1949.05.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 37η

Τρίτη 10 Μαΐου 1949

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7.20′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Γκίνης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΓΚΙΝΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει).

§3Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω νὰ παρατηρήσω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἄλλαι μὲν ἀγορεύσεις ἀναγράφονται εἰς τὰ πρακτικὰ κατὰ περίληψιν στενοτάτην καὶ ἐνίοτε μὲ μεγάλην ἔκτασιν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν γίνωνται αἱ ἀγορεύσεις, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἐνδιαφέρονται, ἡ ἀγόρευσίς των νὰ ἀναγραφῇ ἐν ἐκτάσει, πηγαίνουν εἰς τὸ γραφεῖον τῶν πρακτικογράφων καὶ διορθώνουν τὰς ἀγορεύσεις των. Τῶν ἄλλων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνδιαφέρονται, αἱ ἀγορεύσεις ἀναγράφονται ἐν περιλήψει.

§5Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μολονότι ὀρθῶς ἐξέθηκε τὰς ἀπόψεις του, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ἐγὼ ἐν τούτοις διαφωνῶ, διότι γνωρίζω πῶς συντάσσονται τὰ πρακτικά. Ὁ καθ’ εἷς ἐκ τῶν βουλευτῶν δύναται νὰ μεταβῇ εἰς τὸ γραφεῖον τῶν πρακτικογράφων καὶ νὰ ὑπαγορεύσῃ ὅπως θέλει τὴν ἀγόρευσίν του. Ἐπειδὴ ὅμως ἐγὼ δὲν τὴν ὑπηγόρευσα, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι δὲν διετυπώθη τίποτε, ἀπὸ ὅσα εἶπον χθές, εἰς τὰ πρακτικά. Κύριοι βουλευταί, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μιᾶς σπουδαιοτάτης ἀποφάσεως, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Βουλὴ προκειμένου περὶ ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς, ἐπὶ ἑνὸς θέματος, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σύνηθες, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπαναλάβω τὰ ἑξῆς: Ὅτι συμφωνῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὅπως τὴν διετύπωσε περὶ ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς. Εἶπον δηλαδὴ ὅτι τὴν ἀποδεχόμεθα, ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἐξετάσεως τῶν δημοσίων καὶ δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Ἐκ τούτου ἀποδεχόμεθα ὅτι ἡ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπὴ δικαιοῦται νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ τῶν τελωνειακῶν καὶ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, καθὼς ἐπίσης καὶ νὰ ἀνεύρῃ καὶ τὰς τυχὸν εὐθύνας τῶν ὑπουργῶν. (Φωναί: Μάλιστα).

§6Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κανεὶς δὲν ἔχει ἀντίρρησιν.

§7Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Παρετήρησα ἐξ ἄλλου, ὅτι ἠμπορεῖ ἡ ἐπιτροπὴ προχωροῦσα νὰ ἐξετάσῃ καὶ τὰς δημοσίας πράξεις καὶ τὸν δημόσιον βίον. Παρετήρησα ὅμως ὅτι δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα ἡ ἐπιτροπὴ καὶ δὲν ἔχει δικαίωμα ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ ἐξετάζῃ τὸν ἰδιωτικὸν βίον. Ἀλλοίμονον ἐὰν τοιαῦται καθιεροῦντο ἀρχαὶ ὥστε νὰ συνίστανται ἐπιτροπαὶ διὰ τὸν ἰδιωτικὸν βίον τῶν βουλευτῶν. Καὶ εἶπον ἀκόμη ὅτι ἐφ’ ὅσον ἀνεκόπη τὸ βούλευμα ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν, ἡ ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ ἀπόσχῃ κάθε ἐνεργείας εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτὴν μέχρις ἐκδόσεως τοῦ νέου βουλεύματος.

§8Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἶναι μερικαὶ λεκτικαὶ διορθώσεις, τὰς ὁποίας θὰ σᾶς τὰς δώσω κατόπιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν. Ὁ κ. Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδια νόμων. 1) «Περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Ν. Δ. τῆς 28 Σεπτεμβρίου 1935 «περὶ ὀργανώσεως Σωφρονιστικοῦ προσωπικοῦ» καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων καὶ 2) «Περὶ ἐγκρίσεως πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45, 1945– 46, 1946–47 καὶ 1947–48 δαπανῶν ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης καὶ ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκον. ἔτους 1948–49». Ὁ κ. Φ. ΖΑΪΜΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 796)48 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ συντάξεως τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν ὑπαλλήλων ἰσχυουσῶν διατάξεων». Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῆς κειμένης νομοθεσίας «περὶ πραστασίας τοῦ στρατευμένου προσωπικοῦ τοῦ Δημοσίου, Δήμων, Κοινοτήτων καὶ Ν. Π.

Δ. Δ.».

Ὁ κ. Β. Στεφανόπουλος (Ὑφυπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον ψηφίσματος «περὶ καταργήσεως τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΝΓʹ ψηφίσματος «περὶ δηλώσεως ἑλληνικῶν περιουσιῶν ἀλλοδαπῆς καὶ τῶν ὅρων ἐπαναπατρισμοῦ των». Ὁ κ. Κ. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων ἁρμοδιότητος τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὴν διάρκειαν παρελθόντων οἰκ. ἐτῶν». Ὁ κ. Ε. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας), καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «Περὶ κατατάξεως Λιμενικῶν Δοκίμων καὶ κανονισμοῦ τῆς ἀρχαιότητός των ὡς Ἀξιωματικῶν». 2) «Περὶ ἀτελοῦς ἐκδόσεως πιστοποιητικῶν παρ’ Ἑλληνικῶν Προξενικῶν Ἀρχῶν εἰς ἀπόρους ὁμογενεῖς, ἀπογραφομένους ὡς ναυτικοὺς ἢ μαθητευομένους ναυτικούς». 3) «Περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν Δωδεκανησιακῶν σπογγαλιευτικῶν πλοίων ἀπὸ τῆς ὑποχρεωτικῆς ἀσφαλίσεως εἰς τὸ Κεφάλαιον Δυτῶν καὶ τὸ Ν. Α. Ταμεῖον διὰ τὸ ἀπὸ 19 Ἀπριλίου 1948 μέχρι 31 Μαρτίου 1949 χρονικὸν διάστημα καὶ 4) «Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 2 παρ. 3 ἐδαφ. βʹ τοῦ Α. Ν. 464)45 «περὶ ἀνελκύσεως καὶ διαλύσεως ναυαγίων». Οἱ κ. κ. Ε. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καὶ Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδια νόμων: 1) «Περὶ ἀποζημιώσεως τῶν θυμάτων τοῦ ναυαγήσαντος ἀ)π «Χειμάρρα» καὶ 2) «Περὶ ἐγκρίσεως ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἔτους 1948–49 διὰ τὴν τακτοποίησιν δαπανῶν πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ οἰκον. ἔτη 1944– 45 (Βʹ Περίοδος), 1945–46, 1946–47 καὶ 1947 –48 καί μὴ ἐνταλθεισῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν ἐτῶν τούτων».

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόφασιν περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς, συμφώνως πρὸς ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς τῆς 4 Μαΐου, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς Ἔχοντες ὑπ’ ὄψει 1) Τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ληφθεῖσαν ἀπόφασιν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ΑΓʹ τῆς 4ης Μαΐου 1949 «περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἐκ τοῦ συνόλου τῶν πραγματικῶν περιστατικῶν προκύπτουν πολιτικαὶ εὐθῦναι τοῦ κ. Σοφοκλῆ Βενιζέλου, καθὼς καὶ ἂν προκύπτουν στοιχεῖα πρὸς ἄσκησιν πειθαρχικῆς διώξεως ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργοῦ». 2) Τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος, τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ΓΨΟΗ ὑπ’ ἀριθ. 3778 «περὶ τῆς λειτουργίας τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ Συντάγματος Ἐξεταστικῶν τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῶν» καὶ 3) Τὸ ἄρθρον 8 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ἀνωτέρω ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς καὶ κατόπιν συνεννοήσεως μετὰ τῶν κ.κ. ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων. Καταρτίζομεν Τὴν ἀνωτέρω ἐξεταστικὴν ἐπιτροπήν, ἀποτελουμένην ἐκ τῶν βουλευτῶν κ.κ. 1) Μιλτ. Βαρβιτσιώτου, 2) Φιλίπ. Δραγούμη, 3) Κλεάνθ. Θεοφανοπούλου, 4) Θεμ. Κονίτσα, 5) Λουκᾶ Κουτσοπετάλου, 6) Διον. Λεονάρδου, 7) Ἀνδρ. Μπιράκη, 8) Κωνστ. Παπακωνσταντίνου, 9) Βασιλ. Παπαρρηγοπούλου, 10) Κ. Σταμούλη, 11) Γεωργ. Τζωρτζοπούλου, 12) Ἰωάν. Τσιμπούκη, 13) Δημ. Χατζηγιάννη καὶ 14) Χαραλ. Ψαρροῦ, ἥτις θέλει ἐξετάσει ἐὰν ἐκ τοῦ συνόλου τῶν πραγματικῶν περιστατικῶν προκύπτουν πολιτικαὶ εὐθῦναι τοῦ κ. Σ. Βενιζέλου καθὼς καὶ ἂν προκύπτουν στοιχεῖα πρὸς ἄσκησιν πειθαρχικῆς διώξεως ἐκ μέρους τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς

Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ

Τὸ Νέον Κόμμα δι’ ἐπιστολῆς του πρὸς τὸ Προεδρεῖον ἐγνώρισεν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ μετάσχῃ τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιστολὴ ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐν Ἀθήναις τῇ 9ῃ Μαΐου 1949 Κύριε Πρόεδρε, Εἰς ἀπάντησιν τῆς ἀπὸ 7ης τρέχ. ἐπιστολῆς σας, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ σᾶς γνωρίσω ὅτι, συμφώνως πρὸς τὰς ἀπόψεις τὰς ἐκτεθείσας τόσον ἐν τῇ ἀπὸ 3ης Μαΐου ἐ.ἔ. ἐπιστολῆς μου πρὸς ὑμᾶς, ὅσον καὶ ἐν τῇ Βουλῇ ἀπὸ τοῦ ἡμετέρου κόμματος, ἡ ἐξεταστικὴ ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας ἀπεφασίσθη ἡ σύστασις, εὑρίσκεται, κατὰ τὴν γνώμην μας, ἐκτὸς τῶν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, τῶν κανόνων τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς διαγραφομένων ὁρίων. Κατ’ ἀκολουθίαν τὸ Νέον Κόμμα δὲν εἶναι διατεθειμένον νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

Μετ’ ἐξαιρετικῆς τιμῆς

Σ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ

Πρὸς Τὴν Α.Ε. τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς Κύριον Ἰωάννην Θεοτόκην Ἐλήφθη τὴν 10–5. ὥραν 10 π.μ. Παρακαλῶ τοὺς συναδέλφους τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ προσέλθουν αὔριον εἰς τὰς 6 μ.μ. εἰς μίαν τῶν αἰθουσῶν τῆς Βουλῆς πρὸς ἐνέργειαν ἀρχαιρεσιῶν. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων 24, 25 καὶ 134 ἐκηρύχθη περαιωμένη κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, σήμερον δὲ πρόκειται νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ συστάσεως 15μελοῦς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς. Ἐπειδὴ τὸ ζήτημα τοῦτο δὲν εἶναι προσωπικόν, δι’ αὐτὸ δύναται ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ δι’ ἀνατάσεως.

§11Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ἐδημιουργήθη ὁ δημοσιογραφικὸς θόρυβος διὰ τὸ σκάνδαλον τοῦ συναλλάγματος, ἐδηλώσαμεν ὅτι ἡμεῖς προσωπικῶς —ὑπονοουμένων πολὺ περισσότερον ὡς Κόμμα— δὲν εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ λάβωμεν θέσιν εἰς ὑπόθεσιν ἐκκρεμοῦσαν ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης, πρὸς ἣν ἀποβλέπομεν μετ’ ἐμπιστοσύνης. Καὶ εἰς τὴν δήλωσιν ἐκείνην ἐνεμείναμεν. Ὅταν ἀπηντήσαμεν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἠλέγξαμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἀπὸ πολιτικῆς πλευρᾶς, διεχειρίσθη τὸ ζήτημα τοῦτο παρατείνασα διὰ τῆς ἀναποφασιστικότητός της τὴν ἐκκρεμότητα καὶ συμβαλοῦσα οὕτω εἰς τὴν ἐπίτασιν τοῦ θορύβου, ὁ ὁποῖος ἦτο καθ’ ἡμᾶς ἀπὸ πάσης πλευρᾶς ἀσύμφορος. Τὰ πράγματα, νομίζω, ἐδικαίωσαν τὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ἐν προκειμένῳ ἐτηρήσαμεν. Σήμερον προκειμένου νὰ καταρτισθῇ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων ἐπιτροπὴ διὰ τὸ ζήτημα τοῦτο μὲ τὴν διατύπωσιν τῆς προτάσεως κατὰ τρόπον μὴ θίγοντα τὴν δικαιοσύνην, εἴμεθα σύμφωνοι καὶ θὰ ὑπερψηφίσωμεν αὐτῆς.

§12Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ διευκρινισθῇ καλύτερον ἡ πρότασις, διότι πιθανὸν νὰ προκύψουν πειθαρχικαὶ εὐθῦναι καὶ διὰ ὑπαλλήλους ἄλλων Ὑπουργείων, ἐκτὸς τοῦ Ὑπουργείου Δικαιοσύνης.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ πρότασις περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ὑπόθεσιν τοῦ συναλλάγματος, ἔχει ὡς ἑξῆς: «Ἡ Βουλὴ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων ἐπιτροπῆς καὶ ὅσα ἐξ ἀφορμῆς αὐτῆς ἐλέχθησαν Ἀποφασίζει Τὴν σύστασιν 15μελοῦς ἐπιτροπῆς συνοδᾷ τὸ ἄρθρον 58 παράγραφος 2 τοῦ Συντάγματος, πρὸς ἔρευναν τῶν συνθηκῶν ὑφ’ ἃς ἐγένετο δυνατὸν νὰ διενεργηθῇ λαθρεμπόριον συναλλάγματος τοιαύτης ἐκτάσεως, πρὸς ἔλεγχον τῆς δράσεως τῆς τελωνειακῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἀστυνομικῶν καὶ διοικητικῶν ἐν γένει ἀρχῶν καθὼς καὶ πρὸς ἐξέτασιν ὅλων τῶν πραγματικῶν περιστατικῶν ἐξ ὧν θὰ προκύψῃ ἐὰν ὑφίστανται πολιτικαὶ εὐθῦναι καθὼς καὶ στοιχεῖα πρὸς ἄσκησιν τῆς πειθαρχικῆς ἁρμοδιότητος τοῦ ὑπουργοῦ Δικαιοσύνης». Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρεται τὸ σύνολον ἐκ τῶν κ.κ. βουλευτῶν). Ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν.

§14Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁμοφώνως, κ. Πρόεδρε ἀπεδέχθη.

§15Φ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ τεθῇ καὶ ἀντιστρόφως τὸ ἐρώτημα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ κ.κ. Φ. Δραγούμης καὶ Κ. Γουλῆς). Ἑπομένως, ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Γ. Τζωρτζόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§17Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ θέσω ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν μίαν πρότασιν νόμου, «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν Ἀνώνυμον Τηλεφωνικὴν Ἑταιρείαν». Ὅπως εἶναι γνωστόν, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὰ τῆς Ἑταιρείας διέπει ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος 1171, διὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἄλλοτε μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ὁμιλήσω καὶ νὰ κακίσω ὅλους τοὺς ὑπουργοὺς τῶν Τ.Τ.Τ. τῶν μετεκλογικῶν κυβερνήσεων, διότι δὲν ἠθέλησαν νὰ καταργήσουν τὸν ἀναγκαστικὸν νόμον. Ὡς εἶπον τότε, ὁ ἀναγκαστικὸς αὐτὸς νόμος ἐπέβαλεν εἰς τὴν Ἑταιρείαν ἕνα ἰδιόρρυθμον καθεστώς, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐνῷ ἡ Ἑταιρεία εἶναι ὁ ἁπλοῦς διαχειριστὴς τῶν κρατικῶν συμφερόντων καὶ τὰ ὄργανα αὐτῆς ἐκλέγονται ὑπὸ τοῦ Κράτους, ἐν τούτοις ἀπέκρουσε πάντα ἔλεγχον τοῦ Κράτους καὶ δὲν δέχεται καμμίαν κρατικὴν ἐπέμβασιν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ὑπέβαλα τὴν πρότασιν ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν διὰ νὰ τροποποιηθῇ τὸ ὑφιστάμενον αὐτὸ καθεστώς, τὸ ὁποῖον εὑρίσκω λίαν ἐπικίνδυνον διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ἕως ὅτου ἐπιτευχθῇ ἡ μελετωμένη ὀργάνωσις τῶν τηλεπικοινωνιῶν. Καταθέτω τὴν πρότασιν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τὴν διαβιβάσῃ εἰς τὴν ἁρμοδίαν κοινοβουλευτικὴν ἐπιτροπήν. (Χειροκροτήματα).

§18Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Τοιαύτη ἐργασία ἔχει συντελεσθῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Τ.Τ.Τ.

§19Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς δὲν εἶσθε τότε ὑπουργός, ἐκάκισα τοὺς προηγουμένους ὑπουργούς.

§20Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα νὰ ὁμιλήσω πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως προκειμένου νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν προσοχὴν καὶ τὴν ἀντίληψιν τῆς Κυβερνήσεως, σχετικῶς πρὸς ἕνα κοινωνικὸν πρόβλημα, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν στιγμὴν παρουσιάζει τὴν ὀξυτέραν μορφήν. Τὴν παρελθοῦσαν Κυριακὴν ἔλαβε χώραν μία συγκέντρωσις μικροϊδιοκτητῶν πολυπληθὴς καὶ ἐπιβλητική, κατὰ τὴν ὁποίαν προσκληθέντες καὶ ἡμεῖς μετέσχομεν, καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων κ. Γονατᾶς καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὑπουργὸς Τύπου κ. Αἰλιανός. Ἡ συγκέντρωσις ἐγένετο διὰ νὰ διαμαρτυρηθοῦν ἐντόνως οἱ συνελθόντες μικροϊδιοκτῆται διὰ τὰς ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἐν ἰσχύϊ ἐνοικιοστασίου καὶ τοῦ νόμου περὶ ἐπιτάξεως τραγικὰς ἀδικίας. Ἐκ μέρους τῶν ρητόρων τῆς συγκεντρώσεως ἀνεφέρθησαν ἀνατριχιαστικαὶ λεπτομέρειαι ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν δύο ἀνωτέρω Α. Νόμων.

§21Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, εἶναι ἀξία πάσης κατακρίσεως. Εἶναι ἀχαρακτήριστος ἡ στάσις τῆς Κυβερνήσεως.

§22Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν δυνατὴν ἐνίσχυσιν, ὀφείλω ὅμως νὰ τονίσω ὅτι εἶναι τοιαύτη ἡ οἰκονομικὴ ἀπαθλίωσις τῶν μικροϊδιοκτητῶν, ὥστε θὰ ἤμουν εὐτυχής, ἐὰν ἠδυνάμην νὰ μεταφέρω πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ ποσοστὸν τῆς ἐκδηλωθείσης δυσφορίας καὶ ἀγανακτήσεώς των. Καὶ ἐνῷ τὰ ἐνοίκια εἶναι καθηλωμένα εἰς χαμηλώτατα ἐπίπεδα ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ὁ τιμάριθμος διαρκῶς ἀνέρχεται καὶ οὐδεμία ἰσορροπία ὑπάρχει μεταξὺ μισθωμάτων καὶ ἀκριβείας τοῦ βίου. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται τὸ ταχύτερον καί, εἰ δυνατόν, ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος ἡ λῆψις νομοθετικῶν μέτρων ἐὰν δὲν ἐξαρκοῦν τὰ ἰσχύοντα, ὥστε νὰ ἐπέλθῃ ποία τις ἀναπροσαρμογὴ τῶν μισθωμάτων μὲ τὴν νέαν οἰκονομικὴν ζωήν. Καὶ ἂν δὲν γίνῃ πλήρης ἀναπροσαρμογή, πάντως πρέπει νὰ σμικρυνθῇ ἡ ἀπόστασις μεταξὺ μισθωμάτων καὶ τιμαρίθμου. Αὐτὸ ἐπιβάλλεται, διότι ἡ ἀγανάκτησις τοῦ κόσμου τῶν μικροϊδιοκτητῶν εἶναι τοιαύτη, ὥστε ἐὰν ἐκσπάσῃ εἰς θύελλαν αὕτη θὰ παρασύρῃ τὸ πᾶν. Φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις χωρὶς νὰ προσφύγῃ εἰς νέα νομοθετικὰ μέτρα, δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ ἄρθρον 32 τοῦ ἐν ἰσχύϊ ἐνοικιοστασίου, βάσει τοῦ ὁποίου οἱ ὑπουργοὶ Δικαιοσύνης καὶ Συντονισμοῦ δύνανται νὰ αὐξήσουν τὰ πολλαπλάσια τῶν μισθωμάτων εὐθὺς ἀμέσως. Ἀνάγκη λοιπόν, τὸ ταχύτερον νὰ προβῇ εἰς τὰς ἐνδεικνυομένας αὐξήσεις τοῦ μισθώματος ἡ Κυβέρνησις. Δὲν ἀδιαφορῶ βεβαίως, διὰ τοὺς ἀπόρους μισθωτάς, τὴν ἀπορίαν ὅμως αὐτῶν δὲν θὰ βαστάξῃ μία μόνον τάξις, ἡ τάξις τῶν ἰδιοκτητῶν, ἀλλὰ τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τοῦτο δύναται νὰ γίνῃ δι’ ἐπιδοτήσεως τῶν ἀπόρων. Ὁπωσδήποτε νομίζω, ὅτι διερμηνεύω τὸ αἴσθημα ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ὅτι πρέπει νὰ σπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ δώσῃ μίαν ἀναπροσαρμογὴν εἰς τὰ μισθώματα τῶν μικροϊδιοκτητῶν. (Χειροκροτήματα). (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο τὴν προεδρικὴν ἕδραν καταλαμβάνει ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ἀλιβιζᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§24Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἰδιαιτέρως τῶν κ.κ. ὑπουργῶν Στρατιωτικῶν καὶ Δικαιοσύνης, ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι τὴν παραμονὴν ἀκριβῶς τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς, ἐδημοσιεύθη ἀναγκ. νόμος διὰ περιφορᾶς, ρυθμίζων ζητήματα ἐπιτάξεων ἐν τῇ περιφερείᾳ Διοικήσεως Πρωτευούσης. Εἶναι ἡ περίπτωσις, ἡ περισσότερον πολλάκις θίγουσα τὰ ζητήματα τῆς ἰδιοκτησίας. Ὁ Α.Ν. ἐδημοσιεύθη, ἐπαναλαμβάνω, τὴν παραμονὴν τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς. Τὴν πληροφορίαν εἶχον τυχαίως ἐντελῶς παρ’ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου. Ἡ εἴδησις ἐδημοσιεύθη καὶ εἰς τὴν ἐφημερίδα «Καθημερινὴ», εἰς τὰ ψιλά.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί λέγει ὁ νόμος;

§26Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Δὲν τὸ ἠξεύρω. Πάντως ἀφοῦ ἔλαβον τὴν πληροφορίαν ἀπὸ τὸ Γραφεῖον τῶν Νομοθετικῶν Ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ὅτι δὲν εἶχε συζητηθῆ ὁ σχετικὸς νόμος εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἐπῆρα εἰς τὸ τηλέφωνον τὸν Γραμματέα τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὁ ὁποῖος μὲ ἐβεβαίωσεν ὅτι ἡ εἰς τὰ ψιλὰ τῆς «Καθημερινῆς» εἴδησις, εἶναι ἀκριβής, ὅτι ἐστάλη ὁ νόμος πρὸς ὑπογραφὴν εἰς τὰ ἀνάκτορα καὶ ὅτι γνῶσιν τοῦ περιεχομένου θὰ ἐλάμβανα μετὰ τὴν δημοσίευσίν του. Νομίζω ὅτι ζητήματα ἐπιτάξεως, ὑπὸ οἱονδήποτε πνεῦμα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύωνται κατὰ τοιοῦτον τρόπον καὶ δὴ κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§28Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Στρατ.). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κ. συνάδελφοι, νὰ δώσω ἀπάντησιν: Πρῶτον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήσω πῶς ἡ ἐρώτησις, τὴν ὁποίαν θέτει ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος, συνδυάζεται μὲ τὰς λεπτομερείας τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ὑποτίθεται ὅτι ἐψηφίσθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὁ περὶ οὗ ὁ λόγος ἀναγκ. νόμος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. συνάδελφος, ἐὰν ἐψηφίσθη κατὰ τὸν Α ἢ Β τρόπον. Εἷς καὶ μόνον τρόπος ὑπάρχει ἐπιψηφίσεως οἱουδήποτε Α.Ν. Καὶ αὐτὸς ἐμφαίνεται ἀπὸ τὰς ὑπογραφάς, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ὑπὸ τὸν νόμον. Οἱαδήποτε ἄλλη πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ὁ κ. συνάδελφος, εἶναι ἀνακριβής. Ἐφόσον ὁ Α.Ν. ὑπογράφεται ὑπὸ τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶναι περίεργον πῶς προβαίνει ὁ κ. συνάδελφος εἰς τοιούτου εἴδους ἀναζητήσεις, ἐὰν συνεζητήθη κατὰ τὴν Α ἢ τὴν Β συνεδρίασιν, ἐὰν ἐπέρασεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἢ ἀπὸ τὸ Συντονιστικὸν Συμβούλιον κλπ. Γεγονὸς εἶναι ὅτι ἐπέρασε ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Διότι Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἀπαρτίζουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὸν Α.Ν. Δεύτερον, ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν —καὶ ἐπ’ αὐτῆς καὶ μόνον ἐπ’ αὐτῆς εἶχα ὑποχρέωσιν νὰ δώσω λόγον πρὸς τὴν Βουλὴν— ὅσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν, κ. συνάδελφοι, αὕτη ἀνταποκρίνεται εἰς τὸ στοιχειῶδες αἴσθημα δικαιοσύνης, τὸ ὁποῖον κατεῖχε καὶ ἐμέ, ὡς εἰσηγηθέντα τὸν νόμον καὶ ὅλα τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Δὲν γνωρίζω ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν γνώσει τοῦ γεγονότος, ὅτι εἰς ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος ἐπετρέποντο αἱ ἐπιτάξεις ὑπὲρ τῶν στρατιωτικῶν καὶ μόνον εἰς τὰς Ἀθήνας δὲν ἐπετρέποντο. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν εἶναι διατεθειμένοι νὰ ἐγκρίνουν αὐτὴν τὴν ὑπὲρ τῆς πρωτευούσης ἀνισότητα, αὐτοὶ ἂς μὲ κατακρίνουν.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι. (Χειροκροτήματα).

§30Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν νομίζω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἐπετρέπετο νὰ ἰσχύσῃ περαιτέρω αὐτὴ ἡ ὑπὲρ τῶν Ἀθηνῶν ἐξαίρεσις. Δὲν ἐπετρέπετο περαιτέρω νὰ διατηρηθῇ ἡ ὑποχρέωσις τῆς Ἄρτας, τῆς Στυλίδος, τῆς Δράμας, τῆς Σπάρτης, δὲν νομίζω ὅτι ἐπετρέπετο νὰ διατηρηθῇ ἡ ὑποχρέωσις ὅλων αὐτῶν τῶν πόλεων καὶ κωμοπόλεων τῆς Ἑλλάδος, ὅπως ὑφίστανται τὰς ἀναγκαστικὰς ἐπιτάξεις καὶ νὰ μένῃ μόνον ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν —συγκεκριμένως δὲ ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν, ἄνευ τῶν περιχώρων— ἐξῃρημένη. Διότι ἐπετρέποντο αἱ ἐπιτάξεις εἰς τὴν Κηφισιάν, εἰς τὸ Χαλάνδρι, εἰς ὅλους τοὺς συνοικισμοὺς —καὶ εἰδικῶς δὲν ἐγένετο εἰς τὰς Ἀθήνας. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνόμισα ὅτι ἦτο χρέος μου στοιχειῶδες νὰ εἰσηγηθῶ τὴν ἄρσιν τῆς ἀδικαιολογήτου καὶ ἠθικῶς ἀθεμίτου αὐτῆς ἐξαιρέσεως. (Χειροκροτήματα). Ἐξ ἄλλου ὅμως, κ. βουλευταί, ἐθεώρησα χρέος μου, ἀνταποκρινόμενος ἀφ’ ἑνὸς εἰς τὰς ἀνάγκας τῶν στρατιωτικῶν, ν’ ἀνταποκριθῶ καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ ὅλων τῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἐνῷ αἱ ἐπιτάξεις ἐγένοντο ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἀπ’ εὐθείας ὑπὸ τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, διὰ τοῦ νέου νόμου ἐπεδιώχθη ὅπως αἱ ἐπιτάξεις γίνωνται ὑπὸ ἐπιτροπῶν, τῶν ὁποίων μετέχουν δύο δικαστικοὶ καί, ἂν θέλετε, κατ’ οὐσίαν τρεῖς δικαστικοί, διότι προβλέπεται ἡ συμμετοχὴ καὶ στρατιωτικοῦ δικαστοῦ. Ἑπομένως δύο πολιτικοὶ δικασταὶ καὶ ἕνας στρατιωτικὸς εἶναι ὁπωσδήποτε μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ προβῶ καὶ εἰς τὴν κατοχύρωσιν αὐτῶν, ὥστε καὶ ὁ σκοπὸς νὰ ἱκανοποιηθῇ, ἀλλὰ νὰ ἀποκλείωνται καὶ αἱ ὑπερβασίαι εἰς τὰς ὁποίας μοιραίως ἄγεταί τις, ὅταν ὁ νόμος τοῦ ἐπιτρέπῃ νὰ προβῇ ἄνευ πολλῆς διαδικασίας εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς ἐπιτάξεως.

§31Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐπιμείνετε νὰ ἁπλοποιηθῇ ἡ διαδικασία τῶν ἐπιτάξεων. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου περιστάσεις τραυματιῶν ἀξ)κῶν, οἱ ὁποῖοι ταλαιπωροῦνται ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους διὰ νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἐπίταξιν ἑνὸς δωματίου, οἱ περισσότεροι δὲ εἶναι προστάται πολυμελῶν οἰκογενειῶν. Ἡ μέχρι σήμερον ἰσχύουσα διαδικασία εἶναι πολύπλοκος. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἁπλοποιηθῇ, ὥστε οἱ ἥρωες αὐτοὶ τοῦ Ἔθνους νὰ στεγάζωνται τὸ ταχύτερον.

§32Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Θὰ λάβω ἰδιαιτέρως ὑπ’ ὄψιν τὴν σύστασιν, τὴν ὁποίαν μοῦ κάμνετε. Θὰ ἤθελα, ἐν συνεχείᾳ πρὸς τὴν παρατήρησιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβητε, νὰ εἴπω ὅτι εἶναι ἀσύλληπτος ἡ τραγῳδία τῶν οἰκογενειῶν τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν. Καὶ πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκεῖνοι, ὑπὲρ ὧν θὰ λάβῃ πρόνοιαν τὸ Κράτος, εἶναι οἱ ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι, μετὰ μακροὺς μῆνας παραμονῆς εἰς τὴν γραμμὴν τῆς ἐπαφῆς μὲ τὸν ἐχθρόν, ἔρχονται διὰ ν’ ἀναπαυθοῦν ἐπὶ ὡρισμένον χρονικὸν διάστημα εἰς τὰς Ἀθήνας. Καὶ πρέπει νὰ εἶσθε ἀπολύτως βέβαιοι, ὅτι γίνεται τακτικὴ καὶ συστηματική, ἡ ἀνανέωσις, τοῦ ἐμψύχου ὑλικοῦ, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλυτέρα ἀπονομὴ δικαιοσύνης εἰς τὰς τοποθετήσεις τῶν ἀξιωματικῶν.

§33Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργ)νθίας). Σᾶς ἔδωσα σημείωμα, κ. ὑπουργέ, δι’ ἀξιωματικὸν ποὺ ὑπηρετεῖ τέσσαρα χρόνια ἔξω, καὶ δὲν ἐκτελεῖται ἡ διαταγή.

§34ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ οἰκογένεια τοῦ στρατηγοῦ Γερακίνη.......

§35Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.).... εἶναι ἄνευ στέγης. Ὁ δὲ στρατηγὸς καλεῖται νὰ πολεμήσῃ, ἐνῷ ἡ οἰκογένειά του στερεῖται στέγης διὰ νὰ κοιμηθῇ. (Χειροκροτήματα).

§36Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἐπρόσεξεν, ὅτι ἐγὼ δὲν ἔθιξα τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας τοῦ νομοθετήματος, ἀλλὰ τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον κατηρτίσθη τοῦτο τὰς παραμονὰς τῆς συγκλήσεως τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἀσφαλῶς ἡ Βουλή, θὰ εὑρίσκετο σύμφωνος τελικῶς πρὸς τὰς ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἐξέθεσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπιθυμῶ, ὅμως, παρὰ ταῦτα, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ πάλιν, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης πρόκειται νὰ ὁμιλήσῃ, ἐπὶ τοῦ γεγονότος, ὅτι πλὴν τῶν στρατιωτικῶν ἐπιτάξεων, ὑπάρχουν καὶ ἐπιτάξεις δι’ ἄλλους λόγους, καὶ πολλάκις εἰς τὸν τύπον γίνονται σαφεῖς καταγγελίαι δι’ ἐκτρόπους ἐπιτάξεις. Παρακαλῶ, ἂν εἶναι δυνατόν, τὸ ζήτημα νὰ ἐξετασθῇ ἐν τῷ συνόλῳ, ὥστε νὰ τεθῇ ἐπὶ μιᾶς βάσεως δικαίας, καὶ ἀδιαφιλονικήτου. Περιττόν, νὰ δηλώσω, ὅτι ὡς Ἕλλην, αἰσθάνομαι, ὅτι οὐδεμία θυσία εἶναι μεγάλη, προκειμένου νὰ γίνῃ ὑπὲρ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι χύνουν τὸ αἷμα τους διὰ τὴν πατρίδα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§38Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Κύριοι βουλευταί, σχετικά, μὲ τὰ ὅσα εἶπεν ὁ κατελθὼν τοῦ βήματος συνάδελφος, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ προχθεσινοῦ συνεδρίου τῶν μικροϊδιοκτητῶν καί, ἰδιαιτέρως, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἀνάγκης τῆς ἀναπροσαρμογῆς τῶν μισθωμάτων, συνομολογῶ, ἀπολύτως, μαζί του, ὅτι τὸ θέμα εἶναι ἄξιον καὶ προσοχῆς καὶ θεραπείας, θεραπείας δὲ ἀποτελεσματικῆς. Τότε, θὰ μὲ ἐρωτήσητε, πῶς συμβιβάζεται τοῦτο μὲ τὸ γεγονός, ὅτι ἀρκετοὺς μῆνας εὑρισκόμενος εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, δὲν προέβην εἰς τὴν σχετικὴν εἰσήγησιν ἐπὶ τοῦ θέματος; Καὶ θὰ ἀπαντήσω εὐθὺς ἀμέσως, ὅτι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ποὺ ἀνέλαβα τὸ ἔργον μου, ἀντιμετώπισα τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μὲ συνεκίνησε βαθύτατα. Εἶναι, ὅμως, δυστυχῶς, τὸ θέμα ὄχι ἁπλοῦν, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως, ὅτι οἱ πλέον ἀναξιοπαθοῦντες ἀπὸ τοὺς μικροϊδιοκτήτας, εἶναι ἀκριβῶς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἰδιοκτῆται οἰκιῶν κατεχομένων ἀπὸ μισθωτούς, ἀπολαμβάνοντας, κατὰ τὸ ἴδιον ἐνοικιοστάσιον, ἰδιαζόντως εὐνοϊκῆς μεταχειρίσεως, τῶν λεγομένων, κατὰ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ἐνοικιοστασίου, μισθοσυντηρήτων. Γεννᾶται, ἑπομένως, ἕνας ἀληθῶς φαῦλος κύκλος ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς δυνατότητος καὶ τῆς εὐχερείας τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ φλέγοντος, πράγματι, αὐτοῦ κοινωνικοῦ ζητήματος. Διότι ἀνατίμησις ἢ ἀναπροσαρμογὴ πρὸς τὰ ἄνω, ὅπως πρέπει νὰ γίνῃ, τῶν συντελεστῶν τῶν μισθωμάτων, πρῶτον θὰ ἔπληττε τοὺς μισθοσυντηρήτους, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐκ τῶν γνωστῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας ὅλοι ζῶμεν καὶ ἐζήσαμεν καὶ προσφάτως οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι γενικῶς ἀναγνωρίζεται, ὅτι πάσχουν περισσότερον παντὸς ἄλλου.

§39Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Νὰ λειτουργήσῃ τὸ Ταμεῖον Ἐνοικιοστασίου.

§40Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Εἶναι καὶ τοῦτο μία σκέψις, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἄμοιρος ἡ ἐφαρμογή της δυσχερειῶν καὶ δὲν ἐγγυᾶται ἀποτελεσματικὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ πράγματος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θέλω νὰ σᾶς εἴπω καὶ νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι πλέον ἢ ἅπαξ ἠσχολήθην ζωηρότατα μὲ τὸ θέμα αὐτό, καὶ δὲν παύω νὰ ἀσχολοῦμαι σοβαρῶς μὲ τὸ ζήτημα. Καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν στιγμήν, ποὺ σᾶς ὁμιλῶ, τὸ ἔχω καὶ πάλιν ὑπὸ μελέτην, σοβαράν. Διότι ὑπόσχεσις Κυβερνητικὴ ἐδόθη προσφάτως, ὅτι καὶ τῶν μισθοσυντηρήτων ἀκριβῶς ἡ θέσις κατὰ τὴν προσεχῆ οἰκονομικὴν χρῆσιν πρόκειται νὰ ἀντιμετωπισθῇ, ὁπότε ἡ κυρία δυσχέρεια, περὶ τῆς ὁποίας ὡμίλησα, κοινωνικῆς καὶ αὐτὴ φύσεως θὰ ἀντιμετωπισθῇ καὶ θὰ ἐπιτρέψῃ, ἐλπίζω καὶ πιστεύω, τὴν πραγματικὴν ἐπὶ εὔλογον καὶ κοινωνικῶς δικαίας βάσεως ἀναπροσαρμογήν, ὥστε νὰ μὴ δημιουργῶμεν ἁπλῶς μὲ τὸ ἕνα χέρι καὶ νὰ κρημνίζωμεν μὲ τὸ ἄλλο, ὡς θὰ συνέβαινεν ἐὰν ἐπήρχετο ἀναπροσαρμογὴ τῶν μισθωμάτων πρὸς τὰ ἄνω χωρὶς παράλληλον αὔξησιν τῶν ἀπολαυῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§41Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πρέπει νὰ δοθῇ ταχεῖα λύσις, διότι ἤδη ἡ κατάστασίς των εἶναι τραγική. Ὑπέδειξα τὴν ἑξῆς λύσιν, ὅπως, ἀπὸ τὸν δημόσιον προϋπολογισμόν, καθορισθῇ ἓν ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ λαμβάνουν οἱ ὑπάλληλοι διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἐνοικίου των, εἰς τρόπον, ὥστε τὴν ἀπορίαν τῶν ἀπορωτέρων τάξεων, νὰ μὴ τὴν ὑφίσταται μόνον ἡ τάξις τῶν ἰδιοκτητῶν.

§42Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἐν προκειμένῳ εὐθύνη μου, εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴν εὐθύνην τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργῶν καὶ ὁσάκις ἔθιξα τὸ ζήτημα τοὺς εὕρηκα συγκρατημένους ἀπὸ τὰς δυσχερείας, διὰ τὴν ἀντιμετώπισίν του.

§43Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐὰν παρίστασθε εἰς τὴν προχθεσινὴν συγκέντρωσιν οἱαδήποτε ἐπιφύλαξις ἐκ μέρους σας, θὰ ἐξέλιπεν.

§44Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ἤδη, κ. συνάδελφε, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ αὐτῇ, νὰ θίξω τὸ ζήτημα τῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγοραπωλησιῶν ἐπὶ κατοχῆς. Ὡς θὰ ἐνθυμῆσθε, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 2 Νοεμβρίου 1948, εἶχα τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ σχέδιον ψηφίσματος, ἔκτοτε ὅμως ἀτυχῶς ἡ σύμπτωσις σειρᾶς διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος δὲν ἐπέτρεψε τὴν παρὰ τούτου ἐπιψήφισίν του. Ἐπειδὴ τρέφω βαθύτατον σεβασμὸν πρὸς τὸ Κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα δὲν ἐνόμισα, ὅτι ἠμποροῦσα ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ νὰ κάμω εἰσήγησιν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, περὶ ἐπιψηφίσεως τοῦ μέτρου, ὑπὸ τύπον ἀναγκαστικοῦ νόμου. Παρ’ ὅλα αὐτὰ ὅμως, συνεκάλεσα κατὰ τὴν τελευταίαν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος μακρὰς συσκέψεις νομομαθῶν καὶ ἀνωτάτων δικαστικῶν ἵνα ἔχω τὴν ἀντίληψίν των περὶ τοῦ ἐὰν δὲν θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον τυχὸν ρυθμιζομένου τοῦ θέματος δι’ ἀναγκαστικοῦ νόμου, νὰ χαρακτηρισθῇ ὁ νόμος οὗτος ὡς ἀντισυνταγματικός. Εἶχα αὐτὸν τὸν φόβον καὶ ἐνόμισα, ὅτι μέτρον τοσαύτης σοβαρότητος δὲν ἠμποροῦσε νὰ εἰσαχθῇ διὰ τρόπου κάπως κατεσπευσμένου καὶ ἀμφιβόλου Συνταγματικοῦ κύρους. Ὡς πρὸς τὸ λεχθέν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς παρεκώλυσε τὴν ὑπόθεσιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, ὅτι ἀντιθέτως, συνετέλεσε καὶ κατέβαλε προσπάθειαν, ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ εἰδικὴ ἐξουσιοδότησις τῆς Βουλῆς πρὸς ἔγκρισιν ψηφίσματος ἐξουσιοδοτοῦντος νὰ ἐγκριθῇ ψήφισμα μὲ τὴν σύμφωνον γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος κατὰ τὴν διακοπήν. Ὅταν τὸν παρεκάλεσα νὰ εἰσηγηθῇ τὴν πρότασιν πρὸς τὴν Ἐπιτροπήν, ὄχι μόνον δὲν ἔφερεν ἀντίρρησιν, ἀλλὰ συνέταξεν ἀμέσως καὶ τὴν σχετικὴν εἰσηγητικὴν εἰδικὴν ἔκθεσιν καὶ ἐπεζήτησε τὴν ὑπογραφὴν της ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, διότι τοιαύτη ἐνέργεια ἔπρεπε νὰ ἐξουσιοδοτηθῇ διὰ ψηφίσματος. Ἀλλὰ τότε, πρὸ παντὸς ἄλλου θέματος προηγεῖτο ἡ ἐκκρεμοῦσα πρότασις παροχῆς ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, μετὰ τῆς ὁποίας ἦτο συνυφασμένη καὶ ἡ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος. Ἀπηυθύνθην εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, διὰ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θέματος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸ Προεδρεῖον ὅμως ἐθεώρησεν, ὅτι ἐπειδὴ κατὰ τὴν διαδικασίαν τῆς ψήφου ἐμπιστοσύνης ὑπῆρχε καὶ πρότασις διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ψηφιζομένης τῆς προτάσεως διακόπτονται ἀμέσως καὶ αὐτομάτως αἱ ἐργασίαι τοῦ Σώματος καὶ οὕτω ἀπωλέσθη ἡ εὐκαιρία, ὅπως δοθῇ εἰδικὴ ἐξουσιοδότησις ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς πρὸς ρύθμισιν τοῦ θέματος. Σήμερον τὸ θέμα, ἐξακολουθεῖ νὰ ἐκκρεμῇ ἐνώπιον τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ἐλπίζω καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ Σῶμα θὰ κληθῇ νὰ δώσῃ συντόμως λύσιν εἰς τὸ ὀξὺ αὐτὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον εἶναι μέγα κοινωνικὸν πρόβλημα καὶ τοῦ ὁποίου ἡ λύσις θὰ ἐπιτρέψῃ καὶ τὸν γοργότερον ρυθμὸν τῆς ἀνασυγκροτήσεως.

§45Θ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος, κ. ὑπουργέ, περὶ μισθωμάτων, νομίζετε, ὅτι εἶναι δίκαιον, τὸ Δημόσιον νὰ κατέχῃ οἰκήματα, μὲ ἐνοικιοστασιακὸν μίσθωμα;

§46Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ θέμα ἔχει τόσην σπουδαιότητα καὶ τόσην γενικὴν σημασίαν, ὥστε ἐπιτρέπεται καὶ εἰς τοὺς ἀκτήμονας νὰ ὁμιλήσουν περὶ αὐτοῦ.

§47Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἀκτήμων εἶμαι. Ἐδήλωσα εἰς τὴν συγκέντρωσιν τῶν μικροϊδιοκτητῶν, ὅτι δὲν ἔχω οὔτε ἀντίσκηνον.

§48Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δι’ ἐμὲ τὸ σπουδαιότερον καὶ οὐσιαστικώτερον εἶναι τὸ ζήτημα τῶν ἀναγκαστικῶν νόμων. Ἔκδοσις ἀναγκαστικῶν νόμων, εἶναι πληγή, τῆς ὁποίας χειροτέρα δὲν ὑπάρχει. Ἐγὼ ὄχι μόνον ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα ἐκδόσεως ἀναγκαστικῶν νόμων, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἐξ ἴσου ἄτοπον θεωρῶ καὶ τὴν ἐξουσιοδότησιν, διότι τοῦτο ὑπὸ οὐδεμιᾶς διατάξεως τοῦ Συντάγματος προβλέπεται, νὰ διορίζουν πληρεξούσιον διὰ τὴν νομοθεσίαν. Οὔτε ὁ Βασιλεὺς ἔχει αὐτὸ τὸ δικαίωμα, οὔτε ἡ Βουλή. Καὶ ὁ Βασιλεὺς ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ σχίζῃ τούς ἀναγκαστικοὺς νόμους.

§49Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Νὰ παραπεμφθοῦν εἰς εἰδικὸν δικαστήριον οἱ ἐκδώσαντες.

§50Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαίως.

§51Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ἐὰν κατὰ πᾶσαν συνεδρίασιν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἀφιερωθῇ εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, γίνεται αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται ὅπως καὶ ἀπόψε μὲ τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα συζητοῦνται πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, πῶς θέλετε νὰ μὴ προβαίνῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἔκδοσιν ἀναγκαστικῶν νόμων; Ἂς σταματήσῃ ἡ συζήτησις νὰ προβῶμεν εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐργασίαν, διὰ νὰ μὴ ἀναγκάζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅταν ἀναστέλλωνται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, νὰ προβαίνῃ εἰς τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον παραμελεῖ ἡ Βουλή. (Χειροκροτήματα).

§52Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἔπρεπε νὰ ζητήσῃ τὸν λόγον, ὁ κ. ὑπουργός. Πάντως, ἀφοῦ ὡμίλησε πρέπει νὰ ἀπαντήσω.

§53Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν θὰ διευθύνῃ οὐδεὶς ὑπουργὸς καὶ οὐδεὶς ἀρχηγὸς κόμματος τὴν Βουλήν. Τὸ Προεδρεῖον θὰ διευθύνῃ. Ἔξω πάσης ἁρμοδιότητος, ὁμιλοῦν ὑπουργοὶ καὶ ἀρχηγοὶ κομμάτων. Τὸ Προεδρεῖον διευθύνει καὶ ἐφαρμόζει τὸν Κανονισμόν. Εἶναι πρωτοφανές, αὐτό, τὸ ὁποῖον γίνεται.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται κατάχρησις τοῦ λόγου. Πρέπει νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§55Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν κάνω ἐγὼ κατάχρησιν τοῦ λόγου. Κατάχρησιν κάνετε σεῖς, ὁ ὁποῖος ἐπετρέψατε τὴν συζήτησιν, κατάχρησιν ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἔλαβε τὸν λόγον. Δὲν εἶναι δυνατόν...

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν σᾶς ἀρέσῃ τὸ Προεδρεῖον, ἔχετε δικαίωμα ὑποβολῆς προτάσεως μομφῆς.

§57Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὴ συγχύζεσθε, κύριε Πρόεδρε. Λοιπόν, κύριοι βουλευταί, τὸ σπουδαιότερον ζήτημα δι’ ἐμὲ εἶναι ἡ ἔκδοσις ἀναγκαστικῶν νόμων. Διότι, κύριε ὑπουργέ, ὁ ὁποῖος τόσον πολὺ διακρίνεσθε διὰ τὴν κοσμιότητα καὶ τὴν εὐκοσμίαν σας, διότι δὲν εἶναι ἀρκετὸν νὰ ὑπάρχουν αἱ ὑπογραφαὶ τῶν ὑπουργῶν, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν πληροφορίαι, ἐὰν ὑπάρχουν πληροφορίαι, ὅτι ἐγένετο περιφορὰ τοῦ σχεδίου τοῦ ἀναγκαστικοῦ νόμου. Εἶναι δυνατὸν λοιπόν, νὰ μὴ ψεχθῇ καὶ μάλιστα αὐστηρότατα τὸ τοιοῦτον, ἐὰν συνέβη; Νὰ στέλλεται τὸ σχέδιον εἰς τὴν Κηφισιάν, τὴν Γλυφάδα, τὸν Πειραιᾶ, εἰς καφενεῖα καὶ ἑστιατόρια, διὰ νὰ ὑπογραφῇ; Ἀλλά, κύριοι, ἡ ἰδιοκτησία εἶναι ἀπολύτως σεβαστή, διότι χωρὶς τὴν ἰδιοκτησίαν, δὲν ὑπάρχει συνοχὴ εἰς τὴν οἰκογένειαν καὶ χωρὶς τὴν οἰκογένειαν δὲν ὑπάρχει τί εἰς μίαν κοινωνίαν, δὲν ὑπάρχει τὸ πρῶτον σχολεῖον τὸ «ἀγαπᾶτε ἀλλήλους» τοῦ Χριστοῦ. Ἡ ἰδιοκτησία ἑπομένως εἶναι ἔννοια ἀπολύτως ἱερά, ἀλλὰ νὰ προσέχωμεν καὶ νὰ μὴ καθιστῶμεν τὴν ἰδιοκτησίαν ἀπεχθῆ καὶ εἷς λόγος συντελῶν εἰς τοῦτο, εἶναι ὅτι, τώρα ἰδίως ἐν Ἀθήναις, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, ἔχομεν τόσην συγκέντρωσιν πληθυσμοῦ, ὥστε νὰ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν κατὰ ποῖον τρόπον καὶ θὰ νομοθετήσωμεν καὶ θὰ διοικήσωμεν. Δὲν παραδέχομαι ἐγὼ ὅτι δὲν ἐγένοντο στεγάσεις ἐν Ἀθήναις. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὡρισμένας περιπτώσεις. Δὲν ὑπάρχει κανεὶς λόγος νὰ τὰς ἀναφέρω, ἀλλὰ ὑπάρχουν περιπτώσεις καὶ μάλιστα πολλαί. Τὸ κακὸν δὲ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον βλέπετε, κύριοι, τὸ ὅτι ἐπιτρέπομεν συστεγάσεις, συγκεντρώσεις πληθυσμοῦ ἐν Ἀθήναις. Βεβαίως, οἱ ἀγωνισθέντες ὑπὲρ τῆς πατρίδος καὶ παθόντες κατὰ τὸν πόλεμον, εἶναι σεβαστότατα μεταξὺ ἡμῶν πρόσωπα. Ὅταν κανεὶς συναντᾷ νέον 25–30 ἐτῶν στερούμενον τοὺς πόδας ἢ τὰς χεῖρας, νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι διὰ πάντα φιλότιμον Ἕλληνα, φιλότιμον ἄνθρωπον ἡ συγκινητικωτέρα σκηνή. Ἀλλὰ διὰ ποῖον λόγον ὅλοι οἱ τραυματίαι τοῦ πολέμου νὰ συγκεντρωθοῦν ἐν Ἀθήναις; Διὰ ποῖον λόγον νὰ γίνωνται ἐνίοτε συγκεντρώσεις καὶ διαδηλώσεις μὲ ἐπὶ κεφαλῆς σεβαστοὺς ἀναπήρους; Διὰ ποῖον λόγον οἱ ἀξιωματικοὶ ἀκόμη τραυματίαι νὰ μὴ μεταβοῦν ἐκεῖ, ὅπου ἔμενον πρὶν πολεμήσουν, πρὶν τραυματισθοῦν; Ἐὰν μετέβαινον εἰς τὰ χωρία των, ἔχοντας τὴν σύνταξίν των, θὰ συντελοῦν ἐκεῖ εἰς τὴν συγκράτησιν τῆς φιλοπατρίας τῶν πληθυσμῶν καὶ διὰ τῆς συντάξεως, τὴν ὁποίαν θὰ πάρουν θὰ ζοῦν καλύτερα. Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθοῦν καὶ νὰ θεραπευθοῦν σήμερον ὡς ἔχει ἡ κατάστασις; Νομίζω ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι δύσκολον. Τὸ πρόβλημα δηλαδὴ εἶναι δύσκολον καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον νὰ ἀναλάβῃ ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ καὶ ἡ Βουλὴ νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα αὐτὸ ἐν ταῖς λεπτομερείαις του, διότι βέβαια, εἶναι τραγικόν, μικροϊδιοκτήτης νὰ μὴ δύναται νὰ ζήσῃ καθόλου ἀπὸ τὸ προϊὸν τῆς ἰδιοκτησίας του, ἀλλὰ βέβαια εἶναι καὶ ἀφόρητον νὰ ζητῆται δι’ ἓν δωμάτιον κατωτάτης ποιότητος, ὑπόγειον, μηνιαῖον μίσθωμα 10 λιρῶν ἢ 15 λιρῶν. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη, νὰ μελετηθῇ τὸ θέμα, νὰ καταρτίσῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μίαν ἐπιτροπὴν καὶ ἐπειδὴ ἐγὼ εἶμαι μόλις 69 ἐτῶν, θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ λάβω μέρος εἰς μίαν τοιαύτην ἐπιτροπὴν καὶ νὰ μελετήσωμεν τὸ θέμα. Ἡ Κυβέρνησις, λέγω, ὅτι θὰ ἀναλάβῃ βαρυτάτας εὐθύνας, ὅταν θὰ ἡσυχάσῃ ἡ κατάστασις διὰ νὰ ἐπανέλθουν ὅλοι οἱ τραυματίαι πολέμου εἰς τὰς πόλεις, εἰς τὰ χωρία των, εἰς τὰ ὁποῖα κατώκουν πρὸ τοῦ πολέμου.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Παπανδρέου ἔχει τὸν λόγον.

§59Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ σημερινὴ συζήτησις ἐκτὸς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, προσέλαβεν ὑπέρμετρον ἔκτασιν. Ἀλλὰ ὑπάρχει τὸ ἐλαφρυντικόν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπουσίαζεν ἐπὶ μακρὸν καὶ εἶναι εὔλογον, ὡρισμένα θέματα, νὰ ἐπείγῃ, ὅπως ἐμφανισθοῦν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Θεωρῶ καὶ ἐγὼ καθῆκον μου, ὅπως λάβω θέσιν ἀπέναντι τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεπτύχθησαν. Καὶ μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτὴν θὰ ἀνακοινώσω καὶ ὡρισμένας γενικωτέρας ἀπόψεις μου πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ζητήσω τὴν ἐπικουρίαν της. Τὸ πρῶτον θέμα ἦτο ἡ προστασία τῶν μικροϊδιοκτητῶν. Ἀνήκουν ἀσφαλῶς καὶ αὐτοὶ εἰς τὰ θύματα τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐπιβάλλεται ἡ προστασία των. Ἀλλὰ εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι καὶ οἱ μισθοβίωτοι εἶναι ἐξ ἴσου θύματα. Θὰ πρέπει, ἑπομένως τὸ θέμα νὰ τύχῃ σοβαρᾶς ἐξετάσεως. Νὰ ἔλθῃ εἰς μίαν ὡρισμένην ἡμέραν πρὸς συζήτησιν. Ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἕτοιμος καὶ ἡ Βουλὴ ἐπίσης, εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν θετικαὶ λύσεις. Πέραν τοῦ θέματος τῆς μικρᾶς ἰδιοκτησίας, ἦλθεν ἐπίσης τὸ θέμα τῶν ἐπιτάξεων ὑπὲρ τῶν πολεμιστῶν. Ὁμόφωνος ἀσφαλῶς εἶναι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, διὰ νὰ ἐπικροτήσῃ πᾶν μέτρον, τὸ ὁποῖον ὁδηγεῖ εἰς τὴν προστασίαν τῶν πολεμιστῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσφέρωμεν μόνον λέξεις εὐγνωμοσύνης. Ὀφείλομεν εἰς πᾶσαν δυνατὴν περίπτωσιν νὰ προσφέρωμεν πράξεις ἀναγνωρίσεως. Διὰ τοῦτο, ἀντίστροφον εἶναι τὸ αἴσθημα τῆς Βουλῆς. Ἐκφράζομεν τὴν λύπην μας διὰ τὴν μακρὰν καθυστέρησιν, πρὸς ἐπιτέλεσιν τοῦ ἱεροῦ καθήκοντος. Πέραν ὅμως αὐτῶν τῶν δύο θεμάτων, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἀνέφερεν ἐνώπιον ἡμῶν καὶ τὸ θέμα τῶν ἀγοραπωλησιῶν τῆς κατοχῆς. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀπαράδεκτον καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν Βουλὴν ὅτι ἠμπορεῖ νὰ διαρκῇ ἐπὶ τόσα ἔτη ἡ ἐκκρεμότης αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ζητήματος. Εἶναι ἀδύνατον νὰ περιφέρεται τὸ σχετικὸν ψήφισμα ἀπὸ τὸν Ἄνναν εἰς τὸν Καϊάφαν, ὅταν ὑπάρχῃ ἡ Βουλή, τότε ἀναβάλλεται διὰ νὰ γίνῃ ἀναγκαστικὸς νόμος. Καὶ ὅταν ὑπάρχουν διακοπαὶ τῆς Βουλῆς, τότε ἀνακοινοῦται ὅτι θὰ ψηφισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλήν. Τὸ πρᾶγμα πλέον στερεῖται σοβαρότητος. Καὶ ἔλαβον τὸν λόγον, διὰ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἐπὶ τέλους, νὰ λάβῃ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ μίαν ὁριστικὴν καὶ τιμίαν ἀπόφασιν. Ὅτι δὲν θὰ διακόψωμεν τὰς ἐργασίας μας, ἐὰν δὲν δώσωμεν εἰς τὸ θέμα αὐτὸ ὁριστικὴν λύσιν. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, πέραν αὐτοῦ τοῦ καιρίου θέματος, διὰ τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ διαδηλώσω, ὅτι ἐξαρτῶ διὰ τὸ μέλλον τὴν ψῆφον ἐμπιστοσύνης μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν....

§60Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπετέλεσα τὸ καθῆκον μου ἀπέναντί της καὶ ἀπέναντι τῆς χώρας καὶ τοῦ προβλήματος ποὺ εἶναι τόσον ὀξὺ ἀπὸ τὰς 2 παρελθόντος Νοεμβρίου μετέθεσα τὸ νομοσχέδιον, ποὺ εἶχα ὑποχρέωσιν καὶ εἶχα ζητήσει πίστωσιν χρόνου...

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπήν, ἡ ὁποία μοῦ δίδει εὐκαιρία μιᾶς εὐρυτέρας ἀναπτύξεως. Αἱ Κυβερνήσεις δὲν τακτοποιοῦν τὰς εὐθύνας των μὲ τὰς καταθέσεις τῶν νομοσχεδίων. Τακτοποιοῦν τὰς εὐθύνας των μὲ τὴν ἄγρυπνον παρακολούθησιν καὶ τὴν ἐμμονήν των, μὲ τὴν ἐγγραφὴν τῶν νομοσχεδίων εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ τὴν μεταβολὴν εἰς θέμα ἐμπιστοσύνης ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων των. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ μέθοδος τῆς οὐδετερότητος ἀπέναντι τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας.

§62Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Κύριε Πρόεδρε.....

§63Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ὁμιλῶ γενικῶς. Ἔχετε μίαν ροπὴν προσωπικῆς ὑποθέσεως ὅλων τῶν εὐθυνῶν. Αἱ Κυβερνήσεις χαράσσουν προγράμματα καὶ πρὸς ἐφαρμογήν των ἀναγράφουν τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τὰ ὑποστηρίζουν, τὰ ἐπισπεύδουν θέτουσαι ζητήματα ἐμπιστοσύνης διὰ νὰ τὰ ψηφίσουν. Δὲν κρίνονται αἱ Κυβερνήσεις ἀπὸ τὴν τυπικὴν πρᾶξιν τῆς καταθέσεως τῶν νομοθετημάτων, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν πρωτοβουλίαν καὶ τὴν ἐπιμονήν των πρὸς τελικὴν πραγματοποίησιν. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, ἔρχομαι εἰς τὸ κυριώτατον θέμα μας, εἰς τὸ θέμα τοῦ Συντάγματος. Ἔχω λάβει σχετικῶς τὸν λόγον. Μὲ τὴν σημερινὴν εὐκαιρίαν τῆς συζητήσεως ἐκτὸς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τὴν γνώμην μου. Θεωρῶ βαρεῖαν εὐθύνην καὶ τῶν Κυβερνήσεων καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸ τέταρτον ἔτος τῆς Βουλῆς, χωρὶς νὰ ἔχωμεν ἐπιτελέσει αὐτὸ τὸ πρώτιστον καθῆκον μας, τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος. Ἡ ἀναθεώρησις τοῦ Συντάγματος, κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι δύσκολον ἔργον, διότι δὲν πρόκειται περὶ μεταβολῆς τῶν βάσεων τοῦ πολιτεύματος. Ἐντὸς τῆς αὐτῆς γεννεᾶς ἐπανειλημμένως ἔχουν γίνει ἀναθεωρήσεις τοῦ Συντάγματος. Ἐκτὸς ἐλαχίστων ἐπιμάχων ἄρθρων, ὑπάρχει οὐσιαστικῶς ἀποδοχὴ τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος. Ἑπομένως, μὲ καλὴν θέλησιν, μὲ τὴν συνείδησιν τῆς εὐθύνης ὑπάρχουσαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, τῶν Κομμάτων καὶ τῆς Βουλῆς, δυνάμεθα ἐντὸς ὀλίγων ἑβδομάδων, νὰ περατώσωμεν τὸ ἔργον μας, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποτελέσῃ τίτλον τιμῆς καὶ ἐπανόρθωσιν βαρείας ὑπευθύνου παραλείψεως. Ἀπευθύνω πρὸς ὅλους τοὺς συναδέλφους ἔκκλησιν νὰ μεταβάλωμεν εἰς ζήτημα φιλοτιμίας τοῦ Σώματος καὶ προσωπικῆς φιλοτιμίας τὴν πρότασιν τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν μας. Θὰ ἔχωμεν τότε τὴν ἱκανοποίησιν ὅτι εἰργάσθημεν, ὅτι ἀπεδώσαμεν ἔργον καὶ ὅτι ἡ κυρία ἀποστολή μας, ἡ ἀναθεώρησις τοῦ Συντάγματος, συνετελέσθη. Πῶς εἶναι δυνατὸν πρακτικῶς νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα; Ἐάν, κύριοι βουλευταί, ἀποφασίσωμεν ὡρισμένα στοιχειώδη πρακτικὰ μέτρα, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι βέβαιον. Ἐὰν ψηφίσωμεν ἀθροιστικῶς ὅλα τὰ μὴ ἐπίμαχα ἄρθρα. Ἐὰν ἀποφασίσωμεν νὰ ἀρχίζῃ ἡ συνεδρίασις πράγματι τὴν 6ην ἀπογευματινὴν καὶ ἐὰν οἱ βουλευταὶ ἀναλάβουν ἀπέναντι ἑαυτῶν τὴν εὐθύνην, νὰ λαμβάνουν ἐπὶ τῶν ἄρθρων τοῦ Συντάγματος τὸν λόγον, μόνον ἐὰν διαφωνοῦν, ὄχι ἐὰν εἶναι σύμφωνοι. Τοιουτοτρόπως μακραὶ συζητήσεις θὰ λάβουν χώραν μόνον ἐπὶ ἐλαχίστων ἄρθρων, ἀσφαλῶς ὀλιγωτέρων τῶν δέκα. Καὶ θὰ περατώσωμεν συντόμως τὸ ἔργον μας. Ἡμεῖς, κύριοι βουλευταί, ἔχομεν ἀποφασίσει νὰ ἐπιμείνωμεν. Θεωροῦμεν ὑπερτάτην εὐθύνην τοῦ Σώματος τὴν ἐπιτέλεσιν αὐτοῦ τοῦ ἔργου. Καὶ διὰ τοῦτο ἀπευθύνομεν θερμοτάτην ἔκκλησιν πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ἔχει ἐπίσης εὐθύνην, νὰ ἀναλάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν καὶ νὰ βοηθήσῃ τὸ ἔργον πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία μὲ τὸ κῦρος της, διότι ἀποτελεῖται ὄχι μόνον ἀπὸ ἄθροισμα ὑπουργῶν, ἀλλὰ ἀπὸ ἀρχηγοὺς Κομμάτων, διαθέτουσα τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἀπευθύνομεν εἰλικρινῆ ἔκκλησιν νὰ λάβωμεν εἰλικρινῶς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν καὶ νὰ εὐοδώσωμεν τὸ ἔργον. Τότε θὰ δυνηθῶμεν μετά τινας ἑβδομάδας, νὰ διακόψωμεν τὰς ἐργασίας μας ὑπερήφανοι ὅτι κατ’ αὐτὴν τὴν περίοδον ὑπήρξαμεν ἄξιοι τῆς ἀποστολῆς μας, ὅτι ἐφέραμεν εἰς πέρας τὸ κύριον ἔργον μας. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§64Ν. ΑΒΡΑΑΜ (ἐν μέσῳ θορύβου). Τὸ Προεδρεῖον διευθύνει τὰς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου. Δὲν πρόκειται νὰ κάμωμεν συζήτησιν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως.

§65Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Ἤθελα ἁπλῶς νὰ εἴπω ὅτι ἀντιλαμβάνομαι ἀπολύτως ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως θέτει κανόνας περὶ τοῦ πῶς πρέπει νὰ διεξάγεται τὸ κυβερνητικὸν ἔργον καὶ ὁ ἔλεγχος γενικώτερον. Καὶ εἶπεν ὀρθῶς ὅτι ἀποστολὴ καὶ καθῆκον ἑνὸς μέλους τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ἁπλῶς νὰ καταθέτῃ ἕνα νομοθέτημα ἐν σχεδίῳ καὶ νὰ θεωρῇ μὲ τοῦτο ἐξαντληθὲν τὸ καθῆκον καὶ τὴν ὑποχρέωσίν της. Συνομολογῶ ἀπολύτως μὲ τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ νομοθέτημα περὶ τοῦ ὁποίου ἐγὼ ὡμίλησα περὶ ἀγοραπωλησιῶν ἐπὶ κατοχῆς, αἱ περιστάσεις καὶ αἱ συνθῆκαι εἶναι ἐντελῶς εἰδικαί. Ἀπὸ τῆς 2ας Νοεμβρίου, ὁπότε προέβην εἰς ἐπίσημον κατάθεσιν σχεδίου ψηφίσματος καὶ ὄχι νόμου, δὲν ἐλειτούργησεν ἡ Βουλὴ καὶ ἔκτοτε ἡμέραι τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας νομίζω ὅτι ὑπῆρξε μία καὶ μόνη. Θὰ ὁμολογήσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι, ὅσην καλὴν θέλησιν καὶ ὅσην προθυμίαν καὶ ζῆλον ἤθελα ἐπιδείξει διὰ τὴν πρόοδον τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, δὲν ἤθελα ἐπιτύχει εἰς τὴν προσπάθειάν μου, διότι αἱ περιστάσεις δὲν μοῦ τὸ ἐπιτρέπουν. Ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἐτίθετο πρὸς ἐξέτασιν ἦτο, μήπως καθίστατο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀναγκαστικὸς νόμος ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Καὶ εἶπα πρὸ ὀλίγου ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ ἠρεύνησα κατ’ ἐπανάληψιν τῇ βοηθείᾳ ἐγκρίτων καὶ διακεκριμένων νομομαθῶν. Καὶ τὸ συμπέρασμα τῆς ἐρεύνης ὑπῆρξεν ὅτι ἐγεννήθησαν ἀμφιβολίαι περὶ τοῦ ἐὰν ὁ ἀναγκαστικὸς νόμος, ἐφ’ ὅσον ἔθιγε θέματα ρυθμιζόμενα ἀπὸ θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος, δὲν θὰ ἐκηρύσσετο ἀντισυνταγματικὸς ἀπὸ τὰ δικαστήρια. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν φέρει εὐθύνας καὶ εἶναι προϊὸν τῶν περιστάσεων, τοῦ ὅτι δηλαδὴ δὲν ὑπῆρχε νομοθετικὴ ἐργασία τοῦ Σώματος, ὅτι τὸ νομοθέτημα αὐτὸ εὑρίσκεται ἐκκρεμές. Τὸ ἐπ’ ἐμοί, ὑπόσχομαι ὅτι πρόκειται ἀπὸ σήμερον καὶ πέραν νὰ ἐπιδοθῶ, ἀπὸ κοινοῦ, μὲ τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία θὰ τὸ ἐπεξεργασθῇ εἰς τὸ νὰ βοηθήσω εἰς ὅ,τι χρειασθῇ ἀπὸ ἐμὲ νὰ συμβάλω, ὥστε νὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τοῦ Σώματος πρὸς οὐσιαστικὴν κρίσιν.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Γονατᾶς, ἔχει τὸν λόγον.

§67Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι μὲ πολλὴν στενοχωρίαν λαμβάνω τὸν λόγον, διότι συντελῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἐπὶ δύο ὥρας τώρα παραβιάζεται καὶ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καθόλου ἐποικοδομητικόν, νὰ ἐπιλαμβάνεται ἡ Βουλὴ θεμάτων τοιαύτης σπουδαιότητος. Οὔτε νομίζω, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ θέσωμεν πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν κανόνα τῶν ἐργασιῶν, ὁ ὁποῖος θὰ διέπῃ τὸ Σῶμα μας. Ἐγὼ θὰ ἀρκεσθῶ μόνον νὰ ἐπιβεβαιώσω, ἐπειδὴ συνέπεσε νὰ παραστῶ εἰς τὸ συνέδριον τῶν ἰδιοκτητῶν, τὴν ἀγανάκτησιν τῶν πολιτῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι μὲ πολὺ πατριωτισμόν, δὲν ζητοῦν πλήρη καὶ ἀπόλυτον ἱκανοποίησιν τῶν δικαιωμάτων των, ἀλλὰ ζητοῦν νὰ ἐξισωθοῦν ἀπὸ ἀπόψεως βαρῶν, μὲ τοὺς λοιποὺς πολίτας, διότι εὑρίσκουν ὅτι αὐτοὶ εἶναι σήμερον ἰδιαιτέρως βεβαρημένοι. Ἐπίσης νὰ συνηγορήσω, εἰς τὴν ἐπίσπευσιν τοῦ ζητήματος τῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγοραπωλησιῶν. Εἶμαι ἀπὸ τοὺς πρώτους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀνακινήσει τὸ ζήτημα καὶ ἔχω λάβει καὶ ὡρισμένην θέσιν καὶ λύσιν ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ νομίζω, ὅτι πράγματι εἶναι ἀπὸ τὰ θέματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν πρέπει νὰ παραταθοῦν περισσότερον. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀνέγνωσε καὶ τὸ μὲν καὶ τὸ δέ καὶ ἐλπίζομεν ὅτι θὰ φέρῃ τὸ πρᾶγμα εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς πρὸς τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος, ἔχομεν ἐντελῶς διαφορετικὰς ἰδέας, μὴ συμφωνοῦντες μὲ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἐπεδίωξεν ἐν μιᾷ νυκτὶ νὰ ψηφίσῃ Σύνταγμα, κατὰ τὸ μέγα μέρος αὐτοῦ, ἀλλὰ χάρις εἰς τὴν ἰδικήν μας ἀντίδρασιν δὲν ἐπετεύχθη τοῦτο.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ζέρβας ἔχει τὸν λόγον.

§69Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ ἤθελον καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω ὅτι καλὸν θὰ ἦτο νὰ τηρηθῇ ἀπαρεγκλίτως ὁ κανὼν τοῦ σεβασμοῦ τοῦ Κανονισμοῦ. Βεβαίως, τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἦλθον πρὸς συζήτησιν, δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀφήνουν ἀδιάφορον καὶ τὴν Βουλήν, καὶ τὸν λαόν. Ἀντιθέτως, τὰ θέματα αὐτὰ ἔχουν παλλαϊκὸν χαρακτῆρα καὶ παλλαϊκὸν τὸ ἐνδιαφέρον καὶ ἑπομένως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, φορεὺς τοῦ αἰσθήματος αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, ἐπελήφθη αὐτῶν οὕτω ἐξελθοῦσα ἀπὸ τὰ πλαίσια, τὰ ὁποῖα προσδιορίζουν τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος διὰ τοῦ ὑπάρχοντος Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς. Ἐν τούτοις ὅμως, ἅπαξ ἐθίγησαν τὰ θέματα αὐτά, τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ δηλώσῃ ὅτι ἐφ’ ὅλων αὐτῶν τῶν θεμάτων, ἔλαβεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς θέσιν. Καὶ δὲν ἔλαβε τὴν θέσιν τούτων, μόνον, ὁσάκις τοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία, νὰ ἀναπτύξῃ τὰ θέματα αὐτά, ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ὅτι πλέον τούτου, ἐπεδίωξε νὰ ἔλθῃ εἰς ἐπαφὴν μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ διατυπώσῃ πρὸς αὐτὴν καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως τὰς ἀπόψεις του, ἐπὶ ἑνὸς ἑκάστου ἐκ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Τὸ πρῶτον θέμα, τὸ ὁποῖον ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἐξ ἀφορμῆς τοῦ Συνεδρίου τῶν μικροϊδιοκτητῶν, εἶναι ἀσφαλῶς ἓν θέμα σοβαρόν, καὶ ὡς προεῖπον, παλλαϊκοῦ ἐνδιαφέροντος. Πράγματι, ἡ μικροϊδιοκτησία πλήττεται κατὰ ἕνα ἀνηλεῆ καὶ ἄσπλαχνον τρόπον, κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ πλήττεται κατὰ τρόπον ἀντικανονικὸν καὶ ἀντιοικονομικὸν τοιοῦτον. Εἶναι ἀνάγκη ὁπωσδήποτε, τὸ θέμα αὐτὸ νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, χρῄζει δὲ ὄχι μόνον ἐξετάσεως ταχείας, ταχίστης, ἀλλὰ καὶ ἐπιλύσεως ἀμέσου. Πρέπει ὁπωσδήποτε, κατὰ τὴν ἐξέτασιν καὶ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει τὸ τραγικόν, τὸ δραματικόν, τῆς θέσεως τῶν μισθοδιαίτων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπίσης συγκινεῖ ἀπὸ μακροῦ τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, καὶ ὅπως μετ’ εὐχαριστήσεως εἶδον ἀπόψε ὅτι συνεκίνησε τὸ ὅλον τῆς Ἐθνικῆς μας Ἀντιπροσωπείας, εἶναι τὸ θέμα τῆς στεγάσεως τῶν οἰκογενειῶν, τῶν μαχητῶν μας. Διὰ τοὺς μαχητὰς αὐτούς, ἀξίζει πᾶσα, ἀπὸ πάσης πλευρᾶς προστασία καὶ δὲν εἶναι, ὡς πιστεύω ἀκραδάντως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία οὔτε κἂν ἡ Κυβέρνησις, ἀκόμη ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ἀρνηθῇ νὰ προστατεύσῃ τὰς οἰκογενείας τῶν ἡρωϊκῶν μας μαχητῶν. Τὸ μέγα, τὸ μέγιστον θέμα τῶν ἀγοραπωλησιῶν, θέμα συγκλονίζον τὰ κοινωνικά μας θεμέλια, εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι μὲ ὅλους τοὺς προλαλήσαντας, ὅτι θὰ πρέπει νὰ ρυθμισθῇ ὁπωσδήποτε, κατὰ τὰς μελλούσας νὰ ἐπακολουθήσουν ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀπέλθωμεν ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, πρὶν ἢ ρυθμίσωμεν τὸ θέμα τῶν ἀγοραπωλησιῶν. Τοῦτο, εἴχομεν τὴν εὐκαιρίαν καὶ νὰ γράψωμεν, καὶ νὰ τονίσωμεν προφορικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω ὅτι, ἡ παρέλκυσις τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἐποικοδομητικὴ τῆς ὅλης προσπαθείας, τὴν ὁποίαν καταβάλει ὁ Κοινοβουλευτισμὸς καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ ἡμῶν Κυβέρνησις, ἀλλ’ ἀντιθέτως, ἡ παρέλκυσις αὐτοῦ κλονίζει τὰ θεμέλια τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἡμῶν πολιτεύματος. Τὴν εὐθύνην ἀκεραίαν, εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν τὸ θέμα τοῦτο παρελκυσθῇ θὰ τὴν φέρῃ ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας. Ἠκούσαμεν μὲ πραγματικὴν χαράν, τὴν δήλωσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης κ. ὑπουργοῦ, ὅτι αὐτὸς θὰ προσπαθήσῃ κατὰ τὰς προσεχεῖς ἡμέρας βοηθῶν τὴν ἐπὶ τούτου ὑπάρχουσαν Ἐπιτροπήν, ὥστε ἡ λύσις τοῦ θέματος, τῶν ἀγοραπωλησιῶν νὰ ἀχθῇ εἰς πέρας. Βεβαίως δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς δὲν ἔπραξεν τὸ καθῆκον του, θὰ τὸ ἠθέλομεν ὅμως τοῦτο ἐνεργότερον καὶ πρὸ παντὸς νὰ ἴδωμεν αὐτὸν ὁλοκληρώνοντα τὰς ὑποσχέσεις του. Εἴδομεν, ὅτι ἀπὸ τῆς 2 Νοεμβρίου, κατέθεσε ψήφισμα σχετικὸν μὲ τὴν λύσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ὁμολογοῦμεν, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν, νὰ ἐκδηλώσωμεν τὴν ἀπορίαν μας, πῶς ἀφῆκε καὶ παρῆλθεν ἓν ὁλόκληρον ἑξάμηνον, ἀφ’ ἧς κατέθεσε ψήφισμα ἐπιλύσεως τοῦ θέματος αὐτοῦ, χωρὶς νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἐπίλυσίν του. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, ἔχομεν τὴν γνώμην, ὅτι ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν καθαρὰ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ποία εἶναι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας, ἡ ὑποχρέωσίς της. Δὲν ἐπιτρέπεται αὕτη νὰ ζητήσῃ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς πρὶν ἢ λύσῃ ὁριστικῶς τὸ θέμα τῶν ἐπὶ κατοχῆς ἀγοραπωλησιῶν. Ἂν δὲν ἀνταποκριθῇ πρὸς τὴν πάνδημον ταύτην ἀξίωσιν ὅλων τῶν ἐκ τῆς ἐκκρεμότητος ταύτης δοκιμαζομένων Ἑλλήνων, τοῦτο θὰ σημαίνῃ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπαυσε νὰ ἔχῃ οἱανδήποτε ἐπαφὴν μὲ τὸ δημόσιον φρόνημα καὶ ὅτι αὕτη περιφρονεῖ τὸν λαόν, χάρις εἰς τὴν ψῆφον, τοῦ ὁποίου κατέχει τὴν ἐξουσίαν. Ἑνὶ λόγῳ, τοῦτο θὰ σημαίνῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξηπάτησε τὸν λαόν, ὅστις ἐνεπιστεύθη εἰς αὐτὴν τὰς τύχας του. Διὰ τὸν λόγον αὐτόν, καὶ ἵνα εἴμεθα ἐν τάξει καὶ ἔναντι τοῦ λαοῦ καὶ ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως, ἐκάμαμεν μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὸν Πρόεδρον αὐτῆς, ἣν καὶ αὖθις ἐπαναλαμβάνομεν καὶ ἐζητήσαμεν ἀπὸ αὐτόν, ὅπως διὰ τὴν ἐπίλυσιν τοῦ θέματος τῶν ἀγοραπωλησιῶν, ἐζητήσαμεν μάλιστα τοῦτο καὶ ἐγγράφως, συνέλθῃ ἡ Βουλή, εἴς τινας συνεδριάσεις, ὅσαι θὰ χρειασθοῦν, διὰ νὰ τὸ ἐπιλύσῃ. Ἡ παρέλκυσις καὶ ἡ ἐκκρεμότης ἐνέχει ἀκόμη καὶ κοινωνικοὺς κινδύνους. Ζητῶ ἑπομένως σήμερον, ὅπως ἡ λύσις τοῦ θέματος αὐτοῦ ὁπωσδήποτε ἐπιτευχθῇ κατὰ τὰς μελλούσας νὰ ἐπακολουθήσουν συνεδριάσεις τοῦ Σώματος. Ὅσον ἀφορᾷ τέλος, τὸ ἕτερον θέμα, τὸ ἐξ ἴσου σοβαρὸν καὶ μεγάλο, διὰ νὰ μὴ εἴπω τὸ μεγαλύτερον καὶ σοβαρότερον, τὸ θέμα τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Συντάγματος, ἐκφράζω μὲ τὴν σειράν μου τὴν λύπην μου, διότι εὑρισκόμεθα περὶ τὸ τέρμα τῆς ζωῆς τῆς 4ης Ἀναθεωρητικῆς Συνελεύσεως, καὶ ἐν τούτοις δὲν ἔχομεν κάμει οὔτε ἕνα βῆμα πρὸς ἐπίλυσίν του, καίτοι διὰ τὴν τακτοποίησιν αὐτοῦ καὶ μόνον συνεκροτήθη ἡ 4η Ἀναθεωρητικὴ Βουλή. Θὰ ἐρωτηθῶμεν, κύριοι βουλευταί, κάποτε ἀπὸ τὸν λαόν, νὰ τοῦ εἴπωμεν τί ἐπράξαμεν ὅταν μᾶς ἀπέστελλεν ἐδῶ ὡς ἀντιπροσώπους του. Καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον, προσωπικῶς, θὰ εὑρεθῶ πρὸ μεγάλης δυσκολίας διὰ νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτόν, ὅτι τὸν ἀντεπροσώπευσα ἐπαξίως. Καὶ ὅτι ἐφάνην ἀντάξιος τῶν προσδοκιῶν καὶ τῆς τιμῆς καὶ ἐμπιστοσύνης, μὲ τὴν ὁποίαν μὲ περιέβαλε. Θὰ εὑρεθῶ, λέγω, εἰς δύσκολον θέσιν, διότι ἐκτὸς ἐλαχίστων θεμάτων, τὰ ὁποῖα παρεμπιπτόντως, δύναμαι νὰ εἴπω, ἀπησχόλησαν ἑκάστοτε τὴν Βουλήν μας, τὰ μεγάλα θέματα διὰ τὰ ὁποῖα ὁ λαὸς ἐξέλεξε τὴν σημερινὴν 4ην Ἀναθεωρητικὴν Βουλήν, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ζητεῖ ἄμεσον λύσιν, τὰ μεγάλα αὐτὰ θέματα οὐδόλως, ἢ μᾶλλον οὐδέποτε ἀπησχόλησαν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Καὶ δὲν τὴν ἀπησχόλησαν, διότι οὕτω ἠθέλησεν ἡ Κυβέρνησίς μας. Ἐὰν ἀπέλθωμεν κάποτε ἀπὸ τὴν αἴθουσαν ταύτην, μετὰ τὸ ἐγγίζον τέρμα τῆς ζωῆς τῆς 4ης Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς καὶ μεταβῶμεν καὶ πάλιν νὰ ζητήσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἂς δυνηθῶμεν τοὐλάχιστον νὰ τοῦ δείξωμεν, ὅτι κἄπως ἐσεβάσθημεν τὰς ἐντολάς του. Ὅτι ἐκρατήσαμεν τὰς Κοινοβουλευτικὰς ἡμῶν ἀρχάς, ὅτι ἐσεβάσθημεν τὸ Κοινοβουλευτικὸν ἡμῶν πολίτευμα. Καὶ αὐτὸ τὸ ὀλίγον, θὰ δυνηθῶμεν νὰ τὸ ἀποδείξωμεν, ἐὰν τοῦ δώσωμεν Σύνταγμα, ἐὰν τοῦ δώσωμεν καταστατικὸν χάρτην. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτήν, νομίζω ἐπιτακτικὸν χρέος, κυρίως τῶν κομμάτων τῆς Συμπολιτεύσεως, διότι τὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, εἶναι κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ἀπολύτως πειθαρχημένα καὶ ἀποφασισμένα νὰ συμβάλουν εἰς τὸ ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, λέγω, ὅτι τὰ κόμματα αὐτὰ πρέπει νὰ βοηθήσουν, ὥστε νὰ λυθῇ τὸ θέμα τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ Συντάγματος. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ὀφείλουν κυρίως καὶ μοναδικῶς, νὰ ἀπασχολήσουν τὴν Κυβέρνησιν. Ἀπὸ ταύτην συνεπῶς, καὶ μόνον ἀπὸ ταύτην, ἐξαρτᾶται, ὥστε κατευθύνοντας καλῶς τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἐν συνεννοήσει καὶ μὲ τὸ Προεδρεῖον αὐτῆς νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ταχεῖαν λύσιν τῶν κυριωτέρων ἐξ αὐτῶν, καὶ ἰδίᾳ ἐκείνων, διὰ τὰ ὁποῖα κυρίως καὶ μόνον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μᾶς ἀπέστειλεν εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν. (Χειροκροτήματα).

§70Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Γίνεται μία συζήτησις γενικωτέρα ἐπὶ τῆς ὁποίας θέλω νὰ ὁμιλήσω. Κατὰ τὴν πρόοδον τῆς συζητήσεως ἀνεπτύχθησαν ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην νὰ τύχουν μιᾶς ἀπαντήσεως. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ, ὁ κ. συνάδελφος, νὰ εἴπω μόνον δύο λέξεις.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠμπορεῖτε, μετὰ τὸν κ. Βαμβέτσον.

§72Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐθίγησαν ζητήματα σχετιζόμενα μὲ τὸ ἔργον τῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς, τῆς ὁποίας ἔχω τὴν τιμὴν νὰ προεδρεύω, ἐπιθυμῶ νὰ παράσχω εἰς τὴν Βουλήν, ὡρισμένας πληροφορίας, ἐν σχέσει μὲ τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβον ἐγὼ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς, ἔχει ἐνώπιον αὐτῆς ἐκκρεμῆ διάφορα σχέδια ψηφισμάτων καὶ δή: πρῶτον μίαν σειρὰν ἥσσονος σημασίας ψηφισμάτων, κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον ἐπειγόντων ἀφορώντων κυρίως τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ μίαν σειρὰν ψηφισμάτων ἀφορώντων τὸν τρόπον τῆς ψηφίσεως τοῦ Συντάγματος, καὶ τρίτον τὸ σχέδιον ψηφίσματος περὶ ρυθμίσεως τῶν ἀγοραπωλησιῶν ἐπὶ κατοχῆς. Ἐνόμισα, ὅτι ὁ προτιμότερος τρόπος διαδικασίας ἦτο ἐντὸς μιᾶς ἢ δύο συνεδριάσεων νὰ διεκπεραιώσωμεν τὰ μικρὰ θέματα καὶ νὰ ἀφοσιωθῶμεν ἔπειτα ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὰ δύο μεγάλα ζητήματα, τὸ ζήτημα, δηλαδή, τοῦ Συντάγματος καὶ τὸ ζήτημα τῶν ἀγοραπωλησιῶν. Ἀπὸ τοῦ μηνὸς ὅμως, Νοεμβρίου, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἤρχισε κυοφορουμένη ἡ πρώτη πολιτικὴ κρίσις παρετηρεῖτο μία ἀπροθυμία τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς συνεδριάσεις. Τοιουτοτρόπως ἐματαιώθησαν τρεῖς συνεδριάσεις, τῆς 11ης Νοεμβρίου, τῆς 16ης Νοεμβρίου καὶ 9ης Δεκεμβρίου δι’ ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Ἠναγκάσθην εἰς τὰς προσκλήσεις, τὰς ὁποίας ἀπέστειλα εἰς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν των ἐπὶ τῆς ἀνάγκης, ἡ ὁποία ὑπῆρχε νὰ τερματίσωμεν τὰ μικρὰ ζητήματα, διὰ νὰ ἐπιληφθῶμεν τῶν μεγάλων ζητημάτων. Κατώρθωσα κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἐπιτύχω, δύο συνεδριάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὑπῆρχεν ἀπαρτία, δηλαδή, τὰς συνεδριάσεις τῆς 15ης καὶ 21ης Δεκεμβρίου, καὶ κατὰ τὰς ὁποίας ἐτερματίσθησαν ὅλα τὰ μικρὰ ἐκκρεμῆ ζητήματα καὶ παρέμειναν τὰ δύο ἄλλα ζητήματα τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ ψηφίσματος τῶν ἀγοραπωλησιῶν. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ Συντάγματος ἐγένετο μία προπαρασκευαστικὴ ἐργασία, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ, κατὰ τὴν γνώμην μου, μίαν σημαντικὴν πρόοδον. Εὑρισκόμεθα πρὸ δύο διαφόρων ἀντιλήψεων. Ἡ μία ἀντίληψις εἶναι νὰ ψηφίσωμεν, ὅπως ὅπως, ἕνα Σύνταγμα, ἢ δυνατὸν τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 μὲ ἀσημάντους τινὰς τροποποιήσεις διὰ νὰ τελειώσωμεν κατά τινα τυπικὸν τρόπον τὰς ἐργασίας μας, ὡς ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς, καὶ ἡ ἄλλη εἶναι νὰ ψηφισθῇ τὸ Σύνταγμα αὐτὸ καὶ νὰ εἶναι ὅσο τὸ δυνατὸν εὐκολοψήφιστον, ἀλλὰ συγχρόνως νὰ δίδῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή, δὲν εἶναι ξένη πρὸς τὸ πνεῦμα τῶν λαῶν, τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἀπὸ τὴν κοσμογονίαν τοῦ τελευταίου πολέμου. Διὰ νὰ συμβιβάσωμεν αὐτὰς τὰς δύο ἀντιλήψεις, καὶ διὰ νὰ μὴ ἀφήσωμεν ἐκκρεμότητα, ἡ ὁποία ἀπὸ ὡρισμένων πλευρῶν, ἐπεδιώκετο, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος, ἐνομίσαμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν μίαν μέσην λύσιν καὶ εἰς τοῦτο νομίζω, ὅτι συνεφώνησε σχεδὸν ἡ παμψηφία τῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς. Δηλαδή, δι’ ἑνὸς ψηφίσματος ὑποβαλλομένου ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Σώματος νὰ ψηφισθοῦν ὁμαδικῶς ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν συζήτησιν, ἢ θὰ εἶχον ἀσήμαντον συζήτησιν, ὡς περιέχοντα φραστικάς τινὰς μεταβολὰς ἢ ἐπανάληψιν μὴ οὐσιωδῶν διατάξεων καὶ νὰ ἀπομονώσωμεν ἐκείνας τὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν ἀνάγκην συζητήσεως. Ὁ ἀριθμὸς λοιπόν, τῶν ὑπολοίπων διατάξεων θὰ ἦτο περίπου 60, ἀλλὰ νομίζομεν, ὅτι τὰ 60 αὐτὰ ἄρθρα, τὰ ὁποῖα θὰ παραμείνουν πρὸς ἀναλυτικὴν συζήτησιν, δὲν ἀπαιτοῦν ὅλα τὸν ἴδιον χρόνον ἐργασίας. Εἶναι ἄρθρα, τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθοῦν ἕνα τέταρτον, εἶναι ἄρθρα, τὰ ὁποῖα θὰ χρειασθοῦν ἡμίσειαν ὥραν, καὶ ἄλλα ὅπως ἡ μεταρρύθμισις τῶν διατάξεων περὶ νομοθετικῆς ἐξουσίας, ἡμερῶν τινων συζήτησιν, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι ἂν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον προαγάγωμεν τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, ψηφίζομεν ἐδῶ «ὰν μπλὸκ» τὰ 70, 80 ἄρθρα........

§73ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις.

§74Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὑπάρχει κατ’ ἀρχὴν ἀπόφασις. Ἐὰν λοιπὸν ληφθῇ κατ’ ἀρχὴν αὐτὴ ἡ ἀπόφασις, ἔπειτα μὲ δύο συνεδριάσεις τὴν ἑβδομάδα, ἀλλὰ ὁμαλῶς διεξαγομένας, νομίζομεν ὅτι ἐντὸς δύο, τὸ πολὺ τριῶν μηνῶν, θὰ εἶναι δυνατή, ἡ ἐπιψήφισις τοῦ Συντάγματος. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐλήφθη αὐτὴ ἡ ἀπόφασις ἐπηκολούθησεν ἡ ἑτέρα Κυβερνητικὴ κρίσις καὶ ἐσχηματίσθη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν πρώτην της μορφὴν τοῦ Ἰανουαρίου. Ἐκάλεσα καὶ πάλιν τότε εἰς συνεδρίασιν τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν 12 καὶ 25 Ἰανουαρίου. Ἀμφότεραι αὐταὶ αἱ συνεδριάσεις ἐματαιώθησαν καὶ πάλιν δι’ ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Προσήρχοντο 7 ἕως 8 τὸ πολὺ μέλη πλὴν ἐμοῦ. Κατὰ τὴν τελευταίαν ματαιωθεῖσαν συνεδρίασιν τὰ παρόντα μέλη μοῦ εἶπον ρητῶς καὶ κατηγορηματικῶς, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ συγκαλῶ τὴν Ἐπιτροπήν, εἰς συνεδριάσεις, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν ρητὴν καὶ σαφῆ ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν σκέψεων αὐτῆς ἐν σχέσει πρὸς τὰ δύο ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς ζητήματα, δηλαδή, τὸ ζήτημα τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν ἀγοραπωλησιῶν ἐπὶ κατοχῆς, μοῦ ἀνέθεσε δὲ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ ἐπικοινωνήσω μετὰ τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι τότε ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, λόγῳ τῆς καταστάσεως τῆς ὑγείας του, δὲν εἰργάζετο, διὰ νὰ ἀκούσω παρ’ αὐτοῦ, τὶ σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις. Ἐζήτησα διὰ τοῦ Γραμματέως τῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς, ἐπὶ διήμερον, νὰ ἔλθω εἰς οἱανδήποτε ἐπαφὴν μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τοῦτο κατέστη ἀδύνατον, διότι οὗτος δὲν εὕρισκε εὐκαιρίαν διὰ νὰ ἴδῃ τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς. Κατόπιν τούτου ἠναγκάσθην νὰ τοῦ ἀπευθύνω μακρὰν ἐπιστολήν, ἐν τῇ ὁποίᾳ τοῦ ἐξέθετον τὰ δύο ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἦταν ἐκκρεμῆ ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὸν παρεκάλουν νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ τῶν ζητημάτων τούτων, καθορίζων σαφῶς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ πρώτου ζητήματος, τί σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις σχετικῶς μὲ τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Συντάγματος καὶ ἐπὶ τοῦ δευτέρου ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ὑπὸ τὴν νέαν αὐτῆς μορφήν, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον ἐπὶ τῆς πρώτης Κυβερνήσεως Σοφούλη–Τσαλδάρη, ἐὰν καὶ ἡ νέα Κυβέρνησις, εἰς τὴν ὁποίαν συμμετέχουν τρία νέα Κόμματα, ἐξακολουθῇ νὰ υἱοθετῇ τὸ σχέδιον. Ἐπὶ τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς δὲν ἠξιώθημεν ἀπαντήσεως. Ἁπλῶς διὰ τοῦ ραδιοφώνου μετεδόθη ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὰ ἐρωτήματα διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνέμενον τὴν ἀπάντησιν διὰ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, ἀλλ’ εἰς οὐδὲν σημεῖον περιεῖχον τί τὸ σχετικὸν ὡς πρὸς τὰ ὑπὸ κρίσιν ζητήματα. Μὴ γνωρίζων τί πρόκειται νὰ συμβῇ διὰ τὸ ζήτημα τῶν ἀγοραπωλησιῶν ἐπὶ κατοχῆς, ἐπεκοινώνησα μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὁ ὁποῖος πράγματι, ὀφείλω νὰ τὸ εἴπω καὶ ἐγώ, εἶχεν ἐπιδιώξει μὲ κάθε τρόπον νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα αὐτό, ἔχων ὅλην τὴν καλὴν πρὸς τοῦτο θέλησιν καὶ συνεννοήθημεν μαζὶ οἱ δυό μας, ποῖος θὰ ἦτο ὁ καταλληλότερος τρόπος λύσεως τοῦ ζητήματος. Διὰ νόμου, νομοθετήματος ἔχοντος περιωρισμένην τυπικὴν ἰσχύν, εἶναι καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην ἀδύνατον. Διότι ἐφ’ ὅσον αἱ ἀγοραπωλησίαι αὗται συνετελέσθησαν καὶ ἐγένετο μεταγραφὴ τῶν σχετικῶν πράξεων, ἐκτήθη, δηλαδή, δικαίωμα ἰδιοκτησίας, ἡ ἐνδεχομένη ἀνατροπὴ αὐτῶν τῶν ἀγοραπωλησιῶν δι’ ἀκυρώσεως ἦτο ἀδύνατον νὰ γίνῃ διὰ νόμου μειωμένης τυπικῆς ἰσχύος. Ἔπρεπε κατ’ ἀνάγκην νὰ γίνῃ διὰ πράξεως ηὐξημένης τυπικῆς ἰσχύος, ἐχούσης, δηλαδὴ δύναμιν συντακτικήν. Ἄλλωστε καὶ ἡ ὑπ’ ἀριθμὸν 114 Συντακτικὴ πρᾶξις καὶ αὐτὴ ἦτο συντακτική, μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι ἐκείνη ἦτο πολλαχῶς ἀνώμαλος καὶ τυπικῶς καὶ ἠθικῶς. Ἔπρεπε, λοιπόν, νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος ἡ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ ὡς ἀσκοῦσα συντακτικὴν ἐξουσίαν. Ἐπειδὴ ἐπρόκειτο τὰς ἡμέρας ἐκείνας νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, ἦτο ἔκδηλος ἡ περὶ τούτου πλειοψηφία τοῦ Σώματος, συνεννοήθημεν μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐκδοθῇ ψήφισμα διαρκουσῶν τῶν διακοπῶν τῆς Βουλῆς, καθ’ ὃν τρόπον εἶχον ἐκδοθῆ τοιαῦτα ψηφίσματα ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως. Νὰ δημιουργηθῇ δηλαδὴ μία εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ Ἐξουσιοδοτήσεως, μόνον καὶ μόνον διὰ τὸ ψήφισμα αὐτὸ τῶν ἀγοραπωλησιῶν καὶ ὡς τοιαύτη ἐπιτροπὴ θὰ ἦτο αὐτὴ αὕτη ἡ ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπή, ἐνώπιον τῆς ὁποίας ἦτο τὰ ζήτημα ἐκκρεμές. Συνεφωνήσαμεν μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης περὶ ὑποβολῆς ἑνὸς σχεδίου ψηφίσματος, εἰς τὸ ὁποῖον ὡρίζετο ὅτι ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ ἐξουσιοδοτεῖ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδώσῃ διαρκούσης τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ψήφισμα περὶ τῶν ἀγοραπωλησιῶν μετὰ σύμφωνον γνώμην τῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς, λειτουργούσης ὑπὸ μορφὴν Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, τὸ ὁποῖον θὰ ἤρχετο πρὸς τυπικὴν κύρωσιν ἐνώπιον τῆς ὁλομελείας τοῦ Σώματος, ὅπως συνέβη μὲ ἄλλα ψηφίσματα ἐκδοθέντα κατὰ πρότασιν τῶν Ἐπιτροπῶν Ἐξουσιοδοτήσεως. Διὰ νὰ διευκολύνω τὰ πράγματα, μολονότι ἦτο ἡ 3η Φεβρουαρίου, ἡμέρα διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν, ἐσκέφθην, ὅτι θὰ ἦτο δύσκολον νὰ συγκαλέσω τὴν Ἐπιτροπήν καί, γενόμενος εἰσηγητὴς αὐτοῦ τοῦ ψηφίσματος, συνέταξα τὴν ἔκθεσίν μου ἐδῶ καθήμενος παραπλεύρως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀνέθεσα εἰς τὸν Γραμματέα τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ περιφορᾶς, νὰ λάβῃ τὰς ὑπογραφὰς τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς διὰ μίαν τυπικὴν ἔγκρισιν ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ αὐτὸ τὸ τυπικὸν ψήφισμα. Ἦτο τόσον ἔκδηλος ἡ γνώμη ὅλων τῶν ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων, οὐδεὶς θὰ εἶχε ἀντίρρησιν, ὥστε τὸ ψήφισμα θὰ ἐψηφίζετο ἐντὸς ἑνὸς δευτερολέπτου. Ὁ κ. Πρόεδρος ὅμως τῆς Βουλῆς εἶπεν ὅτι δὲν δέχεται ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ εἰσαγάγῃ τὸ ψήφισμα αὐτό, διότι τοῦτο ἀποτελεῖ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, διότι, συζητουμένων τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, οὐδὲν ἄλλο ζήτημα ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν. Συνεννοήθημεν μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν, ὁ ὁποῖος ἀντεπροσώπευε τὰς νομικὰς ἀπόψεις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ἀπεφασίσαμεν νὰ μεταπείσωμεν τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὅτι ἡ ἄποψίς του δὲν ἦτο εὔλογος, πρῶτον διότι τὸν Κανονισμὸν τὸν ἔχομεν τοσάκις παραβιάσει, ὥστε τοῦτο θὰ ἦτο ἡ οὐρὰ τοῦ γνωστοῦ ζώου καὶ δεύτερον διότι ὑπέδειξα τὴν ἑξῆς πρακτικὴν λύσιν, ἀφοῦ ἐτερματίζετο ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων, τὴν στιγμὴν ἐκείνην μεταξὺ τερματισμοῦ τῆς συζητήσεως καὶ ψηφοφορίας θὰ παρενέβαλεν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς αὐτὸ τὸ ψήφισμα καὶ ἡ Βουλὴ δι’ ἀναστάσεως θὰ τὸ ἀπεδέχετο. Ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὗρον ἀπόλυτον ἄρνησιν καὶ κατόπιν τούτου κατέστη ἀδύνατος ἡ λύσις τοῦ ζητήματος διαρκούσης τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Καὶ ἐπανέρχεται τὸ ζήτημα μετὰ τὴν ἐπανάληψιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ὁριστικῶς. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπὴν καὶ ὑπάρχει διακοπὴ διπλωματικῶν σχέσεων μεταξὺ τῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐδέχθην καὶ πάλιν, ὑπερβαίνων τὰ καθήκοντά μου, νὰ ἀναλάβω τὴν πρωτοβουλίαν, ὥστε νὰ γίνῃ ὄχλησις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ μέσου τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς πλέον. Καὶ παρεκάλεσα διὰ τοῦ Γραμματέως τῆς Ἐπιτροπῆς, τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ ὀχλήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἀπὸ τετραμήνου παραμένουσαν ἀναπάντητον ἐπιστολὴν τοῦ Προέδρου τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν καὶ μὲ παρεκάλεσε νὰ συντάξω ἐγὼ ὁ ἴδιος τὸ σχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀμέσως συνέταξα. Καὶ πράγματι τὴν 5ην Μαΐου ἀπεστάλη ἡ ἐπιστολὴ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὁποίας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἐζήτει ἀπάντησιν ἐπὶ τῶν ἐρωτημάτων, τὰ ὁποῖα τοῦ ἐτίθεντο διὰ τῆς ἐπιστολῆς μου ἐκείνης τοῦ Ἰανουαρίου τοῦ τρέχοντος ἔτους. Ἑπομένως, τὸ λεχθὲν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁ Πρόεδρος αὐτῆς εἶχεν ἐπιδείξει ἀδιαφορίαν ἢ ἀδράνειαν ἢ ἀντίδρασιν εἰς τὰ ζητήματα αὐτά, εἶναι ἀπολύτως ψευδές. Ὄχι μόνον δὲν ἠδιαφορήσαμεν, ἀλλὰ ὑπερέβημεν καὶ τὰ συνήθη καθήκοντά μας διὰ νὰ ἐπισπεύσωμεν τὴν λύσιν αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Νομίζω, ἑπομένως, ὅτι ἐφ’ ἑξῆς τὸ ζήτημα εἶναι ἀποκλειστικῶς κυβερνητικῆς ἁρμοδιότητος. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπισήμως πῶς σκέπτεται ἐπ’ ἀμφοτέρων τῶν ζητημάτων. Τί ἐπιθυμεῖ ἡ Κυβέρνησις; Ἐπιθυμεῖ νὰ ψηφίσῃ τὸ Σύνταγμα κατὰ τὴν ἀρχῆθεν διαδικασίαν, ἄρθρον πρὸς ἄρθρον, ὁπότε Σύνταγμα δὲν θὰ ψηφισθῇ ποτὲ καὶ θὰ μένῃ ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος διὰ τὴν μέλλουσαν Βουλὴν μὲ ὅλας τὰς ἐκ τούτου συνεπείας, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς σχετικῆς ἐκθέσεώς μας, ἢ ἐπιθυμεῖ νὰ δεχθῇ αὐτὴν τὴν συμβιβαστικὴν πρότασιν, εἰς τὴν ὁποίαν κατέληξεν ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐντὸς ἑνὸς ὡρισμένου χρόνου τὸ ζήτημα αὐτὸ τερματίζεται. Ἐπίσης τί ἐπιθυμεῖ διὰ τὰς ἀγοραπωλησίας, θέλει ἄμεσον συζήτησιν ἐν τῷ Σώματι ἢ ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου διὰ τῶν Ἐπιτροπῶν;

§75Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Νομίζω ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ καλυτέρα λύσις. Ἀλλὰ νὰ κυττάξωμεν νὰ ἀρχίσωμεν ἀπὸ σήμερον καὶ ἐφ’ ἑξῆς, μὲ ὅλην τὴν διάθεσιν, ἡ ὁποία ἐπιδεικνύεται. Ἡ λύσις, τὴν ὁποίαν προτείνει ἡ Ἐπιτροπή, ὑποθέτω ὅτι θὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ καὶ ἀπὸ ὅλην τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν ἐλάβομεν ἀφορμὴν νὰ συζητήσωμεν εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον σχετικῶς, ἀλλὰ γνωρίζω τὰς σκέψεις ὅλων τῶν μελῶν, αἱ ὁποῖαι ἀποκλίνουν ὑπὲρ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Νὰ γίνῃ ἕνα ψήφισμα, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ περιληφθοῦν ὡρισμένα ἄρθρα καὶ νὰ συζητηθοῦν πλέον τὰ ἄλλα εἰς τακτὰς ἡμέρας διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Συντάγματος. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ ψηφίσματος περὶ ἀγοραπωλησιῶν ἐπὶ κατοχῆς, τὸ ὁποῖον ἔθιξαν οἱ προλαλήσαντες κ. συνάδελφοι, διὰ τὸ ψήφισμα τοῦτο, τὸ ὀλιγώτερον ποὺ ἔχει νὰ κάμῃ ἡ Βουλή, θὰ ἦτο νὰ τάξῃ ἄλλην μίαν προθεσμίαν, ἐὰν εἶναι ἀπαραίτητος, εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἵνα ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν περαιώσῃ τὸ ἔργον της. Ἄλλως, ἐπειδὴ ἔχουν λήξει αἱ προθεσμίαι, νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἄνευ περαιτέρω ἐπεξεργασίας. Τί προτιμᾶτε ἐκ τῶν δύο;

§76ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τὸ φέρετε πρὸς συζήτησιν.

§77Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Νομίζω ὅτι σκοπιμώτερον θὰ ἦτο νὰ ταχθῇ μία προθεσμία 15 ἡμερῶν. Ἐὰν δὲν εἶναι ὥριμον ἀρκετὰ καὶ σεῖς ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς νομίζετε ὅτι χρειάζεται ὡρισμένον χρόνον μελέτης, νομίζετε ὅτι μὲ μίαν ἐργασίαν σύντομον, δύναται νὰ τελειώσῃ; Ἐντὸς 10 ἡμερῶν δύνασθε νὰ τὸ ὑποβάλητε; Προτιμᾶτε νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ὥριμον;

§78Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὸ ἀπόκειται εἰς σᾶς νὰ τὸ ἀποφασίσητε. Τὸ ζήτημα εἶναι ἐξαιρετικῆς σοβαρότητος, πρόκειται περὶ συμφερόντων ἑκατοντάδων χιλιάδων προσώπων. Χρειάζεται μελέτη λεπτομερεστάτη καὶ ἐμπεριστατωμένη. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον εἶχον ὁρισθῆ πλείονες τοῦ ἑνὸς εἰσηγηταί, ὥστε νὰ ἀκουσθοῦν ὅλαι αἱ ἀπόψεις. Αὐτὸς νομίζω, ὅτι εἶναι ὁ εὐσυνείδητος τρόπος τῆς ἐπεξεργασίας τῶν ζητημάτων. Ἐὰν δὲν θέλετε νὰ ἀκολουθήσωμεν αὐτὴν τὴν ὁδόν, τότε 15 ἡμέραι θὰ εἶναι τὸ ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα, διότι ἐκ τῶν κυρίων εἰσηγητῶν μόνον εἷς, ὁ κ. Πολυζώης Οἰκονομίδης, βουλευτὴς ἐξ Ἀχαΐας μοῦ ἐπέδωκε τὴν εἰσήγησίν του. Οἱ ἄλλοι εἰσηγηταὶ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν κατέθεσαν τὴν εἰσήγησίν των καὶ νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀκουσθοῦν καὶ αἱ γνῶμαι αὐτῶν. Ἐὰν τυχὸν εὑρίσκατε ἀρκούντως δικαιολογημένην τὴν πρώτην ἄποψιν, διότι βλέπετε ὅτι παρελκύονται αἱ ἐργασίαι τῆς Ἐπιτροπῆς λόγῳ ἐλλείψεως ἀπαντήσεως τῶν εἰσηγητῶν, νὰ εἰσαχθῇ πρὸς συζήτησιν ἄνευ ἐπεξεργασίας ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ.

§79Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐξωτερικῶν). Ἐρωτῶ, ἀπὸ σήμερον καὶ ἐφ’ ἑξῆς θέλετε 15 ἡμέρας διὰ νὰ ὡριμάσῃ τὸ ζήτημα;

§80Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νομίζω ὅτι 15 ἡμέραι εἶναι ἀρκεταί.

§81Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Διὰ νὰ θεωρηθῇ τερματισθεῖσα ἡ ἐργασία τῆς Ἐπιτροπῆς;

§82Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει τὸ ζήτημα. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις θέλῃ νὰ ἔλθῃ ἄνευ προπαρασκευῶν, αὐτὸ εἶναι ἔργον της. Γνωρίζετε τὰς καταβληθείσας προσπαθείας ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς.

§83Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Γνωρίζω αὐτὰ ποὺ λέγετε καὶ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο νὰ ἀνακοινώσῃ ὅτι ἐντὸς 15 ἡμερῶν θὰ ἠδύνατο νὰ ἔλθῃ ἐδῶ τὸ ζήτημα. Θέλω μόνον νὰ συνεννοηθῶ μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Ἐπιτροπῆς.

§84Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ἐργάζεται δυσαρέστως οὔτε ὀλίγον. Ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ εἶναι τεσσαρακονταμελής.

§85Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ καταβληθῇ πᾶσα προσπάθεια ὥστε νὰ γίνουν αἱ εἰσηγήσεις. Εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθουν ἐντὸς 10 ἡμερῶν;

§86Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀρκεῖ οἱ κύριοι εἰσηγηταὶ πλὴν τοῦ ἑνός, ὁ ὁποῖος κατέθεσε τὴν εἰσήγησίν του, νὰ ὑποβάλουν τὰς εἰσηγήσεις των.

§87Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Θέλει ἡ Βουλὴ ἐντὸς δέκα ἡμερῶν νὰ ἔλθῃ ἐδῶ;

§88ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§89Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἂς προσπαθήσῃ ἡ Βουλὴ νὰ τὸ τερματίσῃ.

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δέκα πέντε ἡμέρας.

§91Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ὥστε ἐντὸς 15 ἡμερῶν νὰ κατατεθῇ πρὸς ψήφισιν.

§92Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νὰ ἀναγραφῇ πρὸς συζήτησιν ἐντὸς 15 ἡμερῶν.

§93Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν μᾶς ἐδήλωσεν ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἶναι ἐξουσιοδοτημένος νὰ προχωρήσῃ εἰς τὸ ἔργον τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ ζητήματος τούτου, τῆς νέας Κυβερνήσεως υἱοθετούσης τὸ σχέδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§94Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐὰν ἀντελήφθην καλῶς, μετὰ 15 ἡμέρας θὰ εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§95Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὥριμον ἐκ μέρους τῆς Ἐπιτροπῆς.

§96Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, νὰ τὸ σημειώσετε.

§97Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Καὶ ὅσα μέλη δὲν δέχονται προθύμως νὰ ἐργασθοῦν, νὰ ἀντικατασταθοῦν ὑπ’ ἄλλων προθύμων.

§98Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ ἀνακοίνωσίς σας εἶναι συνεπῶς, ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἀποδέχεσθε τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐν σχέσει πρὸς τὸν τρόπον ψηφίσεως τοῦ Συντάγματος ὡς ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν αὐτὴν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν;

§99Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ὑπ. Ἐξωτ.). Μάλιστα.

§100Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑπάρχει ἡ γνώμη ὅτι κατὰ ρητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, αὐτὸ δὲν εἶναι συνταγματικόν.

§101Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Γνωρίζω τὰς ἀντιλήψεις σας. Θὰ συζητήσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ θὰ ἴδωμεν ἐὰν θὰ ὑπερισχύσῃ ἡ ἄποψις τοῦ κ. Κουλουμβάκη.

§102Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διαπιστώνω ὅτι ἐπῆλθε τὴν στιγμὴν ταύτην, μετὰ τετράμηνον προσπάθειαν, ἐπαφὴ μεταξὺ Ἐπιτροπῆς καὶ Κυβερνήσεως καὶ ἐπὶ τῶν δύο τούτων βάσεων: Πρῶτον, ἐπὶ τοῦ Συντάγματος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἐκπροσωποῦσα τὰ Κόμματα τῆς πλειοψηφίας, υἱοθετεῖ κατ’ ἀρχὴν τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ ἐπιψηφίσεως τοῦ Συντάγματος καθ’ ὃν τρόπον πρὸ ὀλίγου ἀνέπτυξα, δηλαδὴ ...... (δέν ἠκούσθη) ......

§103Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐντὸς τῆς πρώτης συνόδου τῆς Βουλῆς ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ τὸ Σύνταγμα. (Θόρυβος).

§104Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Γνωρίζετε πολὺ καλὰ ὅτι ἡ ἀναθεώρησις δὲν γίνεται κατ’ ἐφαρμογήν, ἀλὰ κατὰ παρέκκλισιν τῆς σχετικῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία, ἑπομένως, δὲν δεσμεύει διότι εἴμεθα σχεδὸν Συντακτικὴ Συνέλευσις. Ἄν λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις, κ. συνάδελφοι, ἥτις ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀρχηγοὺς κομμάτων, οἱ ὁποῖοι κατευθύνουν τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς ἀποδέχεται τὰς ἀπόψεις τῆς Ἐπιτροπῆς ...... (δὲν ἠκούσθη) ......

§105Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀναρχικά.

§106Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Κυβέρνησιν ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων υἱοθετοῦν, ὡς εἶπον αὐτὰς τὰς ἀπόψεις, ὄχι ὡς Κυβέρνησις, ἀλλ’ ὡς ἀρχηγοὶ κομμάτων.

§107Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξηγηθῇ τοῦτο. Ἡ Κυβέρνησις δὲν παρεμβαίνει εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ Συντάγματος...... (δὲν ἀκούεται, διότι ὁ κ. Ἀλιβιζᾶτος ὁμιλεῖ συγχρόνως ἀπὸ τῆς θέσεώς του).

§108Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νομίζω ὅτι ἐπῆλθε συμφωνία ἐπὶ ἀμφοτέρων τῶν θεμάτων μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν ἀρχηγῶν τῶν ἐν τῇ Κυβερνήσει κομμάτων καὶ συνεφωνήθη, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὅτι ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπετέλεσε πλήρως τὸ καθῆκον της καὶ οὐδεμίαν ἐπέδειξεν ἀδιαφορίαν ἢ ἀδράνειαν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὅτι ἐφεξῆς ἔχω τὴν κατηγορηματικὴν δήλωσιν τῶν ἀποτελούντων τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ ἔργου τούτου ἐντὸς τῶν τεθέντων ὁρίων καὶ κατόπιν τούτου ἐντὸς τῆς ἀπόψε θὰ ὁρισθῇ ἡ πρώτη συνεδρίασις τῆς Ἐπιτροπῆς. (Χειροκροτήματα).

§109Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον εἶχεν ὑποβληθῆ καὶ σχετικὸν σχέδιον.

§110Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ Συντάγματος διεκόπη κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, τὸν παρελθόντα Ἰούλιον, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος συμφωνούντων ὅλων τῶν κομμάτων.

§111Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ρητὴ διάταξις τοῦ Συντάγματος. Ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν πρώτην σύνοδον.

§112Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγένετο κατάχρησις ἐκ μέρους ὅλων τῶν ἀξιοτίμων ὁμιλητῶν τοῦ ὅρου παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, διότι ἐζήτησα πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ ὁμιλήσω. Ἐπ’ αὐτοῦ ὀφείλω νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως δίδεται ὁ λόγος εἰς τοὺς βουλευτάς, ἀφοῦ προηγουμένως συνεννοηθῶσιν μὲ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος ἐκτιμᾷ τὴν ἀνάγκην, ὥστε νὰ γίνῃ συζήτησις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Εἰς τὴν διατύπωσιν ταύτην ὑπεβλήθην καὶ ἀπὸ χθὲς συνεννοήθην μὲ τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὅτι θέλω νὰ λάβω τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ἑνὸς ζητήματος κοινωνικοῦ, τὸ ὁποῖον παρουσίαζε μίαν μορφὴν ὀξυτάτην. Καὶ ὡμίλησα ἐπὶ τοῦ θέματος, τοῦ ἀφορῶντος τοὺς μικροϊδιοκτήτας, λαβὼν ἀφορμὴν ἀπὸ μίαν συγκέντρωσιν πολυπληθῆ καὶ ἐπιβλητικήν, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ μετάσχω, κληθείς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ἀνεφέρθησαν καὶ ἄλλα ζητήματα, ζητήματα ἐπίσης σπουδαιότατα, ὡς τὸ ζήτημα τῆς ρυθμίσεως τῶν ἀγοραπωλησιῶν τῶν λαβουσῶν χώραν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀποπερατώσεως τοῦ ἀναθεωρητικοῦ ἔργου τοῦ Σώματος. Ὥστε καὶ αὐτὴ ἡ συζήτησις ἡ ὁποία ἤρξατο ἀντικανονικῶς, ἐὰν θέλετε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ὅτι εἶναι ἄνευ χρησιμότητος. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν πρώτην ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν εἰσερχόμεθα εἰς τὸ νομοθετικόν μας ἔργον καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ρυθμίσωμεν κατὰ ἕνα τρόπον πῶς θὰ ἐκτελέσωμεν τὰ ἔργα μας, ὡς νομοθετικὸν Σῶμα. Βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ἔχει πρωτοβουλίαν ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς διεξαγωγῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ δυστυχῶς, ἡ Κυβέρνησις, βαρυνομένη ἀπὸ μίαν μεγάλην εὐθύνην, δὲν ἐτόλμησε ποτὲ νὰ λάβῃ πρωτοβουλίαν διὰ νὰ ρυθμίσῃ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Ἐντεῦθεν παρουσιάζονται πολλαὶ διαμαρτυρίαι καὶ ἔχει τὸ δικαίωμα κάθε βουλευτὴς νὰ εἴπῃ: τέλος πάντων, πῶς θὰ ἐργασθῶμεν; Αὐτὸ ἔδωκε τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, νὰ ἐγερθῇ ἀπὸ τῆς θέσεώς του καὶ νὰ δώσῃ τρόπον τινὰ κατευθύνσεις διὰ τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε δυσάρεστον αἴσθημα εἴς τινας βουλευτάς. Ἐλέχθη ὅτι προκειμένου περὶ ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει πρωτοβουλίαν. Αὐτὸ εἶναι θεωρητικῶς ἀληθές, ἀλλὰ πρακτικῶς δὲν εἶναι καθόλου ἀληθές, διότι ἡ Κυβέρνησις διευθύνει τὴν πλειοψηφίαν τῆς Βουλῆς, διότι ἄλλως δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι Κυβέρνησις. Καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο συμβαίνει, ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ πρωτοβουλίαν. Ἄλλωστε, οἱ κ. ὑπουργοὶ ἐκτὸς τῆς ἰδιότητός των ὡς ὑπουργοί, εἶναι καὶ βουλευταί. Ὥστε, κ. βουλευταί, βλέπετε ὅτι ἀδίκως ἐκακίσθην ὅτι ἐπῆρα τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ ἐλπίζω ὅτι ἡ συζήτησις, ἡ ὁποία ἐγένετο, εἶναι μεγάλης χρησιμότητος, διότι ἀπὸ σήμερον ἀρχίζομεν νὰ συζητῶμεν τὸν τρόπον τῆς διεξαγωγῆς τῶν ἐργασιῶν μας. Ὑπάρχει ἓν ψήφισμα, κ. Πρόεδρε, τὸ ὁποῖον ἐνεκρίθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τοῦ ὁποίου καθωρίσθησαν ἡμέραι νομοθετικῆς ἐργασίας, ἡμέραι ἀναθεωρητικοῦ ἔργου καὶ ἡμέραι κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: αὐτὸ τὸ ψήφισμα εἶναι ἐν ἰσχύϊ;

§113Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἠτόνησε κατόπιν συνεννοήσεως μεταξὺ τῶν κ.κ. Παπανδρέου καὶ Διομήδη.

§114Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἓν ψήφισμα θὰ ἀτονήσῃ διὰ συνεννοήσεως βουλευτῶν μεταξὺ των; Ἰσχύει ἢ δὲν ἰσχύει;

§115Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Ἐφ’ ὅσον δὲν κατηργήθη ἠμπορεῖ νὰ μὴ ἰσχύῃ;

§116Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ ἀπὸ ὑμᾶς, ὁ ὁποῖος ἔχετε κυριαρχικὴν ἐξουσίαν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅπως συνεννοηθῆτε μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ δηλώσητε ἐὰν ἰσχύῃ τὸ ψήφισμα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βεβαίως ἰσχύει.

§118Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τότε, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ τελειώνωμεν, ἀπὸ αὔριον ἐφαρμόζοντες τὸ ψήφισμα, θὰ πρέπει νὰ καθορίσητε τί εἴδους ἐργασίαν θὰ ἐπιτελέσῃ ἡ Βουλή.

§119Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπ. Ἐξωτ.). Βάσει τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον τὸ Προεδρεῖον ἐφαρμόζει, κατηρτίσθη ἡ σημερινὴ ἡμερησία διάταξις, εἰς τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ εἰσέλθωμεν.

§120Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριοι βουλευταί, ἡ τήρησις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ἀποτελεῖ ἀπαραίτητον καὶ ἀναγκαίαν προϋπόθεσιν τῆς ὁμαλῆς λειτουργίας τοῦ Κοινοβουλίου. Ὅταν μετὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1909 ἐπεδιώχθη ἀναθεώρησις τοῦ πολιτεύματος, κυρίως ὡς ἀναθεώρησις τοῦ πολιτεύματος ἐπεδιώχθη ἡ ἀνασύνταξις τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς πρὸς ρύθμισιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ νομοθετικοῦ Σώματος, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν, ἐπαναλαμβάνω, τὴν καλυτέραν ἐγγύησιν καὶ τὴν καλυτέραν ὑπεράσπισιν τοῦ κοινοβουλευτικοῦ συστήματος. Ἡ τήρησις τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἀνατεθειμένη, δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ νόμον, εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως δύναται νὰ εἰσαχθῇ πρὸς συζήτησιν ζήτημα ἐξαιρετικῶς κατεπεῖγον, ἐξαιρετικῶς συγκινοῦν τὴν δημοσίαν γνώμην. Ἡ πεῖρα τῶν ἐργασιῶν τῆς παρούσης Βουλῆς, μαρτυρεῖ ὅτι, ὁσάκις συνέβη νὰ ἐγερθῇ συζήτησις πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, αὕτη, κατὰ τὰ 9)10, ἀφεώρα ζητήματα δημοσίας τάξεως. Ὁ φίλος ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικοφρόνων κ. Τουρκοβασίλης εἰσήγαγε ὑπὸ συζήτησιν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τοὺς μικροϊδιοκτήτας. Οἱ ἄλλοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν λόγον, εἰσήγαγον δύο ἄλλα θέματα, ἑνὸς νόμου, ὁ ὁποῖος ἐνεκρίθη ὡς ἀναγκαστικὸς τὴν παραμονὴν τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀφορῶντος τὴν ἐπίταξιν. Ἔδωσε τὴν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰσήχθησαν ὅμως κατόπιν ἀπὸ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος δύο θέματα, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν ἀντικείμενον συζητήσεως ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ συζητηθοῦν ὡς θέματα ἐλέγχου τῆς Κυβερνήσεως, διότι εἰς τὰς προγραμματικὰς αὐτῆς δηλώσεις, δὲν ὡμίλησε περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος καὶ περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀκυρώσεως τῶν ἀγοραπωλησιῶν. Αὐτὰ ἦσαν θέματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀνεφέροντο εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ὁποίων οὔτε ἀπὸ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, τοῦ ἀποτελοῦντος τυπικῶς τὴν ἀξιωματικὴν ἀντιπολίτευσιν, ἔγινε καμμία ἀπολύτως συζήτησις. Δὲν δύνανται τὰ ζητήματα αὐτά, νὰ συζητηθοῦν παρενθέτως πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Καλῶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, ἐν ὀνόματι τοῦ κοινοβουλευτικοῦ συστήματος νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν θέσιν του καὶ νὰ ἀναλάβῃ τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος.

§121Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Εἶχα ζητήσει, κ. Πρόεδρε, τὸν λόγον, διὰ νὰ εἴπω δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ Συντάγματος. Δὲν πρόκειται κἂν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα. Τὸ ζήτημα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου θέλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ψηφίσεως τοῦ Συντάγματος, διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν εἰς τὰ περυσινά. Θὰ ἤθελα νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει προκαθορισθῆ χρόνος διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὸ ὅλον, πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τοὐλάχιστον δύο ἄρθρα, τὸ περὶ ἀναθεωρήσεως καὶ τὸ περὶ μορφῆς τοῦ πολιτεύματος.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

§123Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, ἡμερησία διάταξις, περιέχουσα τόσα νομοσχέδια, νὰ διανέμεται πρὸ 2 μόλις ὡρῶν; Πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ βουλευταὶ νὰ μελετήσουν τὰ νομοσχέδια. Θὰ πρέπει τοὐλάχιστον νὰ διανέμεται πρὸ 24 ὡρῶν.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διενεμήθη κανονικῶς, ἀπὸ χθές.

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχέδιον «περὶ Σώματος Ἀδελφῶν Νοσοκόμων τοῦ Στρατοῦ» παρακαλῶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ τὸ ἀποσύρω.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποσύρεται.

§127Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Στρατιωτ.). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει νομοσχέδιον «περὶ τρόπου ἀποζημιώσεως κατόχων τῶν ἀναγκαστικῶς μισθουμένων ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας κτηνῶν, ὀχημάτων καὶ ἐξαρτημάτων τούτων» ὡς διεμορφώθη μετὰ τῶν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπενεχθεισῶν τροπολογιῶν, ἐὰν δέχεται ἡ Βουλή, παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ.

§128Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κ. ὑπουργέ, εἶναι ἀρκετὰ σοβαρόν. Πλὴν τῶν τροπολογιῶν, ἃς ἀνεφέρατε, ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι, ἃς ὁ προκάτοχός σας δὲν ἀπεδέχθη. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ ἀναβληθῇ διὰ νὰ τὸ συζητήσωμεν ἀνετώτερον.

§129Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἀφοῦ ἐπιμένετε, ἂς ἀναβληθῇ.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἐπίσης, αἰτήσει τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀναβάλλεται, ὡς μὴ ἀπολύτως ἐπεῖγον, προϋποθέτον μακρὰν συζήτησιν τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει νομοσχέδιον «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 705)48 Α. Ν. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων τοῦ διὰ τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΜΕʹ τῆς 20.3.48 ψηφίσματος, κυρωθέντος ἀπὸ 5.6.46 Β. Δ. «περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας προαγωγῶν».

§131Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 ἐν τῇ Ἡμερησίᾳ Διατάξει νομοσχέδιον «περὶ ρυθμίσεως συναλλαγματικῶν τινων ζητημάτων» προβλέπει τὸν τρόπον ἐξοφλήσεως ὡρισμένων πρὸς τὸ Δημόσιον χρεῶν ἅτινα εἶχον δημιουργήσει κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς διάφοροι ἀξιωματικοὶ ἐν τῇ Μέσῃ Ἀνατολῇ εἰς λίρας.

§132Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, κ. ὑπουργέ. Ὑπάρχει ἄλλο ἀντίστροφον κατατεθειμένον ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ συζητηθοῦν ἐν συναφείᾳ. Δι’ αὐτὸ θὰ ἦτο ὀρθότερον νὰ ψηφισθῇ εἰς αʹ συζήτησιν καὶ ἐν τῷ μεταξὺ νὰ συνεννοηθῆτε μετὰ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συναδέλφου σας καὶ νὰ φέρῃ πρὸς συζήτησιν καὶ τὸ συναφές.

§133Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§135ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ρυθμίσεως συναλλαγματικῶν τινων ζητημάτων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΜΔʹ ψηφίσματος «περὶ καθορισμοῦ τῶν ἐφαρμοστέων διατάξεων τοῦ Στρατ. Ποινικοῦ Κώδικος κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰσχύος τοῦ Γʹ ψηφίσματος».

§137Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, κ. Πρόεδρε, εἶχεν ὑποβληθῆ μία τροπολογία ἐκ μέρους τῶν κ.κ. ὑπουργ. Ναυτικῶν καὶ Ἀεροπορίας, ἀναφορικῶς μὲ τὸ ἀνεπίτρεπτον τῆς ἀσκήσεως ἐφέσεως κατὰ βουλευμάτων, ἐκδιδομένων ὑπὸ τῶν Δικαστικῶν Συμβουλίων, τοῦ Ναυτοδικείου καὶ Στρατοδικείου.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Τὴν υἱοθετῶ διαρκούσης τῆς περιόδου τῆς ἰσχύος τοῦ Γʹ ψηφίσματος.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§140ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροπολογήθη τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΜΔʹ ψηφίσματος «περὶ καθορισμοῦ τῶν ἐφαρμοστέων διατάξεων τοῦ Στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰσχύος τοῦ Γʹ ψηφίσματος». αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 708)1948 «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (βʹ περίοδος) 1945–46 καὶ 1946 –47 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Τ.Τ.Τ. καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου 1947–48».

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 708)1948 «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (βʹ περίοδος), 1945–46 καὶ 1946–47 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Τ.Τ.Τ. καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς εἰδικὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου 1947–48». αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 708)1948 «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἡμερομισθίου προσωπικοῦ ταχυδρομικῶν δεμάτων».

§144ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ Α. Ν. 708)48 «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἡμερομισθίου προσωπικοῦ ταχυδρομικῶν δεμάτων». αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς περὶ ἰατρικῶν, ὀδοντιατρικῶν καὶ φαρμακευτικῶν ἐπαγγελμάτων νομοθεσίας εἰς τὴν Δωδεκάνησον».

§146ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς περὶ ἰατρικῶν, ὀδοντιατρικῶν καὶ φαρμακευτικῶν ἐπαγγελμάτων νομοθεσίας εἰς τὴν Δωδεκάνησον». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΝΑʹ ψηφίσματος «περὶ ἐκπτώσεως ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ καὶ στερήσεως τῆς συντάξεως, διακρίσεων κλπ. στρατιωτικῶν ἐν γένει δρώντων ἀντεθνικῶς».

§148Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὅταν καὶ πάλιν εἶχεν ἔλθει τὸ ψήφισμα πρὸς συζήτησιν εἰς τὴν Βουλήν, προεκάλεσα τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, προκειμένου περὶ ἐκείνων τῶν ἀναπήρων ἀξιωματικῶν, τῶν καταστάντων ἐντελῶς ἀνικάνων πρὸς ὑπηρεσίαν καὶ οἵτινες ἐσφαλμένως ἐφέροντο ὡς μετασχόντες εἰς ἀντεθνικὰς ἐνεργείας καὶ παρετήρησα ὅτι εἶναι ἄξιον προσοχῆς, τὸ ὅτι δὲν δύναται τὸ σκληρὸν αὐτὸ μέτρον, ὅταν μάλιστα δέν εἶναι ἀποδεδειγμένη ἡ ἐνοχή, νὰ ἐφαρμόζεται ἐπὶ ἀξιωματικῶν καταστάντων ἀνικάνων ἐν τῇ πρὸς τὸ Κράτος ὑπηρεσίᾳ των. Ἐν τῷ ψηφίσματι τούτῳ ὑπάρχει ἡ ἑξῆς διάταξις: «Ἐν ᾗ............... (Ἀναγινώσκει)......... Δικαιοῦται ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐπαναφέρῃ τὸ ζήτημα. Ὅταν ὑπάρχουν ἐνδείξεις ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς διέπραξε τὸ ἀδίκημα συλλαμβάνεται, προφυλακίζεται καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἔρχεται ἡ ἀνάκρισις, παραπέμπεται ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ ἀξιωματικὸς στερεῖται τοῦ βαθμοῦ του, ἂν ἤθελε περάσει ἀπὸ τὸ Στρατοδικεῖον. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἄλλη περίπτωσις. Συλλαμβάνεται, ἀλλὰ δὲν σχηματίζεται δικογραφία. Ἐπειδὴ ὅμως θεωρεῖται ἐπικίνδυνος στέλλεται ἐξορία καὶ ἔπειτα νομίζουν ὅτι αὐτὸ ποὺ ἔγινε εἶναι λανθασμένο καὶ τὸν ἐπαναφέρουν πάλιν πίσω ἐλεύθερον. Τὸν ἀξιωματικὸν αὐτόν, τὸν ἐντελῶς ἀνάπηρον, τὸν ἐντελῶς ἀνίκανον πρὸς τὸ ζῆν, τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, ὁ ὁποῖος κατέστη ἀνίκανος, ὅταν ἔπραττε τὸ καθῆκον του, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δὲν ὑπάρχει περίπτωσις ἐφαρμογῆς ἐπιεικείας δι’ αὐτόν;

§149Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὑπάρχει περίπτωσις ἀξιωματικοῦ σταλέντος εἰς ἐξορίαν. Τίς τὸν ἔστειλεν ἐξορίαν; Ἐννοεῖτε τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας;

§150Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἀσφαλῶς.

§151Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὸν πιάνει ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀσφαλείας, βγάζει ἀπόφασιν καὶ τὸν στέλλει ἐξορίαν. Κατόπιν αὐτὸς τίνι τρόπον ἀπαλλάσσεται;

§152Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐν τῷ μεταξὺ σχηματίζεται φάκελλος, παραπέμπεται ἐν ἐξορίᾳ ὤν, ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ καὶ ἀπαλλάσσεται ἕνεκα κάποιου λόγου. Ὁ ὑπουργὸς δικαιοῦται νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν πρᾶξιν, ἡ ὁποία τοῦ στερεῖ τὴν σύνταξιν. Αὐτὸ ἰσχύει καὶ δι’ οἱονδήποτε ἀξιωματικὸν ὑγιέστατον καὶ εὐτραφέστατον. Τώρα ἔρχομαι καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου ἄποψιν, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς δὲν εἶχε τόσα εἰς βάρος του, ὥστε νὰ προσαχθῇ ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ, ἀλλὰ προληπτικῶς ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας, ἐστάλη ἐξορία. Τὸ Κράτος τοῦ στερεῖ τὴν σύνταξιν. Εἶναι δὲ αὐτὸς στραβός, κουτσός ἐκ τῆς ὑπηρεσίας του εἰς τὴν πατρίδα. Ἐρωτῶ ὑπάρχει περίπτωσις ἐπιεικείας δι’ αὐτόν, ἐὰν ἐπανέλθῃ;

§153Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. Δηλαδὴ νὰ ζητῇ νὰ πάρῃ καὶ τοὺς μισθούς του, τοὺς ὁποίους ἔκανε εἰς τὴν ἐξορίαν;

§154Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Λέγω, λοιπόν, τὸ ἑξῆς: ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ὅσον τοὐλάχιστον διάστημα εὑρίσκεται ἐν τῇ ἐξορίᾳ τρώγει μιὰ καραβάνα φαΐ καὶ ψωμί. Ὅταν ἀπολυθῇ ὅμως διατὶ νὰ ἀφεθῇ ἐντελῶς πένης; Ἐρωτῶ, εἰς τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠσκήθη ποινικὴ δίωξις κατ’ αὐτοῦ καὶ δὲν παρεπέμφθη εἰς τὸ δικαστήριον, δύναται ὁ ὑπουργὸς νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἐπιεικῆ διάταξιν, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται καὶ διὰ τοὺς ἄλλους;

§155Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν αἱ ἀπόψεις, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξεν ὁ κ. Λεονάρδος, προκαλοῦν ἔστω καὶ ὀλίγας ἀμφιβολίας εἴς τινας ἐξ ὑμῶν, νομίζω ὅτι θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν, διότι ἀδυνατῶ νὰ παραμείνω περαιτέρω καὶ συζητοῦμεν εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν τὸ ζήτημα, παρισταμένων καὶ περισσοτέρων βουλευτῶν.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται ἡ συζήτησις τοῦ ἐν λόγῳ ψηφίσματος. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 816)1948 Α. Ν. «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου 6022 παρεχομένης ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς προστασίας καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐργαζομένων ναυτικῶν». Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Θ. Κιζάνης.

§157Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ζητεῖται ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὴν κύρωσιν τοῦ Α. Ν. 816, τοῦ ὁποίου εἰσηγητὴς ὑπῆρξα ἐγώ, ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας. Ὁ νόμος αὐτὸς ἀποτελεῖ σταθμὸν καὶ αἰσθάνομαι ζωηρὰν ἱκανοποίησιν, διότι συζητεῖται αὐτὸς ὁ νόμος, ἐφόσον πρόκειται περὶ ἐπεκτάσεως τῆς προνοίας εἰς τὸν ναυτεργατικὸν κόσμον, εἰς τὰς οἰκογενείας τοῦ ἐργαζομένου ναυτεργατικοῦ κόσμου. Πρὶν ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ θῦμα μιᾶς εὐπιστίας, τὴν ὁποίαν εἶχον, πιστεύσας ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ὑπουργεῖον, τὸν ὁποῖον δὲν ἀσκεῖ τροχοπέδην ἐπὶ τῆς διοικήσεως τῶν ἄλλων Ὑπουργείων. Τὰ πράγματα ὅμως ἐκ τῶν ὑστέρων, μοῦ ἔδειξαν τὸ ἀντίθετον καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ ὅπως ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις ἀπὸ τὸ δεύτερον ἄρθρον «Διὰ Διαταγμάτων ......... ................... (Ἀναγινώσκει)............... Καθ’ ἃ ἔχω πληροφορίας ὁ νόμος αὐτὸς παραμένει ἀνεφάρμοστος, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν προσυπογράφει τὸ Διάταγμα τοῦ Ὑπουργείου Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, περὶ ἐνισχύσεως τοῦ ἐπιστημονικοῦ προσωπικοῦ τοῦ Οἴκου τοῦ Ναύτου, ὁ ὁποῖος Οἶκος τοῦ Ναύτου, ἀσκεῖ τὴν περίθαλψιν τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ ναυτικῶν. Κατὰ συνέπειαν, ὅλος αὐτὸς ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ σταθμόν, παραμένει ἀνεφάρμοστος. Ἐπιθυμῶ νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ὅπως στέρξῃ εἰς τὴν ἀπάλειψιν τῆς φράσεως αὐτῆς. Πρέπει νὰ εἶναι βεβαία ἡ Βουλή, ὅτι μόνον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ νόμος, ὁ ὁποῖος ὅπως σᾶς εἶπον, ἀποτελεῖ σταθμὸν διὰ τὴν ἄσκησιν τῆς προνοίας τοῦ ναυτεργατικοῦ κόσμου. Πιστεύω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας προθύμως θὰ δεχθῇ τοῦτο.

§158Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ καὶ ἐγὼ νὰ ἐξάρω τὴν σημασίαν τοῦ νομοθετήματος τούτου, διὰ τὸν ναυτεργατικὸν κλάδον καὶ ἐπιθυμῶ ἐπίσης νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. συναδέλφου, ἡ ὁποία πράγματι ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετήματος, τοῦ ὁποίου ἡ ἕως τώρα ἐφαρμογὴ ἀνακόπτεται ἀπὸ τὴν αἰτίαν, τὴν ὁποίαν ὑπεγράμμισεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος. Παρακαλῶ, λοιπόν, τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἀποσκοπεῖ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ σκοποῦ τοῦ νομοθετήματος.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς;

§160Ε. ΜΑΡΙΝΑΚΗΣ (Ὑπ. Ἐμπορ. Ναυτιλίας). Δέχομαι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κιζάνη, καὶ ἀπαλείφεται ἡ λέξις «τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν».

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὴ κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροποποιήθη τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως καὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 816)48 Ἀναγκ. Νόμου «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου 6002 παρεχομένης ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς προστασίας καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐργαζομένων ναυτικῶν». Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§162ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.10′ μ.μ.)