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔχει ἄπειρον συμφέρον νὰ μὴ τὴν ἐπαναφέρῃ εἰς τὴν μνήμην τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἡ συγκέντρωσις εἰς τὸ παρελθὸν ἀνήρχετο εἰς τὰ ἀκόλουθα ποσά:

§71Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. 295.000 τόννους, κ. Πρόεδρε.

§72Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου στατιστικὴν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης.

§73Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ἐπὶ παραγωγῆς;

§74Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπὶ παραγωγῆς ηὐξημένης.

§75Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Ὑπὲρ τὸ ἑκατομμύριον.

§76Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Οὐδέποτε ὑπερέβη τὸ ἑκατομμύριον.

§77Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅπως μὲ ἠρεμίαν ὁμιλῶ, παρακαλῶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ μὲ ἀκούσῃ μὲ ἠρεμίαν, διότι προτίθεμαι νὰ ἐπικαλεσθῶ ἀριθμούς, ὥστε νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς θετικὰ οὐσιαστικὰ συμπεράσματα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ποσὸν, ἡ Κυβέρνησις τὸ ὥρισε κατὰ τρόπον συγκεκριμένον. Τὸ τάλαντον τῆς ἀσαφείας, τὸ ὁποῖον διακρίνει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ ὁποίου ἐπεχείρησε καὶ πάλιν ἀπόψε νὰ κάμῃ χρῆσιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὸν βοηθήσῃ, διότι ἔχομεν τὰς ὑπευθύνους δηλώσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας ἐνώπιον τοῦ Σώματος, συμφώνως πρὸς τὰς ὁποίας «θὰ γίνῃ συγκέντρωσις 50.000 τόννων σίτου». Εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀκούομεν καὶ ἀναγινώσκομεν ὑπευθύνους δηλώσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων λαμβάνομεν θέσιν. Ἠκούσαμεν ὑπευθύνους δηλώσεις, ὅτι πρόκειται περὶ συγκεντρώσεως 50.000 τόννων σίτου καὶ ἀπέναντι αὐτῶν τῶν δηλώσεων λαμβάνομεν θέσιν. Καὶ ἐπαναλαμβάνομεν ὅτι, ὅπως ὁμοφώνως διεπίστωσε καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν βουλευτῶν τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν, ἡ ἐμμονὴ εἰς τὸν ἀριθμὸν αὐτὸν ἀποτελεῖ οὐσιαστικὴν ἐγκατάλειψιν τῆς συγκεντρώσεως, ἀποτελεῖ φενάκην. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν τιμήν. Βεβαίως ἡ τιμὴ τῶν 2.500 δραχμῶν εἶναι ὀνομαστικῶς μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν περυσινὴν τιμὴν τῶν 1.850 δραχμῶν. Καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐρωτηθοῦν οἱ ἀγρόται, ἐὰν προτιμοῦν τὴν ἐφετεινὴν τιμὴν ἀπὸ τὴν περυσινήν, δὲν θὰ ἐχρειάζετο νὰ ἀναμείνωμεν ἀπάντησιν. Εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ μακαρίζουν τὴν τιμὴν τῶν 2.500 ἐφ’ ὅσον ἐδοκίμασαν τὴν τιμὴν τῶν 1.850, ἔστω καὶ ἂν ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου περίπου ἐξισώνει τὰς δύο τιμάς. Ἀλλὰ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον τίθεται ἐνώπιον ἡμῶν εἶναι τοῦτο. Ἡ τιμὴ τῶν 2.500 εἶναι δικαία; Καὶ εἰς τοῦτο θὰ ἀπαντήσωμεν. Ποῖα εἶναι τὰ κριτήρια τῆς δικαίας τιμῆς; Πρῶτον τὸ κόστος καὶ δεύτερον ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ κόστος, ἔχομεν τὴν δήλωσιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν βουλευτῶν, ὅτι «τὸ κόστος τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου διὰ τοὺς μικροκαλλιεργητὰς ὑπερβαίνει τὰς 3.000 δραχμάς». Ἐν τούτοις ἀναγνωρίζομεν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τοῦ κόστους εἶναι ἀβεβαία, δὲν ἠμπορεῖ νὰ προσδιορισθῇ ἀσφαλῶς. Διότι, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀγροτικὴν ἰδιοκτησίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀνέκαθεν ἔχομεν ὑποστηρίξει, ὅτι δὲν ἀποτελεῖ ἐπικερδῆ τοποθέτησιν κεφαλαίων. Ἀποτελεῖ ἁπλῶς εὐκαιρίαν οἰκογενειακοῦ ἡμερομισθίου. Καὶ δι’ αὐτό, τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κόστους, τὸ ἐγκαταλείπομεν. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐμμένομεν εἶναι ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις. Μὲ μίαν ὀκᾶν σίτου, τί δύναται νὰ ἀγοράσῃ ὁ ἀγρότης; Τί ἀγοράζει, κύριοι βουλευταί, ὁ ἀγρότης μὲ τὸν ὀλίγον σῖτον τὸν ὁποῖον δύναται νὰ πωλήσῃ; Ἀγοράζει ντρίλλι, κάμποτ, παπούτσια καὶ διὰ τὴν τροφήν του λάδι. Αὐτὸς εἶναι ὁ πλοῦτος. Αὐτὴ εἶναι ἡ χλιδὴ τοῦ ἀγρότου. Ἂς εἴδωμεν λοιπόν, ποία εἶναι ἡ τιμὴ αὐτῶν τῶν εἰδῶν. Ὁ γενικὸς τιμάριθμος εἶναι 402, ἀλλὰ προτιμῶ τὴν ἀνάλυσιν, διότι καθίσταμαι περισσότερον σαφής. Ἡ τιμὴ τῶν 2.500 πολλαπλασιάζει τὴν προπολεμικὴν τιμὴν τοῦ σίτου μὲ 280. Ἡ τιμὴ τῶν 3.000 πολλαπλασιάζει τὴν προπολεμικὴν τιμὴν τοῦ σίτου μὲ 340. Ἂς ἴδωμεν μὲ τί πολλαπλασιάζονται τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀγοράσῃ, συμφώνως πρὸς τοὺς ἀριθμοὺς τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ἄρβυλα μὲ 570, σολοδέρματα μὲ 380, ντρίλλια μὲ 480, κάμποτ μὲ 385, καὶ ἐλαιόλαδον μὲ 630.

§78Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον, τὸ λάδι.

§79Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ἐρχόμεθα, κύριοι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν καὶ ὅταν ὁμιλοῦμεν διὰ τὴν πτωχὴν τιμὴν τῶν 3.000 δραχμῶν, ὀνομαζόμεθα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας δημαγωγοί!...

§80Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Μπορεῖ νὰ δώσῃ περισσότερα καὶ δὲν τὰ δίδει ἡ Κυβέρνησις;

§81Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, διατί εἶσθε ἀνυπόμονος; Σᾶς εἰδοποίησα, ὅτι θὰ ἐξετάσω καὶ τὰ δύο θέματα. Διατί δὲν ἔχετε ὑπομονήν; Ἔχετε καὶ σεῖς νευρικότητα ὅπως καὶ ὁ ἀρχηγός σας, διότι αἰσθάνεσθε ὅτι δὲν ἔχετε δίκαιον· (γέλωτες). Ἀκούσατε λοιπόν, Πρόκειται, πρῶτον, νὰ ἀποδείξωμεν, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ εἶναι δίκαιοι. Καὶ ἀπεδείξαμεν ὅτι ὅταν δίδωμεν 3.000, ἐξακολουθοῦμεν νὰ ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ἀγρότας, ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς μεγαλομάρτυρας τῆς ὑπαίθρου, θυσίας. Διότι τὰ εἴδη τῆς βιομηχανίας ποὺ ἀγοράζουν, εἶναι πολὺ ἀκριβώτερα ἀπὸ τὴν τιμὴν τῶν 3.000 δραχμῶν. Ἀλλ’ ὅταν καθορίζωνται αἱ τιμαὶ τῶν βιομηχανικῶν εἰδῶν, αὐτὸ ὀνομάζεται οἰκονομικὴ πολιτική. Καὶ ὅταν ζητῆται προσέγγισις, ὄχι κἂν ἴση μεταχείρισις, ἁπλῆ προσέγγισις τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, τότε ὀνομάζεται δημαγωγία;... (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πτέρυγος). Καὶ τώρα ἐρχόμεθα εἰς ἄλλο ἐρώτημα: Τὰ ἄλλα γεωργικὰ εἴδη ἀπολαμβάνουν αὐτῆς τῆς τιμῆς; Ἠκούσαμεν τὴν ἐρώτησιν πρὸ ἡμερῶν. Βεβαίως ὄχι, κύριοι συνάδελφοι. Ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται σύγκρισις μεταξὺ τοῦ σίτου καὶ τῶν ἄλλων γεωργικῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα ἐξάγονται. Ὁ σῖτος καταναλίσκεται εἰς τὸ ἐσωτερικόν, μᾶς ἀνήκει ἑπομένως ἡ μεταχείρισίς του. Τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα ἐξάγονται, ὑφίστανται ἀναποφεύκτως τὸν ἀντίκτυπον τῶν διεθνῶν τιμῶν. Διὰ τοῦτο δὲν ἀποτελοῦν ὅρον συγκρίσεως. Τὸ θέμα τοῦ σίτου θὰ ἐξετασθῇ μόνον ἀναλόγως πρὸς τὰς πιθανότητας τὰς ὁποίας παρουσιάζει ἡ ἐσωτερική μας κατανάλωσις. Καὶ ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ δευτέρου θέματος. Εἶναι πραγματοποιήσιμος ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς;

§82Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Ἐὰν ἦτο πραγματοποιήσιμος, θὰ ηὔξανεν ἡ Κυβέρνησις τὴν τιμήν.

§83Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ἦτο ἱκανή, δημιουργικὴ Κυβέρνησις. Ἀλλὰ δὲν εἶναι, δυστυχῶς... Καὶ θὰ ἀκούσετε διατί.... Κύριοι βουλευταί, ὑπεστηρίξαμεν ὅτι πρέπει νὰ αὐξηθῇ εἰς 100.000 τουλάχιστον τόννους τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως καὶ πρέπει ἡ τιμὴ νὰ εἶναι 3.000 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Καὶ ἐρωτᾶται: Δὲν θὰ ἔχωμεν ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ; Δὲν θὰ ἔχωμεν πληθωρισμόν; Δὲν θὰ ἔχωμεν ὑπερτίμησιν τοῦ ἄρτου τοῦ λαοῦ καὶ ἑπομένως ὤθησιν πρὸς μίαν γενικὴν ὑπερτίμησιν; Αὐτὰ εἶναι τὰ τρία ἐρωτήματα, αἱ τρεῖς ἀνησυχίαι, τὰς ὁποίας συναντῶμεν ὅταν προτείνωμεν τὴν αὔξησιν. Θὰ ἀπαντήσωμεν εἰς ὅλας. Κύριοι βουλευταί, πρῶτον δὲν ζητοῦμεν καμμίαν ἐπιβάρυνσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀφήνομεν μάλιστα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν νὰ νεμηθῇ ὅλην τὴν διαφορὰν τῆς εὐθηνοτέρας τιμῆς, ἡ ὁποία, εὐτυχῶς, ἐφέτος προσφέρεται εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν τοῦ σίτου. Ἑπομένως θέμα προϋπολογισμοῦ δὲν ὑφίσταται. Ὑπάρχει, δεύτερον, τὸ θέμα τοῦ πληθωρισμοῦ. Μήπως θὰ χρειασθῇ νὰ χρησιμοποιήσωμεν ἀμέσως τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν μὲ τὰς ὁποίας θὰ πληρώσωμεν τὴν ηὐξημένην συγκέντρωσιν, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ πληθωρισμός; Ὑπεστηρίξαμεν πέρυσιν, ἐπαναλαμβάνομεν καὶ ἐφέτος, ὅτι τὸ ἐπὶ πλέον ποσὸν κατὰ τὴν ἰδικήν μας πρότασιν, δύναται νὰ δοθῇ τμηματικῶς κατὰ χρονικὰς δόσεις, φθάνει νὰ εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ δοθῇ, διότι ὑπάρχει, δυστυχῶς, δυσπιστία πρὸς τὸ Κράτος, ἔπειτα ἀπὸ τὴν παράβασιν τοῦ λόγου του. Ἐὰν τὸ ποσὸν αὐτὸ καταβληθῇ εἰς πίστωσιν τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν, ἡ ὁποία ἢ θὰ γίνῃ δάνειον, ἢ θὰ πληρωθῇ εἰς ὡρισμένας χρονικὰς δόσεις, ὁ κίνδυνος τοῦ πληθωρισμοῦ ἀπὸ τὴν προσθήκην αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ ἀπὸ τὴν διπλῆν προσθήκην, τῆς αὐξήσεως τῶν 50.000 εἰς 100.000 τόννους καὶ τῶν 2.500 δραχμῶν εἰς 3.000, δὲν ὑφίσταται. Καὶ τρίτον. Μήπως ἔχομεν ὑπερτίμησιν τοῦ ἄρτου; Καὶ ἀπαντῶμεν: Κύριοι βουλευταί, ἐπανειλημμένως ἐλέχθη εἰς αὐτὴν τὴν αἴθουσαν, ὅτι ἔγινε τάχα δοκιμὴ τῶν δύο δελτίων ἄρτου καὶ ἀπέτυχεν. Ὁ ἰσχυρισμὸς εἶναι ἀσύστατος. Τὸ σύστημα δὲν ἐδοκιμάσθη. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔγινεν ὑπῆρξεν ἐντελῶς ἀμελέτητον καὶ πρόχειρον. Μία βαθυτέρα μελέτη ὁδηγεῖ εἰς τὸ ἀσφαλὲς συμπέρασμα ὅτι ἡ λειτουργία δύο δελτίων ἄρτου, τοῦ δελτίου τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ δελτίου τῶν εὐπόρων, δίδει ἀριθμητικῶς τὴν λύσιν εἰς τὸ συζητούμενον ζήτημα. Θὰ ἀναλύσω. Ἔχομεν 7.800.000 δελτία. Ἐξ αὐτῶν 800.000 εἶναι ἀπόρων, συμμοριοπλήκτων, ἢ ἀκριτῶν. Ἔχομεν, ἑπομένως, 7.000.000 δελτία τοῦ λαοῦ, τὰ συνήθη, τὰ κοινὰ δελτία. Ἐὰν τὸ ⅒ τῶν 7.000.000 αὐτῶν, ἐὰν 700.000 γίνουν δελτία εὐπόρων, τότε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους ἔχω εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργῶν, μὲ τὸ δελτίον εὐπόρων 150.000 οἰκογενειῶν, ἢ 700.000 ἀτόμων, καλύπτομεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ χρειασθῇ καὶ διὰ τὸν διπλασιασμὸν τοῦ ποσοῦ τῆς συγκεντρώσεως καὶ διὰ τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς ἀπὸ 2.500 εἰς 3.000 δραχμῶν. Καὶ ὑποστηρίζομεν ὅτι ὄχι μόνον ἡμεῖς δικαιούμεθα νὰ τὸ ἐπιβάλωμεν, ἀλλὰ καὶ ὅτι θὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ οἰκογένεια εὐπόρων, μία ἀπὸ τὰς 150.000 αὐτὰς οἰκογενείας, ἡ ὁποία σήμερον δίδει 1.800 δραχμὰς διὰ τὸν σῖτον καὶ αὔριον θὰ δώσῃ 3.000, δηλαδὴ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως, ἤτοι 36.000 δραχμὰς ἐπὶ πλέον, μηνιαίως, ὑποστηρίζομεν ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον νὰ ὑπάρξῃ γογγυσμὸς οὐδεμιᾶς οἰκογενείας εὐπόρου, διότι θὰ ὑποβληθῇ εἰς αὐτὴν τὴν ἀσήμαντον πρόσθετον δαπάνην, δεδομένου ἄλλωστε, ἀξιότιμοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅτι αὐτὸ τὸ ὀλίγον, τὸ ὁποῖον θὰ προσφέρουν ἐπὶ πλέον εἰς τὸν ἀγρότην, δὲν πρόκειται κἂν νὰ μείνῃ εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἀλλὰ θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν πόλιν πρὸς ἀγορὰν τῶν εἰδῶν τὰ ὁποῖα χρειάζεται ὁ ἀγρότης. Θὰ ζωογονήσῃ ἑπομένως ὁλόκληρον τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Εἶναι πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῶν τῶν εὐπόρων, οἱ ὁποῖοι θὰ ὑποβληθοῦν εἰς αὐτὴν τὴν ἀσήμαντον δαπάνην· (χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ἰδοὺ διατί, κύριοι βουλευταί, εἶμαι πεπεισμένος ὅτι αἱ λύσεις τὰς ὁποίας προτείνομεν εἶναι καὶ δίκαιαι καὶ πραγματώσιμοι. Καὶ μόνον διότι εἴμεθα περὶ αὐτοῦ πεπεισμένοι, κύριοι βουλευταί, θέτομεν πολιτικὸν ζήτημα. Ὑπήρξαμεν προστάται τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν συνήντα ἀνωτέραν βίαν καὶ ἠναγκάζετο νὰ ὑποκύπτῃ. Ἀλλ’ ὅταν κατεχώμεθα ἀπὸ τὴν πεποίθησιν, ὅτι μὲ ὀλίγην καλὴν θέλησιν δύναται νὰ προσφέρῃ αὐτὴν τὴν προστασίαν εἰς τοὺς ἀγρότας, δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποχωρήσωμεν. Ἐπιμένομεν εἰς τὴν γνώμην μας καὶ καλοῦμεν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ἀποφασίσῃ μὲ τὴν ὑπεύθυνον ψῆφον της. Διότι ἐπὶ τέλους ἀπὸ τοὺς ἀγρότας αὐτοὺς ἔχει περάσει ἡ κόλασις τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἐθυσίασαν οἱ ἀγρόται μας εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος καὶ τὰ τέκνα των καὶ τὰ ὑπάρχοντά των καὶ ζητοῦν, δικαιοῦνται νὰ ἀναμένουν, ἐφ’ ὅσον εἶναι πραγματώσιμος, μίαν στοιχειώδη προστασίαν. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον μας καὶ εἰς τὴν ἐπιτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ καθήκοντος, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, θὰ σᾶς καλέσωμεν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§84Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐνθυμοῦμαι ὅτι πέρυσιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος ἐγένετο συζήτησις παρούσης τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Περίπου τὰ ἴδια πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἠκούσαμεν καὶ πέρυσιν. Μάλιστα κατελήφθη ὑπὸ τῆς αὐτῆς ὀργῆς καὶ πέρυσιν καὶ ἐξωργίσθη, διότι ἡμεῖς ἀντετιθέμεθα εἰς τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου. Πέρυσιν ἡ Κυβέρνησις καθώρισε τιμὴν συγκεντρώσεως σίτου 1.700 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν καὶ ὕστερα ἀπὸ μίαν προσπάθειαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἡ καθορισθεῖσα τιμὴ ηὐξήθη εἰς 1.850 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Εἴχομεν τὴν εὐτυχίαν νὰ εἴπωμεν τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ δὲν ἀσκοῦμεν ἀντιπολίτευσιν καὶ ὅτι ἡ διατυπωθεῖσα γνώμη μας δὲν ἐνεῖχεν ἀντιπολιτευτικὸν χαρακτῆρα. Παραδόξως, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, εὗρε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐξερεθισθῇ καὶ ὀργισθῇ καὶ νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν προσπάθειάν μας ὡς δημαγωγίαν. Ὁμολογῶ ὅτι τὸ φαινόμενον ποὺ ἐνεφάνισεν ἀπόψε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, δὲν εἶναι ἀσύνηθες. Ἴσως νὰ θεωρῇ ὅτι τὰ ἐπιχειρήματά μας δὲν εἶναι ἰσχυρὰ οὐδὲ ἱκανὰ νὰ ἀποδείξουν τὸ δίκαιον καὶ τὴν ὀρθότητα τῶν παρ’ ἡμῶν προτεινομένων λύσεων. Ἴσως ἐπίσης νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι, καίτοι ὀρθὰ τὰ ἐπιχειρήματά σας, ἐν τούτοις ἀδυνατοῦμεν νὰ τὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, διότι δὲν εἴμεθα μόνοι μας, ὑπάρχει καὶ ἕτερος παράγων ὁ ὁποῖος ἐπηρεάζει τὰς πράξεις καὶ ἐνεργείας μας. Δὲν θὰ εἴμεθα, κύριοι, ἡμεῖς αὐτοὶ ποὺ θὰ ἠγνόουν τὰς δυσκολίας ποὺ πράγματι ἀντιμετωπίζει ἡ Κυβέρνησις, διότι τότε δὲν θὰ ἀνταποκρινώμεθα πρὸς τὸ καθῆκον μας. Ἀλλὰ ὁσαδήποτε ἐλαφρυντικὰ καὶ ἂν ὑπάρχουν, ταῦτα δὲν εἶναι ἱκανὰ νὰ ἀποτρέψουν, ὅπως ἐφέτος τοὐλάχιστον γίνουν ἀποδεκταὶ αἱ παρ’ ἡμῶν προτεινόμεναι λύσεις. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔθεσε πολὺ ὀρθῶς τὸ θέμα, ὑπέδειξε δὲ καὶ λύσεις ὀρθὰς καὶ δυνατάς. Δι’ αὐτὸ καὶ δὲν πρόκειται ἡμεῖς νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν. Δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ μὴ σημειώσωμεν, ὅτι ὅταν ἀπὸ στόματος τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ μεγαλυτέρου ἐν τῇ Βουλῇ Κόμματος ἀποδίδεται τοιαύτη μομφὴ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τοῦτο ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἀντιτιθεμένην πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ δύναται νὰ πιστεύσῃ, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία περιττολογεῖ ἀσχολουμένη μὲ πράγματα μὴ δυνάμενα νὰ τύχωσιν ἐφαρμογῆς. Ὅταν συνεπῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἐκτοξεύῃ τοιαύτας μομφὰς κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, βλάπτει οὐ μόνον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν ταύτην τὴν Κυβέρνησιν. Θὰ ἔλθουν κατόπιν οἱ Σύμμαχοι νὰ ἰσχυρισθοῦν, ὅτι αὐτὰ ποὺ ζητοῦμεν ἡμεῖς ἡ Ἀντιπολίτευσις, δὲν εἶναι οὔτε ὀρθά, οὔτε δίκαια, οὔτε πραγματοποιήσιμα. Καὶ ἐρωτᾶται: Τότε θὰ δυνηθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ πείσῃ τὸν Λαόν, ὅτι πράττει τὸ καθῆκον της καὶ ὅτι ἡμεῖς εὑρισκόμεθα ἐκτὸς τῆς πραγματικότητος; Κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως συντελέσῃ εἰς τὴν ἐντὸς τῆς ἑσπέρας ταύτης ἐξάντλησιν τοῦ θέματος καὶ λῆψιν ἀποφάσεως. Ἡ παράτασις τῆς συζητήσεως δὲν ὀφείλεται εἰς ἡμᾶς, ἀλλ’ εἰς τὴν κακὴν τῆς Κυβερνήσεως ἀντίληψιν ἐπὶ κάθε θέματος ἀφορῶντος ζωτικὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Καλοῦμεν, συνεπῶς, τὴν Κυβέρνησιν, ἀφοῦ μελετήσῃ τὸ θέμα νὰ ἔλθῃ καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ ποῖα ἐκ τῶν προτεινομένων παρ’ ἡμῶν μέτρων ἔχει τὴν δυνατότητα νὰ υἱοθετήσῃ. Ἐὰν δὲν τὸ πράξῃ, θὰ μᾶς δώσῃ τὸ δικαίωμα νὰ εἴπωμεν, ὅτι οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἐπιδεικνύει διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων ποὺ ἀφοροῦν τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν. Ἐκεῖνο ποὺ ἀξίζει νὰ σημειωθῇ εἶναι τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, καθ’ ἅ ὑπεύθυνος ἔναντι τοῦ Λαοῦ, ἐνδιαφέρεται ἐξ ἴσου εἰμὴ καὶ περισσότερον, διὰ τὰ προβλήματα ποὺ τὸν ἀπασχολοῦν ὧν τὴν λύσιν ἀντιμετωπίζει κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον καὶ ὅτι συνεπῶς ἡμεῖς δημαγωγοῦμεν. Ἡμεῖς ἀναγνωρίζομεν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως ἀναφορικῶς μὲ τὴν τακτοποίησιν τοῦ θέματος τοῦ σίτου, κατὰ τὸν δικαιότερον τρόπον, ἀλλ’ αἱ πράξεις τῆς Κυβερνήσεως ἀπέδειξαν ἀπόψε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι δὲν συμφωνοῦν μὲ τοὺς λόγους σας. Παρουσιάσατε φαινόμενον ἀπόψε, τὸ ὀλιγώτερον κωμικοτραγικόν, ἀναφορικῶς μὲ τὸ θέμα τῆς ἀπεργίας τῶν ὑπαλλήλων τῶν Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου, τὸ ὁποῖον ἕκαστος τῶν ἐνδιαφερομένων Ὑπουργῶν ἀντεμετώπισε κατὰ ἐντελῶς ἀντίθετον τρόπον. Ὅταν λοιπὸν τοιαύτη ἀσυνεννοησία ὑπάρχῃ μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, πῶς θέλετε νὰ πιστεύσωμεν ὅτι θὰ δυνηθῆτε νὰ ἀντιμετωπίσητε καὶ δώσητε τὴν καλυτέραν λύσιν εἰς τὰ ἀπασχολοῦντα τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν ζητήματα; Κύριοι βουλευταί, ἡμεῖς ὡς Ἀντιπολίτευσις ἐπράξαμεν πάντοτε τὸ καθῆκον μας. Δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ὑπάρχουν ἄνθρωποι μὴ ἔχοντες τὴν αὐτὴν μὲ ἡμᾶς ἀγαθὴν προαίρεσιν, ἀναφορικῶς μὲ τὴν συναίσθησιν τοῦ καθήκοντός των. Δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ ἀφήσωμεν ἀναπάντητον τὴν μομφὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Δὲν εἴμεθα δημαγωγοί. Εἴμεθα δημιουργοὶ πράξαντες πάντοτε εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον μας. (Χειροκροτήματα).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ βουλευτῶν περὶ περιορισμοῦ τοῦ χρόνου τῶν ἀγορεύσεων εἰς 15′.

§86Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ, Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν. (Ἀναγινωσκομένων τῶν ὀνομάτων τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν, εὑρίσκονται παρόντες μόνον 14. Συνεπῶς ἡ πρότασις κηρύσσεται ἀπαράδεκτος).

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ἀλιβιζᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§88Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Δὲν ἀνήκω, κύριοι βουλευταί, εἰς περιφέρειαν σιτοπαραγωγικήν. Δὲν ἔχω συνεπῶς, κανένα πολιτικὸν συμφέρον ἢ λόγον προσωπικόν, διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην ἀπὸ τὰς ἐκτεθείσας ἐδῶ ἀπόψεις. Γνωρίζει ἄλλως τε τὸ Σῶμα, ὅτι ἀπέφυγα συστηματικῶς μέχρι σήμερον νὰ λάβω μέρος εἰς τὰς συζητήσεις τόσον τοῦ παρελθόντος ἔτους διὰ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου, ὅσον καὶ γενικώτερα ἐπὶ γεωργικῶν ζητημάτων. Καὶ ἔπραξα τοῦτο, διότι ἀπὸ σκοποῦ ἠθέλησα νὰ ἀποφύγω ὀξύτητα κατὰ τὰς συζητήσεις παρομοίων θεμάτων. Ἐὰν σήμερα μεταβάλλω τακτικήν, εἶναι διότι ἔχω τὴν ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι παρὰ τὴν καλὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, ὅπως δώσουν λύσιν ἱκανοποιητικὴν διὰ τοὺς γεωργικοὺς πληθυσμούς, κατέληξαν εἰς τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν θεωρῶ αὐτόχρημα καταστρεπτικὴν καὶ καταργοῦσαν τὸν θεσμὸν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, τὸν ὁποῖον θεωρῶ στενώτατα συνδεδεμένον μὲ τὴν πρόοδον τῆς σιτοπαραγωγῆς καὶ συνεπῶς μὲ τὴν ζωὴν ἑκατοντάδων χιλιάδων ἀγροτῶν. Ὑπάρχουν εἰς τὴν ζωήν, κύριοι βουλευταί, περίεργοι συμπτώσεις. Καὶ εὑρισκόμεθα σήμερον πρὸ μιᾶς παρομοίας συμπτώσεως. Καθ’ ἣν στιγμὴν δηλαδὴ συζητοῦμεν ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ προστατεύσωμεν τοὺς Ἕλληνας σιτοπαραγωγοὺς καὶ νὰ ἐξασφαλίσωμεν εἰς αὐτοὺς στοιχειωδῶς ἱκανοποιητικὴν τιμὴν διὰ τὸ προϊόν των, κυκλοφοροῦν τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκυρώσαμεν, ἄνευ κἂν συζητήσεως, τὴν Διεθνῆ Σύμβασιν Σίτου, ποὺ ὑπέγραψε πρὸ ὀλίγου χρόνου ἡ Κυβέρνησις. Χαρακτηριστικὸν τῆς Συμβάσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ὑπογράφουν αἱ μεγάλαι σιτοπαραγωγικαὶ καὶ ἐξαγωγικαὶ σίτου Χῶραι, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ αἱ Ἡν. Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς, εἶναι ὅτι αἱ σιτοπαραγωγικαὶ αὐταὶ Χῶραι, λαμβάνουν δι’ αὐτῆς μέριμναν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν ἕνα κατώτατον ὅριον τιμῆς τοῦ σίτου ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν των καὶ ἀντιστοίχως ὑποχρεοῦνται δι’ αὐτῆς αἱ εἰσαγωγικαὶ Χῶραι, ὅπως ἡ Ἑλλάς, νὰ μὴ πληρώσουν τὸν σῖτον κάτω τοῦ κατωτάτου τούτου ὁρίου, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνώτερον τοῦ κατωτάτου ὁρίου, τὸ ὁποῖον προέβλεπεν ἡ ἀντίστοιχος περυσινὴ Διεθνὴς Σύμβασις τοῦ σίτου.

§89Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντον.). Κάμνετε λάθος. Αἱ ὁριζόμεναι διὰ τῆς συμβάσεως τιμαὶ εἶναι κατώτεραι τῶν περυσινῶν. Διὰ τῆς συμβάσεως κατέρχονται αἱ τιμαί.

§90Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Λυποῦμαι διὰ τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι γνωρίζω ὅσον καὶ αὐτός, τὸ περιεχόμενον τῆς συμβάσεως. Καὶ ἐὰν δὲν μὲ διέκοπτε θὰ ἔφθανα φυσιολογικῶς καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦτο. Διότι ἡ σύμβασις αὐτὴ μᾶς ἐνδιαφέρει ἀπὸ πολλὰς πλευράς. Λάθος κάμνει αὐτός. Συμφώνως πρὸς τὴν περυσινὴν σύμβασιν, αἱ ἐξαγωγικαὶ Χῶραι σίτου ἀνελάμβανον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πωλήσουν πρὸς τὰς εἰσαγωγικὰς Χώρας μὲ κατωτάτην τιμὴν 1.40 δολλάρια καὶ ἀνωτάτην 2.10 δολλάρια κατὰ μποῦσελ, ἐνῷ διὰ τῆς ἐφετεινῆς συμβάσεως καὶ ἐν ὄψει τῆς ἐκδηλωθείσης γενικῆς πτώσεως τῶν τιμῶν τοῦ σίτου εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν ἀναλαμβάνουν νὰ πωλήσουν μὲ τιμὴν κατὰ μποῦσελ, κατωτάτην μὲ 1.50 ἀνωτάτην δὲ 1.80 δολλάρια. Συνεπῶς, ἐνῷ ἡ νέα σύμβασις ἠναγκάσθη μὲν νὰ προσαρμοσθῇ, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀνώτατα ὅρια πρὸς τὰς τρεχούσας κατὰ τὴν ὑπογραφὴν της διεθνεῖς τιμάς, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ὑποστῆ σημαντικὴν μείωσιν ὡς πρὸς τὰς κατωτάτας ὅμως τιμὰς ηὔξησε τὴν τιμὴν κατὰ μποῦσελ κατὰ 8% περίπου καὶ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐφρόντισαν αἱ σιτοπαραγωγικαὶ ἐξαγωγικαὶ Χῶραι νὰ ἐξασφαλίσουν εἰς τοὺς παραγωγούς των ἕνα κατώτατον, ἀλλὰ ηὐξημένον, ἐν σχέσει πρὸς πέρυσιν, ὅριον τιμῆς. Διὰ νὰ γίνῃ τὸ πρᾶγμα σαφέστερον ἂς τὸ ἁπλουστεύσωμεν. Διὰ τῆς ἐν λόγῳ συμβάσεως αἱ ἐξαγωγικαὶ σίτου Χῶραι εἶπαν πρὸς τὰς Χώρας εἰσαγωγῆς σίτου: Σᾶς ζητοῦμεν μίαν διασφάλισιν ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν μας ἑνὸς κατωτάτου ὁρίου τιμῆς. Δεχθῆτε νὰ ὁρισθῇ ὡς κατώτατον ὅριον δολλάρια 1.50, ἀντὶ 1.40 ποὺ συνεφωνήσαμεν πέρυσιν, καὶ ἐπειδὴ κάθε παροχὴ ἀπαιτεῖ καὶ ἀντίστοιχον ἀντιπαροχήν, δεχόμεθα, ὅπως αἱ ποσότητες, τὰς ὁποίας βάσει τῆς περυσινῆς συμβάσεως εἶσθε ὑποχρεωμένοι νὰ ἀγοράσητε ἀπὸ ἡμᾶς, μὲ τὴν ἀνωτάτην τιμήν, μειωθοῦν, εἰς ἀντάλλαγμα, κατὰ 10%. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ Ἑλλάς, περιορίζεται νὰ εἰσαγάγῃ μὲ τὸ ἀνώτατον ὅριον τιμῆς μόνον 428 χιλιάδας τόννους. Εἶναι συνεπῶς, σαφές, ὅτι διὰ τῆς συμφωνίας αὐτῆς αἱ μεγάλαι σιτοπαραγωγικαὶ καὶ ἐξαγωγικαὶ Χῶραι ἐπεδίωξαν δύο τινά: Ἀφ’ ἑνὸς νὰ συνεχίσουν τὴν ἐγκαινιασθεῖσαν μετὰ τὸν πόλεμον πολιτικὴν τῆς διεθνοῦς σχετικῆς ἰσορροπήσεως τῶν τιμῶν τοῦ σίτου καὶ ἀφ’ ἑτέρου, ἐν ὄψει τῆς ἐπελθούσης ἤδη πτώσεως τῶν τιμῶν τοῦ σίτου, νὰ ἐξασφαλίσουν ἕνα κατώτατον ὅριον τιμῆς, μίαν δηλαδὴ κατωτάτην προστασίαν, ὑπὲρ τῶν σιτοπαραγωγῶν των. Καὶ τὰ μέτρα αὐτὰ λαμβάνει, ὡς ἐτόνισα ἤδη, καὶ ἡ Ἀμερική, τῆς ὁποίας τοὺς ἐδῶ ἀντιπροσώπους θέλουν τινὲς νὰ ἐμφανίσουν ὡς δῆθεν ἀντιδρῶντας εἰς τὴν ἱκανοποιητικὴν προστασίαν τῶν Ἑλλήνων σιτοπαραγωγῶν. Εἶναι δὲ χαρακτηριστικόν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν Χωρῶν τῶν σιτοπαραγωγικῶν, αἱ ὁποῖαι προσεχώρησαν εἰς τὴν σύμβασιν αὐτήν, εἶναι ἐφέτος μεγαλύτερος. Μόνον ἡ Ἀργεντινὴ καὶ ἡ Ρωσία ἠρνήθησαν νὰ ὑπογράψουν τὴν νέαν σύμβασιν.

§91Ε. ΑΒΕΡΩΦ (Ὑπ. Ἐφοδ.). Εἰς τὴν σύμβασιν δὲν μετέχουν ἡ Ρωσία καὶ ἡ Ἀργεντινή, διότι προβλέπουν, ὅτι θὰ δυνηθοῦν νὰ πωλήσουν εἰς ἀνωτέραν τιμήν. Συνεπῶς ἡ ὑπογραφὴ τῆς συμβάσεως ἀπὸ μέρους μας, ἦτο ἐπωφελής, διότι ἤδη ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἀνῆλθεν εἰς 1.90 κατὰ μποῦσελ, ὑπερέβη δηλαδὴ τὴν ἐν τῇ συμβάσει προβλεπομένην τιμήν.

§92Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ὅτι εἰς παρομοίους ὑπολογισμοὺς θὰ ὀφείλεται ἡ μὴ συμμετοχὴ εἰς τὴν σύμβασιν αὐτὴν τῆς Ρωσίας καὶ τῆς Ἀργεντινῆς, δὲν ἔχω λόγους νὰ τὸ ἀμφισβητήσω. Δὲν κάμνω, ἄλλως τε, κριτικήν, διότι ἡ Κυβέρνησις ὑπέγραψε τὴν ἐν λόγῳ σύμβασιν. Ἐξηγῶ ἁπλῶς τὴν σημασίαν τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ σύμβασις αὐτή, διὰ νὰ δώσω τὴν ἀπάντησιν εἰς τὴν διακοπὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἤδη αἱ διεθνεῖς τιμαὶ ὑπερέβησαν προσωρινῶς τὴν ἐν τῇ συμβάσει προβλεπομένην ἀνωτάτην τιμὴν δὲν ἐπηρεάζει τὸν προστατευτικὸν χαρακτῆρα τῆς συμβάσεως. Διότι τὰ γεωργικὰ προϊόντα δὲν ἔχουν ἐλαστικότητα ζητήσεως καὶ διὰ τοῦτο παρουσιάζουν ἀποτόμους αὐξομειώσεις τῶν τιμῶν εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Δι’ αὐτὸν δὲ ἀκριβῶς τὸν λόγον αἱ ἐξαγωγικαὶ Χῶραι, προβλέπουσαι τὰς συνεπείας ἑνὸς ἐντόνου μεταξὺ των ἀνταγωνισμοῦ ὑπέγραψαν τὴν σύμβασιν καὶ ἐζήτησαν νὰ ἐξασφαλίσουν δι’ αὐτῆς ἕνα κατώτατον ὅριον τιμῆς, ἀναλαβοῦσαι ταὐτοχρόνως ἀντιστοίχως νὰ πωλήσουν εἰς ὡρισμένην ἀνωτέραν τιμήν, ἡ ὁποία εἶναι κατὰ 0,30 δολλάρια μικροτέρα τῆς περυσινῆς. Ἡ ἔννοια συνεπῶς τῆς συμβάσεως εἶναι ἡ ἑξῆς, ὡς προεῖπον: Εἶπαν αἱ ἐξαγωγικαὶ Χῶραι πρὸς τὰς εἰσαγωγικάς: Δώσατέ μας μίαν διασφάλισιν, ὑπὲρ τῶν παραγωγῶν μας, ἑνὸς κατωτάτου ὁρίου 1.50 δολλαρίων, ἀντὶ 1.40 ποὺ μᾶς ἐδίδατε πέρυσι, ἐξασφαλίσατέ μας δηλαδὴ μίαν αὔξησιν ὑπὲρ τῶν σιτοπαραγωγῶν μας, 8% περίπου καὶ εἰς ἀντάλλαγμα περιορίζομεν τὴν ὑποχρέωσίν σας νὰ ἀγοράσητε ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὴν ἀνωτάτην τιμὴν τὰς ποσότητας τὰς προβλεπομένας ἀπὸ τὴν περυσινὴν σύμβασιν κατὰ 10% καὶ δι’ αὐτὰς θὰ πληρώσετε, λόγῳ τῆς ἐπελθούσης ὑποτιμήσεως τοῦ σίτου, 1.80 κατὰ μποῦσελ. Ἐπέμεινα ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, ὄχι διὰ νὰ κατακρίνω τὴν σύμβασιν, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποδείξω ὅτι καὶ Χῶραι μεγάλαι, ὡς αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι, ὁ Καναδᾶς κλπ., αἰσθάνονται τὴν ἀνάγκην προστασίας τῶν σιτοπαραγωγῶν των. Ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὑπογράφει τὴν ἐν λόγῳ σύμβασιν διὰ τῆς ὁποίας συναινεῖ εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλισθῇ μία κατωτάτη τιμὴ εἰς τοὺς ὑπερποντίους σιτοπαραγωγούς, διστάζει νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἱκανοποιητικὴν διὰ τοὺς πτωχοὺς σιτοπαραγωγοὺς τῆς Ἑλλάδος. Διότι πιστεύω, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὄχι μόνον εἶναι ἀνεπαρκεῖς, ἀλλὰ καὶ ὅτι τιθέμεναι εἰς ἐφαρμογὴν θὰ ὑπονομεύσουν τὸν θεσμὸν τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, ὁ ὁποῖος εἶναι στενώτατα συνδεδεμένος μὲ τὴν πρόοδον τῆς σιτοκαλλιεργείας, καὶ διὰ τὴν ἀποτελεσματικὴν προαγωγὴν τοῦ ὁποίου, ἠγωνίσθην ἐπὶ πέντε ὁλόκληρα ἔτη. Ἡ μόλις τερματισθεῖσα ἀγόρευσις τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔδωσεν ἤδη ἀπάντησιν εἰς ἀρκετὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐξετάσω. Θὰ περιορισθῶ, συνεπῶς, εἰς ὡρισμένας ἄλλας ἀπόψεις τοῦ ζητήματος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀπευθυνόμενος πρὸς τοὺς ἐπικριτὰς τῶν κυβερνητικῶν ἀποφάσεων, ἐζήτησε νὰ προσκομίσουν ἀριθμοὺς καὶ συγκεκριμένα στοιχεῖα. Θὰ προσπαθήσω νὰ ἱκανοποιήσω τὴν ἐπιθυμίαν του αὐτήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος μᾶς ἔθεσε τὸ ἐρώτημα: Διατί διαμαρτύρεσθε, ὅτι τὸ ὁρισθὲν ἐφέτος ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως τῶν 76,5 χιλιάδων τόννων θὰ εἶναι ἀνεπαρκές; Ἀφοῦ πέρυσι δὲν ἐφθάσαμεν μὲ τὴν συγκέντρωσιν τοὺς 50 χιλ. τόννους, διατί ἐφέτος πρέπει νὰ ὑποθέσωμεν ὅτι θὰ τοὺς ὑπερβῶμεν κατὰ πολύ; Τὸ ἐρώτημα, ὅμως, δὲν τίθεται καλῶς καὶ ἡ περιωρισμένη περυσινὴ συγκέντρωσις ὁδηγεῖ εἰς τὰ ἀντίθετα ἀκριβῶς συμπεράσματα. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ προσφορὰ πρὸς πώλησιν ἑνὸς προϊόντος εἶναι εἰς στενὴν συνάρτησιν μὲ τὰς τιμάς. Ἐφ’ ὅσον, ἑπομένως, αἱ περυσιναὶ τιμαὶ συγκεντρώσεως ἦσαν μικραὶ καὶ ὄχι ἱκανοποιητικαὶ διὰ τὸν παραγωγόν, κατὰ συνέπειαν λογικὴν καὶ ἡ προσφορὰ τοῦ προϊόντος δὲν ἦτο μεγάλη. Τὸ ἐρώτημα θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἄλλο: Εἰς ποῖον ποσὸν θ’ ἀνήρχετο ἡ περυσινὴ συγκέντρωσις, ἐὰν ἐδίδοντο ἱκανοποιητικαὶ τιμαί; Καὶ τὴν ἀπάντησιν δίδει ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ πεῖρα τοῦ παρελθόντος. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου τὰ στατιστικὰ δεδομένα τῆς παραγωγῆς καὶ τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς τελευταίας μέχρι καὶ τοῦ ἔτους 1940. Καὶ ἐκ τῶν στατιστικῶν αὐτῶν συνάγεται τὸ ἀδιαμφισβήτητον συμπέρασμα, ὅτι, ὁσάκις ὡρίσθησαν λογικαὶ καὶ ἱκανοποιητικαὶ διὰ τὸν παραγωγὸν τιμαί, τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως ἀνῆλθε σταθερῶς εἰς τὰ 25–26% τοῦ συνόλου τῆς παραγωγῆς. Ἐάν, συνεπῶς, ἐδίδοντο κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἱκανοποιητικαὶ τιμαί, ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου θὰ εἶχεν ὑπερβῆ τὰς 150–180 χιλιάδας τόννους ἐνῷ εἰς τὴν πραγματικότητα δὲν ἔφθασεν οὔτε εἰς τὸ τέταρτον τῆς ποσότητος ταύτης. Διὰ νὰ πεισθῆτε περὶ τούτου, θὰ σᾶς δώσω τὰ σχετικὰ στατιστικὰ στοιχεῖα. Κατὰ τὰ ἔτη 1934 καὶ 1935, μὲ παραγωγὴν πλησιάζουσαν τὴν προβλεπομένην ἐφετεινήν, ἤτοι μὲ ἀντίστοιχον παραγωγὴν 550 καὶ 625 περίπου χιλιάδων τόννων, ἡ συγκέντρωσις ἀνῆλθεν εἰς τὰ 24,5 καὶ 26,6% τοῦ συνόλου τῆς σιτοπαραγωγῆς. Κατ’ αὐτὰ τὰ δύο προπολεμικὰ ἔτη, ὅτε ἡ παραγωγὴ εἶχε σχεδὸν διπλασιασθῆ (982.000 τόννοι τὸ 1938 καὶ 1.050.000 τόννοι περίπου τὸ 1939), ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου δὲν ὑπερέβη, ἐν συγκρίσει πάντοτε πρὸς τὴν παραγωγήν, τὰ 26,7% κατὰ τὸ 1938 καὶ τὰ 27,8% κατὰ τὸ 1939. Ἀλλ’ ἀπὸ τὰ στατιστικὰ αὐτὰ δεδομένα συνάγεται καὶ ἄλλο πρακτικὸν συμπέρασμα, ἐν σχέσει μὲ τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰς προτάσεις τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, τὰς ἀφορώσας τὸ καθοριστέον ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως δι’ ἐφέτος. Νομίζω, ὅτι εἶναι σφάλμα νὰ καθορισθῇ περιοριστικῶς ἀνώτατον ὅριον συγκεντρώσεως, εἴτε τοῦτο ὁρισθῆ εἰς 76,5 χιλιάδας τόννους, ὡς τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον, εἴτε αὐξηθῆ εἰς 100–150 χιλ. τόννους, ὡς ὑποδεικνύει ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἢ ζητεῖ τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα. Τοιοῦτος περιορισμός, εἶναι ἐπὶ πλέον περιττός, διότι ἡ ἐφετεινὴ παραγωγὴ εἶναι μειωμένη καὶ δὲν προβλέπεται νὰ ὑπερβῇ τὰς 600 χιλιάδας τόννους καὶ συνεπῶς, βάσει τῆς προπολεμικῆς πείρας, ὑπὸ τὰς εὐνοϊκωτέρας συνθήκας ἡ ἐφετεινὴ συγκέντρωσις — καὶ ἐὰν ἀκόμη ὁρισθοῦν τιμαὶ ἱκανοποιητικαὶ καὶ οὐδεὶς τεθῇ φραγμός, ὅσον ἀφορᾷ τὰς προσφερομένας ποσότητας — δὲν πρόκειται νὰ ὑπερβῇ τὰς ἑκατὸν πενῆντα χιλιάδας τόννους. Ἐπιμένω ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, διότι εἶμαι βασικῶς ἀντίθετος πρὸς οἱονδήποτε ἐκ τῶν προτέρων καθορισμὸν καὶ συνεπῶς περιορισμὸν τῶν συγκεντρωθησομένων ποσοτήτων, διὰ δύο βασικοὺς λόγους: Πρῶτον, διότι τιμὴ καὶ ποσότητες εἶναι εἰς στενωτάτην συνάρτησιν. Ἡ τιμὴ ἡ ὁποία εἶναι ἱκανοποιητικὴ ἐὰν ἐπιτραπῇ εἰς τὸν παραγωγὸν νὰ πωλήσῃ εἰς αὐτὴν τὸ σύνολον τοῦ πλεονάσματος τῆς παραγωγῆς του, παύει νὰ εἶναι ἱκανοποιητικὴ ἐὰν δὲν δύναται ὁ παραγωγὸς νὰ πωλήσῃ εἰς αὐτὴν παρὰ μέρος τοῦ προϊόντος του, διὰ νὰ γίνῃ — ὡς πρὸς τὸ ὑπόλοιπον — θῦμα ἐκμεταλλεύσεως τοῦ ἐλευθέρου ἐμπορίου. Δεύτερον, ἀντιτίθεμαι, διότι ὁ καθορισμὸς ὡρισμένης ποσότητος συγκεντρώσεως — οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι αὕτη — θὰ ὁδηγήσῃ εἰς πολλαπλᾶ ἄτοπα. Ἄτοπα, εἰς βάρος αὐτοῦ τούτου τοῦ θεσμοῦ, διότι θὰ ὠθήσῃ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς εἰς παντὸς εἴδους καταστρατηγήσεις διὰ ν’ ἀποφύγουν τὰς δυσμενεῖς συνεπείας τῶν περιορισμῶν. Ἄτοπα εἰς βάρος τῶν ἰδίων τῶν παραγωγῶν, διότι αἱ κυβερνητικαὶ ἀποφάσεις, διὰ νὰ ἐφαρμοσθοῦν, θὰ ὁδηγήσουν εἰς ἀφορήτους καὶ δαπανηρὰς γραφειοκρατικὰς διατυπώσεις, θὰ δώσουν δὲ ἐπὶ πλέον ἔδαφος εἰς τὸν κομματισμόν, παραμεριζομένων τῶν μὲν διὰ νὰ προτιμηθοῦν οἱ ἄλλοι. Ἄτοπα, τέλος, εἰς βάρος ὁλοκλήρων διαμερισμάτων τῆς Χώρας, τὰ ὁποῖα θ’ ἀποκλεισθοῦν — ὅπως καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος τῆς συγκεντρώσεως. Ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ τηρήσῃ τὰ ὑπ’ αὐτῆς τιθέμενα ἀνώτατα ὅρια συγκεντρώσεως, θὰ καταφύγῃ καὶ πάλιν εἰς τὸ νὰ διενεργήσῃ αὐτὴν εἰς μόνα τὰ κυρίως σιτοπαραγωγὰ διαμερίσματα τῆς Χώρας. Συμβαίνει, ὅμως, ὅτι καὶ εἰς ἄλλα διαμερίσματα —ὅπως ἡ Πελοπόννησος καὶ ὡρισμέναι Ἰόνιοι Νῆσοι— χωρὶς νὰ εἶναι καθαρῶς σιτοπαραγωγά, ἀσκοῦν κατὰ περιφερείας σιτοκαλλιέργειαν εἰς ἀρκετὴν ἔκτασιν. Τὰ διαμερίσματα αὐτὰ ἀπεκλείσθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος, μὲ ἀποτέλεσμα ὁ σῖτος νὰ πωληθῇ ἐκεῖ πρὸς 1300 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν καὶ νὰ γίνῃ ἀγρία ἐκμετάλλευσις τῶν παραγωγῶν. Ἡ τοιαύτη πολιτικὴ δὲν εἶναι μόνον ἀντικοινωνική, ἀλλὰ καὶ ἀντιπαραγωγική. Καθῆκον ἔχομεν νὰ τονώσωμεν καὶ ὄχι νὰ ἀπογοητεύσωμεν κάθε παραγωγικὴν προσπάθειαν, ὁποθενδήποτε καὶ ὁπουδήποτε καταβαλλομένην καὶ ἐπιβάλλεται τοῦτο τόσον περισσότερον, ὅσον ἡ σιτοπαραγωγή μας μόλις φθάνει σήμερον τὰ 60% τῆς προπολεμικῆς. Ἐν συγκρίσει δηλαδὴ πρὸς τὰ δύο πρὸ τοῦ πολέμου ἔτη ἔχει ὀπισθοχωρήσει καὶ εἶναι κατωτέρα κατὰ 40%. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς καθοριστέας τιμῆς συγκεντρώσεως. Ὅσα ἀνέπτυξε πρὸ ὀλίγου ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ὁ κ. Παπανδρέου μὲ εὑρίσκουν βασικῶς σύμφωνον. Θὰ θίξω, ἑπομένως, μερικὰς ἄλλας πλευρὰς τοῦ ζητήματος. Ἀρχηγὸς σοβαροῦ Κόμματος, μετέχοντος εἰς τὴν Κυβέρνησιν, μοῦ ἔλεγε πρὸ ἡμερῶν πρὸς δικαιολογίαν τῶν κυβερνητικῶν ἀπόψεων, ὅτι μὲ τὴν καθορισθεῖσαν τιμὴν τῶν 2.500 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν σίτου δίδεται εἰς τοὺς σιτοπαραγωγοὺς 280 φορὰς ἡ προπολεμικὴ τιμὴ συγκεντρώσεως. Ποίαν, ὅμως, σημασίαν ἔχει τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, ὅταν τὸ κόστος τῆς ζωῆς καὶ ἰδιαιτέρως τῆς ζωῆς τοῦ ἀγρότου ἔχῃ τετραπλασιασθῆ, ὅταν ὁ γενικὸς τιμάριθμος τοῦ κόστους τῶν προϊόντων γεωργικῆς καταναλώσεως εἶναι τετρακοσίας φορὰς ἀνώτερος τοῦ προπολεμικοῦ; Διότι ὑπάρχει τεραστία διαφορὰ μεταξὺ τοῦ τιμαρίθμου τῶν γεωργικῶν καὶ βιομηχανικῶν προϊόντων γεωργικῆς καταναλώσεως καὶ ἡ διαφορὰ αὐτὴ εἶναι συντριπτικὴ διὰ τὸν ἀγρότην. Ὁ μὲν τιμάριθμος τῶν γεωργικῶν προϊόντων εἶναι κατώτερος τοῦ 300, ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ 1938, ὁ δὲ τιμάριθμος τῶν βιομηχανικῶν ἔχει ἐλαφρῶς ὑπερβῆ τὸ 400. Ὁμολογῶ, ὅτι μοῦ κάμνει κατάπληξιν, ὅτι ἐλήφθη παρομοία ἀπόφασις ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ Κυβέρνησιν, τῆς ὁποίας Ἀντιπρόεδρος εἶναι ὁ κ. Διομήδης. Καὶ ἡ κατάπληξίς μου ὀφείλεται ὄχι μόνον εἰς τὸ ὅτι ὁ κ. Διομήδης ἔχει μεγάλην οἰκονομικὴν πεῖραν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ κυβερνητικὴ ἀπόφασις εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν πρὸς ὅσα ὁ νῦν Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διεκήρυσσεν ἄλλοτε ὡς Ἀντιπρόεδρος (ἀλλ’ οὐσιαστικῶς Πρόεδρος) τοῦ Ἀνωτάτου Οἰκονομικοῦ Συμβουλίου. Κατὰ τὸ 1939, τὸ Ἀνώτατον Οἰκον. Συμβούλιον ἐδημοσίευσε μακρὰν γνωμάτευσιν «ἐπὶ τοῦ Γεωργικοῦ Προβλήματος τῆς Χώρας», τὴν ὁποίαν συνοδεύει καὶ μακρὰ μελέτη περὶ τῆς σιτοκαλλιεργείας. Εἰς αὐτὴν καθορίζονται τὰ ὅρια, μεταξὺ τῶν ὁποίων δέον νὰ περιστρέφεται ἡ διὰ τῆς συγκεντρώσεως οἰκονομικὴ προστασία τοῦ σιτοπαραγωγοῦ. Ἰδοὺ πῶς προσδιορίζονται τὰ ὅρια ταῦτα: «Ἡ τιμὴ (τῆς συγκεντρώσεως) δέον νὰ εἶναι ἀνωτέρα τοῦ ἐπιπέδου τοῦ καλύπτοντος τὰ καλλιεργητικὰ ἔξοδα, κατὰ περιθώριον ἐπιτρέπον ὑποφερτὰς συνθήκας διαβιώσεως διὰ τὸν ἀγρότην. Ἡ τιμὴ ἐξ ἄλλου δέον νὰ εἶναι κατωτέρα τοῦ ἐπιπέδου τοῦ ἐπιτρέποντος ὑπερβολικὰ κέρδη κλπ.». Καὶ ἐρωτᾶται: Μὲ τὴν κυβερνητικὴν τιμὴν τῶν 2.500 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν ἐξασφαλίζονται εἰς τὴν σιτοπαραγωγὴν τὰ «ὑποφερτὰ ὅρια διαβιώσεως»; Ἂς ἀφήσωμεν κατὰ μέρος τὸ «κόστος τῆς παραγωγῆς», ποὺ προκαλεῖ ἀμφισβητήσεις. Ἂς λάβωμεν ὡς βάσιν τὰς περυσινὰς κυβερνητικὰς ἀποφάσεις ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὸν τιμάριθμον τοῦ κόστους ζωῆς. Ἡ Κυβέρνησις ἐπλήρωσε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος 1850 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Καὶ ἡ τιμὴ αὐτὴ ἀπεδείχθη ἀνεπαρκής. Καὶ ἡ συγκέντρωσις, ὡς γνωστόν, ἀπέτυχεν. Ἔκτοτε εἶναι παγκοίνως γνωστόν, ὅτι τὸ κόστος τῆς ζωῆς ἀνῆλθε κατὰ 50–60%. Δὲν θὰ ἔπρεπε, συνεπῶς, ἡ ἐφετεινὴ τιμὴ συγκεντρώσεως νὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς τὸν παραγωγὸν τὴν διαφορὰν αὐτὴν ἐκ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς μὲ μίαν αὔξησιν τῆς περυσινῆς τιμῆς κατὰ 50– 60%; Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ ἐφέτος τιμὴ 2.900–3.000 δραχ. κατ’ ὀκᾶν; Ἀλλ’ εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ προβάλλει τὸ ἐρώτημα, ποὺ ἀποτελεῖ καὶ τὸ κύριον κυβερνητικὸν ἐπιχείρημα: Εἶναι εἰς θέσιν τὸ Κράτος νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ηὐξημένην αὐτὴν δαπάνην; Διὰ νὰ δώσωμεν τὴν ἀπάντησιν, ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν δύο τινὰ ὑπ’ ὄψιν: Ἀφ’ ἑνὸς τὸν οἰκονομικὸν μηχανισμὸν τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὸ συνολικὸν ποσόν, εἰς τὸ ὁποῖον θ’ ἀνέλθῃ τελικῶς ἡ δαπάνη τῆς συγκεντρώσεως, ἐὰν γίνουν δεκταί, τόσον αἱ κυβερνητικαί, ὅσον καὶ αἱ ἀντίθετοι προτάσεις. Ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου παρουσιάζει, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν δασμολογικὴν προστασίαν, τοῦτο τὸ ἰδιάζον: Ἐνῷ εἰς τὴν τελευταίαν κάθε προστατευτικὴ αὔξησις τοῦ δασμοῦ ἐπιβαρύνει τὸ σύνολον τοῦ εἰσαγομένου σίτου καὶ συνεπῶς ἐπιβαρύνει τὴν κατανάλωσιν ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ παρ’ αὐτῆς καταναλισκομένου σίτου, εἰς τὴν συγκέντρωσιν ἡ ἐπιβάρυνσις ἐπιπίπτει ἐπὶ μόνου τοῦ συγκεντρουμένου σίτου, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ ποσοστὸν μόνον (σχετικῶς μικρόν), τοῦ συνολικῶς καταναλισκομένου καὶ εἰσαγομένου σίτου. Ἡ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως συνεπῶς τῶν 150.000 τόννων σίτου ἐπιβάρυνσις θὰ κατανεμηθῇ ἐπὶ τοῦ συνολικῶς κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους εἰσαχθησομένου σίτου. Ἀλλ’ εἰς ποῖον ποσὸν θ’ ἀνέλθῃ ἡ εἰσαγωγὴ σίτου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ κατὰ τὸ τρέχον ἔτος; Ἡ ἐτησία κατανάλωσις σίτου ἀνέρχεται εἰς 1.300.000 τόννους περίπου καὶ ἤδη ἔχει μᾶλλον αὐξηθῆ, λόγῳ ἐπεκτάσεως τῆς χρήσεως σίτου ὑπὸ πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι ἄλλοτε κατηνάλισκον ἄλλα δημητριακά. Ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου 600 χιλιάδες περίπου τόννοι καταναλίσκονται ὑπὸ τῶν παραγωγῶν, οἱ δὲ ὑπόλοιποι εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα. Συνεπῶς ἡ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ἐπιβάρυνσις θὰ κατανεμηθῇ εἰς τοὺς ὑπολειπομένους αὐτοὺς 700 χιλιάδας τόννους καὶ οὐσιαστικῶς θὰ καλυφθῇ ἐκ τῆς διαφορᾶς τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θ’ ἀγοράσῃ τὸ Κράτος τὸν εἰσαχθησόμενον ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ σῖτον καὶ τῆς τιμῆς, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ πωλήσῃ τοῦτον εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν ὑπὸ μορφὴν ἄρτου ἢ ἀλεύρου. Ἂς ἴδωμεν ἤδη πόση θὰ εἶναι ἡ τοιαύτη ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς συγκεντρώσεως, ἐὰν λάβωμεν ὡς βάσιν ὅτι τὸ Κράτος θὰ διατηρήσῃ σταθερὰν τὴν σημερινὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου καὶ συνεπῶς θὰ διαθέτῃ πρὸς τοῦτο σῖτον τῆς συγκεντρώσεως, ὡς καὶ τὸν εἰσαχθησόμενον τοιοῦτον, εἰς τὰς σημερινὰς χαμηλὰς τιμάς. Οἱ ὑπολογισμοί μου ἐγένοντο μὲ βάσιν τὰς τιμὰς καὶ τὰς ποσότητας, αἱ ὁποῖαι προβλέπεται νὰ συγκεντρωθῶσιν ὑπὸ τῶν σχεδίων ἀφ’ ἑνὸς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Παπανδρέου. Κατὰ τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον, μὲ συγκέντρωσιν 76,5 χιλιάδων τόννων, ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ ἀνέλθῃ εἰς 83 περίπου δισεκατομμύρια δραχμῶν. Κατὰ τὸ σχέδιον τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, μὲ συγκέντρωσιν 100 χιλιάδων τόννων καὶ τιμὴν σίτου 2.700 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ φθάσῃ εἰς 100 δισεκατομμύρια. Τέλος, μὲ συγκέντρωσιν 150 χιλιάδων τόννων καὶ τιμὴν σίτου δραχ. 3.000 ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ εἶναι 165 περίπου δισεκατομμύρια. Καὶ τίθεται ἤδη τὸ ἐρώτημα: Δύναται καὶ κατὰ ποῖον τρόπον νὰ καλυφθῇ ἡ ἐπὶ πλέον αὐτὴ δαπάνη ἄνευ ὑψώσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου καὶ ἄνευ ἐπιβαρύνσεως τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ; Εἰς τὸ ἐρώτημα τοῦτο ἀπαντᾷ ἡ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ὅτι λόγῳ τῆς πτώσεως τῶν διεθνῶν τιμῶν τοῦ σίτου κατὰ 25 δολλάρια τὸν τόννον, τὸ Δημόσιον ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς 800 χιλιάδων τόννων σίτου θὰ ἔχῃ μείωσιν δαπανῶν διακοσίων δισεκατομμυρίων δραχμῶν, ὑπερκαλύπτουσαν τὴν ἀνωτέρω ἐπιβάρυνσιν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν δεχθῶμεν, ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι αἰσιόδοξοι καὶ ὡς βάσιν τῶν ὑπολογισμῶν μας λάβωμεν εἰσαγωγὴν 650 καὶ ὄχι 800 χιλιάδων τόννων καὶ πάλιν θὰ προκύψῃ λόγῳ τῆς πτώσεως τῶν διεθνῶν τιμῶν σίτου μία διαφορά, ἕνα κέρδος ἂς εἴπωμεν, ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου 163 δισεκατομμυρίων δραχμῶν.

§93Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Ἐὰν ἡ ἀμερικανικὴ πρὸς τὴν Ἑλλάδα βοήθεια ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ ὁρισθῇ βάσει τῶν κατωτέρων διεθνῶν τιμῶν τοῦ σίτου, τότε δὲν ὑπάρχει κέρδος διὰ τὸ Κράτος.

§94Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ συναλλαγματικῆς ἐπιβαρύνσεως, διότι αὐτὴ θὰ εἶναι σταθερὰ ὁποιανδήποτε τιμὴν καὶ ἂν πληρώσῃ τὸ Κράτος διὰ τὴν συγκέντρωσιν. Τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως δὲν ἔχει σχέσιν μὲ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, οὔτε δύναται νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς. Τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι ἐσωτερικόν, ἀφορᾷ τὰς σχέσεις τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ πρὸς τὴν κατανάλωσιν καὶ παραγωγὴν καὶ θὰ ἠδύνατο νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς νομισματικὸν καὶ πιστωτικόν. Ἡ κάλυψις τῆς ηὐξημένης τιμῆς, ἡ ὁποία δίδεται εἰς τὸν παραγωγὸν μετὰ τῶν ἐξόδων τῆς συγκεντρώσεως, προκαταβάλλεται ὑπὸ τοῦ Κράτους, τελικῶς δὲ καλύπτεται διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου. Τὸ συνολικὸν ποσὸν τῆς τοιαύτης ἐπιβαρύνσεως κατανέμεται ἐπὶ τῆς ἐτησίας καταναλώσεως τοῦ ἄρτου τοῦ ἀντιστοίχου ἔτους, κατανέμεται τρόπον τινὰ εἰς 12 μέρη, ἕκαστον τῶν ὁποίων καλύπτεται κατὰ μῆνα.

§95Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Τότε δὲν πρέπει νὰ γίνεται λόγος περὶ ὠφελείας τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς διεθνοῦς πτώσεως τῶν τιμῶν.

§96Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ὄχι βεβαίως, ἀπὸ ἀπόψεως σχεδίου Μάρσαλ. Ἐφ’ ὅσον ὅμως συνεχισθῇ ἡ πώλησις τοῦ ἄρτου εἰς τὴν σημερινὴν τιμὴν καὶ δοθέντος ὅτι ὁ εἰσαχθησόμενος σῖτος θὰ στοιχίζῃ εὐθηνότερον, θὰ προκύψῃ μία ταμειακὴ διαφορὰ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Καὶ ἀκριβῶς τοῦτο μᾶς φέρει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ἕτερον βασικὸν ζήτημα. Δύναται νὰ γίνῃ ἡ ηὐξημένη καὶ εἰς ἀνωτέρας τιμὰς συγκέντρωσις τοῦ σίτου, ἄνευ νέας ἐπιβαρύνσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου; Ἐν προκειμένῳ, ἐπιβάλλεται μία πρωταρχικὴ καὶ βασικὴ διασάφησις. Ὅ,τι κυρίως, ἀπὸ ἀπόψεως πολιτικῆς ἄρτου, ἔχει σημασίαν, εἶναι ἡ σταθερότης τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου καὶ ὄχι αἱ συχναὶ αὐξομειώσεις αὐτῆς, βάσει τῶν ἐπίσης συχνῶν διακυμάνσεων τῶν τιμῶν τοῦ σίτου. Διὰ νὰ ἐπιτυγχάνεται τοῦτο, ἐλειτούργει προπολεμικῶς τὸ Ταμεῖον Ἄρτου, τοῦ ὁποίου προορισμὸς ἦτο νὰ κρατῇ σταθερὰν τὴν τιμὴν τοῦ ἄρτου. Κατὰ τὰς περιόδους πτώσεως τῶν διεθνῶν τιμῶν τοῦ σίτου δὲν ἐμειοῦτο ἀναλόγως ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου, ἀλλὰ ἡ ἐκ τῆς πτώσεως τῶν τιμῶν διαφορὰ ἐφέρετο εἰς ἐνίσχυσιν τοῦ Ταμείου Ἄρτου. Ὅταν βραδύτερον ὑψοῦντο διεθνῶς αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου, ἐτηρεῖτο πάλιν σταθερὰ ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου καὶ τὸ ἐκ ταύτης προκῦπτον ἄνοιγμα ἐκαλύπτετο ἐκ τῶν πόρων τοῦ Ταμείου Ἄρτου. Σήμερον, προκειμένου νὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἄνευ νέας ἐπιβαρύνσεως τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ διατήρησις σταθερᾶς τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, μὲ ταυτόχρονον ἱκανοποιητικὴν λειτουργίαν τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως, πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν δύο στοιχεῖα: Πρῶτον τὸ εἰς δολλάρια κόστος τοῦ εἰσαχθησομένου σίτου καὶ δεύτερον τὴν συνολικὴν ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ἐπιβάρυνσιν. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὅσων ἤδη σᾶς ἐξέθεσα προκύπτει, ὅτι ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς 650 χιλιάδων τόννων σίτου, ὅσοι τοὐλάχιστον θὰ εἰσαχθοῦν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀναγκῶν τῆς καταναλώσεως καὶ τοῦ ἐλλείμματος τῆς ἑλληνικῆς παραγωγῆς, θὰ προκύψῃ οἰκονομία 16,5 περίπου ἑκατομμυρίων δολλαρίων, ἤτοι 165 περίπου δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἡ συνολικὴ ἐξ ἄλλου ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς συγκεντρώσεως —καὶ ἐὰν ἀκόμη αὕτη φθάσῃ τὰς 150 χιλιάδας τόννους καὶ ἐὰν δοθῇ ἡ τιμὴ τῶν 3.000 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν— ἡ ἐπιβάρυνσις, λέγω, θὰ περιστραφῇ γύρω εἰς τὰ 165 δισεκατομμύρια δραχμῶν. Νομίζω, συνεπῶς, ὅτι ὑφίσταται ἡ δυνατότης νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις ὑπὸ ἱκανοποιητικοὺς διὰ τὸν παραγωγὸν ὅρους, χωρὶς νὰ προσφύγωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν δύο εἰδῶν δελτίου, ὡς προέτεινεν ὁ κ. Παπανδρέου, ἐφ’ ὅσον τὸ σύστημα τοῦτο—καλῶς ἢ κακῶς, ἀδιάφορον— προκαλεῖ ἀμφισβητήσεις καὶ ἀντιρρήσεις, χωρὶς νὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς καὶ χωρὶς κἄν, ὡς θὰ ἐξηγήσω κατωτέρω, νὰ θιγοῦν τὰ ἔσοδα αὐτοῦ ἐκ τῆς διαθέσεως λευκῶν ἀλεύρων καὶ μακαρονίων.

§97Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ 150 αὐτὰ δισεκατομμύρια μὲ τὰ ὁποῖα θὰ βοηθήσωμεν τὴν παραγωγήν, πόθεν θὰ τὰ ἀντλήσωμεν; Μήπως θὰ τὰ ἀντλήσωμεν ἀπὸ ἄλλους παραγωγικοὺς κλάδους; Πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν οἱ κλάδοι αὐτοὶ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ φέρουν τὴν τοιαύτην ἐπιβάρυνσιν.

§98Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος μὲ ἐρωτᾷ, ἐὰν ἡ ἑλληνικὴ οἰκονομία θ’ ἀνθέξῃ τὰ 150 ἢ 165 αὐτὰ δισεκατομμύρια, μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιβαρυνθῇ διὰ τῆς συγκεντρώσεως. Ἀπαντῶ, ὅτι ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία τὰ πληρώνει ἤδη καὶ ἀντέχει καὶ δὲν γογγύζει καὶ ἐνῷ αὕτη τὰ πληρώνει, δὲν τὰ ὠφελεῖται κανείς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο μόνον. Ὅλον τὸ βάρος τῆς τεχνητῆς διαμορφώσεως τῆς οἰκονομίας μας τὸ φέρει ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, ὁ ὁποῖος —λόγῳ τῆς μονοκαλλιεργείας— ἐξαρτᾶται διττῶς ἀπὸ τὴν ἀγοράν. Ὡς πωλητὴς καὶ ὡς ἀγοραστής. Ἡ βιομηχανία μας ἀνεπτύχθη καὶ στηρίζεται εἰς καθεστὼς ἀπαγορευτικῶν δασμῶν καὶ τὸ βάρος τῆς δασμολογικῆς αὐτῆς προστασίας τὸ φέρει ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, ποὺ ἀποτελεῖ τὸν κύριον καταναλωτὴν τῶν βιομηχανικῶν προϊόντων. Ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς ἔχει ὑπερβῆ τὰ 3.500 δισεκατομμύρια καὶ τὰ κυριώτερα ἔσοδά του εἶναι οἱ ἔμμεσοι φόροι, τοὺς ὁποίους καὶ πάλιν πληρώνει ὁ γεωργικὸς πληθυσμός. Δι’ ὅλην αὐτὴν τὴν προστασίαν πρὸς τοὺς ἄλλους παραγωγικοὺς κλάδους, ἡ ὁποία χάρις εἰς διαφόρους πριμοδοτήσεις, τοὺς περιορισμοὺς τῶν εἰσαγωγῶν, τὰς ἀνταλλαγάς, τοὺς ἐπιβαλλομένους συντελεστὰς ἐξισώσεως, τοὺς συναλλαγματικοὺς περιορισμούς, τὰ μπὸν κλπ., φθάνει εἰς τετραπλασιασμὸν καὶ πενταπλασιασμὸν τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν καταναλώσεως, δὲν διαμαρτυρόμεθα καὶ ἀντιθέτως ἐξεγειρόμεθα ὁσάκις πρόκειται νὰ παρασχεθῇ ἔστω καὶ κάποια μηδαμινὴ προστασία εἰς τὸν Ἕλληνα ἀγρότην.

§99Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ προστασία ἀφορᾷ τὴν πλουτοκρατίαν τῆς παραγωγῆς, δὲν ἀφορᾷ τὸν μικροπαραγωγόν, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ μεγάλη τιμὴ εἶναι καταδίκη, καθ’ ὅσον αὐτὸς ἀναγκάζεται ν’ ἀγοράζῃ μέρος τῆς ἀπαιτουμένης ποσότητος διὰ τὴν διατροφήν του.

§100Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἀγροτικὴ πλουτοκρατία, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἀγροτικὴν μεταρρύθμισιν, δὲν ὑφίσταται πλέον. Τὰ μεγάλα κτήματα μετρῶνται εἰς τὰ δάκτυλα. Ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι τὰ 165 δισεκατομμύρια, περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, καταβάλλονται καὶ σήμερον ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν, χωρὶς ὅμως καὶ νὰ τὰ καρποῦται ὁ ἀγροτικὸς κόσμος καὶ ἐὰν τώρα δὲν τὰ ὠφεληθῇ αὐτός, δὲν θὰ τὰ καρπωθῇ ἡ κατανάλωσις, ἀλλὰ ὁ δημόσιος κορβανᾶς. Ἡ προστασία τῆς σιτοπαραγωγῆς δὲν ἀφορᾷ καμμίαν παραγωγικὴν πλουτοκρατίαν, ἀλλ’ ἀποβλέπει εἰς τὸ νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ζωὴν ἑπτακοσίων χιλιάδων οἰκογενειῶν σιτοκαλλιεργητῶν. Αὐτοί, ὡς καταναλωταί, πληρώνουν εἰς τὸ πολλαπλάσιον τὴν μικρὰν προστασίαν, ποὺ πρόκειται νὰ τοὺς δοθῇ. Ἀλλ’ ἐνῷ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος πλήσσεται συνεχῶς ὑπὲρ τῶν ἄλλων παραγωγικῶν κλάδων, ἡμεῖς διαμαρτυρόμεθα διότι, διὰ τῆς συγκεντρώσεως θὰ τοῦ ἐπιστρέψωμεν 5 ἢ 10% ἐκ τοῦ εἰσοδήματός του ποὺ μὲ χιλίους τρόπους τοῦ ἀπορροφῶμεν. Τὴν προστασίαν ὅμως αὐτήν, ὁ ἀγροτικὸς κόσμος τὴν ἔχει ἤδη πληρώσει καὶ τὴν πληρώνει συνεχῶς μὲ αἷμα καὶ μὲ χρῆμα. Κλείνω ἐδῶ τὴν παρένθεσιν αὐτήν, διὰ νὰ ἐπανέλθω εἰς τὸ κύριον θέμα. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς συγκεντρώσεως θὰ καλυφθῇ ἀπὸ τὴν μείωσιν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου εἰς τὴν διεθνῆ ἀγοράν. Βάσει τῆς ὑπογραφείσης ἤδη συμβάσεως εἶναι ἐξησφαλισμένη οἰκονομία ἐπὶ 428 χιλιάδων τόννων εἰσαχθησομένου σίτου 107–110 δισεκατομμυρίων δραχμῶν, θὰ πραγματοποιηθῇ δὲ οἰκονομία ἑτέρων 55 δισεκατομμυρίων περίπου ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν ὑπολοίπων 220 χιλιάδων τόννων. Τελικῶς δὲ ἐνδέχεται ἡ συνολικὴ οἰκονομία νὰ ὑπερβῇ τὰ 165 δισεκατομμύρια τῆς ἐκ τῆς συγκεντρώσεως ἐπιβαρύνσεως, λόγῳ εἴτε εἰσαγωγῆς μεγαλυτέρων ποσοτήτων, εἴτε περαιτέρω πτώσεως τῶν διεθνῶν τιμῶν. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, δὲν βλέπω διατί ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει ἐπὶ τῶν ἀρχικῶν της ἀποφάσεων. Φοβοῦμαι ὅτι ἡ λογικὴ λύσις τοῦ ζητήματος προσέκρουσεν εἰς δύο παράγοντας: Ὁ ἕνας εἶναι κυβερνητικὸς καὶ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ διατηρηθοῦν ὑπὲρ τοῦ δημοσίου προϋπολογισμοῦ ὡρισμένα ἔσοδα ἐκ τῆς συνδυασμένης πολιτικῆς, τῆς ἀσκουμένης ὑπὸ τοῦ Κράτους ἐπὶ τοῦ ἄρτου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν λευκῶν ἀλεύρων καὶ μακαρονίων ἀφ’ ἑτέρου. Καὶ διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν ἐσόδων αὐτῶν ὠθήθη ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν χειροτέραν λύσιν. Ὁ ἄλλος παράγων εἶναι ἢ τοὐλάχιστον φέρεται ὅτι εἶναι ἐξωκυβερνητικός. Ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς Σίτου, ὅτι ὑφίσταται ἤδη ὑπὲρ τοῦ δημοσίου σημαντικὸν ἔσοδον ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῶν μακαρονίων, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἐκ τῆς διαφορᾶς κόστους παραγωγῆς καὶ τιμῆς διαθέσεως τῶν μακαρονίων εἰς τὸ ἐμπόριον. Τὸ ἐκ τῆς τοιαύτης διαχειρίσεως ἔσοδον δὲν εἶναι ἀκριβῶς καθωρισμένον, ὑπολογίζεται ὅμως ὅτι τελικῶς θὰ περιστραφῇ μεταξὺ 80 ἕως 120 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Ἐὰν ἐφαρμοσθοῦν αἱ ἐξαγγελθεῖσαι κυβερνητικαὶ ἀποφάσεις καὶ ἀφεθοῦν ἐλεύθερος ὁ λευκὸς ἄρτος καὶ ἐλευθέρα ἡ παρασκευὴ καὶ πώλησις μακαρονίων, ὁ προϋπολογισμὸς θὰ στερηθῇ τοῦ τοιούτου ἐσόδου. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἦτο εἰς τὰς προθέσεις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος ἐπεζήτησε νὰ καλύψῃ τὴν τοιαύτην διαφυγὴν ἄλλοθεν. Καὶ ἡ λύσις ὑπῆρξεν ἁπλῆ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδέχθη νὰ γίνῃ συγκέντρωσις καὶ νὰ ἀφήσῃ ἐλεύθερον τὸν λευκὸν ἄρτον καὶ τὰ μακαρόνια, περιώρισεν ὅμως τὸ ποσὸν καὶ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ παραμείνῃ ὑπὲρ τοῦ προϋπολογισμοῦ ποσὸν ἴσον πρὸς τὸ μέλλον νὰ τοῦ διαφύγῃ ἔσοδον ἐκ τῶν μακαρονίων. Ὁ μηχανισμὸς εἶναι ἁπλοῦς: Ἐκ τῆς πτώσεως τῆς τιμῆς τοῦ σίτου εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν θὰ προκύψῃ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου διαφορά, διατηρουμένης τῆς σημερινῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, 165 δισεκατομμυρίων. Ἐὰν ἡ συγκέντρωσις σίτου κλπ. περιορισθῇ εἰς 75.000 τόννους καὶ μὲ τὰς κυβερνητικὰς τιμάς, θὰ δημιουργηθῇ ἐκ ταύτης ἐπιβάρυνσις διὰ τὸ Δημόσιον 86 περίπου δισεκατομμυρίων. Τελικῶς, συνεπῶς, θὰ παραμείνῃ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἡ ἐκ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ σίτου εἰς τὴν διεθνῆ ἀγορὰν ἐπὶ πλέον διαφορά, τῶν 80 περίπου δισεκατομμυρίων. Ἡ λύσις αὐτή, ἡ ἐπιδιωκομένη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ συνισταμένη εἰς τὴν περιωρισμένην συγκέντρωσιν 75.000 τόννων καὶ τὴν ἐλευθέραν παρασκευὴν λευκοῦ ἄρτου καὶ μακαρονίων, πρὸς ἀπορρόφησιν ὑπὸ τοῦ ἐμπορίου τῶν ὑπολοίπων πλεονασμάτων τῆς σιτοπαραγωγῆς, δὲν εἶναι μόνον ἀντικανονικὴ καὶ ἀντιοικονομική, ἀλλὰ καὶ εἶναι πλέον ἢ ἀμφίβολον ἐὰν θὰ φέρῃ τὰ προσδοκώμενα ἀποτελέσματα. Ἡ ἐπιτυχία της θὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ προϋποθέσεις καὶ παράγοντας ξένους πρὸς τὴν παραγωγήν, ἀπὸ τὴν ἀγορανομικὴν πολιτικὴν ποὺ θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ τὰς ἑκάστοτε ἀποφάσεις τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ τελικῶς ἀπὸ τὴν καλὴν διάθεσιν τῶν ἰδιωτῶν ἐπιχειρηματιῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ πρέπει ν’ ἀπορροφήσουν τὰ πλεονάσματα τῆς παραγωγῆς. Διὰ τῶν κυβερνητικῶν ἀποφάσεων ἡ προστασία τῶν σιτοπαραγωγῶν θὰ ἐξαρτηθῇ, οὐχὶ ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν αὐτὴν καθ’ ἑαυτήν, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Διὰ τοῦτο καὶ εἶμαι βασικῶς ἀντίθετος ἐν προκειμένῳ πρὸς τὸ κυβερνητικὸν σχέδιον καὶ πρὸς τὰς προτάσεις τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς. Διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὸ σύστημα τοῦτο τὸν ἐπιδιωκόμενον ὑπ’ αὐτοῦ σκοπόν, τὴν ἀπορρόφησιν δηλαδὴ τῶν πλεονασμάτων καὶ τὴν συγκράτησιν τῶν τιμῶν, θὰ πρέπει νὰ δημιουργηθῇ ἄμεσος, ταχεῖα, σοβαρὰ καὶ ἐκτεταμένη ζήτησις, ἀπὸ μέρους τοῦ ἐμπορίου καὶ τῶν σχετικῶν βιομηχανιῶν, σκληρῶν καὶ ἡμισκλήρων σίτων, καταλλήλων ὡς γνωστὸν διὰ τὴν μακαρονοποιΐαν. Ἀλλ’ ἐὰν, εἴτε ἐξ ἀντικειμενικῶν ἐμποδίων εἴτε ἀπὸ λόγους κερδοσκοπικούς, δὲν δημιουργηθῇ τοιαύτη εὐρεῖα ζήτησις καὶ ταχεῖα ἀπορρόφησις σκληρῶν καὶ ἡμισκλήρων σιτηρῶν διὰ μακαρόνια καὶ λευκὸν ἄρτον, ἐὰν τὰ μακαρονοποιεῖα π. χ. ζητήσουν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν περίστασιν καὶ —ὑπὸ οἱονδήποτε πρόσχημα (ἐλλείψεως ἐπαρκῶν ἢ ἐγκαίρων πιστώσεων, ἀκαταλληλότητος προσφερομένου σίτου, ἔλλειψιν μεταφορικῶν μέσων κλπ. — ἀπόσχουν ἀπὸ σοβαρὰς ἀγοράς, τότε ὁλόκληρον τὸ κυβερνητικὸν σύστημα θὰ καταρρεύσῃ. Καὶ ἐνῷ ὁ δημόσιος προϋπολογισμὸς θὰ χάσῃ τὸ ἔσοδον τῶν 80 περίπου αὐτῶν δισεκατομμυρίων, ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ὄχι μόνον τίποτε δὲν θὰ ὠφεληθῇ ἐκ τῆς θυσίας τοῦ Κράτους καὶ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, ἀλλὰ θὰ γίνῃ καὶ πάλιν ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως. Καὶ ὅλα αὐτὰ διατί; Εἶναι προτιμότερον νὰ χάσῃ τὸ Κράτος τὰ 80 αὐτὰ δισεκατομμύρια καὶ νὰ ἐπισύρῃ ταυτοχρόνως ἡ Κυβέρνησις τὴν κατάραν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἢ νὰ ἀφεθῇ νὰ λειτουργήσῃ ἐλευθέρως, ὅπως καὶ πρὸ τοῦ πολέμου, ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως, νὰ παρασχεθῇ πραγματικὴ προστασία εἰς τὸν Ἕλληνα σιτοπαραγωγὸν καὶ νὰ μὴ ἀποξενωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς ἑνὸς σοβαροῦ ἐσόδου; Ὅταν βλέπω τὴν Κυβέρνησιν νὰ παρασύρεται ἀπὸ ὡρισμένους Ὑπουργούς της εἰς παρομοίας ἀποφάσεις, διερωτῶμαι ὄχι ἁπλῶς ἐὰν ὑπάρχῃ νοῦς, ὄχι ἐὰν ὑπάρχῃ συναίσθησις τῶν ἐθνικῶν καὶ κοινωνικῶν ὑποχρεώσεων πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἀλλὰ ἀκόμη ἐὰν ὑπάρχῃ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς αὐτοὺς πραγματικὸν καὶ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον δι’ αὐτὴν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέχουν. Μία νομίζω εἶναι ἡ λύσις, πρὸς τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ προσανατολισθῇ ἡ Κυβέρνησις: Νὰ ἀφήσῃ τὸν θεσμὸν τῆς συγκεντρώσεως νὰ λειτουργήσῃ ἐλευθέρως ἐπὶ τῶν προπολεμικῶν του βάσεων. Καὶ πρὸς τοῦτο ἐπιβάλλεται: 1) Νὰ ὁρισθῇ τιμὴ συγκεντρώσεως ἱκανοποιητικὴ διὰ τὸν παραγωγόν, τιμὴ ἐξασφαλίζουσα εἰς αὐτὸν ὑποφερτὰ ὅρια διαβιώσεως, τιμὴ προσαρμοζομένη πρὸς τὸ κόστος τῆς ζωῆς. Τοιαύτη τιμὴ δέον νὰ στρέφεται περὶ τὰς 3.000 δραχμάς. 2) Νὰ ἀφεθῇ ἐλευθερία συγκεντρώσεως ἄνευ περιορισμοῦ ποσοῦ. Οὐδέποτε ἡ συγκέντρωσις, ὡς ἀνέπτυξα ἤδη, ὑπερέβη τὰ 25–26% τοῦ συνόλου τῆς σιτοπαραγωγῆς. Μὲ τὴν προβλεπομένην, συνεπῶς, δι’ ἐφέτος σιτοπαραγωγήν, ἡ ἐφετεινὴ συγκέντρωσις ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει θὰ φθάσῃ πέραν τῶν 150.000 τόννων. 3) Νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συγκέντρωσις εἰς ὅλα τὰ διαμερίσματα τῆς Χώρας. Ἡ μέλλουσα νὰ προκύψῃ ἐπιβάρυνσις ἐκ τῆς συγκεντρώσεως θὰ καλυφθῇ ἀπὸ τὴν ὑποτίμησιν τοῦ εἰσαχθησομένου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου. Κατὰ συνέπειαν καὶ ἐφ’ ὅσον γενικευομένης τῆς συγκεντρώσεως ἄνευ ποσοτικοῦ περιορισμοῦ, παύει νὰ ἔχῃ χρησιμότητα τὸ μέτρον τῆς ἐλευθέρας ἐμπορίας τοῦ λευκοῦ ἄρτου καὶ τῶν μακαρονίων, νὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθερα τὰ Ὑπουργεῖα Ἐφοδιασμοῦ καὶ Οἰκονομικῶν νὰ συνεχίσουν τὴν πολιτικὴν των ἐπὶ τῶν μακαρονίων, ὥστε νὰ μὴ στερηθῇ τὸ σχετικὸν ἔσοδον ὁ δημόσιος προϋπολογισμός. Ὁ σκληρὸς καὶ ἡμίσκληρος σῖτος θὰ περιέλθῃ διὰ τῆς συγκεντρώσεως εἰς χεῖρας τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον θὰ διαθέτῃ ἐπίσης καὶ τὴν εἰσαγωγὴν καὶ ἑπομένως θὰ εἶναι κύριον τῆς ἀγορᾶς τῶν εἰδῶν τούτων καὶ τῶν παραγώγων αὐτῶν, ὥστε νὰ δύναται νὰ κανονίζῃ ἀποτελεσματικῶς τὴν τιμὴν καὶ διάθεσιν αὐτῶν.

§101ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὥστε δέχεσθε νὰ ἐξακολουθήσουν τὰ μακαρόνια πωλούμενα πρὸς 6.000 δραχμὰς τὴν ὀκᾶν;

§102Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Τὰ ἐπληρώσαμε πέρυσι καὶ πρὸς 10 καὶ πρὸς 12 χιλιάδας δραχμάς, χωρὶς ἀπὸ τὴν ὕψωσιν αὐτὴν νὰ ὠφεληθῇ τίποτε ὁ ἀγροτικὸς κόσμος, ἀλλ’ οἱ διάμεσοι καὶ χωρὶς τότε νὰ διαμαρτυρηθῆτε. Διατί νὰ διαμαρτυρηθῶμεν τώρα, ἐὰν συνεχίσωμεν ν’ ἀγοράζωμεν τὰ μακαρόνια πρὸς 6.000 δραχμάς, ὥστε εἰς ἀντάλλαγμα νὰ ἐξασφαλισθῇ ἀποτελεσματικὴ προστασία τῶν παραγωγῶν; Ἄλλως τε ὅταν τὸ Κράτος θὰ ἔχῃ συγκεντρώσει εἰς χεῖρας του 50–60 χιλιάδας τόννους σίτου σκληροῦ καὶ ἡμισκλήρου καὶ θὰ ἔχῃ ταυτοχρόνως — ὅπως καὶ σήμερον — τὸ μονοπώλιον τῆς εἰσαγωγῆς, τὸ Κράτος, λέγω, θὰ διαθέτῃ τότε ὅλα τὰ μέσα διὰ νὰ κανονίζῃ τὴν τιμὴν τῶν μακαρονίων συμφώνως πρὸς τὴν ἀντοχὴν τῆς καταναλώσεως. Ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἡ θέλησις πρὸς τοῦτο καὶ ἡ ἀπόφασις νὰ μὴ καμφθῇ τὸ Κράτος πρὸ τῶν πιέσεων τῶν ἰδιωτικῶν συμφερόντων. Ἡ λύσις, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι μία καὶ μόνη: Νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νὰ λειτουργήσῃ ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως ἐλευθέρως, ὅπως καὶ προπολεμικῶς. Ἄν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, εἴτε χάριν τῶν καταναλωτῶν τῶν μακαρονίων, εἴτε χάριν τῶν μακαρονοποιῶν, εἴτε χάριν τῶν μικρεμπόρων καὶ διαμέσων, ὅτι πρέπει νὰ στερηθῇ ἑνὸς κρατικοῦ ἐσόδου καὶ νὰ πωλῇ τὸν σῖτον της εὐθηνά εἰς τοὺς μακαρονοποιούς, εἶναι ἐλευθέρα νὰ τὸ πράξῃ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν καὶ δὲν τῆς ἐπιτρέπεται νὰ πράξῃ, εἶναι νὰ καταδικάσῃ τὸν ἀγροτικὸν κόσμον διὰ τὰ μακαρόνια!! Ἐλέχθη, κύριοι βουλευταί, ὅτι διὰ τὴν γενίκευσιν τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὴν βελτίωσιν τῶν τιμῶν ἔχουν ἀντιρρήσεις καὶ ὡρισμένοι σύμμαχοι ἐμπειρογνώμονες. Μοῦ συνεστήθη μάλιστα ν’ ἀποφύγω νὰ θίξω τὸ σημεῖον τοῦτο. Ὁμολογῶ ὅτι δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς τοιαύτης σιωπῆς. Ἐγνώρισα μέλη τινὰ τῆς συμμαχικῆς ἀποστολῆς καὶ ἀπὸ τὴν γνωριμίαν των ἀπεκόμισα τὴν ἀντίληψιν, ὅτι δέχονται εὐχαρίστως ν’ ἀκούσουν τὰς ἀντιθέτους γνώμας καὶ ὅτι πάντοτε διαπνέονται ἀπὸ τὰς καλυτέρας διαθέσεις ἀπέναντι τῆς Χώρας μας. Δὲν γνωρίζω κατὰ ποῖον τρόπον ἐτέθη τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως πρὸ τῶν ξένων ἐμπειρογνωμόνων. Καθ’ ἣν ὅμως στιγμὴν αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς ὑπέγραψαν μόλις χθὲς τὴν διεθνῆ σύμβασιν τοῦ σίτου, διὰ τῆς ὁποίας ἐζήτησαν νὰ ἐξασφαλίσουν ἕνα κατώτατον ὅριον τιμῆς εἰς τοὺς ἰδικούς των σιτοπαραγωγούς, ἀδυνατῶ νὰ πιστεύσω ὅτι οἱ ἐδῶ ἀντιπρόσωποί των θὰ ἔχουν ἀνυπερβλήτους ἀντιρρήσεις διὰ νὰ κάμῃ τὸ ἴδιον ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὑπὲρ τῶν σιτοπαραγωγῶν μας. Δυσκολεύομαι ἀκόμη περισσότερον νὰ τὸ πιστεύσω, διότι οἱ Ἀμερικανοὶ φίλοι μας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν λησμονήσει τὴν «Νέαν Πολιτικήν», τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσε ὁ Πρόεδρος Ροῦζβελτ πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν συνεπειῶν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως τοῦ 1929–32. Τότε ὁ Ροῦζβελτ δὲν ἠρκέσθη ἁπλῶς εἰς τὴν ἐξασφάλισιν μιᾶς ηὐξημένης τιμῆς εἰς τοὺς βαμβακοπαραγωγοὺς ἢ τοὺς σιτοπαραγωγοὺς τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Τοὺς κατέβαλε πολλάκις ὁλόκληρον τὴν ἀξίαν τῆς παραγωγῆς διὰ νὰ μὴ καλλιεργήσουν τὰς πέραν ὡρισμένου ὁρίου ἐκτάσεις. Καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτὴ τοῦ μεγάλου Ἀμερικανοῦ Προέδρου, τὴν ὁποίαν ἐν τούτοις εἶχε προηγουμένως ἐφαρμόσει ἀθορύβως ἡ μικρὰ Ἑλλάς, εἶχε παγκόσμιον ἀντίκτυπον καὶ συνεζητήθη καὶ ἐμελετήθη διεθνῶς. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα ἐδαφικῶς μικρὰ καὶ πτωχὴ καὶ τὸ ἰδικόν της πείραμα ἔμεινεν ἀπαρατήρητο, ἐνῷ ἡ Ἀμερικὴ εἶναι ἰσχυρά, πλουσία καὶ μεγάλη. Δὲν νομίζω, συνεπῶς, ὅτι οἱ σύμμαχοι ἐμπειρογνώμονες θὰ ἀρνηθοῦν ἢ θὰ μᾶς ἐμποδίσουν νὰ ἐφαρμόσωμεν κοινωνικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα οἱ ἴδιοι ἐχρησιμοποίησαν. Πιστεύω, ἀντιθέτως, ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ φίλοι μας θέλουν νὰ μᾶς βοηθήσουν καὶ ἐὰν ἐξεδήλωσαν ἀντιρρήσεις θὰ τὰς ἄρουν, ἀρκεῖ νὰ τοὺς διαφωτίσωμεν ἐπαρκῶς. Καὶ θὰ τὸ πράξουν ἀκόμη εὐχερέστερον ἐὰν συμφωνήσῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ἐὰν ἡνωμένοι ὅλοι, Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις, τοὺς εἴπωμεν ὅτι αὐτὸ θέλομεν, διότι αὐτὸ ἐπιβάλλει τὸ συμφέρον τοῦ τόπου καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ γίνῃ. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως: Νὰ συμφωνήσῃ καὶ νὰ ἐκφράσῃ καὶ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τότε θὰ εὕρῃ ἐπαρκῆ ἐπιχειρήματα διὰ νὰ ἀκουσθῇ, νὰ πείσῃ καὶ νὰ ἐπιτύχῃ. (Χειροκροτήματα).

§103Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀναντιρρήτως τὸ θέμα εἶναι σπουδαῖον πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν παραγνωρίζει οὔτε καὶ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν κρίνωμεν ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἔγινε πέρυσιν, ἀναμφισβητήτως ἐφέτος δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ συζήτησις. Ἀλλὰ τὸ Κόμμα τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ἐφέτος πολιτικὸν ζήτημα διὰ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου δὲν ἔθεσε πέρυσι πολιτικὸν ζήτημα ὅταν μάλιστα ἦσαν δυσμενέστεραι αἱ συνθῆκαι καὶ εἶχε συσταθῆ καὶ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, τὰς ὑποδείξεις τῆς ὁποίας δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις. Τὸ Κόμμα αὐτὸ δὲν ἔθεσε πολιτικὸν ζήτημα πέρυσιν ὅταν πρῶτοι ἡμεῖς ἐθέσαμεν τοιοῦτον, ἀλλὰ ἔθεσεν ἐφέτος ὁπότε εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς βελτιωμένης βάσεως. Ἀπὸ τῆς παλιγγενεσίας τοῦ Ἔθνους μέχρι τοῦ 1910 οὐδεμία βλέψις ὑπῆρχε τοῦ Κράτους πρὸς τὴν ἀγροτικὴν τάξιν. Μόνον ὁ Καποδίστριας εἶχεν εἴπει, ὅτι ἡ ἀγροτικὴ τάξις εἶναι ἔντιμος, ἀλλὰ δυστυχής. Ἔκτοτε οὐδεμία βλέψις καὶ οὐδεμία πρόνοια διὰ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν, μέχρι τοῦ 1910 ὅτε ἐξεπήδησε τὸ ἀγροτικὸν κίνημα εἰς τὸ ὁποῖον ἐπρωτοστάτησα. Τότε ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ στραφῇ ἡ προσοχὴ τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς ἀγρότας, καὶ νὰ προβῇ εἰς τὴν διανομὴν τῶν γαιῶν.

§104Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Ἀπὸ τοῦ 1911 ἐγένετο ἀρτιώτατον γεωργικὸν πρόγραμμα καὶ ὄχι μόνον διανομὴ τῶν γαιῶν. Δι’ αὐτὸ εἶναι ἱστορικὴ ἀνακρίβεια νὰ ὑποστηρίζετε αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε.

§105Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Μέχρι τοῦ 1925 ὁλόκληρος ἡ προσοχὴ τοῦ Κράτους ἦτο ἐστραμμένη εἰς τὴν κατανομὴν τῆς γῆς καὶ μόνον τότε ἔγινεν ἡ ἀγροτικὴ νομοθεσία καὶ ἐβελτιώθη ἡ συνεταιριστικὴ πολιτική. Ἐπειδὴ ὁλόκληρος ἡ προσοχὴ τοῦ Κράτους ἦτο ἐστραμμένη εἰς τὴν κατανομὴν τῆς γῆς δὲν ἐγένετο κίνημα διὰ τὴν βελτίωσιν καὶ προστασίαν τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου. Εἶμαι ὑπερήφανος διότι καὶ ἐγὼ συνετέλεσα εἰς τὸ νὰ τεθοῦν αἱ βάσεις τῆς βελτιώσεως καὶ τῆς προστασίας τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ἤρχισε τότε νὰ ἀπασχολῇ τοὺς ἁρμοδίους ἡ σκέψις ποῖα μέσα θὰ χρησιμοποιηθοῦν διὰ τὴν βελτίωσιν καὶ ἱδρύθη ὀργανισμὸς διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σίτου καὶ ἐγένετο συγκέντρωσις αὐτοῦ διὰ τῆς ΚΥΔΕΠ καὶ τῆς Ἑνώσεως τῶν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ ἐνισχύθη ὑπὸ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ὁπότε ἱδρύθη καὶ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀντιταχθῶμεν εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἔκτοτε ἐνεκολπώθησαν ὅλα τὰ κόμματα. Πολλοὶ βουλευταὶ ὡμίλησαν περὶ τοῦ κόστους τοῦ σίτου. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ κόστος ποικίλλει ἀναλόγως τοῦ ἐδάφους καὶ τῶν μέσων καλλιεργείας, δι’ αὐτὸ δὲν δυνάμεθα νὰ βασισθῶμεν εἰς ὡρισμένον κόστος. Αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψει τὸ κόστος ἀλλὰ τὸ βιωτικὸν ἐπίπεδον. Ὡς γνωστὸν δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ν’ ἀλλάξωμεν καλλιέργειαν μὲ ἄλλα εἴδη οὔτε νὰ περιορίσωμεν συνεπῶς τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου. Κατὰ τὸ 1927 παρήχθησαν 352.000 τόννοι σίτου. Ἡ προστασία τοῦ Κράτους ἐνεθάρρυνε τοὺς ἀγρότας καὶ δι’ αὐτὸ κατὰ τὸ 1938 ἡ παραγωγὴ τοῦ σίτου ἔφθασεν 983 χιλ. τόννους. Ἔφθασε δηλ. ἡ παραγωγὴ εἰς σημεῖον ὥστε νὰ ἔχωμεν μίαν βάσιν διὰ σιτάρκειαν.

§106Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ αὔξησις ὀφείλεται καὶ εἰς τὰ ἀποξηραντικὰ ἔργα.

§107Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ναί, ἀλλὰ κυρίως ὀφείλεται εἰς τὸ ὅτι ὁ ἀγρότης, λόγῳ τῆς προστασίας τοῦ Κράτους, ἐπεδόθη ἐντατικῶς εἰς τὴν καλλιέργειαν τοῦ σίτου. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς πρέπει νὰ πεισθῇ ἡ Κυβέρνησις ὅτι κάθε προσπάθεια διὰ τὴν προστασίαν τοῦ σίτου εἶναι εὐγενικὴ καὶ ἐπιβεβλημένη. Διότι δὲν εἶναι δίκαιον οἱ σιτοπαραγωγοὶ νὰ πωλοῦν τὸ προϊόν των μὲ 180% τῆς προπολεμικῆς τιμῆς καὶ ν’ ἀγοράζουν τ’ ἀναγκαιοῦντα εἰς αὐτοὺς εἴδη, πλέον τῶν 300% τοῦ προπολεμικοῦ. Τοῦτο δὲν εἶναι ἠθικὸν οὔτε δίκαιον. Δι’ αὐτὸ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ν’ αὐξήσῃ τὴν τιμὴν καὶ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως. Ἐπίσης νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ τεθοῦν ὡς βάσις τὰ 50 στρέμματα ἀλλὰ νὰ δοθῇ τὸ δικαίωμα νὰ παραδώσουν σῖτον καὶ ὅσοι καλλιεργοῦν περισσότερα τῶν 50 στρεμμάτων. Ἐπίσης πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξετάσῃ τὴν περίπτωσιν ὅπως πέραν τοῦ παρ’ αὐτῆς συγκεντρωθησομένου σίτου, ὑποχρεωθῇ ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ δέχεται σῖτον μὲ τὴν αὐτὴν τιμὴν πρὸς ἐξόφλησιν τῶν ἀγροτικῶν χρεῶν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει της τὰς ἀπόψεις μου αὐτάς, καὶ πρέπει νὰ εἶναι βεβαία ὅτι ταῦτα ὑποστηρίζω ὄχι ἀπὸ ἀντιπολιτευτικὴν διάθεσιν, ἀλλὰ διότι ἐνδιαφέρομαι διὰ τοὺς ἀγρότας καὶ διὰ τὴν τιμὴν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται διὰ νὰ καλλιεργήσουν τὴν γῆν καὶ πολεμοῦν συγχρόνως. Αὐτοὺς πρέπει νὰ θεωρῶμεν ὡς κυρίους συντελεστὰς τῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς Χώρας.

§108Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, νὰ διακόψωμεν.

§109ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν.

§110Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Κύριε Πρόεδρε, νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία κάποτε πρέπει νὰ λήξῃ.

§111Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε, διότι συνεδριάζομεν ἄνευ διακοπῆς ἀπὸ τὰς 7 καὶ ἤδη ἡ ὥρα εἶναι 12.

§112Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὴν Δευτέραν ἡ συνεδρίασις ν’ ἀρχίσῃ εἰς τὰς 6 ἀκριβῶς καὶ νὰ γίνῃ ἀνακοίνωσις διὰ τοῦ Προεδρείου ὅτι ὅσοι ἔκ τῶν ἐγγεγραμμένων κληθοῦν νὰ ὁμιλήσουν καὶ δὲν εἶναι παρόντες, θὰ διαγραφοῦν.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἦτο ἀποτελεσματικώτερον νὰ γίνῃ αὐτὸ διὰ τῶν κ. κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων, διότι εἰς ἄλλας περιπτώσεις ἐγένοντο ἰδιαίτεραι ἀνακοινώσεις, ἄνευ ἀποτελέσματος. Ἀποφασίζεται ὅπως κατὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἀρχίσῃ ἡ συνεδρίασις εἰς τὰς 6 μ. μ. γίνῃ δὲ περὶ τούτου ἀνακοίνωσις πρὸς τοὺς κ. κ. βουλευτὰς διὰ τοῦ Προεδρείου, περιλαμβάνουσα καὶ τὴν εἰδοποίησιν ὅτι θὰ γίνεται διαγραφὴ παντὸς ἐγγεγραμμένου ἐπὶ τοῦ σιτικοῦ ρήτορος, ὅστις καλούμενος ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου νὰ ὁμιλήσῃ, ἤθελεν εἶναι ἀπών. Ἐπίσης ὅπως μὴ γίνῃ συζήτησις οὐδενὸς ἑτέρου θέματος πλὴν τοῦ σιτικοῦ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6ην μ. μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως κατὰ τ’ ἀνωτέρω ἀποφασισθέντα. (Ὥρα 0.05′ π. μ.)