1948.10.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16η

Δευτέρα 25 Ὀκτωβρίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.40′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Γαλενιανός, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ε. ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Ε. ΓΟΝΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. (Προχωρεῖ πρὸς τὸ βῆμα).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μά, κύριε συνάδελφε, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἀπασχολήσητε πολὺ τὴν Βουλήν. Νὰ δώσητε μίαν διόρθωσιν.

§5Ε. ΓΟΝΗΣ. Μά, πρόκειται περὶ πλαστογραφίας τῶν πρακτικῶν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Γονῆς, ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§7Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρατηρῶ πλήρη πλαστογραφίαν τῶν πρακτικῶν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ εἴπητε τί ἔχητε νὰ παρατηρήσητε.

§9Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ εἶμαι σύντομος, ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψιν παντὸς ἐντίμου ἀνθρώπου. Εἶναι ἀληθὲς ἢ ὄχι ὅτι ὁ κ. Περρωτῆς εἶπε προχθὲς ἐπὶ λέξει: «Ἦλθεν ὁ κ. Γονῆς συνοδευόμενος ὑπό τινος Ἑλληνοϊταλοῦ»; Ὑπάρχει τις ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ παρακολουθήσας προχθὲς τὴν συνεδρίασιν καὶ ἀμφισβητῶν τοῦτο; Ἐγώ, κατάπληκτος ἀπὸ τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα καὶ εἶπον ἐπὶ λέξει: προκαλῶ τὸν κ. συνάδελφον νὰ κατονομάσῃ τίς ἦτο ὁ ἑλληνοϊταλὸς οὗτος.

§10Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶπε τέτοιο πρᾶγμα, ὁ κ. Περρωτῆς.

§11Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ ἀποτείνομαι πρὸς τὸ Σῶμα καὶ δὲν θὰ δεχθῶ διακοπάς. Λέγω λοιπόν, ὅτι πρὸ τοῦ αἰφνιδιασμοῦ ἔμεινα τόσον κατάπληκτος, ὥστε ὅταν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλὰ καὶ συνάδελφοι ἀπὸ ἄλλα ἑδώλια ἐστράφησαν πρὸς τὸν κ. Περρωτῆν καὶ ἠρώτων τοῦτον νὰ κατονομάσῃ τίς εἶναι ὁ ἑλληνοϊταλὸς οὗτος. Ὁ κ. Περρωτῆς, ἐνῷ ψιθυριστὶ κάτω κατωνόμαζε τὸν κ. Σερπιέρην, εἰς ἐμὲ ἀπήντησεν ὅτι δὲν ἐνθυμοῦμαι. Ὅταν ὅμως κατῆλθον τοῦ βήματος, καὶ λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ ἀξιότιμος ὑπαρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, μοῦ εἶπεν ὅτι ὁ κ. Περρωτῆς λέγει ὅτι ὁ ἑλληνοϊταλὸς αὐτὸς εἶναι ὁ κ. Σερπιέρης. Ὑποθέτω ὅτι θὰ ὑπάρχουν ἄνθρωποι ἐν τῇ αἰθούσῃ αὐτῇ, οἱ ὁποῖοι ἤκουσαν τὸ ὄνομα τοῦτο. Ἑπομένως, αἱ μὲν ἐφημερίδες, ὀρθῶς ἐπέδωσαν τὰ ὅσα ἀνέγραψαν. Καὶ ἤδη ἔρχομαι εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρουν τὸ Σῶμα. Διαβᾶστε τί λέγουν τὰ πρακτικά! «Μίαν ἡμέραν (ἀναγινώσκει) μὲ ἐπεσκέφθη ὁ κ. Γονῆς μὲ ἕνα Ἑλληνοϊταλόν». Κύριε Γιαννόπουλε, ἔχω δίκαιον ἢ ὄχι;

§12Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Περρωτῆν.

§13Ε. ΓΟΝΗΣ. Εἶπεν ὁ κ. Περρωτῆς, ὅτι ἐγὼ συνοδευόμουν ἀπὸ ἕνα Ἑλληνοϊταλόν;

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§15Ε. ΓΟΝΗΣ. Λοιπόν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Περρωτῆν, ὁ ὁποῖος μοῦ ἔκαμε τὴν μεγίστην αὐτὴν ἀδικίαν, ἄγνωστον διὰ ποίους λόγους, νὰ μοῦ εἴπῃ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι εἶχον διαφωνήσει ἐντόνως εἰς τὸ ζήτημα τοῦ νόμου τούτου περὶ τηλεφωνικῆς; Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ὁ κ. Περρωτῆς, παρὰ τὸ ὅτι δικαιολογεῖ τὴν στάσιν του ὡς πρὸς τὸν νόμον τοῦτον, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἶπεν πὼς ὁ νόμος καλῶς εἶχεν. Ἔτσι, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι, εἶπε. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, εἶναι ἠλλοιωμένα τὰ πρακτικά. Ἀλλὰ βλέπω καὶ ἄλλην ἀλλοίωσιν, ὅτι ὁ συνοδεύων Ἑλληνοϊταλὸς δὲν συνώδευε τὸν κ. Γονῆν, ἀλλὰ τὸν Ἄγγλον ταξίαρχον! Ἠκούσατε, κύριοι βουλευταί, τοιαύτην διαστροφὴν ποτέ; Λοιπόν, ἐπειδὴ καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιστολὴν τοῦ κ. Περρωτῆ καὶ ἀπὸ ὅσα ἐλέχθησαν ἠδικήθην, τὸν παρακαλῶ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὸ γεγονὸς ὅτι μὲ ἠδίκησε. Νομίζω, ὅτι ὡς παλαιὸς πολιτευόμενος, ἀνεξαρτήτως ἄλλου λόγου, πρέπει εὐθαρσῶς νὰ ἀναγνωρίσῃ τοῦτο. Θὰ πρέπει νὰ βάλῃ τὸ χέρι του εἰς τὴν καρδιὰ καὶ νὰ σκεφθῇ ἐὰν ποτὲ ἐγὼ ὄχι συνέστησα, ὄχι ἐπίεσα, ἀλλὰ ἐὰν εἶπα λέξιν τινὰ ἡ ὁποία νὰ ἐνέχῃ οἱανδήποτε ὑποψίαν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι αἱ ἐφημερίδες καλῶς τὰ ἀνέγραψαν. Ἁπλῶς ὁ κ. Περρωτῆς εἶπεν ἀναληθείας καὶ ἐπειδὴ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιστολήν του καταφαίνεται ὅτι πράγματι δὲν εἶναι ἰσχυρὰ ἡ μνήμη του, ἀνθρώπινον δὲ τὸ πλανᾶσθαι, θὰ παρακαλέσω νὰ ἀνέλθῃ ἢ ἐπὶ τοῦ βήματος ἢ ἀπὸ τῆς θέσεώς του καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ ὅλα τὰ ἐν λόγῳ σημεῖα τοῦ λόγου του καὶ νὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι ὁ κ. Γονῆς οὐδέποτε ἐνδιεφέρθη δι’ ὑπόθεσιν οἱασδήποτε ἑταιρείας καὶ δι’ οἱονδήποτε, εἴτε Κινέζον, εἴτε Ἑλληνοϊταλόν, εἴτε οἱονδήποτε ξένον. Ὅλος ὁ θόρυβος ἐγένετο ἀπὸ τὴν στιγμὴν ποὺ εἶπεν, ὅτι ἐγὼ συνώδευον Ἑλληνοϊταλόν. Κι’ εἶναι μὲν ἀληθὲς ὅτι ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς δὲν προβλέπει κυρώσεις ἐναντίον ἐκείνου, ὁ ὁποῖος ἀποτείνει μίαν συκοφαντίαν, ἀλλὰ ἐὰν ὁ κ. Περρωτῆς ἐξακολουθῇ νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τότε, νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἐπικίνδυνον προηγούμενον, διότι φαντασθῆτε νὰ γίνεται Κοινοβουλευτικὸς ἔλεγχος ἐναντίον οἱουδήποτε ὑπουργοῦ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ λέγῃ πρὸς τὸν ἐπερωτῶντα, σεῖς λέγετε αὐτά, κ. Α. ἐναντίον μου, διότι μοῦ ἐζητήσατε, λ.χ., μίαν ἄδειαν ἱδρύσεως οἴκου ἀνοχῆς, ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ κερδίζετε ἑκατομμύρια. Καὶ ἐρωτῶ, ποὺ θὰ πᾶμε ὅταν ἐπὶ συγκεκριμένων ἐπερωτήσεων διὰ τὴν τηλεφωνικὴν ἑταιρείαν παρεμβάλλεται ἡ σύμβασις τελείως ἄσχετος μὲ τὸ προκείμενον θέμα; Δι’ αὐτὸ ἢ ὁ κ. Περρωτῆς θὰ ἀνακαλέσῃ τὰ ὅσα ἀφοροῦν ἐμένα, ἢ θὰ προσαγάγῃ ἀμέσως τὰς ἀποδείξεις ἢ ἄλλως θὰ ἔχω τὸ δικαίωμα, ὅπου τὸν συναντῶ νὰ τὸν ἀποκαλῶ καθ’ ὃν τρόπον ἐπιβάλλεται εἰς τὴν περίστασιν αὐτήν.

§16Ν. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἢ μᾶλλον εἰς τὴν ἄλλην, εἰς ἡλικίαν μόλις 22 ἐτῶν, καὶ ἤδη πλέον ἔχω λευκανθῆ, οὐδαμοῦ θὰ ἀνεύρητε ὅτι ἔθιξα ποτὲ κανένα, ὅπως καὶ προχθὲς εἶπον. Φαντάζεσθε τὴν λύπην μου, ὅταν διὰ πρώτην φορὰν ἠναγκάσθην νὰ ἔλθω ἀντιμέτωπος ἑνὸς συμπαθοῦς μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης πρὸς ἐμὲ συναδέλφου. Δὲν ἐσκεπτόμην κἂν νὰ τὸν θίξω, ὅταν πλαγίως ἠθέλησε νὰ μοῦ εἴπῃ, ὅτι καὶ ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τῆς ἰδικῆς μου ὑπῆρξαν ἀνωμαλίαι εἰς τὴν τηλεφωνικὴν ἑταιρείαν καὶ δὲν εἶχε τὸ θάρρος, ὁ βουλευτὴς αὐτός, ὅταν ἐγένοντο αἱ ἀνωμαλίαι, νὰ ὑποβάλῃ ἐπερώτησιν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἀλλὰ ἔρχεται μετὰ τρία περίπου χρόνια νὰ ὁμιλῇ περὶ δῆθεν ἀνωμαλιῶν καὶ νὰ μὴ γνωρίζῃ πότε ἔγιναν. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν ΤΤΤ εἶπεν, ὅτι ἀποτελεῖ τιμὴ δι’ ἐμέ, ὅτι πράγματι ἠρνήθην νὰ ἐγκρίνω ἄνευ δημοπρασίας ἀγορὰν ὑλικοῦ 500 χιλιάδων λιρῶν, αἱ ὁποῖαι ἐζητοῦντο ἐκ μέρους μιᾶς ἑταιρείας. Ἀνέφερα ἕνα διαπιστωθὲν γεγονός, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἤδη διαπιστώσει καὶ αὐτὸς ὁ ὑπουργὸς τῶν ΤΤΤ. Εἶπεν δηλαδὴ ὅτι αἱ καταχρήσεις εἰς τὴν Τηλεφωνικὴν Ἑταιρείαν ἄρχονται ἀπὸ τοῦ 1947· παρετήρησα εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, διατὶ ἆραγε καὶ ὄχι ἀπὸ τοῦ 1946; Καὶ τότε ὑπῆρχεν ὁ σκανδαλώδης νόμος, ἀλλὰ οἱ ἐλεγκταὶ ἀνεῦρον τοιαύτας ἀπὸ τοῦ 1947, ὅταν πλέον ἐγὼ δὲν ἤμην ὑπουργός. Ὑπάρχει τί σαφέστερον νὰ εἴπω, ὅτι δηλαδὴ δὲν πταίει ὁ νόμος, ὅσον πταίει τὸ ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ὑπουργὸς διὰ νὰ συγκρατήσῃ ἀπὸ τὸν κατήφορον τὸν ὁποῖον ἐπῆραν πολλοὶ ἐκπρόσωποι τῆς ἑταιρείας. Ταῦτα, νομίζω, ὅτι εἶναι τόσον ὠμά, ὥστε δὲν ἔχουν ἀνάγκην οὐδεμιᾶς ὑπενθυμίσεως. Ὁ κ. συνάδελφος, εἶπεν ὅτι ἐγὼ ἠθέλησα νὰ τὸν κατασυκοφαντήσω. Θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω διατί; Εἴχαμε ποτὲ καμμίαν ἐπαφήν, καμμίαν ἀντιδικίαν; Εἴχαμε καμμίαν κοινωνικὴν σχέσιν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐχωρίσθημεν; Τὸν κ. Γονῆν ἐγνώρισα ἁπλῶς καὶ μόνον ὅταν ἐπέτυχεν ὡς βουλευτὴς καὶ κατὰ 2–3 φορὰς ποὺ τὸν εἶδα, ὅταν ἦλθεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Τί φυσικώτερον, διηύθυνον 2 ὑπουργεῖα, διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, ὡς γνωστόν, ἀπουσίαζεν ἐπὶ μακρὸν εἰς Ἀμερικήν, νὰ διατηρῶ κάποιαν ἀμφιβολίαν διὰ τὰ συνοδεύοντα πρόσωπα, ὄχι διότι δὲν ἐνθυμοῦμαι καὶ τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον συνώδευε τὸν κ. Γονῆν, ἀλλὰ βλέπετε μετὰ πόσου δισταγμοῦ δὲν ἀποφασίζω νὰ τὸ κατονομάσω, ἀκριβῶς, διότι εἶμαι ἄνθρωπος, καὶ ἴσως νὰ διατηρῶ κάποιον δισταγμόν. Θὰ ἦτο ὅμως περίεργον νὰ μὴ ἐνθυμοῦμαι τὸν βουλευτὴν τοῦ κόμματός μας, καὶ νὰ πλάττω εἰς τὴν φαντασίαν μου, μίαν στιχομυθίαν, ἕνα μῦθον ἄγνωστον πῶς, ποῦ καὶ διὰ ποῖον λόγον δημιουργηθέντα. Ἐὰν νομίζετε, κύριοι, ὅτι ἡ προαναφερθεῖσα δικαιολογία, ὅτι δηλαδὴ ἤλθαμεν εἰς ἀντίθεσιν, διότι ἦτο ἐναντίον τοῦ νόμου καὶ ἐγὼ ὑπὲρ τοῦ νόμου, ἀφήνω νὰ κρίνῃ ἡ Βουλή. Ἐδήλωσα ὅμως καὶ προχθές, ὅτι δὲν μετέβαλα τὸν νόμον, ὄχι διότι τὸν ἐνέκρινα, ἀλλὰ διότι ἐνόμιζον ὅτι ὁ νόμος δὲν ἔβλαπτε, κατὰ τίποτα, ἐὰν παρέμενεν ἐπί τι χρονικὸν διάστημα. Συνεβουλεύθην τὸν καθηγητὴν τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Ἐμπορικοῦ Δικαίου κ. Ἀναστασιάδην, τεχνικοὺς τοῦ Πολυτεχνείου καὶ ἤθελον, ἐμφανιζόμενος ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ παρουσιάσω ἕνα θεσμόν, ὁ ὁποῖος νὰ ἀνταποκρίνεται καὶ νὰ ἐξυπηρετῇ τὰ συμφέροντα τῆς Κοινωνίας καὶ τοῦ Κράτους. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος ποὺ δὲν ἔσπευσα νὰ καταργήσω ἢ νὰ μεταρρυθμίσω τὸν νόμον. Θὰ ἠδυνάμην νὰ ἀπαντήσω, ὄχι διὰ τοῦ στόματός μου, ἀλλὰ διὰ τοῦ στόματος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, εἰς τὸν ὁποῖον ἔσπευσα ἀμέσως, ὅταν ἀνέγνωσα τὰ πρακτικὰ καὶ τὴν περίληψιν τούτων εἰς διαφόρους ἐφημερίδας. Καὶ ἔχω τὴν ἀντίληψιν, κύριοι, ὅτι καὶ σεῖς θὰ ἠσθάνθητε ἴσην ἔκπληξιν, διότι καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἠσθάνθη τοιαύτην, καὶ μοῦ ἀπηύθυνε τὴν ἀκόλουθον ἐπιστολήν: (Ἀναγινώσκει). «Φίλε κ. Περρωτῆ. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπὸ σημερινὴν ἡμερομηνίαν ἐπιστολῆς Σας, καὶ μετ’ ἀνάγνωσιν τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως καὶ κατὰ τὴν προσωπικήν μου ἀντίληψιν, βεβαιῶ ὅτι ἡ περίληψις ἡ δημοσιευθεῖσα εἴς τινας ἐφημερίδας δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς ὅσα κατ’ αὐτὴν εἴπατε. Φιλικώτατα. Ὑμέτερος. Ι. Θεοτόκης». Θὰ ἠδυνάμην νὰ μὴ δώσω ἄλλην ἀπάντησιν καὶ νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. βουλευτήν, νὰ πληροφορηθῇ τὴν πραγματικότητα ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον. Ἐὰν φαντάζεται, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος ἦτο δυνατὸν νὰ κάνῃ συγκατάβασιν πρὸς τὴν συνείδησίν του, τὴν θέσιν του καὶ τὸ ὄνομά του, τότε χαλάλι του. Δὲν νομίζω, ὅμως, ὅτι θὰ ὑψώσῃ κανεὶς τὸ ἀνάστημά του νὰ νομίζῃ ὅτι ὁ κ. Θεοτόκης θὰ μοῦ ἔκανε τὸ χατίρι νὰ διορθώσῃ τὰ πρακτικὰ διὰ νὰ γίνῃ εὐχάριστος εἰς ἐμὲ καὶ δυσάρεστος εἰς τὸν κ. Γονῆν. Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον. Οὐδεὶς λυπεῖται περισσότερον ἀπὸ ἐμέ, διότι μοῦ ἐδόθη ἡ ἀφορμὴ νὰ γίνω δυσάρεστος εἰς ἕνα συνάδελφον. Ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζουν οἱ νέοι, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάνουν τὸν Κοινοβουλευτικὸν Εἰσαγγελέα. Δὲν δύναται οὐδεὶς ἀκινδύνως νὰ ἔρχεται καὶ νὰ ρίχνῃ ρουκέτες, ὅταν μάλιστα δὲν δικαιοῦται, διότι κάποτε θὰ σκάσουν εἰς τὸ κεφάλι τους.

§17Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὁμιλίας τῶν κ.κ. Γονῆ καὶ Περρωτῆ, ἀπεκάλεσα τὸν κ. Περρωτῆν συκοφάντην. Τοῦτο δὲν ἀναγράφεται εἰς τὰ πρακτικά.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν γράφονται αὐτὰ εἰς τὰ πρακτικά, κύριε συνάδελφε.

§19Ν. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἕνας βουλευτὴς νὰ ἐμφανίζεται καὶ νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει, καὶ νὰ ὑβρίζῃ εἰς τὴν Βουλὴν, μεθ’ ὅσα μάλιστα ἀπεκαλύφθησαν καὶ μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἐπιστολῆς, νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἤμην δυστυχής, ἐὰν συνέπιπτε καὶ ὁ βουλευτὴς οὗτος νὰ ἔχῃ διάφορον γνώμην περὶ ἐμοῦ καὶ τῆς πολιτείας μου.

§20Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Εἶχον πολὺ καλὴν γνώμην δι’ ὑμᾶς καὶ τὴν πολιτείαν σας, ἀλλά, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἄνευ λόγου καὶ αἰτίας συκοφαντεῖτε ἕνα συνάδελφον, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸν ὑπερασπίσω.

§21Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. βουλευτὴς λέγει, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς συκοφαντεῖ ἕνα βουλευτήν· δὲν ἠμπορεῖ νὰ μένωμεν ἀσυγκίνητοι πρὸ αὐτοῦ τοῦ φαινομένου.

§22Ν. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Τὸ πρᾶγμα παραμένει πάντοτε. Ὅταν ἕνας βουλευτὴς ἐπιρρίπτῃ μίαν μομφὴν ἐναντίον ἑνὸς βουλευτοῦ, νομίζω, ὅτι τὸ Προεδρεῖον παίρνει θέσιν. Ἡ συνέχεια θὰ εἶναι εἰς βάρος σας, δεδομένου, μάλιστα, ὅτι ἐγὼ συνέδεσα τὴν ἀπάντησίν μου μὲ τὴν ἐπιστολήν. Δὲν δύναται κανεὶς νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει. Τότε καὶ ἐγὼ δύναμαι νὰ ἀποκαλέσω τὸν κ. Στράτον παληάνθρωπον. Ἐμμένω εἰς τὴν ἄποψιν, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόσητε ὅ,τι λέγει ὁ Κανονισμός, εἰς παρομοίαν περίπτωσιν, διότι ἄλλως, εὐθύνεσθε σεῖς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λυποῦμαι, διότι ὁ κύριος Στράτος ἐξεφράσθη δυσμενῶς κατὰ τοῦ κ. Περρωτῆ καὶ παρακαλῶ νὰ ἀνακαλέσῃ.

§24Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἔχω νὰ δηλώσω, ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν βαρυτάτη μομφὴ ἐξετοξεύθη κατ’ ἄλλου συναδέλφου καὶ δὲν ἐλάβατε θέσιν, ὥστε νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ ἐκτοξεύσας τὴν μομφήν.......

§25Ν. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἀπὸ πότε, κ. Πρόεδρε, λέγεται μομφή.......

§26Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ πότε λέγεται μομφή, θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω, ἡ πιστοποίησις ἑνὸς γεγονότος.

§27Ν. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ χάλι, τὸ ὁποῖον παρουσιάζουν οἱ νέοι αὐτοὶ ἄνθρωποι μὲ τὰς ἀντιλήψεις αὐτάς, τότε, κύριοι, εἴμεθα ἀνάξιοι νὰ ἀντιπροσωπεύωμεν τὸν λαόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενος).

§29Ν. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἀξιῶ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ἐὰν πράγματι ἐσχημάτισε γνώμην καὶ πεποίθησιν καὶ πίστιν, ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἶπον καὶ δι’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκεῖνοι εἶπον. Δὲν μπορεῖτε νὰ τὸ ἀποφύγετε. Δὲν μπορεῖτε νὰ κάμετε κατάχρησιν τῆς θέσεώς σας. Εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ τὸ κάμετε. (Θόρυβος).

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου καὶ φωνῶν μὴ ἀκουόμενος).

§31Ν. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Δὲν μπορεῖτε νὰ κάμετε ὅ,τι θέλετε, διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, μοῦ δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς ὑβρίσω καὶ νὰ τοὺς θεωρῶ ὡς αἰσχρούς. Λέγω τὴν λέξιν «αἰσχρούς».

§32Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Προτείνω νὰ ψηφίσωμεν νόμον, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ μονομαχία. (Γέλωτες).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Ἐμμανουηλίδης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§34Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Πετρινός, Ε. Παπαδόγιαννης, Γ. Μπάρδας καὶ Ε. Καζαντζῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Α. Ν. 772)1948 «περὶ προαγωγῶν Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Ὁ κ. Γ. Μελᾶς (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτει 1) σχέδιον ψηφίσματος «περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ ΙΕʹ ψηφίσματος «περὶ ἀδικημάτων τοῦ Τύπου» καὶ 2 σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 29 τοῦ Γʹ Ψηφίσματος «περὶ ἐκτάκτων μέτρων ἀφορώντων τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 816)48 Α. Ν. «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου 6002 παρεχομένης ἰατροφαρμακευτικῆς καὶ νοσοκομειακῆς προστασίας καὶ εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐργαζομένων γυναικῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις τῆς ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ διαιρέσεως τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου Ἀθηνῶν εἰς τρία τμήματα» καὶ 2) «περὶ μεταφορᾶς ἀποσκευῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἀεροπλάνου». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Γαλενιανός, Γ. Δροσόπουλος, Σ. Τρίαντος, Ε. Κομνηνός, Ν. Καζαντζῆς, Γ. Βογιατζῆς κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Ὅπλων καὶ Σωμάτων τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς».

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἡ ὥρα παρῆλθε, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως δεχθῇ, ὅπως μὴ γίνῃ σήμερον συζήτησις ἐπὶ ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων, ἀλλὰ νὰ εἰσέλθωμεν ἀμέσως εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν ἐπερωτήσεων.

§36ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὸ τῶν βουλευτῶν, κ.κ. Ε. Κουλουμβάκη, Γ. Τζωρτζοπούλου, Δ. Παπαδημητρίου, Α. Τριανταφυλλίδη, Σ. Χούτα, Ε. Κουσαῆ, Σ. Τριάντου, Β. Παπαρρηγοπούλου, Γ. Μαύρου, Α. Φωτοπούλου, Α. Δερδεμέζη, Ν. Ἀθανασίου, Κ. Προκοπίδη, Κ. Ἀλεξανδρίδη, Δ. Μαρσέλλου, Δ. Δημάδη, Π. Χρυσοχέρη καὶ Ν. Κρασαδάκη κατετέθη πρότασις ψηφίσματος διὰ τῆς ὁποίας προτείνεται ὅπως παραμείνῃ ἐν ἰσχύϊ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911 μετὰ τῶν ἄρθρων τὰ ὁποῖα ἰσχύουν ἐκ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1927. (Παραπέμπεται εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν).

§38Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν μίαν ἐρώτησιν οὐσιώδη, ἀφορῶσαν τὴν κατάστασιν ἐν Πελοποννήσῳ, τὴν ὁποίαν ὑπογράφομεν 20 βουλευταὶ καὶ παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ.

§39Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Θὰ πρέπει νὰ συζητηθοῦν καὶ αἱ ἐρωτήσεις, διότι μία ἐξ αὐτῶν ἀφορᾷ τὴν ἀπαγωγὴν 5000 Ἑλλήνων εἰς Ἀλβανίαν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴπομεν, κ. συνάδελφοι, ὅτι ἡ ὥρα παρῆλθε καὶ θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχισις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Δ. Λεονάρδου, διὰ τὴν τοπικὴν αὐτοδιοίκησιν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Π. Λυκουρέζος.

§41Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι ὑπῆρξαν πολὺ χαρακτηριστικὰ τὰ παραδείγματα τὰ ὁποῖα τόσον ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας βουλευτὴς ὁ καὶ ἐπερωτῶν, ἀνέφερε πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅσον καὶ οἱ μετ’ αὐτὸν ἀγορεύσαντες, ὥστε δὲν θεωρῶ σκόπιμον, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, νὰ ἀπασχολήσω περαιτέρω τὴν Βουλήν. Διότι αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἠκούσατε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἐπερωτῶντα βουλευτὴν ὅτι ἔχουν γίνει εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Αἰτωλο–Ἀκαρνανίας, αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἠκούσατε ὅτι ἔχουν γίνει εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν Τρικάλων, ἔχουν γίνει εἰς τοὺς πλείστους, διὰ νὰ μὴ εἴπω εἰς ὅλους τοὺς Νομοὺς τοῦ Κράτους.

§42Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ἠκούσατε τὴν ἀγόρευσίν μου καὶ εἴδατε ἐκ μέρους τίνος ἐγένοντο αἱ μεταβολαὶ αὐταί.

§43Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἀναμιχθῶ εἰς τὸ εἰδικὸν θέμα τῆς Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας. Ὁμιλῶ γενικῶς.

§44Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παραβιάζετε τὸν Κανονισμόν, διότι δὲν εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ἐπερωτώμενος ὑπουργός, ὥστε νὰ δύναται νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον ὅποτε θέλει.

§45Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Λεονάρδε, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας μοῦ ἐζήτησε τὴν ἄδειαν μιᾶς διακοπῆς, καὶ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παρέμβητε. Ἀφήσατε νὰ δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν.

§46Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὰς μεταβολὰς τὰς ἔκαμεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὰς εἰσηγήσεις ὁ κ. Παπαθανάσης.

§47Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῶν διαφόρων Ὑπουργείων, καὶ οὔτε τὰ γνωρίζω καὶ οὔτε μὲ ἐνδιαφέρει τί γίνεται εἰς τοὺς προθαλάμους τῶν κ. ὑπουργῶν. Ἔλεγον, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὑπῆρξαν τόσον χαρακτηριστικὰ ὅσα ἐλέχθησαν εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους, ὥστε νομίζω, ὅτι ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν περαιτέρω. Διότι, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, εἰς ὅλους δυστυχῶς τοὺς Νομοὺς τοῦ Κράτους —ἔχω παράδειγμα μεταξὺ ἄλλων καὶ τὸν Νομὸν Μεσσηνίας— ἐγένοντο ἀθρόαι μεταβολαὶ ὅλων τῶν ἀρχῶν τῆς Τοπικῆς Αὐτοδιοικήσεως χωρὶς τὰ κριτήρια ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπέβαλεν ἡ ἀντίληψις τῆς χρηστῆς διοικήσεως. Ἀλλὰ τὸ θέμα, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι εὐρύτερον, τὸ θέμα τῆς ὅλης καταστάσεως τῆς διοικήσεως τῆς χώρας καὶ νομίζω ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιστήσῃ ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν της. Μετὰ τὸν πόλεμον, κύριοι βουλευταί, μετὰ τὴν κατοχήν, ἡ ἀπελευθέρωσις εὗρε τὴν Ἑλλάδα μὲ διαλελυμένην τὴν Διοίκησίν της. Διοίκησις δὲν ὑπῆρχε. Μετὰ τὴν συμφορὰν τῆς κατοχῆς καὶ τὴν συμφορὰν τὴν ὁποίαν κατὰ τὴν διάρκειαν ἀκόμη τῆς κατοχῆς ἐπέφερεν ἡ ἐαμοκρατία εἰς τὸν τόπον, ἡ ἀπελευθέρωσις εὗρε τὴν Ἑλλάδα μὲ ἀνυπαρξίαν πραγματικῆς Διοικήσεως. Θὰ ἔδει νὰ γίνῃ μία προσπάθεια ἀνασυγκροτήσεως τῆς διοικήσεως, θὰ ἔδει νὰ γίνῃ μία προσπάθεια ἀνανεώσεως τοῦ Κράτους, θὰ ἔδει νὰ καταβληθῇ προσπάθεια τὸ Κέντρον νὰ γίνῃ ὁ ὀργανωτὴς τῆς νέας ζωῆς, θὰ ἔπρεπε τὸ κέντρον αὐτὸ νὰ προσπαθήσῃ νὰ ὀργανώσῃ καὶ νὰ ἐμφυσήσῃ τὴν νέαν ζωὴν εἰς τὴν Κοινότητα καὶ εἰς τὸν Νομόν. Ἀλλὰ δυστυχῶς οὐδὲν ἐγένετο. Ἀντὶ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀναγέννησις τῆς τοπικῆς ζωῆς μὲ τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ τὴν ἀνασυσσωμάτωσιν τῶν Κοινοτήτων, ἀντὶ νὰ ἐπιδιωχθῇ ἔστω καὶ μὲ τὸ ὀλίγον ἐκεῖνο ὑλικόν, τὸ ὁποῖον μᾶς ἄφησεν ἡ συμφορὰ τῆς κατοχῆς, νὰ δημιουργήσωμεν πάλιν Κοινότητας, Νομοὺς καὶ νὰ δημιουργήσωμεν διοίκησιν διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ δώσωμεν εἰς τὸν λαὸν αὐτὸν τοὐλάχιστον μίαν στοιχειωδῶς εὐνομουμένην καὶ εὐπρεπῆ διοίκησιν, ἀντιθέτως, ἀτυχῶς ἐπεκράτησαν τὰ κομματικὰ κριτήρια καὶ ἔλαβον χώραν τόσαι ἀτασθαλίαι, ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν σημερινὴν πλήρη παράλυσιν τῆς Διοικήσεως. Ἡ Διοίκησις ἐκινήθη καὶ κινεῖται χωρὶς κανόνα δικαίου ὁ ὁποῖος νὰ ἐπαληθεύῃ τὴν ἐν τῷ Συντάγματι καθιερουμένην ἀρχὴν τῆς ἰσότητος καὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ἔπαυσεν ἡ διοικητικὴ ἐνέργεια, κ. βουλευταί, δυστυχῶς κατά κανόνα, νὰ ἔχῃ ὡς σκοπὸν τὴν προάσπισιν τοῦ δημοσίου συμφέροντος. Σήμερον ἡ διοικητικὴ ἐνέργεια ἔχει ἕνα καὶ μόνον σκοπόν, τὴν θεραπείαν τοῦ τυπικοῦ κομματικοῦ συμφέροντος. Τὸ θέμα εἶναι εὐρὺ καὶ εἶναι σοβαρὸν καὶ θὰ ἔπρεπεν ἀσφαλῶς νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἀλλ’ ἐπ’ αὐτῆς καὶ μόνης τῆς βάσεως. Ἔγιναν, ἠκούσατε, ἀθρόαι μεταβολαὶ εἰς ὅλους τοὺς Δήμους καὶ εἰς ὅλας τὰς Κοινότητας τοῦ Κράτους. Δὲν ὑπάρχει Δημοτικὸν καὶ Κοινοτικὸν Συμβούλιον τὸ ὁποῖον κατὰ τὸν τελευταῖον καιρὸν νὰ μὴ εἶναι ἀνάστατον καὶ ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν γίνονται αἱ μεταβολαὶ αὐταί. Κατὰ τὸ ἄρθρον 122 τοῦ Κώδικος περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων τὸ ὁποῖον θὰ εἶχον τὴν ἀξίωσιν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν μὲ θάρρος νὰ ἐφαρμόζῃ, δύναται νὰ ἀπολυθῇ δι’ ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν οἱοσδήποτε Δημοτικὸς καὶ Κοινοτικὸς Σύμβουλος καὶ οἱοσδήποτε δημοτικὸς ἄρχων διὰ βαρεῖαν ἀμέλειαν ἢ διὰ λόγους δημοσίας τάξεως ἢ δημοσίου συμφέροντος. Δηλαδή, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὸν πάγιον νόμον τὸν ἀπὸ ἐτῶν ἰσχύοντα, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει τὸ δικαίωμα, ἐλέγχων καὶ παρακολουθῶν τοὺς δημοτικοὺς καὶ κοινοτικοὺς ἄρχοντας νὰ ἀπολύῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἴτε ἐπιδεικνύουν βαρεῖαν ἀμέλειαν εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων των, ἢ τῶν ὁποίων ἡ παρουσία εἰς τὴν Κοινότητα ἢ τὸν Δῆμον ἀποτελεῖ κίνδυνον διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν ἢ τὸ δημόσιον συμφέρον. Ἀλλὰ διατί, κύριοι βουλευταί, δὲν ἐφαρμόζεται αὐτὴ ἡ παγία διάταξις τοῦ θεμελιώδους νόμου περὶ Δήμων καὶ Κοινοτήτων; Διότι ἡ ἐφαρμογή της ἔχει μίαν προϋπόθεσιν, τὴν αἰτιολογίαν τῆς ὑπουργικῆς ἀποφάσεως. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ λέγῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀπολύω τὸν Δήμαρχον τάδε διότι ἔτσι τὸ θέλω καὶ χωρὶς καμμίαν αἰτιολογίαν. Ὀφείλει νὰ αἰτιολογήσῃ τὴν ἀπόφασίν του κατὰ τὸν νόμον. Καὶ ἐὰν ἡ αἰτιολογία δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἐπιτρέπεται ἡ προσφυγὴ ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας. Αὐταὶ αἱ στοιχειώδεις διατυπώσεις παρακάμπτονται ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος χρησιμοποιεῖ σήμερον τὸ ἄρθρον 10 τοῦ ψηφίσματος περὶ ἐξυγιάνσεως. Εἶναι τὸ μόνον ἄρθρον τὸ ὁποῖον ἐξακολουθεῖ ἰσχῦον μετὰ τὴν ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον λῆξιν τῆς ἰσχύος τοῦ ψηφίσματος. Κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ δύναται ὁ ὑπουργὸς νὰ ἀπολύῃ οἱονδήποτε Δημοτικὸν ἢ Κοινοτικὸν ἄρχοντα ἢ οἱονδήποτε Δημοτικὸν ἢ Κοινοτικὸν Σύμβουλον ἀναιτιολογήτως καὶ ὁ ἀπολυόμενος δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα προσφυγῆς εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Εἶναι συνεπῶς βαρεῖα ἡ εὐθύνη τόσον τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὅσον καὶ τῶν προκατόχων του οἱ ὁποῖοι, ἐνῷ εἶχον παγίαν διάταξιν νόμου δυνάμει τῆς ὁποίας ἠδύναντο νὰ ἐπιβάλουν τὴν τάξιν εἰς τὸν Νομὸν τὸν Δῆμον καὶ εἰς τὴν Κοινότητα, ἐν τούτοις ἐπροτίμησαν νὰ καταφύγουν εἰς τὸ ἄρθρον 10 τοῦ ψηφίσματος τὸ ὁποῖον τελείως ἄλλους σκοπούς, ὅταν ἐθεσμοθετῆτο, ἐπρόκειτο νὰ ὑπηρετήσῃ. Ἀλλὰ ἴσως, κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ σᾶς ἐκπλήξῃ ἡ τοιαύτη ἀντίληψις περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῶν καθηκόντων του τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν σᾶς ἀναφέρω μίαν ἐγκύκλιον τὴν ὁποίαν μὲ πραγματικὴν κατάπληξιν ἀνέγνωσα, ὅταν περιῆλθεν εἰς χεῖράς μου, καὶ τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνε πρὸς ὅλας τὰς Δημοτικὰς καὶ Κοινοτικὰς Ἀρχὰς τοῦ Κράτους ὀλίγας ἡμέρας μετὰ τὴν ἀνάληψιν τῶν καθηκόντων του τὴν 8ην Ὀκτωβρίου 1947. Εἶναι ἡ ὑπ’ ἀριθ. 86.615 ἐγκύκλιος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπευθυνομένη κατὰ πρωτότυπον τρόπον ὄχι μόνον πρὸς τοὺς Νομάρχας ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς Ἐπάρχους, Δημάρχους καὶ Προέδρους Κοινοτήτων τοῦ Κράτους. Λέγω δὲ κατὰ πρωτότυπον τρόπον διότι αἱ ἐγκύκλιοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ἀνέκαθεν ἀπευθύνονται κατὰ κανόνα μόνον πρὸς τοὺς Νομάρχας, οἱ ὁποῖοι ἐπιμελοῦνται τῆς περαιτέρω κοινοποιήσεώς των. Ἡ ἐγκύκλιος λέγει τὰ ἑξῆς, τὴν ἀναφέρω, διότι τὴν θεωρῶ, κύριοι βουλευταί, χαρακτηριστικὴν τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀντιλαμβάνεται τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του, ὡς προϊσταμένου τῆς Διοικήσεως. «Οὐδὲν ἔγγραφον μὴ φέρον τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἢ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Γραφείου τοῦ κ. ὑπουργοῦ κ. τάδε δέον νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἐκτὸς τῶν καθαρῶς ὑπηρεσιακῶν. Ἐντολῇ ὑπουργοῦ. Ὁ Διευθυντὴς Γραφείου ὑπουργοῦ. Ἀκριβὲς ἀντίγραφον ὁ Τμηματάρχης». Θὰ ἤθελα νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν πρῶτον, ποῖα εἶναι τὰ ὑπηρεσιακὰ ἔγγραφα τὰ καθαρὰ καὶ ποῖα εἶναι τὰ μὴ καθαρά. Διότι ἐγὼ νομίζω ὅτι κάθε ἔγγραφον, οἱασδήποτε ἀρχῆς, ἀναφέρεται εἰς ὑπηρεσιακὰ ζητήματα καὶ εἶναι ὑπηρεσιακὸν ἔγγραφον. Ὁμολογῶ ὅτι πρώτην φορὰν συναντῶ καὶ μάλιστα εἰς ἐγκύκλιον ὑπουργικὴν τὴν διάκρισιν τῶν καθαρῶς ὑπηρεσιακῶν καὶ τῶν μὴ καθαρῶς ὑπηρεσιακῶν ἐγγράφων. Τὴν ἐδιάβασα 2 καὶ 3 φοράς, διότι δὲν ἤθελα νὰ πιστεύσω ὅτι οὕτως πράγματι ἔχει.

§48Π. ΠΑΠΑΛΗΓΟΥΡΑΣ. Πρὸς ποίους ἀπηυθύνετο ἡ διαταγὴ αὐτή; Πρὸς τὰς ἐσωτερικὰς ὑπηρεσίας;

§49Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Σᾶς εἶπον, ὅτι ἀπευθύνεται κατὰ τρόπον πρωτότυπον μάλιστα, ὄχι μόνον πρὸς τοὺς Νομάρχας ὅπως συνήθως ἀπευθύνονται ἐγκύκλιοι τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ ἀπευθύνεται προσωπικῶς πρὸς τοὺς Νομάρχας, Ἐπάρχους, Δημάρχους καὶ Προέδρους Κοινοτήτων τοῦ Κράτους. Συνεπῶς προέβλεπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀναλαμβάνων τὰ καθήκοντά του, τὴν ἔκδοσιν καθαρῶς ὑπηρεσιακῶν ἐγγράφων, διὰ τὴν ὑπογραφὴν τῶν ὁποίων ἀφήνει τὰ ἰσχύοντα, ὡς καὶ τὴν ἔκδοσιν μὴ καθαρῶς ὑπηρεσιακῶν ἐγγράφων διὰ τὰ ὁποῖα ἐπεφύλασσεν εἰς ἑαυτὸν τὸ δικαίωμα τῆς ὑπογραφῆς ἢ εἰς τὸν ἀξιότιμον Διευθυντὴν τοῦ Πολιτικοῦ του Γραφείου. Ἀλλὰ καὶ ἐν τούτῳ πλανᾶται ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ὁσονδήποτε ἀξιότιμος καὶ ὁσονδήποτε ἐξαίρετος καὶ ἐὰν εἶναι ὁ κ. Διευθυντὴς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου, κατὰ τὸν Ὀργανισμὸν τοῦ Ὑπουργείου, οὐδεμίαν ἁρμοδιότητα ἔχει εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ὑπηρεσίας καὶ οὐδεμίαν ἀνάμιξιν δύναται νὰ ἔχῃ μὲ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ ἰδιαιτέρου Γραφείου ἐπιμελεῖται τῶν προσωπικῶν ὑποθέσεων τοῦ ὑπουργοῦ καὶ διεκπεραιώνει τὴν προσωπικὴν ἀλληλογραφίαν τοῦ ὑπουργοῦ, ἀλλά, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν γνωρίζω, νὰ ὑπάρχῃ παράδειγμα ὑπογραφῆς ὑπηρεσιακοῦ, ἔστω καὶ μὴ καθαρῶς ὑπηρεσιακοῦ κατὰ τὴν νέαν ὁρολογίαν, ἐγγράφου, παρὰ τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ ἰδιαιτέρου Γραφείου ὁποιουδήποτε ὑπουργοῦ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐγκύκλιος αὐτή, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀρκετὰ χαρακτηριστική, διότι δίδει τὸ μέτρον τῆς κρίσεως, τοῦ τρόπου καθ’ ὃν ἠθέλησεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἅμα τῇ ἀναλήψει τῶν καθηκόντων του, νὰ προΐσταται, νὰ κατευθύνῃ, νὰ καθοδηγῇ καὶ νὰ ὀργανώνῃ τὴν Διοίκησιν τοῦ τόπου. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, καὶ ὡρισμένους χαρακτηριστικοὺς ἀριθμοὺς τῶν γενομένων μεταβολῶν. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ ἀναφέρονται εἰς τὰς γενομένας μεταβολὰς εἰς τὰ Δημοτικὰ καὶ Κοινοτικὰ Συμβούλια τοῦ Κράτους ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1947 μέχρι τῶν ἀρχῶν Αὐγούστου τρέχοντος ἔτους. Δυστυχῶς ἀριθμοὺς τῶν περαιτέρω μεταβολῶν δὲν ἔχω. Ἰδοὺ λοιπὸν οἱ ἀριθμοί: «Εἰς τὸν Νομὸν Ἀττικῆς ἐπὶ 125 Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐγένοντο 157 μεταβολαί. Εἰς τὸν Νομὸν Ἀργολιδοκορινθίας ἐπὶ 180 Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐγένοντο 74 μεταβολαί. Εἰς τὸν Νομὸν Ἄρτης ἐπὶ 70 Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐγένοντο 80 μεταβολαί».

§50Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Ὅταν ὁμιλῆτε περὶ ἀριθμῶν ἐννοεῖτε ὡρισμένα Συμβούλια ἢ μεταβολὰς προσωπικάς;

§51Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Μεταβολὰς προσωπικάς.

§52Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. ....... (δὲν ἠκούσθη).

§53Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Παραβάντη, μὴ σπεύδετε εἰς τὸ ἄθροισμα, διότι ἐγὼ ἔχω ἐδῶ τοὺς ἀριθμούς. Νὰ κάμετε διευκρινήσεις μετά.

§54Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργ)θίας)..... (δὲν ἠκούσθη).

§55Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἑκάστη μεταβολὴ δὲν περιλαμβάνει μόνον ἓν πρόσωπον. Αἱ μεταβολαὶ περιλαμβάνουν 3–4 πρόσωπα.

§56Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Αἱ μεταβολαὶ περιλαμβάνουν πότε ἓν πρόσωπον, πότε 2 καὶ πότε 5, ποτὲ δὲ διὰ μιᾶς πράξεως ἀντικαθίσταται ὁλόκληρον τὸ Συμβούλιον. Ὁμολογῶ ὅτι οὔτε τὸν καιρόν, ἀλλὰ οὔτε καὶ τὰ μέσα εἶχον νὰ κάμω πληρέστερον ἔλεγχον τῶν γενομένων μεταβολῶν.

§57Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Διὰ τῶν ἀριθμῶν τοὺς ὁποίους ἐξεθέσατε, δίδετε μίαν ἐντύπωσιν ὅτι αἱ μεταβολαὶ δὲν ἐγένοντο ἐπὶ τῶν Κοινοτήτων ἀλλὰ ἐπὶ τῶν Συμβούλων.

§58Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Κύριε Καλκάνη, ἐπιθυμῶ νὰ δώσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἔχω, ἀπὸ τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα μοῦ ἐδόθησαν. Καὶ βεβαιῶ, ὅτι θὰ ἤμην ἐξαιρετικὰ εὐτυχὴς νὰ διαψευσθοῦν αὐτοὶ οἱ ἀριθμοί. Ὅταν λέγωμεν μεταβολήν, κύριε Καλκάνη, ἐννοοῦμεν τὴν ὑπουργικὴν πρᾶξιν εἰς τὴν ὁποίαν δυνατὸν νὰ περιλαμβάνηται ἡ ἀντικατάστασις ἑνὸς Συμβούλου, 2 ἢ 5 ἢ καὶ ὁλοκλήρου τοῦ Συμβουλίου.

§59Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὅπως τὸ διετυπώσατε ἀφίνετε νὰ ἐννοηθῇ ὅτι πρόκειται περὶ τῶν Συμβούλων. Συνεπῶς ἀναφέροντας Κοινότητας, πρέπει νὰ δίδετε τὸν πολλαπλάσιον ἀριθμὸν διὰ τοὺς Συμβούλους.

§60ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Κοινότης Βουλιαγμένης εἰς διάστημα 6 μηνῶν ἔχει 27 μεταβολάς.

§61Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Αὐτοὶ οἱ ἀριθμοὶ εἶναι ἀμυδρῶς χαρακτηριστικοὶ τῆς καταστάσεως, διότι δὲν εἶχον τὰ μέσα νὰ ἐρευνήσω τὸ ζήτημα καθ’ ὅλην αὐτοῦ τὴν ἔκτασιν. Ἔπρεπε νὰ ἐρευνήσω, π.χ., διὰ τῶν 157 μεταβολῶν τοῦ Νομοῦ Ἀττικῆς, πόσοι εἶναι οἱ ἀντικαθιστάμενοι Δημοτικοὶ καὶ Κοινοτικοὶ Σύμβουλοι κλπ. Ἴσως νὰ εἶναι 599 ἢ 600 ἢ καὶ 1.000.

§62Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὅταν λέγωμεν 150 μεταβολαὶ ἐννοοῦμεν 1500 πρόσωπα; Ἔτσι εἴπατε εἰς τὴν ἀρχήν.

§63Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Ἐὰν, Κύριε Καλκάνη, ἔπρεπε νὰ ἀναφέρω ὄχι μόνον τοὺς ὑπάρχοντας Δήμους καὶ Κοινότητας, ἀλλὰ καὶ τοὺς εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας ὑπηρετοῦντας Συμβούλους, δηλ. τὸν ἀριθμὸν τῶν χιλίων τόσων, θὰ ἔπρεπε ἀντιστοίχως νὰ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν πόσαι ἑκατοντάδες, διὰ νὰ μὴ εἴπω χιλιάδες μεταβολῶν προσωπικῶν περιλαμβάνονται εἰς αὐτούς. Συνεπῶς ἐγὼ ἀναφέρω Δήμους καὶ Κοινότητας καὶ γενομένας πράξεις μεταβολῶν κατὰ τὰ εἰς χεῖρας μου στοιχεῖα. Εἰς τὸν Νομὸν Ἀρκαδίας ἐπὶ 240 Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐγένοντο 104 μεταβολαί. Εἰς τὸν Νομὸν Κερκύρας ἐπὶ 97 Δήμων καὶ Κοινοτήτων ἐγένοντο 46 μεταβολαί. Εἰς τὸν Νομὸν Λακωνίας ἐπὶ 155 Δήμων καὶ Κοινοτήτων 70. Εἰς τὸν Νομὸν Μεσσηνίας ἐπὶ 270 ἐγένοντο 157 μεταβολαί. Εἰς τὸν Νομὸν Καρδίτσης ἐπὶ 140 Δήμων καὶ Κοινοτήτων 110. Ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἀριθμούς, νομίζω ὅτι θὰ ἐσχημάτισεν ἡ Βουλὴ μίαν σχετικὴν εἰκόνα τῆς καταστάσεως. Ἄλλωστε, κύριοι βουλευταί, ὅλοι γνωρίζετε ὅτι καθ’ ὁλόκληρον τὴν τελευταίαν διετίαν συνεχῶς ἐνεργοῦνται μεταβολαὶ εἰς τοὺς Δήμους καὶ τὰς Κοινότητας. Δὲν εἶναι ὅμως δυνατὸν νὰ ἀσχολούμεθα εἰδικώτερον μὲ αὐτὰ τὰ ζητήματα, διὰ νὰ ἔχωμεν πληρεστέρας πληροφορίας.

§64Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν ἐγίνοντο ἐκλογαὶ αἱ μεταβολαὶ θὰ ἦσαν περισσότεραι.

§65Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν οὕτω διοριζομένων Κοινοτικῶν καὶ Δημοτικῶν Συμβούλων, ἐὰν ἐγίνοντο ἐκλογαί, δὲν θὰ εὑρίσκοντο μεταξὺ τῶν ἀναδειχθησομένων τοπικῶν ἀρχῶν. Ὅπως ἀντελήφθητε, κύριοι βουλευταί, ἠθέλησα νὰ δώσω μίαν ὠχρὰν μὰ πολὺ ὠχρὰν εἰκόνα, τῆς παραλυσίας, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ εἰς τὴν Διοίκησιν. Ὀφείλω, κύριοι βουλευταί, νὰ εἴπω, ὅτι ἐπιθυμῶ νὰ εἶμαι ἀντικειμενικός, διότι νομίζω ὅτι ἡ ἀντικειμενικότης, πρέπει νὰ χαρακτηρίζῃ κάθε ἀντιπρόσωπον τοῦ Ἔθνους, ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Δὲν παρασύρομαι ἀπὸ τὴν ἰδιαιτέραν συμπάθειαν, καὶ τὴν ἰδιαιτέραν ἐκτίμησιν, τὴν ὁποίαν τρέφω, πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλὰ αἴσθημα δικαιοσύνης, μοῦ ἐπιβάλλει νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι, δὲν ἠμπορῶ νὰ θεωρήσω ἀποκλειστικῶς ὑπεύθυνον τῆς σημερινῆς καταστάσεως τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Δυστυχῶς, παρὰ τὰ μεγάλα προβλήματα καὶ τὰς ἐπειγούσας ἀνάγκας τῆς Διοικήσεως οὐδεμία τῶν μετεκλογικῶν Κυβερνήσεων μέχρι σήμερον ἔχει νὰ ἐπιδείξῃ οτιδήποτε ὑπὲρ τῆς Διοικήσεως. Τό, ἐὰν ἡ μία Κυβέρνησις ἢ ἡ ἄλλη ἐκομματίσθη περισσότερον ἢ ὀλιγώτερον, αὐτὸ εἶναι ἴσως μία ἁπλῆ λεπτομέρεια. Τὸ κόμμα, δυστυχῶς, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξε τὸ κριτήριον, τῶν πλείστων πράξεων Κυβερνήσεως καὶ Διοικήσεως. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡγετικὸν στέλεχος, ἐκ τῶν πλέον ἐκλεκτῶν, παλαιοῦ κόμματος, ὑπηρέτησε καὶ ὑπηρετεῖ τὸ κόμμα, μὲ πίστιν, καὶ μὲ φανατισμόν. Ἴσως καὶ δι’ αὐτό, προεκάλεσε τὴν μῆνιν, τὴν μεγάλην μῆνιν τῶν ἄλλων κομμάτων ἐναντίον του. Ἀλλά, ἡμᾶς, κύριοι βουλευταί, τοῦτο δὲν ἐνδιαφέρει. Ἐνδιαφέρον εἶναι σήμερον, νὰ ὑπάρχῃ προϊστάμενος ὑπουργὸς τῆς Διοικήσεως, καὶ νὰ ὑπάρχῃ γενικώτερον Κυβέρνησις, εἰς τὸ ὕψος της, ἀξία τῶν σημερινῶν κρισίμων περιστάσεων, διότι δυστυχῶς καὶ ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις δουλεύει, καὶ δουλεύει τὸ κόμμα μὲ φανατισμόν. (Χειροκροτήματα).

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Χ. Καραΐσκος.

§67Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Θὰ ὁμιλήσω κατὰ τὴν 2αν ἐπερώτησιν.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ε. Κουλουμβάκης.

§69Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε, ἐπιφυλάσσομαι, καὶ θὰ ζητήσω τὸν λόγον ἀφοῦ ἀκουσθῇ ποία εἶναι ἡ κατάστασις πρὸς βορρᾶν, διότι δὲν νομίζω ὅτι εἶναι κατάλληλος ἡ ψυχολογία διὰ τοιαύτας συζητήσεις.

§70Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Προτοῦ εἰσέλθω εἰς τὸ καθ’ αὐτὸ θέμα τῆς συζητήσεως, κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω μίαν ἀντίρρησιν, ἐπὶ τῆς ἐκφρασθείσης γνώμης τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, σχετικῶς ὄχι μὲ τὰ πρόσωπα βέβαια, εἴτε τοῦ κ. Εὐαγγελάτου, εἴτε οἱουδήποτε ἄλλου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας εἶπεν, ὅτι τὰ διάφορα βουλεύματα τὰ ἀπαλλακτικὰ τοῦ α ἢ β προσώπου, καθιστοῦν αὐτὰ ἀδιάβλητα, καὶ ἱκανὰ νὰ ἀναλάβουν οἱαδήποτε ἀξιώματα. Ἀναμφισβητήτως, δεδικασμένον ὑπάρχει, κύριοι βουλευταί, διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, καὶ διὰ τὰς πράξεις, διὰ τὰς ὁποίας κατηγοροῦνται. Ἀλλά, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, νὰ ἔχω ἀντίθετον γνώμην, ὅτι τὰ πρόσωπα αὐτά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταλαμβάνουν πολιτικὰς θέσεις, καὶ μάλιστα ὅταν διορίζωνται ἐξ ὀφφικίου. Ὅταν γίνεται ἐκλογή, ὁ λαὸς δύναται, παρὰ τὰς ἀποφάσεις καὶ παρὰ τὰ βουλεύματα τὰ ἀπαλλακτικά, νὰ τὰ τιμᾷ καὶ νὰ τὰ ἐκλέγῃ, ὄχι ὅμως καὶ ἡ διοίκησις νὰ τὰ διορίζῃ. Πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐπανειλημμένως κατηγορηθῆ, δὲν εἶναι δυνατὸν ἐξ ὀφφικίου νὰ τὰ θέτῃ εἰς ἀνωτάτας θέσεις. Ἐν πρώτοις, ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως, κύριοι βουλευταί, σκοπός μου δὲν εἶναι νὰ ἀντιπολιτευθῶ τὴν Κυβέρνησιν, διότι αἱ πράξεις της μέχρι σήμερον εἶναι τέτοιες καὶ τόσαι, ὥστε νὰ ἀντιπολιτεύεται αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις ἑαυτήν, καὶ νὰ μὴ ἔχῃ ἀνάγκην ἀντιπολιτεύσεως, ἐξ οἱουδήποτε βουλευτοῦ. Ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον διὰ τὴν διοίκησιν ἐν τῷ Νομῷ Χαλκιδικῆς, διότι πρόκειται, κύριοι βουλευταί, οὐχὶ περὶ ὑπερβολῆς, ἀλλὰ περὶ πραγματικότητος, πρόκειται περὶ διοικητικῆς ἐξαθλιώσεως. Λυποῦμαι διότι τὸ λέγω αὐτό.

§71Α. ΘΕΟΛΟΓΙΤΗΣ. Δὲν ὑπάρχει σήμερον Χαλκιδική, ἔχει καταστραφῆ.

§72Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ξεύρω, ὅτι εἶμαι βουλευτὴς τοῦ 1915 τῆς Χαλκιδικῆς. Ἐπὶ τοῦ συζητουμένου θέματος νομίζω ὅτι, καλὸν θὰ κάμω καὶ ὄχι κακόν. Θὰ συντελέσω εἰς βελτίωσιν διὰ τῶν ὀλίγων, τὰ ὁποῖα θὰ εἴπω, θὰ συνεισφέρω κἄτι, θὰ διορθωθῇ κἄτι κακόν, καὶ ὅτι χειρότερον δὲν θὰ γίνῃ, διότι ὑπάρχει ἡ ἀναταραχὴ αὐτή, εἰς τὴν Χαλκιδικὴν —τὴν Πελοπόννησον τῆς Μακεδονίας— διότι δυστυχῶς ἐσχάτως, ἔγινεν ἡ Πελοπόννησος τῆς Μακεδονίας ἡ Χαλκιδική. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, κύριοι βουλευταί, καὶ τὴν συγκρότησιν τοῦ Κράτους ἐν Μακεδονίᾳ, ἠτύχησεν ἡ Χαλκιδικὴ νὰ ἔχῃ ἕνα ἐξαιρετικὸν Νομάρχην. Ἐτιμήθη —ἐξαίρεσις εἶναι τοῦτο— καὶ ἡ Χαλκιδική, μὲ ἕνα ἐξαιρετικὸν πράγματι Νομάρχην, ὁ ὁποῖος τιμᾷ καὶ σήμερον τὸν διοικητικὸν κλάδον, ἐν τῇ βορείῳ Ἑλλάδι, τὸν κ. Ξηροτύρην. Ὁ κ. Ξηροτύρης, ἐκ Λαμίας καταγόμενος, ἔθεσεν ὡς κανόνα καὶ ὡς βάσιν, ὄχι τὸ κομματικὸν συμφέρον, ἀλλὰ πρωτίστως, τὸ Κρατικὸν καὶ τὸ Ἐθνικὸν τοιοῦτον. Ἐὰν δέ, εἰς οἰανδήποτε ἄλλην περιφέρειαν καὶ περιοχήν, δικαιολογεῖται κἄποια ἀβαρία, ἔναντι τῶν κομματικῶν συμφερόντων, εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας δὲν ἐπιτρέπονται κομματισμοί, δὲν ἐπιτρέπεται ἀβαρία πρὸ τοῦ Ἐθνικοῦ συμφέροντος οὔτε νὰ προτιμᾶται τὸ κομματικὸν τοιοῦτον. Συνέθεσε τὰ Δημοτικὰ καὶ Κοινοτικὰ Συμβούλια κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ κανένα παράπονον παρ’ οὐδενός. Δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὸ αὐτὸ κόμμα μὲ τὸν κ. Ξηροτύρην, εἶμαι ὅμως ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω ὅτι, πᾶν ὅ,τι ἔπραξε, τὸ ἔπραξε πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Ἔθνους. Ἐπηκολούθησαν ὅμως καὶ ἄλλοι Νομάρχαι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἠκολούθησαν τὴν αὐτὴν γραμμὴν μὲ τὸν κ. Ξηροτύρην· καὶ ἔτσι ἐβαίνομεν ἀπὸ τὸ κακὸν εἰς τὸ χειρότερον. Διωρίσθησαν Νομάρχαι, οἱ ὁποῖοι ὄχι καλοί, ἀλλὰ οὔτε κἂν μέτριοι δὲν ἦσαν, ὡς νὰ μὴ ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθοῦν τριάντα πρόσωπα ἐπὶ τῶν 7 ἑκατομ. Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι νὰ εἶναι εὐσυνείδητοι, χρηστοὶ καὶ ἔντιμοι πολῖται. Ἐσχάτως, ἢ μᾶλλον πρὸ ἑνὸς ἔτους ἀντικατεστάθησαν ὁλόκληρα Κοινοτικὰ Συμβούλια οὐχὶ καὶ πάλιν διὰ τῶν καλυτέρων, κύριοι βουλευταί. Ἀρχίζω ἀπὸ τὸν Δῆμον Πολυγύρου. Ἀντικατεστάθη ὁ Δήμαρχος Πολυγύρου, ὁ ἐκλεγεὶς τρὶς διὰ τῆς ψήφου τοῦ λαοῦ, καὶ διωρίσθη ἕτερος, ὁ ὁποῖος πρὸ πολλοῦ ἔχει ὑπερβῆ τὸ 80ὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του συνταξιοῦχος ὑποδιδάσκαλος, ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀγαθὸς καὶ καλὸς ἄνθρωπος, ὄχι ὅμως διὰ νὰ διοικήσῃ τὸν Δῆμον τῆς Πρωτευούσης τοῦ Νομοῦ. Ἀκολούθως ἐπιέσθη καὶ παρῃτήθη διὰ νὰ διορισθῇ ἕτερος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὀπαδός, οὐχὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἀλλὰ τοῦ ἑτέρου τῶν δύο Λαϊκῶν βουλευτῶν. Διότι παρατηρεῖται ἐκεῖ τὸ φαινόμενον, νὰ μὴν ἔχωμεν ἑνιαῖον Λαϊκὸν Κόμμα, ἀλλὰ διπλοῦν. Κάμνω τὴν δήλωσιν ἐπίσης ὅτι οὐδέποτε, δι’ οὐδὲν πρόσωπον ἐζήτησα νὰ διορισθῇ, διότι ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ὁ ἀναμιγνυόμενος εἰς τὰ Δημοτικὰ καὶ Κοινοτικὰ Συμβούλια, θάπτεται. Ἀντικαθιστῶμεν ἕνα καὶ ζητοῦν 20 νὰ διορισθοῦν Πρόεδροι Κοινότητος. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ ἱκανοποιήσωμεν ὅλους, ἀλλὰ τὸν ἕνα. Ἕνας θὰ εἶναι ὁ φίλος καὶ 19 οἱ ἐχθροί. Δι’ αὐτὸ λέγω, τὸ πολιτικόν μας συμφέρον εἶναι νὰ μὴ ἀναμιγνυώμεθα εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα. Ὑπέδειξα ὅμως τοὺς καλοὺς διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῶ, πρόσωπα κατάλληλα, ἱκανά, ἠθικά, χρηστά, εὐσυνείδητα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύναντο νὰ διοικήσουν καλῶς. Αὐτὸ ὅμως δὲν συνέφερεν εἰς τὸν ἕτερον τῶν κυρίων Λαϊκῶν βουλευτῶν, καὶ ὑπέδειξεν ἕνα πρόσωπον, τὸ ὁποῖον καὶ σήμερον ἀκόμη εἶναι Δημαρχῶν. Διατὶ εἶναι Δημαρχῶν; Διότι ὅταν ζητοῦμε πιστοποιητικὸν νομιμοφροσύνης διὰ τὸν διορισμὸν ἑνὸς ἀγροφύλακος, ἐπιβάλλεται νὰ ζητῶμε πιστοποιητικὸν νομιμοφροσύνης δι’ ἕνα Δήμαρχον. Καὶ ἡ ἀσφάλεια, παρ’ ὅλας τὰς πιέσεις, τὰς ὁποίας δέχεται, δὲν χορηγεῖ αὐτὸ τὸ πιστοποιητικὸν νομιμοφροσύνης, διὰ τὸν ἐκτελοῦντα τὰ καθήκοντα τοῦ Δημάρχου ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Νομοῦ. Ὁ ἄνθρωπος αὐτός, ὁ ὁποῖος ἔχει δύο παιδιὰ τὸ ἕνα εἰς τὸ ΕΛΑΣ καὶ τὸ ἄλλο εἰς τὴν ΕΠΟΝ (φοιτητὴν σήμερον), εἶχεν ἐν τῇ οἰκίᾳ του τὴν εἰκόνα τοῦ Στάλιν τοῦ Δημητρώφ καὶ τοῦ Ζαχαριάδη εἰς τὸ μέσον καὶ ἔλεγε «τὰ παιδιὰ τὶς βάζουν». Εἶναι ἀπὸ τοὺς διπλοπροσώπους ποὺ τὸν τελευταῖον καιρὸν ἔχει πολλοὺς τοιούτους ἡ κοινωνία μας. Τὸ ἀποδίδει εἰς τὰ παιδιά του. Ὅταν ἦλθε τὸ περιοδεῦον Στρατολογικὸν Συμβούλιον καὶ παρεκαλέσαμεν ὁ Α νὰ πάρῃ τὸν Β, τὸν Γ κλπ., διότι δὲν ἔχομεν ἐπαρκῆ ξενοδοχεῖα εἰς τὴν περιφέρειάν μας, παρεκλήθη καὶ ὁ κύριος Δημαρχῶν νὰ φιλοξενήσῃ ἕνα ταγματάρχην ἢ συνταγματάρχην. Δὲν τὸν ἐδέχθη, διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ. Καὶ ὅταν μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἐξῆλθον ἀθρόως τῶν φυλακῶν ὅλοι οἱ ἀποσυμφορηθέντες, ἐδέχθη τὸν καπετὰν Κλεάνθην εἰς τὸ σπίτι του καὶ τὸν συνώδευσε μέχρι τῆς ἐξόδου τῆς πόλεως, διὰ νὰ μὴ τὸν κακοποιήσωμεν ἡμεῖς οἱ δεξιοί. Ἐπῆγε καὶ μάρτυς ὑπερασπίσεως διὰ τὸν καπετὰν Κλεάνθην καὶ τὸν ἀπήλλαξεν εἰς τὸ εἰδικὸν δικαστήριον δοσιλόγων. Αὐτός, λοιπόν, ἐξακολουθεῖ παρ’ ὅλας τὰς διαμαρτυρίας μας νὰ εἶναι ὁ δημαρχῶν Πολυγύρου, ὡς ἐὰν νὰ μὴ ὑπάρχουν ἰατροὶ, δικηγόροι, ἔμποροι, ἔστω καὶ κτηνοτρόφοι ἀκόμη, νὰ διορισθοῦν ὡς Δήμαρχοι. Ἀντικατεστάθησαν καὶ ἄλλοι Δημοτικοὶ Σύμβουλοι, μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἕνας, ὁ ὁποῖος προχθὲς ἐδικάζετο εἰς τὸ Στρατοδικεῖον Θεσσαλονίκης ὡς τροφοδότης τῶν ἀνταρτῶν. Τρίτος, ὡς τροφοδότης τῶν ἀνταρτῶν, δὲν γνωρίζω τί ἀπέγινεν. Τὰ αὐτὰ πρόσωπα εἰς ὅλας τὰς ὑπηρεσίας. Ἕνας ὁλόκληρος Πολύγυρος, εἰς τὸν ὁποῖον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἶχε 800 ἐπὶ 1000, δὲν εὑρίσκονται 10 ἄνθρωποι ἱκανοὶ νὰ διοικήσουν τὸν Δῆμον, τὸ ἀδελφᾶτα, τὰ νοσοκομεῖα, τὴν πρόνοιαν. Καὶ παρετηρήθη τὸ ἐξαιρετικὸν φαινόμενον νὰ ἔχωμεν εἰς τὸ Ἀδελφᾶτον τοῦ νοσοκομείου ὡς μέλη τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὸν Μητροπολίτην καὶ τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου, χάρις εἰς τὸν τέως ὑπουργὸν κ. Μπασιᾶκον. Ἀλλὰ τοῦτο διήρκεσε μόνον 20 ἡμέρας, διότι ἦλθε νέα ἐντολὴ καὶ ἀντικατεστάθη ὁ Μητροπολίτης ἀπὸ τὸν κ. δημαρχοῦντα ποὺ σᾶς εἶπον προηγουμένως.

§73Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολ)κορινθίας). Τὰ ἔχετε καταγγείλει αὐτὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, κύριε συνάδελφε; Διότι αὐτὰ συντελοῦν εἰς τὴν συμφορὰν τῆς Πατρίδος. Εἶναι ἀπαράδεκτα. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ συνέλθωμεν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις, νὰ μάχεται ὁ Στρατός, καὶ νὰ συμβαίνουν αὐτὰ τὸ ὄργια.

§74Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔφτυσα αἷμα, κύριοι συνάδελφοι. Ἀναγκάζομαι νὰ τὰ εἴπω, διότι ἔφθασεν, ὅπως λέμε, τὸ μαχαίρι εἰς τὸ κόκκαλο. Ἀντικατεστάθη ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου μὲ τὸν κύριον ὑποψήφιον δήμαρχον, ὁ ὁποῖος εἶναι ἱκανὸς μόνον νὰ φυλάῃ τὶς γίδες του. Ὁ τρίτος εἶναι ἐκεῖνος, ποὺ ἐστάλη εἰς τὸ Στρατοδικεῖον, ὁ ἀντικαταστήσας τὸν Πρόεδρον τοῦ Ἰατρικοῦ Συλλόγου. Τώρα μήπως εἶναι αὐτὸ μόνον; Ὄχι, κύριοι βουλευταί, Τὸ κέντρον Προνοίας, δυστυχῶς ἔγινε κέντρον ἀνταρτοπληκτοκαπήλων. Ἐπειδὴ εἶδον μίαν σειρὰν 400 καὶ πλέον ὀνομάτων, οἱ ὁποῖοι ἐνεγράφησαν ὡς ἀνταρτόπληκτοι, τόσον κατάπληξιν μοῦ ἐπροξένησε τὸ πρᾶγμα, ὅταν μετέβην εἰς τὸν Πολύγυρον, ὥστε ἐπῆγα εἰς τὸν Νομάρχην καὶ τοῦ εἶπον: Λυποῦμαι διότι θὰ ἀναγκασθῶ καὶ ἐναντίον σας νὰ ὑποβάλω μήνυσιν, διότι εἰς τὸν πίνακα αὐτὸν περιλαμβάνονται ὡς ἀνταρτόπληκτοι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουν εἰς τὰς ἀποθήκας των 10 καὶ 20 χιλιάδας ὀκάδες σιτάρι, καὶ ἄλλοι ὁμολογουμένως πλούσιοι. Διὰ τὴν κατάστασιν αὐτὴν, ἔθεσα φυλακὴν εἰς τὸ στόμα μου ἐπ’ ἀρκετοὺς μῆνας, ἀλλὰ ἀναγκάζομαι νὰ τὰ εἴπω τώρα. Καὶ ἡ μητέρα τοῦ ἀρχισυμμορίτου Χαλκιδικῆς, χωρὶς νὰ ἔχῃ πάθει καμμίαν, ἔστω καὶ μικρὰν ζημίαν, περιελήφθη καὶ αὐτή. Καὶ ὅταν ἐδήλωσα, ὅτι θὰ ὑποβάλλω μήνυσιν καὶ ἐπῆγα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, ὁ ὁποῖος διέταξε ἀνακρίσεις, τότε μόνον διεγράφησαν αὐτοί.

§75Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργ)κορινθίας). Ἀνεξαρτήτως τῆς εὐπορίας των ἦσαν ἀνταρτόπληκτοι, δηλαδὴ ἐδιώκοντο ἀπὸ τὴν περιοχήν των;

§76Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ στρατιωτικὴ διοίκησις εἶπεν: Ἀντὶ τῆς περιφερείας Καλυβιῶν Πολυγύρου, θὰ πᾶτε εἰς τὸν Πολύγυρον. Σπίτι εἰς τὰ Καλύβια ἔχουν, σπίτι εἰς τὸν Πολύγυρον.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς θέματος.

§78Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργολιδοκορινθίας). Εἶναι ἐντὸς θέματος, κύριε Πρόεδρε. Ἐλέγχεται ἡ διοίκησις.

§79Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ἐπανέλθω εἰς τὴν διοίκησιν.

§80Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολ)κορινθίας). Οἱ Νομάρχαι, ἐκπροσωποῦν τὴν Κυβέρνησιν εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς.

§81Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι διοίκησις εἶναι καὶ ἡ Πρόνοια. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι πάλιν εἰς τὴν κυρίως διοίκησιν. Πρόεδρος τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου Πολυγύρου, διωρίσθη ὁ ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἀδελφὸν ἀρχισυμμορίτην καὶ ἔπρεπε —αἱ διαμαρτυρίαι μας δὲν ἠκούοντο— ἔπρεπε νὰ τιμηθῇ διὰ δύο παραγράφων τῆς «Καθημερινῆς» ὁ κύριος αὐτὸς διὰ νὰ ἀντικατασταθῇ. Καὶ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Μπασιάκου, ὅστις τὸν ἀπέλυσε.

§82Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολ)κορινθίας). Πρέπει νὰ τὰ ἐξηγήσουμε αὐτὰ εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, διότι δὲν τὰ ξεύρει.

§83Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε διωρίσθη;

§84Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διωρίσθη πρὸ ἑνὸς ἔτους ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ......... (δὲν ἠκούσθη) (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Ὅπως ξέρετε, ἔχουμε καὶ τὴν Διοίκησιν τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ ὑπαγόμεθα καὶ ἐκεῖ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ποῖος ἦτο ὁ κ. Μπασιάκος; Δὲν ἐνθυμοῦμαι. Τώρα ἐκ τῆς διοικήσεως αὐτῆς ἔχομεν λόγους νὰ νομίζωμεν, ὅτι ζημιώνομεν τὸν ἀγῶνα μας, κύριοι βουλευταί; Ἀναμφισβητήτως εἰς τὴν περιφέρειάν μου, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἐζημιώθη.

§85Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομιχάλης..........

§86Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς εὑρῆκε ὁ κ. Μαυρομιχάλης, ἀναμφισβητήτως.

§87Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴχομεν συζητήσει ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ θέματος, κύριοι συνάδελφοι. Ὁ κ. Μαυρομιχάλης τοὺς εὑρῆκε.

§88Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ ἀπολύτως. Λέγω πρὸς τιμὴν τοῦ κ. Καλκάνη, ὅτι δὲν ἐδέχθη νὰ μεταβάλῃ κανένα Συμβούλιον εἰς τὴν Χαλκιδικήν, παρὰ τὰς πιέσεις τὰς ὁποίας εἶχεν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τὸν ἕτερον τῶν δύο Λαϊκῶν βουλευτῶν. Νὰ ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸν κ. Διακουμόπουλον. Μοῦ ἀπήντησε, τί νὰ κάμωμεν; Τοὺς εὑρήκαμε! Δὲν ἀπαλλάσσει, νομίζω, οἱονδήποτε, οὔτε ὑπουργόν, οὔτε Γενικὸν Διοικητήν, οὔτε Νομάρχην, τὸ γεγονὸς, ὅτι εὑρῆκε ἕνα κακὸν Δήμαρχον, ἕνα κακὸν Δημοτικὸν Συμβούλιον, καὶ νὰ τὸ κρατῇ μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι τὸν εὑρῆκε.

§89Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μᾶς εἰπῆτε, ποῖος τὸν εἶχε διορίσει, διὰ νὰ σᾶς δώσω τὴν ἀπάντησιν.

§90Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Μαυρομιχάλης τὸν εὑρῆκε.

§91Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Μήπως μπορεῖτε νὰ μᾶς εἰπῆτε, τίνος πολιτικὸς φίλος εἶναι ὁ διορισθείς;

§92Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Κύριε συνάδελφε, αἱ μεταβολαὶ ἐγένοντο ἐπὶ τῆς ὑπουργίας μου;

§93Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ, κύριε ὑπουργέ, πρὸ μηνῶν, σᾶς ὑπέδειξα καὶ σᾶς τὰ ἐξέθεσα διὰ δύο ἐπιστολῶν. Εἶχα τὸ θάρρος νὰ καταγγείλω, ἐνυπογράφως, ὅτι ὁ δημαρχῶν Πολυγύρου, ἔχει εἰς βάρος του αὐτὰ καὶ αὐτὰ καὶ αὐτά, τὰ ὁποῖα εἶπον προηγουμένως. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται μόνον οὔτε περὶ δημάρχου Πολυγύρου, οὔτε περὶ Δημάρχου Ἀρνέας, οὔτε περὶ Δημάρχου Μουδανιῶν, τὸν ὁποῖον ἐκράτησαν, διότι εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν θὰ μείνῃ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἄλλος καταλληλότερος. Ἀντικατέστησαν τὸν Δήμαρχον Ἀρνέας, τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνήκει εἰς τὸ κόμμα μου, ἢ μᾶλλον ἀνήκει εἰς τὸ κόμμα μου. Κύριοι βουλευταί, κάμνω τὴν διάκρισιν, ὅτι ὅλοι ἀνήκομεν εἰς ἕνα κόμμα. Εἰς τὸ ἀντικομμουνιστικόν. Δύο εἶναι τὰ κόμματα ἢ δύο πρέπει νὰ εἶναι τὰ κόμματα, τὸ Κομμουνιστικὸν καὶ τὸ Ἀντικομμουνιστικόν.

§94Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολ)κορινθίας). Εἶναι προδοσία καὶ τὸ ἄλλο μέρος εἶναι Ἑλλάς.

§95ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς τὸν ἀγῶνα ποὺ διεξάγομεν ἔτσι πρέπει νὰ εἶναι.

§96Ι. ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι κομμουνιστής, ὁ Δήμαρχος αὐτός. Ἀντικατεστάθη εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κάθε βράδυ μὲ τὸ τουφέκι εἰς τὴν πλάτην, ἐγύριζεν εἰς τὰ φυλάκια, ἀντικατεστάθη μὲ ἄλλον, ἕνα φίλον τοῦ ἑτέρου τῶν δύο Λαϊκῶν βουλευτῶν. Καὶ ἐρωτᾶται, ὅπως εἶπον προηγουμένως. Ἐπιφέρει αὐτὸ καμμίαν ζημίαν εἰς τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα; Ναὶ ἢ ὄχι; Ἀξιότιμε κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλῶ καὶ ἀναφέρομαι εἰς τὴν περιοχήν μου. Ἡ περιοχή μου εἶναι καί αὐτὴ Ἑλληνική, ὅπως ὅλαι αἱ ἄλλαι περιφέρειαι. Ἀλλὰ ἐὰν ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἔχουν ἐλαττώματα καὶ προτερήματα, εἶναι τὰ ἴδια καὶ τῆς Χαλκιδικῆς. Οἱ Χαλκιδιῶτες εἶναι καὶ πατριῶτες τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι τὸ —έας καὶ —άκος εἶναι συχνὸν ὄνομα καὶ εἶναι πολλοὶ ἄποικοι ἐκ Μάνης, ὥστε εἰς τὰ πείσματα, ἐὰν δὲν εἶναι ἀνώτεροι εἶναι ἐφάμιλλοι μὲ τοὺς Μωραΐτες καὶ τοὺς Κρητικούς. Καὶ ἔχομεν τὸ φαινόμενον, κύριε ὑπουργέ, εἰς τὸν Πολύγυρον καὶ εἰς τὰς ἄλλας κοινότητας νὰ καλοῦνται ἀπὸ τὸν Νομάρχην δι’ ἐράνους π.χ. διὰ τὴν φανέλλαν τοῦ στρατιώτου καὶ διὰ τόσας καὶ τόσας ἄλλας ἀνάγκας ἐθνικὰς αἱ σύζυγοι τοῦ Α Δημάρχου, τοῦ Β, τοῦ Γ καὶ κατὰ κανόνα αἱ ἴδιαι γυναῖκες. Ἔχομεν ἀνάγκην τούτων, διότι ἔχομεν μικρὰν κοινωνίαν. Δὲν ἔχομεν μεγάλην ἀστικὴν κοινωνίαν καὶ παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον, νὰ ἀρνοῦνται συμμετοχὴν αἱ γυναῖκες τῶν μὴ μετεχόντων εἰς τὴν διοίκησιν πολιτῶν. Οἱ διοικοῦντες κατέρχονται εἰς τοιαύτας μικρότητας, ποὺ λυπεῖται κανεὶς διὰ λογαριασμόν των. Ἕν μόνον σᾶς ἀναφέρω. Εἰς τὸ ὑδραγωγεῖον Πολυγύρου ἐνετοιχίσθη τὸ 1925 ἡ πλάξ, ὅπως συνήθως γίνεται διὰ τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα γίνονται ὑπὸ τῶν Δημάρχων: «Ἐπὶ Δημαρχίας τάδε...». Μικροὶ ἄνθρωποι καὶ ταπεινοί, οἱ μὴ ἐκλεγμένοι, οἱ διωρισμένοι αὐτοὶ ἄνθρωποι ἔφθασαν νὰ ἐκτοιχίσουν τὴν πλάκα καὶ νὰ τὴν σπάσουν τὸ ἔτος 1948. Ἀρκοῦμαι μόνον εἰς τοῦτο. Οἱ συμπολῖται μου εἶναι πεισματάρηδες. «Καίγουν τὸ πάπλωμα γιὰ τὸν ψύλλο». Πληροφορῶ τὸν κ. ὑπουργόν, μολονότι ἀστεῖον θὰ φανῇ, ὅτι ἐν Πολυγύρῳ ὁ ἰδιοκτήτης ἔκαψε τὸ σπίτι του, διὰ νὰ βγάλῃ τὸν ἐνοικιαστήν του. Μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου εἶναι τὰ πείσματα ἐκεῖ. Φροντίζομεν, λοιπόν, ὅσον δυνάμεθα μεταβαίνοντες ἐπὶ τόπου καὶ περιερχόμενοι τὴν περιφέρειάν μας, φροντίζομεν, λέγω, τὰ πείσματα αὐτὰ νὰ μὴ ξεσποῦν εἰς βάρος τοῦ ἐθνικοῦ μας ἀγῶνος. Ἀλλὰ ὅ,τι κάμνει ὁ ἕνας δυστυχῶς τὸ καταστρέφουν οἱ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι μένουν συνεχῶς ἐκεῖ. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν περιοχὴν Χαλκιδικῆς, ὁ λαὸς δὲν ζητεῖ πολλὰ πράγματα. Ζητεῖ, ὅπως καὶ παντοῦ, νομίζομεν, τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν καλὴν διοίκησιν. Τὴν ἀσφάλειαν δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν δώσωμεν ἀπολύτως, καὶ τὸ γνωρίζετε καλῶς καὶ ὑμεῖς, διότι ἐξαρτᾶται ἀπὸ πολλοὺς παράγοντας. Τὴν καλὴν ὅμως διοίκησιν, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ κύριε ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, δυνάμεθα νὰ τὴν δώσωμεν. Ἐὰν θέλωμεν πραγματικῶς καλὴν διοίκησιν καὶ χρηστήν, ἀρκεῖ νὰ στείλωμεν 40 ἀνθρώπους ἐκ τῶν χρηστοτέρων Ἑλλήνων ὡς Νομαρχῶν εἰς τὰς διαφόρους περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§98Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν θὰ ἐλάμβανον τὸν λόγον, κ. συνάδελφοι, ὑπὸ τὰς παρούσας, καὶ δὴ ὑπὸ τὰς σημερινὰς καὶ χθεσινὰς συνθήκας, ἐὰν δὲν ἐπίστευον ἀκραδάντως, ὅτι τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν εἶναι ἀρρήκτως καὶ ἀμεσώτατα συνυφασμένον μὲ τὸν διεξαγόμενον ἀγῶνα. Μόνον δέ, διότι πιστεύω, ὅτι ἀποτελεῖ φενάκην ἡ ἀντίληψις, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ δημιουργήσωμεν στεγανὰ διαμερίσματα καὶ νὰ ἀφιερώσωμεν ὅλον μας τὸ θάρρος καὶ ὅλην μας τὴν δύναμιν εἰς τὸ διαμέρισμα τὸ στρατιωτικόν, ν’ ἀφήσωμεν δὲ ἀχαλίνωτον τὴν ἐξάπλωσιν τῶν ἐλαττωμάτων μας, εἰς τὰ ἄλλα, μόνον διότι πιστεύω, ὅτι ὁ τοιοῦτος χωρισμὸς εἶναι ἡ ἀδυναμία μας, δι’ αὐτό, ἔλαβον τὸν λόγον, διὰ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη αὐτὸς ὁ πατριωτισμὸς ὁ ἀναμφισβήτητος, ὁ ὁποῖος διαπνέει ὅλας τὰς παρατάξεις καὶ ὁ ὁποῖος ὑπάρχει καὶ εἶναι κοινὸς εἰς τὸν στρατιωτικὸν τομέα, νὰ ἐκταθῇ ταχύτατα καὶ ἀμεσώτατα καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς διοικήσεως, διότι ἀλλοιῶς κάμνομεν ἕνα ἔργον μάταιον. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κατορθώνει μαχόμενος ὁ Στρατός, μὲ τὸ αἷμα του, τὸ καταστρέφομεν ἡμεῖς εἰς τὰ μετόπισθεν μὲ τὴν κακὴν μεταχείρισιν τοῦ συνόλου τῆς διοικήσεως καὶ τοῦ συνόλου τῆς Κρατικῆς μηχανῆς. Μὲ μόνην αὐτὴν τὴν δικαιολογίαν, τὴν ὁποίαν τονίζω κατ’ ἐπανάληψιν, ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα. Διότι δὲν θὰ ἤθελα νὰ θεωρηθῶ συζητῶν ἀκαίρως, περὶ κακῆς διοικήσεως, καὶ ἐλέγχων ἕνα ὑπουργόν. Ἐλέγχω ἕνα θέμα σχετιζόμενον μὲ ἕνα συγκεκριμένον Ὑπουργεῖον. Ἐλέγχω διὰ μίαν πρᾶξιν ὅμως, ἡ ὁποία ἀρρήκτως συνδέεται μὲ τὸν αὐτὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς ἀνταρσίας. Καὶ ἐὰν αὐτὸς ὁ ἀγὼν χωλαίνῃ, χωλαίνει ἀσφαλῶς, διότι εἰς τὸν τομέα αὐτὸν ἀπὸ δύο–τριῶν ἐτῶν τώρα, ἀπεδείξαμεν ἀπόλυτον ἀνικανότητα. Κύριοι βουλευταί, ὁ Κρατικὸς ὀργανισμὸς εἶναι ἕνας ὀργανισμός, ποὺ ὁμοιάζει μὲ τὸν φυσικόν, διότι καὶ αὐτοῦ τὰ ὄργανα συνδέονται καὶ ἀλληλεξαρτῶνται ἀπὸ ἓν κυκλοφοριακὸν σύστημα, ὅπως καὶ εἰς τὸν φυσικὸν ὀργανισμόν. Αὐτὸ τὸ κυκλοφοριακὸν σύστημα, εἶναι κυρίως ἡ διοίκησις, ὑπὸ τὴν εὐρυτάτην ἔννοιαν τῆς λέξεως. Ἅμα αὐτὸ τὸ σύστημα δὲν λειτουργεῖ καλά, δὲν λειτουργεῖ καλὰ ὁλόκληρος ὁ ὀργανισμός, ὁλόκληρος ὁ Κρατικὸς μηχανισμός. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἔπρεπε νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι ὁ πόλεμος αὐτὸς, ὁ ὁποῖος δὲν διεξάγεται εἰς τὰ σύνορα ἀλλὰ μέσα εἰς τὰ σπίτια μας, μέσα εἰς τὴν πόλιν, μέσα εἰς τὰ χωρία, παντοῦ ὅπου ὑπάρχει ζωή, δὲν πρέπει νὰ διεξάγεται μόνον ἀπὸ στρατιώτας ἐνόπλους εἰς τὰ σύνορα, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅλοι, ὅτι ὁπουδήποτε καὶ ἂν ἱστάμεθα, εἴμεθα οἱ ἴδιοι στρατιῶται, νύκτα καὶ ἡμέρα, εἴτε φορᾶμε τὸ χακί εἴτε δὲν τὸ φορᾶμε, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν τὰ μάτια μας ἀνοικτὰ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν διότι πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν κινεῖται ὁ ἐχθρός. Ἡ χρηστὴ διοίκησις, κύριοι, εἶναι ἕνα καταπληκτικὰ ἰσχυρὸν ὅπλον. Ἀκόμη, ἡ χρηστὴ διοίκησις, συνδέει τὸν πολίτην μὲ τὸ Κράτος καὶ δὲν τὸν ἀποχωρίζει ἀπὸ τὸ Κράτος ὅπως ἡ κακή. Ἀντὶ νὰ βλέπῃ τὸ Κράτος τὸν πολίτην ὡς ἕνα ἐχθρόν, ὁ ὁποῖος τὸν ἀδικεῖ, ἡ χρηστὴ διοίκησις κατορθώνει νὰ τὸν ἔχῃ φίλον καὶ σύμμαχον τοῦ Κράτους. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἀκριβῶς, χρειαζόμεθα ὄχι οὐδετέρους πολίτας, οἱ ὁποῖοι φοβοῦνται νὰ συμμαχήσουν μὲ τὸ Κράτος, ὄχι πολίτας ἐθνικόφρονας οἱ ὁποῖοι ἀπὸ φόβον συμβιβάζονται μὲ τὴν ἀνταρσίαν διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ζωήν των, ἀλλὰ πολίτας, οἱ ὁποῖοι θὰ συμμαχήσουν μόνον μὲ τὴν πολιτείαν καὶ θὰ συνεργασθοῦν μὲ αὐτήν. Ὅλα ὅμως αὐτὰ προϋποθέτουν καὶ μίαν πολιτείαν ἡ ὁποία κάτι κάνει δι’ αὐτούς. Ἡ χρηστὴ διοίκησις δημιουργεῖ ἐθνικόφρον φρόνημα. Χρειαζόμεθα σήμερον δύο πράγματα διὰ μίαν καλὴν διοίκησιν: Πρόσωπα, τὰ ὁποῖα νὰ εἶναι χρηστὰ καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα νὰ ἔχουν ἐθνικὴν πίστιν. Ἀλλὰ ἐθνικὴ πίστις, δὲν εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον γίνεται μόνον μὲ λόγια. Μὲ λόγια εἴμεθα ὅλοι ἐθνικόφρονες. Ἀλλὰ χωρὶς λόγια, μὲ μίαν θυσίαν τῶν ἀτομικῶν, τῶν οἰκογενειακῶν καὶ τῶν κομματικῶν συμφερόντων, πρέπει νὰ εἴμεθα ἐθνικόφρονες. Ἔγινεν αὐτὸ εἰς τὴν διοίκησιν; Ἂς βάλωμεν τὸ χέρι εἰς τὴν καρδιά. Ἔγινεν αὐτὸ ἀπὸ μᾶς τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι συνθλίβομεν τοὺς ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοὺς πιέζομεν μὲ τὰ σημειώματα; Αὐτὸ τολμῶ νὰ τὸ λέγω, διότι δὲν ὑπάρχει κἂν σημείωμα τοὐλάχιστον ἰδικόν μου εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§99ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ πολλῶν ἄλλων.

§100Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δέχομαι ἂν θέλετε νὰ σχηματίσω τὴν ἰδανικὴν εἰκόνα ἑνὸς κοινοβουλίου, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει δώσει οὐδὲν σημείωμα εἰς οὐδένα ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ὅτι τὸ κακὸν γεννᾶται αὐτομάτως ἀπὸ ἀοράτους δυνάμεις. Πάντως τὸ κακὸν ἐγένετο. Βεβαίως εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς δυσχερείας, ὅταν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, θέλῃ νὰ ὀργανώσῃ τὴν διοίκησίν του καὶ ἰδίως προκειμένου περὶ τῆς πληρώσεως τῶν θέσεων τῶν Νομαρχῶν. Τί θὰ ἔκαμνε ἕνα κόμμα, τὸ ὁποῖον θέλει πραγματικῶς νὰ δημιουργήσῃ χρηστὴν διοίκησιν; Προκειμένου περὶ Νομαρχῶν θὰ ἔθετε μίαν γενικὴν ἀρχήν, ἕνα σύστημα πληρώσεως τῶν νομαρχιακῶν θέσεων καὶ δὲν θὰ ἄφηνε τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ τῶν Νομαρχῶν εἰς τὴν ἀτομικὴν αὐθαιρεσίαν ἑνὸς ἑκάστου ὑπουργοῦ, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν αὐτὸς, ὁ ὑπουργός, εἶναι ἀξιόπιστος, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν ὁ ὑπουργὸς αὐτός, εἶναι πατριώτης.

§101Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν δὲν ἀπατῶμαι, οἱ Νομάρχαι διορίζονται ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ ὄχι ἀπὸ τὸν ὑπουργόν, μετὰ πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ.

§102Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ἀπατᾶσθε καθόλου, κ. συνάδελφε.

§103Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Αἱ θέσεις τῶν Νομαρχῶν, μοιρασθήκανε στὰ κόμματα. Τὸ μεγάλο πῆρε τοὺς πολλοὺς καὶ τὸ μικρὸ τοὺς λίγους.

§104Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§105Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Βεβαίως, ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον διορίζονται οἱ Νομάρχαι —αὐτὸ εἶναι πασίγνωστον— κατ’ εἰσήγησιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἀλλὰ εἰς τὰ πράγματα, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν μάλιστα ἡ Κυβέρνησις εἶναι κομματική, διορίζει τοὺς Νομάρχας, θὰ ἔπρεπε ὅμως νὰ πράττῃ τοῦτο ... (δὲν ἠκούσθη) ... ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς ὡρισμένης μεθόδου κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ ἐκλέγῃ πάντως τοὺς ποιοτικῶς ἀρίστους. Θέλετε τὸν Νομάρχην ὑπάλληλον ἢ θέλετε τὸν Νομάρχην πολιτικὸν πρόσωπον; Ἐγὼ δὲν πιστεύω εἰς τὸν Νομάρχην πολιτικὸν πρόσωπον. Ἐγώ, τὸν θέλω ἀνώτερον ὑπάλληλον, μὲ μίαν μεγάλην πρωτοβουλίαν. Θέλετε μίαν μικτὴν λύσιν, ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Νὰ εἶναι ἕνας περιωρισμένου χρόνου Νομάρχης μόνιμος, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ προέρχεται ἐκ τῆς διοικήσεως, ἀλλὰ νὰ ἐκλέγεται κατὰ ἕνα ὡρισμένον σύστημα ἀπὸ ἕνα ὡρισμένον πίνακα. Αὐτὸ εἶναι μία μέθοδος. Ἡ μέθοδος τῆς δημιουργίας Νομαρχῶν — ὑπαλλήλων, εἶναι ἐπίσης μία μέθοδος. Ἐκεῖνο, ὅμως ποὺ δὲν εἶναι μέθοδος, εἶναι νὰ διορίζωνται οἱ Νομάρχαι ἐπὶ τῇ βάσει ἁπλῶς κομματικῶν κριτηρίων. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι Νομάρχαι οἱ ἀποτυχόντες βουλευταί, ὄχι διότι οἱ ἀποτυχόντες συνάδελφοί μας εἶναι χειρότεροι ἀπὸ μᾶς — ἠμπορεῖ νὰ εἶναι πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς καλύτεροι — ἀλλὰ διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι γέρας παραμυθίας ἑνὸς ἀτυχήσαντος πολιτικοῦ, μία θέσις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ δίδεται εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μόνον ἐὰν εἶναι ἱκανοί, καλοῦνται νὰ τὴν καθέξουν. Διότι πολλοὶ ἀπὸ ἡμᾶς ἠμπορεῖ νὰ εἴμεθα ἱκανώτατοι βουλευταί, καὶ τυχὸν διοριζόμενοι Νομάρχαι νὰ ὑστερήσωμεν εἰς πολλά. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ καθορισθῇ μία παγία μέθοδος κρίσεως τῶν Νομαρχῶν. Δύο χρόνια τώρα, Κυβερνήσεις καὶ Κόμματα, ἔχοντα τὴν πλειοψηφίαν καὶ δυνάμενα νὰ ἐπιβάλουν ὅ,τι ἤθελον δὲν κατώρθωσαν νὰ μᾶς παρουσιάσουν χρηστὴν διοίκησιν, καὶ ὅταν ἐπεχειρήθη ἀπὸ ἕνα ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ καθορίσῃ μίαν μέθοδον, νὰ χαράξῃ μίαν γραμμήν, γραμμήν, ἡ ὁποία τώρα μᾶς ἐπεβλήθη ἔξωθεν, τότε τὴν ἀπερρίψαμεν, διότι δὲν προήρχετο ἔξωθεν, ἀλλὰ ἀπὸ φιλικὴν πρωτοβουλίαν.

§106Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ διοικήσετε ὡς ἐντεταλμένος τοῦ λαοῦ μὲ Νομάρχας ἔχοντας τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου;

§107Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν περὶ τοῦ ποία εἶναι ἡ ὀρθὴ μέθοδος διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῶν καταλλήλων Νομαρχῶν. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρώτερον καὶ χρήζει εἰδικῆς συζητήσεως. Θέλω νὰ τονίσω τὸ ἀμέθοδον, καὶ νὰ ὑπογραμμίσω τὸ ἀμέθοδον τῆς Κυβερνητικῆς ἐνεργείας, ἐπὶ μίαν διετίαν, εἰς ἓν θέμα, ὅπου τὸ ἀμέθοδον δὲν συγχωρεῖται.

§108ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι μία μέθοδος καὶ αὐτή.

§109Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἶναι μία μέθοδος, ἀλλὰ ἐπιζημία μέθοδος.

§110Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κομματικὴ εἶναι καὶ ἡ ἐξουσία τῆς Βουλῆς.

§111Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἰς τὸν τομέα τῆς αὐτοδιοικήσεως, εἰς τὸν τομέα τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ἀρχόντων ἡ λογικὴ καὶ εὐκταία λύσις εἶναι αἱ ἐκλογαί. Πρέπει ὅμως, ἑκάστοτε τὸ Κράτος, πρὸ τῆς ἀδυναμίας νὰ διεξάγῃ ἐκλογάς, νὰ ἀναζητῇ μίαν λύσιν, ἕνα ὑποκατάστατον τῆς φυσικῆς αὐτῆς λύσεως, Ἐκρίθη, ἀπὸ πολλούς, οἱ ὁποῖοι διῆλθον ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἡ καλυτέρα λύσις θὰ ἦτο ἡ ἐπαναφορὰ τῶν τελευταίων αἱρετῶν Δημάρχων καὶ κοινοτικῶν ἀρχόντων, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐμπίπτουν εἴτε εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν δοσιλόγων, εἴτε εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν κομμουνιστῶν. Θὰ ἀπετέλει βεβαίως μίαν δυσχέρειαν ὁ ἔλεγχος αὐτός, ἀλλὰ πάντως δὲν ὑπάρχει κανὲν ἄλλο σύστημα. Τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἀντέταξαν πολλοί, τὸ 1945, ὅταν ἐγένετο ἡ πρώτη προσπάθεια, διὰ νὰ χρησιμοποιηθῇ αὐτὸ τὸ κριτήριον, τὸ ἴδιον πού ἀντέταξαν καὶ μεταγενεστέρως εἶναι, ὅτι εἶναι πολὺ παλαιὰ τὰ κριτήρια τοῦ 1934 διὰ νὰ τὰ ἐφαρμόσωμεν τὸ 1948. Ἐνώπιον ὅμως τῆς ἀδυναμίας νὰ εὑρεθῇ οἱοδήποτε ἄλλο κριτήριον, ἔπρεπε ἐκεῖ τουλάχιστον ὅπου δὲν ὑπῆρχε κώλυμα δοσιλογίας καὶ κομμουνισμοῦ, νὰ σταθῶμεν εἰς τὸ κριτήριον τῆς αἱρετότητος.

§112Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχουν πεθάνει οἱ πλεῖστοι.

§113Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος ἔχει τόσα πολλὰ νὰ ἀντιτάξῃ εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω καὶ τόσα ἐνδιαφέροντα, ὥστε εἶναι καλύτερον νὰ συναθροίσῃ ὅλα εἰς ἕνα λόγον, τὸν ὁποῖον νὰ ἐκφωνήσῃ καὶ νὰ μὴ μὲ διακόπτῃ κάθε πέντε λεπτὰ εἰς τὴν ὁμιλίαν μου, ἡ ὁποία θὰ εἶναι σύντομος. Ἀντὶ λοιπόν, νὰ χρησιμοποιηθῇ αὐτὸ τὸ κριτήριον, τὸ ὁποῖον ἦτο τὸ μόνον ἐναπομένον, τί ἐγένετο; Ἐχρησιμοποιήθη ἕνα καθαρῶς κομματικὸν κριτήριον. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀξιῶ ἐγὼ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, μίαν κομματικὴν Κυβέρνησιν, νὰ εὕρῃ καὶ νὰ μοῦ φέρῃ τὸν ἄριστον εἰς ἕκαστον Δῆμον. Δὲν ἀξιῶ νὰ μὴ εἶναι τοῦ κόμματος —ἄπαγε τῆς βλασφημίας— ἀλλὰ θὰ ἤθελα τοὐλάχιστον, ἕνα ἄνθρωπον καλὸν τοῦ κόμματος, ἀλλὰ θὰ ἤθελα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐκλέγῃ μέσα εἰς τὸ πλαίσιον τῶν κομματικῶν της φίλων, ὄχι τὸν χείριστον, ὅπως συχνὰ τοῦτο συμβαίνει διὰ λόγους τοπικούς, διὰ λόγους ἐρίδων μεταξὺ τῶν κατὰ τόπους βουλευτῶν, ἀλλὰ διὰ λόγους ποικίλους καὶ ἀσταθμήτους, τοὺς ὁποίους αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν δύναμαι νὰ ἀναφέρω. Θὰ ἤθελα νὰ ἐγίνετο μία εὐπρεπὴς ἐπιλογὴ ἔστω καὶ ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ κομματικοῦ καὶ νὰ φροντίζῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ διορίζῃ πρόσωπα ποινικῶς στιγματισμένα καὶ νὰ τὰ τοποθετῇ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς αὐτοδιοικήσεως. Δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι κανεὶς ἀεροβατεῖ ὅταν δὲν ἀξιοῖ οὔτε τὸν ἄριστον, οὔτε τὸν ἀκομμάτιστον, ἀλλὰ ζητεῖ ἁπλῶς ἕνα εὐπρεπῆ ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ντροπιάζῃ τὸ Κράτος, καὶ νὰ μὴ δημιουργῇ εἰς τὴν συνείδησιν τῶν πολιτῶν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Ἐθνικὴν ὁλότητα, ἀλλὰ ἀνήκει εἰς ἕνα κόμμα καὶ εἰς μίαν φατρίαν.

§114Γ. ΠΑΡΑΒΑΝΤΗΣ. Νὰ μᾶς ὀνομάσητε, κ. συνάδελφε, μερικοὺς τοιούτους.

§115Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀπελύθη ἐπὶ ἐγγυήσει διὰ βαρυτάτας πράξεις ἕνας Δήμαρχος τῆς Ρούμελης. Ἀπὸ τριῶν ἐτῶν εἶναι γνωστὸν εἰς τοὺς παροικοῦντας ἐν Ἱερουσαλήμ, ὅτι ὁ Δήμαρχος αὐτὸς δὲν ἦτο ἀπολύτως καθαρός. Ὑποθέσεις ἐργολαβικαὶ βαρύνουν τὸ πρόσωπόν του. Δὲν ἐπιτρέπεται τὸ Κράτος νὰ ὑφίσταται αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὸ βάρος αὐτῶν τῶν κατηγοριῶν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν χρειαζόμεθα ἀνθρώπους ποὺ ἐμπνέουν. Δὲν εἶναι ἡ ὥρα ποὺ πρέπει νὰ ὑποστηρίζωμεν τοὺς φίλους μας, οἱοιδήποτε καὶ ἂν εἶναι. Πρέπει νὰ ὑποστηρίζωμεν τὸν ἀγῶνα. Ἐπὶ τρία ἔτη εἰς τὰς Πάτρας ὑπῆρχε Δήμαρχος πραγματικῶς ἱστάμενος ὑπεράνω κομμάτων διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ὑπῆρχεν οὐδεὶς ψόγος καὶ μόνον ἔπαινος ὑπάρχει. Ἀπελύθη. Ὁ ψόγος ἦτο ὅτι δὲν ἀνῆκεν εἰς ὡρισμένον κόμμα. Θέλετε νὰ ἀρχίσω νὰ ἀραδιάζω παραδείγματα; Θὰ σᾶς διασκέδαζα, ἂν ἔλεγα ὅτι ἡ Ρόδος ἡ ὁποία ἦτο παρθένος ἀπὸ πάσης ἀπόψεως κομματικῆς, ὑφίσταται καὶ αὐτὴ εἰς τὸ πρόσωπον ὡρισμένων Δημάρχων τὰ δεινὰ τοῦ κομματισμοῦ. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ μακρυγορήσω. Ἔπεται μία συγκεκριμένη ἐπερώτησίς μου διὰ συγκεκριμένον ζήτημα. Ὅταν θὰ τὴν ἀναπτύξω θὰ ἴδητε τί συμβαίνει ὄχι μακρὰν ἀλλὰ ἐδῶ γύρω μας εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Πρωτευούσης. Θὰ τὰ ἴδητε μὲ ὅλας τὰς ἀπαιτουμένας λεπτομερείας, μὲ ἀριθμοὺς ἀποφάσεων καὶ μὲ ἀριθμοὺς παραπεμπτικῶν βουλευμάτων. Μίαν ἔκκλησιν σᾶς κάμνω μὴ θεωρήσητε αὐτὴν τὴν ἐπερώτησιν ὡς μίαν ὠργανωμένην προσπάθειαν, διὰ νὰ κτυπήσω ἕνα ὑπουργὸν ἢ τὴν Κυβέρνησιν. Αἱ ὧραι τὰς ὁποίας διατρέχομεν, ἐπιβάλλουν κάποιαν ἀλλοίωσιν τῶν Κοινοβουλευτικῶν τύπων. Αὐτὴν τὴν στιγμήν, κύριοι, δὲν ἐπερωτῶμεν, δὲν μεμφόμεθα, δὲν ἐλέγχομεν. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἴμεθα ὅλοι ἐδῶ πολὺ ἀνήσυχοι, πικραμένοι, σήμερον μάλιστα, καὶ σκεπτόμεθα ὅτι ἔτσι ποὺ πάει ἡ διοίκησις δὲν βοηθοῦμεν τὸν ἀγῶνα ἀλλὰ τὸν ἐγκαταλείπομεν. Διότι ἐὰν πιστεύωμεν ὅτι μὲ τέτοιαν Διοίκησιν τὸν βοηθοῦμεν, τότε ἐρωτῶ: Τότε σημαίνει ὅτι ἐχάσαμεν τὴν ἐπαφήν μας μὲ τὰ πράγματα. Ἀλλὰ ἐὰν πιστεύωμεν ὅτι δὲν βοηθοῦμεν τὸν ἀγῶνα, τότε ἀπὸ τὴν συζήτησιν αὐτὴν πρέπει νὰ προκύψῃ μία πραγματικὴ προσπάθεια διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς διοικήσεως. Ὑπάρχουν οἱ ἄνθρωποι, δὲν ἐχάθησαν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὑπάρχουν οἱ νέοι ἄξιοι καὶ ἱκανοί, ἡ θέλησις δὲν ὑπάρχει διὰ νὰ τοὺς εὕρωμεν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔχει μίαν σοβαρωτάτην σύσκεψιν, θὰ παρεκάλουν ἐὰν δέχεσθε νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§117ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Τετάρτη 27ην τρέχοντος μηνὸς καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 8.20′ μ.μ.)