1948.02.19

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 62α

Πέμπτη 19 Φεβρουαρίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Π. Μουτζουρίδης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Λουλακάκης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ ὅτι δὲν διετυπώθησαν καλῶς τὰ πρακτικὰ εἰς τὴν σελίδα 7. Ὅταν παρουσιάσθη τὸ σημείωμα κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, εἶπον, σᾶς παρουσιάζω τὴν ἄδειαν, ἡ ὁποία φέρει τὴν σφραγῖδα τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως καὶ τὴν μονογραφὴν τοῦ ἰδιαιτέρου γραμματέως Σπύρου Ἀϊβαλιώτου. Ἐπίσης, δὲν ἐγράφη ἡ ἀπάντησίς σας, κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἐρωτηθέντος παρ’ ἐμοῦ, ἐὰν τὸ σημείωμα φέρει τὴν σφραγῖδα, εἰς τὴν σελίδα 11, μᾶς ἐδηλώσατε, ὅτι φέρει σφραγῖδα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, εἰς τὴν ἀρχὴν εἶπον ὅτι δὲν φέρῃ σφραγῖδα, μετ’ ἔπειτα ὅμως ποὺ τὸ ἐξήτασα, εἶπον ὅτι φέρει σφραγῖδα ἡ ἄδεια αὐτή. Θέλω νὰ τὴν δῶ.

§5Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, φέρει σφραγῖδαν ἡ ἄδεια αὐτή; Θέλω νὰ τὴν δῶ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐξήγησα, κ. ὑπουργέ, ὅτι εἰς τὴν ἀρχὴν εἶπον, ὅτι δὲν ἔχει. Μετ’ ἔπειτα ὅμως ποὺ ἦλθεν ὁ κ. Δερδεμέζης, καὶ ἐξητάσαμεν ἐπισταμένως εἶδα, ὅτι ἔχει.

§7Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρεκάλουν νὰ διαπιστωθῇ ἐὰν ὑπάρχῃ σφραγὶς τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Τάξεως, καὶ δεύτερον ἐὰν ὑπάρχῃ ὑπογραφὴ Σπύρου Ἀϊβαλιώτη.

§8Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ὑπουργέ, δὲν εἶπον ὅτι ὑπάρχει ὑπογραφή, εἶπον ὅτι ὑπάρχει μονογραφή.

§9Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως)......................

§10Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι ὁ Καλαμπαλίκης συνηργάζετο.

§11Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὑπάρχει μονογραφὴ καὶ ὅπως ἐξηκριβώθη, ὄντως ὁ Ἀϊβαλιώτης διετέλεσε πρόεδρος τοῦ λαϊκοῦ Δικαστηρίου καὶ αὐτὸ δύνανται νὰ τὸ διαβεβαιώσουν ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἐκ Κορινθίας.

§12Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ Καλαμπαλίκης.

§13Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Καὶ ὅμως σεῖς θὰ ψηφίσητε τὴν παραμονήν του ὁπωσδήποτε.

§14Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νομίζετε ὅτι σᾶς μοιάζομεν, ἐγὼ δὲν τὰ κάνω αὐτά. Ὄταν ἔγινεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τὴν ἐψήφισα καὶ εἶπα εὔχομαι νὰ μὴ μετανοήσω ἀλλὰ μετὰ μίαν ἑβδομάδαν...

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυρώθησαν μὲ τὰς τροπολογίας τὰς ὁποίας ἐπέφεραν ὁ κ. Τζωρτζόπουλος καὶ Παπαδόπουλος καὶ τὴν ἔγγραφον τοιαύτην τοῦ κ. Παπαδοπούλου. Παρακαλεῖται ὁ γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§16Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ (Γραμματεύς). (Ἀναγιγνώσκει). Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Π. Μουτζουρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συνδέσμου Ἑλλήνων Ἀλευροβιομηχάνων μέσης καὶ μικρᾶς ἀλεστικότητος διαμαρτυρομένου διὰ μελετωμένην ἀνάθεσιν τῆς ἀλέσεως τοῦ σίτου τοῦ Δημοσίου ἀποκλειστικῶς εἰς περιωρισμένον ἀριθμὸν κυλινδρομύλων μεγάλης ἰδίᾳ ἀλευροβιομηχανίας, τῶν δὲ ὑπολειπομένων τοιούτων τιθεμένων εἰς ἀργίαν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐθνικοῦ Ἱδρύματος Ραδιοφωνίας Θεσσαλονίκης ζητοῦντος ὅπως παρασχεθῇ ὑπὸ τῆς Στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας ἡ παράτασις τῆς διαθέσεως τοῦ ἤδη χρησιμοποιουμένου χώρου τοῦ ἐντευκτηρίου ὁπλιτῶν Γʹ Σώματος Στρατοῦ, πρὸς ἐγκατάστασιν τοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ὁμοσπονδίας τῶν Γεωργικῶν Συν)σμῶν Θεσσαλονίκης, αἰτουμένης τὴν ἀναστολὴν τῶν εἰσπράξεων τῶν ἀγροτικῶν ὀφειλῶν. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ὑπόμνημα τῶν Δ. Τζαβέλα, Γ. Μπιάρδη, Ι. Ἀλεξάκη, Β. Μπαστέκα καὶ Θ. Ἀλεξάκη ἐκπροσωπούντων Ἐπιτροπὴν ὑπαλλήλων καταπολεμήσεως κωνοπωειδῶν Ὑγειονομικοῦ Κέντρου Θεσσαλονίκης ζητούντων ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὴν ἐξεύρεσιν πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν καθυστερουμένων μισθῶν των καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὴν παραμονήν των ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ὡς ἀπαραιτήτων. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κ. Μπέλλας καταθέτει ἀναφορὰν τῆς Ἑνώσεως Πρατηριούχων σιγαρέττων Θεσσαλονίκης αἰτουμένης τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοστοῦ κέρδους ἐκ τῆς πωλήσεως σιγαρέττων. Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Τσιρώνης καταθέτει αἴτησιν τῶν Κοινοτήτων, Συλλόγων, Σωματείων καὶ Ὀργανώσεων πάσης φύσεως περιφερείας Ὀλυμπίας ζητούντων διάθεσιν Στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς ματαίωσιν οἱασδήποτε νέας ἐπιδρομῆς τῶν συμμοριτῶν καὶ ἀναπτέρωσιν τοῦ ἠθικοῦ καὶ τοῦ φρονήματος τοῦ Ὀλυμπιακοῦ λαοῦ. Ἡ Ἕνωσις Ἀναπήρων Πολέμου 1940–41 Ἀθηνῶν ζητεῖ ὅπως οἱ ἀνάπηροι πολέμου μεταφέρωνται δωρεὰν διὰ τῶν τροχιοδρομικῶν ὀχημάτων καὶ αὐτοκινήτων τῆς Η.Ε.Μ. ἀπεριορίστως, διὰ δὲ τῶν λεωφορείων τῆς ὑπεραστικῆς μέχρι τοῦ ⅒ τῶν θέσεων ἑκάστου αὐτοκινήτου, τὴν πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νομοθετικοῦ Διατάγματος 1799)42 κλπ. Ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συν)σμῶν Βόλου ζητεῖ τὴν αὔξησιν ποσοστοῦ χορηγήσεως ἐλαιοκαλλιεργητικῶν δανείων ἐκ μέρους τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης. Ὁ Σύνδεσμος Μυλεργατῶν καὶ Τεχνιτῶν Μακαρανοποιῶν Ἡρακλείου διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην εἰσαγωγὴν ἑτοίμων ζυμαρικῶν, καὶ ζητεῖ τὴν εἰσαγωγὴν ἀλεύρων πρὸς βιομηχανοποίησιν. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Ἁγίου Κηρύκου Ἰκαρίας ζητεῖ τὴν ἀπομάκρυνσιν ἐκ τῆς νήσου τῶν εἰς αὐτὴν ἐκτοπισμένων κομμουνιστῶν. Ὁ βουλευτὴς Ρεθύμνης κ. Ε. Παπαδόγιαννης καταθέτει ὑπόμνημα τοῦ Συλλόγου συνταξιούχων ὁπλιτῶν Χωροφυλακῆς τοῦ Νομοῦ Ρεθύμνης παραπονουμένων κατὰ τοῦ Ν. Λ. 319)1947, διὰ τοῦ ὁποίου καθωρίσθη πενιχρὸν ποσὸν ὡς ἀρωγὴ τῶν ἀπολυομένων ὁπλιτῶν καὶ παρακαλεῖ νὰ ληφθῇ νομοθετικὸν μέτρον δικαιώσεως τῶν ὁπλιτῶν τούτων. Ὁ κ. Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπ. Ἀεροπ.) καταθέτει σχέδια νόμων 1) «περὶ κατατάξεως, ἐξελίξεως καὶ ἐκπαιδεύσεως τεχνιτῶν Ἑλληνικῆς Βασιλικῆς Ἀεροπορίας» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Νόμου 4442) 1929 «περὶ στρατιωτικῶν εἰσφορῶν καὶ ναυλώσεων». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή. Θέτει τὰς ἐκθέσεις καὶ ἐπὶ αἰτήσεων διώξεων τῶν βουλευτῶν κ. κ.: 1) Ἰωάννου Μπερνίτσα, ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Ἀθηνῶν. 2) Εὐσταθίου Μαλαμίδα, ἐπὶ αἰτήσεως τῶν Εἰσαγγελέων Πρωτοδικῶν καὶ Ἐφετῶν Ἀθηνῶν. 3) Ἀναστασίου Νταλίπη, ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Πρωτοδικῶν Ἀθηνῶν, καὶ 4) Παντελῆ Παπαδάκη, ἐπὶ αἰτήσεως τοῦ Εἰσαγγελέως Πρωτοδικῶν Δράμας. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου Ψηφίσματος «περὶ ἐκπτώσεως ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ καὶ στερήσεως τῆς συντάξεως, διακρίσεων κλπ. στρατιωτικῶν ἐν γένει δρώντων ἀντεθνικῶς».

§17Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἀνεγνώσατε κ. πρόεδρε μίαν ἀναφορὰν διὰ τὸν Ραδιοφωνικὸν Σταθμὸν Θεσσαλονίκης. Σᾶς γνωρίζω ὅτι ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ παραταθῇ ἡ παραχώρησις τοῦ μεγάρου αὐτοῦ.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν ἐθίγη τὸ ζήτημα τοῦ δεκαπενταλέπτου.

§19Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀφήσετε καὶ ἡμᾶς νὰ ὁμιλήσωμεν τοὐλάχιστον καὶ ἀπόψε. Πρόκειται περὶ πολιτικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ λήξῃ εἰς τρεῖς ἡμέρας. Ἄλλοτε διήρκει καὶ τρεῖς ἑβδομάδας. Διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, σεῖς κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἡγεῖσθε τῆς πλειοψηφίας δὲν θὰ μᾶς ἀφήσετε νὰ ὁμιλήσωμεν. Πρόκειται περὶ ζητήματος σοβαροῦ καὶ ὁ κίνδυνος εἶναι τόσον μεγάλος, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίσητε τοὺς ρήτορας εἰς τὸ ¼.

§20Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσ.). Νομίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος εἶναι ὁ ὑποβαλὼν τὴν πρότασιν.

§21Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης ἡ πρότασις ὑπεβλήθη κυρίως ἀπὸ ὀπαδοὺς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος.

§22Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Πάντως ἡμεῖς ὡς ἀντιπολίτευσις θεωροῦμεν ὅτι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως τὰ δικαιώματα οὐδέποτε περιορίζονται.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρώτη πρότασις ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸ Σοσιαλιστικὸν Δημοκρατικὸν Κόμμα καὶ ἔπειτα ἄλλη πρότασις ἀπὸ βουλευτὰς διαφόρων κομμάτων.

§24Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε................ ....... (θόρυβος δὲν ἀκούεται).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν μπορεῖτε νὰ λέτε εἰς τὴν Βουλὴν ἀνακριβείας ὅτι ὡμίλησαν 5 κυβερνητικοί, ἐνῷ ὡμίλησαν μόνον δύο.

§26Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερν.). Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐμέμφθη ἐμοῦ, ὅτι θέλω νὰ στερήσω τὸν λόγον ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν καὶ εἶπεν ὅτι ὡμίλησαν μόνον κυβερνητικοί.

§27Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶπα αὐτό. Εἶπα εἷς κυβερνητικός.

§28Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε, ποῖοι ὡμίλησαν ἐπὶ τοῦ θέματος; Θέλω νὰ γνωρίζω.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμίλησαν οἱ ἑξῆς (ἀναγιγνώσκει τὰ ὀνόματα).

§30Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κατὰ τί ἐστερήθη ἡ Ἀντιπολίτευσις τοῦ δικαιώματος τοῦ λόγου. Ὅταν ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ἡ Συμπολίτευσις εἶναι σύμφωνοι, δὲν βλέπω διατὶ ὑπάρχει περιορισμὸς τοῦ λόγου. Πῶς ἐστερήθη ἡ Ἀντιπολίτευσις τοῦ δικαιώματός της ἐφόσον εἷς βουλευτὴς κυβερνητικὸς ὡμίλησε; Τελευταῖον καὶ πρῶτον θέμα εἶναι νὰ καθορίσωμεν ἐὰν θὰ τελειώσωμεν τὴν συζήτησιν. Οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων ὡμίλησαν. Ἄς ὁμιλήσουν καὶ ὀλίγοι ἄλλοι βουλευταὶ καὶ νὰ τελειώσωμεν. Διότι ἐὰν ἐξακολουθήσῃ κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ἡ συζήτησις, δὲν θὰ τελειώσωμεν ποτέ.

§31Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Νὰ περιορισθῇ τουλάχιστον ὁ λόγος εἰς τὴν ἡμίσειαν ὥραν, νὰ παραιτηθοῦν καὶ οἱ κυβερνητικοὶ καὶ νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις...... (Θόρυβος).

§32Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἀκόμα τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ παράγρ. 4, ὁρίζεται ὅτι τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται ὁ ἀντίπαλος κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐγγραφῆς αὐτοῦ. Συνεπῶς ὀφείλετε νὰ καλέσετε τοὺς ἐγγραφέντας νὰ δηλώσουν ἐὰν θὰ ὡμιλήσουν ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ δίδετε τὸν λόγον εἰς ἕνα συμπολιτευόμενον καὶ εἰς ἕνα κυβερνητικόν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν ἔχω τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν βουλευτῶν διὰ νὰ κάμω τὴν ἐκλογὴν αὐτήν.

§34Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος θὰ ἔπρεπε νὰ ὡμιλήσουν μόνον οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων καὶ νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Κυβέρνησις. Δὲν εἶναι οὔτε κοινοβουλευτικόν, οὔτε ἠθικὸν νὰ ἐγγράφωνται 50 ρήτορες καὶ νὰ ὁμιλοῦν ἐπὶ ἡμέρας. Διὰ τοῦτο εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ ἐφαρμόσετε τὸ ἄρθρον 19.

§35Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Κύριε Πρόεδρε ἠθέλησα νὰ κάμετε μίαν περαιτέρω ἐξακρίβωσιν ἐκ τοῦ πιθανῶς τῶν 49–50 ἐγγεγραμμένων, πόσοι εἶναι ἀντιπολιτευόμενοι καὶ πόσοι εἶναι κυβερνητικοί. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι μου εἶναι ἀκριβεῖς 40 εἶναι ἀντιπολιτευόμενοι καὶ 9 οἱ κυβερνητικοί. Παρακαλῶ κ. Πρόεδρε νὰ ἐξακριβωθῇ.

§36ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 20 εἶναι κυβερνητικοί. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§37Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Διεξάγεται μία συζήτησις ἐπὶ πολιτικοῦ ζητήματος τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἀπὸ τὴν μείζονα ἀντιπολίτευσιν. Γνωρίζετε ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ προεκλήθη ἀπὸ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Δημοσία δὲ τάξις σημαίνει κατὰ πρῶτον λόγον ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ κατὰ δεύτερον λόγον ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν σᾶς παρακαλῶ νὰ εἰδοποιήσητε τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ παρίσταται κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν συζητήσεων.

§38Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ δεκαπενταλέπτου. (Θόρυβος)

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σαρρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§40Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον, δηλαδὴ ἀπὸ τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1946 ἐπεσήμανα τὸν κίνδυνον τῆς κομμουνιστικῆς ἀνταρσίας καὶ ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῆς τότε Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς ἀνάγκης ὅπως πράξῃ πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ τὴν ταχυτέραν καταστολήν της. Εἴπομεν τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ προσπαθήσῃ ὅπως ἐντὸς τοῦ χειμῶνος κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία, διότι κατὰ τὴν ἐπερχομένην ἄνοιξιν τοῦ 1947, ἐὰν δὲν θὰ κατασταλῇ ἀδύνατον νὰ κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία ὁλοσχερῶς, τοὐλάχιστον θὰ εἶναι ὁπωσδήποτε δυσχερεστάτη. Ἐλέγομεν δὲ τότε εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην καὶ εἰς τὰς Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ ἀφήσωμεν τὰς ἀμφιταλαντεύσεις καὶ τοὺς ἐνδοιασμούς, νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὰ συνθήματα περὶ ἰσοπολιτείας καὶ ἴσης φιλίας πρὸς ἅπαντας καὶ νὰ ἐπιζητήσωμεν νὰ καταστείλωμεν τὴν συμμοριακὴν δρᾶσιν διὰ παντὸς μέσου, διότι τότε ἦτο δυνατὴ ἡ καταστολή της, δεδομένου ὅτι εὑρίσκετο ἀκόμη ἐν τῇ γενέσει της. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀπετάθημεν προσωπικῶς εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τότε, διότι ὡς ἀνήκων εἰς κόμμα συνεργαζόμενον μὲ τὴν Κυβέρνησιν ἠσθανόμην τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συμβάλλω ὅσον ἠδυνάμην διὰ νὰ κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία καὶ ἀπὸ ἐνδιαφέρον κομματικὸν καὶ ἀπὸ ἐκτίμησιν πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ εἶπον ἐπὶ λέξει: «Τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἀνελάβατε νὰ φέρητε εἰς πέρας, ἀξιότιμε κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι βαρύτατον, ἀλλὰ καὶ αἱ ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἐπωμίσθητε εἶναι βαρύταται ἐν περιπτώσει ἀποτυχίας, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἴσου ἡ τιμὴ ἡ ὁποία θὰ σᾶς ἀνήκει ἐν περιπτώσει ἐπιτυχίας εἶναι παμμεγίστη. Σᾶς δίδεται ἡ εὐκαιρία, κ. Πρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐπισύρητε τὴν εὐγνωμοσύνην καὶ τὸν ἐνθουσιασμὸν τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ καταστῆτε μέγας, ἐὰν καταστείλητε τὴν ἀνταρσίαν, διότι, ὅπως γνωρίζετε, αὐτὸ εἶναι τὸ μοναδικὸν αἴτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ». Δυστυχῶς εὑρέθην εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ψέξω βαρύτατα τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης καὶ νὰ εἴπω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος δὲν ἐστάθμισε καλῶς τὴν ἐντολὴν καὶ τὴν θέλησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ παρεσύρθη ἀπὸ τὸ κόμμα. Εἶπον ἐπίσης ὅτι ἐπεζήτησε νὰ τακτοποιήσῃ τὰ μέλη τῆς πρώην Διοικούσης Ἐπιτροπῆς τοῦ κόμματος εἰς τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα καὶ ὅτι ἐστράφη περισσότερον εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ κόμματος καὶ ὀλιγώτερον εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας. Λυποῦμαι διὰ τὰς φράσεις αὐτάς, ἀλλ’ ἦτο ἀνάγκη νὰ εἰπωθοῦν εἰς τὸν τόνον ἐκεῖνον. Δυστυχῶς, οὐδὲν ἐγένετο, ὄχι μόνον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς Κυβερνήσεις αἱ ὁποῖαι τὴν διεδέχθησαν μέχρι σήμερον. Τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην, ἐνθυμοῦμαι, ἔλαβον τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ διεμαρτυρήθην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ θέματα τῆς Μακεδονικῆς πρωτευούσης, συνεπείᾳ τοῦ βομβαρδισμοῦ τῆς πόλεως. Σήμερον θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου καὶ καθῆκόν μου νὰ ἐκφράσω τὸν ἐνθουσιασμόν μου πρὸς τὸν γενναῖον Ἑλληνικὸν στρατὸν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ Ἔθνους πρὸς αὐτόν, διότι ὄχι μόνον συνέτριψε τοὺς ἐπιδρομεῖς, ἀλλὰ διὰ τῆς συντριβῆς αὐτῆς ἐξεμηδένισεν ὁλοσχερῶς τὸ ἀποτέλεσμα τὸ ὁποῖον ἐπεδίωκον οἱ συμμορῖται διὰ τοῦ ἐντυπωσιακοῦ ἐγχειρήματος κατὰ τῆς Μακεδονικῆς πρωτευούσης.

§41ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε ἐψέξατε τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἐπίθεσιν τῆς Θεσσαλονίκης.

§42Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Θὰ ὁμιλήσητε, μὴ βιάζεσθε. Δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν του τὸ γεγονὸς ὅτι 600 καὶ πλέον συμμορῖται, ἀκολουθοῦντες φάλαγγα 150 κτηνῶν, ἔφθασε πρὸ τῶν πυλῶν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ τὴν ἐβομβάρδισε. Ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος τῆς συντριβῆς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀπαλλάσσεται τῆς εὐθύνης ταύτης. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις τί ἔπραξεν ἐν τῷ μεταξύ; Κατὰ τὸ μεσολαβῆσαν χρονικὸν διάστημα, ἀπὸ τῆς παρελθούσης Τρίτης, ὁπότε ἐτέθη καὶ τὸ πολιτικὸν ζήτημα, μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισεν ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, ὁ Κυβερνητικὸς τύπος ἐμπνεόμενος προφανῶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, καθὼς καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δι’ ἀνακοινωθέντων, διὰ συνεχῶν δηλώσεων προσωπικῶν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπεδίωξεν νὰ ἐμφανίσῃ τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, πανικοβληθεῖσαν ἐκ τοῦ βομβαρδισμοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐνόμισεν ὅτι ἦτο κατάλληλος ἡ εὐκαιρία, διὰ νὰ μᾶς ὑπενθυμίσῃ, ἢ μᾶλλον νὰ μᾶς ἐπαναλάβῃ τὰς προτροπὰς καὶ τὰς παραινέσεις πρὸς τὴν Βουλήν, ὥστε νὰ παύσωμεν νὰ συζητῶμεν διὰ Στρατιωτικὰ ζητήματα, διότι τοῦτο μειώνει τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ, καὶ παρεμβάλλει δυσχερείας εἰς τὴν ἐπιθετικὴν αὐτοῦ δρᾶσιν. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ἐνώπιον τοῦ Σώματος, καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι, ἡμεῖς εἴμεθα ὑπερήφανοι διὰ τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν. Πρέπει νὰ γνωρίζῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι, οὐδέποτε ἐσκέφθημεν νὰ παρεμβάλωμεν δυσχερείας εἰς τὸ ἔργον τοῦ στρατοῦ, πολὺ δὲ περισσότερον δὲν ἐσκέφθημεν νὰ κατηγορήσωμεν τὸν ἐθνικόν μας στρατόν. Τοιοῦτον ἐνδεχόμενον εἰς τὴν φαντασίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ὑφίσταται, καὶ ὄχι εἰς ἡμᾶς. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι, εἶναι καιρός, ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἀφήσῃ τὸ τροπάριον τῶν προτροπῶν καὶ τῶν παραινέσεων καὶ τῶν νουθεσιῶν, νὰ μὴ συζητῶμεν περὶ στρατιωτικῶν ζητημάτων, διότι ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι, περισσότερον κακὸν κάμει ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, μὲ τὰς συνεχεῖς δηλώσεις του πρὸς τὸ Σῶμα νὰ μὴ συζητῶμεν στρατιωτικὰ ζητήματα. Διότι, νομίζω ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον, φέρει εἰς ἀντίθεσιν τὸ Σῶμα πρὸς τὸν μαχόμενον στρατόν. Περισσότερον κακὸν κάμνει διὰ τῶν δηλώσεών του ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπὸ τὰς συζητήσεις τοῦ Σώματος, καὶ νομίζω ὅτι, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ κ. ὑπουργός, τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς, νὰ τὸν μεταφράζῃ κατὰ τὴν ἀντίληψίν του, ὡς κατηγορίας ἡμῶν πρὸς τὸν ἐθνικὸν στρατόν. Ἀλλὰ εἰς τὴν προσπάθειαν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως εὑρέθησαν καὶ συμπαραστάται. Ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὁ κ. Κανελλόπουλος, ἐνθυμεῖσθε, ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα τοῦτο καὶ συνέστησεν εἰς τὴν Βουλήν, ψυχραιμίαν καὶ ἠρεμίαν, καὶ ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, πρέπει νὰ παύσουν κραυγάζοντες, διὰ τὰ γεγονότα τῆς Θεσσαλονίκης, τελικῶς δὲ ἀφοῦ ἐξέφρασε καὶ αὐτὸς τὴν ὀδύνην του διὰ τὸ γεγονὸς τοῦ βομβαρδισμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης, ἐχαρακτήρισε τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὡς γεγονὸς ἄνευ πραγματικῆς σημασίας. Νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὑποχρέωσιν, νὰ δώσωμεν μίαν ἀπάντησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος. Ὑπομιμνήσκω εἰς τὴν Βουλήν, μίαν ἄλλην ἀγόρευσιν τοῦ ἰδίου ὅταν ἐπέστρεψεν ἀπὸ τὴν Μακεδονίαν. Ἐὰν ἐνθυμῆσθε, οὔτε ὀλίγον, οὔτε πολύ, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶπε πρὸς τὸ Σῶμα ὅτι ἐκεῖθεν τοῦ Ὀλύμπου, δὲν ὑπάρχει Ἑλληνικὸν Κράτους.

§43Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, μοῦ ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Ἡ πρώτη μὲν ἀγόρευσις τοῦ κ. Κανελλοπούλου ἀπετέλει μίαν προειδοποίησιν, τὴν ὁποίαν εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο νὰ εἶχε λάβει ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλή, διότι δὲν εἶπεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγητε σεῖς, ἀλλὰ εἶπε τὸν Νοέμβριον 1946 ὅτι, δὲν ἐλέγχεται ἐξ ὁλοκλήρου ὑπὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, ἡ πέραν τοῦ Ὀλύμπου περιοχή. Προχθὲς δὲ εἶπεν ὅτι, χρειάζεται ψυχραιμία συζητήσεων εἰς τὴν αἴθουσαν. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίφασις, διότι ἡ ψύχραιμος ἀντιμετώπισις καὶ ἡ .... (δὲν ἠκούσθη) .... τῆς .... (δὲν ἠκούσθη) .... εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι ὄχι ἀντιτιθέμενα μεταξύ των, ἀλλὰ ἀλληλοσυμπληρούμενα.

§44Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν νομίζω ὅτι κατωρθώσατε νὰ δικαιολογήσετε τὸν κ. ἀρχηγόν σας, ἐνώπιον τοῦ Σώματος, διότι ἐδῶ τὰ πράγματα εἶναι σαφῶς τεθειμένα. Τότε μᾶς ἔλεγεν ὅτι ἐκεῖθεν τοῦ Ὀλύμπου δὲν ὑπάρχει Ἑλληνικὸν Κράτος.

§45Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ποτὲ δὲν ἐλέχθη, ὅτι ἐκεῖθεν τοῦ Ὀλύμπου δὲν ὑπάρχει Ἑλληνικὸν Κράτος.

§46Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἡ Βουλὴ ἐξανέστη εἰς τὴν ἀγόρευσίν του ἐκείνην.

§47Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Διότι εὑρίσκετο ἐν πλάνῃ ἐξανέστη.

§48Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν ἔχει συνεπῶς δικαίωμα, νὰ μᾶς λέγῃ, μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους ὅτι τὸ ἐπεισόδιον τοῦ βομβαρδισμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης, εἶναι ἐπεισόδιον ἄνευ σημασίας.

§49Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Μὴ δυνάμενον νὰ μᾶς ἀποθαρρύνῃ.

§50Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν ἐπιτρέπεται αὐτὸ εἰς ἀρχηγὸν κόμματος ποτέ, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν. Δὲν εἶναι οὔτε ἐποικοδομητικόν, οὔτε εὐχάριστον διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, νὰ ἀναγινώσκῃ ἀγορεύσεις, ἐκ τῶν ὁποίων ἡ μία συγκρούεται μετὰ τῆς ἄλλης, καὶ ἐφ’ ὅσον μάλιστα εἶναι ἀγόρευσις ἀρχηγοῦ κόμματος.

§51Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν συγκρούονται, κύριε συνάδελφε, ἐκτὸς δέ, τούτου, τὸ λεχθέν, νὰ μὴ μᾶς ἀποθαρρύνῃ τὸ γεγονὸς τοῦ βομβαρδισμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης, δὲν νομίζω ὅτι ἐνοχλεῖ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§52Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἡμεῖς, κύριε συνάδελφε, δὲν ἀποθαρρυνόμεθα, ὅταν ὑπάρχῃ κἄποιος λόγος νὰ ἀποθαρρυνθῶμεν. Καὶ δὲν θὰ ἀποθαρρυνθῶμεν μὲ τὸν βομβαρδισμὸν τῆς Θεσσαλονίκης. Συνεπῶς νομίζω ὅτι, αὐτὸς δὲν εἶναι λόγος δικαιολογίας. Παρ’ ὅλα ταῦτα, κύριοι συνάδελφοι, ὁμολογῶ ὅτι αἰσθάνομαι τὴν ἀνάγκην νὰ ἀκούσω τὰς συμβουλὰς καὶ τὰς παροτρύνσεις τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ δέχομαι, καὶ εἶμαι διατεθειμένος, ἀλλ’ ὑπὸ ἕναν ὅρον ὅτι θὰ ἴδωμεν τὴν κατάστασιν κἄπως βελτιουμένην ἢ ἐὰν τοῦτο δὲν εἶναι δυνατόν, τοὐλάχιστον νὰ ἴδωμεν κἄποιαν ἀνάσχεσιν τῆς ἀνταρτικῆς ἐπεκτάσεως, ὥστε νὰ πείσωμεν τὸν ἑαυτόν μας ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀκούσωμεν τὰς συμβουλὰς τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλ’ ἐγὼ σᾶς ἐρωτῶ, κύριε ὑπουργέ: Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς 6μήνου ὑπουργείας σας, ἐβελτιώσατε τὸ παράπαν τὴν κατάστασιν ἢ ἐὰν τοῦτο δὲν τὸ κατωρθώσατε, τὴν ἐστρέψατε τοὐλάχιστον εἰς.... (δὲν ἠκούσθη)... ὥστε νὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς παραινῆτε νὰ παύσωμεν συζητοῦντες; Ἐὰν πραγματικῶς τοῦτο ἐγένετο σᾶς διαβεβαιῶ κατηγορηματικῶς ὅτι θὰ ἀκολουθήσωμεν κατὰ γράμμα τὰς συμβουλάς σας. Ἀλλὰ ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον συμβαίνει καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα, νομίζω ὅτι εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ ἀκούσητε σεῖς τὰς συμβουλὰς τοῦ Σώματος, καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μου συμβουλήν, εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, κύριε ὑπουργέ, εἶναι, νὰ πάρετε τὸ καπέλλο σας καὶ νὰ ἀποχωρήσητε τὸ ταχύτερον, διότι ἐφ’ ὅσον δὲν κατωρθώσατε νὰ ἐμπεδώσητε τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν, τοῦτο ἐπιβάλλει νὰ κάμετε, καὶ ἡ λογικὴ ἀλλὰ καὶ ἡ πολιτικὴ κατὰ τὴν ἡμετέραν γνώμην, ἀξιοπρέπεια.

§53ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σεῖς δὲν τὸ πιστεύετε;

§54Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Πιστεύω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ δημοσία τάξις δὲν ἐβελτιώθη, ἀλλὰ τοὐναντίον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπεδεινώθη, καὶ ἐπεδεινώθη χαρακτηριστικῶς, καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔθεσεν εἰς τὴν πρώτην μοῖραν τὸ αἴτημα, τὸ μοναδικὸν αἴτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὴν ἀπησχόλησε τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐξυπηρέτησις τοῦ κόμματος, καὶ ὀλίγον τὸ συμφέρον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Θέλετε παράδειγμα. Θὰ ἀρχίσω. Εἰσέρχομαι εἰς τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως. Δήμαρχοι καὶ Κοινοτάρχαι. Ὑπάρχουν καὶ Νομάρχαι διὰ τοὺς ὁποίους ἔχουν ἐκδοθῆ ἀποφάσεις δικαστικαὶ ἐπὶ ὑπεξαιρέσει, καὶ εὑρίσκονται ἀκόμη εἰς τὰς θέσεις των.

§55Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ λέγετε σεῖς αὐτά, ἀφοῦ ἠξεύρετε ὅτι Νομάρχης τοῦ κόμματός σας εὑρίσκεται εἰς τὰς φυλακάς.

§56Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδ)νθίας). Καλῶς ἐμπῆκε εἰς τὰς φυλακάς. Τοὺς λωποδύτας, μάλιστα! (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§57Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τῆς Κυβερνητικῆς παρατάξεως, ἡ μέθοδος τὴν ὁποίαν χρησιμοποιεῖτε, δὲν εἶναι μέθοδος Κοινοβουλευτική, ἀλλὰ οὔτε καὶ μέθοδος, ἡ ὁποία θὰ ἠδύνατο νὰ ἀποσείσῃ τὰς εὐθύνας σας. Ἀφήσατε λοιπόν, τὴν μέθοδον τῶν διακοπῶν, μόνον τὰ ἔργα, ἐὰν δυνηθῆτε νὰ πράξητε, εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἱκανοποιήσουν καὶ θὰ σᾶς εὐσταθήσουν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Οὔτε οἱ μπραβισμοὶ οὔτε αἱ διακοπαὶ μεταβάλλουν τὴν κατάστασιν καὶ σᾶς κάμνω τὴν δήλωσιν ὅτι δὲν δέχομαι καμμίαν διακοπήν. Ὁ δήμαρχος τῆς Κατερίνης, ὁ ὁποῖος ἐτοποθετήθη ἀπὸ τὸν κ. Βασιλειάδην ἐτιμωρήθη διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως εἰς ἑνὸς ἔτους φυλάκισιν ἐπὶ ὑπεξαιρέσει. Ἐρωτῶ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργόν σας, εἶναι δήμαρχος, ἢ δὲν εἶναι;

§58ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι.

§59Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπ. Δικ.). Δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι δήμαρχος.

§60Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ὅταν ἐτιμωρήθη ὁ Δήμαρχος ἤμην εἰς τὴν Κατερίνην, καὶ ἔφερα τὴν ἐπερώτησιν, καὶ ὅταν εἶδεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐπερώτησιν, ἐτηλεφώνησε, διατί αὐτὸς εἶναι ἀκόμη δήμαρχος. Ἐπανέρχομαι τώρα εἰς τὸν Δήμαρχον τῆς Βερροίας, ὁ ὁποῖος εἶναι δήμαρχος τῆς ἐκλογικῆς μου περιφερείας, καὶ δι’ ὅ,τι συνετελέσθη εἰς τὸν Νομὸν Βερροίας οὐδέποτε ἠρωτήθη ὁ μοναδικὸς ἀντιπρόσωπος, ὁ ὁμιλῶν τὴν στιγμὴν ταύτην. Ὑπέγραψαν διὰ τοὺς Κοινοτάρχας καὶ διὰ τοὺς Δημάρχους, βουλευταί, οἱ ὁποῖοι δὲν τοὺς ἐγνώριζον. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ζήτημα τῆς Γενικῆς Διοικήσεως Μακεδονίας. Νομίζετε ὅτι ὑφίσταται ἡ Γενικὴ Διοίκησις Μακεδονίας, ναὶ ἢ ὄχι. Ὑφίσταται. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ποῖος εἶναι ὁ Γενικὸς Διοικητής; Ἔχει τὸν Γενικὸν Γραμματέα διὰ νὰ διατηρῇ τὴν ὁμοιογένειαν τοῦ κόμματος καὶ διὰ νὰ διατηρῇ τὸν φαῦλον κύκλον τοῦ κομματικοῦ ἐκτραχειλισμοῦ, τὸν ὁποῖον καὶ οἱ ἴδιοι οἱ βουλευταί σας τὸν γνωρίζουν, ποίαν ἀξίαν ἔχει καὶ πῶς τὸν ἀποκαλεῖ ὁ Μακεδονικὸς λαός. Καὶ δὲν κατωρθώσατε ἐκ τῆς παρατάξεως τῆς ὑμετέρας νὰ ἔχετε Γενικὸν Διοικητήν, τὸν ὁποῖον νὰ ἀντιλαμβάνεται ὁ Μακεδονικὸς λαός, καὶ ἔχετε τὸν περίφημον Χορχὸρ ἀγᾶν, ὅπως τὸν ἀποκαλεῖ ὁ Μακεδονικὸς λαός.

§61Χ. ΠΕΤΡΟΛΙΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ λέγετε τοιαῦτα πράγματα, διότι ὁ κ. Ἀραβανόπουλος, τιμᾶ τὸν Μακεδονικὸν λαόν, ἀπὸ τοὺς κόλπους τοῦ ὁποίου προέρχεται καὶ ἡ δρᾶσίς του εἶναι γνωστὴ καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τὸν ἀναμιγνύετε εἰς τὴν ὁμιλίαν σας.

§62Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον σᾶς ἀπαντῶ. Ἠμποροῦσα νὰ δεχθῶ τὴν διακοπὴν οἱουδήποτε ἄλλου, πλὴν ὑμῶν, καὶ γνωρίζετε τὸν λόγον, διότι ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ὁ ὁποῖος ἐγκαταλείπει τὰς τάξεις του χωρὶς νὰ δώσῃ λόγον εἰς τὸν λαόν, ὁ ὁποῖος τὸν ἐξέλεξε, διὰ τίνα λόγον ἀποχωρεῖ, καὶ δὲν παραιτεῖται, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ διακοπάς.

§63Χ. ΠΕΤΡΟΛΙΑΣ. Εἶναι γνωστὴ ἡ στάσις, τὴν ὁποίαν ἔχω τηρήσει μέχρι σήμερον. Σεῖς εἶσθε ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐξελέγητε ὑπὸ τὴν σημαίαν τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων καὶ διὰ νὰ πάρετε τὴν θέσιν τοῦ βουλευτοῦ ἐδηλώσατε φιλίαν εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Ὁ λαὸς τῆς Μακεδονίας γνωρίζει πολὺ καλὰ ποίαν τακτικὴν τηρεῖτε, καὶ δὲν ἔχετε οὐδεμίαν ὑπόληψιν. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§64Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, κύριε συνάδελφε, εἴπατε ὅτι ἐξελέγην ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ Γονατικοῦ Κόμματος, ἐξελέγην καὶ τὸ θεωρῶ τιμήν μου. Εἰς τὰς ἐκλογὰς αὐτὰς ἦλθον ἐπιλαχὼν καὶ ἐκλήθην τότε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον, τότε ὑφυπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, κ. Δραγούμην. Μὲ ἐκάλεσε καὶ μοῦ λέγει: Κύριε Σαρρῆ, δέχεσε νὰ εἰσέλθῃς εἰς τὰς τάξεις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, διὰ νὰ παραιτηθῶ ὑπὲρ σοῦ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἢ νὰ παραιτηθῶ εἰς τὴν Φλώριναν, δηλαδὴ ἢ σοῦ κόβω τὸ κεφάλι ἢ γίνεσαι Λαϊκός. Δηλαδὴ ἔφθασεν ὑπουργὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος νὰ θέτῃ τὴν μάχαιραν ἐπὶ τοῦ τραχήλου διὰ νὰ καταστήσῃ τὸν βουλευτὴν συνεργαζόμενον. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Σαρρῆ, ἐπὶ τοῦ θέματος.

§66Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Καὶ διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, ποῖον εἶναι τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον παρήγαγεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐὰν ἀνταπεκρίθῃ πρὸς τὰς προσδοκίας τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἢ κατεπρόδωσε τὴν ἐντολὴν αὐτοῦ, σᾶς ὑπομιμνήσκω τὰς περιφήμους Συντακτικὰς Πράξεις 6 καὶ 7. Βλέπετε ὅτι εἶναι σιαμαῖαι ἀδελφαί, εἶναι ἡ μία παραπλεύρως τῆς ἄλλης. Ἡ μὲν πρώτη πρᾶξις, ἡ ὑπ’ ἀριθ. 6, συνετάγη μὲ ἕνα ἀντικειμενικὸν σκοπόν, πῶς θὰ κατορθώσῃ ὅλους τοὺς νομιμόφρονας πολίτας νὰ τοὺς καταστήσῃ δοσιλόγους. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα ἀποβλέπει νὰ ἐξοντώσῃ τοὺς πολιτικοὺς του ἀντιπάλους. Ἐπηκολούθησεν ἡ ὑπ’ ἀριθ. 7 Συντακτικὴ πρᾶξις μὲ σκοπὸν νὰ διαλύσῃ τὸν ἐθνικόν μας στρατόν. Καὶ αἱ δύο αὐταὶ Συντακτικαὶ πράξεις ὡς ἰδέαι ἀπεφασίσθησαν, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολὴν καὶ ἐφηρμόσθησαν μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν. Ἀλλὰ τί ἐπράξαμεν ἡμεῖς ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅταν διατηροῦμεν ἐν ἰσχύϊ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 6 Συντακτικὴν Πρᾶξιν, καὶ εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακὰς οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν διὰ τὴν Πατρίδα; Εἶναι ἔργον τὸ ὁποῖον παρήγαγεν ἡ Κυβέρνησις. Καὶ ἔρχομαι τώρα εἰς τὴν ὑπ, ἀριθ. 7 Συντακτικὴν πρᾶξιν, ἡ ὁποία προβλέπει τὴν διάλυσιν τοῦ στρατοῦ. Ἐνόμισαν οἱ εἰς Μέσην Ἀνατολὴν διοικοῦντες τὸν στρατόν, ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν θὰ ἐπήρχετο μία ἐποχὴ γαλήνης, μία διαρκὴς εἰρηνικὴ περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν αὐτοὶ θὰ ἔπρεπε νὰ κατέχουν τὰ σκῆπτρα τοῦ ἐθνικοῦ μας στρατοῦ. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διὰ τῆς Συντακτικῆς Πράξεως ἀνέτρεψαν τοὺς πίνακας, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο, καὶ ἔτσι κατὰ τρόπον μακιαβελικὸν ἀπεσυνέθεσαν τὸν ἐθνικόν μας στρατόν. Καὶ τώρα διὰ τὰς εὐθύνας τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ σᾶς ἀναγινώσκω τί ἔλεγεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν δὲν ἦτο εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ἦτο ἁπλοῦς βουλευτής, καὶ ὄχι μόνον ἁπλοῦς βουλευτής, ἀλλὰ βουλευτὴς δυσηρεστημένος καὶ συνωμοτῶν τότε κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Σᾶς ἀναγιγνώσκω τί ἔλεγε τότε περὶ πινάκων.

§67Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Οὐδέποτε ὑπῆρξα δυσηρεστημένος, οὔτε συνωμοτῶν. Ἀνήκω εἰς τὸ Λαϊκὸν κόμμα ἀπὸ 20ετίας καὶ θὰ ἀνήκω μέχρι θανάτου. Σᾶς ἀπαγορεύω νὰ λέγετε πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀνακριβέστατα.

§68Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Ἐλέγχετε τὸν κ. ὑπουργὸν διὰ τὴν θέσιν του εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἢ διὰ τὰς πράξεις του;

§69Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Εἶμαι ἐξ ἐκείνων ὁ ὁποῖος ἐλέγχω τὰς κακὰς πράξεις πάντοτε, εἴτε προέρχονται ἀπὸ τὸ κόμμα τὸ ἰδικόν μου, εἴτε ἀπὸ ἄλλον.

§70Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι, ὅταν ἀπέθανεν ὁ ἀείμνηστος Δαρβέρης, εἴμεθα 30 βουλευταὶ εἰς τὴν αἴθουσαν 7......

§71Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Σεῖς ἀπεμπολήσατε τὴν κομματικήν σας ἰδιότητα διὰ νὰ γίνετε βουλευτής. Τὸ ὡμολογήσατε πρίν, ὅταν εἴπατε ὅτι ἐδέχθητε τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δραγούμη νὰ παραιτηθῇ ὑπὲρ ὑμῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅτι θὰ ἀνήκετε εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα.

§72Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἔλεγε τότε, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τοὺς πίνακας Α καὶ Β: «Ἐκρίθησαν ἀπὸ τὰ συμβούλια...... (ἀναγινώσκει).............. βάσει, λοιπόν, τῆς Συντακτικῆς Πράξεως ἔγιναν οἱ δύο πίνακες, Αʹ καὶ Βʹ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐν συνεννοήσει μὲ τὸ Ἐπιτελεῖον του, ἐκτὸς ἐὰν εἶναι ἀνεξάρτητον καὶ δὲν ἔχει καμμίαν ἐξάρτησιν, ἀνακαλοῦν ἀπὸ τὸν πίνακα Βʹ ἀξιωματικοὺς καὶ τοὺς λέγουν: «Σεῖς, κύριοι,— βέβαια ὄχι ἐπισήμως— κακῶς ἐτοποθετήθητε εἰς τὸν πίνακα. Πηγαίνετε τώρα νὰ πολεμήσετε —διότι εἶχον ἀνάγκην τότε—καὶ ἐστὲ βέβαιοι ὅτι κατὰ τὴν ἐπικειμένην κρίσιν θὰ εἶσθε ἀσφαλέστατα εἰς τὸν πίνακα Αʹ». Καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, πιστεύοντες εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, μετέβησαν εἰς τὰς μονάδας των καὶ ἐπολέμησαν καὶ ἐτραυματίσθησαν μὲ διαμπερῆ τραύματα εἰς τὸν θώρακα καὶ ἀνέμενον τὴν κρίσιν διὰ νὰ μεταπηδήσουν ἐκ τοῦ πίνακος Βʹ εἰς τὸν πίνακα Αʹ. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι, παρὰ τὰς ἀντιλήψεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὄχι μόνον δὲν κατήργησαν τοὺς πίνακας ἀλλὰ ἐδημιούργησαν καὶ τρίτον πίνακα καὶ τοὺς ἔβαλαν αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς εἰς τὸν Γʹ πίνακα, μαζὶ μὲ τοὺς κομμουνιστάς, ὅπως μᾶς εἶπον προχθές.

§73Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Νομίζω, ὅτι θέλετε νὰ ἀποσπάσετε ἐντυπώσεις ἀπὸ τὴν Βουλήν. Γνωρίζετε καλά, ὅτι ὁ πίναξ Βʹ κατηργήθη μόνον ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τῆς ἰδικῆς μου καὶ εἶσθε βουλευτὴς καὶ ἐψηφίσατε. Καὶ ἐψηφίσατε τοῦτο, ὅτι οἱ μὲν στρατηγοὶ θὰ κριθοῦν ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον τῶν ἀντιστρατήγων, τῶν ἀποστράτων, οἱ δὲ συνταγματάρχαι θὰ κριθοῦν................

§74Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Τὸ ἠξεύρω.

§75Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Ἀφοῦ τὸ ἠξεύρετε, αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματικούς, ποὺ ὑπομιμνήσκετε τώρα ἀπὸ τοῦ βήματος, τοὺς ἐπανέφερον ἢ δὲν τοὺς ἐπανέφερον τὰ Συμβούλια Βʹ καὶ Γʹ; Ἡ ἀπόφασις τῶν Συμβουλίων αὐτῶν εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ τὸν ὑπουργὸν καί, συνεπῶς, ὅ,τι λέγετε ἀπὸ ἐκεῖ, τὸ λέγετε μόνον διὰ νὰ ἀποσπάσετε ἐντυπώσεις ἀπὸ τὴν Βουλήν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, ὡς ἐψηφίσθη ὁ νόμος, νὰ δημοσιεύσω τὰ διατάγματα αὐτά. Περὶ τούτου πρόκειται.

§76Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἐπῆγαν ἀξιωματικοὶ ἀπὸ τὸν πίνακα Βʹ καὶ ἐπολέμησαν καὶ ἐτραυματίσθησαν;

§77Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρ.). Βεβαίως.

§78Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Καὶ κατόπιν τοὺς ἐβάλατε εἰς τὸν πίνακα Γʹ, ναὶ ἢ ὄχι; Νὰ σᾶς δώσω, ἂν θέλετε, καὶ ὀνόματα. Μοῦ λέγετε, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου ἦτο ὑποχρεωτικὴ διὰ σᾶς. Ἀλλ’ ἂν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοί, πολεμήσαντες καὶ τραυματισθέντες, ἐνετάχθησαν εἰς τὸν πίνακα Γʹ, σᾶς ἐρωτῶ: Δὲν ἔπρεπε σεῖς νὰ κινήσετε γῆν καὶ οὐρανὸν....

§79Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρ.). Σᾶς δηλῶ τὸ ἑξῆς: Ὅτι ἐκάλεσα τὰ Συμβούλια Αʹ καὶ Βʹ καὶ τοὺς εἶπον: «Κύριοι, ἐκάματε μίαν πρᾶξιν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἠθική». Καὶ προσθέτω ἤδη τοῦτο: Ὅτι εἰς τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, θὰ φέρω τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δύνανται οἱ ἀξιωματικοί, οἱ θεωροῦντες ἑαυτοὺς ἠδικημένους, νὰ προσφύγουν ἐκ νέου πρὸς κρίσιν εἰς νέον Συμβούλιον. (Χειροκροτήματα).

§80Α. ΚΑΚΑΡΑΣ. Νὰ πάρετε σεῖς τὸ δικαίωμα αὐτό, κ. ὑπουργέ.

§81Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρ.). Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν ἡ Βουλὴ μοῦ δώσῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμα, ἀσμένως θὰ τὸ δεχθῶ. (Χειροκροτήματα).

§82Α. ΚΑΚΑΡΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργός, ἀναγνωρίζει ὅτι διεπράχθησαν ἀδικίαι. Νομίζω, ὅτι ἀποκαθίστανται πλήρως τὰ πράγματα, ἐὰν ἀναλάβῃ ὁ ἴδιος....

§83Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρ.). Ὑπάρχει ψήφισμα ἐκκρεμὲς ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ἔχει ἤδη ἐπεξεργασθῆ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς τὸ ψήφισμα τοῦτο θὰ προσθέσω τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν, οἱ θεωροῦντες τοὺς ἑαυτούς των ἠδικημένους ἐκ τῶν κριθέντων τοῦ πίνακος Βʹ, θὰ δύνανται νὰ προσφύγουν εἰς ἄλλην Ἐπιτροπήν, διὰ νὰ ἀποκατασταθοῦν.

§84Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι διεπράχθησαν μεγάλαι ἀδικίαι, τὰς ὁποίας ὁ κ. ὑπουργὸς παραδέχεται καὶ ὁμολογεῖ ὅτι θὰ μείνωμεν ἱκανοποιημένοι, ἐὰν κατορθώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ διορθώσῃ τὰς ἀδικίας αὐτάς. Καὶ αἱ ἀδικίαι δὲν περιορίζονται εἰς τὸ σημεῖον αὐτό.

§85Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὄχι ἁπλῶς ἀδικίαι, ἀνηθικότητες, εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός.

§86Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Καὶ πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ πίνακος Γʹ τοὺς ἀπεστράτευσαν καὶ δὲν τοὺς ἔδωσαν ἕνα βαθμόν, ὅπως προβλέπει ὁ βασικὸς νόμος, ὅτι ὅταν ὁ ἀξιωματικὸς εἶχε 4 χρόνια εἰς τὸν στρατόν, ἀποστρατευόμενος ἐλάμβανεν τὸν ἀμέσως ἀνώτερον βαθμόν. Ἀλλὰ ἐγένετο αὐτὸ εἰς τὸν πίνακα Γʹ, ἐπειδὴ πρόκειται πραγματικῶς περὶ ἀξιωματικῶν κομμουνιστῶν, δρασάντων ἀντεθνικῶς. Ἀλλὰ εἰσῆλθον καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ καὶ ἀποστρατεύονται καὶ αὐτοὶ μὲ τὸν ἴδιον βαθμόν. Καταλαβαίνετε, κύριε ὑπουργέ, ὅτι εἶναι ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ διορθωθῇ;

§87Π. ΗΛΙΑΔΗΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐφόσον πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθῇ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος ἡ προσφυγὴ εἰς ἄλλο συμβούλιον, νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον τὸ αὐτὸ μέτρον νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς τοῦ πίνακος Βʹ, διὰ νὰ ἠμπορέσουν καὶ αὐτοί, οἱ κριθέντες, νὰ ἐπανεξετασθοῦν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε. Δὲν συζητοῦνται στρατιωτικὰ νομοσχέδια ἐν τῷ Ὑπουργείῳ Δημ. Τάξεως.

§89Π. ΗΛΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ θέλω ὅμοιον μέτρον καὶ διὰ τὴν Χωροφυλακὴν καὶ δι’ αὐτὸ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν Δημ. Τάξεως, νὰ γίνῃ αὐτό.

§90Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἶμαι ὑποχρεωμένος λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ ζητήματος νὰ σᾶς κατηγορήσω διὰ κάτι, τὸ ὁποῖον διεπράχθη μόλις πρὸ 2 ἡμερῶν, δηλαδὴ κατὰ τὴν 17ην τρέχοντος. Γνωρίζετε ἢ μᾶλλον γνωρίζομεν ὅλοι ὅτι καὶ σεῖς διεκηρύξατε τὸν ἐθνικὸν συναγερμόν. Καὶ παραδέχθημεν ἐπὶ πλέον ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τοὐλάχιστον, εἶναι ἀδέκαστος, ὡς πρὸς τὴν διεξαγωγὴν τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου. Καὶ ὁμολογῶ, ὅτι συνετάχθην καὶ ἐγὼ μὲ τὴν γνώμην, ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παραδέχονται, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν μὴ τί ἄλλο, τοὐλάχιστον εἶναι ἀκεραίου χαρακτῆρος, εἶναι ἀδέκαστος ἐν τῇ ἐξασκήσει τῶν καθηκόντων του. Τὴν 17ην τρέχοντος λοιπόν, ὑπεγράψατε.......

§91Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπερίτευε τὸ ἀδέκαστος.

§92Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Τὴν 17ην τρέχοντος λοιπόν, ὑπεγράψατε διαταγήν, μὲ τὰ στοιχεῖα Φ.35)234)1)17)2..... κτλ.— εἶναι τὰ νέα συστήματα — διὰ τῆς ὁποίας ἕνας στρατιώτης ὀνόματι Πολογεώργης, υἱὸς ἑνὸς βαθυπλούτου Πολογεώργη, ἐνῷ εἶχε τοποθετηθῆ μετὰ ἑκατοντάδων ἄλλων εἰς τὸ τάγμα 117, μάχιμον τάγμα, τὸ ὁποῖον ἀνεχώρησεν ὁλόκληρον, αὐτὸς παρέμεινεν εἰς τὸ Κέντρον Διερχομένων, καὶ τὴν 17ην ὑπεγράψατε τὴν διαταγήν, διὰ τῆς ὁποίας τοποθετεῖται γραφεὺς εἰς μὴ μάχιμον μονάδα καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ διὰ νὰ κατορθωθῇ τοῦτο, διότι τινὲς εἶχον ἀντίρρησιν, ἐγένετο ὁλόκληρος ἀλληλογραφία καὶ ἐξεδόθησαν 4–5 διαταγαὶ δι’ ἕνα στρατιώτην. Σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι ἀληθές, κύριε ὑπουργέ, αὐτό, ναὶ ἢ ὄχι; Ὅτι δι’ ἕνα στρατιώτην διεξήχθη ὁλόκληρος ἀλληλογραφία καὶ ἐνῷ οἱ συνάδελφοί του ἔφυγαν, αὐτὸς παρέμεινεν εἰς ὑπηρεσίαν γραφείου;

§93Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Ὁ στρατιώτης Πολογεώργης ἔχει τοποθετηθῆ οὐχὶ εἰς τὸ 117, ἀλλὰ εἰς τὸ 629 τάγμα συγκοινωνιῶν, οὔτε εἰς γραφεῖον, οὔτε πουθενά.

§94Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἦτο εἰς τὸ 117 καὶ διὰ τῆς διαταγῆς αὐτῆς ἐτοποθετήθη ὡς γραφεὺς τοῦ τάγματος, ἐνῷ οἱ ἄλλοι ἔφυγον.

§95Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ὄχι, κύριε, εἰς τὸ 629. Ὅπως γνωρίζετε αἱ τοποθετήσεις τῶν ὁπλιτῶν, τῶν στρατιωτῶν, δὲν γίνονται ἀπὸ τὸ Ἐπιτελεῖον, γίνονται ἀπὸ τὰς διοικήσεις. Αὐτὸς διετέθη εἰς τὸ 629 τάγμα γραμμῆς.

§96Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι κατ’ ἀρχὴν διετέθη εἰς τὸ 117, ἀλλὰ δὲν ἔφυγεν.

§97Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ὀνομαστικαὶ ἀποσπάσεις στρατιωτῶν, λέγουν, οἱ κανονισμοί, δὲν γίνονται ποτέ. Ἀπαγορεύονται. Ἑπομένως, ὁ κ. ὑπουργός, παρέβη τὸν κανονισμόν.

§98Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Δὲν εἶναι καθόλου ὀνομαστική.

§99Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν μᾶς ἀναγινώσκετε, κ. Σαρρῆ τὴν διαταγήν;

§100Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἡ διαταγὴ ἐξεδόθη τὴν 17ην τρέχοντος καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐσεῖς τὴν ὑπεγράψατε τὴν διαταγήν;

§101Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν ἔχετε τὴν διαταγήν;

§102Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν ὑπέγραψεν.

§103Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν τὴν ἔχετε νὰ τὴν καταθέσετε εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§104Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει τὴν διαταγήν καὶ πρέπει νὰ τὴν φέρῃ.

§105Ν. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσεῖς νὰ τὴν φέρετε καὶ μάλιστα σήμερον.

§106Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολ)νθίας). Ποῦ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὁ Πολογεώργης σήμερον;

§107Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Νὰ πάῃ εἰς τὸ Αἷμο νὰ σκοτωθῇ μὲ τὰ ἀγροτόπαιδα.

§108Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἡ διεξαγομένη συζήτησις, κύριοι συνάδελφοι, ἀφορᾷ τὸ πολιτικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἀπὸ τὴν μείζονα Ἀντιπολίτευσιν. Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον θέμα τῆς διεξαγομένης συζητήσεως. Δηλαδή, ἐτέθη τὸ ζήτημα. Ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστροσύνης τῆς Βουλῆς, ὥστε νὰ παραμένῃ καὶ νὰ ἀσκῇ ἐξουσίαν ἐν ὀνόματι τῆς κυριάρχου θελήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ; Αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον θέμα, τῆς συζητήσεως. Οἱ ἀγορηταὶ οἱ παρελάσαντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀπεφάνθησαν, τινὲς ἐξ αὐτῶν, ὅτι ζήτημα διαδοχῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ, διὰ δύο κυρίους λόγους. Πρῶτον, διότι θὰ ἐπηρεασθῇ ὁ συμμαχικὸς παράγων καὶ θὰ δυσχερανθῇ ἐνδεχομένως ἡ παραχώρησις τῶν μέσων, διὰ νὰ διεξαγάγῃ τὸ Ἔθνος τὸν ἀγῶνα κατὰ τῶν συμμοριτῶν, καὶ δεύτερον, διότι δὲν ὑπάρχει διάδοχος κατάστασις νὰ τὴν ἀντικαταστήσῃ. Καὶ ἀπαντῶ, κύριοι, ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα, τοῦ συμμαχικοῦ παράγοντος.

§109ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό;

§110Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Νὰ διαβάσετε διὰ νὰ μάθετε ποῖος τὸ εἶπεν. Ἐὰν παρηκολουθήσατε ἀγορεύοντα, τὸν κ. Στεφανόπουλον, ὁ κ. Στεφανόπουλος τὸ εἶπεν.

§111Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τοποθετηθῇ, ἐγὼ παρακαλῶ. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς μου, δὲν εἶπον, ὅτι ὁ συμμαχικὸς παράγων θὰ εὐχαριστηθῇ ἢ θὰ δυσανασχετήσῃ. Εἶπον, ὅτι ὅταν ἕνα μεγάλο κόμμα, ὅπως τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἰσχυρίζεται ὅτι ἔχει τὸ μέσον καὶ τὸν τρόπον νὰ καταπνίξῃ τὴν ἀνταρσίαν ἄνευ περαιτέρω αἱματοχυσίας, διὰ τοῦ αἰσθηματισμοῦ τοῦ κατευνασμοῦ, ὁ συμμαχικὸς παράγων, ἦτο φυσικὸν ἑπομένως νὰ ἐπηρεασθῇ.

§112Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Αὐτὸ εἶπον καὶ ἐγώ.

§113Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶπον. Δὲν εἶπον διὰ τὴν διαδοχὴν τὴν σημερινήν. Εἶπον, ὅτι ὁ συμμαχικὸς παράγων θὰ σκεφθῇ: Ὅτι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα διαθέτει, θὰ τὰ διαθέτῃ διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς Χώρας.

§114Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Καὶ ἡ παρεχομένη βοήθεια ἀπὸ μέρους τῶν συμμάχων δὲν ἀνήκει οὔτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε εἰς τὰ κόμματα. Ἡ συμμαχικὴ βοήθεια παρέχεται εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, καὶ νομίζω ὅτι, ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἀναδείξῃ Κυβέρνησιν, ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν δυναμένην νὰ μεταβάλλῃ τὴν φορὰν τῶν πραγμάτων, ὡς ἐκ τῆς συνθέσεώς της, νὰ εἶσθε βέβαιοι, κ. συνάδελφοι, ὅτι ὁ συμμαχικὸς παράγων, ὄχι μόνον θὰ εἶναι σταθερότερος, ἀλλὰ ὁ συμμαχικὸς παράγων θὰ ἐναγκαλισθῇ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ἀκόμη περισσότερον, καὶ ἡ παροχὴ τῶν μέσων θὰ εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα, ἀρκεῖ μόνον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ ἀναδείξῃ Κυβέρνησιν δυναμένην νὰ μεταβάλῃ τὴν φορὰν τῶν πραγμάτων. Καὶ τώρα, κύριοι, ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον ζήτημα· ὑπάρχει διάδοχος κατάστασις νὰ διαδεχθῇ τὴν Κυβέρνησιν; Εἶπον, κατὰ τὴν ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβον τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὅλα τὰ κόμματα παρήλασαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, κατὰ συνέπειαν ἐδοκιμάσαμεν ὅλας τὰς Κυβερνήσεις. Ἐπέρασαν ὅλα τὰ κόμματα ἀπὸ τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια· Κυβέρνησις τῶν ἡνωμένων κομμάτων, Κυβέρνησις εὐρυτάτου συνασπισμοῦ, Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ τῶν δύο ἱστορικῶν κομμάτων. Ἐν τούτοις οὐδεμία Κυβέρνησις ἠδυνήθη νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς προσδοκίας τοῦ λαοῦ, καὶ ἡ κατάστασις δὲν μετεβλήθη τὸ παράπαν, τοὐναντίον ἐπεδεινώθη καὶ τίθεται τὸ ζήτημα, ἐὰν θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, νὰ παρακολουθῇ τὰ πράγματα μετὰ τῆς ἰδίας μοιρολατρείας, δηλαδή, δὲν ἠμπορεῖ νὰ πράξῃ τίποτα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ μεταβάλλῃ τὴν κατάστασιν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάνωμεν τίποτε ἄλλο; Ἐτελείωσεν ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας; Ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς μᾶς λέγει νὰ καταστείλωμεν τὴν ἀνταρσίαν διὰ παντὸς μέσου, ἀδιάφορον μὲ ποῖα μέσα. Αὐτὴν τὴν ἐντολὴν μᾶς ἔδωσεν, ἐὰν δὲ δὲν τὴν πραγματοποιήσωμεν, ἔχει δικαίωμα ὁ Ἑλληνικὸς λαός, νὰ ἄρῃ τὴν ἐμπιστοσύνην—καὶ τὴν ἔχει ἄρει σιωπηρῶς—ἐὰν ἡμεῖς ἐξακολουθῶμεν νὰ παραμένωμεν εἰς κατάστασιν ἀδρανείας. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐγὼ δὲν εἶμαι νομικός, οὔτε Συνταγματολόγος, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησίς μου εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ. Νομίζω, τότε, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαός, θὰ ἐπαναστατήσῃ ἀλλὰ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, δὲν ἐπαναστατεῖ καὶ ὅταν θὰ τὸ κάνῃ, καὶ δὲν θὰ τὸ κάνῃ αὐτό, καὶ θὰ παραμείνῃ καὶ θὰ ἀντιταχθῇ εἰς ὅλας τὰς χαλεπὰς αὐτὰς πράξεις. Ἀλλὰ ἐὰν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπαναστατήσῃ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ἡμεῖς οἱ ἡγέται τοῦ λαοῦ, δὲν δυνάμεθα νὰ κάνωμεν λευκὴν ἀναίμακτον ἐπανάστασιν; Λέγω ὅτι, δύναται νὰ ἐπαναστατήσῃ ἡ συμπεπυκνωμένη βούλησις τοῦ Ἔθνους, δηλαδὴ δυνάμεθα νὰ ἀποβάλλωμεν τὸν κομματικὸν ἀντιπρόσωπον καὶ νὰ περιβληθῶμεν τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ ἐθνικοῦ πολιτικοῦ ἀνδρός. Ὥστε λοιπόν, ὅλα τὰ κόμματα δὲν κατώρθωσαν νὰ δώσουν Κυβέρνησιν δυναμένην νὰ μεταβάλλῃ τὰ πράγματα, καὶ νὰ ζητήσῃ μεταξὺ τῶν κομμάτων τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ σχηματισθῇ μία ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δυναμένη νὰ μεταβάλλῃ τὴν κατάστασιν;

§115Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§116Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἐὰν ὁ σκοπὸς τῆς πολιτικῆς σας προοπτικῆς εἶναι νὰ ἀνήκετε εἰς τὰ κόμματα, καὶ νὰ ἐπαυξήσητε τὰ κόμματα ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας καὶ ἂν τελῇ τὸ Ἔθνος, αἴ, τότε, ἀλλοίμονο. Ὅλη αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ σειρὰ τῶν συλλογισμῶν μου, γνωρίζω ὅμως, ὅτι πρακτικῶς τοῦτο εἶναι ἀνέφικτον καὶ εἶναι ἀνέφικτον, διότι δὲν ἔχει δημιουργηθῆ κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὁ δεσμὸς τοῦ κόμματος, ὥστε καὶ ἡ καταστροφὴ τοῦ Ἔθνους δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ καταστρέψῃ τὸν δεσμὸν αὐτόν. Τί πρέπει νὰ γίνῃ, κ. συνάδελφοι, ἐὰν τὰ κόμματα δὲν κατορθώσουν νὰ δώσουν πραγματικὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία δὲν δύναται νὰ ἀναδείξῃ Κυβέρνησιν τότε, νομίζω, ὅτι ἔχωμεν ὅλοι ὑποχρέωσιν νὰ ἀποταθῶμεν εἰς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα καὶ νὰ τοῦ εἴπωμεν........ (Θόρυβος, φωναί......). Ἐμένα, κύριοι, ἕνα μόνον μὲ ἐνδιαφέρει, πὼς νὰ ἀνατραπῇ ἡ κατάστασις, καὶ νὰ σωθῇ τὸ Ἔθνος. Ἐὰν τώρα δὲν εἶμαι Συνταγματολόγος ἢ περίφημος νομικός, ἐν τούτοις νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ προλάβωμεν τὴν κατάστασιν δι’ ἄλλου τρόπου. Θὰ παρεκάλουν νὰ ἀκούσητε τοὺς συνδυασμοὺς τοὺς ὁποίους ἔχω, καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν νομίζω, ὅτι θὰ πρέπει νὰ τοὺς ἀκούσητε. Νὰ ἀποτανθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἰς τὸν Ἀνώτατον Ἄρχοντα καὶ νὰ τοῦ εἴπωμεν ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ. Μεγαλειότατε· τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὰ Κόμματα τὰ Σοσιαλιστικὰ, δὲν κατώρθωσαν νὰ δώσουν μέχρι σήμερον τὴν Κυβέρνησιν ὅπου θέλει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία συνεδριάσασα, ἐπὶ συνεχεῖς ἡμέρας δὲν κατώρθωσε νὰ εὕρῃ ἄλλον τρόπον, νὰ παρέξῃ τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, καὶ δι’ αὐτὸ ἀποτεινόμεθα πρὸς σᾶς καὶ σᾶς λέγομεν: Γνωρίζομεν, ὅτι, ἀπὸ τοῦ Συντάγματος εἶσθε ἀνεύθυνος, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον δὲν δυνάμεθα νὰ σώσωμεν τὸ Ἔθνος, σᾶς ἐξουσιοδοτοῦμεν ἐν ὀνόματι τοῦ Ἔθνους, ἐν ὀνόματι τῆς σωτηρίας τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ βγῆτε εἰς τὸ πεζοδρόμιον, νὰ βγῆτε εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία ἀνέδειξεν ἥρωας καὶ σοφοὺς καὶ νὰ εὕρητε 15 ἄνδρας, οὔτε σοφοὺς, οὔτε συνταγματολόγους, ἀλλὰ 15 ἄνδρας μεγάλης θετικότητος καὶ μὲ κοινὸν νοῦν, νὰ τοὺς ὁρκίσητε, καὶ νὰ τοὺς ἐμφανίσητε, εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ τοὺς δώσωμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης, καὶ νὰ πᾶμε στὰ σπίτια μας. Ἡ μόνη λύσις, ἡ ὁποία δύναται νὰ σώσῃ τὸ Ἔθνος, διότι τὸ κόμμα οὐδέποτε θὰ κατορθώσῃ νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν. Μειδιᾷ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλὰ θὰ ἐμειδιοῦσε καλύτερον ἐὰν ἠδύνατο νὰ σταματήσῃ τὸ αἷμα, τὸ ὁποῖον χύνεται.

§117Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Διατὶ προσέχετε μόνον ἐμένα; Αὐτὸ πάντως εἶναι μεγάλη τιμὴ δι’ ἐμέ.

§118Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ὁ τρόπος, τὸν ὁποῖον εὑρίσκει ὁ κ. ὑπουργός, διὰ νὰ ἀμυνθῇ, δὲν εἶναι οὔτε τρόπος ὑπουργοῦ, οὔτε ἀξιοπρεπής. Ἐγώ, σᾶς λέγω τοῦτο: Ὑπάρχουν ἄνδρες εἰς τὴν Βουλήν, οἱ ὁποῖοι ἀνεδείχθησαν ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μάχης. Κατὰ τὰς χαλεπὰς ἡμέρας τῆς κατοχῆς, ἠγωνίσθησαν καὶ ἐπετέλεσαν ἔργον καὶ εἶναι οἱ μόνοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται νὰ σώσουν τὸν τόπον καὶ εἰς τοὺς ὁποίους πιστεύει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Καὶ ἀπευθύνομαι σὲ σᾶς, κύριοι, οἱ ὁποῖοι μειδιᾶτε καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Τί ἐπράξατε; Τί ἔχετε κάμει προηγουμένως διὰ νὰ δείξετε εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι εἶσθε ἱκανοὶ καὶ ἄξιοι νὰ σώσετε τὸν τόπον εἰς τὰς χαλεπὰς αὐτὰς ἡμέρας; Ἐὰν τὸ ἐσυλλογίζεσθε αὐτὸ δὲν θὰ ἐμειδιούσατε, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν.

§119Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ἕκαστος ἔχει τὴν ἱστορίαν του. Ὁ κόσμος γνωρίζει τὸν καθ’ ἕνα ἀπὸ μᾶς.

§120Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κρατήσετε τὴν ἱστορίαν σας διὰ τὸν ἑαυτόν σας, ἀλλὰ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ εἶσθε ὁ νεκροθάπτης τοῦ Ἔθνους διὰ τὸ κόμμα.

§121ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Ἐκ τῆς πλευρᾶς τῶν Λαϊκῶν). Αὐτὸ εἶναι ἀτομική σας γνώμη.

§122Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Τὴν ἱστορίαν δὲν τὴν γράφετε σεῖς, τὴν γράφει τὸ Ἔθνος.

§123Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δεύτερος ἀποστάτης! Ἀλλὰ νομίζω, δὲν χρήζει ἀπαντήσεως.

§124Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. (Εἰς ζωηρὸν τόνον). Διατὶ δὲν χρήζει ἀπαντήσεως; Ἴσα–ἴσα, αὐτὰ θὰ ἤθελα νὰ ἀπαντήσω, ὅτι ὅσα μᾶς λέτε ἀπὸ μιὰ ὥρα τώρα καὶ πλέον......... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§125Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Μὰ τί ἀπάντησιν θέλετε νὰ σᾶς δώσω, κ. συνάδελφε; Κύριοι συνάδελφοι, κατέρχομαι τοῦ βήματος. Πᾶν ὅ,τι ἐλέχθη παρ’ ἐμοῦ ἕνα σκοπὸν μόνον εἶχε. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σωθῇ ὁ τόπος, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ σταματήσῃ τὸ ἔργον τῆς καταστροφῆς, τὸ ὁποῖον συντελεῖται καὶ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπαυξάνῃ. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀντιλήψεις μου. Βέβαια δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ τὰς ἀσπασθῇ κανεὶς καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι οὐδὲν πρόκειται νὰ μεταβάλλουν αἱ ἀπόψεις αἱ ἰδικαί μου. Ἐκεῖνο, πάντως ποὺ ἔχω νὰ συστήσω εἰς τὴν Βουλὴ, εἶναι ὅτι ὀφείλει νὰ ἐξέλθῃ τῆς ἀδρανείας. Διότι ἡ ἀδράνεια αὐτὴ καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καταστρέφει τὸν τόπον. (Θόρυβος ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς τῶν Λαϊκῶν βουλευτῶν). Ἰδού, (δεικνύει τοὺς Λαϊκοὺς βουλευτάς), λοιπόν, ἡ κατάστασις, ἰδοὺ οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιβάλλουν τὴν τάξιν, καὶ θὰ ἀναστρέψουν τὸν ροῦν τῶν γεγονότων. Ἰδοὺ οἱ ἄνθρωποι! Λέγω λοιπόν. Νὰ ἐξέλθωμεν τῆς ἀδρανείας, ἡ ὁποία ἀδράνεια εἶναι καταστρεπτική. Ἡ ἀδράνεια αὐτὴ ἀποτελεῖ παράλειψιν καθήκοντος ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξαγάγωμεν, τὸν τόπον ἀπὸ τὸ φρικτὸν αἱματοκύλισμα καὶ τότε θὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερηφανευόμεθα ὡς ἀντιπρόσωποι καὶ φορεῖς τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς. (Χειροκροτήματα).

§126Χ. ΠΕΤΡΟΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, προέκυψε ζήτημα προσωπικὸν καὶ φρονῶ, ὅτι θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ λάβω τὸν λόγον. (Προχωρεῖ καὶ ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα).

§127Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ κληθῇ ὁ κ. Σαρρῆς, νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις διὰ ποῖον λόγον δὲν ἤμην ἄξιος ἀπαντήσεως. (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§128Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει, κ. Πρόεδρε, ζήτημα προσωπικόν. Παρακαλῶ νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμόν. (Ὁ θόρυβος συνεχίζεται).

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Πρὸς τὸν κ. Πετρολιᾶν). Σᾶς ἔδωσα τὸν λόγον, κύριε Πετρολιᾶ; Πῶς ἀνεβήκατε εἰς τὸ βῆμα; (Ὁ θόρυβος καὶ αἱ ἀντεγκλήσεις συνεχίζονται).

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις.

(Ὥρα 7.15′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 7.35′ μ.μ.)

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις, διεκόπη δὲ διότι ἀξιότιμον μέλος τοῦ Κοινοβουλίου ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§132Χ. ΠΕΤΡΟΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, αἱ περιστάσεις, τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ Πατρίς μας, εἶναι τοιαῦται, ὥστε δὲν ἐπιτρέπεται, οἱ κ. συνάδελφοι νὰ κατέρχωνται εἰς τὸ ἐπίπεδον τῶν προσωπικῶν ἀντεγκλήσεων. Ὁ συνάδελφος ἐκ Θεσσαλονίκης, κ. Σαρρῆς, ἀγορεύων ἠθέλησε νὰ μὲ θίξῃ λέγων ἐν τῇ ἀγορεύσει του, ὅτι δῆθεν εἶμαι ἐστερημένος πολιτικῆς τιμῆς, διότι μετέστην ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ ὁποίου ἐξελέγην, εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ὕβριν καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος κατὰ τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ζητήσω τὸν λόγον καὶ νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. συνάδελφον. Ὁ κύριος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν κοινὴν παροιμίαν «ἐδίδασκε τὸν λόγον καὶ τὸν λόγον δὲν ἐκράτει», εἶναι ἐκεῖνος, ὅστις ὑποψήφιος ὢν τοῦ Κόμματος τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου 1946, ἦλθεν ἐπιλαχὼν εἰς τὸν Νομὸν Θεσσαλονίκης, καὶ ἐνῷ ἦλθεν ἐπιλαχών, —πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ τὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος κατέλαβε καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ, ὡς ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος— μετέστη εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ ἐδήλωσεν εἰς τὸν κ. Δραγούμην, ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς τιμῆς του, ὅτι θὰ παρέμενεν εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Καὶ ἀφοῦ ἐδέχθη τὴν ἕδραν τῆς Θεσσαλονίκης, ἐξηπάτησε τὸν κ. Δραγούμην, καὶ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, καὶ μετέστη ἐκ νέου εἰς τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων. Καὶ λέγει: Ἐγὼ δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ μεταστῶ εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, διότι εἶμαι ἐστερημένος τιμῆς. Καὶ λέγω εἰς τὸν κ. συνάδελφον, καὶ εἰς ὅλους τοὺς συναδέλφους, ὅτι ἐξελέγην ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ Κόμματος τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον συνειργάζετο μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, εἶχον δὲ κάθε δικαίωμα, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπῆρχε κανεὶς φραγμὸς, οὔτε ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ, οὔτε ἐκ τοῦ Συντάγματος, εἶχον τὸ δικαίωμα, ὅταν ἔβλεπον ὅτι, τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκον διὰ λόγους γενικωτέρους παρεξέκλινεν ἀπὸ τῆς γενικῆς του πολιτικῆς, νὰ ἀκολουθήσω τὸ Κόμμα μὲ τὸ ὁποῖον συνειργάζετο. Εἶναι γνωστόν, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων συνειργάζετο μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ εἶχε τὸ αὐτὸ ψηφοδέλτιον καὶ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι μετέστημεν εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, μετέστημεν, διότι διεφωνήσαμεν μὲ τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον εἴχομεν τὴν γνώμην, ὅτι εἶχεν ἔλθει εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸ λαϊκὸν συναίσθημα, ἡ συνεργασία δὲ τοῦ Κόμματος τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ὑπῆρξε πλήρης καθ’ ὅλην τὴν προεκλογικὴν περίοδον. Ποῖος παρέβη τὸν λόγον τῆς τιμῆς του; Καὶ ποῖος δὲν τὸν ἐτήρησεν; Ἐδήλωσα, ὅτι ὁμόθυμος εἶναι ἡ ἐπιθυμία τῶν ἐκλογέων μας, νὰ μὴ διαχωρίσωμεν τὰς εὐθύνας μας, ἀπὸ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, καὶ ἔφθασε καὶ πρώτην καὶ δευτέραν φορὰν τὸ Κόμμα τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων νὰ διαχωρίσῃ τὰς εὐθύνας του. Ἠναγκάσθην νὰ μεταστῶ εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, διότι αὐτὴ ἦτο ἡ θέλησις τῶν ἐκλογέων μου, καὶ δὲν εὑρίσκομαι ἐκτὸς τῆς ψήφου των, ἀλλὰ ἐντὸς αὐτῆς. Ὁ κύριος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος διέπραξε τὴν πρᾶξιν αὐτήν, ἡ ὁποία εἶναι πρᾶξις ἀπάτης, δὲν ἠμπορεῖ νὰ μὲ αἰτιᾶται, διότι πῆγα εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, καὶ νὰ λέγῃ ὅτι, δῆθεν εἶμαι ἐστερημένος τιμῆς. Ὁ κ. συνάδελφος ἤθελε νὰ εἴπῃ ὅτι, ὅλοι οἱ κ. συνάδελφοι, εἶναι προσκολλημένοι εἰς τὸ κόμμα, καὶ ὅτι δὲν ἐξυπηρετοῦσιν τὸ Ἔθνος, ἀλλὰ τὸ κόμμα. Καὶ τοῦτο, ἐνῷ ὁ κ. συνάδελφος εἰς ὅλους εἶναι γνωστόν, πῶς ἐκέρδισε τὴν ἕδραν τὴν βουλευτικήν, διὰ τῆς ἐξαπατήσεως τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τοῦ κ. Δραγούμη. Ἠθέλησε νὰ δώσῃ διδάγματα, ἐνῷ αὐτὸς δὲν τηρεῖ τοὺς λόγους τῆς εὐθύνης καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τὴν ὁποίαν ἐπέβαλεν τὸ ἀξίωμα καὶ ἡ ἐν τῇ Βουλῇ ἀξιοπρέπεια. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις καὶ ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ μὲ μεμφθῇ δὲν ἔχει δίκαιον, καὶ διὰ τῆς ἀγορεύσεώς του κατέπεσεν εἰς τὴν συνείδησιν ὅλων τῶν συναδέλφων. (Χειροκροτήματα, φωναὶ καὶ θόρυβος).

§133Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§134Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν ἐὰν εἶναι δυνατὸν χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς τὰ προσωπικὰ ζητήματα νὰ παραμερισθοῦν καὶ νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις, διότι εἶναι δύσκολον νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ ἀλήθεια προκειμένου περὶ ἀντιθέσεων, αἱ ὁποῖαι εἶναι πάρα πολὺ προσωπικαί. Δὲν νομίζω, δὲ, ὅτι προκειμένου περὶ τοιούτων ὑποθέσεων εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ καταστῶμεν κριταὶ τῶν ὁμιλούντων. Ἐγὼ προσωπικῶς θὰ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ἀποχωρήσω, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κρίνω οὔτε τὸν κύριον, τὸν προλαλήσαντα, οὔτε τόν, προσφάτως, ἀνελθόντα εἰς τὸ βῆμα, οὔτε τὸν ἕνα οὔτε τὸν ἄλλον.

§135Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§136ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν συντρέχει λόγος νὰ δοθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν κ. Κούτσικα.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Πατρὶς περιμένει ἀπὸ ἡμᾶς νὰ τῆς προσφέρωμεν τὰς ὑπηρεσίας μας καὶ ὄχι νὰ ἀσχολούμεθα μὲ προσωπικὰ ζητήματα. Παρακαλῶ τὸν κ. Κούτσικα νὰ παραιτηθῇ τοῦ λόγου.

§138Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Εἰς μίαν στιγμήν, διακοπῆς τοῦ κ. Πετρολιᾶ, ἀπηυθύνθη μία ὕβρις δι’ ἐμέ, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περάσῃ ἀπαρατήρητος, ἀπευθυνομένη ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Εὐθὺς ἀμέσως τὸν διέκοψα καὶ εἶπον τὸ ἑξῆς: Ὅτι εἰς τοιαύτην ὕβριν δὲν χρειάζεται ἀπάντησις. Ἤδη ὅμως, νομίζω, ὅτι μετὰ τὴν ἀγόρευσιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ..........

§139Π. ΗΛΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι σκοπός μας νὰ κατατριβώμεθα εἰς προσωπικὰς ἀντεγκλήσεις.

§140Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. (Δὲν ἠκούσθη). (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περὶ περιορισμοῦ τῆς ὥρας εἰς τὸ τέταρτον. Τὴν δέχεται ἡ Βουλή;

§142ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§143Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ὑπάρχουν εἰδήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ πρέπει νὰ μᾶς καταστήσουν σοβαροτέρους, εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου μας. Αὐτὸ τὸ θέαμα προκαλεῖ ἀπόγνωσιν, εἶναι ἀφόρητον.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Λεονάρδος.

§145Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐκφράζω τὰς βαθείας εὐχαριστίας μου, πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος ἔσπευσε νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν Κανονισμὸν ὡς πρὸς τὸ τέταρτον, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν μοῦ ἐδόθη ὁ λόγος. Κύριοι βουλευταί, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατέχεται ἀπὸ μίαν ἀπεριόριστον αἰσιοδοξίαν, δὲν γνωρίζω δὲ κατὰ πόσον, ἡ αἰσιοδοξία του αὕτη, ὑπὸ τὰς παρούσας περιστάσεις δὲν εἶναι ἐπικίνδυνος διὰ τὴν Χώραν. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχει ἀκόμη καὶ τὸ προσὸν καὶ τὴν ἐπιδεξιότητα, μολονότι φαίνεται, ὅτι δὲν παρακολουθεῖ τὴν συνεδρίασιν, καὶ εἶναι βυθισμένος εἰς τὴν ἀνάγνωσιν διαφόρων ἐπὶ τῆς ἕδρας του ἐγγράφων, ἐν τούτοις δὲν χάνει λέξιν ἀπὸ τὴν συνεδρίασιν καὶ τὴν ψυχολογίαν τῆς Βουλῆς, καὶ τὴν ψυχολογίαν τῶν φίλων του ἰδιαιτέρως. Παρετήρησα προχθές, ὅτι, ὅταν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος, κ. Στεφανόπουλος —τὶς δὲν γνωρίζει καὶ τὴν μόρφωσιν καὶ τὴν ἀνωτερότητα τοῦ κ. ἐξ Ἠλείας συναδέλφου— ὅταν ἐκ τῆς θέσεως αὐτῆς ἐπειρᾶτο νὰ πείσῃ τὸν ἑαυτόν του, ὅτι δὲν συντρέχει λόγος νὰ ἄρῃ τὴν ἐμπιστοσύνην του ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως βλέπων τοὺς φίλους του ἀποκαρδιουμένους καὶ διὰ νὰ τοὺς τονώσῃ, διακόπτων ἔσπευσεν ἀμέσως, νὰ μᾶς ὑπομνήσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνεγνώσαμεν ὅλοι τὴν πρωίαν εἰς τὰς ἐφημερίδας, τὸ μήνυμα τοὐτέστιν τοῦ Μεγάλου Ἀμερικανοῦ Προέδρου. Καὶ μᾶς εἶπεν, τὶ θέλετε, δὲν βλέπετε, δὲν παρακολουθεῖτε τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως, δὲν βλέπετε τὸ ὑπὲρ τῆς χώρας μας ἐνδιαφέρον τοῦ Προέδρου Τροῦμαν; Ἀφίνων νὰ νοηθῇ ὅτι τὸ μήνυμά του εἶναι ἔργον τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Ἀμερικανοῦ Προέδρου καὶ τῆς μεγάλης Ἀμερικανικῆς συμπολιτείας, ἔχει ἀπὸ μακροῦ ἐκδηλωθῆ, ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, ὅταν ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια δολλαρίων ἐστάλησαν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, καὶ εἶναι φυσικόν, ὅτι καὶ σήμερον συνεχίζει ὁ Ἀμερικανὸς Πρόεδρος τὰς προσπαθείας του ὑπὲρ τῆς χώρας μας. Τοῦτο ὅμως, δὲν εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἴπῃ, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἐπιχείρημα διὰ νὰ δρέψῃ ἀπὸ τοὺς φίλους του χειροκροτήματα, διότι, τὸ μήνυμα τοῦτο εἶναι ἀκριβῶς ἡ κατηγορία του. Εἶναι φυσικὸν ἡ Ἀμερικὴ νὰ ἀγαπᾷ τὴν Ἑλλάδα καὶ διότι ἐδῶ παίζεται ἡ ἀρχὴ τοῦ μεγάλου δράματος, τὸ ὁποῖον ἀσφαλῶς θὰ ἐπακολουθήσῃ, μεταξὺ τῶν Δημοκρατιῶν καὶ τῶν Σοβιέτ, ἀλλὰ καὶ διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ μεγάλη Ἀμερικανικὴ Δημοκρατία, παρὰ νὰ προστατεύῃ καὶ νὰ ἀγαπᾷ τὴν μικρὰν Ἑλλάδα ἡ ὁποία δὲν κάνει τίποτα ἄλλο, ἀπὸ 8ετίας, παρὰ νὰ ἀγωνίζεται διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἐλευθερίας της. Κύριοι βουλευταί, ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν τὴν πρότασιν, περὶ μυστικῆς συνεδριάσεως καὶ τὴν ὁποίαν ἔσπευσε νὰ τορπιλλίσῃ ἅμα τῇ ὑποβολῇ της, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Δέν γνωρίζω, ἐὰν αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἐθέσπισαν τὸ Σύνταγμα, ἀφ’ ἧς ἔγινε τὸ Κράτος μας, ἐὰν αὐτοὶ οἵτινες ἐσκέφθησαν ὅτι ἀπαιτεῖται κάποτε νὰ γίνεται μυστικὴ συνεδρίασις, εἰς τὴν περίπτωσιν ἐξαιρετικῶν γεγονότων θὰ ἐθεώρουν σπουδαιοτέραν στιγμήν, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὕτη τοῦ Συντάγματος. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, πολεμῶν τὴν πρότασιν, εἶπεν ὅτι, ἐν περιπτώσει μυστικῆς συνεδριάσεως δὲν θὰ ἔχῃ νὰ ἀνακοινώσῃ τίποτε περισσότερον ἡ Κυβέρνησις. Τοῦτο τὸ γνωρίζομεν. Ἀλλ’ ἠθελήσαμεν ἡμεῖς νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐκθέσωμεν εἰς τὴν Βουλήν, τὰ ὀγκώδη σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἔχει διαπράξει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ ὁποῖα σφάλματα ἐὰν ἐξακολουθήσουν, εἶναι δυνατόν, νὰ θρηνήσωμεν συμφοράς. Καὶ ὅταν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικάλων, συνάδελφος, ἠρώτησεν ἐὰν θὰ ἠδυνάμεθα κατὰ δημοσίαν συζήτησιν ἥτις γίνεται σήμερον καὶ ἡ ὁποία προεκλήθη ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, νὰ ὁμιλήσωμεν ἐλευθέρως, ἀπήντησεν ὅτι, θὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσωμεν ἐντὸς τῶν διαγεγραμμένων ὁρίων. Καὶ οὕτω πῶς, μὲ τὴν προκατάληψιν αὐτὴν ἀπερρίφθη ἡ πρότασις περὶ μυστικῆς συνεδριάσεως. Δὲν μέμφομαι, τὸν ἀξιότιμον Αʹ Ἀντιπρόεδρον τῆς Βουλῆς, τὸν ὁποῖον ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ καὶ ὑπολήπτομαι καὶ τοῦ ὁποίου τὸ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ, παραδέχομαι. Οὐδὲ ἐπίσης κατηγορῶ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ ἀγαπητοῦ ἐκ Λευκάδος συναδέλφου, κ. Καλκάνη, ὁ ὁποῖος ἠθέλησε νὰ δώσῃ μίαν Συνταγματικὴν συνταγήν, ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν τῆς ὁποίας, ἀμέσως ἐβαθμολογήθην, ἀπὸ ἄλλον ζωηρὸν συνάδελφον, μὲ μηδέν. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι καθαρώτατον. Ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι ὅταν συνεδριάζωμεν καὶ προκύπτει ἕνα παρεμπίπτον ζήτημα, λαμβάνουν τὸν λόγον μόνον δύο, εἷς ὑπὲρ καὶ εἷς κατά, διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ ἐπιβράδυνσις εἰς τὴν συζήτησιν καὶ διότι πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ ἡ Βουλὴ συντόμως εἰς τὸ κύριον θέμα. Ὅταν ὅμως τὸ ἄρθρον 55 τοῦ Συντάγματος ἀπαιτεῖ χωριστὴν συνεδρίασιν μὲ μοναδικὸν θέμα τὴν πρότασιν περὶ μυστικῆς συνεδριάσεως, δὲν ἔχει ἐφαρμογὴν, ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ περὶ παρεμπίπτοντος ζητήματος, ἀλλ’ ἀφοῦ αὐτὸ εἶναι τὸ κύριον θέμα πρέπει νὰ λάβουν τὸν λόγον, τοὐλάχιστον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι προεκάλεσαν τὴν πρότασιν περὶ μυστικῆς συνεδριάσεως διὰ νὰ ἐξηγήσουν διὰ ποῖον λόγον ἐζήτησαν τὴν μυστικὴν συνεδρίασιν, ἰδιαιτέρως μάλιστα σήμερον λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν συνθηκῶν ὑπὸ τὰς ὁποίας τελεῖ ἡ Χώρα. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἡ πρότασις περὶ μυστικῆς συνεδριάσεως ἀπερρίφθη καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν ἐκτὸς τῶν ὑπὸ τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου καθορισθέντων διαγεγραμμένων ὁρίων συζητήσεως. Διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν, κύριοι βουλευταί, νὰ συλλάβωμεν τὴν κατάστασιν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναδράμωμεν ὀλίγον εἰς τὸ παρελθὸν καὶ νὰ ἀναφέρωμεν τὰ διαδραματισθέντα κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον γεγονότα. Οὕτω πως, θὰ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν πῶς ἐξελίχθη ἡ κατάστασις καὶ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρισκόμεθα σήμερον καὶ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως καὶ ποῖαι αἱ εὐθῦναι αὐταὶ καὶ ἐὰν δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ δώσωμεν ὠφέλιμον συμβουλὴν καὶ ἐφ’ ὅσον τοῦτο μᾶς τὸ ἐπέτρεπεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὲν μᾶς κατατάξει καὶ ἡμᾶς μεταξὺ τῶν κομπογιαννιτῶν ἰατρῶν. Ὅλοι γνωρίζομεν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ Οὐΐνστων Τσῶρτσιλ εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Πότσδαμ, ὅτι ἡ Ρωσία, ἐζήτησε νὰ καταλάβῃ τὴν Ἀλεξανδρούπολιν καὶ τὴν Θεσσαλονίκην. Σᾶς τὸ ἀναφέρω αὐτὸ τὸ γεγονὸς πιστοποιούμενον καὶ ὀλίγον πρίν, ἐπὶ Χίτλερ, διὰ νὰ δυνηθῆτε νὰ ἐννοήσητε ἀπολύτως τὸ ἐν Ἑλλάδι ἐκτυλιχθὲν δρᾶμα. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἡ Ρωσία συνεμάχησε μετὰ τῶν Ἀγγλοσαξώνων, ἦτο πλέον βεβαία ἡ ἧττα τῆς Γερμανίας. Καὶ ἤρχισεν εὐθὺς ἀμέσως ἡ Ρωσία νὰ ἀποβλέπῃ εἰς τὴν κατάληψιν τῆς Ἑλλάδος, ἣν ἐχρειάζετο προβλέπουσα τὴν εἰς τὸ μέλλον μετὰ τῶν Ἀγγλοσαξώνων σύρραξιν. Καὶ ἐδημιούργησε τὴν ὀργάνωσιν τοῦ ΕΑΜ, ἣν ἐχρηματοδότησεν ἀφθόνως καὶ ἐπωφελούμενον τότε τῆς καταστάσεως τῆς χώρας μας, ἡ ὁποία ἦτο ὑπὸ τὸν κατακτητὴν καὶ μὲ τὰ συνθήματα, τὰ ὁποῖα ἔρριψεν τὰ πατριωτικά, κατώρθωσε νὰ ἀναπτύξῃ τὴν ὀργάνωσιν ταύτην, ὥστε νὰ καταλάβῃ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἐπειδὴ προέβλεπεν, ὅτι μετὰ τὴν νίκην θὰ τῆς ἦτο ἐμπόδιον ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, ὁ συγκροτούμενος εἰς τὴν Μέσην Ἀνατολήν, ἔσπευσε νὰ δηλητηριάσῃ καὶ τὸν στρατὸν ἐκεῖνον. Καὶ ὁ στρατὸς τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, διὰ τὸν ὁποῖον ἐξωδεύθησαν τόσα χρήματα καὶ μὲ τὸν ὁποῖον ἐπλάσαμεν τόσα ὄνειρα διελύθη σχεδόν, πλὴν τοῦ ναυτικοῦ. Ὅταν ἦλθεν ἡ πρώτη μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν Κυβέρνησις, ἡ ὁποία συνωδεύετο ἀπὸ δύο συντρόφους καὶ τέσσαρας συναγωνιστάς, ὁ στρατὸς ὁ Ἑλληνικός, ὁ ὁποῖος ἦλθε μετ’ αὐτῆς δὲν ἦτο παρὰ μόνον ἡ ἔνδοξος καὶ ἱστορικὴ Ταξιαρχία τοῦ Ρίμινι, μὲ τὸν ἡρωϊκὸν στρατηγὸν κ. Τσακαλῶτον καὶ τὸν συνταγματάρχην κ. Παπαδόπουλον. Ἀφ’ ἧς ἀνέλαβον αὐτοὶ τὰ Ὑπουργεῖα καὶ εἶχον τὰ σπουδαιότερα, ἤρχισαν νὰ διασπαθίζουν τὸ δημόσιον χρῆμα, ἐξεμηδένισαν τὰς ἀποταμιεύσεις τῶν πτωχῶν καὶ ἔκαμαν τὸ πᾶν διὰ νὰ προκαλέσουν τὴν ἀπαθλίωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ταὐτοχρόνως συνεκέντρωνον τὰ ὡπλισμένα τμήματά των ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας καὶ τὰ μετέφερον εἰς Ἀθήνας καὶ ἤρχισαν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματός των καταλαβόντες δι’ αὐτῶν ἐπικαίρους θέσεις, διὰ τὴν κατάληψιν τῶν Ἀθηνῶν. Οἱ ἔνοπλοι οὗτοι ἀντεμετωπίσθησαν εὐθὺς ἀμέσως ἀπὸ τὴν ἔνδοξον ταξιαρχίαν τοῦ Ρίμινι ἀπὸ τὰ ὀλίγα, 2–3, τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς ἅτινα τότε ἐσχηματίσθησαν ἐν Ἀθήναις καὶ ἀπὸ τὴν Χωροφυλακὴν Ἀθηνῶν, πλὴν τῶν ταγμάτων ἀσφαλείας, ἀφοπλισθέντων ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως διότι αὐτὰ ἦσαν ἐχθροὶ τῶν ἐαμιτῶν καὶ εἶχον διαβληθῆ ὑπ’ αὐτῶν, ὅτι ἀπετελοῦντο ἀπὸ Γερμανοφίλους καὶ προδότας, ἐνῷ δὲν ἦσαν κατ’ ἀπόλυτον πλειοψηφίαν παρὰ Ἕλληνες καὶ μόνον Ἕλληνες. Καὶ ἐὰν τὴν τελευταίαν στιγμήν, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἀνελάμβανε τὴν βοήθειάν μας ὁ ἡρωϊκὸς στρατηγὸς Σκόμπυ καὶ οἱ γενναῖοι Ἄγγλοι ἀξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι ἔβαψαν διὰ τοῦ αἵματός των τὴν πρωτεύουσαν καὶ ἐὰν δὲν ἐτίθεντο ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀγῶνος, θὰ εἶχον καταληφθῆ αἱ Ἀθῆναι ἀπὸ τότε καὶ ἡ Ἑλλάς, καὶ σήμερον ἡμεῖς δὲν θὰ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν θέσιν ταύτην διότι θὰ εἴχομεν ἐξαφανισθῆ ἐντελῶς ἀπὸ τοῦ προσώπου τῆς γῆς. Ἀλλὰ ὁ τεράστιος αὐτὸς ὀργανισμὸς τοῦ ΕΑΜ εἶχε τοὺς πλοκάμους του καὶ μέσα εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν τότε ὁ στρατός μας, ὁ ὁποῖος διέλυσεν ὡς ἀτμὸν τοὺς ἐαμίτας, παρ’ ὅλα τὰ συντάγματα καὶ τὰς μεραρχίας των, καὶ παρ’ ὅλον τὸν ὁπλισμόν των, ἀφήνετο νὰ συνεχίσῃ τὸ ἔργον του, ἴσως σήμερον δὲν θὰ ἐβασανιζόμεθα διότι θὰ εἴχομεν κρεμάσει, ὅσους εἶχον στρέψει τὰ ὅπλα ἐναντίον τῆς Πατρίδος των. Ἐπηκολούθησεν ὅμως ἡ Βάρκιζα, εἰς τὴν ὁποίαν, κύριοι συνάδελφοι, παρέστημεν διὰ τοῦ κ. Σοφιανοπούλου, ἡμεῖς οἱ ἐθνικόφρονες, ἐπηκολούθησεν ἡ Βάρκιζα, ἡ τόσον κακὴ αὐτὴ συμφωνία, ἡ τόσον ἀνήθικος ἥτις ἔσωσε τὸ Ἐάμ. Εὗρον, κύριοι, τὴν εὐκαιρίαν καὶ μᾶς παρέδωσαν μερικὰ σπασμένα ὅπλα, ὅλον δὲ τὸν ὁπλισμόν, τὸν ὁποῖον εἶχον πάρει ἀπὸ τοὺς Ἄγγλους, τὸν εἶχον ἀποκρύψει εἰς κατακόμβας διὰ νὰ τοὺς χρησιμεύσῃ βραδύτερον. Μετὰ τὴν Βάρκιζαν ἐφαίνετο ὅτι τὸ ΕΑΜ εἶχεν ἐξαφανισθῆ. Ἐν τούτοις εὑρίσκοντο εἰς τὰ βουνὰ ὁ Βελουχιώτης, εἰς τὴν Λαμίαν ὁ Μπελῆς, εἰς τὰ Χάσια ὁ Ζαραλῆς καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον ὁ Πέρδικας καὶ ὁ Μπασακίδης, καὶ ἐσυνεχίζετο ἡ κατάστασις ὕπουλος μέχρι τῆς ἀποσυμφορήσεως. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας ἐτόνισε προχθὲς ὅτι ἐὰν δὲν ἐλάμβανε χώραν ἡ ἀποσυμφόρησις, δὲν θὰ ἐγένοντο μὲ τόσην τάξιν καὶ ἡσυχίαν αἱ ἐκλογαί. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἠξεύρω τί ἰδέαν ἔχουσιν οἱ ἄλλοι. Ἐγὼ ἐκτιμῶ τὸν πατριωτισμὸν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας καὶ δὲν ἀμφιβάλλω, οὐδαμῶς, διὰ τὰ ἐθνικά του φρονήματα. Μόνον θὰ ἤθελον νὰ δώσω τὴν συμβουλὴν εἰς αὐτὸν ὅτι ὀφείλει, ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης, νὰ εἶναι κάπως προσεκτικότερος εἰς τὰς ἐκφράσεις του, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν ὅτι ἐπειδὴ ἐξῆλθον ἀρκετοὶ κακοῦργοι καὶ ἐγκληματίαι ἀπὸ τὰς φυλακὰς συνετέλεσαν ὥστε νὰ διεξαχθοῦν αἱ ἐκλογαὶ μὲ ἡσυχίαν καὶ τάξιν. Ἀξιότιμε κ. ὑπουργὲ τῆς Ἀσφαλείας, οἱ περισσότεροι ἐξ αὐτῶν λόγῳ τοῦ χαρακτῆρος των τοῦ ἐγκληματίου ἔλαβον τὴν ἄγουσαν εἰς τὰς συμμορίας, ἐνῷ ἕνα ἄλλο μέρος διωκόμενοι ἀπὸ τοὺς παθόντας ἠναγκάσθη καὶ αὐτὸ νὰ λάβῃ ἐπίσης τὴν ἄγουσαν πρὸς τὰ ὄρη. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἀποσυμφορήσεως. Καὶ ἐφθάσαμε, κύριοι βουλευταί, εἰς τὰς ἐκλογάς. Τὸ ΕΑΜ ἐν τῷ μεταξὺ εἶχε ἐγκαταστήσει γραφεῖα εἰς Ἀθήνας, γραφεῖα εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία. Χιλιάδες ἐντύπων ἐκυκλοφόρουν μὲ κομμουνιστικὰ συνθήματα καὶ ἤρχισαν σποραδικαὶ αἱ δολοφονίαι χωροφυλάκων καὶ προέδρων κοινοτήτων. Αἱ ἐκλογαὶ ἐν τούτοις ἔγιναν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐὰν παρελήφθησαν εἴς τινα χωρία, ἐγένοντο τὴν ἑπομένην ἑβδομάδα. Καὶ οὕτω ἐφθάσαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς 31ης Μαρτίου. Τότε, κατὰ τὰς ὑπαρχούσας πληροφορίας, οἱ ἀντάρται, κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ τότε ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, δὲν ὑπερέβαινον τοὺς 500. Δι’ ἐμὲ ἦσαν περισσότεροι ἀλλὰ ἀκόμη δὲν εἶχον τὸ θάρρος νὰ ἐμφανισθοῦν. Τοὺς συμμορίτας αὐτοὺς τοὺς κατεδίωκε τότε ἡ Χωροφυλακή. Οἱ χωροφύλακες ἐπέδειξαν ἡρωϊσμὸν καθὼς καὶ οἱ ἀξιωματικοί των, δὲν ἦσαν ὅμως συνηθισμένοι εἰς πόλεμον τακτικόν, καὶ διὰ τοῦτο ἡμεῖς ἠναγκάσθημεν κατὰ τὸν μῆνα Ἰούλιον, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, νὰ κάμωμεν ψήφισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεθέσαμεν τὴν δίωξιν τῶν συμμοριτῶν εἰς τὸ Βʹ καὶ Γʹ Σῶμα στρατοῦ. Οἱ ἀντάρται, κατὰ τὸ Φθινόπωρον, ἀνήρχοντο εἰς 4.000–5.000, κατὰ τὰς πληροφορίας τὰς ὁποίας εἶχεν ἡ Κυβέρνησις, ὁ δὲ στρατός μας εἶχε τότε δύναμιν 90.000 ἀνδρῶν. Κύριοι βουλευταί, ὅσοι ἐπολεμήσατε, γνωρίζετε πόσον σκληρὸς εἶναι ὁ πόλεμος τὸν χειμῶνα, ὅταν τὸ ψῦχος εἶναι δριμύ. Διὰ τὸν ἀντάρτην δέ, ὁ ὁποῖος εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ κινῆται διαρκῶς εἰς τὸ βουνό, ὁ χειμὼν εἶναι καταστροφή. Ἐν τούτοις ἀφήσαμε τὸν χειμῶνα νὰ παρέλθῃ ἥσυχος καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἄνοιξιν τοῦ 1947. Τότε ἀφοῦ ἐκηρύξαμε διὰ τῶν ἐφημερίδων καὶ τῶν σαλπίγγων ὅτι θὰ ἐπιτεθῶμεν, ἐπετέθημεν καὶ ἡ ἐπίθεσις διήρκεσεν ἐξακολουθητικῶς μέχρι τὸ τέλος τοῦ Δεκεμβρίου. Ἀλλὰ τότε, κύριοι συνάδελφοι, εὑρέθημεν πρὸ 10.000 ἀνταρτῶν. Οἱ στρατιῶται μας μάχονται ὡς λέοντες, οἱ δὲ ἀξιωματικοί μας ἐπίσης. Οἱ φονευθέντες ἀξιωματικοὶ μέχρι τοῦ τέλους Δεκεμβρίου 1947 ἀνῆλθον εἰς 90, 160 τραυματίαι καὶ 38 ἀγνοούμενοι. 4.000 δὲ ἐπὶ πλέον στρατιῶται ἔβαψαν μὲ τὸ αἷμά των τὸ ἱερὸν τῆς Ἑλλάδος ἔδαφος, ἄλλοι φονευθέντες, καὶ ἄλλοι τραυματισθέντες. Ἀπὸ μέρους τῶν ἀνταρτῶν, κατὰ τὰς ἐπισήμους πληροφορίας, 7.000 πτώματα ἐμετρήθησαν ἐπὶ τοῦ ἐδάφους καὶ ἀνάλογος βεβαίως ἦτο καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν τραυματισθέντων καὶ τῶν ἐξαφανισθέντων. Τὴν 10ην Νοεμβρίου ὅταν ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐπανῆλθεν ἐκ τῆς ξένης, ἔλαβε τὸν λόγον ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ἀκολουθῶν τὴν προσφιλῆ του τακτικήν, διότι ἔβλεπεν ὅτι οἱ φίλοι του δὲν ἐνεθουσιάζοντο, παρ’ ὅλον ὅτι ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος ἀνέφερεν ὅτι εἶχε καταβάλει τεραστίαν δρᾶσιν εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν διὰ νὰ ἔλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ ΟΗΕ διὰ νὰ ἐξακριβώσῃ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον πταίομεν ἡμεῖς εἰς τὸν σημερινὸν ἀγῶνα ἢ οἱ βόρειοι γείτονες, βλέπων ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν συνεκίνει, ἔσπευσε νὰ εἴπῃ τὰ ἑξῆς: «Αἱ διαταγαὶ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ἐφόσον τὰ κατευναστικὰ μέτρα δὲν ἐτελεσφόρησαν, ὁ στρατὸς θὰ ἄρξηται ἀμέσου καὶ ἀποτελεσματικῆς ἐπιθέσεως κατὰ τῶν συμμοριτῶν». Ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔχει τὸ πλεονέκτημα νὰ ἀντιλαμβάνεται τὴν ψυχολογίαν τῆς Βουλῆς, καὶ διὰ τῶν ἀνωτέρω δηλώσεων, ἐπέτυχε ν’ ἀποσπάσῃ τὰ ζωηρὰ χειροκροτήματα αὐτῆς. Δι’ ἐκείνους ὅμως οἱ ὁποῖοι παρηκολούθουν τὴν κατάστασιν, καὶ οἱ ὁποῖοι ἐγνώριζον τὰ στρατιωτικὰ πράγματα, αἱ δηλώσεις αὗται τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχον καμμίαν βαρύτητα. Καὶ ὄντως ὁ Νοέμβριος παρῆλθεν ὅπως καὶ πρὶν καὶ ὁ Δεκέμβριος ἐπίσης καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὸν Ἰανουάριον, ὅταν ἐξεδηλώθη ἡ ἐπίθεσις, ἀλλὰ τῶν ἀνταρτῶν, ἐναντίον τῆς Κονίτσης καὶ ἐναντίον τοῦ ὀρεινοῦ ὄγκου τῆς Τριχωνίδος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι βουλευταί, ποία εἶναι μετὰ τὰς τόσας ἀπωλείας καὶ τὰς τόσας μάχας, ἡ σημερινὴ κατάστασις τοῦ στρατοῦ μας καθὼς καὶ ἐκείνη τῶν συμμοριτῶν; Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ὁμιλήσω ἐντὸς τῶν ὁρίων τὰ ὁποῖα ἐκαθορίσατε καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω ὅπου νομίζετε ὅτι οἱ λόγοι μου βλάπτουν, νὰ σταματήσετε.

§146Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Δὲν θὰ χρειασθῇ νὰ σᾶς σταματήσω.

§147Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀρχίζω ἀπὸ τὸν στρατὸν τῶν ἀνταρτῶν, διότι οὕτω δὲν παραβιάζω κανέν μυστικόν. Ὁ ἐχθρός, κατὰ τὰς ἐπισήμους πληροφορίας τὰς ἀνακοινωθείσας, ἔχει ἄνω τῶν 25.000 ἀνδρῶν. Αὐτοὶ εἶναι συντεταγμένοι κατὰ τάγματα, δυνάμεως 350 ἀνδρῶν. Εἶναι δὲ τὰ τάγματα ταῦτα παρατεταγμένα ὡς ἑξῆς: 34 τάγματα εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον καὶ εἰς τὸν Γράμμον ἔναντι τοῦ Βʹ Σώματος στρατοῦ, 24 ἔναντι τοῦ Γʹ Σώματος στρατοῦ καὶ 7 τάγματα κινοῦνται ἐντὸς τοῦ Αʹ Σώματος στρατοῦ. Ὁ ἐχθρὸς ἐνεφάνισε καὶ πυροβόλα, κατὰ τὰς πληροφορίας μας 14 τὸν ἀριθμόν, διαθέτει δὲ καὶ 2 ἴλας ἱππικοῦ καὶ ἔχει καὶ 2 κέντρα ἐκπαιδεύσεως, εἰς τὸ Καϊμακτσαλὰν καὶ τὸ Μπέλες. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἰδικαί μου πληροφορίαι ἀναμφισβήτητοι. Ὁ στρατὸς τῶν συμμοριτῶν ὁ παρατεταγμένος εἰς τὴν Βόρειον Ἤπειρον ἔχει τὰ νῶτα του ἐστραμμένα πρὸς τὴν Ἀλβανίαν καὶ Γιουγκοσλαΐαν, εἰς τὸ ἐσωτερικὸν δέ, τῶν χωρῶν αὐτῶν, ἔχει καὶ τὰ νοσοκομεῖα του καὶ λοιπὰ ἐφόδιά του. Ἡμεῖς ἤδη ἔχομεν 120 χιλιάδας τακτικοῦ στρατοῦ καὶ 30 χιλιάδας χωροφύλακας. Σημειωτέον, ὅτι προπολεμικῶς, δηλαδὴ εἰς τὸν πόλεμον 1940–1941, διεθέταμεν μόνον 10.000 χωροφύλακας. Ἔχομεν δὲ ἐπιπροσθέτως καὶ 55 τάγματα τῆς Ἐθνοφρουρᾶς, τὰ ὁποῖα ἀριθμοῦν καὶ αὐτὰ δύναμιν περίπου 27.000–30.000 ἀνδρῶν. Σύνολον 180 χιλιάδων ἀνδρῶν. Καὶ θὰ διερωτᾶται βεβαίως, ἡ Βουλή. Διὰ ποῖον λόγον, οἱ ὄντως γενναῖοι στρατιῶται μας οἱ ὄντως γενναιότατοι ἀξιωματικοί μας, οἱ ὁποῖοι μάχονται ἐπὶ τέλους ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν, διατὶ δὲν γίνονται κύριοι τῶν 25 αὐτῶν χιλιάδων; Ἡ θεωρία τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν μᾶς ἔφερεν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν, περὶ 14 κατὰ ἑνός, θὰ εἶχεν ἴσως σημασίαν διὰ τὴν Πελοπόννησον ὅπου ὁ Πέρδικας ἔχει μικρὰν δύναμιν κατὰ τὰς ἰδικάς μου πληροφορίας, ὁ ἐχθρὸς δὲν ἔχει δύναμιν μεγαλυτέραν τῶν 1000 ἀνδρῶν, δύναται νὰ κρύβεται, καὶ εἶναι ἔναντι αὐτοῦ παρατεταγμένα 7 τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς, 3 τάγματα χωροφυλακῆς καὶ ἀκόμη 3 τάγματα τῆς ἐκεῖ διαμενούσης Ταξιαρχίας. Ἀλλ’ ὅμως διὰ τὸν ὀρεινὸν ὄγκον τῆς Αἰτωλοακαρνανίας δὲν ἰσχύει τὸ παράδειγμα τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐκεῖ σημειώνει τὴν παρουσίαν του ὁ ἐχθρὸς εἰς σημαντικὸν ἀριθμὸν ἀπὸ ἑνὸς ἔτους σχεδόν. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ δηώνει τὸ πᾶν, καὶ ἐπιτίθεται κατ’ ἀρέσκειαν. Καὶ ἀκόμη δὲν εὐσταθεῖ ἡ θεωρία αὐτὴ διὰ τὸν Γράμμον, διότι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει πλέον, ὅπως θὰ γνωρίζητε, ἐπαρχία Φιλιατῶν, δὲν ὑπάρχει ἐπαρχία Πωγωνίου, δὲν ὑπάρχουν Ζαγόρια. Δὲν ὑπάρχουν ἄνδρες, δὲν ὑπάρχουν γυναῖκες καὶ παιδία, ἀλλὰ οὔτε κόττα δὲν ἔμεινε. Ἐκεῖ σημειώνει σταθερὰν τὴν παρουσίαν του ὁ ἐχθρὸς καὶ εἶναι καθηλωμέναι 3–4 Ταξιαρχίαι ἰδικαί μας ἀπέναντί του. Εἶναι ἀνάγκη νὰ λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν. Τί συμβαίνει λοιπόν; Εἶναι ὁ στρατός μας δειλός; Δὲν πολεμᾶ ὁ στρατός, ὅπως μερικοὶ κακοήθεις δημοσιογράφοι, ξένοι ἰδίως, ἀναφέρουν; Ὄχι. Πολεμᾶ γενναιώτατα, ὅπως πάντοτε ἀνδρικώτατα. (Χειροκροτήματα). Ποία εἶναι τέλος πάντων ἡ αἰτία διὰ τὴν ὁποίαν δὲν προχωρεῖ; Θὰ σᾶς ἐξηγήσω εὐθὺς ἀμέσως, κύριοι βουλευταί. Πρῶτον ζήτημα τὸ ὁποῖον πταίει εἶναι ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ. Ὅταν ἀκούετε, κ. βουλευταί, μεραρχίαν πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι δὲν εἶναι ἡ παλαιὰ τῶν 16 χιλ. ἀνδρῶν, εἶναι ἡ μεραρχία τῶν 3½ χιλ. Ὅταν ἀκούετε τάγμα, δὲν εἶναι τὸ τάγμα τῶν 1000 ἀνδρῶν ἀλλὰ πρόκειται περὶ ταγμάτων 500 ἀνδρῶν, ὅταν τέλος ἀκούετε λόχον νὰ ὑπολογίζετε 1–1½ διμοιρίαν παλαιοῦ λόχου. Τὰ παλαιά μας συντάγματα μὲ τὴν ἱστορίαν των, μὲ τὰς σημαίας των ἀνήκουν εἰς τὸ παρελθόν, κατηργήθησαν. Καὶ ἀπὸ τὸν οὕτω πῶς συντεταγμένον στρατόν, τί νομίζετε ὅτι εὑρίσκεται παρατεταγμένος ἀπέναντι τοῦ ἐχθροῦ; 80 τάγματα πεζικοῦ τὰ ὁποῖα ἔχουν δύναμιν 40 χιλ. ἀνδρῶν. Ἐὰν ἀφαιρέσετε 5 χιλ. στρατιώτας οἱ ὁποῖοι κατ’ ἀνάγκην κινοῦνται, πραγματικῶς δὲν μάχεται παρὰ τὸ ἓν τέταρτον τοῦ ὅλου τακτικοῦ στρατοῦ, ὅπερ ἀντιμετωπίζει 25 χιλ. ἀντάρτας. Διατὶ λοιπόν, σᾶς φαίνεται ἄπορον, ὅτι δὲν τερματίζεται ὁ ἀγών; Ἐφόσον ὁ στρατὸς ὁ πραγματικὰ χρησιμοποιούμενος εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν εἶναι κατά τι ἀνώτερος τῶν συμμοριτῶν; Καὶ θὰ ἐρωτήσῃ τις: Τί γίνεται ὁ ὑπόλοιπος στρατὸς ὁ τακτικός; Ὡσὰν νὰ εὑρισκώμεθα, κ. βουλευταί, εἰς εἰρήνην, 20 χιλ. στρατιῶται ἀσκοῦνται εἰς εὐκαμψίαν, εἰς σωματικὰς ἀσκήσεις εἰς τὰ κέντρα ἐκπαιδεύσεως. Καὶ πρὸς τοῦτο ἀπασχολοῦνται καὶ ἕτεροι 7–8 χιλ. στρατιῶται, παλαιοὶ καθὼς καὶ ὑπαξιωματικοί.

§148Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Ξεύρετε ὅτι δὲν ὑπάρχει κανεὶς εἰς τὰ Κέντρα Ἐκπαιδεύσεως;

§149Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ ξεύρω, σεῖς δὲν ξεύρετε.

§150Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Οὐδεὶς ὑπάρχει εἰς τὰ Κέντρα Ἐπαιδεύσεως, πέραν τῶν πυρήνων.

§151Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ δέχομαι νὰ παραιτηθῶ τοῦ βουλευτικοῦ ἀξιώματος ἐὰν δὲν λέγω ἀληθῶς. Καὶ ἐὰν σεῖς πιστεύετε εἰς ὅ,τι λέγετε, νὰ διορίσητε μίαν ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ἴδητε ὅτι ἐγὼ δὲν λέγω ἀνακριβείας.

§152Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Δὲν ὑπάρχει εἰς τὰ Κέντρα Ἐκπαιδεύσεως κανείς.

§153Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐπιμένω, κ. ὑπουργέ, καὶ συνεχίζω.

§154Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερνήσεως). Σεῖς ὁμιλεῖτε περὶ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν ἦσαν πολλοὶ οἱ κληρωτοὶ εἰς τὰ Κέντρα.

§155Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον τί τὸ διάφορον, κ. Πρόεδρε. Θὰ ἴδετε ὅτι συμφωνοῦντες διαφωνοῦμεν καὶ διαφωνοῦμεν συμφωνοῦντες. Τοῦτο συμβαίνει. Ἐφόσον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἔχωμεν στρατὸν πέραν τῶν 120 χιλ., ἐκπαιδεύουμε εἰς τὰ Κέντρα στρατιώτας ἐπὶ μῆνας καὶ ἔπειτα τοὺς στέλομεν εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ ἀπολύομεν ἀνάλογον ἀριθμὸν διὰ νὰ καλέσωμεν ἄλλους ὑπὸ τὰ ὅπλα, εἰς τρόπον ὥστε μένει ἐκτὸς μάχης μέγας ἀριθμὸς στρατιωτῶν. Ἐπίσης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον, εἰς τὰ Ἐπιτελεῖα τῶν Σωμάτων Στρατοῦ, εἰς τὰ Ἐπιτελεῖα τῶν Μεραρχιῶν καὶ εἰς τὰ Ἐπιτελεῖα τῶν Ταξιαρχιῶν, ὑπάρχουν 7–8 χιλ. στρατιῶται μὴ πολεμοῦντες ὑγιεῖς στρατιῶται. Προσθέσατε εἰς αὐτοὺς ἔπειτα 16 χιλ. στρατιώτας οἱ ὁποῖοι ἀσχολοῦνται εἰς τὰς ὑγειονομικὰς καὶ κτηνιατρικὰς ὑπηρεσίας. Ἐὰν σκεφθῇ τις ὅτι ὁ μαχόμενος στρατὸς εἶναι 40 χιλ. ἄνδρες καὶ 16 χιλ. οἱ νοσοκόμοι δι’ ἕνα στρατιώτην ἀναλογοῦν 2–3 νοσοκόμοι. Πολυτέλεια καὶ ἐδῶ. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτῶν ὑπάρχει καὶ τὸ βαρὺ πυροβολικὸν τὸ μηχανικὸν καὶ τὸ ἱππικὸν ἅτινα δὲν ἐνοχλοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν καὶ αὐτὰ μίαν δύναμιν 10–12 χιλ. ἀνδρῶν. Καὶ ἔχομεν ἀκόμη ἐκεῖνα τὰ περίφημα νέα σώματα, μεταφορῶν, ἐφοδιασμοῦ, καὶ ὑλικοῦ πυροβολικοῦ τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν καὶ αὐτὰ 20 χιλ. ἄνδρας περίπου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἐνεργοῦντες, δὲν πρέπει νὰ μᾶς φαίνεται ἄπορον διὰ ποῖον λόγον ὁ στρατός μας δὲν κάμνει θαύματα. Δευτέρα αἰτία, κ. βουλευταί, ἡ ὁποία κάμει ὥστε ὁ στρατός μας νὰ μὴν ἔχῃ ὅπως ἡ καρδία μας ἐπιθυμεῖ ἐπιτυχίας εἶναι ὁ ὁπλισμός. Ὅταν, κ. βουλευταί, εἴχομεν 350 χιλ. στρατοῦ εἴχομεν 900 περίπου ὀρειβατικὰ πυροβόλα, κατόπιν μάλιστα εἰδικῆς παραγγελίας διὰ τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν καὶ 4 χιλ. πολυβόλα. Σήμερον ὁ στρατός μας, ἀριθμῶν δύναμιν 180 χιλ., ἔχει 2 χιλ. πολυβόλα; ἔχει τοὐλάχιστον 1000; Ὄχι, κ. βουλευταί, ἔχει μόνον 40. Καὶ ἀντὶ τῶν 900 πυροβόλων δὲν ἔχομεν, κ. βουλευταί, οὔτε ἕν.

§156ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποὺ τὰ ξέρετε αὐτὰ τὰ πράγματα.

§157Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Εἶναι ἡ δουλειά μου αὐτή, κ. συνάδελφε. Ἤμουν καὶ ἐγὼ κατὰ λάθος ἀξιωματικός, παρακολουθῶ τὰ στρατιωτικὰ πράγματα συναναστρέφομαι τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἐνδιαφέρομαι διὰ τὴν Πατρίδα μου. (Χειροκροτήματα).

§158Δ. ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ἀξιωματικὸς καὶ δὲν γνωρίζω τὰς λεπτομερείας, αὐτάς, τὰς ὁποίας ἀναφέρεται, τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§159Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔκαμα κανένα λόγον ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§160Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ καὶ ἡ ἐπιστράτευσις δὲν εἶναι γνωστὰ παρὰ μόνον εἰς τοὺς συντάσσοντας τοὺς πίνακας ἀξιωματικούς. Καὶ ἐγὼ εἶμαι ἀξιωματικὸς καὶ δὲν γνωρίζω τὰς λεπτομερείας αὐτάς.

§161Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Παρουσιάζω τὸ μυστικὸν τῆς ἐπιστρατεύσεως, ὅταν λέγω, ὅτι ὁ στρατὸς τοῦ 1940–41 εἶχε 900 πυροβόλα, ὅτι εἶχε 4 χιλ. πολυβόλα. Παραβιάζω τὸ μυστικὸν τῆς ἐπιστρατεύσεως, ἐγώ, ὅταν ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις ὁμολογεῖ, ὅτι δὲν ἔχει πολυβόλα καὶ πυροβόλα καὶ ὅτι πρόκειται νὰ προμηθευθῶμεν τοιαῦτα. Δηλαδή, κύριε συνάδελφε, «ὁ κόσμος τὤχει τούμπανο κι’ ἐμεῖς κρυφὸ καμάρι».

§162Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Ὁ Ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ εἶναι ἀπόρρητον.

§163Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐντὸς τῶν διαγεγραμμένων ὁρίων ὁμιλῶ. Πάντως παραιτοῦμαι τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργός, νομίζῃ, ὅτι ἀνακοινῶ μυστικά, τὰ ὁποῖα βλάπτουν τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ εἶμαι ἕτοιμος εἰς τὴν διάθεσιν τῆς δικαιοσύνης τῆς Πατρίδος μου.

§164Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἰωαννίνων). Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ποὺ ἀναφέρεσθε εἰς τὴν ἔλλειψιν ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ, ὑποβάλλω μίαν ἐρώτησιν καὶ παράκλησιν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ ποὺ εὑρίσκονται τὰ 6 πυροβόλα τὰ ὁποῖα εἴχαμεν ἡμεῖς εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τῶν Γερμανῶν, κατασκευῆς 1942.

§165Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, νὰ γνωρίζῃ τὴν ἀλήθειαν καὶ νομίζω, ὅτι τοῦτο ἐξυπηρετεῖ καὶ τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ ἀλήθεια δὲν βλάπτει τὸ Ἔθνος. Κάμνω τὸ καθῆκόν μου. Διότι, τί τὰ θέλετε, εἰς ποῖον προδίδω τὰ μυστικά; Εἰς τὸν Μάρκον; Μήπως ἐκεῖνος δὲν ἔχει ὦτα καὶ ὀφθαλμοὺς καὶ δὲν ἀντιλαμβάνεται ὅτι, ἡμεῖς δὲν ρίπτομεν κατ’ αὐτοῦ ὀβίδες ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ; Θὰ πρέπει νὰ τὰ πληροφορηθῇ ὅλα ἡ Βουλή. Κύριοι βουλευταί, τρίτη αἰτία, ἡ ὁποία μειώνει τὴν μαχητικότητα τοῦ Στρατοῦ μας, εἶναι τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως. Εἶμαι, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐγὼ στρατιωτικός.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. .... (Δὲν ἠκούσθη).

§167Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δέχομαι τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Προέδρου. Καὶ ἐγὼ ὅταν προεδρεύω, τὰς αὐτὰς παρατηρήσεις κάμνω. Ὅταν βέβαια δὲν εἶμαι εἰς τὴν ἕδραν, παραβιάζω καὶ ἐγὼ τὸν Κανονισμὸν πολλάκις, διότι ἔχω καὶ ἐγὼ τὰς ἰδίας ἀδυναμίας, μὲ τοὺς ἄλλους συναδέλφους. Σέβομαι συνεπῶς, τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Βουλῆς. Ἐν τούτοις, κύριοι βουλευταί, ἐκράτησα ὅσον ἠδυνάμην τὸ στόμα μου κλειστόν, ὅταν ἐπρόκειτο περὶ τῆς ἡγεσίας. Καὶ τὰς πρώτας ἐπιθέσεις κατὰ τῆς ἡγεσίας καὶ τὰς ἑπομένας, δὲν τὰς ἐθεώρουν καθόλου δικαιολογημένας. Εἶναι ἄριστος καὶ ὁ στρατηγὸς Βεντήρης ὡς ἀξιωματικός, καὶ τετιμημένος ἀξιωματικός. Εἶναι ἐπίσης πολεμιστὴς ὁ κ. Γιατζῆς καὶ ἐξαίρετος ἀξιωματικός. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ πιστεύσητε, ὅτι ἀπεμακρύνθημεν πολὺ ἀπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ παλαιοῦ Ἀρχιστρατήγου. Ὅταν εἰς τὸ παρελθὸν ἐλέγομεν ἀρχιστράτηγον, ἐννοούσαμεν τὸν Βασιλέα Κωνσταντῖνον, αἱ διαταγαὶ τοῦ ὁποίου ἐξετελοῦντο αὐθωρεί. Ὅταν λέγωμεν ἀρχιστράτηγον, ἴσως ἄλλοι θὰ νομίζουν, ὅτι ἔχει σήμερα τὴν ἰδίαν δικαιοδοσίαν τοῦ ἀρχιστρατήγου Δαγκλῆ, εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἢ τοῦ τελευταίου ἀρχιστρατήγου τοῦ Ἀλβανικοῦ πολέμου, Στρατηγοῦ Παπάγου. Τίποτε ἀπὸ ὅλα αὐτά. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου σήμερον, δὲν ἔχει περισσοτέραν δικαιοδοσίαν εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ στρατεύματος, ἀπὸ ὅ,τι καὶ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀποτελεῖ τὸ ἕνα μέλος μιᾶς τριανδρίας, ἡ ὁποία λέγεται Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ τρίτον τῆς γνώμης. Δηλαδή, δὲν ἠμπορεῖ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου νὰ διατάξῃ, οὔτε τὴν μετακίνησιν στρατιωτικοῦ τμήματος ἐντὸς τοῦ ἑνὸς Σώματος Στρατοῦ, ἐὰν δὲν θελήσῃ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ὅταν πρόκειται δέ, περὶ εὐρυτέρου σχεδίου, τότε τίθεται εἰς κίνησιν τὸ Συμβούλιον τῶν Ἐπιτελαρχῶν. Εἰς ὅ,τι ἀπεφασίσῃ τὸ Συμβούλιον αὐτό, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ ἀντίρρησιν. Εἶπε, φερ’ εἰπεῖν, ὅτι ἡ τάδε ταξιαρχία θὰ μείνῃ εἰς τὸ τάδε μέρος, δὲν ἠμπορεῖ νὰ τὴν μετακινήσῃ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου. Καὶ ἐὰν καίονται αἱ Ἀθῆναι, πρέπει πρῶτον νὰ συνέλθῃ καὶ πάλιν τὸ Συμβούλιον τῶν Ἐπιτελαρχῶν διὰ νὰ ἀποφασίσῃ. Καὶ ἀκόμη περισσότερον, ὅταν πρόκειται περὶ σοβαρωτάτου σχεδίου ἐρχόμεθα εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, εἰς τὸ ὁποῖον παρακάθηνται, μὲ στρατιωτικὴν γνώμην, ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, κύριοι, εὐθύνη τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἐπιτελείου. Καὶ συνεπῶς, ἀδίκως κατηγορήσαμεν τὸν κ. Βεντήρην, ἀδίκως κατηγοροῦμεν τὸν κ. Γιατζῆ καὶ ὅλον τὸν στρατιωτικὸν κόσμον. Δὲν ὑπάρχει, ὅπως πρέπει εἰς τὰς δυσκόλους περιστάσεις, κάποιος ἀπὸ πάνω, ὁ ὁποῖος νὰ διατάσσῃ. Θὰ σᾶς ἀναφέρω παραδείγματα. Ὁ ἀξιωματικὸς κ. Κότσαλος, ἐπληροφορήθη ὅτι, εἰς τὸ Πήλιον, πλησίον τῆς ἕδρας του, ἐνεφανίσθησαν 150 ἀντάρται. Μετ’ ὀλίγον διήρχοντο ἀπὸ σημεῖον ὁρατόν. Ὁ κ. Κότσαλος ἐν τούτοις δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προχωρήσῃ. Τοὺς ἔβλεπε μόνον, χωρὶς νὰ δύναται νὰ κινηθῇ. Ἐσφάζοντο αἱ γυναῖκες, ἐσκοτώνοντο τὰ παιδιὰ καὶ 3 χιλιάδες λεβέντες παλληκάρια, ὑπὸ τὰς διαταγάς του ἔκαμνον σωματικὰς ἀσκήσεις εἰς τὸν Βόλον. Ἕτερον περιστατικόν. Ὅταν τὸ θέρος εὑρισκόμην εἰς Μεσολόγγιον, μικρὸν τμῆμα χωροφυλακῆς, ἠγωνίζετο εἰς τὸν Πλάτανον. Διμοιρία χωροφυλακῆς ὑπὸ ἀξιωματικὸν γενναῖον καὶ ἔμπειρον εἶχεν ἔλθει στὰ χέρια μὲ τοὺς ἀντάρτας. Εἰς τὸ Μεσολόγγιον ὑπῆρχε δύναμις 2.000 ἀνδρῶν εἰς τὸ κέντρον ἐκπαιδεύσεως ὑπὸ τὸν ταξίαρχον κ. Κόκκινον. Εἶπον τοῦ κ. ταξιάρχου, γιατί δὲν προχωρεῖς ἕως τὸν Πλάτανο. Περίπατον, εἶπον, θὰ κάμῃς. Τί νομίζετε, ὅτι μοῦ ἀπήντησε; Ἐλλείπουν ἡμέρες ἀπὸ τὴν ἐκπαίδευσιν τῶν ἀνδρῶν μου, καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ μετακινήσω τὸ τμῆμα. Καὶ μάλιστα ἄνευ διαταγῆς. Καὶ διὰ νὰ μετακινηθοῦν ταῦτα, μόνον οἱ ξένοι ὀργανωταὶ ἔπρεπε νὰ διατάξουν. Τρίτον παράδειγμα, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τὸ ἀναφέρω· δὲν νομίζω, ὅτι θὰ διαπράξω ἀδιακρισίαν. Εἰς τὴν περιφέρειαν ὀρεινῆς Τριχωνίδος καὶ Ναυπακτίας ὁ ἐχθρὸς δυνάμεως 3–4 ταγμάτων κινεῖται ἐλευθέρως ἐντὸς ἑνὸς τριγώνου 50 χιλιομέτρων. Καὶ διὰ νὰ καταλάβητε, ἡ μιὰ πόρτα εἶναι τὸ Μεγάλο Χωριὸ τῆς Εὐρυτανίας, ἡ ἄλλη εἶναι τὸ Θέρμον καὶ ἡ τρίτη εἶναι ὁ Πλάτανος. Μέσα εἰς αὐτὸν τὸν χῶρον τῶν 50 χιλιομέτρων κινεῖται ὁ ἐχθρὸς χωρὶς ἐνόχλησιν. Ἠθέλησε νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τοῦ Πλατάνου. Φυσικὸν ἦτο νὰ κάμῃ μίαν κροῦσιν κατὰ τοῦ Θέρμου ὅπου εὑρίσκεται εἰς τὸ πλευρόν του. Ἐπετέθησαν ἐκεῖ καὶ συλλαμβάνουν ἕνα ταγματάρχην καὶ ἕναν ἀνθυπολοχαγὸν καὶ τοὺς στρατιώτας αἰχμαλώτους, μόνον εἷς ἐνωμοτάρχης ἐκ τῶν συλληφθέντων τραυματίας, τραπεὶς εἰς φυγὴν καὶ αἱμορραγῶν, κατώρθωσε νὰ φθάσῃ πλησίον τοῦ Θέρμου, ὅπου τὸν εὗρε μία περίπολος καὶ τὸν ἔσωσε. Οἱ συμμορῖται λοιπόν, ἀφοῦ ἀντελήφθησαν, ὅτι ἀπὸ τὴν πλευρὰν αὐτὴν δὲν εἶχαν τίποτε νὰ φοβηθοῦν, ἐπετέθησαν κατὰ τῆς Ἀραχώβης. Εἰς τὴν Ἀράχωβαν εὑρίσκοντο δύο λόχοι ἐθνοφρουρᾶς δυνάμεως περίπου 180 ἀνδρῶν. Ὅταν εὑρισκόμενος εἰς τὸ Μεσολόγγιον ἐπληροφορήθην τὴν ἐπίθεσιν κατὰ τῆς Ἀραχώβης, ὁμολογῶ ὅτι, ἠσθάνθην ἕνα κλονισμόν, Διότι ἐγνώριζα, ὅτι ἡ ἀνταρτικὴ δύναμις ἀνήρχετο περίπου εἰς 3 τάγματα. Ἔσπευσα εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης, ἀνῆλθον εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον. Εἶχα ὑποχρέωσιν, ὡς βουλευτής, καὶ ὡς Ἕλλην πολίτης, νὰ σπεύσω νὰ παράσχω κάθε πληροφορίαν εἰς τοὺς ὑπευθύνους. Τοὺς εἶπον, ὅτι αὐτὴ καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις καὶ φοβοῦμαι, ὅτι ἐὰν δὲν σπεύσητε, μετ’ ὀλίγον θὰ ἐκπνεύσῃ ἡ Ἀράχωβα. Μοῦ ἀπήντησαν ὅτι, εἴμεθα ἐν γνώσει τῆς καταστάσεως. Τὸ γνωρίζετε, τοὺς εἶπα, ἀλλὰ τί ἐκάματε; Ἀνεφέραμεν, ἤδη τὴν κατάστασιν, μοὶ ἀπήντησαν. Κύριοι βουλευταί, ἠναγκάσθην, τότε νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ ἐν τῇ Βουλῇ Γραφεῖον μου καὶ μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν αὐτὴν, νὰ ἔλθῃ. Προσῆλθεν ἐπίσης ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας καὶ οἱ βουλευταὶ κ.κ. Καλαντζόπουλος καὶ Καψάλης. Ἀπετάνθην εἰς τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ ἐξιστόρησα τὴν κατάστασιν. Ὄντως ὁ κ. ὑπουργὸς συνεκινήθη. Καὶ ἐδέχθη νὰ προσέλθῃ ἐκεῖ ἕνα μέρος τῶν στρατηγῶν τοῦ Ἐπιτελείου, μὲ τοὺς ὁποίους συνεζητήσαμεν καὶ ἀφοῦ συνεζητήσαμεν, ἐδόθη ἡ συγκατάθεσις, νὰ μεταβῇ ἕνα τάγμα εἰς ἐνίσχυσιν, καὶ ἐξεκίνησε τὸ τάγμα καὶ ἔφθασε ἐκεῖ, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐκινδύνευον οἱ μαχόμενοι εἰς τὸν Πλάτανον. Ὁ Πλάτανος ὀφείλει συνεπῶς, τὴν σωτηρίαν του εἰς αὐτὸ τὸ τυχαῖον γεγονός. Αὐτή, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ αὐτὰ τὰ δυστυχήματα καὶ ἄλλα πολλὰ προέρχονται ἐκ τῆς ἐλλείψεως οὐσιαστικῆς διοικήσεως. Εἶναι καὶ αὐτὸ ἕνα λάθος σπουδαῖον, διὰ τὸ ὁποῖον δὲν νικᾶ ὁ στρατός μας. Καὶ τελευταῖον λάθος, εἶναι, ὅτι δὲν ἐπιμελούμεθα τοῦ ἠθικοῦ του. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐπανέλαβα, ἐπανειλημμένως, ὅτι ἰδιαιτέρως τὸν ἀγαπῶ, τὸν ἐκτιμῶ, ἔχει παρανοήσει τὸν ρόλον του. Ἀποτελεῖ καὶ αὐτὸς μέλος τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου καὶ διὰ τοῦτο ἐννοεῖ νὰ ἐπεμβαίνῃ καὶ αὐτὸς εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ νὰ ἐρωτᾶται ἂν πρέπει νὰ μετακινηθῇ ἕνα τάγμα. Ἀλλὰ δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ ρόλος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἔχει ἕνα ὁλόκληρον βασίλειον διοικήσεως εἰς τὴν διάθεσίν του καὶ ἀντὶ νὰ τὸν βλέπωμε μετακινούμενον πότε εἰς Ἤπειρον καὶ πότε εἰς Ἰωάννινα, καλύτερα θὰ ἔκαμνε νὰ ἐκάθητο εἰς τὸ καλῶς θερμαινόμενον γραφεῖον του. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἔχει μίαν μεγάλην ἀποστολὴν νὰ ἐνισχύσῃ τὸν μαχόμενον στρατὸν εἰς ὁπλισμόν, πρῶτον.

§168Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.) Θὰ ὁμιλήσωμεν.

§169Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔχει ὅμως καὶ ὑποχρέωσιν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ τὸν ἐνισχύῃ καὶ ἠθικῶς. Ἀλλὰ τί πράττει δι’ αὐτὸ ὁ κ. ὑπουργός; Θὰ σᾶς φέρω ὡς παράδειγμα τὴν Κόνιτσαν. Εἰς τὴν Κόνιτσαν ἠγωνίσθη ὁ στρατός μας ἡρωϊκώτατα καὶ κατήγαγε μίαν περίλαμπρον νίκην. Καὶ ἡμεῖς τὸν ἐχειροκροτήσαμεν, διότι ἀνεκαλύψαμεν καὶ πάλιν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς Στρατός, ὑπάρχει, ὅτι ἡ φυλὴ ἡ Ἑλληνικὴ ὑπάρχει, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ ἀποθάνῃ. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἡ Βουλή, ἡ Κυβέρνησις τί ἔκαμεν εἰς τοὺς στρατιώτας αὐτούς; Εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς αὐτούς; Τί ἔκαμεν; Ποίαν τιμὴν τοὺς ἔκαμεν; Ἄλλο ἀπὸ λόγους ἐπαινετικούς, τοὺς ὁποίους εἴπομεν ἐδῶ, τίποτε ἄλλο. Προήχθησαν μόνον ὁ συνταγματάρχης Μπαλαντᾶς καὶ ὁ ταγματάρχης Τζουβάρας. Ἀλλ’ ἐρωτῶ: Μόνον ὁ συνταγματάρχης Μπαλαντᾶς ἐκράτησε τὰς ἐπιτεθείσας συμμορίας; Καὶ ἐπειδὴ μοῦ ἔκαμε τὴν τιμὴν νὰ μὲ ἐπισκεφθῇ εἰς τὸ γραφεῖον μου, ὁ κ. Παλαντᾶς, τὸν ἠρώτησα ἀφοῦ τὸν ἠσπάσθην: Κύριε συνταγματάρχα, σὲ συγχαίρω διὰ τὴν δρᾶσιν σου, ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Οἱ ἀξιωματικοί σας τί ἔκαμαν; Ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Καρβέλας, ποὺ εἶναι ἀπὸ τὸ χωριό μου, θέλω νὰ μάθω ἦτο δειλὸς ἢ ἀνδρεῖος; Ἀνδρειότατος, μοῦ ἀπήντησεν. Καὶ τὸν ἠρώτησα, ἐν συνεχείᾳ: Ὁ ὑπολοχαγὸς Τίγκας, τοῦ ἄλλου λόχου, ἐπολέμησεν; Ἄριστα, μοῦ λέγει. Διατί τότε δὲν τοὺς ἐπροτείνατε ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ; Εἶπεν: Τοὺς ἐπρότεινα διὰ τὸ χρυσοῦν ἀριστεῖον ἀνδρείας, μοῦ ἀπήντησε, διότι, οἱ ἴδιοι ἀξιωματικοὶ εἶχον ἀνδραγαθήσει εἰς τὸ Μέτσοβον, καὶ εἶχε κάμει πρότασιν προαγωγῆς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ. Ἐθεώρησα ὅμως ἐντροπήν μου νὰ ὑπογράφω κάθε τόσο προτάσεις ἐπ’ ἀνδρείᾳ καὶ νὰ μὴ ἐκτελῶνται, καὶ ἐνόμισα καλύτερον νὰ τοὺς προτείνω διὰ τὸ παράσημον τῆς ἀνδρείας. Καὶ ἐρωτῶ, τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν: Διατὶ δὲν ἔπραξεν ὅ,τι ἐχρειάζετο καὶ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν ἀνθυπολοχαγόν, κύριε ὑπολοχαγέ, τῆς σήμερον, καὶ εἰς τὸν ὑπολοχαγὸν, κύριε ὑπολοχαγέ, λοχαγέ, σᾶς συγχαίρω. Ποῖος σᾶς ἐστέρησε τῆς πρωτοβουλίας αὐτῆς, ἡ Βουλὴ ἢ ἡ Κυβέρνησις;

§170Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ὁ νόμος. Περιμένομεν προτάσεις.

§171Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔχετε προτάσεις. Ἔχετε τοῦ Μετσόβου τὰς προτάσεις.

§172Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπ. Στρατ.). Αὐτὰ θὰ τὰ ποῦμε.

§173Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Σᾶς ἐρωτῶ: Τί ἔγινε μὲ τὸν ταξίαρχον Παπαδόπουλον, τὸν ἐπικαλούμενον «Παπποῦν»;

§174Γ. ΑΣΤΕΡΙΟΥ. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀναφέρετε ὀνόματα. Δὲν εἶναι ὀρθόν.

§175Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι δυνατόν, ἀτυχῶς, προκειμένου νὰ καταλογίσωμεν σφάλματα τινὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τὰ ὁποῖα ἐλπίζω, ὅτι θὰ διορθώσῃ, δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ μὴν ἀναφέρω συγκεκριμένα γεγονότα. Δὲν τὸ κάμνω διὰ νὰ δημιουργήσω ἐντυπώσεις, ἀλλὰ διὰ νὰ ἠμπορέσῃ, ὁ κ. ὑπουργός, νὰ κατατοπισθῇ. Ὁ ταξίαρχος, λοιπόν, Παπαδόπουλος, ἀνδραγαθήσας εἰς τὸ Ρίμινι, ἦλθεν ἐδῶ καὶ συμμετέσχε τοῦ ἀγῶνος, κατὰ τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου καὶ ἀφοῦ συνεπλήρωσε τὴν ταξιαρχίαν τοῦ Ρίμινι, μετὰ τὴν καταστολὴν τοῦ κινήματος, ἐστάλη καὶ εὑρίσκεται ἤδη, ἀπὸ δύο καὶ πλέον ἐτῶν, ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ταξιαρχίας του εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Λαρίσης. Εἶναι γνωστὸς εἰς ὅλους ἐκεῖ, ὁ Παπαδόπουλος. (Χειροκροτήματα). Ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Πλαστήρα, διεβίβασε ὅλας τὰς προτάσεις, τὰς ἐπ’ ἀνδραγαθίᾳ, εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ μαζὶ καὶ τὰς προτάσεις, τὰς ἀφορώσας, τὸ Ἀλβανικὸν μέτωπον καὶ τὴν Μέσην Ἀνατολὴν. Καὶ τὸ Συμβούλιον τὰς ἀπεδέχθη καὶ ἀπεφάνθη: Νὰ προαχθοῦν. Δὲν προήχθη ὅμως ὁ Παπαδόπουλος καὶ κατέφυγεν εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας. Καὶ αὐτό, ἀπαντᾶ ὁμοθύμως: «Νὰ προαχθῇ». Ἀλλά, ὁ Παπαδόπουλος καὶ πάλιν δὲν προάγεται. Καὶ ἐὰν ἐρωτήσετε τὸν κ. ὑπουργόν, διατί; Θὰ σᾶς ἀπαντήσῃ: Ὁ νόμος. Δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μὲ τοιαύτην τακτικὴν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιζητῶμεν καὶ νὰ ἐπιτύχωμεν τὴν νίκην. Δὲν πταίει ὁ νόμος.

§176Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὄχι ὁ νόμος. Ὁ Ἑλληνικὸς φθόνος. Ἔτσι ὀνομάζεται καὶ εἰς αὐτήν καὶ εἰς ἄλλας περιπτώσεις.

§177Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν λέγει ὁ νόμος, ὅτι οἱ ὑπουργοὶ ὑποχρεοῦνται νὰ ἐκτελοῦν τὰς ἀποφάσεις τοῦ Συμβουλίου Ἐπικρατείας; Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐξέλθω τοῦ καθαρῶς στρατιωτικοῦ θέματος, διὰ νὰ εἴπω, ὅτι μὲ ὅλον τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ πρὸς τὸν Πρόεδρον αὐτῆς κ. Σοφούλην, νὰ εἴπω ὅτι εἶναι καὶ οἱ δύο ὑπαίτιοι διὰ τὸν μὴ ἔγκαιρον ἐξοπλισμὸν τοῦ στρατεύματος. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐξεδηλώθη ἡ στάσις τοῦ ΕΑΜ, καὶ ὁ Οὐΐνστων Τσῶρτσιλ ἔφθασεν ἕως ἐδῶ καὶ παρ’ αὐτῶν ἐπυροβολήθη, ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἐδήλωσεν, ὅτι ἔκαμε λάθος ποὺ ἔδωκεν ὅπλα εἰς αὐτούς. Ἐδημιουργήθη δὲ χάρις εἰς τὴν ἐαμικὴν προπαγάνδαν ἡ ἐντύπωσις ὅτι, κατὰ πλειοψηφίαν εἴμεθα ἐαμῖται, ἐκ τούτου δὲ καὶ ὁ δισταγμὸς τῶν Ἄγγλων νὰ μᾶς χορηγήσουν ὅσα ὅπλα ἐχρειάζετο ὁ στρατός μας. Καὶ δὲν κατεβλήθη καμμία προσπάθεια ἐκ μέρους τῶν Κυβερνήσεων τῶν προηγουμένων πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν καὶ πρὸς διάλυσιν τῆς ψευδοῦς αὐτῆς ἐντυπώσεως. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ δὲ ἐπίσης ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος τόσα ἄλλα ζητήματα ἐχειρίσθη καλῶς καὶ βεβαίως ἡ Πατρὶς θὰ τὸν εὐγνωμονῇ, ὅτι καὶ αὐτὸς εἰς τὸ κεφάλαιον τοῦτο οὐδὲν ἔπραξε. Ἰσχυρίζεται τὸ βιβλίου τοῦ Μπέρνς, εἰς τὸ ὁποῖον ἀναφέρεται ὅτι μεταξὺ μιᾶς χειραψίας, ὡμίλησεν εἰς τὸν κ. Μπὲρνς διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ οὗτος τὸν παρέπεμψεν εἰς τὸ παληατζίδικο τῆς Γερμανίας. Δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸ ἦτο μία σοβαρὰ προσπάθεια, διότι, κύριοι βουλευταί, ἐνῷ βλέπομεν ὅλοι ὅτι, διάχυτος εἶναι ἡ ἀγάπη τῆς Ἀμερικῆς, πρὸς ἡμᾶς, καὶ τοῦ Προέδρου αὐτῆς Τροῦμαν εἰς τρόπον ὥστε νὰ μᾶς δίδουν ἀφειδῶς τὰ ἑκατομμύριά των, δὲν μᾶς ἔδωκαν ὅμως ὅπλα. Διατί; Εἶναι ἕν ἐρώτημα τὸ ὁποῖον θέτει κάθε ἄνθρωπος. Ἡ ἀφορμή, κύριοι βουλευταί, εἶναι βαθυτέρα. Ὁ κομμουνισμὸς δὲν ἠργάσθη ἐπὶ ματαίῳ. Κατώρθωσε νὰ δημιουργήσῃ μίαν ἀτμόσφαιραν, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὥστε νὰ πείσῃ, ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον, νὰ ἀναδιοργανώσωμεν ἕνα στρατὸν ὅπως ὁ ἄλλοτε τοιοῦτος, τῶν 350 χιλιάδων, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ παίξῃ πάλιν ἱστορικὸν ρόλον. Καὶ εἰς αὐτὴν τὴν προπαγάνδαν ἡμεῖς δὲν ἀντετάχθημεν. Εἰς τὰς μεταβάσεις του εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ τὴν Ἀγγλίαν, εἰς τὸ πολυτελὲς ἐπιτελεῖον του ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως οὐδέποτε συμπεριέλαβε καὶ καταλλήλους πρὸς τοῦτο ἀξιωματικούς. Καὶ οὕτω δὲν ὑπεστηρίξαμεν ὅτι ὑπάρχει ἡ αἰωνία Ἑλληνικὴ ψυχή, καὶ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος δύναται νὰ συγκροτήσῃ στρατὸν καὶ πάλιν ἱστορικόν. Οὕτω ἐὰν μόνον θὰ κατορθώναμεν νὰ τοὺς πείσωμεν θὰ εἴχομεν ὅλων τῶν εἰδῶν τὰ ὅπλα. Διότι, ἐὰν ἡμεῖς συγκροτήσωμεν ὅπως ἠμποροῦμεν νὰ τὸ πράξωμεν, στρατὸν 400 χιλ. ἀνδρῶν ὅστις καὶ ἄλλοτε ἀντεμετώπισεν αὐτὸς 700 χιλ. Ἰταλικοῦ στρατοῦ, καὶ ἐξηνάγκασεν εἰς ἐπέμβασιν καὶ τὸν Γερμανικὸν στρατόν, διὰ νὰ κάμψῃ τὴν ἀντίστασίν του, ὁ στρατὸς αὐτὸς εἶναι εἰς θέσιν καὶ τοῦτο θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς εἴπωμεν καὶ νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι, ὅταν εὑρεθῶσι πάλιν εἰς δύσκολον θέσιν θὰ ἠδύνατο ὁ στρατὸς τῶν 400 χιλιάδων, καταλαμβάνων τὴν γραμμὴν τῆς Πίνδου, τοῦ Ἁλιάκμονος καὶ τοῦ Ὀλύμπου, νὰ συγκρατήσῃ στρατὸν τοὐλάχιστον ἑνὸς ἑκατομμυρίου ἐπιδρομέων, νὰ σώσῃ οὕτω τὸν Ἑλληνισμόν, ἀπὸ μίαν καταστροφὴν καὶ νὰ παράσχῃ καὶ πάλιν ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἀνθρωπότητα. (Χειροκροτήματα). Αὐτὸ δὲν τὸ ἀντελήφθη ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος δεικνύει ὑπερβάλλουσαν αἰσιοδοξίαν, ἀλλ’ ὅστις νομίζει ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς παράγων πρέπει νὰ ἀγνοηθῇ, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ἀναμένωμεν τὰ πάντα ἀπὸ τὴν ἐξωτερικὴν βοήθειαν. Ἀλλὰ, καὶ χωρὶς νὰ μὲ παρεξηγήσουν, τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, καὶ ὁ σεβαστὸς ἀρχηγὸς αὐτοῦ, οὐκ ὀλίγον πταίουν καὶ αὐτοὶ διὰ τὸ ἴδιον ζήτημα.

§178Γ. ΜΕΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, δὲν ὁμιλῶ ἐγὼ διὰ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ ἀπαντήσω.

§179Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶπον ἀκόμη τίποτε.

§180Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἐπειδὴ τὴν οὐσίαν ἤδη ἐθίξατε, ἔχω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, καὶ ἐγὼ εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐκπροσωπήσω τὴν χώραν μας, μὲ ἄλλην ἀποστολήν. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ ἀνέπτυξα μὲ ὅσην ἦτο ἀνθρωπίνως δυνατὸν δύναμιν ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ βήματος λέγετε, εἰς τοὺς ἁρμοδιοτέρους κύκλους καὶ παράγοντας, καὶ δὲν τὸ ἔπραξα εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ τὸ ἔπραξα κατόπιν ἐντολῆς προσώπων πλέον ὑπευθύνων ἀπὸ ἐμέ. Ἑπομένως, ὅ,τι ἔχετε νὰ εἴπητε ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ νομίζω ὅτι, εἶναι κἄπως ἀδικαιολόγητον καὶ ἄκαιρον.

§181Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε συνάδελφε, μὲ προκαλέσατε. Μακρὰν ἀπ’ ἐμοῦ ἡ σκέψις ὅτι τὸ ἱστορικὸν κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι ἱστορικὸν καὶ δὲν ἔχει πατριωτισμὸν μέγαν. Ἀλλὰ ἄνθρωποι εἴμεθα καὶ ὡς θνητοὶ σφάλλωμεν. Λησμονεῖτε τὸν κατευνασμόν; Λησμονεῖτε τὴν θεωρίαν αὐτήν, τὴν ὁποίαν διεκήρυξεν ὁ ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων κ. Σοφούλης, καὶ ἔλεγε, «δὲν θέλομεν ὅπλα. Δὲν θέλομεν πόλεμον». Καὶ δὲν νομίζετε, κ. συνάδελφε, ὅτι καὶ τοῦτο θὰ συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ μὴν ἔχωμεν ὅπλα; (Χειροκροτήματα).

§182Γ. ΜΕΛΑΣ. Ποσῶς δὲν συνετέλεσεν.

§183Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Ἄλλο ἡ θεωρία τοῦ κατευνασμοῦ, καὶ ἄλλο τὰ ὅπλα τοῦ στρατοῦ.

§184Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Αἱ περιστάσεις, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι δύσκολοι καὶ εἶναι ἀνάγκη εἰλικρινείας. Καὶ τώρα, κύριοι βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μου νὰ δώσω καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου, ὅσον ἠμπορῶ ταχέως τὴν συνταγήν μου, διότι σᾶς ἐκούρασα. Καίτοι πιθανὸν νὰ διατρέξω καὶ ἐγὼ τὸν κίνδυνον ὡς ἄλλος ἀπὸ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, νὰ χαρακτηρισθῶ παρ’ αὐτοῦ ὡς ἰατρὸς κομπογιανίτης. Κύριε ὑπουργέ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀντιλαμβάνεσθε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ τρέχῃ τὸ αἷμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπ’ ἄπειρον. Πρέπει νὰ χαράξητε μίαν πολιτικήν. Πρέπει νὰ εἴπητε τέλος πάντων πότε θὰ τελειώσωμεν. Ἐὰν ὑποθέτετε ὅτι, θὰ τελειώσωμεν εἰς 6 ἢ 8 μῆνας νὰ τελειώσετε ἀμέσως τὰ κέντρα τῆς σωματικῆς ἀγωγῆς. Νὰ πάρετε τὰς 20 χιλιάδας αὐτοὺς στρατιώτας τὰς ἀσκουμένας εἰς σωματικὰς ἀσκήσεις καὶ τοὺς ἐκπαιδευτὰς καὶ νὰ ἐνισχύσητε τὸν μαχόμενον στρατὸν μέχρις ὅτου σᾶς ἔλθουν ὅπλα. Θὰ ἔχετε οὕτω 60 χιλιάδες μαχητὰς ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐπιβαρύνσεως. Δεύτερον, περιωρίσατε ἀρχίζοντες ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον σας, τὸ ἰδικόν σας Ἐπιτελεῖον, τοὺς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὑπηρετοῦντας στρατιώτας καὶ ἔπειτα τοὺς στρατιώτας, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον. Περιωρίσατε ἀκόμη, τοὺς στρατιώτας τῶν Ἐπιτελείων τῶν Μεραρχιῶν καὶ Ταξιαρχιῶν καὶ ἐνισχύσατε ἐπίσης δι’ αὐτῶν τὸν μαχόμενον στρατόν μας. Περιωρίσατε ἀκόμη, κύριε ὑπουργέ, τὸν πολυτελῆ μετόπισθεν στρατόν, τὴν ὑγειονομικὴν καὶ τὴν κτηνιατρικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ὅλα ἐπίσης τὰ ἄλλα σώματα καὶ ὑπηρεσίας τῶν ὁποίων ἀποτελοῦν σχεδὸν στρατὸν βοηθητικὸν δι’ ἕνα στρατὸν 400 χιλιάδων περίπου ἀνδρῶν. Πάρετε τοὺς στρατιώτας ὅλους αὐτούς, καὶ ἐνισχύσατε τὸ μέτωπον. Οὕτω θὰ ἔχητε 70 χιλ. τουφέκια, τοὐλάχιστον εἰς τὴν γραμμήν, μέχρις ὅτου, ὅπως ἐλπίζομεν, ἔλθῃ ἡ ἀρωγὴ τῶν ὅπλων. Ἐπίσης, κύριε ὑπουργέ, ζητήσατε πληροφορίας καὶ θὰ μάθετε, ὅτι δὲν εἶναι μόνον οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ἐπιτελείου 240, ὡς ἐδηλώσατε ἀλλ’ εἶναι ὑπὲρ τετρακόσιοι, καὶ θὰ μάθητε ἐπίσης ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ διὰ τοὺς ὁποίους ὡμίλησα προηγουμένως, καὶ οἵτινες ἠνδραγάθησαν εἰς τὸ Μέτσοβον, καὶ εἰς τὴν Κόνιτσαν, ἔχουν τὸν τρίτον χειμῶνα τὸν ὁποῖον διανύουν εἰς τὸ μέτωπον, καίτοι ἔχουν καὶ αὐτοὶ ἀνάγκην νὰ ἴδουν τὰ παιδιά των καὶ τὰς γυναῖκας των. Κύριε ὑπουργέ, κατερχόμενος τοῦ βήματος σᾶς λέγω ὅτι ὡς ἡγούμενος τῶν ἀναπήρων πολέμου ἀξιωματικῶν, ἔχω τὴν συγκατάθεσίν των, ἠμπορῶ καὶ αὔριον ἀκόμη νὰ διαθέσω 200 ἀξιωματικοὺς οἵτινες δύνανται νὰ ἀναλάβουν ὑπηρεσίαν καὶ ἐδῶ καὶ ἀλλαχοῦ, διὰ νὰ ἐλευθερωθοῦν ἰσάριθμοι ὑγιεῖς ἀξιωματικοὶ καὶ νὰ σταλοῦν εἰς τὸ μέτωπον πρὸς ἀνακούφισιν τῶν συναδέλφων των. Ἔχω ἀκόμη, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι: Προχθὲς ἀνεγνώσθη εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰ πολεμιστῶν παραπονουμένων διὰ τὰ ἐπιδόματα τῶν οἰκογενειῶν των. Δὲν πρέπει νὰ ἀκούωνται τοιαῦτα παράπονα. Ἐξοικονομήσατε τὰ χρήματα, ζητήσατε ὅ,τι χρειάζεται, πάρετε καὶ τὸ σπίτι μου ἀκόμη, τί μοῦ χρειάζεται ὅταν κινδυνεύουν τὰ πάντα, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ στερηθοῦν οἱ ἔφεδροι ἀπὸ τὰ ἐπιδόματά των καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀκούωμεν παράπονα ἀπὸ αὐτούς.

§185Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§186Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τονώσατε, κ. ὑπουργέ, διὰ παντὸς τρόπου τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ διότι αἱ περιστάσεις εἶναι ἐξαιρετικὰ δύσκολοι. (Χειροκροτήματα).

§187ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου.

§188Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Κύριοι βουλευταί, εἶναι γεγονὸς ὅτι ἀπὸ διετίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔλεγον πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἂν καὶ τοῦτο δὲν ἦτο ἀναγκαῖον διότι τὸ εἶχε κατανοήσει ἐκεῖνος, ὅτι ἡ πατρὶς μάχεται τὸν σκληρὸν ἀγῶνα. Κατ’ ἐπανάληψιν ἐτόνισα, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ εἶναι πάντοτε πλήθουσα καὶ οἱ βουλευταὶ παρόντες, ὅταν συζητῶνται θέματα, τὰ ὁποῖα ἀπασχολοῦν τὸ Ἔθνος, διότι κάθε διαβάτης ὅταν βλέπῃ τὸν βουλευτὴν νὰ μὴ εὑρίσκεται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅταν συζητῶνται τοιαῦτα θέματα, ἔχει κακὴν ἰδέαν περὶ τοῦ Κοινοβουλευτισμοῦ καὶ πολὺ δικαίως. Ἐτονίσαμεν, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ πατρίς μας εἰς τὸν μεγάλον ἀγῶνα, προσέφερεν ὅ,τι εἶχε καὶ ἐνίκησεν ἀναντιρρήτως. Εἶναι γεγονὸς ὅτι οἱ Ἕλληνες πρῶτοι ἔδωσαν τὴν νίκην, καὶ οἱ σύμμαχοί μας ἀνεγνώρισαν ὅτι ἡ πατρίς μας ἐνίκησεν εἰς τὸν ἀγῶνα. Καὶ μετὰ τὴν κατάκτησιν τῆς χώρας μας οἱ Ἕλληνες ἔφευγον νὰ μεταβοῦν εἰς τὴν ξένην ὅπου τοὺς ἐκάλει τὸ καθῆκον πρὸς τὴν πατρίδα μας. Διότι, κύριοι, δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι ἡ πατρίς μας εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀπεκάλυψεν τὸν μῦθον τοῦ ἀηττήτου τῆς μεγάλης αὐτοκρατορίας τῶν 8.000.000 λογχῶν. Ἠσθάνθη τὴν στιγμὴν ἐκείνην ὅτι εἶχε καθῆκον ὕψιστον νὰ ἡγηθῇ τοῦ ἀγῶνος, καὶ ἡνωμένον τὸ Ἔθνος νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὴν ἐλευθερίαν, διὰ τῆς ὁποίας τόσα καλὰ τὸ Ἔθνος προσεπορίσθη. Ἐχθροὶ τῆς πατρίδος, οἵτινες ἐπεβουλεύθησαν τὴν τύχην της, ὀργάνωσαν ἀπὸ χρόνου μακροῦ μίαν μειονότητα, ἡ ὁποία παρεπλάνησε τοὺς πτωχούς, διότι τοὺς ὑπεσχέθη εὐημερίαν καὶ εὐτυχίαν, καὶ ὅ,τι δήποτε ἐκεῖνοι ἄλλο ἤθελον ἐὰν ἀνέβαινον εἰς τὰ βουνά, καὶ τοὺς ἔλεγεν ὅτι ἔκανεν ἀγῶνα ἀπελευθερώσεως. Τὸν ἀγῶνα τοῦτον τὸν ἀπατηλὸν ὁ εὐφυὴς ἀγροτικὸς καὶ ἐργατικὸς Ἑλληνικὸς λαὸς τὸν ἀντελήφθη καὶ ἀντέστη εἰς αὐτόν, ἐνῷ ὁ κόσμος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶχε καθῆκον νὰ πράξῃ τοῦτο, τὸν ἐνίσχυσεν, εἴτε δι’ ἀδρανείας, εἴτε συνεργαζόμενος μὲ ἐκεῖνον, καὶ τέλος ὅταν τὸ Ἔθνος ἦτο μαραμένον, διότι μαραμένον ἐφάνη, καθ’ ὅσον οἱ ξένοι —εἰς τὴν ξένην— δὲν εἶχον τὴν δύναμιν νὰ ἐπιβάλλουν τοὺς νόμους εἰς τὴν πατρίδα μας, ἐπίεζον ὅλον τὸν κόσμον —ὄχι, κύριοι, κατὰ τὸ Δεκεμβριανὸν κίνητρα, διότι τοῦτο ἀπετέλει τὴν τελευταίαν ἐπιβολὴν τοῦ Σλαυϊσμοῦ ἐν τῇ πατρίδι μας— ἔσφαζον ἀπὸ τοῦ ἔτους 1942 μέχρι τοῦ 1943, καὶ ἔσφαζον τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἦσαν μάρτυρες, ἁπλῶς καὶ μόνον διότι ἐπίστευον εἰς τὴν πατρίδα, καὶ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐσκότωναν τοὺς ὕβριζον καὶ τοὺς ἐστιγμάτιζον ὡς προδότας. Καὶ ἡμεῖς ὡς βουλευταί, καὶ ὡς ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους καὶ ὡς Κυβέρνησις ἀντετείναμεν ὡς εἴχομεν ὑποχρέωσιν, καὶ φθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ γίνωμεν ὄργανα τῆς ἀντεθνικῆς προδοσίας καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι ἡ χώρα μας εἶναι χώρα δοσιλόγων καὶ νὰ ὁμιλῶμεν περὶ προδοσίας τῶν ἀληθῶν δημοκρατικῶν. Εἶναι ἀναντίρρητον κύριοι, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι ὁ πλέον δημοκρατικὸς λαὸς ἐν τῇ γῇ, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐδίδαξε τὴν Δημοκρατίαν. Τὸ διεκήρυξε τοῦτο ὁ Σταγρίτης φιλόσοφος ἀπὸ τὴν Ἀκρόπολιν, μὲ τὰ ὅσα ἔλεγεν περὶ δημοκρατίας καὶ ἐφθάσαμεν, ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, εἰς τὸ σημεῖον τῆς παρακλήσεως, συμμορφούμενοι δῆθεν πρὸς τὸ Διεθνὲς κλῖμα κλπ. Ὅλοι, οἱ κ.κ. βουλευταί, παρεῖδον τὸ ἔργον τους, διὰ τὸν λόγον, ὅτι δὲν ἀντελήφθησαν ὅτι, πρώτιστον καθῆκον μας, εὐθὺς ὡς ἐξελέγημεν, ἦτο νὰ πείσωμεν ὅλον τὸν κόσμον, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα, ζῇ ἡ δημοκρατία, δὲν ἠδυνήθημεν νὰ πείσωμεν τὸν κόσμον, ὅτι ἡ σφαγὴ εἰς τὴν πατρίδα μας, ἐγένετο μόνον ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐμίσουν τὴν Δημοκρατίαν, καὶ πρὸς τὸν σκοπόν, ὅπως ἐπιβληθῇ ἡ ἐρυθρὰ τυραννία. Καὶ ἐρωτῶ, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ἐκλεγεῖσα ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν, ὡς ἄλλοτε ἐτόνισα ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο ὁμιλῶν τὸν Μάϊον τοῦ 1946, εἶπον εἰς τὸν παρθενικόν μου λόγον, ὅτι ἀνήκομεν εἰς τὴν Συμπολίτευσιν, πλὴν ὅμως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αἰσθανόμεθα, ὡς καθῆκον, δὲν θὰ μᾶς ἐμποδίζῃ νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, διότι θεωροῦμεν καθῆκον μας νὰ ἀνήκωμεν εἰς τὴν πατρίδα μας πρῶτον καὶ ἔπειτα εἰς τὸ κόμμα, διότι τὸ κόμμα εἶναι μέσον πρὸς σωτηρίαν τῆς πατρίδος· εἴπομεν τότε, ὅτι ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ πείσῃ τὸν κόσμον ὅλον, ὅτι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔσφαξαν, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐδημιούργησαν τὰ τόσα κατὰ τὸν Δεκέμβριον, δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὴν Δημοκρατίαν, δὲν πιστεύουν εἰς τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ θέλουν νὰ τὴν ἐνταφιάσουν. Μοῦ ἔλεγε ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Κοψίδας, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐπισκεφθῆ προσφάτως τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας, ὅτι ἔμαθε εἰς τὴν Ἀμερικὴν, ὅτι εἰς δεξίωσιν τῆς Πρεσβείας μας, ἐν Οὐασιγκτῶνι, προεβλήθη κινηματογραφικὴ ταινία δεικνύουσα τὸν Ζαχαριάδην περιφερόμενον, εἰς τοὺς δρόμους τῶν Ἀθηνῶν, ζητωκραυγαζόμενος ἀπὸ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ποῖος, κύριοι, ὁ ἡγέτης τῆς προδοσίας. Καὶ ἐρωτᾶται, τί ἔπραξε, πρῶτον ἡ Κυβέρνησις, ἐφ’ ὅσον μάλιστα, διεβίβασε ὁ ἀξιότιμος κ. συνάδελφος, τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν; Εἶπεν, ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εὑρισκόμενος τότε εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ὅτι θὰ ἀναδιοργανώσῃ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν. Εἶναι ἀναντίρρητον, ὅτι ἐπῆγαν πλεῖστοι ὅσοι εἰς τὴν Ἀμερικήν, ὁ δὲ ἔντιμος ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφος, ὑπέβαλλεν ἐρώτησιν ἢ ἐπερώτησιν, δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἐρωτῶν ποῖοι καὶ πόσοι ἐπῆγαν εἰς τὴν Ἀμερικὴν καὶ πρὸς ποῖον σκοπὸν καὶ ἐν τούτοις μέχρι σήμερον δὲν ἔλαβεν ἀπάντησιν, καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ὁ ὁποῖος στερεῖται τοῦ παντός, ἀναμένει νὰ μάθῃ σχετικῶς. Ἀλλά, πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐκεῖ, εἰς τὴν ξένην ὅλος αὐτὸς ὁ κόσμος, ὁ ξένος πρὸς τὴν Πατρίδα, ὁ πιστεύων εἰς τὰ «κλίματα» καὶ τὰς ἄλλας ἀηδίας, ὁ μαμμόθρεπτος κόσμος, ὁ ξένος πρὸς τὰ Ἑλληνικὰ βουνά, καὶ τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον, ὅλος αὐτὸς ὁ σάπιος κόσμος προδίδει τὴν Πατρίδα. Καὶ ἐρωτᾶται: Ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ ἔχομεν ἢ δὲν ἔχομεν καθῆκον νὰ πείσωμεν τοὺς ξένους περὶ τῶν συμβάντων καὶ συμβαινόντων ἐνταῦθα, ὅταν βλέπωμεν ὅτι, αὐτὸς ὁ Πρόεδρος Τροῦμαν, ὁ μεγάλος ἐκεῖνος πολίτης τῆς Μεγάλης φίλης Δημοκρατίας, λέγει, διὰ νὰ πείσῃ τὸ Κογκρέσσον, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐκπροσωπεῖ τὰ 85% τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καί, συνεπῶς, κύριοι ἀντιρρησίαι καὶ ἐναντιούμενοι Ἀμερικανοὶ γερουσιασταὶ καὶ βουλευταί, εὑρίσκεσθε ἐν πλάνῃ. Κύριοι βουλευταί, πιστεύω, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ τὸ πιστεύω ὅτι, δὲν εἶναι εὔκολον καὶ δὲν εἶναι τοῦ παντὸς τὸ λαλεῖν. Δὲν ἔχω τὴν εὐτυχίαν νὰ εἶμαι ρήτωρ, ἀλλὰ ἐὰν ὑπάρχουν τοιοῦτοι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἢ καὶ ἔξω αὐτῆς, ὡς, εὐτυχῶς, ὑπάρχουν, ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις, αἰρομένη ὑπεράνω τῶν Κομμάτων, νὰ τοὺς χρησιμοποιήσῃ εἰς τὴν ξένην, διὰ νὰ μεταφέρουν ἐκεῖ τὸν παλμόν, ποὺ παρατηρεῖται σήμερον εἰς τὴν Πατρίδα μας. Διότι δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν ἱστορίαν, παράδειγμα, κ. βουλευταί, Χώρας νικησάσης, Χώρας προσενεγκούσης τόσας ὑπηρεσίας, ἡ ὁποία ὅμως ν’ ἀδικηθῇ τόσον καταφώρως, ὥστε νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον νὰ λέγωμεν: Νὰ διατηρήσωμεν τοὐλάχιστον τὰ ὑπάρχοντα. Καὶ νὰ βλέπωμεν νὰ ἔχουν ἀπαιτήσεις εἰς βάρος μας ἄνθρωποι, ὡς οἱ Βούλγαροι, οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν τοὺς συμμάχους ἢ νὰ λαμβάνουν μεγαλυτέραν ἀπὸ ἡμᾶς ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὴν Ἰταλίαν, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔλαβον μέρος καθόλου εἰς τὸν ἀγῶνα, διότι ἐντὸς 24ώρου κατέθεσαν τὰ ὅπλα καὶ κατέρρευσε πᾶσα ἀντίστασίς των. Οἱ ἴδιοι δὲ νὰ ἐξοπλίζουν σήμερον, καὶ νὰ παρέχουν πάσας τὰς ἀνέσεις εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προδίδουν τὴν πατρίδα μας, εἰς τοὺς κακοὺς Ἕλληνας!... Ὅλα αὐτά, συμβαίνουν δι’ οὓς λόγους ἀνεπτύχθη περισσῶς ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας ἀγορητάς. Πρέπει νὰ προσέξωμεν, κύριοι, τὸ ζήτημα τοῦ νὰ πείσωμεν τοὺς ξένους. Εἶπε, βεβαίως, ὁ φίλτατος κ. Μελᾶς, εἶπεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπε καὶ ὁ κ. Βενιζέλος, ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ τώρα ἔχουν πεισθῆ. Ἐγὼ ὅμως, κ. βουλευταί, συζητῶ μὲ Ἕλληνας ποὺ ἔρχονται ἀπὸ τὴν Ἀμερικήν, καὶ οἱ ὁποῖοι παρουσιάζουν τὴν ἀδιαφορίαν τοῦ Ἀμερικανοῦ πολίτου, ὁ ὁποῖος, μὴ ἔχων τὸ φιλοπερίεργον πνεῦμα τοῦ Ἕλληνος, πηγαίνει στὴν ἐργασία του, πηγαίνει εἰς τὸν κινηματογράφο, πηγαίνει εἰς τὴν ἐφημερίδα, ὅπου τοῦ παρουσιάζουν τὴν κατάστασιν τῆς Πατρίδος μας, ὅπως θέλουν, ὅτι ἔχομεν πλουσίους εἰς τὸ Κολωνάκι, καί, δὲν ἠξεύρω, τὶ ἄλλο. Ἡ Κυβέρνησις, κ. βουλευταί, δὲν παρουσιάζει δι’ ἐμὲ τίποτε τὸ ἀπροσδόκητον. Ἀπὸ τοῦ Νοεμβρίου 1946 ἐτόνισα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εὐθαρσῶς, ὡς ἐσυνήθισα πάντοτε νὰ ὁμιλῶ, ὅτι εἶναι καιρός, ἐπὶ τέλους, νὰ ἀξιοποιηθοῦν αἱ διάφοροι ἀξίαι καὶ εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Ἀτυχῶς δὲν εἰσηκούσθημεν καὶ τοιουτοτρόπως βλέπομεν εἰς τὰς Κυβερνήσεις ἐπίθετα ἄγνωστα καὶ ἀνθρώπους ἀγνώστους εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἐνῷ παλαιότερον, ὅταν τὸ Κοινοβούλιον ἀπετέλει χῶρον πανιερώτατον, οἱ περισσότεροι— διὰ νὰ μὴ εἴπω ἅπαντες— ἦσαν γνωστοὶ εἰς τὸν λαὸν ἀπὸ τοὺς πολιτικούς των ἀγῶνας. Δι’ αὐτὸ καὶ εἰς τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἀκόμη δυσφορία παρατηρεῖται, διότι ἀκριβῶς καὶ ἐκεῖνοι τὴν σωτηρίαν καὶ τὸ καλὸν τῆς Πατρίδος ἐπιθυμοῦν. Καὶ ἀπευθυνόμενος ἤδη πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν θέλω νὰ τοῦ εἴπω τὰ ἑξῆς: Ὁ στρατὸς μάχεται ἀπὸ διετίας. Ὁ στρατός, ὡς ἀνέπτυξε πανευγλώττως ὁ Ἀκαρνὰν συνάδελφος, ἀριθμεῖ 180.000 ἀνδρῶν. Ἐν τούτοις διὰ τὸν Καναδόν, διὰ τὸν Αὐστραλόν, διὰ τὸν Νορβηγόν, διὰ τὸν οἱονδήποτε ἀλλοδαπὸν καὶ φίλα προσκείμενον πρὸς τὴν Πατρίδα μας, τίθεται, βάσει δικαιοτάτου συλλογισμοῦ, τὸ ἐρώτημα: Βρὲ ἀδελφέ, εἶναι 180.000, ἐκεῖνοι εἶναι 15.000, γιατὶ δὲν συντρίβεται ἡ ἀνταρσία; Ἔχετε τὴν ἀπάντησιν ἕτοιμον, διότι εἶναι ἀνοικτὰ τὰ σύνορα. Τὸ συνομολογοῦμεν. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ: Ἡ Στερεὰ Ἑλλάς, ἡ Πελοπόννησος; Σᾶς ἐρωτᾶ ὁ λαός, σᾶς ἐρωτοῦν αἱ χῶραι, σᾶς ἐρωτᾶ ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος, κυβερνῆται τῆς Πατρίδος, ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἐκ Τρικάλων συνάδελφος, μεθαύριον θὰ σᾶς ζητήσῃ λογοδοσίαν εἰς τὰ δικαστήρια διότι δὲν ἐπετεύχθη ἡ νίκη, μολονότι ἦτο δυνατή, καὶ εἶναι δυνατή. Ἔχετε πατριωτισμὸν —τὸ συνομολογοῦμεν—καὶ τὴν Πατρίδα τὴν λατρεύετε, ἀλλὰ —εἶναι ἀλήθεια— δὲν δύνασθε νὰ ἀποδώσητε πλέον περισσότερα. Ἐδιάβασα προχθές, κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τὸ «Βῆμα» ἓν ἄρθρον τοῦ στρατηγοῦ Μερεντίτη —πρέπει νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν γνωρίζω κἂν τὸν ἄνδρα— ὑπὸ τὸν τίτλον «Προσέξατε τὰ τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς». Εἶμαι βεβαιότατος, ὅτι τὸ ἐδιάβασε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Λέγει εἰς ἓν σημεῖον τὸ ἄρθρον, καὶ μοῦ ἔκαμε καταπληκτικὴν ἐντύπωσιν. «...... ............ (Ἀναγινώσκει) ............». Ὄταν, κύριοι βουλευταί, ἕνας στρατηγός, σἂν τὸν Μερεντίτη, τὸν ὁποῖον ἐπανατονίζω, ἀγνοῶ, λέγει, ὅτι ἀπὸ πνεῦμα κακότητος, ἀπὸ πνεῦμα ἐμπαθείας, τὰ Συμβούλια ἔδιωξαν γενναίους, διὰ τοὺς ὁποίους ἔλεγεν ὁ Περικλῆς, ὅταν ἐζοῦσεν εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ ἐγεννᾶτο ἡ θεὰ Δημοκρατία, ὅτι «ἔργοις τὰς τιμὰς πρὸς τοὺς μαχητάς», κύριε ὑπουργέ, τῶν Στρατιωτικῶν «νὰ δίδωμεν», ἐρωτῶ· στρέφεται τὸ βλέμμα σας, πρὸς τὸν γενναῖον, τὸν σφαζόμενον Ἑλληνικὸν λαόν; Ἐγὼ λέγω τοῦτο, ἀναγνωρίζω εἰς τὸν στρατηγὸν Μερεντίτην, ὅτι ἔχει δίκαιον, διότι τὸν ἐκ Κορινθίας σφαγέντα ταγματάρχην τοῦ Πεζικοῦ Μπουλᾶν Παναγιώτην, τὸν πολεμήσαντα εἰς τὸ... (δὲν ἠκούσθη)... καὶ τιμηθέντα ἀπὸ τὸν κ. Κατσώταν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ ἐὰν εὑρίσκεται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ τὸ διαβεβαιώσῃ, τιμηθέντα μὲ τὸν Σταυρὸν τῆς ἀνδρείας καὶ ὁ ὁποῖος ἔδωσε, φίλε Γεώργιε Στρᾶτο. 7 ἀδέλφια εἰς τὸ ρεῦμα τῆς ἀτίμου ἐκείνης ρεμματιᾶς, τῆς Φενεοῦ, αὐτὸν τὸν ἐβάλατε εἰς τὸν Πίνακα Γʹ, ὄχι ἐσεῖς οἱ ἄλλοι. Εἰς τὸ ... (δὲν ἠκούσθη) ... τοῦ ... (δὲν ἠκούσθη) ..., ποὺ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ παρακολουθῶ τὸ φοβερὸν ἐκεῖνο καταιγιστικὸν πῦρ τοῦ ἐχθροῦ, ὁ συνταγματάρχης μου Χριστοβασίλης, ἔλεγεν, ὅτι ἐκεῖ λάμπει ἡ Ἑλληνικὴ ἀνδρεία καὶ νὰ εἶσθε ὑπερήφανοι δι’ αὐτόν, ἀλλὰ καὶ δυστυχεῖς διότι δὲν ἔχετε τὴν τιμὴν νὰ εἶσθε ἐκεῖ.

§189Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Ἐπικροτῶ, Κύριε ὑπουργέ, ἀπολύτως τὸ λεγόμενον. Ὑπῆρξε γενναῖος ἀξιωματικός. Δύναμαι νὰ τὸ γνωρίζω, διότι ὑπῆρξε καὶ ἀξιωματικός μου.

§190Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Κύριε Παπαδημητρίου, ἀτυχῶς ὁ στρατηγὸς Μερεντίτης τὸν ὁποῖον ἐξαιρετικῶς ἐκτιμῶ, προσκληθεὶς νὰ μετάσχῃ τοῦ Συμβουλίου ἀποστράτων ἀντιστρατήγων, διὰ νὰ ἐλέγξῃ τὸν πίνακα Βʹ δὲν ἐδέχθη. Προσεπάθησα διὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, νὰ τὸν πείσω, προσεπάθησα καὶ δι’ ἄλλων ὑπουργῶν, τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων μετὰ τῶν ὁποίων ἠξεύρω ὅτι συνδέεται. Καὶ πάλιν ἠρνήθη, ὥστε νομίζω ὅτι ὁ στρατηγὸς Μερεντίτης ἀδίκως καταφέρεται, διότι ἐὰν ἦτο μέσα θὰ ἔδιδεν ἄλλην κατεύθυνσιν αὐτός. Ἐγὼ ἐπιθυμῶ νὰ ἦτο ὁ στρατηγὸς Μερεντίτης μέσα.

§191Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Μπορεῖ νὰ μὴ θέλῃ νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν νομιμοποίησιν τῶν ἀποφάσεων τοῦ Συμβουλίου.

§192Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἄλλος ἀξιωματικὸς μὲ κρίσιν;

§193Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Καὶ ἓν ἄλλο παράδειγμα, διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ὁ ἐπίλαρχος Χρῖστος Λαζαρίδης. Κατ’ ἀρχὰς βεβαίως παρεσύρθη καὶ πῆγε εἰς τὸν Ἐλὰς, ὀργάνωσεν ὅμως ὁλόκληρον κίνημα, ἐπανεστάτησεν ὁλόκληρον Σύνταγμα. Κατεδικάσθη δὲ εἰς θάνατον ἀπὸ τὸν Ἐλὰς, καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, τὸν ἐγλύτωσαν αἱ Ἀγγλικαὶ δυνάμεις. Αὐτὸν τὸν ἔβγαλαν καὶ ἀπὸ τὸν Βʹ πίνακα.

§194Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι αὐτός, ὁ ὁποῖος ὠργάνωσε μέσα εἰς αὐτὸ τὸ κίνημα. Σήμερον παραγκωνίζεται. Ἐζήτησε νὰ ἐπιστρατευθῇ καὶ δὲν ἐπιστρατεύεται, ἐνῷ κατ’ ἀρχὰς ἐσεῖς, κύριε ὑπουργέ, εἴχατε ἐγκρίνει τὴν ἐπιστράτευσίν του.

§195Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδ)θίας). Πάντως, κύριοι βουλευταί, εἶναι γεγονὸς ὅτι ὀφείλομεν νὰ τονίσωμεν, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιθυμεῖ ὁμολογουμένως νὰ εἶναι ἄξιος τῆς ἀποστολῆς του, ἀλλὰ ἡ καλὴ θέλησις μόνον δὲν εἶναι ἀρκετὴ διὰ τὸν φορέα οἱασδήποτε ἐξουσίας. Πᾶς τις δικηγόρος ὁμιλῶν ἐνώπιον οἱουδήποτε δικαστηρίου, ἐπιθυμεῖ, νὰ εἶναι ὁ λαμπρότερος τῶν ρητόρων. Πᾶς τις ἐπαγγελματίας θέλει νὰ εἶναι ἀριστεύς, ἀλλὰ ἀτυχῶς ὑπόκειται εἰς τὸν νόμον τῆς φθορᾶς. Εἶναι ἀναντίρρητον, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι εὑρίσκομαι ἐν δικαίῳ, ὑποβάλλων τὸ ἀκόλουθον ἐρώτημα. Ἐπιστεύσατε ὅτι, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἐδημιούργησεν εἰς τὴν πατρίδα μας, ἄνδρας γενναίους, θὰ φθαρῇ; Ὁ λαός μας εἶναι ἁψὺς εἰς τὸν πόνον του. Σᾶς εἶπον τὴν ἄλλην φοράν, ὅτι ὅταν ὁ Ναύαρχος Σακελλαρίου μπῆκε εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν, εἶπεν εἰς τὸν Talbott τὰ ἑξῆς: «Ἐγὼ εἶμαι ὑπουργὸς ἢ ἐσεῖς;» Τοῦ λέγει ὁ Talbott: «Ἐσεῖς». Καὶ ἔτσι ἐκανονίσθη τὸ ζήτημα, ποῖος θὰ διώκει τὸ Ὑπουργεῖον. Μᾶς εἴπατε εἰς μίαν στιγμὴν ὀργῆς, διότι δὲν πιστεύω ὅτι ἐπιστεύατε, ὁ Γεώργιος Στρᾶτος, ὅτι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴπομεν εἰς τὸν κόσμον καὶ εἰς τὴν πατρίδα, ὅτι ὁ στρατός μας μάχεται γενναίως, ὅτι οἱ ἀξιωματικοί μας εἶναι ἀντάξιοι τῆς ἱστορίας καὶ τῶν στιγμῶν τῆς πατρίδος καὶ εἴπατε εἰς τὸν βουλευτὴν Βερροίας, τοῦ ὁποίου πολλοῦ γε καὶ δὴ νὰ θέλω νὰ ἀναλάβω τὴν ὑπεράσπισιν, εἴπατε ὅτι τάχα ὑβρίζει τὸν στρατόν. Ποτὲ δὲν συνέβη τοῦτο καὶ τὸ λέγω ἐν παρεκβάσει μὲ τὸν κοινοβουλευτικόν μου τοῦτον λόγον, διότι τὰ ζῶντα καὶ τὰ χυμώδη, ἐθνοπρεπῶς ἔχω καθῆκον νὰ τὰ τονίζω ἀπὸ τὸ βῆμα καὶ ὄχι κακῶς καὶ φθονερῶς νὰ διεξέρχομαι. Διότι, τοὺς ἐγγραμμάτους δὲν τοὺς βλέπομεν ἀπὸ τὸ μέτωπον ἀλλὰ ἀπὸ τὸν ψυχικὸν πολιτισμόν, ὁ ὁποῖος ἀναγκάζει τούτους νὰ ἐκδηλοῦν τὴν ψυχήν των μὲ ἀγάπην πρὸς τοὺς ἀντιπάλους. Ἡ εὐθύνη σας ὡς πλειοψηφία εἶναι βαρεῖα, ὡς ὅλων μας, ἀλλὰ ἡ ὑμετέρα μεγαλυτέρα. Ζητήσατε χρόνον χρονικὸν νὰ σκεφθῆτε καὶ εἴπατε εἰς τὸν ἀρχηγόν σας, ὅτι οἱ φίλοι σας ἀρχηγέ, δὲν δύνανται, ἂν καὶ συμπαθεῖς νὰ κατέχουν τὰ ὑπουργήματα. Ἐπέστη ἡ στιγμὴ ἡ ἱστορικὴ τῆς πατρίδος, νὰ ἀξιοποιήσωμεν τὰς ἀξίας νὰ τοποθετήσωμεν ταύτας εἰς τὸ μέγαρον τὸ ἐθνικόν, διὰ νὰ ζήσῃ ἡ Ἑλλάς. Διότι κάτω ἀπὸ τὸ μέγαρον τῆς Ἑλλάδος, κάτω ἀπὸ τὸ γεῖσον αὐτοῦ ὑπάρχει μία ρῆσις τῶν προγόνων, ἡ ὁποία λέγει: «Πατρός τε καὶ μητρὸς τε καὶ τῶν προγόνων ἁπάντων, ἁγιώτερον, σεμνότερον καὶ τιμιώτερον ἐστὶν ἡ Πατρίς», καὶ μία ἄλλη ρῆσις, τὴν ὁποίαν εἰς τὰς Θερμοπύλας ὁ Λάκων Λεωνίδας εἶπεν εἰς τὸν διαβάτην ποὺ περνᾶ, τὰ ἑξῆς: «Ὦ ξεῖν, ἀγγέλειν Λακεδαιμονίοις, ὅτι τῇδε κείμεθα τοῖς κείνων ρήμασι πειθόμενοι». Καὶ ὅταν οὕτω σκεφθῆτε καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι σᾶς ἀγαποῦν, θὰ ζήσουν καὶ θὰ δικαιωθοῦν καὶ συγγνώμη ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ποὺ μᾶς ἔχει ὑποβιβάσει, θὰ μᾶς δώσῃ καὶ πάλιν τὴν ἐπιτυχίαν θὰ πάρετε, ἔστω καὶ ἐὰν ἡμεῖς, δὲν θὰ ἔχωμεν τὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ἐπήραμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, τὴν θέσιν τοῦ κακοῦ κατηγόρου. (Χειροκροτήματα).

§196Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἀνασκοπήσωμεν τὴν πολεμικὴν ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ τῶν ἀρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερον, θὰ ἴδωμεν, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος οὐδέποτε καὶ εἰς οὐδεμίαν ποτὲ περίπτωσιν ἔτυχε νὰ ἀγωνισθῇ, ἔχον ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ πλεονέκτημα τῆς ἀριθμητικῆς ἔναντι τῶν ἀντιπάλων του ὑπεροχῆς. Πάντοτε τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος μέχρι σήμερον ἔναντι ὑπερτέρων ἐχθρικῶν δυνάμεων ἠγωνίσθη, ἀλλὰ καὶ πάντοτε ἡ τελικὴ κατίσχυσίς του ὑπῆρξε πράγματι συντριπτικὴ καὶ πλήρης. Τὸ ἀξίωμα ὅτι, εἰς τοὺς μεγάλους ἀγῶνας ἡ πίστις εἶναι τὸ δίκαιον ἑνὸς λαοῦ, αὐτὸ τὸ πνεῦμα τοῦ δικαίου ἐπαξίως κατευθυνόμενον κατισχύει πάντοτε τῆς ἀριθμητικῆς ὑπεροχῆς καὶ τῆς ὠμῆς βίας, τὸ ἀξίωμα αὐτὸ ἀσφαλῶς δὲν εὑρίσκει τὴν δικαίωσιν τόσον πλήρη εἰς τοὺς ἀνὰ τοὺς αἰῶνας ἱστορικοὺς ἀγῶνας τῆς Ἐθνικῆς φυλῆς. Καὶ ἀσφαλῶς εἰς τὸ ἀξίωμα αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ ἀνεύρωμεν τὴν ἐξήγησιν τοῦ θαύματος τοῦ Μαραθῶνος, τοῦ ἔπους τοῦ 1821 καὶ τοῦ ἄλλου ἔπους τοῦ 1940– 41. Σήμερον εἶναι ἡ πρώτη φορά, ποὺ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος ἀγωνίζεται ἔχον ὑπὲρ ἑαυτοῦ ἀναμφισβητήτως τὸ πλεονέκτημα τῆς ἀριθμητικῆς ἔναντι τῶν ἀντιπάλων του ὑπεροχῆς. Μία συγκριτικὴ ἀναμέτρησις, κύριοι, τῶν ἑκατέρωθεν δυνάμεων ἀποδεικνύει τὴν ἀλήθειαν ταύτην. Εἰς 20.000 ἀνέρχεται ἡ δύναμις τοῦ ἐχθροῦ, ἡ ἔνοπλος δύναμις εἰς 180.000 ἀνέρχεται ἡ ἔνοπλος δύναμις τοῦ Ἔθνους. Ἐλέχθη πολλάκις, καὶ εἶναι δίκαιον καὶ ἀληθές, ὅτι ὄπισθεν τῶν 20 αὐτῶν χιλιάδων ὑπάρχει ὁ τεράστιος ἀριθμὸς, ὑπάρχουν τὰ 400 ἑκατομμύρια τῶν σλαύων, οἱ ὁποῖοι βοηθοῦν τὰς εἴκοσιν αὐτὰς χιλιάδας, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν τὴν ἔνοπλον δύναμιν τοῦ ἀντιπάλου μας. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ δεδομένου κυρίως στηριζομένη ἡ Κυβέρνησις, προσπαθεῖ ὄχι μόνον ἡ παροῦσα ἀλλὰ καὶ ἄλλαι, νὰ συγκαλύψουν ἐν μέρει τὰς εὐθύνας των. Πολεμοῦμεν ἐναντίον τοῦ σλαυϊσμοῦ πολεμοῦμεν ἐναντίον 400 ἑκατομμυρίων σλαύων, ἐλέχθη ἀπὸ ὑπουργὸν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου.

§197Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι 400, 300 ἑκατομμυρίων.

§198Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Σύμφωνοι. Ὁ ἀριθμὸς τῶν 250 ἑκατομμυρίων περίπου, βεβαίως ἵσταται ὄπισθεν τῶν εἴκοσι αὐτῶν χιλιάδων, ἀλλὰ δὲν πολεμᾷ, οὔτε εἰσέρχεται εἰς τὸ ἔδαφός μας, ἁπλῶς δίδει μίαν ἐνίσχυσιν καὶ ἡ ἐνίσχυσις αὐτὴ ἔγκειται εἰς τὴν παροχὴν ὅπλων, μερικῶν ἐνδυμάτων, μιᾶς πενιχρᾶς ὑποδήσεως, μηδαμινῆς σχεδὸν τροφοδοσίας, μηδαμινῆς ἰατρικῆς καὶ νοσοκομειακῆς περιθάλψεως. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐνίσχυσις τοῦ μεγάλου αὐτοῦ σλαυϊκοῦ ὄγκου πρὸς τοὺς 20.000 συμμορίτας καὶ ἔναντι αὐτῆς τῆς ἐνισχύσεως ἔχομεν ἡμεῖς, τὸ Ἔθνος, τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ὑπολοίπου σχεδὸν τοῦ πεπολιτισμένου κόσμου, ἔχομεν μίαν θετικὴν ἐνίσχυσιν τῶν μεγάλων συμμάχων μας, ἔχομεν μίαν θετικὴν ἐνίσχυσιν τῆς Μ. Βρεττανίας, ἡ ὁποία ἐξικνεῖται μέχρι τοῦ νὰ ἀφήνῃ ἐδῶ εἰς τὴν Πατρίδα μας, ὡς σύμβολον οὕτως εἰπεῖν τῆς ἀποφασιστικότητός της, στρατιωτικὰς δυνάμεις διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας μας. Ἔχομεν ἐπὶ πλέον τὴν ἐνίσχυσιν τῆς μεγάλης Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας, ἡ ὁποία, ἐὰν τὴν ἐξετάσωμεν ἐν τῷ συνόλῳ εἶναι ἀσφαλῶς, ἀσυγκρίτως ὑπερτέρα ἀπὸ τὴν παρεχομένην ὑλικὴν ἐνίσχυσιν εἰς τὰς 20.000 τῶν συμμοριτῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πεισθῶμεν, δὲν ὑπάρχει κἂν τοιοῦτον ζήτημα, οὔτε δύναται νὰ τεθῇ ὅτι ὁ ὁπλισμός, ἡ ὑπόδησις, ἡ ἐπένδυσις, ὅλα τὰ ὑλικά, τὰ ὁποῖα παρέχονται συνολικῶς εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος, δὲν ὑπάρχει ἀμφισβήτησις ὅτι, εἶναι ἀσυγκρίτως ὑπέρτερα ἀπὸ τὰ παρεχόμενα εἰς τὰς 20.000 συμμορίτας.

§199Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Χίλιες φορὲς περισσότερα.

§200Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Μάλιστα. Ἔχομεν μόνον τὸ ζήτημα τῆς παραχωρήσεως τοῦ ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ. Ἀλλ’ ἡ παραχώρησις αὐτὴ πρὸς τοὺς συμμορίτας ἐγένετο ἴσως ἐξ ἰδικῶν μας εὐθυνῶν καὶ θὰ εἴπω περὶ αὐτοῦ κατωτέρω, ἢ μᾶλλον καὶ τώρα δύναμαι νὰ τὸ εἴπω. Ἐὰν δὲν εἴχωμεν ἐπιτρέψει ἡμεῖς τὴν συγκρότησιν μεγάλων συμμοριακῶν συγκροτημάτων, ἐὰν δὲν εἴχωμεν ἀφήσει τὴν ἄνεσιν αὐτὴν εἰς τὰ συμμοριακὰ συγκροτήματα, νὰ κινοῦνται ἐντὸς ἐλευθέρων χώρων, δὲν θὰ ἐλάμβανον τὰ πυροβόλα αὐτὰ καὶ ἐὰν τοὺς τὰ ἔδιδον, θὰ τὰ εἶχον ἀπωλέσει ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν φαντασίαν, τῶν περὶ οἱονδήποτε ζήτημα ἀδαῶν ἀνθρώπων, καὶ τὸ μικρότερον πρόβλημα λαμβάνει τὰς διαστάσεις ὑπερφυσικοῦ, ἀπειλητικοῦ φαινομένου, Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ὀλίγον ρεαλιστικῶς. Τὸ ἐὰν ἀπειλοῦν τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας μας οἱ Σλαῦοι, τὸ ἐὰν θὰ εἰσβάλουν ἢ ὄχι, αὐτὸ νομίζω, ὅτι διαφεύγει τῆς ἰδικῆς μας δικαιοδοσίας, εἶναι ζήτημα τῶν μεγάλων συμμάχων μας, οἱ ὁποῖοι ἐπὶ σκοπὸν ἵστανται, διὰ νὰ βάλουν πραγματικῶς κατὰ τοῦ τέρατος τοῦ σλαυϊσμοῦ, ἐὰν θελήσουν νὰ πατήσουν τὸ πόδι τους ἐπὶ τῆς χώρας μας. Αὐτὸ εἶναι τὸ καθῆκον τῶν μεγάλων συμμάχων μας καὶ νομίζομεν, ὅτι ἐν δεδομένῃ στιγμῇ θὰ τὸ πράξουν εἰς τὸ ἀκέραιον ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη. Τὸ καθῆκόν των νὰ μᾶς ἐφοδιάζουν τὸ πράττουν καὶ δικαίως ἴσως ζητοῦμεν κἄτι ἐπὶ πλέον, ἀλλὰ δὲν δικαιούμεθα νὰ ἀρνηθῶμεν ὅτι, τὸ πράττουν ἐν πολλοῖς. Καὶ τὸ καθῆκον τὸ ἰδικόν μας εἶναι, τὸ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς 20.000 ἀλητῶν, διότι αὐτοὶ εἶναι ποὺ μάχονται εἰς τὸ ἔδαφός μας, αὐτοὺς ἀντιμετωπίζει τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος σήμερον. Ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐλέχθη πρὸ ὀλίγου ὅτι, 180.000 ἄνδρες, μὲ τὴν ὑπεροχὴν εἰς ὁπλισμόν, τὴν συνολικήν, ἔναντι τῶν 20.000, δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς 20.000 αὐτὰς τῶν συμμοριτῶν! Ἀλλ’ ἐλέχθη καὶ τοῦτο τὸ ἀνήκουστον: Ὅτι ἀπαιτεῖται στράτευσις 1.000.000 ἀνδρῶν διὰ νὰ καλύψουν τὸν τεράστιον αὐτὸν χῶρον μέσα εἰς τὸν ὁποῖον διεξάγεται ὁ ἀγὼν οὗτος. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, πιθανῶς εἰδικώτερος περὶ τὰ Στρατιωτικὰ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, εἶπεν ὅτι, δὲν ἀπαιτεῖται 1.000.000 στρατοῦ, ἀλλ’ ἀπαιτοῦνται —καθώρισε μίαν ἀναλογίαν— ἀπαιτοῦνται 14 Ἕλληνες στρατιῶται διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν ἕναν συμμορίτην. Δηλαδή, ἀπαιτεῖται δύναμις 280.000, ἂς εἴπωμεν, ἐφ’ ὅσον ὁ Μᾶρκος Βαφειάδης θὰ συμφωνήσῃ νὰ μείνῃ μὲ τὰς 20 αὐτὰς χιλιάδας, διότι ἐὰν ἐκεῖνος δὲν συμφωνήσει καὶ τὰς κάμει 25.000, ἡ ἀναλογία τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, αὐτομάτως ἀνατρέπεται, διότι θὰ θέλωμεν πλέον 350.000.

§201Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Ἐπιτρέπετε; Ἐβάλατε εἰς τὸ στόμα μου πράγματα τὰ ὁποῖα, ἐγώ, τοὐλάχιστον δὲν εἶπον.

§202Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Τὰ εἴπατε, καὶ ὁ κ. Κουλουμβάκης, εἶπε, ὅτι θέλει νὰ πιστεύῃ ὅτι εἶναι τρόπος τοῦ λέγειν, κύριε ὑπουργέ τῶν Στρατιωτικῶν, ὄχι ὅτι πραγματικῶς χρειάζεται 1.000.000 στρατοῦ.

§203Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Ὅταν ἐζητεῖτε φρουρὰν εἰς ἕκαστον χωρίον, σᾶς εἶπον ὅτι, τότε χρειάζεται 1.000.000 ἀνδρῶν. Τέτοια πράγματα δὲν εἶπον. Σεῖς τὰ λέγετε διότι ἔτσι θέλετε.

§204Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι, δὲν εἴπατε αὐτό. Εἴπατε, ὅτι, λόγῳ τοῦ τεραστίου χώρου ἔχομεν ἀνάγκην 1.000.000 ἀνδρῶν διὰ νὰ καλύψωμεν ὁλόκληρον τὸν χῶρον αὐτόν. Τοῦτο δέ, κύριε ὑπουργέ, εἶπε καὶ ὁ μέχρι προχθὲς ὑφυπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀναφέρω τὴν γνώμην αὐτοῦ μόνον διότι εἶναι κατά τι ὑπεύθυνος ἡ γνώμη, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ ἕνα, ὁ ὁποῖος μέχρι χθὲς ἦτο ὑφυπουργός. Εἶπε καὶ ἐκεῖνος, ὅτι εἶναι ἀνεπαρκέστατοι αἱ ἐθνικαὶ δυνάμεις, διότι ὁ χῶρος τὸν ὁποῖον θέλομεν νὰ προφυλάξωμεν εἶναι τεράστιος.

§205Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Ποῖος ὡμίλησε περὶ ἑκατομμυρίου;

§206Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Εἴπατε τὴν λέξιν αὐτήν. Πάντως ἐλέχθη. Ἡμεῖς, κύριοι συνάδελφοι, ἀρνούμεθα ἀπολύτως νὰ στηρίξωμεν τὰς ἐλπίδας τοῦ Ἔθνους ἐπὶ τὴν νίκην εἰς τὰς χιμαιρικὰς αὐτὰς ἐπιδιώξεις, εἰς τοὺς χιμαιρικοὺς αὐτοὺς προϋποθετικοὺς ὅρους, τοὺς ὁποίους θέτει ἡ Κυβέρνησις. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, καὶ τὰς ἀναλογίας, τὰς ὁποίας, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, προέβαλεν, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐπιτύχωμεν καὶ πάλιν οὐδέποτε θὰ τὰς ἐπιτύχωμεν. Καὶ αὐτός, ἀκόμη, ὁ ὅρος εἶναι, ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, πραγματικὰ χειμαιρικὸς διότι ἡ ἀναλογία, δὲν δύναται νὰ κρατηθῇ σταθερά, ἐφ’ ὅσον ὁ ἐχθρὸς δύναται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ αὐξάνῃ τὰς δυνάμεις του. Ἀδυνατοῦντες, λοιπόν, νὰ στηρίξωμεν τὰς ἐλπίδας, ἐπαναλαμβάνω, τοῦ Ἔθνους ἐπὶ τὴν νίκην εἰς τοὺς χιμαιρικοὺς αὐτοὺς προϋποθετικοὺς ὅρους τῆς ἀδιακόπου, τῆς ἄνευ σχεδὸν τέρματος αὐξήσεως τῶν δυνάμεών μας, τῆς ἐν πολλοῖς ἀδυνάτου, δηλοῦμεν τοῦτο: Ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι Ἐθνικαὶ δυνάμεις εἶναι ἀπολύτως ἐπαρκεῖς νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς 20.000 τῶν ἀλητῶν αὐτῶν, καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνεπάρκεια, αὕτη δὲν ὑπάρχει εἰς τὸν Ἐθνικόν μας στρατὸν, ἀλλὰ ὑπάρχει ἀνεπάρκεια Κυβερνητικὴ καὶ μόνον. Διότι πρῶτον καὶ βασικὸν λάθος τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ὁποῖον καὶ προηγουμένως εἶπεν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Πρῶτον καὶ βασικὸν λάθος ἀποτελεῖ ἡ ἀποτυχία αὐτή, ἡ ἀποστολὴ, ἡ ὁποία ἐπεβλήθη εἰς τὰς ἐθνικάς μας δυνάμεις. Ἀποστολὴ τῶν ἐθνικῶν μας δυνάμεων εἶναι νὰ ἐξοντώσῃ τοὺς συμμορίτας, οἱ ὁποῖοι δρᾶν εἰς πόλεις, κωμοπόλεις καὶ χωρία καὶ ἡ ἐξόντωσις τῶν συμμοριτῶν δὲν εἶναι δυνατὴ μὲ τὴν ἀκολουθουμένην μέχρι σήμερον τακτικήν, ἡ ὁποία, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἀπόρροια τῆς τεθείσης, τῆς ἐπιβληθείσης ἀποστολῆς εἰς τὸν στρατόν. Διότι, ἐφ’ ὅσον εἰς τὸν στρατὸν ἐπεβλήθη ἡ ἀποστολὴ αὐτὴ τῆς διαφυλάξεως τῶν πόλεων, κωμοπόλεων καὶ χωρίων, βεβαίως καὶ ἡ τακτική του καθωρίσθη ἀναλόγως, καθωρίσθη ἀμυντική. Ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος, ἡ Κυβέρνησις, θέσει ὡς ἀποστολὴν τοῦ στρατοῦ, καὶ ἐν τῷ συνόλῳ του, ἀλλὰ καὶ μεμονωμένως, εἰς τὰς διαφόρους διοικήσεις περιοχῶν, τὴν ἐξόντωσιν τῶν συμμοριτῶν, ὅπου ἀνευρεθοῦν καὶ ὁπουδήποτε ἐμφανισθοῦν, ἀσφαλῶς τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ. Μὲ τὴν ἐσφαλμένην, αὐτήν, ὅπως εἶπον, ἀποστολήν, τὴν ὁποίαν ἔθεσεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸν στρατόν, εἶναι συνδυασμένη καὶ ἡ ἀκολουθουμένη ἀπὸ 8μήνου —ἀφ’ ὅτου δηλαδὴ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς τὴν ἀρχήν— τακτική, καί, ἡ τακτικὴ αὐτή, κατὰ τὸ 8μηνον αὐτό, χρονικὸν διάστημα, ὑπῆρξε καθαρῶς ἀμυντική, καθαρῶς στατική.

§207Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Ἡ Κυβέρνησις οὐδέποτε ἔθεσεν ὡς ἀποστολήν, τοῦ στρατοῦ τὴν φύλαξιν τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων. Τοὐναντίον, ἔθεσε μόνον τὴν ἐξαφάνισιν τοῦ συμμοριτισμοῦ· τίποτε ἄλλο. Εἰς τὰ παράπονα δὲ τῶν κ.κ. βουλευτῶν, ὅτι κινδυνεύει ἡ τάδε πόλις ἢ τὸ τάδε χωριό, ἀπήντησα ὅτι, ἐὰν θέλετε νὰ διαφυλάξετε πόλεις καὶ χωρία δὲν μᾶς ἀρκεῖ οὔτε 1.000.000 στρατός. Αὐτὰ εἶπον. Δὲν ἔχομεν πρόγραμμα διαφυλλάξεως πόλεων καὶ χωρίων. Βεβαίως ἔχομεν νὰ προστατεύσωμεν τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία, ἀλλὰ ὄχι νὰ τὰ διαφυλλάξωμεν. Τὸ πρόγραμμά μας εἶναι: Ἐξόντωσις τοῦ συμμοριτισμοῦ. Μὴ θέτετε βάσιν, λοιπὸν κακήν.

§208Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Αἱ βάσεις τίθενται ἐπὶ τῶν γεγονότων. Ἂς ἀφήσωμεν τί εἴπατε σεῖς. Παραδέχομαι πρὸς στιγμὴν αὐτὸ ποὺ λέτε, ὅτι, δὲν ἐθέσατε τὴν βάσιν αὐτήν. Ἀλλά, σᾶς ἐρωτῶ ἐγώ: Ἐκ τῶν πραγμάτων, τί προκύπτει; Ποίαν ἀποστολὴν ἀποδεικνύουν τὰ γεγονότα, ποὺ ἐθέσατε; Σᾶς ἐρωτῶ: Εἶναι ἐπιθετικὴ ἢ ἐνέργεια τοῦ στρατοῦ μας ἢ ἀμυντική; Νομίζω, κύριοι, ὅτι εἶναι τοῖς πᾶσι γνωστόν, ὅτι ὁ στρατός μας, μετὰ τὰς ἐπιχειρήσεις του, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, ἐπὶ ὀκτάμηνον περίπου, εὑρίσκεται ἐν ἀκινησίᾳ. Συνεπῶς, ἀνεξαρτήτως τῶν ὅσων σχετικῶς ἀνέφερεν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ γεγονὸς καὶ μόνον, ὅτι ὁ στρατὸς παραμένει εἰς ὡρισμένας περιοχὰς ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν καταδιώκει τὰς συμμορίας. Ἡ ἀμυντικὴ αὐτὴ τακτική, εἰς τὴν ὁποίαν κατηναλώθη ὁ στρατὸς εἶχεν, ὡς ἀνέπτυξαν καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ὀλέθρια ἀποτελέσματα καὶ δι’ αὐτὸν καὶ μόνον τὸν λόγον, ἡ Κυβέρνησις εἶναι σοβαρῶς ἐπικριτέα. Πρῶτον, διότι ἄφησε τεραστίας περιοχὰς τῆς ὑπαίθρου εἰς χεῖρας τῶν ἀνταρτῶν, ὥστε νὰ δύνανται νὰ ἐπιστρατεύουν τοὺς ἐθνικόφρονας καὶ νὰ ἐνισχύουν τὰς δυνάμεις των. Καὶ εἶναι προϊὸν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, διότι πρὸ τῆς ἀνόδου τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἀρχήν, ἡ δύναμις τῶν συμμοριτῶν ἀνήρχετο εἰς 10 ἕως 12 χιλ., ἐνῷ σήμερον, ἐπισήμως δηλοῦται, ὅτι ἀνέρχεται εἰς 25 χιλιάδας. Ἐγένετο συνεπῶς, ἡ Κυβέρνησις ἐν προκειμένῳ, ἀθέλητος στρατολόγος τοῦ Μάρκου. Ἄλλοι συνάδελφοι μᾶς εἶπον χθές, καὶ ἤδη ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνη, ὅτι ὁ στρατὸς ἀδικαιολογήτως καθ’ ἡμᾶς, ἦτο ὑποχρεωμένος κατὰ τὰς ἐσφαλμένας ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, νὰ παραμείνῃ, ὤφειλε τοὐλάχιστον νὰ ἐπιστρατεύσῃ ὁλόκληρον τὸν ἐθνικόφρονα κόσμον, ὥστε νὰ μὴ παραμείνῃ ὑλικὸν ἀνθρώπινον καὶ νὰ μὴ αὐξηθοῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, καὶ πλαισιωθοῦν αἱ τάξεις τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἀλλά, κύριοι, τὰ γενόμενα οὐκ ἀπογίγνονται. Αἱ εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἀσφαλῶς μεγάλαι, τεράστιαι· διότι τὸ γεγονὸς καὶ μόνον αὐτό, ὅτι καθήλωσε τὸν στρατὸν μας ἐπὶ ὀκτάμηνον, στρατὸν γενναῖον 180.000 ἀνδρῶν, καθήλωσεν εἰς μίαν καθαρῶς ἀμυντικὴν τακτικήν, ὥστε νὰ ὑφίσταται τὰς ἐπιθέσεις τῶν συμμοριτῶν, χωρὶς νὰ δύναται νὰ δημιουργήσῃ ἐπίθεσιν, ἀποτελεῖ μίαν τῶν μεγαλειτέρων εὐθυνῶν, καὶ αὐτὸ ἀσφαλῶς συνετέλεσεν καὶ συντελεῖ εἰς τὴν μείωσιν τοῦ ἐπιθετικοῦ πνεύματος τοῦ στρατοῦ, τοῦ ὁποίου θὰ εἴχωμεν μετ’ ὀλίγον ἀνάγκην. Σήμερον, κ. συνάδελφοι, εὑρισκόμεθα πρὸ τῆς ἑξῆς καταστάσεως. Ὁ συμμοριτισμὸς, σήμερον χάρις εἰς τὴν ἀνέλπιστον ἄνεσιν τὴν ὁποίαν παρεχώρησεν ἡ Κυβέρνησις, ἄνεσιν καὶ ἐλευθερίαν κινήσεων, κατώρθωσε τὰς μικρὰς διεσπαρμένας δυνάμεις, τὰς ὁποίας εἶχε διασκορπισμένας, εἰς τὰ διάφορα σημεῖα, νὰ τὰς συγκεντρώσῃ καὶ νὰ τὰς ὑπαγάγῃ ὑπὸ κοινὴν κεντρικὴν ἑνιαίαν διοίκησιν καὶ νὰ παρουσιάζεται σήμερον μὲ λόχους, τάγματα, ταξιαρχίας, δὲν γνωρίζω δέ, ἐὰν ἔδωσε καὶ τὸν τίτλον μεραρχίας, ἐφ’ ὅσον δὲ κατώρθωσε, χάρις ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὴν ἄνεσιν καὶ τὴν ἐλευθερίαν κινήσεων τὴν ὁποίαν ἀδικαιολογήτως καὶ ἀνενοχλήτως ἡ Κυβέρνησις παρεχώρησεν ἐπὶ 8 μῆνας χάρις εἰς αὐτὰς μόνον τὰς συνθήκας ἦτο ἑπόμενον νὰ δύναται νὰ χρησιμοποιῇ καὶ ὀρειβατικὸν πυροβολικόν, τὸ ἐζήτησε καὶ τὸ ἔλαβε, διότι πλέον ἔχει εὐχέρειαν νὰ κινεῖται μὲ μεγάλας δυνάμεις καὶ νὰ προστατεύεται ἀπὸ τὸ βαρὺ αὐτὸ ὅπλον. Καὶ οὕτω εὑρισκόμεθα σήμερον, πρὸ συγκεκροτημένου ἰσχυροῦ ἐχθροῦ ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμητικῆς δυνάμεως, πυρός, καὶ ὁπλισμοῦ. Τὸ Κράτος πιστεῦον ἀπολύτως, ὅτι κάθε στιγμή, ἡ ὁποία παρέρχεται, καθ’ ἡμέραν ἐν ἀναμονῇ ὑλικοῦ καὶ προσαυξήσεως τῶν δυνάμεών μας, εἶναι ὀλεθρία διὰ τὸν ἀγῶνα, μὲ τὰς ὑπαρχούσας δυνάμεις, κ. συνάδελφοι, πρέπει τὸ ταχύτερον νὰ γίνῃ ἡ ἐξόρμησις, ἐξόρμησις καθολική. Ἡ ἐξόρμησις κατ’ ἀρχὰς πρέπει νὰ γίνῃ ἀπολύτως συγκεντρωτική. Ἡ πρωτοβουλία πρέπει νὰ ἀνήκῃ εἰς τοὺς διοικητὰς Σωμάτων, Μεραρχιῶν ἢ καὶ Ταξιαρχιῶν, τὸ πολύ, διότι ἔχουν αἱ δυνάμεις μας νὰ ἀντιμετωπίσουν ἰσχυρὰ πλέον συμμοριακὰ συγκροτήματα. Εἶναι ἀπολύτως βέβαιον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ ὑπάρχων στρατὸς μὲ τὰ ὑπάρχοντα μέσα ἐξορμήσῃ ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν ἀσφαλῶς μὲ ὀλίγας μάχας καὶ ἀπωλείας θὰ τοὺς διασπάσῃ, διότι εἰς τὸ πρόγραμμα τοῦ ἐχθροῦ εἶναι νὰ μὴ δίδῃ μάχας πολυημέρους, σοβαρὰς καὶ μεγάλης χρονικῆς διαρκείας. Μὲ τὰς πρώτας συγκρούσεις τὰ ἐχθρικὰ αὐτὰ συγκροτήματα τῶν 1.000 ἕως 2.000 ἀνδρῶν ἐφ’ ὅσον ἀντιμετωπίζουν μεγαλυτέρας δυνάμεις θὰ διασπασθοῦν. Εἶναι ἄλλωστε ἡ διάσπασις καὶ ἡ ἀνασύνθεσις εἰς τὸ πρόγραμμά των, καὶ τὴν τακτικήν των. Ἡ πρωτοβουλία θὰ δοθῇ αὐθημερὸν ἀπὸ τὴν κεντρικὴν διοίκησιν τῶν συμμοριτῶν, εἰς τοὺς διοικητὰς τῶν ταγμάτων, τῶν λόχων καὶ τῶν διμοιριῶν, καὶ ἐν περιπτώσει ἰσχυρᾶς πιέσεως ἐναντίον ἑνὸς τμήματος, αἱ ὁδηγίαι μεταβιβάζονται τότε εἰς τοὺς διοικητὰς τῆς ὁμάδος. Ὁ διοικῶν τὸ σύνταγμα λέγει τοῦτο· θὰ δώσωμεν μίαν μάχην, ἐν περιπτώσει ἀντιμετωπίσεως μεγαλυτέρας δυνάμεως δὲν γίνεται παρὰ νὰ φύγῃ ὁ καθένας ἀπὸ ὅπου δύναται. Οἱ λοχαγοὶ θὰ προσπαθήσουν νὰ διασπασθοῦν καὶ νὰ φύγουν, ἐὰν ὅμως δὲν δυνηθοῦν νὰ πράξουν αὐτό, θὰ ἀναλάβουν τὴν πρωτοβουλίαν οἱ διμοιρῖται καὶ ἐν ἀνάγκῃ καὶ οἱ ὁμαδάρχαι. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὸν συμμορίτην εἶναι τὰ σημεῖα συγκεντρώσεως θὰ γίνῃ ἡ μάχη εἰς τὸ Α σημεῖον· ἐὰν ἀντιμετωπίζῃ ἰσχυρὰς δυνάμεις καὶ κινδυνεύει νὰ ἠξεύρῃ ποῦ θὰ καταφύγῃ. Ἀλλὰ ἐπειδὴ καὶ εἰς τὸ Αʹ αὐτὸ τοπικὸν σημεῖον εἶναι πιθανὸν νὰ ὑπάρχουν ἐχθρικαὶ δυνάμεις, καθορίζει ἀρχικῶς καὶ τὸ δεύτερον σημεῖον συγκεντρώσεως ἢ καὶ τὸ τρίτον ἀκόμη, οὕτως ὥστε μετὰ παρέλευσιν 3–4 ἢ 5 ἡμερῶν νὰ εἶναι πάλιν κύριοι τοῦ τμήματός των. Αὐτὴ εἶναι ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ὁ ἀρχηγὸς τῶν συμμοριτῶν. Δι’ αὐτὸ εἶπον προηγουμένως ὅτι, πρέπει νὰ γίνουν συγκεντρωτικαὶ ἐπιθέσεις ὅλων τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων μὲ Αʹ ἀντικειμενικὸν σκοπὸν ἀλλὰ μὲ ταχεῖαν ἀναπροσαρμογὴν τῆς τακτικῆς μας πρὸς τὴν ἀκολουθουμένην ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ τακτικήν. Εἰς τὴν πρώτην φάσιν ἡ πρωτοβουλία ἀνήκει εἰς τοὺς διοικητὰς τῶν σωμάτων, εἰς τὴν δευτέραν ὅμως, πρέπει ἀμέσως νὰ μεταβιβασθῇ εἰς τοὺς διοικητὰς τῶν ταγμάτων ἢ καὶ αὐτῶν τῶν λόχων καὶ ἡ διάταξις νὰ εἶναι σαφής. Ὀφείλουν οἱ διοικηταὶ τῶν λόχων, ἂν ἐπέλθῃ διάσπασις τοῦ ἐχθροῦ, νὰ μὴ χάσουν τὴν ἐπαφὴν διὰ συνεχοῦς καταδιώξεώς του. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, κύριοι, θὰ λείψῃ ἡ ἰδέα ὅτι ἔχομεν νὰ πολεμήσωμεν ἐναντίον φαντασμάτων. Ποῖοι εἶναι τὰ φαντάσματα; Ἄνθρωποι εἶναι καὶ αὐτοί, διατὶ νὰ ἀντέχουν περισσότερον ἀπὸ τοὺς στρατιώτας μας; Ἐφ’ ὅσον αὐτοὶ ἀκολουθοῦν αὐτὴν τὴν τακτικὴν τῶν φαντασμάτων θὰ γίνῃ καὶ ὁ στρατός μας φάντασμα. Θὰ ἀκολουθήσῃ τὴν ἰδίαν τακτικήν.

§209Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἐφαρμόζετε μέχρι τοῦδε καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι ὑπεύθυνος ἡ Κυβέρνησις καὶ πρέπει νὰ τὴν καταψηφίσωμεν. Διότι αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§210Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Τί θέλετε νὰ εἴπητε;

§211Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγετε εἶναι σοφά. Τὸ λέγω εἰλικρινῶς, ἀλλὰ τὸ θέμα τῆς συζητήσεως εἶναι νὰ ψηφίσωμεν ἢ νὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Σεῖς ἀποδίδετε, δι’ ὅσων λέγετε εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν;

§212Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Βεβαίως.

§213Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ τὸ εἴπητε, ἀλλὰ συντομώτερα.

§214Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ποῖος εἶναι ὁ ὑπεύθυνος, ἔναντι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, παρὰ τῇ Κυβερνήσει; Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν εὐθύνας ἀπὸ τὸν στρατόν, ζητῶ εὐθύνας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§215ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτομεν διὰ τὰς 11. Ὁμιλεῖ ὁ ρήτωρ ¾ τῆς ὥρας καὶ εἰς σύστασίν μου νὰ συντομεύσῃ ἀπαντᾶ, ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ κατέλθῃ τοῦ βήματος. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ συνεχίσωμεν τὴν συνεδρίασιν, νὰ διακόψωμεν διὰ νὰ φᾶμε. (Φωναί, διαμαρτυρίαι, θόρυβος).

§216Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρὶν ἐρωτήσετε τὴν Βουλήν;

§217Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι παρακολουθοῦμεν μὲ μεγάλην συμπάθειαν τὴν προσπάθειάν σας, νὰ διευθύνετε καλῶς μίαν συνεδρίασιν ὅπως εἶναι εἰς ὥραν ἐξάψεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς εἴπω, μὲ φιλικότητα καὶ τιμήν, εἶναι ἡ ὁρμὴ, μὲ τὴν ὁποίαν ἐπισπεύδετε εἰς αἰφνιδιαστικὰς διακοπάς. Ἂν μοῦ ἐπιτρέπετε, θὰ συστήσω νὰ ἐρωτᾶται καὶ ἡ Βουλὴ πρὸ τῆς λήψεως μιᾶς ἀποφάσεως τόσον ἀπροσδοκήτου. Εἰς τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον καὶ εἰς ἄλλους συναδέλφους ἔγινε μία ἐξαίρεσις, μιᾶς συντόμου παρατάσεως καὶ δεδομένου, ὅτι πρόκειται περὶ ὁμιλητοῦ, ὁ ὁποῖος γνωρίζει τὸ θέμα καὶ ὁ ὁποῖος μὲ τόσην σοβαρότητα καὶ μὲ τόσην ἐγκράτειαν τὸ διαχειρίζεται καὶ προκαλεῖ τὴν γενικὴν προσοχήν, νομίζω, ὅτι ἡ νευρικότης καὶ ὁ αἰφνιδιασμὸς ἦσαν πέραν τῶν προσδοκιῶν μας.

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸν συνάδελφον, παρεχώρησα, πλὴν τοῦ καθωρισμένου ¼ καὶ ἄλλα 2)4 καὶ ὅταν τοῦ συνέστησα νὰ συντομεύσῃ μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι, θὰ συνεχίσῃ ὁπωσδήποτε. Ὡς Πρόεδρος σεβόμενος τὸν Προεδρικὸν θῶκον... (δὲν ἠκούσθη)... καὶ ἀπορῶ πᾶς ὑμεῖς...... ... (δὲν ἠκούσθη)....

§219Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀπαντήσω. Ὅ,τι ὡς συνέστησα, εἶναι νὰ ἐρωτᾶται ἡ Βουλή, διότι μὲ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς, διακόπτεται ἡ συνεδρίασις. Ἑπομένως, ὑπέμνησα Κανονισμόν. Προσθέτως σᾶς ἐδήλωσα ὅτι, τιμῶ τὴν καλή σας θέλησιν καὶ ἐπιβεβαιῶ, ὅτι αἱ ἐπεμβάσεις σας δὲν ὀφείλονται εἰς ἐσφαλμένην προσωπικήν σας ἀντίληψιν ἀλλ’ εἰς μίαν ἐπιθυμίαν καλῆς λειτουργίας ἡ ὁποία εἶναι γενικὴ ἐπιθυμία τῆς Βουλῆς. Πέραν ὅλων αὐτῶν παρεκάλεσα νὰ μὴν εὑρισκόμεθα ἐνώπιον αἰφνιδίων διακοπῶν ὅπως συνέβη μέχρι τοῦδε. Καὶ διὰ τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν εἶπον, ὅτι ἐφ’ ὅσον εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἐδόθησαν παρατάσεις ἤξιζε καὶ ὁ ὁμιλητής, μιᾶς τοιαύτης παρατάσεως.

§220Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ δὲν διακόπτει ὁ Πρόεδρος πρὶν ἐρωτήσῃ τὴν Βουλήν. Δὲν ἔχει δικαίωμα.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ δικαίωμα τῆς διακοπῆς εἶναι ἀπόλυτον καὶ ἀναφαίρετον ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ.

§222Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν δικαιοῦσθε, ἂν δὲν ἐγένετο θόρυβος χωρὶς νὰ ἐρωτήσετε τὴν Βουλήν.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε νὰ τελειώνωμεν.

§224Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐθεώρησα τὸν ἑαυτόν μου ὑποχρεωμένον νὰ ἐπεκταθῶ, ὀλίγον περισσότερον ἴσως τοῦ δέοντος, δηλ., τῆς ἰσχυούσης ἐδῶ, δεοντολογίας, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς τακτικῆς, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνταρσίας, καὶ τοῦτο διότι τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, ὑπεστήριξε μίαν ἄποψιν, ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι δυνάμεις εἶναι ἀρκεταὶ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸν συμμοριτισμόν. Καὶ ἀσφαλῶς εἰς τοὺς περισσοτέρους ἐξ ὑμῶν, δὲν ἔχει καταστῆ νοητὸν πῶς νομίζομεν ἡμεῖς, ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲ τὰς ὑπαρχούσας δυνάμεις νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν ἐχθρόν. Δι’ αὐτὸ ὑπεχρεώθην νὰ ἀναλύσω ἐν ὀλίγοις τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων καὶ στηρίζομεν τὴν γενικὴν ἄποψίν μας ὅτι, εἶναι δυνατὴ ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ὑπαρχουσῶν 20.000 διὰ τῶν δυνάμεων, τὰς ὁποίας διαθέτει σήμερον τὸ Ἔθνος. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι κατακριτέα διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους προανέφερα ἀλλὰ ἐπὶ πλέον καὶ διὰ σοβαρὰς παραλείψεις εἰς τὰ ὑπόλοιπα μέτωπα τοῦ ἀγῶνος, διότι εἶναι πολυμέτωπος, ὅπως ὅλοι γνωρίζετε. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κύριοι συνάδελφοι, εἶσθε ἀπολύτως ἥσυχοι μὲ τὴν γενομένην ἐκκαθάρισιν εἰς τὸ ἐσωτερικόν; Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς ἐν Ἑλλάδι ἀποτελεῖ τὰ 10% τοῦ πληθυσμοῦ. Εἶναι ἑπομένως μαθηματικῶς ἐξηκριβωμένον ὅτι εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς χώρας ὑπάρχουν, ἐκτὸς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς τὰ βουνά, τοὐλάχιστον 50 χιλ. κομμουνισταί, οἱ ὁποῖοι δὲν δροῦν, πάντως ὅμως δὲν εἶναι φιλόνομοι πολῖται, ὅπως νομίζει ὁ κ. ὑπουργός. Εἶναι πολῖται οἱ ὁποῖοι ἔχουν διαταγὴν νὰ μὴ κινοῦνται, ἀλλὰ νὰ κινηθοῦν ἐν δεδομένῃ στιγμῇ. Ἐὰν σήμερον ἔχωμεν μίαν φαινομενικὴν ἡσυχίαν εἰς τὰς Ἀθήνας, τοῦτο δὲν ὀφείλεται εἰς τὰ μέτρα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀλλ’ εἰς ἐντολὴν τοῦ κομουνιστικοῦ κόμματος πρὸς τὰ ὑπάρχοντα ἐν Ἀθήναις καὶ εἰς τὰς ἄλλας μεγάλας πόλεις μέλη του. Ἔχομεν εἰς χεῖρας μας διαταγὴν τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, ἐκδοθεῖσαν τὸν Αὔγουστον, ἡ ὁποία λέγει τοῦτο: Διατάσσομεν ὄχι μόνον νὰ μὴ θορυβῆτε, ὄχι μόνον νὰ μὴ προβῆτε εἰς καμμίαν πρᾶξιν ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς συζητήσεις νὰ εἶσθε ὑποχωρητικοί. Ἔχουν λοιπὸν τὸν σκοπόν των καὶ δὲν κινοῦνται εἰς τὰς πόλεις καὶ δὲν εἶναι διότι φοβοῦνται ἢ διότι ἔχει λάβει μέτρα ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Τοῦτο γίνεται διότι αὐτοὶ θέλουν ἡ κεφαλὴ τοῦ ἐχθροῦ νὰ εἶναι ἐν νάρκῃ. Πρέπει ἡμεῖς ἐδῶ νὰ εὑρισκώμεθα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς νωθρότητος, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. Διότι ὅσον καὶ ἂν θέλωμεν νὰ πιστεύωμεν ὅτι διησθανόμεθα τὸ δρᾶμα, δὲν τὸ διαισθανόμεθα, ἐφόσον δὲν λαμβάνει χώραν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν μας. Καὶ ἐν δεδομένῃ στιγμῇ, κύριοι, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ δυνάμεθα νὰ συγκεντρούμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ὅταν θὰ δοθῇ ἡ ἐντολὴ ἀπὸ τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν ἐδόθη, Εἶναι λοιπόν, κατακριτέα ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τὸν σοβαρὸν αὐτὸν λόγον, ἐφόσον εἶναι γνωστὸν καὶ μαθηματικῶς ἐξηκριβωμένον ὅτι ὑπάρχουν τοὐλάχιστον 50 χιλ. κομμουνισταί, Ἔπρεπεν εἰς τὴν Ἰκαρίαν νὰ ὑπάρχουν τοὐλάχιστον 20 χιλ., δηλαδὴ οἱ δυναμικώτεροι ἐξ αὐτῶν, ἐνῷ σήμερον εἶναι μόνον 3½ χιλ. τοὺς ὁποίους δὲν ξεύρομεν ἐὰν τοὺς ἔχωμεν. Σεβαστέ μου κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Τὸ πρόβλημα εἶναι τῷ ὄντι πολύπλοκον. Παραδέχομαι ἐν συνειδήσει καὶ τὸ πιστεύω ἀπολύτως ὅτι διαφεύγει ἡ ἐπίλυσις τῶν προβλημάτων αὐτῶν τὴν δυναμικότητά σας. Ἡ Κυβέρνησίς σας ὑπὸ τὴν σημερινήν της μορφὴν εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς στιγμῆς. Ἴσως εἶσθε μία Κυβέρνησις μιᾶς ἄλλης ἐποχῆς καλυτέρας. Τῆς σημερινῆς ἐποχῆς ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ὁσονδήποτε καὶ ἂν θελήσῃ, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συλλάβῃ τὸ νόημα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα, νὰ ἐμπεδώσῃ τὴν τάξιν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ τὸ παραδεχθῆτε. Αἱ σημεριναὶ περιστάσεις ἔχουν ἀνάγκην μιᾶς Κυβερνήσεως πολεμικῆς, ἡ ὁποία νὰ ἀπαρτίζεται ἀπὸ πρόσωπα μὲ πεῖραν πολεμικήν, μὲ πίστιν ἀγωνιστικήν, μὲ φανατισμόν, μὲ σκληρότητα. Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ σκεφθῆτε σοβαρῶς τὸ ζήτημα. Νομίζω ὅτι θὰ προσφέρετε πραγματικὴν ὑπηρεσίαν ἐὰν ἀποσυρθῆτε τῆς ἐξουσίας. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀρκετόν. Θὰ πρέπει, σεῖς κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖτε, ἐκ τῶν ἐκλογῶν τῆς 31 Μαρτίου τὸν ἄξονα τῆς πολιτικῆς ζωῆς τοῦ τόπου, νὰ λάβετε μίαν γενναιοτέραν πρωτοβουλίαν. Νὰ ἀναλάβητε τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ σχηματισμοῦ μιᾶς Κυβερνήσεως, ἀποτελουμένης ἀπὸ ἀνθρώπους ἔχοντας, ὅπως εἶπον προηγουμένως, πεῖραν πολεμικὴν καὶ ἀγωνιστικὴν πίστιν, διότι ἄλλως τὰ προβλήματα ποὺ ἐδημιούργησαν αἱ σημεριναὶ περιστάσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθοῦν. Ἐάν, κύριοι, ἐπιμείνετε ἐπὶ τῶν ἀπόψεών σας, ὅτι εἶσθε σεῖς οἱ ἱκανοὶ νὰ ἀντιμετωπίσητε τὴν σημερινὴν κατάστασιν ὡς εἶσθε συντεθειμένοι εἰς Κυβέρνησιν, εἴθε νὰ μὴ διαψευσθῆτε. Ἀλλὰ σᾶς λέγω ὅτι θὰ ὁδηγήσητε τὴν χώραν εἰς μεγαλυτέρας συμφορὰς. Τοῦτο ἀποδεικνύουν τὰ γεγονότα τὰ ὁποῖα καταδεικνύουν σαφῶς εἰς πάντα ἄνθρωπον ὅτι ἡ κατάστασις ἐπιδεινοῦται. Λάβετε τὴν ἡρωϊκὴν αὐτὴν πρωτοβουλίαν, ἀνασυνθέσατε τὴν Κυβέρνησιν, καθ’ ὃν τρόπον ἀπαιτοῦν αἱ περιστάσεις. Λησμονήσατε πρὸς στιγμὴν ὅτι εἶσθε ἀρχηγὸς κόμματος καὶ τότε θὰ εὕρητε τὴν λύσιν. Ἐὰν συνεχίσετε τὴν ἰδίαν πολιτικήν, ἐὰν ἐξακολουθήσητε μὲ τὸν ἴδιον τρόπον νὰ ἀντιμετωπίζετε τὰ γεγονότα, πολὺ φοβοῦμαι ὅτι τὸ Ἔθνος θὰ χάσῃ τὴν βεβαίαν ἄλλως νίκην του. Καὶ ἐὰν τοῦτο συμβῇ, κ. ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας ἡ Ἑλλὰς χάσῃ τὴν νίκην τὴν βεβαίαν τότε ἀσφαλῶς δὲν θὰ εὕρετε θέσιν οὔτε καὶ εἰς τὸν Ἅδην, διότι καὶ ἐκεῖ θὰ ἀντιμετωπίσετε τοὺς οἰκτιρμοὺς καὶ τὴν περιφρόνησιν τῶν ἀθανάτων προγόνων μας, οἱ ὁποῖοι θὰ σᾶς εἴπουν ἐν δικαίῳ: «Ἡμεῖς μία χούφτα ἐπολεμήσαμεν ἐναντίον αὐτοκρατοριῶν διὰ νὰ δημιουργήσωμεν μίαν Ἑλλάδα ἔνδοξον καὶ σεῖς τὴν παρεδώσατε εἰς μίαν χούφταν ἀλητῶν». Ἀσφαλῶς θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπουν ὅτι δὲν εἶσθε ἄξιοι τοῦ ὀνόματός σας. (Χειροκροτήματα).

§225ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις διὰ μίαν ὥραν;

§226ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν 11ην μ.μ.

(Ὥρα 11.10′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 11.40′ μ.μ.)

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ὁ κ. Ν. Βλιάμος ἔχει τὸν λόγον.

§229Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Δὲν προτίθεμαι, κ. βουλευταί, νὰ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐξετάζων τὴν καθόλου κυβερνητικὴν πολιτείαν, τὸ μὲν διότι φρονῶ ὅτι οἱαδήποτε ἄλλη Κοινοβουλευτικὴ Κυβέρνησις, ὡς ἔχουσι τὰ καθ’ ἡμᾶς, δὲν ἦτο δυνατόν, ἀλλ’ οὔτε καὶ σήμερον, νὰ ἀποδώσῃ περισσότερα καὶ γενναιότερα, τὸ δὲ διότι, ὡς ὁ παλαιότερος βουλευτὴς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τὸ ὁποῖον διὰ μιᾶς αὐτόχρημα ἐθνικῆς θυσίας συνετέλεσεν εἰς τὴν σύμπραξιν τῶν δύο ἱστορικῶν κομμάτων, ἔχω καθῆκον νὰ μὴ ἀρνηθῶ ἐμπιστοσύνης ψῆφον. Ἀλλὰ δὲν δύναμαι καὶ νὰ κωφεύσω εἰς τὴν φωνὴν ὑπερτέρου καθήκοντος πρὸς τὸν τραγικῶς δεινοπαθοῦντα ἐντολέα μου Σαμιακὸν λαὸν καὶ νὰ μὴ εἰσαγγείλω καὶ στηλιτεύσω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς ἐθνικῆς ταύτης Ἠλιαίας τὴν ἐγκληματικὴν πολιτείαν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐν Σάμῳ ὑπαιτιότητι αὐτῶν δημιουργηθεῖσαν τραγικωτάτην κατάστασιν. Ἀρχόμενος κατ’ ἀνάγκην ἀπὸ τῶν γνωστῶν ἴσως τῇ Ἐθνικῇ Ἀντιπροσωπείᾳ, θὰ καταλήξω συντόμως εἰς τὰ ἄγνωστα καὶ ἀπίστευτα, ἐλπίζων ἐκ τῆς καταγγελίας μου ὅτι δύναται μόνον καλὸν νὰ προκύψῃ. Ὡς γνωστόν, κ. βουλευταί, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, παλαῖον ἀπεγνωσμένως κατὰ τῶν διαδοσιῶν ἀντεθνικῶν δυνάμεων, τοῦ ἀναρχοκομμουνισμοῦ καὶ τῆς συνοδοιπορίας καὶ πεισθὲν ἐκ τῶν ἀτρώτων του ἀγώνων ὅτι ἄλλη διέξοδος δὲν ὑπελείπετο πρὸς στείρευσιν τῶν ἀντεθνικῶν δηλώσεων, αἱ ὁποῖαι τόσην ἀπήχησιν εὕρισκον διὰ τοῦ στόμματος τῶν προαιωνίων ἐχθρῶν τοῦ Γένους ὑπὸ τοὺς θόλους τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Ἡν. Ἐθνῶν καὶ ἀνὰ τὰ ραδιόφωνα τῆς Μόσχας καὶ τῶν βδελυρῶν δορυφόρων της, ὡς τόσον ἐπιγραμματικῶς παρέστησε τὸ ἀνοσιούργημα ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, καὶ πρὸς δημιουργίαν ἑνιαίου μετώπου κατὰ τῶν ἔσω καὶ ἔξω συνωμοτῶν καὶ ὑπονομευτῶν τοῦ Κράτους, ἀντεμετώπισε τέλος τὴν θυσίαν τῆς ἡγεσίας, δίκην λύτρων ἐκ τῶν ἐπισωρευομένων ἐθνικῶν κινδύνων προσενεγκὼν αὐτὴν εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Οὐδεὶς φθόνος, προκειμένου περὶ ἐθνικῆς θυσίας, περὶ τῆς Ἑλλάδος. Αἱ ἐκ τῆς θυσίας ὅμως αὐτῆς προσδοκίαι μας ἐὰν εἰς τὸν διεθνῆ στίβον ἐδικαιώθησαν, εἰς τὴν ἐσωτερικὴν κομματικὴν κονίστραν, ὡς μοὶ ὤφειλε, οἰκτρῶς διεψεύσθησαν. Αἰτία τοῦ θλιβεροῦ αὐτοῦ φαινομένου εἶναι τὸ μὲν ἡ συνεχιζομένη ἀενάως ὑποκρισία τῆς πολιτικῆς νεφελοκοκυγίας τοῦ κατευνασμοῦ πρὸς ἐξευμενισμὸν καὶ κολακείαν τοῦ κομμουνισμοῦ, τὸ δὲ ἡ φατριαστικὴ ἐκμετάλλευσις τῶν λύτρων τῆς θυσίας, ἡ ἀποτελοῦσα βέβηλον ἀγωγὴν πρὸς τὸ ἀγωνιῶν καὶ ἀγωνιζόμενον νῦν ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν Ἔθνος. Κατὰ τὴν χαριτόβρυτον ἀγόρευσιν τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἠκούσαμεν τοῦ διττοῦ του ἐπιμνημοσύνου ἀποχαιρετισμοῦ πρὸς τοὺς θλιβεροὺς Διοσκούρους κατευνασμὸν καὶ συναγερμόν. Παρὰ τὴν ἄπλετον χαριτολογίαν του καὶ τοὺς ἐπακολουθήσαντας γέλωτας, μηδὲ τοῦ ἰδίου γεννήτορος ἐξαιρουμένου, ἐγὼ ὡς ἐκπρόσωπος πολυπαθοῦς λαοῦ, δὲν ᾐσθάνθην ἀτυχῶς τὴν διάθεσιν τῆς θυμηδίας, διότι πιστεύω μετὰ σύμπαντος τοῦ ἀκραιφνοῦς ἐθνικόφρονος λαοῦ τῆς Σάμου ὅτι ἐὰν ὁ συναγερμὸς ἐγεννήθη νεκρός, ὁ κατευνασμὸς ὡς βρυκόλαξ δὲν ἔπαυσε παρὰ τοὺς ἐπικηδείους, καὶ τοὺς ἐξορκισμοὺς νὰ διώκῃ καὶ νὰ σπαράσσῃ τὸν δύσμοιρον Σαμιακὸν λαόν. Πιστεύων μεθ’ ἅπαντος τοῦ ἐθνικόφρονος λαοῦ τῆς Σάμου ὅτι αὕτη ἀπετέλεσε το κατ’ ἐξοχὴν πειραματικὸν ἐργαστήριον κατευναστικῆς πολιτικῆς καὶ κομματικῆς ἐκμεταλλεύσεως, θὰ περιορισθῶ νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὰ προϊόντα τοῦ ἀνιέρου αὐτοῦ πειραματισμοῦ, ὁ ὁποῖος μετέβαλε τὴν ἄλλοτε εὐδαίμονα Σάμον εἰς ἀληθῆ κοιλάδα κλαυθμῶνος. Πρὸς τοῦτο ἀρξώμεθα ἀπὸ τῆς κατευναστικῆς κατὰ τῆς Νήσου ἐπισημάνσεως καὶ ἐκστρατείας. Παρὰ τὸ Σύνταγμα, παρὰ πάντα νόμον, παρὰ πᾶσαν ἠθικὴν ἔννοιαν καὶ Κοινοβουλευτικὴν παράδοσιν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔδωκεν ἐντολὴν εἰς βουλευτὴν νὰ διαπραγματευθῇ μετὰ τῶν λῃστοσυμμοριῶν τῆς Νήσου τὴν ἀποδοχὴν παρὰ τούτων τοῦ ψηφίσματος περὶ ἀμνηστίας. Ταῦτα διέπραξαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ ἐντολοδόχος αὐτοῦ παρὰ τῷ Δημοκρατικῷ Στρατῷ, ὡς οὗτος ὑπεγράφετο μετὰ τοῦ ἐκπροσώπου τοῦ τοιούτου στρατοῦ εἰς τὰ γνωστὰ καταπληκτικὰ ἀνακοινωθέντα, τὰ ὁποῖα καὶ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἐνεφανίσαμεν καὶ εἰς τὸν Σαμιακὸν τύπον ἐδημοσιεύθησαν τότε, ἐν ἐπιγνώσει ὅτι δὲν ἠδύναντο τοιαῦται διαπραγματεύσεις νὰ εὐοδωθῶσι, διότι ὁ συμμοριτισμὸς τῆς Σάμου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποτελέσῃ ἐξαίρεσιν καὶ παρὰ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς διαταγὰς τοῦ Ἀρχηγείου τῶν βουνῶν νὰ προβῇ εἰς ὁμαδικὴν ἢ καὶ μερικὴν παράδοσιν. Αἱ ἀκατανόμαστοι αὐταὶ διαπραγματεύσεις, αἱ ὁποῖαι κατεξευτέλισαν καὶ Ἐκκλησίαν καὶ Κράτος, διότι ἐπεστρατεύθη δυστυχῶς καὶ ὁ Μητροπολίτης ἑκὼν ἄκων, πρὸς ἕνα σκοπὸν ἀπέβλεπον, τὸν ἐξευμενισμὸν καὶ τὴν κολακείαν τοῦ ἀμφιλαφοῦς κομμουνισμοῦ τοῦ Νομοῦ Σάμου. Διὰ τῆς τοιαύτης ὀλεθρίας σκηνοθεσίας ἐπεδίωξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ ἐξασφαλίσῃ ἐν τῷ μέλλοντι ὑπὸ ἄλλας περιστάσεις τὴν διὰ τοῦ κομμουνισμοῦ τοῦ Νομοῦ ἀναπλήρωσιν τῶν ρηγμάτων, τῶν ἐξ αἰτίας τῆς πρὸς τὰ κινήματα Μ. Ἀνατολῆς στάσεώς του καὶ τῆς κατευναστικῆς πολιτικῆς του προκυψάντων. Δυστυχῶς τὰ ἐπακόλουθα τῶν ἀνηκούστων αὐτῶν διαπραγματεύσεων πρωθυπουργοῦ καὶ λῃστοσυμμοριτῶν δὲν ἦσαν μόνον ἡ καταρράκωσις τοῦ κρατικοῦ κύρους, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀποθράσυνσις τῶν λῃστοσυμμοριτῶν, θριαμβευτικῶς ἐκδηλωθεῖσα διὰ τῶν κυνικωτάτων ἀνακοινωθέντων αὐτῶν, τῶν διακυψάντων τὰς τερατώδεις διαπραγματεύσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μετὰ τὸ οἰκτρὸν καὶ ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν ναυάγιον τῶν ἁμαρτωλῶν αὐτῶν διαπραγματεύσεων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἄρχονται αἱ ἐπιχειρήσεις. Καθ’ ὃν χρόνον οἱ ἐγκλωβισθέντες λῃστοσυμμορῖται θὰ παρεδίδοντο, αἴφνης ὁ ταξίαρχος Γριβέας διατάσσει τὴν παῦσιν τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἐπηκολούθησε τρίμηνος ἀνήκουστος μονομερὴς ἀνακωχή, καθ’ ἣν οἱ λῃστοσυμμορῖται, ἀποπτύσαντες πάντα χαλινόν, διελυμαίνοντο καὶ ἐπόρθουν σχεδὸν ὁλόκληρον τὴν Νῆσον, αἱ δὲ ἐθνικαὶ δυνάμεις ἐτήρουν αὐστηρῶς τὴν σιωπηρὰν καὶ ἀνεξήγητον μέχρις ὥρας ἐκεχειρίαν ἐκείνην, ὁ δὲ λαὸς ἄοπλος καὶ εἰς τὴν τύχην του ἐγκαταλελειμμένος ἀδυνατῶν νὰ ἀμυνθῇ, ἐγκαταλείπων τὰ πάντα, ἔφευγε τὴν ληστοσυμμοριακὴν λύσσαν πρὸς τὰ κέντρα τῆς νήσου, ὅπου εὔποροι πολῖται γεωργοὶ καὶ ἐπιστήμονες κατήντησαν πρόσφυγες ἄνευ στέγης καὶ ἄνευ πόρων, μὴ ἔχοντες ποῦ τὴν κεφαλὴν κλῖναι. Αὐτῶν τῶν παραδόξων καὶ καταπληκτικῶν συμβεβηκότων ἠξιώσαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν ἐξακρίβωσιν, δυστυχῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως δὲν μετέδωκεν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν πληροφορίας, πηγαζούσας ἐξ ἐπισήμων ἀνακρίσεων, αἱ ὁποῖαι αὐτεπαγγέλτως μάλιστα ἔδει νὰ διαταχθῶσι, πολλῷ δὲ μᾶλλον ὅταν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου τούτου βήματος ἐζητήσαμεν αὐτάς. Ἐπανέλαβεν ὅτι, ὁ ἐντολοδόχος βουλευτὴς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἥρως τῶν καταβοήτων διαπραγματεύσεων μετὰ τῶν ληστοσυμμοριτῶν ἰσχυρίσθη πρὸς δικαιολογίαν τοῦ πραξικοπήματος, ἐνῷ σύσσωμος ὁ ἐθνικόφρων Σαμιακὸς λαός, πλὴν τῶν συνοδοιπόρων, ἀπεδοκίμασε καὶ ἀποδοκιμάζει τοὺς ἀσυστάτους αὐτοὺς ἰσχυρισμοὺς καὶ τὰς διαστροφὰς τῆς ἀληθείας περὶ πραγμάτων, τὰ ὁποῖα «μόνον οὐ φωνὴν ἀφιᾶσιν». Εἶχε καθῆκον ἡ Βουλὴ νὰ ἀξιώσῃ τὴν ἐξακρίβωσιν τοῦ σοβαρωτάτου αὐτοῦ γεγονότος καὶ νὰ ζητήσῃ εὐθύνας. Ἀλλὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως μεμφόμεθα πρὸς τούτοις, διότι μετέδωκεν ἀνακριβεῖς πληροφορίας καὶ περὶ τῶν μετὰ τὴν τρίμηνον ἀνακωχὴν ἐνεργηθεισῶν ἐπιχειρήσεων ὑπὸ τὸν ἀντισυνταγματάρχην Κανάκην, παραστήσας εἰς τὴν Βουλὴν ὡς σχεδὸν διαλυθείσας τὰς ληστοσυμμορίας, ἐνῷ ἐγὼ διεμαρτυρήθην κατὰ τῶν ἀνακριβειῶν αὐτῶν, παρατηρήσας ὅτι ἡ κατάστασις παραμένει ἀμετάβλητος, κρίσιμος ὡς καὶ πρίν. Ὁ ἰσχυρισμὸς του ὅτι ἐμειώθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ληστοσυμμοριτῶν, καὶ ἂν ὑποτεθῇ ἀληθής, στερεῖται σημασίας, διότι οἱ ὑπολειφθέντες διαπράττουσιν ὅσα κακουργήματα θὰ διέπραττον καὶ οἱ πλείονες, παραλείπω δὲ ὅτι εὐχερῶς καὶ κατὰ βούλησιν δύνανται νὰ πυκνωθῶσιν. Ἐνσκήπτοντες εἰς τὰ ἀφρούρητα χωρία ἢ λάθρα ἢ δολίως εἰς τὰ φρουρούμενα, λεηλατοῦσιν ἀγρίως αὐτὰ καὶ ἐξομηρεύοντες ἐνίοτε ἐθνικόφρονας ἐκτελοῦσιν αὐτούς. Περὶ τοῦ ἀβασίμου τῶν πληροφοριῶν τοῦ κ. ὑπουργοῦ Δημοσίας Τάξεως ἀψευδεῖς μάρτυρες ὑπάρχουσι τὰ πρόσφατα δραματικὰ καὶ παραδοξότατα γεγονότα τῆς Σάμου. Τὴν νύκτα τῆς 20 πρὸς τὴν 21 Ἰανουαρίου ἑβδομηκονταμελὴς ληστοσυμμορία ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Ι. Σοφούλη, εἰσελάσασα εἰς τὸν Ὅρμον Νέου Καρλοβασίου, τὸ ἀφνειότερον κέντρον τῆς Νήσου, ἐλεηλάτησεν ἀγρίως τὸ Ὑποκατάστημα τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, τὰ βυρσοδεψεῖα, τὰ καταστήματα καὶ πολλὰς οἰκίας. Ἡ λαφυραγωγία διήρκεσε περὶ τὰς 4 ὥρας, εἷς μόνος ἐργοστασιάρχης ἠρνήθη νὰ ἀνοίξῃ τὴν θύραν τῆς οἰκίας του ρίψας 34 πυροβολισμοὺς πρὸς εἰδοποίησιν τοῦ περὶ τὰ 50 μέτρα ἀπέχοντος φυλακίου, χωρὶς τοῦτο νὰ ἀφυπνισθῇ, ἀλλὰ καὶ χωρὶς νὰ ἀφυπνισθῶσι δύο ὁλόκληροι λόχοι σταθμεύσαντες ὁμοῦ ὅλως ἐκτάκτως ἐκείνην τὴν ἑσπέραν εἰς τὴν κωμόπολιν Νέου Καρλοβασίου, μόλις χιλιόμετρον ἀπέχουσαν ἀπὸ τοῦ Θεάτρου τῆς ληστρικῆς ἐπιδρομῆς. Εἰς ἐπίμετρον δὲ τῶν διαδραματιζομένων παραδόξων τῆς Σάμου γεγονότων τὴν ἄλλην ἑσπέραν ἄλλη ληστοσυμμορία εἰσέβαλε περὶ τὴν 8ην μ.μ. εἰς τὸ περὶ τὸ χιλιόμετρον ἀπέχον Μεσαῖον Καρλόβασι, λεηλατήσασα ἐπίσης ἀγρίως καταστήματα καὶ οἰκίας. Σημειωτέον ὅτι ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς καὶ ὁ Νομάρχης Ράντης μόλις εἶχον ἀπέλθει ἐκ τῆς κωμοπόλεως ταύτης, καὶ συνεπῶς ἐκ τύχης δὲν ᾐχμαλωτίσθησαν. Πῶς νὰ χαρακτηρίσῃ τις τὴν ἀπρονοησίαν τῆς στρατιωτικῆς Διοικήσεως νὰ μὴ ληφθῶσιν οἱαδήποτε ἀσφαλείας μέτρα εἰς ἀκτῖνα χιλιομέτρου, ἐντὸς τῆς ὁποίας εἶχον διαδραματισθῆ τερατώδη γεγονότα τὴν προτεραίαν; Συγχρόνως πρὸς ταῦτα εἰς ἄλλας περιοχὰς συνέβαινον ἐκτελέσεις καὶ ἐξομηρεύσεις καὶ ἡ ἄδικος ἀπώλεια 4 χωροφυλάκων, συνοδευόντων τρόφιμα, ἐνῷ διὰ παντὸς τρόπου ἔδει νὰ προτιμηθῇ ἡ θαλασσία μεταφορά, ἥτις καὶ εὐχερεστάτη καὶ προχειροτάτη ἦτο. Τέλος πάντων διερωτῶμαι συχνά, δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος νὰ πονῇ διὰ τοὺς νέους μας αὐτοὺς καὶ νὰ φείδηται τῆς ζωῆς των, πῶς οἱ γονεῖς των, αἱ σύζυγοί των, οἱ συγγενεῖς των δὲν ἐκδικῶσιν ἰδίαις χερσὶ τὰς συμφορὰς των κατὰ τῶν ὑπαιτίων, Αἱ ἐκ τῶν Σικελικῶν αὐτῶν τῆς Σάμου ἑσπερινῶν τρομοκρατία, ὀδύνη καὶ ἀγανάκτησις τοῦ λαοῦ ὑπῆρξαν τοιαῦται, ὥστε ἡ στρατιωτικὴ διοίκησις ἐξηναγκάσθη νὰ διατάξῃ τὴν δίωξιν. Παραδόξως πάλιν κατὰ τὴν κρίσιμον στιγμὴν ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς διέταξε τὴν παῦσιν τῆς διώξεως ἕνεκα ὑπερασπίσεως τῶν ἀνδρῶν, νεφώσεως καὶ βροχῶν. Παραδόξως ἡ διακοπὴ αὕτη ἐπῆλθε μετὰ τὴν ἄφιξιν τοῦ ἐντολοδόχου βουλευτοῦ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Εὐθὺς μετὰ τοῦτο ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς ἐπεβιβάσθη ἀτμοπλοίου καὶ ἔφθασεν ἐνταῦθα πρὸς μετεκπαίδευσιν καὶ οὕτω ἔχομεν ἐν Σάμῳ νέαν ἐκεχειρίαν μονομερῆ, ἥτις συνεχίζεται περὶ τὸν μῆνα χωρὶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως νὰ ἀνησυχῇ, ἐπαναπαυόμενος εἰς ἔμπιστόν του ταγματάρχην τῆς χωροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς παρ’ ἁπάντων τῶν ἐθνικοφρόνων Σάμου δὲν κρίνεται ὡς ἐνδεδειγμένος διὰ τὴν κάθαρσιν τῆς Σαμιακῆς τραγῳδίας. Ἀπορεῖ τις πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως βλέπων τὴν τραγικὴν αὐτὴν κατάστασιν τῆς Νήσου δὲν στέλλει ἀνώτερόν τινα ἀξιωματικὸν νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἡγεσίαν τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ νὰ ἐνεργήσῃ καὶ ἀνακρίσεις διὰ τὰ μέχρι τοῦδε διαδραματισθέντα παράδοξα γεγονότα. Σύμπας ὁ ἐθνικόφρων λαὸς τῆς Σάμου φρονεῖ ἀδιστάκτως ὅτι ἐὰν ἀσκεῖται ἀδιάβλητος δυναμικὴ πολιτικὴ διὰ τῆς παρούσης ἐκεῖ δυνάμεως καὶ οὐχὶ ἡ κατευναστικὴ οὐ μόνον τοιαῦται τερατώδεις πράξεις, θὰ ἀπεσοβοῦντο, ἀλλὰ καὶ ἡ ληστανταρσία θὰ εἶχεν ὡς ἱστὸς ἀράχνης διαλυθῆ, ἐὰν μία μυστηριώδης χεὶρ ἑκάστοτε δὲν ἐξετείνετο νὰ σταματήσῃ τὴν διάλυσιν. Οἱ κ. κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως δὲν εἶναι μόνον ὑπαίτιοι τῆς μὴ καθάρσεως τῆς παρούσης τραγῳδίας ἀλλὰ καὶ οἱ δημιουργοὶ αὐτῆς, κινηθέντες ὑπὸ ἐλατηρίων κομματικῶν καθ’ ὃν χρόνον αὐτὰ τὰ ὅσια καὶ τὰ ἱερὰ τοῦ Ἔθνους μυσταγωγοῦνται καὶ διακυβεύονται. Ὁλόκληρος ὁ ἐθνικόφρων Σαμιακὸς λαὸς πιστεύει ἀκραδάντως ὅτι ἐὰν δὲν μετετίθετο ἐκ προσωπικῶν καὶ κομματικῶν ἐλατηρίων ὁ ἡρωϊκὸς Νομάρχης Κούσουλας σήμερον δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἴχνος ληστοσυμμορίας ἐν Σάμῳ. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ φύγῃ, διότι ἠξίουν τοῦτο οἱ κομμουνισταὶ καὶ οἱ συνοδοιπόροι των, ἔπρεπε νὰ φύγῃ ἵνα σταλῇ ἡμέτερος Νομάρχης καὶ ἐστάλη εἷς περιπαθὴς καὶ ἔξαλλος ἀπόστολος τοῦ πρωθυπουργικοῦ κατευνασμοῦ καὶ τοῦ πρωθυπουργικωτέρου κομματισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἀντὶ νὰ ἀφοσιωθῇ εἰς τὴν δίωξιν τῶν ταλαιπώρων πτωχῶν ἐθνικοφρόνων ὑπαλλήλων καθ’ ὑπόδειξιν καὶ ἐπιταγὴν πρωθυπουργικήν, διότι φαίνεται ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὸν ἐθνικόν του συναγερμὸν δὲν ἐλησμόνησε καὶ τοὺς μὴ φίλους του ἐθνικόφρονας βιοπαλαιστὰς ὑπαλλήλους, ἀντικαθισταμένους ὑπὸ κρυψικομμουνιστῶν ἢ συνοδοιπόρων. Ὀφείλω δὲ νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ Νομάρχης Κούσουλας δὲν μετῆλθε κομματικὴν πολιτικήν, ἀπόδειξις ὅτι οὐδένα ποτὲ ἐξετόπισε, ἀξιώματα δὲ τὰ πλέον διακεκριμένα ἐν τῷ νομῷ παρέδωκεν εἰς φίλους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὡς τὴν Δημαρχίαν τῆς Πρωτευούσης καὶ τὴν προεδρίαν τῆς Πρωτευούσης τῆς Ἰκαρίας, ὡς καὶ προεδρίαν τινὰ εἰς τὴν σύζυγον αὐτοῦ τοῦ διώκτου του βουλευτοῦ, καθ’ ὃν χρόνον ἠδυνάμεθα καὶ εἴχομεν φίλους Λαϊκοὺς νὰ ὑποδείξωμεν. Ὁ Νομάρχης ἐνήργησεν οὕτω διότι ἠθέλησε νὰ βραβεύσῃ τὰ ἐθνικὰ φρονήματα ὀπαδῶν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὧν ὁ ἕτερος ἐξ Ἰκαρίας ἦτο καὶ συνυποψήφιός του κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἀλλὰ καὶ εἰς πάσας τὰς προηγουμένας. Ἐκτὸς τούτων ὁ Νομάρχης Κούσουλας κατώρθωσε νὰ ἀποσοβήσῃ κίνημα τῶν ἐφέδρων πολεμιστῶν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Μ. Σοφούλη, τοῦ Μητροπολίτου καὶ πάντων τῶν θεωρουμένων κομμουνιστῶν καὶ συνοδοιπόρων. Διὰ τῆς σκανδαλώδους κομματικῆς μεταθέσεως τοῦ Νομάρχου τούτου, ὁ ὁποῖος ἐν τῇ γενέσει του κατέπνιγε τὸν συμμοριτισμὸν τῆς Σάμου, ἐκορυφώθη οὗτος εἰς βαθμὸν ἀπροσδόκητον, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἡ μαστίζουσα τὴν δυσδαίμονα Νῆσον κόλασις. Αὐτῆς τῆς φρικαλέας στυγὸς πρωτουργοὶ ἐγένοντο οἱ κ. κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, συνεχίζοντες τὰ ἀφάνταστα κατευναστικὰ καὶ φατριαστικὰ των ὄργια, κωφεύοντες ἀσυγκίνητοι εἰς τὴν σπαραξικάρδιον φωνὴν τῆς Σαμίας Νιόβης, κλαιούσης τὰ τέκνα της. Ἀποτελεῖ μόνον, αὐτόχρημα ὄνειδος, τὸ φαινόμενον μία Νῆσος πολιτισμένη οἵα ἡ Σάμος, νὰ ἐγκαταλιμπάνηται ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ἕρμαιον 100–200 ληστοσυμμοριτῶν καὶ νὰ παρέχηται οὕτω ἐπιχείρημα εἰς τοὺς βυσσοδομοῦντας ἐχθροὺς τοῦ Ἔθνους ὅτι ὑπάρχει καὶ αὐτόχθων ἐν Ἑλλάδι ληστανταρσία. Εἰς ἐποχὴν μακαρίαν ἁγνοτέρων Κοινοβουλευτικῶν ἠθῶν, περίπτωσις, ὡς ἡ τῆς Σάμου, θὰ ἠνάγκαζεν οὐ μόνον τοὺς ὑπευθύνους νὰ ἀποσυρθῶσι τῆς ἀρχῆς, ἀλλὰ καὶ τὸ Κοινοβούλιον νὰ ζητήσῃ εὐθύνας, διότι κατάστασις τόσον τραγικὴ καὶ τόσον τερατώδης, ὡς ἡ τῆς Σάμου, δὲν δύναται νὰ παραταθῇ χωρὶς νὰ θρηνήσωμεν πανωλεθρίαν. Δυστυχῶς ἡ ἐθνικὴ Ἠλιαία κατήντησε σήμερον καταφυγὴ θρηνῳδούντων ὡς ὑπὸ τὰ τείχη τῆς Σιῶνος, σὺν τῇ πενθικῇ διαφορᾷ ὅτι οἱ ὀλολυγμοὶ τῶν Ἑβραίων εἶναι συμβολικότης, ἐν ᾧ αἱ οἰμωγαὶ καὶ οἱ σχετλιασμοὶ ἡμῶν εἶναι πύριναι κραυγαὶ ζωῆς ἢ θανάτου. (Χειροκροτήματα).

§230ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Καλλίας ἔχει τὸν λόγον.

§231Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶμαι σχεδὸν ποτὲ ὁ εὐνοούμενος τῆς σειρᾶς τοῦ καταλόγου καὶ ἔχω βαθεῖαν συνείδησιν τοῦ καμάτου καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινῆς γνώμης. Ἀλλὰ τὸ πρόβλημα τῆς δημοσίας τάξεως κατέχει ὁλόκληρον τὴν σκέψιν καὶ ὁλόκληρον τὴν συνείδησίν μου, ὅπως κατέχει τὴν συνείδησιν καὶ τὴν σκέψιν ὅλων ὑμῶν, ὅπως κατέχει τὴν συνείδησιν καὶ τὴν σκέψιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Αὐτὴ ἡ ἀγωνία ὄχι διὰ τὴν ἔκβασιν τοῦ προβλήματος, ἀλλὰ διὰ τὰ ἐνδιάμεσα στάδια, διὰ τὴν πορείαν, μὲ ἔφερεν ἀπόψε εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ προβῶ εἰς ὡρισμένας ὑποδείξεις, ἐκ τῶν ὁποίων νομίζω, ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τοῦ προβλήματος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον, δὲν ὑπῆρξεν ἐπαρκής. Ἔρχομαι, δι’ οἰκονομίαν χρόνου, κατ’ εὐθεῖαν εἰς τὰς ὑποδείξεις. Πρῶτον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀνακύπτει, εἶναι ἡ ἐπανεξέτασις τῆς χρησιμοποιήσεως τῶν ὑπαρχουσῶν μέχρι τοῦδε δυνάμεων καὶ τοῦ συστήματος τῆς ὀργανώσεως καὶ πρὸ παντὸς τῆς ἐπικαιρότητος τῆς ἐνεργείας. Ἔχει τοσάκις ἐκτεθῆ τὸ ζήτημα τοῦτο ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὥστε δὲν νομίζω ὅτι χρειάζεται περαιτέρω ἀνάλυσιν. Δεύτερον πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, εἶναι ὁ πλήρης συντονισμὸς ὅλων τῶν ὑπαρχουσῶν δυνάμεων, δηλαδὴ τῶν δυνάμεων τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν δυνάμεων τῆς χωροφυλακῆς. Χρειάζεται, νομίζω, περισσοτέρα συνεννόησις καὶ περισσοτέρα ἀμοιβαία κατανόησις. Παραδείγματα, ἀποδεικνύοντα ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς συστάσεως ταύτης, νομίζω ὅτι εἶναι περιττὰ καὶ ἀνωφελῆ. Τρίτον ζήτημα εἶναι ἡ συστηματικὴ ὀργάνωσις τῶν πληροφοριῶν. Δὲν θὰ ἐκθέσω ὁλόκληρον σύστημα ἐπ’ αὐτοῦ. Θὰ περιορισθῶ εἰς μία ὑπόμνησιν. Εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος οἱ μὲν συμμορῖται ἔχουν πάντοτε πληροφορίας, αἱ δὲ ἔνοπλοι ἐθνικαὶ δυνάμεις δὲν ἔχουν σχεδὸν ποτέ, διότι οἱ συμμορῖται ἔχουν συνδέσμους παντοῦ ἀλλὰ ἔχουν καὶ ὡς μέσον πληροφοριῶν τὴν τρομοκρατίαν, ἐνῷ αἱ ἐθνικαὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται καὶ δὲν πρέπει νὰ ἔχουν ὡς μέσον τὴν τρομοκρατίαν, δὲν ἔχουν τὴν ὀργάνωσιν, ἡ ὁποία θὰ ἀνεπλήρωνε τὴν τρομοκρατίαν καὶ καταλήγομεν, αἱ μὲν στρατιωτικαὶ δυνάμεις νὰ παραπονοῦνται διὰ τὴν ἔλλειψιν πληροφοριῶν, ὁ δὲ πληθυσμὸς νὰ παραπονῆται, διότι καθ’ ὃν τρόπον ζητοῦνται αἱ πληροφορίαι ἐκτίθενται οἱ πολῖται εἰς ἀντεκδικήσεις τῶν συμμοριτῶν. Ἔχει μεγάλην σημασίαν τοῦτο, ὅταν ἡ ἔκτασις τοῦ σκληροῦ αὐτοῦ ἀγῶνος, εἶναι οἷα ἡ σημερινή. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα πράγματα ἀπολύτως ἀναγκαῖα. Ὑπάρχει ἀνάγκη σχεδίων ἐκ τῶν προτέρων. Κύριοι συνάδελφοι, ὁσάκις πρωτοεμφανίζεται εἰς μίαν περιφέρειαν ἡ ἀνταρσία, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ὑπάρχῃ ὁλόκληρον σύστημα μέτρων, τὰ ὁποῖα νὰ λαμβάνωνται ἀμέσως. Νὰ ὑπάρχῃ μηχανισμὸς τιθέμενος εἰς κίνησιν, διότι ἄλλως γίνεται ἡ ἀντιμετώπισις κατὰ τὸ πρῶτον διάστημα, τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει ἀκόμη ἐμπεδωθῆ ὁ ἐχθρός, δὲν ἔχουν ἀκόμη αἱ συμμορίαι κατωρθώσει νὰ ἐνισχυθοῦν καὶ νὰ τοποθετηθοῦν εἰς τὴν περιφέρειαν, εἰς τὴν ὁποίαν διέβησαν τὸ πρῶτον. Καὶ τελευταῖον, κύριοι συνάδελφοι, ὑπάρχει τὸ κυριώτερον ὅλων. Ὑπάρχει ἀνάγκη αὐξήσεως τοῦ στρατοῦ, ὑπάρχει ἀνάγκη αὐξήσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἐγένοντο πάρα πολλαί, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, ἀναλύσεις καὶ ἐξηγήσεις τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι δυνάμεις εἶναι ἐπαρκεῖς. Νομίζω, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτὸς περιέχει ὑποτίμησιν τοῦ ἀκολούθου παράγοντος, ὅτι διὰ τοὺς συμμορίτας στόχος εἶναι ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς, διότι ὁποιοδήποτε καὶ τὸ μᾶλλον ἀκόμη ἀπομεμονωμένον σημεῖον τῆς Ἐπικρατείας, τὸ μᾶλλον ἀπομακρυσμένον, κτυπώμενον, προκαλεῖ πόνον εἰς τὴν καρδίαν τοῦ Ἔθνους, πλήττει τὴν Ἑλλάδα. Ἐνῷ ἀντιθέτως ὁ στόχος τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων εἶναι ἐλάχιστος, μικρός, εἶναι αἱ δυνάμεις τῶν συμμοριτῶν. Ἐπὶ πλέον ὁ στόχος αὐτός, εἶναι στόχος κινούμενος. Κατὰ συνέπειαν τὸ ζήτημα, τῆς αὐξήσεως, ὡς ἀπέδειξεν ἡ μέχρι τοῦδε πεῖρα, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀντιμετωπισθῇ. Δὲν ἔχω τὴν ἀφέλειαν νὰ πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν αὔξησιν, ἐνῷ δύναται νὰ τὴν κάνῃ. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ προσθέσω εἰς τὴν σκέψιν, τοὺς συλλογισμοὺς καὶ τὰ ἐπιχειρήματα τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἀκόλουθον, καθαρῶς δημοσιονομικὴν ἀνάλυσιν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἀνεκοινώθη, ὅτι προορίζονται διὰ τὴν προστασίαν, διὰ τὴν στοιχειώδη ἐνίσχυσιν τῶν ἀνταρτοπλήκτων 370 δισεκατομ. δρχ. διὰ τὸ τρέχον ἔτος δηλαδὴ κἄτι περισσότερον τοῦ ἑνὸς δισεκατομμυρίου, δι’ ἑκάστην ἡμέραν. Τὸ ποσὸν τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐπαρκὲς διὰ τὴν συντήρησιν 110 περίπου χιλιάδων στρατοῦ. Καὶ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ἐὰν πρὸ 6 ἔστω μηνῶν, εἴχομεν ἐπὶ πλέον 110 χιλ. στρατοῦ, θὰ εἴχομεν 450.000 ἀνταρτοπλήκτους;

§232ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μόνον 100.000.

§233Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Καὶ ἡ σύγκρισις γίνεται μὲ τὴν δυσμενεστέραν πλευρὰν δι’ ἐμὲ τὸν συγκρίνοντα, ὑπὸ τὴν δημοσιονομικὴν ἔποψιν. Ἀφήνω ὅτι δὲν θὰ εἴχομεν τὸ δρᾶμα τόσων χιλιάδων ἀνθρώπων, δὲν θὰ εἴχομεν σφαζόμενον, γυμνητεύοντα, ξεριζωμένον τόσον πληθυσμόν, δὲν θὰ εἴχομεν τὴν ἀπειρίαν τῶν προβλημάτων ποὺ ὑπάρχει, δὲν θὰ εἴχομεν τὴν κρίσιν τῆς παραγωγῆς, τὴν κρίσιν τῆς καλλιεργείας τῆς γῆς. Καὶ ἐὰν ὅλοι αὐτοὶ οἱ παράγοντες παραμερισθοῦν καὶ ἐξετασθῇ μόνον δημοσιονομικῶς τὸ πρόβλημα, καὶ πάλιν θὰ ὑπῆρχεν οἰκονομία διὰ τὸν προϋπολογισμόν. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο νομίζω, θὰ πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ὑπὸ τῶν μεγάλων συμμάχων μας ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους τοὐλάχιστον ἐκπροσώπους των, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ οἱ ὁποῖοι μέχρι σήμερον, παρ’ ὅλον τὸ μέγα ἐνδιαφέρον διὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐπανέλαβον τὸ αὐτὸ πάντοτε σφάλμα, συνήνεσαν δηλ. ἑκάστοτε εἰς τοιαύτας αὐξήσεις τῆς παρεχομένης βοηθείας, τόσον ἀργά, ὥστε κατὰ τὸν ἐνδιάμεσον χρόνον νὰ ἔχῃ καταστῆ ἀνεπαρκής. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἔκτασις τοῦ μετώπου ἐπιβάλλει ἐκτὸς τῆς αὐξήσεως τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων καὶ τὸν ὁπλισμὸν τῶν κατοίκων, ὡρισμένων τοὐλάχιστον περιφερειῶν. Βεβαίως ὁ ὁπλισμὸς διὰ μικροῦ ἀριθμοῦ ὅπλων, περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται ἐγγὺς τῶν συνόρων, ὅπου οἱ συμμορῖται ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ πολλαπλασιάζωνται, δὲν ἀποτελεῖ μέτρον ἀποτελεσματικόν.

§234Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Εἰς τὰ σύνορα ὑπῆρξαν χωρία μὲ 100 τυφέκια, τὰ ὁποῖα προσεβλήθησαν καὶ ἀπέκρουσαν τοὺς ἐπιτεθέντας.

§235Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριε συνάδελφε, χαίρω ποὺ ἤκουσα τὴν διαπίστωσίν σας, διότι δύναται νὰ γίνῃ εὐρυτέρα ἐφαρμογὴ τῶν μέτρων αὐτῶν.

§236Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Τὸ αὐτὸ ἐγένετο καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ τὰ ἐπῆραν οἱ ἀντάρται.

§237Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Τὸ παράδειγμα τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἀποδεικνύει, ὅτι καὶ ἐγγὺς ἀκόμη τῆς μεθορίου εἶναι λίαν ἀποτελεσματικὸς ὁ τρόπος τοῦ ὁπλισμοῦ περιφερειῶν. Εἶπον ὅμως ὅτι καὶ ἐκεῖ ἴσως εἶναι κἄποτε ἀνεπαρκής, διότι ὑπάρχει ἡ δυνατότης τῆς συνεχοῦς ἀνανεώσεως τῶν δυνάμεων τῶν συμμοριτῶν. Ἀποτελεσματικώτερον ἴσως εἶναι τὸ μέτρον εἰς ἄλλας περιφερείας, ὅπου εἶναι δεδομένος ὁ ἀριθμὸς τῶν συμμοριτῶν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ αὐξηθῇ οὐσιωδῶς. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, κ. Τούντας, ἀντεῖπεν, ὅτι εἰς ὡρισμένα μέρη ἀφωπλίσθησαν οἱ χωρικοί. Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ὁμιλοῦμεν σήμερον περὶ ἀφοπλισμοῦ τῶν κατοίκων, ὁμιλοῦμεν προφανῶς περὶ συστηματικῆς ὀργανώσεως τῶν ΜΑΥ, ἡ ὁποία ὀργάνωσις δὲν θέλει πολλὰ πράγματα. Θέλει κἄποιαν προπαρασκευήν, ἕναν ἀξιωματικὸν καὶ κἄποιον συντονισμὸν προσπαθειῶν. Νομίζω δὲ ὅτι αἱ περιπτώσεις, τὰς ὁποίας ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ἀνάγονται εἰς παλαιότερον χρόνον, εἰς χρόνον κατὰ τὸν ὁποῖον εἰς τὴν Νότιον Ἑλλάδα, δὲν εἶχε γίνει ἀκόμη ἀντιληπτὴ ἡ ἔκτασις τοῦ κινδύνου καὶ ἐθεωρεῖτο ἀκόμη, ὅτι ἐπρόκειτο μόνον, περὶ ἀμέσου κινδύνου τῶν βορείων ἐπαρχιῶν. Ἀλλ’ ἀφ’ ὅτου ἐγένετο ἀντιληπτὸν ὅτι καὶ ἐδῶ ἀπροσδοκήτως κατώρθωσε νὰ ριζώσῃ ὁ συμμοριτισμὸς καὶ ἡ ἀνταρσία καὶ ἤρχισε κἄποια ἀντικειμενικὴ ὀργάνωσις, διαφυγοῦσα ἀπὸ τὸ προϋφιστάμενον σύστημα ὀργανώσεως καὶ ὡλοκληρώθη, τὰ ἀποτελέσματα ἔγιναν οὐσιωδῶς καλύτερα.

§238Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Μὲ τὰ τάγματα τῆς Ἐθνοφρουρᾶς.

§239Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὅπου ὑπάρχουν τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν παντοῦ, διότι εἶναι πολὺ περισσότεραι αἱ δαπάναι αὐτὴν τὴν στιγμὴν δι’ ἓν τάγμα Ἐθνοφρουρᾶς ἀπὸ ὅτι δι’ ἀντίστοιχον ἀριθμὸν λόχου Μ.Α.Υ., διότι δὲν τροφοδοτοῦνται οἱ Μ.Α.Υ. Τώρα προκύπτει τὸ ζήτημα τῶν ὅπλων. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἔχῃ ἀσφαλῶς περισσότερα ὅπλα. Δὲν ἔχω καμμίαν περὶ αὐτοῦ ἀμφιβολίαν. Ἀλλὰ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο θὰ ἤθελον νὰ ὑποβάλω τὴν ἀκόλουθον σκέψιν. Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι ἀρνοῦνται νὰ αὐξήσουν τὸν ὁπλισμόν μας, εἶναι, ἢ διότι θεωροῦν ἐπαρκεῖς τὰς δυνάμεις μας, ἢ διότι δὲν θέλουν νὰ ὑποβληθοῦν εἰς περαιτέρω οἰκονομικὰς θυσίας. Εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξαρθῇ τὸ γεγονὸς ὅτι κινδυνεύει διὰ λόγους ψυχολογικοὺς ὁ ὅλος ἀγὼν, ὅταν ριζοῦται εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ Ἔθνους ἡ ἐντύπωσις ὅτι εἶναι πεπερασμένη ἡ δυνατότης τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς ἀνταρσίας καὶ ὅτι, ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν αὐξήσουν τὴν βοήθειαν, δὲν θὰ ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ τὴν ἀντιμετωπίσουν. Ὁ ψυχολογικὸς αὐτὸς παράγων συσχετιζόμενος μὲ τὴν ψυχολογίαν μας ἀσκεῖ τραγικὴν ἐπίδρασιν. Θὰ ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα, ὄχι πρὸς σύγκρισιν, ἁπλῶς ὡς παράδειγμα διὰ τὴν συναγωγὴν τοῦ ἐπιχειρήματος, παρὰ τὴν τεραστίαν διαφορὰν ποὺ ὑπάρχει, διότι ἐδῶ ἡ ἔκβασις εἶναι γνωστὴ καὶ βεβαία εἶναι ἡ νίκη τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Θὰ ἀναφέρω τὸ παράδειγμα τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἤσκησε τεραστίαν ἐπίδρασιν ὁ περιορισμός, τὸν ὁποῖον ἔθεσαν οἱ σύμμαχοι εἰς τὴν προέλασιν ἑκάστοτε τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Ἐὰν ὁ λόγος εἶναι ὅτι δὲν θέλουν νὰ δώσουν τὴν περαιτέρω βοήθειαν, τότε εἶναι τόσον μεγάλη ἡ ἀνάγκη καὶ τόσον μεγάλος ὁ σκοπός, ὥστε ἐπὶ θυσίᾳ καὶ αὐτοῦ ἀκόμη τοῦ ἄρτου νὰ οἰκονομίσωμεν συνάλλαγμα καὶ ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην πηγήν, διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ χάνεται ὁ ἐνδιάμεσος χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον μέγα μέρος καὶ αὐτῶν τῶν κομμουνιστῶν δὲν ἔχει τολμήσει νὰ ἀκολουθήσῃ τοὺς συμμορίτας. Ἀλλ’ ἡ παράτασις τοῦ ἀγῶνος ἐγκυμονεῖ τὸν κίνδυνον τεραστίας αὐξήσεως, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐδίσταζον χθὲς καὶ διστάζουν ἀκόμη καὶ σήμερον, δὲν ὑπάρχει καμμία βεβαιότης ὅτι θὰ διστάζουν καὶ αὔριον καὶ μεθαύριον. Τελευταῖον ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι τὸ ζήτημα τῶν περιφερειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν μικροτέραν σχετικῶς ἀνταρσίαν. Τὸ πρόβλημα τῶν περιφερειῶν αὐτῶν εἶναι εὐκολώτερον νὰ λυθῇ, ἀλλ’ εἶναι οὐσιώδης ἡ σημασία του, διότι ἐπὶ τέλους πρέπει νὰ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα ἤρεμα μέρη τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα νὰ ἀποτελοῦν τὴν δεξαμενήν, ἡ ὁποία θὰ τροφοδοτῇ τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν. Καὶ ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ καθὼς καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι μὲ τὴν σημερινὴν γενικὴν καὶ πολιτικὴν συζήτησιν περὶ δημοσίας τάξεως ἔχει συσχετισθῆ καὶ ἡ συζήτησις τῶν ἐπερωτήσεων, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν ὡρισμένας περιφερείας, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, πρὶν τελειώσω, νὰ ἀναφέρω ὀλίγας λέξεις διὰ τὴν κατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως εἰς τὴν Εὔβοιαν. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Εὔβοια δὲν ἐδημιούργησε ἰθαγενῆ ἀνταρσίαν, ἀλλ’ ἔγινεν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν ἕνας αἰφνιδιασμός, ὁ ὁποῖος κατέλαβε τὴν πρώτην κωμόπολιν, εἰς τὴν ὁποίαν εἰσῆλθον, τὴν Ἱστιαίαν. Καὶ πράγματι ὑπῆρξεν ἀτυχὴς καὶ ἀνεπαρκὴς ἡ ἀπάντησις τῶν μὴ ἐπαρκῶς εἰσέτι ὠργανωμένων ἐνόπλων τῆς Ἱστιαίας. Αἱ διατεθεῖσαι δυνάμεις ἀρχικῶς ὑπῆρξαν μία διλοχία σταλεῖσα ἀπὸ τὴν στρατιάν, ἀπὸ τὸν Βόλον, καὶ κἄποια δύναμις τῆς εἰς τὴν Χαλκίδα ἑδρευούσης Σχολῆς τῶν ἐφέδρων. Ἡ δύναμις ποὺ εἶχεν ἀποσταλῆ ἀπὸ τὴν στρατιὰν συντομώτατα ἀντικατεστάθη ἀπὸ μίαν διλοχίαν Ἐθνοφρουρᾶς, ἡ ὁποία ὅμως ἔφυγεν εὐθὺς ὡς κατωρθώσαμεν νὰ ψηφίσωμεν εἰδικὸν νόμον, διὰ τοῦ ὁποίου ἡ πτωχὴ Εὔβοια ἀνέλαβε τὰς δαπάνας ἑνὸς τάγματος Χωροφυλακῆς. Ἡ δύναμις, ἡ ὁποία ἔφθασε, μὲ τὴν χωροφυλακὴν εἶναι περίπου ἴση μὲ τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἀπεστερήθη ὅταν ἐπὶ τῆς ὑπουργίας τοῦ κ. Ζέρβα ἐδημιουργήθησαν τὰ τάγματα τῆς χωροφυλακῆς δι’ ἀφαιρέσεως ἀπὸ τὰς περιφερείας, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπῆρχεν ἀνταρσία, ὅλων σχεδὸν τῶν δυνάμεων τῆς χωροφυλακῆς, ὥστε ὁ εἰδικὸς νόμος μαζὶ μὲ τὰς εἰδικὰς ἐπιβαρύνσεις τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Εὐβοίας, δὲν προσέθεσε παρὰ μόνον περίπου τὴν δύναμιν ποὺ ἀφῃρέθη ὅταν ἐδημιουργήθησαν τὰ τάγματα χωροφυλακῆς. Ἔκτοτε ἐγένετο προσπάθεια καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας μὲ αὐτὰ τὰ ἐλάχιστα μέσα. Ἐζητήσαμεν ἓν τάγμα Ἐθνοφρουρᾶς.

§240ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ ἀντάρται πόσοι ἦσαν κατ’ ἀρχάς;

§241Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Σήμερον εἶναι 120. Οἱ ἀρχικῶς εἰσελθόντες ἦσαν 40–50.

§242Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Οἱ μαθηταὶ τῆς σχολῆς ἐφέδρων πόσοι εἶναι;

§243Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν γνωρίζω πόσοι εἶναι, ἀλλ’ οἱ μαθηταὶ εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ παρακολουθοῦν τὰ μαθήματά των.

§244Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Διότι καὶ αὐτοὶ ἀπασχολοῦνται εἰς τὴν καταδίωξιν.

§245Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὄχι ἐξ ὁλοκλήρου. Βεβαίως ἡ σχολὴ προσφέρει ὑπηρεσίας καὶ εἶναι ἀνάγκη μὲ προσήκουσαν εὐγνωμοσύνην νὰ ὑπομνησθῇ τὸ γεγονὸς ὅτι τρεῖς μαθηταὶ τῆς σχολῆς ἐφονεύθησαν εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν καὶ ὅτι ἐπίσης ἀξιωματικοὶ καὶ μαθηταὶ τῆς σχολῆς ἐτραυματίσθησαν εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε εἶναι ἀνεπαρκὴς ἡ ὑπάρχουσα δύναμις, διότι εἶναι περίπου ἡ δύναμις, ἡ ὁποία ὑπῆρχε προτοῦ ἐμφανισθῇ ἡ ἀνταρσία εἰς τὴν Εὔβοιαν. Ἐζητήθη λοιπόν, ἕνα τάγμα Ἐθνοφρουρᾶς καὶ καθυστερεῖ ἀκόμη ἡ δημιουργία του, ἐνῷ, νομίζω, ὅτι ἐὰν ἀκόμη ποὺ εἶναι καιρὸς ἱδρυθῇ τὸ τάγμα αὐτό, θὰ ἀπελευθερώσῃ συντομώτατα πᾶσαν δύναμιν ἀπασχολουμένην εἰς τὴν Εὔβοιαν. Ἀντιθέτως ἐὰν δὲν δημιουργηθῇ ἡ δύναμις αὐτή, ἡ προσπάθεια τῶν συμμοριτῶν νὰ προχωρήσουν πρὸς τὴν νότιον Εὔβοιαν θὰ δημιουργήσῃ ἀκόμη μεγαλύτερον καὶ ἀκόμη σημαντικώτερον ζήτημα δημοσίας τάξεως λόγῳ τῆς ἐγγύτητος πρὸς τὴν πρωτεύουσαν καὶ τὴν Χαλκίδα. Ἐπὶ πλέον ἐζητήθη μικρὸς ἀριθμὸς ὅπλων. Σήμερον, χάρις καὶ εἰς τὰς προσπαθείας τοῦ Ἀνωτέρου Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ κ. Τσιγάντε, προχωρεῖ κατὰ τρόπον ἀποδοτικὸν ἡ ὀργάνωσις τῶν ΜΑΥ, ἀλλὰ προσκρούει εἰς τὴν ἔλλειψιν ὅπλων. Ὅσα ὅπλα ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, ἠγοράσθησαν ὑπὸ μόνον τῶν κατοίκων κατὰ διαφόρους ἐποχὰς καὶ πρέπει νὰ ὁμολογηθῇ καὶ νὰ ἀναγνωρισθῇ ὅτι σήμερον ὑπάρχουν ἀξιόλογοι λόχοι ΜΑΥ, εἰς τοὺς Καθενούς, εἰς τὰ Ψαχνά, εἰς τὴν αἰφνιδιασθεῖσαν Ἱστιαίαν καὶ εἰς πολλὰς ἄλλας περιφερείας μικρότεραι μονάδες. Ἀλλὰ οἱ συμμορῖται ἀγωνίζονται μὲ λύσσαν καὶ προσπαθοῦν νὰ κάμψουν τὸ ἠθικὸν τῶν κατοίκων. Ὑπάρχουν δὲ τὰ ὀρεινὰ μέρη, τὰ ὁποῖα οὔτε ὁπλισμὸν ἔχουν, οὔτε ἐπαρκῆ δύναμιν διὰ νὰ ἀντισταθοῦν καὶ φοβοῦμαι ἰδιαιτέρως τὸν κλονισμὸν τοῦ ἠθικοῦ, διὰ τὴν ἐπανασυγκρότησιν τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαιτηθῇ ἀσφαλῶς ἀρκετὸς χρόνος καὶ περισσότεραι δυνάμεις. Εἶναι, κύριοι συνάδελφοι, βαθὺ τὸ παράπονον τῆς Εὐβοίας, διότι ἠξιώθη μόνη τῆς δυνάμεως ἐκείνης, διὰ τὴν ὁποίαν ἔγινεν εἰδικὸς νόμος καὶ ἀνέλαβε μόνη της τὰ βάρη. Καὶ ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἔκκλησιν ἔστω καὶ ἤδη, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς συστάσεις ταύτας καὶ νὰ μὴ ὁμιλήσῃ περαιτέρω εἰς τὴν ἀποστολὴν τῶν ἀναγκαίων δυνάμεων. Κύριοι, δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐξήντλησα τὸ τέταρτον. Δὲν προτίθεμαι πάντως νὰ κάμω περαιτέρω κατάχρησιν τοῦ χρόνου σας. Αὐτὰς τὰς ὑποδείξεις εἶχον νὰ κάμω εἰς τὸ Σῶμα μὲ τὴν ἐντύπωσιν—διότι δὲν εἶμαι βεβαίως ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατώρθωσε νὰ λύσῃ τὸ μέγα πρόβλημα ποὺ μᾶς τίθεται, τὸ πρόβλημα τῆς δημοσίας τάξεως — ἀλλὰ μὲ τὴν ἐντύπωσιν τῆς ἁπλῆς εἰσφορᾶς ὀβολοῦ εἰς τὴν μεγάλην προσπάθειαν. (Χειροκροτήματα).

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μακκᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§247Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ τῆς θέσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος καὶ τοῦ ζητήματος ἐμπιστοσύνης παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, προεκλήθησαν δύο ζητήματα. Τὸ πρῶτον ζήτημα κοινοβουλευτικῆς τάξεως τοῦ Κοινοβουλίου καὶ πολιτικῆς σκοπιμότητος περὶ τῆς θέσεως .... (δὲν ἠκούσθη) .... τοῦ ζητήματος τούτου. Τὸ δεύτερον δέ, ζήτημα οὐσίας ἐπὶ τῆς ἐκτάσεως τῆς Κυβερνητικῆς εὐθύνης καὶ ἐπὶ τῶν δηλώσεων αἱ ὁποῖαι μὲ τὴν διαπίστωσιν τῆς εὐθύνης αὐτῆς συνδέονται. Τὸ πρῶτον ζήτημα, κύριοι συνάδελφοι, ἐτέθη παραδόξως ἀπὸ κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀπὸ κόμματα πάντως μὴ συμμετέχοντα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὰ κόμματα δὲ αὐτά, ὑποδιαιροῦνται εἰς δύο κατηγορίας: Πρῶτον εἰς τὰ κόμματα τὰ ὁποῖα μὲ ἔπεα πτερόεντα ἦρον τὴν ἐμπιστοσύνην των ἐπὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἦρον ἴσως τὸν κράββατόν των ἀλλὰ δὲν περιεπάτησαν μακρὰν ἀπὸ τὸ μυστήριον τὸ ὁποῖον συγκαλύπτει τὴν ψῆφον των καὶ κατὰ δεύτερον λόγον ἀπὸ δύο ἄλλα κόμματα τὰ ὁποῖα εἶναι ἄγνωστον κατὰ πόσον εὑρίσκονται κοντὰ ἢ μακρὰν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ ὁποῖα θὰ μποροῦσαν νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἐντός, ἐκτὸς καὶ ἐπὶ τὰ αὐτά. (Γέλωτες). Θὰ σᾶς ὁμολογήσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μὲ ἔκπληξιν διαπιστώνει κανεὶς τὴν στάσιν αὐτῶν τῶν ἀντιπολιτευομένων κομμάτων ἢ μᾶλλον τῶν κομμάτων τῶν μὴ Κυβερνητικῶν καὶ ξενιζόμεθα τοσοῦτον μᾶλλον ὅσον διαπιστώνεται ὅτι τὸ Νέον Κόμμα τὸ ὁποῖον ἀπόψε λάμπει διὰ τῆς ἀπουσίας τοῦ συνόλου τῶν μελῶν του, ὅτι τὸ Νέον Κόμμα τὸ ὁποῖον, ἐὰν ἡ μνήμη μου δὲν μὲ ἀπατᾶ, εἶναι σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ἐνθυμίζει, οὕτως εἰπεῖν, τὴν Εὔαν ἡ ὁποία ἐπλάσθη ἀπὸ τὴν πλευρὰν τοῦ Ἀδὰμ καὶ ἑπομένως κατὰ βάσιν λογικήν, θὰ ἔπρεπέ τις νὰ πιστεύῃ ὅτι θὰ ἤθελε νὰ ὑποδεικνύῃ τὸ παράδειγμά του πρὸς μίμησιν καὶ ἑπομένως θὰ ηὔχετο καὶ ἄλλη ἀκόμη πλευρὰ νὰ ἀποσπασθῇ ἀπὸ τοῦ Ἀδάμ, οὕτως ὥστε ὁ Ἀδὰμ ἴσως κἄποτε νὰ ἀποθάνῃ, μολαταῦτα φαίνεται νὰ μὴ ποθῇ πολὺ αὐτὴν τὴν ἐξασθένισιν τοῦ πρώην κορμιοῦ τοῦ σώματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκεν. Ὁμολογῶ ὅτι εἶναι μία παράδοξος πολιτικὴ στάσις αὐτὴ ἡ τοῦ Νέου Κόμματος τὴν ὁποίαν ὅμως ὡς ἐν παρόδῳ καὶ μόνον σημειώνω καὶ τὴν παρέρχομαι. Γενικώτερον διετυπώθη ἡ ἀντίληψις, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἶναι ἄσκοπος ἡ θέσις πολιτικοῦ ζητήματος, εἶναι ἄσκοπος ἡ θέσις τοιούτου ζητήματος ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν ὑπάρχει βάσιμος ἐλπὶς τῆς ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, κύριοι, νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως ἐναντίον μιᾶς τοιαύτης θεωρίας. Ποτέ, οὔτε εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν οὔτε τῆς Ἑλλάδος, οὔτε τῶν ἄλλων κοινοβουλευτικῶν χωρῶν, ἀλλ’ οὔτε καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα, τῆς πολιτικῆς μας τῆς σημερινῆς, οὐδαμῶς ἀπολύτως δικαιολογεῖται ἕνας τοιοῦτος ἰσχυρισμός. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω τὸ τί συμβαίνει εἰς τὴν Ἀγγλίαν ὅπου οὐδεμία ἀπολύτως ἐλπίς, τοὐλάχιστον πρὸ τῶν προσεχῶν ἐκλογῶν, ὑπάρχει ἀνατροπῆς τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅπου βλέπομεν ἐν τούτοις τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως κ. Τσῶρτσιλ, δριμύτατα θέτοντα ἑκάστοτε πολιτικὸν ζήτημα ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως καὶ ζητοῦντα χωρὶς νὰ ἔχῃ καμμίαν ἐλπίδα ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἀνατροπὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀκόμη τελευταίως, μέλος ἐπίλεκτον τοῦ Συντηρητικοῦ Κόμματος τῆς Ἀγγλίας, ὁ καὶ γνωστὸς ἡμῖν κ. Μὰκ–Νήλ, ὁμιλῶν εἰς .... (δὲν ἠκούσθη) .... τῶν ἰδικῶν των περιφερειῶν, εἶπεν ὅτι κῦμα ἀνακουφίσεως θὰ κατέκλυζε καὶ τὴν Ἀγγλίαν καὶ τὸν κόσμον ὁλόκληρον ἐὰν θὰ ἀνετρέπετο ἡ Κυβέρνησις, καὶ αὐτὸ δὲν σημαίνει βέβαια ὅτι θὰ ἔχωμεν τὴν δυνατότητα τῆς ἀνατροπῆς. Θὰ ὑπενθυμίσω ἐπίσης ὅτι πρὸ ὀλίγων ἀκόμη ἑβδομάδων εἰς τὴν Γαλλικὴν Βουλὴν ἐντὸς μιᾶς καὶ μόνης νυκτὸς ἔγιναν ἀλλεπάλληλοι δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορίαι ἐπὶ ζητήματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις εἶχε θέσει θέμα ἐμπιστοσύνης καὶ ἑπομένως ἦτο γνωστὸν ὅτι οὔτε θὰ ἀνετρέπετο ἡ Κυβέρνησις, οὔτε κατὰ τὰς ἀλλεπαλλήλους ψηφοφορίας θὰ ἐγένετο καμμία σοβαρὰ μετατόπισις ψήφων. Ὁ Κοινοβουλευτισμὸς αὐτὸ τὸ κρίνει δικαιολογημένον, ἀπολύτως, κύριοι βουλευταί, δικαιολογημένον, ὅσον ἀφορᾷ δὲ τὴν Ἑλλάδα κατὰ τρόπον ἐπηυξημένον ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι δὲν εἶναι τὰ κόμματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα παρέχουν τὴν ἐμπιστοσύνην των εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι οἱ βουλευταί. Εἰς τὸ ἰδικόν μας Σύνταγμα ὅπως σᾶς εἶναι γνωστὸν δὲν γίνεται ἀπολύτως οὐδεὶς λόγος περὶ κομμάτων καὶ ἡ συνείδησις τῶν βουλευτῶν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἀποφασίζει περὶ τῆς ἑκάστοτε παροχῆς ἢ μὴ τῆς ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἑπομένως, δὲν εἶναι δυνατὸν ὅπως ἐλέχθη ἀπὸ πάνσοφον ὡς φαίνεται συνάδελφον, τὸν ἀξιότιμον κύριον ἐκπρόσωπον τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, πρὸ ἡμερῶν, ὅτι ὁμαδική, μαζικὴ οὕτως εἰπεῖν, πρέπει νὰ εἶναι ἡ ἀπαρίθμησις τῶν ψήφων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι, εἶναι ὑπὲρ ἢ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἀθροίσεως τῶν ψήφων τῶν κομμάτων τὰ ὁποῖα, κηρύσσονται, εἴτε ὑπὲρ αὐτῆς, εἴτε ἐναντίον αὐτῆς. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, νομίζω ὅτι παρ’ ἡμῖν ὁ .... (δὲν ἠκούσθη) .... τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον εἰς τὸ ἐπίμαχον αὐτὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἀπόψε καὶ τόσας ἄλλας ἑσπέρας μᾶς ἀπασχολεῖ καὶ φοβοῦμαι ὅτι καὶ εἰς τὸ μέλλον ἀκόμη θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, παριστάμεθα μάρτυρες, καὶ παριστάμεθα, συνεχῶς μάρτυρες, ἐπανειλημμένων παρελάσεων ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο, Κυβερνητικῶν βουλευτῶν, βουλευτῶν ἀνηκόντων εἰς τὰ κόμματα τῆς πλειοψηφίας, τὰ ὁποῖα ἔρχονται καὶ κατακεραυνώνουν κυριολεκτικῶς τὴν Κυβέρνησιν, μὲ μίαν ὀξύτητα τὴν ὁποίαν οὔτε ἡμεῖς ἀκόμη ἔχομεν, συνηθίσει τοὺς κ. ὑπουργούς. Ἑπομένως, αὐτοὶ οἱ κύριοι οἱ ὁποῖοι κανεὶς δὲν γνωρίζει τί κάνουν περισσότερον ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν τὴν ἠράσθησαν περισσότερον ἢ τὴν κατηράσθησαν περισσότερον, θὰ ἔπρεπε τέλος πάντων νὰ ἐγένετο ἀντιληπτὸν ἐὰν ὁ ἔρως των, ἢ ἡ κατάρα των εἶναι ἰσχυροτέρα ὁ εἷς τοῦ ἄλλου. Τοῦτο δὲ εἶναι φυσικὸν νὰ μὴ γίνεται ἀντιληπτὸν εἴτε δι’ ἀναστάσεως, εἴτε διὰ βοῆς ψηφοφορίας, καὶ ἡ ὀνομαστικὴ ψηφοφορία εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία θὰ μᾶς δώσῃ τὸ σαφὲς συμπέρασμα, περὶ τοῦ ποῖον εἶναι τὸ πραγματικόν των καὶ εἰλικρινές των φρόνημα ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλά, κ. βουλευταί, ὑπάρχει καὶ ἕνας τρίτος λόγος ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει τὴν κατὰ περιόδους ἄσκησιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος, τῆς θέσεως πολιτικοῦ ζητήματος δι’ ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Διότι ἡ ψηφοφορία αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ ἀσφαλέστερον ὑπὸ τὰς σημερινὰς τοὐλάχιστον συνθήκας μέσον σφυγμομετρήσεως τῆς κοινῆς γνώμης. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ ἐκλογικός μας νόμος ἀποκλείει τὰς ἐπαναληπτικὰς ἐκλογὰς αἱ ὁποῖαι εἰς ὅλα τὰ Κοινοβουλευτικὰ καθεστῶτα θεωροῦνται ὡς μοναδικαὶ εὐκαιρίαι σφυγμομετρήσεως τῆς κοινῆς γνώμης, καὶ ἐκ τῶν ὁποίων ἐνίοτε συνάγονται σπουδαῖα Κυβερνητικὰ συμπεράσματα, ἐνίοτε καὶ ἀνατροπαὶ Κυβερνήσεων γίνονται, καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὅτι καὶ εἰς ζητήματα δημοτικῶν ἐκλογῶν συχνάκις καὶ ἐν Ἑλλάδι ἐτέθη πολιτικὸν ζήτημα, καὶ ἐξηρτήθη ἡ τύχη Κυβερνήσεων, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ καθ’ ἡμᾶς ἀναμφισβήτητος ἔλλειψις ἐμπιστοσύνης, ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς δημοσίας γνώμης ἀφ’ ἑνός, καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἀφ’ ἑτέρου, εἶναι ἀδύνατον νὰ διαπιστωθῇ διὰ τῆς διενεργείας νέων ἐκλογῶν, ποῖον ἄλλο μέσον εἶναι, κ. βουλευταί, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὑπάρχει πλὴν τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας, τῆς σταθμίσεως τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, νὰ ἴδωμεν ἐὰν πράγματι κερδίζῃ ἢ χάνῃ ἔδαφος παρὰ τῇ κοινῇ γνώμῃ ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας. Καὶ αὐτὰ μὲν ὡς πρὸς τοὺς βουλευτὰς οἱ ὁποῖοι διατυπώνουν Κοινοβουλευτικὰς δοξασίας παραδόξους. Ἀλλὰ τὸ περίεργον εἶναι ὅτι καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἐξεδηλώθη μία ἀναμφισβήτητος δυσφορία, διὰ τὴν θέσιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος, ὀλίγου δεῖν θὰ μᾶς ἔλεγεν ὅτι διεπράξαμεν καὶ διεπράττομεν ἓν ἔγκλημα καθοσιώσεως, διότι ἐθέσαμεν πολιτικὸν ζήτημα.

§248Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Δυσφορία, κάθε ἄλλο.

§249Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Εἴδομεν εἰς ἐπανειλημμένας ἐκδηλώσεις καὶ εἰς ἄρθρον ἀκόμη τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§250Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐρωτήσατε τὸν κύριον Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ πληροφορηθῆτε.

§251Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. (Ὑπουργὸς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας). Παρακαλῶ, κ. ἀρχηγὲ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος· ὑποθέτω ὅτι ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐὰν ἐξέφραζε δυσφορίαν, θὰ τὴν ἐξέφραζε διότι τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως δὲν λύεται μὲ λόγια, ἀλλὰ μὲ ἔργα. Οὐδεὶς ἐφαντάσθη ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξέφρασεν δυσφορίαν διὰ τὸν ἔλεγχον.

§252Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ὅτι ὑπάρχει τοποτηρητὴς ὑπουργὸς παρόντος τοῦ δηλώσαντος αὐτὰ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, μοῦ φαίνεται τοὐλάχιστον παράδοξον. Διαμαρτυρόμεθα ὅτι ἔγκλημα καθοσιώσεως δὲν ὑπάρχει, ἐὰν ὑπῆρχεν ἔγκλημα, εἶναι ἐκ μέρους ὡρισμένων μελῶν τῆς πλειοψηφίας. Τὰ ἐγκλήματα ἀφοσιώσεως ὑπάρχουν ἐκ μέρους ὡρισμένων ἀσπόνδων φίλων τῆς Κυβερνήσεως, τῶν ὁποίων ἡ ἀφοσίωσις ἐμφανίζεται συχνά, ὡς πλήρης ἐκμηδένησις κυριολεκτικῶς τῆς πολιτικῆς των συνειδήσεως, καὶ οὕτως ἐκδηλώνουν τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ ἐλέχθη καὶ τοῦτο, ὅπως ἐλέχθη διὰ τὰ οἰκονομικὰ ἀκόμη ζητήματα, καὶ ἐλπίζω ὅτι τοὐλάχιστον ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὁ κ. Βαρβούτης, δὲν θὰ μᾶς διαψεύσῃ, ὅτι ἐπὶ τέλους ζημιώνετε τὸν τόπον προκαλοῦντες τοιαύτας συζητήσεις. Μᾶς λέγουν ἑπομένως ἡμεῖς γινόμεθα οὕτως εἰπεῖν, ἕνα εἶδος προδοτῶν οἱ ὁποῖοι δρῶμεν ἀντεθνικῶς προκαλοῦντες τὴν συζήτησιν, καὶ ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ σιωπήσωμεν, νὰ παραμένωμεν σιωπηλοί, τῶν σφαλμάτων ἐκείνων τὰ ὁποῖα καταλογίζομεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἑπομένως νὰ γίνωμεν κατ’ αὐτὸν τὸν σιωπηλὸν τρόπον συνυπεύθυνοι ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς τῆς ὅλης πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλά, κ. βουλευταί, διὰ τοιούτων διλημμάτων δὲν κυβερνᾶται ὁ τόπος. Ἀνάλογον δίλημμα ἐτέθη πρὸ ὀλίγου καὶ εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν τῆς Ἑλλάδος, τῆς εἴπατε, ἢ εἶσθε προδόται τῆς Ἑλλάδος ζητοῦντες αὔξησιν τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων σας, ἢ δὲ μὴ σᾶς ἀφοπλίζομεν, καὶ σᾶς ἀφαιροῦμεν τὸ μόνον ὅπλον τὸ ὁποῖον ἔχετε, τὸ ὅπλον τῆς ἀπεργίας, καὶ διὰ τῆς ἀπειλῆς ὅτι ἐπέκειτο δῆθεν ἡ κήρυξις γενικῆς ἀπεργίας, θέσατε τὴν Βουλὴν ἐνώπιον τοῦ διλήμματος αὐτοῦ, ἀπεσπάσατε μίαν ψῆφον, τὴν ὁποίαν φοβοῦμαι ὅτι συντόμως θὰ ἀναγκασθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἀκυρώσῃ. Τί σημαίνει τοῦτο, κ. βουλευταί, ὅτι διὰ διλημμάτων ὁ τόπος δὲν κυβερνᾶται. Ὁ τόπος ἔχει ἀνάγκην λύσεων, τὰς λύσεις δὲ ἐφ’ ὅσον τὸ καθεστὼς εἶναι δημοκρατικὸν καὶ ὑπάρχει ἐλευθερία, τὰς λύσεις ταύτας σήμερον θὰ τὰς εὕρητε ἐδῶ μέσα ἀπὸ ὁπόθεν προκύπτουν καὶ αὐτὸ ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ τὰς υἱοθετεῖ, ὑποχρεοῦται καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὰς ἐφαρμόσῃ. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις μᾶς θέτει τὸ κλείσιμον τῆς Βουλῆς. Φαίνεται, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι εἶναι ἡ ποινὴ ἡ ὁποία μᾶς ἐπιβάλλεται, διότι ἐθέσαμεν τὸ πολιτικὸν θέμα. Ἅμα ἔλθῃ τὸ ζήτημα θὰ τὸ ἐξετάσωμεν καὶ νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ἀπὸ σήμερον ὅτι εἶναι μία σαφὴς προειδοποίησις, ὅτι ἐνδεχομένη ἀξίωσις τῆς Κυβερνήσεως νὰ κλείσῃ διὰ 2–3 μῆνας τὸ Κοινοβούλιον θὰ τὴν θεωρήσωμεν ὡς ἀπάντησιν ἀντιδημοκρατικήν. Δὲν εἶναι νοητὸν, κύριοι, νὰ συγκαλύπτωμεν τὰς εὐθύνας μας ὄπισθεν ἑνὸς κλεισίματος τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐὰν θέλετε νὰ κλείσητε τὸ Κοινοβούλιον πρέπει νὰ γνωρίζητε, κύριοι ὑπουργοί, ὅτι ἀναλαμβάνετε μίαν τεραστίαν εὐθύνην.

§253Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ἔρχομαι ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν καὶ μεταφέρω τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ λαοῦ, ὅλοι ζητοῦν ἔργα, ὄχι πλέον λόγια. (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§254Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιβάλετε τὴν τάξιν, καὶ νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω.

§255ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀνέχεται ὅλους τοὺς ρήτορας, ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον ἐξεφράσθη ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ τέταρτον, πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ.

§256Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Δηλαδὴ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ, κ. Πρόεδρε, τὸ τέταρτον εἰς τοὺς ρήτορας ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὄχι δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι εὐχάριστοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Εἶμαι ἕτοιμος νὰ κατέλθω τοῦ βήματος, ἐὰν τὸ θέλῃ ἡ Βουλή, πάντως ἐκφράζω τὴν πλήρη ἔντονον διαμαρτυρίαν διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τοῦ τετάρτου τῆς ὥρας δι’ ἐμέ.

§257ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλοὶ ρήτορες εἶναι κυβερνητικοί, ἀλλὰ ἐν τούτοις ἐφηρμόσθη τὸ τέταρτον.

§258Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Εἰς τὸν κ. Βʹ Ἀντιπρόεδρον τῆς Βουλῆς ἐπιτρέψατε νὰ ὁμιλήσῃ 65′ τῆς ὥρας καὶ οὐδεὶς δὲν διεμαρτυρήθη, ἐνῷ εἰς ἐμὲ...... (Θόρυβος, φωναί). Νὰ μοῦ ἀποδοθῇ ὁ ἀπαιτούμενος σεβασμὸς, κ. Πρόεδρε, ὁ ὁποῖος ἀποδίδεται εἰς ὅλους τοὺς ρήτορας, ἢ θὰ κατέλθω διαμαρτυρόμενος ἀπὸ τοῦ βήματος. Νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἅπαξ διὰ παντός.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ ἡσυχίαν.

§260Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ δεύτερον ζήτημα τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἐπὶ τῆς θέσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, τὸ ζήτημα τῆς οὐσίας, τὸ ζήτημα δηλαδὴ τὸ ὁποῖον κακῶς, κάκιστα ὀνομάζεται ζήτημα δημοσίας τάξεως, καὶ τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι τίποτα ἄλλο παρὰ τὸ ζήτημα ζωῆς ἢ θανάτου ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος εἶναι πολύπλοκον, ἔχει πολλὰς πλευρὰς ἡ μία τῶν ὁποίων θίγει τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν τῆς Ἑλλάδος, ὅσον ἀφορᾷ τὰς σχέσεις μας πρὸς τοὺς βορείους γείτονας, καὶ τὸν τρόπον τῆς ἀντιμετωπίσεως αὐτῆς, τὸ δεύτερον ζήτημα εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ διεθνοῦς ἐφοδιασμοῦ τῆς Ἑλλάδος, τὸ τρίτον, ἡ τρίτη πλευρὰ εἶναι ἡ πλευρὰ ἡ διοικητικὴ διότι ἡ κακοδιοίκησις τῆς Ἑλλάδος, ἀποτελεῖ βιομηχανίαν κατασκευῆς κομμουνιστῶν, ἡ ὁποία βιομηχανία, δὲν ἔχει ἀνάγκην τῶν πιστώσεων τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ νὰ προάγεται καὶ νὰ ἀποδίδῃ. Ἀλλὰ εἶναι καὶ ἡ οἰκονομικὴ πλευρά, ἡ ὁποία ἐπίσης ἀποδεικνύει τοῦτο, ὅτι ἡ ἔλλειψις οἰκονομικῆς δικαιοσύνης εἰς αὐτὴν τὴν χώραν ἀποτελεῖ καὶ αὐτὸ μίαν ἀκένωτον καὶ ἀνεξάντλητον πηγὴν δημιουργίας κομμουνιστῶν. Εἶναι δὲ καὶ ἄλλη πλευρὰ ἡ πλευρὰ τῆς ἐσωτερικῆς στρατιωτικῆς τοῦ ζητήματος μὲ τὸ θέμα τῆς ἡγεσίας, μὲ τὸ θέμα τοῦ συντονισμοῦ τῶν στρατιωτικῶν ἐνεργειῶν καὶ τὴν σύνταξιν καὶ ἐκτέλεσιν στρατιωτικῶν προγραμμάτων. Ὡς πρὸς μὲν τὴν οἰκονομικὴν πλευρὰν δὲν θὰ ἀπασχολήσω ἀπόψε τὴν Βουλήν, ἅμα θὰ συζητήσωμεν ἐν προόδῳ τὰ οἰκονομικὰ νομοσχέδια, θὰ ἐκθέσω τὰς σχετικάς μου ἀπόψεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν κακοδιοίκησιν, ἐλέχθησαν τόσα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ὅσον ἀφορᾷ τὸν βαθμὸν εἰς τὸν ὁποῖον περιήχθη, ἡ κακοδιοίκησις κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας, ὥστε καὶ ἐκεῖ νὰ μὴν ἔχω οὐδέν, νὰ προσθέσω, πλὴν τῆς θλίψεως τὴν ὁποίαν προκαλεῖ ἰδίως τώρα, καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων ἡ μεταχείρισις τὴν ὁποίαν ὑπέστησαν κἄποια «Διοικητικὰ νομοσχέδια», μετὰ βίας καὶ δυσκολίας κατατεθέντα εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ 8–9 μηνῶν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον τότε ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ τῶν ὁποίων ἡ κατάθεσις ἐδημιούργησεν τοσοῦτον καὶ τοιοῦτον πάταγον. Πάντως ἡ κατάστασις τῆς διοικήσεως εἶναι τόσον τραγικὴ καὶ διεπιστώθη ἀπὸ τὰ λεχθέντα κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὥστε νὰ μὴν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπανέλθω ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐπίσης τὸ θέμα τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας καὶ τοῦ στρατιωτικοῦ σχεδίου τοῦ συντονισμοῦ τῶν διαφόρων στρατιωτικῶν ἐνεργειῶν ἀνεπτύχθη κατὰ τὴν γνώμην μου κατὰ τρόπον, τοιοῦτον ἀπόλυτον καὶ σαφῆ διὰ τῆς μνημειώδους ἀγορεύσεως τῆς Δευτέρας ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὥστε, οὔτε καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς νὰ θέλῃ ἐξέτασιν τὸ θέμα. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, κύριοι, νὰ τονίσω ὅτι ὑπάρχει καὶ ἡ διεθνὴς πλευρὰ τοῦ ζητήματος. Ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, παρὼν πρὸ ὀλίγου καὶ δυστυχῶς ἀπουσιάζων αὐτὴν τὴν στιγμήν, προέβη, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 10ης Φεβρουαρίου, εἰς καταπληκτικὰς ἐπὶ τοῦ θέματος δηλώσεις. Εἶναι τόσον καταπληκτικαί, ὅσον θὰ ἀναγκασθῶ νὰ ἐπαναλάβω ὡρισμένας φράσεις, εἶπεν: «Τὸ ὅτι εἶναι ὀλιγώτερον... (Ἀναγινώσκει) ....». Κύριοι βουλευταί, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, μὲ πραγματικὴν καὶ εἰλικρινῆ θλῖψιν νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὁ ὁποῖος ἐχρημάτισε καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς τὸ παρελθόν, διότι εἶναι προφανές, τὸ δίλημμα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται. Ἑπομένως εἰς τὸ μέλλον ἢ θὰ ὁπλισθῶμεν ἐπαρκῶς καὶ ἑπομένως ὑπάρχει κίνδυνος νὰ χαρακτηρισθῶμεν παύοντες πλέον νὰ εἴμεθα φιλειρηνικοὶ ἢ τότε θὰ συνεχισθῇ αὐτὸς ὁ ἀνεπαρκὴς ἐξοπλισμὸς τῆς Ἑλλάδος πρὸς ἀπόδειξιν τῆς φιλειρηνικότητος. Καὶ τότε θὰ ἐξαρτώμεθα ἀπὸ τὴν μελλοντικὴν ἐξέλιξιν τῶν γεγονότων ὁπότε θὰ δυνηθοῦν νὰ ἐπικρατήσουν κατ’ ἄλλον τρόπον οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι. Σᾶς ἀφήνω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ κρίνετε κατὰ πόσον τοιαύτην ὑπομεμακρυσμένην ἐπικράτησιν, δυνάμεθα νὰ περιμένωμεν. Φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἂν ὄχι Ἑλλάς, πάντως Ἕλλην διὰ νὰ ἴδῃ τὴν τοιαύτην ἐπικράτησιν.

§261Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Διατί, νομίζετε ὅτι, πρέπει αὐτὸ τὸ νόημα νὰ δώσετε καὶ ὄχι τοῦτο, ὅτι ὁ δυστυχὴς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἐκ τοῦ ἀτυχήματος ὅτι εἶναι ἀνεξόπλιστος ἡ Ἑλλάς, ἐξ αἰτίας καθεστώτων καὶ Κυβερνήσεως, τὰς ὁποίας διεδέχθημεν ἡμεῖς μόλις τελευταίως ἔπρεπε νὰ βγάλῃ κάποιο ἐπιχείρημα καὶ τὸ ἔβγαλε.

§262Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον συνάγω. Ἀπὸ πότε ὁ ἀνεπαρκὴς ἐξοπλισμὸς ἑνὸς λαοῦ θεωρεῖται ὡς ἐπιχείρημα φιλειρηνικότητος. Τὸ si vis pacem para bellum θὰ εἶναι γνωστὸν καὶ εἰς ὑμᾶς.

§263ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἦλθεν ὁ κ. ὑπουργός.

§264Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Θὰ ἤθελον νὰ ἀκούσω ἀπὸ σᾶς τὴν ἑρμηνείαν αὐτῆς τῆς τραγικῆς δηλώσεως, εἰς τὴν ὁποίαν προέβητε πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὑποδεικνύοντες, ὅτι τὸ ἄοπλον ἑνὸς λαοῦ ἀποτελεῖ καὶ κριτήριον τῆς φιλειρηνικότητος. Νομίζω, ὅτι ἦτο τραγικὸν τὸ ὀλίσθημα εἰς τὸ ὁποῖον περιπέσατε.

§265Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Καὶ ὁ συνήγορος ὀνομάζει ἀτυχῆ τὸν πελάτην του.

§266Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Κύριοι συνάδελφοι, ὅπως γνωρίζετε ἡ Ἑλλὰς εἶχε χάσει ὁλόκληρον τὸν ὁπλισμὸν της συνεπείᾳ τῆς ἐχθρικῆς κατοχῆς. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἀνέλαβεν ἡ Μεγάλη Βρεταννία νὰ ἐξοπλίσῃ τὴν χώραν μας. Δὲν ἀνέλαβε νὰ παράσχῃ τόσον ἐξοπλισμὸν ὅσον εἶχεν ἡ Ἑλλὰς προπολεμικῶς. Ἄλλο ἦτο τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχε προηγουμένως. Ὑπελογίσθη, ὅτι διὰ τὴν Ἑλλάδα θὰ ἦτο ἐπαρκὴς μία δύναμις στρατοῦ, περίπου 20.000 ἀνδρῶν, διότι πράγματι προεβλέπετο ὅτι, εἰσηρχόμεθα εἰς μίαν εἰρηνικὴν περίοδον καὶ συνεπῶς δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ προβλέψωμεν διὰ συγκρότησιν 300.000 καὶ 400.000 στρατοῦ, ὅπως καὶ προηγουμένως. Ἴσως παρεξηγήθην ὅτι εἶπον, ὅτι δὲν μᾶς ἐφοδίασαν ἐπαρκῶς. Δὲν εἶπον τοιοῦτόν τι. Δι’ ὅσην δύναμιν προεβλέφθη, δηλαδὴ τῶν 90.000 ἀνδρῶν, μᾶς ἐφοδίασεν ἡ Μεγάλη Βρεταννία, ἡ μεγάλη αὐτὴ σύμμαχος, μᾶς ἐφοδίασε πληρέστατα. Μᾶς παρεχώρησε δὲ καὶ ὀρειβατικὸν πυροβολικόν, τὸ ὁποῖον δι’ ἄλλους λόγους δὲν ἐχρησιμοποιήθη εἰς τὴν χώραν μας, διὰ λόγους τεχνικούς, διότι τὰ ζῶα ποὺ ἔχομεν ἡμεῖς δυσκολεύονται νὰ φέρουν τὸ βάρος τοῦ εἰδικοῦ ἐκείνου ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ τὸ ὁποῖον χρησιμοποιεῖ ἡ Μεγάλη Βρεταννία. Πάντως δὲν ὑστέρησεν εἰς τοῦτο, μᾶς ἐφοδίασε καὶ δι’ ὀρεινοῦ πυροβολικοῦ, ἡ μεγάλη αὐτὴ Σύμμαχος.

§267Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Τί σχέσιν ἔχουν αὐτὰ μὲ τὴν φιλειρηνικότητα;

§268Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Διότι εἰσηρχόμεθα εἰς φιλειρηνικὴν περίοδον...... (θόρυβος, φωναί).

§269Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). (Δὲν ἀκούεται).

§270Γ. ΜΕΛΑΣ. ... (δὲν ἀκούεται) ... αἱ συνθῆκαι μετεβλήθησαν.

§271Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἀνέγνωσα τὰ ὅσα ἐλέχθησαν τὴν 19 Φεβρουαρίου 1948, ὄχι ἀπὸ ἱστορικῆς ἀπόψεως, ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποδείξω... (θόρυβος).

§272Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἄς ἀκούσωμεν ἄν ὁ κ. Μελᾶς συμμερίζεται αὐτὰς τὰς ἀπόψεις.

§273Γ. ΜΕΛΑΣ. Πρόκειται περὶ ἐποχῆς παρωχημένης, εἰρηνικῆς τότε, ὁπότε δὲν ἐφαίνετο ἡ σημερινὴ διαταραχή. Ἄλλωστε, τί συγχέετε, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν κατέβαλε προσπαθείας; Αὐτὰ εἶναι ἕωλα.

§274Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἕωλος εἶναι ἡ Κυβέρνησις, Ἀσκὸς Αἰόλου.

§275Γ. ΜΕΛΑΣ. Μέ αὐτὰς τὰς φλυαρίας δὲν προάγεται τίποτε.

§276Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἄν ὑπάρχουν φλυαρίαι, αὗται ἀφοροῦν τὸν ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ εἶσθε προσεκτικὸς εἰς τὰς ἐκφράσεις σας. Πάντως δὲν ἔχω νὰ συζητῶ μὲ σᾶς. Εὑρίσκομαι μεταξὺ δύο πυρῶν ἀλλὰ καὶ τὰ μὲν καὶ τὰ δὲ εἶναι ἄσφαιρα.

§277Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκονομίας). Μετεβλήθη ἡ κατάστασις, ἀλλὰ δὲν μετεβλήθη πρὸ διετίας, μετεβλήθη ἀπὸ ἑξαμήνου, ἀφ’ ὅτου ἡ Ἑλλὰς ἤρχισε νὰ ἐξοπλίζεται μὲ γοργὸν ρυθμόν.

§278Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Τὸ ὅτι εἶναι ὀλιγώτερον ἐξοπλισμένος ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς, ἀποδεικνύει ὅτι, ἡ Ἑλλὰς ἀνήκει εἰς ὁμάδα ἐθνῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι φιλειρηνικά. Αὐτὰ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας.

§279Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Εἶπον, ὅτι δὲν ὑπῆρχε πρόθεσις ἐπιθέσεως. Ἔγινεν ἕνας στρατὸς μέτριος, 90 χιλ. ἀνδρῶν, ὅστις ἐξωπλίσθη πλήρως. Ὑπέστημεν ἢ ὑφιστάμεθα ἡμεῖς τὰς διακυμάνσεις τῆς διεθνοῦς καταστάσεως. Ὅταν ἔγινεν ἀντιληπτὸν ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὑποστῶμεν μίαν ἐπίθεσιν, τότε ἄρχισαν νὰ μᾶς παρέχουν ἀφθονώτερα τὰ ἐφόδια. Τὴν βοήθειαν τὴν ὁποίαν μᾶς παρεῖχεν ἡ Μεγάλη Βρεταννία διεδέχθη ἡ βοήθεια τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Δὲν ἔχομεν νὰ διατυπώσωμεν κανένα παράπονον διὰ τὸν ἐξοπλισμόν μας. Τουναντίον τονίζομεν ὅτι, ἐξαίρομεν τὴν προθυμίαν, μὲ τὴν ὁποίαν σπεύδουν νὰ ἐφοδιάσουν τὴν Ἑλλάδα, λόγῳ τῆς ἀνωμάλου καταστάσεως. Τοῦτο εἶπον.

§280Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἕνα συμπέρασμα ἐξήχθη ἀπὸ τὴν ἑρμηνευτικήν σας δήλωσιν, ὅτι ἀντιλαμβάνεσθε τὸ ὀλίσθημα, εἰς τὸ ὁποῖον περιπέσατε. Ἡ συγκίνησίς σας ἀποδεικνύει ὅτι, ἀντελήφθητε τὸ σφάλμα σας.

§281Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Νομίζω, ὅτι σεῖς δὲν ἀντελήφθητε, τὶ εἶχον διατυπώσει.

§282Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἓν θὰ ἤθελα νὰ τονίσω ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς. Ὅτι ἡ ἄμυνα τῆς Ἑλλάδος πρέπει νὰ εἶναι ἄμυνα πάνοπλος καὶ οὐδέποτε ἡ ἄμυνα αὐτὴ ἡ πάνοπλος, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς παρεξήγησις φιλοπόλεμος ἀπὸ οἱονδήποτε καὶ ἰδίως ἀπὸ οἱονδήποτε Ἕλληνα καὶ μάλιστα ἀπὸ οἱονδήποτε Ἕλληνα ὑπουργόν. Ἀλλά, κύριοι, θὰ ἤθελα νὰ ἐπεξετεινόμην ὀλίγον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τῆς ἐξωτερικῆς μας πολιτικῆς. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ πλευρὰ αὐτή, οὐδόλως ἐθίγη καὶ ἡ παρουσία τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως θὰ τοῦ δώσῃ ἴσως ἀφορμὴν νὰ προβῇ εἰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι, θὰ εἶναι περισσότερον σαφεῖς. Νομίζω, κύριοι, ὅτι κακῶς ἐνεπλάκημεν εἰς ὅλην τὴν δυσκίνητον διαδικασίαν, ἡ ὁποία προκύπτει ἀπὸ τὸ Συμβούλιον Ἀσφαλείας τοῦ Ο.Η.Ε. Ὅταν πρὸ 1½ περίπου ἔτους ὑπέδειξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν λύσιν τῆς προσφυγῆς μας εἰς τὸν Ο.Η.Ε. ἐτόνισα, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ ἐπετυγχάνομεν ὁμόφωνον τὴν γνώμην τοῦ Συμβουλίου, διὰ τὴν εἰρήνευσιν, τῆς Ἑλλάδος, καὶ τὴν ρύθμισιν ὁμαλῶν σχέσεων μὲ τοὺς βορείους γείτονας, θὰ ἔπρεπε νὰ προσφύγωμεν μόνον εἰς ἐκεῖνα τὰ μεγάλα Κράτη, τῆς Εὐρώπης καὶ τοῦ κόσμου ὅλου, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται παράπλευρα εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Ἑλλάδος ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας της καὶ τῆς ἀκεραιότητός της. Δυστυχῶς ἀντὶ νὰ ἔχωμεν μόνον αὐτοὺς τοὺς λαούς, μόνον αὐτὰς τὰς δινάμεις, ἐνεπλάκημεν εἰς τὴν δυσκίνητον διαδικασίαν τῶν δύο Ἐπιτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἐπεσκέφθησαν τὴν Ἑλλάδα, κατελόγισαν εὐθύνας, ἀλλὰ δὲν ἔφθασαν ποτὲ μέχρι τῆς συντάξεως τῶν ἀπαραιτήτων διεθνῶν κυρώσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀπετέλουν τὸ συμπλήρωμα τοῦ καταλογισμοῦ τῶν εὐθυνῶν. Ἡ ἀσπίς, ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κατόπιν διακοπῆς ἀκριβῶς, τοῦ τότε Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὑπουργοῦ τότε καὶ σήμερον τῶν Ἐξωτερικῶν, ἡ ἀσπὶς ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐπεζήτησα ὅπως ἀποκτήσῃ ἡ Ἑλλὰς διὰ τῆς διεθνοῦς βοηθείας εἰς τὰς βορείους ἐπαρχίας της, ἡ ἀσπὶς αὐτὴ δὲν ἐπετεύχθη καὶ οὕτω ἐστράφησαν οἱ βόρειοι γείτονές μας εἰς μίαν ταχεῖαν πλέον κατὰ τῆς Ἑλλάδος, ὑποβοήθησιν τῶν συμμοριῶν, εἰς τρόπον ὥστε, ἡ αἱμορραγία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ μὴ παύῃ νὰ γίνεται, ὅσον παρέρχεται ὁ χρόνος καὶ τραγικωτέρα. Θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ἡ διαμαρτυρία μου αὐτή, ἡ ὁποία καὶ πέραν τῆς Κυβερνήσεως ἀπευθύνεται πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὴν βοήθειαν πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν τὴν θέλουν μόνον ἀκαδημαϊκήν, χωρὶς νὰ ἐπιτυγχάνεται καὶ ἡ σφράγισις ἐκείνη τῶν συνόρων, πρὸς τὴν ὁποίαν ὅλοι ἀπεβλέπομεν, θὰ ἤμην εὐτυχὴς ἐὰν ἔφθανε μέχρις αὐτῶν. Θὰ ἤμην εὐτυχής, ἐὰν ἡ διαμαρτυρία μου αὐτὴ ἐξήρχετο ἀκόμη ἐκ τῶν τοίχων τῆς αἰθούσης ταύτης διὰ νὰ φθάσῃ εἰς τὰ ὦτα τῶν, δυστυχῶς μέχρι τοῦδε, μὴ ἀκουόντων. Τὸ πρόβλημα τῆς δημοσίας τάξεως δὲν θὰ λυθῇ ὁλοκληρωτικῶς – μοῦ φαίνεται – ὅτι εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἐπανειλημμένως τοῦτο κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἠκούσθη – παρὰ ἐὰν καὶ ὅταν τὰ βόρεια σύνορα τῆς Ἑλλάδος κλεισθοῦν κατὰ ἕνα τρόπον ἢ ἄλλον, εἰς τρόπον, ὥστε νὰ σωθῇ καὶ ἡ Ἑλλάς, νὰ σωθῇ συγχρόνως καὶ ἡ εἰρήνη. Ἀπὸ αὐτῆς δὲ τῆς πλευρᾶς νομίζω, ἀξιότιμε κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὑπάρχουν μέσα, ὑπάρχουν λύσεις καὶ θὰ ηὐχόμην νὰ τὰς προαγάγητε κατὰ τὸ δυνατόν. Τὸ συμπέρασμα, κ. βουλευταί, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἀπὸ τὴν ἀνασκόπησιν αὐτὴν τῆς καταστάσεως, εἶναι τριπλοῦν. Οὐδεὶς βεβαίως θὰ καταλογίσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔλλειψιν συνέσεως, ἔλλειψιν πατριωτισμοῦ, ἔλλειψιν καλῆς θελήσεως. Ἀλλὰ τῆς ἐλλείπουν τρία οὐσιώδη στοιχεῖα, τρεῖς οὐσιώδεις καὶ θεμελιώδεις συντελεσταί, οἱ ὁποῖοι καὶ μόνοι θὰ ἠδύναντο νὰ δώσουν τὴν ἐπιτυχίαν. Τῆς ἔλλειψεν ἡ πρόβλεψις, τῆς ἔλλειψεν ὁ δυναμισμός, τῆς ἔλλειψεν ἡ πνοή. Τῆς ἔλλειψεν ἡ πρόβλεψις, δυστυχῶς, διότι οὐδέποτε εὐθυγραμμίσθημεν πρὸς τὰς μελλοντικὰς ἐνεργείας τοῦ ἀντιπάλου. Τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐλαμβάνομεν ἐθεράπευον τὴν παροῦσαν κατάστασιν καὶ ἀπέναντι αὐτῆς ἐργαζόμεθα καὶ ἐσκεπτόμεθα πὼς θὰ τὴν ἀντιμετωπίσωμεν, λησμονοῦντες, ὅτι μεταξὺ τῆς λήψεως τῶν μέτρων, τῆς ἐφαρμογῆς καὶ τῆς ἀποτελεσματικότητος τῶν μέτρων αὐτῶν, θὰ παρήρχετο ἕνα ἀρκετὰ ἱκανὸν χρονικὸν διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον καὶ ὁ ἀντίπαλος θὰ κατώρθωνε νὰ εἶναι καὶ πάλιν πλέον προκεχωρημένος ἀπὸ ἡμᾶς. Ἔλλειψεν, λοιπόν, ἡ πρόβλεψις καὶ φοβοῦμαι, ὅτι καὶ τώρα ἀκόμη, ἡ πρόβλεψις λείπει. Διότι τὸ πρόβλημα, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔχει, καὶ τὸ ὁποῖον ἐλπίζομεν ὅτι, θὰ ἐξαγγελθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου κατὰ τὸ τέρμα τῆς συζητήσεως, τὸ πρόγραμμα τοῦτο θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἐν ὄψει τῶν περιστάσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔχουν μετὰ ἕξ μῆνας διαμορφωθῆ, διότι πρόγραμμα σήμερον ἐξαγγελλόμενον, μετὰ 6 μῆνας καὶ μόνον θὰ τεθῇ ἴσως εἰς τὴν ὁλοκληρωτικήν του ἐφαρμογὴν καὶ τότε πρέπει νὰ εἶναι ἱκανὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν τότε κατάστασιν.

§283Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Τὸ πρόγραμμα τοῦτο πρέπει νὰ ἐξαγγελθῇ ἀπὸ τοῦδε.

§284Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἐξαγγείλατε τόσα ἄλλα, κύριε Πρόεδρε.

§285Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Μὴν ἀνατρέχετε εἰς τὸ παρελθόν, διότι τότε δὲν ὑπεστηρίζατε ὅσα τώρα ὑποστηρίζετε.

§286Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Πάντως τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἐλλείπει τελείως, ὑπῆρξεν ὁ συντονισμὸς τῶν ἐνεργειῶν, ὁ συντονισμὸς μεταξὺ τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, συντονισμὸς ἀνύπαρκτος, συντονισμὸς τόσον ἀνύπαρκτος, ὥστε νὰ ὁμοιάζητε ὅλοι, πρὸς παραλλήλους γραμμάς, αἱ ὁποῖαι τείνουν πρὸς ἕνα κάποιον σκοπὸν χωρὶς ποτὲ νὰ ἔχουν ἐλπίδα νὰ προσεγγίσῃ ἡ μία τὴν ἄλλην. Ὁ συντονισμὸς ἐλλείπει, ἐξέθεσε διὰ μακρῶν τὰς ἀπόψεις του, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Λεονάρδος, εἰς ὅλας τὰς πολεμικὰς ἐπιχειρήσεις. Συντονισμὸς ἐλλείπει ἀκόμη καὶ ὅταν πρόκειται νὰ ληφθῇ ἀπόφασις περὶ τῆς μετατοπίσεως ἑνὸς τάγματος ἀπὸ τοῦ ἑνὸς σημείου τῆς χώρας εἰς ἄλλο. Συντονισμὸς ἐλλείπει παντοῦ καὶ ἐν τούτοις ὑπῆρχον τοὐλάχιστον ἕνας ἢ δύο ὑπουργοὶ Συντονισμοῦ. Τώρα νομίζω, ὅτι, ὑπάρχει ἕνας καὶ μόνον. Εὐτυχῶς ἐξέλιπεν ὁ δεύτερος, διότι θὰ ἦτο καὶ εἰρωνία νὰ ὑπάρχῃ ὑπουργὸς Πολιτικοῦ Συντονισμοῦ καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ ἀποτελέσματα εἶναι οἷα τὰ βλέπομεν. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, ἐλλείπει ἰδίως ἡ πνοή. Ἔλλειψεν καὶ ἐλλείπει ἡ πνοή. Τὴν ἔλλειψιν πνοῆς τὴν διεπίστωσαν ἀκόμη καὶ ἄλλοι ἐκ τῶν Ἀρχηγῶν Κομμάτων οἱ ὁποῖοι τόσον συμπαθῶς πρόσκεινται πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλά, σᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος: Τί τὰ θέλετε, κύριοι, πνοὴ δὲν ὑπάρχει, οὔτε καὶ ὑπάρχει ἐλπὶς νὰ φυσήσῃ ποτὲ ἡ πνοὴ αὐτή, πᾶρτε τὸ ἀπόφασι καὶ λάβετε τὰ μέτρα σας ἐν ὄψει τῆς πραγματικότητος. Εἶναι ἡ μετάφρασις τῆς γνωστῆς παροιμίας, ὅτι ἡ πλέον ὡραία κοπέλλα τοῦ κόσμου δὲν ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχει. (Γέλωτες). Ἀλλά, κύριοι, δυστυχῶς τὸ θέμα δὲν εἶναι φαιδρόν. Τὸ θέμα εἶναι τραγικόν. Διότι, ἐφ’ ὅσον ἐλλείπουν αὐτὰ τὰ τρία ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον ἐλλείπει ἡ πρόβλεψις, ἐφ’ ὅσον ἐλλείπει ὁ συντονισμός, ἐφ’ ὅσον ἐλλείπει ἡ πνοή, τί μᾶς ὠφελοῦν ὅλα τὰ ἄλλα; Τί μᾶς ὠφελεῖ νὰ φιλοσοφοῦμεν, ὅπως ὁ ἀγαπητὸς κ. Κανελλόπουλος, νὰ φιλοσοφοῦμεν ὡς ἄλλοι Ἁμλέτοι ἐπὶ τῆς καταστάσεως, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν νομίζομεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει θεραπεία τοῦ κακοῦ, ὅτι εἶναι τὸ ἀναγκαῖον, τὸ ἀδηρίτως ἀναγκαῖον, τὸ ἀμείλικτον κακὸν νὰ ὑφιστάμεθα αἰωνίως τὴν Κυβέρνησιν ταύτην ὀχυρουμένην πρὸ τῆς ἀδυναμίας διεξαγωγῆς νέων ἐκλογῶν; Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ συμμετάσχω εἰς τὴν πικρὰν διαπίστωσιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβη ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος. Δὲν νομίζω, ὅτι ἡ κατάστασις εἶναι τόσον ἄπελπις, ὅπως θὰ τὴν ἐνεφάνιζεν ἡ διαπίστωσις αὐτή. Πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ στερῆται τῆς δυνατότητος ὁμαλῆς διαδοχῆς. Δὲν ὑπάρχει Κυβέρνησις, ἡ ὁποία νὰ δύναται ποτὲ νὰ εἴπῃ ὅτι, μὲ τὴν τύχην της ταὐτίζεται ἡ τύχη τῆς Πατρίδος. Δὲν ὑπάρχει ἀδιέξοδον Κυβερνητικὸν ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαδοχήν. Δὲν ὑπάρχει διὰ δύο λόγους. Ὁ πρῶτος εἶναι βιολογικός. Ὅταν ὑπάρχῃ, καὶ ἐφ’ ὅσον ὑπάρχῃ ζωή, πάντοτε εὑρίσκει ὁ ζωντανὸς ὀργανισμὸς τὴν δύναμιν τῆς ἀντιδράσεως ἐναντίον τῶν στοιχείων τοῦ μαρασμοῦ, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν ἐντὸς τοῦ ὀργανισμοῦ τούτου. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ βιολογικὸς νόμος. Εἶναι καὶ τὸ ὅτι ἐπιβάλλεται ταχεῖα νίκη. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δὲν ὑπάρχει, κύριοι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, αὐτή, δὲν φθάσῃ εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων, ὅπως τὴν φανταζόμεθα ἡμεῖς καὶ ὅπως εἴμεθα βέβαιοι, ὅτι ταχύτατα θὰ τὸ ἀντιληφθῇ καὶ τῆς Βουλῆς ἡ πλειοψηφία, δὲν ὑπάρχει δυνατότης νὰ μὴ συμμορφωθῶμεν πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχομεν, νὰ ἄρωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην μας ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, διότι τυχὸν δὲν ὑπάρχει ἡ εὐκολία τῆς διαδοχῆς. Καὶ ἀπευθυνόμεθα πρὸς τὴν πλειοψηφίαν καὶ τῆς λέγομεν: Εἰς τὰ χέρια σας εὑρίσκετε, κύριοι, ἡ διαδοχή, εἰς τὰ χέρια σας εἶναι νὰ μετατοπίσητε τὴν πλειοψηφίαν πρὸς τὴν λύσιν ἐκείνην ἡ ὁποία θὰ δώσῃ μίαν Κυβέρνησιν ἀνάλογον τῶν σημερινῶν περιστάσεων. Εἰς τὰ χέρια σας, κύριοι, εἶναι —διότι τὸ ἀπαιτεῖ ὁ λαός— διότι ὁ λαός, κύριοι, θὰ διαβάσῃ πολλὲς φορὲς αὔριον ἢ μεθαύριον, τὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον τῆς ψηφοφορίας, ἡ ὁποία θὰ κλείσῃ τὴν συζήτησιν αὐτήν. Θὰ τὸν διαβάσῃ καὶ ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν αὐτὴν θὰ συναγάγῃ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα εἶμαι βέβαιος, ὅτι προβλέπετε ἤδη, καὶ θὰ συλλογισθῆτε πολλὲς φορὲς προτοῦ δώσητε τὴν ψῆφόν σας. Θὰ συλλογισθῆτε, διότι δὲν εἶναι δυνατόν, νὰ διανοηθῇ ποτὲ Ἕλλην, ὅτι ἐγεννήθη ὁ Φιλοποίμην τῆς νέας Ἑλλάδος. Ὁ Φιλοποίμην τῆς νέας Ἑλλάδος, ὁ τελευταῖος Ἕλλην δὲν ἐγεννήθη καὶ δὲν θὰ γεννηθῇ. Περὶ τούτου εἴμεθα βέβαιοι. Θὰ ὑπάρξῃ διάδοχος Κυβέρνησις, θὰ ὑπάρξῃ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, ἡ ὁποία θὰ δώσῃ τὴν ταχεῖαν νίκην τὴν ὁποίαν προσδοκᾷ καὶ ἀναζητεῖ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς. (Χειροκροτήματα).

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Καραΐσκος ἔχει τὸν λόγον.

§288Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Εἶναι ἀληθές, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τόσον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ὅσον καὶ αἱ προγενέστεραι μετεκλογικαὶ Κυβερνήσεις δὲν ἀνταπεκρίθησαν πλήρως εἰς τὰς προσδοκίας καὶ τὰς ἐλπίδας τοῦ λαοῦ, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως. Τοῦτο κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου, ὀφείλεται κατὰ μέγα μέρος εἰς τὴν ἀθλίαν κατάστασιν ἐν μέσῳ τῆς ὁποίας, αἱ μετεκλογικαὶ Κυβερνήσεις παρέλαβον τὴν διακυβέρνησιν τῆς χώρας, ἀπὸ ἀπόψεως διεθνοῦς, ἀλλὰ κατὰ ἕνα ποσοστὸν καὶ εἰς τὴν ἀβεβαιότητα μὲ τὴν ὁποίαν ἀντεμετώπισαν αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις καὶ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως. Αἱ Κυβερνήσεις αὗται, εἴτε ἐπηρεάζονται ἀπὸ τὰς προτροπὰς τῶν διαφόρων ἐξωκοινοβουλευτικῶν καὶ ἴσως ἐξωτερικῶν παραγόντων, κακοβούλως ὑποβαλλομένων ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ἐμπνευσμέναι ἀπὸ ὑπερβολικὸν σεβασμὸν πρὸς τὰς δημοκρατικὰς ἀρχὰς καὶ τὸ Σύνταγμα, δὲν ἔλαβον ἑκάστοτε, ἢ ἐὰν ἔλαβον, ἔλαβον μετὰ δισταγμοῦ πᾶν μέτρον σοβαρόν, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ λάβουν, πρὸς ἀντιμετώπισιν καὶ καταπολέμησιν τῆς ἀνταρσίας. Βεβαίως, ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, δὲν παραπονοῦμαι, ὅτι τῆς λείπει ὁ πατριωτισμός, εἴτε ἡ σύνεσις. Ἡ ὕπαρξις ἐνδιαφέροντος, ὑπάρχει, ἀλλ’ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τῆς λείπει, εἶναι ἡ σαφὴς ἀντίληψις τῆς φύσεως τοῦ συμμοριτισμοῦ καὶ τῆς πραγματικότητος. Ἐὰν πραγματικῶς ἡ Κυβέρνησις, εἶχε σαφῆ ἀντίληψιν τοῦ συμμοριτισμοῦ καὶ τῆς πραγματικότητος, ἀσφαλῶς, θὰ ἠσθάνετο, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι πρόκειται περὶ ἀγῶνος, ἀγῶνος ὑπὲρ τῶν πάντων, καὶ ἔπρεπε τὰ πάντα νὰ εἶχε προσφέρη καὶ θυσιάση ὑπὲρ τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ. Ὁ λαὸς ὁ ὁποῖος εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ἀντελήφθη, ὅτι ὁ ἀγών, ἦτο ἀγὼν ὑπὲρ τῶν ὅλων, προσέφερε καὶ θυσίας αἵματος καὶ θυσίας χρήματος καὶ οἱανδήποτε ἄλλην θυσίαν. Τοῦτο, βεβαίως, ἡ Κυβέρνησις ἔπρεπε νὰ τὸ ἐκμεταλλευθῇ, δυστυχῶς ὅμως δὲν ἐξεμεταλλεύθη αὐτὴν τὴν πλευρὰν τῶν θυσιῶν τοῦ λαοῦ, οὔτε ἀξιοποίησε τὰς θυσίας ταύτας. Ἤδη, ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤδη, ὕστερα ἀπὸ τοὺς τόσους πειραματισμούς, ἔφθασεν εἰς σημεῖον νὰ ἔχῃ σαφῆ ἀντίληψιν τῆς πραγματικότητος, καὶ εὑρίσκεται εἰς τὸ στάδιον τῆς λήψεως τῶν ἐνδεδειγμένων μέτρων, καὶ μοῦ φαίνεται, ὅτι ἀκαίρως ἐτέθη τὸ πολιτικὸν ζήτημα, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, δὲν ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ πολιτικὸν ζήτημα, ἀλλ’ ἐπωφελούμενος τῆς δηλώσεως τοῦ κ. Προέδρου, ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν μετὰ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, τὰς ἐπερωτήσεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν ὑποβάλει σχετικῶς μὲ τὴν δημοσίαν τάξιν, ἐπωφελοῦμαι τῆς περιστάσεως σήμερον, ἵνα συζητήσω καὶ ἐγώ, τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει πρὸ 4)μήνου, ὑπ’ ἀριθ. 24 τὴν ἀφορῶσαν τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν τοῦ Νομοῦ μου. Διότι, νομίζω, ὅτι ἡ καταπολέμησις τῆς Κυβερνήσεως, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, θὰ ἦτο ἀνωφελὴς καὶ ἄσκοπος διότι, ἐφ’ ὅσον γνωρίζομεν καλῶς, ὅτι θὰ μείνῃ ἡ αὐτὴ Κυβέρνησις, μοῦ φαίνεται ὅτι ζημίαν θὰ προσφέρωμεν διὰ τῆς ἐπικρίσεως τῆς Κυβερνήσεως, διότι, ἐφ’ ὅσον θὰ μείνῃ ἡ Κυβέρνησις, θὰ μειώσωμεν καὶ τὸ κῦρος τὸ διεθνὲς αὐτῆς ἔναντι τῶν συμμάχων, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως θὰ μειώσωμεν καὶ τὸ κῦρος αὐτῆς καὶ τὴν ἐμπιστοσύνην της ἔναντι τοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος τὴν ἐτίμησε μὲ τὴν ἀνάθεσιν τῆς διαχειρίσεως τῶν κοινῶν. Σᾶς τονίζω, ὅτι τὸν λόγον τὸν ἔλαβον μόνον καὶ μόνον ἐπωφελούμενος τῆς εὐκαιρίας, διὰ νὰ συζητήσωμεν τὴν πρὸ 4μήνου ὑποβληθεῖσαν ἐπερώτησίν μου ἐπὶ τῆς δημοσίας τάξεως, σχετικῶς μὲ τὴν δημοσίαν τάξιν τῆς περιφερείας μου, διότι παρὰ τὰς ὑποδείξεις, τὰς ὁποίας ἔχω κάμει οὐδὲν μέτρον ἐλήφθη. Ἐπωφελοῦμαι τῆς περιστάσεως διὰ νὰ ἀναπτύξω τὴν ἐπερώτησίν μου καὶ νὰ ἀναπτύξω τὰς παρατηρήσεις μου καὶ ἵνα ἀναπτύξω τὰς παραλείψεις, αἱ ὁποῖαι καὶ συνεπείᾳ τῶν ὁποίων ἐπεξετάθη ἡ συμμοριακὴ δρᾶσις εἰς τὴν περιοχήν μου ἐπικινδύνως. Ἡ περιοχή μου, ὅπως θὰ γνωρίζετε, κ.κ. ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Δημ. Τάξεως, μέχρι πρὸ ἑξαμήνου ἦτο ἀπρόσβλητος ἀπὸ τὴν συμμοριακὴν δρᾶσιν, καὶ τελευταίως ἀπὸ 4μήνου ἤρχισε νὰ ἐπεκτείνεται ἡ συμμοριακὴ δρᾶσις. Ἦτο ἀπρόσβλητος ἀπὸ 4μήνου, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι οἱ γειτονικοὶ Νομοὶ εἶχον σοβαρῶς προσβληθῆ, ἔμεινεν ἡ περιοχή μου ἀπρόσβλητος, διότι ἐκεῖ ὅπως θὰ γνωρίζετε, ὑπῆρξε τὸ κέντρον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως, ὁ πληθυσμὸς εἶχεν ἀναμετρηθῆ πολλάκις μὲ τοὺς συμμορίτας τοὺς ἀλήτας τοῦ στρατοῦ τοῦ Ε.Λ.Α.Σ., καὶ ἐγνώρισε τὴν δυναμικότητα καὶ ἀποφασιστικότητά του. Ἡ περιοχή μου ὑπῆρξεν ὄχι μόνον τὸ κέντρον τῆς ἀντιστάσεως, ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὸ ἔμπεδον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐξεκίνησαν τὰ πρῶτα τμήματα τῆς Ἐθνοφυλακῆς, καὶ τὰ πρῶτα τμήματα τῶν ἐθελοντῶν χωροφυλάκων, τὰ ὁποῖα εἰς ὅλην τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν καὶ Θράκην κατώρθωσαν ἐπὶ τι μακρὸν χρονικὸν διάστημα νὰ συγκρατήσουν τοὺς συμμορίτας ἐκεῖθεν τῶν συνόρων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον δὲν ἐτόλμησαν καὶ δὲν εἶχον τὸ ἔδαφος πρόσφορον διὰ νὰ ἐπεκτείνουν καὶ ἐκεῖ τὴν συμμοριακήν των δράσιν. Ἀλλά, ὅπως ἠξεύρετε, δὲν διευθύνει ὁ Ζαχαριάδης, ἢ ὁ Μᾶρκος. Τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον τῶν συμμοριτῶν διευθύνεται ἀπὸ ἀνωτάτους ἀξιωματικοὺς Βουλγάρους, Σέρβους καὶ Ἀλβανούς, οἱ ὁποῖοι ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ὁ Νομὸς Δράμας, εἶναι ἕνα ἐμπόδιον εἰς τὰ σχέδιά των, ἐμπόδιον δὲ διότι ἦτο ἀνάγκη τὰ συγκροτήματα τὰ συμμοριακὰ τοῦ Ἔβρου καὶ τῶν Σερρῶν, τοῦ Παγγαίου καὶ τοῦ Στρυμῶνος, νὰ συνενωθοῦν διὰ νὰ ἐλέγχουν τὴν σιδηροδρομικὴν γραμμὴν Σερρῶν–Ἀλεξανδρουπόλεως, ἠθέλησαν νὰ κατακτήσουν καὶ τὴν περιοχὴν ἐκείνην καὶ νὰ ἐπεκτείνουν καὶ ἐκεῖ τὴν συμμοριακὴν δρᾶσίν των καὶ προσεπάθησαν πρῶτον νὰ ἐλέγξουν τὸ Μενίκιον ὄρος καὶ διὰ νὰ ἐλέγξουν τὸ Μενίκιον ὄρος, εἶχον λόγον νὰ καταλάβουν ὡρισμένα χωρία. Τὰ χωρία δυστιχῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα τὸ πρῶτον ἐβλήθησαν δὲν εἶχον ὅπλα καὶ οἱ ἐλάχιστοι χωροφύλακες καὶ ΜΑΥ ἀντέστησαν, ἀλλὰ τελικῶς ἠναγκάσθησαν νὰ ὑποχωρήσουν καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ συμμορῖται ἔχουν μίαν συνεχῆ ἔκτασιν, ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ τὸ Παγγαῖον καὶ τὸ Μενίκιον ὄρος, μέχρι τὴν Βουλγαρίαν. Ἀπὸ ἐκεῖ ἠθέλησαν νὰ κτυπήσουν τὰ ἄλλα χωρία, τὰ ὁποῖα ὅσα εἶχον ἕνα ἐλάχιστον ἀριθμὸν ὅπλων κατώρθωσαν νὰ ἀμυνθοῦν. Ὡρισμένα χωρία τῆς παραμεθορίου ἀπέχοντα ἕνα τέταρτον ἀπὸ τὴν παραμεθόριον τετράκις καὶ πεντάκις ἐβλήθησαν, καὶ ὅμως ἐλάχιστοι πολῖται, ἀλλὰ ψυχωμένοι, μὲ ἐλαχίστους χωροφύλακας καὶ μὲ μικρὰν στρατιωτικὴν δύναμιν κατώρθωσαν νὰ ἀμυνθοῦν ἐναντίον πολυπληθεστέρων συμμοριτῶν καὶ σήμερον ἀκόμη ἐξακολουθοῦν νὰ ἀμύνωνται ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν. Θεωρῶ ὑποχρέωσίν μου ἀπὸ τῆς ἕδρας αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ ὑποχρέωσιν τῆς Βουλῆς ὅτι, πρέπει νὰ ἀπευθύνωμεν ἕνα δίκαιον ἔπαινον καὶ νὰ ἐξάρωμεν τὸν πατριωτισμὸν καὶ τὴν αὐτοθυσίαν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἰς ἀπόστασιν 3 χιλιομέτρων ὑποστάντες πεντάκις ἐπίθεσιν πολυπληθοῦς ἀριθμοῦ συμμοριτῶν κατώρθωσαν νὰ ἀμυνθοῦν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ἀμύνωνται. (Χειροκροτήματα).

§289Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ὅλα ὅσα λέγει ὁ κ. συνάδελφος, τὰ ἐπιστοποίησα ἐπὶ τόπου ὅταν μετέβην εἰς τὴν περιφέρειαν Δράμας. (Χειροκροτήματα).

§290Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Συνεπείᾳ, λοιπόν, τῶν ἐπιθέσεων τούτων, ἐξηναγκάσθησαν πλέον τῶν 15 χωρίων νὰ ἐκκενωθοῦν καὶ νὰ συγκεντρωθοῦν εἰς ἄλλα χωρία. Δι’ αὐτὰς τὰς ἐπιθέσεις καὶ τὴν ἐπέκτασιν τῶν συμμοριτῶν εἰς τὰ ὀρεινὰ συγκροτήματα τοῦ ἐσωτερικοῦ τοῦ Νομοῦ, διὰ τηλεγραφημάτων προειδοποιήσαμεν καὶ δυστυχῶς δὲν ἐλήφθη κανένα μέτρον. Καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε δύο ἀπὸ τὰ πολυπληθῆ τηλεγραφήματα, τὰ ὁποῖα ἀπεστείλαμεν κατὰ τὴν μετάβασίν μας ἐπὶ τόπου: «... (Ἀναγινώσκει...).».

§291Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πόσους ἄνδρας ἔχει ὁ Φωστερίδης;

§292Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Ὁ Φωστερίδης, ὁ ὁποῖος εἶναι πραγματικῶς ἕνας ἥρως, ὁ ὁποῖος γνωρίζει καλλίτερον ἀπὸ κάθε ἄλλον τὸν ἀγῶνα τὸν ἀνταρτικόν, δυστυχῶς παρὰ τὰς ἐπανειλημμένας προσπαθείας μας, παρὰ τὰς προσπαθείας τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν, δὲν ἐνισχύθη, ἀλλὰ παραμένει μὲ μίαν δύναμιν ἐλαχίστην. Βέβαια εἶναι εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Μεραρχίας.

§293Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τί δύναμιν ἔχει τώρα;

§294Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Ἔχει περὶ τοὺς διακοσίους.

§295Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πόσους ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ;

§296Χ. ΚΑΡΑΪΣΚΟΣ. Δύο ἕως τρεῖς χιλιάδας. Κατόπιν ὅλων αὐτῶν τῶν τηλεγραφημάτων, καὶ διότι δὲν ἦτο δυνατὸν κατὰ τὰς πληροφορίας καὶ τοῦ Γενικοῦ Διοικητοῦ καὶ ἡμῶν, καὶ ἄλλων παραγόντων νὰ ἀποσταλῇ ἐκεῖ δύναμις, παρακαλοῦμεν νὰ ἀποσταλῇ τοὐλάχιστον ἀνάλογος ὁπλισμός, διότι μὴ λησμονῶμεν ὅτι ὁ κόσμος αὐτός, τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, ἔχει μεγαλυτέραν συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεών του τῶν ἐθνικῶν, διότι γνωρίζει ὅτι εἰς ἀπόστασιν μιᾶς ὥρας ὑπάρχει ὁ Βούλγαρος, ὁ προαιώνιος ἐχθρός του. Θὰ σᾶς παρακαλέσω, κ. ὑπουργέ, ὅπως καὶ ἄλλοτε τὸ ἔχω κάμει, νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ἡ περιφέρεια τοῦ Νομοῦ Δράμας εἶναι μεγαλυτέρα ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην καὶ νὰ σᾶς εἴπω ἀκόμη— εἶμαι καὶ ἐγὼ ὀλίγον στρατιωτικός, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ ὑποβάλω στρατηγικὰ σχέδια, αὐτὰ εἶναι ὅλα χαμένα λόγια— νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ περιφέρεια ἔχει μεγίστην στρατηγικὴν σημασίαν, λόγῳ τοῦ ὅτι εὑρίσκεται ἐκεῖ ὁ Νέστος, ὁ ὁποῖος συνορεύει μὲ τὴν Βουλγαρίαν, εἶναι τὰ ὀχυρὰ κλπ. Ἐὰν ἀποσταλοῦν δύο τάγματα εἰς τὴν περιοχὴν αὐτὴν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁλόκληρος ὁ Νομὸς Καβάλλας καὶ μέρος τῶν Νομῶν Σερρῶν καὶ Ξάνθης. Ἡ στρατηγικὴ σημασία τῆς περιοχῆς πρέπει νὰ ληφθῇ σοβαρῶς ὑπ’ ὄψει καὶ δι’ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ διστάσητε νὰ ἐγκαταστήσητε ἐκεῖ ἂν ὄχι δύο, τοὐλάχιστον ἓν τάγμα Ἐθνοφρουρᾶς. Ὁ πληθυσμός, ἄλλως τε, προσφέρεται νὰ ἀμυνθῇ ἀποτελεσματικῶς. Σᾶς παρακαλῶ δι’ ὑστάτην φοράν, κ. ὑπουργέ, διότι δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐπὶ μιᾶς ἀναφορᾶς τοῦ δημάρχου Προσωτσάνης, ὁ ὁποῖος κάμνει ἔκκλησιν καὶ ζητεῖ ἐνίσχυσιν στρατιωτικὴν διὰ τὴν περιοχήν. Αὐτὰ ἐνόμισα ὑποχρέωσίν μου, ἐπωφελούμενος τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, νὰ ἐκθέσω ἐνώπιόν σας καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ τὰ λάβετε σοβαρῶς ὑπ’ ὄψιν, διότι ὑπέχετε βαρυτάτας εὐθύνας. Δὲν γνωρίζω ποῖος εἶναι ὁ ἁρμόδιος, ἀλλ’ ὑμεῖς πρέπει νὰ ἐπιβληθῆτε ἐπὶ τῶν ἁρμοδίων, διὰ νὰ λάβουν σάρκα καὶ ὀστᾶ αὐτά, τὰ ὁποῖα λέγω. (Χειροκροτήματα).

§297ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Τσάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§298Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ θέσις τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, ἐπὶ τοῦ ὁποίου συνεχίζεται ἡ συζήτησις, δὲν εὗρεν οὔτε τὴν Κυβέρνησιν πρόθυμον, ὅπως ἄλλοτε συνέβαινε πάντοτε εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ἴσως οὔτε καὶ ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Ἡ Κυβέρνησις, εἶχε φαίνεται, σχηματίσει τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ συνεργασία τῶν δύο παλαιῶν Κομμάτων ἐτερμάτιζεν ὁριστικῶς, δι’ ὅλην τὴν παροῦσαν βουλευτικὴν περίοδον, τὴν δυνατότητα θέσεως πολιτικοῦ ζητήματος. Κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ τὰ δύο παλαιὰ Κόμματα ἐπλανήθησαν. Λησμονοῦν εἰς ποῖα γεγονότα ὀφείλουν τὸ μὲν ἓν τὴν ἀναβίωσιν, τὸ δὲ ἄλλο τὴν ἐπιβίωσίν του. Οἱ Λαϊκοί, ἐὰν εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν, παρουσιάζουν τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν παρουσιάζουν, ἐγὼ πιστεύω ὅτι τοῦτο ὀφείλεται κυρίως εἰς τὸ γεγονὸς τῆς προτάξεως τῶν ἐκλογῶν τοῦ Δημοψηφίσματος.

§299Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Εἶναι γνωστόν, ὅτι ὑπῆρξα ἀντίθετος εἰς τοῦτο.

§300Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Τὸ γνωρίζω ὅτι ὑπήρξατε ἀντίθετος καί, πιστεύω, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ συνηντήθησαν αἱ ἀπόψεις μας. Δὲν λέγω, ὅτι ὑπήρξατε δημιουργός, τῆς πλειοψηφίας σας, ἀλλ’ ὅτι ἡ πλειοψηφία σας ὀφείλεται εἰς ἓν γεγονός, τὸ ὁποῖον δὲν ἠθελήσατε, τὸ ὁποῖον ἐπροκαλέσατε, ἀλλ’ εἰς τὸ ὁποῖον θεωρῶ ὅτι ὀφείλεται.

§301Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβ.). Δημιουργὸς ὑπῆρξα ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς ὅτι, ἐπιστεύσαμεν πάντοτε εἰς ὅ,τι διεκηρύξαμεν.

§302Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, ἐὰν θὰ ἤρκη πάντοτε, διὰ ν’ ἀποκτᾶ κανεὶς τὴν πλειοψηφίαν, νὰ πιστεύῃ εἰς ὅ,τι διακηρύττει, τότε, χάριν τῆς τιμῆς τοῦ Ἔθνους, πιστεύω ὅτι, θὰ ὑπῆρχον εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν, περισσότεραι τῆς μιᾶς πλειοψηφίαι. Συνεπῶς δὲν νομίζω, ὅτι εἰς αὐτὸ τὸ γεγονός, καὶ μόνον ὀφείλεται ἡ πλειοψηφία σας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς ἀριστερᾶς). Ὅσον ἀφορᾷ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ εἶχε κἄν τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν ἐνεφάνισεν, ἐὰν δὲν εἶχε συμβῆ νὰ ἀπόσχουν τὰ κόμματα τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς. Τὰ παλαιὰ κόμματα, κατὰ τὴν γνώμην μου, οὔτε διαιροῦν οὔτε ἑνώνουν τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν κατέστη ἀναγκαία ἡ συνεργασία των, ἐὰν κατέστη ἐθνικῶς ἀναγκαία ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη καὶ ἡ ὁποία ἐξακολουθεῖ νὰ κυβερνᾷ τὴν Χώραν, ὀφείλεται τοῦτο εἰς ἓν ἄλλο γεγονός, εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἦτο ἀπαραίτητον, χάριν τῆς διεξαγωγῆς τοῦ ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος ἀκόμη καὶ σήμερον συνεχίζεται, νὰ παραμερισθῇ ἡ ἄποψις, ὅτι ὑπάρχει δυνατότης ἄλλης πολιτικῆς πλὴν τῆς ἑνιαίας ἐθνικῆς πολιτικῆς, ἡ ὁποία συνίσταται, εἰς τὴν πάταξιν τῶν συμμοριτῶν. Ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, νομίζω, ὅτι τὸ ἐπιδιωχθὲν διὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἔχει ἤδη ἐπιτευχθῆ. Δὲν νομίζω, ὅτι ὑπάρχει πλέον ἀνάγκη νὰ πεισθῇ, οὔτε εἰς τὸ ἐσωτερικόν, οὔτε εἰς τὸ ἐξωτερικόν, κανείς, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλέον ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ. Ὁ λόγος, συνεπῶς, ὁ κύριος, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἐδημιουργήθη ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος προσδιώρισε τὸν τρόπον τοῦ σχηματισμοῦ της, δὲν ὑφίσταται πλέον. Καὶ ἡ ἀνυπαρξία τοῦ γεγονότος αὐτοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραμείνῃ ἐπὶ μακρὸν ἄνευ πολιτικῶν ἀποτελεσμάτων. Ἀλλ’ ἡ θέσις τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, ἂν ἐπεκρίθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, δικαιολογεῖται, διότι δὲν ὑπάρχει πλέον, ὡς ἐνεργὸς αἰτία, ἡ αἰτία, ἡ ὁποία ἤγαγεν εἰς τὸν σχηματισμὸν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἐάν, λέγω, τὸ πολιτικὸν ζήτημα ἐπεκρίθη ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἐπεκρίθη καὶ ἀπὸ πολλὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Καὶ ἐπειδή, αἱ εὐθῦναι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν εἶναι ὅπως αἱ εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως, ἑνιαῖαι, διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προβῶμεν εἰς ὡρισμένας διαστολάς. Τὰ Κόμματα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπῆρξαν σύμφωνα εἰς τὰς ἐπικρίσεις καὶ δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι τινὰ τῶν κομμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν συνήγαγον ἐκ τῆς ἐπικρίσεως τῆς Κυβερνήσεως, τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἡμεῖς συνηγάγομεν, ὑπῆρξαν ἐν τούτοις, κατὰ τὴν διατύπωσιν τῶν λόγων, οἱ ὁποῖοι τὰ ἤγαγον εἰς τὰς ἐπικρίσεις, ἐντονώτερα πολιτικὰ ἡμῶν. Διεκήρυξαν, ὅτι πιστεύουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, δὲν εἶναι ἱκανή, οὔτε τὸ νόημα τοῦ ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος διεξάγεται νὰ ἀντιληφθῇ, οὔτε νὰ διεκπεραιώσῃ τὸν ἀγῶνα μέχρι τῆς νίκης. Καὶ ἐν τούτοις καίτοι φρονοῦν ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ὁδηγεῖ τὴν Χώραν πρὸς μίαν καταστροφήν, δὲν ἐθεώρησαν καθῆκόν των, νὰ ἀντιταχθοῦν εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, ἀρνούμενα ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς αὐτήν. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ παρακολουθήσω τὸν συλλογισμὸν τῶν κ.κ. συναδέλφων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καταστρέφει τὴν χώραν καὶ ἐν τούτοις διστάζουν νὰ τὴν καταψηφίσουν, διότι ὅταν εἷς βουλευτής, εἰς μίαν Βουλήν, πιστεύει, ὅτι τὸ Ἔθνος του κινδυνεύει, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιορίζεται εἰς ὑπολογισμούς, περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον, θὰ ἐπιτευχθῇ ἡ διαδοχὴ τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ μὴν ἐκδηλώνῃ τὴν ἀποδοκιμασίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, διότι δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ σώσῃ τὴν Πατρίδα, ἀλλὰ νὰ περιμένῃ νὰ ἔλθουν περιστάσεις κατάλληλοι διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐκείνη ἡ λύσις ἢ ἡ ἄλλη λύσις. Πιστεύω συνεπῶς, ὅτι ὀρθῶς ἐτέθη τὸ ζήτημα τὸ πολιτικόν, ὄχι μόνον διὰ νὰ καταδειχθῇ, ὅτι καὶ ἡ πλειοψηφία τῆς Κυβερνήσεως ἔχει ἐλαττωθῆ, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ διεξαγομένη σήμερον συζήτησις θὰ χρησιμεύσῃ διὰ νὰ διαφωτισθῇ καὶ εἰς ἄλλα σοβαρώτερα θέματα, ὁ παράγων τῆς δημοσίας ζωῆς, ἡ κοινὴ γνώμη. Σκοπὸς τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι μόνον, ὅ,τι συμβαίνει ἐν τῇ Βουλῇ, εἶναι καὶ ἡ διαφώτισις τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου, τοῦ ὁποίου αἱ ἀπόψεις πρέπει νὰ ἐκφράζωνται ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Καὶ νομίζω, ὅτι αἱ συζητήσεις αὐταὶ θὰ ἀσκήσουν μίαν οὐσιώδη ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ὅτι τὸ Ἔθνος μας θέλει νὰ ζήσῃ καὶ εἰς τὸν πείσμονα ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον διεξάγει καὶ θὰ τὸν διεξάγῃ μέχρις ὅτου φθάσῃ εἰς τὴν νίκην, δὲν θὰ εἶναι αἱ ἐπιφυλάξεις τοῦ α ἢ β κόμματος ἢ οἱ δισταγμοὶ τῶν κ. βουλευτῶν τῆς Συμπολιτεύσεως, αἱ ὁποῖαι θὰ τὸν ἐμποδίσουν νὰ ἀσκήσῃ τὴν πίεσιν ἐκείνην, ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῆς ἐνδεδειγμένης λύσεως. Ὑπάρχει βεβαίως ἡ ἀντίρρησις, ὅτι ὑπάρχουν βουλευταί, ἀκόμη καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι πολλάκις ἐξέφρασαν τὴν γνώμην των, περὶ τῶν ἱκανοτήτων τῆς παρούσης Κυβερνήσεως καὶ ὑπάρχουν βουλευταί, τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι τὴν γνώμην ἐκφράζουν ἀδιστάκτως, διστάζουν ἐν τούτοις νὰ ἀχθοῦν εἰς τὸ ἐπιβεβλημμένον συμπέρασμα, διότι φρονοῦν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ λύσις τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτὰς καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθημεν πρὸ 7μήνου περίπου. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι τότε ἡ Κυβέρνησις τῆς «Ἐθνικῆς Συνεργασίας» εἶχε διαλυθῆ καὶ ὅτι ὁ ὑπεύθυνος τῆς διαλύσεως τῆς Κυβερνήσεως τῆς «Ἐθνικῆς Συνεργασίας» ἐπεκρίνετο, ὅτι προεκάλεσε τὴν Κυβερνητικὴν κρίσιν, χωρὶς νὰ εἶναι ἐκ τῶν προτέρων δεδομένη ἡ λύσις τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον εἶχε δημιουργηθῆ. Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω, ἰδίως σεῖς οἱ βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, νὰ πιστεύετε, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἐκείνη κρίσις ἔβλαψε τὸν τόπον, καίτοι ἐδημιουργήθη καθ’ ἣν στιγμήν, δὲν ἦτο δεδομένη οὐδεμία ἄλλη πολιτικὴ λύσις. Ἐν τούτοις, κύριοι βουλευταί, τῆς Συμπολιτεύσεως, ἐκ τοῦ ὅτι ἐδημιουργήθη ἡ κρίσις, ἐδημιουργήθη ἐπιτακτικωτέρα ἡ συνείδησις τῆς ἀνάγκης νὰ ἐξευρεθῇ μία λύσις καλλιτέρα καὶ ἡ λύσις ἐκείνη ἐξευρέθη. Ἠναγκάσθη τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων νὰ μετάσχῃ τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ἄρῃ αὐτὸ τοῦτο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὰ ἀποτελέσματα τῆς μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης, πολιτικῆς του, τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ. Τὸ ἀποτέλεσμα, αὐτό, εἶναι ἀπὸ ἀπόψεως ἐθνικῆς ἀναμφισβήτητον, εἶναι μέγα, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ προῆλθεν ἀπὸ μίαν κρίσιν κυβερνητικήν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη, ὅταν ἐκ τῶν προτέρων, δὲν ἦτο δεδομένη οὐδεμία λύσις. Συνεπῶς, δὲν εἶναι δυνατόν, μετὰ ἀπὸ 7 μῆνας, νὰ ἐπαναλαμβάνεται σήμερον τὸ ἐπιχείρημα αὐτό, τὸ ὁποῖον τόσον παταγωδῶς διαψεύδει τὴν ἐμμονήν σας ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως, διότι διὰ νὰ θεωρῆτε ἀκόμη καὶ σήμερον, ὁπότε ἐξηντλήθησαν ἀναμφισβητήτως αἱ ἀποδόσεις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ λύσις ἐκείνη ὑπῆρξεν ὠφέλιμος, σημαίνει ὅτι, πράγματι εἶχεν ὡρισμένα στοιχεῖα ὑπὲρ αὐτῆς, τοὐλάχιστον ὅταν ἐδημιουργήθη καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδεὶς νὰ ἐπικαλεσθῇ τὸ διαψευδόμενον ἐκ τῆς στάσεώς σας ἐπιχείρημα.

§303Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Κύριε συνάδελφε, ἐσεῖς λέγετε, ὅπως καὶ ὅλοι οἱ προλαλήσαντες βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι ὑπάρχουν βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι, δηλοῦν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν πάει καλὰ καὶ ἐν τούτοις θὰ ψηφίσουν τὴν Κυβέρνησιν. Τί ἐννοεῖτε μὲ αὐτὰ τὰ λόγια;

§304Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐννοῶ ὅτι, ὁσάκις συνεζητήθη ζήτημα ἀφορῶν τὴν δημοσίαν τάξιν, μὲ μίαν ἐλευθερίαν γνώμης, ἡ ὁποία τιμᾷ τοὺς βουλευτὰς αὐτούς, διετυπώθησαν σοβαρώταται ἐπικρίσεις, ὄχι ἁπλῶς εἰς εἰδικὰς περιπτώσεις, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ γενικωτέρων περιπτώσεων, καὶ λέγω, ὅτι οἱ βουλευταὶ αὐτοί, ἐκ τῆς τοιαύτης κρίσεως, δὲν συνάγουν τὰ ἀναγκαῖα συμπεράσματα καὶ ὑποθέτω, ἐδῶ παρεμβάλλεται πλέον μία ὑπόθεσις, ὅτι αὐτὸ δὲν γίνεται ἀπὸ τυφλὴν ὑπακοὴν εἰς τὸ κόμμα καὶ χωρὶς ἐθνικὴν συνείδησιν. Πιστεύω, ὅτι ἡ ἐθνικὴ συνείδησις τοὺς ἀναγκάζει νὰ τηροῦν τὴν στάσιν αὐτήν, καὶ λέγω ὅτι, ἡ ἐθνικὴ συνείδησις θὰ εἶναι ὅτι δὲν ὑπάρχει δυνατότης ἐξευρέσεως καλυτέρας λύσεως. Προσπαθῶ νὰ διαλύσω τὴν πλάνην αὐτήν, καὶ νὰ πείσω τοὺς βουλευτάς, ὅτι ὑπάρχει ἡ δυνατότης καλυτέρας λύσεως.

§305Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Ὁ κάθε βουλευτὴς τῆς Συμπολιτεύσεως, πιθανὸν νὰ ἔχῃ ὡρισμένας αἰτιάσεις εἰς τὰς λεπτομερείας, ἀλλ’ αὐτὸ ὅμως ἀπέχει πολὺ ἀπὸ τοῦ νὰ μὴ τοῦ ἀρέσῃ τὸ παρὸν σχῆμα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄριστον. Ἐγὼ πιστεύω, ὅτι κάθε βουλευτὴς τῆς Συμπολιτεύσεως, ἔστω καὶ ἂν μεμψιμοιρῇ, διότι μία ἀπόφασις τοῦ κ. Στράτου π. χ., δὲν τὸν εὑρίσκει σύμφωνον, τὸν εὑρίσκει ἀπολύτως σύμφωνον τὸ παρὸν σχῆμα τῆς Κυβερνήσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἄριστον καὶ ἐπὶ πλέον νομίζει, ὅτι δὲν ὑπάρχει περίπτωσις διαδοχῆς ἢ τουλάχιστον ἐὰν ὑπάρχῃ καμμία, νὰ βγῇ ἡ λύσις αὐτὴ ἀπὸ ἐδῶ μέσα. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι τὸ παρὸν σχῆμα, εἶναι τὸ ἄριστον.

§306Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἐσεῖς τὸ πιστεύετε;

§307Ι. ΠΑΠΑΡΤΕΜΙΟΥ. Ἀναμφισβητήτως. Διὰ τὸν ἑαυτόν μου ὁμιλῶ.

§308Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ὑποθέτω, ὅτι καίτοι νεώτερος ἐμοῦ γνωρίζετε τὴν τελευταίαν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν. Ὅταν κατηργήθη τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα ὑπῆρξα τὸ πρῶτον κοινοβουλευτικὸν θῦμα τῆς καταργήσεώς του, καὶ ἡ πίστις μου εἰς τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα εἶναι μεγάλη, ἀλλὰ περὶ αὐτοῦ δὲν πρόκειται. Πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἐθέσατε. Πιστεύω ἀναμφισβητήτως, ὅτι καθόσον σᾶς ἀφορᾷ προσωπικῶς, ἡ γνώμη σας εἶναι, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχουν ἐλαττώματα, κατὰ τὴν ἄσκησιν ἐξουσίας, ἀπὸ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὅτι τὰ ἐλαττώματα αὐτά, δὲν εἶναι ἱκανὰ νὰ σᾶς ἀγάγουν εἰς γενικὰ συμπεράσματα. Δὲν ἐνθυμοῦμαι, ποίαν παρατήρησιν, ἀκριβῶς ἐσεῖς ἔχετε τυχὸν κάμει δημοσίᾳ καὶ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ἐὰν ἐκεῖνα τὰ ἐλαττώματα, τὰ ὁποῖα ἐσεῖς ἐπιστεύσατε, ἦσαν τοιαύτης ἐκτάσεως, ὥστε νὰ σᾶς ὑποχρεώνουν νὰ συναγάγητε κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, γενικώτερα συμπεράσματα. Ἀλλ’ ἀναμφιβόλως, ἐὰν φυλλομετρήσετε καὶ σεῖς ὅπως ἐφυλλομέτρησα καὶ ἐγὼ τὰ πρακτικὰ τῶν συζητήσεων, θὰ ἴδητε, ὅτι πολλάκις βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, ἀντεπολιτεύθησαν καὶ δὴ εἴτε τὸν ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, εἴτε τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ εἰς θέματα γενικωτέρας φύσεως μὴ συγχωροῦντα εἰδικὰ συμπεράσματα, εἰς τὰ ὁποῖα τόσον ἦτο ὀξεῖα ἡ Ἀντιπολίτευσις καὶ ὑπέρμετρος, ὥστε εὑρέθημεν ἡμεῖς μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ καὶ τῆς Συμπολιτεύσεως.

§309Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ὑπάρχει μία παρανόησις, διότι οἱ κ. κ. βουλευταί, οἱ ὁποῖοι ἐξέφερον αὐτὰς τὰς γνώμας, τὰς ἐξέφερον πιθανῶς διὰ νὰ συντελέσουν εἰς τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως. Δὲν ἔκαμον ἔλεγχον ἐν πνεύματι ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχουν ἐμπιστοσύνην, ἀλλ’ ἔκαμον ἔλεγχον, πρὸς βοήθειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ πρὸς βελτίωσιν περαιτέρω τῆς καταστάσεως. Αὐτὸ εἶναι τὸ πλεονέκτημα τοῦ κοινοβουλευτικοῦ πολιτεύματος. Κατηγορήθην ἐνίοτε ἐγὼ, ὅτι ἀφήνω ἐλευθερίαν εἰς τοὺς βουλευτάς. Ἀκριβῶς αὐτὸ εἶναι τὸ πλεονέκτημα, τὸ ὁποῖον παρουσιάζει ἡ πλευρὰ αὐτὴ τῆς Συμπολιτεύσεως, ὅτι δὲν ἀσκεῖ τὸν ἔλεγχον πρὸς ἀντιπολίτευσιν, ἀλλ’ ἀσκεῖ τὸν ἔλεγχον πρὸς οἰκοδόμησιν. (Χειροκροτήματα).

§310Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ ἐπιμείνω ἰδιαιτέρως ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν, ἔχουν προηγηθῆ ἄλλαι συζητήσεις καὶ ὅτι ἡ κοινὴ γνώμη, ἡ ὁποία παρακολουθεῖ τὰς συζητήσεις, θὰ μείνῃ ἔκπληκτος, ἐὰν ἐξ οἱουδήποτε πνεύματος καὶ ἐὰν ἐκινήθησαν οἱ περὶ ὧν πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, δὲν συναγάγουν γενικώτερα συμπεράσματα ἐκ τῶν συζητήσεων. Ὁποιονδήποτε καὶ ἂν εἶναι τὸ πνεῦμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐκινήθησαν, ἐφ’ ὅσον τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα ἐκίνησαν τὰς ἐπικρίσεις, εἶναι αἴτια γενικῆς φύσεως, κατὰ νομικὴν καὶ ἠθικὴν ὑποχρέωσιν ἀναγκάζουν τοὺς κυρίους συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὰς ἐπικρίσεις, νὰ συναγάγουν γενικὰ συμπεράσματα, ἄλλως μίαν ἡμέραν θὰ εὑρεθοῦν ἀντιμέτωποι τοῦ ἑξῆς ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον ἀναμφιβόλως θὰ τοὺς τεθῇ· πῶς, ἐνῷ λέγετε αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ ἐνῷ δὲν διαπιστώσατε μεταβολὴν ἐπελθοῦσαν συνεπείᾳ τῶν συστάσεων, παρεμείνατε ἐμμένοντες εἰς τὴν στάσιν, τὴν ὁποίαν εἴχατε ἀρχικῶς τηρήσει καὶ δὲν κατεψηφίσατε μίαν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία περιέπιπτε εἰς σφάλματα βαρύτατα κατὰ τὴν γνώμην σας; Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδική μου ἄποψις.

§311Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἀπορῶ πῶς ἀκούωνται τοιαῦται φράσεις καὶ δίδονται χαρακτηρισμοὶ εἰς τὴν πλειοψηφίαν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔπρεπε νὰ δίδωνται ἀπὸ ὑμᾶς, ἴσως ἀπὸ τὸν ἀρχηγόν σας, ἀλλὰ ἀπὸ σᾶς δὲν περίμενα νὰ μᾶς εἴπητε, ὅτι εἴμεθα ἀσυνεπεῖς, εἰς τὴν κρίσιν μας. Οἱ ἀείμνηστοι ἀρχηγοὶ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ ὁ νῦν Ἀρχηγός μας, δίδουν τὸ δικαίωμα εἰς κάθε βουλευτὴν ἀνήκοντα εἰς τὸ κόμμα, νὰ ἐλέγχῃ πράξεις τὰς ὁποίας νομίζει ὁ βουλευτής, ὅτι πρέπει νὰ εἴπῃ. Ἀλλὰ μὲ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι μειώνουν τὴν ἐμπιστοσύνην των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Δέν ὑπάρχει καμμία Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία νὰ μὴ διέπραξε σφάλματα, καὶ οἱ βουλευταί, οἱ ὁποῖοι τὰ διορθώνουν, εἶναι ἄξιοι θαυμασμοῦ καὶ ὄχι κατηγορίας.

§312Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἰς τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον, ἐκ Λαρίσης, μίαν μόνον ἀπάντησιν θὰ δώσω ἐπὶ ἑνὸς σημείου. Εἶπεν ὅτι, τὰς ἐπικρίσεις, τὰς ὁποίας εἶπον, θὰ ἠδύνατο νὰ τὰς εἴπῃ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνήκω. Κύριοι, θὰ ἤμουν εὐτυχὴς ἐὰν ἠδυνάμην πάντοτε νὰ λέγω, ὅ,τι λέγει καὶ ὅπως τὸ λέγει ὁ Ἀρχηγός μου. Ὑπάρχει τὸ ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἐγκρίνῃ ὁ Ἀρχηγός μου ὅσα ἐγὼ λέγω, δὲν ὑπάρχει τὸ ἐνδεχόμενον νὰ μὴ ἐγκρίνω ἐγώ, ὅσα λέγει ὁ Ἀρχηγός μου, διότι εἰς τὸ ἰδικόν μας κόμμα, ὑπάρχει ἓν πνεῦμα πειθαρχίας καὶ τάξεως καὶ ὅταν ἐμφανίζονται αἱ ἀπόψεις του, ἐμφανίζονται κατόπιν μελέτης καὶ σκέψεως καὶ δὲν διατρέχουν τὸν κίνδυνον αἱ ἀπόψεις αὐταὶ νὰ συγκρούωνται πρὸς ἀλλήλας. Συνέπεσε νὰ ἔχω διάφορον γνώμην πρὸς ἀρχηγὸν κόμματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνῆκον, ἀλλὰ συνήγαγον συμπέρασμα ἐκ τῆς διαφωνίας: Ἀπεχώρησα τοῦ κόμματος. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Κυβέρνησις, νομίζω, ὅτι μετὰ ἓξ μῆνας ἔδωσε τὰ δείγματα τῆς ἱκανότητος, τὴν ὁποίαν διαθέτει. Δὲν γνωρίζω ποῖος ἐξ ὑμῶν δύναται νὰ εἴπῃ, ἀναμετρῶν βεβαίως καὶ τὴν ἀντικειμενικὴν τῶν περιστάσεων, δυσχέρειαν, ὅτι ἡ ἱκανότης αὐτή, τὰ ἀποτελέσματα τῆς Κυβερνητικῆς δράσεως, τὸν ἱκανοποιοῦν. Κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, ἕκαστος ἐξ ὑμῶν θὰ εὑρίσκεται καθ’ ἑκάστην, ἀντιμέτωπος ἑνὸς ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον θὰ διατυπώνῃ ὁ κόσμος, ὁ ὁποῖος τὸν ἐξέλεξε, κατὰ τρόπον περισσότερον ἔντονον. Ποῦ βαίνομεν; Κύριοι συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι, αἱ περιστάσεις δὲν συγχωροῦν πλέον οὔτε εὐφυολογήματα, οὔτε φράσεις, αἱ ὁποῖαι δικαιολογοῦν τὴν Α στάσιν ἢ τὴν Β στάσιν. Σήμερον ἡ Πατρίς μας, ἐὰν θέλωμεν πράγματι νὰ σοβαρευθῶμεν ἀναλόγως τῆς τραγικότητος τῶν περιστάσεων, διέρχεται στιγμὰς ἐξαιρετικῶς δυσκόλους. Δὲν ἀποτελεῖ ἡ διαπίστωσις τῆς δυσκολίας τῶν στιγμῶν ποσῶς δυσκόλευσιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Κυβερνήσεως. Μόνον ἀπὸ τὴν συνείδησιν τοῦ πόσον εἶναι δύσκολοι αἱ στιγμαί, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντληθῇ ἡ ἀπαιτουμένη δύναμις διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως. Ἐὰν πράγματι ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι τὰ ὅσα συνετελέσθησαν μέχρι σήμερον, σᾶς ἱκανοποιοῦν, ἐὰν ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι ἡ κατάστασις ἔχει βελτιωθῆ, ἐὰν ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα ἐπῆλθον, καθ’ ὃ μέρος ἦτο δυνατὸν νὰ προληφθοῦν, προελήφθησαν, τότε βεβαίως ἔχετε καθῆκον νὰ ψηφίσετε ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἔχετε τὴν πεποίθησιν αὐτήν, ἐὰν ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι ἡ κατάστασις ἐχειροτέρευσεν, ἐὰν ἔχετε τὴν γνώμην, ὅτι τὰ γεγονότα μᾶς προλαμβάνουν, τότε, κύριοι βουλευταὶ τῆς Συμπολιτεύσεως, δὲν θὰ ὑπάρξῃ ποτὲ οὐδεμία δικαιολογία τῆς στάσεως, τὴν ὁποίαν τηρεῖτε. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξήντλησε τὴν ἀπόδοσιν αὐτῆς. Δὲν θὰ ἐπαναλάβω ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν, διότι ἡ συζήτησις αὐτὴ πρέπει νὰ εἶναι κατὰ τὸ δυνατὸν σύντομος. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλω ἁπλῶς νὰ ζητήσω ἀπὸ τὴν Βουλήν, εἶναι νὰ ἐξαρθῶμεν πράγματι ὑπεράνω τοῦ συνήθους ἐπιπέδου, τῶν πολιτικῶν συζητήσεων. Ἐδῶ οὐδεὶς ἐπιδιώκει τὴν στιγμὴν αὐτήν, μίαν κομματικὴν νίκην. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐπιδιώκωμεν, εἶναι τὴν νίκην τῆς Ἑλλάδος. Εἶναι ἀδύνατον, κύριοι βουλευταί, νὰ προχωρήσῃ ἡ ζωὴ τῆς παρούσης Βουλῆς, χωρὶς πράγματι νὰ ἐξαρθῶμεν. Καὶ πιστεύω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ σύνθεσις τῆς παρούσης Βουλῆς δικαιολογεῖ τὴν ἐλπίδα, ὅτι πράγματι θὰ ἀναπηδήσῃ ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀπὸ τὰς συζητήσεις αἱ ὁποῖαι διεξάγονται, ἡ ἐνδεδειγμένη λύσις.

§313Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Διεξάγομεν πόλεμον καὶ ὁ πόλεμος δὲν τερματίζεται μὲ μεταβολὰς Κυβερνήσεων. Διότι δὲν ἐξαρτᾶται ὁ τερματισμὸς τοῦ πολέμου ἀπὸ ἡμᾶς, ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἐχθρόν. Πρέπει νὰ πλήξωμεν τὸν ἐχθρόν.

§314Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μέχρι τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν γνώμην σας ἐπλήξαμεν τὸν ἐχθρόν;

§315Ν. ΚΩΤΤΑΣ. .. Ὑποθέτω ὅτι κάμομεν ὅ,τι ἠμποροῦμε. Καὶ τὸν Τσῶρτσιλ, τὸν δημιουργὸν τῆς νίκης, τὸν κατηγοροῦσαν ὅτι δὲν ἐτερμάτιζε τὸν πόλεμον.

§316Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἡ διστακτικότης τῆς ἀπαντήσεώς σας, μὲ πείθει, ὅτι ὀρθῶς ἔθεσα τὸ ἐρώτημα.

§317Ι. ΠΑΝΤΟΣ. Θὰ εἴχατε δίκαιον ἐὰν ἡ πλειοψηφία ἐπέμεινεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς πλειοψηφίας. Ἐφ’ ὅσον ὅμως εἴδατε ὅτι ἐπανειλημμένως ἐδέχθημεν πᾶν σχῆμα Κυβερνήσεως νομίζω ὅτι μᾶς ἀδικεῖτε. Ἡμεῖς ἐδέχθημεν καὶ τὴν Κυβέρνησιν τῆς συνεργασίας τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος μετὰ τοῦ κ. Γονατᾶ, ἐδέχθημεν κατόπιν τὰ 7 κόμματα τῆς Ἑνώσεως, ἐκάμαμεν πᾶσαν ὑποχώρησιν μέχρι τοῦ σημείου ὥστε νὰ θυσιάσωμεν καὶ αὐτὴν τὴν ἡγεσίαν τῆς Κυβερνήσεως ὑπὲρ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Νομίζω ὅτι μᾶς ἀδικεῖτε, διότι ἡμεῖς νομίζομεν ὅτι ἐδώσαμεν τὸ πᾶν διὰ τὸν τόπον αὐτὸν δίδοντες καὶ τὴν Προεδρίαν τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§318Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ ἐκεῖνο ποὺ σᾶς συνιστῶ εἶναι νὰ συνεχίσετε τὴν ὀρθὴν αὐτὴν γραμμὴν ἀλλὰ κατὰ τρόπον ὠφέλιμον διὰ τὸ Ἔθνος. Ἐγὼ δὲν σᾶς λέγω νὰ μεταβάλετε ἀπὸ τῆς ἀπόψεως ταύτης πολιτικήν. Ἐὰν εἶχον τὴν γνώμην ὅτι εἰς τὴν παροῦσαν Βουλήν, δὲν ὑπάρχουν ὦτα ἀκουόντων, σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι δὲν θὰ εἶχον καμμίαν διάθεσιν νὰ ἀπασχολῶ καὶ σᾶς μὲ ἐκκλήσεις ἐπὶ ματαίῳ. Ἐὰν ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς, ἀπευθύνομαι διότι νομίζω ὅτι ἡ συμπολίτευσις ὁλόκληρος καὶ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὄχι μόνον τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, θὰ ἀντελήφθη ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν καὶ ὅπως μέχρι τοῦδε ἡ πλειοψηφία, τοὐλάχιστον, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, δὲν ἐδίστασεν νὰ προβῇ εἰς κομματικὰς θυσίας, νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ προβαίνῃ εἰς θυσίας ἐὰν αὗται ἐνδείκνυνται ἐκ τῶν περιστάσεων. Ἐκεῖνο ποὺ λέγω ἐγὼ δὲν εἶναι ὅτι δὲν ἐκάματε κομματικὰς θυσίας, ἀλλ’ ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῶν, δὲν ὑπῆρξεν ἱκανοποιητικόν, διότι δὲν ἔδωσε τὴν ἐπιβεβλημένην εἰς τὸν τόπον μας λύσιν. Τώρα θὰ ἤθελον νὰ κάμω, πρὶν περαιώσω τὴν ὁμιλίαν μου αὐτὴν μερικὰς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι προσλαμβάνουν κατ’ ἀνάγκην τὸν χαρακτῆρα μιᾶς συζητήσεως μὲ ἀπόντα τὸν συνάδελφον ἐκ Τρικάλων κ. Βαμβέτσον, ἀλλὰ δὲν εὐθύνομαι ἐγὼ διὰ τὴν ἀπουσίαν του. Θὰ περιορισθῶ, ἄλλως τε, εἰς διαπιστώσεις ἁπλᾶς ἐκ κειμένων. Ὁ κ. Βαμβέτσος κατὰ τὴν ἀνάπτυξίν του ἐπεζήτησε τὸν τίτλον τῆς πρωτοτυπίας εἰς ὡρισμένα θέματα.

§319Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Εἰς ὅλα τὰ θέματα.

§320Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἴσως. Ἐγὼ ἀντελήφθην εἰς ὡρισμένα. Φοβοῦμαι ὅτι ἡ μνήμη του δὲν τὸν ἐβοήθησεν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν ὅπως δὲν τὸν ἐβοήθησε καὶ εἰς μίαν ἄλλην. Ἐνθυμεῖσθε ὅσα διὰ μακρῶν καὶ μὲ πολλὴν ἐμπειρίαν στρατιωτικὴν μᾶς ἀνέπτυξε περὶ τοῦ χειμῶνος, ὡς καιροῦ καταλλήλου διὰ τὴν διενέργειαν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων; Θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ ἐνθυμηθῆτε τί τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος ἐν προκειμένῳ ἄλλοτε ἔλεγεν: «Ὑπολογίζουν ... (ἀναγινώσκει) ......... ἀνταρσίας». Νομίζω ὅτι ἡ ἀντίφασις τὴν ὁποίαν διετύπωσεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος καὶ ὁ ἐκπρόσωπός του ἐκ Τρικάλων συνάδελφος, εἶναι ἔκδηλος καὶ ἐλπίζω ὅτι θὰ εἶχεν ἐνημερώσει ὁ κ. Ζέρβας περὶ τῆς μεταβολῆς τῶν ἀπόψεών του ἐγκαίρως τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὁ ὁποῖος ἐφ’ ὅσον δὲν εἶχεν ἐνημερωθῆ, βεβαίως ἐπίστευεν ὅτι κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. Ζέρβα ὁ χειμὼν δὲν ἦτο χρόνος κατάλληλος πρὸς διεξαγωγὴν ἐπιχειρήσεων.

§321Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Πότε τὸ εἶπεν αὐτό, κύριε Τσάτσου.

§322Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νὰ σᾶς εἴπω τὴν συνεδρίασιν. Εἰς τὴν σελίδα 639 τοῦ Γʹ τόμου καὶ εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 6 Νοεμβρίου 1946. Ὁ κ. Βαμβέτσος ὅμως μᾶς ἀπέδωσεν ὅτι ἐρυμουλκήθημεν εἰς τὴν πολιτικὴν τὴν στρατιωτικήν, τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ἀγῶνος ἀπὸ τὰς ἀπόψεις τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος. Ἐνόμιζον ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, συμπίπτει νὰ μᾶς χωρίζουν πολλὰ πράγματα, διότι ὅπως σᾶς εἶναι γνωστὸν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, εἶχε δηλώσει ὅτι μὲ τὸ ὑποδεκαπλάσιον τῶν ὑπαρχουσῶν δυνάμεων εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τις τὴν ἀνταρσίαν.

§323ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος). Πότε; Καὶ τί συμμοριακὴ δύναμις ἦτο τότε;

§324Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου, ἦτο ὀρθή. Τὸ ὑποδεκαπλάσιον πρέπει νὰ πολλαπλασιασθῇ τόσες φορὲς ὅσες ἐπολλαπλασιάσθησαν αἱ δυνάμεις ἔκτοτε τῶν συμμοριτῶν. Ἀλλὰ νομίζω καὶ πάλιν, ὁ κ. Ζέρβας, θὰ παραμένῃ μακρὰν τῆς ἰδικῆς μας ἀπόψεως καὶ ὀρθῶς μᾶς διαχωρίζει, κατὰ τὴν γνώμην τῶν περισσοτέρων ὑποθέτω μελῶν τῆς παρούσης Βουλῆς, μία θεμελιώδης διαφορὰ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Ἡμεῖς φρονοῦμεν ὅτι ἀπαιτεῖται αὔξησις τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων οὐσιώδης, διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ ἀνταρσία, καὶ ἀποδίδομεν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν— ἐὰν ἡ αὔξησις τοῦ στρατοῦ, δὲν ἔχει καταστῆ δυνατὴ διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς της— διότι δὲν συνήγαγεν ἐκ τοῦ γεγονότος τούτου γενικώτερα συμπεράσματα περὶ τοῦ ἐὰν δικαιοῦται νὰ παραμένῃ εἰς τὴν θέσιν τὴν ὁποίαν κατέχει.

§325Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὅπως τὰ συνήγαγεν ἡ Κυβέρνησις τὸν Αὔγουστον.

§326Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἀκριβῶς. Διότι ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὅταν διετυπώθησαν—ὅταν ὑπῆρξεν συνομιλητὴς τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης ἀπὸ ἐξωτερικῆς πλευρᾶς— ἀπόψεις ὡρισμέναι, ἐπεκυρώθη ἡ ἐμμονὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἀπόψεις της, διὰ τῆς παραιτήσεως. Ἐπίσης νομίζω ὅτι ὁ κ. Ζέρβας, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ χωριοῦ, ἔχει διάφορον γνώμην. Ὁ κ. Ζέρβας εἶπεν ἐπὶ λέξει: «....................... ................... (ἀναγινώσκει) .......................». Ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν διαφορετικὰς ἀπόψεις, καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλήν, συνεπῶς καὶ ἐδῶ δὲν ὑπάρχει σύμπτωσις γνωμῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν κινητῶν ἀποσπασμάτων τῶν καταδιωκτικῶν, θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι ἐφ’ ὅσον ἐγὼ τοὐλάχιστον ἠδυνήθην νὰ ἀναδιφήσω τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, χρονικῶς συμπίπτει ἡ δήλωσις τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, πρὸς τὴν δήλωσιν τοῦ κ. Ζέρβα. Δὲν φρονῶ ὅτι ὑπάρχει δίπλωμα εὑρεσιτεχνίας εἰς παρόμοια θέματα. Θεωρῶ στερουμένην πολιτικῆς σημασίας τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ ἅπαξ τὸ ζήτημα ἐλέχθη καὶ ἐλέχθη μέ τινα κομπασμὸν ὅτι ρυμουλκεῖ ὁ κ. Βαμβέτσος εἰς τὰς ἀπόψεις του τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, νομίζω ὅτι ἡ τοποθέτησις αὐτὴ τῶν πραγμάτων εἰς τὰς ὀρθὰς ἀναλογίας εἶναι ἀπαραίτητος χάριν τῆς σοβαρότητος καὶ τῆς τάξεως τῆς συζητήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν, ἀλλὰ διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν νὰ ἐπαναλάβω, ὅτι ὅλοι μας μίαν ἡμέραν θὰ κριθῶμεν ἀπὸ τὴν ἱστορίαν, ἡ ἱστορία δὲ, θὰ μᾶς κρίνῃ ἀναλόγως τοῦ προσωπικοῦ ἢ κομματικοῦ μας δεσμοῦ πρὸς τὸ κόμμα καὶ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ κόμματος· ἡ ἱστορία θὰ μᾶς κρίνῃ ἀναλόγως τῆς ἐγκαίρου ἀντιλήψεως τοῦ νοήματος τῆς ἱστορικῆς στιγμῆς τὴν ὁποίαν διερχόμεθα, καὶ ἡ ἱστορικὴ στιγμὴ εἶναι ἡ χρεωκοπία ἑνὸς ἀγῶνος ὁ ὁποῖος ὑπερβάλλει κατὰ πολὺ τὸ μέγεθος καὶ τὴν σπουδαιότητα τῆς ἰδικῆς μας φυλῆς. Ἡμεῖς ἔχομεν καθῆκον εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα ἴσως πλασμένοι νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μακροτέρας περιστάσεις νὰ ἐξαρθῶμεν καὶ νὰ φανῶμεν ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς πατριωτικῆς μας ἐντολῆς ἄξιοι τῆς πατρίδος, καὶ νὰ δώσωμεν τὰς λύσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας θὰ ἔδιδον ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι αἰσθάνονται ὅτι θὰ λογοδοτήσουν, ὄχι ἀπέναντι τοῦ κόμματος, ὄχι ἀπέναντι τῆς οἱασδήποτε πλειοψηφίας, ἀλλὰ ἀπέναντι τῆς ἱστορίας. (Χειροκροτήματα).

§327ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καζατζῆς.

§328Ε. ΚΑΖΑΤΖΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ σύντομος ἀγόρευσίς μου, θὰ εἶναι ἡ ἔξαρσις ὡρισμένων σημείων, καὶ ἡ ἐπίκλησις τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτῶν. Νομίζω ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ πλέον ρεαλιστικὴ ἐκμετάλλευσις τῆς θέσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, καίτοι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον φαίνεται πῶς εἴμεθα δυσάρεστοι πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τὸ ἐπροκάλεσαν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ παραδεχθοῦν ὅτι ἐνῷ κατ’ ἀρχὴν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἐπιθυμοῦν μίαν Κυβέρνησιν, καὶ ὅμως νὰ νομίζουν ὅτι εἰς ὡρισμένον χρονικὸν σημεῖον πρέπει νὰ τεθῇ πολιτικὸν ζήτημα, καὶ αὐτὸ ἀσφαλῶς ὄχι διὰ κομματικοὺς λόγους, συγκεκριμένως δὲ εἰς τὴν προκειμένην στιγμὴν καὶ διὰ τὴν προκειμένην Κυβέρνησιν θὰ ἤθελον νὰ τονίσω ὅτι, ἐὰν ὅπως εἶναι ἀπολύτως βέβαιον πρόκειται νὰ μὴ καταψηφισθῇ ἡ Κυβέρνησις, τότε μόνον σκόπιμον εἶναι διὰ τὴν διεξαγωγὴν αὐτοῦ τοῦ ἀγῶνος πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, ἵνα ἡ Κυβέρνησις ἐξέλθῃ ἀπὸ τὴν μάχην αὐτὴν ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγώτερον μειωμένη. Εἰς τὴν σειρὰν λοιπόν, τῶν ἰδεῶν αὐτῶν, κ. βουλευταί, θὰ ἤθελον νὰ εἴπω ὅτι ὑπῆρξεν μία εὐτυχὴς σκέψις τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἐθεώρησεν ὀρθότερον νὰ ὑπενθυμίσῃ κατὰ τὴν προχθεσινήν του ἀγόρευσιν, τὴν κατάστασιν εἰς τὴν Ἤπειρον, ἐν πλήρῃ συναισθήσει, κ. βουλευταί, τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ κατάστασις εἰς τὴν Ἤπειρον, δὲν ἔχει ἁπλῶς τοπικὴν σημασίαν, ἀλλὰ ἔχει σημασίαν, ὅπως ἐτονίσθη ἐπανειλημμένως, πρωταρχικήν, δι’ αὐτὴν τὴν ἄμυναν ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, καὶ τὴν τύχην καὶ πορείαν τοῦ ὅλου ἀγῶνος. Θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην, ὄχι τὴν ἰδικήν μου, ὁ ὁποῖος εἰς αὐτὰ τὰ πράγματα, εἶμαι ἐντελῶς ἀναρμόδιος, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν γνώμην ἁρμοδίων στρατιωτικῶν παραγόντων, ὑπὸ τὰς παρούσας στρατιωτικὰς συνθήκας εἰς τὴν Ἤπειρον, ἐὰν οἱ συμμορῖται κάνουν μίαν συγκεκροτημένην ἰσχυρὰν ἐπίθεσιν ἀπὸ τὸν παραλιακὸν τομέα, πρὸς τὴν ὀρεινὴν περιοχὴν Σουλίου, ἡ Ἤπειρος μὲ τὴν πόλιν τῶν Ἰωαννίνων, θὰ διατρέξῃ τὸν κίνδυνον νὰ εὑρεθῇ ἐντὸς μιᾶς λαβίδος τῆς ὁποίας τὸ ἀνατολικὸν σκέλος θὰ ἀποτελοῦν αἱ συμμοριτικαὶ δυνάμεις αἱ ὁποῖαι μονίμως, ἀπὸ καιροῦ εἶναι ἐγκατεστημέναι εἰς τὴν περιοχὴν Ζαγορίων, βεβαίως, κύριοι βουλευταί, δὲν φοβοῦμαι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστῶμεν ὁριστικὴν κατοχὴν τῆς Ἠπείρου, ἐκ μέρους τῶν συμμοριτῶν διότι οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν διῆλθεν ἀπὸ τὸν νοῦν μου ἡ ἰδέα, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπικρατήσουν οἱ συμμορῖται, ἀλλὰ φαντασθεῖτε ὁποίαν σημασίαν θὰ εἶχεν ἔστω καὶ προσωρινὴ κατάληψις καὶ τμήματος τῆς Ἠπείρου, ὁποίας συνεπείας θὰ εἶχε διὰ τὸν στρατὸν, καὶ ὁποῖαι θὰ ἦσαν αἱ ἠθικαὶ ἀπηχήσεις ἀπὸ ἕνα τοιοῦτον περιστατικόν, τόσον εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ὅσον καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν θὰ παύσωμεν ποτὲ νὰ τονίζωμεν τὴν σοβαρότητα τοῦ ζητήματος καὶ νὰ ἐπικαλούμεθα τὴν ἰδιαιτέραν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς Ἑλληνικῆς αὐτῆς ἐπαρχίας. Ἕτερον περιστατικόν, κ. βουλευταί, τὸ ὁποῖον θέλω νὰ τονίσω ἐν σχέσει μὲ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν Ἤπειρον, εἶναι ὅτι ἐκεῖ πλέον, ἔπαυσεν ἀπὸ πολλοῦ νὰ πρόκειται περὶ συμμοριτικοῦ πολέμου ἰδιοτύπου, ἐκεῖ, κ. βουλευταί, εἶναι γνωστὸν ὅτι γίνονται μάχαι, καὶ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὁδηγοῦσα τὸν στρατόν μας, φαίνεται ὅτι γνωρίζει ποῖα εἶναι τὰ σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα θὰ τὸν συναντήσῃ. Ἡ ἰδιότυπος αὐτὴ κατάστασις, ἐπιβάλλει καὶ τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἀντιμετώπισιν. Ἕτερον ζήτημα γενικωτέρας σημασίας ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν κατάστασιν τῆς Ἠπείρου εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ ἐπικοινωνία, κ. βουλευταί, τῶν συμμοριτικῶν δυνάμεων τοῦ Γράμμου καὶ Ζαγορίων, μὲ τὰς δυνάμεις τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος, γίνεται διὰ τῶν ὀρεινῶν διαβάσεων τῶν Τζουμέρκων τοῦ Νομοῦ Ἄρτης. Κατὰ χρονικὰ διαστήματα ἀποστέλωνται ἐκ μὲν τοῦ Καρπενησίου καὶ Στερᾶς Ἑλλάδος ὅλοι οἱ βιαίως στρατολογούμενοι κατὰ χιλιάδας πρὸς τὰ ἐκεῖ, καὶ ἀπὸ ἐκεῖ στέλεται ὁπλισμὸς καὶ ἐφόδια πρὸς τὰ ἐδῶ. Εἶναι καταπληκτικὸν τὸ ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἀπεδόθη ἡ δέουσα σημασία εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον αἱ ὀρειναὶ ἐκεῖναι κορυφαὶ καὶ ἀπόκρυμνοι προσβάσεις, προσφέρονται ἀπολύτως διὰ μίαν θαυμασίαν ἄμυναν ἐναντίον τῶν διερχομένων, καὶ νὰ ἐγκλωβισθῶσιν τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον συνέβη εἰς διαφόρους ἐποχὰς καὶ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ὅπως κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον. Ὅταν μάλιστα αἱ ἐχθρικαὶ δυνάμεις εἶναι πολὺ μικρότεραι σχετικῶς μὲ τὰς ἰδικάς μας, καὶ τοῦτο, τοσοῦτον μᾶλλον, ὅταν εἶναι γνωστὸν ὅτι οἱ ἀπαγόμενοι θὰ ἦσαν ἕτοιμοι νὰ προσφύγουν εἰς τὸν στρατὸν μὲ τὴν πρώτην πραγματοποιημένην κροῦσιν. Ἐν σχέσει μὲ τὸ ζήτημα αὐτό, κ. βουλευταὶ ἰδίως κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν περίοδον, κατὰ τὸν Δεκέμβριον εἶχον καταθέσει ἐπερώτησιν διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν μὲ ἀριθμὸν 104 εἰς τὸ πινάκιον τῶν ἐπερωτήσεων. Δὲν πρόκειται βεβαίως νὰ ἀναπτύξω τώρα τὴν ἐπερώτησιν, ὄχι μόνον διὰ τὸν λόγον ὅτι ἡ τοιαύτη συζήτησις δὲν ἔχει θέσιν εἰς τὴν παροῦσαν συζήτησιν, ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπειδὴ εἰς τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσεν δὲν ἐθίγη τὸ σπουδαιότερον ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει πρὸ παντὸς ἐρώτησις, θὰ ἤθελον νὰ τὸν παρακαλέσω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν νὰ μελετήσῃ τὴν ἐπερώτησιν καὶ νὰ μοῦ δώσῃ τὴν δέουσαν ἀπάντησιν, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ εἴπω ἐντεῦθεν ὅτι ἕνεκα αὐτῆς τῆς καταστάσεως κατὰ τὸν παρελθόντα Δεκέμβριον προέκυψε μία ὀξυτάτη κατάστασις μεταξὺ τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων καὶ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς περιφερείας, ἀσφαλῶς δὲ ἀποτελεῖ τὴν καλυτέραν μέθοδον διὰ τὰς ἐντὸς ὀλίγου ἀρχομένας ἐπιχειρήσεις. Ἐκ τῆς ἀφορμῆς αὐτῆς, κ. βουλευταί, θὰ ἐπεθύμουν νὰ τονίσω ὅτι ὅπως εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ἵνα ἀμέσως ἀποδίδονται αἱ ἠθικαὶ ἀμοιβαὶ πρὸς τοὺς ἀριστεῖς ἄνδρας καὶ ἀξιωματικούς, μὲ τὸν ἴδιον τρόπον πρέπει ἑκάστοτε ἐὰν παρουσιάζεται ἕνα ἀτυχὲς περιστατικόν, ἀμέσως νὰ ἐξετάζεται ἐὰν ὑπάρχῃ κἄποιος ὑπεύθυνος καὶ νὰ ἐπιβάλλωνται ὡρισμέναι κυρώσεις. Ἡ ἔλλειψις τῶν μέτρων τούτων κατ’ ἐμέ, δὲν συντελεῖ ἀσφαλῶς εἰς τὴν ἀνύψωσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ στρατεύματος. Ἐν σχέσει μὲ τὰ σχηματιζόμενα τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς, θὰ ἤθελον νὰ τονίσω ὅτι ἰδική μου γνώμη δὲν εἶναι μόνον νὰ καταρτίζωνται αὐτά, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξοπλίζωνται ἀρτίως μὲ ἐλαφρὸν καὶ ὀλίγον βαρύτερον ὁπλισμόν, καὶ πρὸ παντὸς εἶναι ἀνάγκη νὰ πλαισιώνωνται μὲ μονίμους ἀξιωματικοὺς καὶ νὰ μὴ παρουσιάζεται τὸ θέαμα, ὥστε εἰς ἕνα τάγμα νὰ ὑπάρχῃ εἷς μόνον ἀξιωματικός, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον κινδυνεύομεν νὰ μὴν ἀποδώσωμεν τίποτε. Πρὸ παντὸς εἶναι ἀνάγκη ὅπως ἡ Κυβέρνησις καταστήσῃ σαφὲς ὅτι τὰ τάγματα δὲν ἐσχηματίσθησαν διὰ τὴν ἄμυναν μιᾶς περιφερείας καὶ μόνον, ἀλλὰ ὅτι αἱ ἀνάγκαι τοῦ Ἔθνους ἐπιβάλλουν ὅπως ἀποτελέσουν τὰ μόνιμα καταδιωκτικὰ ἀποσπάσματα, ἡ ἀντίθετος ἀντίληψις, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβῇ μοιραία. Ἐν συνεχείᾳ, κ. βουλευταί, ἀνακύπτει τὸ ζήτημα τῶν ὅπλων, ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς προμηθείας τῆς ὁποίας τελευταίως ἔλαβον γνῶσιν· ἐάν, κύριοι, ἦτο κατ’ ἀρχὴν δυνατὴ ἡ προμήθεια ὅπλων, διὰ χρημάτων ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς οἰκονομικῆς βοηθείας καὶ δὲν τὴν κάναμε, τότε εἴμεθα ἀνεπανορθώτως ὑπεύθυνοι ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ μάλιστα εἶναι ὑπεύθυνος ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὄχι μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀλλὰ καὶ αἱ προηγούμεναι, καὶ ὅλοι ὅσοι εὑρισκόμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν.

§329ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ποῖος σᾶς εἶπεν ὅτι ὑπῆρχε διάθεσις χρημάτων;

§330Ε. ΚΑΖΑΤΖΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἀποδίδομεν ὅτι μειονεκτεῖ ἡ Κυβέρνησις, καὶ μειονεκτεῖ εἰς φαντασίαν καὶ δημιουργικὴν πρωτοβουλίαν, ἀλλὰ μοῦ φαίνεται ὅτι τὸ ζήτημα δὲν ἠκούσθη ἐπὶ τόσον χρονικὸν διάστημα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν μία κραυγὴ ἡ ὁποία νὰ εἴπῃ ὅτι πρέπει νὰ ὀργανώσωμεν μίαν σταυροφορίαν, διὰ τὴν ἀντὶ πάσης θυσίας ἐξοικονόμησιν χρημάτων.

§331Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ἡμεῖς ἐκάμαμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν περὶ προμηθείας ὅπλων δι’ ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας..... (Θόρυβος — φωναὶ — κωδωνοκρουσίαι).

§332Ε. ΚΑΖΑΤΖΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπευθύνω θερμὰ συγχαρητήρια πρὸς τὸν κ. Μπάτζιον ὁ ὁποῖος ἔκαμε τὴν πρότασιν αὐτήν. Θὰ ἤθελον νὰ τονίσω, ἐπειδὴ αἱ δυνάμεις μας δὲν ἐπαρκοῦν, νὰ προσπαθήσῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ ἀνταποκριθῇ ἀντὶ πάσης θυσίας εἰς τὸν μόνον αἴτημα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, τὸ νὰ τοῦ δώσωμεν ὅπλα, ὅπλα ἀναγκαῖα διὰ τὴν ὀργάνωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Καὶ ὅμως εἶναι γεγονὸς ὅτι μᾶς λείπει ἡ δημιουργικὴ φαντασία. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀσκήσῃ πᾶσαν πίεσιν καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ὡρισμένας ἀποφάσεις διὰ τὴν πολιτικὴν τῶν Ὑπουργείων ἐκείνων τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὴν ἔκβασιν τοῦ ἀγῶνος. Τὸ ὄντι ἡ ὀργάνωσις ἀπὸ πάσης ἀπόψεως, ἡ προπαρασκευὴ τοῦ στρατεύματος ἀπὸ πάσης πλευρᾶς εἶναι τὸ οὐσιωδέστερον αἴτημα τῆς στιγμῆς, εὑρίσκεται εἰς τὸν νοῦν ὅλων μας. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ παραλείπῃ οὐδεμίαν σταθερὰν δραστηριότητα. Παραλλήλως εἶναι ἀποφασιστικῆς σημασίας ἡ προπαρασκευὴ ἡ εἰδικὴ τοῦ στρατεύματος καὶ ἡ τόνωσις τῆς ψυχικῆς ἀντιστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἰς τὴν σειρὰν αὐτὴν τῶν ἰδεῶν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἀποδοτικὴ πολιτικὴ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἔχει ἀπολύτως ἀποτύχει. Κατὰ τὰς κρισίμους αὐτὰς ὥρας ἡ ὁδηγήτρια γραμμὴ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι μόνον ἡ ἀμείλικτος κάθαρσις πάσης ὠργανωμένης κομμουνιστικῆς ἑστίας μέσα εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἦτο δυνατὸν νὰ παρασχεθῇ βοήθεια εἰς τοὺς κομμουνιστάς. Μία τοιαύτη προσπάθεια θὰ ἔδιδε καὶ τὴν πίστιν εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς ὅτι οἱ ἐδῶ παραμένοντες πράττουν τὸ πᾶν διὰ νὰ τοὺς βοηθήσουν εἰς τὸ βαρὺ ἔργον των. Ἡ παροχὴ ὅμως ἐλευθερίας κινήσεως εἰς δεκάδας χιλιάδων κομμουνιστῶν καὶ ἡ ἐντεῦθεν προκύπτουσα ἄρνησις κινήσεως τῶν ἄλλων μὴ συλληφθέντων, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πείσῃ οὐδένα ὅτι ἐξασθενίζει τὸν κομμουνισμὸν ὡς ὑπεστήριξεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Καὶ ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ἀσφαλῶς ὅτι πλεῖστοι ἐκ τῶν ἐπανελθόντων ἐνετάχθησαν εἰς τὰς γραμμὰς τὰς συμμοριακὰς καὶ εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας ὅτι εἰς τὰς πόλεις ὑπάρχουν αἱ κομμουνιστικαὶ ἑστίαι, αἱ ὁποῖαι ἐνισχύουν τὸν συμμοριτισμόν. Δυνάμεθα λοιπόν, νὰ εἴπωμεν μετά τινος λύπης ὅτι ἡ πολιτικὴ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως εἶναι ἀπολύτως ἀπαράδεκτος, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἐνισχύει τὸν συμμοριτισμὸν ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἐνσταλλάζει δηλητήριον εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ ἀγωνιστοῦ ὅτι ἡμεῖς οἱ μακάριοι τῶν μετόπισθεν δὲν πράττομεν τὸ πᾶν διὰ νὰ τοῦ διευκολύνωμεν τὴν προσπάθειάν του. Ὑπάρχει ἀξίωσις διὰ μίαν μεγαλυτέραν κατανόησιν διὰ τὸν πόνον τοῦ ἀγωνιζομένου πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου. Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν συγκλίνουν διάφοροι λόγοι. Πρῶτον, εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τοὺς δύο μεγάλους πολέμους ὅλοι οἱ λαοί τοῦ κόσμου ἐβγῆκαν περισσότερον χειραφετημένοι ἀπὸ τὴν ἀπαίτησιν μιᾶς κοινῆς δικαιοσύνης. Ἀλλ’ εἰς τὴν ἰδικήν μας περίπτωσιν καίτοι εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ὁ πόλεμος ὁ ὁποῖος μᾶς ἐπεβλήθη εἶναι ἐθνικὸς καὶ φυλετικός, διότι τίθεται ἐπὶ τάπητος ἡ ὕπαρξις τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς φυλῆς. Ἐν τούτοις δὲν πρέπει νὰ μᾶς διαφεύγῃ οὐδεμίαν στιγμὴν ὅτι οἱ κομμουνισταὶ μὲ τὴν διαβολικὴν προπαγάνδαν τὴν ὁποίαν ἐφαρμόζουν νυχθημερὸν διαλαλοῦν ὅτι σκοπός των εἶναι ἡ ἐπικράτησις κοινωνικῆς δικαιοσύνης. Φαντασθεῖτε λοιπόν, κύριοι βουλευταί, τὸ δρᾶμα τοῦ Ἕλληνος ἀγρότου τοῦ ὁποίου ἡ κατάστασις καὶ ὑπὸ ὁμαλὰς ἀκόμη συνθήκας δὲν διαφέρει ἀπὸ τὴν κατάστασιν τοῦ μηδὲν ἔχοντος προλεταρίου καὶ ὁ ὁποῖος σήμερον ἀναγκάζεται νὰ ἐγκαταλείπῃ τὸ χωρίον του καὶ νὰ περιφέρεται εἰς τὸν ἄξενον, δυστυχῶς, πληθυσμὸν τῶν ἀστικῶν κέντρων, φαντασθεῖτε τὴν θέσιν καὶ τὸ δρᾶμα τοῦ ἀγρότου τοῦ ὁποίου ἀπὸ τὸ ἓν μέρος τὸν καλοῦν εἰς φανταστικοὺς παραδείσους καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο δὲν εὑρίσκει κατανόησιν, ἀλλ’ ἀντιθέτως περιφρόνησιν καὶ ἀδιαφορίαν. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ ὑπερβολῶν. Ἡ φορολογία ἔχει καταβαραθρώσει τὸν ἀγρότην. Ἡ ἐπιμονὴ τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ θέλῃ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς μεγάλους προπολεμικοὺς ἀφεντάδες νὰ ἐπιστρέψουν ἔστω καὶ ποσοστὸν ἀπὸ τὰς καταθέσεις των ἐνῷ ἐπῆρε τὰς καταθέσεις τῶν πτωχῶν ἀνθρώπων, ἡ τεραστία διαφορὰ μεταξὺ βιομηχανικῶν τιμῶν καὶ τιμῶν γεωργικῶν προϊόντων ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα οἱ μὲν νὰ πλουτίζουν κατὰ δισεκατομμύρια δραχμῶν, οἱ δὲ νὰ βλέπουν νὰ ἐξανεμίζεται τὸ προϊὸν τῆς κοπιώδους ἐργασίας των. (Χειροκροτήματα ζωηρά). Ἡ παροχὴ πιστώσεων χωρὶς τὸν περαιτέρω ἀναγκαῖον ἔλεγχον τὰς ὁποίας οἱ βιομήχανοι καὶ ἔμποροι τὰς προσθέτουν εἰς τὰ κέρδη των τὰ μεγάλα καὶ τὰς μεταχειρίζονται διὰ νὰ ἀγοράζουν χρυσᾶς λίρας, ὁδηγοῦν τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὸ χάος. Ὅλα αὐτὰ καὶ διάφορα ἄλλα, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν κομμουνιστικὴν προπαγάνδαν. Εἶναι πράγματι νὰ θαυμάζῃ κανεὶς τὴν δύναμιν καὶ τὴν ἀντοχὴν αὐτοῦ τοῦ λαοῦ. Εἶναι νὰ θαυμάζῃ τὴν ἀφοσίωσιν τὴν ὁποίαν ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ πρὸς τὰς ἐθνικὰς ἀντιλήψεις. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, κύριοι βουλευταί, ἀπευθύνομαι πρὸς ἔχοντας καὶ μὴ ἔχοντας πνοὴν καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καιρὸς πλέον καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀλλάξουν ὡρισμένας ἀντιλήψεις, εἶναι καιρὸς ἂν τουλάχιστον δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συνεγείρωμεν τὰς ψυχὰς μὲ τὰ ἔργα μας, εἶναι καιρὸς τοὐλάχιστον νὰ ἀποφύγωμεν κάθε τὶ τὸ ὁποῖον θέτει ὑπὸ δοκιμασίαν τὰς μεγάλας ἀρετὰς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. (Χειροκροτήματα ζωηρά).

§333Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Πρὶν λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Κύριοι βουλευταί, βάσει τοῦ Συντάγματος, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συνεδριάζῃ ἐφόσον δὲν παρίσταται τὸ ⅓ αὐτῆς. Τοῦτο διαπιστοῦται κατὰ δύο τρόπους. Πρῶτον, ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ δεύτερον διὰ ψηφοφορίας. Ἐπειδὴ δὲν δύναμαι ἐλλείψει ἀριθμοῦ νὰ κάμω ἔνστασιν καταθέτω δήλωσιν διαμαρτυρίας εἰς τὴν ὁποίαν ἀναφέρω τὰ ὀνόματα τῶν παρόντων. Ἂν ὑπάρχῃ καὶ εἷς ἐπὶ πλέον νὰ μοῦ τὸν ὑποδείξετε. Ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας ἂν ἐπιμένετε νὰ συνεχίσωμεν τὰς ἀγορεύσεις, δηλῶ ὅτι ἀρνοῦμαι νὰ ἀγορεύσω πρὸ κενῶν ἑδωλίων καὶ κάμω τὴν δήλωσιν ὅτι ἂν ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένῃ, ἐπιμένει διότι φοβεῖται τὸν ἔλεγχον.

§334Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω πολὺ διότι πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι ἀνέπτυξαν ἐν πλάτει τὸ θέμα. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ διαμαρτυρηθῶ διὰ τὰς γενομένας δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὴν Μακεδονικὴν πρωτεύουσαν ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς εἰσβολῆς τῶν συμμοριτῶν εἰς τὰ πέριξ χωρία τῆς Θεσσαλονίκης. (Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Πιπιλιάγκας ἀποχωρεῖ τῆς αἰθούσης λέγων: «Ἀποχωρῶ τῆς αἰθούσης διότι καταπατεῖτε τὸ Σύνταγμα»).

§335Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οὔτε ὀλίγον οὔτε πολύ, ἔθεσεν ἐν ἀμφιβόλῳ τὴν νοημοσύνην του, μὲ τὰς δηλώσεις του αὐτάς, ἐνῷ ἡμεῖς ἐπεριμέναμεν νὰ ἔλθῃ εἰς Θεσσαλονίκην καὶ νὰ ἐνεργήσῃ ἀνακρίσεις κατὰ τῶν Διευθυντῶν τῶν Γραφείων τοῦ Γʹ Σώματος Στρατοῦ καὶ ἰδίως κατὰ τοῦ Ἐπιτελάρχου. Τὸ θέμα, κ. συνάδελφοι, δὲν εἶναι τυχαῖον. Μετεδόθη ἀπὸ τὸν τύπον, ὅ,τι ἐλέχθη καὶ ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἁπλῶς μία συμμορία ἦλθε καὶ ἐβομβάρδισε τὴν Θεσσαλονίκην. Μετεδόθη ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν συμμοριτῶν ἦτο κατ’ ἄλλους 300 κατ’ ἄλλους 700. Κατὰ πληροφορίας ποὺ ἔχομεν ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην, ἀπὸ ἐπιστολὰς προσώπων ἀξιοπίστων, οἱ συμμορῖται δὲν θὰ ἦσαν περὶ τὰ 120 χιλιόμετρα ἀπὸ τῶν Κρουσίων καὶ ἦσαν ἄνω τῶν 1200. Δηλαδὴ τί συνέβη; Ἦλθον καὶ ἐβομβάρδισαν τὴν Θεσσαλονίκην 1200 συμμορῖται, χωρὶς νὰ τὸ ἀντιληφθῇ κανείς, χωρὶς νὰ τὸ καταγγείλῃ κανεὶς καὶ αὐτὸ ἐθεωρήθη ὡς τίποτε. Ποῖον ἦτο τὸ ἀποτέλεσμα; 150 νὰ συλληφθοῦν, 50 νὰ σκοτωθοῦν καὶ 50 νὰ διασκορπισθοῦν.

§336ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αἱ πληροφορίαι σας περὶ 1200 συμμοριτῶν εἶναι ἐξηκριβωμέναι;

§337Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Ἔλαβον 10 ἐπιστολὰς ἀπὸ ἀξιόπιστα πρόσωπα καὶ ἀνώτερα στελέχη τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Ἀπὸ τὸν Πρόεδρον Κοινότητος .... (δὲν ἠκούσθη) .... ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος .... (δὲν ἠκούσθη) .... καὶ ἀπὸ ἕνα ἀξιωματικόν, τὸν ὁποῖον ἂν μὲ προκαλέσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ κατονομάσω.

§338ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ πτώματα καὶ οἱ συλληφθέντες εἶναι πολὺ περισσότεροι.

§339Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Οἱ συλληφθέντες εἶναι 150 καὶ 50 σκοτωμένοι. Τὴν ἑπομένην ἔγραψεν ὁ τύπος ὅτι ἄλλοι 50 εὑρέθησαν σκοτωμένοι. Δηλαδὴ ὅλοι μαζὶ 200.

§340Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τὸ ἐπίσημον ἀνακοινωθὲν δὲν συμφωνεῖ μὲ τὰς πληροφορίας σας, κ. συνάδελφε.

§341Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε. Ἀντιπροσωπεύω τὴν περιφέρειαν αὐτὴν καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω τὴν ἐκεῖ κατάστασιν καλύτερον. Κύριοι συνάδελφοι, προσέξατε τί συνέβη: Διὰ νὰ κάμω ἕνα παραλληλισμόν, εἶναι πόσον 1000 συμμορῖται καὶ ἄνω νὰ ἐπέδραμον κατὰ τοῦ Χαλανδρίου καὶ νὰ συνελήφθησαν 150 καὶ 50 ἐφονεύθησαν. Πρὸ ἑνὸς μηνός, κύριοι, περὶ τοὺς 400 συμμορῖται ἔφθασαν εἰς ἀπόστασιν μόλις 13 χιλιομέτρων ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ συγκεκριμένως εἰς τὸ χωρίον Δρυμὸς καὶ ἀφοῦ κατελήστευσαν τὸ χωρίον καὶ ἐπεστράτευσαν 40, ἔφυγαν χωρὶς οὔτε κἂν ἐπαφὴν νὰ πάρῃ μαζὶ των τὸ Σῶμα Στρατοῦ. Ὅταν παρεπονέθημεν εἰς τὸν ἐπιτελάρχην μᾶς εἶπεν ὅτι δὲν τοὺς ἀντελήφθησαν κλπ. Τὸ ἀποτέλεσμα ἦτο ὅτι ἐπλήγη ἡ περιφέρεια ἐκείνη. Βεβαίως τώρα ἦλθεν ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἶπεν ὅτι «θὰ ἦτο πολὺ ἀνόητον νὰ ἔλθω ἐδῶ διὰ νὰ κάμω ἀνακρίσεις διότι ἦλθον 150 συμμορῖται......

§342Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Εἶναι αὐθαίρετοι αἱ πληροφορίαι σας.

§343Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ πιστεύσετε εἰς ἐμέ, καὶ ὄχι εἰς τὸν ἀξιωματικὸν ὁ ὁποῖος σᾶς ἔδωκε τὰς πληροφορίας.

§344Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ἔχομεν ἐπισήμους πληροφορίας. Σεῖς μπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι ἦσαν 10.000.

§345Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Τὰς πληροφορίας σας, κ. Μπέλλα, τὰς ἔχετε ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Κοινότητος;

§346Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Μάλιστα. Καὶ ἀπὸ τοὺς Προέδρους οἱ ὁποῖοι διωρίσθησαν ἀπὸ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα...... (Θόρυβος — κωδωνοκρουσίαι).

§347Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, ἐκδίδονται 4 ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι ἀνέγραψαν τὰ γεγονότα ἐν λεπτομερείᾳ. Φαντάζεσθε ὅτι εἶναι δυνατὸν ὁ τύπος αὐτὸς νὰ εἰρωνεύεται τὴν κοινὴν γνώμην ἐκεῖ, ἀφοῦ μάλιστα εἶναι εἰς θέσιν ἡ κοινὴ γνώμη ἐκεῖ νὰ ἔχῃ γνῶσιν τῆς πραγματικότητος ἐξ ἀμέσου ἀντιλήψεως; Καὶ ἐγὼ εἶχον πληροφορίας ἀπὸ τοὺς Προέδρους τῶν Κοινοτήτων καὶ δὲν εἶναι αἱ πληροφορίαι αὐταὶ ποὺ ἀληθεύουν. Ἐκάματε μίαν ἐντυπωσιακὴν ἀνακοίνωσιν ἀριθμῶν οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἀληθεῖς.

§348Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Ἀμφιβάλλετε εἰς τὴν ἐπιστολὴν τοῦ Κουντούδη τοῦ κομματάρχου σας; Ἀμφιβάλλετε εἰς τὴν δήλωσιν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου χωροφυλακῆς κ. Βορρέ;

§349ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ποῖον τὰ ἔγραψαν αὐτά, κ. συνάδελφε;

§350Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Εἰς ἐμὲ ἔγραψαν, διότι εἶμαι βουλευτὴς τῆς περιφερείας...... (Θόρυβος–φωναὶ–κωδωνοκρουσίαι).

§351Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἀφήσατε τὸν ρήτορα νὰ εἴπῃ τὰς γνώμας του.

§352Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Ὑπάρχει ἐπίσημος ἔκθεσις τῶν γεγονότων τὴν ὁποίαν μπορῶ νὰ καταθέσω.

§353Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ τὰς ἰδικάς του ἀναφοράς. Εἶναι ἐπίσης ὅμως πολὺ πιθανὸν αἱ ἐκθέσεις τῶν ἀξιωματικῶν, τὰς ὁποίας ἔχετε, κ. ὑπουργέ, νὰ προέρχωνται ἀπὸ ἀξιωματικοὺς οἱ ὁποῖοι νὰ θέλουν νὰ καλύψουν καὶ ὡρισμένα σφάλματά των καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν εἰς θέσιν νὰ διακρίνουν ἐὰν τὰ βλήματα ἦσαν βλήματα ὅλμων ἢ ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ. Εἶναι πολὺ χρήσιμον, συνεπῶς, μὲ ψυχραιμίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀκούσῃ τὰς πληροφορίας τῶν ἀξιοπίστων μαρτύρων οἱ ὁποῖοι ἔζησαν τὰς σκηνὰς αὐτὰς καὶ τὰς πληροφορίας αὐτὰς νὰ τὰς συγκρίνῃ μὲ τὰς ἰδικάς του καὶ νὰ ἐξακριβώσῃ τὴν ἀλήθειαν.

§354Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Αὐταὶ εἶναι κατηγορίαι κατὰ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ.

§355Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἐλέχθη αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ἀπὸ ρήτορα κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν, εἴσαστε παρὼν καὶ ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσητε. Ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ ρήτωρ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως σᾶς εἶπεν, ὁ κ. Βαμβέτσος, καὶ δὲν τοῦ ἀπηντήσατε.

§356Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀπαντῶ εἰς κάθε ρήτορα. Σᾶς λέγω μόνον τοῦτο: Ὅτι ἐξεφέρατε μίαν κατηγορίαν ἐναντίον τῶν Ἑλλήνων ἀξιωματικῶν.

§357Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν εἶχον τοιαύτην πρόθεσιν, τὸ εἶπον ἐνδεικτικῶς.

§358Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Τὸ πρῶτον τηλεγράφημα ἐστάλη τὴν 23ην ὥραν ἀκριβῶς τῆς 10ης τοῦ μηνὸς καὶ ἔλεγεν ὅτι εἶναι πιθανὸν νὰ εἶναι βλήματα ὅλμου, διότι δὲν ὑπῆρχε καμμία ἰδέα ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Θεσσαλονίκης ὑπῆρχε πυροβολικόν. Ὅταν ἐτέθη ὁ στρατὸς ἐν συναγερμῷ εἰς διάστημα ἑνὸς τετάρτου τῆς ὥρας καὶ ἀντελήφθησαν περὶ τίνος ἐπρόκειτο, ἐπηκολούθησε τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον ὡμίλει περὶ βλημάτων πυροβολικοῦ. Νομίζω ὅτι εἶναι μεγάλη περιφρόνησις καὶ μεγάλη κατηγορία ἐναντίον τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τοιαύτης πείρας ἀξιωματικῶν, νὰ λέγητε σεῖς ὅτι δὲν δύνανται νὰ διακρίνουν τὰ βλήματα τῶν ὅλμων ἀπὸ τὰ βλήματα τοῦ πυροβολικοῦ.

§359Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν τιμητικὴν διάκρισιν ποὺ μοῦ ἐκάνατε ἀπαντῶντας εἰς ἐμὲ καὶ ὄχι εἰς προλαλήσαντα ρήτορα. Ἡ πρόθεσίς μου δὲν ἦτο καθόλου νὰ μειώσω τὴν ἀξίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ ἡ ὁποία ἄλλως τε κατεδείχθη τὴν ἑπομένην ἡμέραν μὲ τὴν πλήρη συντριβὴν τῶν συμμοριτῶν καὶ μὲ μίαν περίλαμπρον νίκην τοῦ στρατοῦ μας. Ἰδιαιτέρως μάλιστα ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ κόμματός μας καὶ ὁ ἴδιος προσωπικῶς καὶ ὁ προκάτοχός σας, πάντοτε ηὕρατε τὸν πρόθυμον ὑποστηρικτὴν ὅλων τῶν σχεδίων σας διὰ τὴν ἀνασυγκρότησιν καὶ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ στρατοῦ μας. Καὶ ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ κόμματός μας πάντοτε ἠκούσατε φωνὴν ἐνισχύσεως τῆς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν ὁπλισμόν, τὴν αὔξησιν τοῦ στρατοῦ καὶ τὴν βελτίωσιν καὶ τὴν ἀνασυγκρότησίν του. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἤθελα νὰ τονίσω εἶναι τὸ ἑξῆς: Ὅπως ἀκριβῶς εἴχατε ἀντιφατικὰς πληροφορίας κατὰ τὰς πρώτας ὥρας τῆς ἐπιθέσεως, προερχομένας ἐπισήμως ἀπὸ ἀξιωματικούς, ἔτσι εἶναι ἐπίσης πιθανὸν νὰ ἔχητε πάλιν ἀντιφατικὰς πληροφορίας καὶ περὶ τῶν ἄλλων συμβάντων. Σᾶς δίδει πληροφορίας ὁ κ. βουλευτὴς τὰς ὁποίας ἔχει ἀπὸ χωρικοὺς οἱ ὁποῖοι ζοῦν εἰς τὰ μέρη αὐτά. Διατὶ νὰ μὴν ἀκούσητε καὶ νὰ μὴ συγκρίνητε τὰς πληροφορίας αὐτὰς μὲ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἔχετε ἀπὸ τὰς ὑπηρεσίας σας;

§360Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρ.). Κύριοι συνάδελφοι, διαπιστῶ τοῦτο τὸ ὁποῖον εἴπατε, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὅταν εὑρίσκετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν ὅπου εὑρίσκεται σήμερον, ἐβοήθησε πράγματι διὰ τὸν ταχὺν ἐξοπλισμὸν τοῦ στρατοῦ. Πέραν τούτου ὅμως, διὰ τὴν ἀποψινὴν διακοπήν σας, σᾶς ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν διότι ὄχι μόνον κατηγορήσατε τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι δὲν διέκριναν τὰ βλήματα τοῦ πυροβολικοῦ, ἀλλὰ προσεπαθήσατε καὶ ἐθέσατε ἐν ἀμφιβολίᾳ ἐπισήμους ἐκθέσεις τῶν στρατιωτικῶν καὶ λέγετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῶσιν ἐν ἀμφιβολίᾳ διότι πιθανὸν οἱ στρατιωτικοὶ εἶχον λόγους νὰ ἀποκρύψουν τὰ γεγονότα. Κύριε Γαρουφαλιᾶ, ἀδικεῖτε ἀναμφιβόλως τὴν ἀντίληψίν σας. Σᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Κώττας ὅτι ἐκδίδονται ἐκεῖ 4 ἡμερήσιαι ἐφημερίδες αἱ ὁποῖαι ἀνέγραψαν τὰ γεγονότα ἀκριβῶς ὅπως συνέβησαν, οὐδεμία ὅμως ἐξ αὐτῶν ἀνέγραψε τοιαύτην πληροφορίαν. Αὐταὶ εἶναι καὶ αἱ ἐκθέσεις αἱ ἐπίσημοι. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δώσωμεν πίστιν εἰς ἀναφορὰς ἢ πιστοποιήσεις τῶν Προέδρων Κοινοτήτων. Ἔχω ἐκθέσεις τὰς ὁποίας δύναμαι νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν.

§361Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐπιθυμῶ νὰ δώσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, μίαν ὀλιγόλογον ἀπάντησιν. Τὸν εὐχαριστῶ πρῶτον διὰ τὴν ἀναγνώρισιν, ὅτι ἐνισχύομεν πάντοτε τὰς προσπαθείας του, εἴτε εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε εὑρισκόμενοι εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν. Πάντοτε ἀπετέλεσε γραμμὴν κατευθύνσεως δι’ ἡμᾶς, ἡ πεποίθησις, ὅτι τὸ Ἔθνος εἶναι ἡνωμένον εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ ὁπουδήποτε εὑρισκόμεθα, εἴτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν εἴτε εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, πρέπει νὰ ἀγωνιζώμεθα διὰ τὴν νίκην τοῦ Ἔθνους. Καὶ τὴν γραμμὴν αὐτὴν θὰ ἀκολουθήσωμεν σταθερῶς καὶ εἰς τὸ μέλλον. Ἐπίσης εἰς πᾶσαν περίπτωσιν ὑμνήσαμεν τὸν στρατόν μας, διότι πιστεύομεν πράγματι, ὅτι εἶναι ἄξιος τῆς Ἑλλάδος. Ἀπὸ τὴν αὐτὴν πεποίθησιν ἐνεπνεύσθη καὶ ὁ ἀγαπητὸς φίλος μου, ὅταν παρενέβη. Δὲν εἶχε καμμίαν διάθεσιν ὑποτιμήσεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ὑπηρεσιῶν του. Εἶπε μόνον ὅτι, ὅπως συνέβη ἀπὸ ἐσφαλμένας ἀρχικὰς πληροφορίας καλῆς πίστεως, νὰ σχηματισθοῦν ἀντιφατικαὶ ἐντυπώσεις, διότι ὅπως ὀρθῶς εἴπατε ἀπὸ ἄγνοιαν τῶν πρώτων περιστατικῶν ἀνεκοινώθη ὅτι ἦσαν ὅλμοι καὶ κατόπιν ἐξακριβώσεως διεπιστώθη ὅτι δὲν ἦσαν ὅλμοι, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν ἀποδεικνύει κακὴν πίστιν τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ ἀνεπαρκεῖς πληροφορίας τῆς πρώτης ὥρας, καθ’ ὅμοιον, ὁ ἀγαπητὸς φίλος μου, ὅταν εἶπεν ὁ στρατὸς καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν ἐννοοῦσε τὸ σύνολον, ἀλλὰ ἀτελεῖς πρώτας ἀνευθύνους πληροφορίας αἱ ὁποῖαι ἐνδεχομένως ἐδόθησαν. Καὶ τί συνέστησε, κύριε ὑπουργέ; Συνέστησε νὰ λάβητε μὲ ὅλην τὴν σοβαρότητα βεβαίως ὑπ’ ὄψιν τὰ κείμενα τὰ ὁποῖα ἔχετε. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ, ἔχουν πληροφορίας ἀπὸ τὸν τύπον, σᾶς ἀνακοινοῖ ὡρισμένα στοιχεῖα, τί νὰ ἐδηλώνατε; Νὰ ἐδηλώνατε, ὅτι μὲ δυσπιστίαν τὰ ἀκούετε διότι βασίζεσθε εἰς τὰ κείμενά σας. Ἐν τούτοις, ὅτι θὰ ἐξετάσητε, ἀφοῦ σᾶς ἀνακοινοῦνται κατ’ αὐτὸν τὸν πρόθυμον τρόπον ἀπὸ τὸ βῆμα. Μὲ τοιαύτην ἑρμηνείαν τῶν προθέσεων τοῦ ὁμιλητοῦ, εἶναι βέβαιον, ὅτι δὲν θὰ ἠγόμεθα εἰς καμμίαν ὑποτίμησιν τοῦ στρατοῦ καὶ θὰ ἀνεγνωρίζομεν εἰς τὸ ἀκέραιον τὰς ὑπηρεσίας του. Ἀλλ’ εἰς πᾶσαν περίπτωσιν θὰ εἴμεθα πρὸς ἐξέτασιν περιστατικῶν, τὰ ὁποῖα προσφέρονται διότι οὔτε ἀλάθητον ὑπάρχει, οὔτε ὁριστικαὶ καταστάσεις. Ἀνήκει ἄλλως τε εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ὅλων τῶν ὑπευθύνων ὅπως ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν προβαίνουν εἰς ἐπανεξέτασιν πραγματικῶν δεδομένων, διότι ἡ ἄγρυπνος ἐπανεξέτασις ὁδηγεῖ εἰς πληρεστέραν διαφώτισιν καὶ εὐτυχέστερα συμπεράσματα. Ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον θέλω νὰ καταλήξω εἶναι, ὅτι ἀπὸ πάσης πλευρᾶς, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς σας καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μου καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ ὁμιλητοῦ αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν ὑπάρχει οὔτε ἡ ἐλαχίστη πρόθεσις, ἐλαττώσεως τῆς ἐμπιστοσύνης. Ἡ ἀναγνώρισις τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ στρατοῦ μας εἶναι ἀμέριστος. Ἡ συζήτησις τῶν τίτλων του εἶναι ἀμέριστος. Ὅ,τι ζητοῦμεν εἶναι εἰς τὰ ἑκάστοτε συμβαίνοντα περιστατικὰ νὰ γίνεται ἄγρυπνος ἐξέτασις, νὰ δίδωμεν ὅλο τὸ βάρος, τὸ ὁποῖον ἔχουν τὰ ἐπίσημα κείμενα, ἀλλὰ νὰ μὴ ἐμποδίζωμεν νὰ ἀκούωμεν ἐνδεχομένας, ἀσυστάτους κατὰ τὴν γνώμην σας, ἀλλὰ κατ’ ἐπίσημον τρόπον ἀνακοινωμένας πληροφορίας, εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξακριβώνωμεν ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, πλήρη τὴν ἀλήθειαν. Τίποτε δέ, δὲν θὰ εἶναι εὐτυχέστερον —καὶ ἐλπίζω, ὅτι περὶ αὐτοῦ θὰ πρόκειται— ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἀνακοίνωσιν τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν, θὰ διαπιστωθῇ ὅτι, τὰ ἐπίσημα κείμενα ἦσαν ἀκριβῆ.

§362ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Μπέλλας ἔχει τὸν λόγον.

§363Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ δυσφημήσω τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ. Εἰδικὰ ὅμως, ὡρισμένοι διευθυνταὶ τοῦ Γραφείου Ἐπιχειρήσεων τοῦ Γʹ Σώματος Στρατοῦ, πιστεύω, ὅτι δὲν ἐκτελοῦν πλήρως τὸ καθῆκόν των. Φέρω ἕνα παράδειγμα πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, λυποῦμαι διότι ἀπόψε εὑρέθην εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ διαφωνήσω μαζύ του. Κύριοι βουλευταί, θὰ τοῦ φέρω τὸ ἑξῆς παράδειγμα: Πρὸ ἑνὸς μηνὸς περίπου 500μελὴς συμμορία ἐπετέθη εἰς τὸν Δρυμῶνα, ἔξω ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην 10 ἢ 12 χιλιόμετρα καὶ ἀφοῦ ἐλήστευσε τὸ χωρίον, καὶ πρόκειται περὶ κεφαλοχωρίου, ἐπεστράτευσε καὶ καμμιὰ σαρανταριά. Ὅταν διεμαρτυρήθημεν μαζὺ μὲ ὅλους τοὺς κοινοτάρχας τῶν πέριξ χωρίων, τί μᾶς εἶπε τὸ Σῶμα Στρατοῦ; Τί νὰ σᾶς κάμω, δὲν ἔχω δυνάμεις. Ἡ περιφέρεια αὐτὴ δίδει 4 χιλ. ἄνδρας εἰς τὸν Ἐθνικὸν Στρατόν, καὶ δὲν ὑπάρχουν 100 ἄνδρες διὰ νὰ προστατεύσουν τὰ χωριὰ αὐτά. Ποία εἶναι ἡ ἀπογοήτευσις τῶν στρατιωτῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὸν Ἐθνικὸν Στρατόν; Ἡ ἀπογοήτευσις εἶναι πολὺ μεγάλη, κύριε ὑπουργέ τῶν Στρατιωτικῶν, χωρὶς νὰ θέλω νὰ σᾶς θίξω, χρειάζεται νὰ γίνῃ ἀνάκρισις δι’ ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς τοῦ Γʹ Σώματος Στρατοῦ, ἐὰν θέλετε νὰ σταθῆτε εἰς τὸ ὕψος σας. Ὁλόκληρος ἡ ἐπαρχία Λαγκαδᾶ ἔχει 200 στρατιώτας ὅταν ἡ περιφέρεια αὐτὴ δίδει 3.000. Αὐτὸ θὰ ἤθελα νὰ θελήσητε νὰ ἐξακριβώσητε. Βεβαίως οἱ ἀξιωματικοὶ τὶ θὰ ποῦν. Αὐτὸ τὸ περιστατικὸν νομίζω ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ τὸ θέσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὰ ἄλλα, ἀπὸ διοικητικῆς ἀπόψεως, παρέρχομαι τὸ κεφάλαιον αὐτό, διότι δυστυχῶς ὁ κομματισμὸς τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀφήνει ἀκυβέρνητον τὸν τόπον. Εἰς τὴν Χαλκιδικὴν μόλις πρὸ μηνὸς διωρίσθη Νομάρχης, 4 μῆνες δὲν συμφωνοῦσαν τὰ κόμματα ποῖον Νομάρχην νὰ βάλουν. Γενικὸς Διοικητὴς Μακεδονίας δὲν ὑπάρχει, διότι δὲν συμφωνοῦν τὰ κόμματα. Ὅσον ἀφορᾷ διὰ τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον ὁ λαὸς πρῶτος αἴρει τὴν ἐμπιστοσύνην του, ἡμεῖς δὲν ἔχομεν κανένα λόγον νὰ τὴν κρατοῦμεν.

§364ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Θεοχαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§365Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἐκφράζω τὴν πικρίαν μου, κύριοι βουλευταί, διότι τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς παρὰ τὴν ρητὴν καὶ κατηγορηματικὴν διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ, συνεχίζει τὰς ἐργασίας τοῦ Σώματος, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἡ ἀπαιτουμένη ἀπαρτία. Γνωρίζετε ὅτι ἔνστασιν ἀπαρτίας δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ὑποβάλωμεν, διότι προερχόμεθα ἀπὸ τὸ στρατόπεδον ποὺ προέρχεσθε καὶ σεῖς. Κύριοι βουλευταί, διεξάγεται μία συζήτησις ἐπὶ τοῦ πολιτικοῦ θέματος, ἀπὸ 4μέρου, ἡ συζήτησις αὕτη μᾶς δίδει τὴν εὐκαιρίαν, νὰ ἀναπτύξωμεν καὶ ἡμεῖς τὰς ἀπόψεις μας ἐπὶ τῆς καταστάσεως τῆς ἀσφαλείας, καὶ ἐπὶ τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως, τοῦ τόπου. Ὅταν τὸ πρῶτον ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τὸν Μάϊον 1946, μετέφερον τὴν ἀγωνίαν τοῦ λαοῦ τῆς Β. Ἑλλάδος. Ἐκάλεσα τὴν τότε Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ σκληρὰ μέτρα κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ δυστυχῶς, ὅταν ὑπεγράμμισα, ὅτι ἡ κατάστασις θὰ ἐπιδεινωθῇ ἐκ τῶν ὑπουργικῶν ἑδωλίων, γέλωτες μὲ ὑπεδέχθησαν. Δυστυχῶς τὰ γεγονότα ἐβεβαίωσαν τὴν προοπτικήν μου, καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἐπιδείνωσις τῆς καταστάσεως ὀφείλεται, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὴν παρὰ τῶν γειτονικῶν χωρῶν παρεχομένην βοήθειαν εἰς τοὺς συμμορίτας, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ὁ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως ὑπουργός, ὁ ὁποῖος παραγνωρίζων τὴν Ἑλληνικὴν πραγματικότητα, συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ αὐξηθῇ κατὰ τρόπον ἀποφασιστικὸν τὸ στρατόπεδον τῶν συμμοριτῶν. Θὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ὅτι, ἀπὸ τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν ὁ κ. Ρέντης, ἀνέλαβε τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως, ὁ συμμοριτισμὸς κατώρθωσεν νὰ ἀνασυγκρατηθῇ εἰς τὴν περιοχήν. Εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Θεσσαλονίκης ὅπου ἐκρατοῦντο 3.000 συμμορῖται, ἀπελύθησαν ὅλοι μὲ ἕνα τηλεγράφημα τῆς Λέσχης. Δέν γνωρίζω διὰ τίνα λόγον, ἔσπευσε τόσον ἐνωρὶς νὰ πραγματοποιήσῃ τὸ κήρυγμα τοῦ κατευνασμοῦ. Τὸν συλλυποῦμαι καὶ μαζὶ μὲ αὐτὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἀκόμη, διότι ἡμεῖς θὰ ἔπρεπε νὰ προλάβωμεν τὸ κακόν. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀπόρροια τῆς πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἤσκησεν ὁ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως ὑπουργός. Κύριοι βουλευταί, ἀγωνίζομαι νὰ εὕρω δικαιολογίαν, διὰ ποῖον λόγον, ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως μετεκίνησεν εἰς διάστημα μηνὸς καὶ μόνον, ὑπὲρ τοὺς 250 Ἕλληνας ἀξιωματικούς. Ἐὰν ὅμως δὲν ἠμπορῶ νὰ εὕρω δικαιολογίαν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω τὴν γνώμην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ὁ λαὸς πιστεύει ὅτι τὸ κόμμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον προέρχεται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀγωνίζεται νὰ δημιουργήσῃ βάσεις εἰς τὴν χωροφυλακὴν καὶ διὰ τοῦτο ἔκαμεν αὐτὸν τὸν χορὸν τοῦ θανάτου. Ἀλλ’ ἐὰν τὸ κόμμα ἤθελεν αὐτὸ νὰ πράξῃ, ἔπρεπε νὰ σκεφθῇ ὅτι, δὲν εἶναι καιρὸς διὰ τοιούτου εἴδους ἐπικίνδυνα παιγνίδια. Ἀναφέρω ἓν περιστατικόν. Ἀνώτερος Διοικητὴς Χωροφυλακῆς τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας ἦτο ὁ συνταγματάρχης Τσαταλός, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ ὁποίου εἴχομεν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν εἰς τὴν Κεντρικὴν Μακεδονίαν. Αὐτὸν τὸν ἀξιωματικὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, τὸν μετέθεσε μὲ ἕνα τηλεγράφημά του. Ποῖον ἦτο τὸ ἔγκλημά του; Διότι δὲν ἀνῆκεν εἰς τὸ κόμμα ἐκ τοῦ ὁποίου προέρχεται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἀσκήσωμεν ἔλεγχον ἐφ’ ὅλης τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς δημοσίας τάξεως. Εἶμαι ὑποχρεωμένος κύριοι βουλευταί, ἐκτιμῶν τὴν κρισιμότητα τῶν περιστάσεων, νὰ εἴπω μίαν μεγάλην ἀλήθειαν. Ἐνῷ οἱ κομμουνισταὶ εἶναι ὠργανωμένοι, ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ὠργανωμένοι. Ἐνῷ οἱ κομμουνισταὶ διαθέτουν δίκτυον πληροφοριῶν ὄχι μόνον εἰς τὴν γραμμὴν τῶν πρόσω, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ μετόπισθεν, τὸ Κράτος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ πληροφορίας περὶ τῶν κινήσεων τῶν συμμοριτῶν. Δὲν πρέπει νὰ παρίδωμεν τὴν λεπτομέρειαν, τὴν ὁποίαν προηγουμένως ἀνέφερεν ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι οἱ συμμορῖται διήνυσαν ἀπόστασιν 120 χιλιομέτρων διὰ νὰ ἐπιτεθοῦν κατὰ τῆς Θεσσαλονίκης, εἶχον ζῶα μαζί των, εἶχον πυροβόλον καὶ ἐν τούτοις οὔτε τὸ Σῶμα Στρατοῦ οὔτε ἡ Διοίκησις Χωροφυλακῆς οὔτε ἡ Ἀστυνομικὴ Διεύθυνσις Θεσσαλονίκης εἶχον πληροφορίας περὶ τῶν κινήσεων τῶν συμμοριτῶν. Αὐτὴ ἡ λεπτομέρεια θὰ πρέπει νὰ μᾶς κινήσῃ τὸ ἐνδιαφέρον καὶ ἂν μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν κατεβάλομεν προσπάθειαν νὰ ὀργανώσωμεν τὸ δίκτυον πληροφοριῶν, ἔχομεν ὑποχρέωσιν ἀπὸ αὔριον, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ σπεύσωμεν νὰ τὸ πράξωμεν. Ἀλλὰ δὲν μειονεκτοῦμεν, κύριοι βουλευταί, μόνον εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ δικτύου πληροφοριῶν, μειονεκτοῦμεν εἰς τὴν καθ’ ὅλου ὀργάνωσιν τοῦ ἀγῶνος κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου τοῦ 1946 ἔχει εἰς τὴν διάθεσίν της τὰ ψηφίσματα περὶ ἐξυγιάνσεως. Ἐσχάτως ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἀνανεώσασα τὴν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐμπιστοσύνην της, εἶχε πάρει μίαν διαβεβαίωσιν ὅτι τὴν ἑπομένην τῆς λήξεως τῆς προθεσμίας τῶν κατευναστικῶν μέτρων, ὁ συναγερμὸς θὰ ἦτο ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκυριάρχει ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον. Δυστυχῶς, δὲν εἴδομεν, κύριοι, τὸν συναγερμόν. Δὲν εἴδομεν τίποτε, ποὺ νὰ μᾶς πείθῃ ὅτι τὰ πράγματα θὰ καλλιτερεύσουν. Λυποῦμαι ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ὅτι τὰ πράγματα θὰ χειροτερεύσουν κατὰ τοὺς ἕξ μῆνας, τοὺς ὁποίους θὰ διανύσωμεν, διότι τὸ Κράτος δὲν ἠθέλησε νὰ ὀργανώσῃ τὴν ἄμυνάν του εἰς τὰ μετόπισθεν. Εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, εἰς τὰ ἐπιτελικὰ γραφεῖα, εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς, εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων ὑπάρχουν πράκτορες τοῦ συμμοριτισμοῦ. Εἶναι ἀκόμη νωπὸν τὸ γεγονὸς τῆς ἀποδράσεως τοῦ Παπαρρήγα καὶ τοῦ Παρτσαλίδη καὶ κατὰ μίαν πληροφορίαν καὶ τοῦ Σαράφη. Δι’ ἐμὲ δὲν εἶναι ὑπεύθυνος ὁ ἐλασίτης Σκαρμοῦτσος. Δι’ ἐμὲ εἶναι ὑπεύθυνος ὁ ὑπουργός, ὁ ὁποῖος ἔταξεν εἰς αὐτὴν τὴν λεπτὴν θέσιν τὸν ἐλασίτην μοίραρχον Σκαρμοῦτσον. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, μέχρι ποῦ θὰ πάῃ τὸ κακό; Ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὁ ὁποῖος δὲν κάθομαι εἰς τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ γυρίζω καὶ τὸ τελευταῖο χωριὸ τῆς Ἑλλάδος —προχθὲς ἀκόμη διήνυσα 1200 χιλιόμετρα διὰ νὰ ἐπικοινωνήσω μὲ τὸν λαὸν τῆς Βορείου Ἑλλάδος— σᾶς λέγω μίαν πικρὰν ἀλήθειαν. Ὁ λαὸς χάνει ἡμέρα μὲ τὴν ἡμέρα τὸ ἠθικόν του, διότι ἡμεῖς δὲν λαμβάνομεν μέτρα κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ. Εἶναι γεμάται αἱ φυλακαὶ ἀπὸ καταδικασθέντας εἰς θάνατον συμμορίτας καὶ ἀπὸ κακούργους ἐκτελεστὰς τοῦ Δεκεμβριανοῦ κινήματος καὶ οὐδεὶς ἐκτελεῖται. Προχθές, κύριοι βουλευταί, ἐπεσκέφθην ὡς βουλευτὴς Θεσσαλονίκης μίαν ἔκθεσιν τοῦ στρατοῦ μας. Ἐκεῖ ἀντίκρυσα μίαν εἰκόνα, ἡ ὁποία μοῦ ἐνεθύμισε πολλὰ πράγματα καὶ μοῦ ἐτραυμάτισε τὴν ψυχήν. Ἀντίκρυσα τὸν Ἰορδάνογλου μεταξὺ δύο Βουλγάρων ἀξιωματικῶν καὶ τὰς λέξεις: «Εἶναι ὁ ἀρχιπροδότης τῆς Καβάλας», ὁ ὁποῖος μολονότι παρήλασεν ὡς μόριον εἰς τὸ δικαστήριον, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, ὁ ὁποῖος τὸν ὑπερήσπισε, κατεδικάσθη ἀπὸ τὴν δικαιοσύνην τῆς πατρίδος εἰς θάνατον καὶ ἐν τούτοις δὲν ἐκτελεῖται, διότι κατώρθωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων νὰ τὸν πάρῃ ἀπὸ τὰ χέρια τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Καὶ μᾶς εἶπον ὅτι ποιναὶ ἐπιβληθεῖσαι ὑπὸ τῶν Στρατοδικείων διὰ ψήφων 3 ἐναντίον 2 δὲν ἐκτελοῦνται. Ἐὰν ἦτο ἐδῶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, θὰ ἤθελον νὰ τὸν ἐρωτήσω, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ εἰς ποῖον σημεῖον τῆς νομοθεσίας ἀναφέρεται ἡ διαπίστωσις τῆς πλειοψηφίας ἢ τῆς μειοψηφίας τῶν ἀποφάσεων. Ἐγὼ κάμνω διὰ μίαν τελευταίαν φορὰν ἔκκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκτελέσῃ πρῶτον τὸν Ἰορδάνογλου καὶ ἐν συνεχείᾳ ὅλους τοὺς καταδικασθέντας εἰς θάνατον.

§366Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Καὶ τοὺς δοσιλόγους.

§367Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὅλους τοὺς προδότας, εἴτε πρὸς τοὺς Γερμανοὺς εἴτε πρὸς τοὺς Βουλγάρους. Ἡ μοῖρα τῶν προδοτῶν εἶναι τὸ ἐκτελεστικὸν ἀπόσπασμα.

§368Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ὁ Ποῦλος, ὁ μεγαλύτερος προδότης, ἐξακολουθεῖ νὰ μένῃ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ δὲν ἐκτελεῖται.

§369Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τὴν φωνήν σας νὰ τὴν ἀπευθύνετε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὴ εἶναι ἁρμοδία νὰ καθορίζῃ τὴν τύχην τῶν προδοτῶν. Ἡμεῖς ἐκπληροῦμεν τὸν καθῆκόν μας νομοθετοῦντες. Πέραν αὐτοῦ δὲν ἔχομεν δικαιώματα ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Κύριοι βουλευταί, μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τοῦ Συντονιστικοῦ Συμβουλίου νὰ μεταφέρω τὴν ἀγωνίαν τοῦ λαοῦ καὶ νὰ ὑποδείξω ὡρισμένα πράγματα. Ἐκεῖ ἔλαβον μίαν διαβεβαίωσιν τόσον ἐγὼ ὅσον καὶ 4 συνάδελφοί μου ὅτι ὁ κ. Τσαταλὸς θὰ ἐπανήρχετο εἰς τὴν θέσιν του, ἀλλὰ τίποτε δὲν ἔγινε μέχρι τῆς στιγμῆς. Εἰς τὴν πόλιν τῆς Θεσσαλονίκης, εἰς τὸν τόπον τῆς ἐξορμήσεως τοῦ κομμουνισμοῦ δὲν ἐγένετο οὐδεμία σύλληψις. Οἱ πάντες, οἵτινες κατὰ τὸ παρελθὸν ἐπρόδωσαν τὴν πατρίδα ἐνεγράφησαν εἰς τὴν Λέσχην τοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον ἔδωκε 10 ὑπουργοὺς εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἐξησφάλισαν ἓν ἄσυλον. Εἶναι εὐτύχημα ὅτι μετὰ τὸν βομβαρδισμὸν τῆς Θεσσαλονίκης δὲν ἐξεσηκώθησαν καὶ οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως διὰ νὰ δημιουργηθῇ ἀναστάτωσις παρομοία τοῦ Δεκεμβριανοῦ κινήματος. Ὑπέδειξα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει βασικὸν καθῆκον νὰ προστατεύσῃ τὴν ζωὴν τῶν πολιτῶν. Κύριοι βουλευταί, κάμνομεν πόλεμον. Διὰ πρώτην φορὰν ἀκούεται νὰ γίνεται πόλεμος καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ πλήσσῃ τοὺς σαμποτέρ, νὰ μὴ πλήσσῃ τοὺς στρατολόγους καὶ τοὺς οἰκονομικοὺς ἐνισχυτὰς τοῦ συμμοριτισμοῦ. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὴν Βέρροιαν συνελήφθησαν 24 ὑποκινηταὶ τοῦ ἀγῶνος τῶν συμμοριτῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἦτο καὶ ὁ Πρωτόπαππας, ἀδελφὸς τοῦ Καπετὰν–Κίκιζα. Διὰ νὰ σωθῇ ὁ Πρωτόπαππας ἐκινήθησαν παράγοντες πολιτικοί. Προχθές, ὅταν ἤμην εἰς τὴν Βέρροιαν ἐδέχθην Ἐπιτροπὰς καὶ ἤκουσα ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνδιεφέρθη ἐπισήμως καὶ ἔστειλεν ἐπίσημον τηλεγράφημα νὰ σταματήσῃ ὁ ρυθμὸς τῶν ὁμαδικῶν συλλήψεων. Ὁμαδικὴ σύλληψις ἦτο ἡ σύλληψις τοῦ Πρωτόπαππα; Πῶς εἶναι δυνατὸν ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας νὰ προχωρήσωμεν, κύριοι συνάδελφοι; Πῶς νὰ ἐμπνεύσωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς μαχητὰς καὶ νὰ δώσωμεν τὴν ἀπαιτουμένην πνοὴν εἰς τὸν λαόν; Ὁ λαὸς θὰ νικήσῃ μίαν ἡμέραν, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ συγκρατήσωμεν τὴν πτῶσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ λαοῦ. Δὲν θέλω νὰ ἀναφερθῶ εἰς ἄλλα περιστατικὰ περισσότερον θλιβερά. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὴν 1ην Ἰανουαρίου εἰσηγήθη εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀνάγκην νὰ περιέλθῃ ἡ Τηλεφωνικὴ Ἑταιρία εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀναγνωρίσας ἐκείνην τὴν στιγμὴν τὴν ἀνάγκην τοῦ νὰ ἱκανοποιήσῃ αὐτὴν τὴν ἄποψιν τοῦ ὑπευθύνου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὑπέγραψε σχετικὸν διάταγμα. Ἀλλὰ μετὰ δέκα ἡμέρας, κ. βουλευταί, τὰ πάντα ἀνετράπησαν. Ὑπέγραψεν ὁ ἴδιος ὁ Πρωθυπουργὸς ἄλλο διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου ἐπανέφερε τὴν Τηλεφωνικὴν Ἑταιρίαν εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Τ.Τ.Τ. Δὲν γνωρίζομεν ἄν ποτὲ εἰς τὴν ἱστορίαν παρουσιάσθη τοιοῦτον φαινόμενον. Ἡμεῖς ὅμως γνωρίζομεν κἄτι τὸ σαφές, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον προχωροῦν τὰ πράγματα, μοιραίως θὰ μᾶς ὁδηγήσουν εἰς τὴν καταστροφήν. Ἤδη μέσα εἰς τοὺς ἄλλους συντελεστὰς τῆς δυστυχίας τοῦ τόπου προσετέθη καὶ ἡ ἀπὸ ἡμερῶν δυστυχία τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ ἀγορὰ τῶν Ἀθηνῶν καὶ αἱ ἀγοραὶ τῶν μεγάλων πόλεων ἐμφανίζουν περίοδον κατοχικήν. Λυποῦμαι διότι δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ διὰ νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ποῦ ὀφείλεται αὐτὸ τὸ κακόν. Ἐὰν εἶναι ἐπιτετραμμένον αὐτὸ εἰς μίαν περίοδον ποὺ εὐτυχῶς οἱ φίλοι μας οἱ Ἀμερικανοὶ ἐκπληροῦν τὰς ὑποχρεώσεις εἰσαγωγῆς εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, εἰς μίαν περίοδον ποὺ εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα ἔχουν συγκεντρωθῆ ὅλα τὰ σφαχτὰ τῆς ὑπαίθρου, εἰς μίαν περίοδον πού, εἰς τὸ κάτω–κάτω τῆς γραφῆς, ὑπάρχει ὀργανωμένον κράτος. Προχθὲς μαζὺ μὲ τὸν κ. Κάτζιαν ἠγωνιζόμεθα νὰ εὕρωμεν μίαν ὀκᾶν φασόλια καὶ κατέστη ἀδύνατον. Ποῦ θὰ πάῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις: Πῶς εἶναι δυνατὸν τὸν ἐργατᾶκο, τοῦ ὁποίου τὸ μεροκάματο τὸ πέρνουμε μὲ τὶς καθημερινὲς αὐξήσεις τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, νὰ τὸν φέρωμεν κοντά μας καὶ νὰ τὸν πείσωμεν ὅτι αὐτά, τὰ ὁποῖα ἐπαγγέλλεται ὁ Μᾶρκος καὶ ἡ σπεῖρα του δὲν ἀποτελοῦν παρὰ μίαν ἀπάτην, ἡ ὁποία ὡς μόνον σκοπὸν ἔχει νὰ ἀποσυνθέσῃ τὸ Ἔθνος; Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι τὸ καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι σαφές: Ἀπὸ τὴν μιὰ μεριὰ νὰ κτυπήσῃ τοὺς προδότας ποὺ δροῦν εἰς τὰ μετόπισθεν, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ νὰ ἐπιβάλῃ μέτρα κοινωνικῆς δικαιοσύνης εἰς τρόπον ὥστε νὰ πείσῃ τὸν λαόν, ὅτι ὁ ἀγών, τὸν ὁποῖον κάμνουν οἱ συμμορῖται, ἀποτελεῖ μίαν ἀπάτην, ἐνῷ ὁ ἀγών, ποὺ κάμνει τὸ Κράτος, εἶναι ἀγὼν δίκαιος. Μέχρι τῆς στιγμῆς εἶμαι ἀπογοητευμένος, κύριοι βουλευταί, μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, τοὐλάχιστον, ἔλαβεν ἐναντίον τῶν ἐργατῶν, ἀπὸ τοὺς ὁποίους προέρχομαι. Δὲν θὰ ξεχάσω ποτέ, ὅτι ἠγωνίσθην διὰ νὰ πείσω τὴν Κυβέρνησιν, νὰ μὴ ψηφίσῃ τὸ περίφημον ψήφισμα περὶ ἀπεργίας, ὅπως δὲν θὰ ξεχάσω ποτέ, ὅτι ἠγωνίσθην διὰ νὰ πείσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας νὰ διευκολύνῃ τὴν ὑπογραφὴν συλλογικῶν συμβάσεων μὲ καλλίτερες βάσεις. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κ. βουλευταί, ἡ ἐγκατάλειψις τοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν μιὰ μεριά, ἡ ἀσυδοσία τοῦ κεφαλαίου ἀπὸ τὴν ἄλλη καὶ ἡ ἀδυναμία μας νὰ λάβωμεν μέτρα ἐναντίον τοῦ κομμουνιστῶν, θὰ δημιουργήσουν ἕνα κακόν, προηγούμενον τοῦ ὁποίου δὲν θὰ ὑπάρχῃ. Παρὰ τὰ ὅσα ὅμως εἶπον, εἶμαι ὑποχρεωμένος, ἐκτιμῶν τὰ πράγματα ὡς ἔχουν, νὰ ψηφίσω καὶ πάλιν τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ θὰ σᾶς εἴπω διατὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος: Ἐὰν ἤμην βέβαιος ὅτι μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Κυβερνήσεως θὰ ἐσχηματίζετο μία ἄλλη ὁμοιογενὴς Κυβέρνησις —καὶ ὑπογραμμίζω τὸ «ὁμοιογενής»— νὰ εἶσθε βέβαιοι, ὅτι θὰ κατεψήφιζον τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ εἶμαι ὑποχρεωμένος, μὲ τὸ αἰσθητήριον τοῦ λαοῦ, νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι πέραν ἀπὸ τὴν σύμπραξιν αὐτὴν δὲν βλέπω τίποτε ἄλλο. Ἢ θὰ κάμωμεν ἐκεῖνο, ποὺ εἶπεν ὁ κ. Σαρρῆς, ἢ θὰ κάμωμεν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δώσῃ καινούργιο αἷμα εἰς τὴν συγκρότησίν της. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι μέσα εἰς τὰς θέσεις τῶν βουλευτῶν καὶ τῶν δύο συμπραττόντων κομμάτων ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι ἠμποροῦν νὰ σηκώσουν τὸ βάρος τοῦ ἀγῶνος τοῦ Ἔθνους. Ἀναζητήσατέ τους, κύριοι Ἀρχηγοὶ τῶν δύο Κομμάτων. Δὲν πρέπει ἡ μονιμότης ὑπὸ τὰς σημερινὰς στιγμάς, οὔτε ἡ σκέψις νὰ μὴ θίγωμεν τὰ κακῶς κείμενα, νὰ μᾶς συγκρατήσουν εἰς τὴν χειρουργικὴν παρέμβασιν. Προσωπικῶς δὲν θέλω νὰ ἐπεκταθῶ εἰς δρᾶσιν ὑπουργῶν. Πιστεύσατέ με, ὅτι καὶ ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ μὴ προβῶ εἰς σαφῆ καταγγελίαν πρὸς τὴν Βουλὴν δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀντὶ νὰ συμπαρασταθοῦν εἰς τοὺς ἀγωνιζομένους τοῦ Ἔθνους παρέχουν ἀπροσχημάτιστον βοήθειαν πρὸς καταδίκους, τῶν ὁποίων ἡ προδοτικὴ δρᾶσις ὑπῆρξεν γνωστή. Δὲν θέλω νὰ τραυματίσω καὶ τὴν ἰδικήν σας ψυχήν. Ἔχω παραδείγματα ὑπουργῶν, οἱ ὁποῖοι μετεβλήθησαν εἰς μπράβους, δὲν θέλω νὰ εἴπω συγκεκριμένα περιστατικά. Κατέρχομαι τοῦ βήματος, κ. βουλευταί, μὲ μίαν εὐχὴν πρὸς τὸν Θεόν: Νὰ φυλάξῃ τὸ σκάφος τῆς Ἑλλάδος καὶ μὲ τὴν ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀκούσῃ καὶ τὰς ἰδικάς μας ἀντιλήψεις. Δὲν εἴμεθα σοφοί, οὔτε ἔχομεν πολιτικὰς γνώσεις, ἀλλ’ ἡ πεῖρα τῶν πραγμάτων, ἡ πεῖρα τῆς ζωῆς, μᾶς ἐδίδαξεν ὅτι μόνον ὅταν πιστεύσωμεν εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς συντριβῆς τοῦ κομμουνισμοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ σωθῇ ὁ τόπος καὶ νὰ δῇ καλλίτερες ἡμέρες ὁ Ἑλληνικὸς λαός. (Χειροκροτήματα).

§370ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Η. Μπάτζιος ἔχει τὸν λόγον.

§371Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἐνόμιζον, ὅτι ἴσως ἦτο περιττὸν νὰ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, ἐφόσον ὅλοι οἱ Ἀρχηγοὶ τῶν Κομμάτων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐπρόκειτο νὰ λάβουν τὸν λόγον, νὰ κρίνουν τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ὑποδείξουν τὰς ἐνδεδειγμένας λύσεις. Αἱ ἀγορεύσεις ὅμως ὡρισμένων ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἐγέννησαν τὴν ἐντύπωσιν κἄποιας ἀπαραδέκτου ἡττοπαθείας, διότι ἐνῷ ὅλαι σχεδὸν αἱ ἀγορεύσεις ἀνεγνώρισαν τὴν ἀνεπάρκειαν τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν μάλιστα, πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἐχαρακτήρισαν καὶ ὡς Κυβέρνησιν κατωτέραν τῶν περιστάσεων, ὅμως ὀρρωδήσαντες πρὸ τοῦ προεξωφλουμένου ἀποτελέσματος δὲν ἐτόλμησαν νὰ προχωρήσουν εἰς τὴν υἱοθέτησιν γενναίων καὶ ριζικῶν λύσεων. Ὁ τρόπος αὐτὸς τῆς κριτικῆς, κρυπτόμενος ὑπὸ μανδύαν πατριωτισμοῦ, εἶναι ἀπαράδεκτος, διότι ἐνῷ ρίπτει τὴν ἀμφιβολίαν περὶ τῆς ἱκανότητος μιᾶς Κυβερνήσεως, ἀφήνει τὴν ἄλλην ἔκθετον μὲ τὴν ἐντύπωσιν τῆς ἀμφιβολίας, χωρὶς νὰ τοῦ ὑποδεικνύει τὴν λύσιν. Ἐκλήθημεν ἐδῶ, ὅλοι, κύριοι, διὰ νὰ μεταδίδωμεν τὰ αἰσθήματα καὶ τὰς προσδοκίας ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔστειλαν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Καὶ τὰ ἄλλα ὅλα εἶναι φυγομαχία, ὅταν δὲν ἐπιτελοῦμεν πιστῶς, εὐόρκως καὶ εὐσυνειδήτως τὸ καθῆκόν μας. Προορισμὸς τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν καὶ τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν εἶναι νὰ διαπιστώνουν τὰ κακῶς κείμενα καὶ νὰ τὰ παραδέχονται, προορισμὸς τῶν ἀρχηγῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν εἶναι νὰ προσπαθοῦν νὰ συμφωνοῦν, μὲ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τοὺς ἀκολουθοῦν, ἀλλὰ προορισμὸς των εἶναι, πῶς θὰ μπορέσουν νὰ ρυμουλκήσουν πρὸς τὰς ἀπόψεις των καὶ πρὸς τὴν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν πιστεύουν, τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας, ἕως ὅτου τὴν ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὰ κομματικὰ ὄστρακα, ἕως ὅτου τὴν ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς κομματικῆς ἐξαρτήσεως, ἡ καθιέρωσις τοῦ σφαιριδίου. Δι’ αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, ἐνόμισα ὅτι εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἀνέλθω τὸ βῆμα, ὄχι μόνον διὰ νὰ ἐπικρίνω τὴν Κυβερνητικὴν ἀνεπάρκειαν, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ σημειώσω τὴν ἡττοπάθειαν ὡρισμένων ἐκ τῶν ἡγετῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ λυποῦμαι ποὺ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὲ ἀκούσουν. Ἠκούσθησαν πολλαὶ παράδοξοι καὶ κενόδοξοι θεωρίαι ἀπὸ μερικοὺς ἀρχηγοὺς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἐγένετο λόγος περὶ συνεπιβατῶν τοῦ πλοίου, ποὺ λέγεται Ἑλλάς. Ἐγένετο λόγος περὶ μιᾶς ἄλλης θεωρίας, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἔχομεν προεξωφλημένον ἀποτέλεσμα, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἔχωμεν γνώμην καὶ νὰ θέτωμεν ζήτημα πολιτικόν. Ἐλέχθησαν καὶ ἄλλα, ὅτι τί χρειάζονται αἱ ἄγονοι ψηφοφορίαι, ἐφόσον εἶναι γνωστὰ τὰ ἀποτελέσματα, διὰ νὰ μὴ καταπονεῖται ἡ Βουλή. Λοιπόν, κύριοι, ἐρωτῶ, ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διετύπωσαν τὰς καινοφανεῖς αὐτὰς θεωρίας. Εἴμεθα συνεπιβάται αὐτοῦ τοῦ πλοίου, ποὺ λέγεται Ἑλλάς, ἢ εἴμεθα πλοηγοί; Εἴμεθα δηλαδὴ συνεπιβάται τοῦ πλοίου καὶ θὰ ἀφεθῶμεν μοιρολατρικῶς εἰς τὴν ἐπίδοξον διεύθυνσιν τοῦ πλοίου, ἐκ μέρους τοῦ καπετάνιου; Ἢ εἴμεθα τὸ πλήρωμα, ἡμεῖς, τὸ ἀπαραίτητον, τὸ ὁποῖον θὰ παρακολουθοῦμεν τὸν πλοηγόν, θὰ παρακολουθῶμεν τὸν διανιοστράφον καὶ εἰς τὴν πρώτην στραβοτιμωνιά, θὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὸν σταματήσωμεν, διὰ νὰ ὁδηγήσῃ τὸ καράβι εἰς ἀσφαλῆ ὅρμον καὶ νὰ μὴ πέσῃ εἰς κανένα ὕφαλον; Ἐλέχθη καὶ ὑπεστηρίχθη τοῦτο, ὅτι εἶναι γνωστὴ ἡ γνώμη τῆς πλειοψηφίας. Προχθὲς ἀκόμα, ἐγένετο μία ψηφοφορία. Ἐξεδηλώθη αὐτὴ ἡ γνώμη κατὰ τρόπον ἐναργῆ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ θέτωμεν ζήτημα πολιτικόν. Μόνον τὸ ὅτι, κύριοι, ρίπτονται τοιαῦτα συνθήματα, ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ τίθεται ζήτημα πολιτικόν, διότι ἔχομεν προεξοφλήσει τὸ ἀποτέλεσμα αὐτοῦ, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας, δὲν ἀποτελεῖ τίποτε ἄλλο, παρὰ ἀποτελεῖ ὕβριν κατὰ τῆς ἐγνωσμένης σωφροσύνης τῆς πλειοψηφίας τῆς Βουλῆς, ὕβριν κατὰ τοῦ ἀδιαφιλονικήτου πατριωτισμοῦ τῆς πλειοψηφίας, διότι ἡ γνώμη αὐτὴ δεικνύει ὅτι ἡ παροῦσα πλειοψηφία, δὲν εἶναι πλειοψηφία, ἡ ὁποία δρᾷ συμφώνως μὲ τὴν συνείδησίν της, ἀλλά, ὅτι εἶναι πλειοψηφία, ἡ ὁποία δρᾷ ὡς μία ἄβουλος μᾶζα. Δὲν θέλω ποτὲ νὰ παραδεχθῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ κανείς, ὅτι ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἔδωσε καὶ δίδει δείγματα πατριωτισμοῦ, ὅτι καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν θὰ ὑστερήσῃ. Ὑπεστηρίχθη, κύριοι καὶ τὸ ἄλλο, ὅτι διατὶ νὰ προβαίνωμεν εἰς ἀγόνους ψηφοφορίας, ἀφοῦ ἔχομεν γνωστὸν ἐπίσης τὸ ἀποτέλεσμα; Κύριοι, αἱ ψηφοφορίαι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν, ἐπιβάλλεται νὰ γίνωνται καὶ ἀπαιτεῖται σχεδὸν πάντοτε νὰ τίθενται πολιτικὰ θέματα καὶ νὰ τίθεται ὑπὸ δοκιμασίαν μία κυβέρνησις τῆς χώρας, διότι ἡ ψῆφος ἐμπιστοσύνης, ἀποτελεῖ πάντοτε τὴν σφυγμομέτρησιν τῆς γνώμης τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀλλ’ ἀποτελεῖ ἀκόμη ἡ ψῆφος ἐμπιστοσύνης καὶ τὸν κώδωνα τῆς ἀφυπνίσεως τῶν συνειδήσεων. Αὐτὴν τὴν ἔννοιαν ἔχει ἡ ἑκάστοτε διδομένη γνώμη, διὰ τῆς ψήφου τῆς ἐμπιστοσύνης. Κύριοι βουλευταί, μὴ ἀνήκοντες εἰς κομματικὸν συγκρότημα ὑπὸ ἀρχηγόν, ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, πάντοτε μᾶς ἐδόθη εὐκαιρία νὰ ἀναπτύξωμεν τὰς ἀπόψεις μας καὶ νὰ λάβωμεν θέσιν εἰς τὰ πολιτικὰ ζητήματα καὶ ἐδόθη καὶ εὐκαιρία καὶ εἰς ἐσᾶς νὰ κρίνετε τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἀσκοῦμεν. Ἔχομεν τὴν γνώμην καὶ πιστεύομεν, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν ἀσκοῦμεν πάντοτε, ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ Κοινοβουλίου, εἶναι πολιτικὴ ἐπιβαλλομένη ἀπὸ τὴν ἐπιβεβλημένην κατεύθυνσιν μιᾶς σώφρονος καὶ λελογισμένης ἀντιπολιτεύσεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ πάντοτε τὸν χαλινὸν τῶν Κυβερνητικῶν ἀτασθαλιῶν, ἡ ὁποία, λέγω, πάντοτε ἀποτελεῖ τὴν τροχοπέδην τῶν Κυβερνητικῶν παρεκτροπῶν. Καὶ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν, ὅτι πολλάκις, ἐπειδή, ἄλλα μέσα δὲν ἔχομεν νὰ ἀμυνθῶμεν κατὰ τῶν ἀτασθαλιῶν, εἰμὴ μόνον τὸ μέσον τῆς ἐπερωτήσεως καὶ τὸ βῆμα, θὰ ὑποστηρίξωμεν καὶ θὰ σᾶς διαβεβαιώσωμεν, ὅτι ὑπῆρξε γενικὴ ἡ ἀπήχησις, τόσον ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διατυπώνομεν, ὅσον καὶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διὰ τῶν ἐπερωτήσεων ἐπιδιώκομεν καὶ καταγγέλομεν. Κύριοι, κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι, ἐνῷ σφάζεται ὁ λαός μας, ἐνῷ ἠρημώθη ἡ ὕπαιθρος, ἐνῷ κατεστράφη ἡ παραγωγή, ἐνῷ ὑπὲρ τὰ 1200 χωριὰ ἔχουν ἀφεθῆ εἰς τὴν τύχην των, ἐνῷ τὰ χωριὰ αὐτὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐξωπλισμένα καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ βασικὸν καὶ θεμελιῶδες σφάλμα ποὺ διεπράχθη, ἐνῷ τὰ χωριὰ ἠρημώθησαν καὶ ὁ πενόμενος πληθυσμὸς συρρέει πρὸς τὰς πόλεις καὶ κατακλύζει τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ οἱ πλόκαμοι τοῦ σλαυοκομμουνισμοῦ ἐξαπλοῦνται κατὰ τρόπον ἐπικίνδυνον, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ τὸ ἀπαραίτητον σιδηροῦν φράγμα καὶ ἐνῷ συμβαίνουν ὅλα αὐτά, ἡ Κυβέρνησις, ἀτυχῶς, διατελεῖ εἰς μίαν κατάστασιν ἐν ἡμιεγρηγόρσει, παρ’ ὅλον ὅτι εὑρίσκεται πρὸ ἑνὸς ἐφιάλτου, ὁ ὁποῖος ἀτυχῶς δὲν κατορθώνει, ὡς θὰ ἔδει, νὰ τὴν ἀποσπάσῃ ἀπὸ τὴν χειμερινὴν νάρκην, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιπέσει. Αἱ φωναὶ ὅλων μας, αἱ ὁποῖαι βεβαίως τόσην δυσφορίαν ἀναμφιβόλως θὰ προκαλοῦν εἰς τὴν ἀξιότιμον Κυβέρνησιν, σκοπὸν ἔχουν νὰ τὴν ἀποσπάσουν ἀπὸ τὴν νάρκην, σκοπὸν ἔχουν νὰ ζωντανέψουν τὴν συνείδησιν καὶ νὰ τὴν ἐξαναγκάσουν νὰ συναισθανθῇ τὰς εὐθύνας της καὶ νὰ τὰς ἀντιμετωπίσῃ ἢ ἄλλως, ἐὰν δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὰς ἀντιμετωπίσῃ, νὰ παραχωρήσῃ τὴν θέσιν της εἰς ἄλλην. Θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὁ λαὸς, μὲ τὸν ὁποῖον ἐρχόμεθα εἰς τακτικὴν ἐπαφὴν καὶ μὲ τὸν ὁποῖον ἔχομεν ψυχολογικὴν συνάφειαν, ἐκδηλώνει παντοιοτρόπως τὴν ἀπογοήτευσίν του καὶ τὴν ζωηρὰν του ἀποδοκιμασίαν κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ καθ’ ἡμῶν, διότι μᾶς ἐνεπιστεύθη τὰς τύχας του, διότι βλέπει ὅλα τὰ ζητήματά του νὰ χρονίζουν καὶ κανένα δὲν λύεται. Δι’ οὐδὲν σπουδαῖον ζήτημα ἐνδιεφέρθη νὰ ἀπασχοληθῇ ἡ Κυβέρνησις, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως. Πάρετε τὸ ζήτημα τὸ συμμοριακὸν. Βλέπω, ὅτι οἱ συμμορῖται καθημερινῶς ἐξαπλοῦνται καὶ εἶναι ἀληθές, ὅτι ὁ ἐθνικὸς στρατὸς καὶ ἡ χωροφυλακὴ ἐκτελοῦν εὐόρκως τὸ καθῆκόν των, ἀλλὰ δὲν βλέπω καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸν ἀπαραίτητον ζῆλον. Νὰ ἀνακινήσωμεν ζητήματα διοικητικά, ζητήματα οἰκονομικὰ θὰ ἦτο ματαιοπονία. Ἐτονίσθη, ἀπόψε, ἀπὸ προλαλήσαντα συνάδελφον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ κρατῇ εἰς τὴν θέσιν του δήμαρχον καὶ κοινοτάρχην καταδικασθέντας ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου. Δὲν ἤμουν ἐδῶ τὴν ὥραν ἐκείνην, ἵνα παρεμβαίνων δώσω τὰς δεούσας διασαφήσεις. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι λυπηρόν, διότι πίπτετε πολλάκις θῦμα τῶν κακοβούλων συμφεροντολογικῶν εἰσηγήσεων διαφόρων ὀπαδῶν τοῦ κόμματός σας. Συμπληρώνων τὴν καταγγελίαν, ἡ ὁποία διετυπώθη ἀπόψε, ἀπὸ τὸν κ. Σαρρῆν, λέγω τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν Κατερίνην, τὴν 10 Ἰανουαρίου 1948, κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ τριμελοῦς πλημμελειοδικείου ὁ Βασ. Νταβαντζῆς, στέλεχος τοῦ κόμματός σας φίλος τοῦ ἐκεῖ βουλευτοῦ σας, ὁ ὁποῖος διωρισμένος ὡς πρόεδρος τῆς Ε.Φ.Ε.Ξ., κατηγορήθη καὶ κατεδικάσθη εἰς φυλάκισιν ἑνὸς ἔτους, διότι μετ’ ἄλλων κοινοτικῶν συμβούλων κατεχράσθη 3.900 ὀκάδες ἀραβοσίτου, τὸν ὁποῖον διωχέτευσεν εἰς τὴν ἀγορὰν καὶ εἰσέπραξε τὸ ἀντίτιμον. Ἀπὸ τὸ δικαστήριον παρήλασαν καὶ μάρτυρες ὑπερασπίσεως, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ διαπράξῃ ὁ Νταβαντζῆς μίαν τοιαύτην κατάχρησιν τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν οὗτος ἔχει χαρτοπαικτικὴν λέσχην καὶ ὁ ὁποῖος βάζει διὰ κάθε τσὶπ τοῦ πόκερ 500.000 δρχ. καὶ ταῦτα κατέθεσαν οἱ μάρτυρες διὰ νὰ ἀποδείξουν τὴν εὐμάρειαν τοῦ Νταβαντζῆ. Αὐτὸς ἐξηκολούθει ἀκόμη νὰ μένῃ εἰς τὴν θέσιν του μέχρι καὶ τῆς 13 Ἰανουαρίου. Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, διακόπτων τὸν κ. Σαρρῆν, εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο, τοῦ ἀπαντῶ, ὅτι οὗτος κατέθεσεν ἔφεσιν καὶ εἶναι ἐλεύθερος. Ὁ κ. ὑπουργός, παρ’ ὅλας τὰς καταγγελίας καὶ τὰς ἐπερωτήσεις μας δὲν εἶχε τὴν στοιχειώδη εὐθιξίαν νὰ τὸν ἀπαλλάξῃ τῶν καθηκόντων του. Τὰ αὐτὰ κατήγγειλα καὶ διὰ τὸν Φαρμακόπουλον, τὸν ἤδη Γενικὸν Διευθυντὴν Ἐφοδιασμοῦ τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἐζήτησα νὰ ἐκβληθῇ τῆς θέσεώς του, ἕως ὅτου ἀποφανθῇ ἡ δικαιοσύνη. Βεβαίως, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, παραδέχομαι ὅτι, δὲν δύνασθε νὰ τὰ παρακολουθῆτε ὅλα, ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ ἀφήνετε νὰ παρέρχωνται ἀπαρατήρητα τοιαῦτα πράγματα. Κύριοι, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν, ἢ μᾶλλον ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ μείνῃ ἀσυγκίνητος, ἢ μᾶλλον συγκινούμενος θεατὴς, πρὸ τῆς μεγάλης τραγωδίας, πρὸ τῆς μεγάλης αὐτῆς τρομακτικῆς αἱμορραγίας, τῆς ὁποίας ἡ πληγὴ πρέπει μίαν ἡμέραν νὰ κλείσῃ. Δὲν λύονται τὰ ζητήματα, κύριοι, μὲ προχειρότητας. Ἐτονίσαμεν καὶ τονίζομεν ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου τοῦ 1946, ὅτι ἐὰν δὲν ὁπλίσετε τὰ χωριά, τίποτε δὲν κάμετε, Ἐφ’ ὅσον δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἔχετε εἰς κάθε χωρίον στρατιωτικὰ τμήματα, δὲν δύνασθε νὰ λύσετε τὸ συμμοριακὸν ζήτημα. Προσέξατε τὸ σημεῖον αὐτό, καὶ στρέψατε τὴν προσοχήν σας πρὸς τὴν ἐξασφάλισιν ἑκατοντάδων χιλιάδων ὅπλων, διὰ νὰ σώσωμεν τὴν κατάστασιν. Θὰ ἔπρεπε δὲ νὰ τονισθῇ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διὰ νὰ ἀκουσθῇ πιὸ ἔξω, ὅτι δὲν δυνάμεθα ποτὲ καὶ νὰ φανταζώμεθα πλέον καὶ νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πιθανότητα, ὅτι ἡ Ἑλλάς, θὰ ἀποτελῇ τὸ ἀλεξικέραυνον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπισύρῃ ἐπάνω του τὸν κεραυνόν, τὴν στιγμὴν ποὺ εἰς ὅλον τὸν κόσμον μαίνεται μία παγκόσμιος θύελλα. Δὲν δύναται ὁ χῶρος αὐτὸς, ὁ ὁποῖος κατοικεῖται ἀπὸ ἕνα λαόν, ἡρωϊκόν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ξέφρακτο ἀμπέλι, δὲν δύναται νὰ ἀποτελῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαός, καὶ πρέπει νὰ τονισθῇ αὐτό, δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ ἐκλαμβάνεται ὡς τὸ ἄκακον ἐκεῖνο ἀρνίον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ κατασπαράξῃ τίγρις διὰ νὰ ἑλκυσθῇ εἰς τὸν τόπον τῆς παγίδος. Αὐτὰ μᾶς δηλώνει καθημερινῶς ὁ λαὸς, τὸν ὁποῖον ἐκπροσωποῦμεν καὶ ἐπειδὴ αὐτὰ ἐνδεχομένως νὰ δεσμεύεται ἡ Κυβέρνησις διὰ λόγους διπλωματίας νὰ τὰ λέγῃ, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἡμεῖς οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ λαοῦ, φορεῖς τῆς λαϊκῆς ἐντολῆς, νὰ τὰ εἴπωμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ νὰ ἀκουσθοῦν ὅπου πρέπει. Προσεπαθήσαμεν, κύριοι, παντοιοτρόπως ἐπὶ ματαίῳ νὰ συγκινήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὁσάκις ἐδόθη εὐκαιρία, μεταφέροντες τὰς κραυγὰς τῆς λαϊκῆς ἀγανακτήσεως, καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ ἀσκῇ τὴν πολιτικήν της, πολιτικὴν συντηρητικήν. Μᾶς εἶναι σεβαστοί, τόσον ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅσον καὶ ὁ Ἀντιπρόεδρος αὐτῆς, ἀλλὰ πλέον σεβαστὴ καὶ ἀγαπητὴ, μᾶς εἶναι ἡ Πατρίς. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἀρκετὰ ἐζημίωσε τὸν τόπον μας μὲ τὴν περίφημον ἐκείνην κατευναστικὴν πολιτικὴν, ἀλλὰ καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχει τὸ θάρρος νὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῆς τὰ ζητήματα διότι εἰς τὸν Ο.Η.Ε., εἰς τὴν Βαλκανικὴν Ἐπιτροπήν, προσπαθοῦν νὰ ἀνεύρουν τὰ ἴχνη τοῦ λύκου ἐνῷ ὁ σλαυϊκὸς λύκος, τὰ σλαυϊκὰ κανόνια καὶ πυροβόλα εὑρίσκονται μπροστά των. Καὶ δὲν ἀκούεται μιὰ φωνὴ διαμαρτυρίας ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν.

§372Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβ.–Ὑπ. Ἐξωτ.). Εἶσθε βέβαιος περὶ αὐτοῦ;

§373Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐὰν ἔχετε λόγους νὰ μὴ τὸ ἀνακοινώνετε αὐτό, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι δι’ ἐμέ ἱκανοποιητικὴ ἡ δήλωσις, τὴν ὁποίαν κάμετε, ἐὰν βεβαίως ἡ διακοπὴ τὴν ὁποίαν ἐκάματε ἔχει τὴν ἔννοιαν αὐτήν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι βουλευταί, αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκην νὰ δηλώσωμεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ διαχωρίσωμεν τὰς εὐθύνας μας. Μὴ λησμονῆτε, ὅτι ὑπὲρ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πλανᾶται μία ἀμφιβολία. Τὴν ἀμφιβολίαν αὐτήν, ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τὴν ἐξωστρακίσετε σεῖς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελεῖτε τὴν πλειοψηφίαν, διότι ἔχετε εὐθύνας ἀπέναντι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος σᾶς ἐξέλεξεν, ἀπέναντι τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος μάχεται, ἀπέναντι ἀκόμη τῆς ἱστορίας. Δὲν εἶναι δεδικαιολογημένον τὸ ὅτι δὲν ὑπάρχει διάδοχος. Κύριοι, μὴ λησμονῆτε τὶ ἐδογμάτιζεν ὁ Μέγας Βενιζέλος. Ὁ Βενιζέλος ἐδογμάτιζεν, ὅτι ὅλοι εἶναι ἀπαραίτητοι, οὐδεὶς ὅμως ἀναντικατάστατος. Πρόκειται αὔριον ἴσως, νὰ δώσητε μίαν μάχην, τὴν μάχην τῆς ψήφου. Προσέξατε, κύριοι βουλευταί, τὴν μάχην αὐτήν, τῆς ψήφου, νὰ μὴ τὴν κερδίσῃ τὸ κόμμα, νὰ τὴν κερδίσῃ ἡ Ἑλλάς. Ἡμεῖς δὲν ζητοῦμεν τίποτε, διὰ τὸν ἑαυτόν μας. Ζητοῦμεν τὰ πάντα διὰ τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα).

§374ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Σ. Σγουρόγλου.

§375Σ. ΣΓΟΥΡΟΓΛΟΥ. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, κατὰ τὴν ὁποίαν διεξάγονται τόσον εὐρεῖαι συζητήσεις ἐπὶ τοῦ τόσον φλέγοντος δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τῆς Ἑλλάδος, ζητήματος τῆς δημοσίας τάξεως. Καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἡ ἀγωνία ὅμως, καὶ ἡ τραγῳδία τὴν ὁποίαν, ζεῖ ἀπὸ μηνῶν πολλῶν, ἕνας λαός, μαρτυρικὸς καὶ ὑπερήφανος, ὁ λαὸς τῆς Ροδόπης, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι ἀντιπρόσωπος, εἰς τὸ Κοινοβούλιον τοῦτο, λαός, τοῦ ὁποίου τὸ ὑψηλὸν πατριωτικὸν φρόνημα καὶ τὴν ἀδάμαστον πίστιν ἐπὶ τὰ ἀθάνατα ἰδανικὰ τῆς Ἑλλάδος δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ θέσῃ ἐκποδὼν, οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον νὰ ἀμβλύνῃ, μία θηριώδης τετραετὴς βουλγαρικὴ κατοχή, ἡ ὁποία προσεπάθησεν διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου, νὰ ἀλλοιώσῃ τὸν ἐθνολογικὸν χαρακτῆρα τῆς Θράκης, ὁ πόνος, λέγω, καὶ ἡ ἀγωνία τοῦ λαοῦ τούτου μὲ ἔφερεν ἐπί τὸ βῆμα, οὐχὶ διὰ νὰ ἀντιπολιτευθῶ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὰς τάξεις τῆς ὁποίας ὁλοψύχως ἀνήκω, οὐδὲ διὰ νὰ συντελέσω διὰ τῆς ψήφου μου εἰς τὴν δημιουργίαν ἀκυβερνησίας καὶ χάους εἰς στιγμὰς τόσον κρισίμους, εἰς στιγμάς, κατὰ τὰς ὁποίας, ὑπέρ ποτε καὶ ἄλλοτε ἐπιβάλλεται ἡ παρουσία Κυβερνήσεως ἰσχυρᾶς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν κινδύνων, τοὺς ὁποίους διατρέχει τὸ Ἔθνος, ἀλλ’ ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας στεντορείαν, φωνὴν παραπόνων πικρῶν τοῦ λαοῦ ἐκείνου τοῦ μαρτυρικοῦ, διὰ τὴν ἀστοργίαν τὴν ἐπιδεικνυομένην, ὑπὸ τοῦ κέντρου πρὸς τὰς ἀκριτικὰς ἐκείνας περιφερείας, παραπόνων ἀναγομένων εἰς τὴν πλημμελῆ ἐκτίμησιν τῶν ἀναγκῶν ἀμύνης τῆς πόλεως Κομοτινῆς καὶ τῆς ὑπαίθρου, παραπόνων, τέλος, τῶν ὁποίων ἡ θεραπεία καθ’ ἡμᾶς, εἶναι διττή, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῶν ὑπαρχουσῶν δυνατοτήτων. Δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι εἰς στιγμὰς τόσον κρισίμους, τὰς ὁποίας τὸ Ἔθνος διέρχεται καὶ ἰδίᾳ αἱ ἐπαρχίαι τῆς Β. Ἑλλάδος, δὲν νομίζω, λέγω, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὸν βουλευτὴν, τὸν σεβόμενον ἑαυτόν, καὶ τὴν ἐντολὴν τὴν ὁποίαν παρὰ τοῦ λαοῦ ἔλαβεν, δὲν νομίζω ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ κλείῃ ἑρμητικῶς τὸ στόμα του διὰ νὰ φανῇ ἴσως ἀρεστὸς εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ κόμματός του καὶ ὅτι πρέπει πάντοτε εὐσυνειδήτως καὶ εὐόρκως νὰ ἐκτελῇ τὸ καθῆκόν του. Εὐτυχῶς, τοῦτο δὲν συμβαίνει διὰ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ὁ σεβαστὸς Ἀρχηγὸς τοῦ ὁποίου δημοκρατικώτατα πάντοτε μᾶς ἀφήνει ἀπολυτότατα ἐλευθέρους νὰ λάβωμεν, ὅσοι θέλομεν, τὸν λόγον διὰ νὰ διατυπώσωμεν ὡρισμένας ὑποδείξεις ἢ κρίσεις καὶ ἐπικρίσεις, ἀκόμη ἐναντίον ὡρισμένων μέτρων ἢ ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἐκ τῶν ὁποίων πάντως κἄποια διαφώτισις τῆς Κυβερνήσεως θὰ προέλθῃ. Δὲν κομίζω γλαῦκα εἰς τὰς Ἀθήνας, κύριοι συνάδελφοι, λέγω πρὸς ἡμᾶς ὅτι ἀπὸ τῆς ἑπομένης τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλλάδος, ἡ Ἑλλὰς μὲ χαινούσας τὰς πληγὰς ἐνόσει καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ νοσῇ νόσον βαρεῖαν, ἐπιδεινωθεῖσαν ἐσχάτως ἐπικινδύνως. Εἶναι ἐπίσης, γνωστόν, ὅτι διὰ τὴν παρακολούθησιν τοῦ ἀσθενοῦς ἐκλήθησαν ἀλληλοδιαδόχως οἱ ἐπίλεκτοι καὶ οἱ ἀριστεῖς τῶν πολιτικῶν ἰατρῶν τῆς χώρας, ἐσχάτως διὰ παμψηφίας τῆς Βουλῆς, ἡ παρακολούθησις τοῦ ἀσθενοῦς ἀνετέθη εἰς τοὺς δύο ἰατροὺς ἐπιλέκτους, εἰς δύο τακτικοὺς καθηγητὰς τῆς παθολογίας, τοὺς δύο μεγάλους πολιτικοὺς ἀρχηγοὺς τῆς χώρας. Θὰ ἦτο βλασφημία, καὶ θὰ ἦτο πολὺ κακῆς πίστεως συζητητής, ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελον ἰσχυρισθῆ ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἀναλήψεως τῆς ἀρχῆς, ἐπεδόθη εἰς τὴν κομματικὴν κραιπάλην, ἀδιαφοροῦσα διὰ τὴν τύχην τοῦ ἀγῶνος. Ἡ Κυβέρνησις αὐτή, ἡ συγκρότησίς της, τοσαύτας ἐλπίδας ἔδωσεν εἰς τὸ Ἔθνος, ἔπραξε πολλά, ἔπραξε πλεῖστα, εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς κοινωνικῆς δράσεως, μεταξὺ τῶν ὁποίων προέχουσαν θέσιν κατέχει ἡ ἀποκατάστασις τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἡ ἐπαύξησις τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σημειῶ καὶ εἰς τὸ ὁποῖον καθ’ ἡμᾶς δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπιτύχῃ ἀπολύτως ἡ Κυβέρνησις εἶναι τὸ σημεῖον ὅτι, δὲν ἐπέτυχε νὰ πείσῃ τοὺς συμμάχους περὶ τῆς ἀμέσου καὶ ἐπαρκοῦς παροχῆς τῶν ἐφοδίων διὰ τὴν τελεσφόρον διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος. Θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον ἐὰν αἱ συνεδριάσεις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δὲν ἐλάμβανον χώραν εἰς Ἀθήνας, ἀλλὰ νὰ μετεφέρετο τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐπί τινα χρόνον εἰς τὴν Κομοτινήν, ὅπου ἀπὸ τῆς 7½–8 ἡ ὥρα παύει πᾶσα κίνησις τῶν πολιτῶν, ὅπου ὑπὸ τὸν ἦχον τῶν πολυβόλων καὶ πυροβόλων τῶν ἀνταρτῶν, νὰ αἰσθανθοῦν καὶ τὴν ἀδυναμίαν τῶν ἐνόπλων δυνάμεών μας, ὁπότε θὰ ἤντλη μείζονα πειστικότητα τότε ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ κατορθώσῃ νὰ πείσῃ τοὺς συμμάχους, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ παύσουν τὴν μὲ τὸ σταγονόμετρον ἀπόδοσιν ἐφοδίων. Κύριοι, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἠδικήθη ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τοὺς συμμάχους. Εἶναι καιρὸς νὰ κατανοηθῇ ὅτι, ἔχῃ ὡρισμένα δικαιώματα καὶ ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία καὶ εἰς τὸν πρῶτον, ἀλλὰ καὶ τὸν δεύτερον κυρίως πόλεμον, προσεφέρθη ὁλοκαύτωμα ὑπὲρ τῶν ἰδανικῶν τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δικαιοσύνης τῶν λαῶν. Νομίζω, λέγω, ὅτι ἔχει δικαίωμα νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τοὺς συμμάχους ἐπιμόνως καὶ ἐμμόνως τὴν παροχὴν τῶν ἐπαρκῶν ἐφοδίων, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς προδοτικῆς συμμορίας. Ἔχει φθάσει πλέον τὸ μαχαῖρι εἰς τὸ κόκκαλον καὶ πρέπει νὰ ληφθοῦν τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα. Πρέπει νὰ παύσουν αἱ ἀναγραφόμεναι εἰς τὰς ἐφημερίδας εἰδήσεις, ὅτι κατόπιν ἐντολῆς τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἡ Ἑλλὰς εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ προμηθευθῇ τὰ ἀναγκαῖα ἐφόδια ἀπὸ τὰς ἐν Ἀλάσκᾳ, Ταϋτῇ ἢ Χονολουλοῦ ἀποθήκας. Πρέπει παντὶ σθένει νὰ ἀναπτύξωμεν τὸ ἐνεργητικόν μας πρὸς τοὺς συμμάχους μας, διὰ νὰ δυνηθῶμεν πρὶν εἶναι ἀργά, νὰ ἐφοδιασθῶμεν μὲ τὸ ἀπαραίτητον ὑλικὸν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν συμμοριτῶν. Ἔχουν τέλειον ὁπλισμὸν οἱ συμμορῖται· ἔχουν ὅμως καὶ οἱ σύμμαχοί μας ὅπλα καὶ εἴμεθα πλέον πεπεισμένοι, ὅτι ἐὰν μᾶς δοθοῦν θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ ἡ Ἑλλὰς ἐντὸς τοῦ θέρους νὰ πατάξῃ τὴν ἀνταρσίαν. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ παράπονον τοῦ λαοῦ τῆς Ροδόπης, Κονίτσης καὶ Κομοτινῆς. Τὰ τρία νευραλγικὰ συνοριακὰ σημεῖα πρὸς τὰ ὁποῖα στρέφεται ἡ μανία τῶν συμμοριτῶν. Εἴχαμεν τὸ εὐτύχημα τὴν 14ην Δεκεμβρίου νὰ εἴμεθα ἐκεῖ, ὅταν ἡ Κομοτινὴ ὑπέστη τὰς 2 ἐπιθέσεις τὰς ὁποίας ἀπέκρουσε περιλάμπρως μία δρὰξ ὀλίγου στρατοῦ μὲ ὀλίγους χωροφύλακας καὶ ὀλίγους ΜΑΥ, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ἀντισυνταγματάρχου Ἀγατσιώτου καὶ τοῦ Ἰωάννου. Ἀξία ὑπῆρξεν ἐπίσης, καὶ ἡ ψυχραιμία τῶν κατοίκων, τῆς πόλεως, ὅπου εἷς ἐφόνευσε διὰ κυνηγετικοῦ ὅπλου καπετάνιον συμμορίτην καὶ ἐσώθη ἡ πόλις. Τὸ παράπονον τῆς Ροδόπης εἶναι ὅτι παρ’ ὅλα τὰ τηλεγραφήματα τὰ ὁποῖα ἀπηυθύνθησαν πρὸς τοὺς ἁρμοδίους οὐδεμιᾶς ἔτυχον ἀπαντήσεως. Βλέπουσα ἡ Κομοτινὴ τὴν ἀστοργίαν τοῦ κέντρου δὲν ἐπερίμενεν, ἔγινε μία Ἐπιτροπὴ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ Νομάρχου εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχε καὶ ὁ δήμαρχος, οἱ βουλευταί, ἐκπρόσωποι τῶν διαφόρων ὀργανώσεων κλπ. συνέλεξε χρήματα καὶ συνεπλήρωσε τὸν ὁπλισμὸν τῶν κατοίκων διὰ πολυβόλων, χάρις τῶν ὁποίων κατώρθωσε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν ἐπίθεσιν. Περιφρούρησε τὴν πόλιν, ἔθεσε συρματοπλέγματα, ἐτοποθέτησε πυροβόλον καὶ παρέσχε μίαν ἐντύπωσιν εἰς τὸν λαὸν, ὅτι δὲν διατρέχῃ κίνδυνον. Διεξήχθη εἰς Κομοτινὴν τὴν 21ην Δεκεμβρίου ἐπιχείρησις καὶ ἦλθε τότε καὶ ἄλλη δύναμις πρὸς ἐνίσχυσιν. Ἔληξαν αἱ ἐπιχειρήσεις καὶ αἱ δυνάμεις ἐπανέκαμψαν πάλιν εἰς τὰ ἴδια μέρη. Ἡ Κομοτινὴ τότε διέθετεν ὡρισμένας δυνάμεις ἐλαφροῦ πυροβολικοῦ καὶ πρὸ παντὸς δύο στοιχεῖα τὰνκς· ἀργότερον ὅμως, κατὰ τὸν Ἰανουάριον, διεξαγομένων ἐπιχειρήσεων εἰς ὀρεινὰς περιφερείας, ἐζητήθη πρὸς ἐνίσχυσιν καὶ ἀνεχώρησε τὸ τάγμα αὐτὸ τῆς Κομοτινῆς, ἀνεχώρησαν καὶ τὰ πυροβόλα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἡ μόνη παρηγορία τῶν κατοίκων, ἀπεσύρθησαν καὶ τὰ τὰνκς καὶ ἔτσι ἀπεγυμνώθη τελείως ἡ Κομοτινή. Ἀποτέλεσμα· τὴν 11ην Φεβρουαρίου, ὑπέστη καὶ τρίτην ἐπίθεσιν καὶ ἐνῷ τὸ Πανελλήνιον συνεκινήθη ἀπὸ τὸν κανονιοβολισμὸν τῆς Θεσσαλονίκης, οὐδὲν ἐγράφη διὰ τὸν κανονιοβολισμὸν τῆς Κομοτινῆς. Ἐβλήθη, κύριοι, ἡ Κομοτινὴ ἀπὸ πυροβόλον τῶν ἀνταρτῶν ἐξ ἀποστάσεως 9 χιλιομέτρων, καὶ ἔπεσαν 16 βλήματα, εἰς ἀπόστασιν 500 μέτρων ἐκ τῶν τελευταίων οἰκιῶν τῆς πόλεως. Τὴν ἰδίαν ἑσπέραν ἐπέδραμον ἐναντίον μιᾶς κωμοπόλεως εἰς τὴν ὁποίαν εἶχον εἰσρεύσει ὅλοι οἱ κάτοικοι τῶν πέριξ χωρίων καὶ εἶναι μία ἀπὸ τὰ 3–4 κέντρα ὅπου συνεκεντρώθη ὁ κόσμος, ἡ Ξυργιαννή, καὶ ἀφοῦ ἐξουδετερώθη ἡ μικρὰ δύναμις, οἱ ὑπάρχοντες ἐκεῖ συμμορῖται εἰσῆλθον ἐντὸς τῆς κωμοπόλεως τὴν ὁποίαν ἀφοῦ ἐλεηλάτησαν, ἀπεχώρησαν ἀποκομίσαντες 100 κατοίκους ἐκ τῶν ὁποίων 40 γυναῖκας στρατιωτῶν ὑπηρετούντων ὑπὸ τὰς σημαίας τῆς πατρίδος. Καὶ ἐρωτῶ, κ. βουλευταί, ποία ἡ ψυχολογικὴ κατάστασις τῶν στρατιωτῶν αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἠναγκάσθησαν νὰ προτάξουν τὰ στήθη των διὰ τὴν ἄμυναν τῆς πατρίδος των, ποία ἡ θέσις των, ὅταν τὸ Κράτος εἰς τὸ ὁποῖον ἐνεπιστεύθησαν τὰς οἰκογενείας των δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰς διαφυλάξῃ; Καθημερινῶς ἐπιστρατεύουν γυναῖκας ἵνα τὰς χρησιμοποιήσωσιν ὡς ὀδαλίσκας τῶν σημερινῶν ἐρυθρῶν Τσάρων. Καθημερινῶς, κύριοι, ἢ τρὶς— τετράκις τῆς ἑβδομάδος ἔχομεν κηδείας εἰς τὴν Κομοτινήν, καὶ ἀκούονται λόγοι πατριωτικοὶ τῶν διαφόρων ἐκ τῶν ἀνατινάξεων θυμάτων. Εἶναι ἕνα σημεῖον ὅπου ἡ σιδηροδρομικὴ γραμμὴ διέρχεται εἰς τὰς παρυφὰς τῶν ὀρέων τῆς Ροδόπης καὶ ἐκεῖ συνήθως γίνονται αἱ ἀνατινάξεις τῶν ἁμαξοστοιχιῶν, ἀπὸ ἐκεῖ ἔχομεν τὰ θύματα 3–4 φορὰς τὴν ἑβδομάδα διὰ τὰ ὁποῖα ἐκφωνοῦνται λόγοι τῶν ὑπὲρ πατρίδος πεσόντων. Ἐρωτήσαμεν διατὶ τέλος πάντων δὲν φυλάσσεται ὁ τομεύς, ἐφ’ ὅσον τρὶς ἢ τετράκις τῆς ἑβδομάδος θὰ γίνῃ μία ἐκτροχίασις; Καὶ ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς μᾶς ἀπαντᾶ ὅτι εἶναι τομεὺς τῆς χωροφυλακῆς καὶ πρέπει αὐτὴ νὰ τὸν φυλάξῃ, ἡ δὲ χωροφυλακὴ τὴν ὁποίαν ἐρωτῶμεν μᾶς λέγει ὅτι δὲν ἔχει ἐπαρκεῖς δυνάμεις, διότι ὡς γνωστὸν οἱ περισσότεροι χωροφύλακες ἦταν ἄνευ θητείας, ἀπελύθησαν καὶ δὲν ἀντεκατεστάθησαν δι’ ἄλλων. Ὑπάρχουν, κ. βουλευταί, εἰς τὴν Κομοτινὴν 4 εἴδη ἐνόπλων δυνάμεων τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ὑπάρχουν στρατιῶται κληρωτοί, ὑπάρχει Ἐθνοφρουρὰ ἡ ὁποία ἔχει ὡρισμένον στάδιον ἐνεργείας, ὑπάρχει ἡ χωροφυλακὴ καὶ οἱ ΜΑΥ, ὑπαγομένων ἄλλοτε εἰς τὴν διοίκησιν χωροφυλακῆς καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν στρατιωτικὴν διοίκησιν. Ὑπάρχει ἔλλειψις συντονισμοῦ καὶ συνεργασίας τῶν μονάδων αὐτῶν, εἰς σημεῖον ὥστε ὁ Θεὸς μόνον σώζει τὴν πόλιν μας ὁσάκις γίνονται ἐπιθέσεις. Εἶναι καιρός, νομίζω, νὰ δώσῃ ἡ Κυβέρνησις περισσοτέραν προσοχὴν εἰς τὴν ἀκραίαν αὐτὴν περιοχὴν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἡ ὁποία ὑπέστη κατοχὴν Βουλγάρων καὶ ἡ ὁποία κατώρθωσεν νὰ τὴν ἐξουδετερώσῃ. Εἰς τὴν Ξάνθην ὑπάρχει ταξιαρχία. Εἰς τὰς Σέρρας, εἰς τὴν Δράμαν ἐπίσης, εἰς τὴν Ἀλεξανδρούπολιν ὑπάρχουν 2 ταξιαρχίαι, εἰς τὴν Καβάλαν ταξιαρχία καὶ εἰς τὴν Κομοτινὴν τὴν πρωτεύουσαν τῆς Θράκης δὲν ὑπάρχει τίποτα. Τὸ Κράτος δὲν ἀντιμετωπίζει τὴν περίθαλψιν τῶν ἀνταρτοπλήκτων, ἐνῷ τελευταίως διετέθησαν 400 ἑκατ. ἀλλὰ διατίθενται μόνον διὰ τοὺς πυροπαθεῖς ἀνταρτοπλήκτους, καὶ ὄχι διὰ τοὺς ἄλλους. Ἀλλὰ, κύριοι, πυροπαθεῖς εἶναι καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ πῆραν τὰ πράγματά των καὶ ἔφυγαν τοὺς κάψαν τὰ σπίτια των, ἀλλὰ μὲ τὸν περιορισμὸν αὐτὸν ὁ πτωχὸς ἀνταρτόπληκτος δὲν λαμβάνει τίποτα. Ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη κατηγορία προσώπων, τὰ ὁποῖα διὰ λόγους ἀσφαλείας ἐγκατέλειψαν τὰ χωριά τους. Σήμερον, ὅμως, εὑρίσκονται αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι πρὸ καταστάσεως τραγικῆς, δεδομένου ὅτι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθοῦν ὡς ἀνταρτόπληκτοι, συμφώνως μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργείου. Εὐτυχῶς ὅμως, εἰς τὴν Κομοτινὴν ὑπάρχει ἕνας Νομάρχης Κωστόπουλος καὶ ἕνας γενικὸς γραμματεὺς Ξηροτύρης, ὅπου καὶ οἱ δύο αὐτοὶ ἄνδρες, ἀποβλέπουν εἰς τὴν οὐσίαν. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν νὰ δώσωμεν τὴν προσήκουσαν προσοχήν, διότι ἔρχονται στιγμαὶ κατὰ τὰς ὁποίας ἀποκόπτονται τελείως μὲ τὸ κέντρον, στεροῦνται ἀσυρμάτου καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐπικοινωνήσουν. Ἐνῷ οἱ κομμουνισταὶ ἔχουν δίκτυον κατασκοπείας. Ὡρισμένα χωρία ἀφήνονται ἀνέπαφα ἀρκεῖ νὰ μὴ πάρουν ὅπλα. Αὐτὰ τὰ χωρία γίνονται χωρὶς νὰ τὸ θέλουν κατάσκοποι τῶν κομμουνιστῶν καὶ ἔτσι εἶναι πάντοτε ἐνήμεροι τῶν κινήσεων τῶν ἐνόπλων δυνάμεων αἱ ὁποῖαι ἀντιθέτως στεροῦνται πληροφοριῶν. Ὅταν ἀναβιβάζωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀνταρτῶν εἰς 20–25 χιλιάδας, δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν πραγματικότητα, διότι ἂν ὑπολογίσωμεν τὸ σύνολον τῶν ἀπωλειῶν τῶν συμμοριτῶν θὰ ἴδωμεν ὅτι εἶναι περισσότεραι τῶν 20–25 χιλιάδων ποὺ λέγομεν ὅτι εἶναι οἱ συμμορῖται. Ἐν πάσῃ περιστώσει, παρέχομεν ὁλοψύχως τὴν ψῆφον μας εἰς τὴν Κυβέρνησιν διότι διαπιστοῦμεν ὅτι καλυτέρα Κυβέρνησις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προέλθῃ ἐκ τοῦ Κοινοβουλίου. Ποιούμεθα αὐτὴν τὴν ἔκκλησιν μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ συγχαρῶμεν προσεχῶς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ἐπιδοθῇ ὁ λαὸς εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τῶν ἐρειπίων του. (Χειροκροτήματα).

§376ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαδᾶς διαγράφεται. (Διαγράφονται οἱ ἀπουσιάζοντες ρήτορες).

§377Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐπειδὴ ἡ παράτασις αὐτοῦ τοῦ ζητήματος τοῦ πολιτικοῦ τὸ ὁποῖον ἀκαίρως καὶ ἀστόχως ἔφερε ὁ ἡγέτης τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, δὲν ὠφελεῖ ἀλλὰ βλάπτει τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα, παραιτοῦμαι τῆς ἀγορεύσεως καὶ δηλῶ ὅτι ἐσχημάτισα ἀκράδαντον πεποίθησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤδη ἐγκαταλείψασα τὸν κατευνασμόν, βαδίζει ὁλοταχῶς εἰς τὴν πάταξιν τῆς ἀνταρσίας καὶ τὴν ἐπιβολὴν τοῦ νόμου. Θὰ ὑπερψηφίσω τῆς Κυβερνήσεως ὄχι διότι ἀνήκω εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, ἀλλὰ διότι πιστεύω ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ θέλησις τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ὑπέρτατον καθῆκον τὸ ὁποῖον ἔχω πρὸς τὴν Πατρίδα, νὰ ἐνισχύσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ βαδίσῃ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός της. (Χειροκροτήματα).

§378Ν. ΜΑΛΙΝΔΡΕΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐζήτησε τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, προσωπικῶς τὴν κατεψήφισα διότι εἶχον τὴν γνώμην ὅτι ὡς ἐκ τῆς συνθέσεώς της δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιφέρῃ τὴν δημοσίαν τάξιν διὰ τὴν ὁποίαν καὶ μόνον πρέπει νὰ ἐνδιαφέρεται σήμερον τὸ Κράτος, διότι ἄνευ αὐτῆς ὅλαι αἱ ἄλλαι προσπάθειαι δὲν δύνανται νὰ συνεισφέρουν τίποτε. Παρηκολούθησα ἔκτοτε μήπως ἐπλανήθην ὁπότε θὰ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ μεταβάλω γνώμην. Δυστυχῶς αἱ προβλέψεις μου ἐπηλήθευσαν. Ὅταν ἦλθεν ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τῆς ἀνταρσίας εὑρίσκετο εἰς ἓν σημεῖον· σήμερον ὄχι μόνον δὲν ἠλαττώθη ἡ ἀνταρσία ἀλλὰ τοὐναντίον ηὐξήθη. Διὰ νὰ καταπολεμηθῇ ἡ ἀνταρσία δὲν χρειάζεται μόνον ὁ στρατὸς τὸν ὁποῖον διαρκῶς προβάλλομεν εἰς τὰς ἀγορεύσεις καὶ εἰς τὴν δημοσιογραφίαν. Ὁ στρατὸς μόνος ἄνευ τῶν ἀπαιτουμένων ἐφοδίων καὶ λοιπῶν ἀναγκαιούντων δὲν δύναται νὰ πράξῃ τίποτε. Παράδειγμα· ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν γνωρίζει ὅτι ἀπὸ τὴν 25)1 εἰς τὴν Ἀρναίαν ἐνῷ ἀρκετὸς στρατὸς εὑρίσκεται περιχαρακωμένος μὲ συρματοπλέγματα, ἐν τούτοις τὴν νύκτα ἐκείνην εἰσέβαλον οἱ συμμορῖται, ἔκαψαν, ἐλήστευσαν, διήρπασαν, ἐφόνευσαν, καὶ μίαν γυναῖκα τὴν ἔσφαξαν. Δὲν εἶναι ἀρκετὸς δηλ. ὁ στρατὸς μόνον, χρειάζονται πολλὰ ἄλλα πράγματα. Τὸ σοβαρώτερον κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου εἶναι ἡ ἐκκαθάρισις τῶν μετόπισθεν. Ἡ ἀνταρσία εἰς οὐδὲν μέρος τῆς γῆς δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἂν δὲν ἔχῃ βοηθούς. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ὅπου ὁ Ὄλυμπος διαιρεῖ τὴν χώραν εἰς δύο, εἰς μὲν τὸ βόρειον μέρος τῆς Ἑλλάδος, λόγῳ τῆς γειτνιάσεως τῶν συνόρων, δὲν εἶναι εὔκολος ἡ δίωξις τῶν συμμοριτῶν, νοτίως ὅμως εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ παραμονὴ τῆς ἀνταρσίας ἐπὶ τόσον χρόνον. Δυστυχῶς ἡ Κυβέρνησις ἐκείνους τοὺς συνεργοὺς οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν νοτίως τοῦ Ὀλύμπου, ἄνευ τῶν ὁποίων θὰ ἐξέλειπεν ἡ ἀνταρσία, ὄχι μόνον δὲν τοὺς διώκει, ὄχι μόνον δὲν ἐφαρμόζῃ τοὺς νόμους ἐναντίον των, ἀλλὰ δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι τοὺς περιθάλπη. Ὁ Ἰορδάνογλου συνελήφθη καὶ ἤχθη εἰς τὸ στρατοδικεῖον Καβάλας κατηγορηθεὶς ὅτι ἐτροφοδότει τοὺς συμμορίτας. Ἡ Κυβέρνησις ἔστειλεν ἢ μόνος ἐπῆγε ἕνας τῶν ὑπουργῶν διὰ νὰ τὸν ὑπερασπισθῇ. Παρ’ ὅλα αὐτὰ κατεδικάσθη, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις διέταξε τὴν ἀναστολὴν τῆς ποινῆς. Ὁ περιώνυμος Παρτσαλίδης συνελήφθη πρὸ μηνῶν ἐν Ἀθήναις. Μέχρι τῆς μεταγωγῆς του εἰς Ἰκαρίαν ἐκρατεῖτο εἰς τὸ τμῆμα μεταγωγῶν Ἀθηνῶν καὶ καθ’ ὅλον τὸ χρονικὸν διάστημα τῆς κρατήσεως αὐτοῦ καθ’ ἑκάστην ½ ὥραν τηλεφώνημα ἀπὸ τὸ πολιτικὸν γραφεῖον: «Προσέξτε μὴ πάθῃ τίποτε ὁ κ. Παρτσαλίδης. Νὰ μὴ τοῦ ἀποκλείετε τὰς ἐπισκέψεις. Νὰ τοῦ φέρεσθε καλά». Καὶ ἔτσι πέρασε μπέης ἕως ὅτου ἤχθη εἰς Ἰκαρίαν διὰ νὰ διαφύγῃ. Ὁ εἰσηγητὴς τοῦ 4ου Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης ἐξέδωκεν ἔνταλμα συλλήψεως κατὰ τοῦ ἐκδότου καὶ διευθυντοῦ τῆς κομμουνιστικῆς ἐφημερίδος «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα» τοῦ Μ. Κύρκου. Τὸ ἔνταλμα τῆς συλλήψεως ἐκρατήθη ἐν Ἀθήναις ἐπὶ ὁλόκληρον μῆνα καὶ μόνον κατόπιν ἐπιμόνων τηλεγραφικῶν καὶ ἐγγράφων ἀναφορῶν τοῦ εἰσηγητοῦ συνελήφθη ὁ κύριος αὐτός. Ἀλλ’ ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἀπηγόρευσε τὴν μεταγωγήν του εἰς Θεσσαλονίκην καὶ διέταξε τηλεγραφικῶς τὸν εἰσηγητὴν τοῦ Στρατοδικείου νὰ στείλῃ τὴν δικογραφίαν εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ νὰ ληφθῇ ἡ ἀπολογία του ἐνταῦθα. Ὁ εἰσηγητὴς τοῦ Στρατοδικείου ἀπαντᾶ ὅτι δὲν δύναται νὰ σταλῇ ἡ δικογραφία διότι εἶναι πολλοὶ οἱ κατηγορούμενοι. Ἐπανέρχεται ὁ ὑπουργὸς καὶ διατάσσει νὰ ἔλθῃ ἡ δικογραφία. Ἀπαντᾶ πλέον ὁ σωματάρχης ὅτι δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ ἡ δικογραφία. Ὁ ὑπουργὸς ἐπιμένει νὰ σταλῇ ἡ δικογραφία καὶ διατάσσεται ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν ἡ μεταγωγὴ τοῦ κρατουμένου εἰς τὰς φυλακὰς Πειραιῶς, ὅπου καὶ κρατεῖται ἀκόμη καὶ ἀπαγορεύεται νὰ μεταχθῇ εἰς Ἀθήνας.

§379ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ὑπουργὸς διέταξε;

§380Ν. ΜΑΛΙΝΔΡΕΤΟΣ. Θὰ ἀκούσετε ἀμέσως. Κατόπιν, ἐπειδὴ εἶχον πληροφορίας σχετικάς, κατέθεσα ἐρώτησιν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, τὴν ἑξῆς: «................ ............ (ἀναγινώσκει) ..........................». Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπήντησε τάδε: «..................... ............ (ἀναγινώσκει) ..........................». Ἐξ αὐτῶν προκύπτει, κ. βουλευταί, ὅτι διὰ τὸν κύριον αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἐπὶ τόσα χρόνια ἐπρόδιδε τὴν Ἑλλάδα, τὸ ἔνταλμα ἔμεινεν ἀνεκτέλεστον εἰς Ἀθήνας ἐπὶ ὁλόκληρον μῆνα, ἐκδοθὲν τὴν 24 Σεπτεμβρίου καὶ ἐκτελεσθὲν τὴν 27 Ὀκτωβρίου. Παρακαλῶ λοιπόν, νὰ κατατεθοῦν ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ κατατοπισθῇ ἡ Βουλή, διότι ἀναφέρονται εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀλλ’ οὐδὲν ἐξ αὐτῶν ἔχει κατατεθῆ. Ἔπειτα, κύριοι, εἰς τὸν Νομὸν Χανίων ὑπάρχει ἀνταρσία. Πρὸ μηνῶν εἰδοποιήθησαν αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ Χανίων ὅτι οἱ ἀντάρται εὑρίσκονται εἰς ὡρισμένα χωρία τῆς Ἐπαρχίας Κισσάμου καὶ ἐὰν μετέβαινεν ὁ στρατὸς ἐκεῖ θὰ τοὺς συνελάμβανε. Πράγματι, ὁ στρατὸς νύκτωρ, περιέκλεισε τὸ μέρος καὶ τὴν ἑπομένην περιέσφιξε τὸν κλοιὸν καὶ τὴν κρισιμωτέραν στιγμὴν ὁ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀποσπάσματος τοῦ στρατοῦ διέταξεν ἕνα ἀξιωματικὸν νὰ παραλάβῃ τοὺς ἄνδρας του ἀπὸ ὡρισμένον μέρος καὶ νὰ τοὺς ὁδηγήσῃ ἀλλοῦ. Ὁ ἀξιωματικὸς διεμαρτυρήθη καὶ ὑπέδειξεν εἰς τὸν διοικητὴν τοῦ ἀποσπάσματος ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐγκαταλειφθῇ τὸ μέρος αὐτό, διότι ἀπὸ ἐκεῖ θὰ διέφευγον οἱ ἀντάρται. Ὁ διοικητὴς ἐπέμεινε καὶ οἱ ἀντάρται πράγματι διέφυγον ἀπὸ τὸ μέρος ἐκεῖνο. Καὶ ὅμως ὁ διοικητὴς αὐτὸς εὑρίσκεται ἀκόμη εἰς τὴν θέσιν του. Οἱ κάτοικοι τοῦ Νομοῦ Χανίων ἐζήτησαν νὰ μεταβῇ ἐκεῖ ὁ Μαντουβᾶς, ὁ ὁποῖος ἐπέβαλε τὴν τάξιν εἰς τοὺς δύο Νομοὺς τῆς Κρήτης Ἡρακλείου καὶ Λασηθίου, διὰ νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν τάξιν καὶ εἰς τὸν Νομὸν Χανίων, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ μὴ θιγῇ ἡ φιλοτιμία ἐκείνων τῶν ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι δὲν κατώρθωσαν νὰ ἐπαναφέρουν τὴν τάξιν. Πρὸ μηνῶν ἐδῶ εἰς τὰς Ἀθήνας ἦλθεν ἕνας φίλος μου καὶ μοῦ κατήγγειλεν ὅτι εἰς τὸ θερινὸν κέντρον τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου, εἰς τὸ ὁποῖον ὑποθέτω πολλοὶ ἐξ ὑμῶν θὰ ἔχετε μεταβῆ, μίαν νύκτα συνήντησε τὸν περιώνυμον Καραγεώργην τὸν συντάκτην τοῦ Ριζοσπάστου, ὁ ὁποῖος εἶχε καταδικασθῆ τότε καὶ ὅμως περιεφέρετο ἐλεύθερος εἰς τὰς Ἀθήνας. Αὐτὰ ὅλα ἀποδεικνύουν, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἐγένετο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ γίνῃ. Ἐὰν δὲν καταδιωχθοῦν ἀμειλίκτως μάλιστα οἱ συνεργοὶ τῶν συμμοριτῶν, οἱ συνεργοὶ τῆς ἀνταρσίας, οὐδὲν θὰ κατορθώσωμεν· μὲ ὁσονδήποτε στρατὸν καὶ ἐὰν ἔχωμεν δὲν θὰ κατορθώσωμεν, λέγω, νὰ καταστείλωμεν τὴν ἀνταρσίαν. Διότι ὁπουδήποτε καὶ ἐὰν θελήσῃ νὰ κινηθῇ ὁ στρατὸς οἱ συνεργοὶ αὐτοί, οἱ καταδόται θὰ προδίδουν, θὰ τοὺς ὁδηγοῦν, θὰ τοὺς τροφοδοτοῦν. Ὁ Μαντουβᾶς, διὰ τὸν ὁποῖον σᾶς ὡμίλησα προηγουμένως, κύριοι βουλευταί, ὅτι κατέστειλε τὴν ἀνταρσίαν εἰς τοὺς Νομοὺς τῆς Ἀνατολικῆς Κρήτης, τὴν κατέστειλε διὰ τῆς πλήξεως αὐτῶν ἀκριβῶς τῶν εὐπαθῶν σημείων τῶν συμμοριτῶν. Ἀφοῦ κατώρθωσε νὰ ἐμπνεύσῃ τὸν φόβον εἰς τοὺς ὀπαδούς των καὶ τὸ θάρρος εἰς τοὺς ἐθνικόφρονας, ἀμέσως δὲν μπόρεσαν νὰ κρατηθοῦν καὶ τοὺς κατέστρεψε. Ἢ ἡ μέθοδος αὐτὴ θὰ ἀκολουθηθῇ ἢ εἶναι ἀδύνατον νὰ διορθωθῇ ἡ κατάστασις. Ἐὰν τώρα κατορθωθῇ νὰ ἀπωθηθοῦν οἱ ἀντάρται νοτίως τοῦ Ὀλύμπου, τότε θὰ ἔχωμεν μεγαλυτέραν εὐχέρειαν νὰ τοὺς παρακολουθοῦμεν. Τελευτῶν ἔχω νὰ τονίσω ὅτι δὲν βλέπω ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκολουθῇ τὴν πολιτικὴν ἐκείνην ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀκολουθηθῇ καὶ ὡς ἐκ τούτου, ἐγὼ τοὐλάχιστον, δὲν δύναμαι νὰ ἀλλάξω γνώμην, ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. (Χειροκροτήματα).

§381Θ. ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐκφράσω τὸν θαυμασμὸν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην τὴν ἰδικήν μου καὶ τοῦ λαοῦ τῆς Καβάλας πρὸς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ τοὺς ὁπλίτας τῆς 7ης Μεραρχίας, χάρις εἰς τὸν ἡρωϊσμὸν τῶν ὁποίων κατωρθώθη νὰ διατηρηθῇ ἕως τώρα ἡ ἀσφάλεια εἰς τὴν Καβάλαν εἰς σημεῖον εὐχάριστον. Μέραρχος, ἀξιωματικοί, ὁπλῖται, ἁμιλλῶνται εἰς πράξεις ἡρωϊσμοῦ καὶ αὐτοθυσίας. Κατ’ ἐπανάληψιν οἱ συμμορῖται ἀπεπειράθησαν νὰ εἰσδύσουν εἰς τὴν περιοχὴν τῆς Καβάλας, ἀλλὰ πάντοτε ἀπεκρούσθησαν καὶ ἀποτελεσματικῶς ἐδιώχθησαν. Παραλλήλως πρὸς τοὺς στρατιωτικοὺς ὀφείλομεν ἡμεῖς εὐγνωμοσύνην πρὸς τὰ ὄργανα τῆς χωροφυλακῆς. Τόσον τοὺς ἀξιωματικοὺς ὅσον καὶ τοὺς ὁπλίτας ὄχι μόνον διὰ τὴν αὐτοθυσίαν των, ἀλλὰ καὶ διότι διὰ τῆς ἐπαγρυπνήσεώς των κατώρθωσαν νὰ ἀνακαλύψουν τεραστίας ποσότητας ὅπλων τόσον ἀτομικῶν ὅσον καὶ αὐτομάτων. Πλὴν τούτου κατώρθωσαν δι’ ἐπιτυχῶν ἐνεργειῶν νὰ ἐξαρθρώσωσι τελείως τὴν Ἐαμικὴν ὀργάνωσιν τῆς Καβάλας καὶ νὰ παραλύσωσι πᾶσαν κίνησιν τῶν κομμουνιστῶν. Ἀλλὰ τί ὀλιγώτερον θὰ ἠμποροῦσα νὰ εἴπω καὶ διὰ τὰς ὁμάδας τῶν Μ.Α.Υ.; Γύρω ἀπὸ τὴν ὑπόθεσιν τῶν Μ.Α.Υ. κρατεῖ νομίζω μία σύγχυσις. Καὶ ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἤκουσα νὰ καταφέρωνται ἐναντίον τῶν Μ.Α.Υ. Ἄλλοι ἐπίσης ἔχουν τὴν ἀντίληψιν ὅτι οἱ Μ.Α.Υ. ἀμείβονται. Δὲν ἔχω παρὰ τοῦτο μόνον νὰ σᾶς εἴπω ὅσον ἀφορᾷ τὰς ὁμάδας τῶν Μ.Α.Υ.: Προσέφερον καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ προσφέρουν ὑψίστας ὑπηρεσίας πρὸς τὴν πατρίδα, ἐντεταγμένοι ὑπὸ στρατιωτικὴν διοίκησιν. Παντοῦ πρόθυμοι, χωρὶς νὰ λαμβάνουν καμμίαν ἀμοιβήν, προσφέρουν ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας δὲν προσφέρει οὔτε ὁ στρατός, οὔτε ἡ χωροφυλακή. Διανυκτερεύουν ἐπὶ 12 ὥρας συνεχῶς, χωρὶς νὰ κοιμηθοῦν, ἔξω, χωρὶς στέγην καὶ χωρὶς ὑπόδησιν. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι δὲν ἔχω λόγους διὰ νὰ ἀπαιτήσω ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἀγωνιστάς. Τὴν ἡμέρα τὸ ἀλέτρι, τὸ βράδυ τὸ ὅπλον. Οὐδέποτε ἔκαμον κακὴν χρῆσιν τοῦ ὅπλου. Οὔτε μίαν κότταν ἔθιξαν κανενός. Δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν δύναμιν νὰ αὐξήσῃ τὸν στρατόν. Τὴν αὔξησιν τοῦ στρατοῦ τὴν θεωρῶ ἐπιβεβλημένην καὶ εἰς ρυθμὸν ταχύν. Θεωρῶ ὅτι μόνος ὁ στρατὸς δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν. Παραλλήλως πρὸς τὸν στρατὸν θὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐξεύρωμεν ὅπλα διὰ νὰ ἐξοπλίσωμεν τοὺς χωρικούς. Τότε μόνον θὰ ἐξασφαλίσωμεν τελείως τὴν τάξιν. Κύριοι βουλευταί, ἐτέθη πολιτικὸν ζήτημα. Γνωρίζετε ὅλοι πῶς ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον. Μέχρις ὅτου φθάσωμεν εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν διήλθομεν ἀπὸ διάφορα στάδια, ἀπὸ Κυβερνήσεις εἰς τὰς ὁποίας παρήλασαν ὅλα τὰ κόμματα, ὅλοι οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων. Ὁμολογῶ ὅτι ὅταν ἐκαλούμην νὰ δώσω ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν, ἔπραττον τοῦτο μὲ κἄποιαν δυσφορίαν. Σᾶς ἐξομολογοῦμαι καὶ σᾶς λέγω ὅτι ὡσὰν ρετσινόλαδο τὸ ἐθεωροῦσα ὅτι ἔπαιρνα. Ἐκ τῶν ὑστέρων ἀπεδείχθη ὅτι τὸ φάρμακον ἦτο ὠφέλιμον. Ὠφέλησεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις. Ὠφέλησε καὶ θετικῶς καὶ ἀρνητικῶς. Εἶχεν ἀπήχησιν καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Δι’ αὐτὸ θεωρῶ ὅτι δὲν εἶναι καιρὸς νὰ σκεπτώμεθα, τοσοῦτον μᾶλλον καθ’ ὅσον δὲν ἔχομεν καλυτέραν διὰ νὰ τὴν ἀντικαταστήσωμεν. Δι’ αὐτὸ θὰ δώσωμεν πάλιν ψῆφον ἐμπιστοσύνης. Θὰ εἶχον μόνον νὰ κάμω μίαν παράκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἐντείνῃ τὰς προσπαθείας της νὰ πείσῃ τοὺς μεγάλους συμμάχους νὰ δώσουν βοήθειαν ἐγκαίρως καὶ σημαντικὴν βοήθειαν, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον. Παραλλήλως θὰ πρέπει νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις τοῦ συναγερμοῦ μὲ ρυθμὸν πλέον ἔντονον. Νὰ κινητοποιήσῃ τὰ μετόπισθεν. Νὰ κινητοποιήσῃ τὸ κεφάλαιον. Τὸ μεγάλο κεφάλαιον ἀποτελεῖ σύμμαχον τοῦ κομμουνισμοῦ εἴς τινας περιπτώσεις· δὲν θέλω νὰ γενικεύσω τὸ πρᾶγμα εἰς ὅλους τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ κεφαλαίου, ἀλλὰ τινὲς ἐξ αὐτῶν ἀποδεικνύονται ἔστω ἀσυνειδήτως συνοδοιπόροι τοῦ κομμουνισμοῦ. Ἀλλά, κύριοι, παρεπονέθη ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐν τῇ ἀγορεύσει του ὅτι δὲν ἐψηφίσθησαν τὰ νομοσχέδια αὐτοῦ περὶ Νομαρχῶν. Πράγματι, δὲν δυνάμεθα νὰ καυχώμεθα τοὐλάχιστον δι’ ἓν μέρος τῶν Νομαρχῶν. Ὁπωσδήποτε δὲν κατωρθώθη νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Παπανδρέου, ἀλλ’ ἐν τῷ μεταξὺ ἀπὸ τῆς θέσεώς του ὡς ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔλαβε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀσκήσῃ ἐν τῇ ἁρμοδιότητί του, τὴν πολιτικὴν τὴν ὁποίαν ἤθελε νὰ μᾶς ἐπιβάλῃ. Εὑρέθησαν ὡρισμέναι θέσεις Νομαρχῶν κεναί, καὶ ἔσπευσε νὰ τὰς συμπληρώσῃ, καὶ φυσικὰ ἐτοποθέτησε πρόσωπα ἀνήκοντα εἰς τὴν παράταξίν του. Ἐὰν κρίνωμεν ἀπὸ τὸν ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον ἐφόρτωσεν εἰς τὸν Νομὸν Καβάλας, θεωρῶ εὐτύχημα ὅτι δὲν ἐψηφίσθη τὸ περίφημον διοικητικὸν νομοσχέδιον, διὰ νὰ μὴ μᾶς τὸν φορτώσῃ μονίμως. Μᾶς ἐφόρτωσε πρόσωπα ἐστερημένα οἱασδήποτε μορφώσεως, ἐστερημένα εὐπρεπείας, πρόσωπα, τὰ ὁποῖα διέπραξαν σωρείαν ἐκβιασμῶν καὶ πλαστογραφιῶν.

§382Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἔχετε κάμει ἐπερώτησιν δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Ἔχετε τόσα στοιχεῖα ἐναντίον ἑνὸς Νομάρχου καὶ δὲν τὰ καταγγείλατε; Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι οἱ διορισμοὶ τῶν Νομαρχῶν ἔγιναν κατὰ διανομήν, σύμφωνα μὲ τὴν ἀριθμητικὴν δύναμιν τῶν κομμάτων, κάθε κόμμα ἐπῆρεν ἕνα ἀνάλογον ἀριθμὸν Νομαρχῶν, καὶ ὑπεδείχθησαν οἱ Νομάρχαι ἐπὶ τῇ βάσει σημειωμάτων ἑκάστου κόμματος.

§383Θ. ΜΑΝΩΛΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς πληροφορῶ ὅτι εἶναι καὶ κατατεθειμένη ἐπερώτησις μὲ τὸν κ. Παναγιωτόπουλον.

§384Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Κύριε συνάδελφε, θὰ ἦτο χρήσιμον νὰ δώσωμεν τὴν πληροφορίαν ὅτι, τοιούτου εἴδους συμφωνία περὶ κατανομῆς τῶν Νομαρχῶν, δὲν ἐγένετο εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν.

§385Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ ὅτι, ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις ἔχει προβῆ εἰς κἄτι πιὸ ἁπλούστατον: Ἀντὶ τοὐλάχιστον νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν κακὴν ἀλλὰ τυχαίαν συμπλήρωσιν τῶν Νομαρχιακῶν ἑδρῶν, ἀγωνίζεται τώρα νὰ μοιράσῃ τὰς προαγωγὰς τῶν συνταγματαρχῶν τῆς χωροφυλακῆς κατὰ κομματικὴν δύναμιν. Αὐτὰ εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Ρέντη.

§386Δ. ΔΗΜΑΔΗΣ. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν, κύριοι βουλευταί, προέρχεσθε ἀπὸ Ἐπαρχίας καὶ διαμένετε εἰς αὐτὰς ἢ τὰς ἐπισκέπτεσθε συχνά, ἔχετε σαφῆ ἀντίληψιν, οὐσιαστικὴν ἢ πραγματικὴν τῆς τραγικότητος τῆς καταστάσεως τῆς ὑπαίθρου ἢ ὄχι θεωρητικήν. Ἡ ὕπαιθρος χώρα τόσον ἐκ τῆς μετατοπίσεως τῶν ὀρεινῶν χωρίων, ὅσον καὶ ἀπὸ τὸ παιδομάζευμα παρὰ τῆς ἀνταρσίας ἀπεψιλώθη κατοίκων, οἱ ἀγροὶ μένουν ἀκαλλιέργητοι, τὰ ποίμνια διηρπάγησαν ἢ ἐξεποιήθησαν ἀντὶ πινακίου φακῆς. Ἡ ἐρήμωσις καὶ ἐξαθλίωσις βασιλεύει παντοῦ. Αἱ πόλεις αἱ ἐπαρχιακαὶ μετεβλήθησαν εἰς φρούρια ὑπερπλήρη ἀνταρτοπλήκτων στεναζόντων ὑπὸ τὸ βάρος τῆς δυστυχίας καὶ τῆς ἐξαθλιώσεως. Κατὰ τὸ διάστημα τῆς παραμονῆς μου εἰς τὴν ἐπαρχίαν παρέστην εἰς παρασημοφορίαν γενναίων παλληκαριῶν ὅπως καὶ ἔκλινα εὐλαβῶς τὸ γόνυ πρὸ τῆς σωροῦ ἀδελφωμένων ἐθνικῶν ἡρώων στρατοῦ καὶ χωροφυλακῆς. Εὑρέθην ἐπίσης καὶ κατὰ τὸν βομβαρδισμὸν τῆς Θεσσαλονίκης καὶ κατὰ τὴν παρέλασιν τῶν ρακενδύτων καὶ τρισαθλίων προδοτῶν. Παρὰ ὅμως τὴν τραγικότητα τῆς καταστάσεως τῆς ὑπαίθρου, παρὰ τὸν κίνδυνον ἀνὰ πᾶσαν στιγμήν, ὅν τινα διατρέχει ἡ ζωή, ἡ τιμὴ καὶ ἡ περιουσία τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου τὸ φρόνημα τοῦ τε λαοῦ καὶ στρατοῦ εἶναι ἀκμαῖον καὶ ἀκατάβλητον, ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου δὲ τούτου βήματος ἀποτίω φόρον τιμῆς καὶ εὐγνωμοσύνης καὶ πρὸς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις καὶ πρὸς τὸν δοκιμαζόμενον σκληρῶς λαὸν τῆς ὑπαίθρου. Τὸ βαθὺ ὅμως παράπονον λαοῦ καὶ ἐνόπλων δυνάμεων εἶναι ἕν. Διατὶ μᾶς ἀφίνετε ἀόπλους; Ὅπλα ζητεῖ ὁ στρατός, ὅπλα ζητεῖ ὁ λαός. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ἀπὸ ἀπόψεως διοικήσεως, τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα. Ἐπειδὴ δέ, ἡ καλὴ καὶ χρηστὴ διοίκησις εἶναι εἷς ἐκ τῶν παραγόντων, οἱ ὁποῖοι θὰ καταβάλουν τὸν κομμουνισμόν, ἐπανέρχομαι εἰς παλαιὰν πρότασίν μου, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει καὶ δι’ ὑπομνήματος εἰς τὸ ὁποῖον ἔλεγον, ὅτι, μαζὶ μὲ τὰ ἄλλα ἔκτακτα μέτρα, θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ καὶ τὸ ἔκτακτον μέτρον, ὥστε εἰς κάθε περιφέρειαν νὰ ὑπάρχῃ Κυβερνητικὸς ἀντιπρόσωπος, πρόσωπον κύρους, ἀντὶ τῶν Ἐπάρχων καὶ τῶν Νομαρχῶν, λόγῳ τῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. Πιστεύω, ὅτι ἄνευ αὐτῶν τῶν δύο παραγόντων, τοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς χρηστῆς διοικήσεως, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀντιμετωπισθῇ ταχέως ἡ ἀνταρσία. Ὑπῆρξαν ρήτορες, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν ἀπὸ τοὺς βουλευτὰς νὰ χειραφετηθοῦν ἀπὸ τὰ κόμματα. Νομίζω, ὅτι αἱ ἐκκλήσεις αὗται ἀποτελοῦν προτροπὴν πρὸς λιποταξίαν καὶ προσπάθειαν μεταθέσεως τῶν εὐθυνῶν ἀπὸ τῶν ἡγεσιῶν πρὸς τοὺς βουλευτάς. Οἱ βουλευταὶ εἶναι συντεταγμένοι εἰς κόμματα μὲ ἀρχηγούς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰς εὐθύνας των. Ἀντί, λοιπόν, νὰ ζητῆται ἡ χειραφέτησις τῶν βουλευτῶν ἀπὸ τὰ κόμματα, ὀρθότερον θὰ ἦτο αἱ ἡγεσίαι, παραμερίζουσαι τὰς ἰδικάς των φιλοδοξίας, νὰ ἐφρόντιζον νὰ συνεννοηθοῦν καὶ νὰ θελήσουν νὰ καταρτίσουν Κυβέρνησιν ὑπεράνω κομμάτων. Καὶ ὅταν γίνῃ ἀντιληπτόν, ὅτι σήμερον ὑπάρχουν δύο μόνον παρατάξεις, ἡ ἐθνικόφρων καὶ ἡ κομμουνιστική, καὶ ὅταν παύσωμεν νὰ σκεπτώμεθα κομματικῶς, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία ὅτι ὁ λαός, ἡνωμένος, μετὰ μεγαλυτέρου σθένους θὰ ἀντιμετωπίσῃ καὶ τὰς δοκιμασίας του καὶ τὴν ἀνταρσίαν.

§387ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χρυσοστόμου ἔχει τὸν λόγον.

§388Γ. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ. Ὅταν τὸ παρελθὸν Σάββατον, κ. βουλευταί, ἔλαβον τηλεγράφημα τῶν κ.κ. Προέδρου καὶ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως —ἐγκύκλιον τηλεγράφημα πρὸς ὅλους τοὺς βουλευτὰς—καί, ἐπὶ πλέον, κρυπτογραφικὸν τηλεγράφημα καὶ ἕτερον τηλεγράφημα πρὸς τοὺς Γεν. Διοικητὰς καὶ τοὺς Νομάρχας, ἵνα εἰδοποιηθῶμεν νὰ ἔλθωμεν εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι πρόκειται νὰ τεθῇ ζήτημα πολιτικὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἀπροβλέπτου ἐκτάσεως, ἐτρομοκρατήθημεν καὶ ἐσπεύσαμεν, πραγματικῶς, μὲ τὸ πρῶτον συγκοινωνιακὸν μέσον νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν. Καὶ ἐφοβήθημεν, κύριοι, τόσον μήπως ἀπὸ πολιτικήν τινα βόμβαν ἀτόμου ἐτίθετο ἐν κινδύνῳ ἡ Κυβέρνησις, ὥστε, φθάσαντες εἰς τὰς Ἀθήνας, διήλθομεν μὲ τὰς ἀποσκευάς μας ἔξωθι τῆς Βουλῆς διὰ νὰ προλάβωμεν τὴν τυχὸν ψηφοφορίαν. Καὶ ὁ φόβος μας αὐτὸς δὲν ἦτο φόβος μόνον ἀτομικός. Εἶναι φόβος, ὁ ὁποῖος συνέχει ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον, ὅτι, ἐὰν τὸ σχῆμα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσαν τὰ δύο μεγάλα καὶ ἱστορικὰ τῆς Ἑλλάδος κόμματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀντανακλᾶται ἡ τελευταία αὐλαία τοῦ παιζομένου Ἑλληνικοῦ δράματος, ἐὰν τὸ σχῆμα τοῦτο καταλυθῇ, μεταπίπτομεν, κύριοι, εἰς τὸ χάος. Καὶ ἡ ἀντίληψις αὐτὴ ἐπικρατεῖ ὄχι μόνον εἰς τὰς τάξεις τῶν ὀπαδῶν τῶν δύο συμπραττόντων κομμάτων, ἀλλά, ἀποτεινόμενος καὶ πρὸς τὴν πλευρὰν ἐκείνην (δεικνύει τὴν Ἀντιπολίτευσιν), σᾶς λέγω, ὅτι διεπίστωσα ὅτι εἶναι ἀντίληψις καὶ τῶν ἰδικῶν σας ὀπαδῶν. Ἦλθον καὶ εἶχον τὴν ὑπομονὴν νὰ παρακολουθήσω ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς ἀφίξεώς μου —μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν εἶχον ἐγγραφῆ εἰς τὸν κατάλογον τῶν ρητόρων— παρηκολούθησα, λέγω, τὰς διαφόρους ἀγορεύσεις, διὰ νὰ ἀντιληφθῶ καὶ ἐγὼ ποία τάχα ἦτο ἡ ἀφορμή, ἡ ὁποία θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ τὸ πολιτικὸν ζήτημα καὶ νὰ ἀνατρέψῃ τὸ ἐθνικὸν —καὶ ὄχι πολιτικὸν— σχῆμα τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἤκουσα μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, ἐξαιρουμένων βέβαια ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀντελήφθησαν τὸ θέμα, ἤκουσα νὰ συζητοῦνται ζητήματα καθαρῶς προσωπικά, ἤκουσα νὰ συζητοῦνται ζητήματα δεκανέων καὶ λοχιῶν καὶ ταγματαρχῶν, νὰ συζητοῦνται ἀτασθαλίαι φυσικαὶ καὶ συμπαρομαρτοῦσαι εἰς πᾶσαν διοίκησιν, καὶ ἤκουσα συζητήσεις περὶ Νομαρχῶν καὶ Ἐπάρχων καὶ Προέδρων Κοινοτήτων καὶ ἤκουσα ἀκόμη νὰ συζητοῦνται πράγματα τελείως ἄσχετα — καὶ δὲν ἤκουσα κανένα, ὁ ὁποῖος νὰ συζητῇ διὰ θέμα σοβαρὸν καὶ ἀνταποκρινόμενον πρὸς τὸ ζήτημα τὸ πολιτικὸν τὸ ὁποῖον ἐτέθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς — τί λέγω; ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης· τί λέγω; ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου, καὶ συνετάραξεν ἀπὸ φόβον ὁλόκληρον τὸ πανελλήνιον καὶ τὸν συμμαχικὸν κόσμον, ὁ ὁποῖος εἶναι τεταγμένος παρὰ τὸ πλευρὸν τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ σώσῃ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλ’ ἐὰν θέλετε, κύριοι, νὰ κατέλθωμεν ἀπὸ τοὺς αἰσθηματικοὺς αὐτοὺς λόγους καὶ νὰ ἐξετάσωμεν, ὡς ψυχροὶ ἀπολογηταί, τὸ ἔργον μιᾶς Κυβερνήσεως, δὲν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ περιορίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐξέτασιν καὶ τὸν ἔλεγχόν της ἐπὶ τῶν κυρίων ἐκείνων θεμάτων, διὰ τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ἐνετάλη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ἔθνος; Ποῖα εἶναι τὰ θέματα ἐκεῖνα, διὰ τὰ ὁποῖα ἔλαβε τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς καὶ μὲ τὰ ὁποῖα ἠσχολήθη κατὰ τὸ πεντάμηνον διάστημα τῆς ζωῆς της ἡ Κυβέρνησις; Τὰ θέματα αὐτὰ εἶναι τρία, ἡ ἀσφάλεια, ἡ προστασία τῶν συμμοριοπλήκτων καὶ ἡ ἀνασυγκρότησις τῆς χώρας. Ἐπέτυχεν ἢ ἀπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὰ 3 ταῦτα θέματα; Ἀνεξαρτήτως τοῦ ποῖος εἶναι πρόεδρος κοινότητος εἰς τὴν Αʹ Ἐπαρχίαν ἢ ποῖος εἰς τὴν Βʹ, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν ὁ Αʹ λοχαγὸς ὤθησεν ἐγκαίρως ἢ ὄχι τὸν λόχον του. Ἀνεξαρτήτως πάντων τούτων, εἰς τὴν σειρὰν τῶν προσπαθειῶν τῆς Κυβερνήσεως τὴν ἀποτελουμένην ἀπὸ τοὺς 3 τούτους κόσμους, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν οἱονεὶ τὴν σπονδυλικὴν στήλην τοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς κατευθύνσεως τοῦ Ἔθνους, ἐπέτυχε, λέγω, ἢ ἀπέτυχεν ἡ Κυβέρνησις; Κύριοι, ἡ Κυβέρνησις τῶν 2 συνεργαζομένων κομμάτων, ἐπέτυχε τοῦτο τὸ μέγα, ἐπέτυχε τὴν αὔξησιν τῶν ταγμάτων Ἐθνοφρουρᾶς, τὰ ὁποῖα καὶ ἐξώπλισε καὶ ἐπέτυχε τὴν ἐκμαίευσιν ρητῆς καὶ κατηγορηματικῆς ὑποσχέσεως τῶν συμμάχων, περὶ συμπληρώσεως τῶν ταγμάτων τούτων εἰς οἷον ἀριθμὸν ἐζητήθησαν. Ἐπέτυχεν ἐπίσης καὶ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ στρατοῦ ἔν τινι μέτρῳ καὶ ἐπέτυχε τοὺς θριάμβους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους προχθὲς ἑωρτάσαμεν, τῆς Κονίτσης καὶ τόσων ἄλλων μερῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα σημεῖα εἰς τὰς μεγάλας αὐτὰς ἐπιτυχίας, αἱ ὁποῖαι τρόπον τινὰ δημιουργοῦν βάθρα στερεὰ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, μέχρι τοῦ σημείου νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργῆται ζήτημα πολιτικόν, ὑπάρχουν σημεῖα τὰ ὁποῖα πᾶς τις δύναται, ἐπὶ τοῦ κεφαλαιώδους αὐτοῦ ζητήματος τῆς ἀσφαλείας νὰ διεξέρχεται ὑπὸ τύπον παραινέσεων, συμβουλῶν, σημεῖα ἀπορρέοντα ἀπὸ τὴν πεῖραν καὶ τὴν γνῶσιν τῶν προσώπων καὶ τῶν πραγμάτων. Ὑπάρχει δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσις, δικαιώματα, διὰ νὰ λέγωνται καὶ ὑποχρεώσεις, διὰ νὰ ἀκούωνται, διὰ τὴν ἐναρμόνισιν τῆς πορείας τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, ἂς ἐπιτραπῇ εἰς ἐμὲ τὸν ταπεινὸν τοῦ Κοινοβουλίου ἀντιπρόσωπον, τὸν παραμένοντα ὡς ὀφείλει νὰ παραμένῃ κοντὰ εἰς τοὺς πάσχοντας, εἰς τοὺς στενάζοντας, εἰς τοὺς διακινδυνεύοντας συμπολίτας του, ἂς ἐπιτραπῇ νὰ φέρῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὡρισμένας παρατηρήσεις, ὑπὸ τύπον παραινέσεως ἢ ὑπὸ τύπον, ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱουδήποτε χαρακτηρισμοῦ θελήσῃ ἡ Βουλή. Ναί, τὰ τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς, κύριε ὑπουργέ, διότι εἰς ὑμᾶς κυρίως ἀπευθύνομαι καὶ εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιμερισθέντα ἀναλόγως τῶν ἀναγκῶν τῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν, ἐπιφέρουν ἀποτελέσματα, οὐχὶ ὅμως πλήρως, διότι ἐνῷ ἐξησφάλισαν ἔν τινι μέτρῳ τὰς συγκοινωνίας τὰς ὁποίας σὺν τῇ παρόδῳ τοῦ χρόνου θὰ ἐξασφαλίσουν ἔτι περισσότερον, ἠσφάλισαν μερικὰς ὁδικὰς ἀρτηρίας, ἀπεγκίστρωσαν ἀπὸ τὴν στατικὴν ἄμυναν τὰς δυνάμεις κρούσεως καὶ τοὺς ἔδωσαν ἐλευθερίαν κινήσεως, μὲ τὰ γνωστὰ θριαμβευτικὰ ἀποτελέσματα εἰς ὡρισμένα σημεῖα, ἐνῷ ἐπέτυχον ἐπίσης τῇ συμπράξει τῶν ἡρωϊκῶν Μ.Α.Υ. — ὁ προκάτοχός μου σᾶς ἔδωσε τὴν ἔννοιαν τῶν Μ.Α.Υ. — τῇ συνεργείᾳ τῶν ἡρωϊκῶν Μ.Α.Υ. καὶ τῆς ἡρωϊκῆς χωροφυλακῆς κατώρθωσαν νὰ ἀποκρούσουν ἁπάσας τὰς ἐπιθέσεις πολλαπλασίων δυνάμεων, ἀπὸ τὰ διάφορα κέντρα ἀσφαλείας τῶν διαφόρων συμμοριτῶν, δὲν κατώρθωσαν, ὅμως, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθώσουν μὲ τόσον μικρὰν δύναμιν νὰ ἐξασφαλίσουν ἢ μᾶλλον νὰ δώσουν ἀσφάλειαν εἰς τὰ μεγάλα τοὐλάχιστον χωρία, τὰ λεγόμενα «κεφαλοχώρια» τῶν ἐπαρχιῶν, τὰ ὁποῖα μεταβάλλουν εἰς κέντρα ἀσφαλῆ καὶ διὰ τοῦ τρόπου τούτου, νὰ λυθῇ καὶ ἕνα ἄλλο μεγάλο ζήτημα, τὸ ζήτημα τῶν συμμοριοπλήκτων. Διότι μόνον διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν ταγμάτων τῆς Ἐθνοφρουρᾶς καὶ διὰ τῆς χορηγήσεως ὅπλων καὶ πάλιν ὅπλων, εἰς τοὺς χωρικούς, τότε θὰ κατορθώσωμεν νὰ δημιουργήσωμεν εἰς τὰ μεγάλα τοὐλάχιστον χωρία τῆς ὑπαίθρου, τὴν λεγομένην στατικὴν ἄμυναν κατὰ 100% ἀσφαλῆ καὶ θὰ μπορέσωμεν νὰ ἐπανεμπνεύσωμεν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας εἰς τοὺς συμμοριοπλήκτους τοὺς συρρέοντας εἰς τὰ κέντρα καὶ νὰ τοὺς ἐπαναφέρωμεν πίσω εἰς τὰ κέντρα των καὶ νὰ λύσωμεν οὕτω, τὸ δεύτερον μέγα πρόβλημα, τὸ πρόβλημα τῶν συμμοριοπλήκτων. Ἀλλὰ καὶ ὡς ἔχει ἡ κατάστασις τῶν συμμοριοπλήκτων δὲν δύναταί τις νὰ μεμφθῇ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ἐνήργησεν ἐντὸς βεβαίως τῶν ὁρίων τῆς δυνατότητός της. Διότι ἐγένετο προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν περίθαλψιν τῶν ἀνταρτοπλήκτων. Τρίτον σημεῖον: Ἡ ἀνοικοδόμησις. Ἀλλὰ, κύριοι, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἰς τὸ κεφάλαιον τῆς ἀνοικοδομήσεως, τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ Ἔθνους. Πᾶσα συζήτησις ἐν προκειμένῳ καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἔξω αὐτῆς, χωρὶς τὴν λύσιν τοῦ θέματος τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, ἀποτελεῖ καθαρὸν ἀβδηρητισμὸν καὶ βυζαντινολογίαν. Ὡς ἀνοικοδόμησιν, ἠξεύρετε τί ἐννοοῦν οἱ κάτοικοι τῆς ὑπαίθρου; Ἐννοοῦν τὰς συμμοριακὰς καταστροφάς. Οὐδεὶς εἰς τὴν ἐπαρχίαν ζητεῖ ἀνοικοδόμησιν, οὐδεὶς ζητεῖ ἀνασυγκρότησιν. Πάντες ζητοῦν δημοσίαν ἀσφάλειαν, πάντες ζητοῦν προστασίαν τῆς ζωῆς των. Εἰς αὐτὰ λοιπόν, τὰ θέματα ἡ Κυβέρνησις, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ἡμεῖς οἱ ζῶντες ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, εἰς αὐτὰ τὰ θέματα ἡ Κυβέρνησις καταβάλλει προσπαθείας καὶ μέγα μέρος τῶν προσπαθειῶν τῆς ἐπέτυχεν. Καὶ μία εἶναι ἡ ἀγωνιώδης παράκλησις τῆς ὑπαίθρου, νὰ σπεύσῃ ὅσον τάχιστα νὰ συμπληρώσῃ τὰ τάγματα Ἐθνοφρουρᾶς, νὰ ζητήσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα ὅπλα, διὰ νὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ὑπαίθρου, διὰ νὰ λύσῃ ὅλα τὰ ἄλλα ζητήματα. Διότι, κύριοι, ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας τοῦτο, ὅτι οἱ συμμορῖται, οἱ ὁποῖοι ἀκούουν καθημερινῶς νὰ συζητῶμεν περὶ ἐνισχύσεως καὶ νὰ κάνωμεν δηλώσεις περὶ ὅπλων, παίρνουν τὰς δηλώσεις αὐτὰς καὶ σπεύδουν εἰς τὸ Βελιγράδι καὶ τὴν Μόσχαν καὶ ζητοῦν ἀθορύβως καὶ ταχύτατα τὴν χορήγησιν πολλαπλασίων ὅπλων καὶ ἀντιστοίχων ἐπιθετικῶν καὶ ἀμυντικῶν μέσων τὰ ὁποῖα ἡμεῖς μετὰ πάροδον μηνῶν θὰ λάβωμεν. Πρέπει λοιπόν, ἡ ἑκάστοτε ἐξαγγελία χορηγήσεως ὅπλων, νὰ γίνεται τάχιστα καὶ ὅσῳ τὸ δυνατὸν ἀθόρυβα. Τὸ θέμα πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ μυστικόν, τόσον μυστικὸν νὰ χαρακτηρισθῇ ὥστε καὶ διὰ νόμου νὰ κατοχυρωθῇ, διότι γίνεται ἐκμετάλλευσις, καὶ εἰς τὰ ὅπλα τὰ ἰδικά μας ποὺ θὰ μᾶς δοθοῦν ἐντὸς μηνός, δίδονται πολλαπλάσια μόνον εἰς μίαν νύκτα εἰς τοὺς συμμορίτας, ἀπὸ τὰ σύνορα τῆς Βουλγαρίας καὶ διὰ τοῦτο ὑπερτεροῦν. Καταλήγων λέγω ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν 2 ἱστορικῶν κομμάτων, ἡ Κυβέρνησις τὴν ὁποίαν ἀπετέλεσαν εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν καμπὴν τῆς ἱστορίας τοῦ Ἔθνους, τὰ 2 ἱστορικὰ κόμματα, εἶναι ἡ μόνη Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος ὁ λαὸς θέλει καὶ εἰς τὴν ὁποίαν καὶ μόνην ἔχει ἐμπιστοσύνην. Ἄνευ αὐτῆς δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ἔργον τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ τῆς ἀσφαλείας νὰ ἐπιτευχθῇ. (Χειροκροτήματα).

§389Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Μίαν παράκλησιν, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν. Νὰ φέρετε τὸ ταχύτερον τὸ νομοθέτημα τῆς ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς ἀγωνιστὰς τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιστάσεως. Πρόκειται περὶ χιλιάδων ἀνθρώπων. Ἐπίσης δὲ νὰ διευκρινισθῇ, ὅτι καὶ οἱ φονευόμενοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν Μ.Α.Υ., δικαιοῦνται αὐτῆς τῆς συντάξεως.

§390ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπαρχόντων ἄλλων ἀγορητῶν, κηρύσσομεν τὴν λῆξιν τῆς συζητήσεως καὶ λύομεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον καὶ ὥραν 7 μ.μ., κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀπαντήσῃ ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 6 π.μ.)