1948.01.28

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46η

Τετάρτη 28 Ἰανουαρίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Ε. Λουλακάκης ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§4Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ καταθέσω ἕνα τηλεγράφημα τῆς Ὁμοσπονδίας Ἐπαγγελματιῶν Ἀλεξανδρουπόλεως. Τὸ Ὑπουργεῖον Μεταφορῶν δὲν ἐχορήγησε τοὺς μισθοὺς τριῶν καὶ πλέον μηνῶν εἰς τοὺς ἐκεῖ ὑπαλλήλους τῆς Γαλλοελληνικῆς ἑταιρείας. Ἀπὸ τὴν ἑταιρείαν αὐτὴν βασανιζόμεθα ἀπὸ ἐτῶν, τὸ γνωρίζει δὲ ἡ Βουλή. Τελευταίως μετὰ τὴν καταστροφὴν τῶν γεφυρῶν δὲν ὑπάρχει κανεὶς ὁ ὁποῖος νὰ πληρώσῃ τοὺς μισθοὺς τοῦ προσωπικοῦ τὸ ὁποῖον κυριολεκτικῶς πένεται. Ἀπηυθύνθην εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν ὅτι ὁ ἴδιος μὲν εἶναι σύμφωνος ὅτι πρέπει νὰ πληρωθοῦν οἱ μισθοὶ ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος διαρκῶς ἀπουσιάζει καὶ ὁ ὁποῖος κατήντησε τελευταίως δικτάτωρ τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς τῆς χώρας, δὲν δέχεται τὴν εἰσήγησιν τοῦ συναδέλφου του καὶ ἀφίνει νὰ λιμοκτονοῦν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοί. Καταθέτω τὸ τηλεγράφημα καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ περιορίσῃ τὰς αὐθαιρεσίας τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ νὰ τοῦ συστήσῃ ὅταν ὑπάρχουν ἀποφάσεις τῶν συναδέλφων του νὰ τὰς σέβεται καὶ νὰ τὰς ἐκτελῇ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Γ. Βογιατζῆς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κ. λ. π.

§6Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς κ. Χ. Ἀλετρᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων τῆς Κοινότητος Γαλατᾶ Μεσολογγίου διαμαρτυρομένων διὰ τὸ κλείσιμον τοῦ διταξίου Δημοτικοῦ Σχολείου, καὶ ζητούντων τὴν ἄμεσον τοποθέτησιν Δημοδιδασκάλου πρὸς ἐπαναλειτουργίαν τούτου. Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Α. Μουστρούφης, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν κατοίκων Ζαγορᾶς, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν μελετωμένην ἀπομάκρυνσιν τοῦ ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον ἑδρεύοντος Λόχου Χωροφυλακῆς καὶ ζητούντων τὴν παραμονὴν τῆς μονάδος ταύτης. Ὁ βουλευτὴς Βόλου κ. Α. Μουστρούφης, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Βόλου, ἀνακοινοῦντος ὅτι ἡ νυκτερινὴ Ἐμπορικὴ Σχολὴ Βόλου ἀδυνατεῖ νὰ συνεχίσῃ τὴν λειτουργίαν της ἐλλείψει πόρων καὶ ζητοῦντος παρὰ τοῦ Ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ἐνίσχυσιν ἐξ 9.000.000. Ἡ Ἀνώνυμος Ἑταιρεία ἀποξηράνσεως ἐκμεταλλεύσεως «Λυσιμμαχία» δι’ ἀναφορᾶς της ζητεῖ τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, πρὸς ἐξέτασιν τῶν ἀφορώντων αὐτὴν ζητημάτων δι’ ἃ καὶ ἐξεφράσθησαν αἰτιάσεις. Ἡ Ἕνωσις, ὁδηγῶν Λεωφορείων Αὐτοκινήτων Β. Ἑλλάδος, διαμαρτύρεται κατὰ τοῦ Συν)σμοῦ πληγέντων αὐτοκινητιστῶν ἀστικῶν Λεωφορείων, διὰ τὴν προβληθεῖσαν ἄρνησίν του ὅπως πληρώσῃ τὰς καθυστερημένας ἀποδοχὰς τῶν ὁδηγῶν αὐτοκινήτων καὶ ζητεῖ τὴν ποινικὴν δίωξιν τῶν ὑπευθύνων. Ἐπιτροπὴ ἐργαζομένων ὑπαλλήλων προσωπικοῦ ἐπιχειρήσεων θαλασσίων, θερμῶν, ἰαματικῶν καὶ φυσικῶν λουτρῶν Θεσ)νίκης (πλὰζ Ντωβίλ), ζητεῖ τὴν χορήγησιν πιστώσεως παρὰ τοῦ Κράτους πρὸς ἐπισκευὴν καὶ ἐπαναλειτουργίαν τῆς καταστραφείσης ὑπὸ τῶν Γερμανῶν Ἐπιχειρήσεως. Οἱ κάτοικοι Ἀρναίας ἐκφράζουν τὴν ἀποδοκιμασίαν των διὰ τὸν σχηματισμὸν τῆς ψευδοκυβερνήσεως τοῦ ἀρχισυμμορίτου Μάρκου. Ὁ Σύνδεσμος Ἀναπήρων Ἀστυνομίας Πόλεων Ἀθηνῶν ζητεῖ ὅπως, εἰς τὸν Νόμον 1902)1944 τὸν ἀφορῶντα τὰς συντάξεις τῶν ἐν εἰρήνῃ παθόντων ἐκ φυματιώσεως ὁπλιτῶν ξηρᾶς, ἀέρος, θαλάσσης, προστεθῇ διάταξις συμπεριλαμβάνουσα καὶ τοὺς ἄνδρας τῆς Ἀστυνομίας Πόλεων. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐλαιουργικοῦ Συν)σμοῦ τῆς Κοινότητος Πέτρας Ἐπαρχίας Μηθύμνης Νομοῦ Λέσβου, ζητεῖ τὴν διευκόλυνσιν διὰ παντὸς μέσου τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ ἐλαίου εἰς τὸ ἐξωτερικόν, πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παραγωγῶν καὶ ὄφελος τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας. Ἡ Ἐθνικὴ Ρεφορμιστικὴ Ἐργατοϋπαλληλικὴ παράταξις (Ε.Ρ.Ε.Π.) Ἀθηνῶν, δι’ ὑπομνήματός της, ζητεῖ ὅπως ἡ Ἐργατοϋπαλληλικὴ τάξις ἀποκτήσῃ ἰδίαν στέγην πρὸς στέγασίν της. Ὁ βουλευτὴς Κερκύρας κ. Κ. Γουλῆς, διὰ τηλεγραφήματός του ἐκφράζει τὴν ἀγανάκτησιν τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν Κερκύρας, διὰ τὴν ἐξευτελιστικὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου καὶ ζητεῖ λῆψιν προστατευτικῶν μέτρων τοῦ μοναδικοῦ τούτου ἐν Κερκύρᾳ προϊόντος. Ὁ κ. Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 499 τοῦ 1935 ὡς συνεπληρώθη διὰ τοῦ Ἀν. Δ)τος ἀπὸ 26 Ἰανουαρίου 1936». Ὁ κ. Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ νόμου 3752 τοῦ 1929 «περὶ κυρώσεως διὰ Διαταγμάτων Κανονισμῶν τοῦ προσωπικοῦ Νομ. Προσώπων Δημοσίου Δικαίου κλπ.» καὶ συμπληρώσεως ἐνίων διατάξεων αὐτοῦ». Ὁ κ. Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς Τ.Τ.Τ.), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ οἰκονομικὰ ἔτη 1944–45 (Βʹ Περίοδος) 1945 –46 καὶ 1946–47 πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Τ.Τ.Τ. καὶ ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδικὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου τοῦ οἰκονομικοῦ ἔτους 1947–48». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀναπροσαρμογῆς τῆς ἀξίας τοῦ ἀντικειμένου τῆς ἀγωγῆς καὶ τοῦ ἐπιβαλλομένου τέλους κατὰ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου ΓΠΟΗʹ τοῦ 1912 περὶ δικαστικῶν ἐνσήμων». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ νόμου ΣΙΒ)1852 καὶ τῶν περὶ προμηθειῶν διατάξεων τοῦ Δημοσίου». Ἡ ἐπὶ τῆς Ὑγιεινῆς Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου 552 ἔτους 1945». Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις πλειοψηφίας καὶ μειοψηφίας ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ρυθμίσεως ἀποκαταστάσεων ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν ἐξελθόντων τοῦ στρατεύματος διὰ πολιτικοὺς λόγους». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Βλιάμος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἁλυκῶν διατάξεων». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Ἔξαρχος, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων: 1) «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 14 παραγρ. 2 τοῦ Α.Ν. 2588)40 «περὶ ὀργανώσεως τῶν ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοιν. Προνοίας» καὶ Ἀντιλήψεως» καὶ 2) «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγρ. 1 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου 1118 καὶ καθορισμοῦ τρόπου προαγωγῆς Εἰσηγητῶν Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Μπάτζιος, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐκπτώσεως κληρούχων συμμετεχόντων εἰς τὸν κατὰ τοῦ Κράτους συμμοριοκὸν ἀγῶνα».

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δημάρχου Μολάων ζητοῦντος ἀποστολὴν στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως, ὁ κ. Ν. Καράμπελας ἔχει τὸν λόγον.

§8Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν θὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ πάλιν ἐν τῷ ἐγνωσμένῳ πατριωτισμῷ σας νὰ λάβετε μέτρα διὰ τὴν κατάστασιν ἐν Λακωνίᾳ. Σᾶς ἀναφέρω τὸ γεγονὸς ὅτι πρὸ 3ημέρου ἐνῷ ἑδρεύει διμοιρία στρατοῦ εἰς Μολάους, οἱ σλαυοκομμουνισταὶ ἐκτύπησαν τὸ ταχυδρομικὸν αὐτοκίνητον. Ἐφονεύθη εἷς χωροφύλαξ καὶ ἐτραυματίσθη ἄλλος. Ὁ ὁδηγὸς ἐτραυματίσθη εὐτυχῶς ἐλαφρῶς καὶ ἔτσι κατώρθωσε νὰ ὁδηγήσῃ τὸ αὐτοκίνητον εἰς τὸν προορισμόν του. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω νὰ τονίσω εἶναι ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ παύσῃ πλέον ὁ στρατὸς νὰ ἀποτελῇ στατικὴν δύναμιν, διότι ἂν οἱ σλαυοκομμουνισταὶ ἐγνώριζον ὅτι ὁ ἐν Μολάους λόχος θὰ ἐκινεῖτο καὶ θὰ τοὺς κατεδίωκε εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ διαπράττουν ἐγκλήματα εἰς τὰ πρόθυρα τῶν πόλεων καὶ κωμοπόλεων. Κάμω ἔκκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως, τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τοῦ ὁποίου γνωρίζομεν τὸν πατριωτισμὸν καὶ τοὺς ἀγῶνας ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους νὰ καταβληθῇ προσπάθεια, ὥστε καθισταμένου τοῦ στρατοῦ κινητοῦ καὶ ὄχι στατικοῦ νὰ δοθῇ ἕν τάγμα διὰ νὰ καταλυτερεύσῃ ἡ κατάστασις εἰς τὴν Λακωνίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ βάσιν τῆς Πελοποννήσου. Νὰ εἶσθε ὑπερβέβαιοι ὅτι ἂν ἐκκαθαρισθῇ ἡ Λακωνία ἀπὸ τοὺς κομμουνιστὰς σώζεται ὁλόκληρος ἡ Πελοπόννησος, ἄλλως ἂν δὲν ἐκκαθαρισθοῦν οἱ κομμουνισταὶ τῆς Λακωνίας εἶναι ἀδύνατον νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις τῆς Πελοποννήσου ἀντιθέτως θὰ χειροτερεύσῃ,

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γραφᾶκος ἔχει τὸν λόγον.

§10Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, σᾶς παρεκάλεσα προχθές, σᾶς παρακαλῶ καὶ σήμερον νὰ προσέξετε τὰ τάγματα ἐθνοφρουρᾶς, τὰ ὁποῖα ἐλλείψει στελεχῶν ἀδρανοῦν. Φροντίσατε νὰ σταλοῦν μόνιμα στελέχη οὕτως ὥστε νὰ γίνῃ ὅ,τι ἁρμόζει. Εἰς Λακωνίαν δὲν ὑπάρχουν μόνιμα στελέχη, ὑπάρχουν μόνον ἔφεδροι. Ἐκτιμῶμεν τὴν ἀξίαν των ἀλλ’ οἱ ἡγήτορες πρέπει νὰ εἶναι ἀξιωματικοὶ ἐκ τῶν μονίμων στελεχῶν. Παρακαλῶ νὰ ρυθμίσετε τὸ θέμα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§12Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ πάλιν ἐπαναλαμβάνω ὅσα εἶπον προχθὲς διὰ τὴν Λακωνίαν. Ἡ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ν’ ἀποκατασταθῇ ἡ τάξις, τὸ ταχύτερον. Τὰ τάγματα τῆς ἐθνοφρουρᾶς, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ καλύψουν ὁλόκληρον τὴν χώραν εἶναι ἐν τῷ γίγνεσθαι. Βεβαίως ὑπῆρξε μία μικρὰ καθυστέρησις ὅσον ἀφορᾷ τὴν χορήγησιν τῶν ἐφοδίων. Τοῦτο ἔγινεν ἀντιληπτὸν εἰς τοὺς μεγάλους συμμάχους καὶ σήμερον εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω ὅτι οἱ σύμμαχοι ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως ὅπως τὸ ταχύτερον μᾶς ἀποσταλοῦν τὰ ἐφόδια. Τοῦτο γενόμενον ὅλαι αἱ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος θὰ καλυφθοῦν καὶ θὰ ἔχουν ἀπὸ ἕνα τάγμα ἐθνοφρουρᾶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ στελέχη μέριμνα ἐλήφθη καὶ εἶμαι εἰς θέσιν νὰ σᾶς ἀνακοινώσω ὅτι ἀρκετὰ ἤδη εἶναι μόνιμοι ἀξιωματικοί, οἱ ὁποῖοι θὰ πλαισιώνουν ἕκαστον τάγμα. Ἐπίσης ὅτι ὅλαι αἱ Διοικήσεις θὰ ἀποτελοῦνται ἀπὸ μονίμους ἀξιωματικούς. Βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν τὴν αὐτὴν ἱκανότητα οἵαν τὰ τάγματα τὰ μεραρχιακά, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει μεγίστη καταβάλλεται προσπάθεια ὅπως ἀξιοποιηθοῦν κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον. Ἐπίσης βελτιώνεται καὶ ὁ ὁπλισμός των καθημερινῶς.

§13Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ἐλάβατε ἕνα τηλεγράφημα ἀπὸ τὸν δήμαρχον Ἰωαννίνων καὶ τὸν Μητροπολίτην ἐκ τοῦ ὁποίου καταφαίνεται ὅτι τὸ ἥμισυ τῆς Ἠπείρου περιῆλθεν ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τῶν συμμοριτῶν;

§14Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὅταν αἱ δυνάμεις αὐξηθοῦν θὰ αὐξηθοῦν καὶ αἱ δυνάμεις τῆς Ἠπείρου.

§15Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Οἱ συμμορῖται ἔχουν φθάσει μίαν ὥραν ἔξω ἀπὸ τὰ Ἰωάννινα.

§16Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δίδω τὴν πληροφορίαν εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον ὅτι οἱ ὑπεύθυνοι ἡγέται τοῦ Στρατοῦ οὐδεμίαν ἀνησυχίαν ἔχουν διὰ τὴν Ἤπειρον (χειροκροτήματα).

§17Ν. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ. Ἡ περιφέρεια Φιλιατῶν εὑρίσκεται εἰς χεῖρας τῶν συμμοριτῶν. Ἐὰν αὐτὸ τὸ θεωρεῖται ὅτι δὲν ἐμπνέει ἀνησυχίαν, πότε δὲν ἔχω τί ἄλλο νὰ σᾶς εἴπω.

§18Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ὑπομνήσω μίαν δήλωσίν σας 15 ἀκριβῶς ἡμέρας πρὶν κτυπηθῇ ἡ Κόνιτσα. Νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ μὲ προσέξετε. Δέκα πέντε ἡμέρας πρὶν κτυπηθῇ ἡ Κόνιτσα, ἔφθασεν ἐδῶ Ἐπιτροπὴ ἐξ Ἠπειρωτῶν, ἡ ὁποία ἐτόνισεν εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὅτι ἡ Ἤπειρος κινδυνεύει. Αἱ δηλώσεις σας εἰς ἀπάντησιν, ἦσαν ὅτι δὲν κινδυνεύει. Καὶ ἐντὸς 10 ἡμερῶν ἡ Κόνιτσα ἐδημιούργησε διεθνὲς γεγονὸς καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχον ἐκεῖ ἐπάνω ὡρισμένοι ἥρωες, οἱ ὁποῖοι ἔγραψαν τὸ Νέον Μεσολόγγιον, δὲν θὰ ἐσώζετο. Τώρα θὰ ἐπαναπαυθῶμεν εἰς τὰς νέας δηλώσεις σας; Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας τελευταίως ἔχομεν μᾶς ἀνησυχοῦν σοβαρῶς. Εἰς ἀπόστασιν 10 χιλιομέτρων ἔξω τῆς πόλεως συμμοριακὰ τμήματα ἔκαυσαν χωριὰ καὶ εἰς τὰ μετόπισθεν ἀκόμη τῶν Ἰωαννίνων ἀπήγαγον ὁμήρους. Σᾶς προειδοποιοῦμεν ὅτι ἡ Ἤπειρος εὑρίσκεται ἐν κινδύνῳ, πρέπει δὲ ν’ ἀντιληφθῆτε ὅτι ἐὰν πέσῃ ἡ Ἤπειρος, τότε θὰ πέσῃ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς. Τότε τὸν διάδρομον ἀπὸ Γράμμου μέχρι τοῦ Κορινθιακοῦ κόλπου θὰ δύνανται οἱ συμμορῖται νὰ τὸν διανύσουν ἐντὸς 24 ὡρῶν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ πόσην Ἑλλάδα θὰ ἔχετε τότε;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ἀναφορᾶς τοῦ Δημάρχου Σωχοῦ ζητοῦντος ἀποστολὴν στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως, ὁ κ. ΠΕΤΡΟΛΙΑΣ ἔχει τὸν λόγον.

§20Χ. ΠΕΤΡΟΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ Σωχὸς εἶναι μία κωμόπολις τῆς περιφερείας Λαγκαδᾶ ἀρκετὰ μεγάλη. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους σας, κ. βουλευταί, ὅτι τὴν περιφέρειαν Λαγκαδᾶ ὑπερήσπιζεν ἡ ἡρωϊκὴ χωροφυλακὴ, ἡ ὁποία εἶχεν ἀποδώσει ἀξιόλογα ἀποτελέσματα. Ἐπὶ ἕνα καὶ ἥμισυ ἔτος ἐμάχετο ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν, τοὺς ὁποίους εἶχε κατατροπώσει. Ἐκεῖ ἔδρασε ὁ ἡρωϊκὸς συνταγματάρχης τῆς χωροφυλακῆς Τσαταλὸς, ὁ ὁποῖος ἦτο ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος τῶν κομμουνιστῶν.

§21ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁλόκληρος ἡ χωροφυλακὴ μαζὶ κ. συνάδελφε, διατὶ ἐξαιρεῖτε τοὺς ἄλλους.

§22Χ. ΠΕΤΡΟΛΙΑΣ. Εἶναι ἡ ἀντίληψίς σας κ. συνάδελφε. Ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας Λαγκαδᾶ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ τὰς ἐθνικὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερεν ὁ ἥρως Τσαταλός. Ἐλήφθη, λοιπόν, ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν ὅπως εἰδικῶς εἰς τὴν περιφέρειαν Λαγκαδᾶ ἀντικατασταθῇ ἡ χωροφυλακὴ μὲ τὰ τάγματα τῆς ἐθνοφρουρᾶς. Πρὶν ἀποσταλῶσι τὰ τάγματα ἐθνοφρουρᾶς, ἐπιτρέψατέ μου νὰ μεταχειρισθῶ τὴν λέξιν, ἀβασανίστως ἢ ἀμελετήτως, διελύθησαν οἱ λόχοι τῆς χωροφυλακῆς, χωρὶς νὰ ἀντικατασταθῶσι ὑπὸ τῆς ἐθνοφρουρᾶς. Οἱ κομμουνισταὶ οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγκλωβισθῆ ὑπὸ τῆς χωροφυλακῆς εἰς τὰ Κερδύλλια ὄρη, τὰ ὁποῖα ἐπανειλημμένως ἴδατε εἰς τὰς ἐφημερίδας— διότι ἡμεῖς τὰ ἐγνωρίσαμεν ἐπειδὴ ἔχομεν ἰδίαν ἀντίληψιν τῶν μερῶν ἐκείνων — ἤρχισαν νὰ ἐκτείνωνται εἰς ὅλην τὴν περιφέρειαν Λαγκαδᾶ καὶ ἔφθασαν μέχρι τῶν προθύρων τῆς Θεσσαλονίκης εἰς τὰς παρυφὰς τῆς πόλεως, 5 χιλιόμετρα ἔξωθι τοῦ Λαγκαδᾶ. Ὁλόκληρος ἡ περιφέρεια ἔχει τελείως τρομοκρατηθῇ. Ἐὰν ἐγίνετο ἀμέσως ἀποστολὴ τῶν ταγμάτων ἐθνοφρουρᾶς, ἀναμφισβητήτως δὲν θὰ ὑπῆρχε κανεὶς φόβος καὶ καμμία ἀταξία εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτήν. Ἐλπίζω ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ σπεύσῃ νὰ ἀποστείλῃ τὰ τάγματα τῆς ἐθνοφρουρᾶς, ὥστε νὰ ἐμπεδωθῇ ἡ δημοσία ἀσφάλεια καὶ ἡ τάξις, τὴν ὁποίαν εἶχεν ἐμπεδώσει ἡ χωροφυλακή. Καὶ ἐὰν ὁ Στρατὸς φανῇ ἀντάξιος τῆς χωροφυλακῆς καὶ ὁ λαὸς θὰ μείνῃ εὐχαριστημένος καὶ οἱ ἀντάρται πάλιν θὰ ἀποσυρθοῦν εἰς τὰ Κερδύλλια ὄρη ὅπου θὰ εἶναι ὁ τάφος των.

§23Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶμαι ἀναγκασμένος νὰ ἀναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν τηλεγράφημα τοῦ Διοικητοῦ τοῦ Σώματος Στρατοῦ, ὅτι ἐπιχειρήσεις γενόμεναι εἰς τὰ Κερδύλλια ἔσχον τοιαῦτα ἀποτελέσματα, ὥστε οἱ συμμορίται ἀπεχώρησαν πέραν τῶν συνόρων (χειροκροτήματα). Ἔσχον δὲ τοιαύτας ἀπωλείας ὥστε ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας δὲν θὰ ἐνοχληθοῦν αἱ περιφέρειαι αὐταί. Καλὸν θὰ εἶναι, λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μὴν ἀναφέρεται ὅτι εἰς τὰ πρόθυρα τῆς Θεσσαλονίκης ὑπάρχουν συμμορίται.

§24Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. πρόεδρον νὰ γίνῃ σύστασις εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ καταθέσῃ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἐζήτησα δι’ αἰτήσεώς μου, δηλαδὴ μίαν κατάστασιν τῶν καθηγητῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦν εἰς τὰ Γυμνάσια Ἀθηνῶν.

§25ΑΛ. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ εἰς ἐμὲ εἶχεν ὑποσχεθῆ τὴν κατάστασιν αὐτὴν πρὸ τριμήνου.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς καθωρισμένης ὥρας συζητήσεως Ἀναφορῶν καὶ ἐρωτήσεων εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ψήφισις συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως Τ.Τ.Τ. διατάξεων»

§27ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν, δεκτόν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς τὸ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ ἐπαγγελματικῆς ἐκπαιδεύσεως Τ.Τ.Τ. διατάξεων». αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν.Δ. 271)47 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς Ν. Δοκίμους».

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν.Δ. 271)47 περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 3288)44 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς Ν. Δοκίμους». αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσθήκης τοῦ καλωδιακοῦ πλοίου «Θαλῆς ὁ Μιλήσιος» εἰς τὸν τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν τῆς Ὑπηρεσίας τῶν Τ.Τ.Τ. πρὸς συντήρησιν καὶ ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ὑποβρυχίων Τ.Τ. καλωδίων».

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης τοῦ καλωδιακοῦ πλοίου «Θαλῆς ὁ Μιλήσιος» εἰς τὸν τεχνικὸν ἐξοπλισμὸν τῆς ὑπηρεσίας Τ.Τ.Τ. πρὸς συντήρησιν καὶ ἐπέκτασιν τοῦ δικτύου ὑποβρυχίων Τ. Τ. Καλωδίων». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ ἐκτυπώσεως κληρούχων συμμετεχόντων εἰς τὸν κατὰ τοῦ Κράτους συμμοριακὸν ἀγῶνα». Ἐπειδὴ ἀπουσιάζουν οἱ κ. Εἰσηγηταὶ τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας.

§33Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, κύριοι βουλευταί, ἐπιδιώκεται ἡ στέρησις τῶν κλήρων τῶν ἀποκατασταθέντων ἐκείνων γεωργῶν, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον συμμετέχουν εἰς τὸ συμμοριακὸν κίνημα, ἀλλὰ καὶ δροῦν ἀντεθνικῶς καὶ ἐνίσχυσαν καὶ ἐνισχύουν ὁπωσδήποτε αὐτό. Τοιοῦτοι, κύριοι, ὑπῆρξαν δυστυχῶς πολλοί. Πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἔχουν μετάσχει τῶν συμμοριακῶν ὁμάδων, ἄλλοι ἐξ αὐτῶν χρησιμοποιοῦνται ὡς πληροφοριοδόται, ὡς στρατολόγοι, ὡς καθοδηγηταί, ἄλλοι ἐξ αὐτῶν ἔχουν φύγει καὶ ἔχουν μεταβῆ εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ εἰς τὴν Σερβίαν, τινὲς δὲ ἐξ αὐτῶν τὸ περίεργον εἶναι τοῦτο —ὅτι καὶ μετέχουν τοῦ τακτικοῦ Βουλγαρικοῦ ἢ Γιουγκοσλαϊκοῦ στρατοῦ. Ὑπάρχει δὲ καὶ ἕνας, ὡς ἐπληροφορήθην, ἢ δύο οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ βουλευταὶ τῆς Βουλγαρικῆς Βουλῆς καὶ αὐτοὶ εἶναι κληροῦχοι καὶ διαθέτουν δι’ ἐκμισθώσεως τοὺς κλήρους των εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἰδίως εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Κεντρικῆς Μακεδονίας. Ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου εἰσηγοῦμαι διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ τὴν στέρησιν, τὴν ἀφαίρεσιν τῶν κλήρων αὐτῶν. Ἐπειδὴ ἀπουσιάζουν οἱ κύριοι εἰσηγηταὶ καὶ ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἐθεώρησε ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἴσως καλύπτεται ἐν τῷ συνόλῳ ἀπὸ τὸ ψηφισθὲν πρὸ ἡμερῶν ψήφισμα περὶ δημεύσεως τῶν περιουσιακῶν στοιχείων τῶν μετεχόντων εἰς τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα, φρονῶ ὅτι ἡ ἀντίληψις αὐτὴ τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς δὲν ὑπῆρξεν ὀρθή. Διότι τὸ ψήφισμα περὶ οὗ ὁ λόγος, τὸ ἐγκριθέν, λέγει: «Διαρκούσης τῆς παρούσης ἀνταρσίας....... (ἀναγ.) .........................................» Τὸ ψήφισμα τὸ ὑπ’ ἐμοῦ εἰσαγόμενον ἔχει καὶ ποσοτικὴν καὶ χρονικὴν ἔκτασιν εὐρυτέραν διότι διὰ τοῦ ἰδικοῦ μου ψηφίσματος δὲν στεροῦνται τῆς περιουσίας μόνον οἱ μετέχοντες τῶν συμμοριακῶν ὁμάδων, ὅπως λέγει τὸ ψήφισμα, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐνήργησαν ἢ ἐνεργοῦν, ἐνίσχυσαν ἢ ἐνισχύουν τὰς συμμορίας ἔστω καὶ ἂν δὲν μετέχουν αὐτοπροσώπως ὁμάδων, καθὼς καὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δροῦν ἀντεθνικῶς κατὰ διάφορον τρόπον. Ἑπομένως εἶναι περιεχομένου πολὺ εὐρυτέρου καὶ δὲν καλύπτεται ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ ψηφισθέντος ψηφίσματος. Πλὴν τούτου, τὸ ψήφισμα τὸ ἤδη ἐν ἰσχύϊ ὁμιλεῖ περὶ προσώπων τὰ ὁποῖα μετέχουν εἰς δρῶσαν ὁμάδα. Ἑπομένως ἐὰν τὶς δὲν εἶναι μέλος εἰς δρῶσαν ὁμάδα δὲν ἠμπορεῖ νὰ στερηθῇ τῆς περιουσίας του. Ἑπομένως τινὲς περιπτώσεις διαφέρουν ἀπολύτως, πῶς θὰ θεωρήσωμεν ὅτι περιλαμβάνονται αἱ περιπτώσεις αὐταὶ ὅλαι εἰς τὸ ψήφισμα τὸ γενόμενον δεκτόν; Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι ὁ πατὴρ δὲν μετέχῃ τῆς αὐτοπροσώπως συμμορίας, δὲν μετέχει τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος, ἀσκεῖ τὰ δικαιώματά του ἐπὶ τοῦ κλήρου, μετέχουν ὅμως διὰ τῶν υἱῶν του, δὲν στερεῖται τοῦ κλήρου ὁ πατὴρ καὶ ἑπομένως τὰ μὲν παιδιά του θὰ πολεμοῦν τὴν Ἑλλάδα, ὁ δὲ πατήρ, θὰ νέμεται τὸν κλῆρον καὶ θὰ ἐνισχύῃ τὸν συμμοριτισμὸν καὶ οἰκονομικῶς τὸν ἀντεθνικὸν ἀγῶνα.

§34ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος θὰ τὸ βεβαιώσῃ;

§35Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Μά, κύριε συνάδελφε, εἶστε δικηγόρος. Δὲν ἔχει καμμίαν θέσιν τὸ ζήτημα τῆς ἀποδείξεως. Θὰ τὸ βεβαιώσῃ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ ἐβεβαίωνε καὶ διὰ τὸν υἱόν, ἐὰν ἦτο ὁ δικαιοῦχος τοῦ κλήρου.

§36Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Οἱ κλῆροι εἶναι οἰκογενειακοί.

§37Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἀνήκουν εἰς ἐκείνους εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθησαν. Οἰκογενειακοὶ εἶναι οἱ κλῆροι μέχρις ὅτου ἐνηλικιωθοῦν τὰ παιδιά. Ἐὰν μετάσχουν τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος ἡ γυναῖκα καὶ τὰ παιδιὰ καὶ ὁ πατέρας κάθεται καὶ φυλάττει τὸν κλῆρον, δὲν τοῦ στερεῖται ὁ κλῆρος. Πλεῖσται ὅσαι περιπτώσεις ὑπάρχουν, αἱ ὁποῖαι δὲν περιλαμβάνονται εἰς τὸ ψήφισμα. Ἐπὶ πλέον ὁ ἀντεθνικῶς δρῶν ἀλλὰ μὴ μετέχων τῆς συμμοριακῆς ὁμάδος, δηλαδὴ ἐὰν ἕνας συλληφθῇ ὅτι μεταφέρει ὅπλα, μεταφέρει ἐπιστολὰς ἀπὸ ἕνα μέρος εἰς ἄλλο ἢ ἔχει ἕνα ἄλλον τρόπον δράσεως, συλλέγει συμμορίτας καὶ τοὺς στέλλει εἰς τὰ βουνά, αὐτὸς κατὰ τὸ ἰσχῦον ψήφισμα δὲν στερεῖται τῆς περιουσίας του.

§38ΑΛ. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πῶς δὲν στερεῖται, κύριε ὑπουργέ; Ὁ καταδικασθεὶς διὰ συνεργίαν στερεῖται κατὰ τὸ ἄλλο ψήφισμα.

§39Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Καὶ μάλιστα ἀφ’ ἧς στιγμῆς προτείνει ἡ Ἐπιτροπή.

§40ΑΛ. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὸ κατατεθὲν ἢ τὸ ψηφισθὲν ψήφισμα;

§41Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ ψηφισθέν.

§42ΑΛ. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ ψηφισθὲν περιλαμβάνει τοὺς καταδικασθέντας.

§43Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Μόνον ἀφ’ οὗ καταδικασθῇ, δὲν πραγματοποιεῖται ὅμως ὁ σκοπὸς τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ τὴν δήμευσιν τῆς περιουσίας. Διότι θὰ γίνῃ καὶ συζήτησις περὶ ποίας περιουσίας πρόκειται. Διότι ἐδῶ γίνεται καὶ μία παρεξήγησις, γίνεται σύγχυσις μεταξὺ τῆς δημεύσεως τῆς περιουσίας τοῦ μετέχοντος εἰς τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα καὶ ἡ ὁποία περιουσία εἶναι ἰδική του, τὴν ὁποίαν περιουσίαν ἀπέκτησε διὰ τοῦ ἱδρῶτος καὶ τῆς ἐργασίας του καὶ τοῦ κλήρου, ὁ ὁποῖος κλῆρος δὲν εἶναι παρὰ ἕνα δῶρον, πραγματικῶς τοῦ Κράτους. Πρόκειται περὶ δώρου τὸ ὁποῖον τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ἔκαμε εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους. Δηλαδὴ τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικόν, μὲ ὅλη του τὴν φτώχεια, δανεισθέν, ἐπιβαρυνθὲν μὲ τεράστια χρέη, κατώρθωσε νὰ ἀποξηράνῃ γαίας πλουσιωτάτας καὶ εὐφόρους, τὰς γαίας αὐτὰς τὰς ὁποίας ἔδωσε εἰς τοὺς κυρίους αὐτούς, καὶ τοὺς ἔκτισε καὶ σπίτια, ἵνα τοὺς ἐξοπλίσῃ γεωργικῶς. Καὶ αὐτοὶ κατὰ τοῦ Κράτους αὐτοῦ τοῦ Ἑλληνικοῦ ἔστρεψαν καὶ στρέφουν τὰ ὅπλα. Αὐτὴν λοιπὸν τὴν περιουσίαν θεωροῦμεν ὅτι πρέπει ν’ ἀφαιροῦμεν καὶ δημεύομεν; Εἶναι περιουσία ἰδική των αὐτὴ ἢ εἶναι περιουσία δωρηθεῖσα. Ἢ εἶναι περιουσία, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος τοὺς ἐδώρησεν, διότι αὐτοὶ δι’ αὐτήν, δὲν ἐπλήρωσαν οὔτε δεκάρα, ἐνῷ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐπλήρωσεν ἑκατομμύρια χρυσᾶ λεπτὰ καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ πληρώνῃ, διὰ τὴν δημιουργίαν αὐτῶν τῶν γαιῶν, τὰς ὁποίας αὐτοὶ τώρα νέμονται διὰ διαφόρων τρόπων. Λοιπόν, εἶναι δήμευσις αὐτὴ καὶ εἶναι ὀρθὸν νὰ τὴν ἀποκαλοῦμεν δήμευσιν καὶ νὰ τὴν παραπέμπωμεν εἰς τὰ περὶ δημεύσεως, ἢ εἶναι πρᾶξις ἀνακλήσεως μιᾶς δωρεᾶς λόγῳ ἀχαριστίας; Καὶ ἐάν, κύριοι, ὁ πατέρας ἢ ἡ μητέρα δικαιοῦνται ἀνακλήσεως δωρεᾶς γενομένης εἰς τὰ παιδιά τους, διότι ἁπλῶς τοὺς ἐξύβρισαν ἢ ἁπλῶς ἤγειραν χεῖρα ἐναντίον των ἢ ἔκαναν κἄτι τί ἄλλο, τὸ ὁποῖον εἶναι πολὺ κατώτερον τῆς προδοσίας, τὴν ὁποίαν κάνουν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, δὲν δικαιοῦται τὸ δυστυχισμένον αὐτὸ Κράτος, δὲν δικαιοῦται νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν δωρεάν του ἀπὸ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι διαπράττουν πράξεις ἐσχάτης προδοσίας ἐναντίον αὐτοῦ; (Χειροκροτήματα).

§44Κ. ΜΠΕΛΛΑΣ. Συμφωνοῦμεν, ἀλλὰ οἱ κλῆροι νὰ μὴ δοθοῦν ἀμέσως εἰς ἄλλα πρόσωπα, νὰ τεθοῦν ὑπὸ μεσεγγύησιν τοῦ Κράτους.

§45Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν ἀρνεῖται κανεὶς νὰ ἀφαιρεθῇ ἡ περιουσία ἀπὸ αὐτούς, ἀλλὰ νὰ ἀφαιρεθῇ κανονικῶς καὶ οὐχὶ αὐθαιρέτως.

§46Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐδῶ φθεγγόμεθα ἀπὸ καθέδρας, διὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν νομίζω, κύριοι, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον πρέπει νὰ συζητοῦνται. Τοιαῦτα ζητήματα πρέπει νὰ γίνουν ἀντικείμενον ἐμπεριστατωμένης μελέτης, διότι, κύριοι, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἔχω ἐδῶ ἕναν κατάλογον, διὰ ἕνα χωριό, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται τώρα ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀκούσατε εἰς τίνας ἐδώσαμεν καὶ δίδομεν γαίας καὶ εἴπατε ἐὰν εἷς ἐξ αὐτῶν εἶναι Ἕλλην. Τὸ χωρίον αὐτὸ εἶναι οἱ Καρυδιὲς τῆς ἐπαρχίας Ἐδέσσης. «Γκάλλας Ἰωάννης..................... ........... (ἀναγινώσκει).................». Αὐτὸ εἶναι. Εἰς τὸ —ωφ— ἀντὶ Ἰω—φ—μπῆκε τὸ σῖγμα, κ.ο.κ. Αὐτὰ εἶναι τῶν Ἑλλήνων αὐτῶν τὰ ὀνόματα, τοὺς ὁποίους ἐπροικοδοτήσαμεν μὲ γαίας καὶ οἱ περισσότεροι ἀπὸ αὐτοὺς σήμερον, εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὴν μὲν ἡμέραν παρουσιάζονται ὡς φιλήσυχοι γεωργοί, τὴν δὲ νύκτα παίρνουν τὰ ὅπλα καὶ κάνουν τὰς ἐπιθέσεις, εἶναι οἱ ὑποδεχθέντες τοὺς Βολυγάρους.

§47Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Φοβοῦμαι, ὅτι δημιουργεῖται τώρα παρεξήγησις ἡ ὁποία πρέπει νὰ διαλυθῇ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία, ὅτι τὸ σύνολον καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἔθνους, ἀποδέχεται τὴν ἀρχήν, ὅτι ὅσοι ἐγείρουν ὅπλα ἐναντίον τῆς Πατρίδος, θὰ ὑποστοῦν πᾶσαν ποινήν. Πᾶσαν ποινήν. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ εἶναι ματαία ἡ πάλη. Πέραν αὐτοῦ τοῦ θέματος ἀρχίζει ἡ συζήτησις. Ποῖαι θὰ εἶναι αἱ ἐγγυήσεις τῶν δικαίων ποινῶν. Ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ θὰ ἀκούσωμεν μὲ προσοχὴν τὰς ἀπόψεις σας.

§48Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Οὕτως ὥστε ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§49Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις; Θὰ ἦτο μία βαρεία παρεξήγησις.

§50Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ ἔχω ἀντίρρησιν ἐπὶ τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖον χαρακτηρίζετε ὡς μὴ Ἕλληνας, ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τυχὸν ἔχουν ξενικὰ ὀνόματα. Αὐτὸ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ θέσωμεν ὡς ἀρχήν, διότι παρεδέχθημεν ὅτι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον ἐθνικὴν συνείδησιν μετηνάστευσαν ἑκουσίως εἰς τὴν Βουλγαρίαν. Ἐὰν θελήσωμεν μόνοι μας νὰ δημιουργήσωμεν μεταναστευτικὰ ζητήματα, δὲν νομίζω ὅτι αὐτό, θὰ εἶναι συμφέρον.

§51Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὅπως θέτετε τὸ ζήτημα συμφωνῶ. Δὲν εἶναι ἰδική μου πρόθεσις νὰ θέσω τοιοῦτον ζήτημα. Ἀλλὰ ἀνέφερον τὰ ὀνόματα αὐτά, διότι ὅλοι αὐτοὶ μπορεῖ νὰ εἶναι ὅπως τοὺς εἴπατε. Ἀλλὰ μεταξὺ αὐτῶν πρέπει νὰ καταβληθῇ προσοχὴ νὰ μὴν παρεισδύσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐγκατεστημένοι ἐδῶ, ἐπίτηδες, διὰ νὰ μᾶς δημιουργοῦν αὐτὰ τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα μᾶς δημιουργοῦν. Διότι, κύριε Πρόεδρε, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν μίαν ἀλήθειαν, ὅτι ἡ δυστυχισμένη αὐτὴ χώρα, ἡ ὁποία κατὰ τὴν τρισχιλιετῆ αὐτῆς ἱστορίαν ἐδέχθη εἰς τοὺς κόλπους της, πάσης ἐθνότητος καὶ πάσης φυλῆς ἀνθρώπους, ἐντὸς τῶν ἐθνικῶν αὐτῆς ὁρίων καὶ τοὺς περιέθαλψεν μὲ πᾶσαν στοργὴν καὶ μὲ πᾶσαν συμπάθειαν, τοὺς εἶδεν εἰς τὰς κρισίμους στιγμάς, κατὰ τὸ πλεῖστον αὐτοὺς νὰ στρέφουν τὰ ὅπλα ἐναντίον αὐτῆς. Διότι, κύριοι, δὲν πρέπει νὰ λησμονοῦμεν τί ἐγένετο εἰς τὴν Θράκην, ὅταν εἰσῆλθον οἱ Βούλγαροι. Ποῖοι ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τοὺς ὑπεδέχθησαν; Ποῖοι ἦσαν ἐκεῖνοι...... Δὲν θέλω νὰ τοὺς πῶ. Ποῖοι ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἡγήθησαν τοῦ κινήματος τοῦ συμμοριακοῦ τῶν Ἀθηνῶν, καὶ εἰς τὰς οἰκίας τῶν ὁποίων εἶχον τὴν ἕδραν των, τὰ συμμοριακὰ συγκροτήματα. Ἀλλὰ ὁ Ἕλλην μὲ τὴν μορφήν, τὴν ἠθικὴν μορφὴν τῆς ψυχῆς του, πάντοτε ὅλους αὐτοὺς τοὺς ξένους ἐφρόντισε νὰ τοὺς περιποιηθῇ. Καὶ δὲν λέγω ὅτι πρέπει νὰ μεταβάλλῃ χαρακτῆρα σήμερον, οὔτε δύναται, πρέπει ὅμως νὰ προσέχῃ εἰς τὸ μέλλον, διότι ἀρκετὰ ἔχομεν πάθει καὶ ὑφιστάμεθα αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς τόσον φιλανθρώπου πολιτικῆς, τὴν ὁποίαν ἠσκήσαμεν καὶ ἀσκοῦμεν, πρέπει νὰ γίνωμεν ρεαλιστικώτεροι. Λοιπὸν τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὸ οὐσιαστικὸν μέρος. Πρῶτον, εἰς τὸ ἄρθρον 1, τὸ ἀφορῶν τὰς 2 περιπτώσεις, ὅπως πολὺ ὀρθῶς ἐξήγησεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Πρόεδρος, βεβαίως, τὰ πράγματα πρέπει νὰ τεθοῦν εἰς τὸν αὐτὸν κύκλον τῶν περιπτώσεων. Ἀλλ’ ἐρχόμεθα εἰς τὴν διαδικασίαν. Ἡ διαδικασία τοῦ ἄλλου ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ἄλλας περιουσίας καὶ ὄχι ἀνάκλησιν λόγῳ ἀχαριστίας, ὁρίζει μίαν διαδικασίαν, ἡ ὁποία, κύριοι, κατὰ τοὺς ὑπολογισμούς, τοὺς ὁποίους ἔχομεν κάμει ἐπὶ τοῦ νόμου, θὰ ἔφθανεν εἰς τοὺς 3 μῆνας. Διότι ἔχομεν 10 ἡμέρας τῆς Ἐπιτροπῆς, 5 ἡμέρας νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον, ἄλλας 10 ἡμέρας τοὐλάχιστον διὰ νὰ βγῇ ἡ ἀπόφασις τοῦ Πρωτοδικείου γίνονται 25 ἡμέρες καὶ κατ’ ἀνάγκην δὲν θὰ ἔχουν αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι μεταξύ των Ἐπιτροπάς. Ὥστε Ἐπιτροπὴ ἔξω τῆς Θεσσαλονίκης, Ἐπιτροπὴ ἐντὸς τῆς Θεσσαλονίκης διότι 2 εἶναι αἱ Ἐπιτροπαί. Ὅλα αὐτὰ δὲν μποροῦν νὰ γίνωνται χωρὶς χρονικὰ ὅρια, θὰ θέλουν ἀπὸ 4–5 ἡμέρας καὶ γίνονται 35–40 ἡμέραι καὶ κατόπιν ἔχομεν ἕνα μῆνα ποὺ ἔχουν δικαίωμα προσφυγῆς, 15 ἡμέρας κατόπιν, διὰ νὰ κοινοποιηθῇ ἡ ἀναψηλάφισις καὶ νὰ διεξαχθῇ συζήτησις, 30 καὶ 10 γίνονται 40 καὶ 5, 45. Μετὰ τὴν ἐκδίκασιν διὰ τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως 60 καὶ 40 γίνονται 100 δηλ. 3 μῆνες. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι διαδικασία σπουδῆς, διαδικασία ἡ ὁποία νὰ συμβάλλῃ εἰς τὴν τακτοποίησιν μιᾶς τοιαύτης περιπτώσεως. Ὅπου ὑπάρχει τοιαύτη περίπτωσις ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἐπῆρε κλῆρον καὶ τὸν κλῆρον αὐτὸν τὸν νέμεται ἐνῷ βάλει κατὰ τῆς Πατρίδος, δὲν νομίζω ὅτι μία διαδικασία τοιαύτη πρέπει νὰ εὐνοῇ. Δι’ αὐτὸ ἀφήνω τὴν ἰδίαν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία εἶναι Ἐπιτροπὴ τοῦ Ἀγροτικοῦ Νόμου, καὶ ἡ ὁποία κρίνει καὶ τὰς περιπτώσεις τὰς ὁμαλάς. Διατί ἡ Ἐπιτροπὴ αὐτὴ εἰς ὁμαλὰς περιστάσεις δύναται νὰ ἀφαιρῇ τοὺς κλήρους καὶ τοὺς κρίνει μὲ δικαιοσύνην, καὶ δὲν θὰ εἶναι ἱκανὴ νὰ κρίνῃ καὶ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐνέχονται εἰς τοιαύτας ἐγκληματικὰς πράξεις;

§52Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ἐκ τῶν μελῶν τὰ ὁποῖα ἐμειοψήφισαν εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐγεννήθη ὁ σπουδαῖος δισταγμὸς εἰς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι τὸ ἴδιον πρόσωπον εἶναι κληροῦχος, ἀλλὰ εἶναι καὶ ἰδιοκτήτης περιουσίας, διὰ μὲν τὴν μίαν ἰδιότητα τοῦ κληρούχου ὑπάγεται εἰς τὴν διαδικασίαν τὴν ἰδικήν σας, διὰ δὲ τὴν ἄλλην ἰδιότητα τοῦ ἰδιοκτήτου ὑπάγεται βάσει τῆς διατάξεως τοῦ ἄλλου ψηφίσματος εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Ἔρχεσθε σεῖς καὶ βγάζετε μίαν ἀπόφασιν καὶ τὸν χαρακτηρίζετε ὡς ὑποστηρίζοντα τοὺς συμμορίτας καὶ τοῦ ἀφαιρεῖτε τὸν κλῆρον, ἔρχεται καὶ ἡ δικαστικὴ ἀπόφασις καὶ λέγει, ὅτι αὐτὸς εἶναι νομιμόφρων πολίτης καὶ δὲν τοῦ ἀφαιρεῖ τὴν περιουσίαν, τί θὰ γίνῃ μὲ αὐτὴν τὴν σύγκρουσιν τῶν ἀποφάσεων; Εἶναι ἕνα δίλημμα, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρέθη ἡ Ἐπιτροπή. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι κατ’ ἀρχὴν εἶμαι σύμφωνος μὲ τὰς ἀπόψεις τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ ὁ δισταγμὸς αὐτὸς εἶναι ἀρκετὰ βάσιμος.

§53Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Προκειμένου περὶ κληρούχων δὲν γεννᾶται ζήτημα ἄλλης περιουσίας.

§54Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἔχουν πρόβατα, γίδια κλπ.

§55Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἀφαιρέσεως τοῦ κλήρου, διότι ἠμπορεῖ νὰ μὴν εἶναι ἄξιος δημεύσεως τῆς περιουσίας του.

§56Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἴδιος δικαιολογητικὸς λόγος εἶναι.

§57Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Αὐτὸς ἐὰν μετάσχῃ τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος τότε θὰ κριθῇ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκείνην, ἐὰν εἴπουν ὅτι δὲν μετέσχε τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος, τότε δὲν θὰ ὑποστῇ καμμίαν ζημίαν. Ἐὰν ὅμως ἐνισχύῃ τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα καὶ κάμει ἄλλας πράξεις, τότε θὰ χάσῃ τὸν κλῆρον.

§58Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ὑπάγεται εἰς τὸ ἄλλο ψήφισμα.

§59Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. Γεωργ.). Εἰς τὸ ὁποῖον ψήφισμα ὑπάγεται ἡ ἐνεργὸς συμμετοχὴ μόνον.

§60Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὸ διωρθώσαμεν τὸ ψήφισμα κατόπιν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Κουλουμβάκη, καὶ ἔγινε δι’ οἱανδήποτε συμμετοχήν.

§61Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Τὸ ψήφισμα ὅπως ἐψηφίσθη ἔχει εὐρυτέραν ἔννοιαν, αὐτὸ δὲν ἐμπῆκεν εἰς τὸ ψήφισμα καὶ εἶναι νομοθέτημα προκληθὲν ὑπὸ τοῦ Ἐπιτελείου τοῦ Στρατοῦ, διότι ἐθεωρήθη ὅτι ἡ διαδικασία τοῦ ψηφίσματος δὲν θὰ ἦτο τόσον ταχεῖα, ὅσον παρίστατο ἡ ἀνάγκη τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ κλήρου. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα δὲν ἠξεύρω τίποτα. Ἐγὼ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ἀπὸ τὸ ἔγγραφον τὸ ἀφορῶν αὐτό, ἐσταχυολόγησα τὸ ἄλλο ψήφισμα. Δὲν περιελήφθη ἡ περίπτωσις τοῦ συναδέλφου εἰς τὸ ψήφισμα, διότι ἐθεωρήθη ὅτι εἶναι ἐπείγουσα ἀνάγκη νὰ γίνῃ τὸ ταχύτερον.

§62Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν γνώμην καὶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἤσκησε σημαντικὴν ἐπίδρασιν, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ταχύτητος τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ κλήρου, ἡ διάταξις τοῦ ἄλλου ψηφίσματος, κατὰ τὴν ὁποίαν εὐθὺς μετὰ τὴν γνωμάτευσιν τῆς πρώτης Ἐπιτροπῆς, τὴν ὁποίαν προβλέπει τὸ ψήφισμα ἐκεῖνο καὶ ἡ ὁποία εἶναι περίπου ἡ αὐτή, ἀφαιρεῖται τὸ κτῆμα καὶ θὰ τίθεται ὑπὸ μεσεγγύησιν.

§63Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ τίθεται ὑπὸ μεσεγγύησιν, σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐκ μέρους τοῦ ἰδίου διωρισμένος ἕνας μεσεγγυοῦχος. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἕνας μεσεγγυοῦχος δὲν ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ ἄλλος.

§64Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι ἔτσι, διὰ τὸν πρῶτον μῆνα ποὺ θὰ βγῇ ἡ ἀπόφασις.

§65Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ τίθεται ὑπὸ μεσεγγύησιν σημαίνει ὅτι τὸ εἰσόδημα θὰ τίθεται ὑπὸ μεσεγγύησιν.

§66Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὄχι, θὰ τὸ διαχειρίζεται ὁ Ἔφορος τὸ κτῆμα.

§67Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μὴν ἠμπορεῖτε νὰ τὸ διαθέσητε ὁριστικῶς εἰς ἄλλον. Τὴν διάθεσιν τὴν ὁριστικὴν νὰ τὴν ἀφαιρέσητε.

§68Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἀγαπητὲ κύριε συνάδελφε, κατέχεσαι ἀπὸ τὴν ἰδέαν μήπως τυχὸν ἀδικηθῇ ἕνας ἀπὸ αὐτούς, καὶ παραβλέπετε ὅλα τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα ὑφίσταται ὁλόκληρος ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου ἀπ’ αὐτούς, ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ. Καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ ψάλλομεν ἐδῶ ὅταν συζητοῦμεν κοπτώμενοι διὰ τὴν ἀσφάλειαν, τὴν ἄλλην ἡμέραν, ὅταν ἐρχόμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰ πράγματα δι’ ἔργων συζητοῦμεν ἀλλὰ δὲν λαμβάνομεν ἀποφάσεις.

§69Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐνδιαφέρεται ἐὰν ἀφαιρεθῇ, ἀλλὰ ἐνδιαφέρεται ποῦ θὰ δοθῇ.

§70Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἡ διάθεσις δὲν γίνεται οὔτε ἀπὸ τὸν Γενικὸν Διοικητήν, οὔτε ἀπὸ τὸν ὑπουργόν, ἡ διάθεσις γίνεται ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Ἀγροτικοῦ νόμου, εἰς ὁποίαν μετέχουν ὅλα τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐξασφαλίζουν τὴν ἐγγύησιν τῆς καλῆς διαθέσεως τοῦ κλήρου. Αὐταὶ εἶναι, κύριοι, αἱ παρατηρήσεις τὰς ὁποίας εἶχον νὰ κάμω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Εἰς τὴν Βουλὴν ἐναπόκειται νὰ ἀποφασίσῃ ἐκτιμῶσα τὰς συνθήκας αὐτάς, τὰς ὁποίας ἀνέπτυξα, καὶ σταθμίζουσα τὰς συνθήκας ἐκείνας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκονται ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐστερήθησαν τοῦ οἴκου των, καὶ ἤδη ἔχουν συσσωρευθῆ περὶ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ εἰς τὰς ἄλλας μεγάλας πόλεις, καὶ βλέπουν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν οἱ αἴτιοι νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν περιουσίαν των καὶ νὰ θρηνοῦν μέλη τῶν οἰκογενειῶν των, νὰ ἔχουν ἀνενόχλητοι τὴν στέγην τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ καλλιεργοῦν τὰ κτήματα τὰ ὁποῖα ἐδώρησεν εἰς αὐτοὺς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος. (Χειροκροτήματα). Ἔτσι τὸ ἀντιλαμβάνομαι ἐγὼ τὸ ζήτημα καὶ αὐτὴν εὑρίσκω δικαίαν τοποθέτησιν.

§71Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω ριζικῶς......

§72Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἤμην ἐγγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω, θὰ ἐζήτουν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι λαμβάνουν τὸν λόγον οἱ Ἀρχηγοὶ καὶ ὄχι οἱ πληρεξούσιοι αὐτῶν.

§73Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, λυποῦμαι ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω ριζικῶς μὲ τὸν Ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργόν, ὄχι βεβαίως εἰς τὴν οὐσίαν τοῦ ζητήματος, ἀλλὰ εἰς τὸν τρόπον, μὲ τὸν ὁποῖον παρουσίασε τοιοῦτον νομοθέτημα ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὁ κλῆρος ἀποτελεῖ καὶ αὐτὸς περιουσιακὸν στοιχεῖον καί, ὡς τοιοῦτον, ὑπόκειται εἰς δήμευσιν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὑπῆρξεν ὁμόφωνος ἡ γνώμη τῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς. Τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον γεννᾶται εἶναι τοῦτο: Ἐὰν δύναται τὸ ἴδιον Σῶμα νὰ ψηφίζῃ ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, νόμους θίγοντας τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον καὶ ἔχοντας διάφορον περιεχόμενον. Διότι, κύριοι, ὅταν τὸ προηγούμενον ψήφισμα ἔλεγεν ὅτι ὑπόκειται εἰς δήμευσιν ἡ ἀκίνητος καὶ ἡ κινητὴ περιουσία ὡρισμένων προσώπων, εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι μεταξὺ τῆς ἀκινήτου καὶ κινητῆς περιουσίας περιλαμβάνεται καὶ ὁ κλῆρος, διότι ὁ κλῆρος, εἴτε ἀπεπληρώθη καὶ περιῆλθε κατὰ ἰδιοκτησίαν εἰς τὸν κληροῦχον, εἴτε δὲν ἀπεπληρώθη καὶ ἀποτελεῖ ἀξίωσιν αὐτοῦ, ἀποτελεῖ περιουσιακὸν στοιχεῖον. Ἑπομένως, ἐνομίσαμεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ δημιουργήσωμεν νέον νομοθέτημα, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου περὶ τοῦ ὁποίου νομοθετοῦμεν......

§74Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κάμνετε μίαν διάκρισιν περὶ ἀποπληρωθέντος ἢ μὴ κλήρου. Δὲν ὑπάρχει τοιαύτη διάκρισις, διότι κατὰ τὸν νόμον 18 ἐχαρίσθησαν.

§75Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὴν διάκρισιν αὐτὴν κάμετε καὶ σεῖς εἰς τὸ σχέδιόν σας, πιστεύω ὅμως καὶ ἐγώ, ὅτι ὅλοι οἱ κλῆροι ἀπεπληρώθησαν μετὰ τὸν νόμον 18, ἑπομένως, κατὰ μείζονα λόγον, ἀφοῦ οἱ κληροῦχοι ἔχουν ἀποπληρώσει τὸν κλῆρον, διότι τὸ ὑπόλοιπον τῆς ὀφειλῆς ὑπήχθη εἰς τὸν νόμον 18, κατέστη πλήρης ἡ ἰδιοκτησία των. Ἐρωτᾶται, λοιπόν, διὰ ποῖον λόγον θὰ κάμωμεν νέον ψήφισμα διὰ τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον, ὅταν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐκάμαμεν ἕνα προηγούμενον ψήφισμα γενικόν. Οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ δικαιολογήσουν ἕνα νέον ψήφισμα θὰ ἦσαν ἐάν, εἴτε τὸ ἀντικείμενον δὲν περιελαμβάνετο εἰς τὴν προηγουμένην ρύθμισιν, εἴτε τὰ πρόσωπα ἦσα διάφορα, εἴτε ἡ διαδικασία ἦτο διάφορος, εἴτε ὁ τρόπος τῆς διαθέσεως τῆς δημευομένης περιουσίας ἦτο διάφορος. Ὅσον ἀφορᾷ, κύριοι, τὸ ἀντικείμενον, ἡ Ἐπιτροπὴ ἔκρινεν, ὅπως εἶπον, ὅτι ὁ κλῆρος ἀποτελεῖ περιουσιακὸν στοιχεῖον καί, ἑπομένως, πρὸς ἀποφυγὴν πάσης συζητήσεως, τὸ πολὺ–πολύ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ εἴχομεν νὰ κάμωμεν, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπεφάσισεν ἡ Ἐπιτροπή, δηλαδή, νὰ θέσωμεν μίαν ἑρμηνευτικὴν διάταξιν, ὅτι εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς κινητῆς καὶ ἀκινήτου περιουσίας περιλαμβάνονται καὶ οἱ κλῆροι, πρὸς ἀποφυγὴν πάσης στρεψοδίκου ἐνστάσεως, ὅτι ὁ κλῆρος δὲν ἀποτελεῖ περιουσιακὸν στοιχεῖον δημεύσιμον. Ὅσον ἀφορᾷ τὰ πρόσωπα, κύριοι, σᾶς ὑπενθιμίζω ὅτι τὸ προηγούμενον ψήφισμα περιεῖχε τρεῖς κατηγορίας. Ἡ μία κατηγορία εἶναι οἱ ἑκουσίως συμμετέχοντες τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος, ἡ δευτέρα κατηγορία εἶναι τῶν συνεργῶν αὐτῶν, τῶν καταδικασθέντων ἐπὶ τοιαύτῃ συνεργείᾳ καί, τρίτον, τῶν στερηθέντων τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας. Αὐταὶ εἶναι αἱ τρεῖς κατηγορίαι. Ἐὰν τυχόν, κύριοι, ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι αἱ κατηγορίαι αὗται δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ τὴν ἄσκησιν τοῦ δικαιώματος τῆς δημεύσεως, δὲν εἶχε τίποτε ἄλλο νὰ κάμῃ, παρὰ νὰ ζητήσῃ συμπλήρωσιν τοῦ ἄλλου ψηφίσματος, δι’ ἐκείνας τῶν κατηγοριῶν αἱ ὁποῖαι νομίζει ὅτι τυχὸν παρελείφθησαν. Ἀλλὰ ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι αἱ τρεῖς αὐταὶ κατηγορίαι εἶναι πλήρεις καὶ ἐξαντλητικαί, πλὴν μιᾶς ἰδικῆς κατηγορίας, προκειμένου περὶ κλήρου, τὴν ὁποίαν ἀπεδέχθη καὶ υἱοθέτησεν ἡ Ἐπιτροπή, προσθέσασα τὴν μόνην καὶ μοναδικὴν αὐτὴν περίπτωσιν, δηλαδή, τὴν περίπτωσιν τῶν ἐγκαταλειψάντων τὸν κλῆρον καὶ ἀποδημισάντων εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀνεξαρτήτως ἐὰν ἐκεῖ δροῦν ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος, ὁπότε θὰ ἐπήρχετο ἡ ἀπώλεια τῆς Ἑλληνικῆς ἰθαγενείας. Ἑπομένως, αὐτὸ τὸ πρόσθετον μόνον στοιχεῖον ἐκάμομεν ἀποδεκτόν. Ἀλλά, ὅσον ἀφορᾷ, κύριοι, τοὺς συνεργούς, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ διαφωνήσω ριζικῶς πρὸς τὴν ἀντίληψιν τὴν ἐκτεθεῖσαν ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν. Ἐν πρώτοις, υἱοθετῶ, ἀπολύτως, τὰ λεχθέντα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀτυχῆ ἀνάγνωσιν ἑνὸς καταλόγου ὀνομάτων. Τὰ ὀνόματα δὲν δύνανται νὰ χαρακτηρίσουν ἕναν ἄνθρωπον ὡς Ἕλληνα ἢ ὄχι. Κατὰ σύμπτωσιν δύο ἢ τρία ἐκ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν ὑπάρχουν ἐν τῇ περιφερείᾳ μου καὶ ἐκπροσωποῦν Ἕλληνας ἀκραιφνεῖς. Θὰ ἦτο ὕβρις ἐάν, διότι ἔχουν αὐτὸ τὸ ὄνομα, θὰ ἠδύναντο νὰ θεωρηθοῦν ὕποπτοι. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, ἐκεῖνοι ἐξ ἡμῶν ποὺ ἐγνώρισαν τὴν Μακεδονίαν, ὅπως ὁ ἔχων τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῇ, ὁ ὁποῖος εἰς τὴν νεότητά του ὑπηρέτησεν ἐπὶ τρία ἔτη ὡς ἀνώτερος καὶ ἀνώτατος Κρατικὸς ὑπάλληλος ἐν Μακεδονίᾳ, γνωρίζομεν ὅτι τὰ ζητήματα τῶν Μακεδονικῶν ἀγώνων, τὰ ζητήματα ποὺ ἐχώριζαν τὸν πληθυσμὸν δὲν ἦσαν τὰ ὀνόματα ἀλλὰ τὰ φρονήματα. Συνέπεσε, μέλη τῆς αὐτῆς οἰκογενείας, ἔχοντα Σλαυϊκὸν ὄνομα, νὰ ἀνήκουν εἰς δύο διαφόρους ἐθνότητας, διότι τὸ κύριον γνώρισμα ἦτο τὸ Βουλγαρικὸν σχίσμα. Οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι παρέμειναν πιστοὶ εἰς τὴν ὀρθόδοξον ἐκκλησίαν τῶν Πατριαρχείων καὶ οἱ ὁποῖοι, ὡς ἐκ τούτου, ἐθεωρήθησαν ὡς Ἕλληνες ἀκραιφνεῖς, αὐτοὶ ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν Σλαυϊκὸν ὄνομα ὅπως οἱ ἄλλοι, ἀδελφοὶ ἢ ἐξάδελφοι αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν Σλαυόφωνοι Βούλγαροι, καὶ οἱ ὁποῖοι προσεχώρησαν εἰς τὴν σχισματικὴν ἐκκλησίαν. Ἑπομένως, εἶναι ἀτυχέστατον τὸ νὰ κρίνωμεν ἐκ τῶν ὀνομάτων, πρὸς χαρακτηρισμὸν ἑνὸς ἀνθρώπου ὡς Ἕλληνος ἢ μή. Ἔχομεν δὲ ἀκόμη εἰς τὴν Ἑλλάδα πλείστους ἀνθρώπους ἔχοντας Σλαυϊκὸν ὄνομα τῶν ὁποίων τὸ ἐθνικὸν φρόνημα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀμφισβητηθῇ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας νὰ θεωρήσῃ ὡς lapsus linguae τὸ ὅτι ἀνέφερεν αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα.

§76Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶναι ζήτημα διὰ τὸ ὁποῖον ἔδωσα τὰς προσηκούσας ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ χωρίον αὐτὸ —καὶ εἰδικῶς ἀνέφερα τὰ ὀνόματα αὐτὰ διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω τὸ χωρίον αὐτὸ— εἶναι γνωστὸν ποίαν δρᾶσιν ἐνεφάνισεν.

§77Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐδῶ εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ ψηφίσματος, τοῦ γενομένου ἤδη δεκτοῦ, ἡ περιουσία παντός, ὅστις συμμετέχει τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος εἴτε ὑποβοηθεῖ αὐτόν, ὑπόκειται εἰς δήμευσιν. Ἑπομένως, εἴτε χωρία ἀναφέρετε εἴτε ὀνόματα, εἶναι ἀναμφίβολον ὅτι ἡ περιουσία αὐτῶν δημεύεται. Ἦτο, λοιπόν, ἕνα ἐπιχείρημα ἄσκοπον καὶ ἀτυχές. Ὅσον ἀφορᾷ, κύριοι, τὰ πρόσωπα τῶν ὁποίων αἱ περιουσίαι δημεύονται, αὐτὰ τὰ πρόσωπα εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα περιέχονται εἰς τὸ ἀρχικὸν ψήφισμα. Ὅσον ἀφορᾷ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι δηλαδή, ἐὰν ὁ πατὴρ παραμένῃ ἐν τῷ χωρίῳ καὶ οἱ υἱοί του εἶναι κομμουνισταί, δέον νὰ δημεύεται ὁ κλῆρος τοῦ πατρός, ἐπίσης καὶ τοῦτο νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τὸ θεωρήσω ἀτυχές. Γνωρίζομεν ὅλοι, κύριοι, ὅτι ἀξιοτίμων γονέων ἐθνικοφρόνων τὰ τέκνα προσεχώρησαν εἰς τὸν Κομμουνισμὸν καὶ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν ταῖς ἐπαρχίας. Ἐγὼ ἔχω φίλους πολιτικοὺς ἐθνικόφρονας ἔχοντας πλείονα τέκνα ἐκ τῶν ὁποίων τὸ ἓν εἶναι κομμουνιστὴς καὶ τὰ ἄλλα εἶναι ἐθνικόφρονες. Ἐάν, λοιπόν, ὁ πατὴρ αὐτὸς ἔχῃ κλῆρον καὶ ὁ εἷς ἐκ τῶν υἱῶν του εἶναι κομμουνιστής, θὰ πρέπει νὰ ὑποστῇ τὸ ἀτύχημα νὰ στερηθῇ τοῦ κλήρου του; Βεβαίως, ὑπάρχει μία εὐθύνη τοῦ πατρὸς διὰ τὴν κακὴν ἀνατροφὴν ποὺ ἔδωσεν εἰς τὰ τέκνα του.

§78Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐγὼ εἶπον ἐὰν τὰ τέκνα του συμμετέχουν καὶ αὐτὸς δρᾷ, ἐντὸς τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος.

§79Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐὰν μὲ ἀφήσητε νὰ συνεχίσω, θὰ ἴδητε ὅτι οὐδὲν προσέθεσα. Ἀρκεῖ νὰ μὲ ἀκούσετε ἠρέμως.

§80Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θέτετε βάσεις τὰς ὁποίας ἐγὼ δὲν ἔθεσα.

§81Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ συζητῆτε ψυχραιμότερον.

§82Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶμαι πάντοτε ψύχραιμος καὶ πάντοτε παρακολουθῶ τὰ ζητήματα, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ ἀνεχθῶ νὰ μεταβάλλωνται ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἶπον.

§83Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὴν μὲ διακόπτῃ.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει δικαίωμα νὰ σᾶς διακόπτῃ.

§85Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὄχι, κ. Πρόεδρε, νομίζω ὅτι κάμνετε λάθος. Δὲν ἔχει δικαίωμα διακοπῆς, παρὰ μόνον ἐὰν μοῦ ζητηθῇ ἡ ἄδεια καὶ τὴν δώσω. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι θέλει νὰ ἀφαιρέσῃ τὸν κλῆρον παντὸς τοῦ ὁποίου οἱ υἱοὶ μετέχουν τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος. Καὶ ἂν μὲν ὁ πατὴρ εἶναι ἀθῶος, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, συνωμολόγησεν ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ ὁ κλῆρος. Θὰ πρέπει, ὅμως, νὰ ἀφαιρεθῇ ὁ κλῆρος ἀπὸ τὸν πατέρα, ἐὰν καὶ ὁ πατὴρ εἶναι ἔνοχος. Ἀλλὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τὴν προεῖδε τὸ προηγούμενον ψήφισμα, τὸ ὁποῖον προέβλεψεν ἀκριβῶς τὴν περίπτωσιν τῶν συνεργῶν τῶν ὑποβοηθούντων τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα καί, ἑπομένως, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ στερηθῇ ὁ πατὴρ τοῦ εἰς αὐτὸν ἀνήκοντος κλήρου. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὅμως κατ’ οὐδεμίαν ἠθικὴν νὰ ἀφαιρεθῇ ὁ κλῆρος ἀπὸ ἕναν πατέρα μόνον καὶ μόνον διότι εἷς ἢ δύο υἱοί του μετέχοιν εἰς τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα. Ἑπομένως οὐδὲν πρόσωπον εὐλόγως προστίθεται ὑπὸ τοῦ συζητουμένου ψηφίσματος εἰς τὸν κατάλογον, τὸν προβλεπόμενον ὑπὸ τοῦ Μʹ ψηφίσματος, τοῦ ἰσχύοντος ἤδη, τὸ ὁποῖον νὰ δικαιολογῇ τὴν ἔκδοσιν ἑνὸς νέου ψηφίσματος. Καὶ ἀκολουθεῖ τὸ ζήτημα τῆς διαδικασίας. Ἡ διαδικασία, κύριοι, ἡ ὁποία προεβλέπετο ἀπὸ τὸ ψήφισμα Μʹ, ἦτο ἡ ἑξῆς: Μετὰ πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας ἀποφαίνεται τὸ Πρωτοδικεῖον ἐν μιᾷ βραχυτάτῃ διαδικασίᾳ. Ἡ διαδικασία αὐτὴ εἶναι ἀδύνατον νὰ διαρκέσῃ ἐπὶ τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ὁ κ. ὑπουργός. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτου, ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία προτείνεται σήμερον διὰ τοῦ ψηφίσματος, εἶναι ἡ ἀκόλουθος: ὅτι, δηλαδή, μετὰ πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας ἀποφαίνεται ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας. Τὸ σημεῖον τοῦτο καὶ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ἐτόνισα —καὶ ἐνώπιον ὑμῶν ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω— ὅτι εἶναι, κατ’ ἐμέ, ἀπαράδεκτον. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τὴν Διοίκησιν τὸ ἔργον αὐτό, διότι, φοβοῦμαι, ὅτι τὸ ἔργον αὐτό, ἀνατιθέμενον εἰς τὴν Διοίκησιν, δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσκηθῇ ὑπὸ ταύτης. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅταν συνεζητοῦμεν τὸ νομοσχέδιον τῆς ἐξυγιάνσεως, πῶς, πολλοὶ ὑπουργοὶ παρεπονοῦντο, ὅτι ὑφίσταντο πιέσεις κυβερνητικῶν βουλευτῶν ὑπὲρ κομμουνιστῶν ὑπαλλήλων, βουλευτῶν, ζητούντων νὰ μὴ γίνῃ ἡ ἐξυγίανσις. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ἐὰν τοιαῦται ἐπεμβάσεις ἐγένοντο προκειμένου περὶ ἀπολύσεως ὑπαλλήλων, φαντάζεσθε τί ἐπεμβάσεις βουλευτῶν θὰ γίνωνται παρὰ τῷ Ὑπουργῷ, ὥστε νὰ μὴ ἀφαιρεθῇ ὁ κλῆρος, ἐὰν ἡ γυναῖκα ἢ τὰ παιδιὰ τοῦ τυχὸν συμμορίτου παρακαλέσουν καὶ πιέσουν τὸν βουλευτὴν —καὶ δι’ αὐτοῦ τὸν ὑπουργὸν— ὥστε νὰ μὴ κάμῃ χρῆσιν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος; Καὶ φαντάζεσθε ποία θὰ εἶναι ἡ συνέπεια ἐὰν τὸ ἔργον αὐτὸ ἀνατεθῇ εἰς τὴν Διοίκησιν, ἔχουσα τὸ δικαίωμα ν’ ἀνακαλῇ τὰς ἰδίας αὐτῆς πράξεις καί, ἑπομένως, ἐάν, ἀναγγελθείσης τῆς δημεύσεως, ἀκολουθήσουν πιέσεις πρὸς τὸν ὑπουργόν, ὅστις ἀναιρέσῃ τὴν ἀρχικὴν ἀπόφασιν καὶ ἀποδώσῃ τὸν δημευθέντα κλῆρον; Ταῦτα, χωρὶς νὰ προστεθοῦν οἱ κομματικοὶ λόγοι καὶ αἱ κομματικαὶ παρεμβάσεις, μὲ τὰς ὁποίας μᾶς ἔχει συνηθίσει ἡ Κυβέρνησις καὶ αἱ ὁποῖαι θὰ ἐκδηλωθοῦν ἐναργέστερον κατὰ τὴν προσωρινὴν διάθεσιν τοῦ κλήρου, τὸν ὁποῖον ἐπίσης διεκδικεῖ ὑπὲρ ἑαυτοῦ ὁ ὑπουργός. Ἀντιλαμβάνεσθε, λοιπόν, κύριοι, ἐὰν αὐτὴ ἡ διαδικασία εἶναι ἀσφαλεστέρα ἢ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν περιεῖχε τὸ προηγούμενον ψήφισμα. Διότι εἷς καὶ μόνον ὑπουργὸς θὰ πρέπει ν’ ἀποφανθῇ περὶ τῶν κλήρων ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος. Ἐὰν δὲ διὰ τῆς κατανομῆς εἰς διαφόρους περιφερείας θὰ χρειασθοῦν, ἔστω τρεῖς μῆνες, ὅπως λέγει ὁ κ. ὑπουργός, φαντάζεσθε πόσα ἔτη θὰ χρειασθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ ν’ ἀποφανθῇ περὶ τῶν κλήρων ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος, ἀνεξαρτήτως τῶν παρακλήσεων, τῶν ἐπεμβάσεων καὶ τῶν πιέσεων; Ὁ ἴδιος ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ μετανοήσῃ πικρότατα ἐὰν τοῦ δώσωμεν τοιοῦτον δικαίωμα. Διότι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, θὰ πρέπει νὰ κλείσῃ τὸ Ὑπουργεῖόν του καὶ νὰ μὴ κάμνῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἀσχολῆται μὲ τὰς ἀφαιρέσεις τῶν κλήρων! Ἔχομεν τὸ προηγούμενον παράδειγμα, ὅταν ἐγένετο ἡ ἐξυγίανσις, ὁπότε οἱ ὑπουργοὶ ἐπὶ μῆνας ἦσαν ἀθέατοι καὶ ἠσχολοῦντο μὲ τὸ ἔργον τῆς ἐκκαθαρίσεως τῶν ὑπαλλήλων των. Φαντάζεσθε, λοιπόν, τί θὰ γίνῃ καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς θελήσῃ νὰ ἀναλάβῃ τὸ βάρος τῆς τοιαύτης ἐργασίας. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἐγγύησις οὔτε περὶ τοῦ χρόνου ὁ ὁποῖος θ’ ἀπαιτηθῇ διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ ψηφίσματος τούτου, οὔτε περὶ τῆς προσηκούσης χρήσεως τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ ἐν μιᾷ χώρᾳ, ὡς ἡ ἡμετέρα, ἐν τῇ ὁποίᾳ ὑπάρχει σχετικὴ ἐπιείκεια ὑπὲρ τῶν γυναικῶν καὶ παιδίων καὶ ὁ καθένας θὰ παρακαλῇ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὴ τοῦ ἀφαιρέσῃ τὸν κλῆρον. Γνωρίζετε ἀπὸ τὰς καταδίκας εἰς θάνατον κομμουνιστῶν πόσοι ἐξ ὑμῶν παρίσταται ἀνάγκη νὰ ἐπεμβαίνητε διὰ νὰ τοὺς δίδεται χάρις καί, ἑπομένως, ἀντιλαμβάνεσθε ποίας πιέσεις θὰ ὑποστῇ ἀπὸ μέρους τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἔχει, βεβαίως, χαρακτῆρα ἀδάμαστον καὶ ἔχει χαρακτῆρα σκληρόν, ἀλλ’ ἀμφιβάλλω, ἐάν, πρὸ ὁμαδικῶν πιέσεων εὑρισκόμενος, δὲν θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποκύψῃ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, ἡ διαδικασία τοῦ νέου ψηφίσματος εἶναι ἀτυχής. Ἀλλὰ παρουσιάζει καὶ τὸ ἄλλο ἐλάττωμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερε πρὸ ὀλίγου ἕτερος συνάδελφος διακόπτων τὸν κ. ὑπουργόν, ὅτι δηλαδή, δὲν ὑπάρχει οὔτε ἕνας κληροῦχος, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ ἔχῃ καὶ ἄλλην περιουσίαν. Ὁ κάθε ἀγρότης σήμερον ἔχει ὀλίγα πρόβατα, ἔχει ὀλίγα γίδια, ἔχει μίαν ἀγελάδα, ἔχει κάποιαν κινητὴν περιουσίαν, ἡ ὁποία δὲν τοῦ περιῆλθε λόγῳ κλήρου. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ χρειασθοῦν δύο διαδικασίαι, ἡ τοῦ σημερινοῦ καὶ ἡ τοῦ προηγουμένου ψηφίσματος, διὰ τὸ αὐτὸ πρόσωπον. Εἶναι, κύριοι, διὰ πάντα σοβαρὸν ἄνθρωπον, ἀπαράδεκτον ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, περὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου, νὰ ὑπάρχουν δύο διαδικασίαι. Ἀλλὰ θὰ ἦτο καὶ μία ἀσυνέπεια διὰ τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία ἐτροποποίησε τὸ προηγούμενον ψήφισμα, ἐὰν ἐδέχετο τὸ παρόν. Ὅπως θὰ ἐνθυμῆσθε τὸ προηγούμενον σχέδιον ψηφίσματος προέτεινεν, ὅτι ἁρμόδιον διὰ τὴν κρίσιν αὐτὴν εἶναι τὸ δικαστήριον τοῦ τόπου, ἐν ᾧ κεῖται ἡ περιουσία τοῦ ὑποδίκου. Καὶ ἀντετάξαμεν τότε εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι, ἐὰν ἕν καὶ τὸ αὐτὸ πρόσωπον ἔχει περιουσίαν εἰς πλείονας τῆς μιᾶς περιφερείας, θὰ πρέπῃ νὰ γίνουν τόσαι διαδικασίαι, ὅσαι καὶ αἱ περιφέρειαι, εἰς τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ περιουσία του. Καὶ ἀπήντησεν, ὀρθότατα, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι σωστόν, ἀπεδέχθη τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὥστε νὰ εἶναι ἑνιαία ἡ διαδικασία καὶ κατελήξαμεν εἰς ἕν καὶ μόνον ἁρμόδιον δικαστήριον, τὸ δικαστήριον τῆς κατοικίας τοῦ προσώπου κατὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἀπαγγελθῇ ἡ δήμευσις. Ὅταν, λοιπόν, μὲ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα, πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, ἐτροποποιήσαμεν τὸ σχέδιον ψηφίσματος ἐκεῖνο καὶ ἐθέσαμεν μίαν διαδικασίαν, πρέπει σήμερον νὰ ἀνακαλέσωμεν ὅ,τι τότε ἐψηφίσαμεν καί, ἥκιστα σοβαρευόμενοι πρὸς ἡμᾶς αὐτούς, νὰ εἴπωμεν, ὅτι διὰ τὸ αὐτὸ πρόσωπον πρέπει νὰ ἔχωμεν δύο διαδικασίας; Ἑπομένως καὶ ἀπὸ ἀπόψεως συνεπείας τοῦ Σώματος πρὸς τὴν νομοθετικὴν του ἐργασίαν, ἐπιβάλλεται νὰ μὴ γίνῃ δεκτὴ ἡ προτεινομένη ἰδιαιτέρα διαδικασία. Καὶ μένει τὸ τελευταῖον σημεῖον, τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διατεθῇ ἡ δημευομένη περιουσία. Ὡς ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, συζητουμένου τοῦ προηγουμένου ψηφίσματος, ὑπεστήριξα ὅτι ἡ σκέψις τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι θὰ ἠδύνατο ἴσως διὰ τῆς ἀπειλῆς τῆς δημεύσεως νὰ περιορίσῃ τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα, δὲν ἦτο τόσον ἐπιτυχής, διότι δὲν ἐνόμιζον ὅτι ἡ ἀπειλὴ αὐτὴ θὰ ἦτο σοβαρωτέρα ἀπὸ οἱανδήποτε ἄλλην ἀπειλήν, ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιρροήν, τὴν ψυχολογικὴν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῶν συμμοριτῶν. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προσέδοκεν ἀπὸ τὸ προηγούμενον ψήφισμα εἶναι, ὅτι θ’ ἀποτελεσθῇ εἷς περιουσιακὸς πυρὴν διὰ τοῦ ὁποίου θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ ἀποζημιώσωμεν τοὺς ἀνταρτοπλήκτους. Ἤδη, προκειμένου περὶ κλήρων, βεβαίως τὸ πρᾶγμα ἔχει μίαν μικρὰν διαφοράν, τὴν διαφοράν, δηαλδή, ὅτι εἰς τὰ διάφορα χωρία, ἐκ τῶν ὁποίων κατάγονται οἱ συμμορίται, ὑπάρχουν ἄλλοι ἐθνικόφρονες, ἔχοντες ὅλα τὰ προσόντα τοῦ κληρούχου, στερούμενοι ὅμως κλήρου—ἰδίως ἀγωνισταὶ τοῦ τελευταίου πολέμου, οἱ ὁποῖοι, πρὸ ἐτῶν, ὅταν ἐγίνετο ἡ διανομή, ἦσαν ἀκόμη ἀνήλικοι καὶ οἱ ὁποῖοι εὐλόγως θὰ εἶχον τὴν ἀξίωσιν νὰ λάβουν τὸν κλῆρον αὐτῶν. Καί, ἑπομένως, ἐδῶ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κάμωμεν μίαν παρέκκλισιν ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἐκείνης, θεωροῦντες τὸν κλῆρον ὡς ἐλεύθερον πλέον καὶ ἀναθέτοντες τὴν ὁριστικὴν αὐτοῦ παραχώρησιν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κανόνων τοῦ νόμου «περὶ ἀπαλλοτριώσεως». Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἀπεδέχθημεν τὴν σχετικὴν τροπολογίαν ἐν τῷ ψηφίσματι. Ἀλλ’, ὡς εἶναι διατυπωμένον τὸ σχέδιον ψηφίσματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἀφίνει μίαν μεγάλην ἐλευθερίαν προσωρινῆς διαθέσεως τῶν κλήρων εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας, ἀκόμη καὶ ὑπὲρ ἀνταρτοπλήκτων καταφυγόντων εἰς ἄλλα χωρία. Κύριοι, γνωρίζει ἡ Βουλὴ πόσον ἀμέριστος εἶναι ἡ συμπάθεια ἡμῶν πρὸς τοὺς ἀνταρτοπλήκτους καὶ πόσον προσεπαθήσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν νὰ ἐπιτύχωμεν διάφορα ὑπὲρ αὐτῶν μέτρα, ἀλλ’ ἐπιμένομεν, ἐξ ἄλλου, νὰ ἀντιληφθοῦν, ὅτι ἡ παραμονή των ἐκεῖ ὅπου εὑρίσκονται εἶναι—καὶ πρέπει νὰ εἶναι—ὅλως προσωρινή. Πρέπει, δηλαδή, νὰ καταστῇ σαφές, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ σήμερον μέν, λόγῳ τῆς μειωμένης ἀσφαλείας εἰς τὰ χωρία των, εὑρίσκονται ἀλλαχοῦ, ἀλλὰ θὰ ἔλθῃ μία ἡμέρα, ὅταν ἡ τάξις ἀποκατασταθῇ, ὁπότε θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ χωρία των. Ἐὰν δώσητε τώρα εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς κλῆρον ἀνήκοντα εἰς ἄλλον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν δὲν δημιουργεῖτε τὸ αἴσθημα αὐτὸ τῆς προσωρινότητος τῆς διαμονῆς των ἐκεῖ, ἀλλ’ ἀφ’ ἑτέρου θὰ δημιουργήσητε καὶ ἕν εὔλογον παράπονον καὶ πικρίαν τῶν ἰθαγενῶν κατοίκων τῶν χωρίων, οἱ ὁποῖοι, βεβαίως, δὲν θὰ ἀνέχωνται τὸν ἐπήλυδα λαμβάνοντα κλῆρον, εἰς τὸν ὁποῖον αὐτὸν εἶχον πᾶν δικαίωμα νὰ ὑπολογίζουν. Ταῦτα, χωρὶς νὰ μνημονεύσω τὴν ρουσφετολογίαν, διὰ τῆς ὁποίας θ’ ἀνοίξουν διάπλατα αἱ θύραι, διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν σχεδίου, ὅπερ ἀναθέτει εἰς τὸν ὑπουργόν, δηλ. εἰς τὸ κόμμα τὴν προσωρινὴν διάθεσιν τῶν κλήρων. Βεβαίως ὑπάρχουν, κύριοι, χωρία ὁλόκληρα εἰς ὡρισμένας περιοχάς, τῶν ὁποίων οἱ κλῆροι θὰ πρέπῃ νὰ θεωρηθοῦν ἀδιάθετοι. Ἀλλά, κύριοι, αὐτὰ εἶναι ἐκτὸς τοῦ ἐλέγχου τοῦ Κράτους καί, ἑπομένως, ἡ παραχώρησις τῶν κλήρων, τῶν εὑρισκομένων εἰς τὰ χωρία αὐτά, θὰ εἶναι μόνον θεωρητική. Διότι πρὶν ἀποκατασταθῇ ἡ ἀσφάλεια δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν οὐδείς, ἔχων τὴν ἐλαχίστην ἐλπίδα σωτηρίας τῆς ζωῆς του, νὰ ἐγκατασταθῇ εἰς τὰ χωρία αὐτά. Θὰ περιμένῃ, πρῶτον, τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀσφαλείας καὶ ἔπειτα θὰ δεχθῇ—καὶ θὰ τολμήσῃ — νὰ ἐγκατασταθῇ ἐκεῖ. Τοῦτο, βεβαίως, ἀποτελεῖ μίαν σοβαρὰν κρατικὴν ἐποικιστικὴν πολιτικήν, ἡ ὁποία ὅμως χρειάζεται ψυχραιμίαν, ἡ ὁποία χρειάζεται μίαν ἤρεμον ἀτμόσφαιραν καὶ ἡ ὁποία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ πρὸ τοῦ τέλους τῆς ἀνταρσίας. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους νομίζομεν ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ μὲν τὴν προσωρινὴν λύσιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἶναι διάφορος ἀπὸ τὴν λύσιν τὴν δοθεῖσαν διὰ τοῦ ψηφίσματος δηλαδὴ τὴν λύσιν τῆς μεσεγγυήσεως. Ἡ ἀντίληψις, τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἡ μεσεγγύησις αὕτη εἶναι ἐπικουρική, εἶναι ἀναμφισβητήτως ἐσφαλμένη, διότι ὅταν εἴπομεν διὰ τοῦ ψηφίσματος ὅτι ἐπέρχεται ἡ μεσεγγύησις, ἐννοοῦμεν ὅτι ἀπὸ τῆς στιγμῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Ἀσφαλείας προτείνει εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον, τὴν δήμευσιν τῆς περιουσίας, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης στερεῖται πλέον, ὁ τέως ἰδιοκτήτης τοῦ δικαιώματος τῆς διαχειρίσεως τῆς περιουσίας του. Κατὰ τὸ βραχύτατον διάστημα, τῆς ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου διαδικασίας, ὁ Ἔφορος λαμβάνει τὴν διαχείρισιν εἰς χεῖρας του, ἐπιλαμβάνεται ἀμέσως τῆς περιουσίας, καὶ τὴν διαθέτει, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁδηγιῶν τῆς διοικήσεως, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ περιεχομένου τῶν Βασιλικῶν Διαταγμάτων, τὰ ὁποῖα προβλέπει τὸ ἀρχικὸν ψήφισμα. Ἑπομένως οὐδεμία βραδύτης καὶ κίνδυνος, δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἐξ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ παλαιὰ διαδικασία. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁριστικὴν διαδικασίαν, εὐθὺς ὡς ληφθῇ ἡ ἀπόφασις καὶ ἐπαγγελθῇ ἡ δήμευσις τοῦ κλήρου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει διὰ νὰ ἐφαρμόζωνται αἱ διατάξεις τῆς κειμένης Νομοθεσίας περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ κλῆρος αὐτὸς θὰ διατεθῇ, καὶ κυρίως πρόσωπα τοῦ αὐτοῦ χωρίου, ἔχοντα δικαίωμα πρὸς ἀπόκτησιν κλήρου, κατὰ τὴν ἀγροτικὴν Νομοθεσίαν. Εἰς τὴν περίπτωσιν ἐκείνην ὅπου πρόκειται περὶ ὁλοκλήρων χωρίων, οὕτως εἰπεῖν ἐκκληριζομένων, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ πρέπει νὰ κάμωμεν μίαν ὁλόκληρον ἐγκατάστασιν, τὸ πρόβλημα εἶναι πολὺ μεγάλο, διότι κύριοι, δὲν πρέπει νὰ σᾶς διαφεύγῃ, ὅτι, ἐνδεχομένως εἰς τὰ χωρία αὐτά, τῶν προσώπων τῶν ὁποίων ἡ περιουσία θὰ δημευθῇ, ὑπάρχουν ἴσως καὶ αἱ οἰκογένειαι αὐτῶν καὶ τὰ τέκνα αὐτῶν, καὶ θὰ γεννηθῇ ζήτημα, ποῦ θὰ ὁδηγηθοῦν αἱ οἰκογένεια αὐταὶ καὶ ποῦ θὰ ἐγκατασταθοῦν. Θὰ πρέπῃ νὰ ἔχωμεν τὴν πρόβλεψιν τῆς ἐνδεχομένης ἐκτὸς τῆς χώρας μεταφορᾶς τῶν προσώπων αὐτῶν, διότι ἄλλως θὰ ἀποτελέσῃ κοινωνικὸν πρόβλημα, ἡ διαβίωσις ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ καὶ μόνον χωρίου, τόσον τῶν οἰκογενειῶν τῶν κληρούχων, τῶν ὁποίων ἐδημεύθη ἡ περιουσία, ὅσον καὶ τῶν ἄλλων, τοὺς ὁποίους θὰ ἐγκαταστήσωμεν ἐκεῖ. Αὐτὰ ὅλα τὰ πράγματα, χρειάζονται περίνοιαν, ἄνεσιν, ὀλιγωτέραν νευρικότητα, καὶ ὀλιγωτέραν ταχύτητα, δὲν εἶναι δὲ τῆς στιγμῆς αὐτῆς, ὑπὸ τὰς παρούσας κρισιμωτάτας, ἀπὸ ἀπόψεως ἀσφαλείας, περιστάσεις, νὰ λάβωμεν ἀποφάσεις περὶ τοιούτων τινων πραγμάτων. Ἀποφάσεις δυνάμεθα, νὰ λάβωμεν μόνον, εἰς ἐκεῖνα τὰ χωρία, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν γηγενεῖς, αὐτόχθονες κάτοικοι, στερούμενοι κλήρου, ὅπου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθῇ ὑπὲρ αὐτῶν τῶν αὐτοχθόνων ὁ κλῆρος. Ἀλλὰ εἰς ἄλλας περιπτώσεις τὸ ζήτημα θὰ παρουσιάσῃ πολλὰς πλευρὰς καὶ ἀμφιβάλλω ἐὰν θὰ ἤρκει ἡ εὐθύνη τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Γεωργίας ὑπουργοῦ, καὶ ἐὰν δὲν θὰ ἀπῃτεῖτο, γενικωτέρα Κυβερνητικὴ σκέψις, προκειμένου περὶ τῆς λύσεως τοῦ ὅλου αὐτοῦ προβλήματος. Ἑπομένως, δὲν εἶναι τόσον εὔκολον, δι’ ἑνὸς νομοθετήματος νὰ θίγωμεν ζητήματα τοιαύτης ἐκτάσεως, καὶ ὀρθὸν θὰ ἦτο ἐὰν περιωριζόμεθα εἰς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἄμεσον ἀνάγκην ρυθμίσεως. Τὸ προκείμενον θέμα, ὅπως εἶπον ἐν ἀρχῇ, ἔχει ἤδη ρυθμισθῆ, αἱ περιπτώσεις εἶναι σχεδὸν αἱ ἴδιαι, πλὴν τῆς μιᾶς τὴν ὁποίαν προσθέτει ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν προτεινομένην τροπολογίαν της. Ἡ διαδικασία τοῦ προηγουμένου ψηφίσματος παρέχει ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, καὶ ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης, καὶ ἀπόψεως ταχύτητος, ἔναντι τῆς ἀτυχοῦς, ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν, προτεινομένης διαδικασίας. Τὸ ἔκτακτον μέτρον τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς τύχης τὴν περιουσιῶν, ἐπίσης δὲν προάγεται κατὰ τρόπον ἄξιον λόγου διὰ τὴν ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, κύριοι, συνιστῶ εἰς τὴν Βουλήν, ἐφ’ ὅσον οἱ ἀξιότιμοι, κύριοι εἰσηγηταὶ ἀπουσιάζουν καθ’ ἥν ὥραν ἐξεφωνήθησαν τὰ ὀνόματά των, νὰ ἀποδεχθῆτε τὴν ἄποψιν τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία καὶ μόνη δίδει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ὀρθὴν λύσιν, καὶ πρὸ παντὸς τὴν λύσιν, τὴν συνάδουσαν πρὸς τὸν σεβασμὸν τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ ἕν Νομοθετικὸν Σῶμα πρὸς ἑαυτό, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ἐμφανίζεται παλινῳδῶν καὶ γνωσιμαχοῦν ἐντὸς ἐλαχίστων ἡμερῶν ἐπὶ τόσον σοβαρῶν ζητημάτων. (Χειροκροτήματα).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Τσάτσος ἔχει τὸν λόγον.

§87Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα ἐξεδόθη μία σειρὰ ὁλόκληρος ψηφισμάτων, σχετιζομένων μὲ τὴν δήμευσιν τῶν περιουσιῶν τῶν ἀνταρτῶν, καὶ γενικῶς μὲ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα νομίζει σκόπιμον νὰ λάβῃ ἡ Πολιτεία, πρὸς ἐπιβολὴν κυρώσεων κατὰ τῶν ἀνταρτῶν ἢ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν. Τὰ μέτρα αὐτὰ ἦσαν ἀλλεπάλληλα καὶ ὅλα ἐνεφανίσθησαν ὑπὸ μορφὴν ψηφίσματος. Νομίζω ὅτι ἡ μορφὴ τοῦ ψηφίσματος κατ’ ἀρχήν, πρέπει νὰ χρησιμοποιῆται μετὰ μεγίστης φειδοῦς. Εἰς τὰ ψηφίσματα, τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται πρέπει ν’ ὑπάρχουν μόνον ἐκεῖναι αἱ διατάξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τῶν συντεταγμένων ἐξουσιῶν νὰ θεσπισθοῦν. Πρέπει ἐπίσης, εἰς τὰ ψηφίσματα αὐτὰ νὰ γίνεται μία οἰκονομία διατάξεων, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῶμεν ὅτι, αὐτὰ τὰ ψηφίσματα ἀποτελοῦν σύνολον μετὰ τοῦ Συντάγματος, εἶναι διατάξεις ἑπομένως, μεγίστης σημασίας, αἱ ὁποῖαι δὲν θὰ δύνανται ἀπὸ μεταγενεστέρας ἐνδεχομένως Βουλὰς νὰ τροποποιηθοῦν. Τὸ παρὸν ψήφισμα δὲν παρουσίασε εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀντιρρήσεις οὐσίας, δὲν ὑπῆρξεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν κανεὶς, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἀντιρρήσεις, εἰς τὸ νὰ δημευθοῦν οἱ κλῆροι τῶν ἀνταρτῶν, καὶ νὰ δημευθοῦν μάλιστα κατὰ τὸν ταχύτερον τρόπον. Ἑπομένως ἡ συζήτησις δὲν εἶχεν καμμίαν ἀνάγκην νὰ προσλάβῃ ὀξύτητα διότι δὲν ὑπάρχουν οὐσιαστικαὶ διαφωνίαι. Ἡ διαφωνία εἶναι μᾶλλον περὶ τὴν διαδικασίαν. Συνεζητήθη, καθὼς ἀντελήφθην, ἀπὸ προηγουμένους συναδέλφους, τὸ ζήτημα τῆς ἐκτάσεως τῶν προσώπων, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτὸ τὸ ψήφισμα τῆς δημεύσεως. Ἐπειδὴ ἔχομεν ἤδη δύο προηγούμενα ψηφίσματα, τὸ τῆς ἀφαιρέσεως τῆς ἰθαγενείας, καὶ τὸ τῆς δημεύσεως τῶν περιουσιῶν, τὸ γενικὸν ψήφισμα, τὸ ὁποῖον καθορίζει ἕνα κύκλον προσώπων, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς τὴν δήμευσιν, καὶ εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἰθαγενείας, νομίζω ὅτι θὰ ἦτο ἀπαραίτητον αὐτὸς ὁ κύκλος νὰ μείνῃ εἷς καὶ μόνος ὁριστικῶς, δι’ ὅλα τὰ νομοθετήματα. Δὲν ἠμποροῦμεν εἰς κάθε νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἐκδίδομεν πρὸς ἐπιβολὴν κυρώσεων κατὰ τῆς ἀνταρσίας, νὰ χαράσσωμεν ἀλλέως τὸν κύκλον τῶν ὑπευθύνων τῆς ἀνταρσίας. Οἱ ὑπεύθυνοι ποῖοι εἶναι; Εἶναι οἱ ἠθικοὶ αὐτουργοί, οἱ συνεργοί. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ συζητήσω τὴν ἔκτασιν, ἐπιμένω ὅμως εἰς τὸ ὅτι ἅπαξ διὰ παντὸς πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ ποίους θεωρεῖ ἐνόχους, καὶ ἐπ’ αὐτῶν νὰ ἐφαρμόσῃ ὅλα τὰ ψηφίσματα, οἱασδήποτε μορφῆς καὶ ἂν εἶναι. Δὲν ἠμπορεῖ κάθε νέον ψήφισμα νὰ εἰσάγῃ μίαν νέαν ἰδέαν καὶ μίαν νέαν σχέσιν, διότι αὐτὸ θὰ δημιουργήσῃ μίαν ἀφάνταστον ἀκαταστασίαν. Ἑπομένως δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ζήτημα διαφορᾶς, ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν τοῦ κύκλου τῶν προσώπων ἐπὶ τῶν ὁποίων πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ψήφισμα αὐτό, διότι αὐτὴν τὴν ὡρίσαμεν ἤδη δι’ ἄλλων ψηφισμάτων. Ἐὰν ἀποφασίσωμεν δὲ ἐδῶ νὰ εὐρύνωμεν τὸν κύκλον, αὐτὸ εἶναι ἕν ἄλλο ζήτημα, τὸ ὁποῖον δὲν θέλω νὰ συζητήσω ἐπὶ τοῦ παρόντος, διότι τὴν διεύθυνσιν αὐτὴν θὰ τὴν ὑπαγάγωμεν εἰς τὸ βασικὸν νομοθέτημα ἐκεῖ ὅπου θεσπίζεται καὶ ἀποφασίζεται ἡ δήμευσις τοῦ συνόλου τῆς περιουσίας.

§88Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ ἐκάναμε αὐτό.

§89Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας.

§90Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. ...... Καὶ τὸ ἐκάναμε αὐτὸ διότι ἐγένετο δεκτὴ πρότασις μου ὅτι εἰς τὸ κατὰ τοῦ Ἔθνους ἀδίκημα, ἀδίκημα προφανέστατα, καταφανέστατα, ἀδίκημα συμμορίας ὅλοι οἱ μετέχοντες εἶναι ἔνοχοι. Περισσότερον ἔνοχοι εἶναι οἱ ἀρχηγοί, κατὰ τὸ ἄρθρον 66 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου καὶ τῶν μετ’ αὐτοῦ ἐφαρμοζομένων. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε προηγουμένως, εἶναι νομικὸν σφάλμα, προκειμένου δηλαδή, ὅτι ὑπάρχει ἠθικὴ αὐτουργία. Δυστυχῶς εἰς τὸ σφάλμα αὐτὸ ὑπέπεσαν καὶ τὰ δικαστήρια πολλάκις. Δὲν εἶναι ὅμως ἠθικοὶ αὐτουργοί, εἶναι ἀρχηγοὶ τῆς συμμορίας. Δὲν δυνάμεθα νὰ φύγωμεν, ἀπὸ τὰς διατάξεις τοῦ ποινικοῦ νόμου, καὶ ἀπὸ τὴν διάταξιν, τοῦ ἄρθρου 124, αἱ ὁποῖαι καθορίζουν τὴν συνωμοσίαν. Εἶναι μία εἰδικὴ περίπτωσις τοῦ ἄρθρου 66. Διατὶ δὲ εἰδικὴ περίπτωσις; Διότι εἶναι συνωμόται, ὅταν πρόκειται νὰ διαπράξουν ἐσχάτην προδοσίαν. Ἀλλὰ πάντοτε ἰσχύει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 66, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐὰν πλειότεροι τῶν δύο συνενωθοῦν πρὸς διάπραξιν πολλῶν μὴ ἰδιαιτέρως ὡρισμένων ἀξιοποίνων πράξεων ὑπάρχει συμμορία. Δηλαδή, εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ὅσοι συμμετέχουν εἰς τὰ κόμματα τοῦ ΕΑΜ συνομολογοῦν συμφωνοῦν νὰ γίνουν φόνοι, ἐμπρησμοί, κλοπαί, βιασμοὶ καὶ ἐσχάτη προδοσία; Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό; Εἶναι λοιπὸν συμμορία. Αὐτὴ εἶναι ἡ νομικὴ θέσις τοῦ ζητήματος. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν τοῦ πράγματος δημιουργοῦμεν τραγέλαφον, εἰς τὸν σπουδαιότερον νόμον ἑκάστου κράτους, τὸν Ποινικὸν Νόμον.

§91Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κατόπιν τοῦ καθορισμοῦ τοῦ ζητήματος τῆς ἐκτάσεως τῆς ἐφαρμογῆς μένει τὸ ζήτημα κυρίως τῆς διαδικασίας, ἡ ὁποία ἔχει δύο θέματα: Τὸ θέμα τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ κλήρου καὶ τὸ θέμα τῆς νέας διανομῆς, τῆς χορηγήσεως τοῦ κλήρου εἰς τοὺς νέους κληρούχους. Ἡμεῖς θέλομεν νὰ ἐπιτύχωμεν ταχύτητα εἰς τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ κλήρου, εἰς αὐτὸ νομίζω, ὅτι ὀρθῶς ἐσκέφθη ὁ κ. ὑπουργός. Ἐὰν εἶχεν ὅμως ὑπ’ ὄψιν του τὸ προηγούμενον ψήφισμα ὄχι ὅπως κατετέθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ ὅπως ἐτροπολογήθη ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ κατὰ τὸ ὁποῖον τίθεται ὑπὸ μεσεγγύησιν ἡ δημευθεῖσα περιουσία ἀμέσως μετὰ τὴν πρώτην φάσιν τῆς διαδικασίας, διερωτῶμαι διατὶ ἐπροτίμησε τὴν πλήρη ἀφαίρεσιν μὲ μίαν ἀπόφασιν τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας, ἀπὸ τὴν θέσιν ὑπὸ μεσεγγύησιν τῆς περιουσίας ὑπὸ Ἐπιτροπῆς παρεχούσης πολὺ μείζονας ἐγγυήσεις; Θὰ ἦτο ἀνάξιον λόγου νὰ συζητῶμεν ὅτι ἡ μία Ἐπιτροπὴ θὰ συνεδριάσῃ ὀλιγώτερον ταχέως ἀπ’ τὴν ἄλλην. Ἀλλ’ ἐνῷ, ἀπὸ ἀπόψεως χρόνου δὲν ὑπάρχει διαφορά, ἀπὸ ἀπόψεως ρυθμίσεως ὑπάρχει κολοσσιαία διαφορά. Σκεφθῆτε ὅτι μὲ τὸ ψήφισμα αὐτό, ἀφαιρεῖται ἡ ἰδιοκτησία τοῦ πολίτου μὲ μίαν ἀπόφασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας. Ξεύρετε, κύριοι, πολὺ καλά, ὅτι καὶ οἱ αὐστηρότεροι, ὄχι οἱ ἐπιεικεῖς ὑπουργοί, ἀνεκάλεσαν πολλάκις ἀποφάσεις Ἐπιτροπῶν Ἀσφαλείας. Γνωρίζομεν ὅτι ἠναγκάσθησαν Ἐπιτροπαὶ Ἀσφαλείας διὰ λόγους δημοσίας τάξεως νὰ τολμοῦν, ἠναγκάσθησαν νὰ κάμουν μερικὰς πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ὅτι εἶναι δίκαιαι, ἀλλὰ γίνονται διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ τόπου. Ἀλλὰ διερωτῶμαι, ἐπὶ τῇ βάσει μιᾶς τοιαύτης διαδικασίας καὶ τοιούτων σκέψεων εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀφαίρεσις ἰδιοκτησίας; Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ἂν ὁ κίνδυνος τῆς Πατρίδος τὸ ἐπιβάλλῃ νὰ θυσιάσωμεν τὴν ἀσφάλειαν τῶν συναλλαγῶν καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς ἰδιοκτησίας, δὲν θὰ τὸ κάμωμεν. Ἀλλὰ ὅταν δὲν ὑπάρχῃ τοιαύτη ἀνάγκη διατί νὰ τὸ κάμωμεν; Περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Καὶ διερωτῶμαι: Ἔχετε ἐλπίδας ὅτι μία δήμευσις γενομένη ἀπὸ τὰς Ἐπιτροπὰς Ἀσφαλείας θὰ εἶναι μόνιμος; Ἐὰν τὸ πιστεύετε, νομίζω ὅτι πλανᾶσθε. Αἱ δημεύσεις αἱ γενόμεναι διὰ τῆς διαδικασίας τῶν Ἐπιτροπῶν Ἀσφαλείας ἔχουν ἐκ γενετῆς τὸν σπόρον τῆς ἀνακλήσεως μέσα των, ἐνῷ αἱ δημεύσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ γίνουν ἀπὸ Ἐπιτροπὰς μὲ μείζονας ἐγγυήσεις, εἶναι δημεύσεις αἱ ὁποῖαι παρέχουν τὴν ἐγγύησιν ὅτι θὰ ζήσουν καὶ εἰς τὸ μέλλον.

§92Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀπὸ τὸ Δικαστήριον;

§93Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Βεβαίως ἀπὸ τὸ Δικαστήριον.

§94Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἐγὼ εὑρίσκω ὀρθὴν τὴν παρατήρησιν ὅτι δὲν πρέπει νὰ στηριχθῶμεν ἀπολύτως καὶ μόνον εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς Ἀσφαλείας καὶ δι’ αὐτὸ διὰ τροπολογίας τὴν ὁποίαν ἐγὼ θὰ εἰσηγηθῶ προσθέτω εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας τὸν Διευθυντὴν τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας καὶ ἕνα Δικαστήν, δηλαδὴ κάμνω ἕνα μῖγμα μεταξὺ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἀγροτικοῦ Νόμου καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας. Διότι τὰ μὲν στοιχεῖα τῆς ἀσφαλείας θὰ τὰ εὕρῃ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀσφαλείας, τὰ δὲ στοιχεῖα τῆς κτήσεως τοῦ κλήρου θὰ τὰ παρέχῃ ὁ Διευθυντὴς τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Τσάτσον, ὁ ὁποῖος εἶπε τότε ὅτι θεωρεῖ ὀρθοτέραν τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Ἀγροτικοῦ νόμου.

§95Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Διὰ τὴν διανομὴν τὸ εἶπον, κ. ὑπουργέ.

§96Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Διὰ νὰ ἐνισχύσω τὰς ἐγγυήσεις προσέθεσα δύο μέλη εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς Ἀσφαλείας, ἐπειδὴ δὲ δὲν θέλω νὰ ἑνώσω τὰς δύο Ἐπιτροπὰς προσέθεσα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας τὸν Διευθυντὴν τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας καὶ ἕνα Δικαστήν. Ὁ σκοπὸς τῆς ταχύτητος εἶναι ὁ ἑξῆς: Προκειμένου περὶ κλήρων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐγκατεσπαρμένοι, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βαμβέτσος, ἐδῶ καὶ ἐκεῖ, ἰδίως εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται, ἀποτελοῦν συνεχεῖς ἐκτάσεις τεραστίας. Λοιπόν, ἐπ’ αὐτῶν τῶν συνεχῶν ἐκτάσεων, ὅταν ἀφαιρεθοῦν ὡρισμένοι κλῆροι, δυνάμεθα αὐτὴν τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν διὰ νὰ ἐξυπηρετήσωμεν τοὺς ἀνταρτοπλήκτους ἀφαιρέσαμεν δημοτικὴν περιουσίαν, ἀφαιρέσαμεν γαίας αἱ ὁποῖαι ἀνήκουν εἰς τοὺς Δήμους, εἰς Κοινότητας, εἰς Μοναστήρια, καὶ εἰς τὸ Δημόσιον. Τὰς γαίας αὐτὰς θὰ καλλιεργήσω, διὰ τῶν κρατικῶν μηχανικῶν μέσων καὶ μὲ σπόρον ποὺ ἔβαλε τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ νὰ τὰς κατανείμωμεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς προσωρινῶς, ὥστε νὰ τοὺς τονώσωμεν τὸ αἴσθημα τῆς ἀγάπης καὶ ἐμπιστοσύνης πρὸς τὸ Κράτος, ὅτι τὸ Κράτος δὲν ἐνδιαφέρεται νὰ τοὺς στείλῃ μόνον τὴν μερίδα τοῦ ἄρτου ἀλλὰ τοὺς δίδει καὶ ἕνα τεμάχιον γῆς, τὸ ὁποῖον θὰ καλλιεργηθῇ, διὰ λογαριασμὸν τῶν ἀναλόγως τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας ἑκάστου, τὰ 5 μέλη θὰ πάρουν 5 στρέμματα τὰ 6–7 μέλη 6 στρέμματα κ.ο.κ. Καὶ αὐτοὶ ἀνέρχονται ἤδη εἰς 65.000–70.000 οἰκογενείας καὶ ξεύρουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ σήμερον ὅτι ἔχουν ἕνα μέρος γῆς ἐσπαρμένον τὸ ὁποῖον ἠμποροῦν νὰ εἰσκομίσουν ὥστε νὰ γνωρίζουν ὅτι μεθαύριον, ὅταν θὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸ χωρίον των θὰ ἔχουν μίαν ἐσοδείαν 500– 800 ὀκάδων σίτου. Διότι σημειώσατε ὅτι τὰ χωράφια αὐτὰ δὲν εἶναι ἰδιοκτησία τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθησαν σήμερον, ἀλλὰ τὰ χωράφια αὐτὰ ἐκαλλιεργήθησαν μὲ μηχανικὰ μέσα τοῦ Κράτους καὶ μὲ σπόρον τοῦ Κράτους καὶ παρεδόθησαν εἰς αὐτοὺς προσωρινῶς. Λοιπόν, λέγω, ὅτι παραλλήλως μὲ αὐτὰ τὰ χωράφια διατὶ νὰ μὴ καλλιεργήσουν καὶ τὰ χωράφια αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι βάλλουν κατὰ τοῦ Κράτους, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ἰδικά τους χωράφια, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα τοὺς ἔδωσε τὸ Κράτος διὰ νὰ τὰ καλλιεργήσουν καὶ νὰ γίνουν φιλόνομοι πολῖται, οὗτοι δὲ ἀγνωμονοῦντες βάλλουν ἐχθρικῶς ἐναντίον του. Αὐτή, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ ἔννοια τοῦ νομοθετήματος.

§97Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς εἶπον καὶ ἐν ἀρχῇ διὰ τὴν οὐσίαν τοῦ νομοθετήματος δὲν ὑπάρχει διαφωνία. Μετὰ τὴν διακοπὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἡ ὁποία διαφωτίζει τὰ πράγματα, πρέπει νὰ συμπληρώσω τὰς σκέψεις μου. Οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι προτείνομεν ἄλλην διαδικασίαν, ἔχομεν ἀντίρρησιν νὰ γίνουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγει ὁ κ. ὑπουργός. Ἁπλῶς ἰσχυριζόμεθα ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνουν κατὰ καλύτερον τρόπον δι’ ἄλλης διαδικασίας καὶ συζητοῦμεν περὶ τῆς διαδικασίας καὶ ὄχι περὶ τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἀπολύτως ἐγκρίνομεν. Ἀλλά, κύριε ὑπουργέ, μοῦ λέτε ὅτι θὰ τροπολογήσετε τὸ νομοθέτημα, θὰ αὐξήσετε τὰς ἐγγυήσεις. Ἐγὼ λαμβάνω ὡς προϋπόθεσιν, ὡς δεδομένον, ὅτι θὰ σχηματισθῇ μία Ἐπιτροπὴ παρουσιάζουσα πλήρεις ἐγγυήσεις. Σᾶς ἐρωτῶ: Ἐὰν εἶναι ὀρθὸν παραλλήλως πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν αὐτὴν ἡ ὁποία θὰ ρυθμίσῃ τὰ τῆς δημεύσεως τῶν κλήρων νὰ λειτουργῇ μία ἄλλη Ἐπιτροπή, δικαστικὴ, ἡ ὁποία θὰ ρυθμίζῃ παραλλήλως ἑκάστοτε εἰς πᾶσαν περίπτωσιν τὴν δήμευσιν τῆς λοιπῆς περιουσίας; Διότι δὲν μπορεῖτε νὰ ἀμφισβητήσετε ὅτι κάθε φορὰ ποὺ ἕνας κληροῦχος θὰ στερῆται τοῦ κλήρου του, θὰ ὀφείλῃ ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ Νομάρχης νὰ ἐπισπεύσῃ καὶ τὴν ἄλλην διαδικασίαν διὰ τῆς ὁποίας θὰ δημευθῇ καὶ ἡ ὑπόλοιπος περιουσία.

§98Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Θέλετε νὰ τὸ κάμωμεν ὡς ἑξῆς, —ἐπειδὴ σκοπός μου δὲν εἶναι νὰ ἀντιταχθῶ εἰς τὴν λῆψιν ἐγγυήσεων— θέλετε νὰ εἴπωμεν ὅτι ἀντὶ τῆς μεσεγγυήσεως, τῆς γενικῆς, ὅπως εἴπατε, νὰ εἴπωμεν ὅτι οἱ κλῆροι τῶν ὁποίων οἱ ἰδιοκτῆται κηρύσσονται ἔκπτωτοι παραδίδονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Γεωργίας πρὸς προσωρινὴν ἐγκατάστασιν ἀνταρτοπλήκτων;

§99ΦΩΝΑΙ. Ὄχι. Ὄχι.

§100Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δημιουργεῖται κοινωνικὸν ζήτημα μεγάλο.

§101Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θέλω δηλαδή, παρὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος προτίθεται νὰ αὐξήσῃ τὰς ἐγγυήσεις τῆς Ἐπιτροπῆς, παρὰ τὴν πρότασιν αὐτήν, νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ἐνδείκνυται νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ ἑνιαῖον τῆς διαδικασίας. Κάμετε ἕνα ὁποιοδήποτε δικαστήριον θέλετε, παρέχον δικαστικὰς ἐγγυήσεις τὸ ὁποῖον νὰ δικάζῃ κατὰ τὸν ταχύτερον τρόπον τὰς ὑποθέσεις αὐτάς. Δὲν μπορεῖτε ὅμως νὰ κάμετε διὰ τὴν δήμευσιν τοῦ ½ περιουσίας ἕνα δικαστήριον ἀπολύτως ἀπαράδεκτον. Θὰ προκαλέσετε ἀντιφατικὰς ἀποφάσεις καὶ κάθε φορὰ ἡ ἐπιεικὴς ἀπόφασις θὰ αἴρῃ τὴν αὐστηρὰν ἐπ’ ὠφελείᾳ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὀφελοῦνται ἐκ τῆς ἐπιεικοῦς ἀποφάσεως.

§102Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παρελείψατε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν ἀποφασίζουν αἱ Ἐπιτροπαὶ Ἀσφαλείας ἀλλ’ ὁ ὑπουργός. Πῶς θὰ τελειώσῃ σὲ τρεῖς μῆνας;

§103Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Παραδέχομαι ὅτι ὁ ὑπουργὸς εὑρισκόμενος πρὸ ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας νοερῶς θὰ τὰς παρακολουθῇ, ἀλλὰ θὰ ἔχωμεν τὸ ἄλλο κακό, τὸ ὁποῖον ἐτονίσατε σεῖς καὶ τὸ ὁποῖον θεωρῶ περιττὸν νὰ τονίσω καὶ ἐγὼ ὅτι ὁ ὑπουργὸς πιεζόμενος θὰ ἀναγκασθῇ νὰ εἶναι ἐπιεικέστερος καὶ θὰ ἔχωμεν ἄλλο μεῖζον κακόν. Δὲν τὸ ἀναφέρω ὅμως.

§104Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀπὸ ἀπόψεως χρόνου σᾶς λέγω ἐγώ;

§105Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἀφήνω δὲ ὅτι ἐπὶ ζημίᾳ καὶ τοῦ χρόνου θὰ εἶναι ἡ διαδικασία αὐτή, διότι ὁ ὑπουργὸς θὰ ἀναγκάζεται νὰ κρατῇ πολλὰ ζητήματα διὰ νὰ τὰ μελετήσῃ καὶ θὰ ὑφίσταται καὶ αὐτὸς φθορὰν καὶ τὰ ζητήματα.

§106Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἰδίως ἐὰν γίνῃ καμμία ἀλλαγὴ ὑπουργοῦ.

§107Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Μετὰ τὸ θέμα τοῦ πῶς θὰ δημεύωνται οἱ κλῆροι, ἔρχεται τὸ θέμα τοῦ τί θὰ κάμωμεν τοὺς κλήρους ποὺ θὰ δημεύωμεν. Αὐτὸ εἶναι τὸ λεπτὸν ζήτημα, διότι ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ κάμωμεν ὅ,τι εἶναι δυνατὸν διὰ νὰ καλλιεργηθοῦν τὰ ἐδάφη αὐτὰ καὶ ἡ σκέψις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Γεωργίας, μὲ εὑρίσκει ἀπολύτως σύμφωνον. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν τρία πράγματα. Πρῶτον νὰ δημιουργήσωμεν σύγκρουσιν τῶν πληθυσμῶν τῶν διαφόρων χωρίων ὅπου θὰ γίνῃ ἡ ἐγκατάστασις μὲ τοὺς ἀνταρτοπλήκτους. Ἐὰν θέλωμεν νὰ κάμωμεν καλὸν εἰς τοὺς ἀνταρτοπλήκτους, δὲν μπορεῖ νὰ τοὺς κάμωμεν ἐχθροὺς τοῦ περιβάλλοντος ὅπου θὰ τοὺς ἐγκαταστήσωμεν.

§108Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι πολὺ ψυχολογημένον.

§109Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Διότι τότε ἀντὶ νὰ τοὺς βοηθήσωμεν, δημιουργοῦμεν προβλήματα καὶ ψυχολογικῶς καὶ πολιτικῶς μεγάλης ἐκτάσεως, εἰς πληθυσμοὺς μὲ μίαν εὐπαθεστάτην ψυχολογίαν. Αὐτὸ ἐμένα μὲ ἀνησυχεῖ.

§110Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Αὐτὸ συμβαίνει καὶ εἰς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον περὶ δημεύσεως τῶν περιουσιῶν.

§111Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι τὸ ἴδιον. Ἡ περιουσία ἐκποιεῖται.

§112Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Συμφωνῶ ἐπίσης μὲ τὸν κ. Βαμβέτσον, ὅτι δημιουργεῖται καὶ ζήτημα ἀδικίας. Κάθε ἕνας ὁ ὁποῖος γεννᾶται εἰς ἕνα ὡρισμένον γεωργικὸν χῶρον ἔχει τὴν ἐλπίδα ὅτι κάποτε θὰ ὑπάρξῃ καὶ δι’ αὐτὸν ἕνας κλῆρος, ὅταν λοιπόν, βλέπῃ ὅτι ἔρχονται ἀπ’ ἔξω ἄλλοι, ἀτυχήσαντες συμπατριῶται, οἱ ὁποῖοι τὸν στεροῦν τῆς ἐλπίδος αὐτῆς, εἶναι κάτι τὸ ὁποῖον δὲν δημιουργεῖ ζήτημα ψυχολογίας μόνον ἀλλὰ καὶ δικαιοσύνης.

§113Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν εἶναι ἀνταρτόπληκτοι;

§114Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὄχι. Ἀναμφισβητήτως θὰ εἶναι. Ἀλλὰ πέρνουν τὴν ἐλπίδα τοῦ ἄλλου νὰ ἐγκατασταθῇ κάποτε.

§115Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Προκειμένου περὶ ἀνταρτοπλήκτων ἡ λαμβανομένη πρόνοια, εἶναι προσωρινή, διότι αὐτοὶ θὰ ἐπανέλθουν πίσω εἰς τὰ χωρία των. Κατ’ οὐδένα τρόπον θὰ τοὺς δώσωμεν τὸ ἐνδόσιμον ὅτι θὰ μείνουν ἐκεῖ.

§116Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Πῶς θὰ φύγουν κατόπιν.

§117Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωρ.). Ὅπως θὰ φύγουν ἀπὸ παντοῦ. Σήμερον ἔχομεν ἐγκαταστήσει χιλιάδας ἀνταρτοπλήκτων εἰς χωράφια τοῦ Δημοσίου, τῶν Δήμων ἢ τῶν Κοινοτήτων. Νομίζετε ὅτι αὐτοὶ θὰ μείνουν ἐκεῖ πέρα ὅλον; Ὄχι! Ἡ προοπτικὴ ἡ ἰδική μας εἶναι ὅτι θὰ θελήσουν πάντες νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰ χωριά των.

§118Χ. ΠΕΤΡΟΛΙΑΣ. Εἰς τὴν Μακεδονίαν πολλοὶ οἱ ὁποῖοι, εἶχον ἐκτάσεις τὰς ἔδωσαν εἰς τοὺς ἀνταρτοπλήκτους. Εἶναι τιμὴ διὰ τοὺς κατοίκους τῆς Μακεδονίας νὰ δώσουν τὰς ἐκτάσεις αὐτὰς εἰς τοὺς ἀνταρτοπλήκτους.

§119Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἀναμφιβόλως, ἐκεῖ ὅπου ὁ πατριωτισμὸς τῶν κατοίκων λύει τὸ ζήτημα, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀνησυχία διὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου. Ἐκεῖ θὰ λυθῇ καὶ χωρὶς τὸν νόμον τὸ ζήτημα. Ἐκεῖ ὅπου ἐθελουσίως οἱ κάτοικοι παρέχουν τοὺς κλήρους, ζήτημα δὲν ὑπάρχει, τὸ ζήτημα γεννᾶται ἐκεῖ ὅπου δὲν τοὺς παρέχουν καὶ ἐκεῖ μᾶς ἐνδιαφέρει τί θὰ γίνῃ. Ἀλλ’ ἔχω ἐπίσης καὶ μίαν ἄλλην ἀνησυχίαν: Πῶς θὰ βγάλουμε ποτὲ ἀπὸ τὰς προσωρινὰς ἐγκαταστάσεις ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἐγκατεστήσαμεν, μὲ τὴν ἀρχὴν τῆς προσωρινότητος, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι μετ’ ὀλίγον χρόνον θὰ ἔχουν συνδεθῆ μὲ τὴν γῆν. Αὐτὰ εἶναι τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα μὲ ἀναγκάζουν νὰ ὑποστηρίξω ὅτι πρέπει ἀπαραιτήτως νὰ θυσιάσωμεν τὴν μεγάλην ταχύτητα εἰς μίαν σειρὰν περιορισμῶν. Καὶ αὐτὸ ὑπεστήριξα καὶ εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. (Χειροκροτήματα).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Θεοφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§121Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὰ συζητηθέντα, λεχθέντα καὶ ἀποφασισθέντα ἐν τῇ Συνταγματικῇ Ἐπιτροπῇ, ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος, ἐξετέθησαν ἀρκούντως καὶ σαφῶς ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, ὑπὸ τοῦ κ. Βαμβέτσου καὶ τοῦ κ. Τσάτσου. Μόνον δύο λέξεις ἐπὶ τῶν τύπων ἔχω νὰ προσθέσω ὡς εἰσηγητής, ἀφοῦ ὑπῆρξα ὁ εἰσηγητὴς τοῦ ψηφίσματος. Δυσκολεύομαι νὰ εὕρω διατὶ ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία κυρίως στρέφεται εἰς τὴν διαδικασίαν, καὶ εἰς τὴν ἀσφάλειαν ἀκριβῶς τῆς ἀφαιρέσεως τοῦ κλήρου. Πρέπει νὰ εἴπω ὅτι καὶ τὰ 30 μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, συνεζήτησαν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μετὰ πολλῆς προσοχῆς, ἂν θέλετε καὶ μὲ μίαν αὐστηρότητα, διότι εἴχαμεν καταληφθῆ ἀπὸ τὴν ἀρχὴν ὅτι ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι εὐηργετήθησαν περισσότερον τῶν ἄλλων ἀπὸ τὴν Πολιτείαν, εἰς ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους προσέφερεν τὸ Κράτος ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ προσφέρῃ, εἶχε τὴν ἀξίωσιν, αὐτοὶ νὰ εἶναι εὐλαβέστεροι, τακτικώτεροι καὶ νομιμόφρονες. Αὐτὸ τὸ αἴσθημα ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι κατεῖχε καὶ τὸν κ. ὑπουργόν, πρέπει δὲ νὰ τὸν βεβαιώσω, ὅτι τὸ ἴδιον αἴσθημα κατεῖχεν ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς. Συνεπῶς κατὰ βάσιν δὲν ἔχομε καμμίαν ἀπολύτως διαφορὰν μὲ τὸν κ. ὑπουργόν, ἀλλὰ ἦτο φυσικὸν καὶ εἰς ἐμὲ τουλάχιστον ὁ ὁποῖος εἰσηγήθην τὸ νομοσχέδιον νὰ εἴπω εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι μοῦ εἶναι περίεργον διατὶ εἰσάγεται νεώτερον νομοσχέδιον, ἐνῷ τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον ἀπολύτως περιεῖχε τὰς διατάξεις αὐτάς; Τὴν βάσιν ἡ ὁποία περιείχετο εἰς τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον. Διότι ἐλέγαμεν εἰς τὸ προηγούμενον νομοσχέδιον, ὅτι δημεύεται πᾶσα περιουσία ἐκείνου ὁ ὁποῖος προσεχώρησεν εἰς τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα, βοήθησεν ἢ συνήργησεν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον. Δὲν βλέπω κατὰ τίνα τρόπον θὰ ἐξαιρεθῇ ὁ κλῆρος ἀφοῦ λέγομεν οἱανδήποτε περιουσίαν, εἶναι καὶ ὁ κλῆρος περιουσία εἴτε ἐδόθη μονίμως εἴτε προσωρινῶς, εἶναι μία ἀξίωσις περιουσιακὴ συνεπῶς ἀφοῦ πᾶσα περιουσία δημεύεται κατὰ τὸ ἄλλο νομοσχέδιον, εἶναι ἑπόμενον νὰ δημευθῇ καὶ ὁ κλῆρος.

§122Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐγὼ τὸ διεβίβασα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ τὸ περιλάβῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὸ προηγούμενον περὶ δημεύσεως. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχων ὑπ’ ὄψιν του ἕνα ἔγγραφον τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου διὰ τοῦ ὁποίου παρεκαλεῖτο νὰ δώσῃ μίαν εὐρυτέραν ἔννοιαν προκειμένου περὶ αὐτοῦ, ἐθεώρησε καλὸν νὰ τὸ ἀφήσῃ διὰ νὰ γίνῃ χωριστὸν τὸ νομοσχέδιον. Αἱ διαφοραὶ εἶναι καὶ χρονικαὶ καὶ ποσοτικαί. Ἡ ποσοτικὴ εἶναι ἡ ἑξῆς: Ὅτι εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ περιλαμβάνονται πάντες οἱ ἀντεθνικῶς δρῶντες, ἀνεξαρτήτως τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος, δηλαδὴ ἀνατρέχει καὶ εἰς προγενέστερον χρόνον, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἤρχισεν ἡ ἐχθρικὴ κατοχὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πρόκειται δὲ περὶ πλείστων περιπτώσεων κληρούχων οἱ ὁποῖοι ἀφ’ ἧς στιγμῆς εἰσῆλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα, οἱ Βούλγαροι ἤρχισαν νὰ δροῦν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ἀπὸ ἐκείνης τῆς στιγμῆς ἤρχισεν νὰ δημιουργῆται τὸ αἴσθημα ὅτι δὲν πρέπει αὐτοὶ νὰ νέμωνται περιουσίαν τὴν ὁποίαν τοὺς χάρισε τὸ Κράτος. Ἦτο μία περίπτωσις οὐσιώδης καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐχωρίσθη.

§123Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν παρατήρησιν αὐτὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἡ Ἐπιτροπὴ τὴν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν της καὶ δι’ αὐτὸ ἔκαμεν εἰδικὴν μνείαν, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπὸ μακροῦ λείπουν ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν των καὶ τὸ χωριό των, καὶ ὑπάρχει τὸ ἐνδόσιμον ὅτι πρόκειται περὶ αὐτῶν. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὑπάρχει καὶ μία τάξις τὴν ὁποίαν ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν περιέλαβε, δὲν ὑπάρχει καμμία ἀντίρρησις νὰ περιληφθῇ καὶ ἡ τάξις αὐτή. Πάντως ὅμως ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπέμεινεν εἰς τοῦτο, ἐφ’ ὅσον ἔχομεν μίαν διαδικασίαν, σύντομον λεπτομερῆ, ἀλλὰ παρέχουσαν ἀσφάλειαν μεγαλυτέραν ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν παρέχει ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀσφαλείας, ἡ ἀποτελουμένη ἀπὸ τὸν ἀξιωματικὸν τῆς Χωροφυλακῆς καὶ ἀπὸ ἄλλα πρόσωπα. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὰς ἀσφαλείας ἐκείνας τὰς ὁποίας παρεῖχε τὸ προηγούμενον ψήφισμα καὶ τὰς ὁποίας μόλις πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἡ Βουλὴ ἐψήφισεν. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμπιστευθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀσφαλείας καὶ μεταξὺ τοῦ δικαστηρίου καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας, νομίζω ὅτι κανεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐμπιστευθῇ ἀφαίρεσιν ἑνὸς κλήρου εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας καὶ ὄχι εἰς τὰ δικαστήρια. Ἐλέχθη ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ χρονοτριβήσωμεν πολὺ μὲ τὸ δικαστήριον. Ὅσοι γνωρίζουν τὴν ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίαν, γνωρίζουν ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαιτηθῇ πολὺς χρόνος δι’ αὐτήν. Ἀλλὰ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ἔχομεν καὶ τὸν δεύτερον βαθμὸν τὸν ὁποῖον ὁρίζομεν εἰς τὸ ψήφισμα, καὶ συνεπῶς θὰ ἀπαιτηθῇ χρόνος περισσότερος, ἔχομεν τὴν διάταξιν τοῦ πρώτου ψηφίσματος, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ἡ περιουσία αὐτή, ὁ κλῆρος αὐτὸς θὰ εὑρίσκεται ὑπὸ μεσεγγύησιν. Δὲν βλέπω τὸν λόγον νὰ ἀπομακρυνθῶμεν ἀπὸ τὸ ψήφισμα. Ἠμπορεῖ νὰ ὑποπέσωμεν εἰς ἄλλας ἀντιρρήσεις καὶ ἀντιφάσεις μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας. Ὑποθέσατε κληροῦχον ὁ ὁποῖος ἔχει κάποιαν μικρὰν περιουσίαν, ἀλλὰ διὰ μὲν τὴν ἄλλην περιουσίαν ὑπόκειται εἰς τὰ δικαστήρια, διὰ δὲ τὸν κλῆρον, ὑπόκειται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας. Καὶ τὰ μὲν δικαστήρια λέγουσιν ὅτι δὲν συντρέχει περίπτωσις ἀνταρσίας, εἴτε ὅτι δὲν εἶναι ἀντάρτης, εἴτε δὲν ἐβοήθησε τὸν ἀντάρτην, καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἀσφαλείας λέγει τὸ ἀντίθετον, ὅτι δηλαδὴ εἶναι ἀντάρτης. Τότε δὲν θὰ ἠμποροῦμεν νὰ προχωρήσωμεν, ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν θὰ ἔχωμεν τὸ ἕνα καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην τὸ ἄλλο. Μὲ ὁσηνδήποτε προσοχὴν καὶ ἂν ἀρχίσουν αἱ δύο Ἐπιτροπαὶ εἶναι δυνατὸν νὰ περιπέσουν εἰς τὸν κίνδυνον τῶν ἀντιφατικῶν ἀποφάσεων. Συνεπῶς δὲν εἶναι καὶ τοῦτο ὀρθόν. Μὲ τὸ νὰ κρίνωνται αἱ διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν ἀσφαλείας μοῦ ἐμβάλλει τὴν σκέψιν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχωμεν πληθὺν μηνύσεων, διαφόρους καταγγελίας ὅτι ὁ Αʹ εἶναι κομμουνιστής, καὶ ἐνῷ αἱ Ἐπιτροπαὶ ἐργάζονται ἄνευ κανονισμοῦ καὶ ἄνευ διαδικασίας, τὰ δικαστήρια ἐργάζονται ἐπὶ τῇ βάσει διαδικασίας. Θὰ περιέλθωμεν λοιπόν, εἰς τὸ σημεῖον νὰ δημιουργήσωμεν ζήτημα ἀναμετοικήσεως καὶ ἀναδασμοῦ τῶν κλήρων. Ἡ διαφορά μας, κ. ὑπουργέ, εἶναι ἐὰν πρόκειται ἡ διαδικασία νὰ γίνῃ διὰ τοῦ δικαστηρίου ἢ διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας. Ἐγὼ ὁμολογῶ ὅτι προτιμῶ τὸ δικαστήριον, τὰ ἄλλα καθορίσατέ τα ὅπως γνωρίζετε. (Χειροκροτήματα).

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Κ. Σταμούλης.

§125Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τοῦ Συντάγματος, συνεζητήθη τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα καὶ ἐγένετο εὐρεῖα συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ. Μετὰ δὲ τὴν συζήτησιν αὐτὴν ἡ ψηφοφορία ἐδιχάσθη, εἰς ἴσα μέρη. Συνεπῶς, ἐὰν πάρωμεν τὸ οὐσιαστικὸν μέρος καὶ ὄχι τὸ τυπικὸν, δὲν παρελείφθη τοῦτο τῆς ψηφοφορίας, τοὐναντίον μάλιστα ὑπῆρξε μία διάθεσις ὑπὲρ αὐτοῦ. Δηλαδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος ἀπεδέχθη τὸ ψήφισμα αὐτό. Ἐγὼ εἶμαι ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένη ἡ παραδοχὴ τοῦ ψηφίσματος, μὲ τὴν προσαρμογήν του, πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ὑπ’ ἀριθμ. Νʹ ψηφίσματος. Ὑπεστήριξα τὴν ἄποψιν αὐτὴν διότι πιστεύω εἰλικρινῶς, ὅτι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῆς ἀφαιρέσεως κλήρου, ἐπιβάλλεται ἀμέσως ἡ ταχεῖα διαδικασία, καὶ εἶναι ἡ μόνη ἀπειλὴ ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ κατ’ ἐκείνων, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Πολιτεία μετ’ ἀγῶνας πολλοὺς καὶ θυσίας πολλὰς διένειμεν ἐκτάσεις γαιῶν τὰς ὁποίας ἀφήρεσε παρὰ τὴν ἀρχὴν δικαίου, ἀπὸ ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους κατέστησεν πενομένους διὰ νόμου. Τὸ πρᾶγμα αὐτὸ ἐγένετο πρὸς ἐξυπηρέτησιν τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, καὶ οἱ ἀφαιρεθέντες κλῆροι, εἴτε διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς ἀποκαταστάσεως προσφύγων, εἴτε δι’ ἀπαλλοτριώσεων τὰς ὁποίας ἔκανεν ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, διενεμήθησαν πρὸς ἀκτήμονας, πρὸς ἀποκατάστασιν αὐτῶν, διὰ νὰ τοὺς κάνωμεν οὕτω σωστοὺς Ἕλληνας, καὶ νὰ τοὺς διεκολύνωμεν εἰς τὴν περαιτέρω ἐξέλιξίν των. Καὶ παρ’ ὅλα αὐτά, καὶ παρ’ ὅλον τὸ αἷμα τὸ ὁποῖον ἐχύθη διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα αὐτό, οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἔλαβον ἀπὸ τὴν Πολιτείαν τὰ μέσα διὰ νὰ ζήσουν, καὶ διὰ νὰ γίνουν χρηστοὶ καὶ τίμιοι Ἕλληνες, καὶ καλοὶ πολῖται, ἐσήκωσαν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς πατρίδος. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ γεννηθῇ οὐδὲ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, καὶ νὰ ἐξετάζεται ἡ διαδικασία, ἡ ὁποία καθορίζεται διὰ τοῦ ψηφίσματος, ἐὰν πράγματι τοὺς ἐξασφαλίζει, ὡσεὶ ἐὰν ἠθέλαμεν ἐρωτήσει ἐὰν πρόκειται νὰ μᾶς πάρουν κεφάλαια καὶ ἐρωτούσαμεν ποίαν ἐξασφάλισιν καὶ ποίαν ἐγγύησιν θὰ δώσωμεν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ μᾶς τὰ ἀφαιρέσουν, ποίαν ἐξασφάλισιν, καὶ ποίαν ἐγγύησιν θὰ δώσωμεν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι στρέφουν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς πατρίδος καὶ τῆς τιμῆς τοῦ Ἔθνους. Νομίζω ὅτι δὲν χρειάζεται τοιαύτη, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ παραδεχθῇ κανεὶς ὅτι εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς Ἀσφαλείας, εἰς τὰς ὁποίας μετέχουν καὶ δικαστικὰ πρόσωπα καὶ Εἰσαγγελεῖς ὅτι εἶναι δυνατόν....

§126ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Εἰσαγγελεὺς καὶ ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν μετέχουν.

§127Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὥστε εἶναι πληρεστέρα ἐγγύησις. Πάντως ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον ὅπως καθορισθῇ μετὰ πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας καὶ γνωμοδότησιν τοῦ γραφείου Ἐποικισμοῦ, νὰ ἀποφαίνεται ὁ ὑπουργός, ὁ ὁποῖος οὕτω ἐξασφαλίζεται περισσότερον.

§128ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, τὸ γραφεῖον ἐποικισμοῦ ποῦ θὰ στηριχθῇ διὰ νὰ δώσῃ γνωμοδότησιν;

§129Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Θὰ στηριχθῇ εἰς τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἔχει, διότι καὶ βάσει τῶν κειμένων διατάξεων τοῦ ἀγροτικοῦ κώδικος, «ἐὰν ἕνας κλῆρος ἐπὶ μίαν διετίαν δὲν καλλιεργηθῇ ἀφαιρεῖται». Τί ἄλλο λοιπὸν θέλετε, κ. συνάδελφοι; Τί περισσοτέρας ἐγγυήσεις δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐσήκωσαν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς Πατρίδος; (Χειροκροτήματα). Ἐφ’ ὅσον καὶ κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν «ἐὰν κλῆρος ἐπὶ διετίαν δὲν καλλιεργηθῇ ἀφαιρεῖται τοῦ κληρούχου». Νομίζω, κύριοι, ὅτι λόγοι εἰδικοὶ ἐπιβάλλουν τὴν παραδοχὴν τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ τὸ ὁποῖον ἔχει μεγαλυτέραν σημασίαν ἀπὸ τὸ Νʹ ψήφισμα, διότι θὰ δυνάμεθα νὰ δημεύσωμεν καὶ περιουσίαν ἡ ὁποία δὲν ἀνήκει εἰς τοὺς κληρούχους. Νομίζω ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτό, ἐπιβάλλεται νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον. Δικαιοτέραν, ἠθικωτέραν καὶ μᾶλλον ἐπιβεβλημένην πρᾶξιν ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν αὐτήν, τὴν ὁποίαν ζητεῖ σήμερον ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, δὲν δυνάμεθα νὰ παρουσιάσωμεν. Ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ ἀντίρρησις ἡ ὁποία προβάλλεται ὅτι δὲν παρέχονται ἐγγυήσεις διὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ κλήρου, δὲν εἶναι ὀρθή, ὅταν μάλιστα θέλωμεν νὰ γνωμοδοτῇ καὶ τὸ γραφεῖον ἐποικισμοῦ, ἢ τὸ γραφεῖον τῆς Γεωργικῆς περιφερείας, διότι καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ μεγαλυτέραν ἐγγύησιν. Δηλαδή, εἰς τὰς περιοχὰς τῆς Βορείου Ἑλλάδος, Θεσσαλίαν, Ἤπειρον καὶ παντοῦ ὅπου ἐγένοντο ἀπαλλοτριώσεις. Καὶ γεννᾶται τὸ δίλημμα, εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν ἀξίωσιν τοῦ ἐθνικόφρονος ὅταν βλέπῃ νὰ κρατῇ ἀκόμη τὸν κλῆρον του ὁ ὑψώσας τὰ ὅπλα κατὰ τῆς πατρίδος καὶ νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ τοῦ τὸν πάρωμεν; Δὲν γεννᾶται ἀμφιβολία, ὅτι οὐδεὶς ἔχει ἀντίρρησιν, νὰ θέλῃ ἐγγυήσεις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας, ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ πλήρη ἐγγύησιν ἡ συμμετοχὴ εἰς αὐτὴν τῶν δικαστικῶν προσώπων. Ὅταν δὲ εἰς αὐτὴν προστεθῇ καὶ ἡ γνωμοδότησις τοῦ γραφείου ἐποικισμοῦ ἡ ἐγγύησις εἶναι πολὺ μεγαλυτέρα. Καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, πῶς θὰ δημευθοῦν οἱ κλῆροι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ δημευθοῦν; Ἐὰν μὲν πρόκειται περὶ προσωρινῆς δημεύσεως, βεβαίως, ὁ ὑπουργός, θὰ δύναται ἐκ τῶν ἐνόντων νὰ τακτοποιήσῃ τὰ πράγματα ἀλλὰ ἐὰν πρόκειται περὶ ὁριστικῆς τὸ πρᾶγμα ἔχει ἄλλως. Πάντως ἐγὼ θὰ ἤθελον νὰ ὑποβάλλω τὴν παράκλησιν, ὅπως δημευθοῦν οἱ κλῆροι ὑπὲρ τῶν ἀνταρτοπλήκτων, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι προσφέρουν ἐθνικὰς ὑπηρεσίας καὶ οἱ ὁποῖοι ζοῦν μὲ τὰ ὅπλα εἰς τὸν ὦμον. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαδικασίαν τῆς ὁριστικῆς διαθέσεως τὸ ψήφισμα καθορίζει ὅτι αἱ ἀφαιρετέοι ἐκτάσεις θὰ παρέχωνται κατὰ τὰς διατάξεις τῆς ἐποικιστικῆς νομοθεσίας. Τί ἄλλο δικαιότερον ἀπὸ τοῦτο; Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τελευταίαν παράγραφον ἔνθα γίνεται λόγος περὶ τοῦ ἄρθρου 200 νομίζω ὅτι πρόκειται περὶ ἄλλου ἄρθρου, τοῦ ἄρθρου 237, διότι τὸ ἄρθρον 200 δὲν ὁμιλεῖ κἂν περὶ προθεσμιῶν.

§130ΑΘ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Εἶναι ἡ παράγραφος 1 τοῦ ἄρθρου 200 ἀπὸ τὴν γενομένην κωδικοποίησιν.

§131Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Εἰς τὴν κωδικοποίησιν ὁ ἀριθ. 200 δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ δικαιοστάσιον.

§132ΑΘ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ὁ βασικὸς νόμος εἶναι ὁ 1722. Λοιπὸν αὐτὸ τὸ ἄρθρον περιελήφθη εἰς τὴν κωδικοποίησιν.

§133Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Πρόκειται περὶ λάθους, κ. ὑπουργέ, δὲν εἶναι τὸ 200. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ διότι δὲν ζημιώνει καθόλου τὸ ψήφισμα.

§134ΑΘ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Κατὰ τὸ ἄρθρον 189 οἱ κλῆροι τῶν περιφερειῶν αὐτῶν, ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς ἀποφάσεως εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως περὶ ὁριστικῆς διανομῆς, θεωροῦνται ὁριστικοί, τῆς κυριότητος μεταβιβαζομένης εἰς τὸν κληροῦχον. Προκειμένου ὅμως περὶ τῶν περιφερειῶν Κοζάνης, Σερρῶν καὶ Δράμας, κατ’ ἀπαίτησιν τοῦ Γεν. Ἐπιτελείου Στρατοῦ, ἐτέθη διάταξις καθ’ ἣν ἡ μεταβίβασις αὐτὴ δὲν δύναται νὰ γίνῃ παρὰ μετὰ παρέλευσιν τετραετίας, δηλαδὴ ἀναστέλλεται ἡ μεταβίβασις τῆς κυριότητος ἐπὶ τετραετίαν, ἡ ὁποία τετραετία ἠδύνατο νὰ παραταθῇ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Συνέπεσεν ὅμως ἡ τετραετία αὐτὴ νὰ λήγῃ διαρκούσης τῆς κατοχῆς, ὁπότε τὰ μέρη αὐτὰ κατείχοντο ἀπὸ Γερμανοὺς καὶ Βουλγάρους καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ λόγος περὶ παρατάσεως.

§135Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἔχετε ἕνα λάθος. Δὲν πρόκειται περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ περὶ μεταβιβάσεως κλήρου ὑπὸ κληρούχων πέραν ὡρισμένων.

§136ΑΘ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργ. Γεωργίας). Πρόκειται περὶ τῶν περιπτώσεων τῶν περιφερειῶν αὐτῶν τῶν παραμεθορίων, διὰ τὰς ὁποίας ἐκρίθη ἀναγκαῖον νὰ ἐξαιρεθοῦν τῆς ἀμέσου μεταβιβάσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐγίνετο μετὰ τετραετίαν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς κυρούσης τὴν διανομὴν ἀποφάσεως, καὶ ἐπειδή, ἐπαναλαμβάνω, ἡ λῆξις συνέπεσε κατὰ τὴν κατοχὴν δὲν ἐξεδόθη τὸ διάταγμα τῆς παρατάσεως. Τώρα ἠγέρθη τὸ ζήτημα: Μετεβιβάσθη ἡ κυριότης εἰς αὐτούς; Τὸ Νομικὸν Συμβούλιον εἶπεν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ διατάξεων τοῦ δικαιοστασίου, ἀλλὰ πρόκειται περὶ προθεσμίας ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος καὶ ἑπομένως μετεβιβάσθη ἡ κυριότης εἰς αὐτούς. Ἐπειδὴ ὅμως ὑπῆρξεν διχογνωμία ἐν προκειμένῳ, ὑπαρχούσης καὶ μειοψηφίας, ἐθέσαμεν τὴν διάταξιν αὐτὴν τὴν ἑρμηνευτικήν, διὰ νὰ μὴν ἐγερθῇ ἡ ἀμφισβήτησις μεθαύριον ὅτι διὰ νόμου ἀφαιροῦμεν κυριότητα.

§137Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἡ μεταβίβασις ἐγένετο καὶ δυνάμει τῆς καταβολῆς τοῦ χρέους καὶ δυνάμει τοῦ νόμου 18. Ἑπομένως ἔχομεν ὁπωσδήποτε μεταβίβασιν τῆς κυριότητος.

§138ΑΘ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς Γεωργίας). Ἐπειδὴ ἡ περίπτωσις αὐτὴ εἰδικῶς δὲν περιλαμβάνεται διότι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔχῃ μετάσχει τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος, θέλομεν νὰ κρατήσωμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου νὰ μὴ δώσωμεν κυριότητα πρὶν λήξῃ ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις.

§139Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις ἢ νὰ διατυπωθῇ καλύτερον. Διότι δὲν γίνεται καλὴ παραπομπὴ εἰς τὸ ἄρθρον. Ἐὰν πάρετε τὸ ἄρθρον 200 τοῦ Ἀγροτικοῦ Κώδικος θὰ ἴδητε ὅτι περὶ ἄλλου τινος ζητήματος ὁμιλεῖ. Συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμετε κακόβουλον διατύπωσιν καὶ παραπομπὴν εἰς ἄρθρον τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν καὶ καμμίαν βάσιν πρὸς ἀναστολὴν τοῦ δικαιοστασίου. Εἶναι αὐταὶ λεπτομέρειαι τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν προκειμένου νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα συμπέρασμα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει παρὰ τὰς λεπτομερειακὰς ἀντιρρήσεις ἐπὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος ἐφόσον ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία εἶναι σύμφωνος, πρέπει νὰ δώσῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερα ὅπλα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε νὰ κτυπήσωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι στρέφονται κατὰ τῆς τιμῆς τοῦ Ἔθνους καὶ τῶν κεφαλῶν ἡμῶν.

§140Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ἤθελα νὰ σᾶς ζητήσω νὰ διαφωτίσητε τὴν Βουλὴν σεῖς ἢ ὁ κ. ὑπουργός, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ νὰ παρακολουθήσῃ τὴν θέσιν τοῦ ἑξῆς ἐρωτήματος: Ἡμεῖς συμφωνοῦμεν μὲ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ συζητοῦμεν τὸ ζήτημα τῆς διαδικασίας. Ἀλλ’ ἤθελα νὰ θέσω τὸ ἐρώτημα τοῦτο: Γνωρίζετε καὶ γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ὑπάρχει ἕνα κείμενον ἀποφάσεως τῶν Ἡνωμένων Ἐθνῶν, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἡ ὑποχρέωσις ἢ μᾶλλον ζητεῖται ἀπὸ τὰς διαφόρους χώρας, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡ Ἑλλάς, ἡ Ἀλβανία, Γιουγκοσλαβία καὶ Βουλγαρία, νὰ φροντίσουν διὰ τὸν ἐπαναπατρισμὸν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν ἀπὸ τὰς διαφόρους χώρας καὶ οἱ ὁποῖοι θεωροῦνται φυγάδες. Ποία εἶναι ἡ ἄποψις τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἢ τοῦ κ. ὁμιλητοῦ ὡς πρὸς τὸν συνδυασμὸν αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου μὲ τὴν ὑποχρέωσιν αὐτὴν τὴν ὁποίαν δημιουργεῖ διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ διεθνὴς αὐτὴ πρᾶξις.

§141Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ δώσω ἐγὼ τὴν ἀπάντησιν θὰ ἔλεγον ὅτι εἰς τὰ οἰκογενειακὰ καὶ ἐσωτερικά μας δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ μᾶς ἐπιβάλλουν νὰ φέρωμεν ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος καὶ νὰ τοὺς ἐγκαταστήσωμεν ἐδῶ. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀποφασίσῃ.

§142ΑΘ. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργ.). Νομίζω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἔδρασαν ἐγκληματικῶς, ἀλλὰ περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ζοῦν εἰρηνικῶς.

§143Θ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ καταχωρηθῇ ἡ ἀπάντησίς σας ὅπως τὴν διετυπώσατε διὰ νὰ ὑπάρχῃ ὡς κείμενον εἰς τὰ Ἐπίσημα Πρακτικά, διότι πρέπει νὰ γνωρίζωμεν πῶς εἶναι ἡ ἄποψις τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸν συντονισμὸν τοῦ προτεινομένου ψηφίσματος καὶ τῆς διεθνοῦς ὑποχρεώσεως τὴν ὁποίαν ὑπέχει ἡ Ἑλλάς.

§144Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δι’ αὐτὸ εἶπον ἐγὼ ὅτι τὸ ζήτημα ἔχει λεπτότητα κυβερνητικήν. Ὁ κ. συνάδελφος εἶπε σαφέστερον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ εἶπον δι’ ὑπαινιγμῶν.

§145Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ νὰ γίνω συνήγορος τῶν κακῶν Ἑλλήνων. Ἀλλὰ τὴν ὥραν αὐτὴν δικαιοῦμαι νὰ παραπονεθῶ ὅτι καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας ἐνεθυμήθησαν μόνον τοὺς κακοὺς Ἕλληνας τῆς ὑπαίθρου καὶ ἐλησμόνησαν ὅτι, τὸ θαῦμα τῆς Κονίτσης καὶ τῆς Ἀντιστάσεως τοῦ Ἔθνους κατὰ τῆς ἀσκουμένης κατ’ αὐτοῦ ἐπιβουλῆς, εἶναι ἔργον κατὰ τὸ μέγιστον ποσοστὸν τῶν ἀνθρώπων τῆς ὑπαίθρου. Ἑπομένως, ἀγαπητὲ κύριε Σταμούλη, δὲν πῆγαν χαμένοι οὔτε οἱ ἰδικοί σας κόποι, οὔτε οἱ ἰδικοί μου. Οἱ ἀγρόται αὐτοί, ὑπὲρ τῶν ὁποίων ἠγωνίσθητε, μάχονται ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους καὶ δίδουν εἰς αὐτὸ ὁλοκαύτωμα τὰς περιουσίας των καὶ τὰ χωρία των. Εἶναι, κύριοι, ἀναμφισβήτητον ὅτι αἱ θυσίαι τοῦ Ἔθνους εἰς τὸν τόπον αὐτὸν εἶναι ἄνισοι. Εἶναι αἱ θυσίαι τῆς ὑπαίθρου περισσότεραι ἀπὸ τὰς θυσίας τῶν πληθυσμῶν τῶν πόλεων. Καὶ θὰ ἤθελα νὰ σᾶς εἴπω τοῦτο: Ὅτι ἐφ’ ὅσον εἶναι ἄνισοι αἱ θυσίαι, δὲν πρέπει νὰ θεσπίζωμεν, μέτρα ἄνισα κατ’ ἀντίστροφον λόγον, φοράν, δηλαδὴ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν θυσίαι μεγάλαι νὰ εἶναι τὰ μέτρα αὐστηρότερα καὶ ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν θυσίαι μικρότεραι νὰ εἶναι τὰ μέτρα ἐπιεικέστερα. (Χειροκροτήματα). Εἶναι ἀνισότης αὐτό. Ἀλλὰ ἀκόμη, κύριοι, ὅσοι ἐγκληματοῦν εἰς τὰς πόλεις κατὰ τῆς Πατρίδος, εἴτε εὐποροῦντες, εἴτε καὶ ἄποροι ἀκόμη, ἀλλὰ μᾶλλον εὐποροῦντες, αὐτοὶ ἐγκληματοῦν ἀπὸ συνείδησιν, ἀπὸ συμφέρον, ὄχι ἀπὸ ἀνάγκην, ὄχι ἀπὸ βίαν. Ξεχάσατε ὅμως ὅτι εἰς τὴν ὕπαιθρον δὲν ὑπῆρχε τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικὸν καὶ πολλοὶ πληθυσμοί, ἄλλοι μὲ τὴν ἄσκησιν βίας ψυχολογικῆς καὶ ἄλλοι μὲ τὴν ἄσκησιν βίας ὑλικῆς, ἐσύρθησαν ἄθελα διὰ νὰ κάμουν τὸν στρατὸν τοῦ Μάρκου. Θὰ εἶχα νὰ σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα ἕνα χωριὸ τοῦ Κισσάβου. Εἰς ὅλας τὰς τελευταίας ἐκλογὰς ἐψήφισαν 204. Τέσσαρες ἦσαν οἱ κομμουνισταὶ οἱ ψηφοφόροι καὶ 200 ἐψήφισαν τὸ Λαϊκὸν Κόμμα. Ἦσαν Βασιλόφρονες. Ἔχει βουλευτὴν ἀπὸ τὸν τόπον ἐκεῖνον. Φώναζαν οἱ δυστυχεῖς οἱ χωρικοί, κάνετε μίαν προσπάθειαν. Ἐπενέβημεν εἰς τοὺς ἁρμοδίους, τοὺς εἴπομεν ὅτι θὰ τοὺς στρατολογήσουν, ἔχομεν πληροφορίας ἀνησύχους. Δὲν ἔγινε καμμία προσπάθεια, δὲν ὑπῆρχον δυνάμεις. Καὶ ὅλοι αὐτοὶ ἐστρατολογήθησαν, οἱ ἐθνικόφρονες, οἱ βασιλόφρονες! Προχθὲς ἔφυγαν 4 καὶ παρουσιάσθησαν κυριολεκτικῶς ράκη. Οἱ ἄλλοι θέλουν νὰ φύγουν ἀλλὰ πῶς νὰ φύγουν; Λοιπόν, κύριοι, ὅταν χθὲς ἐθεσπίσατε μέτρα δημεύσεως τῶν περιουσιῶν ἄλλων, ἐδώσατε ὡρισμένας ἐγγυήσεις δικαστικάς. Θέλετε τώρα τὰς ἐγγυήσεις αὐτὰς νὰ τὰς ἀρνηθῆτε εἰς τὴν ὑπόθεσιν τῆς ὑπαίθρου; Νὰ λείψουν οἱ κλῆροι τῶν κακῶν Ἑλλήνων, τῶν κακῶν, ἐπαναλαμβάνω, Ἑλλήνων, ἀλλὰ μὲ ὅλας τὰς ἐγγυήσεις τὰς ὁποίας ἐθεσπίσατε διὰ τοὺς Ἕλληνας τῶν πόλεων οἱ ὁποῖοι πᾶνε ἢ ἀπὸ συμφέρον ἢ ἔτσι διὰ νὰ ἔχουν καὶ μίαν προσδοκίαν, μίαν ἀνόητον προσδοκίαν διὰ τὴν τύχην τῶν ἰδίων καὶ τῶν περιουσιῶν των. Ἰδοὺ διατί, ἀπουσιάζων εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ μὴ λαβὼν μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, προσχωρῶ εἰς τὸ κείμενον τοῦ ψηφίσματος, ὡς τοῦτο διετυπώθη ἀπὸ τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, διότι περιέχει ἐγγυήσεις περισσοτέρας, πνεῦμα ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης. Ἀποκρούω ἐντελῶς τὴν διαγραφὴν τῶν κλήρων ἀπὸ τὰς Ἐπιτροπὰς Ἀσφαλείας ἢ καὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῆς Γεωργίας. Χρειάζονται δικαστικαὶ ἐγγυήσεις. Ἄλλοτε τὰς διαγραφὰς τῶν κληρούχων ἐνήργει ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀπαλλοτριώσεως. Θὰ ἠδύνατο καὶ ἕνας πρόσθετος λόγος νὰ τεθῇ ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ διαγραφὴ ὅταν ὁ κληροῦχος λαμβάνει μέρος εἰς τὸν κατὰ τῆς Πατρίδος ἀγῶνα ἢ ἀπουσιάζει εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ, διότι ὑπάρχει ἡ ἑξῆς δυσχέρεια. Μετὰ τὸν νόμον 1722 τοῦ 1932, ὅλοι αὐτοὶ οἱ κλῆροι ipso jure, ἅμα περατωθῇ ἡ ὁριστικὴ διανομὴ τοῦ κτήματος, παραχωροῦνται κατὰ πλῆρες ἰδιοκτησίας δικαίωμα εἰς τοὺς δικαιούχους. Ἑπομένως αὐτοὶ εἶναι ἰδιοκτῆται τῆς γῆς τὴν ὁποίαν ἔχουν. Ὁ κ. ὑπουργός, ἐνεθυμήθη καὶ ὡμίλησε περὶ δωρεᾶς διὰ τοὺς κλήρους τῶν ἀποστραγγιστικῶν γαιῶν. Ἐκεῖ πιθανὸν νὰ ὑπάρχῃ κάποια δωρεά. Διότι τὸ Κράτος ὄντως προέβη εἰς τὴν δαπάνην τῆς ἀποστραγγίσεως τῶν γαιῶν. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ τῶν κτημάτων τὰ ὁποῖα ἀπεδόθησαν ἀναγκαστικῶς ἐκεῖ τὸ Δημόσιον δὲν συνέβαλε εἰς τὴν δαπάνην. Συνέβαλον οἱ κληροῦχοι. Ἐὰν θέλετε μάλιστα, ἕνα 18% ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἀκινήτων ἐχορηγήθη διὰ τὸ μισθολόγιον τῶν ὑπαλλήλων τῆς Κτηματικῆς Ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν προσωρινοί. Ἑπομένως καὶ διὰ λόγους ἰσότητος, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐδῶ ἔχομεν πλῆρες ἰδιοκτησίας δικαίωμα τῶν κληρούχων, θὰ πρέπει νὰ ἐπικρατήσῃ τὸ ἴδιον πνεῦμα κρίσεως καὶ νὰ ὑπάρξουν αἱ αὐταὶ δικαστικαὶ ἐγγυήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπάρξουν καὶ διὰ τὰς ἄλλας δημεύσεις. Καὶ νὰ μὴ γίνεται ἡ δήμευσις μόνον μὲ μίαν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας, ἡ ὁποία κρίνει καὶ μὲ ἁπλᾶς ὑπονοίας καὶ ἐνδείξεις. Ὁ κ. ὑπουργός, νομίζει ἀδίκως ὅτι μᾶς κατοχυρώνει ἐὰν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀσφαλείας σήμερον προσθέσῃ καὶ τὸν ὑπάλληλον τοῦ ἐποικισμοῦ, τῆς γεωργικῆς ὑπηρεσίας. Φαντάζεσθε σήμερον, μὲ τὴν ἀτμόσφαιραν, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ, ἐὰν ἠμπορῇ ὁ ὑπαλληλίσκος τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν Νομάρχην καὶ τὸν Διοικητὴς Ἀσφαλείας.

§146ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ὁ Πρόεδρος καὶ ὁ Εἰσαγγελεύς.

§147Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζετε ὅτι εἶναι πλήρης ἐγγύησις αὐτό; Τότε διατὶ ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀσφαλείας δὲν εἶναι ἐπαρκὴς διὰ νὰ ἀποφασίσῃ τὴν δήμευσιν τῶν περιουσιῶν αὐτῶν τῶν ἐγκληματιῶν;

§148Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἰς τὴν μίαν κατ’ ἁπλῆν ὑπόνοιαν ἀποτελοῦν ἀπόφασιν. Εἰς τὴν ἄλλην τὴν δικαστικὴν ὑπάρχουν ἀποδείξεις πληρέστεραι.

§149Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Λοιπόν, κύριοι, ὑπάρχει τὸ ζήτημα τῆς διαχειρίσεως. Ἐὰν εἰς τὸ ἄλλο ψήφισμα, προκειμένου περὶ δημεύσεως ἀστικῆς περιουσίας, ἐθεσπίσθη τὸ σύστημα τῆς μεσεγγυήσεως, εἶναι διότι ἕως ὅτου ρευστοποιηθῇ αὐτὴ ἡ περιουσία, κάποιος θὰ τὴν διαχειρισθῇ. Προκειμένου περὶ κλήρων αὐτὴ ἡ περίπτωσις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ. Διότι ἐὰν παραπέμπεται κάθε ἀπόφασις δικαστική, ἡ ὁποία θὰ ὁμιλῇ περὶ διαγραφῆς, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἀπαλλοτριώσεως τοῦ τόπου καὶ ὑπάρχουν ἄπειροι ἐπιτροπαί, ὅσα εἶναι καὶ τὰ Πρωτοδικεῖα σύμφωνα μὲ τὸν ἀγροτικὸν νόμον, θὰ μεσολαβήσῃ μεγάλο διάστημα.

§150ΑΛ. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ μεσεγγύησις γίνεται εἰς τὸ χρονικὸν διάστημα μεταξὺ τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας καὶ τῆς ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως τοῦ Πρωτοδικείου.

§151Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ λέγει ὁ κ. ὑπουργός: Θὰ δώσωμεν προσωρινὴν κατοχὴν εἰς τοὺς ἀνταρτοπλήκτους. Αὐτοὶ οἱ ἀνταρτόπληκτοι ἔχουν φύγει ἀπὸ τὸ χωριὸ διότι κινδυνεύουν. Νομίζετε ὅτι θὰ ἔχουν τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας, ἐὰν φύγουν ἀπὸ τὴν πόλιν καὶ πᾶνε εἰς τὸ χωριὸ εἰς τὸ ὁποῖον θὰ κάμητε σεῖς τὴν διαγραφὴν τῶν κλήρων; Σᾶς ἀπήντησεν ὀρθώτατα ὁ κ. Τσάτσος, ὅτι δὲν θὰ πᾶνε μόνον εἰς τὸ χωριὸ οἱ ἀνταρτόπληκτοι, ἀλλὰ συγχρόνως, ἐπειδὴ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ πράγματα τὰ προσωρινὰ εἶναι τὰ μονιμώτερα, μονιμώτερα καὶ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα ἀκόμη, θὰ μείνουν ἐκεῖ. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Καὶ σᾶς ἐρώτησα, σὲ κάθε χωριὸ ὅπου θὰ διαγραφῶσιν 6 –10 κληροῦχοι, θὰ ἔχετε τουλάχιστον 100–200 ἀκτήμονας, οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων θὰ εἶναι στρατεύσιμοι, ποῖοι θὰ προτιμηθοῦν; Τί θὰ γίνῃ; Δι’ αὐτό, κύριοι, τὰ πράγματα, θέλουν περισσοτέραν μελέτην καὶ ἀπὸ κοινωνικῆς ἀπόψεως. Ἐὰν θέλετε νὰ προστατεύσετε καὶ τὸν ἀγωνιζόμενον εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ τὸν ἀνταρτόπληκτον, θὰ εἴπητε, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ Ἀπαλλοτριώσεως θὰ διαθέσῃ τοὺς κλήρους αὐτοὺς εἰς τοὺς δικαιουμένους κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦ νόμου, ὅτι προτιμῶνται πρῶτοι, οἱ στρατευθέντες καὶ δεύτερον οἱ ἀνταρτόπληκτοι. Καὶ ἔτσι καὶ τὸ αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης θὰ ἱκανοποιήσετε καὶ δὲν ἀνοίγετε ἕνα νέον ἐμφύλιον πόλεμον, ἅμα λήξῃ ὁ πόλεμος τὸν Μάρτιον, μεταξὺ ἀνταρτοπλήκτων καὶ ἀκτημόνων.

§152ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τότε νὰ εἴπωμεν οἱ ἀνάπηροι τοῦ πολέμου αὐτοῦ.

§153Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ εἶπον αὐτό, κύριοι, ἐγὼ τάσσομαι κατ’ ἀκολουθίαν, ὑπὲρ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος, ὡς τοῦτο ἐτροποποιήθη καὶ συνετάγη ἀπὸ τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν. Ἔτσι καὶ ὁ λόγος εἰς τὸν ὁποῖον τείνετε, δηλ. νὰ διαγράψετε τοὺς κακοὺς Ἕλληνας ἀπὸ τοὺς κλήρους τοὺς ὁποίους κατέχουν, θὰ πραγματοποιηθῇ ἀλλὰ καὶ ἡ χρησιμοποίησις τῶν κλήρων θὰ γίνῃ, θὰ δοθοῦν εἰς τοὺς ἀκτήμονας τῆς περιφερείας καὶ θὰ προτιμηθοῦν οἱ ἀνάπηροι καὶ οἱ στρατιῶται καὶ θὰ ἐπακολουθήσουν οἱ ἀνταρτόπληκτοι. Μὲ τὸ μέτρον αὐτὸ ἐπαναλαμβάνω, ἀποκαθίσταται μία ἀγροτικὴ δικαιοσύνη. Μὲ τὸ μέτρον τὸ ἰδικόν σας, θὰ ἔχωμεν καὶ ἀδικίας καὶ σάλον κοινωνικὸν εἰς κάθε χωρίον εἰς τὸ ὁποῖον θὰ γίνουν διαγραφαί. (Χειροκροτήματα).

§154Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπωφεληθεὶς ἐκ μιᾶς διακοπῆς, ὅταν ὡμίλει ὁ κ. ὑπουργός, ἐδήλωσα, ὅτι ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία ἀντίρρησις. Ματαιοπονοῦμεν ἑπομένως καὶ ὁ κ. ὑπουργός, καὶ ἐνδεχομένως καὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ὅταν ἐπιμένουν εἰς τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ὅσοι βλάπτουσι τὸ Ἔθνος, ὀφείλουν νὰ ὑποστοῦν πᾶσαν καὶ τὴν σκληροτέραν ποινήν. Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ὑπάρχει ὁμοφωνία. Μεταβαίνομεν εἰς ἄλλα θέματα, εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς ἐπιβολῆς τῆς ποινῆς καὶ δεύτερον εἰς τὴν διάθεσιν. Αὐτὰ εἶναι τὰ θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων θὰ συζητήσωμεν. Ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν ὑπεστηρίξαμεν, εἶναι ὅτι χρειάζονται ἐγγυήσεις. Ὅσον σκληρότερα εἶναι τὰ μέτρα, τόσον πρέπει νὰ ἐπιβάλλωνται μὲ πληρεστέρας ἐγγυήσεις, διότι τότε μόνον ἐμπνέουν τὸ αἴσθημα τῆς δικαιοσύνης. Εἶναι μία γενικὴ ἀρχή, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐφαρμόζεται εἰς πᾶσαν περίπτωσιν. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ τονίσω καὶ διὰ τὸ ὁποῖον ἔλαβον κυρίως τὸν λόγον, εἶναι τὸ ἑξῆς. Τὸ μέτρον ἀφορᾷ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν κλήρων ἀπὸ ὅσους μετέχουν κατὰ ἕνα τρόπον εἰς τὰς συμμορίας. Τὸ δυστύχημα εἶναι ὅτι ἡ σημερινὴ σύνθεσις τῶν συμμοριῶν περιέχει πλέον τοῦ ἡμίσεος βιαίως στρατολογηθέντας. Τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος, εἶναι ὅτι ὁ κομμουνισμὸς κατώρθωσεν ἀσκῶν ἔλεγχον εἰς τὴν ὕπαιθρον νὰ χρησιμοποιῇ τοὺς Ἕλληνας ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος. Αὐτὴ εἶναι ἡ τραγωδία μας.

§155Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δι’ αὐτὸ καὶ τὸ προηγούμενον ψήφισμα ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἑκουσίως.

§156Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὴ εἶναι ἡ τραγωδία. Δὲν ὑπάρχει θέμα ἀντιδικίας, ὑπάρχει θέμα συνεννοήσεως πρὸς λῆψιν τῶν πλέον εὐστόχων μέτρων. Οὐδέποτε θέμα, ἐδικαιολόγει ὀλιγωτέραν ἀτμόσφαιραν, ἀντιδικίας. Εἴμεθα ὅλοι ἀπολύτως κατ’ ἀρχὴν σύμφωνοι καὶ μεριμνῶμεν διὰ τὴν πλέον εὐτυχῆ διατύπωσιν τοῦ κειμένου.

§157Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Οὔτε πρόκειται περὶ προσωπικοῦ τινὸς γοήτρου.

§158Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τονίζω, λοιπόν, τοῦτο. Βεβαίως εἰς ἄλλην εὐκαιρίαν θὰ ἀναπτύξω τὴν βαρεῖαν σημασίαν τοῦ θέματος καὶ τὰς συνεπείας, αἱ ὁποῖαι ἐπηκολούθησαν ἐκ τοῦ τρόπου τῆς ἀντιμετωπίσεως. Πρὸς τὸ παρὸν ἐπισημαίνω τὸ θέμα. Εἶναι μία μεγάλη τραγῳδία τοῦ Γένους, εἶναι ἡ καμπὴ εἰς μίαν νέαν περίοδον τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος, ὅστις ἐφόσον ἠρκεῖτο εἰς τὰς ἰδίας δυνάμεις, ἦτο μαθηματικῶς ἐκ τῶν προτέρων προσδιωρισμένον τὸ τέρμα, ἐπειδὴ αἱ ἴδιαι αὐτοῦ δυνάμεις, ἦσαν περιωρισμέναι. Ἀπὸ τὴν ὥραν ποὺ εἰσῆλθεν εἰς τὴν ὁδὸν τῆς βιαίας στρατολογίας ἐθνικοφρόνων καὶ βαθμιαίως ἀναπτύσσει τὴν ἄσκησιν τοῦ ἐλέγχου εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἀπεριόριστοι δυνατότητες ἀναπτύσσονται διὰ τοὺς κινδύνους τοῦ μέλλοντος. Ἀλλὰ αὐτὴ εἶναι ἄποψις, ἡ ὁποία θὰ ἐξετασθῇ εἰς τὴν ὥραν της. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τονίζω εἶναι τοῦτο. Δὲν εἶναι δυνατὸν εἰς τὸ νομοσχέδιον νὰ ἀγνοῆται αὐτὸ τὸ θεμελιῶδες γεγονός. Διὰ τοῦτο ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸ ἀρχικὸν ψήφισμα, ὅπου καθιερώνεται ἡ ἀρχὴ τῆς ἑκουσίας συμμετοχῆς, ἐκ τῆς ὁποίας προκύπτει ἡ εὐθύνη, εἶναι ἀπαραίτητος. Θὰ ἐπεθύμουν μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, νὰ ἐκδηλώσω τὴν ἀπόλυτον ἀλληλεγγύην μου πρὸς τοὺς συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι ὑπεστήριξαν τὴν ἀνάγκην τοῦ ἑνιαίου ψηφίσματος τῆς ἑνότητος τῶν μέτρων. Δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἔχωμεν δι’ ἑκάστην περίπτωσιν ἴδιον τρόπον ἀντιμετωπίσεως καὶ ἴδιον ψήφισμα. Ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ ἑνοποιήσῃ τὴν πολιτικήν της καὶ νὰ ἐμφανίσῃ καὶ ἀναπτύξῃ ἑνιαῖα τὰ μέτρα της. Καὶ μὲ τὴν εὐκαιρίαν αὐτήν, ἐπιθυμῶ νὰ ἐπαναλάβω τὴν σύστασιν, ἡ ὁποία ἔγινεν ἀπὸ τὸν ἀγαπητὸν φίλον μου τὸν κ. Τσάτσον, νὰ ἐξετάσῃ ἐπίσης τὴν ἀνάγκην τῆς ἐναρμονίσεως διεθνῶς ἀνειλημμένων ὑποχρεώσεων καὶ τῶν σχετικῶν διατάξεων τοῦ σημερινοῦ σχεδίου ψηφίσματος. Ἐκεῖνο ἐπίσης εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιθυμῶ νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ τῆς Βουλῆς, εἶναι τὸ δεύτερον θέμα, τῆς διαθέσεως τῶν κλήρων. Τὸ μὲν πρῶτον θέμα τῆς ἀφαιρέσεως εἶναι θέμα δικαστικὸν καὶ πρέπει νὰ ὑπάρξουν ἐγγυήσεις. Τὸ δεύτερον θέμα τῆς διαθέσεως, εἶναι θέμα πολιτικὸν καὶ καθορίζεται ἀπὸ τὴν Βουλὴν εἰς τὸ ψήφισμα. Δὲν εἶναι θέμα δικαστικόν. Δὲν ἔχει ἡ δικαιοσύνη ἁρμοδιότητα νὰ κρίνῃ εἰς ποίους χορηγοῦνται οἱ κλῆροι. Πολιτικὴ εἶναι ἡ κρίσις καὶ θὰ περιέχεται εἰς διάταξιν τοῦ ψηφίσματος. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διάθεσιν, δὲν ἀποδέχομαι τὴν ἀρχὴν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διατεθοῦν εἰς ἀνταρτοπλήκτους ἄλλων χωρίων, δὲν τὴν ἀποδέχομαι διὰ δύο λόγους. Πρῶτον διότι δὲν θὰ δημιουργηθῇ ἡ ψυχικὴ ἑνότης τῆς Κοινότητος, ἂν εἰσέλθουν ἀνταρτόπληκτοι. Οἱ ἀκτήμονες τοῦ χωριοῦ, οἱ ἀγωνισταὶ τοῦ χωριοῦ, οἱ ἀνάπηροι τοῦ χωριοῦ, αὐτοὶ πρέπει νὰ προτιμηθοῦν. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ἡ ψυχικὴ ἐπικουρία τῆς Κοινότητος ὅλων τῶν κατοίκων, θὰ εἶναι ἀμέριστος, ἐνῷ ἡ ψυχικὴ ἀντίδρασις ἀπὸ τὴν εἰσπήδησιν ξένων θὰ εἶναι πλήρης. Ὅσοι ἔχουν τὴν συνείδησιν τοῦ χωριοῦ καὶ κατάγονται ἀπὸ χωριὸ καὶ ἔζησα τὰ μικρὰ χρόνια τῆς ζωῆς μου εἰς τὸ χωριό, ἔχουν πλήρη αὐτὴν τὴν συνείδησιν καὶ ἡ ἐπιθυμία μας εἶναι νὰ δημιουργήσωμεν ψυχικὴν ἑνότητα τοῦ Ἔθνους, διὰ θεσπίσεως τῆς ψυχικῆς ἑνότητος τῆς ἐθνικῆς παρατάξεως. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο, κύριε ὑπουργέ, ἀποτελεῖ μίαν ἐκδήλωσιν ἡττοπαθείας, ἀποτελεῖ μίαν ἐκδήλωσιν ἐλαττώσεως πίστεως τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν σύντομον νίκην ἡ σκέψις ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνωνται μέτρα, ὁριστικῆς ἐγκαταστάσεως τῶν ἀνταρτοπλήκτων, εἴτε εἰς πόλεις εἴτε εἰς διάφορα χωρία. Προσωρινὴ ἔστω ἐγκατάστασις εἰς κλήρους αἴρει ἀφ’ ἑαυτῆς τὴν ἔννοιαν τῆς προσωρινότητος, λόγῳ τῆς διαρκείας τῆς καλλιεργείας. Δὲν πρόκειται περὶ ἐφημέρου χρήσεως, πρόκειται περὶ ἐργασίας ἡ ὁποία ἀποδίδει μετὰ μακρὸν χρόνον. Ἡ προσωρινότης τοῦ κλήρου περιέχει διάρκειαν.

§159ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει καὶ διάταξιν περὶ ὁριστικῆς παραχωρήσεως.

§160Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, κύριε ὑπουργὲ καὶ κύριοι συνάδελφοι, διὰ τὸν ὁποῖον θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴν ἀποδεχθῶμεν τὴν ἀρχήν, ὅτι ἀνταρτόπληκτοι ἄλλων περιφερειῶν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐγκατασταθοῦν εἰς τοὺς κλήρους. Πρέπει εἰς μὲν τὰ χωρία, νὰ ἐγκατασταθοῦν οἱ ἀκτήμονες, οἱ ἀγωνισταί, οἱ ἀνάπηροι τοῦ χωρίου, εἰς δὲ τοὺς ἀνταρτοπλήκτους νὰ παρασχεθοῦν μὲν τὰ ἐφήμερα μέσα τῆς βοηθείας, ἀλλὰ νὰ παρασχεθῇ κατ’ ἐξοχὴν ἡ ὑπόσχεσις καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Ἔθνους, τῆς ταχείας ἐπανόδου εἰς τὰς ἑστίας των. Εἶναι ἡ μόνη ὑπόσχεσις τὴν ὁποίαν δυνάμεθα καὶ ὀφείλομεν νὰ παράσχωμεν. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§162ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως Νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.25′ μ.μ.)