1948.02.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 60η

Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.55′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Π. Μουτζουρίδης). Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Λουλακάκης, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ.λ.π.

§4Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Χίου κ. Π. Ροζάκης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ ἰατροῦ κ. Γιαννάτου, ὑπαρχηγοῦ τῶν Ἑλλήνων σαμποτὲρ Ἀθηνῶν ζητοῦντος τὴν κατάθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ φακέλλου τῆς ὀργανώσεως Γένους ἐκ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ, ἵνα οὕτω ἐξετασθῇ ἡ ὅλη δρᾶσις τῆς ὀργανώσεως ταύτης. Ὁ βουλευτὴς Θεσσαλονίκης κ. Χ. Πετρολιᾶς, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἀντικατάστασιν τῆς διαλυθείσης δυνάμεως Χωρ)κῆς ὑπὸ Ταγμάτων Ἐθνοφρουρᾶς καὶ ζητεῖ χορήγησιν ὅπλων πρὸς ἐκκαθάρισιν τῆς περιφερείας Λαγκαδᾶ. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Μαντούβαλος, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Πανελληνίου Συνδέσμου Συνταξιούχων Ν. Α.Τ. Πειραιῶς, ζητοῦντος ἐξομοίωσιν τῶν συντάξεων τῶν μελῶν του πρὸς τὰς συντάξεις τῶν συνταξιούχων, τοῦ Δημοσίου, ἰατροφαρμακευτικὴν περίθαλψιν κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φθιωτ)δος κ. Ν. Πετρίδης, καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου Στυλίδος, αἰτουμένου τὴν διατήρησιν τῶν ὑπὲρ τούτου ὑφισταμένων φορολογικῶν τελῶν καὶ δικαιωμάτων, κατόπιν τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τῶν ὑπὲρ τρίτων προσθέτων φόρων». Ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Προσωπικοῦ Τηλεφώνων Ἀθηνῶν, ἐκφράζει τὴν ἀποδοκιμασίαν της διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς ψευδοκυβερνήσεως τῶν ληστοσυμμοριτῶν τοῦ βουνοῦ, εὐγνωμονεῖ τὸν στρατὸν διὰ τὰ κατορθώματά του καὶ διαμαρτύρεται πρὸς τοὺς συμμάχους διὰ τὴν ἄδικον σφαγὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ὁ Πρόεδρος τῆς Πανεργατικῆς Γλυφάδας, διαμαρτύρεται διὰ τὸν μελετώμενον διορισμὸν ὡς Δημάρχου τοῦ Χ. Γεωργιάδη, ὑποδίκου, καὶ ζητεῖ τὸν μὴ διορισμὸν τούτου. Ὁ Δήμαρχος Ἀταλάντης, ἡ Ἕνωσις Συν)σμῶν, ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος καὶ διάφορα ἄλλα σωματεῖα, ζητοῦν τὴν ταχεῖαν ἐπίλυσιν τῶν ἐκκρεμῶν καπνικῶν ζητημάτων πρὸς ἀποφυγὴν περαιτέρω ἐξαθλιώσεως τῆς καπνοπαραγωγικῆς τάξεως. Ὁ Σύλλογος τῶν ἁπανταχοῦ Καρπαθίων Πειραιῶς, ζητεῖ τὴν ἄμεσον κρατικὴν ἀρωγὴν πρὸς περίθαλψιν τῶν κατοίκων τῶν καταστραφέντων χωρίων τῆς Νήσου Καρπάθου ἐκ σεισμοῦ. Ὁ βουλευτὴς Εὐβοίας κ. Κ. Καλλίας, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Συν)σμοῦ ἀμπελοκτημόνων Χαλκίδος παραπονουμένου διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς ὑπαίθρου Εὐβοίας ἄνευ στρατιωτικῶν δυνάμεων. Ὁ κ. Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν ὑπὲρ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου εἰσφορῶν τῶν πληρωμάτων καὶ τῶν πλοιοκτητῶν». Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐκκαθαρίσεως ἐχθρικῶν περιουσιῶν». Οἱ κ. κ. Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καὶ Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν ὑπὲρ τοῦ Ναυτικοῦ Ἀπομαχικοῦ Ταμείου εἰσφορῶν τῶν πληρωμάτων καὶ τῶν πλοιοκτητῶν». Οἱ κ. κ. Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν), Α. ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΥ (Ὑπουργὸς Ναυτικῶν), καὶ Δ. ΔΙΓΚΑΣ (Ὑπουργὸς Ἀεροπορίας), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 43 τοῦ Στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ἰ. Μογγογιάννης, Α. Νταλίπης, Β. Κρικᾶς, Κ. Καλαμαρᾶς καὶ Ι. Πολυχρονόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν, ἀφορωσῶν παράτασιν προθεσμίας ὑποβολῆς δικαιολογητικῶν παρ’ ὑποψηφίων ὁδηγῶν κλπ.». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Τούντας, Χ. Βόσκογλου, Κ. Ἀλεξανδρίδης, Σ. Σαββίδης κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως προαγωγῶν ἐφέδρων ἐκ μονίμων ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν ὑπηρετησάντων κατὰ τὴν πολεμικὴν περίοδον 1940–1945». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Καραθόδωρος, Β. Βύζας καὶ Θ. Διακουμόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως καὶ παρατάσεως ἰσχύος διατάξεων τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 36 τῆς 30– 31 Ἰουλίου 1946 νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 2307)1940 «περὶ στρατιωτικῆς ἱεραρχίας καὶ προαγωγῶν ἐν τῇ Χωροφυλακῇ». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Μαρινᾶκος, Γ. Καλαντζόπουλος καὶ Δ. Παπανικολάου, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς στρατιωτικῆς φαρμακευτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Τούντας, Δ. Γόντικας, Χ. Βόσκογλου, Ν. Ἀθανασίου, Δ. Προκοπίδης κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 320 τῆς 19)19 Ἀπριλίου

1947 Ν. Δ.».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Ὁ κ. Θ. Τουρκοβασίλης ἔχει τὸν λόγον.

§6Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι τόσον ὁ κ. Πρόεδρος ὅσον καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπουσιάζουν. Ἐγὼ δηλῶ, ὅτι δὲν θὰ λάβω τὸν λόγον ἐφ’ ὅσον αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἀπουσιάζουν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰδοποιήθησαν καὶ θὰ ἔλθουν.

§8Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θὰ ἀκούσητε ὀλίγας μόνον λέξεις ἀπὸ ἐμέ. Εἶχον δώσει εἰς τὸν ἑαυτόν μου μίαν ὑπόσχεσιν νὰ μὴ ἀνέλθω εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ ζητήματος δημοσίας ἀσφαλείας, ἐφ’ ὅσον θὰ ὑπάρχῃ εἰς τὴν ἀρχὴν, ἡ παροῦσα Κυβέρνησις. Τὰ ζητήματα αὐτὰ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας ἀνεπτύχθησαν ἐν πλάτει καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν καὶ τῶν δύο συνόδων τῆς παρούσης Βουλῆς, ἀνεπτύχθησαν μάλιστα, ἐξαντλητικῶς ἐν λεπτομερείαις. Αἱ ὑποδείξεις μας, ὅμως, ἅπασαι καὶ αἱ συστάσεις μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἔμειναν ἄνευ ἀποτελέσματος. Ἡ φωνή μας, φωνὴ τοῦ βασανιζομένου, τοῦ μοχθοῦντος, τοῦ ἀγωνιζομένου, καὶ τοῦ ἀγωνιῶντος λαοῦ μας, ὑπῆρξε φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ διὰ τὴν Κυβέρνησιν. Λυποῦμαι πάρα πολὺ, διότι διαπιστώνω τὰς ἀληθείας αὐτάς, ἀλλὰ τὸ πρᾶγμα δυστυχῶς ἔχει οὕτω. Ἐὰν ἐπεχείρουν νὰ ἐπαναλάβω, ὅσα ἐλέχθησαν κατὰ κόρον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐκ μέρους ἀξιοτίμων συναδέλφων θὰ εἶχον τὸ προσωπικὸν ἀτύχημα νὰ ὑποπέσω εἰς μίαν κακόζηλον ταὐτολογίαν καὶ εἰς μίαν ἀφόρητον παλινλογίαν μὲ τὴν ὁποίαν βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ κουράσω τὴν Βουλήν. Ἡ λύπη μου διὰ τὸ κυβερνητικὸν κατάντημα, ὑπῆρξεν ἔτι μείζων, ὅταν ἀνεπτύχθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐν πλάτει καὶ εὐγλώττως μία ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἔληξε κατὰ τὰς διακοπὰς, λόγῳ τῶν ἑορτῶν τῶν Χριστουγέννων, ἡ ἐπερώτησις, ἡ ὁποία ἀφεώρα τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν τῆς Πελοποννήσου. Ἐκεῖ ἀνεπτύχθησαν γεγονότα ἐκ μέρους ἐγκρίτων συναδέλφων, τὰ ὁποῖα γεγονότα, προεκάλεσαν εἰς ὅλους μας φρίκην καὶ ἀγανάκτησιν. Δικαίως ἀπεδόθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν βαρεῖαι κατηγορίαι καὶ βαρεῖαι εὐθῦναι, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις παρέμεινεν ἀσυγκίνητος καὶ ἐν ᾧ ἀπησχολήθη ἡ Βουλὴ μὲ τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας ἀσφαλείας Πελοποννήσου, γενικευθείσης, ἐν τῷ μεταξὺ τῆς συζητήσεως, ἐπὶ τρεῖς ἢ τέσσαρας συνεδριάσεις, ἐν ᾧ ἀπηυθύνθησαν βαρύταται αἰτιάσεις κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐκ μέρους μάλιστα, Κυβερνητικῶν βουλευτῶν, χαρακτηρισάντων τὴν εὐθύνην τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἐξερχομένην τῶν πλαισίων τῶν συνήθων Κυβερνητικῶν εὐθυνῶν, καὶ προσλαμβάνουσαν τὰς διαστάσεις ἐθνικοῦ ἐγκλήματος, ἡ Κυβέρνησις ἀτυχῶς, οὐδεμίαν ἀπάντησιν ἔδωσεν εἰς ὅλας αὐτὰς τὰς κατηγορίας, κατηγορίας, ἐπαναλαμβάνω, προερχομένας ἀπὸ βουλευτὰς ἀνήκοντας εἰς τὸ Κυβερνητικὸν στρατόπεδον καὶ ἐγγύτατα μάλιστα πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἱσταμένους. Ἡ μόνη ἀπάντησις, ἡ ὁποία μᾶς ἐδόθη, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἦτο μία σύστασις ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὅτι πρέπει νὰ σταματήσωμε τὴν λογοκοπίαν ἐν τῇ Βουλῇ καὶ νὰ κατέλθωμεν εἰς τὰς ἐπαρχίας μας, ὅπου θὰ προσφέρωμε περισσοτέρας ὑπηρεσίας, ἐνισχύοντες ἐκεῖ τὸν ἀγωνιζόμενον λαόν. Καὶ ἡμεῖς βεβαίως ὅταν ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται ἐν διακοπαῖς πράττομεν τοῦτο κατὰ κανόνα, ὅπως καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ἀπερχόμενοι εἰς τὰς ἐπαρχίας των, ἀλλὰ πιστεύομεν, ὅτι ὅταν ἡ Βουλὴ συνεδριάζει τὸ καθῆκον τῶν βουλευτῶν εὑρίσκεται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ἐντύπωσις περὶ ἀνεπαρκείας τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ ἔργον της, φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι γενική. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ οὐδεὶς εἴτε ἐντὸς τῆς Βουλῆς εἴτε ἐκτὸς αὐτῆς, ὁ ὁποῖος νὰ εἶναι εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν κυβερνητικὴν δρᾶσιν. Τὸ πρᾶγμα εἶναι κατὰ τοσοῦτον περισσότερον λυπηρόν, καθ’ ὅσον τὸν σχηματισμὸν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ὑπεδέχθη ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος καὶ παρέσχε πρὸς αὐτὴν ὁμόθυμον τὴν ἐμπιστοσύνην της. Τὸν σχηματισμὸν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως τὸν ἐδέχθη καὶ ἡ κοινὴ γνώμη τοῦ ἐσωτερικοῦ μὲ ἐνθουσιασμὸν πολὺν καὶ ὁ σχηματισμὸς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἔσχε ὡραίαν, ὡραιοτάτην ἀπήχησιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡμεῖς ὁμιλοῦντες ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως, ἐδηλώσαμεν ὅτι αἰσθανόμεθα ἐξαιρετικὴν εὐχαρίστησιν διότι εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν μετέσχε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, παρέσχομεν ἀμέριστον καὶ ἀνεπιφύλακτον τὴν ἐμπιστοσύνην μας καὶ ἐχαρακτηρίσαμεν τὸν σχηματισμὸν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ὡς τὸ ἐπιτυχέστερον πολιτικὸν σχῆμα, τὸ ὁποῖον μποροῦσε νὰ δώσῃ ἡ παροῦσα Βουλή. Εἴχομεν δὲ τὴν γνώμην αὐτὴν διὰ δύο κυρίως λόγους. Διότι εἰς τὴν νέαν Κυβέρνησιν εἰσήρχετο τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 31ης Μαρτίου ἠκολούθει μίαν πολιτικὴν σκολιὰν περίεργον καὶ περισσότερον συμφωνοῦσαν μὲ τὸν συμμοριτισμὸν παρὰ μὲ τὴν καθεστηκυῖαν τάξιν. Ἐχαιρετίσαμεν, ἐπαναλαμβάνω, τὴν Κυβέρνησιν, μετ’ ἐνθουσιασμοῦ, διότι κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην ἐπέκειντο συζητήσεις εἰς τὸν Ο.Η.Ε., ἀφορῶσαι τὴν ἀσφάλειαν τῆς Ἑλλάδος καὶ θὰ ἔπρεπεν ὅπως ἡ Ἑλληνικὴ Ἀντιπροσωπεία παρὰ τῷ Ο.Η.Ε. εἶναι κατωχυρωμένη μὲ ἐξουσιοδότησιν ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν ἀπολαμβάνουσαν πανεθνικοῦ κύρους, πράγματι ἡ ἀντιπροσωπεία μας εἰς τὸν Ο.Η.Ε. εὑρέθη κατωχυρωμένη μὲ αὐτὴν τὴν ἐξουσιοδότησιν, ἡ ὁποία προήρχετο ἀπὸ μίαν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία εἶχεν ὁμόθυμον τὴν ἐμπιστοσύνην ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς. Μετὰ δίμηνον ὅμως ἀπὸ τῆς ἀνόδου τῆς παρούσης Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐξουσίαν, ἐγένοντο ἢ ὀρθότερον ἀνεγνώσθησαν κυβερνητικαὶ ἀνακοινώσεις ἐκ μέρους τοῦ Ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ ἤδη ὡς μὴ ὤφειλεν ἀπουσιάζοντος ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἀνακοινώσεις, λέγω, αἱ ὁποῖαι ἀπετέλουν, τρόπον τινά, τὸ ἀπολογιστικὸν ἔργον τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ διὰ μὲν τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, λαβόντες τὸν λόγον τότε ἐπεδοκιμάσαμεν, ὁπωσδήποτε, τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δηλαδή, ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῆς, δὲν ἐπικρίναμεν τὴν Κυβέρνησιν, μολονότι οἱ καρποί, ἐκ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως δὲν ὑπῆρξαν καὶ τόσον χυμώδεις, διότι ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἐλήφθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν πολιτικὴν τοῦ Ο.Η.Ε. καὶ ἡ ὁποία ἐπεκυρώθη ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τοῦ Ὀργανισμοῦ, ἦτο ἀπόφασις, διὰ τῆς ὁποίας ἀπηυθύνοντο συστάσεις μόνον πρὸς τοὺς βορείους γείτονας ἡμῶν καὶ ὁδηγίαι, ἵνα ἀπόσχουν πλέον ἐνισχύοντες τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα, διότι ἡ ἑνοχὴ αὐτῶν εἶχε διαπιστωθῆ ἐκ τῆς ἐκθέσεως τὴν ὁποίαν εἶχεν ὑποβάλει, εἰς τὸ Συμβούλιον, ἡ πρώτη Ἐπιτροπὴ ἐρεύνης. Συνιστᾶτο δὲ διὰ τῆς αὐτῆς ἀποφάσεως καὶ μία δευτέρα Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἔργον νὰ παρακολουθήσῃ ὁποίαν τινὰ ἀπήχησιν θὰ εἶχον εἰς τοὺς βορείους γείτονας ἡμῶν, αἱ τοιαῦται συστάσεις, ὑποδείξεις καὶ παραινέσεις τοῦ Ο.Η.Ε., δηλαδὴ ἀνεγνωρίζετο τὸ δίκαιον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ δὲν παρείχετο, ἀτυχῶς, οὐδεμία οὐσιαστικὴ βοήθεια. Ἠλέγξαμεν τότε τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, χωρὶς νὰ δυνάμεθα καὶ νὰ ἀποδώσωμε τὴν εὐθύνην ἐξ ὁλοκλήρου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὁ Ο.Η.Ε., παρὰ τὰς ἐλπίδας τὰς ὁποίας ἐστήριξαν εἰς αὐτὸν ὅλα τὰ Ἔθνη, τὰ ὁποῖα κατήρτισαν τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν, ἀπεδείχθη, ἀτυχῶς, μία ἀπογοήτευσις, πολὺ σκληροτέρα τῆς ἀπογοητεύσεως τὴν ὁποίαν ἀφῆκεν ὁ ὀργανισμὸς τοῦ θεσμοῦ τῆς λίμνης τῆς Γενεύης, δηλαδὴ ἡ Κ.Τ.Ε., ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὴν ἐλπίδα τοῦ κόσμου ἐν ἔτει 1919. Καὶ ἐὰν συγκρίνῃ κανεὶς τοὺς δύο Ὀργανισμούς, εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ αἰσθανθῇ ἱκανοποίησιν ἀπὸ τὴν δρᾶσιν τῆς Κ.Τ.Ε., διότι εἰς μίαν περίοδον, σκληρὰν ἐπίσης, τῶν διαφόρων Κρατῶν, τῶν ἐξελθόντων ἐκ τοῦ πρώτου παγκοσμίου πολέμου, ἡ Κ.Τ.Ε. διὰ τῆς δημοσιονομικῆς αὐτῆς Ἐπιτροπῆς παρέσχεν οὐσιαστικὰς βοηθείας εἰς τὰ Ἔθνη, καὶ ἐκεῖνα τὰ Κράτη τὰ ὁποῖα ἦσαν περισσότερον τραυματισμένα ἐκ τοῦ πολέμου, διὰ τῆς βοηθείας τῆς Κ.Τ.Ε. ἐξῆλθον ἀπὸ τὴν ἄβυσσον τὴν οἰκονομικὴν εἰς τὴν ὁποίαν θὰ ἐρρίπτοντο ἄνευ τῆς οἰκονομικῆς ἀρωγῆς τῆς Ἀμερικῆς, διότι ἡ μεγάλη αὐτὴ Συμπολιτεία, ἡ ἐκεῖθεν τοῦ Ἀτλαντικοῦ, καὶ κατὰ τὸν πρῶτον πόλεμον καὶ κατὰ τὸν δεύτερον, δὲν ἔδειξεν οὐδεμίαν διάθεσιν προσαρτήσεως νέων ἐδαφῶν, οὔτε ἀποζημιώσεων, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐσκέφθη ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ εἰς βοήθειαν ὅλων τῶν Κρατῶν, τὰ ὁποῖα λέγω, εἶχον ὑποστῆ μεγάλας ζημίας καὶ οἰκονομικὰς καταστροφάς. Τὰ Κράτη αὐτὰ ἐσώθησαν χάρις εἰς τὴν Κ.Τ.Ε. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι ἡ Κ.Τ.Ε. προσέφερε μεγάλας ὑπηρεσίας. Ἀλλά, ἐκτὸς τούτου, καὶ ἄλλας ὑπηρεσίας πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν εἰς τὸν Ὀργανισμὸν αὐτόν, ὁ ὁποῖος ἀπετέλεσεν, ἐπαναλαμβάνω, καὶ τὴν ἐλπίδα τοῦ κόσμου ἐν ἔτει 1919, ἤτοι ἱδρύθησαν διάφορα διεθνῆ γραφεῖα καὶ ὑπηρεσίαι, ὅπως τὸ διεθνὲς Γραφεῖον ἐργασίας, ὅπως εἶναι τὸ γραφεῖον τῶν μειονοτήτων καὶ ἄλλοι διάφοροι ὀργανισμοὶ ἐπιστημονικοί, οἱ ὁποῖοι παρέσχον μεγάλας οὐσιαστικὰς ὑπηρεσίας εἰς τὴν ἀνθρωπότητα, ἡ ὁποία ἐξήρχετο συντετριμμένη ἀπὸ τὸν πρῶτον πόλεμον. Ἀτυχῶς, δὲν δυνάμεθα νὰ βεβαιώσωμεν ὅτι ὁ νέος Ο.Η.Ε. προσέφερε, μέχρι στιγμῆς, τίποτε. Ἀπεδείχθη ἀνίκανος νὰ λύσῃ καὶ τὴν παραμικρὰν διαφοράν. Δὲν κατώρθωσε, δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας συγκεκριμένως, εἰς τὴν κρίσιμον αὐτὴν περίστασιν, δὲν κατώρθωσε νὰ μᾶς βοηθήσῃ κάπως οὐσιαστικῶς διὰ νὰ ἀντεπεξέλθωμεν εἰς τὸν δύσκολον καὶ σκληρὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐπεβλήθη ἔξωθεν, ὁ ὁποῖος ἐνισχύεται ἔξωθεν καὶ κατευθύνεται ἔξωθεν. Ἡ συμπαράστασίς του εἰς τὸν ἀγῶνά μας εἶναι μᾶλλον θεωρητική. Παρέλειψα νὰ εἴπω ὅτι εἰς τὴν Κ.Τ.Ε. ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες ὀφείλομεν μίαν ἰδιαιτέραν εὐγνωμοσύνην, διότι χάρις εἰς τὴν βοήθειαν τῆς δημοσιονομικῆς της Ἐπιτροπῆς, κατωρθώσαμεν νὰ ἀνακουφίσωμεν καὶ νὰ ἀπορροφήσωμεν 1.500.000 πρόσφυγας, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἦλθον μετὰ τὴν καταστροφὴν τοῦ 1922 ἀπὸ τὴν Μικρὰν Ἀσίαν καὶ Θράκην. Δὲν ἠξεύρω ποῦ ὀφείλεται ἡ ἀνικανότης τοῦ νέου Ο.Η.Ε. Εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ὀφείλεται εἰς τὸν ἐλαττωματικὸν Καταστατικὸν Χάρτην, εἶναι δυνατὸν νὰ ὀφείλεται καὶ εἰς τὴν ἀνικανότητα τοῦ διευθύνοντος τὸν ὀργανισμὸν αὐτόν, προσωπικοῦ. Πάντως, τὸ γεγονὸς εἶναι ἕνα, ὅτι ὁ Ὀργανισμὸς αὐτός, μέχρι σήμερον δὲν κατώρθωσεν, ὄχι μόνον νὰ λύσῃ πολιτικὰς διαφορὰς ἀναφυείσας μεταξὺ τῶν διαφόρων Κρατῶν, δὲν κατώρθωσε νὰ λύσῃ οἰκονομικὰ ζητήματα, ἀλλὰ ἀκόμη δὲν κατώρθωσε νὰ λύσῃ οὔτε λεπτομερειακὰ ζητήματα. Ἄς εὐχηθῶμεν, ὅπως ὁ Ὀργανισμὸς αὐτὸς ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐστηρίξαμεν καὶ στηρίζομεν τόσας ἐλπίδας, βελτιωθῇ, ὥστε νὰ ἔχῃ ἀπόδοσιν τουλάχιστον εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον. Καὶ ταῦτα ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῆς πολιτικῆς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐσωτερικήν της πολιτικήν, ὅταν ὡμιλήσαμεν τότε ἐπὶ τῶν Κυβερνητικῶν ἀνακοινώσεων, ἐψέξαμε δριμέως τὴν Κυβέρνησιν καὶ εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἄρωμεν, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης καὶ τὴν πρὸς αὐτὴν ἐμπιστοσύνην μας. Καὶ ἐψέξαμε τὴν Κυβέρνησιν ὄχι διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ, διότι περὶ τῆς ἀποτυχίας εἴμεθα βέβαιοι ἐκ τῶν προτέρων, τὴν ἐνεκρίναμεν κατ’ ἀνάγκην διὰ νὰ μετάσχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅπερ παραμένον ἐκτὸς τῆς Κυβερνήσεως, ἔβλαπτε τὴν χώραν, ἐψέξαμεν τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἤσκησε τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ καὶ ἰδιαιτέρως διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διῳκήθη τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας. Ἐνθυμεῖσθε τὰς ἐπικρίσεις ἡμῶν ἐναντίον τοῦ ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος διευθύνει ἀκόμη ἀτυχῶς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, ὅτι ἔσπευσε νὰ προβῇ εἰς ἀθρόας μεταβολὰς εἰς τὰ σώματα ἀσφαλείας, μεταβολὰς αἱ ὁποῖαι ὑπερέβαινον τὰς 500, εἰς διάστημα ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνός, ὅτι αἱ μεταβολαὶ ἐκεῖναι, ἀτυχῶς δὲν ὑπηγορεύθησαν ἀπὸ ἀνάγκας ὑπηρεσιακάς, ἀλλὰ ὑπηγορεύθησαν ἀπὸ κομματικὰς τοιαύτας. Ἐψέξαμε τὸν ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας διὰ τὴν ἀθρόαν ἀνάκλησιν τῶν ἐκτοπισθέντων εἰς τὰς διαφόρους νήσους, χωρὶς νὰ παρακολουθήσῃ διὰ τῆς ἀστυνομίας καὶ τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως, τοὺς ἀθρόως ἀνακληθέντας, ἡ μεγαλυτέρα μερὶς τῶν ὁποίων ἐπανῆλθεν εἰς τὰς βάσεις των, δηλαδὴ εἰς τὰ βουνά, πρὸς ἐνίσχυσιν τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος. Ἐψέξαμεν, ἐπίσης, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, διὰ τὸ καταπληκτικὸν ἐκεῖνο ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου ἀπεκάλει τοὺς Ἐλασίτας ὡς στρατὸν ἐθνικόν. Ἐψέξαμεν κατ’ ἐπανάληψιν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας διὰ τὴν ἀνάκλησιν ἑνὸς ἀξιωματικοῦ γενναίου, προσενεγκόντος μεγάλας ὑπηρεσίας, τοῦ Συνταγματάρχου Τσαταλοῦ, ὁ ὁποῖος, ὡς Ἀνώτερος Διοικητὴς τῆς Χωροφυλακῆς Μακεδονίας, εἶχε καταρτίσει ἓν ἄρτιον δίκτυον πληροφοριῶν καὶ εἶχε κατορθώσει νὰ ὀργανώσῃ 23 λόχους καταδρομῶν, ἀπὸ χωροφύλακας τῆς ἰδικῆς του ἐπιλογῆς, εἶχε κατορθώσει τοὺς λόχους αὐτοὺς νὰ τοὺς ἔχῃ ἐξοπλίσει μὲ ἄρτιον ὁπλισμόν, μὲ ἀσυρμάτους τηλεγράφους, καθὼς ἐπίσης εἶχεν ἐφοδιάσει μὲ ἀσυρμάτους τηλεγράφους καὶ ὅλα τὰ τμήματα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας ὑπείκων εἰς κομματικὰς ὑποδείξεις καὶ κομματικὰς ἀνάγκας, ἀνεκάλεσε τὸν ἀξιωματικὸν αὐτόν.

§9ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐδιαβάσατε εἰς τὴν «Καθημερινήν», κ. συνάδελφε, τί ἀναστάτωσιν εἶχε κάμει; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§10Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἀναστάτωσιν ἀποκαλεῖτε ὑμεῖς τὴν ἀποκατάστασιν τῆς τάξεως ἐν Μακεδονίᾳ; Ἀνεκλήθη ὁ ἐν λόγῳ ἀξιωματικός, ὁ πολυτίμους ὑπηρεσίας προσενεγκὼν εἰς τὴν Πατρίδα, βραδύτερον κατηργήθησαν οἱ λόχοι καταδρομῶν καὶ τὸ δίκτυον πληροφοριῶν, ἐδημιουργήθη κενὸν καὶ διὰ τοῦ κενοῦ αὐτοῦ ἡ φάλαγξ ἡ ἐρυθρὰ ἐπροχώρησε καὶ ἔφθασε μέχρι τῆς Θεσσαλονίκης. (Χειροκροτήματα).

§11Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Διὰ νὰ συντριβῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην.

§12Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Ὀρθότατα τὸ θέτει τὸ ζήτημα ὁ κ. Τουρκοβασίλης. Ἐγὼ ἤμην ἐκεῖ, ἀλλὰ σεῖς ἐκάθεσθε ἐδῶ. (Θόρυβος καὶ ἀντεγκλήσεις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν κ. Οἰκονόμου καὶ Καλιγκάτση).

§13Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Χαίρω πολύ, κ. συνάδελφοι, ὅτι βουλευτὴς ἔγκριτος ὁ ἐξ Ἐδέσσης συνάδελφος, ἀνήκων μάλιστα εἰς τὴν κυβερνητικὴν παράτασιν, ἐπεδοκίμασε τὴν ἐπίκρισιν, τὴν ὁποίαν ἠσκήσαμεν κατὰ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας.

§14ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§15Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Δὲν συνεχωνεύθην, κύριοι, μένω ὅπως ἐξελέγην.

§16Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ διοίκησις κατ’ ἀτυχῆ τρόπον τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας καὶ ἡ ἐν γένει ἐσωτερικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως μᾶς ἠνάγκασαν τότε, δηλαδὴ δύο μῆνας ἀπὸ τῆς ὁρκομωσίας τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, νὰ ἄρωμεν πρῶτοι ἡμεῖς τὴν πρὸς αὐτὴν ἐμπιστοσύνην. Ἔκτοτε δὲν ἐπηκολούθησε καμμία πρᾶξις τῆς Κυβερνήσεως τοιαύτη, ὥστε νὰ μᾶς ἀναγκάσῃ — καὶ θὰ τὸ ἐπράττομεν εὐχαρίστως — νὰ ἀναθεωρήσωμεν τὴν ἀπόφασίν μας ἐκείνην. Τοὐναντίον ὑπάρχουν πράξεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐν πυκνῇ ἀλληλουχίᾳ, αἱ ὁποῖαι μᾶς ἐμποδίζουν νὰ ἔχωμεν πρὸς αὐτὴν καὶ τὴν ἐλαχίστην ἐμπιστοσύνην πλέον. Κύριοι βουλευταί, ἐτέθη ἐκ μέρους τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ζήτημα πολιτικόν, ἐὰν δηλαδὴ ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τῆς Βουλῆς. Βεβαίως ἡ Κυβέρνησις ἔχει μία συμπαγῆ πλειοψηφίαν, μετὰ μάλιστα τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἑνότητος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων ἡ πλειοψηφία της εἶναι μεγαλυτέρα, ὥστε νὰ μὴ πιστεύῃ κανεὶς ὅτι εἶναι δυνατὸν τὸ τεθὲν πολιτικὸν ζήτημα νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα. Ἐὰν ἐννοῆται, ἦτο δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ τρόπος νὰ ἀνατραπῇ ἡ Κυβέρνησις, ἡμεῖς θὰ προσεχωροῦμεν πρῶτοι εἰς τὴν ἰδέαν αὐτήν, τόσον αἰσθανόμεθα τὴν ἀνάγκην τῆς ἀνατροπῆς της, ἀλλὰ ταὐτοχρόνως ὅμως θὰ ἠθέλομεν νὰ δοθῇ ἀμέσως εἰς τὴν χώραν μία διάδοχος ἰσχυρὰ Κυβέρνησις. Διότι ἂν ἐπρόκειτο ἁπλῶς νὰ ἀνατραπῇ ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ἀρχίσουν αἱ ἀτελεύτητοι ἐκεῖναι διαπραγματεύσεις, τὰ συμβούλια καὶ τὰ συνέδρια, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν κατὰ τὸ τέλος τοῦ παρελθόντος Αὐγούστου, ὁμολογοῦμεν ὅτι θὰ ἐστέργομεν νὰ παραμείνῃ καὶ ἡ παροῦσα ἔστω Κυβέρνησις εἰς τὴν ἀρχήν, εὐχόμενοι πλέον εἰς τὸν Θεὸν νὰ τὴν φωτίσῃ διὰ νὰ ἐξυπνίσῃ ἐκ τοῦ βαθέος ληθάργου. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνατραπῇ καὶ τὴν διαδεχθῇ ἄλλη ἰσχυρὰ Κυβέρνησις θὰ τὸ ἐπράττομεν εὐχαρίστως, διότι, ὁμολογῶ, εἰλικρινῶς, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἔχει σήμερον, εἶναι ἀδύνατον νὰ προχωρήσῃ εὐχερῶς εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος, ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος ἔχει κολοσσιαίαν σημασίαν ὄχι μόνον διὰ τὰς τύχας τοῦ Ἔθνους, ἀλλὰ δι’ αὐτὴν ταύτην τὴν ὑπόστασιν τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Καὶ ἐνῷ ἐκήρυξεν ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ Προέδρου της, τὸν ἐθνικὸν συναγερμόν, ὁ ἐθνικὸς αὐτὸς συναγερμὸς παρέμεινε φραστικὴ κορώνα. Οὐδεὶς τὸν ἠσθάνθη, πολὺ δὲ φοβοῦμαι ὅτι οὔτε καὶ ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις ἠσθάνθη.

§17Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Αἱ νίκαι τῆς Κονίτσης καὶ τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι ἀποτελέσματα τοῦ συναγερμοῦ αὐτοῦ.

§18Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε ν’ ἀμφιβάλλω, αἱ νίκαι δὲν ὀφείλονται εἰς τὸν συναγερμὸν τὸν ὁποῖον οὐδεὶς ἠσθάνθη, ἀλλὰ εἰς τὸν στρατόν μας. Οὐδεὶς εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ ἀρνηθῇ ὅτι αἱ νίκαι τοῦ στρατοῦ μας, ὀφειλόμεναι εἰς τὸ ὑπέροχον πνεῦμα θυσίας αὐτοῦ —διὰ τὴν ὁποίαν θυσίαν τοῦ εἴμεθα ὀφειλέται τῆς βαθυτέρας εὐγνωμοσύνης καὶ τοῦ μεγαλυτέρου σεβασμοῦ— ὅτι αἱ νίκαι τοῦ στρατοῦ μας ὄχι μόνον ἐν Κονίτσῃ, ἀλλὰ καὶ ἐν Μετσόβῳ καὶ ἐν Ἀμφίσσῃ καὶ εἰς τὴν Κομοτινὴν καὶ τελευταίως, ἔξω ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκην, εἶναι νίκαι, αἱ ὁποῖαι δέον νὰ ἐξαρθῶσιν μόνον δι’ ἔπους, εἶναι πραγματικῶς ἐπικαὶ νίκαι. Διότι ἐὰν ὑπάρχῃ κάτι τι σήμερον εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑγιὲς καὶ ἀκέραιον καὶ ρωμαλέον καὶ εἰς τὴν θέσιν του, αὐτὸ εἶναι ὁ ἐθνικός μας στρατός. (Χειροκροτήματα). Τὸν ἔχομεν καμάρι καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐλπίζομεν. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ καὶ ὁ στρατὸς αὐτὸς πρέπει ἐπὶ τέλους νὰ αἰσθανθῇ κἄποιαν ἀνακούφισιν ἀλλὰ καὶ κἄποιο τέρμα εἰς τὰ δεινά του, καὶ τὰς θυσίας του. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγωνίζεται διαρκῶς καὶ νὰ χύνῃ τὸ αἷμά του. Καὶ ἐντεῦθεν αἱ βάσεις μας κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι δι’ ὅλης αὐτῆς τῆς στάσεως καὶ τῆς πολιτικῆς, δὲν δεικνύει ὅτι καταβάλλει προσπαθείας νὰ τερματίσῃ τὸ ταχύτερον τὸν ἀγῶνα. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προκαλεῖ τὴν μεγαλυτέραν ἀπογοήτευσιν δι’ ἡμᾶς, εἶναι ὁ χρονισμὸς τοῦ ἀγῶνος καὶ κατ’ αὐτοῦ τοῦ χρονισμοῦ, δὲν βλέπομεν μέτρα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀνάλογα. Θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς νὰ ἐβλέπομεν τοιαύτας κυβερνητικὰς προσπαθείας μὲ ἀπόδοσιν καὶ νὰ χειροκροτήσωμεν, ἡμεῖς πρῶτοι, τὴν Κυβέρνησιν. Δὲν κατώρθωσεν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη, οὔτε τοὺς Συμμάχους μας νὰ πείσῃ περὶ τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν τῆς χώρας, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ τῆς ἀρνηθῇ ὁ συμμαχικὸς παράγων τὴν ἐλευθερίαν τῆς κινήσεως, ἦτο ἀδύνατον νὰ μὴ δεχθῇ τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπτύξεως τῶν στρατιωτικῶν μας δυνάμεων, ἦτο ἀδύνατον νὰ μᾶς ἀρνηθῇ τὴν ἀνάγκην τοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ στρατοῦ μας. Νὰ χύνῃ κρουνηδὸν τὸ αἷμά του ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ κοινὴν ὑπόθεσιν, τὴν ὑπόθεσιν τῆς παγκοσμίου ἐλευθερίας, καὶ νὰ μὴ τοῦ παραχωροῦν οὔτε ὅπλα. Αὐτὸ εἶναι φοβερόν. Ἀκόμη καὶ σήμερον ὁ στρατός μας, ὑπολείπεται ἀπὸ ἀπόψεως ὁπλισμοῦ τοῦ στρατοῦ τῶν συμμοριτῶν. Ἄλλοτε πρὸ μηνός, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι ἢ καὶ περισσότερον, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἡμεῖς κατηγοροῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ὁ στρατός μας δὲν εἶναι ἐπαρκῶς ἐξωπλισμένος, ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶπε, πλήρης ὀργῆς, ὅτι τοῦ ἀσκοῦμεν ἀντιπολίτευσιν, διότι ὁ στρατὸς ἦτο ἀρτίως ἐξωπλισμένος. Καὶ ὅμως ἀποδεικνύεται ἐξ ὅλων τῶν συζητήσεων τοῦ τελευταίου καιροῦ, καὶ ὁμολογεῖται ἤδη καὶ παρ’ αὐτοῦ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τοῦ ἄλλοτε διαμαρτυρομένου, ὅτι ὁ στρατός μας εἶναι ἐλλιπέστατα ἐξωπλισμένος. Δὲν ἀμφισβητῶ βεβαίως ὅτι καταβάλλεται προσπάθεια διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ παρῆλθε χρονικὸν διάστημα μέγα καὶ ἑπομένως ἐχύθη καὶ χύνεται ἄφθονον Ἑλληνικὸν αἷμα, τὸ ὁποῖον δὲν βλέπω δυστυχῶς, ὅτι συγκινεῖ τὴν Κυβέρνησιν πάρα πολύ. Ἄλλως θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ παραιτηθῇ ἀκόμη. Ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε, κύριοι βουλευταί, βλέπετε κανένα ἄλλον συνδυασμὸν κοινοβουλευτικόν, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ μετὰ τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν; Ὁμολογῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ κυβερνητικὸς σχηματισμὸς αὐτός, δὲν εἶναι ὁ τελευταῖος τὸν ὁποῖον νὰ δύναται νὰ δώσῃ ἡ παροῦσα Βουλή. Καὶ πολλοὶ ἄλλοι σχηματισμοὶ θὰ ἠδύναντο νὰ προέλθουν ἀπὸ τὴν παροῦσαν Βουλήν, ἕως ὅτου ἐπιτύχωμεν τὴν διὰ τὰς περιστάσεις κατάλληλον. Δυστυχῶς οὐδεμία τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων ἠδυνήθη νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ὑπερτάτην αὐτὴν ἀνάγκην τοῦ Ἔθνους. Ἔχομεν ἐπιτακτικὴν ἀνάγκην Κυβερνήσεως ταχείας ἐνεργείας, ἡ ὁποία νὰ τερματίσῃ νικηφόρως τὸ συντομώτερον τὸν ἐπιβληθέντα εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν ἀγῶνα. Πολὺ φοβοῦμαι, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ νόσος, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἔπασχον ὅλαι αἱ μετεκλογικαὶ Κυβερνήσεις καὶ πάσχει καὶ ἡ σημερινὴ περισσότερον, εἶναι ἀκριβῶς ὁ κομματισμός. Αὐτὴ εἶναι σήμερα ἡ μεγαλυτέρα ἀδυναμία τῶν Κυβερνώντων. Τὰ κομματικὰ ζητήματα ἀτυχῶς τίθενται ὑπεράνω καὶ τῶν ἀναγκῶν τῆς Πατρίδος. Ὅλα τὰ ζητήματα, τὰ μικρὰ καὶ τὰ μεγάλα, ἐκρίθησαν ἐπὶ τῇ βάσει κομματικῶν ἀντιλήψεων. Καὶ ἡ σύνθεσις τῆς πρώτης Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπετελέσθη ἀπὸ τὰ τρία συνεργασθέντα ἐκλογικῶς κόμματα, ἀπηρτίσθη μὲ ἀντιλήψεις κομματικάς, δηλαδὴ ὁ παράγων τῶν ἱκανοτήτων τῶν προσωπικῶν, τῶν μελῶν τοῦ κόμματος τοῦ πλειοψηφίσαντος, ἠμελήθη, ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ ἐπὶ ἱκανοποιήσει τῆς κομματικῆς ἀνάγκης. Καὶ ἀφοῦ ἐσχηματίσθη Κυβέρνησις μὲ σύνθεσιν ἱκανοποιήσεως μόνον τῶν κομματικῶν ἀναγκῶν, προέβη ἡ Κυβέρνησις, εἰς περαιτέρω ἐνεργείας ἔχουσα πάντοτε ὑπ’ ὄψιν τὰ κομματικὰ κριτήρια, ἤτοι ἀπὸ ἀπόψεως τοποθετήσεως ἀνωτέρων διοικητικῶν ὑπαλλήλων, ἱκανοποιήθησαν πάλιν αἱ κομματικαὶ ἀνάγκαι. Ὁ κομματισμός, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ὡδήγησε τὴν χώραν μας εἰς τὸ σημερινόν της κατάντημα καὶ εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀπαλλαγῶσιν αἱ Κυβερνήσεις τῆς τοιαύτης ἀδυναμίας των. Ἐὰν δυνηθῶμεν νὰ κάνωμεν μίαν συνωμοσίαν κατὰ τοῦ ἑαυτοῦ μας, ἐὰν δυνηθῶμεν νὰ θεραπεύσωμεν αὐτὴν τὴν νόσον, τὴν βαρεῖαν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἅπαντες πάσχομεν, εἶμαι βέβαιος ὅτι καὶ Κυβέρνησιν θὰ ἀποκτήσωμεν ἱκανὴν διὰ ταχεῖαν ἐνέργειαν καὶ τὴν Πατρίδα μας, θὰ σώσωμεν, ἀκόμη καὶ τὸν κοινοβουλευτισμόν, ὁ ὁποῖος ἀτυχῶς ἐπικρίνεται δριμέως, διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ μόνον. Ἠκούσατε τὸν ρήτορα τὸν πρῶτον τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ὁ ὁποῖος συμβαίνει νὰ εἶναι καὶ ἀρχηγὸς Κόμματος καὶ ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν εἰλικρίνειαν νὰ ὁμολογήσῃ ὅτι ὅταν μετέσχεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς «Ἐθνικῆς Συνεργασίας» ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, προηγουμένως καθωρίσθη, ποῖος θὰ εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν Νομαρχιῶν, ὁ ὁποῖος θ’ ἀνήκῃ εἰς ἕκαστον τῶν κομμάτων, καὶ συνεφωνήθη ὅτι οἱ ἡμίσεις πλέον ἑνὸς θὰ ἀνήκουν εἰς τὸ πλειοψηφοῦν Κόμμα καὶ ὅλα τὰ ἄλλα Κόμματα θὰ λάβουν τοὺς ἄλλους ἡμίσεις. Σᾶς βεβαιῶ εἰλικρινῶς, ὅτι μοῦ ἐνεποίησεν φρίκην, ὅταν τὸ ἤκουσα ὁμολογούμενον ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἡ Ἑλλὰς διενεμήθη μεταξὺ τῶν συμμετασχόντων εἰς τὴν Κυβέρνησιν κομμάτων ὥσπερ φέουδον. Καὶ ἀντὶ μία Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔρχεται ἀπὸ προσφάτους ἐκλογὰς καὶ ἡ ὁποία ἔχει τόσην πλειοψηφίαν, ἀντὶ νὰ καταβάλῃ προσπαθείας νὰ κάμῃ ἐπιλογὴν τῶν ἀριστέων ἀπὸ ἀπόψεως ἠθικῆς παραστάσεως, ἀπὸ ἀπόψεως φρονήματος, ἀπὸ ἀπόψεως χαρακτῆρος, ἀπὸ ἀπόψεως διοικητικῶν ἱκανοτήτων μεταξὺ τῶν ὑποψηφίων Νομαρχῶν καὶ νὰ συγκροτήσῃ τὴν ἀνωτέραν διοικητικὴν ὀργάνωσιν τῆς χώρας, ἀπὸ τὰ ἱκανώτερα πρόσωπα ἅτινα καὶ νὰ θέσῃ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν διοικητικῶν ὑπηρεσιῶν, πρόσωπα ἀξίας, ἱκανὰ πρὸ παντὸς ν’ ἀποδώσωσιν, παρωράθησαν ὅλα τὰ ἄλλα, ἀτυχῶς καὶ ὑπηρετήθη ἡ κομματικὴ μόνον ἀνάγκη. Καὶ διὰ τοῦτο εἴδομεν τὴν χειροτέραν δυνατὴν διοίκησιν, τὴν ὁποίαν εἶχε ποτὲ ἡ χώρα, καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι φυσικόν. Ἑπομένως, κύριοι βουλευταί, δὲν πρέπει νὰ παραπονούμεθα, διότι ἡμεῖς, οἱ ἴδιοι, εἴμεθα οἱ δημιουργοὶ τῆς καταστάσεως αὐτῆς. Οἱ βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας φέρουσι βαρεῖαν εὐθύνην ἔναντι τοῦ λαοῦ. Δὲν θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἰσχυρίζωνται ὅτι δὲν πταίουν αὐτοί, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, διότι αὐτοὶ στηρίζουν μίαν ἀναξίαν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία θὰ ἔδει νὰ ἔχῃ ἀνατραπῆ μετὰ πάροδον διμήνου ἀπὸ τῆς ἀνόδου της εἰς τὴν ἐξουσίαν. Βεβαίως ἐὰν τὰ πράγματα εἶχον καλῶς, ἡ μόνη λύσις διὰ τὸ Κυβερνητικὸν πρόβλημα θὰ ἦτο ἡ προσφυγὴ εἰς τὸν λαόν, διότι ὁ λαός εἶναι ὁ τελικὸς ρυθμιστὴς μιᾶς πολιτικῆς κρίσεως. Ἀδιστάκτως πιστεύω ὅτι ὑπάρχει διαφωνία, μεταξὺ λαοῦ καὶ Κοινοβουλίου καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ προσφύγωμεν εἰς τὰς ἐκλογάς, ἀλλὰ δυστυχῶς, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσφύγωμεν εἰς τὸν λαὸν αὐτὴν τὴν στιγμήν. Νὰ ἐπιδιωχθῇ ἡ λύσις τοῦ Κυβερνητικοῦ προβλήματος ἔξω τῆς Βουλῆς, εἶναι ἀπαράδεκτον, διότι αὐτὸ θὰ εἶναι μία κατάργησις τοῦ πολιτικοῦ κόσμου. Θὰ ἔπρεπε λοιπόν, νὰ εὑρεθῇ κἄποιος τρόπος, ὥστε νὰ ἀποκτήσωμεν Κυβέρνησιν ἀξίαν, νὰ ἀποκτήσωμεν Κυβέρνησιν ταχείας ἐνεργείας, νὰ ἀποκτήσωμεν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ ἐνστερνισθῇ τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας αὐτῆς τῆς στιγμῆς, νὰ αἰσθανθῇ τὸν πόνον καὶ τὴν ἀγωνίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ἀδιαφορήσῃ δὲ διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν κομματικῶν ἀναγκῶν καὶ νὰ χωρήσῃ ἐμπρὸς διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸν ἐθνικὸν συναγερμόν, καὶ νὰ ἐπισπεύσῃ τὸ νικηφόρον τέρμα τοῦ ἀγῶνος. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριοι βουλευταί, νὰ ὑποβάλω εὐλαβῶς μίαν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχω σχετικῶς ὡς πρὸς τὸν τρόπον τῆς καταρτίσεως τῆς διαδόχου τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Ὁ τρόπος εἶναι ὀλίγον πρωτότυπος καὶ πιθανὸν νὰ ξενίσῃ τινὰς ἐξ ὑμῶν, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι εἶναι ὁ μοναδικὸς τρόπος, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀπομένει. Τὴν διάδοχον τῆς παρούσης Κυβέρνησιν, θὰ τὴν ἐπιλέξῃ ἡ Βουλή. Θὰ τὴν ἐκλέξῃ ἡ Βουλὴ μὲ ψηφοδέλτιον, διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, καθ’ ὃν τρόπον ἐκλέγει τὸ Προεδρεῖον. Ἀλλὰ προέχει ἡ προϋπόθεσις, ὅτι ὑμεῖς, οἱ βουλευταί, θὰ λύσετε ὅλοι τοὺς δεσμούς σας, πρὸς τὰ κόμματα, πρὸς τὰ ὁποῖα ἀνήκετε, διότι ἐὰν ὑποτεθῇ, πὼς θὰ σκεφθῆτε πάλιν κομματικῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ὁποίαν θέλομεν, τὴν ὁποίαν ἐπιζητοῦμεν.

§19Σ. ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ἀπόλυτον σύμπτωσιν γνωμῶν μὲ τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα.

§20Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ ἡ σύμπτωσις αὐτὴ τῶν γνωμῶν σᾶς ἐνοχλεῖ; Μὴ βιάζεσθε, κύριε συνάδελφε, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διατυπώσω τὴν γνώμην μου πλήρως καὶ εὐχαρίστως κατόπιν νὰ δεχθῶ διακοπάς. Διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ τρόπος αὐτὸς ὃν ὑποδεικνύω καὶ ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ μίαν λύσιν ὄχι καὶ τὴν μόνην, θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ἐγκριθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἓν ψήφισμα, τὸ ὁποῖον θὰ δίδῃ εἰς τὸ Σῶμα αὐτὴν τὴν ἁρμοδιότητα τῆς ἐκλογῆς τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ ταῦτα ἡ ἐκλογὴ τῶν μελῶν τῆς νέας Κυβερνήσεως θὰ γίνῃ διὰ ψηφοδελτίων ὅπως ἐξέθηκα ἀνωτέρω. Καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἁπλοῦν. Συνεργαζόμεθα ἐδῶ καὶ διακονοῦμεν ἐν τῷ ναῷ αὐτῷ ἐπὶ δύο περίπου ἔτη, ὅλοι μας. Ἔχομεν περίπου μίαν ἰδέαν τῆς ἱκανότητος ἑκάστου ἐξ ἡμῶν. Ἑπομένως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν προσωπικῶν ἱκανοτήτων ἡ Βουλὴ ἀδιαφοροῦσα πρὸς τὰ κόμματα θὰ ἐκλέξῃ τὴν νέαν Κυβέρνησιν, θὰ ἐκλέξῃ δηλαδὴ ἕνα ἀριθμὸν 15 μόνον βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀποτελέσουν τὴν Κυβέρνησιν. Νὰ περιορίσωμεν καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν Ὑπουργείων μόνον εἰς 15, θὰ εἶναι ἀρκετά. Εὑρίσκω ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν τὰ πολεμικὰ Ὑπουργεῖα δύνανται νὰ συμπτυχθῶσιν ἀπὸ τρία εἰς ἕν, εὑρίσκω ἐπίσης ὅτι τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα Μεταφορῶν, Συγκοινωνίας, Δημοσίων Ἔργων, Τριῶν Τ.Τ.Τ. κλπ., ἠμπορεῖ νὰ συμπτυχθοῦν εἰς ἕν, ὡς ἐπίσης πιστεύω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας πρέπει νὰ συγχωνευθῇ μὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης προσωρινῶς, ἵνα τὸ αὐτὸ ἰσχυρὸν πρόσωπον δύναται νὰ ἔχῃ ἐν ταῖς χερσί του, τόσον τὴν κατασταλτικήν, ὅσον καὶ τὴν προληπτικὴν Δικαιοσύνην. Μόνον, κύριοι βουλευταί, μία τοιαύτη Κυβέρνησις, θὰ εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν θέλει τὸ Ἔθνος. Ἐὰν ἀντιλαμβάνεσθε πῶς ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε αὐτὴν τὴν ἐπανάστασιν, σᾶς βεβαιῶ εἰλικρινῶς ὅτι θὰ προσφέρετε μεγάλην ὑπηρεσίαν εἰς τὸν τόπον. Αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, τὴν ὁποίαν χρειαζόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἡ ὁποία θὰ ἐνεργήσῃ ταχέως, αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἐφοδιάσῃ τὴν χώραν μὲ τὸ ὑλικόν, τὸ ὁποῖον τῆς χρειάζεται ἐν συνεργασίᾳ βεβαίως μὲ τοὺς συμμάχους μας, πρὸς τοὺς ὁποίους ὀφείλεται πᾶσα εὐγνωμοσύνη καὶ μετὰ τῶν ὁποίων θὰ ἠμπορῇ νὰ συνεννοηθῇ, θὰ ἐπιτύχῃ ἀσφαλῶς ἐκεῖνο ὅπερ δὲν ἐπέτυχον αἱ προγενέστεραι Κυβερνήσεις καὶ ἐκούρασαν τοὺς συμμάχους μας. Θὰ εὕρωμεν τὰ ὑλικὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται διὰ τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ στρατοῦ μας, ἐὰν δὲ παρουσιασθῇ ἐκ μέρους τῶν συμμάχων, ὄχι δυσθυμία, ἀλλ’ ἀδυναμία διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν μας τῶν ὑλικῶν, τότε ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ θὰ ἀπευθυνθῇ διὰ τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ἀναγκαίου ὑλικοῦ καὶ πρὸς αὐτὸν τὸν ἐξηντλημένον οἰκονομικῶς λαόν μας, θὰ φθάσωμε μέχρι τοῦ σημείου ἀκόμη νὰ ἐκποιήσωμεν καὶ τὰ κανδήλια τῶν ἐκκλησιῶν μας καὶ τὶς βέρες μας καὶ τὰ ὡρολόγιά μας, διὰ νὰ εὕρωμεν τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον μᾶς χρειάζεται νὰ ἀγοράσωμεν τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα μᾶς εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν ἀρτίαν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ μας καὶ μὲ ἓν μόνον σύνθημα: Ὅλα διὰ τὴν Ἑλλάδα, νὰ σώσωμεν τὴν Πατρίδα μας. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§22Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Δι’ ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς εἶχε προταχθῆ ἡ ὑπ’ ἀριθ. 9 ἐπερώτησις, ἀφορῶσα τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως. Ἐὰν ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ δὲν συνδυασθῇ μὲ τὸ τεθὲν πλέον ζήτημα, τότε μοιραίως θὰ συζητηθῇ πάλιν τὴν Παρασκευήν, ἢ τὴν Δευτέραν καὶ μοιραίως ἡ Βουλὴ θὰ ἐπανέλθῃ πάλιν ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος μετ’ ὀλίγας ἡμέρας. Δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς χθὲς παρεκάλεσα τὸ Προεδρεῖον νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῇ ὅπως ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ συνδυασθῇ καὶ οἱ ἐπερωτῶντες λάβουν πρῶτοι τὸν λόγον, δεδομένου ὅτι, ἐφ’ ὅσον ἔχουν πρὸ μηνῶν καταθέσει τὴν ἐπερώτησιν καὶ ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ὅπως προταχθῇ, ἔχουν μοιραίως καὶ πρῶτοι τὸν λόγον.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν.

§24Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργολιδοκορινθίας). Κύριε Πρόεδρε, νὰ τηρηθῇ ὁ κατάλογος. Βεβαίως συνεχωνεύθη ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ μὲ τὸ συζητούμενον θέμα, ἀλλὰ θὰ πρέπει νὰ τηρηθῇ ὁ κατάλογος. Πάντως συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Χούταν ὅτι, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐπερωτῶντες εἶναι ἐγγεγραμμένοι, θὰ πρέπει νὰ ὁμιλήσουν πρῶτοι.

§25Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Παραιτούμεθα σήμερον τοῦ λόγου δὲν δύνασθε ὅμως, κύριε Πρόεδρε, συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμὸν νὰ μᾶς ἀρνηθῆτε τὴν Παρασκευὴν νὰ ἐπαναφέρωμεν τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ καταπονηθῇ καὶ πάλιν ἡ Βουλή. Ἐφ’ ὅσον εἴμεθα ἐγγεγραμμένοι ἀπὸ μηνῶν δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τηρηθῇ ἡ σειρὰ αὐτὴ καὶ οἱ ἐπερωτῶντες νὰ λάβουν πρῶτοι τὸν λόγον.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἐδιαβάζατε σήμερον τὰ πρακτικά, θὰ ἐβλέπατε ὅτι ἡ διαμαρτυρία σας δὲν εἶναι ὀρθή. Πάλιν μὲ τὴν σειράν της θὰ συζητηθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή. Συνεπῶς τὴν Παρασκευὴν θὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσετε ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεώς σας αὐτῆς.

§27Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ζητῶ καὶ ἐγὼ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ ζητῶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι, ἐφ’ ὅσον συζητεῖται ζήτημα δημοσίας τάξεως καὶ προεκλήθη ἐξ ἀφορμῆς αὐτῆς τὸ πολιτικὸν ζήτημα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προτιμηθῇ ἄλλος τις παρὰ οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐπερωτῶντες διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ θὰ τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§29Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἐθέσαμεν τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἐζητήσαμεν τὴν πρόταξιν τῆς ἐπερωτήσεως ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ ὁμοφώνως ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη νὰ προταχθῇ ἡ ἐπερώτησις αὐτή. Δημιουργεῖται ζήτημα δημοσίας τάξεως πλέον καὶ ἡμεῖς, ποὺ εἴχομεν κάθε λόγον ἐπ’ αὐτοῦ, θὰ ὁμιλήσωμεν μετὰ τὸν 45ον ρήτορα. Ἐγὼ θὰ ἐξετάσω ἐν πλάτει τὸ ὅλον συμμοριακὸν ζήτημα, καὶ ἡ Βουλὴ θὰ διαφωτισθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ δύο ἀνθρώπους νὰ γεννηθῇ ζήτημα.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§31Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐρωτήσετε τὴν Βουλήν. Νομίζω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ ἓν τέταρτον.

§32Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Θεοτόκης ἔχει τὸν λόγον.

§34Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἰωαννίνων καὶ τὸ κόμμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει, προέτεινον εἰς τὴν Βουλὴν μυστικὴν συνεδρίασιν. Ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως αὐτῆς ἦτο διὰ νὰ ἀναπτυχθοῦν ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου αἱ πράγματι λίαν σοβαραὶ ἀπόψεις του. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐν τῇ ἐξελίξει τῆς συζητήσεως προέκυψε πολιτικὸν ζήτημα. Ὡς γνωστόν, ἐφ’ ὅσον ἐκκρεμεῖ πολιτικὸν ζήτημα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ παρεμπιπτόντως ἐξέτασις ἄλλου θέματος. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς, προεδρεύων χθές, ἐπρότεινεν εἰς τὸ Σῶμα ὅπως οἱ κ. κ. συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Σώματος οἱονεὶ σιωπηρῶς νὰ συμψηφίσουν τὰς ἐπερωτήσεις των ἐπὶ τῆς δημοσίας τάξεως ἐντὸς τῆς συζητήσεως τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, νὰ δεχθοῦν νὰ ἀποσύρουν τὰς συναφεῖς ἐπερωτήσεις των καὶ νὰ ἀναπτύξουν ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος τὰς ἀπόψεις των καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς δημοσίας τάξεως.

§35Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς ζητοῦμε.

§36Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ τῆς σιωπηρᾶς καὶ ἐθελουσίας ἀποφάσεως ἑνὸς ἑκάστου ἐκ τῶν ἐπερωτώντων. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ληφθῇ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἐπ’ αὐτοῦ, διότι, τοιαύτη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς θὰ ἦτο ἀντίθετος πρὸς τὸν Κανονισμόν. Θὰ ἔπρεπεν ἑπομένως νὰ τροποποιηθῇ ὁ Κανονισμὸς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ποὺ ζητοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι καὶ κατόπιν νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν νέαν αὐτὴν διαδικασίαν τῶν συζητήσεων ἐν τῇ Βουλῇ. Ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον τοιαύτη τροποποίησις τοῦ Κανονισμοῦ δὲν ἐγένετο νομίζω ὅτι καὶ ὁ κ. Προεδρεύων δὲν ἐδικαιοῦτο κἂν νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται ἢ δὲν δέχεται τὴν πρότασιν τοῦ ἐξ Ἀκαρνανίας συναδέλφου, διότι τοιοῦτον θέμα δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι θέμα ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Ὡς ἐκ τούτου, ἐπειδὴ πράγματι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐξ Ἰωαννίνων ἔχει νὰ ἀναπτύξῃ σοβαρὰ πράγματα ἐνώπιον τοῦ Σώματος, προτιμότερον εἶναι νὰ ἀκολουθηθῇ ἡ ἑξῆς διαδικασία: Κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ πολιτικοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἐκκρεμεῖ νὰ θελήσῃ νὰ διαφωτίσῃ ὁ ἴδιος τὴν Βουλήν. Τώρα ἐὰν ὁ κ. συνάδελφος δὲν ἐφρόντισεν ἐγκαίρως νὰ ἐγγραφῇ καὶ ἔρχεται εἰς τὸν κατάλογον τῶν ἐγγεγραμμένων ἀγορητῶν καθυστερημένος......

§37Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Εἶναι πρὸ τριμήνου ἐγγεγραμμένος ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως.

§38Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω ὅτι εἶσθε πάλιν ἐκτὸς Κανονισμοῦ, διότι καὶ προτεταγμένη ἐὰν εἶναι ἡ ἐπερώτησίς σας, καὶ ἐὰν ἤρχετο πρώτη πρὸς συζήτησιν, πάλιν προηγεῖται παντὸς ἄλλου ζητήματος τὸ ὑφιστάμενον ἐκκρεμὲς πολιτικὸν ζήτημα. Ἐφ’ ὅσον λοιπόν, ἡ Βουλὴ συζητεῖ ἐπὶ πολιτικοῦ ζητήματος, σταματᾶ πᾶσα συζήτησις ἄλλης ἐπερωτήσεως.

§39Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Τὸ ὁποῖον ὅμως πολιτικὸν θέμα, ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν τάξιν.

§40Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἠμπορεῖτε νὰ ἀναπτύξετε τὴν ἐπερώτησίν σας εἰς τὸ πολιτικὸν θέμα, δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως νὰ ζητήσετε, διότι ἔχετε προτεταγμένην ἐπερώτησιν, νὰ προηγηθῇ αὐτὴ τοῦ πολιτικοῦ θέματος.

§41Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Διὰ τίνα λόγον, καὶ οὐσιαστικῶς, θὰ λάβῃ τὸν λόγον ἕνας κἄποιος ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν εὐκινησίαν, πολλὲς φορὲς δὲ καὶ τὴν πονηρίαν, νὰ σπεύσῃ πρὶν ἀκόμη τεθῇ ἢ ἅμα ὡς ἐτέθη τὸ πολιτικὸν θέμα, νὰ ἐγγραφῇ καὶ δὲν θὰ ὁμιλήσῃ ὁ ἐγγεγραμμένος ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς δημοσίας τάξεως, ἐφ’ ὅσον αὐτὸ τοῦτο τὸ θέμα τῆς δημοσίας τάξεως εἶναι καὶ τὸ πολιτικὸν θέμα; Διὰ τίνα λόγον δὲν θὰ ὁμιλήσῃ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος εἶχε προβλέψει πρὸ μηνὸς νὰ καταθέσῃ ἐπερώτησιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου;

§42Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον καθώρισεν ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς τὰς συζητήσεις. Εὐθὺς ὡς ἀρχίσῃ μία συζήτησις ὁ βουλόμενος ἐκ τῶν συναδέλφων ἐγγράφεται. Ἐὰν σεῖς καθυστερήσατε εἰς τὴν ἐγγραφὴν δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει, διὰ νὰ σᾶς διευκολύνωμεν νὰ ἀνατρέψωμεν τὸν Κανονισμόν. (Χειροκροτήματα). (Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Παπαδόπουλος ἀνέρχεται ἐπὶ τοῦ βήματος).

§43Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀφῆστε, κ. συνάδελφε. Ξεύρετε πολλὰ πράγματα καὶ μᾶς διεφωτίσατε πάρα πολύ....

§44Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς διεφώτισα ἀκόμη.

§45Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. ... ἀλλὰ μερικὰ πράγματα δὲν ἐπρόλαβες νὰ τὰ ξέρῃς.

§46Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Πρὸς τὸν κ. Παπαδόπουλον). Καταλαμβάνετε τὸ βῆμα μὲ τὸ ἔτσι θέλω.

§47Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε.

§48Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, κανένα ἄλλο δὲν προτάσσεται. (Θόρυβος, φωναί, ἀντεγκλήσεις, κωδωνοκρουσίαι).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 5 λεπτά.

(Ὥρα 8.45′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 9 μ.μ.)

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Εἶπον καὶ χθές, ὅτι ἐφόσον ἐτέθη πολιτικὸν ζήτημα ἀποκλείονται ἄλλαι συζητήσεις, ἀκόμη καὶ ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἠρώτησα τὴν Βουλὴν ἐὰν δέχεται νὰ γίνῃ ἐναλλαγή, προκειμένου νὰ ὁμιλήσουν δύο καλοὶ βουλευταὶ καὶ ἀγωνισταί. Ἐρωτῶ καὶ πάλιν, δέχεται ἡ Βουλή;

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§52Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ παρεκάλουν, κ. Πρόεδρε, καὶ ὑμᾶς καὶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, νὰ ἐρωτήσετε τὴν Βουλὴν, ἐὰν στέργῃ, νὰ ὁμιλήσω μετὰ τὸν κ. Στεφανόπουλον, λόγῳ ἡλικίας, διότι ἐγὼ δὲν ἠμπορῶ νὰ ξενυκτήσω.

§53ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Β. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§55Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀναμφισβητήτως ὑπέρτατον εἶναι καθῆκον τῆς Βουλῆς ἡ συνεχὴς καὶ ἐκ τοῦ σύνεγγυς παρακολούθησις τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις χειρίζεται τὸ μοναδικὸν ἄλλως τε μέγα θέμα τῶν παρόντων καιρῶν. Ἐννοῶ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον μέχρι τινὸς μὲν ἠδύνατο νὰ ὀνομάζεται θέμα ἀποκαταστάσεως τῆς τάξεως καὶ τῆς ἀσφαλείας εἰς τὴν χώραν, ἀλλὰ ἀπό τινος καὶ ἐντεῦθεν ὀφείλει νὰ καλῆται πρόβλημα ὑπάρξεως καὶ διατηρήσεως τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Ὁμολογῶ, κ. συνάδελφοι, ὅτι δὲν μὲ εὑρίσκει ἐντελῶς σύμφωνον ἡ ἐπανειλημμένως διατυπωθεῖσα καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ σοβαροῦ πολιτικοῦ τύπου, ἀντίληψις ὅτι αἱ συζητήσεις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου αἱ ὁποῖαι ἀναγκαίως ὀφείλουν νὰ ἐκφράζουν τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τῆς συνεχοῦς καὶ ἐκ τοῦ σύνεγγυς παρακολουθήσεως τοῦ Κυβερνητικοῦ ἔργου ἀπὸ μέρους τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως, βλάπτουν τάχα τὴν μεγάλην ἐθνικήν μας ὑπόθεσιν. Εἰς τούτους, ὅπως σήμερον ἐκτάκτως κρισίμους καὶ ἱστορικοὺς καιρούς, αἱ Ἐθνικαὶ Ἀντιπροσωπεῖαι, ὅταν εἶναι ἄξιαι τῶν λαῶν τῶν καὶ ἄξιαι τῶν μεγάλων καὶ ἱστορικῶν τῶν ἀποστολῶν, εὑρέθησαν πάντοτε εἰς τὸ παρελθὸν εἰς τὴν ἔπαλξιν τοῦ μεγάλου καθήκοντος καὶ δὲν εἶναι ὀλίγαι αἱ ἱστορικαὶ περιστάσεις κατὰ τὰς ὁποίας τὸ καθῆκον αὐτὸ τὰς ἔταξεν ἐν διαρκαῖς καὶ ἀδιακόποις συνεδριάσεσιν ἐπὶ ἡμέρας καὶ νύκτας καὶ ἑβδομάδας καὶ μῆνας ἀκόμη, ἀγωνιζομένας νὰ λυγίσουν καὶ αὐτὴν τὴν μοῖραν χάριν τῆς τύχης τοῦ Ἔθνους. Δὲν εἶναι λοιπόν, κ. συνάδελφοι, αἱ συζητήσεις αἱ ὁποῖαι βλάπτουν, ἀρκεῖ βεβαίως αἱ συζητήσεις νὰ ἔχουν ὀρθὴν κατεύθυνσιν, καὶ, αὐτὸ κυρίως, καὶ πρὸ παντός, αἱ Κυβερνήσεις νὰ γνωρίζουν νὰ ἐπωφελοῦνται τῶν συμπερασμάτων τὰ ὁποῖα ἐνδεχομένως εἶναι δυνατὸν νὰ προκύπτουν ἐκ τῶν συζητήσεων τούτων. Ἡ σημερινὴ συζήτησις, κ. βουλευταί, προεκλήθη ἐκ πρωτοβουλίας τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τούτου ἀναλύσας κατὰ βάθος καὶ τὴν Ἑλληνικὴν καὶ τὴν διεθνῆ πραγματικότητα εἰς τὴν μακράν του ἀγόρευσιν, ἐνόμισεν ὅτι ἐπέστη ὁ χρόνος ἵνα διαχωρήσῃ τὰς εὐθύνας του ἀπὸ τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἕως ἐδῶ μὲν οὐδεὶς ψόγος. Ἀλλὰ ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος προέβη ἔτι περαιτέρω ποιησάμενος ἔκκλησιν πρὸς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας ἵνα ἀρθῶσιν ὑπεράνω τῶν κοινῶν κομματικῶν, ὅπως εἶπε, δεσμῶν, καὶ ἀνατρέψωσι τὴν Κυβέρνησιν σῴζοντες τὸ Ἔθνος. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔχει πάντα λόγον νὰ γνωρίζῃ ὁπόσον βαθύτατος εἶναι ὁ σεβασμός μου, καὶ ὁπόσον ἄπειρος εἶναι ἡ ἐκτίμησίς μου καὶ εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ εἰς τὰ πρόσωπα ὅλων τῶν ἄλλων ἀξιοτίμων ἀρχηγῶν τῶν ὑπολοίπων Κοινοβουλευτικῶν κομμάτων ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Διότι ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ τὴν στιγμὴν ταύτην πρὸς ὑμᾶς καί, ἐλπίζω, καὶ ὁλόκληρος ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονήσῃ, κ. βουλευταί, ὅτι οἱ ἡγέται τῶν κοινοβουλευτικῶν κομμάτων εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, εἴτε διαχειρίζονται τὰς κοινὰς ὑποθέσεις εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε ὑπηρετοῦν τὴν πατρίδα εἰς τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ἀποτελοῦν τὰ πολύτιμα ἐθνικά μας κεφάλαια εἰς τὰ ὁποῖα στηρίζομεν καὶ τὰς σημερινὰς καὶ τὰς αὐριανὰς ἐλπίδας τοῦ Ἔθνους. Ὅμως ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ εἴπω ὅτι κατὰ πλάνην πιστεύει, ἐὰν πιστεύῃ, ὅτι ἡ σημερινὴ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς παρέχουσα ἐνδεχομένως καὶ σήμερον τὴν ἐμπιστοσύνην της εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀνανεώνουσα ἐνδεχομένως τὸ στήριγμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐξακολουθήσῃ διοικοῦσα τὰς κοινὰς ὑποθέσεις μας, ὑπόκειται εἰς τὴν πίεσιν οἱωνδήποτε κομματικῶν, κομματικῆς φύσεως δεσμῶν. Ἐφθάσαμεν ἀτυχῶς ἴσως, ἢ μᾶλλον, βεβαίως ἀτυχῶς, εἰς τὸ σημεῖον ὥστε κανεὶς κομματικὸς δεσμὸς ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι εἰλικρινὴς καὶ ἔντιμος καὶ σύμφωνος πρὸς τὸ Κοινοβουλευτικὸν καθεστώς, νὰ μὴν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν ἀνησυχίαν τῆς ἐθνικῆς μας ψυχῆς καὶ εἰς τὴν ἀγωνίαν τῆς ἐθνικῆς μας συνειδήσεως. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, πρέπει νὰ εἶχε σαφῆ τὴν συνείδησιν ὅταν ὁμίλει χθὲς ὅτι εἶχεν ἐνώπιόν του ἀκροατήριον ἐκ βουλευτῶν τὸ ὁποῖον ἐνεφάνιζε τὴν ἀγωνιῶσαν ψυχὴν τοῦ Ἔθνους συμπεπιεσμένην εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἐκ βουλευτῶν οἱ ὁποῖοι ὑπὲρ πάντα κομματικὸν δεσμὸν καὶ πᾶσαν ἐπίδρασιν κομματικὴν ἀνεζήτουν ἁπλῶς τὸν τρόπον καὶ τὰ μέσα τῆς σωτηρίας τοῦ Ἔθνους. Ἐὰν συμβαίνῃ ἡ σημερινὴ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς νὰ μὴν εἶναι σύμφωνος ὄχι βεβαίως μὲ τὴν κρισιμότητα τῆς καμπῆς τὴν ὁποίαν διερχόμεθα ἀλλὰ μὲ τὴν χρησιμότητα τῆς λύσεως τὴν ὁποίαν μᾶς προτείνει, μὲ τὴν χρησιμότητα ἰδίᾳ τῆς ἀνάγκης τῆς δημιουργίας μιᾶς ἀκόμη περιόδου ἀκυβερνησίας εἰς τὸν τόπον, καὶ τὴν χρησιμότητα τῆς ἐπαναλήψεως ἑνὸς πειράματος ἐπὶ τῆς κλίνης τοῦ μεγάλου ἀσθενοῦς πρὸς τὸν ὁποῖον ὅλοι μὲ πάθος καὶ ἀφοσίωσιν ἀποβλέπομεν, τοῦτο συμβαίνει διότι ἔχομεν πικρὰν πεῖραν ἐκ τοῦ μακροῦ παρελθόντος, καὶ διότι κυρίως ὅσον ἀφορᾷ ἐμὲ προσωπικῶς δὲν ἔχω ἀκόμη τὰ στοιχεῖα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ μὲ ἔπειθον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ δὲν ἐξεπλήρωσεν ἢ ἔφθασεν ὁ καιρός, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ἀποστολὴν ἐκείνην εἰς τὴν ὁποίαν ἐκ τῆς ψήφου ἡμῶν ἦτο καὶ εἶναι τεταγμένη. Καὶ τὴν τελευταίαν αὐτὴν σκέψιν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε δι’ ὀλίγων νὰ ἀναλύσω πρὸς ὑμᾶς. Ὅτε πρὸ ὀλίγων μηνῶν ἐδίδομεν ἀνεπιφυλάκτως τὴν ψῆφον τῆς ἐμπιστοσύνης μας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν τὴν σημερινὴν τῶν δύο συνεργαζομένων κομμάτων, ἡ ἀπόφασίς μας ἐκείνη ἦτο συνέπεια βαθυτέρας καὶ ὑπερτάτης συναισθήσεως τῶν ὑποχρεώσεών μας, πρὸς τὸ κινδυνεῦον Ἔθνος, ἐνώπιον τοῦ μεγάλου προβλήματος τῆς ἐξασφαλίσεως τῆς πολιτικῆς ὑποστάσεως τῆς κινδυνευούσης πατρίδος, ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς συναισθήσεως, ἐνθυμεῖσθε, κύριοι συνάδελφοι, ἡ πλειοψηφία τῆς ἐποχῆς ἐκείνης τῆς Κυβερνήσεως δηλαδὴ τῶν 7 Ἀρχηγῶν, ἐνόμιζεν ὡς μόνην ὀρθὴν καὶ μόνην ἐνδεδειγμένην διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας, τὴν ἄσκησιν τῆς δυναμικῆς λεγομένης πολιτικῆς. Ἀλλ’ εὑρέθημεν ἐνώπιον ἀδυναμίας ἀποτελεσματικῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, δηλαδὴ τῆς διὰ τῆς βίας καταστολῆς τῆς βίας, τῆς πολιτικῆς δηλαδὴ τὴν ὁποίαν ὠνομάζαμεν τότε δυναμικὴν ἐπιβολὴν ἐπὶ τῆς ἀνταρσίας καὶ τοῦτο διότι ἕνα κόμμα μεγάλο, ἱστορικῆς προελεύσεως, ἱστορικῆς δράσεως διὰ τὴν πολιτικὴν ζωὴν τοῦ τόπου ἡμῶν, διεκήρυσσε μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης ὅτι εἶχε τὸ μέσον καὶ τὸν τρόπον νὰ καταστείλῃ τὴν ἀνταρσίαν, ἄνευ περαιτέρω αἱματοχυσίας, ἄνευ περαιτέρω ἐξακολουθήσεως τοῦ πολέμου. Ἐκ τῆς διακηρύξεως αὐτῆς, κύριοι βουλευταί, ἑνὸς κόμματος ἱστορικῆς προελεύσεως, ἀλλὰ καὶ δράσεως ἱστορικῆς, ὅπως εἶπον, ἦτο ἑπόμενον καὶ φυσικὸν νὰ ἐπηρεάζεται ἕνα μεγάλο τμῆμα τοῦ δεινοπαθοῦντος καὶ δοκιμαζομένου λαοῦ, τὸ ὁποῖον τμῆμα φυσικὸν ἦτο νὰ διερωτᾶται: Πρὸς τί λοιπόν, ἡ συνέχισις αὐτῆς τῆς αἱματοχυσίας, ἀφοῦ εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας ἦτο δυνατὸν νὰ φθάσωμεν καὶ διὰ μιᾶς μεθόδου ἡ ὁποία θὰ ἀπέδιδε τὸ ποθούμενον ἀποτέλεσμα ἄνευ περαιτέρω θυσιῶν; Καὶ τὸ χειρότερον, κ. βουλευταί, ἦτο ὅτι ἐκ τῆς διακηρύξεως τοῦ κόμματος αὐτοῦ, ἦτο φυσικὸν νὰ ἐπηρεάζωνται ἐκτὸς ἀπὸ τὸ τμῆμα αὐτὸ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ οἱ κυρίως βοηθοί μας εἰς τὴν προσπάθειαν αὐτὴν τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς λαίλαπος ἡ ὁποία ἐπέδραμεν κατὰ τῆς Ἑλλάδος, οἱ κυρίως αὐτοὶ βοηθοί μας, οἱ ὁποῖοι μᾶς παρέχουν τὰ μέσα τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς ἀνταρσίας καὶ τῆς ὑλικῆς ἐνισχύσεως τῆς χώρας μας, δηλαδὴ ὁ συμμαχικὸς παράγων. Καὶ ἦτο ἑπόμενον ὁ παράγων αὐτὸς νὰ φρονῇ ὅτι ἀποτελεῖ τὸ ὀλιγώτερον παραφροσύνην νὰ διαθέτῃ ἑκατομμύρια ὁλόκληρα δολλάρια, πρὸς συνέχισιν τῆς πολεμικῆς προσπαθείας, ἐνῷ τὰ ἑκατομμύρια αὐτὰ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ διατεθοῦν εἰς τὴν εἰρηνικὴν προσπάθειαν τῆς οἰκονομικῆς ἀνασυγκροτήσεως τῆς χώρας. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, δι’ ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς τῆς τότε πλειοψηφίας, ἡ ὁποία παρ’ ὅλα ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἔχει ἐθνικὴν συνείδησιν καὶ βλέπει ὑπεράνω τοῦ συμφέροντος τοῦ κόμματος, τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, δι’ ἡμᾶς τοὺς βουλευτὰς τῆς πλειοψηφίας, ἡ εἴσοδος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπετέλει βεβαίως μείωσιν κομματικὴν ἀλλὰ καὶ καθῆκον ἐπιτακτικόν. Ἀπετέλει ἐντολὴν ἑνὸς λαοῦ χειμαζομένου καὶ αἱμάσσοντος, νὰ δώσωμεν τότε, ψῆφον ἀνεπιφυλάκτου ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῶν δύο κομμάτων. Καὶ ἐδώσαμεν τὴν ψῆφον αὐτήν, ὅπως ἀντιλαμβάνεσθε, εἴτε διὰ νὰ γίνῃ τὸ θαῦμα τὸ ὁποῖον ἐπεκαλεῖτο τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ θαῦμα τῆς αἰσθηματικῆς ἐπιβολῆς τοῦ κατευνασμοῦ ἐπὶ τῆς ἀνταρσίας, εἴτε εἰς περίπτωσιν ἀποτυχίας τοῦ θαύματος αὐτοῦ, διὰ νὰ πεισθοῦν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπετέλουν τὸν ἀναγκαιότερον παράγοντα ἡμῶν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνταρσίας, ὅτι ὁ ἀγὼν αὐτὸς εἰς τὸν τόπον αὐτὸν δὲν εἶναι ἐσωτερικός, ὅτι ὁ ἀγὼν αὐτὸς εἶναι Σλαυϊκὸς καὶ Ἰμπεριαλιστικός, ἐκτεινόμενος εἰς κατάκτησιν τῆς Ἑλλάδος, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ κομμουνιστικοῦ ἀγῶνος, ὅτι ἐπὶ τέλους ὁ ἀγὼν αὐτὸς εἶναι τοιοῦτος, ὥστε ἐὰν ἤθελον οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι νὰ κρατήσουν τὴν Ἑλλάδα ἔξω τοῦ κύκλου τοῦ σιδηροῦ παραπετάσματος, θὰ ἦσαν ὑποχρεωμένοι νὰ παράσχουν ἄφθονα πλέον καὶ τάχιστα ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις τῶν δύο μεγάλων κομμάτων ἤθελε ζητήσει ὡς ἀναγκαῖα καὶ χρήσιμα διὰ τὴν προάσπισιν τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὴν ἄδικον καταστροφήν. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐδώσαμε τότε τὴν ψῆφον τῆς ἐμπιστοσύνης μας εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν. Καὶ ὁ μὲν κατευνασμός, δηλ. ὁ συναισθηματισμὸς τοῦ κατευνασμοῦ, κύριοι συνάδελφοι, βεβαίως ἀπέθανε. Καὶ δὲν εἶναι σήμερον ὁ καιρὸς νὰ τὸν νεκρολογήσωμε, διὰ νὰ εἴπωμε πόσην μεγάλην βλάβην καὶ ζημίαν ἐπροξένησεν εἰς τὴν χώραν διὰ τῆς ἀπωλείας καὶ πολυτίμου χρόνου καὶ πολυτίμου ἠθικοῦ εἰς τὸν χειμαζόμενον λαόν. Παραμένει ὅμως ἡ ἄλλη ἐκείνη ἐλπίς μας, ἡ ἐλπίς, ὅτι διὰ τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, θὰ ἐπείθοντο οἱ μεγάλοι μας Σύμμαχοι, ὅτι ὁ ἀγὼν δὲν εἶναι, ὅπως εἶπον, ἀγὼν συναισθηματισμοῦ, ἀλλὰ εἶναι ἀγὼν μέχρι θανάτου. Ὅταν λέγω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἐπείσθην ἀκόμη ὅτι ἦλθεν ὁ καιρὸς νὰ εἴπω ὅτι, ἡ Κυβέρνησις, ἔπαυσεν ἀνταποκρινομένη πρὸς αὐτὴν, τὴν ἐντελῶς ἰδιαιτέραν της ἀποστολήν, ὅταν λέγω, ὅτι δὲν ἔχω ἀκόμη τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ μὲ πείσουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξεπλήρωσεν ἢ δὲν δύναται ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς νὰ ἐκπληρώσῃ τὸν προορισμὸν τὸν ὁποῖον ἔταξεν εἰς αὐτὴν ἡ ὁμόθυμος τῆς Βουλῆς ψῆφος, πρό τινων μηνῶν, ἀκριβῶς τοῦτο ἠννόουν. Ἠννόουν ὅτι ἡ ἐλπὶς ἐκείνη περὶ τοῦ ὅτι ὁ ἀγὼν δὲν εἶναι μόνον ἀγὼν ὑπάρξεως δι’ ἡμᾶς ἀλλὰ καὶ ἀγὼν ὑπερτάτων συμφερόντων διὰ τοὺς μεγάλους μας Συμμάχους, δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἐξέλιπει τὴν στιγμὴν ταύτην, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος θέτει ζήτημα ἀνατροπῆς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Εἶναι, δηλαδή, ὑπὸ κρίσιν, κύριοι βουλευταί, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ λυθῇ ἡ ἀπορία τοῦ βουλευτικοῦ Σώματος, περὶ τοῦ ἐὰν, ἡ Κυβέρνησις, ἐκπληροῦσα ἐκείνην τὴν ἐπιτακτικὴν ἐντολὴν τῆς λαϊκῆς Ἀντιπροσωπείας, ἔθεσεν ἢ δὲν ἔθεσεν ὠμῶς εἰς τοὺς πολυτίμους μας φίλους καὶ Συμμάχους τὸ πρόβλημα τῆς Ἑλληνικῆς βοηθείας, ὅπως τὴν θεωρεῖ ἀναγκαίαν καὶ χρήσιμον ἡ πορεία τῶν γεγονότων ἐν Ἑλλάδι. Διότι πέραν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δὲν ἔχω, ἐγὼ τοὐλάχιστον προσωπικῶς καὶ ἐλπίζω καὶ μέγα μέρος τῆς πλειοψηφίας, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀπηυθύνθη ὁ Ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, δὲν ἔχω κανένα λόγον, νὰ στερήσω τῆς ἐμπιστοσύνης μου τὴν Κυβέρνησιν. Ἐν τῷ μέσῳ τῶν ἀπείρων κλυδωνισμῶν, τοὺς ὁποίους ἀπὸ διετίας ὑφίσταται τὸ ἐθνικὸν μας σκάφος ἐκ τῶν γνωστῶν ἔσω καὶ ἔξω τῆς Ἑλλάδος γεγονότων, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρέλειψε πᾶν ὅ,τι ἦτο δυνατόν, νὰ ἐπιτελέσῃ ἐφ’ ὅλων τῶν τομέων τῆς Κρατικῆς προσπαθείας. Ἐκεῖνος ὁ τομεὺς, ὁ ὁποῖος πραγματικῶς παρέμεινεν εἰς σημεῖον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑφίσταντο πολλὰ ἐρωτηματικά, εἶναι βεβαίως, ὁ τομεὺς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὅπως ἐλέγομεν πρό τινος, τῆς ὑπάρξεως, ὅπως λέγομεν σήμερον, τῆς ὑποστάσεως τῆς ἐδαφικῆς καὶ τῆς πολιτικῆς ἐλευθερίας τοῦ τόπου. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἐπιτελέσει πλήρως τὴν ἀποστολήν της αὐτήν; Ἡ Κυβέρνησις, ἐνώπιον τῆς κρισίμου, ἀληθῶς, καμπῆς, τὴν ὁποίαν διερχόμεθα, ὄχι μόνον ὡς Κράτος, ὄχι μόνον ὡς Ἔθνος, ἀλλὰ καὶ ὡς φυλή, ἔχει ἐπιτελέσει πλήρως αὐτὴν τὴν ἀποστολὴν καὶ ἔχει θέσει ὠμῶς, πρὸ τῶν Συμμάχων μας, τὸ πρόβλημα τῆς πραγματικῆς βοηθείας, τῆς ὁποίας ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἑλλάς; Ἰδού, τί δὲν γνωρίζω, κύριοι βουλευταί, ἰδοὺ τί εἶναι ἀναγκαῖον νὰ μάθωμε, κύριοι βουλευταί, καὶ ἰδοὺ τὶ εἶναι χρήσιμον νὰ ἐξηγήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅταν νομίσῃ ὄχι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τοῦ πολιτικοῦ ζητήματος, ὅτι εἶναι καιρός, νὰ τὸ ἐξηγήσῃ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Διότι δὲν διαφεύγει τὴν ἀντίληψιν κανενὸς ὅτι ἡ Ἑλλὰς διεξάγει τὸν σκληρότερον τῶν ἀγώνων. Εἰς τοῦτο εἴμεθα ἀπολύτως σύμφωνοι μὲ τὸν Ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος. Ἡ Ἑλλάς, διεξάγει τὸν σκληρότερον τῶν ἀγώνων καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, τὸν ὁποῖον ἡ πληγωμένη ψυχὴ τοῦ Ἔθνους προεβλήθη διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν ἡρωϊκὸς καὶ ἀκάματος καὶ ἄκαμπτος ἀκρίτας τῆς ἐλευθερίας ὅλων τῶν ἐλευθέρων λαῶν, εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν ἡ Ἑλλὰς ἔχει δυστυχῶς ἀνάγκην ταχείας καὶ ἐπαρκοῦς βοηθείας. Τὸ δυστυχῶς αὐτὸ ἔχει τὴν αἰτίαν του εἰς τὸ γεγονός, τὸ ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἡ σημερινὴ δὲν ὁμοιάζει πρὸς τὴν Ἑλλάδα τοῦ 1940, παρὰ μόνον κατὰ τὴν ἄκαμπτον ψυχικήν της δύναμιν. Ἕνας θρυλικὸς πόλεμος ἐναντίον δύο μεγάλων Αὐτοκρατοριῶν καὶ ἡ σκληρὰ δοκιμασία τῆς μακρᾶς τριπλῆς κατοχῆς, συνετέλεσαν, ὥστε ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ σήμερον, δυστυχῶς, ἀνάγκην καὶ ἐπαρκοῦς καὶ πρὸ παντός, ταχείας βοηθείας. Εἰς τὸ ὅλον πρόβλημα τὸ ἡμέτερον, αὐτό, κύριοι συνάδελφοι, νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ Ἀχίλλειος πτέρνα, ἡμῶν ἢ τῶν συμμάχων μας, ἂς μὴ τὸ ἐξετάσωμε τώρα. Διότι ἐὰν ἐπιχειροῦμε νὰ τὸ ἐξετάσωμε, κύριοι βουλευταί, θὰ εὑρισκόμεθα, ἴσως, εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ διαπιστώσωμεν, ὅτι ἐὰν ἡ Ἑλλάς, δὲν ἀπεφάσιζε νὰ γράψῃ τὴν ἐποποιΐαν τῆς Πίνδου, θὰ εὑρίσκετο σήμερον εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἄνεσιν τῆς Τουρκίας, ἢ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἄνεσιν τοῦ Βελγίου καὶ ἄλλων τόσων Κρατῶν, τὰ ὁποῖα δὲν ἐπολέμησαν ὅπως ἡ Ἑλλάς, καὶ τὰ ὁποῖα ὅμως, σήμερον, εἶναι Κράτη νικηφόρα καὶ ἰσχυρά. Καὶ ἀκόμη, ἐὰν ἡ Ἑλλάς δὲν ἔδιδε ἀφελῶς πίστιν εἰς τὰς ἀτέρμονας ἐκείνας ραδιοφωνικὰς ἐκπομπὰς τῶν Συμμαχικῶν σταθμῶν, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας καὶ ἀπὸ νυκτὸς μέχρι πρωΐας, διεκήρυσσον τὴν ἀνάγκην τῆς καταστροφῆς τῶν πάντων εἰς τὸν τόπον αὐτόν, χάριν τῆς ἀντιστάσεως, ἡ Ἑλλάς, θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ σήμερον ἐνώπιον τοῦ μεγάλου της κινδύνου καὶ τὸν στρατόν της καὶ τὰς συγκοινωνίας της καὶ τὴν οἰκονομίαν της. Ἄς μὴ τὸ ἐξετάσωμε λοιπόν, αὐτό, τὸ τίνος εἶναι Ἀχίλλειος πτέρνα, αὐτὸ τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὅλον ἐθνικόν μας πρόβλημα. Ἔχει ὅμως ἀνάγκην ἐπαρκοῦς, ὅπως εἶπον καὶ πρὸ παντὸς, ταχείας βοηθείας ἡ Ἑλλάς, διὰ νὰ ἀντεπεξέλθῃ εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, εἰς τὸν ὁποῖον τὴν ἐνέπλεξεν ὁ Σλαυϊκὸς Ἰμπεριαλισμός, ἐνισχυθεὶς ἐπαρκῶς, ἐπαρκέστατα ἀπὸ τὴν εὐπιστίαν τῶν καλυτέρων καὶ εἰλικρινεστέρων μας φίλων. Αὐτὴ ἡ βοήθεια τῆς ὁποίας ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἑλλὰς μᾶς παρέχεται ἢ θὰ μᾶς παρασχεθῇ εἰς βαθμὸν καὶ ρυθμὸν ἐπιτρέποντα τὴν ἔγκαιρον ἀνασύστασιν καὶ ἀναδιοργάνωσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ εἰς τὴν παρελθοῦσαν ἀξίαν του, ἐπὶ σκοπῷ ὅπως, ὁ στρατὸς αὐτὸς προσπαθήσῃ καὶ ἐπιτύχῃ νὰ ἀποτρέψῃ μίαν ἄνευ προηγουμένου ἴσως εἰς τὴν μακραίωνα ἱστορίαν τῆς Ἑλλάδος ἐθνικὴν καταστροφήν. Ἰδού, κύριοι βουλευταί, τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον τίθεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶναι, ὅπως ἀντελήφθην, τὸ ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον καίει μὲ τὴν ἀγωνίαν του τὴν ψυχὴν τοῦ δοκιμαζομένου σήμερον Ἔθνους. Εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό βεβαίως, ἐμποδίζει ἴσως, κάπως τὴν ἀπάντησιν καὶ μία σύγχυσις ἡ ὁποία παρατηρεῖται εἰς τὸν ὁρίζοντα ἔξω τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ ἡ πορεία, ὀφείλομε νὰ τὸ ὁμολογήσωμε, κύριοι, τῶν γεγονότων...

§56Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Νομίζω, ὅτι, ἡ συζήτησις τοῦ θέματος τούτου συμπίπτει μὲ τὸ μήνυμα τοῦ Προέδρου τῆς Ἀμερικανικῆς Συμπολιτείας πρὸς τὸ Κογκρέσσον, ἐξ οὗ καταφαίνεται ἡ ἔκτασις τῆς βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ καὶ ὁ τρόπος, καθ’ ὅν οἱ Μεγάλοι μας Σύμμαχοι ἀντιλαμβάνονται τὴν τοποθέτησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ προβλήματος, ὡς καθαρῶς στρατιωτικοῦ, ἀνεξαρτήτου τῆς ἀνασυγκροτήσεως. Νομίζω, ὅτι μεγάλο μέρος τῆς ἀπαντήσεως, διὰ νὰ μὴ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας περὶ τοῦ τὶ ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, περιέχει τὸ μήνυμα τοῦ Προέδρου Τροῦμαν, ὅπερ ἀποτελεῖ θεμελιώδη σταθμόν, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐξέλιξιν τῶν συζητήσεων καὶ τὴν ὑποστήριξιν τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα ζωηρά).

§57Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐὰν ὑποτεθῇ πὼς ἔχει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐνθαρρυντικὰς ἐνδείξεις παροχῆς βοηθείας, ἀνεξαρτήτως ἐκείνων, τὰ ὁποῖα διαβάζομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, νομίζω πὼς ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὰς ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ συμμετάσχῃ καὶ ἡ Βουλὴ τῆς χαρᾶς.

§58Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τίποτε πέραν τῶν ὅσων περιέχονται εἰς τὸ μήνυμα τοῦ Προέδρου. Τὸ μεσονύκτιον θὰ ὁμιλήσω ἀπὸ τοῦ Ραδιοφωνικοῦ Σταθμοῦ διὰ νὰ εὐχαριστήσω τὸν Πρόεδρον Τροῦμαν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§59Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θεωρῶ εὐτυχῆ τὴν στιγμήν, ἡ ὁποία, διαρκούσης τῆς ὁμιλίας μου καὶ ἐξ ἀφορμῆς ὅσων εἶχα τὴν τιμήν νὰ εἴπω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν σᾶς ἔδωκε τὴν εὐκαιρίαν νὰ προβῆτε εἰς μίαν δήλωσιν, ὄντως ἱκανοποιητικήν. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν ἡμεῖς ἀπὸ τοὺς μεγάλους μας συμμάχους, εἶναι ἴσως, κάτι περισσότερον ἐκείνου τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς τοὐλάχιστον ἐμφανίζεται ὅτι προσπαθοῦν νὰ μας δώσουν καὶ αὐτὸ τὸ κάτι τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν, τὸ ζητοῦμε, κυρίως, ταχέως, ταχύτατα, διὰ νὰ μὴ συμβῇ κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ μᾶς προλάβουν ἐνδεχομένως, ἐν ὄψει τοῦ πολέμου αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον διεξάγομεν, γεγονότα διεθνοῦς ἴσως, φύσεως, ἢ ἄλλα τοιαῦτα, πάντως ὅμως γεγονότα δυσυπολογίστων συνεπειῶν.

§60Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ὄπισθεν ὅμως τῶν γεγονότων, οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ὑπάρχουν αἱ μεγάλαι Δυνάμεις.

§61Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ἔχωμε τὴν πολύτιμον συμπαράστασιν τῶν μεγάλων μας συμμάχων. Καὶ μέχρι τοῦδε εἴχομεν τὴν πολύτιμον συμπαράστασιν τῶν μεγάλων συμμάχων μας, τὴν ἠθικὴν συμπαράστασιν καὶ βεβαίως, ἦτο τοῦτο μία πολύτιμος ἐνθάρρυνσις. Εἴχομεν μέχρι τοῦδε καὶ τὴν οἰκονομικὴν ἐνίσχυσιν, δι’ ὀλίγων ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων δολλαρίων χάρις εἰς τὰ ὁποῖα, πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ζῶμεν ὅσοι ζῶμεν ἀκόμη εἰς τὸν δυστυχῆ καὶ δοκιμαζόμενον αὐτὸν τόπον. Βεβαίως, αὐτὰ τὰ εἴχομεν, τὰ ἔχομεν καὶ εὐγνωμονοῦμε διότι τὰ ἔχομε. Καὶ μὲ αὐτὰ τὰ ὀλίγα, τὰ ὁποῖα εἴχομεν ἕως τώρα, κατωρθώσαμε, βοηθούσης τῆς διαρκῶς προβαλλομένης ἀδαμάστου Ἑλληνικῆς ψυχῆς, νὰ ἀνανεώσωμεν εἰς τὴν Κόνιτσαν καὶ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἰς τὸν Πλάτανον καὶ εἰς μυρίας ἄλλας Κονίτσας, τὸν θρῦλον τῆς Ἀλβανίας. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβαλία καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρέλθῃ ποτὲ εὐκαιρία κατὰ τὴν ὁποίαν, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, νὰ μὴν ἐνθυμηθῇ πόσον τεραστίαν συμβολὴν παρέσχεν ἡ ἀθάνατος Ἑλληνικὴ ψυχὴ εἰς τὰς Κονίτσας αὐτὰς τῆς Βορ. Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, κ. βουλευταί, ἡ Κυβέρνησις, ἀξιότιμε κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ, ὅτι συνέπεσε νὰ ἡγῆται τῶν τυχῶν τοῦ Ἔθνους, εἰς τὴν κρισιμωτέραν περίοδον τὴν ὁποίαν ἐγνώρισεν ἡ μακραίων ἱστορία τῆς Ἑλλάδος. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀγνοῇ ὅτι, ὄπισθεν τῆς καμπῆς, τὴν ὁποίαν σήμερον διέρχεται τὸ Ἔθνος εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι ἡ λύτρωσις, νὰ εἶναι ἡ σωτηρία, ὅπως εἶναι δυνατὸν νὰ εἶναι καὶ ἡ καταστροφή, κάτι πλέον, ἡ ἐξαφάνισις τῆς φυλῆς, ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς. Οὐδέποτε μία Κυβέρνησις, ἔφερε ἐπὶ τῶν ὤμων τῆς τραγικώτερον ἐθνικὸν βάρος. Αὐτὸς ὁ σιδηροῦς συλλογισμὸς, κ. βουλευταί, αὐτὸς ὁ χαλύβδινος συλλογισμός, μᾶς ἀναγκάζει νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἤδη σαφῆ τὴν διαπίστωσιν τοῦ ὅτι, ἡ βοήθεια ἡ ὁποία μᾶς παρέχηται καὶ ἐκείνη, ἡ ὁποία, κατ’ εὐτυχῆ συγκυρίαν ἐξαγγέλληται ἀπόψε, ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ μᾶς παρασχεθῇ ἀπὸ τοὺς φίλους καὶ συμμάχους μας Ἀμερικανοὺς, ὤφειλε νὰ εἶναι, ὄχι μόνον ἐπαρκὴς εἰς ἀριθμόν, ἀλλὰ καὶ ταχεῖα, ταχυτάτη εἰς ρυθμόν, διὰ νὰ μὴ ἔχωμε τὰς συνεπείας ἐκείνας περὶ τῶν ὁποίων προηγουμένως ὡμίλησα. Διότι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει σαφῆ καὶ ἀναμφισβήτητον αὐτὴν τὴν διαπίστωσιν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει σαφῆ, εἶπον, καὶ ἀναμφίβολον τὴν βεβαιότητα, ὅτι ἡ παρεχομένη καὶ παρασχεθησομένη βοήθεια θὰ εἶναι τοιαύτη εἰς ποσόν καὶ τοιαύτη εἰς ρυθμόν, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζῃ τὴν πρὸ παντὸς ἄλλου δυσοιώνου γεγονότος συντέλεσιν τῆς νίκης, ἐναντίον τῆς συμμοριακῆς δράσεως, τότε, τὸ γεγονός, ὅτι, παρὰ τοῦτο ἐξακολουθῆ νὰ διατηρῇ τὴν εὐθύνην τῆς διακυβερνήσεως τῶν κοινῶν καὶ τὴν εὐθύνην τοῦ μεγάλου αὐτοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος, εἶναι βεβαίως μία πρᾶξις, ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατόν, κατ’ οὐδένα τρόπον νὰ χαρακτηρισθῇ. Ἡ ἱστορία, κύριοι, μᾶς παρέχει διδάγματα. Καὶ τὰ διδάγματα τῆς ἱστορίας, τὰ διδάγματα τοῦ παρελθόντος παρέχουν μαθήματα διὰ τὸ μέλλον. Καὶ ἴσως εἶναι δι’ αὐτὸ ποὺ ἔχει τὴν περίεργον ἰδιότητα νὰ ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἱστορία, ἑκάστοτε εἰς τὴν ζωὴν τῶν λαῶν. Αὐταὶ εἶναι, κ. βουλευταί, αἱ ἀντιλήψεις μου, τὰς ὁποίας πιστεύω ὅτι ὤφειλα νὰ εἴπω, πιστεύων εἰς τὸ γεγονός, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐν ὄψει τοῦ τεραστίου κινδύνου, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖ τὸ Ἔθνος καὶ τὴν φυλήν, ἔχει ἤδη, ὅπως ἐβεβαίωσεν ὁ ἀξιότιμος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, σαφῆ καὶ ἀναμφίβολον τὴν διαπίστωσιν ὅτι, μᾶς παρέχεται καὶ θὰ μᾶς παρασχεθῇ ἐγκαίρως ἡ βοήθεια. Καὶ ἐάν, ἐγώ, ἐνόμιζα, κύριοι, ὅτι ἴσως τοῦτο, δὲν εἶναι πρᾶγμα, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἐδικαιούμην νὰ προκαλέσω δημοσίας ὁμολογίας τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, εὐτυχῶς, γνωρίζων ἐκεῖνος καὶ τὰ πράγματα καὶ τὰς εὐθύνας του, ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο ἀπόψε νὰ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλήν, μίαν εἴδησιν ἐκτάκτως εὐχάριστον, μίαν εἴδησιν, ἡ ὁποία ἀναμφιβόλως, ἐνισχύει τὰς ἀπόψεις ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζομεν, ὅτι ἴσως δὲν ἐπέστη ὁ καιρὸς διὰ νὰ εἴπωμεν ὅτι, ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει πλέον λόγον ὑπάρξεως ἐν τῇ σημερινῇ της συνθέσει. Καί, τερματίζων, θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἀνήκει εἰς τὰς εὐθύνας συνειδήσεως τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἐκτιμήσῃ ἐάν, μὲ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον, θὰ μᾶς παρασχεθῇ αὐτὴ ἡ βοήθεια, εἶναι ἐνδεδειγμένον νὰ κρατήσῃ τὴν ἀρχὴν εἰς τὰς χεῖράς της. Διότι ὅπως καὶ προηγουμένως εἶπον, οἱοσδήποτε δισταγμὸς καὶ οἱαδήποτε ἀμφιβολία ἐπὶ τοῦ ὅτι ἡ βοήθεια αὐτὴ θὰ παρασχεθῇ κατὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις νομίζει, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ παρασχεθῇ, θὰ ἦτο λόγος σοβαρὸς διὰ μίαν Κυβέρνησιν Ἐθνικῆς συνειδήσεως, ὅπως εἶναι ἀδιαφιλονεικήτως ἡ Κυβέρνησις, πρὸς τὴν ὁποίαν ἀπευθύνομαι, νὰ καταλείπῃ ἡ ἰδία τὴν ἀρχήν, ἀμέσως, χωρὶς νὰ ἀναμένῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Σώματος ἐπὶ τῆς οἱασδήποτε προτάσεως, περὶ ψήφου ἐμπιστοσύνης. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἀπασχολήσω περισσότερον, κύριοι βουλευταί. Ἡ ἐντύπωσις, τὴν ὁποίαν ἀποκομίζομε, τὴν ἑσπέραν ταύτην, εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δικαιούμεθα ἀκόμη νὰ ἐμπιστευώμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὑπὸ τὴν σημερινήν της σύνθεσιν. Βεβαίως δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἰσχυριζόμην, ὅτι ἡ σύνθεσις αὐτῆς ἐν ταῖς λεπτομερείαις, εἶναι ἡ ἀρίστη, καὶ ἐδόθη ἄλλοτε, εἰς τὸν ἔχοντα τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῇ πρὸς ὑμᾶς, ἡ εὐκαιρία νὰ ὑπομνήσῃ, ὅτι ἴσως ἐξ αἰτίας τῆς συνθέσεως αὐτῆς πολλὰ πράγματα εἰς τὸν τόπον αὐτόν, δὲν εἶναι εἰς τὴν θέσιν των. Ἀλλὰ ὅταν τίθεται τὸ ζήτημα ὡς πολιτικὸν ζήτημα, ὡς ἐτέθη ἀπὸ τὸ Δημοκρατικὸν–Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, εἶναι αἱ γενικαὶ γραμμαί, ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι, θὰ κατευθύνουν τὰς σκέψεις μας. Καὶ αἱ σκέψεις μας αἱ γενικαί, εἶναι κυρίως ὅτι, τὴν στιγμὴν ταύτην ἡ κυρία, ἡ χονδρὴ γραμμή, ἐπὶ τῆς ὁποίας εἶναι δυνατὸν νὰ βασισθῶμεν διὰ νὰ δώσωμεν ἢ νὰ ἀρνηθῶμε ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἶναι ἡ πεποίθησις αὐτῆς, περὶ τοῦ ὅτι, θὰ μᾶς παρασχεθῇ ἔξωθεν —διότι δυστυχῶς, μόνον ἐκεῖθεν ὀφείλομεν νὰ ἀναμένωμεν— βοήθεια ταχεῖα, πλήρης καὶ ἐπαρκής, διὰ νὰ ἀποκατασταθῇ τὸ Ἔθνος εἰς τὴν προτέραν του αἴγλην. (Χειροκροτήματα).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ε. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον.

§63Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖος ἔχει σειράν, κ. Πρόεδρε;

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω μπροστά μου μίαν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἄφησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὴν ἀκολουθήσω. Σύμφωνα μὲ αὐτὴν σειρὰν ἔχει ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§65Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης μᾶς εἶναι σεβαστός, ἀλλὰ ὁ κ. Κουλουμβάκης μᾶς διδάσκει πιστὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ.

§66Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ναί.

§67Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ τὸν τηρήσῃ.

§68Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ναί.

§69Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς ζητοῦμε τὸν λόγον ὄχι διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμε προσωπικὰς φιλοδοξίας, ἀλλὰ διὰ νὰ διατρανώσωμε τὸν πόνον τῶν πληθυσμῶν τοὺς ὁποίους ἐκπροσωποῦμεν.

§70Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ Κανονισμὸς πρέπει νὰ τηρῆται ὁ νόμος τῆς νομιμότητος νὰ τηρῆται πάντοτε πιστῶς. Καὶ διὰ τοῦτο παρεκάλεσα τὸν κ. Πρόεδρον, τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ εἶπεν ἡ ἀντίληψίς μου, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη τὴν παράκλησιν.

§71ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα! (Διαμαρτυρίαι ἐκ τῆς ἀριστερᾶς).

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ ἐρωτᾶται ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα κανονίζει ὁ Κανονισμός. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐρωτήσω τοὺς ρήτορας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν πεῖραν, ἐὰν τὴν παραχωροῦν.

§73Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἶχον ἀντιληφθῆ, ὅτι προηγουμένως ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Παπαδόπουλος. Ἐγὼ παραχωρῶ τὴν θέσιν μου εἰς τὸν κ. Κουλουμβάκην.

§74Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν ὁ κ. Χατζηγιάννης ἐπιμένῃ ἐγὼ κατέρχομαι τοῦ βήματος.

§75Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω.

§76Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Τότε σᾶς παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ δώσετε τὸν λόγον.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ν. Ἀβραὰμ ἔχει τὸν λόγον.

§78Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Καὶ πάλιν, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, συζήτησις πολιτικὴ ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ἐξ ἀφορμῆς τοῦ διαρκῶς φλέγοντος ζητήματος τῆς δημοσίας τάξεως. Ἐὰν φυλλομετρήσῃ τις τὰς σελίδας τῆς Ἐφημερίδος τῶν συζητήσεων τῆς Βουλῆς, θὰ διαπιστώσῃ ὅτι, μέγα μέρος τῶν συνεδριάσεων αὐτῆς κατηναλώθη εἰς συζητήσεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ καὶ ἐπὶ τῆς πρώτης μετεκλογικῆς Κυβερνήσεως τῆς πλειοψηφίας καὶ ἐπὶ τῆς δευτέρας τῆς συνεργασίας τῶν Κομμάτων καὶ ἐπὶ τῆς σημερινῆς, εἴτε ἐξ ἀφορμῆς ἐπερωτήσεων, εἴτε πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἀνήκω εἰς τοὺς ἐμμόνως πιστεύοντας, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως, δὲν θὰ ἔπρεπε ν’ ἀποτελῇ ὁπωσδήποτε ἀντικείμενον κομματικῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἔχω μετάσχει καὶ ἐγὼ τῆς σχετικῆς συζητήσεως, ὅταν ἡ πρώτη Κυβέρνησις, κατὰ τὸν Ἰούλιον τοῦ 1946, εἰσηγεῖτο τὸ γνωστὸν Ψήφισμα, περὶ λήψεως ἐκτάκτων μέτρων, πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας ἀσφαλείας. Διετυπώθησαν τότε, ὡς ἐνθυμεῖσθε, ἀντιρρήσεις καὶ ἠμφισβητήθη ἡ εἰλικρίνεια τῶν σκοπῶν, οἱ ὁποῖοι ἐπεδιώκοντο διὰ τοῦ ψηφίσματος ἐκείνου. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐλέχθη ὅτι, τάχα ἡ ἐσωτερική μας πραγματικότης δὲν ἐδικαιολόγει παντάπασι τὴν λῆψιν ἐκτάκτων μέτρων πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν. Ἀκόμη δὲ περισσότερον, ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ τὸ εἰσηγεῖτο ἡ μετεκλογικὴ Κυβέρνησις, διότι ἐπεδίωκε νὰ κάμῃ κομματικὴν ἐκμετάλλευσιν, κατὰ τὸ ἐπικείμενον τότε πολιτειακὸν δημοψήφισμα. Ἐγένοντο ἐπίσης βραδύτερον μακραὶ σχετικαὶ ἐπὶ τοῦ θέματος συζητήσεις, ὅταν ἐσχηματίσθη πρὸ ἑνὸς ἔτους ἡ Κυβέρνησις τῆς συνεργασίας τῶν 7 Κομμάτων. Εἶχεν, ὡς γνωστόν, ἀπομείνει εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν μόνον τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Εἶχον μετάσχει τότε καὶ ἐγὼ τῶν συζητήσεων ἐκείνων καὶ, ἐνθυμοῦμαι, ὅτι εἰς τὸν ἐπίλογον τῆς ἀγορεύσεώς μου, ἐστράφην πρὸς τοὺς συναδέλφους τοῦ ἱστορικοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, πρὸς ἐκείνους μὲ τοὺς ὁποίους μὲ συνέδεον, προσωπικῶς, ἀγῶνες ἐθνικοὶ κατὰ τὸ παρελθόν, καὶ εἶπον, διερμηνεύων ἀπὸ τοῦ βήματος βαθείας καὶ αὐστηρὰς γενικωτέρας πεποιθήσεις μου: Κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὸ πράγματι ἱστορικὸν κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἵνα καὶ τοῦτο συνταχθῇ ὑπὸ τὴν σημαίαν τοῦ πραγματικοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ ὁλοκλήρου τοῦ πολιτικοῦ κόσμου, τοῦ ἐθνικόφρονος, καὶ συμμετάσχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τὸ ζήτημα τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς δημοσίας τάξεως καὶ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ Κράτους, εἶναι ζήτημα ἀπολύτως καὶ καθαρῶς ἐθνικόν. Καὶ εἶχεν εἴπει, ἄλλοτε ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ σεβαστὸς πρεσβύτης, ὅτι ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων οὐδὲν μᾶς χωρίζει οὔτε ἐπιτρέπεται νὰ κάμνωμεν ἀντιπολίτευσιν. Μᾶς ἑνώνει εἰς τὰ σημεῖα αὐτὰ ἡ Ἑλλάς. Ἀλλὰ καὶ τὸ σημεῖον τὸ ἀφορὸν τὴν ἀποκατάστασιν τοῦ Κράτους, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν του ἀπὸ τῆς ξενικῆς τυραννίας, προφανῶς ἀφεώρα εἰς ζήτημα καθαρῶς ἐθνικὸν καὶ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, δὲν ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ ἀσκῆται, στενῶς κομματικὴ ἀντιπολίτευσις, διότι ἡ ἐπιβολὴ τῆς ἐννοίας τοῦ Κράτους, ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων, δὲν ἀποτελεῖ ἄσκησιν πολιτικῆς. Ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, ἕως τώρα παρεσύρθημεν ἀπὸ τὰ κομμουνιστικὰ συνθήματα καὶ υἱοθετήσαμε τὰς θεωρίας περὶ συμφιλιώσεως, περὶ κατευνασμοῦ, περὶ ἰσοπολιτείας, περὶ νέας Βάρκιζας, περὶ δυναμισμοῦ καὶ δυναμικῆς πολιτικῆς. Διότι καὶ εἰς τὰς ἀγορεύσεις καὶ εἰς τὰς ἐγγράφους δηλώσεις τὰς ἀνακοινωθείσας εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ μέρους τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἶχε διατυπωθῆ ἀνεπιφυλάκτως ἡ γνώμη: «Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λυθῇ τὸ ἐσωτερικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον τάχα, ἔχει καθαρῶς χαρακτῆρα ἐμφυλίου πολέμου παρὰ διὰ καθολικῆς ἀμνηστείας». Καὶ εἶχεν ὑποστηριχθῆ ὅτι: ὑπῆρξε σφάλμα ὅτι, διαρκῶς ὡμιλοῦμεν περὶ ἐπιδρομῆς ἀπὸ Βορρᾶ καὶ δὲν ἐπεδιώκομε καὶ δὲν ἐξεδηλώνομε ἴσην φιλίαν καὶ πρὸς τὴν μεγάλην Ρωσσικὴν Σοβιετικὴν Δημοκρατίαν, ὅσην ἐξεδηλώνομε καὶ πρὸς τὴν Δύσιν». Ἦσαν αἱ ἴδιαι θεωρίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπεστηρίζοντο καὶ ἀπὸ τοὺς περιέργους ἐκείνους, τοὺς δῆθεν δημοκρατικοὺς ἐξωκοινοβουλευτικοὺς ἀρχηγούς, οἱ ὁποῖοι ἀκόμη καὶ σήμερον, ὅταν εὑρισκώμεθα ἐν τῷ μέσῳ τῆς ἀκμῆς καὶ ὀξύτητος ἑνὸς ἐθνικοῦ ἀγῶνος ὑπὲρ πάντων, ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ὁποίου ἔχει τεθῇ ὁ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων καὶ ὁ ἴδιος, ἐπὶ τέλους, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὸ κήρυγμα τοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, τὸ ὁποῖον πρό τινος ἐξήγγειλεν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ὁμιλῶν περὶ κατευνασμοῦ, περὶ διαιτησίας, περὶ Βάρκιζας καὶ δυστυχῶς ἐπιτρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ δημοσιεύωνται αἱ συνταγαὶ αὐταί, ὅτι δῆθεν ὑπάρχει καὶ ἄλλο φάρμακον. Καὶ οὐδεὶς γενικώτερος λόγος καὶ οὐδὲν ἐθνικὸν συμφέρον ἐπιβάλλει νὰ συνεχίζεται ὁ πόλεμος καὶ νὰ σκοτώνωνται τὰ τέκνα τῶν Ἑλλήνων. Αὐτοὶ ἔχουν εὕρει τὴν λύσιν. Εἶναι, τάχα, δυνατὸν καὶ σήμερον νὰ γίνῃ διαιτησία, νὰ γίνῃ συμβιβασμός, νὰ γίνῃ καὶ νέα Βάρκιζα». Ὑπεστήριξα πάντοτε, κύριοι βουλευταί, προσωπικῶς, καὶ ὅταν εὑρέθην καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, κατὰ τὴν ἐκπλήρωσιν μιᾶς ἐθνικῆς μου ἀποστολῆς, ἡ ὁποία εἶχε τὴν γενικῶς ἀναγνωρισθεῖσαν πραγματικὴν ἀπόδοσιν, ὑπεστήριξα ὅτι, εἶναι σφάλμα νὰ ὑποστηρίζωμεν ὅτι, ὑπάρχει ἐμφύλιος πόλεμος εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐτόνισα σταθερῶς καὶ πεισμόνως, ὅτι τὰ αἴτια τῆς ἀναταραχῆς, τῆς ἀναστατώσεως, ἡ ὁποία παρατηρεῖτε εἰς τὰ ἐσωτερικόν, δὲν εἶναι γηγενῆ. «Μὴ ταρασσέσθω», ἔλεγον εἰς τοὺς Ἕλληνας τοῦ ἐξωτερικοῦ, «ἡ καρδία ὑμῶν». Τὰ αἴτια εἶναι ἐξωτερικά. Διότι, ὅπως ὑπέμνησεν καὶ ὁ ἄρτι κατελθὼν τοῦ βήματος, ἀξιότιμος κ. Στεφανόπουλος, ἡ διείσδυσις, ἡ ἐπιδρομὴ ἀπὸ Βορρᾶ εἶναι πολὺ παλαιοτέρα. Εἶναι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς κατοχῆς, ὅταν τὸ Κομμουνιστικὸν κόμμα εἶχεν ἀναλάβει τὴν πρωτοβουλίαν τῆς καθοδηγήσεως τῆς ἐαμικῆς ἀντιστάσεως, ἡ ὁποία ἐλιβανίζετο τότε, καὶ ἀπὸ πολλοὺς δῆθεν δημοκρατικούς. Εἶναι γνωστὰ πράγματα αὐτά, ὅπως εἶναι γνωστόν, ὅτι καὶ τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου τοῦ 1944, εἶχεν ὀργανωθῆ ἀπὸ ἐξωτερικοὺς ἐχθρούς. Ἐν σχέσει πρὸς αὐτὸ ἔχω ζητήσει καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ καταθέσουν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν δικογραφίαν, ἡ ὁποία εἶχε σχηματισθῆ μετὰ τὸν Δεκέμβριον, ἀπὸ τὴν ἀνάκρισιν τῆς Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης, ἀπὸ τὴν ὁποίαν εἶχε διαπιστωθῆ ποῖοι ὑπῆρξαν οἱ ὀργανωταὶ τοῦ κινήματος ἐκείνου. Ὑπῆρξαν οἱ ἴδιοι οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν καὶ ὀργανωταὶ τοῦ ΕΑΜ καὶ τῶν κινημάτων τῆς Μέσης Ἀνατολῆς. Δυστυχῶς ὑπεστηρίχθη ὅτι, τάχα ἐκαλύφθη ἀπὸ τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας καὶ αὐτὸ τὸ ἀδίκημα τῆς ἐσχάτης προδοσίας ἡ συνεργασία μετὰ τῶν ξένων ἐχθρῶν καὶ Ρώσσων καὶ Γερμανῶν καὶ Βουλγάρων, οἱ ὁποῖοι συνελήφθησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ κινήματος. Ἔλεγον, λοιπόν, ὅτι τὸ ἐσωτερικὸν ζήτημα, δὲν εἶχε χαρακτῆρα ἐμφυλίου πολέμου, δὲν εἶναι κἂν ζήτημα ἐσωτερικόν, Εἶναι δὲ περίεργον, ὅτι, ἐνῷ οἱ ξένοι τὸ εἶχον πλήρως ἀντιληφθῆ, οἱ Ἕλληνες ἐξηκολούθουν νὰ μένουν ἀδιαφώτιστοι. Ὅταν ἐγένετο ἡ ἐπίθεσις τοῦ Σκρᾶ καὶ εὑρισκόμην ἔξω, ἀπηύθυνα μίαν ἔκκλησιν πρὸς τὸν μέγα Πρόεδρον τῆς Δημοκρατίας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν εἰς τὴν ὁποίαν ἐτόνιζον, ὡς εἶπα καὶ ἄλλοτε, τὴν ἀνάγκην τῆς ἀμέσου ἐπεμβάσεως τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως. Εἰς ἀπάντησιν ἔλαβον ἐπιστολήν, ὑπὸ χρονολογίαν 10 Δεκεμβρίου 1946, τοῦ Ἀμερικανοῦ ὑφυπουργοῦ τῶν ἐξωτερικῶν, κ. Ἄτκινσον, κατ’ ἐντολὴν τοῦ Προέδρου εἰς τὴν ὁποίαν μοὶ ἀνεκοίνου, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του, μὲ ἰδιαίτερον ἐνδιαφέρον, παρακολουθεῖ τὰς ἀπὸ Βορρᾶ ἀδίκους ἐπιθέσεις κατὰ τῆς Ἑλλάδος. Περὶ τῶν τοιούτων δηλαδὴ αἰτίων τοῦ ἐσωτερικοῦ μας ζητήματος, ἦσαν πεπεισμένοι οἱ ξένοι, πολὺ πρὸ τῆς νέας Κυβερνήσεως τῆς συνεργασίας, διότι καὶ τότε εἶχον παράσχει κατηγορηματικὰς διαβεβαιώσεις, περὶ τῆς οἰκονομικῆς ἐνισχύσεως τῆς Ἑλλάδος, καὶ εἰς τὸν τότε κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς ὅλας τὰς Ἑλληνοαμερικανικὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔκαμνον ἑκάστοτε ἔκκλησιν πρὸς τὸν ἴδιον Πρόεδρον. «Θὰ βοηθήσωμεν», ἔλεγον, εἰς τὰς ἀπαντήσεις των, «τὴν Ἑλλάδα διὰ τὴν οἰκονομικήν τῆς ἀνάρρωσιν», διότι οἴκοθεν ἐννοεῖτο ὅτι, δὲν ἠδύναντο νὰ ἐκφρασθοῦν περισσότερον ἀνεπιφυλάκτως. Δὲν ὑπῆρξε λοιπόν, ἐν τῇ πραγματικότητι, ποτὲ ζήτημα ἐμφυλίου πολέμου, καὶ ἡ υἱοθέτησις τῆς θεωρίας τοῦ κατευνασμοῦ, ἦτο παραπλάνησις τοῦ ἀστικοῦ κόσμου ἀπὸ τὰ θορυβώδη κομμουνιστικὰ συνθήματα. Μοῦ ὑπενθυμίζει, ἔλεγον καὶ ἄλλοτε ἐκεῖνο τὸ χαριτολόγημα, τὸ ὁποῖον ἐλέγετο διὰ μερικοὺς νησιώτας κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1912 καὶ τὸ ὁποῖον εἶχε περιλάβει ὁ ἀκαδημαϊκὸς κ. Μελᾶς εἰς τὰς πολεμικάς του σελίδας: «Μὴ τοὺς τουφεκᾶτε μωρὲ τοὺς Τούρκους καὶ τοὺς ἀγριεύετε δὲν τοὺς βλέπετε πόσο ἀγριεύουν;». «Μὴ πολεμᾶτε», φωνάζουν καὶ οἱ κατευνασταὶ καὶ συμφιλιωταὶ εἰς τὸ Κράτος, «μὴ καταδιώκετε τὸν ὀργανωμένον ἐγκληματίαν, τὸν συνωμότην, ὁ ὁποῖος εἶναι ὄργανον τῶν ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν, διότι ἀγριεύει, διότι, τάχα πρέπει νὰ ὑπάρξῃ δημοκρατικὴ ἰσοπολιτεία καὶ μεταξὺ τοῦ Ζαχαριάδη καὶ τῶν ὀπαδῶν του, ὡς καὶ τῶν ἄλλων πολιτῶν, καὶ μεταξὺ τῶν Μονέδων καὶ Μπουρδήδων ἀκόμη καὶ τῶν ἄλλων πολιτῶν τῶν φιλησύχων καὶ νομοταγῶν. Ἡ ὑποταγὴ εἰς τὸν νόμον ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν στοιχειώδη τοῦ καλοῦ πολίτου, δὲν εἶναι ζήτημα πολιτικῆς. Πῶς ἐδημιουργήθη αὐτὴ ἡ θεωρία τῆς δυναμικῆς πολιτικῆς; Δὲν ἠμπορεῖτε, ἔλεγαν, καὶ εἰς τὴν πρώτην καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἐφαρμόζητε δυναμικὴν πολιτικήν. Καὶ ὡς δυναμικὴ πολιτικὴ ἐχαρακτηρίζετο ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νόμων τοῦ ἀστικοῦ καὶ ἐθνικοῦ Κράτους. Καὶ ἐνθυμοῦμαι ὅτι τότε καὶ ὁ κ. Παπανδρέου, ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπηύθυνε σχετικὰ ἐρωτήματα εἰς τὸν τότε ἀρχηγὸν τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὸν σημερινὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως. «Ἡμεῖς», ἔλεγεν, «εἴμεθα μὲ τὸν νόμον καὶ μὲ τὸ Κράτος διατὶ δὲν προσέρχεσθε καὶ σεῖς; Δὲν ἐκάμαμεν τίποτε ἄλλο, παρὰ ὑπηκούσαμεν εἰς τὰς ἐπιταγὰς τοῦ νόμου τῆς σωτηρίας τῆς Πατρίδος», εἰς τὸν βωμὸν τοῦ ὁποίου» προσέθετεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ τότε κόμματος τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων, ὁ κ. Βενιζέλος, «κατεθέσαμεν τὰ κομματικὰ ἡμῶν προγράμματα καὶ συμφέροντα». Καὶ ἐπηκολούθησε παρομοία δήλωσις τοῦ κ. Κανελλοπούλου. Θὰ ἐπιτραπῇ ὅμως τώρα, νὰ κάμω μερικὰς παρατηρήσεις, ἐντελῶς, φιλικὰς ἀλλὰ νομίζω δεδικαιολογημένας, ἐκ τῶν πραγμάτων, ἐπὶ τῶν νέων ἰσχυρισμῶν, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξεν ὁ κ. Παπανδρέου, κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀγόρευσίν του: Κύριοι βουλευταί, δὲν νομίζω, ὅτι ὅταν ἐπιλαμβανώμεθα τῆς συζητήσεως τοῦ θέματος, ἐὰν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ἀκόμη ἡ καταλληλοτέρα νὰ διαχειρισθῇ περαιτέρω καὶ διευθύνῃ τὸν ἀγῶνα, τὸν καθαρῶς ἐθνικὸν τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς δημοσίας τάξεως. Βεβαίως ὅταν ἐδίδομεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν σημερινὴν Κυβέρνησιν ἐπιστεύομεν ὅτι, ὑπῆρχεν ἠθικὸν κέρδος καὶ ἐπιτυχία διὰ τὴν Ἐθνικὴν ὑπόθεσιν ἡ σύμπραξις τῶν δύο ἱστορικῶν κομμάτων, διὰ τὴν ὁποίαν ὀφείλεται εὐγνωμοσύνη τόσον εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ὅσον καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν τῶν Φιλελευθέρων διότι ἐπὶ τέλους ἔστω καὶ ἀργὰ, ἐμπῆκε εἰς τὸν χορὸν καὶ ὁ γέρος, ὁ ὁποῖος ἄλλοτε ὡς ἀντιπολιτευόμενος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρεπονέθη διότι ἐχαρακτηρίσθη ὡς κακὸς γέρων, ἐνῷ ὡς ἔλεγε χαριτολογῶν, δὲν ἦτο οὔτε τὸ ἕν, οὔτε τὸ ἄλλο». Καὶ τὸ ἀπέδειξε, διότι ὅταν ἐφήρμοζε τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ, τὸ ψήφισμα δηλαδή, τὸ ὁποῖον ἐνεκρίναμε καὶ ἡμεῖς, καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποσείσωμε τὴν εὐθύνην διὰ τὴν ἔγκρισιν αὐτοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐτόνιζεν εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν: «Ὀφείλομεν νὰ τὸ ψηφίσωμεν ὡς ἔχει, διότι θὰ ἀνεχώρει τότε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, καὶ ἔπρεπεν ὁπωσδήποτε, νὰ τὸ παρουσιάσῃ καὶ ἔξω αὐτὸ τὸ κατάπλασμα». Ἐνέκρινε τότε καὶ ἡ Βουλὴ μίαν εἰσέτι ἀμνηστείαν καὶ τὴν σχετικὴν προθεσμίαν, τὴν ὁποίαν ἐξήγγειλεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως τὴν 15ην Σεπτεμβρίου ἀπὸ ραδιοφώνου καὶ κατέληγεν εἰς τὴν γνωστὴν ἐκείνην προκήρυξιν περὶ τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ. «Ἐὰν ἡ ἔκκλησίς μου αὐτὴ δὲν εὕρῃ ἀπήχησιν εἰς τὴν ψυχήν σας», ἔλεγε πρὸς τοὺς συμμορίτας, οἱ ὁποῖοι μέχρι τινὸς ἐχαρακτηρίζοντο παρὰ τοῦ ἰδίου ὡς δῆθεν δημοκρατικοὶ πολῖται, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὴν πίεσιν, τάχα, τῶν ὀργάνων τῆς τάξεως εἶχον πάρει τὰ βουνά, «ἐὰν δὲν εὕρῃ ἀπήχησιν ἡ ἔκκλησίς μου... (ἀναγινώσκει),... θὰ καλέσω τὸ Ἔθνος εἰς συναγερμὸν καὶ θὰ τεθῶ ἐπὶ κεφαλῆς ἀμειλίκτου ὑπὲρ τῶν πάντων ἀγῶνος κλπ.». Ἔληξεν ἡ προθεσμία τοῦ κατευνασμοῦ καὶ διετυπώθη ἐξ ἀφορμῆς τοῦ γεγονότος αὐτοῦ καὶ ἡ χαριτολογία, ὅτι ἐξεφώνησε τὸν ἐπικήδειον τοῦ κατευνασμοῦ, ὁ γεννήτωρ του κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλά, πάλιν ὁ ἴδιος, ὁ κ. Σοφούλης ἀπὸ τὴν Πρωτεύουσαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, τὴν ὁποίαν ὁλόκληρον μέχρι τῶν ἀκραίων σταθμῶν, εἶχε διαδράμει προηγουμένως ὁ Βασιλεὺς τῶν Ἑλλήνων ὁ πραγματικὸς ἐξ ἀρχῆς ἡγέτης τοῦ ἐθνικοῦ αὐτοῦ ἀγῶνος, διεκήρυξε κατὰ τρόπον, πιστεύω, πράγματι εἰλικρινῆ καὶ συγκινητικὸν τὴν πίστιν του τῆς μέχρι τῆς νίκης καὶ τῆς συντριβῆς τοῦ συμμοριτισμοῦ συνεχίσεως τοῦ ἀγῶνος... ... «ἀναγιγνώσκει...» Καὶ ἐπανερχόμενος ἀπὸ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, εἰς τὴν ὁποίαν τὸν συνώδευσε καὶ ὁ κ. Βενιζέλος, ἔγραψεν ἕνα ἄρθρον εἰς τὸ «Ἐμπρός» «Ἔρχομαι ἀπὸ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, τὸ Ἔθνος μάχεται· εἰς τὰ μετόπισθεν ζητεῖ τὸ Ἔθνος τὸ μαχόμενον ὀλιγωτέρας συζητήσεις, διότι νῦν, πράγματι, ὁ ὑπὲρ πάντων ἀγών». Καὶ ὅλοι πράγματι ἐνωτίσθημεν τοῦ κηρύγματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐξηγγέλλετο ἀπὸ ἕνα πράγματι Ἐθνικὸν ἄνδρα λευκανθέντα εἰς ἀγῶνας ὑπὲρ τῆς Πατρίδος, ἀκόμη ἀφ’ ἧς ἡ πατρὶς ἦτο ὑπόδουλος, τὸν Πρόεδρον τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Καὶ εὗρεν ἀπήχησιν εἰς τὴν ψυχὴν τῶν Ἑλλήνων καὶ ἐχειροκροτήθη τότε ὅλοι, καὶ αἱ ἐφημερίδες ἀκόμη, ἔλεγον ὅτι ἔγινε κάτι. Καὶ τὸ γεγονὸς τῆς συνεργασίας τῶν δύο ἱστορικῶν κομμάτων, τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε κατάκτησιν εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους καὶ εἶπον καὶ προηγουμένως ἡ προσπάθεια τὴν ὁποίαν τὸ κόμμα τῆς πλειοψηφίας κατέβαλεν σχεδὸν εὐθὺς μετὰ τὰς ἐκλογὰς διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν συνεργασίαν ὅλων τῶν ἐθνικοφρόνων κομμάτων ἐν τῇ Βουλῇ, ἀκόμη καὶ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, δύναται νὰ εἴπῃ κανεὶς ἀπὸ ἀπόψεως γενικωτέρας, ὄχι ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῶν στενῶν κομματικῶν ἀντιλήψεων καὶ ἐπηρεασμῶν ὅτι ἀπετέλεσεν ἀληθῆ ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον ἀνέλαβε τὸ Ἔθνος κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ ἐτέθη ὁ κ. Σοφούλης, καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως κ. Ρέντης, ἀπὸ τοῦ στόματος τούτου... (δὲν ἠκούσθη: ... ὡς προδοτικὸν καὶ ὠργανωμένον ὑπὸ ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν χρησιμοποιούντων μίαν ἐσχάτην μειοψηφίαν καὶ ὑπῆρξε γεγονὸς εὐτυχῶς ἀπὸ γενικωτέρας ἐθνικῆς ἀπόψεως. Ἀλλὰ διατὶ εἴμεθα τόσον στενόκαρδοι καὶ τόσον ἀψίκοροι; Δὲν παρῆλθον εἰμὴ 3 μῆνες ἀπὸ τὴν ἡμέραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκηρύχθη εἰλικρινῶς ὁ συναγερμὸς ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ζητεῖται τώρα θορυβωδῶς ἀπὸ ὅλους νὰ ὑπάρξῃ νέα πνοὴ καὶ νέος παλμὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ἀναλαβοῦσαν τὴν διεύθυνσιν τῆς πολεμικῆς πολιτικῆς. Καὶ διατὶ τάχα δὲν περιέχει πλέον τὴν ἐκ τῶν περιστάσεων ἀπαιτουμένην πνοὴν ἡ ἱστορία τῶν δύο μεγάλων κομμάτων τῶν ὁποίων ἡ ἐν Κυβερνήσει συνάντησις ἐπανηγυρίσθη τόσον προσφάτως καὶ τὴν ὁποίαν διερμηνεύει ὁ γέρων Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς δι’ ὅλων τῶν κινήσεων καὶ ἐνεργειῶν του; Ἐν τούτοις διερωτῶμαι καὶ ἐγώ. Μήπως τὰ λαμβανόμενα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως μέτρα δὲν εἶναι σύμφωνα πρὸς τὰ διαγγέλματα καὶ τὰ κηρύγματα τοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ; Κατ’ ἐπανάληψιν ἀνεκοίνωσεν ἡ Κυβέρνησις ὅτι λαμβάνει ὡρισμένα μέτρα ἐξυγιάνσεως καὶ ἐκκαθαρίσεως καὶ τῶν μετόπισθεν, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν ἐτέθησαν ἀκόμη εἰς ἐφαρμογήν. Ἔγραψεν σχετικὰ μάλιστα ἄρθρα καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἐξυγίανσιν τῶν μετόπισθεν, ἀλλ’ εἰς μάτην. Ἐλέχθη ἐπίσης κατ’ ἐπανάληψιν ὅτι τὸ Ἔθνος εἶναι ἡνωμένον ἄνευ οὐδεμιᾶς ἀτομικῆς ἢ κομματικῆς ἰδιοτελείας καὶ ἀποφασισμένον νὰ ἀφοσιωθῇ ἐξ ὁλοκλήρου εἰς τὸν διεξαγόμενον ἀγῶνα κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ μέχρι τῆς νίκης, ἡ ὁποία ὅπως ἐτόνισεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐπέλθῃ. Φοβοῦμαι ὅμως, κύριοι, καὶ δι’ αὐτὸ φαίνονται πλήρως δεδικαιολογημέναι αἱ ἐντόνως διατυπούμεναι αἰτιάσεις τῶν συναδέλφων, ὅπως καὶ ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι διερμηνεύονται ἀπὸ τῶν στηλῶν τοῦ ἐθνικόφρονος τύπου, διότι ὡρισμέναι ἐκδηλώσεις καὶ ἐνέργειαι κυβερνητικαὶ παρέχουσιν εὔλογον ἀφορμὴν εἰς ζωηρὰς ἀμφιβολίας ὡς πρὸς τὸν στοιχειώδη ἐναρμονισμὸν αὐτῶν πρὸς τὴν χαραχθεῖσαν γραμμὴν ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον καὶ Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, τῶν ἀρχηγῶν τῶν δύο συμπραττόντων ἱστορικῶν κομμάτων. Βεβαίως εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐπὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἐλήφθησαν ὡρισμένα μέτρα τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον ληφθῆ ἐπὶ τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων, ὅσον ἀφορᾶ ἰδίᾳ τὴν ἐλευθεροτυπίαν. Φαίνεται ὅτι αὗται εἶχον παρεξηγήσει τὰς ἀπόψεις καὶ τῶν ξένων φίλων μας, εἶχον δὲ λησμονήσει ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς κατάστασιν πολέμου, ἐν ᾧ, ὡς εἶναι γνωστόν, ἀπὸ πολλοῦ οἱ κείμενοι νόμοι προβλέπουν ὡρισμένους περιορισμοὺς τῶν ἐλευθεριῶν ἰδίᾳ τοῦ τύπου ἐν περιόδῳ πολεμικῇ. Ἡ ὀλιγοήμερος Κυβέρνησις τοῦ Στεπεμβρίου, ἡ συγκροτηθεῖσα μονομερῶς ὑπὸ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος δι’ ἑνὸς διατάγματος δημοσιευθέντος τὴν 3ην Σεπτεμβρίου ἔθεσεν εἰς ἐφαρμογὴν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 15 Συντακτικὴν Πρᾶξιν καθιερώσασα τὴν λογοκρισίαν ὅσον ἀφορᾶ τὰς εἰδήσεις τῶν στρατιωτικῶν ἰδίᾳ ἐπιχειρήσεων, καὶ εἰς ἓν τεῦχος τὸ ὁποῖον ἔχει ἐκδώσει τὸ Λαϊκὸν κόμμα τὸ ἐπικαλεῖται τὸ γεγονὸς αὐτὸ ὡς ἐπιτυχίαν του, ὅτι ἔθεσεν εἰς ἐφαρμογὴν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 15 Συντακτικὴν Πρᾶξιν τοῦ 1945 κατὰ τὸ βραχὺ χρονικὸν διάστημα τῆς παραμονῆς του εἰς τὴν ἀρχήν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι κομίζω γλαῦκα εἰς τὰς Ἀθήνας ὑπενθυμίζων πράγματα πασίγνωστα. Ποσάκις κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ ὅταν δὲν ἐτελοῦμεν εἰς ἀνωμάλους περιόδους δὲν ἐπεβλήθη λογοκρισία ὡς πρὸς τὰς στρατιωτικὰς εἰδήσεις, διότι αὕτη προβλέπεται ἀπὸ παγίας διατάξεις κειμένων ἀπὸ πολλοῦ νόμων, ὡς γνωρίζει, πιστεύω, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης. Ὅπως εἶναι ὁ νόμος 755 τοῦ 1917 καὶ ὁ εἰδικὸς νόμος τοῦ 1914 περὶ στρατιωτικῶν εἰδήσεων, ὡς ἐπίσης καὶ ὁ 5060 περὶ τύπου. Δὲν εἶναι πλέον ἐπιτετραμμένον νὰ ἐκδηλώνωνται διχασμοὶ καὶ ἀντιρρήσεις διὰ τὴν λῆψιν ἀποφασιστικῶν σχετικῶν μέτρων εἰς τὰ μετόπισθεν. Διατί, κύριοι, νὰ ἐπιτρέπηται νὰ ἐκδίδωνται ἐφημερίδες εἰς τὰς ὁποίας ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, συγκεκριμένως, ἀποκαλεῖται Πεταὶν παραδώσας τὴν Ἑλλάδα εἰς τὸν Ἀμερικανικὸν φασισμόν; Διατὶ κρίνονται καὶ θεωροῦνται ἀσύδοτοι καὶ ἀνεύθυνοι ἡγέται ἐξωκοινοβουλευτικῶν κομμάτων δῆθεν σοσιαλιστικῶν καὶ δημοκρατικῶν οἱ ὁποῖοι ἀνεπιφυλάκτως συνηγοροῦν ὑπὲρ τῶν δικαζομένων «αὐτοαμυνιτῶν» καὶ δηλοῦν ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ «πάρουν θέσιν» εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀνταρσίας καὶ τοῦ συμμοριτισμοῦ, διότι τάχα εἶναι Σοσιαλισταὶ καὶ ἐλεύθεροι πολῖται! Καὶ οὐδὲν δύναται νὰ βιάσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς συνειδήσεώς των. Ὅλα αὐτὰ προφανῶς συγκρούονται πρὸς τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ἔννοιαν τοῦ καθολικοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, τὰς Κυβερνητικὰς ἐπαγγελίας καὶ τοὺς κειμένους νόμους, ἀκόμη δὲ χειρότερον κλονίζουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ μαχομένου στρατοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν ἐφαρμοζομένην παρ’ αὐτῆς πολεμικὴν πολιτικήν. Ἐὰν ἐπεχείρουν νὰ ἐπεκταθῶ, θὰ ἠδυνάμην νὰ διανοίξω καὶ πολλαπλᾶς ἄλλας ἀπόψεις ἐκ τῆς πράξεως, αἱ ὁποῖαι, εἰς τὴν κοινὴν ἀντίληψιν, ὑποπίπτουν ὡς συγκρουόμεναι ἀπολύτως πρὸς τὸ κήρυγμα τοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ὅλου ἀγῶνος. Ἐγένετο ἐξ ἄλλου πολὺς λόγος περὶ Κομματισμοῦ καὶ πρωτοφανοῦς φατριασμοῦ, τὸν ὁποῖον καὶ τὰ δύο κόμματα, τὰ συμπράττοντα εἰς τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν ἀσκοῦν ἐν τῇ διοικήσει. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐγὼ προσωπικῶς ἔχω τὴν γνώμην ὅτι, καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας, ἀπὸ μέρους ὅλων τῶν συμπραττόντων Κομμάτων καὶ τῶν Ἀρχηγῶν αὐτῶν, ἠσκήθη ἐπὶ ἔτη πολλαπλοῦς καὶ στενὸς κομματισμός, μολονότι, κατὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, τῆς κληθείσης τῆς ἐθνικῆς συνεργασίας, εἶχε δηλωθῆ μεγαλοστόμως παρὰ τῶν ἀρχηγῶν αὐτῶν ὅτι, εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος ἀποθέτουν καὶ προσφέρουν θυσίαν τὰ εἰδικὰ συμφέροντα τῶν κομμάτων των. Καὶ θίγων τὴν ἄποψιν ταύτην, κύριοι βουλευταί, ἀναμιμνήσκομαι μιᾶς μακρᾶς εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1929 ἀγορεύσεως τοῦ ἀειμνήστου ἐκείνου ἀρχηγοῦ καὶ ἱδρυτοῦ τοῦ ἱστορικοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων περὶ τῶν ἐθνικῶν κομμάτων, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐκφωνήσει ὅταν ἐψηφίζετο ὁ νόμος περὶ συγκροτήσεως τῆς Γερουσίας: «Ἄς μὴ ὁμιλῶμεν κατὰ τῶν πολιτικῶν κομμάτων. Ἄς εὐχόμεθα μόνον ὅπως τὰ πολιτικὰ κόμματα εἴτε τὰ ὑπάρχοντα, εἴτε τὰ δημιουργηθησόμενα εὐτυχήσουν ν’ ἀνεύρουν ἡγέτας, οἱ ὁποῖοι, νὰ γνωρίζουν, ὅτι ἔρχονται εἰς τὴν ἐξουσίαν διὰ τοῦ κόμματός των, ἀλλ’ ὅτι ἔρχονται εἰς τὴν ἐξουσίαν ἀποφασισμένοι νὰ μὴ γίνωνται ὄργανα τοῦ κόμματος, ἀλλὰ νὰ ἐργασθοῦν μόνον πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος ἱστάμενοι ὅσον εἶναι δυνατὸν ὑψηλότερον διὰ νὰ κατορθώνουν νὰ ἐναρμονίζουν τὰ ἀντίθετα συμφέροντα πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ γενικοῦ συμφέροντος». Ὡρισμέναι ἐνέργειαι, δὲν θέλω νὰ εἴπω συγκεκριμένως, μόνον διὰ τὸ ἓν ἢ τὸ ἄλλο κόμμα ἐκ τῶν σήμερον κυβερνώντων εἶναι εὐρύτερα γνωστόν, ὅτι ἐνεπνέοντο καὶ ἐμπνέονται ἀπὸ στενώτατα κομματικὰς ἀπόψεις καὶ ταπεινὰς ὑστεροβουλίας. Ἀλλ’ ὅταν κυριαρχῇ ἡ ἔννοια τοῦ ὑπὲρ τῶν ὅλων ἐθνικοῦ ἀγῶνος, τοῦ ὁποίου τὴν σημαίαν ἀνεπέτασσεν εἰς τὴν Πρωτεύουσαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὑποστέλλονται, πρέπει νὰ ὑποστέλλωνται ἐξ ὁλοκλήρου αἱ σημαῖαι τῶν κομμάτων. Ὅταν καλῆται τὸ ἔθνος εἰς συναγερμόν, εἶναι φανερὸν ὅτι, κατ’ ἀνάγκην δὲν πρέπει τὰ κόμματα νὰ ἀπασχολοῦνται τόσον πολὺ μὲ τοὺς διορισμοὺς τῶν φίλων των Δημάρχων καὶ μὲ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς κομματικῆς των πελατείας. Διότι, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐγὼ τὸ μυριόλεκτον αὐτό, «εἶναι ὑπέρ ποτε καὶ ἄλλοτε κρίσιμοι αἱ ἐθνικαὶ περιστάσεις».

§79Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ καταλάβω τὸ πνεῦμα τῆς ὁμιλίας σας. Ἐξήρατε τὴν πρᾶξιν τοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ. Τὴν εἴδατε πουθενά; Ἐξήρατε τὸ ἔργον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ εἴδατε πουθενά; Μέμφεσθε τῆς Κυβερνήσεως ὅτι ἀφήνει τοὺς ἀρουραίους..... ... (Θόρυβος).

§80Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, μὲ διακόπτετε ἀκριβῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ποὺ ἐλέγχω, ὑπογραμμίζων σαφῶς τὴν ἀντίθεσιν τῶν κυβερνητικῶν ἔργων, ἰδίᾳ εἰς τὰ μετόπισθεν πρὸς τὰς ἐπαγγελίας καὶ τὰ συμπράξαντα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἱστορικὰ κόμματα, ὅτι δὲν ἐλησμόνησαν τὸ «Κόμμα» καὶ μεριμνοῦν μᾶλλον δι’ αὐτό. Δὲν δύναμαι νὰ εἰσέρχωμαι εἰς λεπτομερείας. Ἐγένετο, ἐξ ἄλλου, κριτικὴ ἐπὶ τοῦ τρόπου τῆς στρατιωτικῆς διεξαγωγῆς τοῦ ἀγῶνος. Ὑπεβλήθησαν μάλιστα, προγράμματα καὶ ἀνεπτύχθησαν διὰ μακρῶν σχέδια ὑπὸ μέρους ἀρχηγῶν τινων κομμάτων. Καὶ ἐγὼ εἶχον ὑπηρετήσει εἰς τὸν στρατὸν ὡς ἔφεδρος καὶ δὴ ἐπὶ μακρόν. Ἔχω διατελέσει ὡς ἔφεδρος ἀξιωματικὸς καὶ καθηγητὴς, εἰς μίαν σχολὴν ἐφέδρων εἰς τὴν Μυτιλήνην ὑπὸ τὸν πρώην Γενικὸν Ἐπιτελάρχην, τὸν κ. Βεντήρην. Ἔχω ἐπίσης μετάσχει καὶ ἄλλων συζητήσεων, συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι διεξήχθησαν εἰς ἄλλας αἰθούσας, εἰς μεγάλας στρατιωτικὰς δίκας, ἐπὶ θεμάτων στρατιωτικῶν, εἰς τὰς ὁποίας ἐξητάζετο καὶ ἠρευνᾶτο ἡ διαγωγὴ καὶ ἡ συμπεριφορὰ ἀνωτέρων στρατιωτικῶν ἡγετῶν εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις ἐπιχειρήσεων κλπ. Κύριοι συνάδελφοι, περιορίζομαι, δυνάμει τῆς πείρας μου, αὐτῆς, νὰ εἴπω ὅτι, εἶναι λίαν παρακεκινδυνευμένον καὶ τολμηρὸν νὰ ἀσκῆται μετὰ τόσης εὐκολίας καὶ ἀνέσεως ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης κριτικὴ περὶ τῆς Στρατιωτικῆς ἡγεσίας, περὶ τοῦ ἑνὸς ἢ ἄλλου τρόπου, περὶ τῆς μιᾶς ἢ ἄλλης τακτικῆς, τὴν ὁποίαν ἐφήρμοσαν ὡρισμένοι ἡγέται εἰς συγκεκριμένας περιπτώσεις. Τὰ ἔχει πολλάκις εἴπει καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἔχω τὴν γενικὴν γνώμην, ὅτι ἀποτελεῖ κατόρθωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει μέχρι τῆς στιγμῆς ἐπιτύχει ὁ στρατός μας, τὸ γεγονὸς δηλαδή, ὅτι δὲν ἔχει ἐπιτρέψει εἰς τὸν συμμοριτισμὸν νὰ ἐγκατασταθῇ μονίμως εἰς ὡρισμένον τμῆμα τῆς Ἐπικρατείας. Εἶναι ἐπιτυχία, ὀφειλομένη εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν καὶ σκληρὰν προσπάθειαν τοῦ στρατοῦ μας, ἐν τῷ συνόλῳ ἀναλόγως τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα διέθετε, διὰ τὴν ὁποίαν εἶναι ἄξιοι ὅλοι οἱ μαχόμενοι καὶ οἱ ἡγέται των, τῆς ἐθνικῆς εὐγνωμοσύνης. (Χειροκροτήματα). Εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ εἰς τὴν Βόρειον ἐν γένει Ἑλλάδα πολεμᾷ καὶ ἀγωνίζεται κατὰ ἀναρχικῶν καὶ συμμοριτῶν ἀκόμη, ἀπὸ τοῦ 1946, ὅτε διεβάλοντο οἱ στρατιωτικοὶ καὶ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως καὶ ὑβρίζοντο παρ’ ὡρισμένων μάλιστα ἡγετῶν ἐξωκοινοβουλευτικῶν χειροτονηθέντων τότε ἀρχηγῶν τοῦ Δημοκρατικοῦ, δῆθεν, ἀγῶνος, ὅτι πιέζονται καὶ διώκονται παρ’ αὐτῶν οἱ Δημοκρατικοὶ πολῖται, εἰς τὴν ὕπαιθρον. Καὶ ἐν τούτοις ὁ στρατὸς ἔπραττε τὸ καθῆκόν του καὶ τότε εἰς τὸ ἀκέραιον καὶ τὸ ἔπραξε κατὰ τὴν ἔκτοτε διεξαγωγὴν καθαρῶς ἐθνικοῦ ἀγῶνος εἰς πλείστας περιπτώσεις. Ὄχι μόνον τώρα εἰς τὰς τελευταίας περιπτώσεις ἐπὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ὅτε ἐσημείωσεν αὐτὰς τὰς νίκας καὶ τὰς ἐπιτυχίας, τὰς ὁποίας ἐπανηγύρισεν εὐλόγως ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος καὶ ἐξύμνησεν εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία. Ὁπωσδήποτε, λοιπόν, συνεχίζεται ἡ συζήτησις καὶ ἐπαναλαμβάνονται πολλάκις λεχθέντα πράγματα, κατὰ τρόπον προσδίδοντα φιλολογικὸν πλέον χαρακτῆρα εἰς αὐτήν. Διότι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἂν ὑπάρχῃ ἔλλειψις ἐφοδίων καὶ μέσων, ἡ Κυβέρνησις ἐντείνει τὰς πρὸς τὸ σημεῖον αὐτὸ προσπαθείας της. Ἐλπίζω δ’ ὅτι πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτὴν θὰ στρέψῃ ὁλόκληρον τὴν προσοχήν της χειραφετουμένη περισσότερον τῶν κομματικῶν της ἀπασχολήσεων, ἐφ’ ὅσον ὡς φαίνεται θὰ τύχῃ καὶ τῆς περαιτέρω ἀνοχῆς τῆς σημερινῆς Βουλῆς, ἂν μὴ καὶ τῆς ἐμπιστοσύνης. Διότι δὲν φρονῶ ὅτι, ὡς εἶπεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἀπέδωκεν ἤδη ὅ,τι εἶχε νὰ ἀποδώσῃ κατὰ τὸ διάστημα καθ’ ὃ κυβερνᾷ. Πάντως ἔχει ἀποδώσει ἔργον μεῖζον ἐκείνου, ὅπερ ἀπέδωκε κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἑπταμήνου διακυβερνήσεως τοῦ τόπου ἡ προκάτοχος αὐτῆς Κυβέρνησις τῆς συνεργασίας, ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ τῆς δημοσίας τάξεως διὰ τὴν λύσιν τοῦ ὁποίου τὴν καὶ τότε ἐπείγουσαν, εἶχεν ὡς γνωστόν, καὶ ἐκείνη καταρτισθῆ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1947. Εἶχε καὶ τότε δοθῆ ἡ ἐπαγγελία ὅτι θὰ ἐπατάσσετο καὶ θὰ συνετρίβετο ἡ ἀνταρσία μέχρι τοῦ περυσινοῦ Ἰουνίου, θὰ ἤμεθα κύριοι τῆς καταστάσεως θὰ ἐξοντώσωμεν ὁριστικῶς τὸν συμμοριτισμὸν ἐντὸς ὀλίγων μηνῶν, διεβεβαίουν οἱ ἐξ ὀνόματος τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, ὁμιλοῦντες εὐγλωτότερον ἀρχηγοί. Ἀλλ’ ἔλειπεν ἀπολύτως ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην, τὸ πνεῦμα τοῦ συντονισμοῦ, τῆς ἑνότητος κατευθύνσεων καὶ ταὐτότητος ἀντιλήψεων τῶν ἡγετῶν τῶν συμπραττόντων εἰς αὐτὴν κομμάτων, ἐπὶ τοῦ κυρίου αὐτοῦ ζητήματος, γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀπετέλεσε καὶ τὴν αἰτίαν τῆς ἀποτυχίας τῆς καὶ τῆς κατὰ Σεπτέμβριον διασπάσεώς της. Θὰ ἔκαμνον, λοιπόν, τὴν πλέον ζωηρὰν καὶ ἔντονον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐφ’ ὅσον μάλιστα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐμφαίνεται εἰς τὰς δηλώσεις του τόσον αἰσιόδοξος καὶ διὰ τοῦ λόγου ὅτι ἔχει ἤδη ἐπέλθει πλήρης κατανόησις τοῦ ζητήματός μας καὶ ἀπὸ τοὺς ξένους φίλους τῆς Ἑλλάδος. Ἐπαναλαμβάνω δ’ ὅτι ὑπῆρξεν ἐξαιρετικὸν εὐτύχημα τὸ γεγονὸς τῆς ἐν Κυβερνήσει συμπράξεως τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῆς θέσεως ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ καὶ τοῦ σεβαστοῦ γέροντος, ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἐν στενῷ ἐναγκαλισμῷ μὲ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Λαϊκοῦ, μὲ τὸν Βασιλέα τῶν Ἑλλήνων — ὁ ὁποῖος ἐναγκαλισμὸς ἀποτελεῖ καὶ μίαν πρόσθετον ἔμπρακτον ἀναγνώρισιν τῆς ὁριστικῆς καὶ τελεσιδίκου λύσεως τοῦ πολιτειακοῦ ζητήματος. Ὁριστικῶς καὶ τελεσιδίκου—καὶ ἂς μὴ πλανῶνται οἱ σοβοῦντες ἀκόμη ἔξω τῆς αἰθούσης αὐτῆς, δῆθεν δημοκρατικοὶ ἀρχηγοὶ ἢ σοσιαλδημοκράται καὶ τυχὸν θεωροῦντες ὅτι, τὸ ζήτημα αὐτὸ μένει ἐκκρεμὲς, ὥστε κατὰ τρόπον τοιοῦτον, νὰ δημιουργῆται ἡ ψευδὴς ἐντύπωσις, ὅτι ὑφίσταται διάκρισις μεταξὺ τοῦ δημοκρατικοῦ στρατοῦ τοῦ Μάρκου καὶ τῶν ἰδικῶν των ψευδοδημοκρατικῶν παρατάξεων. Θὰ ἤθελον προσέτι, νὰ διατυπώσω μίαν παρατήρησιν γενικωτέρας πολιτικῆς φύσεως, ἐπὶ τῶν προλεχθέντων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Παρηκολούθησα τὴν ἀγόρευσιν τοῦ φίλου κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος καὶ ἐπρόσεξα ὅτι, ὑπέμνησεν οὗτος κατ’ ἐπανάληψιν τὴν συμμαχικὴν κοινὴν γνώμην. Νομίζω, ὅτι, ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὁ παράγων αὐτὸς δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μνημονεύεται τόσον πολύ, ἐξ ἀφορμῆς μάλιστα τῆς ἀναμίξεώς του εἰς τὴν ρύθμισιν τοῦ κυβερνητικοῦ ζητήματος καὶ τῶν ἐσωτερικῶν ἐν γένει πραγμάτων μας, ἡ ὁποία ἀπόκειται — πρέπει νὰ ἀπόκειται — εἰς τὴν ἀποκλειστικὴν καὶ κυριαρχικὴν θέλησιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Εἰς ἓν ἄρθρον μου, πρὸ ἡμερῶν, ὑπενθύμιζον τί εἶχεν εἴπει ὁ ἀείμνηστος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὴν Βουλὴν τοῦ 1932, ἀπαντῶν εἰς ἀποδοθεῖσαν αὐτῷ αἰτίασιν, ὅτι, δῆθεν, εὑρισκόμενος εἰς τὸ ἐξωτερικόν, μετὰ τὴν 1ην Νοεμβρίου, δὲν ἔδρασεν ἐθνικῶς: «Ὡμίλησα ὡς Ἕλλην καὶ εἰς τὸν Λόϋδ Τζὼρτζ καὶ εἰς τὸν Πουανκαρέ, ἔλεγεν. Ὅταν μοῦ εἶπαν, ὅτι, διὰ νὰ βοηθήσωμεν τὴν Ἑλλάδα, πρέπει ν’ ἀναγνωρίσουν προηγουμένως τὸν Κωνσταντῖνον, ἀπήντησα ἀμέσως: Καὶ διατί νὰ μὴ τὸν ἀναγνωρίσητε; Ἡμεῖς, ἔχομεν σύγκρουσιν ἐσωτερικήν, ἀλλ’ αὐτὸς εἶναι δι’ ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κράτους τῆς Ἑλλάδος. Τὴν βοήθειαν δὲν ἔχετε ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τὴν δώσετε εἰς ἐμέ, ἀλλ’ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τὸ λέγω αὐτό, διότι βεβαίως πιστεύω, ὅτι ἐνθυμεῖται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ὅτι καὶ τὴν ἄλλην φορὰν ἐγένετο λόγος, περὶ ἑνὸς θλιβεροῦ σημείου, τὸ ὁποῖον ἐπεδόθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τὸν ἐνταῦθα ἀντιπρόσωπον τῆς Μεγάλης Δημοκρατίας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Ράνκιν. Δὲν εἶχε τότε γίνῃ γνωστόν, ὁπωσδήποτε, ἂν καὶ κατὰ πόσον, ἀπὸ μέρους τῶν Ἀρχηγῶν τῶν συμπραττόντων Κομμάτων, ἐδόθη ἡ προσήκουσα καὶ εἰς αὐτὸ ἀπάντησις: Ὅτι ἡ βοήθεια παρέχεται εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὄχι εἰς τὰς Κυβερνήσεις, καὶ δὲν θὰ ἦτο συγκεχωρημένη ἡ ἀπροκάλυπτος ἀνάμιξις εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν κυβερνητικῶν μας ζητημάτων, ἐφ’ ὅσον ἔχει ἐπὶ τέλους ἀπὸ πολλοῦ ἀναγνωρισθῆ, ὅτι ἡ σημερινὴ Βουλὴ προῆλθεν ἐξ ἐλευθέρων ἐκλογῶν καὶ ἔχει διακηρυχθῆ, ὅτι ἐκπροσωπεῖ αὕτη τὴν μεγίστην πλειοψηφίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἑπομένως, δὲν εἶναι ὀρθόν, νὰ ὁμιλοῦμεν διαρκῶς περὶ τῆς ἐπιδράσεως τοῦ συμμαχικοῦ παράγοντος καὶ περὶ οἱασδήποτε ἀναμίξεως, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ φανερὰν προσβολὴν πρὸς τὴν κυριαρχίαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ πρὸς τὴν Ἐθνικήν μας ἀξιοπρέπειαν. Κύριοι βουλευταί, ἐν σχέσει πρὸς τὸ ζήτημα τῆς διαδοχῆς τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, ἐλέχθη, κατ’ ἐπανάληψιν, ὅτι δύνανται τάχα τὰ μέλη τοῦ Σώματος, νὰ χειραφετηθοῦν ἀπὸ τῶν ἰδίων αὐτῶν κομμάτων καὶ νὰ ἐκλέξουν, τρόπον τινα, ἀριστίνδην προσωπικότητας ἐκ τῆς Βουλῆς, ἰδιαιτέρως δυναμικάς, αἱ ὁποῖαι, ὡς πιστεύεται ἀπὸ τοὺς τυχὸν ὀπαδοὺς τῆς ἰδέας αὐτῆς, θὰ ἦσαν τὴν ὥραν αὐτὴν εἰς θέσιν, ἐὰν ἀνελάμβανον τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως, νὰ μεταδώσουν μεγαλυτέραν πνοήν, νὰ γαλβανίσουν περισσότερον τὸ Ἔθνος καὶ νὰ διευθύνουν ἐπιτυχέστερον τὸν ἀγῶνα αὐτοῦ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριοι, ἀλλ’ ἔχω καὶ ἐγὼ μακρὰν κοινοβουλευτικὴν πεῖραν. Ἐγὼ δὲν βλέπω, δὲν πιστεύω, ὅτι ὑπάρχουν ἢ ὅτι δύνανται νὰ εὑρεθοῦν τοιαῦται προσωπικότητες ὑπερκομματικαί, Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θεωρῶ εὐτύχημα, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον αὐτήν, τὴν ὁποίαν διανύει τὸ Ἔθνος μας, περίοδον μιᾶς πρωτοφανοῦς δοκιμασίας καὶ κρίσεως — μετὰ τὴν μεγάλην μάλιστα εἰσφορὰν του διὰ τῶν ἀγώνων καὶ θυσιῶν του εἰς τὴν συμμαχικὴν νίκην, τὸ γεγονός, ὅτι εὑρίσκονται ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Κυβερνήσεως τὰ δύο κόμματα, τὰ ὁποῖα δικαίως ἔχουν ἐπονομασθῆ «ἱστορικὰ» — καὶ ἰδίως τώρα τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἐνεδυναμώθη περισσότερον ἀπὸ ἀπόψεως ἀριθμοῦ, μετὰ τὴν προσχώρησιν τῶν ὑπὸ τὸν κ. Βενιζέλον Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ παλαιὸν ὑπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ δὲν εἶναι αὐτὸ μόνον. Ἡ Κυβέρνησις, ἡ σημερινή, ἔχει ὄπισθεν αὐτῆς ὅλην τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Σώματος, ἔλαβε δὲ τὴν ἀνεπιφύλακτον ψῆφον ἐμπιστοσύνης τῆς πλειοψηφίας, ὅταν ἀνελάμβανε τὴν ἀρχήν. Τῇ ἀνοχῇ καὶ τῇ ἐγκρίσει τῆς μεγάλης πλειοψηφίας τῆς σημερινῆς Βουλῆς ἐφήρμοσε πρῶτον τὴν πολιτικήν, εἰς τὴν ὁποίαν μέγα μέρος τῆς Βουλῆς δὲν ἐπίστευεν, τὴν πολιτικὴν τοῦ λεγομένου κατευνασμοῦ. Ἀλλ’ ἀμέσως, κατόπιν ἠναγκάσθη νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ τὴν ὀνομασθεῖσαν «δυναμικὴν» τοιαύτην, ἡ ὁποία ὅμως, ὅπως ἔχω εἴπει κατ’ ἐπανάληψιν, δὲν εἶναι δυναμικὴ πολιτική· εἶναι πολιτικὴ ἐθνική, εἶναι πολιτικὴ τῆς ἀμύνης τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Ἔθνους κατὰ τῆς προδοσίας καὶ τοῦ ὠργανωμένου ἐγκλήματος — ὄχι μόνον εἰς τὸ μέτωπον, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ μετόπισθεν. Καὶ δι’ αὐτὸ τονίζω καὶ πάλιν «προσέξατε τὰ μετόπισθεν!». Καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον πρὸς τὸν φίλον ὑπουργὸν τῆς Δημ. Τάξεως, τοῦ ὁποίου ὡρισμέναι ἐκδηλώσεις καὶ ἐνέργειαι, ὅπως τὸ γνωρίζει καὶ ὁ ἴδιος, ξενίζουν πολλούς. Ἀλλ’ ἐγώ, ὁ ὁποῖος ἔχω παρακολουθήσει τὴν δρᾶσιν τοῦ κ. Ρέντη, ἀπὸ τῆς περιόδου τῆς Κατοχῆς ἀκόμη καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, ἐνθυμοῦμαι ὅτι, καὶ εἰς τὸν Λίβανον, ὅπως ἐμφαίνεται εἰς τὰ πρακτικὰ τοῦ συνεδρίου ἐκείνου, ἐξεδηλώθη ἀπολύτως ἀντιεαμικὸς καὶ κατὰ τὴν δίκην τῶν Κυβερνήσεων τῆς Κατοχῆς ἐχαρακτηρίσθη ἀπὸ τοὺς ἐαμίτας ὡς ἄκρος δεξιὸς καὶ ὑβρίσθη ὡς γκεσταπίτης. Ἀληθές, εἶναι, ὅτι ὡρισμέναι συναντήσεις ὡρισμέναι δηλώσεις του, ἔχουν παρεξηγηθῆ καὶ προκαλοῦν αὐστηρὰν κριτικήν, ἀλλὰ ἐγὼ πιστεύω ὅτι, ὁ κ. Ρέντης, ὡς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἔχει πλέον ἐξιλεωθῆ, ὡς ἐξάγω ἄλλως καὶ ἐκ τῶν δηλώσεών του, διὰ τῶν ὁποίων, ἐνώπιον τοῦ Σώματος ἔπλεκεν ὕμνους διὰ τὸν συνάδελφον, κ. Σωτηρόπουλον, ὡς καὶ τὸν συνάδελφον κ. Παπαδόπουλον, διὰ τὴν σχετικὴν πατριωτικήν των δρᾶσιν κατὰ τῶν συμμοριτῶν. Διότι προσεχώρησεν ἤδη καὶ αὐτός, εἰς τοὺς χαρακτηρισμοὺς τοῦ συμμοριτισμοῦ, τοὺς ὁποίους ἔδωκεν ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, περὶ καθαρᾶς προδοσίας κλπ. Πῶς θὰ ἦτο δυνατόν, λοιπόν, νὰ πιστεύῃ ταὐτοχρόνως ὅταν διακηρύττῃ, ὅτι τὸ Κράτος διεξάγει ἀγῶνα ἀμύνης κατὰ τῆς προδοσίας καὶ τοῦ ἐγκλήματος, πῶς θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δίδῃ οἱανδήποτε πλέον πίστιν οὗτος, ὁ ἔμπειρος πολιτικός, ὅτι εἰς τοὺς διαφόρους καμουφλαρισμένους, τοὺς πρώην καὶ νῦν συνοδοιπόρους, οἱ ὁποῖοι ἐξακολουθοῦν ὑποστηρίζοντες, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ συνέχισις τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ φαρμάκου τοῦ καταπλάσματος τοῦ κατευνασμοῦ; Διότι, εἶναι φανερὸν, ὅτι τοιαῦται τυχὸν συζητήσεις, βλάπτουν καὶ κλονίζουν τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ λαοῦ, πρὸς τὴν σταθερότητα καὶ ἀποφασιστικότητα τῆς πολεμικῆς πολιτικῆς καὶ εἰς τὰ μετόπισθεν. Διότι πρέπει νὰ εἶναι καὶ νὰ ἐκδηλοῦται σαφῶς ἡ ἐναρμόνισις τῶν Κυβερνητικῶν ἐνεργειῶν. Μὴ πλανᾶσθε δὲν ὑπάρχουν «Σοσιαλισταί», οἱ ὁποῖοι, τάχα δὲν βοηθοῦν, τὸν συμμοριτισμόν, διότι δὲν εἶναι κομμουνισταί. Ἐὰν παρηκολουθήσατε τὴν διεξαγομένην δίκην τῶν αὐτοαμυνιτῶν, θὰ παρετηρήσατε, ὅτι οἱ πλεῖστοι, ἐρωτηθέντες, ἀπήντησαν, ὅτι δὲν ἠμποροῦν νὰ λάβουν θέσιν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀνταρσίας καὶ νὰ τὴν ἀποκηρύξουν ἀνεπιφιλάκτως. Ὅπως ἀπαντοῦν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι, ὡς πολιτικοί, ἐμφανίζονται, ἀκόμη ὑποστηρίζοντες δημοσίᾳ ὅτι ἡ νόσος εἶναι ἐπιδεκτικὴ αὐτοῦ τοῦ μέσου τῆς θεραπείας, τοῦ συμβιβασμοῦ, τῆς συμφιλιώσεως, τοῦ κατευνασμοῦ.

§81Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). Ἕνας εἶναι ὁ γνώμων: Ἡ ἀποκήρυξις τῆς ἀνταρσίας. Αὐτὸ ἐτέθη ὡς βάσις ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως. Δὲν ἐτέθη οὔτε ὁ κατευνασμός, οὔτε ὁ συμβιβασμός. Ἀποκηρύξατε τὴν ἀνταρσίαν καὶ θὰ σᾶς δεχθῶμεν εἰς τὸ μέτωπον τὸ Ἐθνικόν. Πᾶσα τοιαύτη προσπάθεια τείνει εἰς τὴν ἐξασθένισιν τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ κακῶς ἐκλαμβάνεται ὡς περιποίησις πρὸς τὸν κομμουνισμόν. Εἶναι ὅπλον πολιτικὸν ἐναντίον του ἡ ἀποκήρυξις τῆς ἀνταρσίας, ἰδίως ἀπὸ πρόσωπα γνωστά, ἐὰν φθάσῃ κανεὶς νὰ τὰ φέρῃ εἰς τὴν ἀποκήρυξιν τῆς ἀνταρσίας, ἀσφαλῶς διότι, εἶναι τοῦτο κέρδος διὰ τὸ Ἐθνικὸν μέτωπον.

§82Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἴμεθα σύμφωνοι εἰς αὐτά, θὰ σᾶς συνίστων μόνον νὰ μὴ κάνετε πλέον χρῆσιν τῆς λέξεως «κομμουνισμός». Ὁ συμμοριτισμὸς ἔχει εὐρυτέραν ἔννοιαν. Βεβαίως τὸν συμμοριτισμόν, τὸν ὁποῖον θάλπει ἀνεπιφιλάκτως καὶ ἀπροκαλύπτως καὶ ἔχει ἀναλάβει τὴν ἡγεσίαν του ὁ κομμουνισμός.

§83Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδ)νθίας). Παρουσιάζεται παραπλανῶν τοὺς προλεταρίους μὲ τὴν ἄποψιν τοῦ Κομμουνισμοῦ.

§84Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν ἔχετε αὐτὴν τὴν στιγμὴν ὑπ’ ὄψει σας, τὸν νόμον περὶ νομιμοφροσύνης. Ἡ ἔννοια τῆς νομιμοφροσύνης, ὁ ὅρος τῆς ὁποίας ἀντεγράφη ἀπὸ τὸν νόμον τὸν Ἀμερικανικόν, εἶναι εὐρυτέρα τῆς ἐννοίας τοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος καὶ τῶν ὠργανωμένων μελῶν τοῦ Κόμματος αὐτοῦ. Περιλαμβάνει καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν ἀκόμη ἐμμέσως καὶ εὐνοοῦν καὶ συμπαθοῦν πρὸς τὴν ὀργάνωσιν καὶ προπαρασκευὴν τῶν ἀνατρεπτικῶν τοῦ προσπαθειῶν. Τὸν ὅρον αὐτὸν τὸν ἔχει καὶ ὁ ἀμερικανικὸς νόμος. Καὶ θὰ τελειώσω μὲ μίαν ἔντονον σύστασιν πρὸς ὑμᾶς, πρὸς τὴν Βουλήν. Βεβαίως, δὲν δύναμαι νὰ ἔχω οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι, ἔχετε πλήρη καὶ βαθεῖαν καὶ αὐστηρὰν συνείδησιν τῶν βαρυτάτων, τῶν ἱστορικῶν εὐθυνῶν, τὰς ὁποίας ἐπωμίσθητε, ὅταν ἐτέθητε ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ διεξαγομένου σκληροτάτου ἐθνικοῦ ἀγῶνος. Πόλεμος γίνεται! Τὰ τέκνα τῶν Ἑλλήνων, τὰ μαχόμενα εἰς τὸ μέτωπον ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν ἔχουν κληθῆ νὰ ἀμυνθοῦν τῆς Ἑλλάδος, νὰ ἀμυνθοῦν τῆς Πατρίδος, τοῦ Ἐθνικοῦ μας Κράτους. Οἱ ἄλλοι, οἱ ὀλίγοι, οἱ πιστεύοντες, οἱ ὀλιγόπιστοι, οἱ διστάζοντες, οἱ δειλοί, οἱ ἑρμαφρόδιτοι ἰδεολογικῶς, οἱ ὁποῖοι τολμοῦν ἀκόμη νὰ συζητοῦν περὶ δυνατότητος οἱασδήποτε ἄλλης λύσεως πέραν τοῦ μέχρις ἐξοντώσεως τοῦ ἀναρχοσλαβοκομμουνιστικοῦ ἀγῶνος τοῦ Ἔθνους, δὲν δέχομαι, ὅτι πλανῶνται, εἶναι ἀναμφισβητήτως ὅλοι ἐχθροὶ τῆς Πατρίδος.

§85Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξεως). (Ἐν ὀργῇ). Δὲν ἔχουν θέσιν αὐτὰ ἐδῶ. Μὴ τὰ λέγετε αὐτὰ πρὸς ἐμέ.

§86Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Δὲν λέγονται διὰ σᾶς, κύριε Ὑπουργέ.

§87Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχει γοῦστο νὰ τσακωθῆτε, ἐνῷ ἀγκαλιασθήκατε πρὸ ὀλίγου. (Γέλωτες).

§88Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Ἐγὼ τὰ λέγω δι’ ὁλόκληρον τὴν Κυβέρνησιν, δι’ ὅλους ὅσοι ἐψήφισαν τὸν νόμον περὶ νομιμοφροσύνης, ἔκαμαν τὸ διάταγμα περὶ λογοκρισίας, διὰ νὰ μὴ τὰ ἐφαρμόζουν, διὰ νὰ μὴ γνωρίζουν τὴν ἔννοιαν αὐτῶν. Ὑπάρχουν ἐφημερίδες, αἱ ὁποῖαι, δὲν εἶναι ἀπροκαλύπτως κομμουνιστικαί, εἶναι δῆθεν «δημοκρατικαί», εἶναι τέλος πάντων ἀμφίβολον ἐὰν καὶ αὐταὶ δὲν παραβιάζουν ὑπὸ τὴν εὐρυτέραν ἔννοιαν καὶ δὲν συγκρούονται πρὸς τὸ πνεῦμα τῆς νομιμοφροσύνης! Ὅταν διαστέλλουν ἑαυτὰς ὡς καθαρῶς δημοκρατικάς, μήπως κρύπτουν τὴν ὑστεροβουλίαν τῆς ἀντιθέσεως πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς βασιλευομένης δημοκρατίας; Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ἐπ’ αὐτοῦ περισσότερα. Ἐγώ, εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὰ 2 ἱστορικὰ κόμματα ἔχουν αὐστηρὰν καὶ βαθεῖαν συναίσθησιν τῶν εὐθυνῶν, τὰς ὁποίας ἀνέλαβον διὰ νὰ διευθύνουν τὸν ὑπὲρ πάντων ἀγῶνα, ὅπως ἐκήρυξαν διὰ τῶν ἀρχηγῶν τῶν κομμάτων καὶ εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ παύσῃ νὰ συνεχίζεται ἡ ὑφισταμένη σύγχυσις καὶ ἔλλειψις ἀπολύτου συντονισμοῦ καὶ ἑνότητος κατευθύνσεων. Δὲν ἔχει οὐσιαστικὴν σημασίαν, ὅτι ὑπάρχει ἓν συντονιστικὸν Συμβούλιον διὰ τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως ἀμφοτέρων τῶν κομμάτων. Πιστεύω προσθέτως κύριε ὑπουργέ, καὶ ἀπευθύνομαι τώρα πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται ἀκόμη χρῆσις τῶν λέξεων «δεξιοί» καὶ «ἀριστεροί». Σήμερον δὲν ὑπάρχουν δεξιοὶ καὶ ἀριστεροί. Ὑπάρχουν Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι, ὅπως τὸ εἶπεν ὁ Ἀρχηγός σας, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.....

§89Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ἐσεῖς εἴπατε περὶ δεξιῶν.

§90Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐπὶ 2 χρόνια ἀγωνιζόμεθα νὰ λύσωμεν τὸ πρόβλημα τῆς ἐννοίας «δεξιοὶ» καὶ «ἀριστεροί».

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε παρακαλῶ.

§92Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Κύριοι βουλευταί, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ἀνέπτυξε τὰς ἀπόψεις τοῦ Κόμματος ἐπὶ τοῦ τεθέντος ζητήματος. Ἐδήλωσεν, ὅτι θὰ ἀναμένῃ καὶ τὴν ἀπάντησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν λεχθέντων καὶ θὰ ρυθμίσῃ τὴν στάσιν τοῦ κόμματος. Ἐγώ, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ ἀπάντησις θὰ εἶναι ἔμπλεως πνοῆς καὶ θάρρους, τὸ ὁποῖον ὁ γηραιὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὁ Ἀντιπρόεδρος, ἐνθυμούμενοι τὴν ἱστορίαν τῶν κομμάτων τῶν ὁποίων ἡγοῦνται, θὰ ἀποδείξουν ἐμπράκτως, ὅτι ἐμπνέονται ἐκ τῆς πίστεως εἰς τὴν μέχρις ἐσχάτων καὶ μέχρι τῆς ὁριστικῆς νίκης συνέχισιν τῆς ἐθνικῆς πολεμικῆς πολιτικῆς, τῆς συμφώνου πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχουν κηρύξει. Διὰ τῶν ἔργων, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπακολουθήσουν, μὲ ἕνα καλύτερον ρυθμὸν καὶ μὲ τὴν ἔντασιν τῆς σχετικῆς προσπαθείας τόσον εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ὅσον καὶ κυρίως εἰς τὸ ἐσωτερικόν, εἰς τὸ μέτωπον καὶ εἰς τὰ μετόπισθεν, ὡς ἐτόνισεν καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ἀναπτύξας τὰς ἀπόψεις τοῦ Κόμματος, τὸ ἓν δέκατον ἀποτελεῖ ἡ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ βοήθεια, τὰ 9)10 εἶναι αἱ ἴδιαι ἡμῶν δυνάμεις, ὑλικαὶ καὶ ἠθικαί. Σὺν Ἀθηνᾷ καὶ χεῖρα κίνει. Ἂς κινηθοῦν λοιπόν, ἂς.... (δὲν ἠκούσθη).... τὰ μετόπισθεν, ἂς γαλβανισθοῦν καὶ φανατισθοῦν ἀπὸ τὴν πίστιν εἰς τὴν ἱερότητα καὶ τὴν γενικότητα τοῦ ἀγῶνος ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος, ὑπὲρ τῆς Πατρίδος ὅλων μας. (Χειροκροτήματα).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§94Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ προσωπικοῦ μου ζητήματος ἢ ἀτομικοῦ μου δικαιώματος εὐχαρίστως θὰ τὸ παρεχώρουν, ἀλλὰ ἐκπροσωπῶ ἓν διαμέρισμα τῆς χώρας ἐξαιρετικῶς χειμαζόμενον καὶ δι’ αὐτὸ παρεκάλεσα νὰ τηρηθῇ ὁ Κανονισμὸς διὰ νὰ ἀκουσθῇ ἡ φωνὴ μας. Ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα ὄχι διὰ νὰ συμπληρώσω τὴν ὑπέροχον ἀγόρευσιν τοῦ κ. ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἀνέρχομαι νὰ διερμηνεύσω τὸν πόνον καὶ τὴν φωνὴν τῶν δοκιμαζομένων πληθυσμῶν τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας. Οἱ καιροὶ εἶναι κρίσιμοι καὶ ἀπευθύνομαι εἰς τὸ Ἔθνος. Εἰς τὴν ἀγόρευσίν του χθὲς ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ἔλεγε τὰ ἑξῆς: «Ὁ κόσμος μένει κατάπληκτος ........ ....... (ἀναγινώσκει) .............» Ὅταν πρὸ τριῶν ἑβδομάδων εἴχαμεν ἐπιστρέψει ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν, εἶχον τὴν τιμὴν μαζὶ μὲ τὸν συνάδελφόν μου κ. Ράπτην νὰ ἐπιδώσωμεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς μίαν δήλωσιν. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς νομίζον ὅτι δὲν ὑπῆρχε πολιτικὸν ζήτημα, ἠρνήθη καὶ νὰ τὴν ἀνακοινώσῃ καὶ νὰ τὴν δημοσιεύσῃ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, ἠρκέσθη μόνον νὰ τὴν ἀνακοινώσῃ ἁπλῶς καὶ νὰ τὴν καταχωρήσῃ εἰς τὸ δελτίον τύπου τῆς Βουλῆς. Τὸ πολιτικὸν ζήτημα ἦλθε καὶ θὰ παρακαλέσω ὅπως μοῦ ἐπιτρέψητε καὶ τὴν ἐπαναλάβω διὰ νὰ δημοσιευθῇ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς. «Ἐπιστρέφοντες ἐκ τῆς ἐπαρχίας ὀφείλομεν νὰ ἐξάρωμεν τὸ φρόνημα............. ....... (ἀναγινώσκει) .............».

§95Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τί ἐννοεῖτε ἐπαρχίας, κύριε συνάδελφε;

§96Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅλης τῆς Ἑλλάδος.

§97Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀντιπροσωπεύεται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν ὁμιλῆτε περὶ τῆς ἐπαρχίας Λαρίσης, τότε θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἐντὸς ὀλίγου.

§98Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὴν δήλωσιν, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀνέγνωσα, ἔχω νὰ διατυπώσω μίαν προσθήκην καὶ μίαν διασάφησιν. Κύριοι, οἱ δολοφονούμενοι πληθυσμοὶ τῆς ὑπαίθρου ἀπὸ δύο ἐτῶν ἀναμένουν ἀπὸ τὴν πατρίδα των ὅπλα καὶ μόνον ὅπλα. Ἀνώτερος στρατιωτικὸς μοῦ ἔλεγε πέρυσιν ὅτι, ἐὰν ἀπὸ τοῦ μηνὸς Ἀπριλίου τοῦ ἐδίδοντο 5.000 ὅπλα νὰ τὰ πλαισιώσῃ μέσα εἰς τὰς στρατιωτικὰς μονάδας, ἀνελάμβανε τὴν τήρησιν τῆς τάξεως ἀπολύτως εἰς ἓν πολὺ μεγάλο διαμέρισμα τῆς δικαιοδοσίας του. Ὅταν χθὲς εἶδε τὸ φῶς κάποιο ἀνακοινωθέν, εἰς τὸ ὁποῖον ἀφοῦ καὶ πάλιν τὸ ζήτημα τῶν ὅπλων παραπέμπεται εἰς τὰς καλλένδας, προστίθεται: «Ὁπωσδήποτε οὐδεμία ὑλικὴ ζημία ........... ........... (ἀναγινώσκει) .................» Ἡ Βουλὴ ἂς ἀγαλιάσῃ, ἡ Βουλὴ ἂς ἑορτάσῃ, ἡ Βουλὴ ἂς εὐχαριστήσῃ τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἐξησφάλισε τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, ὄχι ὅμως τὰ ὅπλα. Ἔτσι ὑπάρχει κάποια ἐπιφύλαξις εἰς τὸν τομέα αὐτόν, διότι εἰς τὸ τέλος τοῦ ἀνακοινωθέντος λέγεται: «Πρὸς ἐκτέλεσιν ὅμως τῆς παραγγελίας ἐξ Ἡνωμένων Πολιτειῶν ................ ........... (ἀναγινώσκει) .................». Δηλαδὴ τοῦ κ. Παυλίδη.

§99Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν πιστεύω νὰ λέγῃ εἰς χεῖρας τοῦ προμηθευτοῦ. Ὑπάρχει κατάθεσις εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἀγγλίας ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Παυλίδη ἀνέκκλητος διαρκείας 75 ἡμερῶν. Τοὐναντίον μάλιστα οὐδὲν ποσὸν ἔλαβεν ὁ Παυλίδης.

§100Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ διαβάζω ἐδῶ τὸ ἀνακοινωθέν. «Πρὸς ἐκτέλεσιν ........................» ........... (ἀναγινώσκει) .................»

§101Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Οὔτε παρηγγέλθησαν, οὔτε πρόκειται νὰ ἔλθουν ὅπλα ἀπὸ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας. Καὶ τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ προσφέρει, πρόκειται νὰ τὰ πάρῃ ἐξ Ἀγγλίας καὶ ὄχι ἐξ Ἡνωμένων Πολιτειῶν.

§102Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Δηλαδὴ ὅπλα περιμένει τὸ Ἔθνος ἀπὸ τὴν βοήθειαν;

§103Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατ.). Ὄχι, πέραν τῆς βοηθείας.

§104Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. Κυβερν.). Ἐδῶ γίνεται ἕνας περίεργος ἔλεγχος διὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ προμηθευθῇ 40.000 ὅπλα ἀπὸ χρήματα, τὰ ὁποῖα εὑρέθησαν ἐδῶ καὶ ἐκεῖ. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Ὁ κ. ἀγορητὴς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ γνωρίζῃ, ὡς ἔγκυρος νομικός, ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα γίνονται δι’ ἀνοίγματος ἀνεκκλήτου πιστώσεως εἰς μίαν Τράπεζαν, ἡ ὁποία ἐκτελεῖται ὅταν κριθῇ ὅτι ἡ παραγγελία ἐξετελέσθη. Αὐτὰ τὰ γνωρίζουν ὅλοι καὶ εἰς τὸ δημοτικὸν σχολεῖον ἀκόμη.

§105Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι καὶ μόνη ἡ δήλωσις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀποδεικνύει δυστυχῶς ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀκόμη δὲν ἔχει συλλάβει τὸ νόημα τοῦ ἀγῶνος καὶ τῆς ἀμύνης τῆς χώρας. Ὁμιλῶ δέ, κύριε Ἀντιπρόεδρε, διὰ τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα θὰ στείλουν οἱ μεγάλοι μας σύμμαχοι.

§106Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντ. Κυβερν.). Μὰ σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν. Μὴ διαστρεβλώνετε τὰ πράγματα. Ἡ παραγγελία ἐγένετο ἐκτὸς λογαριασμοῦ, ἐκτὸς βοηθείας, ἐκτὸς περιθωρίου.

§107Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἠξεύρω. Τὰ ὅπλα αὐτά, εἶναι ἐκτὸς τοῦ στρατιωτικοῦ προγράμματος τῶν συμμάχων. Συμφωνῶ, ἀλλὰ λέγω τοῦτο: Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἶχε συλλάβει τὸ νόημα τοῦ ἀγῶνος θὰ τὰ εἶχε τὰ ὅπλα αὐτὰ τὰ ἐκτὸς τοῦ προγράμματος ἀπὸ τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1947, ἂν ὄχι ἀπὸ τὸν Μάϊον τοῦ 1946. Διότι, κύριοι, ἔχουν τὰ χωριὰ τὰ κακόμοιρα τὰ ὁποῖα ἠγόρασαν 30–40 Ἰταλικὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα διὰ νὰ βάλουν μίαν φορὰν πρέπει νὰ δοκιμάσετε 6 φορές, 10 φορὲς καὶ ἀντιμετωπίζουν τοὺς συμμορίτας μὲ τὰ αὐτόματά των. Καὶ ὅμως ἀνθίστανται καὶ λέγουν: Ὅπλα. Ὅπλα. Ὅπλα. Ἐπανειλημμένως ἀπησχολήσαμεν τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον του καὶ εἰς τὴν Λάρισαν. Ὅπλα: Αὐτοὶ θὰ λέγουν ὅπλα. Ἐκτὸς προγράμματος. Λοιπόν, ἐπ’ αὐτοῦ τώρα ὁμιλῶ καὶ λέγω ὅτι καθ’ ὃν τρόπον κατωρθώσατε νὰ συλλέξετε τὰς 270.000 λίρας —δὲν ξεύρω πόσαι εἶναι— διὰ νὰ ἀγοράσετε τὰ ὀλίγα αὐτὰ ὅπλα, ἔπρεπε σεῖς ὡς Κυβέρνησις νὰ εἴχατε εὕρη αὐτὸ τὸ ποσὸν εἴτε δι’ ἐράνων, εἴτε διὰ δανείων, εἴτε δι’ ἐκποιήσεως κειμηλίων τῆς χώρας, διὰ νὰ ἐξασφαλίσετε τοὺς χωρικοὺς τῆς ὑπαίθρου. Ὄχι συμμορίας. Ὄχι ὀργανώσεις. Ὑπάρχουν χωρία εἰς τὸ ....... (δὲν ἠκούσθη) ... καὶ τὸ ... (δὲν ἠκούσθη) ... ὅπου οἱ χωρικοὶ ἠγόρασαν μερικὰ ὅπλα καὶ αὐτόματα καὶ εἶναι ἀπρόσβλητα τὰ χωριὰ αὐτά. Τὸ χωριό μου, μὲ 70 ὅπλα ἰταλικὰ παραμένει ἀπρόσβλητον. Τὴν ἡμέραν οἱ χωρικοὶ κάμουν χωράφι καὶ τὸ βράδυ φυλάγουν τὸ χωριό τους ἀπὸ ἡλικίας 15 ἕως 60 ἐτῶν. Αὐτὰ τὰ ὅπλα ζητοῦμεν, κ. Ἀντιπρόεδρε.

§108Χ. ΤΟΥΝΤΑΣ. Εἶναι ἐξαιρέσεις αὐταί.

§109Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Εἶναι πολλὰ χωρία. Δὲν εἶναι ἐξαιρέσεις.

§110Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Κάτι λέγει μὴ ἀκουόμενος).

§111Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ κύριοι συνάδελφοι, ζητοῦν εὐθύνας. Ἡμεῖς θὰ ἐκτελέσωμεν τὸ καθῆκόν μας. Θὰ ἐλέγξωμεν καὶ θὰ κατηγορήσωμεν.

§112Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἔπρεπε νὰ κάμετε τὸ καθῆκόν σας ὅτε εἶσθε εἰς τὴν ἀρχήν.

§113Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ζητοῦν εὐθύνας ἀπὸ τὸν ὑφυπουργὸν τῆς Γεωργίας τῶν τριῶν ἑβδομάδων, διότι δὲν ἠγόρασε καὶ δὲν ἐπρομηθεύθη ὅπλα διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν!! Καμαρῶστε καὶ χειροκροτήσατε! Δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ! Ἀλλὰ ἂς μὴ φεύγωμεν ἀπὸ τὸ θέμα. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ ἀνακοινωθέν: Μᾶς λέγει τὸ ἀνακοινωθέν: Μὴ ταράσσεσθε, τὸ Δημόσιον δὲν πρόκειται νὰ χάσῃ τίποτε. Τὰ χρήματα εἶναι ἐξησφαλισμένα εἰς μίαν πίστωσιν εἰς Τράπεζαν Ἀγγλικήν. Ἀλλά, κύριοι, ἐν τῷ μεταξὺ ἐπῆλθεν ἀπώλεια χρόνου, ἐπῆλθεν ὁλοκαύτωμα χωρίων, συνετελέσθησαν ὁμηρίαι οἰκογενειῶν, συνετελέσθη βιαία στρατολογία ἐθνικοφρόνων χωρικῶν, ἐν τῷ μεταξὺ σὰν ποίμνια ὁλόκληροι πληθυσμοί, ὁλόκληροι οἰκογένειαι ἀπάγονται καὶ ὁδηγοῦνται εἰς τὰ Ἀλβανικὰ σύνορα, ἐν τῷ μεταξὺ οἱ χωρικοὶ οἱ Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, δίδουν, ὄχι μόνον τὴν περιουσίαν των ἀλλὰ καὶ τὴν ζωήν των. Ἀλλὰ αὐτὰ ὅλα δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν. Ἀρκεῖ ὅτι ἡ πίστωσις εἶναι ἠσφαλισμένη! Ἀλλ’ ἀκόμη θὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἀντὶ νὰ ἁπλώνῃ χεῖρας ἱκέτιδας, διὰ νὰ ζητήσῃ τὰ ὀλίγα αὐτὰ χρήματα διὰ νὰ ὁπλίσῃ τὸν ἀγροτικὸν πληθυσμὸν τῆς ὑπαίθρου εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν της 2.000.000 λίρας Ἀγγλίας χαρτίνας. Εἶναι ἡ ἀσφάλεια τῶν ἐφοπλιστῶν. Εἶναι τὰ χρήματα τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν διὰ νόμου ψηφισθέντος ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως ὡς ἀποζημίωσις εἰς ἐφοπλιστάς. (Ὁ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως κ. Κ. Τσαλδάρης, ἐξέρχεται τῆς αἰθούσης). Κύριοι βουλευταί, μεταξὺ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἀπὸ τὰς προκατόχους Κυβερνήσεις, καὶ τὴν παροῦσαν ὑπὲρ τῆς Ναυτιλίας, εἶναι καὶ ἡ ἀποζημίωσις τῶν πλοίων τὰ ὁποῖα ἐβυθίσθησαν ἢ ἐβλήθησαν. Ἦλθεν ἀρχικῶς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως πέρυσι τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1946. Ἔγινε δριμεῖα ἐπίθεσις ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἀπὸ τὰ 5.000.000 λίρας ποὺ ἐπρόκειτο νὰ δώσωμεν, εἶπον νὰ δώσωμεν 2.000.000 ποὺ ἦτο ἡ ἀσφάλεια τῶν πλοίων αὐτῶν. Πάντως καὶ τὰ δύο αὐτὰ ἑκατομμύρια ἔπρεπε νὰ δοθοῦν διὰ νόμου καὶ ὁ νόμος αὐτὸς ἐψηφίσθη. Ἐγὼ δὲν ἤμην μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἀλλὰ ἔστειλα μόνον τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν καὶ διεμαρτυρόμην διότι ἐνῷ οἱ χωρικοὶ τῆς ὑπαίθρου, μένουν ἄνευ ὅπλων καὶ σφάζονται, ὑμεῖς δίδετε 2.000.000 λίρας εἰς μίαν τάξιν ἀνθρώπων ἡ ὁποία σήμερον δὲν κινδυνεύει ἡ ὁποία κάπως ἀπεζημιώθη, ἡ ὁποία εἶναι ἐκτὸς κινδύνου. Δὲν μπορέσατε, κύριοι, νὰ κρατήσετε ἀπὸ αὐτὰ τὰ δύο ἑκατομμύρια λιρῶν, 500.000 καὶ νὰ δώσετε καὶ εἰς ἐκείνους 1.500.000 καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἅμα λήξῃ ὁ πόλεμος; Πῶς ἐν ὥρᾳ μάχης, ἐν ὥρᾳ κινδύνου τοῦ Ἔθνους, ἐν ὥρᾳ σφαγιασμοῦ τῶν πληθυσμῶν, ἀπεμπολήσατε τὰς 2.000.000 λίρας, καὶ δὲν ἐκρατήσατε τοὐλάχιστον 500.000 διὰ νὰ ἀγοράσετε ὀλίγα ὅπλα καὶ τώρα τείνετε χεῖρα ἱκέτιδα εἰς οἱονδήποτε; Ἰδού, κύριοι, ἡ εὐθύνη σας! (Χειροκροτήματα). Ἡ Βουλή, ἂς σᾶς ψηφίσῃ!

§114Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ναί. Ναί.

§115Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ φυγοδικία τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, μαρτυρεῖ τὴν ὀργήν του. Παρατηρῶ ἐπίσης, κύριοι, ὅτι ὁ συνάδελφος ἐκ Λαρίσης ἔγινεν ἤδη κυβερνητικός. Ἐγὼ τὸν ἤξευρα ἀντιπολιτευόμενον. Εἰς τὴν Λάρισαν μοῦ ἔλεγεν ὅτι σεῖς ἐψηφίσατε τὴν Κυβέρνησιν, ἐγὼ δὲν τὴν ἐψήφισα.

§116Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε. Πρόκειται περὶ καθαρῶς προσωπικοῦ ζητήματος, καὶ θέλω νὰ ὁμιλήσω.

§117Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀλλά, κύριοι, τοὐλάχιστον αὐτὰς τὰς θυσίας τῆς ὑπαίθρου τὰς ἀξιοποίησεν ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους; Σφάζονται καθημερινῶς ἀγρόται, ἱερεῖς, ἰατροί. Ποία διαφώτισις ἔγινε τῆς ξένης κοινῆς γνώμης; Τῆς ἰδικῆς μας κοινῆς γνώμης; Ὑπάρχει Ὑπουργεῖον Τύπου. Ἠξεύρω ὅτι ὑπάρχει Ὑπουργεῖον Τύπου. Τί κάνει τὸ Ὑπουργεῖον Τύπου; Σιγᾷ. Κύριοι, κάποτε ὑπῆρξεν ἕνας μεγάλος σοφὸς ὁ Ἀπολλώνιος, ἐπὶ 5 ἔτη ἤσκησεν ἀσκητισμὸν συνεχῶς εἰς ἕνα μοναστήρι, ἐὰν ἔζῃ ὁ Ἀπολλώνιος θὰ ἦτο ὁ ἰδεώδης ὑπουργὸς τοῦ Τύπου τῆς Ἑλλάδος, τοῦ σιγῶντος τύπου, τῆς Ἑλλάδος.

§118Γ. ΒΑΡΒΟΥΤΗΣ. (Ὑπ. Ἐθν. Οἰκον.). Διὰ νὰ σιγήσῃ τὸν τύπον ἢ νὰ τὸν κάνῃ λαλίστερον;

§119Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ λαλήσῃ. Κύριοι, ὑπάρχει ἀκόμη καὶ ἡ ἔλλειψις τοῦ αἰσθήματος τῆς θυσίας. Ὡμιλήσατε περὶ νίκης τῆς Κονίτσης, περὶ νίκης τῆς Θεσσαλονίκης, ἀλλὰ ὑπῆρξεν νίκη τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, δὲν εἴδαμεν μέσα εἰς τὴν νίκην αὐτὴν τὴν θυσίαν τῆς ἡγέτιδος τάξεως, οὔτε τῆς πολιτικῆς, οὔτε τῆς κοσμικῆς, καὶ τὰ παραδείγματα, κύριοι, ἐμπνέουν. Τὴν πνοὴν τῆς Ἑλλάδος εἰς τοὺς Περσικοὺς πολέμους τὴν ἔδωσεν ἡ θυσία τοῦ Λεωνίδα εἰς τὰς Θερμοπύλας, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ θυσία τῶν 300 δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ ὑπῆρχον Πλαταιαί. Ὅταν τοῦ εἶπον, ποῦ πᾶς Λεωνίδα μὲ τριακοσίους μόνον ἄνδρας, εἶπε, διὰ τὸν σκοπὸν ποὺ πᾶμε ἀρκετοὶ καὶ πολλοὶ εἴμεθα· ἡ θυσία, κύριοι, ἐμπνέει τὴν πνοὴν τοῦ Ἔθνους καὶ ὅταν, κύριοι, πίπτουν οἱ Ἕλληνες εἰς τὴν πύλην τοῦ Ἁδριανοῦ ἡ θυσία αὐτὴ ἐνέπνευσε τοὺς ὑπολοίπους. Ἡ θυσία τοῦ Κωνσταντίνου τοῦ Παλαιολόγου ἐμαρμάρωνεν εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ Ἔθνους τὴν πίστιν του ἐπὶ τὴν ἐλευθερίαν του, τὴν πίστιν του ἐπὶ τὴν παλιγεννεσίαν. Ἔτσι, κύριοι, χαλκεύονται αἱ ψυχαὶ τοῦ λαοῦ καὶ σᾶς ἐρωτῶ, ποῦ εἶναι τὸ παράδειγμα τῆς θυσίας τῆς ἰδικῆς μας. Ποῦ εἶναι τὸ παράδειγμα τῆς ἰσότητος τῆς θυσίας. Κύριοι, ἐπιμένω εἰς τὰ σημεῖα αὐτά, διότι ἔχομεν τὸν αἰσθηματικώτερον λαὸν τοῦ κόσμου· λαὸς φιλότιμος, λαὸς εὐαίσθητος, δὲν γνωρίζει τὸ μέτρον, πότε θὰ φθάνῃ εἰς τὸ Ζενὶθ καὶ πότε θὰ πίπτῃ εἰς τὸ Ναδίρ. Μέτρον δὲν ἠξεύρει ὅταν ὑπάρχουν ἡγέται δίδει τὸ θαῦμα τοῦ 15ου αἰῶνος, ὅταν ὑπάρχῃ ἡ πνοὴ τῆς ἡγεσίας μεσουρανεῖ φθάνει εἰς τὸ Ζενίθ, καὶ ὅταν λείπῃ ἡ ἡγεσία καταπίπτει. Δυστυχῶς αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια, καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιμένω· θέλομεν Κυβέρνησιν πνοῆς, θυσίας, ἰσότητος. Καὶ ἀκόμη ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς λυποῦμαι ὅτι αἱ μερίδες τῆς Ἀντιπολιτεύσεως χθὲς ἐλυποψύχησαν ἐνῷ πιστεύουν ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ δὲν εἶναι ἰδεώδης, δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία ἐγγυᾶται ταχεῖαν τὴν νίκην, ἐν τούτοις εἶπον: «Ἀπελθέτω ἀφ’ ἡμᾶς τὸ ποτήριον τοῦτο». Δὲν θέλομεν, εἶπεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Νέου Κόμματος, νὰ τεθῇ ζήτημα ἐμπιστοσύνης, ἐὰν τεθῇ θὰ καταψηφίσω πάντως δὲν θέλομεν νὰ τεθῇ. Ὁ ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ὁ ὁποῖος ἠξεύρει ὁποίαν ἔχω ἐκτίμησιν πρὸς τὴν μόρφωσίν του καὶ τὴν ἀξίαν του, μᾶς εἶπε: Δὲν βλέπω τὴν διάδοχον κατάστασιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν αὐτήν. Κύριοι, δὲν νοοῦνται πολιτικὰ κόμματα καὶ μάλιστα εἰς τὴν ὥραν τοῦ κινδύνου ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν τολμοῦν νὰ λάβουν εὐθύνην. Αὐτὸ εἶναι τὸ χθεσινὸν νόημα τῶν ἀγορεύσεων τῶν ἀρχηγῶν. Ἐνῷ ἀντιθέτως τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, εἶπεν: Ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην, καὶ τοῦτο, κύριοι, πρὸς τιμήν του. Θὰ εἶχον ἀκόμη, κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω, δώσαμε κάποιον ὅρκον, τὸν ὅρκον νὰ διαφυλάξωμεν τὴν ἀκεραιότητα τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος. Τὸ Σύνταγμα δὲν λέγει ὅτι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τορπιλλίσωμεν τὴν ἀκεραιότητα τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ νὰ τὴν διαφυλάξωμεν, καὶ ὅταν τεθῇ εἰς τὴν συνείδησίν σας ἢ ἡ ἀπαλλαγὴ τῆς χώρας ἀπὸ τὴν κατάστασιν τὴν ὁποίαν δοκιμάζει ἢ ἡ ἀναστολὴ τῆς κομματικῆς ἐξαρτήσεως, δὲν νομίζω ὅτι θὰ εἶναι ἡ ἀποστολή μας νὰ εἴπωμεν ὅτι εἴμεθα αἰχμάλωτοι τοῦ κόμματος, ἀλλὰ ἀπαλλασσόμενοι αὐτῶν, τιθέμενοι ὑπεράνω τῶν κομμάτων, τότε, κύριοι, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητῶμεν ἀπὸ τὸν λαὸν θυσίας, διότι ὅταν ἀξιῶμεν ἀπὸ τὸν ἀνώνυμον λαὸν θυσίαν αἵματος, θυσίαν χρήματος, θυσίαν πληθυσμῶν, δὲν δικαιούμεθα ἡμεῖς νὰ μὴ θυσιάζωμεν τὴν πειθαρχίαν τοῦ κόμματος, τὴν ἑνότητα τοῦ κόμματος. Τότε ὁ λαὸς ποὺ θυσιάζεται θὰ σᾶς εἴπῃ: Διατί, κύριοι ἐπερωτῶντες, ἐὰν πιστεύετε ὅτι τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀνίατον, εἶναι ἀθεράπευτον, ἢ ἐὰν πιστεύετε ὅτι τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἀνίατον, καὶ ἢ θὰ θεραπευθῇ, ἀλλὰ πρέπει νὰ περάσῃ ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ ἐπέρασεν, τότε σᾶς ἐρωτῶμεν, δὲν εἶναι πρᾶξις Κυβερνητική; Τότε σᾶς ἐρωτῶμεν πρὸς τὶ αἱ ἐπερωτήσεις καὶ αἱ αἰτήσεις περὶ μυστικῆς συνεδριάσεως; Ἐὰν ὅμως ἐπερωτᾶτε, ὑποβάλλετε αἰτήσεις μυστικῆς συνεδριάσεως, τοῦτο σημαίνει ὅτι εἰς τὴν ψυχήν σας ὑπάρχει ἡ πίστις ὅτι βεβαίως ἀντικειμενικαὶ εἶναι αἱ συνθῆκαι αἱ ὁποῖαι ἐδημιούργησαν τὸ Ἑλληνικὸν δρᾶμα, ἀλλὰ ὅτι εἶναι παράλειψις καὶ ἄστοχος Κυβερνητικὴ πρᾶξις ἡ ὁποία τὸ ἔχει διευρύνει, τὸ ἔχει ἐξογκώσει, καὶ ὅτι εἰς χεῖρας ἄλλης Κυβερνήσεως, εἰς χεῖρας καλυτέρας ἴσως, δὲν θὰ ἔφθανεν ἐκεῖ ὅπου ἔχει φθάσει. Ἐὰν λοιπόν, συμβαίνῃ αὐτό, τότε εἶσθε συνεπεῖς ἐπερωτῶντες, καὶ ζητεῖτε μυστικὰς συνεδριάσεις; Ἀλλὰ ὅμως τὴν ὥραν τῆς ψήφου δὲν πρέπει νὰ πειθαρχήσητε εἰς τὸ κόμμα.

§120ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀδοκιμάστους, τοὺς ἐδοκιμάσαμεν ὅλους.

§121Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον διὰ τὴν διακοπήν. Ἔχω νὰ τοῦ ἀπαντήσω ὅτι εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἐδοκιμάσαμεν τὰ κόμματα ὅλα, ἐδοκιμάσθη ἡ Κυβέρνησις τῶν 3 κομμάτων, ἔπειτα τῶν 7 κομμάτων καὶ τώρα τῶν 2 κομμάτων. Τί σημαίνει αὐτό; Ὅτι τὸ κόμμα χρεωκοπεῖ ἀπέναντι τῆς ἀνταρσίας. Τὸ κόμμα εἶναι ἀνίκανον νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν πνοῆς, Κυβέρνησιν ὑπεράνω κομμάτων, ὑπεράνω συμβιβασμῶν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὑπάρχει ἡ ἀναμονὴ νὰ πέσῃ ἡ Ἑλλὰς καὶ νὰ πέσῃ μαζὶ μὲ αὐτὴν καὶ τὸ κόμμα, ὅπερ ἐγὼ δὲν πιστεύω. Ἢ θὰ σωθῇ ἡ Ἑλλὰς καὶ θὰ πέσῃ τὸ κόμμα. Ἐφόσον λοιπόν, κύριοι, ἀποδεικνύεται ὅτι τὰ κόμματα καὶ δι’ ἄλλους λόγους, ἀλλὰ καὶ διότι ὁ σχηματισμὸς τῶν κομματικῶν Κυβερνήσεων δὲν γίνεται βάσει τῶν ἀξιῶν τὰς ὁποίας δίδει τὸ Ἔθνος, ἀλλὰ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τὸν ὁποῖον δίδει τὸ κόμμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν δύναται νὰ δώσῃ Κυβέρνησιν ἀξίαν τοῦ Ἔθνους καὶ ἐφόσον ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ζητῶμεν καθολικὰς θυσίας τοῦ Ἔθνους, μοῦ εἶναι ἀκατανόητον νὰ συλλάβω ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ ζητήσωμεν χρησιμοποίησιν καθολικὴν τοῦ Κοινοβουλίου τῆς Ἑλλάδος. Ἐφόσον λοιπόν, ἐχρεωκόπησε τὸ κόμμα ὡς Κυβερνητικὸν σχῆμα, εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς νὰ ἐξαρθῇ ὑπεράνω κομμάτων καὶ νὰ δώσῃ τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἔθνους, ἀνεξαρτήτως ἀριθμοῦ, νὰ χρησιμοποιήσῃ οἱανδήποτε ἀξίαν ὁπουδήποτε καὶ ἂν ὑπάρχῃ, ἐπὶ 6 μῆνας, 1 ἔτος, 2 ἔτη, διὰ νὰ σωθῇ ὁ τόπος. Καὶ τότε θὰ ἐπανέλθῃ πάλιν ἡ λειτουργία τῶν κομμάτων. Τὴν ὥραν αὐτήν, κύριοι, ἂν μᾶς χωρίζουν ἰδεολογίαι οἰκονομικαί, ἰδεολογίαι δημοσιονομικαί, ἰδεολογίαι κοινωνικαί, μᾶς ἑνώνει τὸ Ἔθνος καὶ ὁ κοινὸς κίνδυνος νὰ σαρωθῇ ὁ τόπος, ὁπότε θὰ πέσουν ὅλα τὰ κόμματα. Ἐγώ, κύριοι, πιστεύω εἰς τὴν ἀθανασίαν τῆς φυλῆς. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ἡ Πυθία ὅταν τὴν ἐρώτησαν ποία εἶναι ἡ προοπτική σου διὰ τὸ μέλλον: «Ἀσκὸς βάπτει δῦναι δὲ οὐ θέμις ἐστίν», τουτέστιν: Ἀσκὲ βάπτεσαι μὲν εἰς τὸ ὕδωρ, ἀλλ’ ἀβύθιστος μένεις, ἰσχύει καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἔτσι καὶ ἡ Ἑλλὰς θὰ δοκιμάζῃ ἀναστατώσεις, πίκρας, ἀλλὰ θὰ παραμένῃ ἀθάνατος. Τὸ πιστεύω ἐγώ. Ἡ Ἑλλὰς θὰ σωθῇ. Τὸ ἐγγυᾶται τὸ ἀνώνυμον πλῆθος, τὸ ἐγγυᾶται ὁ στρατός, τὸ ἐγγυᾶται ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Ἀλλά, κύριοι, τὴν ὥραν αὐτὴν εἶναι ἀνάγκη ἡ Βουλὴ ἂν θέλῃ νὰ ἐκπροσωπῇ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἂν θέλῃ νὰ εἶναι προπομπὸς καὶ ὄχι οὐραγὸς τοῦ λαϊκοῦ κινήματος, ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ τὴν λύσιν. Ἂν δὲν τὴν δώσῃ ἡ Βουλή, θὰ χάσῃ εἰς ἀξίαν. Ἡ λύσις θὰ εὑρεθῇ, ἀλλὰ θὰ εὑρεθῇ εἰς βάρος τῶν θεσμῶν. Δι’ αὐτό, ἐν ὀνόματι τοῦ κύρους τῶν θεσμῶν σας, καλοῦμε νὰ ἀφήσετε τὰ κομματικὰ σχήματα, νὰ δώσωμεν τὰ χέρια καὶ νὰ φροντίσωμεν νὰ ἐξευρεθοῦν αἱ ἀξίαι καὶ νὰ χρησιμοποιηθοῦν. Ἔτσι θὰ ἔχωμεν τὴν συνείδησίν μας ἥσυχον ὅτι ἐξεπληρώσαμε τὸ καθῆκόν μας, διεφυλάξαμεν τοὺς Δημοκρατικοὺς θεσμοὺς καὶ ἀπελυτρώσαμεν τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀπὸ μεγαλυτέρας δοκιμασίας. (Χειροκροτήματα ζωηρά).

§122Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, διακόπτων τὸν συνάδελφόν μου εἰς τὸν ἔλεγχον κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἔχει μόνον 7 μῆνας εἶπον: «Διατί ὅταν εἶσθε εἰς τὴν Κυβέρνησιν δὲν ἐφηρμόσατε αὐτά;» Μοῦ ἀπήντησεν ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ φυσικὰ εἶμαι βαθέως κομματισμένος. Εἶναι καθαρὰ ὕβρις ἡ φράσις του αὐτὴ ἐπὶ τῆς ὁποίας ὀφείλω νὰ δώσω τὴν ἁρμόζουσαν ἀπάντησιν.

§123Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Δὲν εἶχε προσωπικὴν ἔννοιαν.

§124Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ ἡ δήλωσις ἡ ὁποία κατετέθη ὑπὸ τοῦ κ. συναδέλφου, στρέφεται ἀκριβῶς ἐναντίον μου.

§125Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ποτέ.

§126Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Διότι ὁμιλεῖ περὶ ἐπαρχίας καὶ λέγει ὅτι «εἰς τὴν ἐπαρχίαν εἶναι ἄγνωστον τὸ κόμμα των Φιλελευθέρων». Αὐτὸ εἶναι μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λαρίσης καὶ ὄχι εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα ὅπου τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἀριθμεῖ τριπλασίους καὶ πλέον βουλευτὰς ἀπὸ τὸ κόμμα τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει ὁ συνάδελφος. Τὴν φράσιν ὅτι ἀνήκω εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐξεστόμισε καὶ εἰς τὴν Νομαρχίαν Λαρίσης, ὅταν διεφώνησα εἰς ἕνα τηλεγράφημά του. Λησμονεῖ ὅμως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι ἐγὼ εἶμαι πράγματι ὑπεράνω κομμάτων καὶ ὄχι ἐκεῖνος, καὶ ὄχι τὸ κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει οὗτος τὸ Σοσιαλιστικὸν Δημοκρατικόν, διότι ἐγὼ ἀντετάχθην μετὰ τοῦ κ. Θεοφανοπούλου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν Κοινοβουλευτικὴν τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τοῦ ψηφίσματος «περὶ ἀμνηστίας», καὶ κατεψήφισα καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἐκείνην τοῦ συνασπισμοῦ κομμάτων, διότι εἶχε τὴν ἀμνηστίαν τῶν συμμοριτῶν καὶ τὴν σημερινὴν ἡ ὁποία ἦλθε μὲ πρόγραμμα τὸν κατευνασμόν. Καὶ ὅταν ἦλθε πρὸς συζήτησιν τὸ ψήφισμα περὶ κατευνασμοῦ ἐζήτησα νὰ ὁρισθῇ 15θήμερος προθεσμία ἀντὶ τοῦ μηνὸς ἐνῷ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐπέμεινε νὰ εἶναι δίμηνος πλειοδοτῶν εἰς τὴν πρότασιν τῆς Κυβερνήσεως. Συνεπῶς, καίτοι ἀνήκω ἐγὼ εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα ἐν τούτοις ὅμως ἀπεδοκίμασα ὅτι ἐνόμισα ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποδοκιμάσω καὶ κατεψήφισα ἀμφότερα τὰ ψηφίσματα τῆς ἀμνηστίας καὶ τῆς Κυβερνήσεως τοῦ συνασπισμοῦ καὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐπίστευον καὶ πιστεύω, ὅτι ὁ κατευνασμὸς ἦτο ματαιοπονία. Ἡ στάσις μου ἐν τῇ Βουλῇ δὲν ἐμπνέεται ἀπὸ κομματισμόν, ἀλλὰ ἀπὸ ὡρισμένας πεποιθήσεις καὶ ἀρχὰς καὶ οὐδέποτε ἔθεσα τὰ συμφέροντα τοῦ κόμματος ὑπεράνω τῆς Πατρίδος. Δι’ ὃ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιρρίπτῃ μομφὰς εἰς ἄλλον ὁ συνάδελφος. Ἐγὼ εἶμαι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν ἀνήκω εἰς τὸ κόμμα. Τυφλῶς εἰς τὸ κόμμα εἶναι προσκεκολλημένος ὁ κ. συνάδελφος γερά.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Ι. Πολυχρονόπουλος.

§128Ι. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσαμε μὲ κάθε εὐπρέπειαν καὶ μὲ κάθε ἀντίληψιν τοὺς ρήτορας. Λείπει ὅμως ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ θεμάτων ψυχαναλυτικῶν καὶ ἐπὶ θεμάτων μεταφυσικῶν. Θέλω μὲ τὴν πεῖραν μου τὴν ἀστυνομικὴν νὰ σᾶς διατυπώσω πῶς ἀντιλαμβάνομαι τὴν κατάστασιν τὴν σημερινὴν καὶ τί μέσα μποροῦμεν ἐκ τῶν ἐνόντων νὰ διαθέσωμεν, ὥστε νὰ κυριαρχήσωμεν τοῦ ἐγκλήματος, διότι πόλεμον κατὰ τοῦ ἐγκλήματος κάμνομεν σήμερον. Θὰ παρακαλέσω λοιπόν, τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ νὰ διακόψωμεν διὰ νὰ μπορέσω καὶ ἐγὼ νὰ ἀναπτύξω τὰς ἀντιλήψεις μου τεχνικῶς.

§129ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ θέμα ἡμερησίας διατάξεως, συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς γενικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς Δημοσίας Τάξεως. (Ὥρα 10.30′ μ.μ.)