1948.02.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 52α

Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Σάμου κ. Ι. Λάμπρου, διὰ τηλεγραφήματός του ζητεῖ τὴν ἀναθεώρησιν τῆς ἀποφάσεως περὶ εἰσαγωγῆς ἑτοίμων ζυμαρικῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐπὶ ζημίᾳ βιομηχάνων καὶ τεχνιτῶν. Ὁ βουλευτὴς Πέλλης κ. Α. Πέγιος, δι’ ἐπιστολῆς του πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, παρακαλεῖ ὅπως τὰ χωρία Πρόμαχοι καὶ Παναγίτσα παρὰ τὰ Γιουγκοσλαυϊκὰ σύνορα, παρασημοφορηθῶσιν εἰς ἔνδειξιν ἐλαχίστου φόρου τιμῆς δι’ ὑπέροχον πατριωτισμόν των καὶ ἀπαράμιλλον ἡρωϊσμόν των ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν. Ὑπάλληλοι Σ.Ε.Κ. ἀπολυθέντες βάσει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 59 Σ. ΙΙ., κάτοικοι Θεσ)νίκης, ζητοῦν τὸν ἐπαναδιορισμόν των εἰς ἃς θέσεις κατεῖχον πρότερον. Ὁ Ἐθνικὸς Σύνδεσμος Ἀναπήρων Πολέμου 1940–41 Ἀθηνῶν, ζητεῖ τὴν ἀποφυλάκισιν τοῦ συλληφθέντος καὶ ἐκτοπισθέντος εἰς Ἰκαρίαν Προέδρου τῆς Διοικήσεώς των Γ. Παπαγοπούλου. Ἡ Ἕνωσις Τεχνιτῶν Μακαρονοποιῶν Πειραιῶς ζητεῖ τὴν ἀναθεώρησιν τῆς ἀποφάσεως περὶ εἰσαγωγῆς ζυμαρικῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τὴν χορήγησιν ἀλεύρων πρὸς βιομηχανοποίησιν. Οἱ κάτοικοι τοῦ Νομοῦ Μαγνησίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἐκτέλεσιν τοῦ δολοφόνου τοῦ ἀειμνήστου Μαργιώλη καὶ τῶν τεσσάρων καταδικασθεισῶν εἰς θάνατον γυναικῶν καὶ ζητοῦν τὴν ἐκτέλεσίν των. Αἱ Ἐπαγγελματικαὶ Ὀργανώσεις Ἐπαρχίας Παγγαίου ζητοῦν τὴν ἐπαναλειτουργίαν τῆς διακοπείσης συγκοινωνίας μεταξὺ Παγγαίου–Θεσ)νίκης. Ἀξιωματικοὶ ἀπομακρυνθέντες ἐπὶ Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως τὸ ἔτος 1927, ζητοῦν τὴν ἀποκατάστασίν των, ὡς ἐγένετο καὶ δι’ ἄλλους συναδέλφους των τῆς ἰδίας κατηγορίας. Ἡ Ἕνωσις Ὁδηγῶν Αὐτοκινήτων Β. Ἑλλάδος διαμαρτύρεται διὰ τὴν καθυστέρησιν ὑπογραφῆς τῶν Συλλογικῶν Συμβάσεων τῶν ὁδηγῶν Λεωφορείων καὶ τῶν ἐργαζομένων ὁδηγῶν ΥΕΚΑ Θεσ)νίκης καὶ ζητεῖ ἄμεσον διακανονισμὸν μισθολογίου. Ὁ Σύνδεσμος Διπλωματούχων Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορικῶν Ἐπιστημῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἐκπροσώπησίν του δι’ ἀντιπροσώπων του εἰς τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν (περὶ τηρήσεως λογιστικῶν βιβλίων κλπ.) καὶ ζητεῖ τὴν ἐκπροσώπησίν του εἰς μὲν τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπὴν διὰ τοῦ Προέδρου αὐτοῦ, εἰς ἑκάστην δὲ Ὑποεπιτροπὴν διὰ μελῶν του ἴσον πρὸς τὸ ⅓ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῆς. Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Γ. Κασιμάτης, Χ. Ψαρρός, Κ. Πολυχρονάκης, Ε. Κοθρῆς, Ν. Κρασαδάκης, Ε. Λουλακάκης κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 516)1948 Α. Ν. «περὶ ἐλέγχου τῆς νομιμοφροσύνης τῶν δημοσίων κλπ. ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Νταλίπης, Ν. Κώττας καὶ Χ. Πιπιλιάγκας καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τινῶν τῆς φαρμακευτικῆς νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Α. Μιχαλακόπουλος, Σ. Σχινᾶς, Α. Θεολογίτης, Γ. Τζωρτζόπουλος, Α. Τριανταφυλλίδης, Λ. Λαμπριανίδης κ. ἄ., καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τηρήσεως βιβλίων ὑπὸ τῶν ἐπιτηδευματιῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Β. Παπαρρηγόπουλος, Θ. Κώης, Δ. Γιαννόπουλος, Ι. Πολυχρονόπουλος καὶ Γ. Κακαγιάννης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας κ. Πολυζώης Οἰκονομίδης, καταθέτων ὑπόμνημα τοῦ Γεωργικοῦ Πιστωτικοῦ Συνεταιρισμοῦ καὶ Ἐξαγορᾶς Ἀγροκτήματος Μονῆς Μεγάλου Σπηλαίου Τρυπιῶν–Αἰγιαλείας, δι’ οὗ ζητεῖται ἡ ἄμεσος ἐφαρμογὴ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 327 Ν. Δ. τῆς 19)4)47 «περὶ ἀναγκαστικῆς ἐκμισθώσεως γαιῶν ὑπὲρ ἀκτημόνων γεωργῶν καὶ κτηνοτρόφων», προτείνει ἵνα οἱ κ. κ. ὑπουργοὶ ἐπὶ τῆς Παιδείας καὶ Γεωργίας προβοῦν τὸ ταχύτερον εἰς τὰς ἀναγκαίας διατυπώσεις, τερματίζοντες τὴν μέχρι σήμερον παρατηρηθεῖσαν ἀδράνειαν, ὥστε νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ταχεῖα ἐκμίσθωσις εἰς τὰ μέλη τοῦ Συνεταιρισμοῦ τούτου, τμήματος ἐκ τοῦ ἀκαλλιεργήτου ἐλαιῶνος καὶ χέρσων ἀγρῶν τῆς Μονῆς τοῦ Μεγάλου Σπηλαίου, ἱκανοποιουμένου οὕτω ἑνὸς δικαιοτάτου αἰτήματος τῶν ἐν λόγῳ ἀκτημόνων καλλιεργητῶν, οἵτινες τόσας πολυτίμους ὑπηρεσίας πολεμικὰς προσέφερον εἰς τὸ Ἔθνος καὶ ἐξ οὗ γεγονότος, θέλει προέλθει σημαντικὴ ὠφέλεια εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν διὰ τῆς μεγαλυτέρας παραγωγῆς ἐλαίου, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν Μονὴν Μεγάλου Σπηλαίου διὰ τῆς ἐπαυξήσεως τοῦ μισθώματος καὶ τελικῶς ἐκ τῆς ὑλικῆς ἀποκατάσεως, ἥτις ἐπιβάλλεται διὰ παντός, καὶ ἀνακουφίσεως τετιμημένων βιοπαλαιστῶν ἀγωνιζομένων διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν στοιχειωδῶν ὅρων ἀνθρωπίνης διαβιώσεως.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Σαββίδης ἔχει τὸν λόγον.

§6Σ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ. Πρόκειται, κύριοι συνάδελφοι, περὶ τοῦ ψηφίσματος τῆς Γενικῆς Συνελεύσεως τῶν μακαρονοεργατῶν τοῦ Πειραιῶς. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐπληροφορήθησαν ὅτι ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται νὰ ἀποφασίσῃ τὴν εἰσαγωγὴν 10.000 τόννων μακαρονίων εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἰς μίαν χώραν δηλαδή, ἡ ὁποία ἔχει πολλὰ μακαρονοποιεῖα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀρτιώτατον ἐξοπλισμὸν καὶ δύνανται νὰ παρασκευάσουν μηνιαίως 6.000 τόννους μακαρονίων. Οἱ ἐργάται αὐτοί, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι περὶ τοὺς 4.000. Αἱ πληροφορίαι αὐταὶ τοὺς κατέστησαν ἀβεβαίους πλέον διὰ τὸν ἄρτον τῆς οἰκογενείας των καὶ ἀγανακτισμένοι διαμαρτύρονται δι’ αὐτὸ τὸ μέτρον.

§7Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ ἐπιτραπῇ καὶ εἰς ἄλλους νὰ εἴπουν μερικὰς λέξεις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος δικαιοῦται, καταθέτων ἀναφοράν, νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς ἀναφορᾶς ἐπὶ πέντε λεπτά.

§9Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρέπει ὅλοι μας νὰ ἀνακράξωμεν, ὅτι γίνεται μία ληστεία καὶ μία δολοφονία τῶν πτωχῶν αὐτῶν ἀνθρώπων.

§10Σ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι εἶναι σωστὴ ἡ ἄποψις αὐτή. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, συνιστῶ θερμῶς τὴν ἀναφορὰν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν πρὸς τὸν κ. ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀποκαταστήσῃ τὴν γαλήνην εἰς τὰς ψυχὰς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς μίαν τραγικὴν ἀβεβαιότητα, καὶ παρακαλῶ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς νὰ προβοῦν ἀμέσως εἰς ἀνακοινώσεις, διὰ νὰ δυνηθοῦν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ καθησυχάσουν καὶ νὰ κοιμηθοῦν ἥσυχοι.

§11Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ νὰ υἱοθετήσῃ τοιοῦτον μέτρον.

§12Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κατὰ τὴν προχθεσινὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθη ἀναφορὰ σχετικὴ τῶν καὶ σήμερον ἀναφερομένων καὶ ἐνεγράφημεν 5 βουλευταὶ διὰ νὰ ὁμιλήσωμεν. Ὅταν ἔλθῃ τὸ θέμα, θὰ ὁμιλήσωμεν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἦλθεν ἡ σειρά της πρὸς συζήτησιν.

Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἄρθρου 14 παράγρ. 2 τοῦ Α. Ν. 2588)40 «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως».

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 14 παράγρ. 2 τοῦ Α. Ν. 2588) 1940 «περὶ ὀργανώσεως τῶν Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως». Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 5237 τοῦ 1931 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Στρατολογίας».

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ νόμου 5237)1931 «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Στρατολογίας». Πρὶν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων παρακαλῶ θερμῶς, ὅπως γίνῃ δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς «περὶ Ἑλληνικῆς Γεωργικῆς Ἑταιρείας νομοθεσίας».

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς «περὶ Ἑλληνικῆς Γεωργικῆς Ἑταιρείας Νομοθεσίας». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§20Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Πρὶν εἰσέλθωμεν, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὴν γενικὴν συζήτησιν, παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὸν τὸ πρῶτον νομοσχέδιον τὸ ἀφορῶν τὴν καλλιέργειαν τοῦ καπνοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1947.

§21Ι. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία, κύριε Πρόεδρε, ὅσον ἀφορᾷ τὴν καλλιέργειαν, ἥτις καὶ προτείνεται ὑπὸ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς δηλώσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐὰν τὴν ἀποδέχεται.

§23Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Μάλιστα. Ἀποδέχομαι τὴν τροπολογίαν.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη;

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ὡς ἐτροπολογήθη τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ καλλιεργείας καπνοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1947 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». Ὁ κ. Α. Ἀλεξανδρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§27Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Τὰ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδια εἶναι φορολογικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ἀποσκοποῦντα τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ἐπιτυχίαν συμπιέσεως τῶν τιμῶν καὶ τὴν ἔξοδον τοῦ τόπου ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴν ἀπαθλίωσιν τῆς σήμερον. Ὅτι ἡ βαθεῖα πτῶσις τοῦ νομίσματος μιᾶς χώρας ὡς καὶ ἡ ὀγκώδης ἄνοδος τῶν τιμῶν, τροφίμων καὶ εἰδῶν ἱματισμοῦ καταδεικνύει τὴν οἰκονομικὴν ἀπαθλίωσιν αὐτῆς, οὐδεὶς δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ. Ὅλαι αἱ ἄλλαι τυχὸν οἰκονομικαὶ μεταρρυθμίσεις δὲν ἔχουν οὐδεμίαν πρακτικὴν ἀξίαν, ἐφ’ ὅσον τὸ νόμισμα τῆς χώρας ἔχασε τὴν ἀγοραστικήν του δύναμιν καὶ κατέστησε τοὺς πολίτας ἀνικάνους νὰ ἀποκτήσουν τ’ ἀναγκαῖα ἀγαθὰ διὰ τὴν ζωήν. Ἡ ἀπότομος πτῶσις τοῦ νομίσματος καὶ ἡ ἄνοδος τῶν τιμῶν ἐσημειώθη ἕν 15μερον μόλις ἀπὸ τὸν σχηματισμὸν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως καὶ ἴσχυσε μὲ τάσεις ὑψώσεως καθ’ ὅλον τὸ πεντάμηνον διάστημα ποὺ κατέχει τὴν ἐξουσίαν. Ἡ λίρα ἀπὸ 138 τὴν ἡμέραν τῆς πτώσεως τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως ἔφθασε τὰς 235 καὶ ὁ τιμάριθμος ἀπὸ 192 μονάδας τὰς 287. Ποῖος ὑπῆρξεν ὁ λόγος πρὸς τοῦτο; Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδήλωσεν ὅτι αἰτία ὑπῆρξεν ἡ ἀνώμαλος ἐξωτερικὴ κατάστασις καὶ ἡ ἐσωτερικὴ ἀνταρσία. Ἡ δικαιολογία ὅμως αὕτη εἶναι ἐντελῶς πρόχειρος. Οὐδὲν ἐξωτερικὸν γεγονὸς διαταράξαν τὴν εἰρήνην τοῦ κόσμου συνέβη κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο. Τοὐναντίον διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ συσταθεῖσα παρὰ τοῦ Ο.Η.Ε. Ἐπιτροπὴ Ἐρεύνης ἐν Θεσσαλονίκῃ ἦτο εὐχάριστον γεγονός. Ἐπίσης οὐδεμία ἀποτυχία τῶν Ἑλληνικῶν ὅπλων κατὰ τῆς ἀνταρσίας ἐσημειώθη, ἀλλὰ τοὐναντίον νίκαι καὶ νίκαι περιφανεῖς, ὅπως ἐκείνη τῆς Κονίτσης. Ἄρα δὲν παραμένει εἰ μὴ κακὴ ἄσκησις τῆς οἰκονομικῆς ἐξουσίας τῆς Κυβερνήσεως ἡ μόνη αἰτία. Ἡ προηγουμένη τῆς παρούσης Κυβερνήσεως τῶν ἑπτὰ ἀρχηγῶν εἶχε κατὰ τὸ νομισματικὸν μέρος κάμει μίαν εὔστοχον ἀληθῶς πολιτικήν. Μὲ δύο ἑκατομμύρια λίρες, ἀγορασθείσας ἐκτάκτως εὐθηνά, ἤτοι μὲ 80 ἐν συνόλῳ δισεκατομμύρια ἐκράτησε τὸν τιμάριθμον καὶ τὴν χρυσῆν λίραν εἰς μίαν σχετικὴν καὶ μόνιμον σταθερότητα ἐπὶ μακροὺς μῆνας. Εἶμαι, κ. βουλευταί, προσωρινῶς ὑπὲρ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ἀλλ’ ὡς μέτρον προσωρινόν. Ὀφείλει ὅσον οἷοντε ταχέως νὰ συμπληρωθῇ μὲ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, ἅτινα θὰ καταστήσουν τὴν ἐπέμβασιν αὐτὴν ἀνωφελῆ πλέον, διότι, ἂν ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ μακρὸν μόνη ἡ ἐπέμβασις αὕτη, θὰ φέρῃ ὡς ἀσφαλῆ ζημίαν τὸ φάγωμα ὅλου τοῦ χρυσοῦ, ὃν ἡ Ἑλλὰς ἔχει κατατεθειμένον εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλ’ ἐνῷ ἕνεκα τούτου πάντες περιεμένομεν ἀγωνιωδῶς τὰ πρὸς τοῦτο κατάλληλα μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. ὑπουργὸς, κατεγίνετο ἐπὶ ἓν δίμηνον νὰ παρουσιάζῃ νομοθετήματα εἰς τὴν Βουλὴν δευτερευούσης σημασίας, ἁπλῶς διὰ νὰ τὰ ἀποσύρῃ μετ’ ὀλίγον, διὰ νὰ τὰ ἐπαναφέρῃ πάλιν καὶ νὰ τὰ ξαναποσύρῃ, ὡς γνωρίζομεν ὅλοι καὶ πρὸς ἔκπληξιν ὅλων. Καὶ ἐδίδετο ἰδιαιτέρως ἡ δικαιολογία ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Ἀποστολὴ εὕρισκε ταῦτα ἀτελῆ, χωρὶς νὰ σκέπτεται ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἡ δικαιολογία αὕτη ἦτο ἁπλῶς καταδίκη, ἐφ’ ὅσον ἐκ τούτου ἀπεδεικνύετο τὸ ἀμελέτητον καὶ τὸ πρόχειρον τῶν νομοθετημάτων της, ἅτινα ἕνεκα τούτου ἦτο ἀδύνατον νὰ υἱοθετήσουν ξένοι ἐμπειρογνώμονες. Τέλος μετὰ δίμηνον ἀγωνίαν κατετέθη εἰς τὴν Βουλὴν τὸ περίφημον νομοθέτημα τὸ ρυθμίζον τὸ ζήτημα τῶν εἰσαγωγῶν καὶ ἐξαγωγῶν, τὸ νομοσχέδιον τῶν ἀποδεικτικῶν συναλλάγματος. Εἶναι σπάνιον, κ. βουλευταί, νὰ εὑρεθῇ νομοθέτημα περισσότερον ἀμελέτητον καὶ προχειρολόγον αὐτοῦ. Δὲν ἐπρονόει ποσῶς τὸν καθορισμὸν τῶν εἰδῶν, ἅτινα ὑπήγοντο εἰς αὐτό, τούτου ἕνεκα ἐθεωρήθη ὅτι μεταξὺ αὐτῶν περιελαμβάνοντο τὰ τρόφιμα, ὅπερ ἐνέβαλε τὸν πανικόν, ὡς πρὸς τὴν ἀντοχὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐξ ἄλλου ἡ αὔξησις τῆς νομοθετημένης τιμῆς τοῦ δολλαρίου καὶ τῆς λίρας, ἔδωκε τὴν ἐντύπωσιν νέας προσαρμογῆς εἰς χαμηλοτέραν τιμὴν τῆς δραχμῆς, ἐξ οὗ χρηματιστηριακὸς πανικός, ἐκδηλωθεὶς εἰς ραγδαίαν αὔξησιν τῆς χρυσῆς λίρας. Μετ’ ὀλίγον ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνωσεν ὅτι αἱ εἰσαγωγαὶ μέχρι τοῦ Ἰουνίου θ’ ἀνέλθουν εἰς 350 δισ. ἀλλὰ τὴν ἑπομένην ὁ Ἀρχηγὸς τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἐδήλωσεν ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ βοήθεια διὰ τὰς εἰσαγωγὰς δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰ 120 δισεκατομμύρια. Ἐκ τούτου ἐθεωρήθη δικαίως ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 230 δισεκατομ. τοῦ ἀνοίγματος θὰ ἐπεβάρυνε τὸν προϋπολογισμὸν ὅστις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ βαστάσῃ. Νέος πάλιν ἐκ τούτου πανικὸς καὶ νέα ἄνοδος τῆς λίρας, ὡς καὶ ἀπόκρυψις τῶν τροφίμων, ὧν ἡ ταχεῖα καὶ πλουσία εἰσαγωγὴ δὲν ἐγένετο πιστευτὴ ἀπὸ τὸ ἐμπόριον. Ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας διὰ νὰ στηρίξῃ τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ ἐδήλωσεν ὅτι ὑπάρχουν ἄφθονα ἐμπορεύματα εἰς τὰ Τελωνεῖα ἀξίας 700 δισεκατ. ἀλλὰ τὴν ἑπομένην ὁ ὑπουργὸς τοῦ Ἐφοδιασμοῦ, ἐδήλωσεν ἐπίσης ὅτι τρόφιμα εἰς τὴν δικαιοδοσίαν του δὲν ὑπῆρχον ἢ διὰ διανομὴν τοῦ Νοεμβρίου καὶ τινων αὐτῶν διὰ τὸ δεκαπενθήμερον τοῦ Δεκεμβρίου μόνον. Πρὸ τῆς ἀντιγνωμίας αὐτῆς τὸ Ἐμπορικὸν Ἐπιμελητήριον ἀνέλαβεν αὐτὸ νὰ κάμῃ μίαν θετικὴν ἔρευναν καὶ μετά τινας ἡμέρας ἀνεκοίνου ὅτι ὑπάρχουν ἐμπορεύματα εἰς τὰ Τελωνεῖα, ἀλλὰ κατὰ πολὺ μικροτέρας ἀξίας. Ἡ σύγχυσις, ἡ δυσφορία, ἡ ἀπογοήτευσις ἀπὸ ὅλην αὐτὴν τὴν ἀκαταστασίαν καὶ τὰς ἀλληλοσυγκρούσεις τῶν δημοσίων ὑπηρεσιῶν ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα γενικὸν πανικὸν εἰς τὸ κοινὸν καὶ νέαν ἄνοδον τῆς λίρας καὶ τῶν τροφίμων. Ἡ πρακτικὴ ἐφαρμογὴ τῶν ἀποδεικτικῶν συναλλάγματος, ἀφ’ ἑτέρου, ἐνεφάνισε μίαν βραδύτητα καὶ ἀδράνειαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ἀσυνήθη διὰ νομοθέτημα, ὅπερ κατὰ τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπήτει γοργὸν ρυθμόν. Τέσσαρες ὅλοι μῆνες παρῆλθον χωρὶς νὰ ἐγκριθῇ καμμιὰ αἴτησις δι’ εἰσαγωγὰς ἀπὸ τὸ μεγάλο ποσὸν ὅπερ εἶχεν ὑποβληθῆ παρὰ τοῦ ἐμπορίου. Ἡ ἀσκηθεῖσα ἐνταῦθα δικαιολογία πρὸς τοῦτο ὅτι ὁ ὄγκος τῶν αἰτήσεων καὶ δὴ ἀπὸ τοὺς ἐμπόρους τῶν ἐπαρχιῶν καθίστα τὸν ἔλεγχον αὐτῶν δυσχερῆ, εἶναι ἀπολύτως ἀβάσιμος καὶ ἡ ἀπόδειξις εἶναι ὅτι δὲν ἐνεκρίθη ἀκόμη οὔτε μία ἐκ τῶν αἰτήσεων, αἵτινες εἶχον συνάλλαγμα εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ποία ὑπῆρξεν ἡ συνέπεια τῆς βραδύτητος; Ὅτι οἱ ἔμποροι, οἵτινες εἶχον κάμει τὰς παραγγελίας των εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἠναγκάσθησαν νὰ ἀκυρώσουν αὐτὰς, διότι ἐν τῷ μεταξὺ αἱ τιμαὶ πολλῶν προϊόντων καὶ δὴ τῆς πρώτης ἀνάγκης ὑψώθησαν ἐκεῖ καὶ ἡ ἀγορά των κατέστη ἀσύμφορος. Ἀλλ’ οὕτω τὰ τρόφιμα εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατέστησαν σπάνια καὶ αἱ τιμαί των ἀνῆλθον πάλιν πολὺ μετὰ τῆς λίρας, ἥτις ἔφθασεν οὕτω τὰς 236 χιλιάδας. Κατόπιν ἐπηκολούθησεν ὁ νόμος τῆς αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς, ὅστις ηὔξησε τὴν ἔμμεσον φορολογίαν κατὰ 100 δισεκατ. δηλαδὴ ἐπεβάρυνεν δι’ αὐτῶν τὴν καταναλωτικὴν ζωὴν καὶ δὴ τῶν εἰδῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης, ἄλευρον, φασόλια κ.λ.π. Μόνη ὅθεν συνέπεια ὅλης αὐτῆς τῆς ἀτασθάλου καὶ ἀμελετήτου οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν ἡ ὀγκώδης ἄνοδος τῆς χρυσῆς λίρας καὶ τῶν τιμῶν. Καθ’ ἅ ὅμως θὰ εἴπωμεν δὲν ἦσαν τὰ μόνα αἴτια, ἀλλὰ καὶ πληθὺς ἄλλων τοιούτων κυβερνητικῶν παραπτωμάτων. Πρὸς ἀντιμετώπισιν ὅλης τῆς κοινῆς δυσφορίας ἡ Κυβέρνησις παρουσίασε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1948–49, δηλώνουσα ὅτι οὗτος θὰ κλείσῃ μὲ ἰσοζύγιον, ἢ ἴσως τεσσάρων δισεκατομμυρίων, ὡς μόνον ἔλλειμμα. Δὲν ἐπιθυμῶ ποσῶς νὰ καταγίνω μὲ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον, διότι ἡ ἐνασχόλησις μὲ αὐτὸν εἶναι ἀνωφελής. Θὰ περιορισθῶ μόνον νὰ σᾶς ἀναγνώσω περικοπὴν λόγου τοῦ κ. Καγιώ, τοῦ μεγαλυτέρου οἰκονομολόγου τῆς Γαλλίας, εἰσηγουμένου πολεμικὸν προϋπολογισμόν: «Αὐταὶ εἶναι αἱ προβλέψεις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ κατηγορηθῶμεν ὅτι εἶναι ἀπόρροια ἐλαφρᾶς σκέψεως, γενόμεναι ἐπὶ ὀλισθηροῦ ἐδάφους, ὡς ἐκεῖνο τοῦ πολέμου, ὃν διατρέχομεν. Τὰ πολεμικὰ γεγονότα εἶναι ἐνδεχόμενον ν’ ἀνατρέψουν ὅλας αὐτὰς τὰς προβλέψεις καὶ κατὰ τὰ ἔσοδα καὶ τὰς δαπάνας, ἀλλ’ ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν νὰ τοποθετήσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν ἐπὶ τῶν δεδομένων τῆς ὥρας καὶ νὰ εὐχηθῶμεν ὅπως ὁ χρόνος καὶ τὰ γεγονότα συντρέξουν περισσότερον ἀπὸ τὰς ἰδικάς μας προσπαθείας τὴν καλὴν συγκράτησιν τῶν προβλέψεών μας. Ἐὰν δὲν εἶχον τυπικὴν ὑποχρέωσιν, θὰ προετοίμουν νὰ ὑποβάλω τὸν Προϋπολογισμὸν πολὺ βραδύτερον, ἔστω καὶ ἂν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ὡς ἀπολογισμός». Αὐτὴ εἶναι ἡ μόνη ἀλήθεια ἐπὶ τῶν πολεμικῶν προϋπολογισμῶν καὶ θὰ συνίστων εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν, ἀντὶ νὰ καταγίνεται τόσον αἰσιοδόξως διὰ τὸν Προϋπολογισμόν, νὰ τὸν βάλῃ εἰς τὸ χαρτοφυλάκιόν του, ὡς ἔπραξε καὶ διὰ τὸν προηγούμενον τοιοῦτον καί νὰ ἀφίσῃ εἰς τὰ γεγονότα νὰ συντρέξουν τὴν ἰσοσκέλισίν του, περισσότερον ἀπὸ τὰς ἰδικάς του προσπαθείας. Βεβαίως ἡ ὀρθόδοξος οἰκονομία, ἣν τόσον καλῶς κατέχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποστηρίζει καὶ ὑποστηρίζει δικαίως, ὅτι ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι τὸ σημαντικότερον βάθρον τῆς σταθερότητος τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος. Ἀλλὰ τοῦτο λέγεται διὰ τὰς εἰρηνικὰς ἐποχάς. Κατὰ τοὺς πολέμους, ὅτε ἡ ἰσοσκέλισις καταντᾷ ὑπεράνω πάσης ἀνθρωπίνης προσπαθείας καὶ τὰ νομίσματα, ἕνεκα τοῦ ἀναποφεύκτου πληθωρισμοῦ, παθαίνουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν γενικὴν πτῶσιν, ἄλλα εἶναι τὰ μέτρα, δι’ ὧν κατορθοῦται ἡ συγκράτησις τοῦ νομίσματος καὶ ἄνευ τῆς ἐπιτυχίας τῆς ἰσοσκελίσεως. Ἐὰν μὲ ἠρώτα ὁ κ. ὑπουργός, ποῖα εἶναι ταῦτα, δὲν θὰ τοῦ συνίστων νὰ τὰ σταχυολογήσῃ εἰς τὰ ἀναπτυχθέντα χθὲς προγράμματα τῶν κομμάτων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Διότι τὰς εὐχαρίστους ἐντυπώσεις ποὺ συνεκομίσαμεν ἀπὸ αὐτά, τὰς εἴχομεν ἐπίσης καὶ ὅταν ὁ κ. Χέλμης μᾶς ἀνεκοίνου τὰς ἰδικάς του οἰκονομικὰς ἀπόψεις κατὰ τὴν σχετικὴν εἰσήγησιν καὶ τοῦ περυσινοῦ προϋπολογισμοῦ, ὡς καὶ ἐκείνου τοῦ ἔτους 1947–1948. Ἀλλὰ δὲν εἴδομεν οὐδεμίαν ἐπιτυχίαν αὐτῶν εἰς τὰ νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν εἰσηγήσεων αὐτῶν προσεκόμισεν εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ ν’ ἀποδειχθῇ ἐκ τούτου ὅτι ἡ πρακτικὴ ἐφαρμογὴ τῶν ἰδεῶν εἶναι δυσχερές, ἀλλὰ καὶ τὸ μόνον ἄξιον ἐπαίνου. Θὰ τὸν συνεβούλευον ὅμως νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν νομισματικὴν νομοθεσίαν τῆς Ἰταλίας πρὸ παντὸς καὶ τῆς Γαλλίας ἐπίσης ὄχι τὴν τοιαύτην τῆς νέας προσαρμογῆς τοῦ νομίσματος, ἀλλὰ τὴν ὑπόλοιπον— διότι εἶναι ἀξία πάσης προσοχῆς καὶ ἕνεκα τούτου ταχείας ἐφαρμογῆς. Ὁ κ. ὑπουργός, ἔχει πλήρη γνῶσιν αὐτῆς, ὡς προσωπικῶς ἀντελήφθην παρασταθεὶς εἰς σχετικὴν συζήτησιν. (Ἀποτεινόμενος πρὸς τὸν κ. Χέλμην). Θὰ σᾶς ἔλεγον ἀκόμη κάτι σχετικῶς μὲ τὸν πληθωρισμὸν διὰ τὸν ὁποῖον προχθὲς ἐκάματε ἄστοχον μάθημα εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἄρτης. Βεβαίως ὑπὸ τὴν ὀρθόδοξον οἰκονομικὴν ἀντίληψιν πληθωρισμὸς εἶναι ἡ πληθωρικὴ ἔκδοσις νομίσματος πρὸς πλήρωσιν τῶν κενῶν τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Ὅταν τοῦτο διατίθεται διὰ τὰς παραγωγὰς εἶναι βεβαίως πολὺ καλύτερον. Ἀλλὰ τὸ πληθωρικὸν χαρτονόμισμα εἶναι πάντοτε ἐπικίνδυνον διὰ τὸ ἐνδεχόμενον τῆς κακῆς τοποθετήσεώς του καὶ ἡ ἔκδοσις 860 δισεκατομμυρίων τοιούτου διὰ τὴν Ἑλλάδα εἶναι, ἂν μὴ πληθωρισμός, ἀλλ’ ἀσφαλῶς πληθωρικὸν νόμισμα. Τὸ ἐπικίνδυνον αὐτοῦ κυρίως κατὰ τὸν πόλεμον, ὅτε καταδιώκεται καὶ ἀπὸ ἄλλους σοβαροὺς ἐχθρούς, τὸ ἀνεγνώρισαν πάντες οἱ διεθνεῖς οἰκονομολόγοι, δι’ αὐτὸ τὰ Κράτη σπεύδουν νὰ τὸ περισυλλέξουν, ὅσον δύνανται διὰ τῶν Κρατικῶν ἐσωτερικῶν δανείων. Κανὲν Κράτος ἐν πολέμῳ δὲν παρέλειψε τοῦτο. Ἡ Γαλλία κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1914 ἐξέδωκεν ἕξ τοιαῦτα. Ἐδῶ τοῦτο σήμερον εἶναι ἀδύνατον. Τὶς πιστεύει τὸ Κράτος, ὥστε νὰ τοποθετήσῃ καὶ μίαν πεντάραν, ὅταν ὅλα τὰ Κρατικὰ δάνεια τὰ ἀπηρνήθη τὸ Κράτος καὶ τὰ ἐξηφάνισεν; Ἐὰν εἶχε συναθροίσῃ αὐτὰ εἰς ἓν δάνειον, ἔστω καὶ εἰς μικρὰν ἀναλογίαν μὲ τὴν ἀξίαν των, ἡ ἐγγραφὴ διὰ μεγάλα ποσὰ παρὰ τοῦ κοινοῦ θὰ καθίστατο πάλιν εὐχερής. Σήμερον μᾶς ἐλλείπει ἡ πίστις διὰ τὸ Κράτος. Εἶναι ἴσως τεράστιον τὸ ἁμάρτημα, διότι ἡ πίστις αὐτοῦ θὰ ἦτο οὕτω τὸ μεγαλύτερον ὅπλον κατὰ τοῦ πληθωρισμοῦ. Ἐφωνάξαμεν τοῦτο μέχρι φορτικότητος ἐπανειλημμένως, ὥστε ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅστις εἶναι ἐν γνώσει αὐτοῦ, ὡς καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὅτι δικαίως τὴν κατηγοροῦμεν. Ἀλλὰ καὶ πάλιν, ἐὰν καὶ μόνον ἐπείθετο ἡ Κυβέρνησις ὅτι διὰ τῶν τοιούτων ἀστόχων μέτρων ἅτινα ἀνεφέρομεν ἐδημιούργει πληθωρισμόν, ἐὰν ἐνίσχυεν ἐγκαίρως καὶ πρεπόντως τὰς εἰσαγωγὰς καὶ ἐξαγωγάς, ἐὰν κατήρτιζε συντόνως καταλλήλους δημοσίας ὑπηρεσίας, ὅπως δι’ αὐτῶν ἐπιτύχῃ τὸν ἔλεγχον τῶν διανομῶν διὰ δελτίων, ἐὰν ἀκόμη ἐλαμβάνετο ἡ στοιχειώδης πρόνοια ὅπως αἱ πιστώσεις μὴ δίδονται εἰς κερδοσκόπους, τὸ κακὸν τῆς ραγδαίας ὑψώσεως τῆς λίρας καὶ τῶν τιμῶν θὰ συνεκρατεῖτο, ἴσως δὲ καὶ νὰ ἐθραύετο τελειωτικῶς. Αὐτὰ πάντα ἐπανειλημμένως ὑπεδείχθησαν καὶ μὲ πολὺν τόνον ἀπὸ τὴν ἀντιπολίτευσιν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἀπήντα διὰ τῆς σιωπῆς καὶ τῆς ἀδιαφορίας. Ἤρκει ὅτι ἡ πλειοψηφία της ἦτο πιστὴ καὶ διὰ τὴν κοινὴν γνώμην ὑπῆρχε πάντοτε ἡ δικαιολογία ὅτι ἡ ἀντιπολίτευσις ἀπὸ κομματικὴν ἀντίληψιν ὑπερβάλλει καὶ κατηγορεῖ αὐτὴν ἀδίκως. Ἀλλὰ συνέβη, ἴσως πρωτοφανῶς κ. βουλευταί, διὰ τὰς τοιαύτας κοινοβουλευτικὰς διαφωνίας, νὰ ὑπάρχουν παρ’ ἡμῖν καὶ ξένοι διαιτηταί. Ἡ ἀπήχησις τῶν γνωμῶν αὐτῶν διὰ τῆς δημοσιογραφίας ἐξεδηλώθη ἐπανειλημμένως εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἀλλ’ ὁ κ. Χέλμης ἐδήλωσε προχθὲς ὅτι ἀπαξιοῖ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἀνευθύνους γνώμας. Ἀλλ’ ἡ γνώμη τοῦ κ. Πόρτερ δὲν ἦτο ποσῶς ἀνεύθυνος. Ἦτο ἐπίσημος ἀπεσταλμένος τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως, ἐντεταλμένος τὴν μελέτην τῆς ἐν Ἑλλάδι οἰκονομικῆς καταστάσεως, ἥν ἔκαμεν εὐσυνειδήτως ἐπὶ τόπῳ, παραμείνας ἐπὶ ἀρκετὸν χρόνον. Ἀλλ’ ἂν δὲν ἤρκει ἀκόμη μία τοιαύτη ὑπεύθυνος γνώμη, τόσον ζωηρῶς κατηγορήσασα τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν, πιστεύομεν ὅτι ἡ γνώμη τοῦ ἤδη Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς νὰ μὴν ἀμφισβητηθῇ οὔτε διὰ τὸ κῦρος, οὔτε διὰ τὴν ἐντιμότητα αὐτῆς. Ἔχει καὶ τὸ συμμαχικὸν ἐνδιαφέρον καὶ τὸ συμφέρον τῆς περιφρουρήσεως τοῦ Ἀμερικανικοῦ χρήματος, ὡς ἐπίσης καὶ ἄφθονα τὰ μέσα καὶ τὴν κατάρτισιν διὰ ἐπισταμένην καὶ ἀμερόληπτον ἔρευναν τῆς οἰκον. καταστάσεως τῆς χώρας. Λοιπὸν ἐρωτηθείς, ἂν ἡ Ἀμερικὴ θὰ δώσῃ χρυσὸν διὰ τὴν ἀγορὰν λιρῶν ἀπήντησεν ἐπὶ λέξει «δὲν ἐπιτρέπεται εἰς καμμίαν χώραν νὰ δημιουργῇ πληθωρισμὸν καὶ κατόπιν νὰ ζητῇ χρυσὸν ἀπὸ ἄλλην χώραν διὰ νὰ τὸν ἀντιμετωπίσῃ». Ἐρωτᾶται ἔπειτα: «πῶς ἐννοεῖ ἡ Ἀποστολὴ τὰ ἀντιπληθωρικὰ μέτρα;» Ἀπαντᾶ: «Εἶναι ἡ ἐπιτάχυνσις τῶν ἐξαγωγῶν καὶ εἰσαγωγῶν, πρόγραμμα διανομῶν διὰ δελτίου καὶ αἱ πιστώσεις νὰ μὴ χρησιμοποιοῦνται διὰ κερδοσκοπίαν». Ἠκούσατε κ. βουλευταί, τὴν ἀγόρευσίν μου, ἠκούσατε καὶ ἐκείνας τῶν ἄλλων Ἀρχηγῶν, δὲν πιστεύω νὰ εὑρίσκεται ἐν οἱονδήποτε μέρος τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Γκρίσγουωρθ ὅπερ νὰ μὴ συμφωνῇ μὲ αὐτάς. Πληθωρισμὸς ὑπάρχει, αἱ ἐξαγωγαὶ καὶ εἰσαγωγαὶ δὲν γίνονται μὲ γοργὸν ρυθμόν, τὸ πρόγραμμα τῆς διανομῆς δέον νὰ βελτιωθῇ, διότι καταφανῶς αἱ δημόσιαι ὑπηρεσίαι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ τὸ ἐφαρμόσουν καὶ ἐπὶ πλέον, καὶ τὸ μᾶλλον βαρύτερον διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι αἱ πιστώσεις χορηγοῦνται εἰς κερδοσκόπους. Ἡ τελευταία αὕτη κατηγορία εἶναι βαρυτάτη καὶ μία τοιαύτη ἀποδοκιμασία ἀπὸ τόσον ἐξέχουσαν οἰκονομικὴν προσωπικότητα, φίλην τῆς χώρας μας καὶ ἀμερόληπτον, δημοσίᾳ δὲ ριφθεῖσα δὲν ἠδύνατο ἢ νὰ προκαλέσῃ τὴν παραίτησιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἡ εὐαισθησία τοῦ πολιτικοῦ κόσμου κατὰ τὸ παρελθὸν πρὸ τοιούτων μομφῶν εἶναι γνωστή. Παραλείπων παλαιοτέρας σχετικῶς περιπτώσεις, ἐπιθυμῶ μόνον νὰ ὑπομνήσω τὴν δικαίαν εὐαισθησίαν τῆς προτέρας Κυβερνήσεως, ἐκείνης τοῦ κ. Μαξίμου. Συνέβη νὰ νομίσῃ ἡ Κυβέρνησις αὕτη ὅτι δήλωσις ξένου ὑπουργοῦ ἔθιγεν αὐτὴν καὶ ἀπεφασίσθη ἀμέσως ἡ παραίτησίς της, ἥτις ἀπεσοβήθη μόνον κατόπιν ἐξηγήσεων ἀπολύτως ἱκανοποιητικῶν. Ἀλλ’ ἦτο μόνη ἡ ἀποδοκιμασία αὕτη, ἥτις ἐξετοξεύθη κατὰ τῆς Κυβερνήσεως ταύτης ἀπὸ τὴν ξένην Ἀποστολὴν ἢ ἀπὸ τὴν Συμμαχικὴν Κυβέρνησιν; Οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν ἀγνοεῖ τὸν γρόνθον ἑνὸς διαπρεποῦς μέλους τῆς ξένης Ἀποστολῆς κατὰ μίαν συνεδρίασιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, εἰς ἣν παρίσταντο τρεῖς ὑπουργοί, γρόνθον ἀγανακτήσεως διὰ κακόπιστον πολιτικήν. Ἢ ἀκόμη ὅ,τι ἀπεκαλύφθη εἰς τὴν ἐδῶ πολυήμερον συζήτησιν περὶ τοῦ ἐλαίου, Μία ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, κανονίζουσα τὴν τιμὴν τῆς συγκεντρώσεως, ἀπερρίφθη ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπήν.

§28Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἰς τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν ὑπάρχει πλειοψηφία τῆς Κυβερνήσεως.

§29Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Αἱ ἀποφάσεις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὁμοφώνως. Ἐὰν ἓν μέλος διαφωνῇ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ αἴτησις.

§30Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ γνωρίζω. Ἤθελα ὅμως νὰ τὸ εἴπητε σεῖς.

§31Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Γνωρίζω τὴν Κυβερνητικὴν δικαιολογίαν. Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω εἰς τὴν συζήτησιν, ἂν εἶχε τὸ δικαίωμα τοῦτο ἡ Ν. Ἐπιτροπὴ προκειμένου περὶ χρηματοδοτήσεως ἢ ὄχι. Ἀλλ’ εἰς τοιαῦτα ζητήματα, θίγοντα τὸ κῦρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐρωτῶνται ἐκ τῶν προτέρων τὰ μέλη τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς, ὥστε ἂν δὲν συμφωνοῦν, νὰ μὴν ἐμφανισθῇ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου περιφρονουμένη ἀπὸ πολὺ κατώτερον αὐτῆς Συμβούλιον. Ὄχι μόνον διὰ τὸ γόητρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅπερ οὕτω πῶς ἐκμηδενίζεται εἰς τὸ ἐσωτερικόν, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ δίδωμεν ἀνοήτως ἡμεῖς ὅπλα εἰς τοὺς ξένους ἐχθρούς μας, ὅτι δῆθεν τελοῦμεν ὑπὸ ξένην κηδεμονίαν. Δυστυχῶς εἰς τὴν σειρὰν αὐτῶν τῶν προπηλακισμῶν καὶ τῶν κολάφων τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχει μικροτέραν θέσιν ἡ προχθὲς μόλις ἀξιωθεῖσα καὶ γενομένη δεκτὴ παρὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀναίρεσις τοῦ νόμου περὶ ἀπεργιῶν. Ἐνθυμεῖσθε πάντες, κ. βουλευταί, πόσον ἐσπευσμένως ἐκλήθημεν ἐνταῦθα εἰς μίαν ἡμέραν μὴ ἐργασίας νὰ ψηφίσωμεν τὸν νόμον αὐτόν. Μάτην ὑπεδείχθη ἐντεῦθεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ ἀσύμφορον τοῦ μέτρου αὐτοῦ, δι’ οὗ ἐστραγγαλίζετο ἓν ἀπὸ τὰ ἱερώτερα δημοκρατικὰ δικαιώματα τῶν μισθωτῶν καὶ ὑπεδείχθησαν ἀκόμη ἄλλα μέτρα ὀλιγώτερον σκληρά, ἄγοντα ὅμως εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ἀλλ’ οὐδὲν ἴσχυσε. Καὶ ἔπρεπε νὰ ἐγερθῇ ἡ δυνατὴ φωνὴ τῶν Συμμάχων διὰ νὰ κύψῃ τὴν κεφαλὴν ἡ Κυβέρνησις πρὸ αὐτῆς καὶ ἀντιληφθῇ τὸ λάθος της. Σπανίως, κ. βουλευταί, συνέβη ἡ φωνὴ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως νὰ λάβῃ εἰς τὰς ὑποδείξεις καὶ τοὺς ἀγῶνας της τόσον ἔγκρισιν ἀπὸ τοὺς φίλους καὶ συμμάχους μας, οἵτινες ἔτυχεν ἐπισήμως νὰ παρακολουθοῦν τὴν ἐξέλιξιν τῆς ἐσωτερικῆς πολιτικῆς τῆς Ἑλλάδος. Δι’ αὐτὸ μετὰ πρωτοφανοῦς ἀπορίας ἤκουσα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ βεβαιώνῃ τὴν Βουλὴν ὅτι ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς ξένης Ἀποστολῆς. Καὶ προσέθηκεν ἀκόμη ὅτι ἂν δὲν τὴν εἶχε θὰ παρῃτεῖτο. Προσωπικῶς δὲν βλέπω τὶ καλὸν θὰ προήρχετο ἐκ τούτου. Οἱ ὑπουργοὶ δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι ἢ διὰ τὰς καλὰς ἢ κακὰς αὐτῶν εἰσηγήσεις καὶ δὲν πρόκειται περὶ αὐτῶν εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην. Ἡ κατηγορία εἶναι ἀπολύτως ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις δὲν ἔθεσεν ἐν ἐφαρμογῇ καμμίαν ἀπὸ τὰς ὀρθὰς λύσεις, αἵτινες καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἀπὸ ὅ,τι δόκιμον ἔχει ἡ Ἑλλὰς εἰς οἰκονομικοὺς κύκλους, ὑπεδείχθη αὐτῇ.

§32Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκονομικῶν). Δὲν ἔχετε δίκαιον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς χρυσῆς λίρας.

§33Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Φαντάζομαι ποίαν κατηγορίαν θὰ ἀπηγγέλατε καὶ σεῖς κ. ὑπουργέ, ἐὰν εἴχατε ἀπομακρυνθῆ τῆς Κυβερνήσεως.

§34Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ἐὰν ἐννοῆτε τὴν ἐπέμβασιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος δὲν θέλω ν’ ἀντείπω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔδειξεν ἐπιμονήν. Οὐδὲ εἶμαι κατ’ ἀρχὴν κατὰ τῆς ἐπεμβάσεως. Ἄλλωστε εἰς Κυβέρνησιν, ἧς ἤμην μέλος, τὴν ἐφηρμόσαμεν ἐπὶ μακρόν. Ἀλλ’ ὡς προσωρινὸν μόνον μέτρον τὴν υἱοθετῶ, ἐφόσον δὲ φαίνεται ὅτι παραμένει τὸ μόνον φάρμακον κατὰ τῆς χρυσῆς λίρας, τότε δέον νὰ παύσῃ ἀμέσως, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ λάβῃ κανὲν μέτρον διὰ τὰς εἰσαγωγὰς καὶ ἐξαγωγὰς ἐπὶ 5 μῆνας, αἵτινες οὕτω ἀπενεκρώθησαν. Καὶ ἄνευ τῶν μέτρων τούτων εἶχεν δίκαιον ὁ κ. Κανελλόπουλος νὰ εἴπῃ ὅτι θὰ φαγωθῇ τὸ μετακομιζόμενον ἐδῶ σημαντικὸν ποσὸν τῶν λιρῶν.

§35Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ ἐπὶ τῆς Ἐθν. Οἰκονομίας ὑπουργός, διὰ νὰ σᾶς εἴπῃ σχετικῶς μὲ τὰς εἰσαγωγάς. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω ὅτι προσεχῶς θὰ ἔχωμεν αὐτάς, διότι καταβάλλεται πᾶσα προσπάθεια καὶ ἴσως μεγαλυτέρα ἐκείνης ἥτις εἶχε καταβληθῆ ὅταν σεῖς, κ. Πρόεδρε, διευθύνατε κατὰ τὸ 1946 τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Βεβαιωθεῖτε ὅτι καὶ κατὰ τοῦτο θὰ γίνῃ ὅ,τι πρέπει. Ἐπ’ αὐτῶν ὑπάρχουν ἐπανειλημμέναι δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§36Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Μοῦ συνέβη ν’ ἀναγνώσω πολλάκις ἀπομνημονεύματα τῶν ἀπωλεσάντων τὰς μάχας στρατηγῶν, καὶ ἂν ἤθελέ τις πιστεύσῃ αὐτὰ θὰ ἀπεφαίνετο ὅτι δὲν ἀπώλεσαν ἀλλ’ ἐκέρδισαν τὰς μάχας. Ἡ πραγματικότης ὅμως ἦτο ὅτι τὰς ἔχασαν. Ἀληθῶς ἠκούσαμεν πολλὰς τῆς Κυβερνήσεως αἰτιολογίας μὲ καταπληκτικὰ ἐπιχειρήματα, διατὶ δὲν ἐγένετο τίποτε σχετικῶς μὲ τὰς εἰσαγωγὰς καὶ ἐξαγωγάς, ἡ ἀλήθεια ὅμως εἶναι ὅτι δὲν ἐγένετο τίποτε μέχρι τοῦδε. Καὶ ἡ πραγματικότης αὕτη μόνον προέχει. Βεβαίως μᾶς βεβαιεῖτε ὅτι «θὰ γίνουν καὶ θὰ γίνουν, θὰ πράξωμεν καὶ θὰ πράξωμεν». Δὲν εἶναι ἀπίθανον ὅτι κάποτε θὰ πράξητε τι, ὕστερα ἀπὸ τόσην ἀγωνίαν καὶ ὑποδείξεις. Ἀλλὰ δὲν ἐπράξατε μέχρι σήμερον τίποτε, ἐπικυροῦντες οὕτω τὰς ἰδικάς μας κατηγορίας καὶ δὲν θέλετε νὰ ὁμολογήσητε τοὐλάχιστον ὅτι, ὅταν ἡμεῖς διευθύναμεν, τὸ 1946, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὑπῆρξεν ἐπάρκεια, διὰ νὰ μὴ εἴπω ὑπερεπάρκεια τροφίμων καὶ εἰδῶν. Σήμερον ὅμως δὲν ὑπάρχει.

§37Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Κύριοι συνάδελφοι, τοιαῦτα θέματα εἶναι θέματα εἰδικῆς ἐπερωτήσεως.

§38Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ συζήτησις τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐνεκρίθη ἤδη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς καὶ ὅ,τι ἐξετάζομεν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος αὐτῆς. Ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μὴ ἔχων ἐπάρκειαν δι’ ἀπαντήσεις ἱκανοποιητικὰς εἰς τὰ θέματα αὐτά, ἔστρεψεν ἐπιδεξίως τὴν συζήτησιν εἰς ἄλλα, ἐπωφεληθεὶς τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βαμβέτσου διὰ τὰς βιομηχανικὰς φορολογικὰς παραλείψεις. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν σήμερον, πρὶν κατατεθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, μόνον φρονῶ ὅτι διὰ τυχὸν παρεκβάσεις ἀπὸ φορολογικὰς ὑποχρεώσεις βιομηχάνων τινων δὲν εἶναι οὔτε δίκαιον, οὔτε ὠφέλιμον ἐθνικῶς νὰ κατηγορῆται ὁλόκληρον τὸ Σῶμα. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι εἶναι ἐξ ἴσου προστατευτικὴ ὅλων τῶν παραγωγῶν τῆς χώρας, ὅταν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ὑποχρεώσεων τῆς βιομηχανίας προέβη ἐπανειλημμένως καὶ διὰ πολλὰς ἐξ αὐτῶν εἰς τὴν παραχώρησιν πολλῶν καὶ μακρῶν προθεσμιῶν, ἐνῷ διὰ 1000 τόννους ἐρίων, ἀγορασθέντας ἀπὸ τοὺς γεωργικοὺς Συνεταιρισμούς, δὲν παρεχώρησε παρὰ μίαν καὶ μόνον προθεσμίαν πληρωμῆς 40 ἡμερῶν. Μήπως ἄραγε διὰ τὰς ἐξαγωγὰς τῶν γεωργικῶν προϊόντων ἔδειξε μεγαλυτέραν στοργήν; Διὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου, ὁπόταν εἶχεν ἀκόμη ἀρίστην τιμὴν εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἔφερε χιλίας δυσκολίας καὶ ὅταν, κατόπιν ἀγρίου συναγωνισμοῦ τοῦ ἰταλικοῦ καὶ ἱσπανικοῦ ἐλαίου, αἱ τιμαὶ αὐτοῦ ἔπεσαν, ὥστε τὸ Ἑλληνικὸν τοιοῦτον νὰ μὴ ἠμπορῇ νὰ τὰς συναγωνισθῇ, τότε ἔφερεν ἀκόμα μεγαλυτέρας δυσκολίας μέχρι στρεψοδικίας διὰ τὴν συγκέντρωσιν. Ἀλλὰ τὴν Κυβέρνησιν ἐνδιαφέρει μόνον πῶς νὰ συλλέξῃ διὰ τὸν προϋπολογισμὸν τὸ χρῆμα ἐκ τοῦ ἐλαίου, ὅπερ προϋπολόγησεν, ἐὰν ἡ παραγωγὴ ζημιοῦται ἐξ αὐτοῦ ἀδιαφορεῖ. Ἀκούσατε σχετικῶς ἕνα διάλογον ἐπ’ αὐτοῦ, προχθὲς μόλις, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Σᾶς τὸν ὑπενθυμίζω. «Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Ὀφείλω νὰ τονίσω ὅτι καταβάλλεται προσπάθεια πρὸς ἐξαγωγὴν τοῦ ἐλαίου.

§39Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ἐξαγωγὴ θὰ γίνῃ ὅταν μόνον τὸ λάδι συγκεντρωθῇ εἰς χεῖρας τῶν ἐμπόρων. Ἐν τῷ μεταξὺ οἱ πτωχοὶ παραγωγοὶ καταδυναστεύονται.

§40Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Δὲν ξεύρω διὰ τὴν μέθοδον, ἀλλὰ τὸ συνάλλαγμα τὸ ὁποῖον περιμένει νὰ εἰσπράξῃ τὸ Κράτος θὰ τὸ εἰσπράξῃ.

§41Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἰς βάρος τῶν παραγωγῶν.

§42Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκον.). Αὐτὸ εἶναι ἄλλο θέμα».

§43Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Ὁ διάλογος αὐτὸς εἶναι χαρακτηριστικὸς τῶν ἀληθῶν διαθέσεων τῆς Κυβερνήσεως διὰ τοὺς παραγωγούς. Δὲν ἔχομεν, κ. βουλευταί, εἰμὴ τρία σημαντικὰ γεωργικὰ προϊόντα, ἄξια νὰ συγκομίσουν ἐὰν ἐξαχθοῦν, γενναῖον ποσὸν συναλλάγματος διὰ τὰς εἰσαγωγάς. Ἐξ αὐτῶν τὰ δύο μόνον, τὸ ἔλαιον καὶ ὁ καπνὸς ὑφίστανται τρομερὸν συναγωνισμὸν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Ἡ σταφὶς εὐτυχῶς ὄχι. Ἠκούσατε τὴν στάσιν τῆς Κυβερνήσεως σχετικῶς μὲ τὸ λάδι. Ἀλλὰ διὰ τὸν καπνὸν τί κάμνει αὕτη; Εἴμεθα τρία Κράτη ἅτινα συναγωνιζόμεθα λυσσωδῶς ἄλληλα διὰ τὴν πώλησιν τοῦ προϊόντος αὐτοῦ εἰς τὰς ξένας ἀγοράς. Τὸ ὅλον ποσὸν τοῦ ἀρωματώδους καπνοῦ τῆς Ἑλλάδος, Τουρκίας καὶ Βουλγαρίας, ὅπερ ἠμπορεῖ νὰ πωληθῇ, μόλις φθάνει ἐν συνόλῳ τοὺς 140.000 τόννους. Οὗτοι κατενέμοντο σχεδὸν ἐξ ἴσου, προπολεμικῶς, τῆς Ἑλλάδος ἐρχομένης πρώτης. Σήμερον ἡ μὲν Βουλγαρία κατώρθωσε νὰ τοποθετήσῃ τὸ μερίδιόν της εἰς τὰ συμμαχικὰ αὐτῆς κράτη καὶ ποσόν τι εἰς τὴν Αἴγυπτον. Ἡ Τουρκία παρήγαγεν ἐφέτος περίπου 100 ἑκατ. κιλά, δηλ. ποσὸν ὑπερδιπλάσιον τοῦ προπολεμικοῦ. Διὰ νὰ νικήσῃ εἰς τὸν συναγωνισμὸν μὲ ἡμᾶς, κατήργησε τὸν ἔγγειον καὶ τὸν ἐξαγωγικὸν φόρον, ὑπεβίβασε τὸ νόμισμά της, ἔθεσεν εἰς ἐφαρμογὴν ἀνταλλαγὴν τοῦ καπνοῦ μὲ οἱονδήποτε προϊόν τῶν ξένων Κρατῶν, πολυτελὲς ἢ μὴ καὶ ἔκαμεν οἰκονομικὰς καὶ ἐμπορικὰς παραχωρήσεις εἰς τοὺς ἐμπόρους, ἀπιστεύστως γενναίας. Ἡμεῖς ἀνηγάγομεν τὴν καταδίωξιν τῶν καπνεμπόρων εἰς δόγμα. Ἐὰν τουλάχιστον κατηργοῦμεν τὸν ἔγγειον καὶ ἐξαγωγικὸν φόρον, βαρύνοντας κατὰ 25% τὸ ἐμπόρευμα, θὰ ἦτο τοῦτο ἱκανὸν νὰ μᾶς φέρῃ εἰς θέσιν νὰ συναγωνισθῶμεν τὰ τουρκικὰ καπνά. Ἄλλως κινδυνεύομεν νὰ χάσωμεν πολλοὺς πελάτας καὶ ἴσως μεταξὺ αὐτῶν τὸν ἰσχυρότερον, τὴν Ἀμερικήν, ἀγοράζουσαν τὰ 20% αὐτοῦ. Σημειώσατε ὅτι εἶναι ὁ καπνὸς τὸ γεωργικὸν προϊόν, ὅπερ συνεκόμιζε προπολεμικῶς εἰς τὸ Κράτος τὸ ἥμισυ τοῦ συναλλάγματος. Αὐτὰ κ. βουλευταί, εἶναι ἐν συνόλῳ ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ἡ οἰκονομικὴ ἀπαθλίωσις τοῦ τόπου οὐδέποτε ἄλλοτε κατὰ τὰ ὀλίγα τελευταῖα ἔτη ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον ὕψος, τοῦ νὰ ἐπιμένῃ αὕτη εἰς τοιαύτην πολιτικὴν διὰ νὰ μᾶς ἐξαγάγῃ ἀπὸ τὴν ἀπαθλίωσιν, εἶναι δικαίωμά της, ἐφ’ ὅσον ἡ πλειοψηφία τοῦ Κοινοβουλίου τὴν ἐγκρίνει, ἀλλ’ εἶναι καὶ δικαίωμα ἡμῶν νὰ εἴπωμεν ὅτι οὐδέποτε, οὕτω σφαλερῶς βαδίζουσα, θὰ δυνηθῇ νὰ βελτιώσῃ τὰς ἐλεεινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας, εἰς ἅς ἐβύθισε τὸν τόπον ἐπὶ πεντάμηνον ἤδη κυβερνῶσα. Μὲ μόνον τὸ ρίξιμο στὴν ἀγορὰ χιλιάδων χρυσῶν λιρῶν καὶ μὲ τὰς αἰσιοδόξους προβλέψεις διὰ τὸν προϋπολογισμὸν δὲν θεραπεύεται τὸ κακόν. Χρειάζονται τὰ μέτρα, ἅτινα ὑπεδείξαμεν. Θὰ ἐδεχόμεθα ἀκόμη νὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν ἀρνητικὴν πολιτικήν, νὰ παύσῃ ἤγουν νὰ κάμνῃ τίποτε ἀπὸ αὐτὰ εἰς τὰ ὁποῖα καταγίνεται σήμερον. Καὶ τοῦτο θὰ εἶχε πολλὴν ὠφέλειαν. Δὲν πρόκειται ἡ χώρα, ὡς ὑπερβολικῶς ἴσως ἐλέχθη, νὰ πάθῃ ἐκ τούτων μίαν τελικὴν καταστροφήν. Ἡ Ἑλλὰς θὰ ζήσῃ χάρις εἰς τὴν δυναμικότητα τῆς φυλῆς καὶ μίαν προσεχῆ ἡμέραν θὰ ἐπιτύχῃ τὴν οἰκονομικήν της ἀνάρρωσιν. Αὐτοῦ τοῦ μεγαλείου τῆς ἠθικῆς ἀντιστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ἔχομεν τρανὸν δεῖγμα καθ’ ἑκάστην, τοὺς ἡρωϊσμοὺς καὶ τὰς νίκας εἰς τοὺς γιγαντιαίους ἀγῶνας τοῦ Ἕλληνος στρατιώτου κατὰ τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν ἡμῶν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτραπῇ, ὅπως ἡ Κυβέρνησις διατείνεται ὅτι ἡγεῖται αὕτη, ὡς ἀληθὴς πολιτικὸς ὁδηγὸς τοῦ τόπου καὶ συμβάλλει μὲ τὴν πολιτικήν της εἰς τὴν πρωτοφανῆ στρατιωτικὴν καὶ οἰκονομικὴν ἐποποιΐαν, ἣν ἀνέλαβε καὶ διαγράφει ἡ Ἑλλὰς ὑπερηφάνως τὴν ὥραν αὐτήν. Τοὐναντίον δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ προκαλῇ μὲ τὴν πολιτικήν της καθολικὴν συγκίνησιν καὶ δυσφορίαν εἰς τὴν χώραν, χωρὶς νὰ σκέπτεται ὅτι, μὲ ὅλα τὰ ἄλλα ἐθνικὰ δεινά, ἅτινα οὕτω κατεργάζεται, ὑπονομεύει σπουδαίως καὶ αὐτὸ τὸ κοινοβουλευτικὸν ἡμῶν πολίτευμα. (Χειροκροτήματα).

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἔχει τὸν λόγον.

§45Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐκ τοῦ κανονισμοῦ παρέχεται βέβαια ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ εἰς τοὺς ὑπουργοὺς νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον ὁποτεδήποτε. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι γίνεται κατάχρησις.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν κομμάτων καὶ εἰς τοὺς ὑπουργοὺς δίδεται ὁ λόγος ὅταν ζητήσωσιν αὐτόν. Νομίζω ὅτι δὲν ἔγινε καμμία κατάχρησις.

§47Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι βουλευταί, τὴν παρελθοῦσαν Τρίτην ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνήγγειλε τὴν μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ἀκυροῦντος ἓν παλαιὸν νομοθετικὸν διάταγμα περὶ καλλιεργείας καπνοῦ, ἀμέσως ἤρχισεν ἐπίθεσις ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως ἡ ὁποία ἐπεξετάθη ἐφ’ ὁλοκλήρου τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς αὐτῆς. Φρονῶ ὅτι ὁ αἰφνιδιασμὸς αὐτὸς εἶναι ἀσυνήθης εἰς τὰ χρονικὰ τοὐλάχιστον τοῦ ἰδικοῦ μας Κοινοβουλίου. Οἱ παλαιοὶ κοινοβουλευτικοὶ ὅσοι παρηκολούθησαν σχετικὰς συζητήσεις καὶ οἱ νεώτεροι οἱ ὁποῖοι ἔτυχε νὰ τὰς φυλλομετρήσουν ἀπὸ τὴν Ἐφημερίδα τῶν Συζητήσεων τῆς Βουλῆς, ἀναμφιβόλως θὰ ἔχουν καταληφθῇ ἀπὸ θλιβερὰς σκέψεις, σχετικῶς μὲ τὸν τρόπον μὲ τὸ ὁποῖον διεξάγονται σήμερον αἱ συζητήσεις ἐπὶ τῆς γενικῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, χωρὶς στοιχεῖα, χωρὶς στατιστικάς, χωρὶς ἀριθμούς, προκαλοῦνται συζητήσεις ἐνῷ κυρίως αὐτὰ ἀποτελοῦν τὴν οὐσίαν τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων καὶ τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἐλέγχουν. Ἦλθον ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ νὰ κατηγορήσουν τὴν Κυβέρνησιν ἐπὶ ὡρισμένων θεμάτων καὶ γεγονότων χωρὶς τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν ἀναγκαίαν προϋπόθεσιν τοῦ ἐλέγχου. Καὶ ἔφθασαν μάλιστα νὰ κατηγορήσουν τὴν Κυβέρνησιν ὅτι εἰς τὴν διαχείρισιν ζητημάτων γενικωτέρας οἰκονομικῆς σημασίας ἐπέδειξε μεροληψίαν καὶ ἔλλειψιν εὐρύτητος, ἀφ’ οὗ ἐζητήθη καὶ ἡ σύστασις ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ἀντὶ νὰ ζητηθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ παράσχῃ τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Βουλήν. Κύριοι, ὁμολογῶ ὅτι εἶμαι κατάπληκτος διὰ τὸν τρόπον αὐτὸν μὲ τὸν ὁποῖον συζητοῦνται οἰκονομικὰ θέματα, ὅπως ἐπίσης διότι ἐπ’ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως ταύτης, ἀνεπτύχθησαν καὶ κατετέθησαν καὶ οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ προγράμματα. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχουν θέσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ πολιτικὰ προγράμματα, διότι αὐτὰ ἀνακοινοῦνται εἰς τὸν λαὸν καὶ κρίνονται ἀπὸ αὐτόν. Εἰς τὴν Βουλὴν ἐμφανίζονται συγκεκριμένως νομοσχέδια διὰ τῶν ὁποίων καθορίζονται συγκεκριμέναι προτάσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαύγασμα τῶν γενικῶν ἀρχῶν τῶν πολιτικῶν προγραμμάτων. Ἀποτελεῖ κἄτι τὸ ἀσύνηθες ἡ ἀνάπτυξις γενικοῦ προγράμματος ὅπως ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον ἰδιαιτέρως μοὶ ἐπροκάλεσε κατάπληξιν εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἐπίθεσις ἐναντίον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐβασίσθη ἐπὶ γεγονότων τὰ ὁποῖα ὑπὸ οὐδεμιᾶς στατιστικῆς βεβαιοῦνται καὶ ἀπὸ οὐδένα ἀριθμὸν συνδέονται. Ἡ συζήτησις αὐτὴ ἔπρεπε κανονικῶς νὰ λάβῃ χώραν μόνον ὅταν ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διότι μὲ τὴν κατάθεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐμφανίζονται ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅλα τὰ στοιχεῖα διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ ἐξέτασις τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς μὲ τὴν σοβαρότητα ἡ ὁποία προσήκει εἰς αὐτήν. Ἔπρεπε τοὐλάχιστον προηγουμένως καὶ ὅταν ἤθελον νὰ συζητήσουν τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως νὰ συλλέξουν μὲ ἐπιμέλειαν ὅλα τὰ ἀναγκαῖα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα φυσικὰ δὲν εἶχον, διότι ἀκριβῶς δὲν τὰ ἐζήτησαν. Καὶ ἦλθεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ εἰς τὸ πρόγραμμα τὸ ὁποῖον καὶ κατέθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν ἐξαγγέλλει ὅτι μεταξὺ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα θὰ ἐλάμβανε διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ θὰ ἦτο ἡ ρευστοποίησις τῶν ὑπολοίπων τῆς Οὔνρρα καὶ ἡ πώλησις τυχὸν ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀπέμεινον ἀπὸ τὰς εἰσαγωγάς. Γνωρίζει ἄραγε, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ποῖα εἶναι τὰ ὑπόλοιπα αὐτά, μὲ τὰ ὁποῖα νομίζει ὅτι θὰ διατηρήσῃ τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Εἶχε τοὐλάχιστον τὴν περιέργειαν νὰ ζητήσῃ τοὺς σχετικοὺς ἀριθμοὺς διὰ νὰ πληροφορηθῇ ποῖα εἶναι τὰ ἀποθέματα αὐτὰ ἢ ἠρκέσθη εἰς τὴν συκοφαντικὴν πληροφορίαν τοῦ ξένου δημοσιογράφου ὁ ὁποῖος κατὰ τὰς ἀρχὰς Δεκεμβρίου, κατήγγειλλε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ὅτι δῆθεν κατακρατεῖ 75 ἑκατομ. δολλάρια ἀποθέματα τῆς Οὔνρρα, διὰ νὰ μὴν προκαλέσῃ πτῶσιν τῶν τιμῶν ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ζημιώσουν οἱ φίλοι της ἔμποροι καὶ βιομήχανοι. Ἐτονίσαμεν τότε, κύριοι, διὰ τὸ ἐσωτερικὸν καὶ διὰ τὸ ἐξωτερικὸν τὴν πραγματικὴν κατάστασιν. Καὶ εἴπομεν ὅτι τὰ ὑπόλοιπα τῆς Οὔνρρα δὲν ἦσαν τότε παρὰ 9 ἑκατομ. δολλάρια. Τὴν στιγμὴν αὐτὴν σύμφωνα μὲ τὸν πίνακα τὸν ὁποῖον καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἴδητε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπόθεμα παρὰ 5–6 ἑκατομ. δολλαρίων. Παρ’ οἱανδήποτε δὲ προσπάθειαν τὴν ὁποίαν θὰ κατέβαλε καὶ ὁ ἀξιότιμος κύριος ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ἐὰν ἦτο εἰς τὴν θέσιν μας, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ τὰ πωλήσῃ, διότι τὰ εἴδη τὰ ὁποῖα παραμένουν ἀπώλητα εἶναι μηχανήματα καὶ ἐργαλεῖα τὰ ὁποῖα στεροῦνται ἀνταλλακτικῶν καὶ ἐξαρτημάτων, μηχανήματα ἀτελῆ τὰ ὁποῖα ἦλθον τμηματικῶς καὶ ἐλλειπῆ, καὶ τὰ ὁποῖα ἐλπίζομεν ἐντὸς τοῦ ἔτους μόλις ἔλθουν τὰ παραγγελθέντα ἀναγκαῖα συμπληρώματα αὐτῶν τότε μόνον νὰ τὰ παραδώσωμεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν.

§48Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἡ ἔννοια τῶν δηλώσεων τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος ἦτο ὅτι ἡ ρευστοποίησις τῶν ὑπαρχόντων ἀποθεμάτων θὰ ἐπέδρα. Ἐπειδὴ δὲ εἴπατε ὅτι ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν στατιστικὰς καὶ ὄχι πληροφορίας δημοσιογραφικὰς ἔχω νὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅτι δύο ὑπουργοὶ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. Βαρβούτης καὶ ὁ κ. Ζαΐμης, διαπληκτίζονται διὰ τοῦ τύπου διότι ὁ μὲν κύριος Βαρβούτης λέγει ὅτι ὑπάρχουν ἀποθέματα τὰ ὁποῖα δὲν ρευστοποιοῦνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ἐνῷ ὁ κ. Ζαΐμης λέγει ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀποθέματα. Ὅταν δύο ὑπουργοὶ διαπληκτίζονται, τί θέλετε οἱ ἄλλοι νὰ σᾶς εἴπουν......

§49Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ἐὰν θέλετε νὰ ὁμιλεῖτε βάσει στοιχείων, ὀφείλετε νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει τοὺς πίνακας τοὺς ὁποίους ὑπευθύνως παρέχει ἡ ὑπηρεσία. Ἐπειδὴ ἐνδιαφέρουν τὰ ἀκριβῆ στοιχεῖα, τὰ στοιχεῖα αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα καταθέτω σήμερον εἰς τὴν Βουλήν. Χωρὶς νὰ ἔχετε ἐξακριβώσῃ τὰ στοιχεῖα ταῦτα δὲν δύνασθε νὰ ἀσκεῖτε ἔλεγχον. Καὶ εἶπεν ἀκόμη ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος....

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω διότι εἶναι ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία μὲ ἐλέγχει.

§51Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντ.). Ὅταν ἀναπτύσσωνται προγράμματα ἐκ μέρους τῆς ἀντιπολιτεύσεως εἰς τὴν Βουλὴν δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία ὅτι δύναται νὰ τὰ κρίνει ἡ Βουλή.

§52Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἀναγνώρισιν τῆς εὐγνωμοσύνης καὶ τὸν ἔλεγχον ποὺ μοῦ κάμετε.

§53Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Σεῖς τὸ ἐπιζητήσατε. Εἴπατε, λοιπόν, ὅτι θὰ εἴχατε ἀναθέσει εἰς μίαν τῶν μεγάλων Τραπεζῶν τὴν μέριμναν διὰ τὴν διάθεσιν τῶν ἐφοδίων. Ὠφείλατε νὰ γνωρίζετε, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὅτι ἡ Βουλὴ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐκύρωσε τὸ ἀπὸ 10)5)46 Ν. Δ. διὰ τοῦ ὁποίου παρείχετο τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς ὅπως ἀναθέτουν τὴν διανομὴν εἰς τὸ ἰδιωτικὸν ἐμπόριον καὶ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Προνοεῖ δὲ τοῦτο ἐπὶ πλέον διὰ τὴν σύστασιν ἑνώσεων εἰσαγωγέων αἱ ὁποῖαι θὰ ἔκαμον τὸ ἔργον αὐτό, μὲ παραπλήσιον μίαν τῶν μεγάλων Τραπεζῶν ἡ ὁποία θὰ προέβαινεν εἰς τὴν πληρωμὴν καὶ τὴν διαχείρισιν, τηροῦσα τοὺς σχετικοὺς λογαριασμούς. Ὠφείλατε νὰ ἐρωτήσετε, ἐφ’ ὅσον ἐκυρώθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ Ν. Δ. αὐτό, διατὶ δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ λάβῃ σάρκα καὶ ὀστά. Δὲν ἐφηρμόσθη, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, ὁ νόμος αὐτός, διότι μετὰ συζήτησιν ἐπὶ μακροὺς μῆνας μετὰ τῶν ἐμπόρων δὲν κατελήξαμεν εἰς συμφωνίαν, οὐχὶ ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ διότι προεβλήθησαν ὅροι ὑπερβολικοὶ τοὺς ὁποίους ἐθεωρήσαμεν ὡς ἀπαραδέκτους, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Κρατικὸς ὀργανισμὸς εἶναι πάντοτε βαρὺς καὶ δυσκίνητος διὰ τοιούτου εἴδους διαχείρισιν. Αὐτὸς ὑπῆρξεν ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν κατελήξαμεν εἰς συμπέρασμα μέχρις ὅτου ἐφθάσαμεν εἰς τὸν Ἰούλιον, Αὔγουστον, εἰς ἐποχὴν δηλαδὴ κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ πράγματα ἦσαν πλέον ὅλως διαφορετικά. Ἐὰν μεταφερθῆτε νοερῶς, θὰ ἐνθυμηθῆτε, ὅτι δὲν εἶχεν ἀκόμη ἐμφανισθῆ ἡ ἐπάρατος αὐτὴ ἀνταρσία, ὅτι ἐβλέπομεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον τὰ ἀποθέματα τῆς Οὔνρρα ἐξαντλούμενα, ὅτι τὸ παθητικὸν τὸ ὁποῖον εἶχον ἀφήσει εἰς ἕνα σταθερὸν ἐνεργητικὸν ὑπόλοιπον τὸ ὁποῖον ηὔξανεν ἀπὸ μηνὸς εἰς μῆνα. Οὕτω, τὸν Ἀπρίλιον τὸ περίσσευμα αὐτὸ 11 δισεκατομμυρίων, 13 τὸν ἑπόμενον μῆνα, 14 τὸν Ἰούνιον, 26 τὸν Σ)βριον, 44 τὸν Ὀκτώβριον, προσθέσατε ἀκόμη τὴν ἔλλειψιν διαθέσεων ἐκ μέρους τῶν ἐμπόρων καὶ ταὐτοχρόνως τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ τερματισθῇ ταχέως τὸ ἔργον τῆς ΕΦ–ΕΞ καὶ τῆς Οὔνρρα καὶ ὅτι θὰ ἐπηκολούθει μία περίοδος εἰρήνης καὶ ἀποκαταστάσεως ὁμαλωτέρων συνθηκῶν ποὺ θὰ ἐπέτρεπον τὴν πύκνωσιν τῶν ἐμπορικῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν διαφόρων κρατῶν. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχε σχηματισθῆ εὔλογος ἡ ἐντύπωσις ὅτι ταχέως θὰ ἤρχετο ἡ περίοδος κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ἐφοδίων καὶ τῶν ἐμπορευμάτων θὰ ἀφίνετο εἰς τοὺς ἁρμοδιοτέρους ἐξ ὅλων, εἰς τοὺς ἐμπόρους. Τὰ γεγονότα βέβαια διέψευσαν τὰς προβλέψεις καὶ τὰς ἐλπίδας τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἀλλ’ αὐτὸ ἦτο ἄλλο ζήτημα. Δὲν περιωρίσθη ὅμως ἡ ἐπίθεσις εἰς τὸ σημεῖον αὐτό. Ἐπεξετάθη, κύριοι, καὶ εἰς ἄλλα ζητήματα σπουδαιότερα. Εἰς τὸ ζήτημα τῆς παροχῆς πιστώσεων. Εὑρέθη ἐπὶ τέλους ποῦ κεῖται ἡ ρίζα, ἡ αἰτία τοῦ κακοῦ. Ἐφθάσατε, κύριοι, μᾶς εἶπον, εἰς ἕνα πληθωρισμὸν καὶ εἰς τὸ κατρακύλισμα τῆς δραχμῆς καὶ τὸ ἀνέβασμα τῆς λίρας καὶ τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν, ἐξ αἰτίας τοῦ γεγονότος αὐτοῦ ὅτι οὐδέποτε περιωρίσατε τὰς πιστώσεις καὶ ὅτι προεκαλέσατε οὕτω ἕνα πιστωτικὸν πληθωρισμόν.

§54Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἐξακολουθῆτε νὰ ἀπαντᾶτε εἰς ἐμέ;

§55Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὄχι, εἰς τοὺς ἀγορητὰς τῆς Τρίτης.

§56Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διὰ νὰ ἀντιληφθῶ τὴν σειρὰν τοῦ λόγου.

§57Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Καὶ ἐπὶ πλέον, μᾶς εἶπον, διεθέσατε, δισεκατομμύρια ὁλόκληρα ὑπὲρ τῶν κερδοσκόπων, τῶν βιομηχάνων καὶ ἐμπόρων, ἐνῷ εἰς τοὺς γεωργοὺς παραγωγοὺς δὲν ἐδώσατε παρὰ ψυχία. Αὐτά, κύριοι, ἐλέχθησαν μέσα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Φαντάζεσθε νομίζω, τί θὰ σκέπτεται ὁ ἀτυχὴς γεωργός, ὁ ἀτυχὴς χωρικός, ὁ ὁποῖος σκυμμένος ἐπάνω εἰς τὴν γῆν του τὴν ποτίζει μὲ τὸν ἱδρῶτα του καὶ ὁ υἱὸς τοῦ γεωργοῦ ὁ ὁποῖος μὲ τὸ ὅπλον εἰς τὸ χέρι ὑπερασπίζει τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Πατρίδος. Ἀντιλαμβάνεσθε τί θὰ σκέπτεται διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὅπως ἀποδεικνύεται εἰς τὴν Βουλὴν—διότι εἰς τὴν Βουλήν, ἐκεῖ, κατὰ τὸν λαὸν ἐξακριβώνεται ἡ ἀλήθεια, διότι εἰς τὴν Βουλήν, ὁμιλοῦν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀριθμῶν καὶ ἐπὶ τῇ βάσει ἀδιασείστων στοιχείων καὶ γεγονότων— ἀντιλαμβάνεσθε λέγω τί θὰ σκέπτωνται διὰ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔδωσε δισεκατομμύρια ὁλόκληρα εἰς τοὺς κερδοσκόπους, οἱ ὁποῖοι ἐκμεταλλεύονται τὸ αἷμα τὸ ἰδικόν των καὶ ἡ ὁποία ἄφησε τὴν ὕπαιθρον μὲ ὀλίγα, ἐλάχιστα ψυχία. Αὐτά, λέγω, θὰ σκεφθῇ καὶ ὁ παραγωγός, αὐτὰ θὰ σκεφθῇ καὶ ὁ στρατιώτης. Ἀλλ’ αὔριον ὅταν θὰ δοθοῦν οἱ πραγματικοὶ ἀριθμοί, θὰ κάμουν ἀναμφισβητήτως, ἄλλας θλιβερωτέρας σκέψεις. Ὅταν θὰ ἴδῃ, ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν λέγονται τὰ πράγματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα μποροῦν νὰ συγκλονίσουν τὸ κοινὸν αἴσθημα ἐν ἀγνοίᾳ τῶν ἀριθμῶν καὶ τῶν στοιχείων, τότε βέβαια θὰ σχηματίσουν θλιβερὰν ἐντύπωσιν περὶ τοῦ τρόπου καθ’ ὃν διεξάγονται αἱ συζητήσεις. (Χειροκροτήματα). Ἰδού, κύριοι, ποῖοι εἶναι οἱ ἀριθμοί. Κατὰ τὸ 1947, τὴν 31ην Δεκεμβρίου, αἱ πιστώσεις αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν εἰς τοὺς βιομηχάνους ἀπὸ ὅλας τὰς Τραπέζας ἀπὸ τὸ ἐκδοτικὸν ἵδρυμα καὶ ἀπὸ τὰ ἴδια ἀποθέματα τῶν Τραπεζῶν ἀνῆλθον εἰς 111 δισεκατομμύρια.

§58Π. ΚΑΝΤΖΙΑΣ. Ἔχετε λάθος εἶναι 75 δισεκατομμύρια.

§59Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτετε. Ἔχω ἐνώπιόν μου ὅλους τοὺς ἀριθμοὺς καὶ ἀναλαμβάνω ὁλόκληρον τὴν εὐθύνην. Αὐτοὶ εἶναι λοιπὸν οἱ ἀριθμοί· 111 δισεκατομμύρια εἰς τὴν Βιομηχανίαν. Εἰς τὸν Ἐμπόριον καὶ τὰς Τραπέζας διετέθησαν 340 δισεκατομμύρια. Καὶ εἰς τὴν Γεωργίαν 888 δισεκατομμύρια (χειροκροτήματα). Ἔχομεν λοιπὸν 451 δισεκατομμύρια διὰ τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον γενικῶς. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν 888 δισεκατομμύρια διὰ τὴν γεωργίαν.

§60Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Νὰ μᾶς πῆτε αὔριον ποῦ διετέθη αὐτὸ τὸ ποσὸν διὰ τὴν γεωργίαν. Ὁ Μποδοσάκης τὰ ἐπῆρε καὶ αὐτὸς ὑπὸ τύπον «γεωργίας».

§61ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ εἶναι ἀπόλυτοι καὶ αὐτοὶ καθ’ ἑαυτοῖς λαμβανόμενοι, δὲν θὰ ἐξέφραζον τίποτε, ἐὰν δὲν τοὺς παρεβάλομεν πρὸς ἄλλους ἀριθμούς, δηλαδὴ πρὸς τὰς προπολεμικὰς πιστώσεις. Καὶ νομίζω, κύριοι, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ γνωρίζουν τοὺς ἀριθμοὺς τοὺς σημερινούς, λόγῳ τῆς θέσεώς των ἔπρεπε νὰ γνωρίζουν τοὺς προπολεμικοὺς τούτους, ποῖοι ἦσαν οἱ ἀριθμοὶ οἱ προπολεμικοί; Ἄς πάρωμεν τὸ 1938. Σύμφωνα μὲ τὴν στατιστικὴν τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν ἐπίσημον, παρεχωρήθησαν κατὰ τὸ ἔτος 1938—τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν ἐκρατοῦντο στατιστικαὶ κεχωρισμέναι —15 δισεκατομμύρια εἰς τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν, εἰς δὲ τὴν γεωργίαν 3520 ἑκατομμύρια. Ἐὰν τώρα, αὔριον θελήσετε νὰ κάμετε τὴν σύγκρισιν μὲ ἀναγωγὴν τοῦ ποσοῦ εἰς μίαν κοινὴν μονάδα ἀξίας τὴν χρυσῆν λίραν, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἶχε 1000 δρχ. Θὰ ἰδῆτε ὅτι εἰς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον διετέθησαν κατὰ τὸ 1938 15 ἑκατομμύρια χρυσαῖ λίραι περίπου, εἰς δὲ τὴν γεωργίαν 2½ ἑκατομμύρια. Ἀντιθέτως κατὰ τὸ περασμένον ἔτος μὲ τὴν χρυσῆν λίραν 200 χιλ. δρχ. περίπου, διετέθησαν 4 ἑκατομμύρια χρυσαῖ λίραι διὰ τὴν γεωργίαν, εἰς δὲ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν 2.200.000 χρυσαῖ λίραι.

§62Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Ὑπολογίζετε καὶ τὸ ποσὸν τῆς συγκεντρώσεως; (θόρυβος).

§63Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Εἰς τὰ 3½ ἑκατομμύρια περιέχονται καὶ τὰ ποσὰ τῆς συγκεντρώσεως;

§64ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Μάλιστα. Σήμερον λοιπὸν ἔχομεν πιστώσεις ἕνα διὰ τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον πρὸς δύο διὰ τὴν γεωργίαν ἐνῷ τὴν κατὰ τὴν προπολεμικὴν ἐποχὴν τὴν εἴχομεν πέντε διὰ τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν βιομηχανίαν πρὸς ἓν διὰ τὴν γεωργίαν. Καὶ θὰ μοῦ εἴπητε βέβαια. Ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ μετὰ τὰς καταστροφὰς τὰς ὁποίας ὑπέστη ἡ χώρα, μετὰ τὴν μείωσιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος, τὴν μείωσιν τῆς παραγωγῆς καὶ τῶν συναλλαγῶν δὲν δικαιολογεῖται ὁ περιορισμὸς τῶν πιστώσεων εἰς τὸ ⅕ ἔναντι τῆς βιομηχανίας καὶ τοῦ ἐμπορίου. Κύριοι, οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, νομίζω, μπορεῖ νὰ φαντασθῇ ὅτι ἐπῆλθεν τοιαύτη μείωσις μέχρι τοῦ σημείου αὐτοῦ διὰ τὸν ἐθνικόν μας πλοῦτον καὶ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἁπλούστατα αἱ πιστώσεις, αἱ ὁποῖαι παρεσχέθησαν ἦσαν περιωρισμέναι εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ δικαιολογῆται ἐκ τοῦ λόγου τούτου πληθωρισμὸς τῶν πιστώσεων. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ μᾶς ἐρωτᾶτε. Διατὶ θὰ φέρητε νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ περιορίσητε τὰς πιστώσεις; Ἐὰν δὲν ὑπάρχει πληθωρισμός, ποῖος ὁ λόγος ὁ δικαιολογιτικὸς τοῦ νομοσχεδίου; Κύριοι, ἀναμφιβόλως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι υἱοθετοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀγνοοῦν τὸν λόγον καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναμείνουν διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ἀποβλέπει εἰς περιορισμὸν τῶν πιστώσεων, ἀλλὰ εἰς ἔλεγχον τῶν πιστώσεων. Θὰ ἀντιληφθοῦν ἀκόμη ὅτι αἱ παρασχεθεῖσαι πιστώσεις δὲν ἦσαν ἀρκεταὶ ὥστε νὰ δικαιολογοῦν πληθωρισμὸν πιστώσεων, ἀλλὰ διότι ἐγένετο κακὴ χρῆσις ἐκ μέρους ὡρισμένων Τραπεζῶν.

§65Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μᾶς τὸ ἀνακοινώνετε ὡς ἀποκάλυψιν; Μᾶς κάνετε ἀποκάλυψιν μετὰ δύο ἔτη καὶ τὸ θεωρεῖτε ὡς κατόρθωμα, ὅτι ἔρχεσθε μετὰ διετίαν διὰ νὰ κάνετε αὐτὴν τὴν ἀποκάλυψιν;

§66ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Λυποῦμαι πάρα πολύ, διότι ἐὰν παρηκολουθούσατε τὰ γεγονότα, δὲν θὰ ὑπεπίπτετε καὶ αὐτὴν τὴν φορὰν εἰς πλάνην. Ἀκούσατε κύριοι, πῶς ἔχει τὸ ζήτημα. Δύο εἶναι αἱ πηγαὶ τῶν πιστώσεων. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὸ ἐκδοτικὸν προνόμιον, ἀφ’ ἑτέρου δὲ αἱ καταθέσεις, αἱ ὁποῖαι προέρχονται εἴτε ἐκ τῶν ἰδιωτῶν, εἴτε ἐκ τῶν ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου. Κατὰ τὸ 1946, ὁπότε φυσικὰ μόνη ἡ ἐκδοτικὴ μηχανὴ ἦταν ἐκείνη ἡ ὁποία κατὰ μέγα μέρος ἐχρηματοδότει ἐπιχειρήσεις καὶ γεωργίαν, ἐλήφθη ἀπόφασις τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν ὀφείλετε νὰ μὴ ἀγνοῆτε, διὰ τῆς ὁποίας καθωρίζετο σαφῶς καὶ ἐπαρκὴς ὁ ἔλεγχος τῶν πιστώσεων καὶ παρηκολουθεῖτο μετὰ ταῦτα τῶν πιστώσεων αὐτῶν ἡ χορήγησις εἰς τοὺς διαφόρους ἰδιώτας καὶ τοὺς διαφόρους βιομηχάνους. Καὶ δὲν ἐλήφθη, θὰ μὲ ἐρωτήσητε, ἀπόφασις διὰ τὰς καταθέσεις τῶν Νομικῶν Προσώπων καὶ τῶν ἰδιωτῶν; Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην κύριοι, αἱ καταθέσεις δὲν ἀνήρχοντο παρὰ εἰς μικρὰ ποσά· τὸν Μάρτιον, φέρ’ εἰπεῖν, εἰς 32 δισεκ., τὸν Ἀπρίλιον εἰς 40, τὸν Μάϊον εἰς 55, τὸν Ἰούνιον εἰς 62, τὸν Ἰούλιον εἰς 78, καὶ τὸν Αὔγουστον εἰς 92. Κατὰ τοὺς μῆνας καθ’ ἣν ἐλήφθη τὸ μέτρον, αἱ πιστώσεις τὰς ὁποίας διέθετον ἐξ ἰδίων διαθεσίμων αἱ Τράπεζαι δὲν ἦσαν σημαντικαί. Διότι τὰ περισσότερα δισεκατομμύρια τῶν πιστώσεων προήρχοντο ἀπὸ τὴν Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, ἐπ’ αὐτῶν ἠσκεῖτο ἔλεγχος καὶ παρηκολουθοῦντο. Ἔχομεν δὲ τὴν ἀντίληψιν ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἀπεφεύγομεν τὰς παραβάσεις καὶ τὰς καταχρήσεις. Ὀφείλετε νὰ γνωρίζητε ὅτι τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον κατετέθη ἀφορᾷ κατ’ οὐσίαν τὸν ἔλεγχον τῶν πιστώσεων αἱ ὁποῖαι προέρχονται ἐξ ἰδίων τῶν Τραπεζῶν διαθεσίμων. Διότι ἐπαναλαμβάνω, ἐπὶ τῶν πιστώσεων ἐκείνων αἱ ὁποῖαι χορηγοῦνται διὰ τοῦ ἐκδοτικοῦ προνομίου, ἐπ’ αὐτῶν ὑπάρχει ὁ ἔλεγχος, καθιερωθείς, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἤδη ἔτους. Αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ ἀλήθεια ἐπὶ τῶν πιστώσεων καὶ ὄχι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ ὁποῖα ἐνεφάνιζον τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐν ὀνόματι δὲν ξεύρω ποίων σχέσεων ἢ ποίων συμφερόντων, ὅτι ἄφησεν νὰ διαχέωνται δισεκατομμύρια ὁλόκληρα εἰς τοὺς βιομηχάνους καὶ τοὺς ἐμπόρους καὶ ἀντιθέτως ὅτι τὴν Γεωργίαν καὶ τοὺς πτωχοὺς χωρικοὺς τοὺς ἐγκατελείψαμεν ἄνευ οὐδεμιᾶς πιστωτικῆς βοηθείας.

§67Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἐρώτησιν μοῦ ἐπιτρέπετε; Λέγετε ὅτι ἀπὸ διετίας ὑπάρχει ὁ ἔλεγχος αὐτός.

§68ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συν.). Ναί.

§69Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρεκάλουν νὰ κάμητε τὴν διευκρίνησιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὑπάρχει ἔλεγχος ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον χρησιμοποιήσεως τῶν πιστώσεων; Ὄχι! Ὑπάρχει ἔλεγχος ἁπλῶς, ὅσον ἀφορᾷ τὴν χορήγησιν.

§70Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπ. Οἰκον.). Καὶ διὰ τὴν χρησιμοποίησιν.

§71ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Σᾶς ἐπαναλαμβάνω ὅτι ὀφείλετε νὰ ἀκούετε τὰς ἐξηγήσεις τῶν ἁρμοδίων. Προκειμένου νὰ χορηγηθοῦν αἱ πιστώσεις, ὑπάρχει κατὰ πρῶτον λόγον ἔλεγχος, ὁ ὁποῖος εἶναι λεπτομερὴς καὶ ἐξονυχιστικός, ὁ ὁποῖος ἔλεγχος προηγουμένως ὀφείλει νὰ ἀποδείξῃ ὅτι θὰ διατεθοῦν πραγματικῶς διὰ τοὺς σκοποὺς ποὺ προορίζονται, ὅταν ὑπάρχουν ὅλαι αἱ ἀναγκαῖαι ἐκεῖναι προϋποθέσεις καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὅροι, λόγῳ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ χορηγηθοῦν αἱ πιστώσεις αὐταί. Δι’ αὐτὸ γνωρίζετε καὶ γνωρίζουν ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἔτυχε νὰ ἔχουν ἀνάμιξιν εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ (χειροκροτήματα), ὅτι ἐπανειλημμένως αἱ πλεῖσται αἰτήσεις τῶν τοιούτων πιστώσεων ἔχουν ἀπορριφθῆ.

§72Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι προληπτικὸς ἔλεγχος. Τὰ λόγια σας αὐτὰ τὸ ἀποδεικνύουν ἐκ νέου. Ἐξετάζονται οἱ ὅροι καὶ αἱ προϋποθέσεις καὶ ἐὰν δὲν πληροῦνται οἱ ἀναγκαῖοι ὅροι δὲν χορηγοῦνται.

§73ΣΤ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Χωρὶς νὰ γίνῃ ἐπισταμένως ἔλεγχος ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους καὶ τοὺς τεχνικοὺς εἶναι ἀδύνατον νὰ χορηγηθοῦν δάνεια. Ὁ ἔλεγχος ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἐποπτεύει καὶ ἡ Νομισματικὴ πολιτική, εἶναι τόσον πλήρης, ὥστε καὶ οἱ ἴδιοι οἱ ξένοι οἱ ὁποῖοι γνωρίζετε πόσον αὐστηροὶ εἶναι εἰς τὰ ζητήματα αὐτὰ νὰ εἶναι ἀπολύτως ἱκανοποιημένοι. Ἀλλὰ γνωρίζετε ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ θὰ ἔλθῃ μεθαύριον πρὸς συζήτησιν. Ἀπὸ τὴν κατάθεσιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου θὰ ἀντιληφθῆτε πόσον λεπτὸν εἶναι τὸ θέμα τῆς πίστεως καὶ ποίαν σημασίαν ἔχει διὰ τὴν παραγωγήν. Μὴ πλανᾶσθε κύριοι. Ὅσοι ἔχετε ἀσχοληθῆ μὲ τὴν Οἰκονομικὴν ἐπιστήμην, μὴ νομίζετε ὅτι ἡ πίστις εἶναι μόνον διὰ τὴν κερδοσκοπίαν, μόνον διὰ τὴν ἀγορὰν χρυσῶν λιρῶν. Ἡ πίστις εἶναι τὸ κατ’ ἐξοχὴν κίνητρον τῆς παραγωγῆς καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι στενώτατα συνδεδεμένον μὲ τὴν παραγωγικὴν ἀνασυγκρότησιν τῆς χώρας. Εἰς τὸ παράδειγμα τῆς Ἰταλίας, τὸ ὁποῖον πάντοτε ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν πρὸ ἡμῶν, θὰ ἴδητε ὅτι τὰ ἐπιτυχῆ μέτρα τὰ ὁποῖα ἔλαβον ἐκεῖ διὰ τὴν ρύθμισιν τῶν ζητημάτων τοῦ συναλλάγματος καὶ τῶν εἰσαγωγῶν συνωδεύθησαν ταὐτοχρόνως καὶ μὲ ἕνα αὐστηρὸν περιορισμὸν τῶν πιστώσεων. Καὶ ὅσοι εἰδικοὶ κρίνουν τὰ μέτρα αὐτά, ὅλοι ἀναγνωρίζουν τὰ ἀγαθὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἐπῆλθον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἀφ’ ἑνὸς τῶν τιμῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου των συναλλαγῶν. Ἐν τούτοις ὅμως, μένουν διστακτικοὶ ὡς πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ περιορισμοῦ τῆς πιστωτικῆς πολιτικῆς. Διότι ὅπως λέγει μία ξένη οἰκονομικὴ ἐφημερὶς τὴν ὁποίαν ἔχω ἐνώπιόν του δὲν κατώρθωσεν ἡ Ἰταλικὴ Βιομηχανία νὰ ὑπερβῇ τὰ 70% τῆς προπολεμικῆς αὐτῆς παραγωγῆς. Καὶ ἐκάμφθησαν μὲν τὰ γεωργικὰ προϊόντα τὰ προϊόντα ὅμως τῆς βιομηχανίας παρέμειναν εἰς ὑψηλὰ ἐπίπεδα. Καὶ ἐὰν μὲν ἡ Ἰταλία, ἡ ὁποία εὐτυχῶς δι’ αὐτὴν εἶναι ἡττημένον Κράτος, ἐὰν λέγω ἡ Ἰταλία ἠμπορῇ νὰ ὑποστῇ καὶ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν πολυτέλειαν, νὰ ἴδουν δηλαδὴ περιοριζομένην τὴν βιομηχανικὴν αὐτῶν παραγωγὴν διότι ὁ Ἰταλὸς κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου δὲν ἐγνώρισε τὰς δοκιμασίας τοῦ Ἕλληνος πολίτου, ἀντιθέτως εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι κατ’ ἐξοχὴν παραγωγικόν, πρέπει πολὺ νὰ προσέξωμεν προκειμένου νὰ ρυθμίσωμεν τὴν πίστιν διὰ νὰ μὴ πλήξωμεν τὴν παραγωγήν. Διότι σήμερον, γνωρίζετε ὅτι ἡ βιομηχανική μας παραγωγὴ ἔχει φθάσει μόνον εἰς τὰ 65–70% τῆς προπολεμικῆς. Ἡ Βουλή, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ὅτι ἡ πίστις πρέπει νὰ εἶναι πρὸ παντὸς μοχλὸς καί κίνητρον τῆς παραγωγῆς. Σύμφωνα μὲ τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν ἐλπίζω νὰ κρίνετε τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον θὰ κατατεθῇ ἐντὸς ὀλίγου. Ἀλλά, μᾶς κατηγορεῖτε ἀκόμη; Ἐδημιουργήσατε ἐδῶ, ἐκτὸς τοῦ πολιτικοῦ καὶ νομισματικὸν πληθωρισμόν, διότι αὐξήσατε τὴν κυκλοφορίαν κατὰ 500–600 δισ. δραχμῶν. Καὶ ἐνεπλάκητε μέσα εἰς τὸν κυκεῶνα τοῦ πληθωρισμοῦ, καὶ ὑφίστασθε ἤδη πλέον τὰς συνεπείας, ἐν τούτοις ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι, ὁ πληθωρισμὸς εἶναι κάτι τὸ σχετικόν. Βασίζεται ἐκ τῆς σχέσεως μεταξὺ τῆς κυκλοφορίας τοῦ νομίσματος, τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν συναλλαγῶν. Καὶ φυσικὰ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ὁμιλεῖ περὶ πληθωρισμοῦ ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν σχέσιν. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω, ποία ἦτο προπολεμικῶς, ἡ νομισματικὴ κυκλοφορία, διὰ νὰ κάμωμεν τὴν σύγκρισιν, ἀφαιροῦντες τὰ ποσὰ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ μειώσωμεν, τὸ Ἐθνικόν μας Κεφάλαιον, καὶ τὸ ἐθνικόν μας εἰσόδημα. Κύριοι, προπολεμικῶς, ἐὰν πάρετε τὸ 1940 ὡς βάσιν, θὰ ἴδητε ὅτι ἡ κυκλοφορία ἦτο περίπου 12 δισεκ. δραχμῶν, σήμερον εἶναι 854 δισεκ. δραχμῶν. Ἐὰν θελήσητε νὰ ἀναγάγητε τὰς χρυσᾶς λίρας θὰ ἴδετε ὅτι εἶναι περίπου 10 ἑκατ. χρυσῶν λιρῶν διὰ τὸ 1940, ἐνῷ σήμερον εἶναι μόνον 4 ἑκ. χρυσῶν λιρῶν.

§74Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν καταθέσεων πόσος ἦτο προπολεμικῶς;

§75Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). 18–20 δισεκατ., ἐνῷ σήμερον εἶναι ἐλάχιστος.

§76Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συγκρίνετε τὰ μὴ συγκρινόμενα;

§77Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Δὲν νομίζω ὅτι εὑρίσκεσθε ἐν ἀκριβείᾳ.

§78Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἔχομεν τὰ νούμερά μας.

§79Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑ. Συντ.). Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῶν καταθέσεων μειονεκτοῦμεν σήμερα ἔναντι τοῦ 1940. Ἀνατρέπεται ἑπομένως τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. συναδέλφου καὶ στρέφεται μᾶλλον ἐναντίον του. Κατηγορούμεθα ὅτι ἐδημιουργήσαμε σήμερον πληθωρισμὸν νομισματικόν, καὶ πληθωρισμὸν, πιστωτικόν. Οὔτε τὸ ἕν ὑπάρχει, οὔτε τὸ ἄλλο. (Χειροκροτήματα). Λυποῦμαι, διότι δὲν ὑπάρχει αὔξησις καταθέσεων, διότι αὐτὸ σημαίνει δυσπιστίαν πρὸς τὴν δραχμήν. Μόνον εἰς 360 δισεκ. ἀνέρχονται σήμερον αἱ καταθέσεις. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι ἀνεξήγητον. Δὲν καταθέτει κανεὶς τὴν δραχμὴν αὐτοῦ διὰ νὰ τὴν ἀναλάβῃ μετά τινας ἡμέρας ἢ καὶ ἑβδομάδας μειωμένην κατὰ τὴν ἀξίαν της. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι λοιπόν, οὔτε τὴν ὀργήν, οὔτε τὴν διακοπὴν τὴν ἄκαιρον τοῦ κ. συναδέλφου. Διότι κυκλοφορίαν καὶ καταθέσεις ἔχομεν ὀλιγώτερον ἀπὸ τὸ 1939. Αὐτὰ ἦσαν τινὰ ἐκ τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἐκατηγορήθημεν ἐνταῦθα. Εἶναι περιττὸν νὰ προσθέσω ἄλλο τίποτε σχετικὸν μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ἡ ὁποία ἐδημιουργήθη ἐκ τῶν συζητήσεων ἐπ’ αὐτῶν. Τώρα εἶμαι ὑποχρεωμένος κύριοι, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶμαι πραγματικὰ ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ἐξακολουθήσω, ἀναπτύσσων δι’ ὀλίγων τὰς γενικὰς γραμμὰς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Θὰ προχωρήσω δὲ ἀφοῦ ζητήσω συγγνώμην, ὄχι ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον μολονότι αὐτὸ ἔχει ἀποστολὴν νὰ τηρῇ τὸν Κανονισμόν, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν κ. Κουλουμβάκην, διότι μόνος αὐτὸς ἐνεφανίσθη τὴν φορὰν αὐτὴν φρουρὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§80Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μόνον τὴν φορὰν αὐτήν; Ὄχι μόνον τὴν φορὰν αὐτήν, διαρκῶς διότι, ἅμα δὲν ὑπάρχει ρυθμὸς θὰ εἰπῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει νομιμότης καὶ ἅμα δὲν ὑπάρχει νομιμότης δὲν ὑπάρχει Κράτος, δὲν ὑπάρχει ἐλπίς.

§81Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Ἐὰν θέλωμεν πραγματικῶς καὶ ἀντικειμενικῶς νὰ ἐξετάσωμεν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, πρέπει νὰ διαχωρίσωμεν αὐτὴν εἰς 3 περιόδους· εἰς τὴν περίοδον ἡ ὁποία ἀρχίζει ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως τῆς ἐξουσίας, ὑπὸ τῆς παρατάξεως, ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31 Μαρτίου 1946 καὶ ἡ ὁποία λήγει κατὰ τὸ τέλος 1946 διὰ λόγους τοὺς ὁποίους θὰ σᾶς ἐκθέσω. Δεύτερον, εἰς τὴν περίοδον, ἡ ὁποία ἀκολουθεῖ μετὰ ταῦτα, καὶ φθάνει μέχρι τῆς ἐξαγγελίας τῆς Ἀμερικανικῆς Βοηθείας. Καί, εἰς τὴν τρίτην περίοδον, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς βοηθείας τῆς Ἀμερικανικῆς Δημοκρατίας. Κύριοι, δὲν εἶναι αὐθαίρετος ὁ διαχωρισμὸς αὐτὸς εἰς 3 περιόδους, διότι βασίζεται ἐπὶ ὡρισμένων ἀντικειμενικῶν γεγονότων. Ὅταν ἀνελάβομεν τὴν ἐξουσίαν, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς οἰκονομικῆς, τὸ πρόγραμμά μας ὑπῆρξεν ἁπλοῦν, σαφὲς καὶ εἰλικρινές. Εὑρισκόμεθα ἐνώπιον οἰκονομικοῦ χάους, καὶ ἐνώπιον κινδύνων πληθωρισμοῦ. Πρῶτος σκοπός, ὑπῆρξεν ἡ ἀποτροπὴ τοῦ πληθωρισμοῦ. Ὁ πληθωρισμὸς ἔχει τὴν πηγὴν αὐτοῦ κυρίως εἰς τὸν προϋπολογισμόν, διότι ἐκ τῶν ἐλλειμμάτων του προκύπτει ὁ πληθωρισμὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ πλέον ἐπικίνδυνος, διότι δὲν συνδέεται μὲ κανενὸς εἴδους παραγωγικὴν ἐργασίαν. Ἐστρέψαμεν τὴν προσοχὴν ἡμῶν ἀκριβῶς πρὸς τὸν καταρτισμὸν ἑνὸς προϋπολογισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ἐμείωνεν εἰς τὸ ἐλάχιστον τὸ ἔλλειμμα εἰς τρόπον ὥστε νὰ μειώσῃ καὶ εἰς τὸ ἐλάχιστον τὴν προσφυγὴν εἰς τὴν ἐκδοτικὴν μηχανήν. Ταὐτοχρόνως ὅμως ἀπεβλέψαμεν κατὰ τὸ δυνατόν, εἰς τὴν σταθεροποίησιν τοῦ νομίσματος καὶ τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἀντιμετωπίσαμεν τὸ ζήτημα ἀπὸ δύο πλευράς, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς προσφορᾶς τοῦ νομίσματος καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ζητήσεως αὐτοῦ. Ἡ πλευρὰ τῆς προσφορᾶς τοῦ νομίσματος εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία συνδέεται, ἀφ’ ἑνὸς μὲ τὰ κυκλοφοριακὰ μέσα, ἀφ’ ἑτέρου δὲ μὲ τὰ πιστωτικὰ μέσα, καὶ κατὰ τρίτον ἐξαιρετικῶς καὶ εἰδικῶς διὰ τὴν Ἑλλάδα, μὲ τὴν χρυσῆν λίραν. Ἤδη πρὸ ἡμῶν, εἶχε χαραχθῆ ἡ πολιτικὴ αὐτή· ἡ μόνη ὀρθή, τὴν ὁποίαν καὶ ἡμεῖς εἰς ὡρισμένας δηλώσεις, εἰς τὰς ὁποίας προέβημεν, πολὺ πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς της ἐτονίζομεν τὴν ἀνάγκην, ὅπως ἡ δραχμή, ἐὰν θέλωμεν νὰ τὴν ἀσφαλίσωμεν ἐναντίον ἀποτόμων διακυμάνσεων πρέπει νὰ τὴν σταθεροποιήσωμεν, ἔναντι τῆς χρυσῆς λίρας. Ἠκούσθησαν ἀπὸ ἐδῶ καὶ ἐλέχθησαν τόσα περὶ αὐτοῦ, τὰ ὁποῖα φυσικά, μὲ ἐμβάλλουν εἰς σκέψεις, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἔγινε κατανοητὸν ὅπως ἔπρεπε. Εἰς τὸ ζήτημα, κύριοι, τῆς χρυσῆς λίρας, ὑπάρχει ἓν φαινόμενον ψυχολογικόν, ἓν φαινόμενον γενικωτέρας ψυχώσεως, τὸ ὁποῖον βεβαίως ἔχει τὴν ἐξήγησίν του, καὶ τὸ ὁποῖον ὀφείλομε νὰ μὴ παραγνωρίζωμεν ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, ἐὰν θέλωμεν νὰ τὸ ἀντιληφθοῦν καὶ οἱ ξένοι. Συνεπείᾳ τῆς πλήρους ἐκμηδενίσεως τῆς δραχμῆς εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ ἀπέμεινεν ὡς μόνη σταθερὰ ἀξία ἡ λίρα, καὶ τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν θὰ παύσῃ παρὰ μόνον κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἀποκατασταθῇ πλήρως, ἡ ἐμπιστοσύνη πρὸς τὴν Ἑλληνικὴν οἰκονομίαν, καὶ πρὸς τὴν ἀσφάλειαν τῆς Ἑλλάδος.

§82Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡμεῖς δὲν εἴπομεν τέτοιο πρᾶγμα.

§83Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.). Κανεὶς δὲν ἔκαμε μνείαν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, κανεὶς δὲν ἠθέλησε νὰ ἐμβαθύνῃ ὀλίγον εἰς τὰ φαινόμενα τὰ οἰκονομικὰ καὶ νὰ ἀναζητήσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους κινεῖται ἡ λίρα πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω ἡ ὁποία ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὴν ἐξέλιξιν τῶν πολιτικῶν καὶ στρατιωτικῶν γεγονότων, ὄχι μόνον τῶν πραγματικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ὑποτιθεμένων. Θὰ ἴδητε ὅτι τὰ γεγονότα τῆς Γραβιᾶς, τῆς Ἀραχώβης καὶ τῆς Κονίτσης εἶχον ὡς ἀποτέλεσμα ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην τὸν πενταπλασιασμὸν καὶ τὸν ἑξαπλασιασμὸν τῶν πωλήσεων τῶν χρυσῶν λιρῶν. Ἀντιλαμβάνεσθε ποία εἶναι ἡ τραγικὴ μοῖρα τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Καὶ σήμερον καλῶς ἢ κακῶς εἴμεθα ὅλοι αὐτοσχέδιοι οἰκονομολόγοι καὶ κρίνομεν ἀπὸ τῶν στηλῶν τῶν ἐφημερίδων τὴν ἐπιτυχίαν ἢ ἀποτυχίαν τῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὴν ἄνοδον ἢ τὴν κάθοδον τῆς χρυσῆς λίρας καὶ ἀδιαφοροῦμεν διὰ τὰ γεγονότα, διὰ τὰς πιστώσεις, διὰ τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὰ ἔξοδα καὶ διὰ τὰ ἔσοδα. Καὶ ἐν τούτοις ὅταν ἡ χρυσῆ λίρα κατῆλθεν ὑπὸ τὴν ἐπίδρασιν τοῦ δόγματος τοῦ Τροῦμαν εἰς τὰς 120.000 δραχμ. γνωρίζετε ποία ἦτο ἡ κατάστασις τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ ἀπόψεως συναλλαγματικῆς;

§84Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς αὐτὸ ἔχετε δίκαιον. Καὶ ἄλλοτε ἔπιπτον Κυβερνήσεις διότι ἀνέβαινεν ἡ λίρα, τὸ ὑπέστην καὶ ἐγὼ προσωπικῶς.

§85Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπ. Συντ.).—Δὲν ἠμποροῦσα νὰ μὴ τὸ διαπιστώσω, εἶναι ἕν συμπέρασμα τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ εἴπω. Ὅτι δηλαδὴ κατ’ ἀνάγκην καὶ μοιραίως ἡ ἐπιτυχία, ἢ ἀποτυχία τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐφ’ ὅσον ἡ λίρα ἀνεβαίνει, ἢ κατεβαίνει, εἶναι συνδεδεμένη μὲ τὰς πολιτικὰς συνθήκας καὶ τὰ πολιτικὰ γεγονότα καὶ κυρίως μὲ τὰ στρατιωτικὰ τοιαῦτα. Καὶ ἡ κατάστασις ἡ στρατιωτικὴ ἡ ὀρθή, ἢ μὴ ὀρθὴ ἡ ἐπαρκὴς ἢ ἀνεπαρκὴς ἀντιμετώπισις τοῦ ἀνταρτοπολέμου, ὅλα αὐτὰ τὰ γεγονότα ἐπηρεάζουν κατὰ πρῶτον λόγον τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τῶν ἄλλων ἁρμοδίων ὑπουργῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα. Δὲν παραπονοῦμαι, διότι αὐτὴ εἶναι ἡ κοινὴ μοῖρα ὅλων μας, καὶ ἡμῶν καὶ ὑμῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔλθετε μετὰ ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὴν θέσιν αὐτήν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἠμποροῦσα νὰ ἀποφύγω νὰ μὴ διαπιστώσω αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ὅτι ἐφ’ ὅσον λαμβάνομεν τὴν χρυσῆν λίραν ὡς κριτήριον, κατ’ ἀνάγκην ἐξαρτώμεθα περισσότερον ἀπὸ τὸ ἐὰν ὁ ἀνταρτικὸς πόλεμος πρόκειται νὰ λήξῃ ἢ ὄχι, καὶ ὀλιγώτερον ἀπὸ τὰς ἰδίας μας πράξεις. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς προστασίας τοῦ νομίσματος προσεπαθήσαμεν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ διατηρήσωμεν τὴν ἰσοτιμίαν τῆς χρυσῆς λίρας μὲ τὴν δραχμήν, καὶ ἐπὶ πλέον νὰ ἐξαντλήσωμεν τὰς πιστώσεις ἐκείνας, τὰς ὁποίας διευθέτομεν τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης πλευρᾶς προσεπαθήσαμεν νὰ ἐνισχύσωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον τὰς εἰσαγωγάς, ἐφαρμόσαντες τὸ σύστημα τῆς ἐλευθερίας τῶν εἰσαγωγῶν καὶ πιστεύοντες ὅτι ἐκεῖνο ποὺ προεῖχε, εἶναι ἀκριβῶς ἡ συμπίεσις τῶν τιμῶν διὰ νὰ καταστῇ δυνατὸν ἡ διατροφὴ τοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀφήσωμεν νὰ πεινᾷ ἐπάνω εἰς τὸν χρυσόν. Ἐσπεύσαμεν ἀμέσως τότε νὰ ἀρχίσωμεν παραγγελίας δι’ εἰσαγωγὰς ζακχάρεως καὶ ἀλεύρου. Ἀλλὰ εἴχομεν ἕν ἀτύχημα. Ἐπέσαμεν ἐπάνω εἰς μίαν παγκόσμιον γεωργικὴν κρίσιν ἡ ὁποία προεκλήθη, ὅπως πάντοτε ἀπὸ μίαν κακὴν συγκομιδὴν σιτηρῶν εἰς τὰς Ἰνδίας. Ἔκτοτε ἤρχισε ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ τίθεται πρόβλημα διατροφῆς τῶν Ἀνατολικῶν Λαῶν, ἐπὶ πλέον δὲ προεκλήθη καὶ μία ἄνοδος τῶν τιμῶν. Ἀποτέλεσμα αὐτοῦ ἦτο τὸ ὑφιστάμενον διεθνὲς γραφεῖον τροφίμων νὰ ὑπαγάγῃ εἰς allocation τὰ εἴδη τῆς διατροφῆς, καὶ τὴν 8ην Ἀπριλίου ἐλάβομεν μίαν εἰδοποίησιν ὅτι τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑπαχθῆ εἰς allocation δὲν εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὰ ἀγοράζωμεν ἀπὸ τὰ Κράτη τὰ συμμετέχοντα εἰς τὸ Διεθνὲς αὐτὸ γραφεῖον, ἀλλὰ βεβαίως ἠδυνάμεθα νὰ ἀποταθῶμεν εἰς ἄλλα Κράτη, τὰ ὁποῖα δὲν συμμετεῖχον εἰς αὐτὴν τὴν συμφωνίαν. Καὶ οὕτω ἐστερήθημεν 10.000 τόννων ζακχάρεως καὶ χιλιάδων τόννων σίτου. Μετὰ ταῦτα δὲν παρῆλθον ἀκόμη ὀλίγαι ἑβδομάδες ὅταν εἴχομεν στραφῆ εἰς ἄλλας ἀγορὰς ἐκτὸς τῆς συμφωνίας αὐτῆς, καὶ ἦλθε τὸ ἕτερον μέτρον ὅτι τοῦ λοιποῦ λόγῳ τῆς μεγάλης παγκοσμίου ἐλλείψεως τροφίμων, ἦτο ἀπηγορευμένον πλέον νὰ συντηρήσωμεν τὸν πληθυσμὸν καὶ νὰ δώσωμεν τὰς θερμίδας, τὰς ὁποίας ἐχρειάζετο διὰ μίαν στοιχειώδη συντήρησιν αὐτοῦ, ἦτο ἀπηγορευμένον καὶ ἀπὸ ἄλλας χώρας νὰ ἀγοράζωμεν τρόφιμα πέραν τῆς allocation, καὶ οὕτω ἐστερήθημεν τῶν εἰσαγωγῶν αὐτῶν καὶ ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία ἐξ ἀντικειμένου προσέκοψεν εἰς ἐκτὸς ἡμῶν γεγονότα, δὲν εἶχον τὰ ἀποτελέσματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὅλοι τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἀνεμένομεν. Ἐν τούτοις παρ’ ὅλα αὐτά, παρὰ τὸ γεγονός, ἐπαναλαμβάνω, τῆς παγκοσμίου γεωργικῆς κρίσεως, ἡ ὁποία ὤθει τὴν τιμὴν τῶν προϊόντων πρὸς τὰ ἄνω, ὁ τιμάριθμος τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς τὴν Ἑλλάδα διετηρήθη περίπου σταθερὸς μὲ μίαν σημαντικὴν κάμψιν πρὸς τὰ κάτω. Ἔχω, κύριοι, ἐπισήμους ἀριθμούς, ἀπὸ τὸν γενικὸν τιμάριθμον, ὁ ὁποῖος βασίζεται ὄχι μόνον εἰς τὰ εἴδη διατροφῆς καὶ ἐνδύσεως, ἀλλὰ περιλαμβάνει καὶ τὴν θέρμανσιν καὶ τὴν κατοικίαν καὶ ἄλλα εἴδη. Πρόκειται περὶ 20 εἰδῶν τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς. Σύμφωνα μὲ τὸν τιμάριθμον, τὸν ὁποῖον μοῦ ἔδωσε ἡ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος, τιμάριθμον λιανικῆς πωλήσεως 18 εἰδῶν ἐλευθέρας ἀγορᾶς.

§86Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὸν γενικὸν τιμάριθμον τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος θέλομεν νὰ ἀκούσωμεν.

§87Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἶναι εἰς τὴν διάθεσίν σας, θὰ τὸν καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ἐπειδὴ αὐτὸς τὸν ὁποῖον ἔχω ἐδῶ ἀφορᾷ ἰδίως τρόφιμα, δι’ αὐτὸ ἐπιμένω περισσότερον ἐπὶ τοῦ τιμαρίθμου αὐτοῦ. Σύμφωνα μὲ τὸν τιμάριθμον λιανικῆς πωλήσεως 18 εἰδῶν τῆς ἐλευθέρας ἀγορᾶς καὶ μὲ βάσιν 100 κατὰ τὸν Φεβρουάριον 1946 ἔχομεν 100 διὰ τὸν Μάρτιον — 97 διὰ τὸν Ἀπρίλιον — 96,6 διὰ τὸν Μάϊον — 94,3 διὰ τὸν Ἰούνιον, 90 διὰ τὸν Ἰούλιον — 90,0 διὰ τὸν Αὔγουστον, 93,2 κατὰ τὸν Σεπτέμβριον — 97,4 κατὰ τὸν Ὀκτώβριον κλπ. Βλέπετε λοιπόν, ἀπὸ τοῦ βασικοῦ τιμαρίθμου τῶν 100 ποῦ φθάνομεν κατὰ τὸν Ἰούλιον καὶ Αὔγουστον. Καὶ κατὰ τοὺς δύο αὐτοὺς μῆνας, κύριοι, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ἡ πώλησις τῶν χρυσῶν λιρῶν, τὸν πρῶτον μῆνα κατῆλθεν εἰς 70.000 τὸν ἄλλον δὲ εἰς 13.000 καὶ μόνον. Ὅλα τὰ φαινόμενα τὴν ἐποχὴν ἐκείνην μᾶς ἔδιδον τὴν ἐλπίδα ὅτι ὁ κόσμος ἀπηυδησμένος ἀπὸ ἕνα πόλεμον θὰ ὡδηγεῖτο εἰς μίαν νέαν σύνδεσιν τῶν οἰκονομικῶν του σχέσεων καὶ εἰς μίαν ἀνασυγκρότησιν τῆς οἰκονομίας του. Ἀτυχῶς, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ περιορίζω τὴν πρώτην περίοδον εἰς τοὺς μῆνας αὐτούς. Ἀπὸ τοῦ τέλους Αὐγούστου ἐμφανίζεται ἡ ἀνταρσία εἰς τὰ πρῶτα αὐτῆς τμήματα καὶ ἐνῷ τὸ πρῶτον δεκαπενθήμερον τοῦ Αὐγούστου ἔχομεν φθάσει εἰς 89 τιμάριθμον, εἰς τὸ δεύτερον ἔχομεν ἀνέλθει 91. Ἔκτοτε τὸ ρεῦμα ἀναστρέφεται καὶ ἀκολουθεῖ πλέον τὴν ἀνιοῦσαν. Ἕως τὴν ἐποχὴν ἐκείνην παρὰ τὸ γεγονὸς τῆς ἀγροτικῆς κρίσεως, παρὰ τὸ γεγονὸς μιᾶς παγκοσμίου κρίσεως ἡ ὁποία ὡδήγησεν ὅλα τὰ ἔθνη εἰς ἕνα εἶδος συνεννοήσεως καὶ εἰς τὴν καθιέρωσιν τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα εἶχον ἀπὸ πολλοῦ ἀπαρνηθῆ, ἕως τότε ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως (δὲν ἀκούεται)...... ἦτο ἡ πολιτικὴ ἐκείνη ἡ ὁποία προσαρμόζεται περισσότερον καὶ θὰ ἐξηγήσω περαιτέρω τὰς γενικωτέρας γραμμὰς τῆς πολιτικῆς μας, εἶναι ἡ πολιτικὴ ἐκείνη ἡ ὁποία προσαρμόζεται περισσότερον πρὸς τὰς ἰδικάς μας συνθήκας χωρὶς τὴν ἐξάρτησιν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας εἶναι ἀδύνατον νὰ γίνῃ. Γνωρίζεται ὅτι ὁ Μὰρξ εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐξύμνησε τὸ Καπιταλιστικὸν καθεστώς, διότι εἶναι τὸ κατάλληλον νὰ συσσωρεύσῃ καὶ νὰ δημιουργήσῃ τεραστίας οἰκονομικὰς δυνάμεις. Ἀφ’ ἧς στιγμῆς ὅμως φθάσῃ εἰς ἕνα ὡρισμένον ὅριον λόγῳ τῶν μειονεκτημάτων τὰ ὁποῖα ἔχει, τότε πλέον καταλήγει εἰς τὰ ἀντίθετα ἀποτελέσματα, λόγῳ τῶν κρίσεων αἱ ὁποῖαι τὸ ταράσσουν συνεπείᾳ τῆς μοιραίας ἀνισορροπίας μεταξὺ παραγωγῆς καὶ καταναλώσεως. Ὁ Σοσιαλισμὸς εἶναι ἡ κατάληξις τοῦ Καπιταλισμοῦ κατὰ τὸν Μὰρξ καὶ συνεπῶς πρέπει νὰ ἔχωμε κεφάλαιον καὶ ἄφθονον κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον δημιουργεῖ μόνον ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία καὶ ὁ Καπιταλισμὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν δικαιοτέραν διανομὴν καὶ τὴν κοινωνικὴν δικαιοσύνην τὴν ὁποίαν μᾶς λέγει ὁ Σοσιαλισμός, καὶ λέγω ὅτι αὐτὴ ἡ πολιτικὴ ἀπέδωσε καρποὺς καὶ εἴδατε ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ προϋπολογισμοῦ κατωρθώσαμε νὰ φράξωμε τὸ ρῆγμα ἐκεῖνο ἀπὸ τὸ ὁποῖο θὰ ἐξεχύνοντο εἰς τὴν ἀγορὰν τὰ δισεκατομμύρια τῶν δραχμῶν τῶν τελείως ἀκαλύπτων, τὰ ὁποῖα προκαλοῦν πράγματι τὴν ἄνοδον τῶν τιμῶν. Καὶ ὅταν ἐξηγγέλθη ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ θὰ ἦτο 11%, ἠσθάνθη μίαν εὐχάριστον ἔκπληξιν ἡ Βουλὴ καὶ εὑρέθη συνάδελφος ὁ ὁποῖος ὑπεστήριξεν ὅτι θὰ ἀνέλθῃ εἰς 1 τρισεκατομμύριον δραχμῶν. Γνωρίζετε τὰ ἀποτελέσματα καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ τὰ ἐκτιμήσητε. Ἀπὸ 11% ἐφθάσαμεν εἰς 7%. Εἶναι ἀριθμοί, εἶναι γεγονότα τὰ ὁποῖα δὲν δύναται νὰ παραγνωρίσῃ κανείς. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου–Σεπτεμβρίου ἀρχίζει, ὅπως εἶπον, ἡ ἐπάρατος ἀνταρσία τῆς ὁποίας τὸν ἀντίκτυπον ὑπέστη πρῶτος ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἴχομεν ἀρχίσει τὴν συγκέντρωσιν τοῦ σίτου μὲ 1350 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν, εἴχομεν ἀφάνταστον προσφοράν, καὶ συνεννοούμεθα μὲ τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, νὰ δώσωμεν ἐντολὴν νὰ ληφθοῦν μέτρα διὰ νὰ σταματήσῃ ἡ συρροή. Τί συνέβη ὅμως; Ὅταν ἤρχισε πλέον ἡ ἀνταρσία εἰς τὴν ὕπαιθρον, ὅταν ἤρχισαν αἱ ἀνωμαλίαι καὶ ἡ ἔλλειψις ἀσφαλείας καὶ ἡ δυσχέρεια τῶν μεταφορῶν, τότε τὸ πρῶτον εἶδος τὸ ὁποῖον ἀνῆλθεν εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν ἀγαθῶν ἦτο τὸ σιτάρι, τὸ βασικὸν αὐτὸ εἶδος διατροφῆς ἀπὸ τὸ ὁποῖον πάντοτε ἐξαπολύονται αἱ κρίσεις εἴτε ἐσωτερικαὶ εἴτε διεθνεῖς. Καὶ ἐντὸς ὀλίγου ἐσταμάτησε μόνη της ἡ συγκέντρωσις χωρὶς νὰ ἐκδοθῇ κἂν διαταγὴ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ. Καὶ ἐνῷ πρὸ 15 ἡμερῶν εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ τὴν ἀναστείλωμεν λόγῳ τῆς μεγάλης προσφορᾶς, μετὰ 15 ἡμέρας ἐσταμάτησε μόνη της λόγῳ τῆς νέας καταστάσεως τῆς ὑπαίθρου. Καὶ ἡ τιμὴ ἀνέρχεται τότε εἰς 1700 καὶ ἐπεμβαίνουν ξένοι παράγοντες ἐξωοικονομικοὶ οἱ ὁποῖοι ἀσκοῦν μίαν ἐπιρροὴν εἰς τὴν οἰκονομίαν μας τοιαύτην, ὥστε νὰ εἶναι ἀδύνατον πλέον οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦτο ἡ κυριαρχία τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν δυνάμεων, νὰ ἀντιμετωπίσουν μὲ ἀποτελεσματικότητα τὴν καταστολήν, διότι δὲν ἐπρόκειτο, κύριοι, περὶ ἐμφυλίου πολέμου, δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς στάσεως, πρόκειται περὶ πολέμου ὅστις ἐμπνέεται ἀπὸ τὴν κομμουνιστικὴν ἰδεολογίαν περὶ τῆς πάλης τῶν τάξεων, ἡ ὁποία ὡς γνωρίζετε, χρησιμοποιεῖ ὡς μέσα τὴν καταστροφὴν καὶ τὴν ἐξαθλίωσιν ἀκριβῶς διὰ νὰ ἀπορρεύσῃ μία κατάρρευσις (δὲν ἠκούσθη)... τοῦ κοινοῦ καθεστῶτος.

§88Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς ἰσχυρίζεσθε τοιοῦτόν τί;

§89Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως ὅτι εἶναι πάλη τῶν τάξεων; Δὲν νομίζετε ὅτι δύνασθε νὰ ἐκθέσητε τὴν Ἑλλάδα διεθνῶς;

§90Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κατὰ τὴν κομμουνιστικὴν ἰδεολογίαν ἕνας πόλεμος ὑπάρχει, ὁ πόλεμος τῶν τάξεων. Καὶ αὐτὸς καθορίζει τὰ μέσα τοῦ ἀγῶνος τῶν κομμουνιστῶν.

§91Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κάμνομεν ἔκκλησιν νὰ ἀναθεωρήσητε τὴν δήλωσιν εἰς τὴν ὁποίαν προέβητε. Δὲν τὸ λέγομεν ἀπὸ πνεῦμα Ἀντιπολιτεύσεως, τὸ λέγομεν ἀπὸ πνεῦμα καθαρῶς Ἐθνικόν.

§92Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Προσφέρετε κακὴν ὑπηρεσίαν, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν συνελάβαμεν τὴν ἔννοιαν τοῦ ἀνατροπολέμου καὶ τὸν περιωρίσαμεν εἰς καθαρῶς στρατιωτικὰς ἐπιχειρήσεις, χωρὶς νὰ ἀντιληφθῶμεν ὅτι ὁ πόλεμος αὐτὸς κατὰ 80% εἶναι ψυχολογικὸς καὶ πολιτικός......

§93Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἀντιπολιτεύεσθε τὴν Κυβέρνησιν, πολὺ περισσότερον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως.

§94Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, ὁμολογῶ ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνομαι τὴν συγκίνησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἐδῶ ὁμιλοῦμε περὶ ἑνὸς ἀγῶνος τὸν ὁποῖον κάμουν οἱ κομμουνισταί. Τί εἶναι, κύριοι, ὁ κομμουνισμός;

§95Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι πράκτορες τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος.

§96Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὁ Κομμουνισμὸς ἰδεολογικῶς ἀποβλέπει εἰς τὸν πόλεμον τῶν τάξεων. Θεωρητικῶς ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Κομμουνισμοῦ σᾶς ἐρωτῶ, πῶς τίθεται τὸ ζήτημα; Δὲν ἦτο σκοπός μου νὰ εἴπω ὅτι εἰς τήν Πατρίδα μας συγκρούονται αἱ κοινωνικαὶ τάξεις. Μακρὰν ἀπ’ ἐμοῦ τοιαύτη σκέψις. Ὅλοι μας ἀποτελοῦμεν μίαν καὶ μόνον τάξιν εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς ἐσωτερικῆς ἐπιβολῆς. Εἶπον μόνον ὅτι ὁ πόλεμος τὸν ὁποῖον διεξάγει ὁ κομμουνισμὸς καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι δι’ αὐτοὺς ὁ πόλεμος τὸν ὁποῖον ἀπὸ τῆς θεωρητικῆς του τοποθετήσεως θεωροῦν ὡς τοιοῦτον, ἔχει ὡς ἐκ τοῦ λόγου τούτου κατ’ ἀνάγκην ὡς μέσα διεξαγωγῆς του τὴν καταστροφὴν καὶ τὴν ἐξαθλίωσιν. Καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τῆς τακτικῆς διεξάγουν τὸν ἀγῶνα.

§97Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι προπολεμικὴ ἱστορία αὐτή, δὲν εἶναι μεταπολεμική.

§98Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Καὶ ὀνομάζεται ἀγὼν τῶν τάξεων σύμφωνα μὲ τὴν ἰδεολογίαν τῶν κομμουνιστῶν, καί, ὡς τοιοῦτος, πρέπει νὰ καταλήγῃ εἰς καταστροφὰς καὶ εἰς τὴν ἐξαθλίωσιν.

§99Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μεταπολεμικῶς ὁ κομμουνιστικὸς —Πανσλαυϊσμὸς ἐπιχειρεῖ ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος.

§100Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Εἰς αὐτὸ εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ἀπορῶ ἀκόμη μὲ τὴν ἀνησυχίαν καὶ τὴν ταραχήν σας. Ἐγὼ θέτω τὴν καθαρῶς ἰδεολογικὴν θέσιν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κινοῦνται ἐναντίον τοῦ Κράτους καὶ τοῦ Ἔθνους, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἀπορρέει ἀναγκαστικῶς ἡ καταστροφὴ ὡς μέσον διεξαγωγῆς αὐτοῦ, καὶ ἐκ τούτου ἡ ἐξαθλίωσις τοῦ τόπου. Ἡ συστηματικὴ δὲ ἐξαθλίωσις σήμερον συναντᾶται κατὰ πᾶν βῆμα.

§101Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἀφοῦ δὲν ἔχομεν νούμερα νὰ ἐλέγξωμεν, θὰ κυττάξωμεν τὴν ὀρθογραφίαν.

§102Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὑπέστημεν, κύριοι, τὰς συνεπείας τῆς ἐπαράτου αὐτῆς ἀνταρσίας. Τὰ ἀποτελέσματα τὰ γνωρίζετε. Εἰσερχόμεθα κατόπιν εἰς τὴν τρίτην φάσιν, ἀλλὰ δὲν θέλω νὰ κουράσω ἀπόψε τὴν Βουλήν, διότι τὰ πράγματα εἶναι πρόσφατα καὶ μοιραίως θὰ συζητηθοῦν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πρὶν τελειώσω, κύριοι, θὰ ἤθελα νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ἐπὶ τῶν γενικωτέρων ἀπόψεων, αἱ ὁποῖαι ἐξετέθησαν ἐνταῦθα. Συμφωνοῦμεν ἀπόλυτα καὶ πιστεύομεν εἰς τὴν κοινωνικὴν δικαιοσύνην. Πιστεύομεν ἀκόμη εἰς τὴν ἀνάγκην ἰσορροπίας μεταξὺ τῶν κοινωνικῶν τάξεων. Πιστεύομεν ἀκόμη εἰς τὴν ἐργασίαν, ὡς πηγῆς καὶ μέτρου κάθε οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς καταστάσεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως νὰ παραγνωρίσωμεν, κύριοι, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς κεῖται σήμερον εἰς ἐρείπια, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην ἀναδημιουργίας καὶ ἀνασυγκροτήσεως, ὅτι ὁ τόπος αὐτὸς ἔχει ἀνάγκην ἐκ νέου παραγωγῆς. Καί, ὅπως ἔλεγον προηγουμένως — καὶ ἐπεκαλέσθην εἰς αὐτὸ καὶ τὸν Μάρξ, χωρίς, παραδόξως, νὰ διαμαρτυρηθῆτε— ἀκριβῶς τὸ κίνητρον, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν αὔξησιν τῆς παραγωγῆς καὶ τοῦ πλούτου, εἶναι ἡ ἰδιωτικὴ πρωτοβουλία. Δι’ αὐτὸ ἐδώσαμεν ἕνα προβάδισμα εἰς τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Ἐν τούτοις δὲν κατέστη δυνατὸν οὔτε αὐτὴ νὰ ἀποδώσῃ ὅλους τοὺς καρπούς της, ὡς ἀνεμένομεν......

§103Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κατώρθωσε νὰ δρέψῃ καρπούς!

§104Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Ὡς πρὸς τὴν ἀντίφασιν μεταξὺ τῆς εἰρηνικῆς καὶ τῆς πολεμικῆς οἰκονομίας, δὲν πρόκειται περὶ συγχύσεως, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρ. Σοσιαλ. Κόμματος. Πρόκειται περὶ πραγματικῆς ἀντιφάσεως, ἡ ὁποία ἔγκειται εἰς τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων. Διότι, ἀφ’ ἑνός, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν ἀνασυγκρότησιν ἡμῶν, ἡ ὁποία ἐπιβάλλει καὶ προϋπολογισμὸν ἰσοσκελισμένον καὶ ὡρισμένους ἄλλους ἐλέγχους διὰ νὰ ἀποτρέψωμεν τὰ πληθωρικὰ μέσα πληρωμῆς, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως εἴχομεν ἐμπλακῆ εἰς πόλεμον καὶ εἰς ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλει ὀργάνωσιν τῆς πολεμικῆς οἰκονομίας. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς κατηγόρησαν διότι δὲν ἐπετρέψαμεν τὴν πλήρη ἐνέργειαν τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, εὑρίσκονται ἐν πλάνῃ, ὅπως καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ μᾶς εἴπουν διατὶ δὲν ὀργανώνετε τὴν πλήρη πολεμικὴν οἰκονομίαν. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, νὰ κάμωμε συμβιβασμούς. Καὶ οἱ συμβιβασμοί, εἰς τοὺς ὁποίους προσφεύγομεν, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δίδουν τὴν ἐπίπλαστον ἐντύπωσιν μιᾶς ὄχι σταθερᾶς καὶ συνεποῦς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως. Ὀφείλετε ὅμως νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἡ ἀντίφασις, ἡ ἀντινομία αὐτή, δὲν εἶναι εὔκολον, κύριοι, νὰ ὑπερπηδηθῇ καὶ νὰ ἀρθῇ διὰ δύο λόγους: Πρῶτον, διότι ὑπάρχει πάντοτε τὸ ζήτημα τῆς ἀνασυγκροτήσεως καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἡ χρησιμότης τῆς ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας εἶναι ἀναμφισβήτητος. Ὑπάρχει ὅμως, ἀφ’ ἑτέρου, πρὸ παντὸς ὁ σύνδεσμος καὶ ἡ ἐπαφή μας μὲ ὡρισμένας ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι προβαίνουν εἰς τὴν εἰρηνικὴν αὐτῶν ἀνασυγκρότησιν καὶ δὲν δύνανται ν’ ἀντιληφθοῦν πῶς ἡμεῖς θέλομε νὰ ὀργανώσωμεν ἀπολύτως πολεμικῶς τὴν ἰδικήν μας οἰκονομίαν καὶ δὲν ἠμποροῦμε νὰ τοὺς μιμηθῶμεν εἰς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα χαρακτηρίζουν τὴν εἰρηνικὴν οἰκονομίαν. Δι’ αὐτὸ ἔχομεν ἀνάγκην συμβιβασμῶν μέχρις ὅτου κατανοηθῇ ἀπὸ ὅλους, ὅτι τὸ πᾶν θὰ θυσιάσωμεν εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον διεξάγομεν. Ὑπάρχει, κύριοι, μία σταθερὰ γραμμή, τὴν ὁποίαν ἀπαρεγκλίτως θὰ τηρήσωμεν καὶ ἀπὸ τὴν ὁποίαν οὐδέποτε θὰ παρεκκλίνωμεν, εἶναι ἡ γραμμὴ τῆς θυσίας τῶν πάντων, τῆς θυσίας ὅλων ὑπὲρ τοῦ ἀγῶνος, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχομεν ἀποδυθῆ θυσίας, τὴν ὁποίαν θὰ ὑποστοῦν περισσότερον οἱ ἔχοντες καὶ ὀλιγώτερον οἱ μὴ ἔχοντες. Εἶναι τοῦτο ἐπιταγὴ τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως καὶ εἰς τὴν ἐπιταγὴν αὐτὴν ἡμεῖς ἀπολύτως θὰ συμμορφωθῶμεν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακόπουλος.

§106Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ σᾶς παρεκάλουν νὰ εἴπω δύο λέξεις πρὸ τοῦ κ. συναδέλφου.

§107Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν ὅτι αἱ δύο λέξεις δὲν θὰ γίνουν δύο ὧραι....

§108Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤθελα ἁπλῶς, κ. βουλευταί, νὰ παρατηρήσω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἔδωσεν, ἀντικρούων τὰς ἐπιθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἐσημειώθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐναντίον τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἀπάντησιν πτωχήν. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ἁπλῶς, τῆς Βουλῆς, εἰς ὡρισμένα σημεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ παρακαλέσω νὰ τὰ σκεφθῆτε καί, εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, θὰ τὰ ἀναλύσωμεν περισσότερον. Πρῶτον, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὁμιλῶν περὶ τῶν πιστώσεων, συνέκρινε πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν συγκρίνονται. Συνέκρινε τὰς πιστώσεις πρὸς τὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον ὄχι ἁπλῶς μὲ τὰς πιστώσεις πρὸς τὴν γεωργίαν, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον ἀπῃτήθη διὰ τὴν συγκέντρωσιν. Ἡ συγκέντρωσις, ὡς γνωστόν, κ. βουλευταί, γίνεται δι’ ἄμεσον ἤ, ὅσον τὸ δυνατόν, ταχεῖαν μεταπώλησιν. Ἡ συγκέντρωσις δὲν νοεῖται ὡς πίστωσις. Προβαίνω εἰς ἁπλῆν διαπίστωσιν. Δεύτερον, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ὡμολόγησεν ὁ ἴδιος, ὅτι ἐπὶ δύο ἔτη δὲν εἶχε γίνει κανεὶς ἔλεγχος ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν τῶν πιστώσεων ἐκ τῶν ἰδίων διαθεσίμων τῶν Τραπεζῶν. Τρίτον, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ συνωμολόγησε μαζί μου, ἂν καὶ ἐφαίνετο ἀντικρούων ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον, ὅτι προληπτικὸς κατ’ οὐσίαν εἶναι ὁ ἔλεγχος προκειμένου καὶ περὶ τῶν ἄλλων πιστώσεων, δηλαδὴ καὶ περὶ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι προϋποθέτουν ἔκδοσιν χαρτονομίσματος. Τέλος, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ ἐνόμισε—καὶ δὲν νομίζω ὅτι αὐτὸ εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ἀνταποκρινόμενον εἰς τὴν συγκρότησιν τὴν οἰκονομολογικὴν καὶ εἰς τὸ πνεῦμα τὸ ὁποῖον διαθέτει— ὅτι ἐδικαιοῦτο νὰ ἀποδώσῃ τὴν ὕψωσιν τῆς λίρας καὶ τὴν πτῶσιν τῆς δραχμῆς μόνον καὶ μόνον εἰς ἐξωτερικοὺς καὶ ἀντικειμενικοὺς παράγοντας, ὡς ἐὰν ἦτο ἀνύπαρκτος ἐν Ἑλλάδι ἡ κερδοσκοπία. Καὶ ἠναγκάσθη νὰ πράξῃ τοῦτο διὰ νὰ μὴ ὁμολογήσῃ, ὅτι οὐδὲν ἔλαβε μέτρον διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κερδοσκοπίας. Ἐγὼ θέτω ἓν ἐρώτημα: Τί ἐγένετο μετὰ τὴν νίκην τῆς Κονίτσης, ὥστε τὸ δεκαήμερον μετὰ τὴν εὐχάριστον αὐτὴν εἴδησιν, ἀντὶ νὰ κρατηθῇ ἡ δραχμή, νὰ πέσῃ ἀκόμη περισσότερον; Νὰ σᾶς εἴπω ἐγώ, κ. βουλευταί, τί ἐγένετο: Ἐπέτρεψεν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, πέντε ἡμέρας μετὰ τὴν νίκην τῆς Κονίτσης, νὰ ἀγορασθῇ ὑπὸ Ὀργανισμοῦ Δημοσίου Δικαίου ἓν οἰκόπεδον ἀντὶ δισεκατομμυρίου δραχμῶν, ἐπέτρεψε, δηλαδή, νὰ γίνῃ μία ἐπένδυσις —καὶ ἐπενδύσεις τῶν Ὀργανισμῶν Δημοσίου Δικαίου προϋποθέτουν ἔγκρισιν τῆς Νομισματικῆς Ἐπιτροπῆς— χωρὶς νὰ σκεφθῇ ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, προεδρεύει ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ὅτι τὰ δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς ἰδιώτην, ἦτο φυσικὸν νὰ διοχετευθοῦν εἰς τὴν χρηματαγορὰν διὰ τὴν ἐξασφάλισιν χρυσῶν λιρῶν καὶ τὴν καταβαράθρωσιν τῆς Ἑλληνικῆς δραχμῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ προσπάθεια παρακολουθήσεως τῆς δραχμῆς καὶ τῆς λίρας, ἡ ὁποία γίνεται ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ.

§109Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπ. Συντονισμοῦ). Κύριοι συνάδελφοι, φαίνεται ὅτι ἡ πενιχρότης, τὴν ὁποίαν πραγματικῶς ἐπέδειξαν οἱ ρήτορες τῆς παρελθούσης Τρίτης, βέβαια, ἐπιβάλλουν, ὥστε νὰ θεωρηθῇ πενιχρὰ καὶ ἡ ἀπάντησις ἡ ἰδική μου. Ἀφοῦ ἠθέλησαν νὰ σταθοῦν εἰς αὐτὸ τὸ ὕψος τὸ δέχομαι, διότι εὑρίσκουν μίαν ἱκανοποίησιν προσωπικήν. Εἶναι πάντως ἀνακριβῆ καὶ ἀνυπόστατα, ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπεκαλέσθη καὶ εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐνωτικοῦ Κόμματος, σχετικῶς μὲ τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων, ὅτι δηλαδὴ ὡμολόγησα, ὅτι οὐδεὶς ἔλεγχος ἐγένετο ἐπὶ τῶν πιστώσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι διετίθεντο ἀπὸ τὰς Τραπέζας καὶ τοὺς Ὀργανισμούς. Ὑποθέτω ὅτι εἶπον, ὅτι ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου ἀσκεῖται ὁ ἔλεγχος ἐπὶ τῶν πιστώσεων ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι προήρχοντο ἀπὸ τὴν ἐκδοτικὴν μηχανήν, αἱ ὁποῖαι ἀνήρχοντο εἰς 100)δας δισεκατομμυρίων, ἐνῷ, τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ὀλίγαι δεκάδες δισεκατομμυρίων, ἦσαν τὰ διαθέσιμα τῶν Τραπεζῶν. Δεύτερον, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, εἶπεν ὅτι ἡμεῖς προσπαθοῦμεν τὴν ὕψωσιν τῆς χρυσῆς λίρας, νὰ τὴν ἀποδώσωμεν μόνον εἰς ἐξωτερικὰ αἴτια. Κύριοι· νομίζω, ὅτι ὑπῆρξα ἀπολύτως σαφὴς ἀπέναντί σας, διότι, διήρεσα εἰς τρεῖς περιόδους τὴν οἰκονομικὴν ζωὴν τῆς χώρας καὶ περιωρίσθην εἰς τὰ μέχρι τοῦ τέλους τοῦ 1946, σᾶς εἶπον δὲ ὅτι διὰ τὰ μετέπειτα γεγονότα, ἐπειδὴ εἶναι συνυφασμένα μὲ τὴν κατάστασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ ὁμιλήσωμεν περὶ αὐτῶν καὶ θὰ παράσχωμεν τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτοῦ. Συνεπῶς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῶ, ὄχι μόνον αὐτῶν τὴν ἐπίδρασιν, ἀλλὰ καὶ ἄλλων οἰκονομικῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν κατὰ τοὺς τελευταίους καιρούς. Ἄλλως τε, δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εἴπω τοιαῦτα καταπληκτικὰ πράγματα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι δηλαδὴ ἡ λίρα δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ οἰκονομικοὺς παράγοντας. Ἤθελον μόνον νὰ ἀποδείξω, ὅτι εἶναι ἀναγκαία καθ’ οἱονδήποτε τρόπον, ἡ σύνδεσις τῆς δραχμῆς μὲ τὴν λίραν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἀποτρέψωμεν τὰς ἀποτόμους ὑψώσεις, καὶ αἱ ἀπότομοι αὐταὶ ὑψώσεις, ἐξαρτῶνται ἀπὸ οἱαδήποτε πολιτικὰ καὶ οἰκονομικὰ γεγονότα καὶ ἀπὸ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον τὰ ἑρμηνεύει κανείς. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν ἐπενδύσεων, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ὁσάκις ταμεῖα, ὁσάκις ὀργανισμοί, ἐπεζήτουν τοιαύτας ἐπενδύσεις, ἐπρόκειτο περὶ ταμείων, τὰ ὁποῖα ἠγόραζον οἰκόπεδα τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἀνοικοδομήσουν. Καὶ εἶναι παγία ἡ γνώμη παρὰ τῇ Νομισματικῇ Ἐπιτροπῇ, ὅτι ἐφόσον μὲν θὰ ἐπρόκειτο περὶ ἁπλῆς ἀγορᾶς ἀκινήτων, ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, παρέχεται οὐδὲν ἀπολύτως δικαίωμα ἀγορᾶς ἢ πωλήσεως. Ἐφόσον ὅμως πρόκειται νὰ ἀρχίσῃ ἀνοικοδόμησις, τότε μόνον παρέχεται ἡ Κρατικὴ ἐπιχορήγησις συμφώνως τῇ καθορισθείσῃ ἀρχῇ, δηλαδὴ τὸ δικαίωμα τῆς ἀγορᾶς. Κατὰ συνέπειαν, δεδομένου ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἀνοικοδομήσωμεν, διὰ νὰ παράσχωμεν ἐργασίαν καὶ στέγην, ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή, ἔχει ὡς κανόνα, ὅτι εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συμβάλῃ καὶ αὐτὴ εἰς τὸ νὰ γίνῃ καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἡ ἀνοικοδόμησις. Ἐπὶ πλέον, ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος μὲ κατηγόρησεν, ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τῶν πιστώσεων συνέκρινον ποσὰ μὴ συγκρινόμενα καὶ εἶπεν, ὅτι περιέλαβον εἰς τὰς πιστώσεις καὶ τὴν συγκέντρωσιν. Κύριοι, ἐγὼ εἶπον προηγουμένως, ὅτι ἐκ τῶν ἀπολύτων ἀριθμῶν δὲν μπορεῖ νὰ ἐξαγάγωμεν οὐδὲν σαφὲς συμπέρασμα. Ἀπαιτεῖται νὰ κάμωμε μίαν παραβολὴν μὲ τὰς πιστώσεις τὰς προπολεμικάς, διὰ νὰ μπορέσωμε νὰ ἐξαγάγωμεν πράγματι, τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα θὰ εἶναι σαφῆ καὶ ἐποικοδομητικὰ τῆς συζητήσεως. Ὡμίλησε περὶ τῶν πιστώσεων τῆς γεωργίας. Ἐρωτῶ τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, δὲν περιλαμβάνεται εἰς τὰς πιστώσεις αὐτάς; Περιλαμβάνεται καὶ συνεπῶς ἀπὸ τὴν σύγκρισιν, τὴν ὁποίαν ἔκανα δικαιοῦμαι νὰ ἐξαγάγω τὰ συμπεράσματα, τὰ ὁποῖα ἐξήγαγον. Κύριοι, νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντελήφθη καὶ θὰ κρίνῃ. Μὴ ἐπεκτείνετε τὰς ἐπικρίσεις σας πέραν τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἔθιξα. Μεθαύριον θὰ συναντηθῶμεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ θὰ γίνῃ ἡ σύγκρισις ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν καὶ τότε θὰ ἔχετε τὰς ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ζητεῖτε. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργῆτε ἐντυπώσεις, ἐκείνας τὰς ὁποίας προσπαθεῖτε νὰ δημιουργήσητε, εἰς τὴν Βουλήν, ὅταν λέγετε, ὅτι ἐγκατελείψαμεν τὴν γεωργίαν, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν δίδομεν δισεκατομμύρια. Τοιοῦτόν τι δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς οὐδεμίαν πραγματικότητα, ἀλλὰ καὶ προκαλεῖ ἀντίθετα ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἐπικίνδυνα διὰ τὸ μαχόμενον Ἔθνος. (Χειροκροτήματα).

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§111Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ εὐχάριστος παρέμβασις τοῦ κυρίου Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος καὶ ἡ δευτέρα μακρὰ ἀγόρευσις τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, ἐμοῦ κατέχοντος τὸ βῆμα, (γέλωτες), καθιστοῦν ζωηροτέραν τὴν ἐντύπωσιν, ἣν ἔχω. Ἔχω τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα δὲν λύονται μόνον διὰ κρίσεων καὶ ἐπικρίσεων τῶν σφαλμάτων ἢ παραλείψεων τῶν διαχειριζομένων τὰ δημόσια οἰκονομικά. Αἱ ἐπικρίσεις καὶ ἡ ἔξαρσις τῶν παραλείψεων εἰς οὐδὲν ὠφελοῦν ἐὰν δὲν συνοδεύωνται καὶ μὲ ἀναλόγους ὑποδείξεις. Πιστεύω, παρὰ τὴν ἐπικρατοῦσαν ἀντίθετον ἀντίληψιν, ὅτι τὰ δημόσια οἰκονομικά, ἐνδιαφέρουν ἐξ ἴσου ὅλους, εἶναι, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ ἡ ἔκφρασις, ὑπόθεσις «οἰκογενειακὴ» τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀποτελοῦν πεδίον ἀσκήσεως διαβρωτικῆς ἀντιπολιτεύσεως. Ἡ ἐπωφελεστέρα ἐπίλυσις τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων ἐπιτυγχάνεται ὅταν ταῦτα τίθενται ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῆς πραγματικότητος, καὶ εὐχεραίνεται μὲ ἀνταλλαγὴν γνωμῶν καὶ ὑποδείξεων πρὸς τοὺς ἁρμοδίους. Ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοὺς παρελάσαντας ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτό, λέγονται ἀπὸ αἰώνων. Λέγονται ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Περικλέους. Ἀλλὰ ἡ οἰκονομικο–κοινωνικὴ κατάστασις οὐδόλως ἢ ἐλάχιστα ἐξηλίχθη. Ὅπως καὶ τότε, οὕτω καὶ τώρα, ἡ πλειονότης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐν οἰκονομικῇ ἀθλιότητι διαβιοῖ. Τὰ δημόσια οἰκονομικὰ δὲν δύνανται νὰ εἶναι αὐτοτελῆ, εἶναι ἀλληλένδετα πρὸς τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ λαοῦ. Τὰ αἴτια τῆς τοιαύτης καταστάσεως δὲν εἶναι τόσον τὰ σφάλματα ἢ αἱ παραλείψεις τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, ὅσον εἶναι ἡ οἰκονομικὴ ἱκανότης τῆς χώρας. Καὶ εἰς παλαιοτέραν ἀκόμη ἐποχὴν ὁ λόγος αὐτὸς ἀπησχόλει τοὺς Ἕλληνας. Ὁ Ἡρόδοτος λέγει: «Τῇ Ἑλλάδι μὲν πενίη ἀείποτε σύντροφος ἐστί». Ἐν ὄψει τῆς πραγματικότητος αὐτῆς δέον νὰ γίνωνται αἱ ὑποδείξεις τῶν ληπτέων μέτρων. Ἐὰν ἀνασκοπήσωμεν τὰ πρακτικὰ τῶν Βουλῶν τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν διαφόρων Συνελεύσεων θὰ ἴδωμεν ὅτι ὅσα ἐλέχθησαν ἀπὸ τοὺς προηγηθέντας εἰς τὸ βῆμα συναδέλφους, λέγονται ἐπὶ πολλὰς ἤδη δεκάδας ἐτῶν. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι μηδέν, διότι ταῦτα περιορίζονται μόνον εἰς ἐπικρίσεις. Εἶναι εὐχερές, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὑποδεικνύωμε τὰ κακῶς ἔχοντα καὶ τὰ σφάλματα τῶν διαχειριζομένων τὰ δημόσια πράγματα, ἀλλὰ εἶναι δυσχερὲς νὰ ὑποδεικνύωμεν τὰ μέσα θεραπείας. Καὶ δὲν ἦτο, βεβαίως, ἀνάγκη νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ αὐτὸ ὁ γνωστὸς φιλόσοφος καὶ κοινωνιολόγος Ἄγγλος Ράσσελ, ὁ ὁποῖος εἶπεν ὅτι «τὸ εὐκολώτερον πρᾶγμα εἶναι νὰ ὑποδεικνύῃ κανεὶς τὰ κακῶς ἔχοντα, ἀλλὰ τὸ δύσκολον εἶναι νὰ ὑποδεικνύουν τὰ μέσα θεραπείας αὐτῶν». Δὲν προτίθεμαι ν’ ἀναλάβω τὸ δυσχερὲς αὐτὸ ἔργον, καὶ δὴ ὅταν τοῦτο ἐγκαταλείπεται ἀπὸ τοὺς Ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων. Οὐχ ἧττον θὰ προβῶ εἰς μερικὰς ὑποδείξεις ὅταν εἰσέλθω εἰς τὸν τομέα τῆς σημερινῆς οἰκονομικῆς πραγματικότητος. Ἐλέχθη ὑπὸ διακεκριμένων Ἀρχηγῶν Κομμάτων καὶ βουλευτῶν ὅτι τὰ προκύπτοντα ζητήματα διαιροῦνται εἰς δύο τομεῖς, εἰς τὸν τομέα τῶν γενικοτήτων καὶ θεωριῶν, καὶ εἰς τὸν τομέα τῆς πραγματικότητος. Εἰς τὸν τομέα τῶν γενικοτήτων καὶ θεωριῶν ὑπάγονται τὰ λεχθέντα περὶ κοινωνικῆς δικαιοσύνης καὶ περὶ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Αἱ γενικότητες αὗται δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ζήτημα, μὲ τὰ Νομ. Διατάγματα, διὰ τῶν ὁποίων ἐτέθησαν ἐν ἰσχύϊ, δυνάμει τοῦ ΛΣΤ Ψηφίσματος, τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως. Παρὰ ταῦτα δὲν δύναμαι ν’ ἀποφύγω τὸ ν’ ἀσχοληθῶ καὶ ν’ ἀπασχολήσω τὴν Ἐθνικὴν Συνέλευσιν μὲ τὰς γενικότητας καὶ θεωρίας αἱ ὁποῖαι τόσον ἐκτεταμμένως, ἀλλὰ εὐγλώττως καὶ ἐπαγωγικῶς, ἀνεπτύχθησαν ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς. Ἐλέχθη, καὶ ὀρθῶς, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον Ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ καὶ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ὅτι μέλημα ἡμῶν δέον νὰ εἶναι τὸ νὰ περιστείλωμεν τὴν κοινωνικὴν ἀδικίαν καὶ ν’ ἀνυψώσωμεν τὸ βιοτικὸν ἐπίπεδον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Πράγματι, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολὴ τῆς Πολιτείας καὶ ὁ σκοπὸς τῆς Κοινωνίας. Καὶ θὰ εἶχεν ἀξίαν ἡ παρατήρησις αὐτὴ ἐὰν συνωδεύετο μὲ ὑπόδειξιν τῶν καταλλήλων μέσων, καταλλήλου συστήματος, οἰκονομικοκοινωνικοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐπιτευχθῇ ὁ σκοπὸς αὐτὸς τῆς Κοινωνίας. Τοῦτο δὲν συνέβη, καὶ ἑπομένως ὅσα ἐλέχθησαν παραμένουν «ἔπεα πτερόεντα», καὶ θὰ παραμένουν τοιαῦτα, ὁποτεδήποτε λεγόμενα, ἐὰν δὲν διαγνώσωμεν τὴν πραγματικὴν αἰτίαν τῆς διὰ μέσου τῶν αἰώνων ἐν ἀθλιότητι διαβιώσεως τῆς πλειονότητος τῶν ἀνθρώπων. Καὶ διὰ ν’ ἀνεύρωμεν τὴν αἰτίαν αὐτήν, πρέπει ν’ ἀτενίσωμεν εὐθέως πρὸς τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνεκροτήθη καὶ ὑπάρχει ἡ Κοινωνία τῶν ἀνθρώπων. Πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸν τομέα αὐτὸν τῶν γενικοτήτων, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ὅστις ὑπεστήριξεν ὅτι ἐδῶ ἐν Ἑλλάδι διεξάγεται ἀγὼν τάξεων.

§112Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Πῶς εἴπατε, κύριε συνάδελφε; Δὲν ἀντελήφθην.

§113Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπα ὅτι εἶμαι διατεθειμένος νὰ διαφωνήσω πρὸς ὑμᾶς, διότι πρὸ ὀλίγου εἴπατε ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι ἐδῶ διεξάγεται ἀγὼν τάξεων.

§114Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ). Δὲν εἶπον αὐτό, εἶπον ὅτι ἡ θεωρία, ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχονται αὐτά, ἔχει ὡς βάσιν τὸν ἀγῶνα τῶν τάξεων καὶ ὡς μέσον τὴν ἐξαθλίωσιν καὶ τὴν καταστροφήν. Δι’ αὐτὸ ὑπάρχει ἀγὼν τῶν τάξεων.

§115Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Χαίρω πολὺ διὰ τὴν ἐπανόρθωσιν αὐτὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, διότι δὲν θὰ ἤθελα νὰ μένω μὲ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι ἐκ στόματος πολυμαθοῦς πολιτευτοῦ, ἐξῆλθον τοιαῦται σκέψεις, διότι τοιαῦται σκέψεις καὶ τοιαῦται ἀρχαὶ ματαιώνουν τὴν ἀνεύρεσιν τῆς εὐθείας ὁδοῦ τῆς ἀγούσης πρὸς ὀρθὴν λύσιν τῶν οἰκονομικοκοινωνικῶν προβλημάτων. Ἕν ἀπὸ τὰ προβλήματα αὐτὰ εἶναι καὶ ἡ ἀνύψωσις τοῦ τόσον χαμηλοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Ἐπ’ αὐτοῦ θ’ ἀπετόλμουν ὑποδείξεις τινάς. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν αἱ ὑποδείξεις μου εἶναι ὀρθαί, καὶ ἐὰν τὰ ὑποδεικνυόμενα μέσα εἶναι πρόσφορα πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ, πρέπει πρῶτον νὰ ἐπισημάνωμεν τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον συνυπάρχομεν ἐν τῇ αὐτῇ Κοινωνίᾳ. Μόνον οὕτω θ’ ἀνεύρωμεν τὰ μέσα καὶ θὰ κατανοήσωμεν εὐχερέστερον τὴν καταλληλότητα αὐτῶν διὰ τὴν περιστολὴν τῆς κοινωνικῆς ἀδικίας πρὸς ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου. Ἡ Κοινωνία συνεκροτήθη, ὡς ἔλεγε πρὸ χιλιάδων ἐτῶν καὶ ὁ Ἀριστοτέλης, διὰ τὸ «εὖ ζῆν» τῶν ἀποτελούντων αὐτήν. Ἐγένετο κατ’ ἐπιταγὴν τοῦ ἀτέγκτου νόμου τῆς αὐτοσυντηρήσεως. Εἰς αὐτὸν ὑπείκοντες οἱ ἄνθρωποι ἠσθάνθησαν τὴν ἀνάγκην νὰ συνυπάρξουν εἰς Κοινωνίαν καὶ νὰ ἑνώσουν τὰς μικρὰς ἀτομικάς των δυνάμεις εἰς μίαν παμμέγιστον δύναμιν συνεργασίας διὰ νὰ ἐκμεταλλευθοῦν ἀποτελεσματικώτερον τὰς πλουτοπαραγωγικὰς πηγὰς διὰ τὴν βελτίωσιν τοῦ βιοτικοῦ των ἐπιπέδου. Αὐτὸς εἶναι ὁ πραγματικὸς σκοπὸς τῆς Κοινωνίας. Ἐν τῇ αὐτῇ Κοινωνίᾳ διαβιοῦντες δὲν ἔχομεν συγκρουόμενα συμφέροντα. Τοὐναντίον, ἔχομεν κοινὰ τοιαῦτα, κοινὰ δικαιώματα καὶ ἀμοιβαίας ὑποχρεώσεις. Καὶ ὁ σκοπὸς αὐτὸς τῆς Κοινωνίας δὲν ἐπιτυγχάνεται μὲ οἰκονομικοκοινωνικὸν σύστημα βασιζόμενον ἐπὶ τάξεων ἢ μιᾶς τάξεως. Αἱ «τάξεις» εἶναι δημιούργημα τῆς κοινωνικῆς δυσαρμονίας καὶ κοινωνικῆς ἀδικίας, δι’ ὃ καὶ μεταβάλλονται ἢ διαλύονται ὅταν κατὰ περιστάσεις ἐκλείπουν οἱ λόγοι αὐτοί. Οἱ θέτοντες αὐτὰς ὡς βάσιν οἰκονομικοῦ συστήματος κτίζουν ἐπὶ ἄμμου. Τὸ ἄτομον εἶναι ἀμετάβλητος μονὰς ἐν τῇ Κοινωνίᾳ. Αὐτὸ δέον νὰ λαμβάνεται ὡς βάσις κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν συστημάτων. Ὅλα ὅσα λέγονται καὶ γράφονται διὰ μέσου τῶν αἰώνων ἐν σχέσει μὲ τὰ οἰκονομικὰ καὶ κοινωνικὰ ζητήματα ἀποβλέπουν εἰς δύο σκοπούς, εἰς τὴν περιστολὴν τῆς κοινωνικῆς ἀδικίας καὶ εἰς τὴν ἀνύψωσιν τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ λαοῦ. Καὶ διερωτᾶταί τις, διατὶ ἐπὶ τόσους αἰῶνας ὅλα αὐτὰ καὶ ὅλαι αἱ σχετικαὶ προσπάθειαι ἀπέβησαν εἰς μάτην; Διατὶ ὁ σκοπὸς τῆς Κοινωνίας δὲν ἐκπληροῦται; Ἡ πραγματικότης μᾶς λέγει ὅτι ἡ πλειονότης τοῦ λαοῦ διαβιοῖ ἐν ἀθλιότητι. Προκειμένου, μάλιστα, περὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, οὗτος εὑρίσκεται ἐν μεγαλυτέρᾳ ἀθλιότητι ἀπὸ οἱονδήποτε ἄλλον λαόν, καὶ τὸ βιοτικόν του ἐπίπεδον εἶναι χαμηλότερον ὅλων, ὅπως γράφει ἐν τῇ γνωστῇ ἐκθέσει του καὶ ὁ Πὼλ Πόρτερ. Τί ὠφελοῦν αἱ προσπάθειαι, ἡ ἱκανότης τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν δὲν ἄγουν εἰς τὸν σκοπὸν τῆς Κοινωνίας; Οὐδεμία Κυβέρνησις, οὐδεὶς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἂν εἶναι γίγας εἰς τὸ ἀνάστημα καὶ τὴν σκέψιν, θὰ ἠδύναντο νὰ ἐπιτύχουν τὸν σκοπὸν αὐτὸν ὑπὸ τὰς κρατούσας συνθήκας τῆς οἰκονομικῆς Κοινωνίας. Τὸ ἐλάττωμα εἶναι βασικόν. Πρέπει νὰ διαγνωσθῇ καὶ νὰ θεραπευθῇ διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν μέγα σκοπόν, διὰ τὸν ὁποῖον κυρίως ὑπάρχομεν ὡς Κράτος, ὡς Πολιτεία καὶ ὡς ἐκπρόσωποι ἐδῶ τοῦ λαοῦ.

§116Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ὅμως ἀπαραίτητον νὰ εἶναι ὑψηλὸν τὸ ἀνάστημα, διὰ νὰ ἔχῃ σκέψιν.

§117Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμολογῶ ὅτι ἔχετε δίκαιον. Εἶναι δυνατὸν εἰς μικρὸν ἀνάστημα νὰ ἐμφωλεύῃ μέγας οἰκονομολογικὸς νοῦς. Παράδειγμα, ἔστω, ὁ νῦν ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. (Γέλωτες). Ἀλλὰ εἶναι, ἆρά γε τὸ ἀκροατήριόν του παρεσκευασμένον νὰ δεχθῇ τὴν ἀνάπτυξιν μιᾶς τοιαύτης θεωρίας; Φοβοῦμαι πολὺ μήπως αὕτη προσκρούσῃ εἰς τὴν κληρονομικότητα αἰώνων πλάνης καὶ αὐταπάτης. Φοβοῦμαι μήπως θεωρηθῇ οὐτοπία. Ἐπὶ πλέον, εὐλόγως θὰ ἠρωτώμην, τίνα σχέσιν ἔχουν τὰ ζητήματα αὐτὰ μὲ τὰ συζητούμενα φορολογικὰ νομοσχέδια; Ἄμεσον σχέσιν δὲν ἔχουν. Ἐθίγησαν ὅμως ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, καὶ θὰ ἠδύναντο ν’ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον λεπτομερεστέρας συζητήσεως. Διὰ τοὺς λόγους ὅμως τοὺς ὁποίους ἀνέφερα, δὲν θὰ ἐπεκταθῶ ἐπ’ αὐτῶν. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς ὅσα εἶπα. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ μὴ προσθέσω ὅτι, ὅταν ἤκουον τὸν εὔγλωττον ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ, ἡ σκέψις μου ἐπετοῦσεν ἀνὰ τὴν Ἑλληνικὴν ὕπαιθρον ὅπου καὶ ἡ πλειονότης τοῦ λαοῦ. Καὶ γνωρίζετε ὅλοι πῶς διαβιοῖ ἐκεῖ ὁ λαός. Ὄχι μόνον τώρα, ἐξ αἰτίας τῆς ἀπαισίας ἀνταρσίας, ἀλλὰ καὶ πρὶν καὶ πάντοτε ζῇ ἐν ἀθλιότητι, στερούμενος καὶ τῶν στοιχειωδεστέρων ἀπολαύσεων τῆς ζωῆς. Καὶ πρὸς τί αἱ ἑκάστοτε Κυβερνητικαὶ ἐπαγγελίαι; Καὶ τί ὠφελοῦν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀρχηγοῦ τοῦ Δημοκρατικοῦ καὶ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος αἱ θεωρίαι καὶ αἱ εὐφυέστεραι παρατηρήσεις τοῦ ὑπαρχηγοῦ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, ἐφ’ ὅσον αὗται παραμένουν λόγοι κενοί, χωρὶς καμμίαν ὑπόδειξιν μέσων πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ; Καὶ οὔτε ὑπάρχει πιθανότης θεραπείας αὐτοῦ, ἐφ’ ὅσον ἐμμένομεν εἰς τὰ πεπατημένα καὶ περὶ αὐτὰ ἀναπτύσσομεν τετριμμένας θεωρίας. Ὅπως ἀκούομεν κατὰ κόρον τὴν θεωρίαν τοῦ «ἀγῶνος τῶν τάξεων» καὶ περὶ τῶν συγκρουομένων δῆθεν συμφερόντων αὐτῶν, ἐνῷ ἐν τῇ πραγματικότητι μία μόνον ὑπάρχει «τάξις». Τὸ σύνολον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ μόνον. (Χειροκροτήματα). Ὅπως ἀκούομεν κατὰ κόρον τὰ περὶ ἐθνικοποιήσεων διαφόρων ἐπιχειρήσεων καὶ σοσιαλισμοῦ. Θὰ ἀπητεῖτο πολὺς χρόνος διὰ ν’ ἀναπτύξω λεπτομερῶς τὸ ἐνδεικνυόμενον ὑπὸ τῶν Ἑλληνικῶν οἰκονομικοκοινωνικῶν συνθηκῶν σύστημα δημιουργίας καὶ διασφαλίσεως ἀνεκτοῦ, τοὐλάχιστον, βιοτικοῦ ἐπιπέδου τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐπιφυλάσσομαι ν’ ἀναπτύξω αὐτὸ ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ ἐνώπιον ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ὑπὲρ πάντα ἄλλον ἐνδιαφέρει ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ. Τώρα, ἀφήνων τὸν τομέα τῶν γενικοτήτων, ἔρχομαι εἰς τὴν παροῦσαν πραγματικότητα τῶν δημοσίων οἰκονομικῶν, πρὸς τὴν ὁποίαν ἄμεσον σχέσιν ἔχουν οἱ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς εὑρισκόμενοι ἀναγκαστικοὶ φορολογικοὶ νόμοι. Ὅσον ἀφορᾷ αὐτήν, κύριοι βουλευταί, ἐπιφυλάσσομαι νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας τῆς ἀσκηθείσης πολιτικῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι εἰσηγητής. Ἐβράδυνε, βεβαίως, νὰ ὑποβληθῇ πρὸς συζήτησιν καὶ ψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ λήξαντος οἰκονομικοῦ ἔτους.

§118Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Γιατί;

§119Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ «γιατὶ» θὰ μᾶς τὸ εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§120Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Πολλάκις τὸ εἶπον ἀλλὰ δὲν ἠθέλατε νὰ τὸ ἀκούσετε.

§121Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τὸ ἐπαναλάβετε διὰ νὰ τὸ ἀκούσῃ ὁ κ. Τσάτσος. Ἐγὼ ἔχω ἀκούσει τί ἔχετε εἴπει καὶ εὑρίσκω ὅτι αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ δικαιολογίαν. Σεῖς καὶ μόνον εἶσθε ὑπεύθυνος, διότι ἀκόμη ὁ προϋπολογισμὸς δὲν ἦλθεν εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν. Σεῖς εἶσθε ἡ κορυφὴ τῶν ἁρμοδίων οἰκονομικῶν ὑπηρεσιῶν τῆς Χώρας καὶ ὁ ὑπεύθυνος ὑπουργὸς καὶ ἔχετε ὑπὲρ πάντα ἄλλον, μείζονα ὑποχρέωσιν νὰ τηρήσητε τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους. Καὶ κατὰ τὸ Σύνταγμα, ἄρθρον 60, καὶ κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς, ἄρθρον 64, ὁ προϋπολογισμὸς εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλὴν ἐντὸς τοῦ πρώτου διμήνου τῆς συνόδου καὶ ἀφοῦ ἐξετασθῇ ὑπὸ εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς βουλευτῶν, ψηφίζεται κατὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα.

§122Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Διὰ ποῖον προϋπολογισμὸν ὁμιλεῖτε; Τοῦ 1947–1948;

§123Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1946–1947. Ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς δύο ἔχετε ὑποπέσει εἰς παράπτωμα. Ἐὰν ἴσχυεν ὁ νόμος περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν, σεῖς ἔπρεπε νὰ παραπεμφθῆτε εἰς εἰδικὸν δικαστήριον ἐπὶ παραβάσει τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν νόμων.

§124Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Δὲν μπορεῖτε νὰ τὰ λέγετε αὐτά, διότι δὲν μπορεῖτε νὰ ἀγνοῆτε ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς ἔπρεπε νὰ καταρτισθῇ μὲ τὴν βοήθειαν τῶν Ἀμερικανῶν. Καὶ τὰ λέτε σεῖς αὐτὰ ὁ ὁποῖος ἰσχυρίζεσθε ὅτι ἔχετε οἰκονομικὴν μόρφωσιν καὶ τὰ ξέρετε τὰ οἰκονομικά;

§125Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ τις οἰκονομικὴν μόρφωσιν διὰ νὰ γνωρίζῃ ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1946–47 συνετάγη καὶ ἐξετυπώθη ἀκόμη, πρὶν ἔλθῃ ἐδῶ ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας.

§126Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). Δὲν λέτε ὅτι ἐπὶ ἓν ὁλόκληρον ἔτος τὸν εἶχον οἱ διάφοροι εἰσηγηταὶ καὶ δὲν κατώρθωσαν νὰ κάμουν τὴν ἔκθεσιν παρὰ μόνον πρὸ 10 ἡμερῶν. (Ἐξέρχεται τῆς αἰθούσης).

§127Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξέρχεται ἐκ τῆς αἰθούσης ὁ κ. ὑπουργός. Μᾶς ἔχει συνηθίσει εἰς τὴν διαρκῆ ἀπουσίαν του, ὥστε αὐτὸ νὰ μὴ μᾶς λυπῇ καὶ πολύ. Ἀλλὰ καὶ ἡ νέα αὐτὴ δικαιολογία του εἶναι τόσον ἀληθὴς ὅσον καὶ ἡ πρώτη. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἦτο ἑτοίμη ἀπὸ τὸν Ἰούνιον τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ὁ κύριος ὑπουργὸς ὅμως οὐδόλως ἐμερίμνησεν ὅπως προωθηθῇ αὕτη μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ μέχρι τῆς αἰθούσης ταύτης. Τοὐναντίον, σκοπίμως ἠδιαφόρησε. Ἐλέχθη χθὲς ἀπὸ ἀξιότιμον συνάδελφον καὶ ἐκ τῆς θέσεως αὐτῆς, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ δὲν συζητοῦνται πρὸς πλήρωσιν τύπων, ἀλλὰ πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς οὐσίας. Δὲν ἐξυπηρεῖται ὅμως αὕτη ὅταν ἡ συζήτησις στρέφεται περὶ τὴν ἐπίκρισιν καὶ μόνον ἐπὶ σκοπῷ ἀντιπολιτεύσεως. Ἐξυπηρετεῖται μόνον διὰ θετικῶν ἐνεργειῶν ἐπὶ τῇ βάσει προγράμματος καὶ καταλλήλου συστήματος. Ἡ συζήτησις ὠφελεῖ μόνον ὅταν ἀποβλέπῃ εἰς τὴν ἀνεύρεσιν καὶ καθορισμὸν τοῦ τί δέον γενέσθαι πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῆς οὐσίας. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐκτενέστερον θὰ ὁμιλήσω ὅταν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θελήσῃ νὰ προωθήσῃ τὸν προϋπολογισμὸν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν πρὸς ἔγκρισιν αὐτοῦ. Τότε θὰ ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς τὰς δυνατότητας ἐκμεταλλεύσεως τῶν πλουτοπαραγωγικῶν πηγῶν τῆς Χώρας, τὴν ἱκανότητα τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου καὶ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος ὡς πηγῆς ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ, περὶ φορολογικῆς ἐπιβαρύνσεως, ἐν λεπτομερείᾳ. Τώρα ὅμως δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὀλίγα τινὰ διὰ τὰς πιστώσεις διὰ τὰς ὁποίας ἔγινε πόσος λόγος καὶ περὶ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐθίγησαν ὑπὸ τῶν Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων. Αἱ πιστώσεις πρὸς τοὺς παραγωγικοὺς παράγοντας ἔχουν δύο πηγάς, τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, τὴν Ἀγροτικὴν Τράπεζαν, αἵτινες ἀποτελοῦν κρατικοὺς μᾶλλον ὀργανισμούς, καὶ τὰ ἰδιωτικὰ Πιστωτικὰ Ἱδρύματα, ὅπως εἶναι ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἄλλαι Τράπεζαι. Διὰ τὰς πρώτας δὲν θὰ ὁμιλήσω. Ἡ δευτέρα ὅμως πηγὴ ἐνδιαφέρει τὰ μέγιστα, διότι αἱ ἰδιωτικαὶ Τράπεζαι, ἐκμεταλλευόμεναι τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν, συνισταμένην εἰς πολλὰ δισεκατομμύρια δραχμῶν, διαθέτουν αὐτὴν κατὰ βούλησιν εἰς διαφόρους ἰδιώτας, ἀναλόγως τῶν συμπαθειῶν των, καὶ πρὸς ἴδιον αὐτῶν ὄφελος. Καὶ τὰς πιστώσεις αὐτὰς διαθέτουν μὲ τόκον καὶ διαφόρους προμηθείας ὑπερβαίνοντα τὰ 45%. Καὶ διερωτᾶταί τις, πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔχει μονοπωλήσει ἄλλα ἀντικείμενα κοινῆς χρήσεως, ὡς τὰ πυρεῖα, τὸ πετρέλαιον κλπ., νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς 2000, ἢ καὶ περισσοτέρους, μετόχους τῶν Πιστωτικῶν αὐτῶν Ἱδρυμάτων, ἢ μᾶλλον εἰς ὀλίγους Διευθυντὰς αὐτῶν νὰ ἐκμεταλλεύωνται κατὰ τρόπον ἀσύδοτον τὴν θετικωτέραν πλουτοπαραγωγικὴν αὐτοῦ πηγήν, τὴν ἰδιωτικὴν ἀποταμίευσιν; Καὶ διατὶ ἰδιῶται νὰ χειρίζωνται τὸ χρῆμα τοῦ λαοῦ, διὰ τὸ ὁποῖον τὸ Κράτος ὑποβάλλεται εἰς ποικίλας δαπάνας, καὶ νὰ μὴ τὸ χειρίζεται τὸ ἴδιον τὸ Κράτος κατὰ τρόπον συστηματικώτερον καὶ κοινωνικώτερον; Ἐὰν ἤμην ἁρμόδιος θὰ ἵδρυον μίαν δεξαμενὴν τοῦ ἰδιωτικοῦ ἀλλὰ καὶ τοῦ δημοσίου χρήματος, εἰς τὴν ὁποίαν προνομιακῶς θὰ εἰσέρρεεν ἡ ἰδιωτικὴ ἀποταμίευσις. Τοιαύτη, ἄλλως τε, «δεξαμενὴ» ὑπάρχει ἤδη ἐν ἐμβρυώδει καταστάσει, τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων. Μὴ νομίζετε, κύριοι, ὅτι ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπάρχει χρῆμα. Ἐὰν τὸ ὑπάρχον ἠδύνατο νὰ εἰσρεύσῃ εἰς τὴν «δεξαμενὴν» πολλὰ θὰ ἐγένοντο. Τότε τὸ Κράτος θὰ ἠδύνατο ν’ ἀσκήσῃ εὐχερέστερον κοινωνικὴν πολιτικήν. Τότε θὰ ἠδύνατο νὰ χρηματοδοτήσῃ μὲ νόμιμον τόκον πᾶσαν παραγωγικὴν προσπάθειαν. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἴδιον Κράτος θὰ ἠδύνατο νὰ ἀναγάγῃ εἰς περιωπὴν κοινωφελοῦς ἀποδοτικότητος πᾶσαν πηγὴν ἀγαθῶν ἀπαραιτήτων διὰ τὴν ζωήν. Αὐτὰ εἶναι ἁπλᾶ πράγματα, καὶ ἴσως λόγῳ αὐτῆς τῆς ἁπλότητος νὰ σᾶς φαίνωνται περίεργα. Εἶναι τὰ ἁπλούστερα καὶ τὰ ἀναγκαιότερα. Θὰ συντελεσθοῦν ἐὰν συστηματοποιηθοῦν. Οὕτω καὶ μόνον θὰ λείψουν αἱ τοκογλυφικαὶ ἐκμεταλλεύσεις καὶ θὰ ἐξυπηρετηθῇ ἡ Κοινωνία.

§128Α. ΛΑΔΑΣ. Ἔχετε δίκαιον ἐπὶ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ὁμιλεῖτε. Συγκεκριμένως ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ἑξῆς: Εἰς τὴν Κατερίνην, ὁσάκις δίδεται δάνειον, ζητεῖται ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τόκος 30–45%, ὑπεβλήθη δὲ καὶ μήνυσις ἐναντίον τοῦ Διοικητοῦ αὐτῆς. Τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι τὸ ὅτι ἡ ἔλλειψις σχετικοῦ ἐλέγχου ἐπιτρέπει εἰς τὴν Τράπεζαν νὰ ἐξακολουθῇ αὐτὴν τὴν πιστωτικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία, ὡς εἶναι εὐνόητον, γίνεται πρόξενος μεγάλης ζημίας.

§129Δ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἰς τὴν Κατερίνην κατεδικάσθη ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ὑποκαταστήματος τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης διότι ἐδάνειζε χρήματα πρὸς 65%.

§130Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Λόγος πολὺς ἐγένετο, ἐπίσης περὶ τοῦ νομίσματος καὶ τῆς σταθερότητος τῆς δραχμῆς. Ἐπ’ αὐτοῦ ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μίαν ὑπόδειξιν ἀφορῶσαν τὴν προστασίαν τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς.

§131Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι ἐκουράσθητε;

§132Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω ἐὰν κάμω τὴν ἐντύπωσιν κουρασμένου, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν αἰσθάνομαι οὐδεμίαν κόπωσιν. Δὲν κουράζομαι ποτὲ ὅταν ἔχω τὴν εὐχαρίστησιν νὰ ὁμιλῶ πρὸς ὑμᾶς, τοὺς συναδέλφους μου βουλευτάς. Ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἐζήτησεν ὅπως ὁρισθῇ ἡμέρα εὐρυτέρας συζητήσεως ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ζητημάτων. Ἐπιφυλάσσομαι, ὅπως κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην λεπτομερέστερον ἐκθέσω τὰς σκέψεις μου ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ βραδύνῃ ἡ ἡμέρα αὐτή, ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω τὴν ὑπόδειξιν μόνον αὐτὴν ἀπὸ τοῦδε, καὶ ν’ ἀνασκοπήσω ἐν συντομίᾳ τὸ πρόσφατον παρελθὸν διὰ νὰ γίνω περισσότερον ἀντιληπτός. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ πίστις πρὸς τὴν δραχμὴν ἐκλονίσθη καὶ ἡ ἀξία αὐτῆς ἐμειώθη ἀπὸ τοῦ 1932 ὅτε ἐγκατελείψαμεν τὴν χρυσῆν βάσιν καὶ ὡς ἀντίκρυσμα δὲν ἔχομεν παρὰ τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον καὶ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα. Ἀλλὰ ὁ ἐθνικὸς πλοῦτος καὶ τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα δὲν δύνανται νὰ καλύψουν οἱονδήποτε ποσὸν κυκλοφοροῦντος χαρτονομίσματος. Ἡ ἐπαύξησις τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ μειώνει τὴν ἀγοραστικὴν ἀξίαν τῆς δραχμῆς. Πᾶσα νέα ἔκδοσις χαρτονομίσματος ἄνευ ἀντικρύσματος ἐπιφέρει μείωσιν τοῦ περιουσιακοῦ αὐτοῦ στοιχείου. Τὴν προηγουμένην ἡμέραν τῆς νέας αὐτῆς ἐκδόσεως δύνασθε νὰ ὑπολογίζετε ἐπὶ ἑνὸς εἰς τὴν κατοχήν σας ποσοῦ ὡς μέσου ἀποκτήσεως ὡρισμένων πραγμάτων ἢ προσπορισμοῦ τῶν πρὸς τὸ ζῆν ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον. Τὴν ἑπομένην ὅμως εὑρίσκετε ὅτι δὲν δύνασθε ν’ ἀποκτήσετε οὔτε μέρος αὐτῶν διὰ τοῦ ἰδίου ποσοῦ. Ἡ ἔκδοσις χαρτονομίσματος ἐπιτρέπεται μόνον ὅταν πρόκειται τοῦτο νὰ χρησιμοποιηθῇ διὰ παραγωγικοὺς σκοποὺς καὶ ὅταν ἐκδίδεται ἔναντι καλύμματος. Δὲν πρέπει τὰ πιεστήρια τῆς Ἐκδοτικῆς Τραπέζης νὰ λειτουργοῦν ἀνεξελέγκτως. Ἡ ἔκδοσις χαρτονομίσματος διὰ ἐξοικονόμησιν ἀναγκῶν ἰσοδυναμεῖ πρὸς ἀναγκαστικὴν ἀπαλλοτρίωσιν περιουσιακῶν στοιχείων, οἷον εἶναι καὶ ἀγοραστικὴ ἀξία τῆς δραχμῆς. Δι’ αὐτὸ κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Ἀναθεωρήσεως Ἐπιτροπήν, ἐπρότεινα ὅπως τεθῇ διάταξις καθ’ ἣν νὰ μὴ ἐπιτρέπεται ἔκδοσις χαρτονομίσματος ἄνευ νόμου ψηφιζομένου προηγουμένως ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ, ἀφ’ ἑνὸς θὰ γνωρίζῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία τὸν λόγον καὶ τὸν σκοπὸν τῆς ἐκδόσεως τοῦ χαρτονομίσματος καί, ἀφ’ ἑτέρου, θὰ διασφαλίζεται κατὰ τὸ δυνατὸν ἡ πίστις τοῦ Κράτους, ἡ ὁποία, ἀτυχῶς, ἔχει ἤδη τρωθῆ δεινῶς ὑπὸ τῶν ληφθέντων οἰκονομικῶν μέτρων. (Χειροκροτήματα). Ἐνθυμεῖσθε τὴν περίφημον ἐκείνην δραχμοποίησιν κατὰ τὸ 1932 τῶν εἰς ξένον συνάλλαγμα καταθέσεων εἰς τὰς Τραπέζας ἐκ τῆς ὁποίας ἐπλήγησαν κυρίως Ἕλληνες τοῦ ἐξωτερικοῦ.

§133Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἡ Συμπολίτευσις δὲν εἶπε τότε οὔτε λέξιν, μόνον ἕνας Κυβερνητικὸς βουλευτὴς ὡμίλησεν ἐναντίον αὐτῆς, ὁ ὁποῖος σᾶς ὁμιλεῖ αὐτὴν τὴν στιγμήν, μόνος μου, οὐδεὶς ἀντετάχθη. Ὑπῆρχον διάφορα συμφέροντα, φανερὰ καὶ κρυφά. Διὰ τὴν δραχμοποίησιν, μόνον ἐγὼ καὶ ὁ κ. Λιβαθυνόπουλος ὡμιλήσαμεν.

§134Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ἀστόχου ἐκείνου μέτρου τῆς δραχμοποιήσεως ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία ἐστερήθη τῆς προσοδοφόρου πηγῆς τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμβασμάτων καὶ καταθέσεων εἰς τὰ πιστωτικὰ ἱδρύματα, καὶ δὴ ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἀμερικῆς. Καὶ ἐσταμάτησεν ἡ ἔξωθεν εἰσροὴ χρήματος διότι ἐκλονίσθη ἡ πίστις τοῦ Κράτους. Εἶναι δὲ εὐνόητον ὁποίας σημασίας κεφάλαιον εἶναι ἡ πίστις τοῦ Κράτους. Πᾶσα ἐνέργεια συντελοῦσα εἰς τὴν ἀπώλειαν τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ, ἰσοδυναμεῖ πρὸς τὴν ἑκουσίαν διάλυσιν μιᾶς στρατιᾶς ὑπεραμυνομένης τῆς ἀνεξαρτησίας ἑνὸς Κράτους, θίγει τὰ ὅρια τῆς προδοσίας. Ἡ ἐπανάκτησις τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ, ἡ ἀποκατάστασις τῆς πίστεως τοῦ Κράτους εἶναι στοιχειῶδες καθῆκον ὅλων ἡμῶν. Ἡ χαριστικὴ βολὴ κατὰ τῆς κρατικῆς πίστεως ἐδόθη διὰ τοῦ νόμου 18 τοῦ 1944. Εἶναι ζήτημα τιμῆς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους ν’ ἀποζημιωθοῦν οἱ πληγέντες ὑπὸ τοῦ νόμου αὐτοῦ. Ἡ Ἀγγλία ἐδανείσθη 500 ἑκατομμύρια λίρας διὰ νὰ πληρώσῃ τὰ χρέη της πρὸς τοὺς Ἄγγλους πολίτας. Ἡμεῖς διατὶ νὰ εἴμεθα κατώτεροι τῶν ὑποχρεώσεών μας;

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ Ἀγγλία δὲν κατελήφθη ὑπὸ τῶν Γερμανῶν.

§136Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Βαθυστόχαστος ἡ διακοπὴ τοῦ κυρίου συναδέλφου. Ὁμολογῶ ὅτι ἀδυνατῶ νὰ ἐμβαθύνω εἰς τὸν σκοπόν της καὶ δὲν εὑρίσκω ἀπάντησιν. Πρέπει, λοιπόν, πάσῃ θυσίᾳ ν’ ἀποκαταστήσωμεν τὴν τιμὴν καὶ τὴν πίστιν τοῦ Κράτους. Ἔχει, ἄλλως τε, ἡ Βουλὴ αὐτὴ καὶ ἰδιαιτέραν ὑποχρέωσιν πρὸς τοῦτο. Ὅλοι ἡμεῖς ὑπεσχέθημεν προεκλογικῶς εἰς τὸν λαὸν ὅτι θὰ καταργήσωμεν τὸν νόμον 18. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρέπει ν’ ἀπασχοληθῇ σοβαρῶς μὲ τὸ ζήτημα αὐτό.

§137ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἐδῶ, ἀπουσιάζει.

§138Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς συνήθως. Ὁ κύριος ὑπουργὸς ἀνήκει εἰς τὴν κατηγορίαν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν ὅτι ἡ διαρκὴς ἀπουσία ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν δημιουργεῖ μεγάλας προσωπικότητας. Ἡμεῖς οἱ κοινοὶ θνητοὶ φρονοῦμεν ὅτι ἡ διαρκὴς παρουσία εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ ἡ κατὰ δύναμιν συμβολή μας εἰς τὴν ἐπίλυσιν μικρῶν τε καὶ μεγάλων ζητημάτων, εἶναι ἐπιτακτικὸν καθῆκόν μας. Οὔτε θέλομεν νὰ διαδραματίσωμεν ρόλον μυστηριώδους φυσιογνωμίας.

§139Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἶσθε ἄδικος, κύριε συνάδελφε, ἰδοὺ εἰσέρχεται ἐκ τῆς θύρας ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§140Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς εὖ παρέστη. Τὰ μέσα ἱκανοποιήσεως τῶν πληγέντων ὑπὸ τοῦ νόμου 18 εἶναι πρόχειρα. Σαφῶς ὑποδεικνύει ταῦτα καὶ ὁ ἐκ Τρικάλων ἀξιότιμος συνάδελφος διὰ ἐκθέσεώς του πρὸς τὴν Βουλήν. Εἶναι, ἄλλως τε, ἡ ἐξεύρεσις αὐτῶν εὐχερής, δεδομένου ὅτι πλεῖστοι ἐξώφλησαν τὰ χρέη των μεταπολεμικῶς ἀντὶ πινακίου φακῆς, καὶ παρέμεινον πλούσιοι καὶ ἄλλοι ἀπηλλάγησαν αὐτῶν δυνάμει τοῦ ἰδίου αὐτοῦ νόμου 18. Αὐτοὶ πρέπει νὰ ὑποχρεωθοῦν ὅπως εἰσφέρουν μέρος τοῦ ἀπροσδοκήτου πλούτου των πρὸς ἀποζημίωσιν, ἔστω καὶ μερικήν, τῶν καταστάντων πτωχῶν ἐξ αἰτίας τοῦ ἰδίου νόμου. Ἐγένετο λόγος περὶ Καπιταλισμοῦ καὶ Κεφαλαίου καὶ ὅτι θὰ ἔπρεπε τοῦτο νὰ συμβάλῃ ἐπωφελέστερον διὰ τὴν Ἐθνικὴν Οἰκονομίαν. Διὰ νὰ εὕρωμεν τὴν ὀρθὴν κατεύθυνσιν πρὸς τὰ ληπτέα μέτρα πρέπει νὰ διακρίνωμεν τὸν «καπιταλισμὸν» ἀπὸ τὸ ἐπωφελὲς Κεφάλαιον. Καπιταλισμὸς εἶναι ἡ ὑπὸ ἀτόμου ἢ ὁμάδος ἐκμετάλλευσις κατ’ ἐπιχείρησιν καὶ πρὸς ὄφελος αὐτῶν τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τοῦ ἄλλου, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ ἡ ἐργασία, ἡ ἀναλλοίωτος αὐτὴ ἀξία. Εἰς τὸν τοιοῦτον Καπιταλισμὸν ὑπάγεται καὶ τὸ Κεφάλαιον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐμμέσως ἐκμεταλλεύεται τοὺς πάντας. Εἶναι τὸ γλοιῶδες ἐκεῖνο Κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον, οὐδαμοῦ διατιθέμενον πρὸς παραγωγήν, ἐλλοχεύει εἰς τὰ χρηματιστηριακὰ ὑπόγεια καὶ εἰς τοὺς διαδρόμους τοῦ Χρηματιστηρίου, καραδοκοῦν τὴν αὐξομείωσιν τῆς τιμῆς τῆς λίρας καὶ τῶν διαφόρων ἀξιῶν, τὴν ὁποίαν καὶ ἀπεργάζεται. Αὐταὶ αἱ κατηγορίαι τοῦ Κεφαλαίου πρέπει νὰ παταχθοῦν καὶ νὰ ἐξαναγκασθοῦν εἰς δημιουργικὴν κατεύθυνσιν ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς Κοινωνίας. Ἀλλὰ πρὸς τοῦτο χρειάζεται σύστημα.

§141Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Σύστημα χρειάζεται ἢ ἄνδρες;

§142Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Σύστημα. Ἄνδρες ὑπάρχουν. Σύστημα διαθέσεως τῶν ὑπαρχόντων κεφαλαίων πρὸς δημιουργίαν καὶ ὄχι ἡ αἰφνιδία καὶ συχνὴ ἔκδοσις χαρτονομίσματος. Αὕτη συνεπάγεται ὀλέθρια ἀποτελέσματα, ὡς εἶπον, καὶ εἰς τὴν ἐθνικὴν καὶ εἰς τὴν ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν. Γνωρίζετε τὸν ἐκπεσμὸν τῆς ἀξίας τῆς δραχμῆς λόγῳ τῶν ἀλεπαλλήλων ἐκδόσεων χαρτονομίσματος. Τὴν 31ην Μαΐου τοῦ 1946 τὸ κυκλοφοροῦν χαρτονόμισμα ἀνήρχετο εἰς 389 δισεκατομμύρια. Σήμερον προσεγγίζει τὰ 900. Ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁ λαὸς ἀγνοοῦν τοὺς λόγους τῆς τοιαύτης αὐξήσεως καὶ ποῦ διετέθησαν τὰ χρήματα αὐτά. Ἠκούσαμεν ὅτι ἀρκετὰ δισεκατομμύρια διετέθησαν πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς Γεωργίας. Πρᾶξις ὀρθή. Καὶ δὲν δύναμαι παρὰ νὰ συγχαρῶ τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τοῦ Συντονισμοῦ διὰ τὴν τοιαύτην διάθεσιν χρημάτων. Πᾶσα διάθεσις χρημάτων διὰ τὴν γεωργίαν εἶναι δικαιολογημένη. Ἡ γεωργία ἐν Ἑλλάδι ὑπῆρξεν ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους χρόνους ὁ κυριώτερος πόρος προσπορισμοῦ τῶν πρὸς τὸ ζῆν τῶν κατοίκων αὐτῆς. Εἴς τινα, μάλιστα ἐποχὴν ὑπῆρξε, σὺν τῇ κτηνοτροφίᾳ, ὁ μοναδικὸς πόρος. Ὁ Ἀριστοτέλης εἰς τὰ Πολιτικά του λέγει: «Τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τῆς γῆς ζῇ καὶ τῶν ἡμέρων καρπῶν». Ὁ Ξενοφῶν εἰς τὰ οἰκονομικά του γράφει: «Τῆς γεωργίας οὐδὲ οἱ πάνυ μακάριοι δύνανται ἀπέχεσθαι», καὶ εἰς ἄλλην περικοπήν: «Καλῶς ἐκεῖνος εἶπεν ὃς ἔφη τὴν γεωργίαν τῶν ἄλλων τεχνῶν μητέρα καὶ τροφῶν εἶναι, εὖ μὲν γὰρ φερομένης τῆς γεωργίας ἔρρωνται καὶ αἱ ἄλλαι τέχναι ἅπασαι, ὅπου δ’ ἂν ἀναγκασθῇ ἡ γῆ χερσεύειν, ἀποσβένυνται καὶ αἱ ἄλλαι τέχναι σχεδὸν κατὰ γῆν καὶ κατὰ θάλασσαν». Ὀρθῶς, ἑπομένως, διετέθησαν ὅσα διετέθησαν διὰ τὴν γεωργίαν. Παρὰ ταῦτα δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν σήμερον ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι χώρα κατ’ ἐξοχὴν γεωργική. Διότι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ χαρακτηρισθῇ μία χώρα ὡς κυρίως γεωργικὴ ὅταν τὸ 1)20 περίπου τῆς ἐπιφανείας της καλλιεργῆται καὶ ὅταν διὰ τὰς ἀνάγκας της εἰσάγῃ ἔξωθεν τὰ κυριώτερα προϊόντα τῆς γεωργίας, ὅπως εἶναι ὁ σῖτος. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ στραφῶμεν καὶ πρὸς τὴν βιομηχανίαν. Πρέπει καὶ αὕτη νὰ ἐνισχυθῇ καὶ διὰ τῆς παρεμβάσεως τοῦ Κράτους νὰ καθοδηγῇ εἰς ἀποτελεσματικωτέραν καὶ ἐπωφελεστέραν ἀπόδοσιν. Ὁ παρεμβατισμὸς ὅμως τοῦ Κράτους δὲν πρέπει νὰ ἐξουδετερώνῃ τὴν ἰδιωτικὴν πρωτοβουλίαν. Τὰ περὶ κρατικοποιήσεως ἢ ἐθνικοποιήσεως τῶν βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων εἶναι οἰκονομολογικὰ προχειρολογήματα ἄνευ βάθους καὶ χωρὶς ὀρθὴν οἰκονομολογικὴν βάσιν. Ἡ μηχανικὴ πρόοδος τῆς ἀνθρωπότητος ὀφείλεται εἰς δύο κυρίως ἰδιότητας τοῦ ἀνθρώπου: Εἰς τὴν ἐπιθυμίαν κτήσεως ἀγαθῶν καὶ εἰς τὴν φιλοδοξίαν ὅπως διακριθῇ ἐν τῇ ἐμπράκτῳ ἐκδηλώσει τοῦ πνεύματος. Βεβαίως ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας τὸ Κράτος πρέπει νὰ παρεμβαίνῃ καὶ πέραν τῶν ὁρίων τῆς ἐνισχύσεως ἢ ἁπλῆς καθοδηγήσεως. Ὅπως π.χ. εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐσκεμμένης ὑποπαραγωγῆς, ὡς συνέβη κατὰ τὴν μεταπολεμικὴν περίοδον καὶ ἴσως ἐξακολουθεῖ νὰ συμβαίνῃ. Πολλοὶ βιομήχανοι παρήγαγον ἀρκετὰ μόνον διὰ τὸν κύκλον τῶν πλουσίων, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπολογίζουν τὴν περιουσίαν των εἰς λίρας. Εἰς τοιαύτην περίπτωσιν βεβαίως, τὸ Κράτος πρέπει νὰ ἐπέμβῃ καὶ νὰ ὑποχρεώσῃ τὸν βιομήχανον νὰ παράγῃ περισσότερα προϊόντα τῶν ὅσων διαθέτει εἰς τὸν στενὸν κύκλον τῶν εὐπορούντων. Καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν βιομήχανον ὅτι «θ’ ἀγοράσω ἐγὼ ὅσα δὲν δυνηθῇς νὰ διαθέσῃς σύ». Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ χρησιμοποιηθοῦν περισσότεροι ἐργάται, θ’ αὐξηθῇ τὸ ἀγοραστικὸν κοινὸν καὶ εὐχερέστερον θὰ διατίθενται τὰ προϊόντα εἰς εὐρύτερον κύκλον. Καὶ τὸ σπουδαιότερον, θὰ ἐπέλθῃ οὕτω προσέγγισις τῶν τιμῶν τῶν βιομηχανικῶν καὶ γεωργικῶν προϊόντων, αἱ ὁποῖαι τόσον πολὺ διαφέρουν τώρα. Ἀλλὰ ὅλα αὐτά, τὰ τόσον ἀναγκαῖα, πρέπει ν’ ἀποτελέσουν ζήτημα πολιτικοῦ προγράμματος, προγράμματος ἑνὸς Κόμματος. Δυστυχῶς τοιοῦτον Κόμμα δὲν ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι. Ἐὰν «Κόμμα» εἶναι ἄθροισμα ἀνθρώπων ἀκολουθούντων ἓν πρόσωπον ἐξ ἐκτιμήσεως πρὸς αὐτὸ ἢ ἐκ συμπαθείας ἢ ἐκ κομματικῆς ἰδιοτελείας, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἔχομεν πολλὰ κόμματα ἐν Ἑλλάδι. Ἐὰν ὅμως Κόμμα εἶναι ἡ ὁμαδικὴ ἢ διὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ ἐκδήλωσις τῆς θελήσεως πολλῶν ἐμπνεομένων ὑπὸ τῶν αὐτῶν ἀρχῶν καὶ ἡνωμένων εἰς τὴν προσπάθειαν πρὸς ἐπικράτησιν αὐτῶν ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ συνόλου τῆς Κοινωνίας, τοιοῦτον Κόμμα δὲν ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι, Ὅσον ἀφορᾷ τὰ ὑπὸ ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς φορολογικὰ νομοσχέδια, ἢ μᾶλλον φορολογικοὺς νόμους, δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν ἄλλως εἰμὴ νὰ ἐγκρίνωμεν αὐτούς, διότι ἤδη πρὸ καιροῦ ἐφαρμόζονται καὶ ἔχουν δημιουργήσει κατάστασιν. Δυνάμεθα ὅμως νὰ παρατηρήσωμεν ὅτι δι’ αὐτῶν ἐπιβαρύνεται τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα εἰς βαθμὸν ὑπερβαίνοντα πᾶσαν οἰκονομικὴν ἀντοχὴν αὐτοῦ. Ἤδη ἐπιβαρύνεται περὶ τὰ 32%, ὡς θέλω λεπτομερέστερον ἀναπτύξει κατὰ τὴν συζήτησιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ 1946–1947 τὸν ὁποῖον θὰ ἔχω ἴσως τὴν τιμὴν νὰ εἰσηγηθῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Δύναται ὅμως νὰ λεχθῇ ἀπὸ τοῦδε, εἶναι, ἄλλως τε γνωστόν, ὅτι ἡ οἰκονομικὴ ἐπιστήμη δὲν ἐπιτρέπει ἐπιβάρυνσιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος πλέον τῶν 15% ἢ τὸ μέγιστον 17%. Ἤδη, διὰ τῆς νέας φορολογίας, ἡ ὁποία προβλέπεται ὑπὸ τῶν συζητουμένων νόμων, καὶ ἡ ὁποία ἀνέρχεται εἰς ἓν δισεκατομμύριον 500 χιλιάδας δραχμὰς διὰ τὸ τρέχον οἰκονομικὸν ἔτος, φαντάζεσθε πόσον ἐπιβαρύνεται τὸ ἐθνικὸν εἰσόδημα.

§143Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπ. Οἰκ.). 225 δισεκ. εἶναι.

§144Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς ἀδικῶ διότι ἐπιβάλλετε φόρους, σᾶς ἐπικρίνω διότι δὲν ἐσκέφθητε νὰ ἐφαρμόσετε σύστημα φορολογικὸν ὀλιγώτερον ἐπαχθές. Τοιοῦτον θὰ σᾶς ὑποδείξω τώρα. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον ἐπετύχατε διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1946–47, εἶναι νὰ προξενηθῇ ἡ ἐντύπωσις καὶ εἰς τοὺς ξένους, οἱ ὁποῖοι μᾶς βοηθοῦν οἰκονομικῶς, ὅτι ἡ Χώρα μας εὑρίσκεται εἰς δημοσιονομικὴν οἰκονομικὴν εὐρωστίαν καὶ ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς δύναται νὰ ὑποβληθῇ καὶ εἰς ἄλλους φόρους. Ὡς γνωρίζετε, ὁ προϋπολογισμὸς εἶναι τὸ κάτοπτρον τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως μιᾶς χώρας. Εἶναι, βεβαίως, ἀξιέπαινος ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διότι κατέβαλε προσπάθειαν νὰ ἐμφανίσῃ τὸν προϋπολογισμὸν ἰσοσκελισμένον, ἢ τοὐλάχιστον τὰ δύο σκέλη αὐτοῦ προσεγγίζοντα. Τοῦτο ἦτο ἐπάναγκες διὰ τὴν σταθεροποίησιν τοῦ νομίσματός μας, ἥτις ἐν τέλει καὶ δὲν ἐπετεύχθη, διότι ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν εἶναι πραγματική. Εἶπα ὅτι θὰ ὑποδείξω ἓν νέον φορολογικὸν σύστημα. Δὲν εἶμαι βέβαιος ἂν αὐτὸ γίνῃ ἀποδεκτὸν ἀμέσως. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐγὼ θὰ σπείρω τὸν σπόρον, ἐλπίζων ὅτι εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον θὰ βλαστήσῃ. Προσόντα ἑνὸς φόρου εἶναι, ἡ δικαιοσύνη του, ἡ καθολικότης του καὶ ἡ εὔκολος εἴσπραξίς του. Τὰ δύο πρῶτα εἶναι ζήτημα φορολογικοῦ συστήματος, τὸ τρίτον εἶναι ζήτημα φοροτεχνικῆς ρυθμίσεως. Ὡς εἶναι γνωστὸν οἱ δικαιότεροι φόροι εἶναι οἱ ἄμεσοι τοιοῦτοι, καὶ δὴ οἱ ἐπὶ τοῦ εἰσοδήματος. Ἐὰν καταργήσωμεν τοὺς ἐμμέσους φόρους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄπειροι, ἐμφανεῖς καὶ ἀφανεῖς, κρατικοί, δημοτικοὶ καὶ ὑπὲρ τρίτων, ἐὰν καταργήσωμεν τοὺς προκρούστας τῶν διοδίων, φαντάζεσθε πόσον θ’ ἀνακουφισθῇ ὁ φορολογούμενος πολίτης; Εἶναι ἀφάνταστον πόσον ἐπιβαρύνεται ὁ φορολογούμενος μὲ αὐτοὺς τοὺς ἐμμέσους φόρους, χωρὶς τὸ δικαιούμενον Ταμεῖον νὰ εἰσπράττῃ καὶ τὰ ἀνάλογα ποσά. Ἕνας πτωχὸς οἰκογενειάρχης πληρώνει π.χ. διὰ δύο ὀκάδας τομάτα 120 δραχμὰς φόρον, δημοτικόν, διόδια, ὑπὲρ τρίτων κλπ., ἐὰν ἡ τομάτα πωλεῖται πρὸς 400 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν. Αὐξάνει δὲ ὁ φόρος μὲ τὴν τιμὴν τῆς τομάτας. Φαντασθῆτε τώρα τί πληρώνει ἡμερησίως ὡς φόρον διὰ πάντα τὰ ἀναγκαιοῦντα πρὸς συντήρησιν τῆς οἰκογενείας του. Ἁπλοῦς καὶ συντηρητικὸς ὑπολογισμὸς ἀναβιβάζει τὴν ἡμερησίαν ἐπιβάρυνσιν μιᾶς οἰκογενείας ἐκ τῶν ἐμμέσων καὶ ποικίλων φόρων εἰς χιλιάδας δραχμάς.

§145Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Εἶναι ἀργά, δὲν διακόπτομεν;

§146Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἀναπτύξω τὸ φορολογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, καὶ τὸ ὁποῖον θὰ παράσχῃ τὴν εὐχέρειαν εἰς πάντα Ἕλληνα πολίτην ὅπως μὴ στερηθῇ τῆς τιμῆς νὰ συμμετάσχῃ εἰς τὰ οἰκονομικὰ βάρη τοῦ Κράτους.

§147ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐπιθυμοῦμεν ν’ ἀκούσωμεν τὸ νέον σύστημα τοῦ κ. Μπακοπούλου. Νὰ διακόψωμεν ὅμως διὰ νὰ τὸ ἀκούσωμεν ἐκτενέστερον.

§148Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ συνεχίσω τὴν ἀγόρευσίν μου εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§150ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 10.15′ μ.μ.)