1948.07.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 104η

Παρασκευὴ 23 Ἰουλίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7. 10′ μ. μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§3Ε. ΓΟΝΗΣ. Εἰς τὴν χθεσινὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἦσαν ἐγγεγραμμένα δύο νομοσχέδια τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶχε ζητήσει τὸν λόγον ὁ συνάδελφος κ. Κώης.

§4Θ. ΚΩΗΣ. Πράγματι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο προταχθὲν περιέχει τὸν ἀθῶον τίτλον περὶ παιδικῶν ἐξοχῶν καὶ εἰδικῶν ἑστιῶν σιτίσεως. Ἀλλὰ περιέχει διατάξεις αἵτινες διανοίγουσι τὴν θύραν πρὸς διασπάθησιν τοῦ δημοσίου χρήματος. Κατὰ τὸ ἄρθρον 4, ὁ ὑπουργὸς τῆς Προνοίας δύναται μετὰ σύμφωνον γνώμην μιᾶς Ἐπιτροπῆς νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν ἐκτέλεσιν δαπανῶν ἐγκαταστάσεως καὶ λειτουργίας παιδικῶν ἐξοχῶν κατὰ παρέκκλισιν τῶν κειμένων λογιστικῶν διατάξεων περὶ ἐκτελέσεως ἔργων καὶ προμηθειῶν. Ὁμοίως νὰ καθορίζῃ τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως καὶ τὸ προσωπικὸν τὸ χρησιμοποιηθησόμενον. Μετὰ γνώμην δὲ τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης νὰ καθορίζῃ τὸ ποσὸν τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ὡρῶν αὐτῆς, ἅτινα οὕτω γνωμοδοτοῦσι περὶ τῆς ἰδίας αὐτῶν ἀποζημιώσεως. Πρόκειται περὶ διαθέσεως πιστώσεως ἐκ 10 δισεκατομμυρίων, τῶν ὁποίων οὕτω καθίσταται προβληματικὴ ἡ διάθεσις πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς προστασίας τῆς παιδικῆς ἡλικίας. Νομίζω, ὅτι τοιαῦται διατάξεις δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν πραγματικὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς καὶ πρέπει τὸ νομοσχέδιον νὰ θεωρηθῇ ἐκκρεμὲς ἐνώπιον αὐτῆς.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Προνοίας ἐζήτησε τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ πρὸ τῶν νομοσχεδίων τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ ἔδωσε τὴν ἄδειαν ἡ Βουλή. Κατόπιν τούτου ἠρώτησα τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται τὰ νομοσχέδια. Τότε ἠδύνατο ὁ κ. Κώης νὰ λάβῃ τὸν λόγον καὶ νὰ φέρῃ τὰς ἀντιρρήσεις του. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Λουλακάκης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§6Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Ταλιαδοῦρος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Συλλόγων Δικηγορικοῦ, Ἰατρικοῦ, Ἐμπορικοῦ καὶ διαφόρων ἄλλων Σωματείων Καρδίτσης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν πυρπόλησιν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν τῶν Τ.Τ.Τ. γραφείων Καρδίτσης, δι’ ἀπαγωγὴν δεκάδων ὁμήρων καὶ ζητούντων ἀποστολὴν ἐπαρκοῦς στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως καὶ ἐπιβολὴν κυρώσεων κατὰ ὑπαιτίων. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δ. Μαντοῦβαλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Ἐθνικοφρόνων ὑπαλλήλων ὑπηρεσίας Κοινωνικῆς Προνοίας Πειραιῶς, ζητοῦντος τὴν ματαίωσιν τῆς διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ δοκιμασίας τῶν ἐκτάκτων ἢ ἡμερομισθίων ὑπαλλήλων Κοινωνικῆς Προνοίας ὑποχρεωμένων μόνον εἰς αὐτὴν ἐκείνων οἵτινες ἤθελον προκριθῆ διὰ μονιμοποίησιν συμφώνως τῷ Νόμῳ (Νομοθετικὸν Διάταγμα 618)48). Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συν)σμοῦ ἀναποκαταστάτων ἀκτημόνων καλλιεργητῶν Μαυροθαλάσσης–Λαυκῶνος, Σιμῶνος καὶ Ζευγολατιοῦ, αἰτουμένων ὅπως ληφθῶσι μέτρα προνοίας λόγῳ πλήρους καταστροφῆς τῆς παραγωγῆς τῶν ὑπὸ πλημμυρῶν. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Ν. Ἀθανασίου, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Δημάρχου, τοῦ Προέδρου Ἐν. Συν)σμῶν καὶ λοιπῶν Σωματείων Ἡγουμενίτσης, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀντιπατριωτικὴν καὶ ἀντιανθρωπιστικὴν συμπεριφορὰν τοῦ Νομάρχου Κερκύρας ἐκδιώξαντος βιαίως προσφυγόντας εἰς Κέρκυραν συμμοριοπλήκτους, στιγματίζουσι διαγωγήν του καὶ ζητοῦν λῆψιν κατ’ αὐτοῦ μέτρων. Ὁ Δήμαρχος, αἱ Ὁμοσπονδίαι Ἐπαγγελματιῶν καὶ οἱ Σύλλογοι Δικηγορικός, Φαρμακευτικός, Παλαιῶν Πολεμιστῶν κ.λ.π. Πρεβέζης, διαμαρτύρονται διὰ συρροὴν τεσσαράκοντα χιλιάδων ἀνταρτοπλήκτων εἰς πόλιν Πρεβέζης, ὡς καὶ δι’ ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς στρατιωτικῆς δυνάμεως καὶ ζητοῦν ἄμεσον ἀποστολὴν στρατιωτικῆς ἐνισχύσεως πρὸς ἐκκαθάρισιν περιφερείας καὶ παλινόστησιν συμμοριοπλήκτων. Ἡ Γενικὴ Συνομοσπονδία Ἐργατῶν Ἑλλάδος, τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον Ἀθηνῶν, ἡ Ἀνωτάτη Διοίκησις Ἑνώσεως Δημοσίων Ὑπαλλήλων (Α.Δ.Ε.Δ.Υ.) καὶ ἡ Ὁμοσπονδία Ἑλλήνων Παλαιῶν Πολεμιστῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ρύθμισιν τοῦ ζητήματος τῶν ἐπὶ Κατοχῆς γενομένων ἀγοραπωλησιῶν καὶ ζητεῖ ἄμεσον ψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου τοῦ ἐπεξεργασθέντος ὑπὸ τοῦ ἀειμνήστου Χ. Λαδᾶ. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Θεσ)νίκης, ζητεῖ τὴν διαβάθμισιν τῶν ὑπαλλήλων Γραμματείας Δικαστηρίων Θεσ)νίκης. Οἱ ἀνάπηροι φυματικοὶ τοῦ Σανατορίου Μελισσίων, μὴ θεραπευθέντες διαμαρτύρονται διὰ διαταχθεῖσαν ἔξοδόν των ἐκ τοῦ Σανατορίου. Ὁ Σύλλογος Ἐμπόρων καυσίμων ὑλῶν Ἀθηνῶν καὶ Προαστείων, ζητεῖ ὅπως ληφθῇ μέριμναν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς ἐπαγγελματικῆς των στέγης. Τὸ Σωματεῖον Φορτηγῶν Ὑπεραστικῶν καὶ Ἀστικῶν Λεωφορείων Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ χωριστὴν κοστολόγησιν ἁμαξωμάτων αὐτοκινήτων Μποδοσάκη καὶ ζητεῖ παραμονὴν τῶν κιβωταμάξων ἐπὶ τῶν αὐτοκινήτων ἄνευ ἰδιαιτέρας πληρωμῆς. Ἡ Συνδικαλιστικὴ παράταξις Ἀριστείδου Δημητράτου Πειραιῶς, διαμαρτύρεται διὰ παραμερισμὸν τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων ἐργατικῆς τάξεως ἐπὶ ἐκλογῆς Γενικοῦ Γραμματέως Γ.Σ.Ε.Ε. Τὸ Ἐθνικὸν Ἐπαγγελματικὸν Κέντρον Πρεβέζης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἐπανατοποθέτησιν τοῦ Νομάρχου Μανουσοπούλου. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Διστόμου, ζητεῖ τοποθέτησιν Εἰρηνοδίκου, Ἀγρονόμου καὶ Διδασκάλων πρὸς ἐπαναλειτουργίαν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν τῆς πόλεώς των. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ἀξιουπόλεως, διαμαρτύρεται διὰ τὴν διάλυσιν τῆς Υ.Σ.Σ.Υ.Ε.Μ. Δημοσίων Ἔργων καὶ ζητεῖ τὴν μὴ πραγματοποίησιν ταύτης, λόγῳ τῶν ὑπηρεσιῶν της ὑπὲρ τοῦ Γεωργικοῦ κόσμου. Ἡ Ἕνωσις Τεχνιτῶν Β. Ἑλλάδος, ζητεῖ ὅπως συμπεριληφθοῦν ἅπαντες οἱ μέσοι τεχνικοὶ Ἑλλάδος εἰς τὸ Ταμεῖον Συντάξεως Μηχανικῶν Ἐργοληπτῶν. Ὁ Σύλλογος Καπνεμπόρων Μακεδονίας–Θράκης, ζητεῖ ἀποστολὴν προσωπικοῦ πρὸς λειτουργίαν καὶ διεκπεραίωσιν ἐργασίας, τῆς Καπνοβιομηχανίας. Ὁ Νομάρχης Ἔβρου διὰ τηλεγραφήματός του, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ χορήγησιν δανείου ἐπὶ ἐνεχύρῳ κουκουλίων παρ’ Ἀγροτραπέζης καὶ ζητεῖ ἱκανοποίησιν τῶν παραγωγῶν. Ὁ Καπνεμπορικὸς Σύνδεσμος Βόλου–Θεσσαλονίκης, ζητεῖ τὴν μὴ ὑπαγωγὴν τῶν καπνῶν ἐσοδείας 1947 εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὴν ρυθμίζουσαν τὰ καπνά, ἀγορασθέντα πρὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἀποφάσεως ταύτης. Ἐπιτροπὴ κατοίκων Νέας Καρυᾶς καὶ Μοναστηρίου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ὁλοκλήρωσιν τῆς ἀνοικοδομήσεως τῶν χωρίων των. Ἡ Δέσποινα Πολατίδου κάτοικος Ἀθηνῶν ζητεῖ τὴν ἐπέμβασιν τῆς Βουλῆς πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, δι’ ἀναστολὴν ἐκτελέσεως τοῦ εἰς θάνατον καταδικασθέντος υἱοῦ της παρὰ τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου Ἀθηνῶν λόγῳ δικαστικῆς πλάνης. Τὸ Διοικητικὸν Συμβούλιον καὶ οἱ Πρόεδροι τῶν Γεωργικῶν Ἑνώσεων Λαγκαδᾶ, ζητοῦν τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ δικαιώματος ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἰαματικῶν πηγῶν ἀπὸ τὸν ἰδιώτην Κουλουφάκον καὶ τὴν ἐπαναπόδοσιν τούτων εἰς τὸν Δῆμον. Ἐπιτροπὴ Συλλόγου Φυματικῶν Δημοσίων Ὑπαλλήλων Ἀθηνῶν, διαμαρτύρεται δι’ ἀποπομπὴν ὑπὲρ τριάκοντα φυματικῶν ἐκ Κρατικοῦ Σανατορίου, καθισταμένων οὕτω ἐπικινδύνων εἰς τὰς οἰκογενείας των. Οἰκογένειαι Ἐπαγγελματιῶν Πυροπαθῶν ἀνταρτοπλήκτων Νέας Ζίχνης καὶ Ἐμμανουὴλ Παπᾶ, ζητοῦν ὅπως διαταχθῇ ὁ Νομάρχης Σερρῶν καὶ παρατείνει τὴν παραμονήν των εἰς Σέρρας συνεχιζομένης τῆς περιθάλψεώς των λόγῳ τῆς τελείας καταστροφῆς ἥν ὑπέστησαν ὑπὸ τῶν ληστοσυμμοριτῶν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Θεσ)νίκης, ζητεῖ τὴν διαβάθμισιν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑποθηκοφυλακείου Θεσ)νίκης, οἵτινες ἔχουσιν ὑπερεικοσαετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμὸν καὶ ἔγκρισιν σχετικῶν πιστώσεων ἀνασυγκροτήσεως ἐφθαρμένων καὶ ἀπωλεσθέντων βιβλίων. Αἱ Ἑνώσεις Γεωργικῶν Συν)σμῶν Ρεθύμνης, Λέσβου καὶ Μεσσαρᾶς, διαμαρτύρονται κατ’ ἀποφάσεως ὑπουργοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας «περὶ παρακρατήματος ἐλαιολάδου συγκεντρώσεως 1947» καὶ ζητοῦν τὴν ἀκύρωσιν ταύτης. Ἐκπρόσωποι τῆς πόλεως Βιάνου Κρήτης, διαμαρτύρονται κατὰ συκοφαντικῆς ἐκστρατείας ἐναντίον τοῦ ἀρχηγοῦ Ἐθνικῆς ἀντιστάσεως Κρήτης Ε. Μπαντουβᾶ. Ὁ Δήμαρχος καὶ οἱ Σύλλογοι Ἰατρικός, Δικηγορικός, Φαρμακευτικὸς κ.λ.π, Κυπαρισσίας, ζητοῦν ἄμεσον Στρατιωτικὴν ἐνίσχυσιν καὶ ἠθικὴν ἀμοιβὴν εἰς τοὺς ἄνδρας τοῦ ἀποσπάσματος Ζάρα, τὸ ὁποῖον μὲ δύναμιν 150 ἀνδρῶν ἀπέκρουσεν ὑπερχιλίους συμμορίτας οἵτινες ἐπετέθησαν ἐναντίον πόλεως Ζαχάρως. Οἱ Δημόσιοι Ὑπάλληλοι Ἀμυνταίου, ζητοῦν παράτασιν καὶ καθιέρωσιν ὡς παγίων τῶν χορηγουμένων ἐπιδομάτων Β. Ἑλλάδος καὶ τῶν ἐξαιρεσίμων Τ.Τ.Τ. κλπ. Αἱ οἰκογένειαι θυμάτων πολέμου Ἐμπορικοῦ Ναυτικοῦ Πειραιῶς, διαμαρτύρονται κατὰ ἐνεργειῶν κ. ὑπουργοῦ Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας περὶ καταργήσεως νομοθετικῶς ὑφισταμένων νομίμων δικαιωμάτων ἀποζημιώσεώς των. Οἱ Βιοτέχναι Ὑποδηματοποιοὶ Ἀθηνῶν, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην ἵδρυσιν ἐργοστασίου ὑποδηματοποιΐας μὲ χρηματοδότησιν τῆς AMAG, ἐπὶ ζημίᾳ ἐπαγγελματιῶν ὑποδηματοποιῶν. Ἡ Ὁμοσπονδία Βιοτεχνικῶν Σωματείων Νομοῦ Θ)νίκης ζητεῖ τροποποίησιν τοῦ νόμου 519. Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Ν. Βλιάμος, καταθέτει ἀναφορὰν Ἐθνικοφρόνων Σάμου, διαμαρτυρομένων διὰ μελετωμένην ἀπάλειψιν ἐκ τοῦ Συντάγματος διατάξεως, ἀφορώσης ἐλευθερίαν θρησκεύεσθαι παλαιοημερολογητῶν. Ὁ κ. Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ (Ὑπ. Θρησκ. καὶ Ἐθν. Παιδείας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ἰσραηλιτικῶν Κοινοτήτων διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Π. Σωτηρόπουλος καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ καταργήσεως 1) τοῦ νόμου 6028) 1934, «περὶ κωδικοποιήσεως τῶν νόμων «περὶ Αὐτονόμου Σταφιδικοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ τροποποιήσεως αὐτοῦ» ὡς καὶ τῶν τροποποιησάντων αὐτὸν νόμων καὶ Νομοθετικῶν Διαταγμάτων μέχρι καὶ τοῦ Ν. Δ. 10 Μαΐου 1946», 2) τῶν διατάξεων τοῦ ἐδαφ. 2 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 2476 «περὶ συγκεντρώσεως σταφίδος Κορινθιακῆς καὶ διώξεως ἐξαγωγῶν», καὶ 3) ὑπαγωγῆς τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Α.Σ.Ο. εἰς τὴν Διεύθυνσιν Συγκεντρώσεως καὶ Διαθέσεως Ἀγροτικῶν προϊόντων Ἀγροτικῆς Τραπέζης Ἑλλάδος». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Ἰουνίου 1947 ὑπογραφείσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡν. Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς Συμφωνίας περὶ βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα», 2) «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἰουλίου 1947 ὑπογραφείσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡν. Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς Συμφωνίας ἀφορώσης εἰς τὴν βοήθειαν πρὸς περίθαλψιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ὑπὸ τῶν Ἡν. Πολιτειῶν», 3) «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Καναδᾶ Συμφωνίας ρυθμίσεως τοῦ μεταξὺ τῶν δύο χωρῶν Ἐμπορικοῦ καθεστῶτος» καὶ 4) «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις τῇ 17ῃ Ἀπριλίου 1947 ὑπογραφείσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ὁλλανδίας συμφωνίας ἀεροπορικῶν μεταφορῶν». Ὁ βουλευτὴς Τρικάλων κ. Α. Βαμβέτσος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 702)48 Α.Ν., «περὶ λήψεως διαφόρων φορολογικῶν μέτρων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Στεφανόπουλος, Κ. Σταμούλης, Γ. Γραφᾶκος, Ι. Πολυχρονόπουλος, Γ. Παραβάντης, Χ. Πιπιλιάγκας, Ε. Παπαδόγιαννης κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προστασίας τῶν ἀπολυομένων ἐκ τῶν τάξεων τοῦ Στρατοῦ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς παρούσης κατὰ τοῦ Ἔθνους συμμοριακῆς δράσεως». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λεονάρδος καὶ Γ. Πλατῆς, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν παρὰ ληστρικῶν συμμοριῶν καὶ ἐνόπλων στασιαστῶν κλπ. φονευομένων στρατιωτικῶν κλπ.». Ἀπαντήσεις Ὑπουργείων ἐπὶ ὑποβληθεισῶν ἐρωτήσεων. 1. Τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Εἰς ὑπ’ ἀριθ. 226 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Γ. Παπανδρέου «Ποῖα μέτρα πρόκειται νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν πληρεστέραν περίθαλψιν τῶν οἰκογενειῶν τῶν μαχομένων». Αʹ. Ληφθέντα καὶ ἐφαρμοζόμενα μέτρα. 1. Πᾶς ἀπολυόμενος τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἔφεδρος, προσλαμβάνεται ἐφ’ ὅσον ἐπιθυμῇ, εἰς στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας πρὸς ἐργασίαν. 2. Πραγματοποιεῖται ἡ προαγωγὴ ὑπηρετούντων Δημοσίων Ὑπαλλήλων ἐφ’ ὅσον συμπληροῦν τὸν πρὸς προαγωγὴν κεκανονισμένον χρόνον καὶ κρίνονται ἱκανοὶ ἐπαγγελματικῶς. 3. Οἱ τυγχάνοντες ἀναρρωτικῆς ἀδείας ἢ ἐτησίας ἀναβολῆς καὶ μὴ δυνάμενοι νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς ἑστίας των ἢ μὴ ἔχοντες τὰ πρὸς τὸ ζῇν παραμένουν εἰς τὰ κέντρα διερχομένων. 4. Διετέθησαν καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ χορήγησις δωρεὰν πολιτικῶν ἐνδυμασιῶν εἰς τοὺς τραυματίας τοὺς λαμβάνοντας ἐτησίαν ἀναβολήν. 5. Χορηγοῦνται ἐπαγγελματικὰ διπλώματα ὁδηγῶν, αὐτοκινήτων εἰς στρατιώτας ὁδηγούς. 6. Χορηγοῦνται ἄδειαι μικροπωλητῶν εἰς ἀπολυομένους ὁπλίτας. 7. Ἡ δωρεὰν χορήγησις τροφίμων εἰς οἰκογενείας στρατευθέντων ἄνευ ἐξαιρέσεως, προσκόπτει εἰς τὸ οἰκονομικόν, πάντως γίνεται κατὰ τὸ πλεῖστον. 8. Καταβάλλεται ἐπίδομα ἐκ 300.000 δραχμ. εἰς ἐπιτόκους συζύγους στρατευθέντων. Ὁμοίως δίδονται ἀνὰ 200.000 εἰς ἀποθεραπευθέντας τραυματίας καὶ 1.000.000 εἰς οἰκογενείας φονευθέντων. 9. Πραγματοποιεῖται ἡ λειτουργία παιδικῶν κατασκηνώσεων διὰ τὰ τέκνα τῶν ἐπιστρατευθέντων τὰ ἔχοντα ἀνάγκην καὶ αἰτήσει τῶν γονέων των. 10. Ἐξησφαλίσθη ἡ εἰσαγωγὴ ὀρφανῶν τῶν φονευθέντων καὶ φονευομένων ὁπλιτῶν, ὡς καὶ τῶν ΜΑΥ καὶ ΜΑΔ εἰς ὀρφανοτροφεῖα εἰσαχθέντων 13 τοιούτων μέχρι τοῦδε εἰς τὸ Ζάννειον Ὀρφανοτροφεῖον, ὅσα ὑπεδείχθησαν ἡμῖν κατόπιν ἐγγράφου μας εἰς ὅλας τὰς Νομαρχίας τοῦ Κράτους. 11. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 239)48 ἐγκυκλίου ἐπεκτείνονται ἀπὸ 1–5–48 αἱ διατάξεις τοῦ Νόμου 519)48 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς Νομοθεσίας περὶ τῶν στρατευομένων ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν (μισθοδοσία, ἐπιδόματα τῶν ἐπιστρατευθέντων μετὰ τὴν 10–1–48). 12. Παρακολουθεῖται ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς πολιτικῆς ἐπιστρατεύσεως περὶ δωρεὰν καλλιεργείας καὶ συγκομιδῆς τῶν ἀγρῶν τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐπιστρατευθέντων, γενομένην μέχρι τοῦδε μὲ λίαν ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα. 13. Χορηγοῦνται δάνεια, λιπάσματα, σπόροι κλπ. ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτραπέζης καὶ ἀνεστάλη ἡ καταβολὴ πάσης ὀφειλῆς πρὸς τὴν Τράπεζαν διὰ διαταγῆς της. 14. Ἀνεστάλη ἡ πληρωμὴ φόρων εἰς τὸ Δημόσιον ἐκ μέρους τῶν στρατευθέντων μέχρι τῆς ἀπολύσεώς των διὰ νόμου. 15. Ἐξώσεις στρατιωτικῶν δὲν γίνονται διὰ νόμου. 16. Ἡ ἀλληλογραφία ἐσωτερικοῦ καὶ ἐξωτερικοῦ καὶ ἀποστολὴ ἐπιταγῶν ἐσωτερικοῦ μέχρις 100.000 δραχμῶν ὡς καὶ ἡ ἀποστολὴ δεμάτων γίνεται ἀτελῶς διὰ νόμου. Βʹ. Προταθέντα Μέτρα. 1. Λῆψις προστατευτικῶν μέτρων ὑπὲρ τῶν ὑπηρετούντων διπλωματούχων καὶ ἀποφοίτων Γυμνασίων πρὸς κατάληψιν δημοσίας θέσεως μετὰ τὴν ἀποστράτευσίν των ἀπὸ τοῦ 1944 καὶ ἐντεῦθεν. 2. Λῆψις μέτρων διὰ τὸν ἐπαναδιορισμὸν τῶν βάσει τῆς 59 Σ. Π. ἀπολυθέντων. 3. Λῆψις μέτρων διὰ τὴν κατὰ μῆνα χορήγησιν 250.000 –300.000 δραχμῶν εἰς ὅσους πρόκειται νὰ ἀπαλλαγοῦν λόγῳ τραύματος μέχρι τοῦ καθορισμοῦ τῆς τάξεως. 4. Λῆψις μέτρων διὰ τὴν διατήρησιν τῆς δημοσίας ἢ ἰδιωτικῆς θέσεως μελῶν τῶν οἰκογενειῶν τῶν στρατευθέντων κατὰ τὰς γενομένας ἑκάστοτε ἀπολύσεις καὶ ἐπαναδιορισμὸς τῶν ἀπολυθέντων τοιούτων συνεπείᾳ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59 Σ.Π, Γʹ. Γενικῶς. Πᾶσα παρουσιαζομένη ὑπόθεσις παρακολουθεῖται μετὰ ἐνδιαφέροντος καὶ ἐπιδιώκεται ἡ ἱκανοποιητικὴ λύσις της. Μέχρι τοῦδε ἐθεραπεύθησαν δίκαια αἰτήματα οἰκογενειῶν στρατευθέντων, διατιθεμένου πρὸς τοῦτο εἰδικοῦ Ἀξ)κοῦ ὅστις παρακολουθεῖ αὐτοπροσώπως τὴν διεκπεραίωσιν τοῦ αἰτήματος παρὰ τοῖς διαφόροις Ὑπουργείοις καὶ λοιποῖς Ὑπηρεσίαις. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Ἰουλίου 1948

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ

II. Τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 215 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Μεσσηνίας κ. Ι. Πολυχρονοπούλου. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν πληροφορεῖ ὅτι μόνον τὸ παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐσωτερικῶν Συμβούλιον Ἰθαγενείας κρίνει καὶ ἀποφασίζει περὶ τῶν περιπτώσεων τῆς ἄρσεως καὶ ἀπωλείας τῆς Ἑλληνικῆς Ἰθαγενείας πλὴν τῶν περιπτώσεων τῆς ἀποστερήσεως τῆς Ἑλλην. Ἰθαγενείας ἀπὸ ἀναρχικοὺς καὶ τοὺς ἀντεθνικῶς δρῶντας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως

καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν

Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ

III. Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Εὐβοίας κ. Ι. Μπουρνιᾶ (ἀρ. βιβ. ἐρωτ. 212) σχετικῶς μὲ τὴν συνταξιοδότησιν τῶν θυμάτων τῶν Σλαυοκομμουνιστῶν, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσωμεν ὅτι, ἡ συνταξιοδότησις τῶν θυμάτων τούτων, ὧν ὁ ἀριθμὸς ὡς γνωστὸν εἶναι μέγας, πρὸς τὸ παρὸν τοὐλάχιστον, δὲν εἶναι ἐφικτὴ λόγῳ τῆς ἀπαιτηθησομένης πρὸς τοῦτο μεγάλης δαπάνης ἣν δὲν δύναται νὰ ἀντιμετωπίσῃ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους. Ἀθῆναι τῇ 14)7)48.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Δ. ΧΕΛΜΗΣ

IV. Τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 237)15–7–48 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Α. Ἀντωνίου. Λόγοι ὑπηρεσιακοὶ δὲν ἐπιτρέπουν τὴν σύστασιν Ἐκτάκτου Στρατοδικείου ἐν Καρδίτσῃ, οὔτε καὶ εἶναι δυνατὸν εἰς ἑκάστην πόλιν νὰ ἱδρύεται ἔκτακτον Στρατοδικεῖον. Τὸ Ἔκτακτον Στρατοδικεῖον Τρικάλων λειτουργεῖ μὲ δύο τμήματα τῶν ὁποίων συνεδρίασε κατ’ ἐπανάληψιν καὶ θέλει ἐν τῷ μέλλοντι συνεδριάσει ἐν Καρδίτσῃ διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων τῶν κατηγορουμένων, οἵτινες κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς Καρδίτσης. Κατόπιν ἐγκριτικῆς Δ)γῆς ἡμῶν, τὸ Βον Τμῆμα τοῦ Ἐτάκτου Στρατοδικείου Τρικάλων, θέλει συνεδριάσει κατ’ αὐτὰς εἰς Καρδίτσαν πρὸς ἐκδίκασιν ἐκκρεμουσῶν ὑποθέσεων τῶν κρατουμένων ἐν Καρδίτσῃ. Διὰ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς Καρδίτσης κρατουμένων, διετάχθη ὁ Β. Ἐπίτροπος τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου Τρικάλων, ὅπως προσδιορίσῃ τὸ ταχύτερον τὰς κατὰ τούτων ὑποθέσεις καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν μάλιστα τοῦτον ἐνισχύθη τὸ προσωπικὸν τοῦ Στρατοδικείου Τρικκάλων διὰ δύο εἰσέτι Συμβούλων διὰ τὴν ταχεῖαν περαίωσιν καὶ ἐκδίκασιν τῶν ἐκκρεμουσῶν ὑποθέσεων, καὶ οὕτω θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀποσυμφόρησις τῶν φυλακῶν. Ἀθῆναι τῇ 16 Ἰουλίου 1948.

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ

V. Τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 222 ἀπὸ 7–7–48 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσσης κ. Α. Νικολαΐδου σχετικῶς μὲ τὰς ἐνεργείας ἡμῶν ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης αἰτήσεως παραπόνων τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ Ὑπουργείου Γεωργίας κ. Διαμαντοπούλου Γεωργίου, ἀπαντῶμεν, ὅτι διετάξαμεν διοικητικὴν ἐξέτασιν καὶ ἐτιμωρήθησαν ὁ μὲν Ἀστυνόμος Χριστοδούλου Π. διὰ τῆς ποινῆς προστίμου 5.000 δραχμῶν, ὁ δὲ Ἀστυφύλαξ Τσιρώνης Χρῆστος διὰ τῆς ποινῆς δεκαπενθημέρου ἀργίας διὰ προσκαίρου παύσεως, διὰ τὴν ἀνάρμοστον συμπεριφοράν των ἔναντι τοῦ Τμηματάρχου κ. Διαμαντοπούλου. Ἀθῆναι τῇ 15–7–48

Ὁ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως Ὑπουργὸς

Κ. ΡΕΝΤΗΣ

VI. Τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Τάξεως. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Μπουρνιᾶ. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ σᾶς διαβιβάσωμεν τὰς ἀπὸ 13ης τρέχοντος δύο ἀπαντήσεις ἐπὶ τῶν ἀπὸ 2 καὶ 10 τρέχ. ἐρωτήσεων τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Μπουρνιᾶ.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΡΕΝΤΗΣ

Ἀπάντησις εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 155 ἐρώτησιν. Τὴν εὐθύνην διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῆς Τάξεως εἰς Εὔβοιαν ἔχει ἐξ ὁλοκλήρου ἡ ἐκεῖσε στρατιωτικὴ Διοίκησις ἡ ὁποία καὶ ρυθμίζει τὰς κινήσεις τῶν ὑπὸ τὰς διαταγάς της στρατιωτικῶν δυνάμεων. Αὐτόβουλος ἐνέργεια Τμημάτων Χωρ)κῆς οὐδέποτε ἀνεφέρθη ὑπὸ τοῦ στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ 8ον Τάγμα Χωρ)κῆς μετεστάθμευσεν ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ. Ἁπλῶς μετὰ τὴν συμπλήρωσίν του δι’ ἐθελοντῶν ἀνεχώρησαν ἐκ τῆς δυνάμεώς του 84 μόνιμοι Χωρ)κες πρὸς ἐπάνδρωσιν ὑπηρεσιῶν Χωρ)κῆς Ρούμελης εἰς ἐκτέλεσιν τῶν ὑπ’ ἀριθ. Α. Π. 8409)4031 ἀπὸ 17–5–48, 2941)Α)Φ. καὶ 4009)3 ἀπὸ 22–5–48, διαταγῶν τοῦ Γ.Ε.Σ. ὧν ἔλαβε γνῶσιν ἡ οἰκεία Στρατιωτικὴ Διοίκησις. Ἡ ἁρμοδιότης ἐπὶ τοῦ Δημοσυντηρήτου Τάγματος Εὐβοίας ἀνήκει εἰς τὸ Γ.Ε.Σ. Δὲν εἶναι ἀληθὴς ὁ ἰσχυρισμὸς ὅτι κατετάγησαν εἰς τὸ δημοσυντήρητον Τάγμα Εὐβοεῖς καίτοι ἐζήτησαν τοῦτο. Τοὐναντίον οἱ κάτοικοι παρὰ τὰς διαβεβαιώσεις τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν Εὐβοίας ἠδιαφόρησαν μέχρι τοιούτου σημείου, ὥστε ἡ ἁρμοδία Ἀν. Δ)σις Χωρ)κῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος ἠναγκάσθη πρὸς συμπλήρωσιν τῆς δυνάμεως τοῦ Τάγματος τούτου νὰ κατατάξῃ ὡς ἄνευ θητείας Χωρ)κας ἐξ ἄλλων μερῶν καὶ δὴ ἐκ τῶν προϋπηρετησάντων εἰς διαλυθέντα Τάγματα. Ἐὰν τινὲς τούτων εἶναι κακῆς ποιότητος ἐναπόκειται εἰς τὸν Στρατ. Δ)τὴν νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς διατηρήσεως ἢ μὴ τούτων ἐφ’ ὅσον οὗτος ἀσκεῖ ἁρμοδιότητας ἐπ’ αὐτῶν. Μετακινήσεις ἐκ τῆς δυνάμεως τῶν στατικῶν ὑπηρεσιῶν Χωρ)κῆς ἐκτὸς τῆς Εὐβοίας ὄχι μόνον δὲν ἐνηργήθησαν ἀλλ’ ἀντιθέτως αὗται ἐνισχύθησαν διὰ τῆς τοποθετήσεως 77 ὁπλιτῶν, οὕτως ὥστε ἡ σημερινὴ δύναμις τῆς Δ. Χ. Εὐβοίας ν’ ἀνέρχεται εἰς 256 ὁπλίτας. Ἀθῆναι τῇ 13–7–48.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΡΕΝΤΗΣ

Ἀπάντησις εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 91 αἴτησιν καταθέσεως ἐγγράφων. Ἀπὸ τοῦ Ἰανουαρίου 1948 καὶ ἐντεῦθεν τὸ Ὑπουργεῖον ἢ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Χωροφυλακῆς δὲν ἐξέδωκε διαταγὰς μετακινήσεως ἢ μετασταθμεύσεως τῶν ἐν Εὐβοίᾳ δυνάμεων χωροφυλακῆς. Τοιαύτας ἐξέδωκε τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ ὑπ’ ἀριθ. Α. Π. 8409)4031, ἀπὸ 17–5–48 καὶ 2941)Α)Φ 4009)3 ἀπὸ 22–5–48 πρὸς τὸ Αʹ Σῶμα Στρατοῦ. Αὗται ἀφεώρουν τὴν μετακίνησιν 84 μον. χωρ)κων ἐκ τοῦ 8ου Τάγματος Χωρ)κῆς εἰς τὰς περιοχὰς Ρούμελης πρὸς ἐπάνδρωσιν ὑπηρεσιῶν χωρ)κῆς καὶ ἀφοῦ προηγουμένως κατετάγησαν εἰς τὸ Τάγμα τοῦτο ἰσάριθμοι ἄνευ θητείας χωροφύλακες. Ἐκ τῶν στατικῶν ὑπηρεσιῶν Χωρ)κῆς Εὐβοίας ὄχι μόνον δὲν ἐνηργήθησαν μετακινήσεις ἐκτὸς τῆς Νήσου, ἀλλὰ τοὐναντίον αὗται ἐνισχύθησαν διὰ 77 ὁπλιτῶν. Προσαρτᾶται ἀντίγραφον τῆς ὑπ’ ἀριθ. 7)68)51α ἀναφορᾶς τῆς Α.Δ.Χ. Στερεᾶς Ἑλλάδος. Ἀθήναις τῇ 13 Ἰουλίου 1948

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΡΕΝΤΗΣ

Πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον Δημ. Τάξεως. Ἀριθ. πρωτ. 7)68)51α Ἀφορᾶ ἐρώτησιν βουλευτοῦ κ. Ι. Μπουρνιᾶ διὰ τὴν κίνησιν δυνάμεως χωρ)κῆς Εὐβοίας. Λαμβάνω τὴν τιμὴν εἰς ἐκτέλεσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5)33)5 ἀπὸ 21)6)48 Δ)γῆς ὑμῶν περὶ τοῦ ἐν περιλήψει ν’ ἀναφέρω τὰ κάτωθι: Ι) Τὴν εὐθύνην ἐπὶ τῆς ἀσφαλείας καὶ τάξεως καθ’ ἅπασαν τὴν Εὔβοιαν ἔχει ἀναλάβει δυνάμει ἀποφάσεως τοῦ Γ.Ε.Σ. ἡ ἐκεῖσε στρατιωτικὴ Διοίκησις. Κατ’ ἀκολουθίαν αὐτὴ αὕτη ρυθμίζει αὐτοβούλως τὰς ἐνεργείας τῶν ἐν Εὐβοίᾳ Στρατιωτικῶν ἀρχῶν καὶ τοιούτων χωρ)κῆς καὶ συντονίζει τὰς δυνάμεις τούτων διὰ τὴν ἐξόντωσιν τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἐφ’ ὅλων τῶν σχέσιν ἐχουσῶν μὲ τὴν δίωξιν τοῦ συμμοριτισμοῦ ἐνεργειῶν τῶν οἰκείων ὑπηρεσιῶν χωρ)κῆς ὁ ἐκεῖσε στρατιωτικὸς Διοικητὴς ὄχι μόνον λαμβάνει πρότερον γνῶσιν αὐτῶν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Διοικητοῦ ἀλλὰ καὶ ἀπαραιτήτως ἐγκρίνει ταύτας. Εἰς τὴν ἀνωτέρω Διοίκησιν μου οὐδέποτε ἐγνώσθη μέχρι σήμερον ἐκ μέρους τῆς Στρ)κῆς Δ)σεως Εὐβοίας αὐτόβουλος ἐνέργεια ὑπηρεσίας τινὸς Χωρ)κῆς Εὐβοίας ἢ ἀντίθετος τοιαύτη πρὸς τὰς διαταγὰς αὐτῆς καὶ κατ’ ἀκολουθίαν ὁ ἐπ’ αὐτοῦ ἰσχυρισμὸς τοῦ ἐπερωτῶντος βουλευτοῦ δὲν εὐσταθεῖ ὅσον ἀφορᾶ τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ αὐτοῦ βουλευτοῦ περὶ ἀναχωρήσεως τοῦ 8ου Τάγματος Χωρ)κῆς ἐξ Εὐβοίας ἀναφέρω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ μετασταθμεύσεως τοῦ Τάγματος ἀλλὰ περὶ ἀναχωρήσεως ἐξ αὐτοῦ μόνον τῶν 84 μονίμων χωρ)κων διὰ τὴν Δ)σιν Χωρ)κῆς Λαμίας ταύτης διαταχθείσης διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. Α. Π. 8409)4031 ἀπὸ 17–5–48 2941)Α)Φ)4009)3 ἀπὸ 22–5–48 διαταγῶν τοῦ Γ.Ε.Σ. πρὸς τὸ Αʹ Σ. Στρατοῦ καὶ Στρατ. Δ)τὴν Εὐβοίας κοινοποιηθεισῶν μοι τούτων διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1) 120)28ξα ἀπὸ 25–5–48 διαταγῆς τοῦ Ἀρχηγείου Β. Χωρ)κῆς καὶ ἐπὶ σκοπῷ ἐπανιδρύσεως τῶν ὑπηρεσιῶν Χωρ) κῆς Ρούμελης. Τεκμαίρεται ὅθεν ὅτι ἔλαβε γνῶσιν τῆς τοιαύτης ἀπομακρύνσεως τῶν μονίμων ὁπλιτῶν τοῦ 8ου Τάγματος καὶ ὁ Στ. Δ)τὴς Εὐβοίας. ΙΙ. Ἡ συγκρότησις τοῦ δημοσυντηρήτου 8ου Τάγματος Χωρ)κῆς ἐν Εὐβοίᾳ ἐπετεύχθη τῇ ἐπιμόνῳ βουλήσει καὶ ἐνεργείᾳ ὅλων τῶν βουλευτῶν Εὐβοίας οἵτινες εἶχον ὑποσχεθῆ κατηγορηματικῶς πρὸ τῆς συγκροτήσεώς του ὅτι θὰ κατέβαλον προσωπικὴν ἐπιρροὴν καὶ προσπάθειαν ὥστε καὶ ὁ προκριθεὶς ἀριθμὸς τῆς δυνάμεως αὐτοῦ ἐκ (300) περίπου ἀνδρῶν νὰ καταταγῇ ἀμέσως ἐξ Εὐβοίας, καὶ μόνον, ἀλλὰ καὶ εἰδικώτερον θὰ ἐπετύγχανον οὗτοι ὅπως ὁ ὡς ἄνω ἀριθμὸς προέλθῃ ἐκ τῶν ἀρίστων κατοίκων ἀπὸ ἀπόψεως ἤθους, χαρακτῆρος, πειθαρχίας, ἐργατικότητος καὶ ἐντιμότητος. Δυστυχῶς οἱ Εὐβοεῖς ἐπέδειξαν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς κλασσικὴν ἀδιαφορίαν καὶ ὡς πρὸς τὴν κατάταξιν τοῦ προβλεφθέντος ἀριθμοῦ ἀλλὰ καὶ ἰδίᾳ ὡς πρὸς τὴν ἐπιλογὴν αὐτοῦ εὑρεθείσης οὕτω τῆς Ἀνωτέρας Διοικήσεώς μου πρὸ τῆς ἀνάγκης τῆς συμπληρώσεως τοῦ ὁρισθέντος ἀριθμοῦ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν κατατάξεως τοιούτων καὶ ἐξ ἄλλων περιοχῶν καὶ δὴ ἐκ τῶν προϋπηρετησάντων ὡς ἄνευ θητείας καὶ ἀπολυθέντων τότε ἐκ τῶν διαλυθέντων Ταγμάτων. Ἐπὶ τοῦ σημείου τῆς κατατάξεως ἡ Ἀνωτέρα Δ)σίς μου κατ’ ἐπανάληψιν ἐξέδωκε διαταγὰς πρὸς τὴν Δ)σιν Χωρ)κῆς Εὐβοίας, ὅπως ἐπιδιώξῃ αὕτη ἀφ’ ἑνὸς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἀριθμοῦ καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν κατάταξιν τῶν καλυτέρων ἐκ τῶν ἐπιθυμούντων, πλὴν ὡς ἀνέφερε συνεχῶς αὕτη οἱ κάτοικοι ἐδείκνυον παντελῆ ἀδιαφορίαν καὶ τούτου ἕνεκεν ἠτεῖτο τὴν ἐξ ἄλλων συμπλήρωσιν τοῦ ἀριθμοῦ. Ἐὰν συνεπῶς δὲν συνεπληρώθη ὁ προβλεφθεὶς ἀριθμὸς ἐξ Εὐβοέων ὡς καὶ ἐὰν τὸ ποιὸν τῶν καταταγέντων δὲν εἶναι ὡς θὰ ἔδει, ὀφείλονται ταῦτα καὶ μόνον εἰς τὴν ἐπιδειχθεῖσαν ἐκ μέρους τῶν κατοίκων ἀπροθυμίαν. Μέχρι σήμερον κατετάγησαν εἰς τὸ 8ον Τάγμα Χωρ)κῆς Εὐβοίας (186) ἄνευ θητείας χωρ)κες. Ἐκ τούτων οἱ (114) εἶναι Εὐβοεῖς καὶ οἱ (72) ἕτεροι ἐξ ἄλλων περιοχῶν. Ἐξ αὐτῶν ἐναπέμειναν (135) ἤτοι (83) Εὐβοεῖς καὶ (52) ἐξ ἄλλων περιοχῶν, τῶν λοιπῶν ἀπολυθέντων ὡς ἀκαταλλήλων. ΙΙΙ. Διὰ τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς συγκομιδὴν ὑπὸ τῶν κατοίκων Εὐβοίας τῶν δημητριακῶν προϊόντων καθίσταται ἁρμοδία ἡ Στρατιωτικὴ Διοίκησις Εὐβοίας. IV. Ἡ Ἀνωτέρα Δ)σίς μας οὐδεμίαν μέχρι σήμερον ἐνήργησε μετακίνησιν ἐκ τῆς δυνάμεως τῆς Δ. Χ. Εὐβοίας ἄνευ προηγουμένης ἀντικαταστάσεως τοῦ μετακινηθέντος καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐπιπροσθέτως προέβη καὶ εἰς τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Διοικήσεως ταύτης διὰ τῶν κάτωθι δυνάμεων· α) Διὰ (13) χωρ)κων ἐκ τῆς Σχολῆς Δαφνίου τὴν 11– 12–1947. β) Διὰ (28) χωρ)κων ἐκ τῆς Σχολῆς Λαυρίου τὴν 24– 1–1948. γ) Διὰ (26) χωροφυλάκων ἐκ τῆς Σχολῆς Κρήτης τὴν 23.2.1948. Καὶ δ) Διὰ (10) χωροφυλάκων ἐνίσχυσις Ὑποδ. Χωροφυλακῆς Κύμης τὴν 29.4.1948. V. Τέλος ἀναφέρω ὅτι ἡ σημερινὴ δύναμις τῆς μὲν Διοικήσεως Χωροφυλακῆς Εὐβοίας ἀνέρχεται εἰς (256) ὁπλίτας τοῦ δὲ 8ου Τάγματος Χωροφυλακῆς Εὐβοίας εἰς (130) τοιούτους ἐξ ὧν οἱ (18) εἶναι μόνιμοι. Ὁ Ἀνώτερος Διοικητὴς Ὑπογραφὴ VII. Τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 228)13.7.1948 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Αἰτωλοακαρνανίας κ. Ν. Παπαγεωργίου. 1) Ἡ ἀντικατάστασις τῶν εἰς τὰ Τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς ὑπηρετούντων ἐφέδρων ὁπλιτῶν διὰ στρατευσίμων τοιούτων ἐφάνη γνωστὸν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγῳ τῶν περιωρισμένων δυνατοτήτων εἰς ὅλα τὰ Τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς συγχρόνως. 2) Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου ἡ σειρὰ προτεραιότητος τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν ἐφέδρων ὁπλιτῶν τῶν Ταγμάτων Ἐθνοφρουρᾶς ἐρρυθμίσθη ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν προτάσει τοῦ Γ.Ε.Σ., ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ μόνον, οὐχὶ δὲ ἐξ ἄλλης τινὸς αἰτίας. 3) Οἱ ἀπολυθέντες Ἐθνοφρουροὶ κλάσεως 1934 τῆς Ἐπαρχίας Τριχωνίδος καὶ οἱ τῆς κλάσεως 1935 τῆς Ἐπαρχίας Βάλτου ἀπελύθησαν ἐκ μόνου τοῦ λόγου ὅτι ὑπὸ τῶν ἐπιχειρήσεων ἐκρίθη ἐπιτακτικωτέρα ἡ ἀνάγκη τῆς ἀντικαταστάσεως τῶν 9 καὶ 10 Ταγμάτων Ἐθνοφρουρᾶς, ὡς ἀντικατεστάθη καὶ τὸ 7ον Τ. Ε. Εὐρυτανίας. 4) Ἐὰν ληφθῇ ὑπ’ ὄψει καὶ ὁ χρόνος ὑπηρεσίας εἰς τὴν Ἐθνοφρουρὰν θέλομεν ἴδει ὅτι οἱ μὲν τῆς κλάσεως 1934 Ἐπαρχίας Τριχωνίδος καὶ οἱ Ὑπαξιωματικοὶ τῆς κλάσεως 1935 τῆς ἐπαρχίας Βάλτου ὑπηρετοῦν συνεχῶς ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ὀκτωβρίου, ἐνῷ οἱ εἰς τὸ 68 Τάγμα Ἐθνοφρουρᾶς ὑπηρετοῦντες Ἐθνοφρουροὶ τῶν κλάσεων 1933 καὶ 1934 τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας, διὰ τὴν μὴ ἀπόλυσιν τῶν ὁποίων παραπονεῖται ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτής, ὑπηρετοῦν μόλις ἀπὸ 13 Μαρτίου ἐ.ἔ. Τώρα ἐὰν τινὲς τῆς ἐπαρχίας Βάλτου (50 περίπου τὸν ἀριθμὸν) κληθέντες τὸν Ἀπρίλιον ἐ.ἔ. πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ 9ου Τάγματος Ἐθνοφρουρᾶς ἀπελύθησαν μετὰ τῶν λοιπῶν Ἐθνοφρουρῶν τοῦ Τάγματος, τοῦτο συνέβη διότι ἔτυχον νὰ ἀντικατασταθῶσιν ἅπαντες οἱ ὁπλῖται τοῦ Τάγματος τούτου καὶ διότι δὲν ὑπῆρχεν ἡ δυνατότης διαθέσεώς των εἰς ἑτέρας μονάδας. 5) Οἱ εἰς τὸ 68 Τάγμα Ἐθνοφρουρᾶς ὑπηρετοῦντες Ἐθνοφρουροὶ κλάσεως 1936 τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου δὲν πρόκειται νὰ ἀκολουθήσουν διάφορον τύχην τῶν εἰς τὸ αὐτὸ Τάγμα ὑπηρετούντων Ἐθνοφρουρῶν τῶν κλάσεων 1933 καὶ 1934 τῆς ἐπαρχίας Εὐρυτανίας. Ἐν Ἀθήναις τῇ 16 Ἰουλίου 1948

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ

VIII. Τοῦ Ὑπουργείου Δημ. Τάξεως. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 224 ἀπὸ 9.7.48 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Σπέντζα, Τὸ ἀπόσπασμα Χωροφυλακῆς τοῦ ἀνθυπομοιράρχου Ζάρα ὑπάγεται τακτικῶς εἰς τὸν Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Διοικητὴν Πελοποννήσου, ὅστις ἔχει καὶ τὴν εὐθύνην Ἀσφαλείας ἐν Πελοποννήσῳ. Ἡ περιοχὴ δράσεως καὶ αἱ κινήσεις τοῦ ἀποσπάσματος Ζάρα ὁρίζονται ὑπὸ τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ. Οὐδεμία σκέψις παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ Δημ. Τάξεως ἐγένετο περὶ διαλύσεως τοῦ ἀποσπάσματος Ζάρα. Ἀντιθέτως τὸ Ὑπουργεῖον προσπαθεῖ νὰ ἐξεύρῃ τρόπον ἐνισχύσεως τοῦ ἀποσπάσματος Ζάρα. Ἀθῆναι 12–7–48

Ὁ Ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως

Κ. ΡΕΝΤΗΣ

IX. Τοῦ Ὑπουργοῦ παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ ἐρωτήσεως τοῦ κ. Θηβαίου. Ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσωμεν ὑμᾶς ὅπως πληροφορήσητε τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Εὐβοίας κ. Χ. Θηβαῖον καταθέσαντα τὴν ὑπ’ ἀριθ. 192 ἐρώτησιν ἀφορῶσαν τὴν τακτοποίησιν τοῦ ζητήματος τῶν ἀπαλλοτριώσεων ἰαματικῶν πηγῶν Αἰδηψοῦ τὰ ἀκόλουθα: Τὸ Δημόσιον δυνάμει τῶν ἀπὸ 29 Νοεμβρίου 1933 καὶ 16 Ἰουλίου 1936 Β. Δ)των προέβη εἰς ἀπαλλοτρίωσιν τῶν ἐν Αἰδηψῷ Ἰαματικῶν Πηγῶν τῶν ἀνηκουσῶν εἰς ἰδιώτας καὶ εἰς τὸν Δῆμον Αἰδηψοῦ. Διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 627 τοῦ ἔτους 1936 καὶ 646 τοῦ ἔτους 1938 ἀποφάσεων τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Χαλκίδι Πρωτοδικῶν καθωρίσθησαν προσωρινῶς αἱ ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου καταβληθησόμεναι ἀποζημιώσεις εἰς τοὺς ἰδιώτας τῶν ἀπαλλοτριωθέντων ἰαματικῶν πηγῶν ὡς κάτωθι. Αʹ) Διὰ τὰς εἰς ἰδιώτας ἀνηκούσας ἰαματικὰς πηγάς, 1) Διὰ τὴν ἰαματικὴν πηγὴν Γ. Ρίζου καὶ ἀδελφῶν Καπελαρῆ δραχμὰς 1.468.640. 2) Διὰ τὴν ἰαματικὴν πηγὴν τῶν κληρονόμων Η. Νικυλοπούλου δραχμὰς 1.388.500. 3) Διὰ τὴν ἰαματικὴν πηγὴν Ἄννης Σπουρτανιώτου δραχμὰς 615.880. 4) Διὰ τὴν ἰαματικὴν πηγὴν Δ. Λιάτσικα δραχμὰς 1.056.200. 5) Διὰ τὴν ἰαματικὴν πηγὴν Δ. Διαμαντῆ ἢ Πεπόνα δραχμὰς 1.457.400. 6) Διὰ τὴν ἰαματικὴν πηγὴν Δ. Κωστοπούλου δραχμὰς 395.500. 7) Διὰ τὴν ἰαματικὴν πηγὴν Παπαϊωάννου δραχμὰς 1.307.500. Διὰ τὰ ὡς ἄνω χρηματικὰ ποσὰ καὶ κατόπιν ἀποφάσεως ὑπ’ ἀριθ. 1251 τῆς 23ης Μαρτίου 1943 τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἐγένετο ἡ κατὰ νόμον κατάθεσις εἰς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων τὸ ἔτος 1943 διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τῶν ἰδιωτῶν ἰδιοκτητῶν. Οἱ δικαιοῦχοι δὲν ἀνέλαβον τὴν κατατεθεῖσαν ἀποζημίωσιν, ὁ δὲ τῶν ἀνωτέρω δικαιούχων ἰδιοκτητῶν Δημήτριος Λιάτσικας προσέφυγε κατὰ τὴν κατοχὴν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὅπερ ἐξέδωκε δι’ αὐτὸν μόνον τὴν ὑπ’ ἀριθ. 138)1944 ἀπόφασιν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου, καθ’ ἣν ἀφοῦ ἡ μὲν ἀπαλλοτρίωσις διετάχθη τὸ 1933, ἡ δὲ ἀποζημίωσις καθωρίσθη τὸ 1938 καὶ ἔκτοτε παρέλειψεν ἡ διοίκησις νὰ καταβάλῃ αὐτὴν πρὸς συντέλεσιν τῆς ἀπαλλοτριώσεως μέχρι τοῦ Ἀπριλίου 1943, δὲν ἦτο πλέον σύμφωνος μὲ τὰς ἀρχὰς τῆς χρηστῆς Διοικήσεως, νὰ προβῇ εἰς τὴν καταβολὴν ταύτην νῦν ὑπὸ τὰς σημερινὰς νομισματικὰς συνθήκας ὑφ’ ἃς ἡ ὁρισθεῖσα ἀποζημίωσις, ἐξηνεμίσθη, ἡ δὲ οὕτω ἐπιδιωκομένη συντέλεσις τῆς ἀπαλοτριώσεως δὲν ἀφίσταται πολὺ τῆς δημεύσεως κλπ. Διὰ τῆς τοιαύτης παρακαταθέσεως τοῦ τιμήματος συνετελέσθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις καὶ τὸ Δημόσιον ἀποκτῆσαν τὴν κυριότητα τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν πηγῶν κλπ., ἀπὸ τοῦ 1945, ἐγκατεστάθη εἰς τὰς ἰδιωτικὰς ταύτας (καὶ τὰς δημοτικὰς) ἰαματικὰς πηγὰς καὶ ἐκμεταλλεύεται ἔκτοτε αὐτάς, πλὴν τῆς ἰαματικῆς πηγῆς Δ, Λιάτσικα ἐκμεταλλευομένης ὑπὸ τοῦ ἰδίου. Τὴν ὡς ἄνω καθορισθεῖσαν ἀποζημίωσιν οἱ δικαιοῦχοι ἰδιοκτῆται δὲν εἰσέπραξαν μέχρι σήμερον, λόγῳ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ νομίσματος, ἔκτοτε δὲ ὑποβάλλουσιν παράπονα καὶ διαμαρτυρίας. Βʹ) Διὰ τὰς εἰς τὸν Δῆμον Αἰδηψοῦ ἀνηκούσας ἰαματικὰς πηγὰς ἡ ἀποζημίωσις καθωρίσθη προσωρινῶς εἰς τὸ χρηματικὸν ποσὸν τῶν δραχμῶν 13.460.000 ἀντὶ ταύτης ὅμως τὸ Δημόσιον καὶ ὁ Δῆμος προῆλθον εἰς συμβιβασμόν, ὑπογραφέντος τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 466 τοῦ ἔτους 1940 συμβιβαστικοῦ συμβολαίου τοῦ Συμβολαιογράφου Ἀθηνῶν Ἀντωνίου Μελανίτου, καθ’ ὃ ὁ Δῆμος ἀπεδέχθη, ὅπως ἀντὶ τῆς καθωρισθείσης ὡς ἀνωτέρω ἀποζημιώσεως λαμβάνει: αʹ δρχ. 250.000 ὡς διηνεκῆ ἐτησίαν ἐπιχορήγησιν καταβλητέαν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου εἰς τὴν λῆξιν ἑκάστου ἔτους, τοῦ πρώτου ἔτους ἀρχομένου ἀπὸ τῆς καταλήψεως ὑπὸ τοῦ Δημοσίου τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν πηγῶν καὶ ὑδροθεραπευτηρίων καὶ βʹ) ποσοστὸν μὴ δυνάμενον νὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν τῶν δρχ. 150.000 ἐτησίως (10%) ἐπὶ τῶν καθαρῶν ἐτησίων κερδῶν τοῦ Δημοσίου ἐκ τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἰαματικῶν πηγῶν, αἵτινες θὰ ἀνήκωσιν ἢ θὰ περιέλθωσι κατὰ κυριότητα εἰς τὸ Δημόσιον, ἀσχέτως τοῦ τρόπου ἐκμεταλλεύσεως αὐτῶν τῶν κατὰ τὰ ἐν τῷ συμβολαίῳ καθοριζόμενα. Τὸ Δημόσιον διὰ τοῦ γενομένου συμβιβασμοῦ διετήρησε πέραν αὐτοῦ τὸ δικαίωμα ἵνα, καταβάλλον εἰς τὸν Δῆμον ἐντὸς 10 ἐτῶν ἀπὸ τῆς ὑπογραφῆς τοῦ συμβολαίου χρηματικὸν ποσὸν δραχμῶν 7.000.000 ὡς ἀποζημίωσιν τοῦ Δήμου, ἀπαλλαγῇ πάσης ἄλλης ἔναντι αὐτοῦ ὑποχρεώσεως, ὡς προκριτέα ὅμως λύσις ἐθεωρήθη ἡ διηνεκὴς κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἐτησία εἰς τὸν Δῆμον ἐπιχορήγησις, λόγῳ κυρίως, τοῦ ὅτι ὁ Δῆμος Αἰδηψοῦ θὰ κέκτηται ἐσαεὶ μίαν πρόσοδον ἥτις θὰ ἐπιτρέπῃ αὐτῷ τὴν λῆψιν διαφόρων μέτρων ὑπὲρ τῆς λουτροπόλεως. Τὸ Δημόσιον ἀναγνωρίζον, ὅτι ἐγένετο κύριον τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν ἐν Αἰδηψῷ ἰδιωτικῶν καὶ δημοτικῶν ἰαματικῶν πηγῶν ἄνευ καταβολῆς τοῖς δικαιούχοις οὐσιαστικῆς ἀποζημιώσεως καὶ ὅτι οἱ ἰδιοκτῆται βάσει τῶν κειμένων διατάξεων δὲν δύνανται νὰ δικαιωθῶσιν ὑπὸ τῶν διοικητικῶν καὶ λοιπῶν δικαστηρίων, διότι διὰ τῆς παρακαταθέσεως, συνετελέσθη ἡ ἀπαλλοτρίωσις, περιέλαβεν εἰς τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ διαλύσεως, τροποποιήσεως ἢ ἀναμορφώσεως συμβάσεων ἐκμεταλλεύσεως ἰαματικῶν πηγῶν» εἰδικὸν ἄρθρον, δι’ οὗ ρυθμίζεται τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀνωτέρω ἰδιοκτητῶν κατὰ τὸν δυνατὸν ὀρθότερον τρόπον. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἔχει οὕτω: Ἄρθρον 9. 1. Ὑπὲρ ἰδιοκτητῶν ἰαματικῶν πηγῶν ὧν αἱ πηγαὶ ἀπηλλοτριώθησαν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τοῦ πολέμου, ἡ δὲ ἀποζημίωσις παρακατατεθεῖσα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς δὲν ἀνελήφθη ὑπὸ τῶν δικαιούχων, συνεπείᾳ τῆς ὑποτιμήσεως τοῦ νομίσματος τῆς χώρας, δύναται δι’ ἀποφάσεως τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ παρακατατίθεται νέα ἀποζημίωσις ἀναπροσαρμοζομένη κατὰ τὴν κρίσιν αὐτῶν. 2. Δι’ ὁμοίων ἀποφάσεων ρυθμίζονται καὶ ἀναπροσαρμόζονται αὖθις ὑποχρεώσεις ἀποζημιώσεως ἐκ μέρους τοῦ Δημοσίου, πρὸς Δήμους, ἀπορρέουσαι ἐξ συμβιβασμοῦ ἐπακολουθήσαντος ὁμοίως ὡς ἀνωτέρω ἀπαλλοτριώσεις ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, δημοτικῶν ἰαματικῶν πηγῶν, ὑδροθεραπευτηρίων, γηπέδων κλπ. 3. Διὰ τὰς παραγράφους 1 καὶ 2 τοῦ παρόντος ἄρθρου ἀποζημιώσεις, καταβάλλονται ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, εἴτε ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ εἴτε ἐκ τοῦ εἰς μετρητὰ ἐνοικίου τῶν ἀπαλλοτριωθεισῶν πηγῶν. Ὁ Ὑφυπουργὸς παρὰ τῷ Προέδρῳ τῆς Κυβερνήσεως

Μ. ΜΑΥΡΟΓΟΡΔΑΤΟΣ

§7Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ καταθέσω ἓν τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον οἱ βουλευταὶ τῆς περιφερείας Τρικάλων, ἐλάβομεν ἐκ Καρδίτσης καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου, παρακαλῶ νὰ προσέξῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Κατὰ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο: «Ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης............ ............. (ἀναγινώσκει)...........». Εἶναι πράγματι, ἀκατανόητον, κύριε Πρόεδρε, πῶς μία πόλις καὶ πρωτεύουσα Νομοῦ ἀφίεται ἀνυπεράσπιστος καὶ πῶς ἀφέθησαν οἱ συμμορῖται νὰ εἰσέλθουν ἐντὸς τῆς πόλεως, νὰ προβοῦν εἰς πυρπολήσεις, δηώσεις γραφείων καὶ οἰκιῶν. Θὰ παρακαλέσωμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅπως ἐπιβάλῃ αὐστηρὰς κυρώσεις, ἐναντίον τῶν ὑπαιτίων, ἀλλὰ καὶ ὅπως λάβῃ μέτρα ὥστε αἱ πόλεις, αἱ πρωτεύουσαι τοὐλάχιστον, ἐὰν μή τι ἄλλο, περιφρουροῦνται ἐπαρκῶς, ὥστε νὰ μὴ ἐπαναληφθοῦν αὐτὰ τὰ σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν, καὶ τὰ ὁποῖα ἀντιλαμβάνεσθε ποίαν ἐπίδρασιν ἀσκοῦν εἰς τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶχε τὴν καλωσύνην, εἰς ἐπίσκεψιν τὴν ὁποίαν τοῦ ἐκάμαμεν, οἱ βουλευταί, ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, νὰ μᾶς διαβεβαιώσῃ ὅτι, πράγματι διέταξε νὰ ἐνεργηθοῦν ἀνακρίσεις καὶ νὰ ληφθοῦν τὰ κατάλληλα μέτρα. Ἀλλὰ ἐνῷ παρῆλθον 3–4 ἡμέραι, ἔκτοτε, αἱ τελευταῖαι εἰδήσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν, εἶναι, ὅτι οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη μέχρις ὥρας, καί, ἑπομένως, θὰ παρακαλέσω, τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ, ἐὰν πράγματι εἶναι βέβαιον, ὅτι ἐλήφθησαν τὰ μέτρα, ὥστε ἡ Καρδίτσα καὶ τὰ Τρίκαλα δὲν διατρέχουν οὐδένα κίνδυνον ἀπὸ τοιούτου εἴδους ἐπιδρομάς.

§8Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, τὰς ἰδικάς μου, ἡ εἰσβολὴ τῶν συμμοριτῶν εἰς τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης, ἐγένετο κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ καταξευτελίζεται ἡ ἔννοια τοῦ Κράτους. Ὑπῆρχε παντελὴς ἔλλειψις μέτρων ἀσφαλείας, εἰς τρόπον, ὥστε ὅταν οἱ συμμορῖται εἰσῆλθον ἐντὸς τῆς πόλεως τῆς Καρδίτσης, ἐπὶ ἡμίωρον σχεδὸν δὲν εἶχε ριφθῆ οὔτε εἷς πυροβολισμός. Ἐκτυποῦσαν τὰς θύρας τῶν οἰκιῶν τῶν Ἐθνικοφρόνων λέγοντες ὅτι εἶναι ἡ Ἀσφάλεια καὶ ἠνοίγοντο αἱ θῦρες τῶν οἰκιῶν καὶ αὐτοὶ ἐλεύθεροι πλέον εἰσήρχοντο μέσα καὶ ἀπῆγον τοὺς Ἐθνικόφρονας.

§9Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ παραιτηθῇ ἡ Κυβέρνησις.

§10Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις.

§11Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδέησε, κ. Πρόεδρε, νὰ γίνῃ ἀντιληπτὸν τοῦτο, εἰς ἐθνικόφρονας πολίτας ὡπλισμένους, νὰ ρίψουν ἕνα πυροβολισμὸν καὶ νὰ δοθῇ τοιουτοτρόπως τὸ σύνθημα τῆς ἀντιστάσεως ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν, ὥστε νὰ κινηθοῦν αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω οὐδεμία σοβαρὰ ἀντίδρασις ἐγένετο ὑπὸ τῆς ἐλαχίστης δυνάμεως, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν ἐντὸς τῆς πόλεως τῆς Καρδίτσης. Οἱ συμμορῖται μετὰ τρεῖς ὥρας, ἀφοῦ ἐγένοντο κύριοι τοῦ νοτίου τμήματος τῆς πόλεως ἀπῆλθον ἀπολύτως ἀνενόχλητοι, ὥστε κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἡμέρας νὰ ἀνέλθουν εἰς τὰ βουνά, ἐνῷ πέριξ τῆς Καρδίτσης ὑπῆρχον στρατιωτικὰ τμήματα, τὰ ὁποῖα εἴτε διότι δὲν ἔλαβον διαταγάς, εἴτε διότι δὲν ἔσχον τὴν πρωτοβουλίαν, οὔτε ἐκινήθησαν πρὸς δίωξιν τῶν συμπτυσσομένων συμμοριτῶν, οὔτε ἐκινήθησαν ὅταν ἐπὶ 3 ὥρας οἱ συμμορῖται ἦσαν μέσα εἰς τὴν πόλιν καὶ ἀντηλλάσσοντο πυροβολισμοί, ἐνῷ εἶχον ἀντιληφθῆ τὴν κατὰ τῆς πόλεως ἐπίθεσιν. Ἐκεῖνο ὅμως, τὸ ὁποῖον μὲ καθιστᾷ ἔτι περισσότερον σκεπτικόν, εἶναι τοῦτο, ὅτι οὐδὲν μέτρον ἔχει ληφθῆ, ὥστε νὰ διασφαλισθῇ ἡ πόλις τῆς Καρδίτσης ἀπὸ νέαν ἐπίθεσιν. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω ἡ κροῦσις αὐτὴ ἦτο δοκιμαστικὴ καὶ ἐπέτυχεν ἀπολύτως, διότι κατώρθωσαν οἱ συμμορῖται νὰ φθάσουν μέχρι τοῦ κέντρου τῆς πόλεως. Πολὺ φοβοῦμαι, κύριοι βουλευταί, ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ κυρία ἐπίθεσις, ἡ ὁποία θὰ εἶναι καὶ ἡ ἀπολύτως καταστρεπτική, διὰ τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης καὶ διὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ Κράτους.

§12ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσοι ἦσαν;

§13Δ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. 200 περίπου. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ, κύριοι συνάδελφοι, ἔχω νὰ ἀνακοινώσω καὶ τοῦτο. Καὶ ἐνῷ τοιαύτη εἶναι ἡ κατάστασις τῆς ὑπαίθρου καὶ κινδυνεύουν καὶ τὰ ἀστικὰ κέντρα, ἰδοὺ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον πῶς ἐνεργεῖ. Εὑρισκόμενοι εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας, ἐκλήθημεν μίαν ἡμέραν, οἱ βουλευταί, ἀπὸ τὴν Διοίκησιν, τὴν στρατιωτικὴν Καρδίτσης, διὰ νὰ λάβωμεν γνῶσιν ἑνὸς τηλεγραφήματος, προερχομένου ἐκ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου. Εἰς τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἐλέγετο, οὔτε λίγο οὔτε πολύ, ὅτι ἡμεῖς οἱ βουλευταί, οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, δὲν ἔχομεν δικαίωμα οὔτε κἂν νὰ διαμαρτυρώμεθα διὰ τὴν λῆψιν στοιχειωδῶν μέτρων. «Ἀπαγορεύομεν ἀπολύτως εἰς τοὺς βουλευτὰς νὰ μᾶς ὑποδεικνύουν τί πρέπει νὰ γίνῃ», μᾶς ἐδηλώθη.

§14Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἐλέχθη αὐτό.

§15Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Ὑπεδείχθη εἰς ἐμὲ ἀπὸ τὸν Ἐπιτελάρχην Ἰωαννίνων.

§16Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Κύριοι συνάδελφοι, μοῦ φαίνεται περίεργον, διότι οἱ ἀξιότιμοι συνάδελφοι ἐκ Καρδίτσης, ἔφερον τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐνῷ τὴν προχθεσινὴν ἑσπέραν μὲ ἐπεσκέφθησαν καὶ μοὶ ἀνέφερον ὅσα ἀνέφερον ἐδῶ, καὶ εἶπον εἰς αὐτούς, ὅτι ἀπὸ τῆς μεσιμβρίας εἶχον διατάξει ἀνακρίσεις διὰ τὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Καρδίτσης. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ παρῆλκεν, ἐφ’ ὅσον οἱ κ. κ. συνάδελφοι, ἔχουν πλήρη ἀντίληψιν τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα διέταξα νὰ ληφθοῦν. Ὁ Στρατιωτικὸς Διοικητὴς Καρδίτσης, ἀνέφερε σήμερον, ὅτι οἱ εἰσελθόντες εἰς τὴν πόλιν τῆς Καρδίτσης ἦσαν τμῆμα τῶν δολιοφθορέων, οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον διὰ νὰ ἐνεργήσουν «σαμποτάζ». Πέραν ὅμως τούτου, αἱ ἀνακρίσεις ἔχουν διαταχθῆ καὶ τὸ πόρισμα βεβαίως θὰ ὑποβληθῇ ἐντὸς τῶν ἡμερῶν. Ὁ κ. Βαμβέτσος ἀνησυχεῖ διότι τέσσαραι ἡμέραι παρῆλθον καὶ εἰσέτι δὲν ἐλήφθησαν μέτρα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν μέτρα πρὸ τοῦ τέλους τῶν ἀνακρίσεων.

§17Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δέν εἶπον αὐτό. Δὲν ἐλήφθησαν τὰ ἕτερα μέτρα περὶ τῶν ὁποίων ὡμιλήσατε.

§18Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Τὰ μέτρα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς πόλεως τῆς Καρδίτσης, ὅπως καὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν πάσης πόλεως, λαμβάνονται κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ κατὰ τὸ μέτρον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας διαθέτομεν. Ὡς γνωρίζουν, οἱ ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα εἰς τὸν χρόνον τοῦ ἁλωνισμοῦ καὶ ὅλαι αἱ δυνάμεις εὑρίσκονται εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἀκριβῶς διὰ νὰ βοηθήσουν τοὺς χωρικοὺς διὰ νὰ ἁλωνίσουν τὰ σιτηρὰ καὶ νὰ τὰ ἀποθηκεύσουν. Συνεπῶς, ἡ Καρδίτσα δὲν εἶχε δυνάμεις, ἦτο παντελῶς ἄνευ δυνάμεων, πλὴν δύο τεθωρακισμένων.

§19Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Πελοπόννησον ἁλωνίζουν οἱ ἀντάρται.

§20Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Δὲν ἁλωνίζουν καθόλου οἱ ἀντάρται. Ἀντὶ νὰ θέλετε νὰ κάμετε ἐντυπώσεις, θὰ εἶναι καλύτερον νὰ ἐπισκεφθῆτε τὴν ἐπαρχίαν σας καὶ νὰ ἐνισχύσητε τοὺς πολίτας σας, χωρὶς νὰ κάμετε ἐδῶ αὐτὰς τὰς συζητήσεις.

§21Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἐπεσκέφθην κατ’ ἐπανάληψιν καὶ παρουσιάσθην εἰς τὸν ἀντισυνταγματάρχην, ὁ ὁποῖος δὲν μοῦ ἐπέτρεψεν οὔτε κἂν νὰ τὸν πλησιάσω.

§22Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἐλπίζω ὅτι, δὲν θὰ ἐπιμείνετε εἰς τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν διετυπώσατε. Ὅταν ἡ Βουλὴ καλεῖται εἰς ἐργασίας, τὸ καθῆκον τοῦ βουλευτοῦ εἶναι νὰ παρίσταται εἰς τὴν αἴθουσαν, καὶ ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἀποσύρετε μίαν σύστασιν, ἡ ὁποία δὲν ἦτο πρέπουσα, διότι τὸ καθῆκον τοῦ συναδέλφου εἶναι, νὰ εὑρίσκεται ἐδῶ, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ὑπόδειξις, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀπουσιάζῃ τῆς Βουλῆς.

§23Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Εἶπον ὅτι, δέον νὰ κατανοήσουν, οἱ κ. συνάδελφοι, τὴν κατάστασιν, τὴν ἐν Πελοποννήσῳ. Ἔχει ἀρκετὰ ἐξηγηθῆ ἐπανειλημμένως ὅτι, αἱ δυνάμεις ἐν Πελοποννήσῳ εἶναι ἀνεπαρκεῖς, διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως.

§24Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ θὰ ἐπεθύμουν νὰ προσθέσω τὸ ἑξῆς: Δὲν νομίζω καὶ ἐγώ, ὅτι εἶναι ὁ ἐπιτυχέστερος τρόπος τῆς συζητήσεως, ἐπὶ τοῦ μεγίστου θέματος τῆς ἀσφαλείας, ὁ παρεμπίπτων τρόπος συγκεκριμένων τοπικῶν γεγονότων. Τὸ θέμα εἶναι, πράγματι μέγα, καὶ θὰ ἔλθῃ, καὶ δὲν θὰ εἶναι μακρὰν ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁλόκληρον θὰ τεθῇ ἐνώπιον τοῦ Σώματος, διὰ νὰ κριθῇ, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποδόσεως καὶ ἡ τύχη τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ὅμως εἶναι μέγα τὸ θέμα, νομίζω ὅτι, θὰ ἦτο πρέπον νὰ μὴ ἐπαναφέρεται ὁλόκληρον, κατὰ τρόπον ἐντελῶς παρεμπίπτοντα, διότι ἐλαττοῦται τὸ μέγα βάρος του καὶ ἡ σημασία καὶ ἡ εὐθύνη του διὰ τὴν Κυβέρνησιν.

§25Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Αὐτὴν τὴν σημασίαν εἶχεν ἡ σύστασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα πρὸς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον. Πολλάκις ἔχει λεχθῆ ὅτι, αἱ δυνάμεις αἱ εὑρισκόμεναι εἰς τὴν Πελοπόννησον διὰ τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως, εἶναι ἀνεπαρκεῖς. Ἐπιδιώκομεν, μίαν ὅσον τὸ δυνατόν, μεγαλυτέραν ἰσορροπίαν, καὶ τίποτε πέραν τούτου.

§26Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπὶ τοῦ σημείου ἀκριβῶς αὐτοῦ, θὰ κριθῇ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς, βεβαίως προσδιορίζει τὴν σημερινὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Διαπιστοῦντες ὅτι, αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, λέγομεν ὅτι, θὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα νὰ κρίνωμεν, ἐὰν ἦτο ἡ πρέπουσα καὶ ἐὰν ἡ πολιτικὴ, ἡ ὁποία ἠκολουθήθη ἐπιτρέπῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραμείνῃ εἰς τὴν θέσιν της.

§27Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως προέρχεται ἐκ τῆς ἀνάγκης τῶν πραγμάτων, κύριε Πρόεδρε.

§28Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸ θὰ κριθῇ.

§29Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Αὐτὸ θὰ τὸ κρίνετε σεῖς. Ἡμεῖς λέγομεν ὅτι, αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀνάγκην τῶν γεγονότων. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς Καρδίτσης θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν οἱ ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, νὰ εἴπω ὅτι, θὰ ὑποβληθῇ τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων καὶ θὰ ληφθοῦν τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα δέον νὰ ληφθοῦν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀσφάλειαν τῆς Καρδίτσης καὶ τῶν ἄλλων πόλεων τῆς Θεσσαλίας, καὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος, λαμβάνονται ὅλα τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθοῦν κατὰ τὸ δυνατὸν διὰ τῶν δυνάμεων τὰς ὁποίας διαθέτομεν. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸν καιρὸν τοῦ ἁλωνισμοῦ καὶ συνεπῶς τὰ μεγάλα κέντρα φρουροῦνται μέν, ὄχι ὅμως αὐτὰ καθ’ ἑαυτά. Διὰ τοῦτο βεβαίως λαμβάνομεν τὰ μέτρα..... (δὲν ἠκούσθη).... διὰ νὰ δύνανται νὰ ἀντεπεξέρχωνται κατὰ τῶν τυχὸν ἐπιχειρούντων ἐπίθεσιν. Ἀλλά, καὶ τὰ τμήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐντὸς τῶν πόλεων, εἶναι ὑποχρεωμένα νὰ διασφαλίζουν τὰς πόλεις. Τὸ γεγονὸς τῆς Καρδίτσης εἶναι ἀναμφισβητήτως ἀπὸ τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα θὰ μᾶς ἀναγκάσουν νὰ λάβωμεν αὐστηρότατα μέτρα.

§30Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσαμεν μετ’ εὐχαριστήσεως τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Δὲν νομίζομεν ὅμως, ὅτι εἶναι δεδικαιολογημένον τὸ λεχθὲν ὅτι, ὁσάκις συμβαίνουν ἄξια λόγου γεγονότα, δὲν πρέπει ταῦτα νὰ ἀνακοινοῦνται. Ἡμεῖς δὲν συνεδέσαμεν τὴν ἀνακοίνωσιν γεγονότων μὲ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. Ἡμεῖς ἀνεκοινώσαμεν, ἐπεσημάναμεν καὶ ἐζητήσαμεν πληροφορίας. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ὁ καιρὸς τοῦ ἐλέγχου, τότε βεβαίως θὰ ἐλέγξωμεν. Σήμερον, ὅμως, προκειμένου περὶ ἑνὸς τόσον σοβαροῦ γεγονότος, τὸ ὁποῖον ἐπηρεάζει τὸ ἠθικὸν μιᾶς ὁλοκλήρου περιφερείας, ὅταν ἰδίως θίγονται ὁλόκληροι μεγαλουπόλεις καὶ πρωτεύουσαι Νομῶν, νομίζω, ὅτι, θὰ ἦτο ἀπαραίτητον, νὰ τὸ φέρωμεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος, διὰ νὰ γνωρίζῃ μερικὰ πράγματα.

§31Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια τῶν λόγων μου. Ἀφεώρα τὸν ἔλεγχον ὄχι τὴν ἀνακοίνωσιν ἐξαιρετικῶν τοπικῶν γεγονότων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ζητοῦνται καὶ πληροφορίαι καὶ λήψεις μέτρων.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 2 ἀναφορᾶς, ὁ κ. Τσιρώνης ἔχει τὸν λόγον.

§33Α. ΤΣΙΡΩΝΗΣ. Ἡ πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἀπευθυνομένη ἐρώτησις εἶναι κατατεθειμένη ἀπὸ μακροῦ. Ἐν τούτοις δὲν φρονῶ ὅτι, καίτοι παρῆλθεν τόσον χρονικὸν διάστημα, παύει ἡ ἐπικαιρότης τῆς συζητήσεως, διότι τὸ ζήτημα εἶναι ἐξαιρετικῶς σπουδαῖον. Διεπιστώσαμεν, κ. ὑπουργέ, ἐκ τῆς ἐπισκέψεως, τὴν ὁποίαν εἶχε τὴν τιμὴν ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ σᾶς κάμῃ ὅτι ἐξακολουθεῖ τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας Ὀλυμπίας νὰ παραμένῃ ἐκκρεμές, ἐκτὸς ἐὰν ἐν τῷ μεταξὺ ἐλήφθησαν μέτρα. Βεβαιωθεῖτε ὅτι τὸ ζήτημα δὲν τὸ καταβιβάζω εἰς χαμηλὸν ἐπίπεδον οὔτε τὸ ἐξετάζω μὲ τοπικιστικὸν πνεῦμα, διότι δὲν παραγνωρίζω τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἔκτασιν τοῦ ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος διεξάγεται εἰς ἄλλους τομεῖς, ἀλλὰ βεβαιωθεῖτε ὅτι ἡ κωμόπολις Ζαχάρω, λόγῳ τῆς θέσεώς της εἶναι κόμβος συγκοινωνιακός, ὅτι ἐὰν κατελαμβάνετο ἡ Ζαχάρω, ἡ ὁποία πεντάκις ὑπέστη ἐπιθέσεις μέχρι σήμερον, θὰ ἀπεκόπτετο ἡ συγκοινωνία μετὰ τῶν Καλαμῶν, θὰ καθίστατο δὲ προβληματικὴ ἡ ἄμυνα τοῦ Πύργου καὶ τῆς Κυπαρισσίας, διότι εἰς τὴν κατάληψιν αὐτῶν ἀποβλέπουν οἱ συμμορῖται. Θὰ ἤθελον, λοιπόν, κ. ὑπουργέ, νὰ ἀκούσωμεν ἀπὸ τοῦ στόματος ὑμῶν ἐὰν ἐν τῷ μέτρῳ τῶν δυνατοτήτων τὰ ὁποῖα δύναται νὰ διατεθῶσιν, ἐλάβατε τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν. Διότι, ὅπως σᾶς εἶπον καὶ προφορικῶς, οὐδεμία ἄλλη δύναμις ὑπάρχει εἰς τὴν περιφέρειαν ἐκείνην, πλὴν τοῦ ἀποσπάσματος Ζάρα. Ἐὰν εἶναι ἀκριβὴς ἡ πληροφορία ὅτι ἐστάλη μία δύναμις εἰς τὸ ὀρεινὸν τμῆμα τῆς περιφερείας ἐκείνης καὶ εἰς τὴν Ἀνδρίτσαιναν, τότε ἐξασφαλίζεται ὅλη ἡ περιφέρεια, διότι οἱ συμμορῖται δὲν δύνανται νὰ παραμείνουν ἐν Ὀλυμπίᾳ, ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει μία δύναμις εἰς τὸ ὀρεινὸν τμῆμα αὐτῆς.

§34Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ὅσα ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, εἶπεν, εἶναι ἐντελῶς ὀρθά. Πράγματι ἡ Ζαχάρω ἀποτελεῖ κέντρον συγκοινωνίας καὶ διὰ τοῦτο καὶ ὡς γνωρίζετε καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, πρὸ ὀλίγου, εἶπον καὶ ἀνεκοίνωσα, θὰ ληφθοῦν ὅλα τὰ κατάλληλα μέτρα διὰ νὰ περιφρουρηθῇ ἡ ἀσφάλεια τῆς περιοχῆς ἐκείνης. Ἤδη ἐλήφθησαν τὰ μέτρα αὐτὰ καὶ δύναμαι νὰ ἀνακοινώσω εὐχαρίστως εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὸ δυνατὸν καὶ ἐλπίζω ὅτι δὲν διατρέχει πλέον κίνδυνον ἡ περιοχή, ὄχι μόνον τῆς Ὀλυμπίας, ἀλλὰ καὶ βορειότερον. Πρέπει ὅμως καὶ πάλιν νὰ ἐπαναλάβω, κύριοι, ὅτι ὁ ἐθνικὸς στρατὸς ἔχει πολλὰς ἐργασίας νὰ ἐκτελέσῃ. Ἔχει πρῶτον ὡς κύριον σκοπόν του νὰ συντρίψῃ τὸν συμμοριτισμὸν καὶ νὰ κάμῃ τὰς ἐπιθέσεις ἐναντίον τοῦ συμμοριτισμοῦ, δεύτερον νὰ περιφρουρήσῃ τὰ μεγάλα κέντρα. Ἡ Πελοπόννησος διαθέτει 10 μεγάλα ἀστικὰ κέντρα καὶ 25 ἄλλα μικρότερα, αἱ δυνάμεις εἶναι πολὺ ὀλίγαι διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως. Ἐπὶ πλέον δὲ ἔχει καθῆκον νὰ ἐξασφαλίζῃ τὰς συγκοινωνίας. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἔχωμεν ἀρκετὴν σκέψιν, ὥστε νὰ μὴ ζητοῦμεν τὰ ἀδύνατα. Πρέπει νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ἀκόμη ὅτι εἰς τὴν Πελοπόννησον μέχρι τῆς στιγμῆς ἠχρηστεύθησαν τρεῖς ἀνώτατοι ἀξιωματικοὶ καὶ πρέπει νὰ εἴπω, ἀδίκως, διότι δὲν ὑπῆρχον δυνάμεις. Πρόκειται περὶ ἀξιωματικῶν ἀνωτάτων, τοὺς ὁποίους ἠχρήστευσαν διότι ἠτύχησαν εἰς τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνέβησαν εἰς τὴν περιφέρειάν σας. Διὰ τοῦτο θὰ παρεκάλουν μὲ μεγάλην ψυχραιμίαν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ γεγονότα κυρίως εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἡ ὁποία διαιρεῖται ἀπὸ τρεῖς ὀροσειρὰς εἰς ὀκτὼ διαμερίσματα κεχωρισμένα ἀπ’ ἀλλήλων, ὥστε νὰ χρειάζεται κάθε διαμέρισμα ἰδίας δυνάμεις διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν συμμοριτισμόν. Τοῦτο θὰ ἔλεγον καὶ δι’ ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν. Δυστυχῶς ὅμως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἔχωμεν συγκεντρωμένας τὰς δυνάμεις μας ἐκεῖ ὅπου αἱ δυνάμεις τοῦ ἐχθροῦ ἔχουν συγκεντρωθῆ καὶ ὅπου ἔχουν τὸ κέντρον τοῦ ἐφοδιασμοῦ καὶ τὴν ὀργάνωσίν των. Μόλις δυνηθῶμεν νὰ ἀποδεσμεύσωμεν τὰς δυνάμεις ἐκείνας, ὅλα τὰ διαμερίσματα τῆς χώρας θὰ ἐλευθερωθοῦν, διότι ὁ στρατὸς ἔχει πλῆρες τὸ ἠθικόν του καὶ μεγάλην ὁρμητικότητα, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον μᾶς ἐπέβαλον μερικοὶ κακοὶ Ἕλληνες προδόται συμμαχίσαντες μετὰ τῶν ἐχθρῶν τοῦ Ἔθνους.

§35Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ὁ Παναγιωτόπουλος δὲν ἠχρηστεύθη ἀδίκως, ἀλλὰ δικαίως.

§36Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.) Ἠχρηστεύθησαν ἀδίκως. Αὐτὸ τὸ γνωρίζω ἐγὼ καλύτερον ἀπὸ σᾶς.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 4, ὁ κ. Α. Μιχαλακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§38Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ γνωσθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ἔλαβον δύο ἀναφορὰς ἐκ μέρους κατοίκων τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν, οἱ ὁποῖοι διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ἐθνικοφρόνων δημοτικῶν συμβούλων τοῦ Δήμου Πατρέων. Διὰ τῶν ἀναφορῶν των λέγουν: «....... .......... (ἀναγινώσκει) ............». Εἶναι ἀληθὲς ὅτι μεταξὺ τῶν ἀντικατασταθέντων δημοτικῶν συμβούλων ὑπάρχουν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔδειξαν ὑπεράγαν ἐθνικόφρονα πολιτικὴν καὶ τακτικὴν κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς. Ὑπάρχει ἀξιωματικὸς ἐθνικόφρων, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησε κατὰ τοὺς πολέμους καὶ ὁ ὁποῖος ἔχει τιμηθῆ διὰ παρασήμων. Ἀτυχῶς δὲν ἔχω πρόχειρα τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως τούτων, διότι προσέφυγον οὗτοι εἰς τὸ Συμβούλιον Ἐπικρατείας ἐκεῖ ὁ φάκελλος μὲ τὰ ἔγγραφα διὰ τῶν ὁποίων ἀποδεικνύεται ἡ ἐθνικὴ δρᾶσις μερικῶν ἐκ τῶν συμβούλων αὐτῶν. Οἱ σύμβουλοι ἀντεκατεστάθησαν διότι ἀντεκατεστάθη ὁ δήμαρχος καὶ διότι αὐτοὶ δὲν ἦσαν τυφλὰ ὄργανα τοῦ νέου δημάρχου. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει κατὰ τὴν ἀπόλυτον κρίσιν του, τὸ δικαίωμα νὰ κάμνῃ αὐτὴν τὴν ἀντικατάστασιν, ἀλλὰ κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ ἰδίου ἡ ἀντικατάστασις ἐγένετο ὑποδείξει ἑνὸς ἐκ τῶν συναδέλφων. Καὶ ἐρωτᾶται εἶναι ἡ πραγματικὴ καλὴ διοίκησις αὐτή; Εἶναι ἡ διοίκησις, ἡ ὁποία συμβάλλει εἰς τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον διεξάγει σήμερον τὸ Ἔθνος; Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα καὶ ἐπιφυλάσσομαι ὅταν γενικευθῇ ἡ ἐπερώτησις δι’ ὅλην τὴν τακτικὴν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ φέρω κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως αὐτῆς ὅλα τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ πόσον αὐταρχικὴ καὶ δικτατορικὴ ὑπῆρξε, τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἡ τακτική, ἐν προκειμένῳ.

§39Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας καὶ εἰς τοιαύτας περιστάσεις δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀσχολῆται ἡ Βουλή.... (Θόρυβος). Νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀσχολῆται ἡ Βουλὴ διότι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς διοίκησις, καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα ἀντεκατέστησεν ὡρισμένους διοικητικοὺς συμβούλους.

§40ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔτσι λέτε σεῖς;

§41Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι δὲν χρήζει περαιτέρω συζητήσεως τὸ θέμα διότι δὲν χρειάζεται περαιτέρω συζήτησις. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ἔπρεπεν ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ μὲ τὰς ἀλλαγὰς τῶν διαφόρων ὑπουργῶν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ κάμνῃ ἀναφορὰς καὶ ἐρωτήσεις διατί ἀντεκατεστάθησαν μερικοὶ δημοτικοὶ σύμβουλοι. Τότε τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς θὰ ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τοῦτο, ἐνῷ αἱ περιστάσεις ἐπιβάλλουν νὰ ἀφήσωμεν κατὰ μέρος αὐτὰ τὰ πράγματα.

§42Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἐπὶ τῆς Κυβερνήσεως Μαξίμου ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Γεώργιος Παπανδρέου ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ του ὅπως τερματισθῇ ἡ θλιβερὰ εἰκὼν τῆς παρεμβάσεως τῆς Διοικήσεως καὶ τῆς ἀναμίξεως τοῦ Κόμματος εἰς ζητήματα Αὐτοδιοικήσεως ἀφορῶντα τὴν συγκρότησιν τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Συμβουλίων, ἐξέδωσε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 24 τῆς 3.2.1947 ἐγκύκλιόν του «περὶ ἀποκαταστάσεως εἰς τὰ ἀξιώματα αὐτῶν τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν Συμβούλων οἵτινες ἀνεδείχθησαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ 1934». Ἡ ἐγκύκλιος αὕτη ἀπευθυνομένη εἰς τοὺς Νομάρχας λέγει μεταξὺ τῶν ἄλλων καὶ τὰ ἑξῆς: (Ἀναγινώσκονται περικοπαί). Εἰς ἐκτέλεσιν τῆς τοιαύτης ἐγκυκλίου ὁ αὐτὸς ὑπουργὸς ἐξέδωσε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 37528)15. 5.1947 ἀπόφασίν του βάσει τῆς ὁποίας διωρίσθησαν Δημοτικοὶ Σύμβουλοι τοῦ Δήμου Πατρέων οἱ αἱρετοὶ τοῦ ἔτους 1934. Εἰς συμπλήρωσιν τῶν δημιουργηθέντων ὀλίγων κενῶν συνεπείᾳ ἀποδημιῶν, θανάτων καὶ ἄλλων ἀνικανοτήτων διωρίσθησαν ἐκπρόσωποι διαφόρων τάξεων ἤτοι: 1) ὁ Ν. Βέτσος Πρόεδρος τοῦ Βιομηχανικοῦ Ἐπιμελητηρίου καὶ τοῦ Συνδέσμου Βιομηχάνων Πατρῶν σοβαρὸν στέλεχος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, 2) ὁ Σπυρίδων Ματαράγκας Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου Ἐπαγγελματιῶν καὶ Βιοτεχνῶν Πατρῶν παλαιὸς ὀπαδὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, 3) ὁ Γ. Χαραλαμπόπουλος Πρόεδρος τοῦ Εἰσαγωγικοῦ Συλλόγου Πατρῶν ἀνήκων εἰς τὰς τάξεις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Εἰς ἀντικατάστασιν δὲ τοῦ παραιτηθέντος συμβούλου Ν. Γιαννακοπούλου διωρίσθη ὁ Β. Ἀντωνακόπουλος Πρόεδρος τοῦ Συλλόγου τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων Πατρῶν. Ὁ διάδοχος ὅμως ὑπουργὸς κατεχόμενος ἀπὸ τὴν σπουδὴν καὶ τὴν μανίαν τῆς συγκροτήσεως καὶ συνθέσεως τῶν δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν συμβουλίων μὲ κριτήρια ἀποκλειστικῶς κομματικὰ καὶ χωρὶς κἂν νὰ καταργήσῃ τὴν ἄνω ἐγκύκλιον καὶ χωρὶς νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην ἢ προκαλέσῃ σχετικὰς προτάσεις τῶν οἰκείων Νομαρχῶν, προέβη εἰς ἀθρόας ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα ἀπολύσεις δημοτικῶν καὶ κοινοτικῶν συμβούλων οἵτινες ἐν πολλοῖς ἦσαν κατὰ πάντα ἄξιοι, εἶχον ὅμως κατὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τὸ μεγάλο μειονέκτημα, ὅτι δὲν ἦσαν φίλοι τοῦ κόμματος. Τοῦ μέτρου τούτου δὲν ἐξῃρέθη καὶ ἡ πόλις τῶν Πατρῶν, ἥτις μὲ κατάπληξίν της εἶδεν ἀπολυομένους αἱρετούς της συμβούλους ἱκανοὺς καὶ ἐνδεδειγμένους διὰ τὸ ἀξίωμα τοῦτο καὶ ἀντικαθισταμένους μὲ ἄλλους φίλους τοῦ κόμματος. Ἡ τοιαύτη ἐνέργεια τοῦ κ. ὑπουργοῦ προεκάλεσεν ὡς ἦτο φυσικὸν τὰς διαμαρτυρίας τῶν κατοίκων τῆς πόλεως τῶν Πατρῶν, οἵτινες ἔχουν ἀνεπτυγμένην εὐθιξίαν καὶ εὐαισθησίαν εἰς ζητήματα ἀφορῶντα τὴν πόλιν των ἥτις ἔχει μακρὰν πολιτικὴν παράδοσιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐσεβάσθη ὁ κ. ὑπουργός. Εἰς ἔνδειξιν διαμαρτυρίας διὰ τὴν τοιαύτην ἐνέργειαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ παρῃτήθησαν οἱ διατηρηθέντες δημοτικοὶ σύμβουλοι, Ι. Ζωϊόπουλος, Φ. Παλαιολόγου καὶ Γ. Χαραλαμπόπουλος, παλαιὰ καὶ ἐπίλεκτα στελέχη τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος δὲν ἀπεδέχθη δὲ τὸν διορισμόν του ὁ διορισθεὶς ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν Α. Δεκῆς ἰατρὸς ὀπαδὸς καὶ οὗτος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Διὰ νὰ σᾶς δώσω, κύριοι συνάδελφοι, μίαν μικρὰν εἰκόνα τῆς νοσηρᾶς κομματικῆς νοοτροπίας ποὺ κατέχει καὶ διακρίνει τὸν κ. ὑπουργὸν ἐν τῇ καθόλου διοικήσει τοῦ Ὑπουργείου του σᾶς ἀναφέρω τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Δυνάμει τοῦ ἀπὸ 13.7.1947 Β. Δ. ἀπετέλεσεν ἰδίαν κοινότητα ὁ συνοικισμὸς παραλίας Μιντιλογλίου Πατρῶν ὑπὸ τὸ ὄνομα «Κοινότης Παραλίας». Οἱ κάτοικοι τῆς κοινότητος ταύτης συνελθέντες ἐξέλεξαν ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν φρονημάτων τὰ πρόσωπα ποὺ θὰ ἀποτελέσουν τὸ κοινοτικὸν συμβούλιον τῆς νέας κοινότητος καὶ ἔδωσαν σημείωμα τῶν ὀνομάτων τούτων εἰς τὸν τότε Νομάρχην κ. Σ. Σταματιάδην, ὅστις διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμ. 18456 καὶ ἀπὸ 28.8.1947 ἀναφορᾶς του προέτεινε τὸν διορισμὸν τῶν κατὰ τὸν ἄνω τρόπον ὑποδειχθέντων συμβούλων. Ὁ κ. ὑπουργὸς ὅμως διότι ἡ πρότασις προήρχετο ἀπὸ Νομάρχην μὴ φίλον τοῦ κόμματος δὲν προέβη εἰς τὸν διορισμὸν τῶν προταθέντων συμβούλων ἐν ἀναμονῇ ἐπιδόσεως σημειώματος ἐκ μέρους Λαϊκῶν βουλευτῶν, ὅπερ ὅμως δὲν προσεκομίζετο καὶ οὕτως ὁ διορισμὸς δὲν ἐγένετο. Ἐπηκολούθησεν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 1434 τῆς 31.1.1948 ἑτέρα ἀναφορὰ τοῦ διαδόχου, φίλου τοῦ κόμματος, Νομάρχου κ. Δουδουμουπούλου, ἀναφερομένου εἰς τὴν προηγουμένην ἀναφορὰν καὶ προτείνοντος τὸν διορισμὸν τῶν ὑπὸ τοῦ προκατόχου του προταθέντων συμβούλων. Ὅμως καὶ παρὰ τὴν δευτέραν ταύτην ἀναφοράν, πρὸ ἑξαμήνου περίπου ὑποβληθεῖσαν, ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν προβαίνει εἰς τὸν διορισμὸν τῶν προταθέντων κοινοτικῶν συμβούλων καὶ τοιουτοτρόπως ἡ νεοσυσταθεῖσα κοινότης ἀπὸ ἔτους παραμένει ἀνοργάνωτος. Τὴν ὑπόθεσιν δ’ αὐτὴν χειρίζεται κἄποιος κ. Δημητράκης, συγγενὴς τοῦ κ. ὑπουργοῦ, Γεν. Γραμματεύς, ὡς ἐπληροφορήθην τοῦ Ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν....

§43Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Κάμνετε λάθος. Μὴ λέγετε ἀνακριβείας. Δὲν ὑπάρχει Γεν. Γραμματεὺς τοῦ Ὑπουργείου.

§44Α. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει ὅμως ὁ κ. Δημητράκης, ὅστις κατέχει τὸ Γραφεῖον τοῦ Γεν. Γραμματέως καὶ εἰς χεῖρας τοῦ ὁποίου εὑρίσκεται ἐπ’ ἀρκετὸν ὁ σχετικὸς φάκελλος. Μετὰ πολλὰς διαμαρτυρίας καὶ ἀφοῦ ὅλοι μοῦ συνιστοῦσαν: «Συνεννοήσου μὲ τὸν Δημητράκη», ὁ ὁποῖος ὅμως ἀπουσίαζε, κατώρθωσα νὰ εὕρω τὰ χαρτιὰ εἰς τὸ συρτάρι τοῦ κ. Δημητράκη. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ κοινότης ἐξακολουθεῖ νὰ μὴ λειτουργῇ.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Παπαρρηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§46Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ γεγονός, ὅτι, ὅπως ὡμολόγησαν τόσον ὁ ἐρωτήσας συνάδελφος, ὅσον καὶ ὁ κ. Γιαννόπουλος, μεταξὺ τῶν ἀντικατασταθέντων ὑπάρχουν καὶ Λαϊκοὶ σύμβουλοι, αὐτὸ καὶ μόνον, νομίζω, κατ’ ἀρχὴν θὰ σᾶς δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἦτο κομματικὴ ἡ ἀντικατάστασις, ἀλλ’ ἀπέβλεπεν εἰς τὸ συμφέρον τοῦ δήμου Πατρέων.

§47Β. ΣΑΓΙΑΣ. Εἶναι πασίγνωστον εἰς τὰς Πάτρας, ὅτι ὑπάρχουν δύο εἰδῶν Λαϊκοί, οἱ Λαϊκοί, οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ παλαιὸν Λαϊκὸν Κόμμα καὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ νέον Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ἡ πλημμύρα τῶν τελευταίων ἐκλογῶν.

§48Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ὁμολογῶ ὅτι δὲν θὰ ἀνέμενον διατύπωσιν παραπόνων ἀπὸ τὴν πλευρὰν ἐκείνην καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου Πατρῶν, γνωστοῦ ὄντως ὅτι ὁ Νομὸς Ἀχαΐας διετέλεσεν ὑπὸ εἰδικὰς συνθήκας ὅσον ἀφορᾷ τὴν διοίκησιν, διότι διωκήθη ἀπὸ ἐντόπιον Νομάρχην κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου «περὶ ἐντοπιότητος». Εἰδικώτερον τώρα, ὅσον ἀφορᾷ τὰ διατυπούμενα παράπονα, εἶναι γεγονὸς: α) Ὅτι ἡ ἐπαναφορὰ τῶν αἱρετῶν, λεγομένων, συμβούλων, ὑπῆρξεν ἄστοχος, διότι δὲν ἦτο δυνατόν, μετὰ πάροδον ὁλοκλήρου 15ετίας, ἀπὸ τῆς ἐκλογῆς των, νὰ εἶχον οὗτοι κανὲν πλέον τεκμήριον ὅτι εὑρίσκοντο ἐν ἐπαφῇ καὶ συμφωνίᾳ μὲ τὴν λαϊκὴν θέλησιν. Δεύτερον, εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ «περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν αἱρετῶν συμβουλίων δὲν ἐφηρμόσθη οὔτε κἂν ἀπὸ τοὺς ἐκδώσαντας αὐτήν. Ἦτο ἁπλῶς ἕν πρόσχημα διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῶν ἡμετέρων, ἀκριβῶς δὲ διὰ τὸν λόγον αὐτόν, παρεσχέθη εἰς τὸν ὑπουργὸν ἡ εὐχέρεια καὶ ἡ διακριτικὴ ἐξουσία νὰ μὴ ἐπαναφέρῃ ὅσους ἐκ τῶν αἱρετῶν ἔκρινεν ἀκαταλλήλους. Εἰδικώτερον ὅσον ἀφορᾷ τὰς Πάτρας, κύριοι, ὀφείλουν νὰ γνωρίζουν οἱ ἐρωτήσαντες συνάδελφοι, ὅτι αἱ ἀντικαταστάσεις αὐταί, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλοῦν, ὑπῆρξαν διὰ τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν ἄκρως ἐπιτυχεῖς, διότι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ νέος δήμαρχος καὶ τὸ νέον δημοτικὸν συμβούλιον ἐπέφερον ριζικὴν μεταβολὴν εἰς τὴν πόλιν τῶν Πατρῶν. Παρουσιάζει τοιαύτην ἐργασίαν ὁ νέος δήμαρχος μετὰ τοῦ συμβουλίου του, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν προηγουμένην ἀποτελμάτωσιν καὶ ἀβουλίαν, ἡ ὁποία ἐβασάνιζε τὴν πόλιν, ὥστε, φρονῶ, ὅτι δύνανται νὰ εἶναι ὑπερήφανοι οἱ εἰσηγηθέντες τὰς μεταβολὰς αὐτάς. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἡ πόλις τῶν Πατρῶν διὰ πρώτην φορὰν σήμερον ἔχει ἀξίους δημοτικοὺς ἄρχοντας, οἱ ὁποῖοι μετέβαλον ἐντελῶς τὴν ὄψιν τῆς πόλεως καὶ ἐργάζονται κατὰ τρόπον ἀντικειμενικὸν καὶ ἀμερόληπτον.

§49Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἐντροπὴ νὰ συζητοῦμεν σήμερον ἂν εἶναι ὁ Α ἢ ὁ Β δημοτικὸς σύμβουλος, ὅταν, μάλιστα, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς Κυβερνήσεως τοῦ κ. Μαξίμου δὲν ἐτήρησεν οὔτε ὁ ἴδιος τὴν ἀπόφασιν περὶ ἐπαναφορᾶς τῶν αἱρετῶν καὶ ἀντικατέστησε τοὺς δημάρχους καὶ τοὺς συμβούλους διὰ φίλων του.

§50Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτερ.). Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφισβήτησις, ὅτι εἶχον καὶ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἀντικαθιστῶ δημοτικοὺς συμβούλους. Καὶ ἤθελα νὰ παρατηρήσω τοῦτο: Ὅτι τοὺς ἀντεκατέστησα διὰ τὴν καλυτέραν λειτουργίαν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Ὅπως γνωρίζετε, πολλάκις μέσα εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια δημιουργοῦνται ἔριδες καὶ δὲν λειτουργοῦν ταῦτα ὁμαλῶς. Ἠναγκάσθην, λοιπόν, νὰ ἀντικαταστήσω μερικοὺς συμβούλους καὶ ἄλλους, οἱ ὁποῖοι δὲν παρίσταντο εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Τοῦτο δὲν ἔγινε διὰ νὰ ὑποστηρίξω κομματικὰς ἀντιλήψεις...

§51ΦΩΝΑΙ. (Ἐκ τῆς ἀριστερᾶς πλευρᾶς τῆς αἰθούσης). Ἄ! Μπα—μπα!

§52Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπ. Ἐσωτ.).... ἀλλ’ ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ τοὺς ἀντικαταστήσω διὰ τὴν καλυτέραν λειτουργίαν τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου. Σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι ἔκαμα τὰς ὀλιγωτέρας ἀντικαταστάσεις, ποὺ ἠδυνάμην. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν δήμαρχον, τὸν ἀντεκατέστησα, διότι ἦτο ἡλικιωμένος, 83 ἐτῶν, καὶ δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἐκτελέσῃ τὰ καθήκοντά του λόγῳ τῆς ἡλικίας του. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς πλευρᾶς τῶν Λαϊκῶν).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὑπάρχουν 5 αἰτήσεις προτάξεως ἐπερωτήσεων. Ἡ πρώτη τῆς ὑπ’ ἀριθ. 107 ἐπερωτήσεως. Ἡ δευτέρα τῆς ὑπ’ ἀριθ. 104. Ἡ τρίτη τῆς ὑπ’ ἀριθ. 141 τοῦ κ. Μουστρούφη διὰ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου. Ἡ τετάρτη τῆς ὑπ’ ἀριθ. 125 τοῦ κ. Τσάτσου καὶ ἡ τελευταία, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη αὐτὴν τὴν στιγμήν, περὶ προτάξεως τῶν ὑπ’ ἀριθ. 139 καὶ 143 ἀφορωσῶν τὸν σῖτον. Κύριοι βουλευταί, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται ὀψέποτε θέλει νὰ μεταβάλῃ τὴν σειρὰν τῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλὰ διὰ τοῦ τρόπου τῆς προτάξεως θὰ προκληθῇ ἀνισότης. Πάντως ἡ Βουλὴ εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ ἀποφασίσῃ.

§54Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ πρόβλημα τοῦ σίτου, εἶναι τόσον σημαντικόν, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται νὰ σκεφθῶμεν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως. Εἶναι θέμα συνυφασμένον μὲ τὴν ὑπόστασιν μεγάλων περιφερειῶν τῆς Ἑλλάδος, (χειροκροτήματα), καὶ παρακαλῶ ὅπως ἡ Βουλή, θελήσῃ νὰ προτάξῃ τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν πάσης ἄλλης.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει τις ἄλλος νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος;

§56Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶχεν ἤδη ἀποφασισθῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Παρασκευήν, ὅτι ἅμα τῇ λήξει τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ὀρύζης, θὰ συνεζητεῖτο ἡ ἐπερώτησις ἐπὶ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου καὶ εἴπομεν περὶ Σαββάτου, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι τὴν Παρασκευὴν θὰ ἔληγεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ὀρύζης. Τὸ γεγονὸς ὅμως, ὅτι δὲν ἔληξε τὴν Παρασκευὴν, ἀλλὰ τὸ Σάββατον, δὲν σημαίνει, ὅτι μετεβλήθη καὶ ἡ ἀπόφασις, ὅπως ἅμα τῇ λήξει τῆς συζητήσεως τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ὀρύζης, συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τοῦ σίτου. Νομίζω, ὅτι σήμερον, εἶναι ἡ πρώτη ἡμέρα Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ὀρύζης καὶ συνεπῶς δέον νὰ ἰσχύσῃ ἡ ληφθεῖσα ἀπόφασις μας περὶ συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ σίτου.

§57Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὅτι ἀντικανονικῶς γίνεται ἡ συζήτησις περὶ σίτου, εἶναι ἀναντίρρητον, ἔστω καὶ ἂν πρόκειται περὶ προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως, διότι ἐλήφθη ἤδη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ὅπως ὁσάκις προτάσσεται νεωτέρα ἐπερώτησις ἀκολουθεῖ τὰς προτεταγμένας προηγουμένως. Διὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ σίτου, δὲν ὑπεβλήθη κἂν πρότασις, ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, πρὸς πρόταξιν τῆς συζητήσεως.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται σήμερον.

§59Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἄλλο θέμα αὐτό. Λέγω, λοιπόν, ὅτι πᾶσα ἐπερώτησις καὶ ἂν ὑπεβλήθη πρότασις περὶ προτάξεώς της, κατὰ ληφθεῖσαν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ προτασσομένη σήμερον ἕπεται τῶν προηγουμένως προταχθεισῶν. Μολονότι καὶ ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις, εἶναι ἐπερώτησις μεγίστης σημασίας, καθ’ ὅσον ἡ ἰδική μου πεποίθησις, εἶναι ὅτι ἐκ τῆς καλυτέρας διοικήσεως ἐξαρτᾶται καὶ ἡ καλυτέρα καὶ ταχυτέρα λύσις τοῦ δράματος, δὲν θέλω νὰ ἀντιμαχήσω μὲ τοὺς συναδέλφους. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ συζητήσῃ ἀπόψε τὴν ἐπερώτησιν τοῦ σίτου, νὰ τὴν συζητήσῃ, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅμως, ὅτι μετὰ ταύτην θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις.

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα,

§61Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ ἔχουν ἀποτελεσματικότητα, αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναφέρονται εἰς πολὺ ἐπείγοντα θέματα, νομίζω, ὅτι, δὲν θὰ ἦτο ἄσκοπον νὰ θεσπισθῇ ἐξ ἀρχῆς τῆς συζητήσεως ἓν ὅριον χρόνου ἐντὸς τοῦ ὁποίου θὰ περιορίζωνται οἱ ἀγορηταί, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναγκασθῇ, εἰ δυνατὸν ἀπόψε, νὰ δώσῃ ἀπάντησιν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θὰ προβοῦν εἰς τὴν διατύπωσιν τῆς ἐπερωτήσεως.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀγορητῶν.

§63Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί, ἀλλ’ ἀκριβῶς τὴν παράκλησιν αὐτὴν διατυπώνω πρὸς τὴν Βουλήν. Ὁ ἀριθμὸς ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι σκέπτονται νὰ ὁμιλήσουν νὰ περιορισθῇ. Ὅταν πρόκειται νὰ ἐπαναλάβωμεν ὅσα θὰ ἔχουν ἤδη λεχθῇ δὲν εἶναι ἀνάγκη, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐπιδείξωμεν τὸ ἐνδιαφέρον μας ὑπὲρ τοῦ σίτου νὰ ὁμιλήσωμεν. Ἐὰν οἱ πρῶτοι ὁμιληταὶ ἐξαντλήσουν τὸ θέμα, θὰ ἦτο σκόπιμον — καὶ αὐτὸ θὰ ἀνταπεκρίνετο καὶ εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος — οἱ ἑπόμενοι νὰ ἀπόσχουν τοῦ βήματος, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς ἀποτέλεσμα. Τὸ κρίσιμον, κύριοι, εἰς τοιαῦτα ζητήματα, δὲν εἶναι πόσοι θὰ ὁμιλήσωμεν καὶ ἐὰν θὰ ἐπιδείξωμεν ἐνδιαφέρον, ἀλλὰ κατὰ πόσον τὸ ταχύτερον δυνατὸν θὰ ἀναγκασθῇ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀπαντήσῃ καὶ νὰ λάβῃ μέτρα· αὐτὸ μᾶς ἐνδιαφέρει.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἥν ἡ Βουλὴ δεχθῇ νὰ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ σίτου, νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ νὰ ὁμιλήσῃ πρῶτον ὁ Πρόεδρος τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ σίτου, διὰ νὰ κατατοπίσῃ τὴν Βουλήν. Λοιπόν, ἐρωτῶ τὴν Βουλήν: Δέχεται νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ σίτου;

§65ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§66Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Καὶ νὰ καθορισθῇ ὅτι θὰ ἐπακολουθήσῃ ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις καὶ νὰ παρακληθῇ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ παρίστανται.

§67Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Συνεφωνήθη ἑπομένως, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἡ ἐπερώτησις τῆς Διοικήσεως θὰ εἶναι ἡ ἑπομένη ἀπὸ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ σίτου;

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ὁ κ. Α. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§69Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὀλίγον ἀργὰ ἔρχομαι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἵνα ἐκθέσω τὸ ἔργον τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κατηρτίσθη ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς, κατόπιν προτάσεως τῶν ἀξιοτίμων ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ τοῦτο, διότι ὅταν κατέθεσα τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐξηκολούθει ἡ συζήτησις τῆς ὀρύζης καὶ διὰ νὰ μὴ διακοπῇ αὕτη εἶχεν ἀποφασισθῆ εὐθὺς μετὰ τὴν λῆξιν αὐτῆς νὰ μὴ δοθῇ πρὸς τοῦτο ὁ λόγος. Ἔρχομαι ἤδη, ἔστω καὶ ὀλίγον ἀργά, νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅλον τὸ ἔργον, τὸ ὁποῖον διεχειρίσθη, καὶ κατὰ τίνα τρόπον τὸ διεχειρίσθη ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπή. Εὐθὺς ὡς κατηρτίσθη ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπή εἰς Σῶμα, ἔκρινεν ἀπαραίτητον νὰ καλέσῃ ἐνώπιον αὐτῆς τὴν Πανελλήνιον Ἕνωσιν Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν καὶ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, τῆς Γεωργίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἵνα κατατοπισθῇ ἐπὶ τῶν ζητημάτων ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπρόκειτο νὰ συζητήσῃ καὶ νὰ λάβῃ ἀποφάσεις. Πράγματι, ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐνεφανίσθη ὁ Πρόεδρος τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, ὁ ὁποῖος ἐξέθηκεν ἐν πλάτει ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ὅλον τὸ ζήτημα καὶ κατετόπισεν αὐτὴν ὡς πρὸς τὸ θέμα τῶν δαπανῶν πρὸς καλλιέργειαν τοῦ σίτου καὶ ὡς πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῶν παραγωγῶν. Ἐζήτησε δὲ ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, πρῶτον, νὰ γίνῃ προαιρετικὴ συγκέντρωσις σίτου μέχρι 150.000 τόννων, ἡ δὲ τιμὴ νὰ ὁρισθῇ μέχρι 3.000 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, ἐζήτησε δὲ προσθέτως, ὅπως μὴ ἀφαιρεθῇ τὸ δελτίον ἄρτου ἀπὸ τοὺς σιτοπαραγωγούς. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Πρόεδρος ἀνέπτυσσε τὰς ἀπόψεις του, προσῆλθε καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας Α. Παπαθανάσης, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐπληροφόρησεν εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται αἱ διαπραγματεύσεις τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τῆς Οἰκονομικῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι, ὡς συνεφωνήθη, ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ θὰ εἰσαγάγῃ 510.000 τόννους σίτου, μὲ τιμὴν 1120 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, καὶ μᾶς προσέθηκεν ἀκόμη, ὅτι ἡ Οἰκονομικὴ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ζητεῖ νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ δελτίον ἄρτου ἀπὸ 1.800.000 ἀγροτῶν, μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι δὲν ἔπρεπε, ὡς συνέβη εἰς τὸ παρελθόν, νὰ παρουσιάσῃ ἡ διαχείρισις τοῦ σίτου μέγα ἔλλειμμα καὶ ἐπιμένει αὕτη νὰ μὴ ὑπάρξῃ πλέον ἔλλειμμα εἰς τὸν προϋπολογισμόν, καθ’ ὅσον πέρισυ εἶχε δημιουργηθῆ ἔλλειμμα 440 δισεκατομμυρίων δραχμῶν ἐκ τῆς διαχειρίσεως τοῦ ἄρτου. Μετὰ τὴν συλλογὴν τῶν πληροφοριῶν τούτων, ἡ Ἐπιτροπὴ κατήρτισε μίαν ὑποεπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀνετέθη, ὅπως ἐπισκεφθῇ αὕτη τὰς κρατικὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας καὶ τὸν ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ ζητήσῃ καὶ λάβῃ περισσοτέρας πληροφορίας καὶ στοιχεῖα. Πράγματι, ἐπεσκέφθημεν ἀμέσως τὴν ἑπομένην τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, τὰ γραφεῖα, ὡς καὶ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἔδωσαν τὰς ἑξῆς πληροφορίας: Οἱ ἀρτοδοτούμενοι καθ’ ὅλην τὴν Ἑλλάδα ἐν συνόλῳ ἦσαν 7.800.000 καὶ ἐξ αὐτῶν ἀρτοδοτοῦνται δωρεὰν 1.980.000, ἤτοι 550.000 ἀνταρτόπληκτοι, 430.055 μέλη οἰκογενειῶν ἐπιστρατευθέντων καὶ 1.000.000 ἀπόρων τελείως ἀτόμων, ἀριθμοὶ οἱ ὁποῖοι ὄντως μᾶς ἐξέπληξαν, διότι ἀντεπροσώπευον τὸ ¼ τοῦ ἀρτοδοτουμένου πληθυσμοῦ καὶ πλέον. Ἐπίσης μᾶς παρέσχον τὰς αὐτὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας μᾶς ἔδωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ εἰσαχθησομένου ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ σίτου καὶ ὅτι ἐκ τοῦ ποσοῦ τῶν 510 χιλ. τόννων θέλουν διατεθῆ 60.000 τόννοι διὰ μακαρόνια, τῆς τιμῆς τοῦ σίτου καθορισθείσης πρὸς 4.000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Μᾶς ἔδωκεν ἡ ὑπηρεσία ἐπίσης πληροφορίας περὶ τῆς ποσότητος ἀλεύρου τῆς διδομένης εἰς τοὺς ἀκρίτας, εἰς τοὺς μαθητάς καὶ τοὺς ἀνταρτοπλήκτους. Διὰ τὰ ἔξοδα τῆς ἀρτοποιήσεως μᾶς εἶπον ὅτι ἀνέρχονται εἰς 380 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν καὶ ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἐζήτησε τὴν μείωσιν τῶν ἐξόδων αὐτῶν εἰς 320 δρχ. Κατόπιν τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε νὰ ἀκούσῃ καὶ τὰς ἀντιλήψεις τῆς Οἰκονομικῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, διότι ἦτο κοινὸν μυστικὸν πλέον, ὅτι ὑπῆρχεν ἀντίδρασις σοβαρὰ ὡς πρὸς τὴν τιμὴν καὶ τὸν τρόπον συγκεντρώσεως καὶ διαφωνία μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως τῶν διαχειριζομένων τὸ ζήτημα καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς Οἰκονομικῆς Ἀποστολῆς. Πράγματι, ἐζητήσαμεν νὰ ἐπικοινωνήσωμεν μετὰ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ κατόπιν συστάσεων ἐγενόμεθα δεκτοὶ εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ ὑπουργείου Συντονισμοῦ καὶ ὄχι εἰς ἰδιαιτέραν τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Εἰς τὴν σύσκεψιν ταύτην, ἐκ μέρους τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς παρέστημεν ἐγώ, ὡς Πρόεδρος αὐτῆς, ὁ κ. Βαμβέτσος ὡς Ἀντιπρόεδρος καὶ ὁ κ. Παπαγιάννης, ἐκ δὲ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ὁ κ. Κλαίϋ συνοδευόμενος ὑπὸ δύο βοηθῶν του καὶ δύο ἀνωτέρων ὑπαλλήλων τοῦ ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ. Μετὰ τὰς σχετικὰς διατυπώσεις καὶ παρουσιάσεις ἐζητήσαμεν ἀπὸ τὸν κ. Κλαίϋ νὰ μᾶς ἀναπτύξῃ τὰς ἀντιλήψεις τῆς Ἀμερικανικῆς Οἰκονομικῆς Ἀποστολῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου. Ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ συνδέσῃ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν καὶ πολιτικὴν μὲ τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, ὡς καὶ μὲ τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα τῆς χώρας. Διεμαρτυρήθη ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Κλαίϋ, ὅτι διὰ τῆς ὑπερτιμήσεως τοῦ ἐλαίου δὲν ἐξήχθη ἔλαιον εἰς Ἀμερικὴν ἀξίας 10 ἑκατ. δολλαρίων καὶ τούτου ἕνεκα ἐγένοντο εἰς αὐτὸν δριμύταται παρατηρήσεις ὑπὸ τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ἐπέμβῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἐνῶ ἡ Ἑλλὰς ἠκολούθησε καὶ ἀπεδέχθη τὸ Σχέδιον Μάρσαλ, καὶ συνεπῶς εἶναι ὑπόχρεως νὰ κάμῃ ἐξαγωγὴν ὡρισμένων προϊόντων, ἐν τούτοις, λόγῳ ὑπερτιμήσεως τῶν προϊόντων δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἐξαγωγή. Μᾶς εἶπεν ἐπίσης, ὅτι τὰ ἔξοδα ἀρτοποιήσεως εἶναι μεγάλα, διότι ἔχουν προσληφθῆ πολλοὶ ὑπάλληλοι πρὸς ζύμωσιν τοῦ ἄρτου. Ἐνῶ προπολεμικῶς τὰς 105 ὀκάδας ἄρτου ἠδύνατο νὰ ἀποδώσῃ εἷς ἐργάτης, σήμερον ἀποδίδει μόνον 50 ὀκάδας, καὶ οὕτως ηὐξήθησαν τὰ ἔξοδα τῆς ἀρτοποιήσεως εἰς 580–600 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, καὶ ὅτι θὰ ἐπιζητήσῃ ὅπως περιορισθῶσι τὰ ἔξοδα αὐτὰ εἰς 360 δρχ. καὶ μόνον, καὶ ἀπολυθοῦν δὲ οἱ πλεονάζοντες ὑπάλληλοι καὶ ἐργάται καὶ ἄς φροντίσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ τοὺς ἐξεύρῃ ἄλλην ἐργασίαν. Ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως, μᾶς ἐτονίσθη ρητῶς, ὅτι αὐτὴ δὲν πρέπει νὰ εἶναι πλέον τῶν 1600 δρχ. κατ’ ὀκᾶν. Δὲν δύναται νὰ ἐννοηθῇ, μᾶς προσέθηκεν, ὅπως ὁ σῖτος ὑπερβῇ τὰ πολλαπλάσια τὰ προπολεμικὰ τῶν ἄλλων προϊόντων καὶ νὰ εἶναι πλέον τοῦ διακοσιαπλασίου τοῦ προπολεμικοῦ. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο διέκοψα τὸν κ. Κλαίϋ καὶ εἶπον εἰς αὐτόν, ὅτι οὐδὲν ἄλλο προϊόν εἶχε προστασίαν προπολεμικῶς ἐν Ἑλλάδι παρὰ μόνον ὁ σῖτος, διότι ἡ παραγωγὴ τοῦ σίτου ἐν Ἑλλάδι εἶναι 5–6 ὀκάδες πρὸς μίαν ὀκᾶν σπόρου, ἡ δὲ ἰδιοκτησία κυμαίνεται μεταξὺ 30–50 στρεμμάτων καὶ ἑπομένως ἡ σιτοπαραγωγὴ εἶναι φύσει ἀδύνατον νὰ ζήσῃ ἄνευ προστασίας καὶ νὰ πωλήσῃ τὸν σῖτον μὲ τιμὰς ἐξωτερικοῦ. Τούτων ὅλων ἕνεκα, αἱ ἑλληνικαὶ Κυβερνήσεις ἐλάμβανον πάντοτε προστατευτικὰ μέτρα διὰ τὸν σῖτον. Ἀνέφερον δὲ ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1933, ὅτε ὁ σῖτος εἰσήχθη εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰς Πειραιᾶ μὲ 1.95 δρχ. τσίφ, ἡ συγκέντρωσις ἐγένετο μὲ 7 δρχ., διότι προσετέθη ὁ προστατευτικὸς δασμὸς 2.50 δρχ. κατ’ ὀκᾶν καὶ ἕτεραι 2.50 πρὸς βελτίωσιν σιτοκαλλιεργείας. Καὶ οὕτω, ἐνῶ ὁ σῖτος εἰσήγετο μὲ 2 δρχ., ἡ συγκέντρωσις ἐγένετο μὲ τριπλασίαν τιμήν, δηλαδὴ μὲ 7 δραχμάς, καὶ συνεπῶς κατὰ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν, ὁ σῖτος ἐφέτος ἔπρεπε νὰ ὁρισθῇ εἰς 3.600 δρχ. ἤτοι εἰς τὸ τριπλάσιον τῶν 1200 δρχ. τοῦ ἐξωτερικοῦ. Διὰ νὰ καθορισθῇ ἡ τιμὴ τοῦ σίτου ἐν Ἑλλάδι δὲν πρέπει νὰ γίνεται σύγκρισις μὲ τὴν τιμὴν τοῦ σίτου ἐν Ἀμερικῇ, διότι ἄλλαι εἶναι αἱ συνθῆκαι ἐκεῖ καὶ ἄλλαι ἐδῶ. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου ἐλάβομεν τὴν ἀπάντησιν ὑπὸ τοῦ βοηθοῦ τοῦ κ. Κλαίϋ, ὅτι αὐτὸ ἐγένετο ἀπὸ τοῦ 1934 καὶ μέχρι τοῦ 1944, ἔκτοτε ἤλλαξεν ἡ κατάστασις. Οἱ ἀριθμοί, τοὺς ὁποίους μᾶς ἔδωσεν ὁ σοφὸς ἐκεῖνος βοηθὸς τοῦ κ. Κλαίϋ ἦσαν ἀνακριβεῖς. Ὅταν ὁ κ. Βαμβέτσος ἠρώτησε τὸν κ. Κλαίϋ τί σκέπτεται οὗτος διὰ τὸ δελτίον τοῦ ἀγρότου, ἡ ἀπάντησις ἦτο καταπέλτης: Σχεδὸν δὲν ἐδέχθη κἄν, ἔχων ἀπόφασιν νὰ καταργήσῃ τοῦτο εἰς 1.800.000 ἀγρότας. Ἀπήλθομεν κ. συνάδελφοι, ἐκεῖθεν ἀπογοητευμένοι. Κατόπιν αὐτῶν τῶν στοιχείων καὶ πληροφοριῶν ὅπου συνεκεντρώσαμεν συνήλθομεν εἰς σύσκεψιν καὶ ἀφοῦ ἀντηλλάξαμεν τὰς γνώμας μας, κατελήξαμεν εἰς ἀπόφασιν, ἀφοῦ ἕκαστος ἀνέπτυξε τὰς ἀπόψεις του καὶ τὰς γνώμας του, ὑπεράνω κομματικῶν ἀντιλήψεων καὶ ὑπολογισμῶν. Ὀφείλω νὰ προσθέσω, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὅλα τὰ μέλη τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς ἐξήρθησαν εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς των, γεγονός, ὅπερ τιμᾷ αὐτὰ καὶ ὅλον τὸν πολιτικὸν κόσμον. Ἀπετέλεσαν ὅλα τὰ μέλη μίαν ὁμάδα, ἀσχέτως κόμματος καὶ εἰργάσθησαν σοβαρώτατα, χωρὶς κανὲν νὰ ἐνθυμῆται εἰς ποῖον κόμμα ἀνήκει, ἀλλὰ ὡς Ἕλληνες ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ ἀγαστῇ συμφωνίᾳ, κατέληξαν εἰς τὰ γνωστὰ συμπεράσματα. Συγχαίρω καὶ ἐκφράζω τὰς εὐχαριστίας μου πρὸς ὅλα τὰ μέλη τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ὑψώθησαν ὑπεράνω τῶν κομματικῶν των ἀντιλήψεων καὶ δημοκοπικῶν ἐνεργειῶν, ἵνα, ἔχοντα γνώμονα τὰ συμφέροντα τῶν ἀγροτῶν καὶ τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν καὶ δημοσιονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας, καταλήξουν εἰς τὴν ὁμόφωνον ἀπόφασιν. Καὶ πρῶτον, εἰς τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως, συνεζητήσαμεν ἐὰν θὰ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ αὕτη καὶ ἐφέτος ἢ ὄχι. Ἡ συγκέντρωσις, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἕνας θεσμὸς προστατευτικὸς τῆς παραγωγῆς. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ σιτοκαλλιέργεια ἐν Ἑλλάδι ἄνευ τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως, καθ’ ὅσον ὑφίσταται ἡ μικρὰ ἰδιοκτησία, ἥτις ἀπαιτεῖ μεγάλα ἔξοδα καλλιεργητικά. Ἐγένετο μέγας ἀγὼν διὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν ἀγροτῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπῆρξα πρωτεργάτης καὶ ἐφυλακίσθην καὶ προεπηλακίσθην, ὡς καὶ ὁ ἐκ Καρδίτσης συνάδελφος κ. Σταμούλης καὶ ἄλλοι, πλὴν τίποτε δὲν θὰ ἐκάμαμεν, ἀπολύτως τίποτε, ἂν δὲν ἀγωνιζώμεθα νὰ θεσπισθῇ καὶ ὁ προστατευτικὸς θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, διότι θὰ ἦτο ἀδύνατον νὰ ζήσουν οἱ ἀγρόται καὶ νὰ καλλιεργήσουν τὴν γῆν ἄνευ τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως λόγῳ τῆς μικρᾶς ἀποδώσεως τοῦ θεσσαλικοῦ ἐδάφους, τῆς σμικρότητος τοῦ κλήρου καὶ τοῦ τεμαχισμοῦ αὐτοῦ καὶ τῶν μεγάλων καλλιεργητικῶν ἐξόδων. Ἐκτὸς τῆς συγκεντρώσεως προσετέθη καὶ εἷς ἄλλος συντελεστὴς ὁ προστατευτικὸς δασμὸς ἐπὶ τοῦ ἐξαιρετικοῦ σίτου καὶ ἡ κατὰ 2–2,50 δραχ. θεσπισθεῖσα βελτίωσις τῆς καλλιεργείας. Ὁ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγόμενος σῖτος προπολεμικῶς ἤρχετο μὲ δύο δραχμὰς περίπου τὴν ὀκᾶ, ἀλλὰ διὰ τοῦ θεσμοῦ τῆς συγκεντρώσεως καὶ τοῦ προστατευτικοῦ δασμοῦ καὶ διὰ τῆς ἐνισχύσεως τῆς οἰκονομίας πρὸς βελτίωσιν τῆς καλλιεργείας ἐγένετο ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου εἰς τριπλασίαν τιμὴν τοῦ ἐξωτερικοῦ τοιούτου. Καὶ μὲ ὅλην αὐτὴν τὴν προστασίαν καὶ πάλιν οἱ ἀτυχεῖς Ἕλληνες ἀγρόται ζοῦν πενιχρότατα, ζοῦν τρεφόμενοι μὲ ἕνα κομμάτι ψωμὶ καὶ τυρὶ καὶ μέσα εἰς τὰς καλύβας.

§70ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχουν τυρί;

§71Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Σήμερα, κ. συνάδελφε, ζοῦν μὲ ψωμὶ καὶ κρεμμύδι μόνον. Ἀκριβῶς δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἔπρεπε νὰ διατηρηθῇ ὁ θεσμὸς τῆς συγκεντρώσεως καὶ ὁ προστατευτικὸς δασμὸς ὄχι μόνον κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, ἀλλὰ καὶ τὰ ἑπόμενα μέχρις ὅτου βελτιωθῇ ἡ καλλιέργεια καὶ οἱ ὅροι τῆς ζωῆς τοῦ ἀγρότου. Ἐλάβομεν, κύριοι συνάδελφοι, ὑπ’ ὄψιν τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ, ὅτι ἀρτοδοτοῦνται 7.800.000 ἄτομα. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι ἀληθές, διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι εἶναι πολλοὶ εἰς τὰ βουνὰ καὶ ὅτι εἰς πολλὰ μέρη δὲν πηγαίνουν ἄλευρα λόγῳ τῆς καταστάσεως καὶ συνεπῶς ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀρτοδοτουμένων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι πλέον τῶν 6.500.000. Κατελήξαμεν λοιπόν, ὅτι διὰ τὴν ἀρτοδότησιν ἑξήμισυ ἑκατομμυρίων ἀτόμων πρὸς 100 δράμια ἄρτου κατ’ ἄτομον —μολονότι οἱ Ἀμερικανοὶ εἶπον ὅτι ἀργότερον ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ καὶ τὰ 120 δράμια— ἀπαιτοῦνται ἐν συνόλῳ 600.000 τόννοι σίτου σὺν 60.000 διὰ τὴν μακαρονοποιΐαν τὸ ὅλον 660.000 τόννοι. Ἀφαιρέσαμεν ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου τὰς 510.000 τόννους οἱ ὁποῖοι θὰ εἰσαχθοῦν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ βλέπομεν ὅτι ἀπομένει ἕνα ποσὸν 150.000 τόννων πρὸς τροφοδότησιν τοῦ λαοῦ καὶ τὸ ὁποῖον ἀκριβῶς ποσὸν ὑπεδείξαμεν ὅτι πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως καὶ οὕτω ἀπεφάνθημεν ὅτι ἡ συγκέντρωσις πρέπει νὰ ἀνέλθῃ εἰς 150.000 τόννους καὶ δὲν ἐξητάσαμεν, κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις τῶν Ἑνώσεων Συνεταιρισμῶν τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως καὶ τῶν γεωργῶν ἐν γένει, καὶ τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, δὲν ἦσαν ὑπερβολικαί, διότι ἐξαιρετικῶς ἐφέτος τὰ ἔξοδα ἦσαν μεγάλα ἀφ’ ἑνὸς λόγῳ τῶν βροχῶν ἕνεκα τῶν ὁποίων ὁ θερισμὸς θὰ ἀπαιτήσῃ περισσότερα ἔξοδα, καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ καλλιέργεια γενικῶς ἀπήτησε πολὺ μεγαλύτερα ποσὰ λόγῳ τῆς τρομοκρατίας τῶν κομμουνιστῶν. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ πρότασις τῆς Πανελληνίου Ἑνώσεως Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν, δὲν ἦτο ὑπερβολική, πλὴν ὅμως ἡ Ἐπιτροπὴ ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν τὰ ὅσα ἤκουσεν ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανούς, ἀρνουμένους νὰ δώσουν μεγαλύτερον πολλαπλάσιον τοῦ διακοσιαπλασίου, τὴν οἰκονομικὴν καὶ δημοσιονομικὴν κατάστασιν τῆς χώρας καὶ σκεπτομένη μήπως ἡ μεγαλυτέρα τιμὴ φέρῃ αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου εἰς βάρος τῶν καταναλωτῶν καὶ ἰδίως τῶν μισθοσυντηρήτων ἢ ἔλλειμμα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ πληθωρισμόν, καθώρισε τὴν τιμὴν τοῦ σίτου τῆς συγκεντρώσεως εἰς δρ. 2.500 κατ’ ὀκᾶν ὡς ὅριον δυνάμενον νὰ γίνῃ δεκτὸν ἄνευ κλονισμοῦ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν ἐν γένει συνεπειῶν.

§72Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ἡ ἀπόφασις, κύριοι συνάδελφοι, τῆς Κυβερνήσεως, ὁμιλεῖ περὶ 2.250 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν.

§73Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Λάθος ἐγένετο. Ἡμεῖς ὑπεδείξαμεν τιμὴν συγκεντρώσεως 2500 δραχμ.

§74Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ) Μάλιστα, κύριοι συνάδελφοι, ἔγινεν ἕνα λάθος κατὰ τὴν δημοσίευσιν. Καὶ ἀντὶ 2.500, ἐγράφη 2.250.

§75Α. ΜΟΥΣΤΡΟΥΦΗΣ. Ἐπιτρέπεται, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ἕνα τοιοῦτον σοβαρὸν ζήτημα νὰ συμβῇ τοιοῦτον λάθος;

§76Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ). Σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν ἐγένετο σκοπίμως, ἀλλὰ πρόκειται περὶ λάθους, ἐπαλαμβάνω, τυπογραφικοῦ.

§77Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Μετὰ ταῦτα ἐξητάσαμεν τὰ ἄλλα ζητήματα. Ὑπεδείξαμεν πρὸς κάλυψιν τῶν δαπανῶν, τῆς δωρεὰν ἀρτοδοτήσεως τῶν ἀνταρτοπλήκτων, τῶν μελῶν τῶν οἰκογενειῶν τῶν στρατευθέντων καὶ ἀπόρων, ὅτι ὡρισμέναι τάξεις, αἱ εὐπορώτεραι, ἔπρεπε νὰ ὑποχρεωθοῦν νὰ πληρώσουν τὸ ψωμὶ ἀκριβώτερον, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὰς ἐργαζομένας τάξεις, τὰς τάξεις τῶν συνταξιούχων, τῶν δημοσίων, ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν δραχμοσυντηρήτων ἐν γένει οἱ ὁποῖοι φθηνότερον πρέπει νὰ παίρνουν τὸ ψωμὶ τους. Ὑπεδείξαμεν ἐπίσης ὅτι ἡ συγκέντρωσις ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἀπὸ τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς καὶ ὄχι ἀπὸ τοὺς μεγάλους. Κατόπιν εἰσήλθομεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀρτοδοτήσεως τῶν ἀγροτῶν δι’ οὓς οἱ Ἀμερικανοὶ ἐζήτουν νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ δελτίον. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκρινεν ὅτι δὲν εἶναι οὔτε δίκαιον, οὔτε ὀρθόν, οὔτε ἐπιτετραμμένον νὰ ἀφαιρεθῇ τὸ δελτίον ἀπὸ τοὺς σιτοπαραγωγούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἡ μᾶλλον πτωχοτέρα τάξις καὶ νὰ πληρώνουν ἀκριβώτερον τὸ ψωμί των ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους καὶ βιομηχάνους καὶ ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἐργάτας, αἵτινες λαμβάνουν ἡμερομίσθιον 30–40.000. Ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν ὑπέστη τὰ πάνδεινα καὶ κατὰ τὴν κατοχὴν καὶ τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα, καὶ ἀπεφάνθημεν νὰ διατηρηθῇ τὸ δελτίον τοῦ ἄρτου εἰς τοὺς παραγωγοὺς ἐν γένει ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξαιρέσεως. Πρὸς ἀποφυγὴν δαπανῶν, ἐπροτείναμεν ἀντὶ νὰ μεταφέρεται ὁ σῖτος ἀπὸ διαμερίσματος εἰς διαμέρισμα πρὸς διανομὴν εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ νὰ ἐπιβαρύνεται μὲ ἔξοδα περισσότερα, νὰ πληρωθῇ εἰς τὸν ἀγρότην εἰς χρῆμα ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς τιμῆς τοῦ δελτίου καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐμειοῦντο τὰ ἔξοδα ἐν γένει. Κατόπιν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ ζήτημα τοῦ πληθωρισμοῦ, ὅπερ ἦτο καὶ τὸ σπουδαιότερον καὶ πρὸ τοῦ ὁποίου εὕρομεν μεγίστην ἀντίδρασιν ἐκ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Διὰ τὴν συγκέντρωσιν 150.000 τόννων πρὸς δρχ. 2.500 κατ’ ὀκᾶν θὰ ἀπαιτηθοῦν 290 δισεκατομμύρια περίπου, ποσὸν ἀρκούντως σοβαρὸν ὅπερ βεβαίως προκαλεῖ ἀνησυχίας μήπως προκληθῇ πληθωρισμός. Πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ προβλήματος τοῦ πληθωρισμοῦ ἐπροτάθη παρ’ ἐμοῦ καὶ ἐγένετο δεκτὸν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς ὁμοφώνως ὅπως ἡ Τράπεζα ἡ Ἀγροτικὴ κρατήσῃ 150 δισεκατομμύρια, πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν τῶν ὀφειλομένων ὑπὸ τῶν ἀγροτῶν, τὸ δὲ ὑπόλοιπον ἐξ 140 δισεκατομμυρίων πληρωθῇ εἰς δύο δόσεις, μίαν κατὰ τὴν παράδοσιν πρὸς κάλυψιν τῶν ἐπειγουσῶν ἀναγκῶν τῶν γεωργῶν καὶ ἡ ἄλλη μετὰ τρεῖς μῆνας. Ἐλέχθη ὅτι δὲν θὰ ἔδιδον οἱ ἀγρόται 150 δισεκατομμύρια ἀλλὰ ὀλιγώτερα εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι ὄχι μόνον θὰ ἔδιδον τὰ 150 δισεκατομμύρια ἅτινα ὀφείλουν, ὅταν ἡ τιμὴ θὰ καθωρίζετο εἰς δραχ. 2.500, ἀλλὰ καὶ θὰ ἔσπευδον οἱ ἀγρόται ὄχι μόνον τὰ πρὸς τὴν Τράπεζαν καλλιεργητικὰ δάνειά των νὰ πληρώσουν, ἀλλὰ καὶ τὰ μεσοπρόθεσμα τοιαῦτα διὰ νὰ τακτοποιηθοῦν. Ἄν ὅμως ἡ τιμὴ θὰ εἶναι κάτω τῶν 2.500 δρχ. ἀσφαλῶς ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα δὲν θὰ εἰσπράξῃ οὔτε λεπτόν. Διὰ τὴν συγκέντρωσιν λοιπόν, τῶν 150 χιλ. τόννων, ἐπαλαμβάνω πρὸς 2.500 δραχ., ἀπαιτοῦνται, ἐπαναλαμβάνω, περίπου 290 δισεκατομμύρια. Μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν 150 δισεκατομμυρίων τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, ὑπολείπονται 140 δισεκατομμύρια. Ἀλλὰ καὶ αὐτὰ τὰ 140 δισεκατομμύρια ἀμέσως πληρωνόμενα θὰ ἦσαν πολλὰ καὶ ὁ κίνδυνος τοῦ πληθωρισμοῦ θὰ ἐνεφανίζετο καὶ πάλιν, διότι πρὸς πληρωμὴν ἄμεσον αὐτῶν θὰ ἀπῃτεῖτο ἔκδοσις χαρτονομίσματος, γεγονὸς ὅπερ θὰ ἀνέτρεπε τὴν τιμὴν τῆς λίρας καί, ἐν μιᾷ λέξει, θὰ ἐδημιούργει μίαν κατάστασιν πληθωρικὴν ἐπικίνδυνον. Τὸν κίνδυνον τοῦτον ἐσκέφθημεν ὅτι θὰ ἀπεφεύγωμεν ἐὰν τὸ μὲν ἥμισυ τῶν 140 δισεκατομμυρίων, δηλαδὴ τὰ 70 δισεκατομμύρια, ἐπληρώνετο ἀμέσως εἰς τοὺς ἀγρότας ἅμα τῇ παραδόσει τοῦ σίτου πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν μικρῶν καὶ ἀπαραιτήτων ἀναγκῶν τῶν ἀγροτῶν καὶ μικροχρεῶν πρὸς τοὺς παντοπώλας, τοὺς ἰατροὺς κλπ. Τὸ δὲ ὑπόλοιπον ἐξ 70 δισεκατομ. νὰ πληρωθῇ εἰς τοὺς ἀγρότας μετὰ τρίμηνον, ἀφοῦ δηλαδὴ προηγουμένως διατεθῇ τὸ προϊόν τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὴν κατανάλωσιν καὶ εἰσπραχθῇ τὸ ἀπαιτούμενον ποσόν. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι συνάδελφοι, ἐλύθησαν ὅλα τὰ ζητήματα ὥστε νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις 150.000 μὲ 2.500 δραχ., χωρὶς οὔτε ὁ προϋπολογισμὸς νὰ κλονισθῇ, οὔτε πληθωρισμὸς νὰ δημιουργηθῇ, οὔτε τὸ ψωμὶ τοῦ λαοῦ νὰ αὐξηθῇ. Μετὰ τὴν ὁμόφωνον ταύτην ἀπόφασιν τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς προέβημεν εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἀνακοινωθέντος τὸ ὁποῖον γνωρίζετε ὅλοι. Τὴν ἑπομένην ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ διατυπώσωμεν τὰς ἀποφάσεις μας καὶ τὰ συμπεράσματά μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπληροφορήθημεν αἴφνης ὅτι συνέρχεται τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ὅπως λάβῃ ἀποφάσεις ἐπὶ τῆς συγκεντρώσεως. Ἀπηύθυνα ἀμέσως ἔγγραφον πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐζήτουν, προτοῦ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον προβῇ εἰς ἀποφάσεις, δέον νὰ ἀκούσῃ τὴν διακομματικὴν Ἐπιτροπήν. Πράγματι, μετὰ μίαν ὥραν, ἔλαβον πρόσκλησιν ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ προσέλθῃ ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐνώπιον τοῦ συνεδριάζοντος Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Εἰδοποίησα τὰ μέλη, καὶ προσήλθομεν ὅλοι εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὅσα ἀνέπτυξα ἐνώπιον ὑμῶν, ἀξιότιμοι κ. συνάδελφοι, ἀνέπτυξα καὶ ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διὰ μακρῶν μὲ ὅλας τὰς λεπτομερείας καὶ τοὺς ἀριθμούς. Ἐξέθηκα ὅλας μας τὰς ἀπόψεις καὶ ὑπεστήριξα τὸ δυνατὸν τῆς συγκεντρώσεως 150.000 τόννων μὲ τιμὴν 2.500 δραχ., χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ κίνδυνος πληθωρισμοῦ καὶ οἰκονομικῆς ἀνατροπῆς τοῦ ἰσοζυγίου τοῦ προϋπολογισμοῦ. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἀφοῦ μᾶς ἤκουσε μετὰ προσοχῆς ὑπεσχέθη ὅτι θὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα ἐπὶ τῶν ἀναπτυχθεισῶν νέων βάσεων. Ἐδώσαμεν τὰ ὑπομνήματά μας καὶ ἐκ περιτροπῆς εἴδομεν τοὺς κ.κ. ἁρμοδίους ὑπουργοὺς καὶ λοιποὺς ἁρμοδίους. Ἐν τῷ μεταξὺ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, εἶχε καταλήξει νὰ γίνῃ μία συνάντησις τῶν τριῶν ὑπουργῶν, τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, τῆς Γεωργίας καὶ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ὁποίαν νὰ κληθῶ καὶ ἐγὼ ὡς Πρόεδρος τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἡ σχετικὴ ἔκθεσις. Μετὰ δύο ἡμέρας ἐκλήθην πράγματι πρὸς συζήτησιν τοῦ θέματος καὶ ἐξέθηκα τὰς γνώμας καὶ τὰς ἀπόψεις τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἀπέδειξα ὅτι καλύπτονται ὅλαι αἱ δαπάναι καὶ δὲν μένει οὐδὲν ἔλλειμμα. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω καὶ τοῦτο: Ὁ κ. Τζανετόπουλος, δηλαδὴ ἡ ΕΦ–ΕΞ, δὲν ἠκολούθησε τὴν τακτικὴν τοῦ ὑπολογισμοῦ ἐπὶ τοῦ σίτου τὴν ὁποίαν ἠκολούθουν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ἀλεύρου, καὶ μᾶς εἶπον ὅτι εἰς τοὺς ὑπολογισμούς μας ὑπάρχει ἔλλειμμα 300 δισεκατομμυρίων δραχμῶν. Συνήντησα ἀμέσως τὸν κ. Τζανετόπουλον διὰ νὰ ἴδω ποῦ εὗρε τὴν τοιαύτην μεγάλην διαφορὰν καὶ οὗτος μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐγράφομεν ὡς ἔσοδον ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ ἄρτου. Διότι τὰ ἔξοδα ἀρτοποιΐας δὲν τὰ εἰσπράττῃ τὸ Κράτος ἀλλ’ οἱ ἀρτοποιοί, καὶ πρὸς τούτοις δὲν ὑπελογίσαμεν καὶ τὰ 97 δισεκατομμύρια τοῦ δασμοῦ. Ὁ κ. Τζανετόπουλος ἔκαμε τοὺς λογαριασμούς του οὐχὶ ἐπὶ τοῦ σίτου ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ ἀλεύρου, καὶ ὑπεστήριζεν ὅτι προέκυπτε μία διαφορὰ εἰς τὴν μακαρονοποίησιν, διότι ὑπελόγιζεν εἰς 4.000 δραχ. κατ’ ὀκᾶν τὸ ἄλευρον καὶ οὐχὶ τὸ σῖτον, ὅπως μᾶς εἶπον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ. Τότε ἠναγκάσθημεν νὰ κάμωμεν δευτέραν ἔκθεσιν καὶ νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν βάσιν τοῦ κ. Τζανετοπούλου τὴν ὁποίαν ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω εὗρον τελειοτέραν καὶ διὰ νὰ ἀποφύγω μακρὰς συζητήσεις, ἐδέχθην ὅλας τὰς ἀπόψεις του καὶ μόνον ἐπρότεινα διὰ τὰ μακαρόνια νὰ εἶναι, ἀντὶ 50 χιλ. τόννοι σίτου, νὰ εἶναι 60 χιλ. τόννοι ἀλεύρου, ἤτοι ½ ὀκᾶν κατ’ ἄτομον καὶ ἐδέχθη τὴν σκέψιν μου ταύτην. Τὴν ἑπομένην μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ὅπου παρέστη καὶ ὁ κ. Ἐξαρχάκης καὶ ἀντιπρόσωποι τῶν Ὑπουργείων Ἐφοδιασμοῦ καὶ Γεωργίας καὶ ἐκεῖ μοῦ παρουσίασαν ἔλλειμμα 88 δισεκατομμυρίων. Ὑπέδειξα ὅτι κακῶς ὑπελόγιζον τὰ πίτυρα πρὸς 700 δραχ. ἀφοῦ μέγα μέρος θὰ ἐπωλῆτο ὡς ἄλευρον καὶ ἔπρεπε νὰ τὰ ὑπολογίσουν με τὴν ἀξίαν τοῦ ἀλεύρου, ὅπερ ἀπεδέχθησαν καὶ προσέτι ἐπρότεινα ὑπὸ ἰδίαν μου εὐθύνην νὰ αὐξήσῃ ἡ τιμὴ τοῦ ἀλεύρου κατὰ 200 δρχ. εἰς τοὺς μὴ πληρώνοντας ἀρτοποιητικά. Εἰς τὰς Ἀθήνας τὸ ψωμὶ ἐπιβαρύνεται μὲ 500 δραχ. ψηστικὰ καὶ ζυμωτικὰ τὰς ὁποίας ὁ λαμβάνων ἀλεῦρι δὲν πληρώνει διότι ζυμώνει ὁ ἴδιος καὶ πληρώνει ψηστικὰ μόνον 200 δραχ. διὰ 3 ὀκάδας. Συνεπῶς δίκαιον εἶναι νὰ πληρώνουν τὸ ἄλευρον ἀκριβώτερον κατὰ 200 δραχ. ὁπότε καλύπτεται καὶ τὸ ποσὸν τῶν 88 δισεκατομμυρίων τοῦ ἐλλείμματος. Ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου εὑρέθημεν σύμφωνοι ὅτι δὲν παρουσιάζεται πλέον ἔλλειμμα, πλὴν τῶν 440 δισεκατομμυρίων τοῦ παρελθόντος ἔτους.

§78Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Μήπως ἐν τῇ ἐρεύνῃ τῶν στοιχείων ἀνεκαλύψατε τοῦτο, τοῦ ὁποίου σήμερον ἔλαβον γνῶσιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ὅτι μέχρι σήμερον, ἤτοι μέχρι τῆς 5ης Ἰουλίου, αἱ Ἀθῆναι καὶ ὁ Πειραιεὺς τρώγουν τὸ ψωμὶ μὲ 1000 δραχμὰς καθ’ ἣν στιγμὴν ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος τὸ τρώγουν μὲ 1500 καὶ ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἐλλείμματα προέρχονται ἀπὸ τὴν φαγάνα τῆς Ἀθήνας ἔναντι τῆς ὁποίας θυσιάζεται ἡ ἐπαρχία;

§79Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν 440 δισεκατομμυρίων δὲν προέρχεται ἐξ αὐτοῦ. Ὀφείλεται εἰς τοῦτο. Τὰ ἔξοδα τῆς ἀρτοποιήσεως διὰ τὰ 2 ἑκατομμύρια ἀτόμων, ἀνήρχοντο εἰς 600 δραχ. κατ’ ὀκᾶν, ἐκτὸς τῶν ἐξόδων μεταφορᾶς καὶ ἀλέσεως καὶ μὲ τὴν τιμὴν τῶν 1000 δραχ. κατ’ ὀκᾶν εἰσεπράττοντο μόνον τὰ ἔξοδα ἀρτοποιήσεως εἰς δὲ τὸν λαὸν δωρεὰν ἐδίδετο τὸ ψωμί, καὶ δὲν ἐπληρώνοντο τὰ ἄλευρα. Εἰς τοῦτο ἀκριβῶς ὀφείλεται τὸ μεγάλο ἔλλειμμα τῶν 440 δισεκατομμυρίων δραχ. Αἱ δαπάναι τῆς ἀρτοποιήσεως εἶναι βεβαίως μεγάλαι καὶ πρέπει νὰ ἐλαττωθοῦν σοβαρῶς, οὐχὶ ὅμως καὶ μὲ τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀμερικανικῆς Οἰκονομικῆς Ἐπιτροπῆς, διότι θὰ ἦτο ὑποχρεωμένη ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποζημιώσῃ τοὺς ἀπολυθησομένους ἀρτεργάτας. Τούτου ἕνεκα ἡ Ἐπιτροπὴ καθώρισε τὰ ἔξοδα ἀρτοποιήσεως μειωμένα εἰς 500 δραχ. καὶ ὄχι εἰς 320 ὡς ἐπρότεινεν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή. Ἔχοντες λοιπόν, ὑπ’ ὄψιν ὅτι μὲ συγκέντρωσιν 150.000 πρὸς 2.500 δραχ. δὲν κλονίζεται τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, δὲν αὐξάνει ἡ τιμὴ τοῦ ἄρτου καὶ ὁ πληθωρισμὸς ἀποφεύγεται μὲ τὴν τμηματικὴν πληρωμήν, ἐλπίζαμεν εἰς καλὴν λύσιν καίτοι ἐγνωρίζαμεν τὰς ἀπόψεις τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ἡ ὁποία δυστυχῶς δὲν ἠννόει νὰ ὑποχωρήσῃ καὶ ἐπέμενε καὶ ἐπιμένει εἰς τὸ 200πλάσιον καὶ μόνον τῆς προπολεμικῆς τιμῆς, ἰσχυριζομένη ὅτι δὲν δύναται νὰ δεχθῇ μεγαλύτερον πολλαπλάσιον διὰ τὸν σῖτον. Διότι ἂν ἐδέχετο διὰ τὸν σῖτον τριακοσιαπλάσιον τοῦ προπολεμικοῦ τὸ ἴδιον κατόπιν θὰ ἔπρεπε νὰ κάμῃ καὶ γιὰ τὸ λάδι, τὸν καπνό, τὸ βαμβάκι καὶ εἰς ἄλλα εἴδη καὶ θὰ εὑρισκώμεθα τότε πρὸ πληθωρισμοῦ καὶ πρὸ μιᾶς οἰκονομικῆς κρίσεως καὶ δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ σχέδιον Μάρσαλ διότι μὲ μεγάλας τιμὰς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἐξαγωγὴ προϊόντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τοὺς ἀπηντήσαμεν μὲ τὰ γνωστὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα προανέφερα. Εἴπομεν καὶ εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ εἰς τοὺς Ἀμερικανοὺς ὅτι δὲν εἶναι τὸ ἴδιον μὲ τὴν καλλιέργειαν τῆς ἐλαίας, τῆς σταφίδος, τοῦ καπνοῦ κλπ. ἡ καλλιέργεια τοῦ σίτου. Ἡ δαπάνη τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου εἶναι κατὰ πολὺ μεγαλυτέρα, τῆς καλλιεργείας τῆς ἐλαίας ἥτις δὲν ἔχει ἀνάγκην σπόρου, ἐνῷ οἱ σιτοπαραγωγοὶ πληρώνουν τὸν σπόρον 2.700 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Ὁ σῖτος ἔχει τρία ὀργώματα διὰ τὰ ὁποῖα δαπανᾷ 30.000 δρχ. κατὰ στρέμμα, ἐνῷ ἡ ἐλαία δὲν ἔχει. Ἡ ἐλαία ἔχει βεβαίως ἔξοδα συγκομιδῆς, ἀλλὰ καὶ ὁ σῖτος ἔχει τὸν θερισμὸν ὁ ὁποῖος στοιχίζει 12 ὀκάδες κατὰ στρέμμα, ἡ ἐλαία ἔχει καθάρισμα ἀλλὰ καὶ ὁ σῖτος βοτάνισμα, καὶ γενικῶς τὰ ἔξοδα τῆς σιτοκαλλιεργείας εἶναι σοβαρῶς μεγαλύτερα. Ἐκτὸς τούτου τὸ εἰσόδημα τοῦ σιτοπαραγωγοῦ ἀγρότου εἶναι κατὰ πολὺ μικρότερον τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν καὶ τῶν παραγωγῶν τῶν ἄλλων ἐν Ἑλλάδι προϊόντων καὶ δὲν δύναται νὰ ὑπολογισθῇ τὸ προπολεμικὸν πολλαπλάσιον τοῦ σίτου ὅμοιον πρὸς τὸ ποσοστὸν τῶν ἄλλων εὐγενῶν προϊόντων.

§80Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Τὸ ἕνα ἀπὸ τὸ ἄλλο ἔχει ἔξοδα.

§81Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὁ ἐλαιοπαραγωγὸς ζῇ καλύτερα τοῦ σιτοπαραγωγοῦ. Ζῶ εἰς τὰς σιτοπαραγωγικὰς περιφερείας ἀπὸ μικρᾶς ἡλικίας καὶ γνωρίζω καλύτερον παντὸς ἄλλου τὰ πράγματα. Ἔζησα μεταξὺ τῶν ἀγροτῶν ἀντελήφθην τὴν οἰκτρὰν αὐτὴν ζωὴν καὶ θέσιν καὶ τούτου ἕνεκα ὕψωσα τὴν σημαίαν τῆς ἀποκαταστάσεως τῶν λευκῶν αὐτῶν δούλων εἰς μικροϊδιοκτήτας. Ἠγωνίσθην εἰς τὰς πρώτας γραμμάς, ἐπάλαισα ὑπὲρ τῶν ἀτυχῶν τούτων ὑπάρξεων διότι τοὺς ἔβλεπον νὰ πάσχουν καὶ νὰ ὑποφέρουν. Ὅλοι οἱ ἄλλοι παραγωγοὶ ζοῦν πάρα πολὺ καλύτερον ἀπὸ τὸν σιτοπαραγωγὸν ἀγρότην.

§82Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν ὅσων εἴπατε, διότι ἤκουσα νὰ διαμαρτύρεσθε, ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς παραγωγῆς τοῦ σίτου καὶ τῶν ἄλλων προϊόντων εἶναι μεγάλη. Εἶναι οὐσιώδης ἡ διαφορὰ τῆς ἀποδόσεως τοῦ σίτου ἐν σχέσει πρὸς τὰ ἄλλα προϊόντα. Διότι ὁ σῖτος εἶναι ἐκ τῶν προϊόντων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦν πολὺ ὀλιγωτέραν ἐργασίαν τοῦ παραγωγοῦ, ἐνῷ τὰ ἄλλα προϊόντα τὰ ὁποῖα ἔχουν μεγαλύτερον ἀκαθάριστον εἰσόδημα, ἔχουν μεγαλυτέραν συμμετοχὴν τῆς γεωργικῆς ἐργασίας καὶ ἑπομένως ὁ σιτοπαραγωγὸς ἀναμφισβητήτως ἀμείβεται γλισχρότερον ἀπὸ κάθε ἄλλον παραγωγὸν εὐγενῶν προϊόντων. Αὐτὸ εἶναι γεωργοοικονομικῶς βεβαιωμένον.

§83Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, σᾶς ἐξέθηκα ἐν πλάτει τὸ ἔργον τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ πάλιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ ἐκφράσω τὰ συγχαρητήριά μου πρὸς ὅλα τὰ μέλη τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς, διότι εἰργάσθησαν μετὰ ζήλου καὶ ὑπεράνω πάσης κομματικῆς ἀντιλήψεως, ἵνα δώσουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέσα νὰ ἀντιπαλαίσῃ κατὰ τῶν οἰκονομικῶν ἐκείνων παραγόντων, οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν δυστυχῶς, νὰ προσανατολισθοῦν μὲ τὴν κατάστασιν τὴν ὑφισταμένην ἐν Ἑλλάδι, καὶ οἵτινες νομίζουν ὅτι ζοῦν ἐν Ἀμερικῇ καὶ ὁ Ἕλλην ἀγρότης εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν μοίραν μὲ τὸν Ἀμερικανὸν συνάδελφόν του. Δὲν κατώρθωσαν ἀκόμη νὰ προσανατολισθοῦν ἐπαρκῶς. Καὶ ἐνῷ ἀνεμένομεν μίαν λύσιν τοῦ θέματος σύμφωνον μὲ τὰς ἀντιλήψεις μας, δυστυχῶς εἴδομεν αἴφνης νὰ καθορίζηται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου εἰς 1850 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, ἐνῷ ὁ σπόρος στοιχίζει 2.700 καὶ παραλλήλως δὲ νὰ ἀφαιρεῖται καὶ τὸ δελτίον ἄρτου ἀπὸ τὰς παραγωγικὰς ἐπαρχίας καὶ νὰ ἐπαναφέρεται ἡ μεταφορὰ τοῦ σίτου εἰς τὰς ἄλλας Ἑλληνικὰς περιοχὰς διὰ ποσὸν 70 χιλ. τόννων μόνον. Ἡ ἀπόφασις αὕτη, τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἄδικος καὶ ἀσύμφορος ἀπὸ οἰκονομικῆς ἀπόψεως. Ἄδικος, διότι αἱ δαπάναι τῆς καλλιεργείας τοῦ σίτου, καὶ πρὸ παντὸς ἐφέτος, εἶναι κολοσσιαῖαι. Τὸν σπόρον τὸν ἠγόρασαν παρὰ τῆς Τραπέζης μὲ 2.700 δραχμ. τὴν ὀκᾶ. Αἱ καλλιέργειαι ἦσαν ἀκριβώτεραι, διότι μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς του ὁ ἀγρότης καὶ μὲ τὸ ὅπλο στὸ χέρι ὤργωνε τὸν ἀγρό του καὶ τὸν ἐπότισε, ὄχι μόνον μὲ τὸν ἱδρῶτα τοῦ προσώπου του, ὅπως πάντοτε, ἀλλὰ καὶ μὲ αἷμά του. Ὁ ἀγρότης ἐθέριζε ἐπάνω εἰς τὶς νάρκες καὶ ἐπλήρωνε μεγαλύτερα ἡμερομίσθια ἀπὸ ὅ,τι πληρώνουν διὰ πᾶσαν ἄλλην καλλιέργειαν. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἄδικος, διότι μὲ τὴν τιμὴν τῶν 1.850, ὁ ἀγρότης δὲν δύναται νὰ καλύψῃ τὰς δαπάνας τῆς καλλιεργείας καὶ νὰ πληρώσῃ τὰ μεγάλα χρέη του. Εἶναι δὲ ἡ καθορισθεῖσα τιμὴ τοῦ σίτου καὶ ἀσύμφορος οἰκονομικῶς καὶ διότι θὰ προκαλέσῃ τὸ ἑξῆς σπουδαῖον οἰκονομικὸν ζήτημα. Μὲ τοιαύτην μικρὰν τιμὴν ὁ ἀγρότης, δὲν δύναται νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰ ἔξοδά του, δὲν δύναται νὰ καλύψῃ τὰς μεγάλας ἀνάγκας του καὶ συνεπῶς θὰ προτιμήσῃ εἰς τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται περιπλανώμενος, ἄστεγος καὶ γυμνός, νὰ πωλήσῃ ἔστω καὶ μὲ μικροτέραν τιμὴν τὸν σῖτον εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ θὰ βάλῃ τὰ λεπτὰ εἰς τὴν τσέπη του διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὰς πρώτας ἀνάγκας του καὶ δὲν θὰ πληρώσῃ τὰ πρὸς τὴν Τράπεζαν χρέη του, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι λυπηρόν, καὶ ἐπιβλαβὲς καὶ δι’ αὐτὴν ἀλλά, καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην, κατὰ τὸν χρόνον τῆς σπορᾶς, διὰ νὰ μὴ μείνῃ ἡ γῆ ἄσπαρτος, νὰ εἴπῃ εἰς τοὺς κυρίους αὐτοὺς οἰκονομολόγους Ἀμερικανούς, οἱ ὁποῖοι δυστυχῶς δὲν προσανατολίσθησαν ἀκόμη, δώσατε ἄλλα 70 δισεκ. νέα δάνεια διὰ νὰ σπείρουν οἱ ἀγρόται τοὺς ἀγρούς των, διότι δὲν θὰ ἔχουν σπόρον οὔτε καλλιεργητικὰ ἔξοδα. Θὰ γίνῃ νέα χρηματοδότησις καὶ τότε φοβοῦμαι μήπως προκληθῇ πληθωρισμός. Ἐπίσης καὶ τὸ μέτρον τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ δελτίου εἶναι ἀπολύτως ἄδικον καὶ δι’ ὡρισμένα διαμερίσματα μάλιστα, ἅτινα ὑπέστησαν καταστροφάς, ὀλέθριον. Ἡ Λάρισα, ἐθεωρήθη πόλις γεωργική, διότι πέριξ αὐτῆς εἶναι ἀγροτικοὶ πληθυσμοί. Ἡ Λάρισα, ἡ καταστραφεῖσα ὁλοσχερῶς ὑπὸ σεισμῶν κατὰ τὸ 1940 καὶ μὴ ὑποστηριχθεῖσα παρ’ οὐδενός, καθ’ ὅσον οὔτε ἡ τότε Κυβέρνησις, οὔτε καμμία πόλις δὲν εὑρέθη ἐν Ἑλλάδι, νὰ στείλῃ ἔστω καὶ μίαν δραχμὴν εἰς τὴν Λάρισαν, ἐνῷ ἡ Λάρισα χθὲς ἀκόμη, καίτοι εὑρίσκεται ἐν ἀθλιότητι, ἔστειλεν ἐκ τοῦ ὑστερήματός της, εἰς τοὺς σεισμοπαθεῖς τῆς Λευκάδος, ἕνα μικρὸν βοήθημα, ἡ Λάρισα λέγω, ἡ ὁποία πλειστάκις ἐβομβαρδίσθη ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν ἐνῷ ἐσείετο ἀκόμη ἀπὸ τὸν σεισμόν, ἡ Λάρισα, ἡ ὁποία ὑπέστη τοὺς ἀγρίους Γερμανικοὺς βομβαρδισμοὺς καὶ κεῖται εἰς ἐρείπια, ἡ Λάρισα ἥτις ἔχει ἐργάτας, ἔχει πειναλέους πολίτας, ἔχει βομβοπλήκτους, δὲν εἶναι ὀρθὸν οὐδὲ ἠθικὸν νὰ στερηθῇ τοῦ δελτίου, τὸ ὁποῖον δικαιωματικῶς τῆς ἀνήκει καὶ πρέπει ἡ Κυβέρνησις ἀμέσως, καὶ μάλιστα αὔριον, νὰ ἀκυρώσῃ τὴν προτέραν διαταγήν της καὶ νὰ ἐπαναφέρῃ εἰς αὐτὴν τὸ δελτίον ἄρτου. Ἀλλὰ ἐπίσης, καὶ οἱ ἀγρόται δὲν εἶναι σωστόν, δὲν εἶναι ὀρθόν, νὰ στερηθοῦν τοῦ δελτίου. Τὸ δελτίον ἄρτου, πρέπει νὰ εἶναι ἑνιαῖον δι’ ὅλους τοὺς Ἕλληνας, διὰ νὰ μὴ ὑπάρξῃ διαφορὰ τάξεων καὶ προνομίων, μεταξὺ ἀτόμων καὶ διαμερισμάτων. Διὰ τοῦτο, δὲν συμφωνῶ μὲ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀφαιρέσῃ τὸ δελτίον ἄρτου ἀπὸ τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας καὶ ἀντιτίθεμαι ἀπολύτως πρὸς αὐτήν. Γνωρίζω βέβαια, τὰς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρέθη ἡ Κυβέρνησις καὶ πρὸ ποίας Ἀμερικανικῆς πιέσεως, πλέον νομίζω, ὅτι, ἡ σημερινὴ συζήτησις, ἡ ὁποία, ὅπως πιστεύω, θὰ διεξαχθῇ μὲ τὴν αὐτὴν σοβαρότητα, μὲ τὴν ὁποίαν ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπὴ συνεζήτησε τὸ σοβαρὸν τοῦτο ζήτημα, θὰ τὴν ἐνισχύσῃ εἰς τὰς προσπαθείας της, τὰς ὁποίας γνωρίζω ὅτι καταβάλλει καὶ θὰ δώσῃ εἰς αὐτὴν τὴν δύναμιν καὶ τὰ μέσα διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ πείσῃ καὶ ἐπιβάλῃ τὰς γνώμας της εἰς τοὺς διαφωνοῦντας πρὸς αὐτὴν Ἀμερικανούς, οἱ ὁποῖοι δὲν γνωρίζουν τὰ πράγματα, δὲν γνωρίζουν τὰς συνθήκας, ὑφ’ ἃς καλλιεργεῖ ὁ σιτοπαραγωγὸς τὴν γῆν, οὔτε τὰς δυσχερεῖς συνθήκας, ὑφ’ ἃς ζῇ!!

§84Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὅταν παρουσιάσθητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ὑπεβάλατε τὴν ἔκθεσιν τῆς διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ δὲν ὑπῆρχεν ἔλλειμμα, δὲν μᾶς εἴπατε, ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἀντιρρήσεις;

§85Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ὄχι, ἡ Κυβέρνησις μοῦ εἶπεν ὅτι δὲν πρόκειται κυρίως περὶ χρημάτων καὶ ἐλλειμμάτων καὶ περίπου 25 δισεκατομμυρίων μὲ τὰ ὁποῖα τυχὸν θὰ ἐπιβαρυνθῇ ὁ προϋπολογισμός, ἀλλὰ περὶ προπολεμικοῦ πολλαπλασίου, ὅπερ οἱ Ἀμερικανοὶ ἐπιμένουν νὰ μὴ εἶναι μεγαλύτερον τοῦ διακοσιαπλασίου τοῦ προπολεμικοῦ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἐπιμένει ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ ἀνενδότως. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἐνισχυομένη καὶ ἀπὸ τὴν διεξαχθησομένην συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ, ἥτις ἤρξατο ἀπόψε διὰ τῆς εἰσηγήσεώς μου, ὅπως λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψει, τὰς παρατηρήσεις μας καὶ τὰς ὑποδείξεις μας καὶ συστάσεις, ἐξαντλήσῃ ὅλην τὴν δύναμίν της καὶ τὴν ἐπιρροήν της καὶ μεταπείσῃ τοὺς ἀντιφρονοῦντας καὶ ἀντιδροῦντας Ἀμερικανοὺς καὶ συναινέσουν εἰς τὴν ἀναθεώρησιν τῶν ἀποφάσεών της καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως, τὸ ποσὸν αὐτῆς ἀλλὰ καὶ κυρίως εἰς τὴν ἄρσιν τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς σίτου, ἀπὸ τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς εἰς ὅλα τὰ μὴ σιτοπαραγωγὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ δελτίου τοῦ ἄρτου εἰς τοὺς ἀγρότας καὶ τὰς ἀγροτικὰς περιφερείας. Εἶναι ὀρθόν, εἶναι δίκαιον, εἶναι ἐπιβεβλημένον, νὰ ἀναθεωρηθοῦν αἱ ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ ἀτυχεῖς ἀγρόται, οἵτινες μὲ τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας ἐκαλλιέργησαν τὴν γῆν καὶ τὴν ἐπότισαν, ὄχι μόνον μὲ τὸν ἱδρῶτα τοῦ προσώπου των, ἀλλὰ καὶ μὲ αἷμα, διὰ νὰ ἀποδώσῃ τοὺς σημερινοὺς καρποὺς καὶ ἐθέρισαν τοὺς ἀγροὺς των μέσῳ ναρκῶν. Πρέπει, ναὶ πρέπει νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι ἐπροτίμησαν νὰ ἴδουν τὰς οἰκίας των καιομένας, τὰ γεωργικά των ἐργαλεῖα διαρπαζόμενα ἀπὸ τοὺς προδότας, τὰς γυναῖκας καὶ τὰ κορίτσια των ἀτιμαζόμενα, τὰ παιδιὰ των ἁρπαζόμενα εἰς τὸ παιδομάζωμα καὶ δολοφονούμενα παρὰ νὰ προσέλθουν εἰς τοὺς κομμουνιστάς. Ἐπροτίμησαν, λέγω, νὰ πλανῶνται πειναλέοι, γυμνοὶ καὶ ἄστεγοι εἰς τὰς πόλεις κρατοῦντες ὑψηλὰ τὴν γλυκεῖαν μας καὶ ἔνδοξον κυανόλευκον καὶ διατηροῦντες τὸ Ἐθνικὸν φρόνημα καὶ μένοντες πιστοὶ εἰς τὰ Πάτρια, παρὰ νὰ ὑποκύψουν εἰς τοὺς Σλαυοκομμουνιστὰς καὶ νὰ ἴδωσι τὴν ὡραίαν Μακεδονίαν, τὴν πλουτοπαραγωγικὴν Θράκην καὶ τὴν ἡρωϊκὴν καὶ πολυπαθῆ Ἤπειρον ἀποσπωμένας ἀπὸ τὰς ἀγκάλας τῆς Μητρὸς Ἑλλάδος. Εἶναι δίκαιον, εἶναι ὀρθόν, εἶναι ἀπαραίτητιν καὶ ἐπιβεβλημένον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιμείνῃ καὶ νὰ καταβάλῃ πᾶσαν δυνατὴν προσπάθειαν, ὅπως μεταπεισθοῦν καὶ οἱ ἀποτελοῦντες τὴν Ἀμερικανικὴν οἰκονομικὴν ἀποστολὴν καὶ ἀποδεχθῶσι τὰς ἀπόψεις μας καὶ δυνηθῇ νὰ μεταρρυθμίσῃ τὴν ἀπόφασίν της. Ἐνισχύσατε, κύριοι, τοὺς ἀγρότας, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς ἡρωϊκῆς ἀντιστάσεώς των κατασυντρίβουσι τὸν κομμουνισμὸν καὶ ματαιοῦσι τὰ προδοτικὰ σχέδια αὐτοῦ καὶ μάχονται σήμερον ἡρωϊκῶς καὶ μετ’ αὐτοθυσίας εἰς τὰς πρώτας γραμμὰς, στῆθος πρὸς στῆθος μὲ τοὺς ἐχθροὺς τῆς πατρίδος καὶ γράφουσι μὲ τὸ αἷμά των, νέας περιλάμπρους σελίδας εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἐνισχύσατέ τους, ὄχι διὰ νὰ γίνουν πλούσιοι, ἀλλ’ ἁπλῶς διὰ νὰ δυνηθοῦν νὰ ζήσωσι τρεφόμενοι μὲ ἕνα κομμάτι ψωμὶ καὶ ἕνα κρεμμῦδι. (Χειροκροτήματα).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§87Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπὶ σειρὰν ἐτῶν τὸ Κράτος προβαίνει κατ’ ἔτος εἰς συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, διὰ λόγους προστασίας τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ προϊόντος καὶ ἐπὶ τῷ σκοπῷ, ὅπως ἡ χώρα ἀποκτήσῃ σιτάρκειαν. Συνήθως αἱ σχετικαὶ ἀποφάσεις λαμβάνονται ἐγκαίρως καὶ σχεδὸν πρὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ θερισμοῦ, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν, οἱ ἀγρόται νὰ γνωρίζουν τὴν τιμὴν τοῦ σίτου καὶ μὴ ἐξαναγκασθοῦν εἰς ταχεῖαν πώλησιν τοῦ προϊόντος των πρὸς βλάβην ἑαυτῶν καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ ὡρισμένων διαμέσων. Ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐβράδυνε σημαντικῶς νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς συγκεντρώσεως καὶ μόνον, ὅταν ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν ἀνέλαβε τὴν πρωτοβουλίαν τῆς ἐνεργείας καὶ ὑπέμνησεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἀνάγκην, ὅπως ταχέως ἀποφασίσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, τότε ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, ὅπως σχηματισθῇ Διακομματικὴ Ἐπιτροπή, διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν ἠθέλησεν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ δημοκοπήσῃ. Θὰ ἦτο εὔκολον, εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, νὰ συντάξῃ ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν ἕνα ὀλιγόλογον ἀνακοινωθέν, τὸ ὁποῖον νὰ ὁρίζῃ ἁπλῶς μίαν τιμὴν τοῦ σίτου καὶ νὰ ἀφήσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λύσῃ ὅλα τὰ ἄλλα προβλήματα. Ἡ Ἐπιτροπὴ, δὲν ἠθέλησε νὰ ἐργασθῇ ἐπὶ τοιαύτης δημαγωγικῆς βάσεως καὶ ἐσκέφθη ὅπως θὰ ἐσκέπτετο, ἂν τὰ μέλη αὐτῆς ἦσαν μέλη τῆς Κυβερνήσεως. Ἐσκέφθη ὅλα τὰ προβλήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχε νὰ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος τούτου. Καὶ τὰ ζητήματα αὐτὰ ἦσαν, πρῶτον, θὰ γίνῃ συγκέντρωσις, ἢ συγκέντρωσις θὰ εἶναι προαιρετικὴ ἢ ὑποχρεωτική, εἰς ποῖον ποσὸν θὰ ἀνέλθῃ ἡ συγκέντρωσις, ποία θὰ εἶναι ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως, ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀρτοδότησις τῶν σιτοπαραγωγῶν πληθυσμῶν καὶ ποῖαι αἱ ἐκ πάντων τούτων ἀπορρέουσαι συνέπειαι. Ὅτι ἔπρεπε καὶ ἐφέτος νὰ γίνῃ συγκέντρωσις, ἦτο ζήτημα μὴ ἐπιδεχόμενον συζήτησιν, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι, τὸ ποσὸν τοῦ σίτου, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ εἰσαχθῇ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 510.000 τόννους, ἐὰν προστεθοῦν εἰς αὐτοὺς καὶ 70–90.000 τόννοι ἄλλων εἰδῶν ἐπικουρικῶν, τὰ ὁποῖα χρησιμοποιοῦνται διὰ τὴν παρασκευὴν τοῦ ἄρτου, τὸ σύνολον αὐτῶν τῶν εἰσαγωγῶν δὲν θὰ ἦτο ἐπαρκές, διὰ νὰ καλύψῃ τὰς ἀνάγκας τῆς καταναλώσεως, ἐφόσον θὰ ἐξηκολούθει ἡ δελτιοδότησις. Ἑπομένως, ἦτο ἀναμφισβήτητον, ὅτι θὰ ἔπρεπε καὶ ἐφέτος νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συγκέντρωσις. Τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως θὰ ἐξηρτᾶτο ἐκ τῆς μερίδος, ἡ ὁποία θὰ διενέμετο ἔναντι τοῦ δελτίου. Ὅσον μικροτέρα ἦτο ἡ μερίς, τόσον μικρότερον θὰ ἦτο καὶ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως, ἀλλὰ ἐφόσον διὰ λόγους, τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς ἐκθέσω ἀμέσως, ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἠναγκασμένη νὰ αὐξήσῃ τὴν μερίδα τοῦ ἄρτου, ἦτο φυσικὸν καὶ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως, νὰ ἦτο τοιοῦτον, ὥστε νὰ ἱκανοποιῇ τὰς ἀνάγκας τῶν ἀγροτῶν. Καὶ ἀπέμενον δύο ἄλλα ζητήματα, τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως καὶ τὸ συναφὲς πρὸς αὐτὸ ζήτημα, ἐὰν θὰ ἐξηκολούθει ἡ ἀρτοδότησις τῶν σιτοπαραγωγῶν. Φαίνεται ἀτυχῶς, ὅτι πρὸ τῆς συγκροτήσεως τῆς Διακομματικῆς Ἐπιτροπῆς εἶχεν ἀρχίσει νὰ δημιουργεῖται μία διάχυτος γνώμη, ἓν οἱονεὶ ἀξίωμα, ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπεται ἡ ἀρτοδότησις τῶν σιτοπαραγωγῶν, διότι ἐθεωρήθη, ὅτι ἀφοῦ παράγουν σῖτον, δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ λαμβάνουν σῖτον ἔναντι τοῦ δελτίου. Ἡ ἄποψις αὐτὴ εἶχε τὸ ἑξῆς ὑπὲρ ἑαυτῆς φαινομενικὸν ἐπιχείρημα. Ὅτι ἐφόσον ὁ γεωργὸς παράγει σιτάρι δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ σιτάρι αὐτὸ νὰ τὸ παίρνετε διὰ τῆς συγκεντρώσεως ἀπὸ τὸν γεωργὸν καὶ νὰ τοῦ τὸ ἐπιστρέφετε διὰ τοῦ δελτίου, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ ἐπιβαρύνεται αὐτὸ τὸ ἴδιον σιτάρι μὲ τὰς δαπάνας τῆς μεταφορᾶς, ἀπὸ τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς εἰς τὸν τόπον τῆς συγκεντρώσεως καὶ ἐν συνεχείᾳ ἀπὸ τὸν τόπον τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὸν τόπον τῆς διανομῆς, διὰ τοῦ δελτίου εἰς τὸν ἀγρότην. Αὐτὸ τὸ φαινομενικῶς εὔλογον ἐπιχείρημα, ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑπῆρξεν ἀφορμή, ὥστε νὰ παγιωθῇ, σχεδὸν πρὸ πάσης ἀποφάσεως ἡ ἀντίληψις ὅτι ἔπρεπε νὰ διακοπῇ ἡ ἀρτοδότησις τῶν σιτοπαραγωγῶν. Παρεγνωρίσθη ὅμως, ἓν οὐσιῶδες σημεῖον, ὅτι ὁ σιτοπαραγωγὸς καὶ ἐν γένει ὁ ἀγρότης, εὑρίσκεται εἰς μίαν χαμηλὴν στάθμην βιοτικοῦ ἐπιπέδου καὶ ὅτι ἑπομένως θὰ ἦτο ἀπολύτως ἄδικον, ἀντιαγροτικὸν καὶ ἀντικοινωνικόν, τὸ νὰ ὑποχρεοῦται ὁ ἀγρότης νὰ ἀγοράζῃ τὸν σῖτον εἰς τιμὴν ἀκριβωτέραν ἀπὸ ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν ἀγοράζει ὁ κάτοικος τῆς πόλεως, διότι αὐτὸ σημαίνει διακοπὴ τῆς ἀρτοδοτήσεως τοῦ σιτοπαραγωγοῦ, ὅτι ὁ σιτοπαραγωγός, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ σῖτος στοιχίζει ἀκριβά, θὰ ὑποχρεοῦται νὰ φάγῃ τὸν ἀκριβὸν αὐτὸν σῖτον καθ’ ἣν στιγμήν, διὰ τῆς συγχωνεύσεως τῶν σιτηρῶν, εἰσαγωγῆς καὶ σιτηρῶν συγκεντρώσεως θὰ παρήγετο μία ποσότης ἄρτου, ἡ ὁποία θὰ ἐπωλεῖτο εἰς τὴν κατανάλωσιν εἰς εὐθηνωτέραν τιμήν. Θὰ ἔχωμεν, δηλαδή, τὸν ἀγρότην τρώγοντα τὸν ἄρτον ἀκριβώτερον ἀπὸ ὅ,τι θὰ τὸν τρώγῃ ὁ κάτοικος τῆς πόλεως, εἴτε εὔπορος εἶναι, εἴτε καὶ ἐργάτης, ὅστις εὑρίσκεται εἰς καλυτέραν θέσιν, δοθέντος ὅτι, τῶν περισσοτέρων ἐργατῶν τῆς βιομηχανίας τὰ εἰσοδήματα, εἶναι πολλαπλασίως ἀνώτερα ἀπὸ τὰ τῶν ἀγροτῶν. Αὐτὸ τὸ σπουδαῖον γεγονὸς φαίνεται δὲν εἶχε διαφύγει τὴν προσοχὴν ὅλων ἐκείνων τῶν παραγόντων, οἱ ὁποῖοι εἶχον ἀσχοληθῆ μὲ τὸ ζήτημα τοῦ σίτου. Ἡμεῖς εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, δὲν ἦτο δυνατὸν οὐδ’ ἐπὶ στιγμήν, νὰ συζητήσωμεν αὐτὴν τὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἐθεωρούσαμεν ἀπολύτως ἀντιαγροτικήν. Δὲν ἦτο δυνατὸν οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ συζητήσωμεν, ὅτι ὁ ἀγρότης ἐφ’ ὅσον παράγει τὸν σῖτον, θὰ τὸν τρώγῃ εἰς τιμὴν ἀκριβωτέραν. Θὰ ἦτο δηλαδή, τοῦτο, ὡς ἐὰν νὰ ἐλέγωμεν, ὅτι καὶ ὁ ἀρτοποιός, ὁ ὁποῖος παρασκευάζει τὸν ἄρτον, δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ δελτίον ἄρτου, θὰ ἔπρεπε κατ’ ἀκολουθίαν νὰ εἴπωμεν ὅτι καὶ ὁ ἐργάτης ἢ ὁ βιομήχανος τῆς ὑφαντουργίας δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ δελτίον ἱματισμοῦ, διότι καὶ αὐτὸς παράγει ὑφάσματα κ.ο.κ. Δηλαδὴ νὰ ἔχωμεν ἕκαστον κλάδον τῆς παραγωγῆς στερούμενον τοῦ δελτίου ἢ τοῦ προϊόντος, τὸ ὁποῖον παράγει καὶ νὰ ἀγοράζωμεν τὸ εἶδος αὐτὸ εἰς τιμὴν ἀκριβωτέραν.

§88Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν ὑπάρχουν, νομίζω, αὐτοὶ οἱ λόγοι μόνον εἶναι σοβαροὶ πράγματι, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἕνας ἄλλος λόγος δι’ ὁλόκληρον τὸ ἔτος. Ἐπίσης ὑπάρχουν περιπτώσεις κατὰ τὰς ὁποίας ἡ παραγωγή, ὄχι μόνον δὲν εἶναι ἐπαρκής, ἀλλὰ λόγῳ καιρικῶν συνθηκῶν ἐκλείπει παντελῶς. Εἶναι πλεῖστοι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους θὰ ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει πρὸ παντὸς ὁ παράγων ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ξένος πρὸς τὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας ζῶμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα.

§89Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὸ βεβαίως εἶναι ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον ἰσχύει ὅταν ὑπάρχῃ σιτοδεία. Εἰς ἐποχὰς ὅμως καλῆς ἐσοδείας, ὅπως ἐφέτος ποὺ εἴχομεν ἐπαρκῆ παραγωγήν, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος περὶ ἀνεπαρκοῦς ποσότητος σιτοπαραγωγῆς. Παραμένει ὅμως βασικὸν τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα, ὅτι ὁ σιτοπαραγωγὸς εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ τὸ σιτάρι του διὰ τὸν ἄρτον του εἰς τιμὴν μεγαλυτέραν τοῦ κατοίκου τῆς πόλεως, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν.

§90Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς ἀνίσου μεταχειρίσεως τῶν ἀγροτῶν τῶν σιτοπαραγωγῶν, εἰς ἣν περίπτωσιν κατηργεῖτο δι’ αὐτοὺς τὸ δελτίον τοῦ ἄρτου...

§91Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κατηργήθη.

§92Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας).... εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε διαφύγει τῆς προσοχῆς ἡμῶν. Εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον εὐθὺς ἀμέσως ἅμα ὡς ἐπροτάθη ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἡ κατάργησις τοῦ δελτίου, τὸ ἀντεμετωπίσαμεν διὰ τοῦ ἑξῆς ἐγγράφου μας: «.......... (ἀναγινώσκει) ..........». Ὥστε ἀντεμετωπίσθη ἐκ μέρους ἡμῶν τὸ ζήτημα τοῦτο.

§93ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ἀποτέλεσμα, τί ἐγένετο;

§94Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐὰν ἐβλέπατε τὴν ἐπερώτησίν μου, θὰ ἐβλέπατε, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς μου αὐτή, δὲν ἀπευθύνεται ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Καὶ δὲν ἀπευθύνεται ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, διότι ὁ ἐπερωτῶν, γνωρίζει καλῶς τὰς ἀπόψεις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸν ἔχει ἀπολύτως σύμφωνον πρὸς τὰς ἀπόψεις του. Καὶ ἐν τῇ ρύμῃ τοῦ λόγου ἐξακολουθοῦν, θὰ διέστειλον ἐναργέστερον τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀπὸ τὰ λοιπὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ἐπαναλαμβάνω, ἡ ἐπερώτησις δὲν στρέφεται ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας. Χαίρω, ἑπομένως, ἅπαξ ἔτι διότι ἐκ τοῦ ἐγγράφου διαπιστοῦται ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς ἡμᾶς γνωστόν. Πράγματι, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, εἰργάσθη κατὰ τρόπον φιλαγροτικὸν ἐν τῇ προκειμένῃ ὑποθέσει. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Διὰ τὴν τιμὴν αὐτήν, κύριοι, ἔπρεπε νὰ ληφθοῦν ὑπ’ ὄψιν οἱ ἑξῆς παράγοντες: Πρῶτον ὁ παράγων τῆς δαπάνης. Δεύτερον ὁ παράγων ὁ τιμαριθμικός. Τρίτον, ὁ παράγων ὁ κυκλοφοριακός. Καὶ τέταρτον ὁ παράγων ὁ δημοσιονομικός. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν πρῶτον τῶν παραγόντων, τὸν παράγοντα δηλαδὴ τῶν δαπανῶν εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι ἐφέτος αἱ δαπάναι ὑπῆρξαν ἐξαιρετικῶς ὑπερβολικαί. Καί, λόγῳ τῶν καιρικῶν συνθηκῶν τῶν τελευταίων μηνῶν καὶ λόγῳ τῆς καταστάσεως τῆς ὑπαίθρου ὑπῆρξαν αἱ δαπάναι μεγάλαι καὶ ἔπρεπεν ὁ παράγων αὐτὸς νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει. Ἀλλὰ ὁ κυριώτερος παράγων, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν Κυβέρνησιν ἦτο ὁ τιμαριθμικός. Κατὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ παρελθόντος ἔτους, ἡ τιμὴ εἶχεν ὁρισθῆ εἰς δραχμὰς 1.900 τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἑπομένως, ἡ τιμὴ ἐκείνη ἀντιστοιχοῦσεν εἰς σημερινὰς δραχμὰς 2.500, δηλαδὴ ἐκεῖνο τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον καθώρισεν ἡ Ἐπιτροπή, ἡ Διακομματική. Δηλαδή, ὅταν ὁρίζομεν 2.500, δὲν δίδομεν τίποτε ἄλλο, παρὰ τὰς 1.900, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Τοὐναντίον ἡ τιμὴ τῶν 1.850, ἡ ὁρισθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, ἀντιστοιχεῖ εἰς περυσινὰς δραχμὰς 1.400, δηλαδὴ ἔρχεται 1.500 δραχ. ἐπὶ ἔλαττον, ἔναντι τῆς περυσινῆς τιμῆς συγκεντρώσεως. Μᾶς ἐδόθη ὡς δικαιολογία αὐτῆς τῆς κατωτέρας τιμῆς, ἕνα περίεργον ἐπιχείρημα, τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ἐν τῷ συνόλῳ της ἡ ἐφετεινὴ παραγωγὴ ἦτο αἰσθητῶς μεγαλυτέρα ἀπὸ τὴν περυσινὴν καὶ ἐφέτος οἱ σιτοπαραγωγοί, ὡς σύνολον, θὰ εἰσέπραττον μεγαλύτερον ποσόν, εἰσπράττοντες πρὸς 1.850, ἀπὸ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἰσέπραξαν πέρυσι εἰσπράττοντες 1.900 δραχμάς. Εἶναι μία μέθοδος τὴν ὁποίαν ἀνεκάλυψεν ὁ ἀγαπητὸς ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος καὶ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσαν τώρα ἀντιστρόφως, ὅσον ἀφορᾷ τὸν καθορισμὸν τῆς τιμῆς τοῦ σίτου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπὶ παραδείγματι, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ φορολογήσῃ τὰς εἰσαγωγάς, εἶπεν, ὅτι δὲν φορολογεῖ τοὺς καθ’ ἕκαστον εἰσαγωγεῖς, ἀλλὰ ὑπολογίζω, τί οἱ εἰσαγωγεῖς ὡς τάξεις εἰσέπραξαν ἐκ τοῦ συνόλου τοῦ εἴδους καὶ ἀδιαφοροῦν, ἐὰν ὁ εἷς εἶχε μικρὰ κέρδη ἢ καὶ ζημίας καὶ ὁ ἄλλος μεγάλα, ἐφορολόγησε μὲ τὸ αὐτὸ ποσὸν φορολογίας γενικῶς τοὺς εἰσαγωγεῖς καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου, ἐφήρμοσε τὴν μέθοδον τοῦ προκρουστικοῦ τεκμηρίου. Αὐτὴν τὴν ἀνάλογον μέθοδον, ἐφήρμοσαν καὶ ἐδῶ. Εἶπον δηλαδὴ ὅτι, ἐφ’ ὅσον ὅλοι οἱ σιτοπαραγωγοὶ παρήγαγον πολλαπλάσια τῆς περυσινῆς παραγωγῆς, θὰ εἰσπράξουν μεγαλύτερον ποσόν, ἀπὸ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἰσέπραξαν πέρυσι, Καὶ πάλιν αὐτοὶ οἱ ἀριθμοί, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐδόθησαν, δὲν εἶναι σύμφωνοι μὲ τὸν τιμάριθμον. Δηλαδή, τιμαριθμικῶς, δὲν εἶναι μεγαλύτερον τὸ ποσὸν, εἶναι εἰς ὀνομαστικὰς δραχμὰς μεγαλύτερον τὸ ποσόν. Ἀλλά, καὶ ἐὰν ἀκόμη, ἦτο εἰς τιμαριθμικὰς δραχμὰς τὸ ποσὸν μεγαλύτερον καὶ πάλιν ὁ ὑπολογισμὸς θὰ ἦτο ἐσφαλμένος, διότι ὑπάρχουν περιφέρειαι αἱ ὁποῖαι ἔχουν μεγαλυτέραν παραγωγήν, ὅπως ἡ Θράκη, ἀλλ’ ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι περιφέρειαι ὅπως ἡ Θεσσαλία, εἰς τὰς ὁποίας ἡ παραγωγὴ ἐφέτος εἶναι πολὺ κάτω. Ἑπομένως, ὁ Θεσσαλὸς παραγωγὸς θὰ ἐπλήρωνε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐφέτος, τὴν διαφοράν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐκέρδιζεν ὁ παραγωγὸς τῆς Θράκης καὶ τῆς Μακεδονίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ νέα εὐφυὴς μέθοδος τῶν προκρουστικῶν τεκμηρίων. Ἀλλά, συγχρόνως μᾶς ἐλέχθη, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργηθῇ διὰ τὸν σῖτον, ἕνα προηγούμενον, ἔναντι τῶν ἄλλων προϊόντων, τὸ ὁποῖον θὰ ἰσχύῃ καὶ διὰ τὸν καπνὸν καὶ διὰ τὴν σταφίδα καὶ ἑπομένως δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου ἔναντι τῆς προπολεμικῆς, ἀπὸ ἐκείνην ἡ ὁποία ὡρίσθη διὰ τὰ ἄλλα προϊόντα. Πράγματι, διὰ τὸν καπνὸν καὶ τὴν σταφίδα, ὁ τιμάριθμος τῆς διαφορᾶς ὑπῆρξεν αἰσθητῶς μικρότερος. Ἀλλ’ ἐδῶ ὑπάρχουν δύο διάφοροι παράγοντες. Ἡ σταφὶς καὶ ὁ καπνὸς εἶναι προϊόντα εὐγενῆ τὰ ὁποῖα κυρίως καταναλίσκονται εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἑπομένως εἶναι προϊόντα τὰ ὁποῖα ἐπηρεάζονται κατ’ ἀνάγκην ἀπὸ τὴν διεθνῆ ἀγορὰν καὶ δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ πωλήσητε μὲ μεγαλυτέραν τιμήν, διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρητε καταναλωτὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἐκεῖ ὑπάρχουν ἄλλοι εἰδικοὶ λόγοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς ὑποχρεώνουν νὰ ἔχετε κατώτερον τοῦ ἀληθοῦς τιμάριθμον καὶ ἐπὶ πλέον, πρόκειται περὶ εὐγενῶν προϊόντων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐξαγωγικὰ προϊόντα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ζωὴν τοῦ τόπου. Ὁ σῖτος τοὐναντίον εἶναι προϊόν πρωτίστης ἀνάγκης καὶ ἐσωτερικῆς καταναλώσεως, δὲν εἶναι προϊόν ἑπομένως, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰς τιμὰς τῆς ἐξωτερικῆς ἀγορᾶς. Πάντοτε, εἰς τὸ παρελθόν, ἡ τιμὴ συγκεντρώσεως τοῦ σίτου ἦτο περίπου τριπλασία ἀπὸ τὴν τιμὴν τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἐφέτος δέ, καὶ μὲ τὴν τιμὴν τῶν 2.500, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς εἰσηγήθημεν, ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἡ τιμὴ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἶναι 2.30 δολλάρια τὸ μποῦσελ, θὰ εἴχομεν τιμὴν σίτου, κατωτέραν τῶν 6 δολλαρίων, θὰ εἴχομεν δηλ. τιμὴν περίπου κατά τι ἀνωτέραν τοῦ διπλασίου τῆς διεθνοῦς τιμῆς. Ἀλλά, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχετε προστασίαν τοῦ σίτου, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκετε νὰ ἔχετε σῖτον μελλοντικῶς εἰς τὴν χώραν, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιδιώκετε νὰ ἐνισχύσετε τὴν ἐγχωρίαν σιτοπαραγωγὴν ἐὰν ἀπογοητεύσητε τὸν σιτοπαραγωγὸν καὶ δὲν τοῦ δώσητε μεγαλυτέραν τιμήν, μίαν τιμὴν ἀνάλογον μὲ τὴν μικρὰν παραγωγήν, τὴν ὁποίαν ἔχει. Διότι, ὅσοι κατάγεσθε ἀπὸ τὰς περιφερείας τὰς σιτοπαραγωγούς, θὰ γνωρίζετε ὅτι, εἰς τὴν Θεσσαλίαν, ἐπὶ παραδείγματι, θεωροῦν εὐτυχῆ χρόνον, ὅταν ἔχουν «τὸ ἕνα δέκα» ἐνῷ κυμαίνεται συνήθως ἡ παραγωγὴ εἰς 1 πρὸς 5–7, τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτὸ εἶναι τὸ εἰσόδημα τὸ ἀναλογοῦν εἰς τὸν μικρὸν γεωργικὸν κλῆρον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ σκεφθῆτε τὴν προστασίαν τοῦ σιτοπαραγωγοῦ. Ἀλλὰ ἀναπτύσσονται καὶ μεγαλοπρεπῆ σχέδια περὶ χρησιμοποιήσεως λιπασμάτων, ἀρδεύσεων καὶ διάφορα ἄλλα, τὰ ὁποῖα εἶναι δυνατὸν νὰ τονώσουν τὴν σιτοπαραγωγήν. Ἀλλ’ ἕως ὅτου γίνουν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, πρέπει ὁ γεωργὸς νὰ ἐξακολουθῇ παράγων σῖτον ἐὰν δὲν τὸν ἱκανοποιήσετε μὲ μίαν λογικὴν τιμήν. Ἑπομένως, τὰ ἐπιχειρήματα αὐτά, δὲν εὐσταθοῦν καὶ θὰ ἔπρεπε μόνον νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τὸ κυκλοφοριακὸν καὶ τὸ ζήτημα τὸ δημοσιονομικόν. Διὰ τὸ κυκλοφοριακὸν ζήτημα, ἐλάβομεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι, βεβαίως χρειάζεται μία ἔκδοσις χαρτονομίσματος ἐὰν ἔπρεπε, νὰ πληρωθῇ ἀμέσως τοῖς μετρητοῖς ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως. Ἀλλὰ καὶ οἱ ξένοι ἐμπειρογνώμονες δὲν ἀρνοῦνται τὸ ἐνδεχόμενον μιᾶς ἐκδόσεως νέου χαρτονομίσματος, χάριν τῆς συγκεντρώσεως, διότι ὅταν ὑπολογίζουν 70.000 τόκον πρὸς 1.850 δραχμὰς, ἀντιμετωπίζουν, ὅτι θὰ ἐκδοθῇ κατὰ ἕνα ποσοστόν, νέον χαρτονόμισμα. Τὸ ζήτημα ἦτο ποῖα θὰ ἦσαν τὰ ὅρια, ἐντὸς τῶν ὁποίων θὰ ἐκδοθῇ νέον χαρτονόμισμα. Διὰ νὰ ἀποφύγωμεν πᾶσαν ὑπερβολήν, ἐσκέφθημεν τὰς ἑξῆς δύο λύσεις, αἱ ὁποῖαι νομίζω εἶναι πληρέστεραι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Δηλαδή, θὰ εἴχομεν μίαν αὔξησιν τῆς κικλοφορίας, ὄχι σημαντικήν, ὄχι τοιαύτην, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κλονίσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τοῦ νομίσματος, διότι ἄλλως τε, τοιούτου εἴδους ἐκδόσεις χαρτονομίσματος, ὅταν γίνωνται διὰ τοιούτους σκοπούς, δὲν ἐπιφέρουν κλονισμόν, ὅπως νομίζουν μερικοὶ θεωρητικοὶ οἰκονομολόγοι, ἀλλὰ συγχρόνως εἴπομεν τοῦτο. Πρῶτον διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὴν καταβολὴν ὁλοκλήρου τοῦ ἀντιτίμου τοῖς μετρητοῖς. Εἰς τὸν ἀγρότην θὰ κάμωμεν ἕνα συμψηφισμὸν, εἰς χεῖρας τοῦ σιτοπαραγωγοῦ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ παρέδιδεν εἰς τὴν συγκέντρωσιν καὶ τοῦ ποσοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐλάμβανε διὰ τοῦ δελτίου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, θὰ ἐπετυγχάνομεν, πρῶτον μίαν οἰκονομίαν δαπανῶν, ἡ ὁποία θὰ ἔπαιζε σπουδαῖον ρόλον διὰ τὴν δημοσιονομικὴν πλευρὰν τοῦ ζητήματος, ἀφ’ ἑτέρου δὲ θὰ εἴχομεν μίαν οἰκονομίαν ἐκδόσεως χαρτονομίσματος, διότι δὲν θὰ ἐξεδίδετο ἀμέσως ὁλόκληρον τὸ χαρτονόμισμα, ἀλλὰ ἀναλόγως τῆς καταναλώσεως θὰ κατεβάλλετο εἰς τὸν γεωργὸν τοῖς μετρητοῖς κατὰ μῆνα ἡ διαφορὰ τῆς τιμῆς. Καί, ἐφ’ ὅσον τὸ ποσὸν θὰ κατεβάλλετο εἰς τόσον μικρὰς δόσεις, ἡ κυκλοφοριακὴ αὔξησις θὰ ἦτο ἀνεπαίσθητος διότι, ἐν τῷ μεταξὺ θὰ εἰσεπράττοντο χρήματα ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἄρτου. Ἐπὶ πλέον ὅμως ἦτο καὶ τοῦτο, ὅτι ἐκ τοῦ συγκεντρωθησομένου σίτου θὰ ἐξαφλοῦντα κατὰ πρῶτον λόγον τὰ χρέη τὰ πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, τὰ ὁποῖα ἀνήρχοντο εἰς 150 δισεκ. Δὲν ὑπελογίσαμεν δὲ τὸ ὅλον ποσόν, διότι ἐγνωρίζομεν, ὅτι δὲν θὰ ἦτο ὁλόκληρον τὸ ποσὸν τὸ συμψηφιστέον, ἀλλὰ θὰ ἦσαν περίπου 120 δισεκ., τὰ ὁποῖα θὰ ἐπήγαινον εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν καὶ τὸ ὑπόλοιπον θὰ ἦτο ἐκεῖνο τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ ἀπῄτει ἔκδοσιν νέου χαρτονομίσματος, δηλαδὴ θὰ εἴχομεν συμψηφισμὸν τῶν χρεῶν πρὸς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, θὰ εἴχομεν συμψηφισμὸν τοῦ ἄρτου, τὸν ὁποῖον θὰ καταναλίσκῃ ὁ ἀγρότης καὶ ἑπομένως μόνον τὸ ὑπόλοιπον θὰ ἀπῄτει ἔκδοσιν νέου χαρτονομίσματος. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο δὲν ἐνομίζομεν, ὅτι θὰ ἐξεδίδετο ταὐτοχρόνως, ἀλλὰ θὰ ἐγένετο τμηματικὴ καταβολή, δηλαδή, ἓν μέρος θὰ κατεβάλλετο εἰς τὸν ἀγρότην ἀμέσως καὶ τὸ ὑπόλοιπον ἐντὸς τριμήνου, ἀλλὰ ἕως ὅτου καταβληθῇ ἡ δευτέρα δόσις, θὰ εἶχεν εἰσπραχθῇ ἓν ποσὸν ἐκ τῆς πωλήσεως τοῦ σίτου, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε προηγουμένως συγκεντρωθῆ. Βλέπετε ὅτι τὸ κυκλοφοριακὸν ζήτημα ἦτο ἀσήμαντον καὶ λυποῦμαι πολὺ διότι βλέπω τόσην μεγάλην στενοκεφαλιὰν εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, ὅταν βλέπωμεν εἰς ἄλλας πλευράς, προκειμένου περὶ ἄλλων χρηματοδοτήσεων μίαν μεγαλυτέραν γενναιοδωρίαν ἀπὸ μέρους αὐτοῦ τοῦ ὀργανισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον μετέχουν καὶ Ἑλληνικοὶ παράγοντες. Τὴν τοιαύτην διαφορὰν μεταχειρίσεως ἡμεῖς, τοὐλάχιστον, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον φοβοῦμαι, ὅτι ἡ κρίσις αὐτή, ἐν τῷ ὀργανισμῷ αὐτῷ, τῷ καλουμένῳ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, δὲν λειτουργεῖ μετὰ τῆς ἐπιβαλλομένης σοβαρότητος. Θὰ σᾶς φέρω ἕνα πρόχειρον παράδειγμα, τὸ ὁποῖον συνέβη κατὰ τὴν παρελθοῦσαν ἄνοιξιν. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ παραγωγὴ τοῦ τυροῦ ἀπηυθύνθησαν οἱ τυροκόμοι τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ ἐζήτησαν χρηματοδότησιν. Ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐχορήγησε κατ’ ἀρχὰς ἓν ὡρισμένον ποσόν. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ὑπῆρξεν ἀνεπαρκές. Ἐζητήθη αὔξησις τοῦ ποσοῦ κατὰ 5 δισεκ. διὰ τὴν Θεσσαλίαν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἠρνήθη τὴν χρηματοδότησιν τῶν τυροκόμων μὲ τὰ 5 δισεκ. ἰσχυριζομένη, ὅτι τοῦτο θὰ δημιουργήσῃ κυκλοφοριακὸν πρόβλημα. Καὶ πότε ἔγινεν αὐτό; Ὅταν ἡ ἰδία Ἐπιτροπὴ ἐχορήγει ἀδείας εἰσαγωγῆς τυροῦ ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, ἀπὸ τὴν Τουρκίαν, ἀπὸ τὴν Ἀργεντινήν, χειροτέρας ποιότητος καὶ ἑπομένως ἔκρινε προτιμότερον δι’ αὐτὴν νὰ ἐξαγάγῃ συνάλλαγμα πρὸς ἀγορὰν προϊόντος, τὸ ὁποῖον εἴχομεν εἰς τὸν τόπον μας καὶ τὸ ὁποῖον θὰ κατεστρέφετο. Ὅταν ἐπῆγα εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τρικάλων καὶ εἶδον ἐπιτοπίως τὴν κατάστασιν, ἔστειλα ἕνα αὐστηρότατον τηλεγράφημα πρὸς τὴν διοίκησιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, διὰ τοῦ ὁποίου καθίστων τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν ὑπεύθυνον διὰ τὴν ζημίαν τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας, λόγῳ τῆς μὴ χρηματοδοτήσεως καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀπορριφθῆ ἤδη δὶς ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν, μετὰ τὴν λῆψιν τοῦ τηλεγραφήματος, κατέστη δυνατὸν καὶ ἐντὸς 28 ὡρῶν ἔλαβα ἀπάντησιν, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐνέκρινε πρόσθετον χρηματοδότησιν. Ἀπὸ αὐτὸ τὸ μικρὸν παράδειγμα ἀντιλαμβάνεσθε πόσον ἐπιπολαίως σκέπτεται ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, πόσον ἀντιεπιστημονικῶς, ἀντιοικονομικῶς καὶ ἀντικοινωνικῶς. Καὶ δύναταί τις μάλιστα νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν σκέπτεται ποσῶς, καὶ ἑκάστοτε παζαρεύει τὰ ποσά, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ χορηγήσῃ, χωρὶς νὰ σκέπτεται ὅτι, διὰ τῆς τοιαύτης ἢ τοιαύτης ἀποφάσεως, ὄχι μόνον θίγονται βαθύτατα οἰκονομικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ θίγεται καὶ αὐτὸς οὗτος ὁ προορισμὸς τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία στηρίζεται εἰς τὴν ἀποφυγὴν ἐξαγωγῆς συναλλάγματος. Ὅλοι θὰ ἐδιαβάσατε εἰς τὰ ἐφημερίδας, ὅτι ἐνῷ ὅταν πρό τινος χρόνου συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ ἐλαίου παρουσιάζοντο τόσαι τρομεραὶ δυσκολίαι διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ ἐλαίου καὶ τὴν χορήγησιν πιστώσεων, θὰ ἐξεπλάγητε ἀναγιγνώσκοντες τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠρνήθησαν εἰς τοὺς παραγωγούς, τὸ ἔκαμον ἔναντι τῶν ἐλαιοεμπόρων, διότι ἐχρηματοδότησαν μὲ 12 δισεκ. δραχμὰς τὸ ἐλαιοεμπόριον, τὸ ὁποῖον λόγῳ τῆς πτώσεως τῶν τιμῶν ἠγόρασεν τὸ ἔλαιον ἀπὸ τοὺς παραγωγοὺς εἰς τιμὰς εὐθηνὰς καὶ σήμερον τὸ ἔλαιον κατήντησε νὰ γίνῃ εἶδος πολυτελείας τῇ ἐγκληματικῇ συνευθύνῃ τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἰδού, κύριοι, ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ κυκλοφοριακοῦ ζητήματος καὶ κατὰ ποῖον ἐπιπόλαιον καὶ ἀνθελληνικὸν τρόπον λαμβάνονται, τῇ συμμετοχῇ καὶ Ἑλλήνων ὑπουργῶν, αἱ ἀποφάσεις ἐπὶ τόσων σοβαρῶν ζητημάτων. Ἑπομένως νομίζω, ὅτι τὸ κυκλοφοριακὸν ζήτημα δὲν ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ποσῶς, διότι ὅλαι ἐκεῖναι αἱ δυνατότητες, τὰς ὁποίας παρέχομεν καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ ἐπιπολαιότης, ἡ ὁποία ἐφαρμόζεται σχετικῶς μὲ τὴν ἔκδοσιν χαρτονομίσματος, θὰ πρέπει νὰ πείσῃ πάντας ἡμᾶς ὅτι ζήτημα ἄξιον λόγου δὲν ὑπάρχει. Παρέλειψα νὰ σᾶς εἴπω, ἐκεῖνο ποὺ γνωρίζετε ἀπὸ μίαν παλαιοτέραν ἐπερώτησίν μου, ὅτι ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, εἰς ὡρισμένους κλάδους τῆς παραγωγῆς εὐημεροῦντας ἔδωκε πίστωσιν μέχρι περίπου ποσοῦ 40 δισεκ., ἀλλὰ αὐτὰ τὰ χρήματα τὰ ἠρνήθησαν διὰ νὰ γίνῃ ἡ συγκέντρωσις τοῦ σίτου χάριν τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, τὸν ὁποῖον ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις καὶ ὅλοι ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι προστατεύομεν, ὅτι ἀποτελεῖ τὴν σπονδυλικὴν στήλην καὶ τὰ 70% τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ὅλα αὐτὰ λησμονοῦνται ὅταν πρόκειται χάριν αὐτῶν, νὰ διατεθοῦν ὡρισμένα ἑκατομμύρια, ἐνῷ διατίθενται εὐχερέστατα χάριν μιᾶς μικρᾶς κλίκας τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας. Ἑπομένως τὸ κυκλοφοριακὸν ζήτημα ἀποτελεῖ εὐκολώτατον καὶ εὐχερῶς λυόμενον ζήτημα καὶ θεωρῶ, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται τοὐλάχιστον, οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ ἐμμείνῃ κανεὶς εἰς τὴν ἄποψιν αὐτήν, παρὰ μόνον ἂν πρόκειται νὰ ζητηθοῦν εὐθῦναι ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ τοῦ κυκλοφοριακοῦ ζητήματος ἐν σχέσει πρὸς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξεδόθη χαρτονόμισμα δι’ ὡρισμένους σκοπούς. Καὶ ἀπομένει τὸ δημοσιονομικὸν πρόβλημα. Ἐπὶ τούτου παρακαλῶ νὰ ἐπιστηθῇ ἰδιαιτέρως ἡ προσοχὴ ὑμῶν, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κατὰ ποῖον περίεργον τρόπον ἡ Κυβέρνησις ἐξεπλήρωσε τὰ καθήκοντά της ἔναντι αὐτοῦ τοῦ δῆθεν προστατευομένου ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ. Τὸ ζήτημα τὸ δημοσιονομικὸν, ἐπίσης ἐὰν πρόκειται νὰ συζητήσωμεν μόνον ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἰσολογισμοῦ τῶν ἐξόδων καὶ ἐσόδων τῆς συγκεντρώσεως καὶ τῆς διαθέσεως τοῦ ἄρτου ἢ τοῦ ἀλεύρου, δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἄφινεν ἔλλειμμα, θὰ ἦτο μάλιστα δυνατὸν νὰ εἴπῃ κανεὶς ὅτι θὰ ἄφηνε καὶ περίσσευμα ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ἐλλείμματος θὰ ἦτο τοῦτο μηδαμινόν. Ὁ ἰσολογισμὸς θὰ ἦτο πλήρης ὑπὸ μίαν προϋπόθεσιν, ὅτι δὲν θὰ ἐγίνετο κοινωνικὴ πολιτικὴ εἰς βάρος τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, διότι αὐτὸ ἔκαμε ἡ Κυβέρνησις τῶν δύο ἱστορικῶν κομμάτων κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον, προστατεύουσα τοὺς ἀγροτικοὺς πληθυσμούς, ὅτι, δηλαδὴ εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν ἔκαμε φιλανθρωπικὴν πολιτικὴν ἔναντι πασχόντων πληθυσμῶν καὶ φιλεργατικὴν πολιτικὴν ἔναντι ἀργούντων ἐργατῶν. Παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε προσεκτικὰ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ, διότι εἶναι τὸ σπουδαιότερον σημεῖον τῆς οἰκτρᾶς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Τὰ ἀρτοποιητικὰ ἐστοίχιζον προπολεμικῶς 1,58 τὴν ὀκᾶν, σήμερον στοιχίζουν τὸ καταπληκτικὸν ποσὸν τῶν 630 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν, δηλαδή, ἔχετε πρωτοφανῆ τιμάριθμον, ὁ ὁποῖος δὲν ἀπαντᾶ εἰς οὐδὲν ἄλλο εἶδος ἐν Ἑλλάδι εἴτε ἐργασίας, εἴτε προϊόντος εἰς τὸ μέγεθος αὐτό. Μᾶς ἔδωκαν τὰ μέλη τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς τοὺς ἑξῆς χαρακτηριστικοὺς ἀριθμούς: Κάμνει ὁ στρατὸς δημοπρασίας, κατὰ τὰς ὁποίας ἀναθέτει εἰς ἐργολάβους τὴν ἀρτοποίησιν τῶν ἀλεύρων τοῦ στρατοῦ καὶ εἰς τὰς δημοπρασίας αὐτὰς ἐπιτυγχάνονται αἱ ἑξῆς περίεργοι τιμαὶ κυμαινόμεναι μεταξὺ 15 δραχμῶν, εἶναι ἡ εὐθηνοτέρα τιμὴ ἡ ὁποία ἐπετεύχθη εἰς τὸ Νευροκόπιον καὶ 450 δραχ. ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἀκριβωτέρα τιμή, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὰ Καλάβρυτα, εἰς δὲ τὰς Ἀθήνας ἡ τιμὴ τὴν ὁποίαν ἐπιτυγχάνει τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὰς δημοπρασίας, εἶναι 374 δραχ. Ἐνῷ, λοιπόν, 374 δραχ. πληρώνει ὁ στρατὸς εἰς τὸν φούρναρη διὰ νὰ τοῦ φτιάσῃ τὸ ψωμί, ὁ πολίτης, ὁ καταναλωτὴς πληρώνει 630 δραχμάς. Τὶ γίνεται; Ἡ Κυβέρνησις δὲν γνωρίζει ἐὰν διὰ λόγους κομματικοὺς ἢ διὰ λόγους ὑψηλῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς — ἐπειδὴ δυστυχῶς γνωρίζομεν τὴν Κυβέρνησιν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν τὸ πρῶτον — ἐπιθυμεῖ νὰ διατρέφῃ εἰς βάρος τῆς καταναλώσεως ὡρισμένον ἀριθμὸν ἀνέργων ἀρτεργατῶν καὶ φαίνεται ὅτι μεταξὺ αὐτῶν παρεισέφρυσαν καὶ διάφορα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα διὰ ρουσφετολογικῶν σημειωμάτων ἀπέκτησαν τὴν ἰδιότητα τοῦ ἀρτεργάτου τὴν ὁποίαν δὲν εἶχον προηγουμένως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ ἀπόδοσις τὴν ὁποίαν ἔχει ἕνας ἀρτεργάτης, εἶναι σήμερον, νομίζω, περίπου 50 ὀκάδας ἔναντι τῶν 100 προπολεμικῶς καὶ τοῦτο, διότι σήμερον εἶναι πολὺ μεγάλος ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀρτεργατῶν. Αὐτὴν λοιπὸν τὴν διαφορὰν τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς περίπου 300 δραχ. τὴν ὀκᾶν, αὐτὴν τὴν τιμὴν τὴν πληρώνει ὁ καταναλωτής, τὴν πληρώνει εἰς βάρος τοῦ ἀγρότου, διότι κατ’ αὐτὸ τὸ ποσὸν μειώνει ἡ Κυβέρνησις τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ μᾶς δώσῃ διὰ τὴν συγκέντρωσιν, μὲ τὴν πρόφασιν ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν δαπάνην. Αὐτὴ ἦτο ἡ φιλαγροτικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Τώρα ἔρχεται ἡ δευτέρα πλευρά. Γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουν δύο ἑκατομμύρια Ἕλληνες, λαμβάνοντες ἄρτον ἢ ἄλευρα δωρεάν, εἶναι ἓν ἑκατομμύριον ἀπόρων, εἶναι 550.000 περίπου οἱ συμμοριόπληκτοι, εἶναι 450.000 περίπου αἱ οἰκογένειαι τῶν ἐπιστρατευθέντων. Αὐτὰ τὰ δύο ἑκατομμύρια ἄτομα, τὰ ὁποῖα ἀρτοδοτοῦνται δωρεάν, ὅλοι αὐτοί, ἀρτοδοτοῦνται εἰς βάρος τοῦ ἀγρότου. Δηλαδὴ αὐτὴν τὴν δαπάνην τῆς κοινωνικῆς πολιτικῆς, δὲν τὴν καταβάλλει τὸ σύνολον τοῦ Ἔθνους, δὲν τὴν καταβάλλουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἀλλὰ δύο ἑκατομμύρια ἄποροι, ἀρτοδοτοῦνται δωρεὰν καὶ τοὺς ἀρτοδοτεῖ δωρεὰν ἡ ὑπερπλουτίζουσα τάξις τῶν Ἑλλήνων ἀγροτῶν!!! Αὐτό, κύριοι, εἶναι τόσον καταπληκτικόν, τόσον τερατῶδες, ὥστε αὐτὸ καὶ μόνον θὰ ἤρκει διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ποῦ βαίνομεν καὶ κατὰ ποῖον τρόπον σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις. Κατεπλάγημεν, ὅταν κατὰ τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν μετὰ τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἠκούσαμεν ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι διαθέτει περίπου 130.000.000.000 ἐφέτος ἔναντι αὐτῶν τῶν δαπανῶν, ὅτι πέραν τούτου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθῇ μεγαλύτερον ποσὸν καὶ ὅτι, ἑπομένως, τὸ ἔλλειμμα ἔπρεπε νὰ καλυφθῇ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως.

§95Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ὄχι. Σᾶς εἶπον δὲν ὑπολογίζεται τὸ ἔλλειμμα αὐτὸ εἰς βάρος τῆς συγκεντρώσεως.

§96Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὅταν δίδετε ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν 130.000.000.000, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ 130.000.000.000 δὲν εἶναι ἀρκετὰ διὰ νὰ δώσητε τὰς 2.000.000 μερίδας, κατ’ ἀνάγκην τὸ ὑπόλοιπον θὰ καλυφθῇ ἐκ τῆς συγκεντρώσεως.

§97Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Σᾶς προσέθεσα ὅτι εἰς τὸν λογαριασμόν, τὸν ὁποῖον θὰ κάμω, δὲν θὰ ὑπολογίσω αὐτά, εἰς βάρος τῆς συγκεντρώσεως.

§98Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐὰν σήμερον μᾶς δηλώσητε ὅτι τὰ 2.000.000 ἀπόρων, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀρτοδοτήσητε δωρεάν, πρόκειται νὰ ἀρτοδοτήσητε δωρεὰν εἰς βάρος τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν δικαιολογεῖται δημοσιονομικῶς ἡ τιμὴ ποὺ δίδετε, διότι δημοσιονομικῶς μὲ τιμὴν ἄρτου 450 δραχμάς, τὴν ὁποίαν ὁρίζετε τώρα, καὶ μὲ τὸ ἐνδεχόμενον νὰ αὐξήσωμεν τὴν τιμὴν τῶν εὐπόρων κατὰ 200 δραχμάς, μὲ αὐτὴν τὴν τιμὴν ἀσφαλῶς θὰ ἔχετε καὶ περίσσευμα ἐξ αὐτοῦ τοῦ στενοῦ ὑπολογισμοῦ τῆς ἀγορᾶς καὶ πωλήσεως τοῦ ἄρτου καὶ τοῦ σίτου.

§99Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Οἱ ὑπολογισμοί σας εἶναι ἐσφαλμένοι.

§100Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Οἱ ὑπολογισμοὶ οἱ ἰδικοί μου δὲν εἶναι ἐσφαλμένοι. Παρακαλῶ νὰ διακρίνετε τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ἰδικούς μου ἀπὸ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ προλαλήσαντος συναδέλφου, διότι ἐκεῖνος ὑπελόγιζεν 1.300.000 ἐπὶ ἔλασσον τροφοδοτουμένους, τὸ ὁποῖον ἀποδίδει μίαν κολοσσιαίαν διαφοράν. Μᾶς ἐλέχθη κατ’ ἐπανάληψιν ἀπὸ τοὺς ἀλλοδαποὺς ἐμπειρογνώμονας, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, βάσει τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, νὰ καλύψωμεν τὸ ἔλλειμμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, κύριοι, ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἰδοὺ τὶ λέγει ἡ συμφωνία τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, (ἀναγινώσκει): «Συμφωνεῖται ὅτι ἡ ὑποχρέωσις τῆς παραγράφου 1 (γ) τοῦ ἄρθρου 11 πρὸς ἰσοσκέλισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ τὸ ταχύτερον δυνατὸν δὲν ἀποκλείει ὕπαρξιν ἐλλειμμάτων διὰ βραχὺ χρονικὸν διάστημα, ἀλλὰ σημαίνει τὴν μακρᾶς προοπτικῆς πολιτικὴν ἰσοσκελισμένου προϋπολογισμοῦ». Δὲν εἶναι ἑπομένως δυνατὸν μετὰ τόσης στενοκεφαλιᾶς νὰ συζητοῦμεν τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἤδη ἀπὸ τοῦ πρώτου ἔτους τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ σχεδίου Μάρσαλ.

§101Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Ποῖος ὁμιλεῖ περὶ ἰσοσκελίσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Προϋπολογισμὸς ἔχει ἐλλείμματα; Ἀνεξαρτήτως αὐτῶν ποὺ λέγετε σεῖς, πάντως ὁ Προϋπολογισμὸς ἔχει ἔλλειμμα.

§102Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ ἐπιχείρημα αὐτὸ τὸ ἠκούσαμεν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ εἴπω. Δυστυχῶς μᾶς φέρετε ὡρισμένας πλευρὰς καὶ ὡρισμένας σκέψεις, χωρὶς νὰ γνωρίζωμεν ἑκάστοτε ποῖοι εἶναι οἱ σοβαρώτεροι καὶ ποῖοι εἶναι οἱ ὀλιγώτερον σοβαροὶ παράγοντες, οἱ ὁποῖοι ἔπαιξαν ρόλον εἰς τὴν σκέψιν σας, διὰ νὰ λάβετε μίαν ἀπόφασιν. Ἑπομένως εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούωμεν ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, ὁποθενδήποτε προερχόμενα καὶ νὰ ἀπαντῶμεν εἰς αὐτά, διὰ νὰ σχηματίσωμεν μίαν ἰδέαν ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε τὸν κύριον λόγον τῆς ὑμετέρας ἀποφάσεως. Πάντως, ἐὰν ἀποδέχεσθε, ὅπως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποδέχεσθε, ὅτι ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν εἶναι τόσον στενοκέφαλος ἀπαραίτητος, τότε βεβαίως δὲν θὰ πρέπει νὰ μᾶς θέσητε ὡς ἀξίωσιν ὅτι, σώνει καὶ καλά, πρέπει τὸ ποσὸν τῆς ἀρτοδοτήσεως τῶν ἀπόρων νὰ καλυφθῇ ὑποχρεωτικῶς ἐκ τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου, ἢ ἀλεύρου, τοῦ χορηγουμένου διὰ δελτίου.

§103Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Τὸ θέμα εἶναι ὅτι ὑπάρχει ἔλλειμμα εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, καὶ αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Οὐδεὶς ὡμίλησε περὶ ἰσοσκελίσεως, οὔτε εἶναι δυνατὸν αὐτό. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον φροντίζομεν, εἶναι εἶναι νὰ μὴ ἐπαυξάνωμεν τὸ ἔλλειμμα. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα. Δὲν εἶναι τὸ θέμα νὰ ἰσοσκελίσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν εἰς βάρος τῶν ἀγροτῶν.

§104Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δηλαδὴ σήμερον, ὅταν θέλετε νὰ ἐπιτύχητε σχετικὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ σας, χωρὶς νὰ ὑπολογίσητε τὴν δαπάνην τῶν 2.000.000 ἀπόρων πέραν τῶν 130.000.000.000, κατ’ ἀνάγκην τὸ ἔλλειμμα θὰ τὸ πληρώσῃ ὁ ἀγρότης.

§105Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ἔλλειμμα, περὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν. Τὸ ἔλλειμμα ἐκ τῆς συγκεντρώσεως, προέρχεται ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν συγκέντρωσιν καὶ τὴν ὅλην διαχείρισιν τῆς συγκεντρώσεως. Θὰ τὰ ποῦμε τὰ νούμερα.

§106Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀπὸ τὴν συγκέντρωσιν δὲν προέρχεται οὐδὲν ἔλλειμμα, κατ’ οὐδένα ὑπολογισμόν. Τὸ ἔλλειμμα μόνον προέρχεται ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν ρητῶς μᾶς ἐδηλώσατε τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ὅτι πέραν τῶν 130.000.000.000, δὲν διαθέτατε τίποτε πλέον διὰ τὴν τὴν δωρεὰν ἀρτοδότησιν καὶ μάλιστα καὶ δι’ αὐτό, ὅταν ἠρώτησα συγκεκριμένως, ἐὰν ἠμπορῶ νὰ ὑπολογίζω εἰς τὰ 130.000.000.000, μοῦ εἴπατε νὰ μὴ ὑπολογίζω καὶ πολύ, δηλαδὴ ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ σᾶς ἀπαλλάξωμεν ἀπὸ αὐτὸ τὸ ποτήριον καὶ νὰ μὴ δώσητε οὔτε αὐτὰ τὰ 130.000.000.000 ἀπὸ τὸν προϋπολογισμόν, θὰ σᾶς εἴμεθα εὐχάριστοι.

§107Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Ὁ προϋπολογισμὸς δὲν κατηρτίσθη εἰσέτι, εἶναι ἐν τῷ καταρτίζεσθαι. Συνεπῶς δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς προεξοφλήσω ἐὰν θέτετε τοιαῦτα ἐρωτήματα, τί θὰ ἔπραττα, δεδομένου, ὅτι ἔχω νὰ ἰσοσκελίσω ἕνα τεράστιον ἔλλειμμα. Συνεπῶς εἶναι δικαιολογημένη ἡ ἀπάντησίς μου, ἐὰν ἠμπορούσαμεν νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ αὐτά, θὰ ἦτο εὐχάριστον.

§108Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Βλέπετε, ὅτι ἐπιβεβαιώνετε ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σᾶς εἶπον. Κύριοι, ὁ προϋπολογισμὸς πέρυσιν εἶχεν, ὅπως μᾶς εἶπεν ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολή, 600 δισεκατομμύρια ἔλλειμμα ἐκ τοῦ ἄρτου. Σεῖς μᾶς εἴχατε εἴπει 35 ἕως 40 δισεκατομμύρια μηνιαίως. Ἑπομένως ὁπωσδήποτε τὸ ἔλλειμμα τὸ ἐφετεινόν, ἐὰν ὑπάρξῃ, θὰ εἶναι πολὺ ὀλιγώτερον, δὲν γνωρίζω δὲ ποῖον ποσὸν ἐκ τοῦ ἐλλείμματος καλύπτεται ἀπὸ τὰς εἰσπράξεις, τὰς ὁποίας θὰ ἔχετε ἐκ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τοῦ ἄρτου καὶ ἐκ τῆς περαιτέρω αὐξήσεως τῆς μερίδος τῶν εὐπόρων, περὶ τῆς ὁποίας ἐμείναμεν σύμφωνοι καὶ τὴν ὁποίαν, ἐν τούτοις, δὲν εἴδομεν οὔτε ἐφαρμοζομένην οὔτε ἐξαγγελλομένην. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἔναντι ἐλλείμματος 500 δισεκατομμυρίων περίπου περυσινῶν, ἐφέτος θὰ ἦτο δυνατὸν τὸ ἔλλειμμα τοῦτο νὰ καλυφθῇ καὶ νὰ ἔχωμεν τὸ πολὺ ἔλλειμμα μόνον 200 δισεκατομμυρίων, παρὰ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς δωρεὰν ἀρτοδοτήσεως. Ἀλλὰ ὅσον ἀφορᾷ τὴν δωρεὰν ἀρτοδότησιν δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι θὰ πρέπει αὐτὸ τὸ κονδύλιον ὁλόκληρον νὰ βαρύνῃ κἂν τὸν προϋπολογισμόν. Ἐν πρώτοις ὅσον ἀφορᾷ ἐπὶ παραδείγματι τὸ 1.000.000 ἀπόρων, δὲν γνωρίζω ἐὰν πράγματι πρέπει νὰ θεωρήσωμεν ὅτι ὑπάρχει ἕνας τόσον μεγάλος ἀριθμὸς ἀπόρων ἐπὶ συνολικοῦ ἀριθμοῦ δελτίων 7.800.000. Ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἐκ πρώτης ὄψεως, ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας τῆς χώρας, φαίνεται κἄπως ἀπίθανος, διότι πρέπει νὰ ὑπολογίσετε ἕνα μέρος τοῦ πληθυσμοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνταρτοκρατεῖται καὶ τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ τὸ ὑπολογίσητε μεταξὺ τῶν ἀρτοδοτουμένων. Ἔχετε λοιπὸν 1 ἑκατομμύριον ἀπόρων πλὴν τῶν 550 χιλιάδων συμμοριοπλήκτων καὶ τῶν 450 χιλιάδων οἰκογενειῶν ἐπιστράτων. Εἶναι ἀριθμὸς κολοσσιαῖος, 2 ἑκατομμύρια δηλαδὴ ἐπὶ 6.500.000 Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀρτοδοτηθοῦν σήμερον, ἔχομεν ἕνα ποσοστὸν ἀπόρων 30%, ἀπαράδεκτος ἀριθμός. Ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ ὑπολογισμὸς τῆς παροχῆς εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν ἐπιστράτων δὲν ἔπρεπεν ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ νὰ ἐπιβαρύνῃ οὔτε κἂν τὸν προϋπολογισμὸν καθ’ ἑαυτόν. Δι’ αὐτὸ εἴχομεν ἀποδεχθῆ τὴν δημιουργίαν ἑνὸς εἰδικοῦ κονδυλίου δι’ εἰδικῶν εἰσφορῶν τῶν ἐξαιρετικῶς εὐπόρων τάξεων, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐπρόκειτο νὰ καλυφθοῦν αὐταὶ αἱ δαπάναι. Θὰ ἔπρεπε συνεπῶς, διὰ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐξαρτωμένου ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ κονδυλίου ἐκείνου, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ καταβολὴ αὐτῶν τῶν ἀρτοδοτήσεων τῶν οἰκογενειῶν τῶν ἐπιστράτων.

§109Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Δὲν φθάνει.

§110Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς συμμοριοπλήκτους, ἡ δαπάνη εἶναι δαπάνη πολεμική, εἶναι συνέπεια τῆς πολεμικῆς δράσεως τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὸν συμμαχικὸν παράγοντα νὰ φέρῃ αὐτὸς τὴν δαπάνην τῶν 550 χιλιάδων ἀνθρώπων. Ἐὰν ἑπομένως τὰς 550 χιλιάδας τὰς εἴχατε εἰς βάρος τῶν πολεμικῶν δαπανῶν καὶ τὰς 450 χιλιάδας εἴτε καὶ ταύτας εἰς βάρος τῶν αὐτῶν δαπανῶν εἴτε εἰς βάρος τοῦ κονδυλίου τῆς περιθάλψεως καὶ ἐκάμνετε ἕνα ἔλεγχον τοῦ ὑπολοίπου 1 ἑκατομμυρίου ἀπόρων, τὸ ὁποῖον φαίνεται ἐκ πρώτης ὄψεως ὑπερβολικόν, τότε εἶμαι βέβαιος, ὅτι καὶ τὰ 130 δισεκατομμύρια τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν θὰ ἦσαν πλέον ἢ ἐπαρκῆ, διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ ἔλλειμμα ἐκ τῆς παροχῆς ἄρτου ἢ ἀλεύρων δωρεὰν ἐν τῷ συνόλῳ. Μὲ ὅσα σᾶς εἶπον, νομίζω, ὅτι ὅλαι αἱ πλευραὶ τοῦ ζητήματος διεφωτίσθησαν πλήρως. Δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω μὲ παροχὴν ἀριθμῶν, τοὺς ὁποίους θὰ ἴδητε εἰς τὴν τυπωμένην ἔκθεσίν μου κἄπως λεπτομερέστερον, ἀλλὰ οἱ χονδροειδεῖς ἀριθμοὶ καὶ οἱ χονδροειδεῖς ὑπολογισμοί, τοὺς ὁποίους σᾶς ἔκαμα, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ σᾶς πείσουν, ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως ἦτο βαρὺ σφάλμα ἐναντίον τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς χώρας, ὑπῆρξεν ἡ ἀφορμὴ μιᾶς βαθείας ἀπογοητεύσεως, ἡ ὁποία σήμερον κατέχει ὁλόκληρον τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ αἱ διαμαρτυρίαι τοῦ ἀγροτικοῦ κόσμου ἀκούονται ἕως ἐδῶ, παρὰ τὴν μακρυνὴν ἀπόστασιν. Σημειώσατε, ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, τὴν ἀφορῶσαν τὴν μικρὰν τιμὴν συγκεντρώσεως καὶ τὸ μικρὸν ποσὸν τοῦ συγκεντρουμένου σίτου, προσετέθη καὶ μία ἄλλη ἀπόφασις, ἡ ὁποία καταφέρει ἕνα βαρύτατον πλῆγμα ἐναντίον τῶν ἀγροτικῶν πληθυσμῶν. Ὅτι, δηλαδή, ἀπηγορεύθη ἡ μεταφορὰ σίτου ἀπὸ τὰς σιτοπαραγωγικὰς περιφερείας εἰς τὰς λοιπὰς περιφερείας τῆς χώρας. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, διὰ τῆς ἀπαγορεύσεως, εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας ἐπέρχεται φυσικὰ λόγῳ τῆς ἀθρόας προσφορᾶς μία μεγαλυτέρα ὑποτίμησις, ἔχομεν λοιπὸν διπλοῦν τὸ πλῆγμα ἐκ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς μεταφορᾶς. Αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις τῶν δύο ἱστορικῶν κομμάτων ἐνεκαινίασεν ἐφέτος ἐναντίον τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. Ἡ πολιτικὴ αὐτὴ μᾶς ἐμπνέει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὅλαι αἱ λέξεις συμπαθείας καὶ ὅλαι αἱ ὑποσχέσεις ὑποστηρίξεως τῆς ἀγροτικῆς τάξεως, ἀποτελοῦν καθαρὰν φενάκην καὶ ὅτι, ἑπομένως, ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον ἀμέσως δὲν θὰ ἀνακαλέσῃ αὐτὴν τὴν ἄδικον ἐναντίον τῆς ἀγροτικῆς τάξεως ἀπόφασιν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ δικαιολογήσῃ περαιτέρω τὴν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς παρουσίαν της. Δὲν νομίζω ποτὲ ὅτι ἡ Βουλή, καὶ ἰδίως οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν σιτοπαραγωγικῶν περιφερειῶν, εἰς οἱανδήποτε κομματικὴν ἀπόχρωσιν καὶ ἂν ἀνήκουν, θὰ θελήσουν νὰ ἀναλάβουν ἔναντι τοῦ σιτοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς Ἑλλάδος τὴν βαρεῖαν εὐθύνην νὰ περιβάλουν διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης των τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀπεδείχθη τόσον ἀνάλγητος εἰς τὰ συμφέροντα τῆς ἀγροτικῆς τάξεως. (Χειροκροτήματα).

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐγγεγραμμένοι μέχρι τῆς στιγμῆς διὰ νὰ ὁμιλήσουν 27 καὶ 6 ἀρχηγοὶ κομμάτων 33. Ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν νὰ συζητῶμεν 2 ὥρας μόνον εἶναι φυσικὸν νὰ ἀπαιτηθῇ πολὺ μακρὸς χρόνος. Δι’ αὐτὸ παρακαλῶ νὰ συνεχίσωμεν τὴν συζήτησιν ἀπόψε καὶ αὔριον νὰ περιορίσωμεν τὴν διάρκειαν τῶν ὁμιλιῶν εἰς ἓν τέταρτον. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις εἰς ἓν τέταρτον;

§112ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Μάλιστα.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Πιπιλιάγκας ἔχει τὸν λόγον.

§114Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα, νομίζω ὅτι ἐκπληρῶ ἱερὸν καθῆκον, μεταφέρων εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, τὴν ὀργὴν τοῦ σιτοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς χώρας, διὰ τὴν ληφθεῖσαν καταπληκτικὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θέτει τοῦτον ἐν διωγμῷ. Νομίζω δέ, ὅτι περισσότερον ὑποχρέωσίν μου, ὅπως μεταφέρω εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην τὴν ἀγανάκτησιν, ἰδιαιτέρως τοῦ λαοῦ τῆς Βορείου Ἑλλάδος, τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Φθιωτιδοφωκίδος, ὁ ὁποῖος πλήττεται καιρίως διὰ τοῦ ληφθέντος μέτρου, τῆς Κυβερνήσεως, τῆς περικοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως. Ἐάν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπὶ τοῦ πληθυσμοῦ τούτου, ἔπιπτεν ἀτομικὴ βόμβα, ἀσφαλῶς μικροτέραν ὀδύνην θὰ προεκάλει εἰς αὐτό. Ἡ ὀδύνη, τὴν ὁποίαν ἠσθάνθη ὁ λαὸς τῆς Μακεδονίας, Θράκης, Θεσσαλίας καὶ Φθιωτιδοφωκίδος, εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα, διότι ἡ ἀπόφασις αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ περικόψῃ τὰ δελτία ἄρτου εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας, εἶναι καὶ ἄστοχος καὶ ἀντικοινωνική. Καὶ λόγῳ τῆς ὥρας, κ. συνάδελφοι, καὶ λόγῳ τοῦ μικροῦ ἀριθμοῦ τῶν παρισταμένων συναδέλφων, διὰ πολλοὺς τῶν ὁποίων, καταγομένους ἐκ περιφερειῶν σιτοπαραγωγικῶν, ἐκφράζω τὴν θλῖψιν μου διότι ἀπουσιάζουν ἐκ τῆς αἰθούσης ταύτης, ἐνῷ λέγουν, ὅτι κόπτονται ὑπὲρ τῶν σιτοπαραγωγῶν, ἀλλὰ καὶ διότι ὁ κ. Νικολαΐδης καὶ ὁ κ. Βαμβέτσος ἀνέπτυξαν ἐν ἐκτάσει τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὴν μικρὰν τιμήν, τὴν καθορισθεῖσαν διὰ τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου, ἐν ταὐτῷ μὲ τὴν περικοπὴν τοῦ δελτίου, ἐγὼ θὰ περιορισθῶ εἰς ὡρισμένα πραγματικὰ γεγονότα μόνον. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισεν, ὕστερα ἀπὸ πολλὰς συζητήσεις, νὰ κάμῃ συγκέντρωσιν τοῦ σίτου. Τὸ γεγονὸς καὶ μόνον ὅτι ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη τὸν Ἰούλιον μῆνα ἀποδεικνύει, πὼς ἡ Κυβέρνησις μικρὰν σημασίαν ἔδωσεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου, διότι ἂν ἐδίδετο ἡ πρέπουσα σημασία, ἀπὸ τὴν ἀρχήν, τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ ἔδει νὰ ἦτο λελυμένον ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Μαΐου. Διότι δὲν ἦτο μόνον τὸ ζήτημα τῆς τιμῆς. Ἦτο καὶ τὸ ζήτημα τῆς ταχείας συγκεντρώσεως, οὕτως ὥστε νὰ περισωθῇ ἡ περιουσία τῶν ἀγροτῶν ἀπὸ τὰς χεῖρας τῶν σλαυοκομμουνιστῶν, ἀπὸ τοὺς ὁποίους κινδυνεύει εἰσέτι. Αὐτὸς ἦτο εἷς ἐκ τῶν κυριωτέρων λόγων, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπεβάλετο ἡ συγκέντρωσις τῆς παραγωγῆς καὶ εὐρεῖα νὰ εἶναι καὶ ταχεῖα. Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, δὲν τίθεται μόνον αὐτὸ τὸ ζήτημα. Συναινούσης τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κατηρτίσθη μία διακομματικὴ Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία μελετῶσα τὸ ὅλον ζήτημα νὰ φέρῃ τοῦτο ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ τῆς εἴπῃ, ποῖον κατὰ μέσον ὅρον θὰ ἦτο τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον θὰ καθωρίζετο δι’ ἑκάστην ὀκᾶν σίτου. Εἰς τὴν διακομματικὴν αὐτὴν Ἐπιτροπὴν ὑπῆρχε καὶ Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἀπὸ συμφώνου, κατέληξεν ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη —παρὰ τὰς διαμαρτυρίας τοῦ σιτοπαραγωγικοῦ κόσμου τῆς χώρας ὅπως ἡ τιμὴ καθορισθῇ εἰς τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῶν 3000 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν —καὶ καθώρισε τιμὴν 2500 δραχμῶν κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλὰ καὶ ταύτην ἡ Κυβέρνησις δὲν τὴν ἀπεδέχθη καὶ ἴσως–ἴσως ἰσχυρισθῇ ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν τὴν ἀπεδέχθη, διότι τῆς ἐπεβλήθη ἡ τιμὴ τῶν 1850 δραχμῶν, ὑπὸ ἄλλων παραγόντων. Ναί, κύριοι. Ἀλλὰ ὁ ἀγροτικὸς πληθυσμὸς τῆς χώρας δὲν ἐξέλεξεν ἄλλους παράγοντας. Ἐξέλεξε βουλευτὰς καὶ οἱ βουλευταὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν λύσιν τοῦ ζητήματός των τὴν ἀναμένει ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ μόνον. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀκόμη, κ. συνάδελφοι, ἐπενέβησαν εἰς τὸ ζήτημα ξένοι παράγοντες, δὲν νομίζετε ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑποχρέωσιν νὰ πείσῃ τούτους ὅτι σφάλλουν εἰς τὰς ἀντιλήψεις των; Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἡ τιμὴ τῆς συγκεντρώσεως ὡρίσθη εἰς 1900 δραχμάς, ἦτο δυνατὸν ποτὲ ἐφέτος μὲ τιμὴν κόστους ηὐξημένην κατὰ 50% νὰ καθορισθῇ ἡ τιμὴ τῶν 1850 δραχμῶν, ἤτοι κατὰ 50 δραχμὰς κατωτέρα τῆς περυσινῆς; Τοῦτο εἶναι τὸ ἀνακόλουθον τῆς ὅλης αὐτῆς ὑποθέσεως. Ἀλλὰ ἀκόμη μερικοὶ ἠθέλησαν νὰ συγκρίνουν τὸ προϊὸν αὐτό, μὲ ἄλλα προϊόντα. Ἀλλὰ διατὶ νὰ συγκρίνωμεν τὸν σῖτον μὲ τὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα ἐξέρχονται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ μὴ τὸν συγκρίνωμεν μὲ τὰ προϊόντα τὰ ὁποῖα καταναλίσκονται εἰς τὸ ἐσωτερικόν; Διατὶ δίνομεν σημασίαν εἰς 1000 ντοματοπαραγωγοὺς καὶ καθορίζομεν τὴν τιμὴν τῆς ντομάτας εἰς 2000 χιλιάδας δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν;

§115Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Εἶναι κάτω τοῦ κόστους. Μὴ θίγετε αὐτὸ τὸ ζήτημα.

§116Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Πᾶρτε τὰ καρπούζια καὶ τὰ πεπόνια, τὰ ὁποῖα διετίμησε τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς 2000 δραχμάς, ἐνῷ ὑπῆρχεν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν μὲ μίαν ὀκᾶν σιτάρι ἀγοράζατε δέκα ὀκάδες καρποῦζι.

§117Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας) Ἠξεύρετε πόσον πληρώνεται ἡ ντομάτα εἰς τοὺς παραγωγούς; Ἀγωνίζομαι ἐπὶ ἡμέρας διὰ νὰ ἠμπορέσω νὰ τοὺς πάρω 25 δραχμὲς κατ’ ὀκᾶν.

§118Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξε καὶ ἄλλον περιστατικὸν τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀναφέρω ἐπειδὴ εἶπον ὅτι θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ πραγματικῶν περιστατικῶν, ἀποδεικνύων τὸ ἄστοχον τῆς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ σπόρος ὁ ὁποῖος ἐχορηγήθη πέρυσι εἰς τοὺς παραγωγοὺς διὰ νὰ βγάλουν τὸ σιτάρι, ἐχρεώθη πρὸς 2.700 τὸν ὀκᾶν. Ἐρωτᾶται: Τὸν σπόρον ποὺ μοῦ δίνεις τὸν χρεώνεις 2.700 τὴν ὀκᾶν καὶ τὸ σιτάρι θὰ μοῦ τὸ πληρώσῃς 1850; Ποία λογικὴ διέπει τὴν ἐνέργειαν αὐτήν;

§119Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Ὁ σπόρος ἠγοράσθη ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς σιτοπαραγωγοὺς πρὸς 2.400 τὴν ὀκᾶν.

§120Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ὁ σπόρος ἠγοράσθη ἀπὸ ὡρισμένας τάξεις παραγωγῶν εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπάγονται οἱ παραγωγοὶ ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἡμεῖς ἀγωνιζόμεθα. Ἀλλ’ ἀκούσατε καὶ ἕνα ἄλλο μέτρον τὸ ὁποῖον ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις.

§121Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τὰ λιπάσματα πόσον ἔχουν;

§122Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα. Διὰ νὰ προστατεύσῃ λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις τοὺς σιτοπαραγωγούς, ἀπαγορεύει τὴν ἐξαγωγὴν σίτου ἐκ τῶν παραγωγικῶν περιφερειῶν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ φορτώσῃ κανεὶς σῖτον ἀπὸ τὴν Θεσσαλίαν καὶ νὰ τὸ φέρῃ εἰς τὰς Ἀθήνας, καὶ ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν στὴ Θεσσαλία. Διατί; Διατὶ δηλαδὴ νὰ παραμένῃ ὁ σῖτος τὸν ὁποῖον δὲν θὰ παραδώσουν εἰς τὴν συγκέντρωσιν οἱ σιτοπαραγωγοί, δι’ οὓς λόγους θὰ σᾶς ἀναπτύξω, νὰ παραμένῃ εἰς τὰς περιοχὰς ἐκείνας διὰ νὰ ἔλθουν ὡρισμένοι ἐκμεταλλευταὶ νὰ τὸν ἀγοράσουν, καὶ τὸν χειμῶνα νὰ τὸν μεταφέρουν αὐτοὶ εἰς τὰς Ἀθήνας; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἔργον τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ!

§123Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Δὲν νομίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι στὸ ζήτημα αὐτὸ φταῖμε ὅλοι; Διότι κάμνομεν τὴν συζήτησιν τώρα, καὶ δὲν ἐκάμαμεν τὸν Ἀπρίλιον ἢ τὸν Μάϊον; Μόνον ἡ Κυβέρνησις πταίει; Ἡ Κυβέρνησις ἠμπορεῖ νὰ κοιμᾶτε! Κοιμώμεθα ὅλοι ὅμως.

§124Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Μᾶς εἶχεν εἴπει ὅτι θὰ κάμῃ διακομματικὴν Ἐπιτροπήν, τῆς ὁποίας τὴν ἀπόφασιν θὰ σεβασθῇ. Δυστυχῶς δὲν τὴν ἐσεβάσθη. Ἡ Βουλὴ ἔκαμε τὸ καθῆκόν της, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμε τὸ δικό της. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀπαγόρευσις εἶναι σκανδαλώδης, διότι δὲν ἔχει καμμίαν ἔννοιαν προστασίας τῆς σιτοπαραγωγῆς. Ἀφ’ ἑνὸς ὁρίζει τιμὴν μικράν, ἀφ’ ἑτέρου δὲν συγκεντρώνει τὴν ποσότητα τὴν ὁποίαν δύνανται νὰ παραδώσουν οἱ παραγωγοί, καὶ ἐκ τρίτου ἀπαγορεύει καὶ τὴν ἐξαγωγήν. Ὁ παραγωγός, κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν τιμὴν τῶν 1850 δρχ. δὲν θὰ παραδώσῃ εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, οὔτε κόκκον σίτου, διότι μὲ τὸ ποσὸν τῶν 1850 δρχ. θὰ εὑρίσκεται εἰς πλήρη ἀδυναμίαν νὰ ἐξοφλήσῃ τὰ χρέη του πρὸς τὴν Τράπεζαν, εὑρισκόμενος δὲ εἰς πλήρη ἀδυναμίαν νὰ ἐξοφλήσῃ τὰ χρέη του πρὸς τὴν Τράπεζαν, θὰ πωλήσῃ τὸν σῖτον εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγοράν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ εὕρῃ ὡρισμένα χρήματα, διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς ὡρισμένας βιωτικὰς ἀνάγκας του.

§125Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Καὶ εἰς περίπτωσιν δὲ κατὰ τὴν ὁποίαν εἶναι εὐτυχισμένα τὰ χωράφια τοῦ παραγωγοῦ, οὐδέποτε εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ σιτοπαραγωγός, ὡς θὰ γνωρίζῃ καλύτερον ἡμῶν, ὁ καὶ μὲ στατιστικὰς ἀσχολούμενος ὑπουργός, διότι πάντοτε, καὶ προπολεμικῶς, αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου οὐδέποτε ἀνταπεκρίνοντο πρὸς τὰς ἀνάγκας του. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι παντελῶς ἄδικος ἡ τιμὴ τῶν 1850 δρχ.

§126Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κατὰ συνέπειαν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα νὰ ἀναλάβῃ τοιαύτην ὑποχρέωσιν. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι φοβεῖται πληθωρισμόν, εἶναι ἀστήρικτος, διότι πρῶτα–πρῶτα μέγα μέρος ἐκ τοῦ ποσοῦ τούτου ἀνήκει εἰς τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, καὶ ἀναντιρρήτως δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνάγκη ἐκδόσεως χαρτονομίσματος διὰ νὰ πληρωθῇ, παρὰ θὰ ἔκλεινε τὸ σιτάρι εἰς τὰς ἀποθήκας της καὶ ἀντὶ νὰ δώσῃ χρήματα, θὰ ἔδινε πίσω τὰ γραμμάτια, διὰ τῶν ὁποίων ἦτο χρεωμένος ὁ ἀγρότης. Ὁ ὑπολογισμὸς τῶν 140 δισ. τὰ ὁποῖα πάλιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρουσιάζει ὅτι θὰ παρουσιάζει ἔλλειμμα ἡ τυχὸν συγκέντρωσις, καὶ αὐτὸς δὲν εὐσταθεῖ, διότι καὶ μὲ 2.500 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, ἐὰν συνεκεντρώνοντο οἱ 156.000 τόννοι σίτου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρουσιάσῃ περισσότερον τῶν 50 δισ. καὶ ὄχι ἔλλειμμα. Τυπικῶς παρουσιάζεται ἔλλειμμα, οὐσιαστικῶς δὲν ὑπάρχει. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα παρουσιάζεται λίαν τραγικὸν καὶ ἀπὸ τῆς ἑξῆς πλευρᾶς. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀναθεωρήσῃ τὴν ἀπόφασίν της καὶ δὲν αὐξήσῃ τὴν τιμὴν συγκεντρώσεως, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι τὸ 1949 δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὔτε ἡ μισὴ ἔκτασις τῆς Ἑλλάδος ἐσπαρμένη, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ γεωργὸς νὰ σπείρῃ στάρι, τὸ ὁποῖον θὰ τοῦ στοιχίζει 2.500–3.000 δρχ. κατ’ ὀκᾶν, διὰ νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὸ Κράτος 1850 δρχ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, τοῦ καθορισμοῦ τῆς τιμῆς τοῦ σίτου, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε λίαν ἀργὰ καὶ καθυστερημένως τὴν ἀπόφασιν τῆς συγκεντρώσεως, οὖσα οὕτω ὑπεύθυνος καὶ ὑπόλογος ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, διὰ τὰς ζημίας, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν εἰς ἣν περίπτωσιν ὁ σῖτος αὐτὸς δὲν εἰσέλθῃ ἐγκαίρως εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης, κινδυνεύων ἀπὸ ὥρας εἰς ὥραν νὰ ἁρπαγῇ ἀπὸ τοὺς σλαυοκομμουνιστάς, καὶ ἐπικαλοῦμαι τοῦτο στηριζόμενος εἰς τὰ γεγονότα, διότι πρὸ ἡμερῶν κατὰ τὰς στρατιωτικὰς ἐπιχειρήσεις, ἀνευρέθησαν εἰς ἀποθήκας τοῦ Βερμίου 80.000 ὀκάδες σίτου. Ὅλο αὐτὸ τὸ σιτάρι θὰ συγκεντρωθῇ εἰς τὰς ἀποθήκας τῶν ἀνταρτῶν, νὰ εἶσθε βέβαιοι, διότι ὁ χωρικὸς δὲν ἔχει ποῦ νὰ τοποθετήσῃ τοῦτο, οἱ πλεῖστοι τῶν χωρικῶν δὲν διαμένουσι τὰς νύκτας εἰς τὰς οἰκίας των, παρὰ εἰσέρχονται εἰς ὡρισμένα ἄλλα συγκροτήματα, τὰ ὁποῖα φυλάσσονται ὑπὸ ἐνόπλων, τὸ δὲ σιτάρι, δὲν δύνανται, κύριοι, κἄθε νύκτα, νὰ τὸ μεταφέρουν εἰς τὰς χαράδρας. Μένει εἰς τὰ σπίτια των, βορὰ τῶν ἀνταρτῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς βουλευτὴς Βορείου Ἑλλάδος, ἔχω νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντονώτατα καὶ διὰ ἕνα ἄλλο καταπληκτικὸν γεγονός, τὸν ὁποῖον γίνεται εἰς βάρος τοῦ λαοῦ ἐκείνου, ὅπως καὶ εἰς βάρος τοῦ λαοῦ τῆς Θεσσαλίας καὶ τῆς Φθιωτιδοφωκίδος. Ἡ Κυβέρνησις πιεζομένη ἀπὸ τοὺς Ἀμερικανοὺς ὅπως περικόψῃ περὶ τὸ 1.700.000 δελτία, ἀποφασίζει καὶ σύρει τὴν μάχαιραν, διὰ νὰ κόψῃ ἓν τμῆμα τῆς Ἑλλάδος καὶ ὡς τοιοῦτον εὑρίσκει τὴν Θράκην, ἀκολουθεῖ ἡ Μακεδονία, ἡ Θεσσαλία, ἡ Φθιῶτις, ὡς ἐὰν νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἄλλη Ἑλλάς. Εὑρῆκεν ἀπὸ ὅλα τὰ ἄλλα μέρη, τὰ μέρη ἐκεῖνα, διὰ νὰ τοὺς κόψῃ τὰ δελτία. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ὑπῆρχε πίεσις τῶν ξένων διὰ νὰ περικοποῦν τὰ δελτία αὐτά, ὑπῆρχεν ἡ πίεσις ἀλλὰ οὐχὶ ὅπως περικοποῦν ὡρισμένων περιοχῶν δελτία, ἀλλὰ ὅπως περικοποῦν ἁπλῶς 1.700.000 δελτία. Τὸ παραδέχομαι ὅτι ὑπάρχει πίεσις καὶ ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ ἐζήτησαν νὰ μειωθοῦν τὰ δελτία κατὰ 1.700.000. Νομίζετε ὅμως, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ περικόψῃ τὰ δελτία τοῦ λαοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τὴν μὲν ἡμέραν ἀγωνίζεται μὲ τὸ ἄροτρον, τὴν δὲ νύκτα μὲ τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας, φυλάσσων διὰ νὰ ἀποκρούσῃ τὴν ἐπίθεσιν τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος; Ἢ ἔπρεπε νὰ κόψῃ τὰ δελτία ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Πατρίδος, ἐναντίον τοῦ συμμοριτισμοῦ οὐδὲν συνεισφέρουν; Διὰ νὰ σᾶς ὑποδείξω ποῖα δελτία ἔπρεπε νὰ περικοποῦν, σᾶς λέγω τοῦτο. Εἰς τὰς Ἀθήνας, ἠδύνατο ἐλευθέρως ἡ Κυβέρνησις νὰ περικόψῃ 300–400 χιλ. δελτίων, ἠδύνατο νὰ περικόψῃ εἰς Θεσσαλονίκην, Βόλον, Πάτρας, Καλάμας καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας πόλεις τῆς Ἑλλάδος, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχουν ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων τὰ εἰσοδήματα εἶναι 100)πλάσια καὶ 1000)πλάσια τῶν τῶν ἀγροτῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μάχονται εἰς τὴν ὕπαιθρον.

§127Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Καὶ οἱ ὁποῖοι γεννοῦν καὶ παιδιὰ ποὺ πολεμοῦν.

§128Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ στηριζομένη εἰς τὸ γεγονὸς, ὅτι ἡ Μακεδονία, ἡ Θράκη, ἡ Θεσσαλία καὶ ἡ Φθιωτιδοφωκὶς εἶναι σιτοπαραγωγοὶ περιφέρειαι, περκόπτουσι συλλήβδην ὅλους τοὺς κατοικοῦντας ἐν αὐταῖς. Ἐὰν δηλαδή, εἰς μίαν ἐπαρχίαν εἶναι 10 χωρία σιτοπαραγωγὰ καὶ ἐκ τῶν κατοίκων μόνον τὰ 30% εἶναι σιτοπαραγωγοί, παίρνει ἡ μπάλα καὶ τὰ 100% τῶν κατοίκων. Εἶναι μέτρον αὐτό, κύριοι συνάδελφοι; Δυνάμεθα νὰ ἀποδώσωμεν δίκαιον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Ἀσφαλῶς ὄχι. Τί θὰ εἴπωμεν ἡμεῖς οἱ Βορειοελλαδῖται βουλευταί, ὅταν μεταβῶμεν ἐπάνω εἰς τὰ χωριά μας καὶ μᾶς εἴπουν οἱ χωρικοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν εἰσόδημα 5 ἑκατ. Τί θὰ εἴπομεν εἰς αὐτούς, ὅταν θὰ μᾶς ἐρωτήσουν, πῶς, κύριοι, μᾶς περικόψατε τὰ δελτία τοῦ ἄρτου μας, ὅταν εἰς τὰς Ἀθήνας ὁ Παπαστρᾶτος καὶ οἱ διάφοροι ἐκμεταλλευταὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἔχουν δελτία ἀρτοδοτήσεως; Τί θὰ ἀπαντήσωμεν ἡμεῖς;

§129Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Τί ἐννοεῖτε περικοπὴν δελτίων; Λοιπὸν τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τὴν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις ἵνα οἱ παραγωγοὶ τῶν μερῶν αὐτῶν, ἔχουν τὴν εὐχέρειαν τὸ μὲν σιτάρι νὰ τὸ πωλήσουν ἀκριβώτερα, τὸ δὲ δελτίον νὰ περιορισθῇ εἰς τὰς τιμὰς αὐτὰς ἀκριβῶς. Δι’ αὐτὸ τὴν συγκέντρωσιν θὰ τὴν κανονίσῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, οὕτως ὥστε εἰς πᾶσαν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὑπερβῇ τὸ δελτίον τὰς τιμὰς τῶν 1850 δρχ. νὰ ἐπεμβαίνῃ ἡ Κυβέρνησις ὥστε ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει νὰ τὸ ἀγοράζουν οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ εἰς ἀκριβωτέρας τιμάς. Ὁλόκληρος ὁ ὀργανισμὸς ἔχει κινηθῆ ἵνα τηρηθοῦν αἱ τιμαὶ τοῦ σίτου ἐντὸς τῆς τιμῆς τῆς συγκεντρώσεως. Ἐὰν ὁ κρατικὸς αὐτὸς ὀργανισμὸς καταστῇ ἄξιος ἐπικρίσεως, τότε θὰ εἴπωμεν ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ ἐπίκρισις, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι ἡ κατάργησις τῶν δελτίων θὰ φέρῃ αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζετε. Διότι τὸ σύστημα μεταβάλλεται ἄρδην καὶ ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ κινηθοῦν αἱ τιμαὶ ἐντὸς τῆς αὐτῆς περιφερείας, οὕτως ὥστε οἱ παραγωγοὶ νὰ ἐπιτύχουν τιμὰς ἀνωτέρας ἐκείνων τὰς ὁποίας δίδει ἡ Κυβέρνησις.

§130Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Εἰς ποῖον θὰ πωλήσουν οἱ παραγωγοὶ τὸ σιτάρι, κ. ὑπουργέ;

§131Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργ. Γεωργίας). Εἰς τοὺς ἐμπόρους ἑκάστης περιφερείας, ὥστε νὰ καλυφθῇ ἡ ἐλευθέρα ἀγορὰ τῶν σιτηρῶν, καὶ τότε δὲν θὰ ὑπάρχῃ σημεῖον ἐπικρίσεως κατὰ τῆς Κυβερνήσεως.

§132Χ. ΚΟΨΙΔΑΣ. Θὰ γίνῃ ὅτι ἔγινε μὲ τὸ λάδι. Θὰ πάρουν οἱ ἔμποροι τὸ σιτάρι 1800, θὰ τὸ κρατήσουν καὶ θὰ τὸ πωλήσουν 3.500.

§133Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, δὲν ἔχει βάσιν, διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους· διότι ἡμεῖς δὲν ἰσχυριζόμεθα ἁπλῶς ὅτι περικόπτεται τὸ δελτίον τοῦ ἄρτου ἀπὸ τοὺς παραγωγούς, ἰσχυριζόμεθα ὅτι ἡ ἐνέργεια τῆς Κυβερνήσεως εἶναι μεροληπτικὴ εἰς βάρος τῶν ὀρεινῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ πτωχότεροι καὶ θὰ ἀναγκασθοῦν νὰ ἀγοράσουν ἀκριβὸ ψωμί. Ἡ ἰδιαιτέρα μου πατρὶς ἔχει 3.500 κατοίκους. Τὸ σύνολον τῆς παραγωγῆς εἶναι 500 ὀκ. Ἀπὸ ποῦ θὰ ἀγοράσουν τὸ σιτάρι τους αὐτοί;

§134Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργ. Γεωργίας). Οἱ ἄποροι θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ πέρνουν δωρεάν.

§135Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι δι’ ἀμφότερα τὰ ζητήματα, ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἄμεσον ἀναθεώρησιν τῆς ἀποφάσεώς της καὶ ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ προβῇ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς συγκεντρώσεως τοῦ σίτου ὁρίζουσα ποσὸν συγκεντρώσεως 120.000 τόννους μὲ τιμὴν ὡς ἐπρότεινεν ἡ διακομματικὴ Ἐπιτροπή, καὶ νὰ ἀφήσῃ τὰς ἀμφιταλαντεύσεις, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς διακοπῆς τῆς ἀρτοδοτήσεως τῶν βορείων πληθυσμῶν, διότι οἱ πληθυσμοὶ ἐκεῖνοι θὰ θεωρήσουν καὶ δικαίως ὅτι εὑρίσκονται ἐν περιφρονήσει. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐπιθυμῇ νὰ ἔχῃ ἀνάγκην, νὰ δεχθῇ νὰ περικόψῃ ὡρισμένα δελτία νὰ τὰ περικόψῃ εἰς τὰς πόλεις ἔνθα οἱ ἐκεῖ ζῶντες, προσπορίζουσιν καὶ μεγάλα κέρδη, νὰ περικόψῃ δὲ τὰ δελτία ἀπὸ τοὺς βιομηχάνους, καὶ ἰδιοκτήτας μεγάρων καὶ αὐτοκινήτων, καὶ ὄχι ἀπὸ τοὺς πτωχοὺς γεωργοὺς τῶν ἐπαρχιῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ἐν ὀνόματι ὁλοκλήρου τοῦ πολυπαθοῦς ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ, σᾶς καλῶ ὅπως ἀξιώσωμεν ἅμα τῇ περατώσει τῆς συζητήσεως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ἄμεσον λύσιν τοῦ ζητήματος, ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ἄλλως δὲν εἴμεθα ἄξιοι τοῦ λαοῦ τὸν ὁποῖον ἐκπροσωποῦμεν καὶ ὁ ἀγροτικὸς κόσμος ἀσφαλῶς θὰ λάβῃ τὰ ἐργαλεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα χρησιμοποιεῖ, διὰ νὰ τὰ στρέψῃ κατὰ τῶν κεφαλῶν τῶν ὑπευθύνων.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουστρούφης ἔχει τὸν λόγον.

§137Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρώτατον καὶ παρευρίσκονται ἐλάχιστοι. Νὰ διακόψωμεν.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ἐλλείψει ἀπαρτίας, δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 10.30′ μ.μ.)