1948.02.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 63η

Παρασκευὴ 20 Φεβρουαρίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 7 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Π. Μουτζουρίδης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Λουλακάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ Βασιλικὸς Ἐπίτροπος Ἐκτάκτου Στρατοδικείου Ἀθηνῶν, διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. Ε.Π. 16) 19.2.48 ἐγγράφου του ζητεῖ τὴν ἄρσιν τῆς ἀσυλίας τοῦ βουλευτοῦ κ. Λ. Βρεττάκου, πρὸς ἐκδίκασιν ἐκκρεμούσης ἐναντίον του κατηγορίας ἐπὶ κλονισμῷ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ λαοῦ πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ προκλήσει διχονοίας κλπ. συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 11361 ἐγγράφου του, διαβιβάζει τὰ ὑπ’ ἀριθ. 898 τῆς 29.1.48 ἔγγραφα τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν, μετὰ τῆς συνημμένης ποινικῆς δικογραφίας κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Θεσσαλονίκης κ. Δ. Θεοχαρίδου, κατηγορουμένου ἐπὶ ἐξυβρίσει, διὰ τοῦ τύπου τῆς δικαστικῆς ἀρχῆς, αἰτοῦντος τὴν ἄρσιν τῆς Βουλευτικῆς ἀσυλίας τούτου συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. (Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν). Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κουλουμβάκης, Κ. Παπαδόπουλος, Π. Παπαδάκης, Χ. Πιπιλιάγκας, Λ. Βρεττᾶκος, Π. Παπαδόπουλος, Σ. Πηλείδης, Δ. Κούτσικας, Δ. Ἀμπατζόπουλος, Ι. Κατσάνης, Ν. Παναγιωτόπουλος, Ι. Γκλαβάνης, Χ. Γραμματικόπουλος, Ν. Ἀντωνιάδης, Α. Βγενόπουλος, Σ. Πάζης, Σ. Σαμαρᾶς, Σ. Εὐθυμιάδης, Α. Μουστρούφης, Γ. Κακαγιάννης καὶ Μ. Πάζης καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ φορολογίας τῶν ἀγορασθέντων ἐπὶ κατοχῆς ἀκινήτων καὶ ἀποζημιώσεως τῶν ζημιωθέντων ἐκ πωλήσεως ἀκινήτων κατὰ τὴν ἰδίαν περίοδον». Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Σοφούλης, καταθέτει πρότασιν νόμου «περὶ τῆς ὑπηρεσίας τῶν Δημοσίων ὑπαλλήλων ἐν ταῖς Ἐπαρχίαις καὶ τῶν παρεχομένων αὐτοῖς εὐεργετημάτων». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Διοικήσεως καὶ Διαχειρίσεως τῶν δι’ ἀρδεύσεις χρησιμοποιουμένων ὑδάτων». Ἡ ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ ἐπεκτάσεως τῆς διεπούσης τὴν Τ.Τ.Τ. ὑπηρεσίαν Νομοθεσίας εἰς Δωδεκάνησον» καὶ 2) «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (Βʹ περίοδος), 1945 –1946 καὶ 1946–47 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Τ. Τ.Τ. καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδικὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1947–48». Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Μπουρνιᾶς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24.4.1946 Ν. Δ. «περὶ τρόπου ἐνεργείας στρατιωτικῶν προαγωγῶν κ.λ.π.». Ὁ βουλευτὴς κ. Ε. Παπαδόγιαννης, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἀποκαταστάσεων ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν ἐξελθόντων τοῦ στρατεύματος διὰ πολιτικοὺς λόγους».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ κάτωθι ὑπόμνημα ὑποβληθὲν ὑπὸ τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐθνικῶν Δικαίων: Πρὸς Τὴν Δʹ Ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων Ἀθήνας Κύριε Πρόεδρε, Ἡ Κεντρικὴ Ἐπιτροπὴ τῶν Ἑλληνικῶν Δικαίων, λαμβάνει τὴν τιμήν, διὰ τοῦ παρόντος ἐγγράφου της ν’ ἀπευθυνθῇ εὐσεβάστως πρὸς τὴν Δʹ Ἀναθεωρητικὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Θεωροῦμεν ἐπιτακτικὸν ἡμῶν καθῆκον, νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν προσοχὴν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους περὶ θέματος προσφιλεστάτου εἰς πᾶσαν ψυχὴν Ἑλληνικήν, τοῦ ὁποίου ὅμως ἡ τελματώδης κατάστασις ἀνησυχεῖ σοβαρῶς ἡμᾶς καὶ ὁλόκληρον τὸν Ἑλληνισμόν. Πρόκειται περὶ τῆς Ἑλληνικωτάτης Κύπρου, τῆς ὁποίας ἡ ἑνωτικὴ κραυγὴ καὶ ἡ εἰς πᾶσαν περίστασιν δι’ αἵματος καὶ θυσιῶν συμμετοχή της εἰς ὅλους τοὺς ἐθνικοὺς μας ἀγῶνας καὶ ἡ ὁμόθυμος ἀφοσίωσίς της εἰς τὰ μεγάλα ἰδανικὰ τῆς φυλῆς, κυριαρχοῦν εἰς τὴν σκέψιν καὶ τὴν καρδίαν τῶν Ἑλλήνων καὶ ἐγιγάντωσαν τὴν ἐθνικὴν θέλησιν διὰ τὴν ταχεῖαν αὐτῆς ἐθνικὴν ἀποκατάστασιν. Δὲν πρόκειται νὰ ἐπιχειρηματολογήσωμεν περὶ ζητήματος τὸ ὁποῖον δὲν ἔπρεπε καὶ νὰ θεωρῆται ζήτημα. Τὴν ἕνωσιν τῆς Κύπρου ἐπιβάλλει ἡ δικαιοσύνη, ἡ σφοδρὰ ἐπιθυμία τοῦ Ἔθνους νὰ κρατηθῇ ἐνισχυμένη ἡ Ἑλληνοαγγλικὴ φιλία τὸ κοινὸν πολιτικὸν συμφέρον τῶν δύο φίλων λαῶν εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μεσόγειον. Ἀλλ’ ὡς μὴ ὤφειλεν, ἡ Ἀγγλία διὰ τῆς ἐν Κύπρῳ πολιτικῆς της κρατεῖ εἰς ἀγωνιώδη κατάστασιν καὶ τὴν Μεγαλόνησον καὶ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον. Νομίζομεν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ προληφθῇ ἡ δημιουργία ἐν Κύπρῳ καταστάσεων, αἵτινες θὰ ἐδυσχέραινον τὴν εὐκταίαν λύσιν τοῦ κυπριακοῦ ζητήματος, δι’ ἧς τὸ Ἔθνος θὰ καταστῇ ἐλεύθερον νὰ ἔχῃ ἐστραμμένην ὁλόκληρον τὴν προσοχήν του πρὸς Βορρᾶν, ὅπου κινδυνεύει καὶ ἡ χώρα ἡμῶν καὶ τὰ συμφέροντα τῆς Μεγάλης Συμμάχου μας ἐν τῇ Μεσογείῳ καὶ Μ. Ἀνατολῇ καὶ νομίζομεν περαιτέρω, ὅτι σήμερον, ὁπότε γίνονται ζυμώσεις πολιτικαὶ στενῶς συνδεδεμέναι μετὰ τῆς ἐν Μεσογείῳ καταστάσεως, ἐνδείκνυται, ὅπως ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ καὶ ἡ θέλησις τῆς Ἑλλάδος ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς ἀποκαταστάσεως τῆς Κύπρου, πρὸς τὴν ὁποίαν μετὰ τόσου πόθου καὶ τόσον ἀγωνιώδους προσδοκίας στρέφει τὴν προσοχήν του τὸ Ἔθνος. Τοῦ πόθου τούτου ἀκριβῶς καὶ ταύτης τῆς ἀγωνίας γινόμεθα σήμερον, κύριε Πρόεδρε, ἑρμηνεῖς, ὑποβάλλοντες εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὴν σκέψιν, ὅπως ζητήσῃ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἔναρξιν φιλικῶν συνομιλιῶν περὶ τοῦ ζητήματος καὶ ὅπως ἀκουσθῇ ὑπερήφανος ἀπὸ τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων ἡ φωνὴ τῆς Ἑλλάδος, ζητούσης παρὰ τῆς κραταιᾶς φίλης καὶ συμμάχου δικαιοσύνην, καὶ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ἱερὰν κραυγὴν τῆς ἑνώσεως ἡ ὁποία ἀκούεται ἀπὸ πάσης γωνίας τῆς κυπριακῆς γῆς συγκλονίζουσα τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον. Μετὰ βαθυτάτης τιμῆς Ὁ Πρόεδρος † Ἀργυροκάστρου Παντελεήμων Ὁ Γεν. Γραμματεὺς Β. Κ. Σαμαρτζῆς Ἀνακοινῶ ἐπίσης τὰς κάτωθι δηλώσεις. αʹ) Τοῦ βουλευτοῦ Ἀργολιδοκορινθίας κ. Κ. Παπακωνσταντίνου ἔχουσα οὕτω: Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων Κύριε Πρόεδρε, Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῆς 17ης τρέχ. ἐπικρινομένης τῆς πολιτείας τοῦ ἀξιοτίμου ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως ὑπουργοῦ, ἀνεμίχθη καὶ τὸ ὄνομά μου ἐν σχέσει μὲ τὴν ἀνευρεθεῖσαν ἐπὶ πτώματος φονευθέντος ἐν Κορινθίᾳ συμμορίτου ἄδειαν ἐλευθέρας εἰσόδου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως. Ἐκ τῆς κατὰ τὴν συζήτησιν παρεμβάσεως τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου ἀρχηγοῦ τῶν Ἐθνικοφρόνων καὶ τῶν παρατηρήσεων τοῦ σεβαστοῦ μου συμπολίτου, ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀφίνεται ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τάχα ἡ περὶ ἧς πρόκειται ἄδεια μετ’ ἄλλων ἐγγράφων, ἀνευρεθεῖσα ὑπὸ τοῦ στρατοῦ, παρεδόθη πρός με ὑπὸ τῶν ἀνευρόντων. Ἀπουσιάζων τῆς συνεδριάσεως εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, δὲν εἶχα τὴν εὐκαιρίαν ἀμέσου ἀνασκευῆς τῶν λεχθέντων, τῶν ὁποίων μεταγενεστέρως ἔλαβον γνῶσιν ἐκ τῶν πρακτικῶν. Πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας καὶ τερματισθείσης τῆς πολιτικῆς συζητήσεως, πρὶν ἢ δυνηθῶ νὰ λάβω τὸν λόγον, παρακαλῶ θερμῶς ὅπως ἀνακοινώσητε εἰς τὸ Σῶμα ὅτι ἡ διατυπωθεῖσα ὑπόθεσις εἶναι ἐντελῶς ἀβάσιμος. Ἀληθῶς κατὰ τὰς περὶ τὸ τέλος Δεκεμβρίου 1947 διεξαχθείσας εἰς τὴν ὀρεινὴν Κορινθίαν ἐπιχειρήσεις μαχόμενοι συμπολῖται μου ἀνεῦρον ἐπὶ τοῦ πτώματος τοῦ φονευθέντος συμμορίτου Σπ. Πηλιάφα, καταγομένου ἐκ Στομίου τῆς Κορινθίας: αʹ) τὴν ταὐτότητα αὐτοῦ, ἐκδεδομένην ὑπὸ τοῦ Ἀστυν. Τμήματος Κορίνθου κατὰ Φεβρουάριον 1946, βʹ) βεβαίωσιν τοῦ Σταθμοῦ Πρώτων Βοηθειῶν ὅτι εἶχε γίνει εἰς τὸν ἴδιον ἀντιτετανικὸς ὀρρὸς κατὰ Μάϊον 1947, γʹ) Δακτυλογραφημένην ἄδειαν ἐλευθέρας εἰσόδου τοῦ ἰδίου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως, ἄνευ ἡμερομηνίας, φέρουσαν εὐκρινῆ τὴν σφραγῖδα τοῦ Ὑπουργείου καὶ μονογραφὴν καὶ δʹ) Σημειωματάριον, εἰς τὰ φύλλα, τοῦ ὁποίου εἶχε καταχωρηθῆ ἡ σύνθεσις καὶ ὁ ὁπλισμὸς τῆς ὁμάδος, ἧς ἡγεῖτο ὁ φονευθεὶς συμμορίτης καὶ περιελαμβάνοντο στίχοι, τοῦ ἰδίου πιθανῶς, καὶ σημειώσεις διὰ τὸ ἔργον τῆς διαφωτίσεως τῆς προπαγάνδας τῶν συμμοριτῶν μὲ βάσιν τὴν περίφημον συμφιλίωσιν καὶ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς χώρας μας ἀπὸ τῶν ἐπεμβάσεων τῶν Ἀμερικανῶν. Σπεύσας ταχέως εἰς τὴν περιοχὴν τῶν συμπλοκῶν ἔλαβον γνῶσιν πάντων τούτων ὅταν ἀκόμη εὑρίσκοντο ταῦτα εἰς χεῖρας τῶν ἀνευρόντων αὐτὰ πολιτῶν. Ἐὰν εἶχεν ἐξασφαλισθῆ ἡ περιοχὴ ἐκείνη ἀπὸ τὸν κίνδυνον τῆς ἐκδικήσεως τῶν συμμοριτῶν, θὰ παρεῖχον εὐχαρίστως τὰ ὀνόματα τῶν ἀνευρόντων τὰ ἔγγραφα ταῦτα συμπολιτῶν μου. Ὑπὸ τὰς κρατούσας συνθήκας σήμερον περιορίζομαι νὰ βεβαιώσω ὑπευθύνως, ὅτι τὰ μνημονευθέντα ἀνωτέρω στοιχεῖα ἀνευρέθησαν ὑπὸ τῶν πολιτῶν καὶ ὅτι εἰς τὴν ἀνεύρεσιν αὐτῶν οὐδεμίαν εἶχεν ἀνάμιξιν ὁ στρατὸς ἢ ἡ χωροφυλακή, κατὰ τῆς ὁποίας διετυπώθη πρὸ καιροῦ παρομοία μομφὴ διὰ τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν, δεδομένου μάλιστα, ὅτι κατὰ τὴν ἀνεύρεσιν αὐτῶν εἶχεν ἀπομακρυνθῆ τοῦ τόπου τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ὁ στρατὸς καὶ ἡ χωροφυλακή. Οἱ ἀνευρόντες τὰ ἐκτεθέντα στοιχεῖα, τῇ ὑποδείξει μου, παρέδωσαν εἰς τὴν ἁρμοδίαν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν τὸ σημείωμα τῆς συνθέσεως καὶ τοῦ ὁπλισμοῦ τῆς ὁμάδος τοῦ φονευθέντος συμμορίτου λόγῳ τῆς στρατιωτικῆς αὐτοῦ σημασίας. Οὕτως, ἀντιθέτως πρὸς ὅσα ἐν τῇ Βουλῇ ἐλέχθησαν, οἱ πολῖται παρέδωσαν εἰς τὸν στρατὸν ἀνευρεθέντα ἔγγραφα. Εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐν τούτῳ νὰ τονίσω, ὅτι ὁ στρατιωτικὸς τῆς περιφερείας διοικητής, πληροφορηθεὶς τὴν ὑπὸ τῶν πολιτῶν ἀνεύρεσιν καὶ ἄλλων στοιχείων, πλὴν τοῦ παραδοθέντος εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν σημειώματος, συνέστησεν ἐπιμόνως παρουσίᾳ ἀξιωματικῶν καὶ ἰδιωτῶν τὴν παράδοσιν καὶ τῶν λοιπῶν στοιχείων, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἀπεκλείσθη ἀπὸ τοὺς ἀνευρόντας ταῦτα. Ἡ εἴδησις, κοινολογηθεῖσα εἰς τὴν ἐπαρχίαν, προὐκάλεσεν εὐλόγως συγκίνησιν μεταξὺ τῶν συμπολιτῶν μας, οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον τὴν δρᾶσιν τοῦ φονευθέντος συμμορίτου, παλαιοῦ κομμουνιστοῦ, ἀναμιχθέντος εἰς τὴν ἐγκληματικὴν δρᾶσιν τοῦ ΕΑΜ ἐν Κορινθίᾳ διαρκούσης τῆς κατοχῆς, μετασχόντος τῆς Δεκεμβριανῆς στάσεως ὑπὸ τὴν ἰδιότητα καπετάνιου τμήματος τοῦ ΕΛΑΣ μηνυθέντος ἐπὶ ἠθικῇ αὐτουργίᾳ πολλῶν φόνων συμπολιτῶν μας, φυλακισθέντος εἰς τὰς φυλακὰς Κορίνθου, τῶν ὁποίων ἐξῆλθεν ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν τοῦ 1946, βάσει τοῦ περὶ ἀποσυμφορήσεως νόμου καὶ μετέπειτα διευθυντοῦ τῆς ἐν Κορίνθῳ ἐκδοθείσης κομμουνιστικῆς ἐφημερίδος «Λευτεριά». Τὰ μνημονευθέντα στοιχεῖα εἶδα κατ’ ἐπανάληψιν μετὰ πλήθους ἄλλων συμπολιτῶν μου, ἐν ἀγνοίᾳ μου δὲ περιῆλθον μεταγενεστέρως εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐξ Ἰωαννίνων, χωρὶς ποτὲ νὰ παραδοθοῦν ταῦτα παρ’ ἐμοῦ εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. Οἱ συμπολῖται μας εἰς τὴν ἐν τῇ ἀδείᾳ ἐλευθέρας εἰσόδου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως μονογραφὴν ἀνεγνώρισαν τὴν γραφὴν τοῦ εἰς τὸ ἰδιαίτερον γραφεῖον τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως ὑπηρετοῦντος Σ. Ἀϊβαλιώτη, ὁ ὁποῖος, ἀληθῶς, διαρκούσης τῆς κατοχῆς διετέλεσε πρόεδρος ἀναθεωρητικοῦ λαϊκοῦ δικαστηρίου εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κορινθίας. Ἐν τῇ ἐπιθυμίᾳ μου ὅπως ἀποτραπῇ οἱαδήποτε ἀφορμὴ ψυχρότητος τῶν πατριωτικῶς σκεπτομένων συμπολιτῶν μας, φίλων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, συνεργαζομένων στενῶς μετὰ τῶν ἄλλων ἐθνικοφρόνων εἰς τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἀμύνης τῆς Ἐπαρχίας κατὰ τοῦ κινδύνου τῶν συμμοριτῶν, ἐπεζήτησα ἐπιμόνως ὅπως παρεμποδισθῇ θόρυβος περὶ τὸ ζήτημα τούτου μεταξὺ τοῦ ἐπαρχιακοῦ μας τύπου. Πρὸς τοῦτο κατεβάλαμεν μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Παπαληγούρα πολλὰς προσπαθείας πλησίον τῶν διευθυντῶν τῶν ἐν Κορίνθῳ ἐκδιδομένων ἐφημερίδων, νομίζω δὲ ὅτι χάρις εἰς τὴν παρέμβασιν ἡμῶν ὁ ἐπαρχιακὸς τύπος, ὁ ἀντιπολιτευόμενος τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως ἀντιπαρῆλθε σχεδὸν ἀδιάφορος τὸ ζήτημα, καθ’ ὃν χρόνον εἰς ἐφημερίδα τῆς Πρωτευούσης ἐδημοσιεύετο φωτοτυπία τῆς ἀδείας ἐλευθέρας εἰσόδου. Ὅσον καὶ ἂν ἡ ὀργάνωσις τοῦ ἰδιαιτέρου γραφείου τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως ἐπροκάλεσεν σχόλια καὶ συζητήσεις μεταξὺ τῶν συμπολιτῶν μας, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀμφισβητηθῇ ὁ πατριωτισμὸς αὐτοῦ. Θὰ προσέθετον ὅτι καὶ ἂν ἀκόμη στρατιωτικοὶ ἐπροθυμοποιοῦντο νὰ θέσουν εἰς τὴν διάθεσίν μου οἱαδήποτε ἔγγραφα, ἀνευρεθέντα ἐπὶ συμμοριτῶν, οὐδέποτε θὰ ἐπέτρεπα εἰς ἑαυτὸν ὅπως διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ γίνω συνεργὸς παραβιάσεως τοῦ καθήκοντός των.

Μετὰ τιμῆς

Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ

Βουλευτὴς Ἀργολιδοκορινθίας καὶ βʹ) τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Δ. Χατζηγιάννη ἔχουσα ὡς ἀκολούθως: Πρὸς Τὸν Κύριον Πρόεδρον τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς Κύριε Πρόεδρε, Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 18 Φεβρουαρίου ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κ. Γ. Στράτος εὐηρεστήθη ν’ ἀπαντήσῃ εἰς ἕνα σημεῖον ἀγορεύσεώς μου. Λόγῳ ἀσθενείας δὲν παρέστην εἰς τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην. Καὶ παρακαλῶ ὅπως ἡ παροῦσα ἀνακοινωθῇ εἰς τὴν Βουλήν: Τὴν διὰ τοῦ τύπου δημοσιευθεῖσαν ἀνακοίνωσιν: «Πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς παραγγελίας ἐξ Ἡνωμένων Πολιτειῶν ἀπαιτεῖται ἡ μεταβίβασις τῆς πιστώσεως, ἡ ὁποία ὅμως μέχρι τῆς στιγμῆς εὑρίσκεται εἰς χεῖρας προμηθευτοῦ Ἀγγλικῶν ὅπλων» ἡ Κυβέρνησις δὲν τὴν υἱοθετεῖ ὅτι ἀπετέλει τμῆμα τοῦ ἀνακοινωθέντος της, ἀλλὰ καὶ δὲν τὴν διαψεύδει. Καὶ διὰ τῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὁμολογεῖται, ὅτι ἡ πίστωσις εἶναι ἀκόμη δεσμευμένη εἰς τὴν Οὐεστμίνστερ Τράπεζαν τοῦ Λονδίνου ἐπ’ ὀνόματι τοῦ προμηθευτοῦ Παυλίδη. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ οὐσιῶδες. Ἕως ὅτου παρέλθῃ ἡ προθεσμία τῶν ἑβδομήκοντα πέντε ἡμερῶν, θὰ ἔχωμεν νέαν ἀπώλειαν χρόνου, ἐνῷ διὰ τὸν δολοφονούμενον ἀγροτικὸν κόσμον καὶ αἱ στιγμαὶ εἶναι πολύτιμοι. Ἐδήλωσεν ἀκόμη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ ἀποστολὴ θὰ προμηθεύσῃ τὰ ὅπλα ἐκ τῆς Μεγάλης Βρεταννίας καὶ ὄχι ἐξ Ἀμερικῆς. Δι’ ἡμᾶς, δὲν ὑφίσταται οὐδεμία προτίμησις ἂν τὰ ὅπλα θὰ διαπλεύσουν τὸν Ἀτλαντικὸν Ὠκεανὸν ἢ μόνον τὸ στενὸν τῆς Μάγχης. Ἀλλ’ ἄλλο ἦτο τὸ θέμα τῆς ἀγορεύσεώς μου ὡς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό. Κατελόγισα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἱστορικὴν εὐθύνην, διότι ἐπὶ μίαν διετίαν λείπουν τὰ ὅπλα. Καὶ τῆς ἐλλείψεως αὐτῆς τὸ τίμημα βαρύτατον ἀποτίουν εἰς αἷμα καὶ εἰς ἀνηκούστους θυσίας οἱ πληθυσμοὶ τῆς δοκιμαζομένης ὑπαίθρου. Καὶ διὰ τὴν ὑπόθεσιν Παυλίδη θὰ ἀναμείνωμεν τὴν «ἀποδέσμευσίν» της. Θὰ ζητήσωμεν τότε τὸν φάκελλον διὰ νὰ ἐκτιμήσωμεν καὶ τὰς εὐθύνας. Ἀθῆναι τῇ 20 Φεβρουαρίου 1948.

Μετ’ ἐξαιρέτου τιμῆς

Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ

(Βουλευτὴς Λαρίσης) Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Σωτηρόπουλος καὶ Χαρ. Μητσιάλης ζητοῦν ἄδειαν ἀποδημίας εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν δι’ οἰκογενειακοὺς λόγους. Ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

§7Γ. ΚΟΥΓΙΟΥΜΤΖΟΓΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐτηλεγράφησα ἀπὸ τὴν Ἀλεξανδρούπολιν νὰ μὲ ἐγγράψητε εἰς τὸν κατάλογον τῶν ρητόρων. Ἔφθασα μόλις τώρα καὶ πρέπει νὰ ὁμιλήσω.

§8Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ συνεδρίασις ἐσυνεχίσθη καὶ κατὰ τὰς πρωϊνὰς ὥρας. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρακολουθήσωμεν αὐτήν. Ἔχω ἀνάγκην νὰ ὁμιλήσω καὶ νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφον μου, καθ’ ὅσον ἡ γνώμη μου εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὴν γνώμην τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐκηρύχθη περαιωμένη. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§10Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἔπαυσεν ἐπὶ τέλους ὁ σάλος, ὁ σάλος, τὸν ὁποῖον ἐξαπέλυσεν ἡ πολυμήχανος πλευρὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία διηνεκῶς ἀνακινεῖ καὶ συνδυαλίζει καὶ συνταράσσει τὴν πολιτικὴν ἡμῶν ζωήν, δημιουργοῦσα νέας Κυβερνητικὰς κρίσεις καὶ νέας πολιτικὰς ἀνωμαλίας. Ὁ σάλος ἔπαυσε, παραμένει ὅμως ἡ προκληθεῖσα εἰς τὸν λαὸν δυσάρεστος ἐντύπωσις, ὅτι μὲ πολλὴν εὐχέρειαν τίθεται συχνὰ ἐν κινδύνῳ τὸ γόητρον καὶ τὸ κῦρος τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἐξέλιξιν τῆς Πολιτικῆς συζητήσεως, ὄχι μόνον δὲν προκύπτει τίποτε τὸ ὠφέλιμον, ἀλλὰ τοὐναντίον βλάβη καὶ ζημία ἐθνική. Δύναται δὲ νὰ συνοψισθῇ ὁ σκοπὸς καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς συζητήσεως ὡς ἑξῆς: Τὸν σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως συνεργασίας τῶν δύο μεγάλων κομμάτων ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ αὐτὴ ἡ διεθνὴς κοινὴ γνώμη ἐχαιρέτησε μὲ αἴσθημα ἄκρας ἱκανοποιήσεως. Αὐτὴν λοιπὸν τὴν λαϊκὴν ἐμπιστοσύνην ποὺ ἀποτελεῖ σημαντικὸν στοιχεῖον τῆς νίκης, ἀποσκοπεῖ ἡ συζήτησις αὐτὴ νὰ κλονίσῃ, νὰ προκαλέσῃ τὴν ἀπογοήτευσιν καὶ τὴν ἀποθάρρυνσιν τοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἐμφυσήσῃ εἰς τὴν ψυχήν του τὸ δηλητήριον τῆς ἡττοπαθείας. «Νὰ φύγῃ ἡ Κυβέρνησις ἦτο ἡ ἐπῳδὸς ὅλων τῶν ἀγορεύσεων. Τίποτε τὸ πλέον εὐχάριστον καὶ δι’ ἡμᾶς ἐὰν ὑπῆρχε τρόπος. Διότι ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς ἡ ἐξουσία δὲν παρέχει κανὲν θέλγητρον. Τὴν ἐξουσίαν ἀσκοῦμεν ἡμεῖς ὡς βαρεῖαν ἐθνικὴν ὑποχρέωσιν. Εἴμεθα δέσμιοι τοῦ καθήκοντος. Ἠκούσθη κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ κἄποια χονδρὴ ὕβρις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως. «Νὰ φύγῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ παύσῃ νὰ βλάπτῃ τὴν Πατρίδα». Ἀκούσατε λοιπόν, ποία εἶναι ἡ βλάβη τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἡ Πατρὶς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ πρώτη μας σκέψις ἅμα τῇ ἀναλήψει τῆς ἐξουσίας, ἦτο ὅτι πρέπει νὰ ἐμφυσηθῇ εἰς τὸν στρατὸν νέον πνεῦμα, νέα πνοή. Εἰς τὴν πρώτην ἀμέσως συνεδρίασιν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης εἰσηγήθη ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐπιβάλλεται ὡς ἐπιτακτικὴ πλέον ἀνάγκη, ἡ μεταβολὴ τακτικῆς. Μὲ τὴν ἄμυναν μόνον καὶ τὴν ἡρωϊκωτέραν, δὲν καταβάλλεται ἡ ἀνταρσία. Τὴν ἄμυναν πρέπει νὰ διαδεχθῇ ἡ ἐπίθεσις. Μόνον τὸ πνεῦμα τὸ ἐπιθετικὸν θὰ φέρῃ ἀσφαλῶς τὴν συντριβὴν τῆς ἀνταρσίας. Μετέβην εἰς τὸ Μέτωπον ὡς προσκυνητὴς καὶ ὡς ἀπόστολος τῆς ἰδέας αὐτῆς. Ἐπὶ 7 ὅλας ἡμέρας καὶ εἰς τὰς καθημερινάς μου πρὸς τὸν στρατὸν ὁμιλίας καὶ εἰς τὰς καθημερινὰς συσκέψεις μου μετὰ τῶν Διοικητῶν τῶν Μονάδων, ἕνα ἦτο τὸ θέμα, ἕνα τὸ κήρυγμα. Ἡ σωτηρία τῆς Πατρίδος ὀνομάζεται ἐπίθεσις. Ἐπίθεσις ἀδίστακτος, ρωμαλέα, ἀμείλικτος. Ὅτι δὲν ἔμεινεν ἄκαρπος ἡ προσπάθεια αὐτὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὅτι σήμερον ἐπικρατεῖ ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τοῦ μετώπου πνεῦμα ἐπιθετικόν, διεπίστωσε κυρίως ἡ συντριπτικὴ νίκη τῆς Θεσσαλονίκης, ὁ φωτεινὸς αὐτὸς πρόλογος, ὁ ὁποῖος προειδοποιεῖ ἐξ ἴσου φωτεινὸν καὶ ἔνδοξον τὸ τέλος τοῦ ἀνταρτικοῦ δράματος. (Χειροκροτήματα). Δὲν αἰσθάνεται δὲ ἀπομονωμένον τὸν ἑαυτόν του πλέον ὁ στρατός, ἀλλὰ ὡς ἕνα ὅλον μὲ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ὡς κοινὸν αἴσθημα καὶ ἐν στενῇ ἀλληλεγγύῃ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη βλάβη ποὺ ἐπροκαλέσαμεν εἰς τὴν Πατρίδα, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ τύχω συγγνώμης τοῦ κυρίου πολιτικοῦ ἀρχηγοῦ.

§11Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀπὸ σφάλμα ἀναγνώσεως, διότι ἐγὼ δὲν εἶπον αὐτό.

§12Θ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. (Πρόεδρος Κυβερνήσεως). Ἀλλ’ ἀκολουθεῖ καὶ δευτέρα βλάβη τῆς Πατρίδος. Ὁ σχηματισμὸς τῆς Ἐθνοφρουρᾶς, διὰ τῆς ὁποίας δὲν ἀποσκοπεῖται μόνον ἡ προστασία τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἀπελευθερώνεται ὁ στρατὸς ἀπὸ τὰ καθήκοντα αὐτὰ καὶ ἐπιτυγχάνεται ἡ συγκέντρωσίς του εἰς μεγάλας μαχητικὰς μονάδας. Τρίτη βλάβη τῆς Πατρίδος. Ἀκατάβλητος ὑπῆρξεν ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὸ ζήτημα τῆς αὐξήσεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς ἐνισχύσεως τῆς δυνάμεως τοῦ πυρός. Δὲν παρελείφθη εἰς τὰς ἐνεργείας μας αὐτὰς οὔτε καὶ ἡ ἔκφρασις τῆς ἐπιθυμίας ὅπως ἀπομακρυνθῶμεν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι εὐτυχὴς νὰ σᾶς δηλώσω, ὅτι πᾶν ὅ,τι ἐζητήσαμεν, προθύμως μᾶς ἐδόθη. Καὶ ἡ αὔξησις τοῦ στρατοῦ μὲ τὴν σαφῆ ὑπόσχεσιν καὶ νέας τοιαύτης ἂν παραστῇ ἀνάγκη καὶ ἡ συμπλήρωσις τοῦ ἐφοδιασμοῦ, ὥστε ὁ ἐξοπλισμὸς τοῦ στρατοῦ νὰ εἶναι σήμερον ἐξοπλισμὸς συγχρονισμένου στρατοῦ. Τὰ ἐφόδια ἐξακολουθοῦν νὰ καταφθάνουν ἀφθονώτερα καθ’ ἑκάστην, ἔχομεν δὲ σαφῆ δεδομένα νὰ πιστεύωμεν, ὅτι καὶ πᾶσα περαιτέρω ἀναγκαία βοήθεια θὰ μᾶς χορηγηθῇ. Εἶναι βαθεῖα ἡ εὐγνωμοσύνη μας πρὸς τοὺς δύο συμμάχους μας καὶ πρὸς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν ἰδιαιτέρως, ἡ ὁποία μὲ πλήρη κατανόησιν θεραπεύει μετὰ στοργῆς τὰς ἑκάστοτε παρουσιαζομένας ἀνάγκας. Παρασυρόμενος πολλάκις ἀπὸ αἴσθημα αὐταρεσκείας καὶ ἀπὸ τὴν γοητείαν τῶν ἰδίων μας λόγων παραβλέπομεν καὶ ἀγνοοῦμεν τὴν πραγματικότητα. Ταύτην, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἰδίως. Ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ὑπαγόρευσις καὶ δημιούργημα ἱστορικῆς ἀνάγκης. Δέν ἐσχηματίσθη ἀπὸ κομματικοὺς ὑπολογισμούς, οὔτε μένει εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ νὰ ὑπηρετήσῃ κομματικὴν συναλλαγήν, ἀλλὰ διὰ νὰ θυσιάσῃ τὰ κομματικὰ συμφέροντα εἰς τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος. Δὲν ἐκάμαμεν, οὔτε θὰ κάμωμεν καμμίαν συμφωνίαν κατανομῆς διοικήσεων ἢ ἄλλων θέσεων. Δὲν ὑπάρχει σήμερον κεχωρισμένη πολιτικὴ τοῦ Λαϊκοῦ ἢ τοῦ Φιλελευθέρου Κόμματος. Ὑπάρχει κοινὴ καὶ ἑνιαία πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ πολιτικὴ αὐτή, διακηρυχθεῖσα εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐνεφανίσθη αὕτη εἰς τὴν Βουλήν, ἐφαρμόζεται καὶ θὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐφαρμόζεται ἀπαρεγκλίτως. Δὲν ἔχει ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τὴν αὐταρέσκειαν νὰ πιστεύῃ ὅτι εἶναι τελεία. Καμμία Κυβέρνησις, ὄχι μόνον εἰς τὴν Χώραν μας, ἀλλὰ καὶ εἰς ὅλον τὸν κόσμον δὲν εἶναι οὔτε ἠμπορεῖ νὰ εἶναι τελεία. Τὰ προβλήματα εἶναι μεγάλα καὶ δυσχερῆ. Ἂν ὅμως ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶναι τελεία, εἶναι ἀναμφισβητήτως ἡ καλλιτέρα, τὴν ὁποίαν ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ εἰς ἑαυτὴν ἡ Χώρα. Κανεὶς δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀγνοῇ τὰ δεινοπαθήματα τὰς συμφορὰς καὶ τὰς καταστροφὰς ποὺ ὑφίσταται ὁ Ἑλληνικὸς λαός, οὔτε νὰ μένῃ ἀσυγκίνητος ἀπὸ τὴν τραγικὴν περιπέτειάν του. Θὰ τὰ ὑφίσταται ἐπί τινα χρόνον ἀκόμη, εἰς μεγαλειτέραν ἴσως ἔντασιν. Διότι ὁ πόλεμος, τὸν ὁποῖον διεξάγομεν δὲν εἶναι ἐμφύλιος πόλεμος, ἀλλ’ εἶναι ἐπιδρομὴ ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος, ποὺ χρησιμοποιοῦν ὅλα τὰ μέσα ποὺ δύναται νὰ διαθέσῃ ἕνα Κράτος. Ἀλλ’ αἱ μεμψιμοιρίαι δὲν ὠφελοῦν, ὑπονομεύουν τὸν ἀγῶνα. Ἀπαιτοῦνται θυσίαι καὶ θάρρος καὶ καρτερία εἰς τὰ δεινοπαθήματα τοῦ πολέμου, χωρὶς αὐτὰ ἡ Ἐλευθερία δὲν κατακτᾶται. Δὲν θὰ εἴμεθα σήμερον ἀνεξάρτητον Κράτος, ἐὰν ἐκάμπτετο καὶ δυσανασχετοῦσε διὰ τὰς καταστροφὰς καὶ ἡ γενεὰ τοῦ 1821. Ἡ βάσις, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίζετο ἡ πολιτική μας ἦτο ὁ Ἐθνικὸς συναγερμὸς. Ἀλλ’ ὡς ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὁ συναγερμὸς ἀπέθανεν. Οὔτε ἀπέθανεν, οὔτε ηὐτοκτόνησε ἀηδιάσας πλέον τὰ ἀνυπόφορα λογοπαίγνια, ἀλλ’ ὑπέστη μόνον ἀπόπειραν δολοφονίας παρὰ τοῦ Πολιτικοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ διακηρύξαντος, ὅτι δὲν ὑφίσταται ἐθνικὴ ἡγεσία, δὲν ὑπάρχουν ὅπλα, δὲν ὑπάρχει σχέδιον. Ἡμεῖς ὅμως καλοῦμεν καὶ πάλιν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς Ἐθνικὸν Συναγερμὸν καὶ διὰ τὴν ἐπιτυχῆ ἐφαρμογὴν αὐτοῦ ζητεῖ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν ἀρωγὴν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, διὰ νὰ ὁδηγήσῃ τὴν Χώραν εἰς τὸν λιμένα τῆς Σωτηρίας. Ἀναμένομεν ὅτι καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν θ’ ἀποτελέσῃ παραφωνίαν καὶ ἀντὶ νὰ καταφεύγῃ εἰς λογοπαίγνια θὰ παράσχῃ τὴν συμβολὴν αὐτῆς εἰς τὸν Συναγερμόν. Ἔχομεν νὰ ἐπιτελέσωμεν πολλὰ ἀκόμη καὶ πρὸς πολλὰς νὰ παλαίσωμεν δυσχερείας. Ἀλλὰ μὲ βῆμα σταθερὸν καὶ ἀσφαλὲς βαδίζομεν εἰς τὸ τέρμα τὸ εὐτυχές. Σύντομον θὰ εἶναι καὶ τὸ τέρμα. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα θαυματοποιοί, διὰ νὰ ὁρίζομεν καὶ τὴν ἡμερομηνίαν. Ἐπὶ τέσσαρας ἡμέρας ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, δὲν ἠκούετο παρὰ μόνον ἡ φωνὴ τῆς ἡττοπαθείας. Εἰς τὴν ἀνεύθυνον αὐτὴν ἡττοπάθειαν, ἡ ὁποία ὀφείλεται εἰς τὴν ἄγνοιαν τῶν πραγμάτων, ἀπαντᾶ ἡ ἔγκυρος καὶ ὑπεύθυνος βεβαίωσις. Ἡ Νίκη εἶναι ἰδική μας. (Χειροκροτήματα). Ἔχομεν ἀπόφασιν νὰ νικήσωμεν, ἠμποροῦμεν νὰ νικήσωμεν καὶ θὰ νικήσωμεν. (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§13Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, μᾶς παρέσχεν, ὅπως συνήθως, αἰσθητικὴν ἱκανοποίησιν. Καὶ ἐὰν ἐπρόκειτο ὁ ἔλεγχος, τὸν ὁποῖον εἴχομεν ἀσκήσει ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ εἶχεν ἀμφισβητήσῃ τὸ πνεῦμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἡ δοθεῖσα ἀπάντησις θὰ ἦτο πράγματι ἀποφασιστική. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ἠμφισβητήσαμεν οὔτε τὸ πνεῦμα τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, οὔτε τὴν χάριν τοῦ ὕφους του. Ἡμεῖς ἀμφισβητοῦμεν τὴν δημιουργικὴν ἱκανότητα τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠρκέσθη εἰς τὴν ἄμυναν. Ἐπεχείρησε προσωπικὴν ἐπίθεσιν. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἡ τακτικὴ αὐτὴ νὰ εὑρίσκετο εἰς τὰς παλαιὰς συνηθείας του. Καὶ εἶναι ἀτύχημα διὰ τὸν ἴδιον, ὅτι τὴν ἐχρησιμοποίησε σήμερον. Ἡμεῖς ἠσκήσαμεν πολιτικὸν ἔλεγχον καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνταπέδωκεν προσωπικὴν ἐπίθεσιν. Ἐπικρίνομεν τὴν μέθοδον αὐτὴν τῆς πάλης. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι προκαλοῦμεν σάλον καὶ βλάπτομεν τὴν Χώραν. Ἔχομεν ἀποδείξεις εἰς πᾶσαν περίπτωσιν, ὅτι μᾶς ἐμπνέει μόνον τὸ γενικώτερον συμφέρον τῆς Χώρας. Καὶ ὅταν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν Ἀρχὴν προθύμως τὴν ἐγκατελείπαμεν! Καὶ εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ἐψηφίσαμεν Κυβερνήσεις, ὅταν ἐνομίζαμεν, ὅτι ἡ ψῆφος ἐμπιστοσύνης ἐβοήθει τὴν Χώραν. Καὶ ὅταν ἡ Ἱστορία μας εἶναι πλήρης ἀπὸ τοιαῦτα παραδείγματα οὐδεὶς δύναται νὰ μᾶς ἀπευθύνῃ μομφήν. Καὶ ὀλιγώτερον ἀπὸ ὅλους σεῖς κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος γνωρίζετε καὶ προσωπικὰς ἀκόμη περιπτώσεις τῆς πολιτείας μας. Ἀνεχωρήσατε, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ μίαν πεπλανημένην ἀντίληψιν, ἰσχυρισθέντες ὅτι ὑπεστηρίζαμεν ἡμεῖς, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων μετασχὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν βλάπτει τὴν Χώραν. Ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον. Ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων μετασχὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔπαυσε νὰ βλάπτῃ τὴν χώραν. (Χειροκροτήματα). Ἡμεῖς διεκηρύξαμεν, ὅτι ἡ παλαιὰ πολιτικὴ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν ὑπεστήριζεν ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ Βήματος αὐτοῦ, ὅτι ἡ αὔξησις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων τοῦ Κράτους εἶναι Ἐθνικὸν δυστύχημα, καὶ ὅταν ἐπίσης, ἀνησύχει ἀκόμη καὶ διὰ τὴν ἐνδεχομένην Νίκην τοῦ Ἔθνους, τὴν ὁποίαν ἐπίσης ὠνόμαζε δυστύχημα, τότε ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι ἔβλαπτε τὴν χώραν. Καὶ ἡ συμμετοχή του κατόπιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ ἀποδοχὴ τῆς Ἐθνικῆς Πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠκολούθουν ὅλα τὰ ἄλλα κόμματα τῆς Βουλῆς, ἐτερμάτισε τὴν ἐπιβλαβῆ πολιτικήν του καὶ συνεπλήρωσε τὸ ἑνιαῖον Ἐθνικὸν μέτωπον. Καὶ ὡδήγησεν εἰς ἑνότητα τῆς Ἐθνικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία ὑποστηρίζεται σήμερον καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἀπὸ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, καὶ ἀπὸ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον. Πλάνη, ἑπομένως, κύριε Πρωθυπουργέ, ὑπῆρξεν ἡ ἀφετηρία τῆς προσωπικῆς σας ἐπιθέσεως. Ἐλησμόνησεν ἐπίσης, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι, ὁμιλοῦντες ἀπὸ τοῦ βήματος διεπιστώσαμεν ὡρισμένας ὑπηρεσίας τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ εἴπομεν τότε πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ τὸν προφυλάξωμεν ἀπὸ τὸν περιττὸν κόπον νὰ τὰς ὑπομνήσῃ. Ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι ἡ ὕπαρξις Κυβερνήσεως, τῶν δύο κομμάτων ἐδημιούργησε τὴν ἑνότητα τοῦ Ἐθνικοῦ μετώπου εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ τὴν ὁμόφωνον ἀναγνώρισιν τῶν συμμάχων μας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀνεγνωρίσαμεν ἐπίσης, κατὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου, ὅτι ἡ βοήθεια τῶν μεγάλων Συμμάχων μας συνεχίζεται καὶ ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, ὅτι διὰ τοῦτο τοὺς ἀπηυθύναμεν τὴν θερμὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους. Ἀνεγνωρίσαμεν ἐπίσης, ὅτι ἀποτελεῖ συμβολὴν εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ ἡ αὔξησις τοῦ ἐφοδιασμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ ἡ ἵδρυσις τῶν ταγμάτων τῆς Ἐθνοφρουρᾶς. Ἀλλὰ πέραν αὐτῶν τῶν ἀναγνωρίσεων ἠσκήθη ὁ ἔλεγχος. Ἐπεκρίναμεν, ὅτι ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις συγκροτεῖ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις δὲν εἶναι ὁ καταλληλότερος διὰ τὴν σύντομον νίκην καὶ ἐπανελάβαμεν τὰς γνώμας μας αἱ ὁποῖαι εἶναι γνῶμαι πολιτικαὶ καὶ δὲν ἐμπνέονται ἀπὸ ἡττοπάθειαν καὶ δὲν κλονίζουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ Ἔθνους, ἐμπνέονται μόνον ἀπὸ πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ ἀπὸ τὴν ἐπιθυμίαν νὰ συντελέσωμεν εἰς τὴν περισσότερον σύντομον Νίκην. Ἐὰν αἱ ἰδικαί σας ἀπόψεις κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐγίνοντο δεκταί, ἄχρηστος πλέον θὰ ἦτο ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, καὶ ἄχρηστος καὶ ἐπιβλαβής, ἐφ’ ὅσον οἱαδήποτε ἄλλη ἄποψις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, θὰ ἡρμηνεύετο ὡς ἡττοπάθεια. Τοιουτοτρόπως, ὅμως οἱ Δημοκρατικοὶ θεσμοὶ καταλύονται καὶ γίνεται αὐταρχικὴ ἡ ἄσκησις τῆς ἐξουσίας. Ἡ λειτουργία τῶν Δημοκρατικῶν θεσμῶν συνίσταται εἰς τὴν καλὴν πίστιν καὶ ἐθνικὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου πρὸς διαφώτησιν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἔθνους. Καὶ ἀσκοῦμεν Δημοκρατικὸν καὶ λειτούργημα, ἀναπτύσσοντες τὸν ἔλεγχον κατὰ τὸν τρόπον καὶ τὸν ἐθνικὸν καὶ τὸν καλόπιστον τὸν ὁποῖον συνηθίζομεν. Καὶ εἰς τόσον μάλιστα βαθμὸν ἀσκοῦμεν καλόπιστον ἔλεγχον, ὥστε ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημ. Τάξεως, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν μας τῆς παρελθούσης Δευτέρας, προέβη εἰς δηλώσεις ὅτι, ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐξησθένησε εἰς τὴν ἐπίθεσιν. Διότι οἱ τόνοι μας ἦσαν ἐθνικοὶ καὶ πολιτικοί, καὶ διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημ. Τάξεως, εἰθισμένος ἐσχάτως εἰς βιαίας προσωπικὰς ἐπιθέσεις, ἐξενίσθη ἀπὸ τὸ πολιτικὸν ὕφος μας!... Τὸν παρακαλοῦμεν νὰ μᾶς συγχωρήσῃ. Ἄλλοι, ἄλλως τε, συνάδελφοι, ἔπειτα ἀπὸ ἡμᾶς, ἀνέλαβον νὰ ἐπανορθώσουν τὴν παράλειψιν. Ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν εἶναι ὅτι, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις πράγματι ηὔξησε τὸν ἐφοδιασμὸν τοῦ Στρατοῦ καὶ συνεκρότησε τὰ τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς. Ἀλλά, προσεθέσαμεν, ὅτι θεωροῦμεν ἐσφαλμένην τὴν συγκρότησιν τῆς Ἐθνοφρουρᾶς, διότι πιστεύομεν, ὅτι ἀντὶ τῶν 50.000 τῆς ἐθνοφρουρᾶς, διὰ τοὺς ὁποίους δαπανῶμεν τὰς αὐτὰς δαπάνας, ποὺ θὰ ἐχρειάζοντο διὰ τὴν ἀντίστοιχον δύναμιν τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, ἔπρεπε νὰ κληθοῦν οἱ πλεονάσαντες ἀπὸ τὰς προσκληθείσας νεωτέρας κλάσεις. Καὶ εἴμεθα τόσον βέβαιοι, ὅτι ἔχομεν δίκαιον, ὥστε νὰ ἀναμένωμεν μετὰ πεποιθήσεως, ὅτι συντόμως ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποδεχθῇ τὰς ἀπόψεις μας, διότι εἶναι ἀπόψεις ὅλων ἀνεξαιρέτως τῶν ἐγκύρων στρατιωτικῶν της συμβούλων. Ἀλλὰ προσεθέσαμεν ἐπίσης, ὅτι ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν εἴμεθα σύμφωνοι, εἶναι ἐκτὸς τῆς συγκροτήσεως τῶν δυνάμεων, ἐπίσης καὶ ἡ τακτικὴ τοῦ ἀγῶνος. Διότι, ἡμεῖς, καθὼς ἀνεπτύξαμεν, στηρίζομεν τὴν σύντομον νίκην εἰς τὴν συνδυασμένην δρᾶσιν τῆς Χωροφυλακῆς τῶν καταδιωκτικῶν ἀποσπασμάτων καὶ τοῦ στρατευμένου χωριοῦ. Καὶ ἐφ’ ὅσον πιστεύομεν εἰς αὐτὴν τὴν γραμμήν, ἦτο εὔλογον νὰ διαφωνήσωμεν καὶ νὰ διακηρύξωμεν τὰς πεποιθήσεις μας, αἱ ὁποῖαι μελετώμεναι ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους συμβούλους τῆς Κυβερνήσεως, ἴσως κριθοῦν χρήσιμοι καὶ υἱοθετηθοῦν, πρὸς τὸ συμφέρον τῆς χώρας. Καὶ ἀντὶ νὰ ἔρχεται ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νὰ ἀπευθύνῃ ἀναγνώρισιν πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι καίτοι εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, δὲν ἀρκοῦνται εἰς ἀόριστον ἔλεγχον, ἀλλὰ προβαίνουν καὶ εἰς ὑπεύθυνον διατύπωσιν συγκεκριμένων μέτρων, ἀντὶ νὰ προβῇ εἰς ἀναγνώρισιν αὐτῆς τῆς ὑπηρεσίας, παρεσύρθη δυστυχῶς, ἀπὸ τοὺς ἀσπόνδους συμβούλους του, εἰς βιαίας προσωπικὰς ἐπιθέσεις, ἀσυμβιβάστους πρὸς τὸ κῦρος καὶ τῆς θέσεως καὶ τοῦ προσώπου του. Προσεθέσαμεν ἀκόμη, ὅτι κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ὀργανώσῃ τὴν διοίκησιν τοῦ στρατοῦ, καθὼς ἐπανειλημμένως ἐτονίσθη τοῦτο, ἀπὸ τοῦ βήματος. Καὶ παρέχω τὴν πληροφορίαν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀπουσιάζοντα κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτάς, ὅτι ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ δὲν ἐξεπορεύθησαν κηρύγματα ἡττοπαθείας. Διαμαρτύρομαι διὰ τὴν ὕβριν. Ἡ ἡττοπάθεια ὑπῆρξε πολιτικὴ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἀλλὰ οὐδέποτε ἰδική μας. Ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, αἱ Ἑλληνικαὶ καρδίαι ἐπάλλοντο διὰ τὴν νίκην τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Ὅπως λοιπὸν διεπιστώθη κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων, δὲν ὑπάρχει σήμερον εἰς τὴν στρατιωτικήν μας ὀργάνωσιν ἑνότης διοικήσεως, ὑπάρχει σύγχυσις ἁρμοδιοτήτων. Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν, Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, δύο ξέναι ἀποστολαὶ καὶ ἐνδεχομένως, καθὼς ἀνεγνώσαμεν, πολεμικὸν συντονιστικὸν συμβούλιον. Καὶ ἠθελήσαμεν νὰ τονίσωμεν τὴν ἀνάγκην τῆς ἑνότητος, διότι ἀκέφαλος στρατὸς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὴν νίκην. Ἀλλὰ ἠθέλαμεν ἐπίσης νὰ διακηρύξωμεν, ὅτι δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα τῆς συνθέσεως τοῦ στρατοῦ, δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα τῆς τακτικῆς, δὲν εἶναι μόνον τὸ θέμα τῆς ἑνότητος τῆς στρατιωτικῆς διοικήσεως τοῦ ἀγῶνος, ὑπάρχει ἐπίσης τὸ θέμα τῆς ἑνότητος τῆς ἐθνικῆς ἡγεσίας. Καὶ ἔχομεν μέχρι τοῦδε, παρὰ τὰς σημερινὰς παρηγόρους λέξεις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἔχομεν συνεχεῖς ἀποδείξεις διὰ τὴν ἔλλειψιν αὐτῆς τῆς ἑνότητος. Ἡ ἱστορία τῶν ἓξ μηνῶν ἀποτελεῖ ἄρνησιν τῶν σημερινῶν βεβαιώσεων. Διότι γνωρίζομεν ὅτι καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἑξαμήνου, διεξήγετο ἀτέρμων πάλη διὰ τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ, παρέχουσα τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὄχι γενικώτερα κριτήρια τοῦ συμφέροντος τοῦ ἀγῶνος, ἀλλ’ ἀπόψεις προσωπικαὶ καὶ κομματικαὶ ἐδέσποζον εἰς τὰς ἐναλλασσομένας ἀποφάσεις τῶν συναρχηγῶν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἔχομεν καὶ παραδείγματα, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον τότε καὶ τὰ ὁποῖα σήμερον δὲν πρόκειται νὰ ἐπαναλάβω, τὰ ὁποῖα διεμόρφωσαν πλέον κοινὴν συνείδησιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει σήμερον ἑνότης Κυβερνήσεως, ὅτι, ἀκόμη περισσότερον, δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις. Καὶ διηρωτήθημεν, πῶς θὰ ἦτο δυνατόν, τὸ Ἔθνος, χωρὶς ἑνότητα ἐθνικῆς ἡγεσίας, χωρὶς ἑνότητα στρατιωτικῆς ἡγεσίας, νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὴν σύντομον νίκην, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ ὅρον σωτηρίας τῆς Ἑλλάδος; Κύριοι βουλευταί, ἐπιθυμῶ νὰ συνοψίσω τὰ συμπεράσματα τῶν ἰδικῶν μας ἀπόψεων. Τὰ λογοπαίγνια δὲν ἀνήκουν εἰς τὰ ἰδικά μας χαρίσματα, ἀποτελοῦν τὰ χαρίσματα ἄλλων. Ἡμεῖς θὰ διατυπώσωμεν τὰ θετικά μας συμπεράσματα. Ἡ Κυβέρνησις ἐκήρυξε τὸν κατευνασμόν. Καὶ ὁ κατευνασμὸς ἀπεδείχθη ἀπὸ τὴν πρᾶξιν πλάνη, τραγικὴ διὰ τὸν τόπον. Ἡ Κυβέρνησις ἐκήρυξε τὸν Συναγερμόν. Καὶ ὁ Συναγερμὸς ἀπεδείχθη λόγος κενός, τοῦ ὁποίου ἀκόμη καὶ ἡ ἠχὼ ἔχει σήμερον ἀπολεσθῆ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη ἀποκατάστασιν τῆς Ἀσφαλείας. Καὶ εἶναι δυστυχῶς βέβαιον, καὶ τὸ γνωρίζουν ὅλοι οἱ ἐκπρόσωποι τῆς ὑπαίθρου Ἑλλάδος, ὅτι ἡ σημερινὴ κατάστασις ἔχει ἐπιδεινωθῆ. Ἀρκεῖ ἡ ὑπόμνησις τῶν ἀριθμῶν. Ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἀνέλαβε τὴν ἀρχὴν, ὁ ἀριθμὸς τῶν θυμάτων τῶν συμμοριτῶν, τὰ ὁποῖα συνωστίζονται εἰς τὰς πόλεις, ἀνήρχετο εἰς 150.000. Σήμερον ὑπερβαίνουν τὸ ἥμισυ ἑκατομμύριον. Ἰδοὺ ἡ εὐγλωττία τῶν ἀριθμῶν, ἀπαντῶσα εἰς τὴν ματαίαν εὐγλωττίαν τῶν λόγων. Ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς. Καὶ ὁ λαός μας στενάζει ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν χειροτέρευσιν τῆς καταστάσεως. Ἡ Κυβέρνησις ἐπηγγέλθη ἀνόρθωσιν τῆς Διοικήσεως, καὶ ὅλοι γνωρίζομεν, ὅτι ἡ Διοίκησις ἔχει βυθισθῆ σήμερον εἰς τὸν εὐτελέστερον κομματισμόν. Ἡ Κυβέρνησις μέχρι τοῦδε διέψευσε τὸ σύνολον τῶν ἐπαγγελιῶν της. Καὶ τίθεται εἰς τὴν συνείδησιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὸ ἀμείλικτον ἐρώτημα: Πῶς εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ αἱ ἐπαγγελίαι τοῦ παρελθόντος διεψεύσθησαν εἰς τόσον βαθμόν, πῶς ἠμποροῦμεν πλέον νὰ ἐμπιστευώμεθα εἰς τὰς ἐπαγγελίας τοῦ μέλλοντος; Καὶ ὅταν οἱ καιροὶ εἶναι κρίσιμοι, καὶ ὅταν δὲν ὑπάρχουν πλέον περιθώρια νέων πιστώσεων χρόνου, πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην μας; Ἰδοὺ διατί, κύριοι βουλευταί, τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, σταθμίζον τὰς εὐθύνας του ἔκρινεν, ὅτι ὤφειλε νὰ θέσῃ πολιτικὸν ζήτημα καὶ νὰ βαδίσῃ πρὸς τὴν ψηφοφορίαν. Διετυπώθη ἡ περίεργος γνώμη, ἡ ὁποία καὶ υἱοθετήθη σήμερον ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, Πατριάρχην τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ, διετυπώθη ἡ περίεργος γνώμη, ὅτι ἡ θέσις πολιτικοῦ ζητήματος ἀποτελεῖ σάλον καὶ βλάβην τῆς χώρας. Ἡ γνώμη αὕτη ἀποτελεῖ ἄρνησιν τῆς φύσεως τῶν κοινοβουλευτικῶν μας θεσμῶν. Ἡ ἔννοια τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος εἰς ὅλας τὰς Κοινοβουλευτικὰς χώρας εἶναι, ὅτι ἐπιβεβαιοῦται ἑκάστοτε ἡ πολιτικὴ θέσις τῆς Βουλῆς. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν ἀκόμη —καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ συνήθης περίπτωσις— κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπάρχει καμμία μετατόπισις ἀριθμητικῶν δυνάμεων, καὶ πάλιν ὅταν τὸ θέμα τῆς μάχης ἔχῃ σοβαρότητα, μεταβάλλεται εἰς θέμα πολιτικόν, διὰ νὰ ἀναλάβῃ ἕκαστον Κόμμα καὶ ἕκαστος βουλευτὴς ἀκεραίας τὰς εὐθύνας του. Καὶ εἰς τὴν Ἀγγλικὴν Βουλὴν δὲν ὑπάρχει συνήθως μετατόπισις δυνάμεων μέχρι τῶν ἐκλογῶν, καὶ ἐν τούτοις συνεχὴς εἶναι ἡ θέσις τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος. Ποίαν ἔννοιαν λοιπὸν ἔχει; Ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς ἐπιβεβαιώσεως τῆς πολιτικῆς θέσεως τῶν Κομμάτων καὶ τῶν βουλευτῶν, τῆς ἀναλήψεως δημοσίας εὐθύνης ἀπέναντι τῶν σοβαρῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα τίθενται. Προχθὲς εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλήν, ἐντὸς μιᾶς νυκτὸς, ἐτέθη τρὶς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Δὲν ὑπῆρχε καμμία περίπτωσις μετατοπίσεων, ἐβεβαιοῦτο ἁπλῶς ἡ σοβαρότης τοῦ θέματος καὶ ἡ ὑπεύθυνος πολιτικὴ θέσις τῶν Κομμάτων καὶ τῶν βουλευτῶν. Καὶ ὅταν αὐτὸς εἶναι ὁ κανὼν τῶν Κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τίθεται ὑπὸ ἀμφισβήτησιν ὅτι, ὅταν γίνωνται ὁμαδικαὶ ἄρσεις ἐμπιστοσύνης Κομμάτων, καὶ ὅταν μέλη τῆς πλειοψηφίας ἀσκοῦν βίαιον ἔλεγχον, εὐλόγως δυνάμενον νὰ ἑρμηνευθῇ ὡς ἄρσις ἐμπιστοσύνης, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τίθεται ὑπὸ ἀμφισβήτησιν, ὄχι τὸ δικαίωμα, ἀλλὰ τὸ στοιχειῶδες κοινοβουλευτικὸν καθῆκον τῆς θέσεως πολιτικοῦ ζητήματος; Ὄχι μόνον τὰ Κόμματα, ὄχι μόνον οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἤσκησαν γενικὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ κατ’ ἐξοχὴν ἡ Κυβέρνησις, εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ σπεύσῃ καὶ νὰ θέσῃ πολιτικὸν ζήτημα, διότι ἔπρεπεν ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἑξάμηνον ἄσκησιν τῆς ἐξουσίας καὶ ἔπειτα ἀπὸ τὰς δηλώσεις Ἀρχηγῶν Κομμάτων καὶ βουλευτῶν, νὰ συναγάγῃ τὸ συμπέρασμα, ὅτι τῆς ἐχρειάζετο ἀναβάπτισις ἐμπιστοσύνης διὰ νὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον της. Ἰδού, διατί, θέσαντες πολιτικὸν ζήτημα, ἐπετελέσαμεν τὸ στοιχειῶδες κοινοβουλευτικὸν καθῆκόν μας καὶ εὑρίσκονται εἰς πλάνην ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ τὸ ἀμφισβητήσουν. Εὐχόμεθα ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς μας νὰ εὐοδωθοῦν αἱ ἐπαγγελίαι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ χώρα νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὴν σωτηρίαν καὶ τὴν εἰρήνευσιν. Θὰ εἴμεθα οἱ πρῶτοι οἱ ὁποῖοι θὰ χειροκροτήσωμεν. Ἀλλὰ οἱ πρῶτοι ἕξ μῆνες μᾶς ἐμπνέουν ἀνησυχίας διὰ τὸ μέλλον. Καὶ δι’ αὐτὸ, κύριε Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀνανεώσωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην μας. Δι’ αὐτό, διαχωρίζομεν τὰς εὐθύνας μας καὶ εἰδοποιοῦμεν τὸ Ἔθνος. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§15Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς συζητήσεως ἔλαβον τὸν λόγον μεταξὺ ἄλλων, εἶπον καὶ τὰ ἑξῆς: «...... (Ἀναγινώσκει) ............». Ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψεν, ὅτι ἐκ τῶν δύο πρώτων θεμάτων, τῶν αἰτίων τῆς ἀνταρσίας καὶ τῆς βοηθείας αὐτῆς, τὴν ὁποίαν λαμβάνουν παρὰ τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος, ὅτι ἔχει ἐπέλθει πλέον, καὶ μετά τινας ἀμφιταλαντεύσεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνητικῆς πλευρᾶς, σύμπτωσις καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀπομένουν τὰ ἄλλα ζητήματα, δηλαδή, ἡ βοήθεια τῶν φίλων τῆς Ἑλλάδος πρὸς τὴν Ἑλλάδα, καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἐσωτερικῆς μας δυναμικότητος, ὅσον ἀφορᾷ τὸν πόλεμον, καὶ τὰ δύο αὐτὰ θέματα, ἔχουν μίαν ἀπόλυτον ἀλληλεξάρτησιν μεταξύ των, ἐὰν ἡ οἰκονομικὴ ἀντοχὴ τῆς Ἑλλάδος εἶναι εὐρυτέρα ἢ μᾶλλον ὅσον εἶναι εὐρωστοτέρα τόσον ἡ ἔξωθεν οἰκονομικὴ βοήθεια εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι μικροτέρα· ἐὰν ἀντιστρόφως ἡ οἰκονομική μας ἀντοχὴ —ὁσονδήποτε καὶ ἂν ὑποστηρίξωμεν τὴν γνώμην μας— δὲν δύναται νὰ φθάσῃ τὰς ἀνάγκας ἐκείνας τὰς ὁποίας ἔχομεν, λόγῳ τοῦ ἀκηρύκτου πολέμου, ἀλλὰ πάντως πολέμου, τὸν ὁποῖον διεξάγομεν, τότε ἔχομεν ἀνάγκην μεγαλυτέραν ἐξωτερικῆς οἰκονομικῆς βοηθείας, καὶ ἀτυχῶς ὅτι, αἱ Ἡνωμέναι Πολιτεῖαι τῆς Ἀμερικῆς, αὐτοπροαιρέτως ἦλθον εἰς βοήθειάν μας καὶ ἀπὸ συμπόνοιαν πρὸς τὴν χώραν μας καὶ ἀπὸ συναίσθησιν ὑποχρεώσεως πρὸς μίαν παλαιὰν καὶ παλαίμαχον σύμμαχον, καὶ ἴσως καὶ ἀπὸ ἐξυπηρέτησιν γενικωτέρων σχεδίων της. Φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπωφελήθη ἐπαρκῶς τῆς καλῆς αὐτῆς διαθέσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, ὅπως θέση μετὰ πάσης εἰλικρινείας, ἐνώπιόν της τὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας τοῦ Ἔθνους, ἄνευ τῆς καλύψεως τῶν ὁποίων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν εἰς εὐτυχῆ καὶ ταχὺ τερματισμὸν, ἀλλὰ μόνον παράτασιν καὶ μήκυνσιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Ὅταν, κ. βουλευταί, ἐκηρύχθη ὁ πόλεμος ἐναντίον μας, παρὰ τῆς Ἰταλίας τὸ 1940, οἱ Ἄγγλοι παρουσιάσθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ μᾶς ἠρώτησαν, ποίας ἀνάγκας ἔχομεν, πρὸς πλήρωσιν. Οἰκονομικοί, τότε σύμβουλοι, τῆς Κυβερνήσεως, τὰς ὑπελόγιζον εἰς 8 δισεκ. δραχμῶν διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ πολέμου. Οἱ σύμβουλοι ἐζήτησαν ὅπως ὁλοκληρωθῇ τὸ ποσὸν καὶ κατατεθῇ τοῖς μετρητοῖς ἐδῶ. Οἱ Ἄγγλοι δὲν ἔφερον ἀντίρρησιν, ἀλλὰ μετὰ τι χρονικὸν διάστημα ἐπείσθημεν ὅτι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάνωμεν τὰς προμηθείας ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, τὰς ὁποίας εἴχομεν ἀνάγκην καὶ ἐδέχθημεν τὴν πρότασιν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως, ὅπως διαθέσῃ τὸ ἥμισυ, 4 δισεκ. εἰς χρῆμα μετρητόν, τὰ δὲ ἄλλα 4 δισεκ. εἰς ὑλικά, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἀναγκαῖα διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ πολέμου. Πολεμοφόδια, κονσέρβες, σῖτον, τρόφιμα, κλπ. Καὶ σήμερον, διεξάγομεν ἕνα πόλεμον καὶ ἐὰν τότε ὑποτεθῇ ὅτι ἐχρειάζετο 400 χιλ. στρατὸς μὲ τὰς ὑπηρεσίας τῶν μετόπισθεν σήμερον ὑπολογίζομεν, ὅτι θὰ φθάσωμεν τὰς 230 χιλ. στρατόν. Καὶ τότε, ὅπως σᾶς εἶπον, αἱ δαπάναι μαζὶ μετὰ τῆς Κυβερνητικῆς προνοίας, τῶν ἐπιδομάτων, τῶν ἐφοδίων, τὰ ὁποῖα κατ’ ἀνάγκην πληρώνονται, ὑπελογίζοντο τότε εἰς 4 δισεκ., ἤτοι 230 ἑκατ. περίπου δολλάρια. Ἐδῶ πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ τώρα τί παίρναμε μὲ 100 χιλ. δολλάρια. Τότε κάτι παίρναμε. Σήμερον ἡ ἀξία τῶν αὐτῶν, τῶν 100 χιλιάδων δολλαρίων, πρέπει νὰ ὑπολογισθῇ εἰς 170 χιλιάδας δολλάρια. Ἑπομένως, ὅ,τι θὰ παίρναμε τότε μὲ 160 χιλ. δολλάρια δι’ αὐτὰ τὰ πράγματα, σήμερον θὰ χρειασθῶμεν 230.000 δολλάρια. Καὶ δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι τότε εἴχομεν ἀνθηρὰν οἰκονομίαν, τὴν βιομηχανίαν μας ἐν δράσει καὶ τὴν γεωργίαν ἀποδοτικήν. Ἐπὶ πλέον, ὅτι εἰσήλθομεν εἰς τὸν πόλεμον ἀπολύτως ὑλικὰ παρασκευασμένοι, ἀφοῦ εἴχομεν δαπανήσει 15 δισεκατ. δραχμῶν μὲ μίαν σειρὰν 5 προϋπολογισμῶν διὰ νὰ προπαρασκευασθῶμεν διὰ τὸν πόλεμον. Σήμερον λοιπόν, μετὰ τὰς καταστροφὰς τὰς ὁποίας ὑπέστημεν, καὶ ἀφοῦ εὑρέθημεν μὲ κενὰς τὰς ἀποθήκας μας καὶ ἄνευ ἐφοδίων, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ θεωροῦμεν, ὅτι θὰ μπορέσουμε νὰ ἀντεπεξέλθουμε μὲ τὰ 300 ἑκατομ. δολλάρια, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔδωσαν μηνιαίως. Ἐφόσον εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχει ἀναγράψει περίπου ἓν τρισεκατομμύριον, διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ἀνταρτοπλήκτων, διὰ τὰς συντάξεις τῶν πολεμοπαθῶν καὶ γενικῶς διὰ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν, αὐτὸ δὲ τὸ ποσὸν δι’ ἐφέτος μόνον, δηλαδὴ μέχρι τῆς λήξεως τῆς οἰκονομικῆς χρήσεως, τὸ ἐξοικονόμησε ἀπὸ τὴν πώλησιν ἐφοδίων τῆς Οὔνρρα καὶ τοῦ ΟΔΙΣΥ, ἀπὸ 100 ἑκατομ. τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀναγραφῆ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀπὸ 200 ἑκατομ. ἔλλειμμα εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, μπορεῖτε νὰ μοῦ πῆτε μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους, πῶς θὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν ἡ Κυβέρνησις; Δὲν δύναται νὰ φαντασθῇ κανεὶς περὶ περαιτέρω ἐπιβαρύνσεως τοῦ λαοῦ. Ἑπομένως πῶς θὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις; Φοβοῦμαι ὅτι, ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἐξήγησε ἐπαρκῶς εἰς τοὺς προθύμους συμμάχους μας, τὰς πολεμικὰς ἀνάγκας μας. Καὶ αὐτὸ ἐπιβεβαιοῦται καὶ ἐξ ὅσων εἶπεν, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὅσα ἐζητήσαμεν μᾶς ἔδωσαν. Ἄρα, ὅ,τι δὲν μᾶς ἐδόθη δὲν τὸ ἐζητήσαμεν. Καὶ τὸ ἐρχόμενον ἔτος ποῖαι εἶναι αἱ προβλέψεις μας; Εἶναι ἡ ἐκ τοῦ σχεδίου Μάρσαλ, ἀναλογία μας, ἐὰν πραγματοποιηθῇ. Καὶ ὅπως μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς διαδίδεται πρόκειται περὶ 185 ἑκατομ. δολλαρίων καὶ εἰς αὐτὰ περιλαμβάνονται καταναλωτικὰ ὑλικὰ καὶ δαπάναι ἀνορθώσεως. Ἔχομεν ἐπὶ πλέον μίαν πρόβλεψιν, περίπου 175 ἑκατομ. δολλάρια, τὰ ὁποῖα, ὡς γράφεται εἰς τὰς ἐφημερίδας, πρόκειται νὰ μᾶς δοθῶσι διὰ καθαρῶς στρατιωτικὰς δαπάνας. Ἑπομένως, ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι θὰ πραγματοποιηθῇ τὸ σχέδιον Μάρσαλ, πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν, ὅτι θὰ εἶναι 250 ἑκατομ. δολλάρια, ἡ ὅλη βοήθεια, τὴν ὁποίαν περιμένομεν. Ἐνῷ, ὅπως ὑπελογίσαμεν, χρειάζονται 100 ἑκατομ. μηνιαίως διὰ τὸν στρατὸν καὶ 25 ἑκατ. μηνιαίως διὰ τὴν περίθαλψιν καὶ τὴν κοινωνικὴν πρόνοιαν γενικῶς. Δηλαδή, 125 ἑκατομ. δολλάρια μηνιαίως. Μὲ αὐτὴν τὴν προοπτικὴν ἔπρεπε νὰ ἀποταθῶμεν πρὸς τοὺς συμμάχους. Καὶ ἐφόσον αὐτὸ δὲν ἔγινε καὶ δὲν ἐλέχθη κἂν ὅτι ἔγινε, ἡμεῖς διατηροῦμεν ὅλην τὴν ἀνησυχίαν μας, διὰ τὴν καλὴν περαιτέρω ἐξέλιξιν τοῦ ὅλου ἀγῶνος. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπεν ὅτι, ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως προεκλήθη πνεῦμα ἡττοπαθείας. Διαμαρτύρομαι διὰ τοῦτο, διότι, ἀντιστρόφως, ὅλοι προσεπαθήσαμεν νὰ προσθέσωμεν τὸν ὀβολόν μας καὶ νὰ συνδράμωμεν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως καὶ τὸν ταχὺν τερματισμὸν τῆς ἀνωμάλου αὐτῆς περιόδου. Ἐκ τῆς ὅλης συζητήσεως δὲν προέκυψαν παρὰ μόνον παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως, ἔλλειψις προβλεπτικότητος, ἔλλειψις σταθερότητος εἰς τὰς ἀποφάσεις της καὶ ἡ μὴ πραγματοποίησις τῶν ὡραίων πράγματι προγραμματικῶν της δηλώσεων καὶ τῶν ὡραίων πράγματι λόγων, τοὺς ὁποίους ἐξεφώνησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην. Ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐτονίσθη εἶναι, ἡ ὑπερβαλλόντως κομματικὴ συναλλαγὴ εἰς πάσας τὰς ἐνεργείας της. Ἀφ’ ἑτέρου ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τῆς Κυβερνήσεως δὲν μᾶς ἐδόθη τίποτε νέον στοιχεῖον ἀνατρέπον ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα οἱ ρήτορες καὶ ἐκ τῆς πλευρᾶς τῆς Κυβερνητικῆς περισσότερον, κατελόγισαν εἰς βάρος της. Τίποτε τὸ εὐοίωνον δὲν μᾶς εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὥστε νὰ μεταβληθῇ ἡ ἐντύπωσις ἡ ὁποία ἔχει σχηματισθῆ περὶ τῆς ἀποτυχίας τοῦ μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς ἔργου τῆς Κυβερνήσεως. Κατόπιν αὐτοῦ καταλήγομεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ ὅτι τὴν ἐμπιστοσύνην διὰ τῆς ὁποίας περιεβάλομεν ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεώς της τὴν Κυβέρνησιν, δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν ἐξακολουθήσωμεν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§17Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, λυπούμεθα εἰλικρινῶς, διότι ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὑπῆρξε γενικὴ καὶ ὁμοιόμορφος πρὸς πάντα τὰ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ διότι ἀπεδόθησαν καὶ ἐναντίον ἡμῶν μομφαί, τῶν ὁποίων, ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν εἴμεθα ἄξιοι. Διότι, ὅταν τὸ πρῶτον προεκλήθη τὸ πολιτικὸν ζήτημα ἡμεῖς ἐδηλώσαμεν ὅτι, ἐθεωρούσαμεν τὴν ἀνακίνησιν αὐτοῦ ὑπὸ τὰς παρούσας στιγμὰς καὶ ἄκαιρον καὶ ἄσκοπον καὶ προσεπαθήσαμεν εἰλικρινῶς νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἄκαιρον αὐτὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία τοσοῦτον κατεπόνησε τὸ Σῶμα καὶ ἡ ὁποία κατέστησε ἀδύνατον τὴν ἐκπλήρωσιν ἄλλων σοβαρῶν καθηκόντων. Καὶ ὅταν κατηγορεῖται ἡ Κυβέρνησις ὅτι δὲν εἰσήγαγε πρὸς ψήφισιν τὰ οἰκονομικὰ νομοσχέδια, δὲν ἦτο πρὸς τοῦτο συνεπὴς τὸ νὰ προκαλεῖται συζήτησις, ἡ ὁποία καθ’ ὅλην τὴν ἑβδομάδα κατέστησε ἀδύνατον τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς νομοθετικῆς λειτουργίας τοῦ Σώματος. Ἡμεῖς, δὲν ἠθελήσαμεν τὸν σάλον. Διότι, βεβαίως, ἀναγνωρίζομεν μὲν τὴν ἀνάγκην πολιτικῶν συζητήσεων, ἀλλὰ αἱ πολιτικαὶ συζητήσεις ἔχουν πάντοτε τὸν καιρὸν των, καὶ γίνονται ὅταν τείνουν πρὸς πρακτικώτερα ἀποτελέσματα. Δὲν πρέπει νὰ συγχέωνται αἱ πολιτικαὶ συζητήσεις μὲ τὰ ζητήματα ἐμπιστοσύνης τὰ τιθέμενα κατὰ τὴν συζήτησιν νομοθετικῶν μέτρων. Διότι τὰ ζητήματα ἐμπιστοσύνης, τὰ τιθέμενα κατὰ τὴν συζήτησιν νομοθετικῶν μέτρων, ἔχουν ἄλλον ἐντελῶς σκοπόν. Ἔχουν τὸν σκοπὸν νὰ τονίσουν τὴν ἀλληλεγγύην τῆς Κυβερνήσεως μὲ τὸ ψηφιζόμενον μέτρον καὶ νὰ πιέσουν τοὺς ὀπαδοὺς τῆς Κυβερνήσεως τοὺς τυχὸν διαφωνοῦντας, νὰ ψηφίσουν τὸ μέτρον διὰ νὰ μὴ προκαλέσουν Κυβερνητικὴν κρίσιν. Ἀλλὰ γενικὰ πολιτικὰ ζητήματα γεννῶνται μόνον ὅταν ὁ καιρὸς εἶναι κατάλληλος, καὶ ὅταν δύναται νὰ προσδοκᾶται χρήσιμόν τι ἀποτέλεσμα. Ἡμεῖς δὲν ἀντέστημεν εἰς τὴν πρόκλησιν τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, διότι προσφάτως εἴχομεν ἤδη δείγματα τῆς συμπαγοῦς Κυβερνητικῆς πλειοψηφίας καὶ δὲν νομίζω, ὅτι μὲ δύο–τρεῖς ψήφους, ὑπὲρ ἢ κατὰ δύναται νὰ ἀλλοιωθῇ τὸ ἀποτέλεσμα. Ἐάν μία Κυβέρνησις, ἀποτελουμένη ἀπὸ δύο μεγάλα Κόμματα, χάσῃ 5 ἢ 10 ψήφους, τοῦτο οὐδὲν σημαίνει. Τουναντίον ἴσως θὰ ἀπετέλει μίαν μείωσιν τοῦ κύρους τῆς Κυβερνήσεως ἐν τῇ διαχειρίσει τῶν Κυβερνητικῶν ὑποθέσεων, ἐφ’ ὅσον αὕτη τυγχάνουσα τῆς πλειοψηφίας τοῦ Σώματος, κατ’ ἀνάγκην θὰ ἐξακολουθήσῃ διαχειριζομένη τὰ κοινά. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους εἴμεθα ἐναντίον τῆς ἀνακινήσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος. Καὶ ἤδη ἐκ τῶν ὑστέρων, ἀκούσαντες τῶν 4 ἡμέρων συζητήσεων, πειθόμεθα, ὅτι εἴχομεν δίκαιον καὶ ὅτι εἶχον ἄδικον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὸ προεκάλεσαν, ἐκτὸς ἐὰν ἀνήσυχος συνείδησις διότι πέραν τοῦ δέοντος παρετάθη ἡ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐμπιστοσύνη, καθίστα εἰς αὐτοὺς ἐπιβεβλημένον, νὰ ἀνακινήσουν τὸ πολιτικὸν ζήτημα, διὰ νὰ ἀποχωρήσουν, ἕνα μῆνα ἀργότερον ἀπὸ ὅ,τι ἐτινάξαμεν ἡμεῖς τὰς ἰδικάς των εὐθύνας ἀπὸ τὰς εὐθήνας τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ὅπως καὶ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω εἰς τὴν Βουλήν, τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, ἦρε τὴν ἐμπιστοσύνην του ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἤδη ἀπὸ τῆς 16ης Δεκεμβρίου. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἑτέρα κατηγορία τῆς ἡττοπαθείας δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ εἰς ἡμᾶς. Δὲν δυνάμεθα, νὰ χαρακτηρισθῶμεν ὡς ἡττοπαθεῖς ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ δύο ὁλόκληρα ἔτη ἀγωνιζόμεθα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὑπὲρ μιᾶς ἐντόνου, ἐντατικῆς ἐπιθετικῆς δράσεως, ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῶμεν ὡς ἡττοπαθεῖς ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι διὰ παντὸς μέσου προσεπαθήσαμεν νὰ πείσωμεν ὅλας τὰς μετεκλογικὰς Κυβερνήσεις περὶ τῆς ἀνάγκης μιᾶς ταχείας καὶ ἐντατικῆς ἐπιθετικῆς δράσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις μόλις τώρα, κατὰ τὴν τελευταίαν περίοδον τοῦ λόγου τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου αὐτῆς, ἠθέλησε νὰ ἐμφυσήσῃ εἰς τὸν στρατὸν τὸ πνεῦμα τῆς ἐπιθέσεως, τοῦτο ἐγένετο ὅσον ἀφορᾷ ἡμᾶς, κατὰ δύο ἔτη ἀργότερον, διότι ἡμεῖς τὸ ζήτημα τοῦτο διεκηρύξαμεν εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς. Εἴπομεν, ὅτι εἶναι τρομερὸν σφάλμα, ἡ πολιτικὴ τῆς ἀμύνης. Εἴπομεν, ὅτι ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας ἐπιβάλλεται στρατιωτικὴ πολιτικὴ ἀνάλογος πρὸς ἐκείνην τὴν ὁποίαν τηροῦν οἱ ἀντάρται, ὅτι δηλαδή, ἐπιβάλλεται ταχεῖα, ἄμεσος ἐνεργὸς καταδίωξις αὐτῶν μέχρι πλήρους ἐξοντώσεώς των. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, νὰ θεωρηθῶμεν ἡττοπαθεῖς, τοσούτῳ μᾶλλον καθ’ ὅσον ἀπὸ τὸν μῆνα Δεκέμβριον, δι’ ἐπιστολῆς ἡμῶν ἀπευθυνθείσης πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐτονίσαμεν πρὸς αὐτὴν, τὴν ἀνάγκην τῆς ἀμέσου δράσεως, ἐτονίσαμεν πρὸς αὐτὴν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ χάσωμεν τοὺς χειμερινοὺς μῆνας, διότι οἱ μῆνες αὐτοί, εἶναι πολύτιμοι διὰ τὸν ἐθνικὸν στρατόν. Διότι κατὰ τοὺς μῆνας αὐτοὺς θὰ ἐπήρχετο τοιαύτη ἐξάρθρωσις τῶν συμμοριακῶν δυνάμεων, ὥστε ἐπερχομένης τῆς ἀνοίξεως δὲν θὰ ἦτο πλέον δυνατὸν νὰ ἀναμένεται ἐνεργὸς αὐτῶν δρᾶσις. Καὶ σήμερον ὁμιλοῦμεν διὰ πολλοστὴν φοράν, περὶ νέων ἐξορμήσεων. Ἀλλὰ ὅταν ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐγένοντο αἱ ἐξορμήσεις ἤδη, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου νὰ μείνωμεν ἐπιφυλακτικοί. Διότι φοβοῦμαι ὅτι ἐφόσον τὰ ἴδια περίπου πρόσωπα ἐξακολουθοῦν ἡγούμενα τοῦ στρατεύματος, ἐφ’ ὅσον αἱ ἴδιαι ἀντιλήψεις κυριαρχοῦν, φοβοῦμαι, ὅτι καὶ ἡ νέα αὐτὴ ἐξόρμησις θὰ ἔχῃ τὰ ἀποτελέσματα τῶν προηγουμένων. Καὶ διὰ τοῦτο μετὰ δέους βλέπομεν, ὅτι ἀπωλέσθησαν οἱ πολύτιμοι αὐτοὶ μῆνες καὶ ὅτι θὰ ἀντιμετωπίσωμεν σκληρὸν ἐν τῷ μέλλοντι, οἷον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν περιεγράψαμεν. Καὶ ἐάν, κύριοι, ἦσαν ἄδικοι αὐταὶ αἱ μομφαί, ἦσαν ἄδικοι ἀκόμη καὶ δι’ ἕνα πρόσθετον λόγον, ὅτι ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν πρὸ πολλοῦ, ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι ἐθνικαὶ δυνάμεις εἶναι ἀπολύτως ἐπαρκεῖς ἀριθμητικῶς, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν νικηφόρως τὴν ἀνταρσίαν. Θεωροῦμεν δέ, τοὐναντίον, ὡς ἀδυναμίαν τὴν ἀντίθετον κριτικήν, ἡ ὁποία πιστεύει ὅτι ἀπαιτεῖται ἀπαραιτήτως αὔξησις τῶν δυνάμεων τούτων διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα. Διότι, κύριοι, ἐὰν δι’ οἱονδήποτε λόγον δὲν ἤθελεν ἐπιτευχθῆ αὐτὴ ἡ προτεινομένη ἄποψις τῆς αὐξήσεως, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ προκύψῃ ἀναμφιβόλως ἀπογοήτευσις. Διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον πιστεύσει, ὅτι ἄνευ αὐξήσεως δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ νίκη κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ, θὰ εἶναι ἀπογοητευμένοι, βλέποντες, ὅτι ἡ αὔξησις αὐτὴ δὲν ἐπέρχεται. Καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς πιστεύομεν ὅτι ἀποτελεῖ ἀδυναμίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θεωροῦν, ὅτι αἱ παροῦσαι στρατιωτικαὶ δυνάμεις ἀπὸ ἀπόψεως, ἀριθμητικῆς δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς πρὸς καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας. Αἱ δυνάμεις εἶναι πλήρως ἐπαρκεῖς, ἀρκεῖ νὰ διατεθοῦν καταλλήλως, ἀρκεῖ νὰ μὴ χάνωνται αἱ δυνάμεις δεξιὰ καὶ ἀριστερά, ἀλλὰ ὅλαι αἱ ἀξιόμαχοι δυνάμεις νὰ διατεθοῦν ὁμοιομόρφως πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν καὶ νὰ διαπνευσθοῦν ἀπὸ πνεῦμα ἐπιθετικόν, ἀδιαλείπτως ἐπιθετικόν, διὰ νὰ εἶναι ταχίστη ἡ κατάλυσις τοῦ συμμοριτισμοῦ. Διότι τοῦτο εἶναι τὸ κυριώτατον σημεῖον, κύριοι βουλευταί, ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν συζήτησιν τῆς παρελθούσης Δευτέρας δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία περὶ τοῦ ὅτι ἡ νίκη θὰ εἶναι νίκη τοῦ Ἔθνους ἐναντίον τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἡ νίκη εἶναι ἀναμφίβολος, ἀλλὰ ὁ χρόνος τῆς νίκης ἔχει σημασίαν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι νὰ μὴ διαρκέσῃ ὁ ἀγὼν αὐτός, ἡ αἱμορραγία αὐτή, οὐδὲ μίαν ὥραν περισσότερον ἀπὸ ὅ,τι θὰ ἦτο ἀπολύτως ἀναγκαῖον. Καὶ εἰς τοῦτο φέρει ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ πᾶσαι αἱ μετεκλογικαὶ Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι ἄφησαν καὶ ἀπωλέσθη πολύτιμος χρόνος. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους, κύριοι, δὲν εἶναι δυνατὸν βεβαίως νὰ μεταβάλωμεν τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ἀπὸ μηνὸς καὶ πλέον ὑπεστηρίξαμεν καὶ ἑπομένως τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, εἶναι ὑποχρεωμένον, ἐφ’ ὅσον πρόκειται νὰ διεξαχθῇ ψηφοφορία νὰ μὴ περιβάλῃ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῆς ἐμπιστοσύνης του καὶ νὰ δώσῃ ψῆφον θετικῶς καταψηφιστικήν. Ἐὰν δὲν ἀκούομεν τὴν ἔκκλησιν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὅσον ἀφορᾷ τὸ σημεῖον αὐτό, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ψῆφον ἐμπιστοσύνης, εἶναι διότι δὲν μᾶς ἔδωσε διὰ τῆς ἀπαντήσεώς του κἄποιαν ἱκανοποιητικὴν βεβαίωσιν περὶ τοῦ ὅτι αἱ διάφοροι μέθοδοι αἱ μέχρι τοῦδε τηρηθεῖσαι θὰ ἐξακολουθήσουν καὶ περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ἡ παραμικρὰ μεταβολὴ εἰς τὴν παροῦσαν συγκρότησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐξ ἄλλου, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕτερον μέρος τῆς ἐκκλήσεως αὐτῆς, τὸ ἀφορῶν τὸν ἐθνικὸν συναγερμὸν τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος δηλοῖ ὅτι ἀποδέχεται τὴν ἔκκλησιν αὐτὴν μετ’ ἀπολύτου ἐνθουσιασμοῦ. Ὡς ἁπλοῖ στρατιῶται θὰ ὑπηρετήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν καλούμενοι ὁπουδήποτε θελήσει καὶ θὰ δώσωμεν ὅλας ἡμῶν τὰς δυνάμεις διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ αἴσιον τέρμα τοῦ ἀγῶνος. Ἄνευ ὅρων, ἄνευ φιλοδοξιῶν, ἄνευ κομματικῶν ὑπολογισμῶν ἡμεῖς θὰ εἴμεθα πρόθυμοι εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ προσέλθωμεν διὰ νὰ παράσχωμεν οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν ἤθελε ζητήσει παρ’ ἡμῶν ἡ Κυβέρνησις (Χειροκροτήματα). Συμπαραστάται αὐτῆς εἰς τὸ κήρυγμα τοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, δὲν εἴμεθα ὅμως καὶ συμπαραστάται αὐτῆς εἰς τὰς εὐθύνας της, διότι ταύτας ἀπεχωρήσαμεν ἤδη καὶ ἐννοοῦμεν νὰ τὰς διατηρήσωμεν ἀπολύτως ἀποχωρισμένας. Φοβοῦμαι ὅτι ἐὰν αἱ αὐταὶ ἀντιλήψεις ἐπικρατήσουν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν τὸ τέρμα τοῦ ἀγῶνος νὰ εἶναι τόσον ταχὺ ὅσον ἀπαιτεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ κάμομεν καὶ ἡμεῖς, ἅπαξ ἔτι τὴν ἔκκλησιν ἡμῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ἀδυναμίαν τὴν ὁποίαν μέχρι τοῦδε ἐπέδειξεν, νὰ ἀντιληφθῇ τὴν ἀσυναρτησίαν τῶν ἐνεργειῶν της καὶ τὴν ἔλλειψιν πάσης συνεννοήσεως τῶν μελῶν αὐτῆς. Καὶ πραγματοποιοῦσα τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἀπόψε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ στενῆς τῶν δύο κομμάτων συνεργασίας, νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς ἀλληλοϋποβλέψεις καὶ τὰς προσπαθείας ἀποκομίσεως κομματικῶν ὠφελειῶν τοῦ ἑνὸς τῶν κομμάτων εἰς βάρος τοῦ ἄλλου, νὰ συνεργασθῇ καὶ νὰ συντονίσῃ τὰς δυνάμεις της καὶ πρὸ παντὸς νὰ μεταβάλῃ τὴν συγκρότησιν αὐτῆς κατὰ τρόπον ὁ ὁποῖος νὰ ἐμπνέῃ εἰς τὸ Ἔθνος ἐμπιστοσύνην. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀκούσῃ τὴν ἰδικήν μας ἔκκλησιν εἴμεθα βέβαιοι ὅ,τι τὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶναι ταχὺ καὶ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐπιθυμοῦμεν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅσον ἀφορᾷ ἡμᾶς, ἡ δήλωσίς μας εἶναι κατηγορηματική, στρατιῶται τῆς πατρίδος θὰ εἴμεθα πάντοτε πρόθυμοι εἰς τὸ σάλπισμα τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§19Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργ. Στρατ.). Παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης ἔχει τὸν λόγον.

§21Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἀρξαμένη ἀπὸ τῆς παρελθούσης Δευτέρας συζήτησις, δὲν ἦτο ἄνευ χρησιμότητος, ἐὰν δὲ ἡ Κυβέρνησις παρηκολούθη μετὰ περισσοτέρας προσοχῆς τὰς συζητήσεις καὶ τὰς γνώμας, αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὄχι μόνον τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων, ἀλλὰ καὶ τῶν κ.κ. βουλευτῶν, ἀσφαλῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν θὰ κατήρτιζε τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔδωσε. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὁμιλίας του διεπίστωσεν ὡρισμένας ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις προσέφερε. Αὐτὰς οὐδεὶς τὰς ἠμφισβήτησεν. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῆς ὁμιλίας του μᾶς ἔδωσεν ὡρισμένας ἐπαγγελίας τὰς ὁποίας ἀπεδέχθημεν. Ἀλλὰ βλέπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐμμένει ἰσχυρογνωμόνως εἰς ὅσα ἀπὸ τῆς καταρτίσεως αὐτῆς, ἔχει ἤδη ἀποφασίσει. Κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας ἐγένετο μία ἐπίθεσις ὀξυτάτη. Ἀνεφέρθησαν γεγονότα τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ πείσουν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας θὰ ἠμποροῦσε νὰ χρησιμεύσῃ δι’ οἱονδήποτε ἄλλο Ὑπουργεῖον, ὄχι διὰ τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τὸ ὁποῖον προωρίσθη. Καὶ ἡμεῖς συγκεκριμένως, μετὰ πάροδον διμήνου ἀπὸ τῆς ἀνόδου τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἤραμεν τὴν ἐμπιστοσύνην μας, ἀκριβῶς διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διοικήθη τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Ἀσφαλείας. Καὶ ἠκούσατε τί ἔκαμεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας: Ἀθρόας μεταβολὰς εἰς τὰ Σώματα, ἀθρόας ἀνακλήσεις τῶν ἐκτοπισθέντων χωρὶς νὰ τοὺς παρακολουθῇ. Τοῦ ἔφυγεν ὁ Παρτσαλίδης, εἷς διάσημος κομμουνιστής, ἀπὸ τὴν φρούρησιν τὴν ὁποίαν εἶχεν ἀπὸ τὸ Κράτος, χωρὶς νὰ δώσῃ καθόλου λόγον. Ὑπέστη ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, εἰς τὸ ζήτημα ἐκεῖνο τοῦ ἐγγράφου τοῦ περιφήμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἀποκαλεῖ τὸν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ, δημοκρατικὸν στρατόν, τρομακτικὴν ἐπίθεσιν. Ἐὰν ἐβλέπομεν τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἐλάμβανε σήμερον ὑπ’ ὄψει κἄπως, αὐτὴν τὴν δυσφορίαν τῆς Βουλῆς, ὄχι ἐξ ἄλλου λόγου, ἀλλὰ ἐκ τῆς ἀνεπαρκείας τοῦ ὑπουργοῦ, διὰ νὰ διευθύνῃ τὸ Ὑπουργεῖον, ἀσφαλῶς θὰ ἠθέλαμεν καὶ ἡμεῖς χωρὶς ἀμφιβολίαν, νὰ βοηθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ εἴπομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις, οὐδεμίαν νύξιν ἔκαμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναμένωμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὕτη εἶναι δυνατὸν νὰ βελτιώσῃ τὴν πολιτικήν της εἰς τὸ μέλλον, οἱ κίνδυνοι δὲ οἱ ὁποῖοι μᾶς ἀπειλοῦν, εἶναι πολλοὶ καὶ μεγάλοι. Ἄν πρώτη ἡ Κυβέρνησις, δὲν κατώρθωσε νὰ πείσῃ, οὔτε τοὺς συμμάχους μᾶς ἀκόμη, περὶ τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν, καὶ βλέπομεν σήμερον νὰ γίνεται λόγος περὶ ἐξοπλισμοῦ, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχῃ γίνει ὁ λόγος αὐτὸς ἅμα τῷ καταρτισμῷ τῆς Κυβερνήσεως. Καί, ὡμιλήσαμεν ἀπὸ ἐδῶ, καὶ ἐκακίσαμεν τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ὁ στρατός μας στερεῖται ὅπλων, στερεῖται ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ. Ποῦ ἠκούσθη, κύριοι βουλευταί, εἰς μίαν χώραν κατ’ ἐξοχὴν ὀρεινήν, νὰ μὴ ὑπάρχῃ ὀρειβατικὸν πυροβολικόν, ποῦ ἠκούσθη, κύριοι βουλευταί, νὰ μὴν ὑπάρχουν εἰς τὸν στρατὸν πολυβόλα; Γνωρίζετε πάντες, διότι οἱ περισσότεροι ἐξ ὑμῶν ὑπηρέτησαν εἰς τὸν στρατόν, ποία εἶναι ἡ χρησιμότης τοῦ ὅπλου αὐτοῦ, ποῖον πανικὸν ἐπιφέρει εἰς τὸν ἀντίπαλον, καὶ ποίαν ἐνθάρρυνσιν δίδει εἰς τοὺς στρατιώτας, εἰς τοὺς ὁποίους ἀνήκει τὸ πολυβόλον. Λοιπόν, οὔτε πολυβόλα ὑπάρχουν εἰς τὸν στρατόν μας, οὔτε ὀρειβατικὸν πυροβολικὸν ὑπάρχει, καὶ ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς εἴπῃ ὅτι λαμβάνει πρόνοιαν ἵνα ὁ στρατός μας ὁπλισθῇ ἀρτιώτερον, ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἶπεν ὅτι διὰ τῶν ὁμιλιῶν μας ἐνεπνεύσαμεν ἡττοπάθειαν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ παραδεχθῶμεν. Διότι, ὅλοι εἴπομεν ὅτι, οἱαδήποτε παράλειψις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἂν συνεχισθῇ, καὶ ἐὰν ἀποτύχῃ εἰς τὸ ἔργον αὐτῆς, ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δὲν πρόκειται νὰ ἡττηθῇ, διότι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ὅταν ἀπελπισθῇ ἀπὸ ἡμᾶς τὸν πολιτικὸν κόσμον, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ συσπειρωθῇ περὶ μίαν προσωπικότητα δυναμικήν, τὴν ὁποίαν θὰ ἐκλέξῃ ἐκ τῶν σπλάγχνων του, θὰ ἀγωνισθῇ καὶ θὰ ἐπιβάλῃ τὴν θέλησίν του, χωρὶς ἀμφιβολίαν. Καὶ ἔχω νὰ σᾶς ἀναφέρω ἕν παράδειγμα κλασσικόν: Ὅταν εἰς τὸ 1943, οἱ Γερμανοὶ ἦσαν ἡττημένοι καὶ κατέρρεεν τὸ μέτωπον καὶ ἠτοιμάζοντο νὰ ἀποσυρθοῦν, καὶ εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ 1944, εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θράκην οἱ ἐαμοβούλγαροι, ἦσαν ἕτοιμοι νὰ καταλάβουν τὴν ἀρχὴν καὶ νὰ διαδεχθοῦν τοὺς κατακτητάς, καὶ νὰ τοὺς ὑποκαταστήσουν εἰς τὴν δουλείαν τοῦ Ἔθνους, οἱ ἁπλοῖ χωρικοί, τῆς Μακεδονίας καὶ Θράκης, ἔκαμον ἕνα τεῖχος ἀρραγές, ἀπὸ τοῦ Ὀλύμπου μέχρι τῶν ἐσχατιῶν τῆς Θράκης, καὶ μὲ αὐτούς, τοὺς ὁποίους ἐξέλεξαν ἐκ τῶν σπλάγχνων, φέρ’ εἰπεῖν, εἰς τὴν Μακεδονίαν ὁ Μιχάλαγας καὶ οἱ διάφοροι Παπαδόπουλοι, καὶ εἰς τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν ὁ Φωστερίδης, εἷς ἁπλοῦς λοχίας, (χειροκροτήματα), κατώρθωσαν νὰ ἀποτρέψουν τὸν κίνδυνον αὐτόν, καὶ νὰ σώσουν τὴν πατρίδα μας, ἀπὸ μίαν βιαίαν καὶ ἀναμφισβήτητον κομμουνιστικὴν ἐπικράτησιν. Εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ τὴν στιγμὴν αὐτήν, ἐὰν ὁ κόσμος ὁ Ἑλληνικὸς ἀπελπισθῇ ἀπὸ ἡμᾶς τὸν πολιτικὸν κόσμον, δὲν πρόκειται οὔτε νὰ καμφθῇ, οὔτε νὰ γονατίσῃ, θὰ εὕρῃ τὸν τρόπον ὥστε νὰ ἐπιβληθῇ, νὰ νικήσῃ, καὶ νὰ διασφαλίσῃ τὴν αἰωνιότητα τῆς πατρίδος μας. Κύριοι βουλευταί, πόσες παραλείψεις δὲν διεπίστωσαν οἱ ὁμιλήσαντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου συνάδελφοι: Καί, ἐὰν ἐπροχώρουν νὰ ὁμιλήσουν ὅλοι, πόσας ἄλλας παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως, σοβαρωτάτας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ φέρουν εἰς φῶς. Ἀλλά, ἡ Κυβέρνησις χθές, κατὰ ἕνα τρόπον ἐπείγοντα ἔκλεισε τὴν συζήτησιν, ἐνῷ ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσουν ἄλλοι 30–40 συνάδελφοι, καὶ ἔκλεισε τὴν συζήτησιν χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμός. Διότι, εἶμαι βέβαιος ὅτι, χθὲς ἐγένετο ἡ συζήτησις χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀριθμὸς βουλευτῶν, ὁ ὁποῖος προβλέπεται ἀπὸ τὸ Σύνταγμα. Λοιπόν, ἡ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ προσέξῃ εἰς ὅλα αὐτὰ, καὶ νὰ συγκεντρώσῃ ὅλας αὐτὰς τὰς χρησίμους πληροφορίας, καὶ νὰ ὑποσχεθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι λαμβάνει ὑπὸ σημείωσιν αὐτῆς ὅλα αὐτά, μᾶς εἶπε διὰ τοῦ ἀξιοτίμου Προέδρου της ὅτι, ἡ ἀνακίνησις τοιούτων ζητημάτων ἐμπνέει ἡττοπάθειαν, δημιουργεῖ σάλον, ἐνῷ κάθε ἄλλο, τονώνουν καὶ ἐνισχύουν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐργασθῇ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐκράτει ὑπὸ σημείωσιν τὰ ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τὴν 4ήμερον συζήτησιν, καὶ εἶχεν ἀποφασίσει τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν, ἀσφαλῶς θὰ ἀντεπεξήρχετο εἰς τὸ δυσχερές της ἔργον. Ἀλλά, ἀντὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις, περιωρίσθη εἰς μίαν ἐπίθεσιν ἐναντίον ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀνέφερον τὰς παραλείψεις της. Ἠκούσατε τὶ μᾶς εἶπεν: Ὅτι εὑρέθησαν 40 χιλ. ὅπλα, καὶ εὑρέθησαν καὶ χρήματα, ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ διὰ νὰ ἀγορασθοῦν. Αὐτὴν τὴν δραστηριότητα ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν παρουσίασεν τελευταίως, διατὶ νὰ μὴ τὴν παρουσιάσῃ πρὸ 2 ἐτῶν; Πῶς εὑρέθησαν τὰ χρήματα τώρα, καὶ δὲν εὑρίσκοντο πρὸ δύο ἐτῶν; Εἶναι μία παράλειψις, ἡ ὁποία εἶναι εἰς βάρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἄλλη παράλειψις, κύριοι βουλευταί: Ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι ἔκαμον τὸ καθῆκόν των, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς γενναιότητός των ἔσωσαν τὴν Πατρίδα, οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν ἔτυχον οὐδεμιᾶς προστασίας, καμμίας ἠθικῆς ἀμοιβῆς. Τουναντίον μάλιστα εἷς ἀξιωματικὸς ὁ Μπαλαντᾶς, ὁ ἥρως τοῦ Μετσόβου, ὁ ἥρως τῆς Κονίτσης, μετετέθη ἀπὸ τὴν θέσιν του. Καί, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἠρκέσθη νὰ εἴπῃ, εἰς μίαν ἐπίθεσιν τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἐκ μέρους ἑνὸς γενναίου συναδέλφου, τοῦ κ. Παπαδοπούλου, ὁ ὁποῖος μαζὶ μὲ τὸν συνάδελφον κ. Ἰωάννου, τοσαύτας ὑπηρεσίας ἔχουν ἐπιδείξει ὅτι προσέφερον εἰς τὴν πατρίδα, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν ὅτι, «καὶ ἐκεῖ ποὺ ἐπῆγε προσφέρει ὑπηρεσίας, καὶ ἡ θέσις του εἶναι ἀνωτέρα». Καὶ ἀνταπήντησεν ὁ κ. Παπαδόπουλος, καὶ μοῦ ἔκαμεν ἐντύπωσιν τὸ θάρρος του, καὶ εἶπεν: «Κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς ἐνέπνευσε μίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν λαὸν τῆς Κονίτσης, καὶ εἰς τὴν ταξιαρχίαν του, διατὶ τάχα θὰ ἦτο καλύτερον νὰ τὸν πάρωμεν ἀπὸ ἐκεῖ, δὲν θὰ ἦτο ἠθικώτερον νὰ παρέμενεν ἐκεῖ;» Καί, ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἠδυνήθη νὰ δώσῃ οὐδεμίαν ἀπάντησιν. Μήπως ἠμείφθησαν οἱ ἥρωες τῆς ἀντιστάσεως, οἱ ὁποῖοι προσέφερον τοσαύτας ὑπηρεσίας; Ἦλθε ψήφισμα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς περὶ ἠθικῆς καὶ ὑλικῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἀγωνιστῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Ἐγένετο Ἐπιτροπὴ καὶ κατέληξεν εἰς τὴν συγκρότησιν τριῶν νομοσχεδίων, καὶ τὰ νομοσχέδια αὐτὰ δὲν εἶδον τὴν ἐπιφάνειαν τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Δὲν εἶναι παράλειψις αὐτή; Πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι τόσας ὑπηρεσίας προσέφερον εἰς τὸν τόπον, νὰ ἐγκαταλείπωνται ἄνευ οὐδεμιᾶς μερίμνης καὶ στοργῆς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἑπομένως ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅλα ἔχουν τὴν θέσιν αὐτῶν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἀντὶ νὰ συνετισθῇ, ἀντὶ νὰ κρατήσῃ σημειώσεις καὶ νὰ δώσῃ ὑπόσχεσιν ἐπὶ ὅλων αὐτῶν, ὅτι θὰ μεριμνήσῃ, ἠρκέσθη νὰ δώσῃ ἐπαγγελίας διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἔχομεν ποῦ νὰ στηριχθῶμεν διὰ νὰ τὰς ἀποδεχθῶμεν καὶ χειροκροτήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἐγὼ προσωπικῶς καὶ οἱ ὀλίγοι φίλοι μου ἐν τῇ Βουλῇ, θὰ ἀρνηθῶμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύσσω τὴν συζήτησιν περαιωμένην. Κατόπιν τούτου διαπιστωθέντος ὅτι τίθεται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ζήτημα ἐμπιστοσύνης παρὰ τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, χωροῦμεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Ὁρίζονται ψηφολέκται οἱ κ. κ. Ροζάκης, Ἔξαρχος, Διακουμόπουλος καὶ Καλλίας. Τὸ ζήτημα τίθεται οὕτω: Οἱ ἐπιδοκιμάζοντες τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως λέγουσι Ναί, οἱ μὴ ἐπιδοκιμάζοντες λέγουσιν Ὄχι.

§23Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κ. Θεοφανόπουλος.

§25Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι πιστὸς ὀπαδὸς τοῦ ἀξιώματος, ὅτι ἡ δύναμις ἔγκειται ἐν τῇ ἑνώσει καὶ νομίζω, ὅτι τὸ ἀξίωμα αὐτὸ δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς τὴν πολιτικὴν τῶν Κρατῶν. Διότι ἡ ἀληθὴς συνεργασία καὶ ἡ εἰλικρινὴς δύναται νὰ σχηματίσῃ τὴν δύναμιν ἐκείνην, ἡ ὁποία δύναται νὰ κατανικήσῃ πᾶσαν ἀντίθετον τοιαύτην. Τὸ Κράτος, τὸ Ἑλληνικόν, τὸ ὁποῖον διατρέχει ἡμέρας κρισίμους καὶ δυσκόλους καὶ εὑρίσκεται εἰς δοκιμασίαν τοιαύτην, ὥστε νὰ ἀπειλῆται πανταχόθεν, νομίζω καὶ πιστεύω, ὅτι ἐν τῇ ἑνώσει θὰ εὕρῃ τὴν δύναμιν διὰ τῆς ὁποίας θὰ κατανικήσῃ κάθε ἀντίθετον κίνδυνον καὶ κάθε ἀντίθετον φορὰν εἰς τὰ πολιτικὰ πράγματα. Ἐὰν τοῦτο εἶναι ἀληθές, τότε ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, καὶ ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν, ὅτι ἀνήκει πᾶσα τιμή, καὶ πᾶς ἔπαινος εἰς τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος δὲν ἀφῆκε περίστασιν κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴν ἐπικαλεσθῇ τὴν ἕνωσιν καὶ τὴν σύμπτυξιν τῶν μικρῶν πολιτικῶν κομμάτων, ὅτε αἱ ἀνάγκαι αἱ ἐσωτερικαὶ καὶ αἱ ἐξωτερικαὶ τὸ ἠξίωσαν. Ἔδωσε τὸ παράδειγμα ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος τῆς ἑνώσεως τῶν μικροτέρων πολιτικῶν κομμάτων καὶ τῶν πολιτικῶν καὶ τῶν ἄλλων σχημάτων τῶν πολιτικῶν, δὲν ἐθεώρησε μειωτικὸν τῆς μεγάλης αὐτοῦ πολιτικῆς δυνάμεως τὴν συνεργασίαν, μετὰ τῶν ἄλλων πολιτικῶν κομμάτων τῶν μικροτέρων, ὅτι εὑρίσκετο εἰς ἀντίθεσιν πολιτικὴν βαθείαν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ πράγματα τῆς χώρας. Καὶ ὅταν, κύριοι, μετὰ τὴν περίφημον ἐκλογικὴν νίκην τοῦ Μαρτίου, αἱ ἀνάγκαι τῆς χώρας ἐπέβαλον τὴν συνεργασίαν τῶν κομμάτων, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐνόμισε, ὅτι ἔπρεπε νὰ συνεργασθῇ μὲ τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων καὶ νὰ συνεχίσῃ τὴν πολιτικὴν τῶν προκατόχων του πολιτικῶν ἀρχηγῶν, ὅταν εἶδε ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ συνεργασία καὶ ἄλλου πολιτικοῦ ἀνδρὸς τοῦ κ. Ἀλεξανδρῆ, καὶ τοῦτο τὸ ἔπραξε ἵνα κατευθύνει τὸ Κράτος ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ ὁδηγηθῇ. Καὶ ὅταν τὰ πράγματα τῆς χώρας ἐπέβαλον τὴν συνεργασίαν μετὰ τῶν ἄλλων πολιτικῶν Κομμάτων τῶν μικρῶν, ἔσπευσε πρῶτος νὰ ἐπικαλεσθῇ τὴν συνεργασίαν αὐτήν. Ἀτυχῶς ἡ συνεργασία ἐκείνη δὲν κατενοήθη καὶ οἱ πολιτικοὶ ἀρχηγοὶ ἴσως δὲν κατενόησαν τὸν σκοπὸν καὶ τὸ πνεῦμα τῆς συνεργασίας ἐκείνης καὶ ὅταν πάλιν τὰ πράγματα τῆς χώρας ἐπέβαλον τὴν συνεργασίαν τὴν σημερινὴν μετὰ τοῦ μεγάλου πολιτικοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ αὕτη ἐχειροκροτήθη καὶ παρ’ ὅλων ἡμῶν. Ἡ συνεργασία αὐτὴ ἔφερε εἰς τὴν ἀρχὴν ὑπουργοὺς ἀξίους πάσης ἐκτιμήσεως, εἰς σημεῖον τοιοῦτον, ὥστε ἐγὼ ἐνόμισα ὅτι, ἦτο καθῆκόν μου, νὰ συγχαρῶ τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοὺς ἐπιλέκτους ὑπουργούς, τοὺς ὁποίους ἐξέλεξε. Ἐνόμισα μεταξὺ αὐτῶν, ὅτι καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, θὰ ἦτο εἷς ἐξ ἐκείνων, ὁ ὁποῖος θὰ ἦτο ἐνδεδειγμένος νὰ εἶναι ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ μετώπου τῶν μετόπισθεν, μετώπου τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει ἴσην σημασίαν μὲ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχει τὸ μέτωπον τὸ στρατιωτικόν. Ἀτυχῶς, ἐν τῷ μεταξὺ κατὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διήρκεσε ἐπὶ τινας ἡμέρας προέκυψαν ζητήματα ἐν συνεχείᾳ ἄλλων ζητημάτων, τοιαῦτα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς οἱ λαϊκοί, ἐγὼ λαϊκὸς βουλευτής, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ δεχθῶ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, παρέβλεψε τὴν σύνθεσιν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Τὸ Λαϊκὸν Κόμμα σήμερον ὡς ἔχει, δὲν ἔχει τὴν σύνθεσιν, τὴν ὁποίαν εἶχε εἰς ἄλλας Κυβερνήσεις. Οἱ βουλευταὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅλοι προέρχονται ἀπὸ τὴν φωτιὰ τοῦ ἀγῶνος τοῦ ἀντικομμουνιστικοῦ, ὑπέστησαν δοκιμασίας, ὑπέστησαν θυσίας αἵματος, ἔχασαν προσφιλῆ των τέκνα, προσφιλεῖς ἀδελφούς, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν νὰ εἶναι ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως τοῦ μετώπου... (δὲν ἠκούσθη)... ὑπουργὸς ἀξιότιμος καθ’ ὅλα, τίμιος καὶ παλαιὸς πολιτικὸς κατέχων εὐδόκιμον θέσιν εἰς τὸ κόμμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον προέρχεται, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις νὰ εἶναι ἀρχηγὸς Δημοσίας Τάξεως, ὑπουργός, ἀρχηγὸς τοῦ μετώπου, τῶν μετόπισθεν, μὲ τὰς ἀρχὰς τὰς ὁποίας ἔχει. Ἀναγνωρίζω καὶ σέβομαι τὴν εὐγένειαν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἄλλην γνώμην. Ἀλλὰ ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθημεν, τὸ θεωροῦμεν ὡς μὴ ὀφειλομένην εὐλάβειαν καὶ σεβασμὸν πρὸς τοὺς βουλευτὰς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω. Ἐσεβάσθην καὶ σέβομαι, τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§26ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἕκαστος νὰ δικαιολογῇ τὴν ψῆφον του κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. (Θόρυβος).

§27Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριοι, λυποῦμαι περισσότερον, διότι ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἀνήκω εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, θὰ εὑρεθῶ εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ μὴ ὑπακούσω εἰς τὰς συστάσεις τοῦ ἀρχηγοῦ μου, καὶ νὰ ζητήσω τὴν καταψήφισιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν μετόπισθεν, τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως.

§28Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐζητήσατε ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ κάμετε μίαν δήλωσιν. Ἀτυχῶς ἐκάματε ἀγόρευσιν. Περὶ τὸ τέρμα τῆς ἀγορεύσεώς σας ὁμιλοῦντες πρὸς τὴν Βουλήν, ζητεῖτε ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀπὸ τοὺς βουλευτάς, νὰ κάμουν ὡρισμένην ἐνέργειαν. Ἐπρόκειτο νὰ κάμετε ἰδίαν ὑμῶν δήλωσιν καὶ πέραν αὐτοῦ τίποτε.

§29Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ δικαιολογῶ τὴν ψῆφόν μου, καὶ λέγω τοῦτο. Ἀπευθύνομαι πρὸς τοὺς Λαϊκοὺς βουλευτάς, διὰ νὰ εἴπω, ὅτι λυποῦμαι διότι θὰ ἀποχωρισθῶ ἀπὸ αὐτοὺς προσωρινῶς, ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἀγωνιστάς, ἕτοιμος νὰ ἐπανέλθω ἅμα ὡς ἀρθῇ τὸ ἀπροσδόκητον τοῦτο ἐμπόδιον. Ἐφ’ ὅσον, ὅπως εἶπον, παραμένει τὸ ἐμπόδιον, λυποῦμαι εἰλικρινῶς, ὅτι θὰ ἀναγκασθῶ νὰ καταψηφίσω. Καταθέτω τὴν δήλωσίν μου αὐτήν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ κ. Κ. Θεοφανοπούλου, ἔχει οὕτω: Δήλωσις τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν Κλ. Θεοφανοπούλου. Ἡ εἰς τοὺς κόλπους τῆς Κυβερνήσεως παραμονὴ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, μετὰ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις τίθεται ἀλληλέγγυος, σκοποῦσα μετ’ αὐτοῦ νὰ ἡγηθῇ τῆς καταπολεμήσεως τῆς ἀνταρσίας, εἰς τὰ μετόπισθεν, κλονίζει τὴν πεποίθησίν μου, ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ ἀγῶνος, καὶ ἀπὸ τὴν αἰσίαν ἔκβασιν τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται ἡ σωτηρία τῆς Πατρίδος. Διότι, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὅστις εἶναι καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ μετώπου ἴσης ἀξίας μὲ τὸ στρατιωτικὸν τοιοῦτον, ὑπέπεσεν, ἠθελημένως καὶ ἀθελήτως εἰς ἀτυχήματα, ἐνδεικνύοντα δοξασίας, καὶ πεποιθήσεις, ἀντιθέτους πρὸς ἐκείνας, ἀπὸ τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐμφορῆται ὁ Ἀρχηγὸς ὁ βαδίζων πρὸς τὴν Νίκην κατὰ τῆς ἀνταρσίας. αʹ) Κατὰ τὸν πρῶτον ἀπὸ τῆς ἀνόδου του εἰς τὸ Ὑπουργικὸν ἀξίωμα, μῆνα, ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, τὴν πνοὴν καὶ τὴν ἀγωνιστικὴν προσπάθειαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, κατὰ τῶν κομμουνιστῶν, ἐχαρακτήρισεν, ὡς παθολογικὴν ὑστερίαν. βʹ) Μετὰ μικρὰν διακοπὴν ἤρξατο συνεννοήσεων, ἐπὶ τοῦ Κομμουνιστικοῦ ἐν τῷ Ἐσωτερικῷ ἀγῶνος, μετὰ καθηρημένων ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου Ἀρχιερέων, καὶ ἄλλων Ἀρχηγῶν τοῦ Ε.Α.Μ. μειώνων οὕτω, τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ καὶ τὴν μαχητικότητα τοῦ ἀγωνιζομένου στρατοῦ. γʹ) Διότι, τοὺς ὑπὸ τῆς Γενικῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους, συγκεντρωθέντας εἰς διάφορα μέρη τῆς χώρας κομμουνιστὰς ἀπέλυσε καὶ οἵτινες κατέφυγον πρὸς τοὺς κομμουνιστὰς τῶν βουνῶν, ἵνα μετ’ αὐτῶν, κατασφάζωσι τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμόν. δʹ) Ἀναιτιολογήτως, καὶ ἀπὸ μικροῦ κομματικοῦ ὑπολογισμοῦ, ἀνεστάτωσε τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως ἐκ τοῦ Ὑπουργείου, τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἄλλων κέντρων ὑπὲρ (300) ἀξιωματικοὺς ἐκτελοῦντας μέχρι τῆς ἡμέρας ἐκείνης πιστῶς τὸ καθῆκόν των, ἐν οἷς καὶ τὸν γενναῖον ἀξιωματικὸν Τσαταλὸν τὸν τόσῳ ἡρωϊκῶς καὶ ἐπιτυχῶς τιμήσαντα τὸ Σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, διὰ τῶν ἀγώνων του κατὰ τῆς ἀνταρσίας ἐν τῇ Βορείῳ Ἑλλάδι. εʹ) Διὰ λόγους ἀνεξηγήτους, ἀντεκατέστησε τὸν τεταγμένον ἀξιωματικὸν τῆς χωροφυλακῆς, διὰ τὴν φύλαξιν τῶν συγκεντρωθέντων ἐν Ἰκαρίᾳ κομμουνιστῶν, δι’ ἄλλου ἀξιωματικοῦ, πρώην τοιούτου τοῦ Ε.Α.Μ.: Ἀποτέλεσμα δὲ τῆς τοιαύτης περιέργου μεταβολῆς, ἦτο ἡ διαφυγὴ τοῦ κορυφαίου κομμουνιστοῦ Παρτσαλίδη. στʹ) Εἰς δημόσιον ἔγγραφόν του διαβιβασθὲν πρὸς τὰς ὑπ’ αὐτὸν ἀρχάς, ἀπεκάλει τὸν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ, ὡς στρατὸν ἐθνικόν, τὸ ἔγγραφον δὲ τοῦτο συνετάγη ἐν αὐτῷ τῷ Ὑπουργείῳ, ὑπὸ τοῦ συνταγματάρχου τοῦ ΕΛΑΣ Καλαμπαλίκη. Ὅτι τὸ ἐν λόγῳ ἔγγραφον ἐδόθη πρὸς τὸν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ἀνώτατον ἀξιωματικὸν Μακρυνιώτην πρὸς συνυπογραφήν, καὶ τούτου ἀρνηθέντος προσυπεγράφη παρὰ μόνου τοῦ κ. ὑπουργοῦ. Καὶ ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς ἐβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ ἐν λόγῳ ἔγγραφον συνετάγη ὑπὸ τοῦ ὡς ἄνω ἀξιωματικοῦ: Συνεπείᾳ δὲ τῆς ὡς ἄνω ἐπισήμου διαβεβαιώσεως ταύτης τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὁ ὡς ἄνω ἀξιωματικός, δι’ ἐγγράφου του, κατατεθέντος ἐν τῇ Βουλῇ, χαρακτηρίζει τὴν πρᾶξιν ταύτην τοῦ κ. ὑπουργοῦ, διὰ φράσεων, αἵτινες θίγουσι καιρίως τὸ Ὑπουργικὸν ἀξίωμα. ζʹ) Διώρισε καὶ ἐτοποθέτησεν εἰς τὸ ἰδιαίτερον Ὑπουργικὸν Γραφεῖον του, ὡς διευθυντήν, τὸν κομμουνιστὴν καὶ ἄλλοτε πρόεδρον τοῦ ἀναθεωρητικοῦ λαϊκοῦ δικαστηρίου Ἀϊβαλιώτην, ὅστις καὶ ἐφωδίασε μὲ ἄδειαν ἐλευθέρας εἰσόδου εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὸν φίλον καὶ διάσημον σφαγέα κομμουνιστὴν Πιλιαφᾶν, ἀγωνιζόμενον μετὰ τῶν ἀνταρτῶν, καὶ φονευθέντα ἐσχάτως κατὰ τὰς μάχας ὑπὸ τοῦ στρατοῦ ἐν Φενεῷ Κορινθίας. Ὅλαι αἱ ἀνωτέρω ἐνέργειαι τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, μαρτυροῦσαι ἔλλειψιν ἀγωνιστικοῦ φρονήματος κατὰ τῶν κομμουνιστῶν, μὲ ἀναγκάζουσι, παρὰ πᾶσαν ἐναντίαν ἐπιθυμίαν μου νὰ ἀρνηθῶ ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἑαυτὴν ἀλληλέγγυον μετὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, καὶ ἡ ἀπειλουμένη διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν, δὲν παρέχει τὴν δυνατότητα, κεχωρισμένης ψήφου ἐμπιστοσύνης ἀφορώσης τὸν κ. ὑπουργόν. Ἡ ψῆφος μου κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς τὸν κ. ὑπουργὸν καὶ λυποῦμαι, ὅτι αὕτη ἐτέθη ἀλληλέγγυος, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατόν, παρὰ νὰ καταψηφίσω ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὄχι μόνον δὲν ὑπέδειξε τὴν παραίτησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ μέχρι σήμερον, ἀλλὰ καὶ οὐδεμίαν ἔδωκαν ἔνδειξιν παρομοίαν διὰ τὸ μέλλον, ἕτοιμος νὰ ὑπερψηφίσω τῆς Κυβερνήσεως, ἅμα ὡς ἀρθῇ ἐκ τοῦ μέσου τὸ ἀδόκητον τοῦτο ἐμπόδιον. Ἑσπέρα 20ῆς Φεβρουαρίου 1948.

Ὁ δηλῶν βουλευτὴς Ἀθηνῶν

ΚΛΕΑΝΘ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ

Ἀνακοινῶ ὡσαύτως τὴν δήλωσιν τοῦ βουλευτοῦ Πειραιῶς καὶ Νήσων κ. Δημ. Κ. Σφαέλλου. Ἐπὶ τοῦ ἀνακινηθέντος πολιτικοῦ ζητήματος παρατηροῦμεν τὰ ἑξῆς: Ι. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβερνητικὴ ἀστάθεια καὶ τὸ πολιτικὸν ἀδιέξοδον εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται ἢ ὁλονὲν ὁδηγεῖται ἡ χώρα εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ ἀναλογικοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος, καὶ τῆς κατατμήσεως τῶν ἰσοδυνάμων ἢ συγγενῶν καθ’ ἱκανότητα Πολιτικῶν Δυνάμεων τῆς χώρας, καὶ συνέπεια τῆς διεθνοῦς πάλης τῶν Πολιτικῶν καὶ Κοινωνικῶν ἀντιθέσεων τῆς ἐποχῆς τὴν ὁποίαν διανύομεν. ΙΙ. Εἶναι ἐπίσης ἡ σημερινὴ Κυβερνητικὴ ἀστάθεια συνέπεια ἀδιαφιλονικήτου ἀνεπαρκείας μελῶν τινῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Κοινοβουλίου εἰς τὸ νὰ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ἐποχῆς, καθὼς καὶ ἀδυναμίας συντονισμοῦ τῶν πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τοῦ Δημοσίου αἰσθήματος. Τοῦτο ἀποτελεῖ γενεσιουργὸν αἴτιον καὶ συχνῶν πολιτικῶν κρίσεων, καὶ τῆς ἀπειλουμένης διὰ 5ην φορὰν διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς μὲ ἀνυπαρξίαν μετὰ διετῆ βίον ἀναθεωρητικοῦ τοῦ Συντάγματος ἔργου, καὶ ἐκπληρώσεως τοῦ θεμελιώδους προορισμοῦ τοῦ Κοινοβουλίου, δηλαδὴ νὰ ρυθμίζῃ τὰς φορολογίας τοῦ λαοῦ. ΙΙΙ. Ἡ ἀπομάκρυνσις ἀπὸ τοῦ σημερινοῦ Κυβερνητικοῦ σχήματος πρὸς Κοινοβουλευτικὴν Κυβέρνησιν «ἑνιαίας μὲν εὐθύνης» ὡς θὰ ἥρμοζε βάσει τῆς ἐτυμηγορίας τοῦ λαοῦ, ἐκ λόγων ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν δὲν εἶναι ἐπὶ τοῦ παρόντος ἐφικτὴ ἢ ἀνεκτὴ πρὸς Κυβέρνησιν δὲ εὐρυτάτου Συνασπισμοῦ ἢ Οἰκουμενικήν, θὰ κατέληγε κατὰ πᾶσαν πιθανότητα καὶ ἐν ὄψει τοῦ ὑφεστῶτος πολιτικοῦ ὑλικοῦ τῆς χώρας, εἰς τὰ αὐτὰ ἂν μὴ χείρονα γνωστὰ καὶ ἥκιστα κολακευτικὰ διὰ τὸν πολιτικὸν κόσμον τῆς χώρας ἀποτελέσματα τῆς Κυβερνήσεως τῶν ἑπτά. IV. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτάς, καίτοι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐν πολλοῖς δὲν καλύπτει τὸ αἴτημα τοῦ λαοῦ ὁ ὁποῖος ἠγωνίσθη ἀπὸ 28.10.40 ἕως 1.9.46 καὶ συνεχίζει τὸν ἀγῶνα ἕως σήμερον ἐν τούτοις ἐν ὄψει προσεγγιζούσης μεγάλης τοῦ Ἔθνους δοκιμασίας αἱ μὲν προσωπικαὶ ἀνεπάρκειαι λόγῳ τῆς διεθνοῦς μορφῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ μηδενίζονται σχεδὸν κατὰ σημασίαν, ἡ δὲ ἄκαιρος ἀνακίνησις πολιτικοῦ ζητήματος δὲν εἶναι ἐξυπηρετικὴ τῶν πραγματικῶν ἐθνικῶν συμφερόντων οὔτε τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ βίου, καὶ δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουν καὶ ἠμποροῦν, νὰ παραμένουν πιστοὶ εἰς τὸ πνεῦμα καὶ τὸ περιεχόμενον τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς τῆς 31.3.46 μοιραίως δὲν ἀπομένει παρὰ κατὰ τὴν ψηφοφορίαν παροχὴ ψήφου ἀνοχῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν Ἀθήναις τῇ 20 Φεβρουαρίου 1948.

ΔΗΜ. Κ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ

Βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων Ἀνακοινῶ ἐπίσης τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ἀναστασίου Σπ. Μιχαλακοπούλου βουλευτοῦ Ἀχαΐας, ἔχουσαν οὕτω: «Κατόπιν τῶν ἀναπτυχθέντων εἰς τὸ Σῶμα παρὰ τῶν διαφόρων ἀγορητῶν, μὴ ἐξαιρουμένων καί τινων ἐκ τῶν ἀνηκόντων εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν, καὶ τῆς ἀπὸ τε τῆς ἐσωτερικῆς καὶ τῆς ἐξωτερικῆς ἀπόψεως ἀνάγκης μιᾶς συμπαγοῦς Κυβερνήσεως μὴ διαβλέπων ἄλλην λύσιν βιωσίμου Κυβερνήσεως, καὶ τοῦτο λόγῳ τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος μὲ τὸ ὁποῖον ἐνηργήθησαν αἱ ἐκλογαὶ προτιμῶ νὰ δώσω ψῆφον ἀνοχῆς σύμφωνα μὲ τὸ ρητὸν «ἐμπρὸς βαθὺ καὶ πίσω ρεῦμα».

§31Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν ἀπεχώρει τῆς Κυβερνήσεως ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, θὰ ἐθεώρουν καθῆκόν μου, καὶ θὰ ὑπεστήριζον, νὰ δώσωμεν ὀλίγου χρόνου πίστωσιν ἀκόμη εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Μὴ ἀποχωροῦντος ὅμως τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, θὰ καταψηφίσω τὴν Κυβέρνησιν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. (Προσελθόντων τῶν ψηφολεκτῶν ἄρχεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, τῶν κ. κ. βουλευτῶν, ἀπαντώντων ὡς ἀκολούθως εἰς τὸ ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τεθὲν ἐρώτημα:

(Γενομένης διαλογῆς προέκυψεν τὸ κάτωθι ἀποτέλεσμα).

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 280 εἶπον ΝΑΙ 190 εἶπον ΟΧΙ 90 Συνεπῶς ἡ Κυβέρνησις ἔτυχε τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος, λαβοῦσα τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν τοῦ συνόλου τῶν βουλευτῶν. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ βουλευτὴς κ. Γονῆς, καταθέτει πρότασιν ψηφίσματος «περὶ καταργήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ ΛΘʹ Ψηφίσματος «περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως τῆς διακοπῆς τῆς παραγωγῆς καὶ ἀναστολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας». Ἐπίσης ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι οἱ βουλευταὶ κ.κ. Π. Σωτηρόπουλος, Δ. Χατζηγιάννης, Ε. Γρηγορίου, Π. Τσιμπιδᾶρος, Ι. Λίτσιος, Ι. Κυρόζης, Β. Παπαρρηγόπουλος, Π. Ροζάκης, Γ. Παπαδογιάννης, Δ. Παπαδημητρίου, Ν. Ἀντωνόπουλος, Δ. Γόντικας, Α. Ξαρχᾶκος, Α. Λαδᾶς, Ε. Λουλακάκης, Γ. Ἀβέρωφ, Ι. Ντόζης, Π. Λεβαντῆς, Ι. Λούμπας, Κ. Μουρατίδης, Β. Λάππας, Θ. Διακοιμόπουλος, Χ. Παναγιούλας, Α. Ἀναγνωστόπουλος, Ι. Πολίτης, Μ. Σιάπκας καὶ Ν. Παναγιωτόπουλος κατέθεσαν πρότασιν ψηφίσματος «περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς καὶ ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς ἔκδοσιν ψηφισμάτων καὶ Ν. Δ)των κατὰ τὸ διάστημα ταύτης». Λέγεται ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσωμεν ταύτην τὴν Δευτέραν, ἀναβαλλομένου τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου.

§34ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§35ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§36Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Τὴν Δευτέραν πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ καπνικόν, ὑπάρχει σχετικὴ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, ἐγὼ εἶπον, ὅτι θὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ πολιτικοῦ.

§38Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δεχόμεθα τὴν Δευτέραν νὰ συζητηθῇ τὸ καπνικόν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται τὸ ψήφισμα περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν.

§40Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσ.). Νὰ τάξετε προθεσμίαν εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ὥστε αὔριον τὸ βράδυ νὰ φέρῃ τὰς προτάσεις της, διὰ νὰ εἶναι ὥριμον τὸ νομοθέτημα πρὸς συζήτησιν τὴν Δευτέραν.

§41Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἡ Δευτέρα ἔχει ὁρισθῆ ὡς ἡμέρα συζητήσεως τοῦ καπνικοῦ. Ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸ πολιτικὸν ζήτημα. Πῶς λοιπὸν ἄνευ ἄλλης ἀποφάσεως, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἄλλως;

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν θέλετε νὰ συζητηθῇ τὸ καπνικόν;

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ ψήφισμα.

§44ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ Καπνικόν.

§45Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ καθήσουν οἱ κ.κ. βουλευταί. Εἶναι δυνατὸν νὰ συζητηθῇ οὐσιῶδες θέμα μὲ τὴν Βουλὴν ἀναχωροῦσαν; Διότι ὑπάρχουν σοβαρὰ θέματα πρὸς συζήτησιν. Παρακαλῶ, λοιπόν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἀποκαταστήσετε τὴν τάξιν, διὰ νὰ λάβω τὸν λόγον.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κ. βουλευτὰς νὰ καθήσουν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος.

§47Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐν μέσῳ τοῦ θορύβου, δὲν εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ἀντελήφθημεν ἀκριβῶς περὶ τίνος ἐπρόκειτο, καὶ ἡ πρόθεσίς μας εἶναι νὰ ζητήσωμεν μίαν διευκρίνησιν, ὥστε νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, τί ἔχει ἀποφασίσει. Ἔχομεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ δύο προτάσεων. Περὶ μιᾶς προτάσεως νὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν ψήφισμα διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν μας, ἢ νὰ συζητηθῇ τὸ καπνικὸν. Δὲν γνωρίζω, κύριε Πρόεδρε, ἐὰν οὕτως εἶχε τὸ πρᾶγμα.

§48Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει ἀπόφασις εἰλημμένη διὰ τὸ καπνικόν.

§49Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος, ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔχῃ τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ εἰς τὰς 11 μίαν εὐρεῖαν συζήτησιν μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν καπνικῶν περιφερειῶν. Πέραν τῆς συζητήσεως αὐτῆς καὶ ἀναλόγως τῆς ἐκβάσεως αὐτῆς θὰ ληφθοῦν σχετικαὶ ἀποφάσεις. Τώρα θὰ συζητηθῇ τὴν Δευτέραν τὸ ψήφισμα τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν, ἐὰν δὲ ἀπὸ τὴν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχωμεν, τὴν Δευτέραν, τὸ πρωΐ μὲ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν καπνικῶν περιφερειῶν, ἀποδειχθῇ ὅτι, πρέπει νὰ συζητηθῇ καὶ τὸ καπνικὸν εἰς τὴν Βουλήν, θὰ συζητηθῇ καὶ αὐτό. Πάντως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἔγινε συνεννόησις μετὰ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ καπνικοῦ ζητήματος καὶ ὡρίσθη ἡ συνάντησις διὰ τὴν 11ην π. μ. τῆς προσεχοῦ Δευτέρας.

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἠκούσαμεν τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἴχομεν ἀμφιβολίαν, ὅτι περὶ αὐτῶν τῶν ἀπόψεων θὰ ἐπρόκειτο, ἐπειδὴ γνωρίζομεν ἀπὸ τὸν τύπον τὴν σπουδὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὴν παρουσίαν μας, τοὺς ἔχομεν γίνει δυσάρεστοι. Ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐξ ὀνόματος τῆς Βουλῆς, καὶ ἐξ ὀνόματος τοῦ μεγάλου θέματος, ὡς εἶναι τὸ καπνικὸν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὰ συμφέροντα μεγίστων περιφερειῶν, μεγάλων πληθυσμῶν τῆς χώρας, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπερασπίσω τὰς ἀπόψεις συναδέλφων ἐκ διαφόρων κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν, καὶ ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει ἀποδεχθῆ, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τὸ πέρας τοῦ πολιτικοῦ θὰ ἔλθῃ πρὸς συζήτησιν τὸ καπνικόν. Ἀντιστρόφως, ἑπομένως, ὑπερασπίζομεν ἡμεῖς τὴν ἄποψιν. Ὅταν τὴν Δευτέραν διαπιστωθῇ ὅτι ἐπῆλθεν ἡ ἐναρμόνισις καὶ δὲν ὑπολείπεται θέμα πρὸς συζήτησιν, εἰσερχόμεθα εἰς τὸ ψήφισμα τῆς διακοπῆς. Ἀρνούμεθα ὅμως νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὸ ψήφισμα τῆς διακοπῆς προτοῦ ἡ Βουλὴ νὰ ἔχῃ λάβει θέσιν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. Καὶ ἐξ ὀνόματος τῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι τὸ ὑπεστήριξαν καὶ ἐξ ὀνόματος τῶν πληθυσμῶν, οἱ ὁποῖοι πάσχουν καὶ ἀναμένουν καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, προστασίαν τῶν συμφερόντων των, ἐπιμένομεν εἰς τὴν πρόταξιν τοῦ καπνικοῦ διὰ τὴν συζήτησιν τῆς Δευτέρας. (Χειροκροτήματα).

§51Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Ἔχει ληφθῆ ἀπόφασις ἐπ’ αὐτοῦ.

§52Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Καὶ εἶναι καταχωριμένη εἰς τὰ πρακτικά, ἡ ἀπόφασις αὐτή.

§53Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, διατὶ ἐδημιουργήθη ὁ ἐκνευρισμὸς αὐτός. Νομίζω, ὅτι, καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ὅλος ὁ Ἑλληνισμὸς ἐνδιαφέρεται διὰ τὰς καπνοπαραγωγικὰς περιφερείας. (Χειροκροτήματα). Ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὸ ζήτημα τοῦ καπνοῦ ἀφορᾷ ἓν ἑκατομμύριον Ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ, ἀφορᾷ καὶ τὸ κυριώτερον τῶν προϊόντων μας, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προστατευθῇ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπροτίμησε τὴν ὁδὸν τοῦ νὰ κάμῃ μίαν ἐπιστημονικὴν ἐξέτασιν τοῦ καπνικοῦ ζητήματος, μὲ τὴν εἰδικὴν Ἐπιτροπήν. Καὶ ἐὰν μὲν εὑρεθῇ ἐν συμπνοίᾳ καὶ συμφωνήσῃ μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτήν, ἔχει καλῶς, ὁπότε λύεται τὸ καπνικὸν ζήτημα, ἐὰν ὅμως ὑπάρξῃ περίπτωσις συζητήσεως τοῦ καπνικοῦ ἀπὸ τὴν Βουλήν, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ ματαιώσῃ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ καπνικοῦ ζητήματος. (Χειροκροτήματα). Δι’ αὐτὸ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἡ παροῦσα συζήτησις διεξάγεται πάλιν κατ’ οὐσίαν ἐναντίον καὶ ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, διότι σεῖς ἔχετε διακόψει τὴν συνεδρίασιν. Βεβαίως ἐδέχθημεν τὴν συζήτησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς μείζονος Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρχίσῃ συζήτησις καθ’ ἣν στιγμὴν σεῖς διεκόψατε τὴν συνεδρίασιν. (Χειροκροτήματα).

§54Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν παρατήρησιν; (Φωναί, θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§55ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχει λυθῆ ἡ συνεδρίασις.

§56Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πῶς ἐλύθη μόνη της ἡ συνεδρίασις;

§57Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐπιμένει εἰς τὸ ὅτι, ἡ Δευτέρα εἶναι ἡμέρα κοινοβουλευτικοῦ ἐλέγχου καὶ ἑπομένως θὰ διατεθῇ διὰ τὸν καπνόν. Δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ἡ ὁποία ἔχει καταχωρηθῆ εἰς τὰ πρακτικά.

§58ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἔκδηλος ἡ θέλησις τῆς Βουλῆς, νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν Δευτέραν, μὲ θέμα, τὴν πρότασιν ψηφίσματος διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ. μ. (Ὥρα 9.45′ μ. μ.)