1948.01.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40ή

Τρίτη 20 Ἰανουαρίου 1948

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.40′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Α. Ταλιαδοῦρος ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§2Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Παρακαλεῖται ὁ Γραμματεὺς κ. Βογιατζῆς, ὅπως ἀναγνώσῃ τὰς πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰς κλπ.

§4Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει αἴτησιν τοῦ συνταξιούχου Ἑλληνοδιδασκάλου Ν. Ἀποστόλου (Τσάπα) ζητοῦντος ὅπως λάβῃ σύνταξιν Εἰσηγητοῦ ἀντὶ τῆς τοῦ Γραμματέως Βʹ τὴν ὁποίαν λαμβάνει ὡς ἔχων ὑπὲρ 25ετῆ ὑπηρεσίαν. Ὁ βουλευτὴς Χαλκιδικῆς κ. Ι. Λαμπρόπουλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δικολάβων τοῦ Εἰρηνοδικείου Βάλτας —Κασσάνδρας Ν. Τσάπα, Κ. Παπαγγέλου καὶ Π. Φτίκα, ζητούντων ὅπως συμπεριληφθοῦν ὡς μέλη εἰς τὸ Ταμεῖον Νομικῶν. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Μαντούβαλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ε. Πέτρου κατοίκου Πειραιῶς διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Δήμου Πειραιῶς ἐπίταξιν ἑνὸς οἰκοπέδου του καὶ ζητεῖ τὴν ματαίωσιν ταύτης. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Δ. Μαντούβαλος καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πειραιῶς, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν εἰς τὸν τύπον ἀναγραφεῖσαν εἴδησιν, ὅτι ὁ Ἐμπορικὸς κόσμος ἀποκρούει τὴν διὰ δελτίων διανομὴν τῶν βιωτικῶν εἰδῶν, καθ’ ὅσον, οὗτος ἐτέθη πάντοτε ὑπὲρ τῆς διανομῆς τῶν βιωτικῶν εἰδῶν, διὰ διατακτικῶν καὶ δελτίων, ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους. Ἡ Κτηματικὴ Ἕνωσις Ἀγοραστῶν Ἀκινήτων Λαρίσης 1941–44 διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἀκύρωσιν τῶν ἀγοραπωλησιῶν 1941–44, καὶ ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114)46 Σ. Π. Ὁ Δήμαρχος Ἀμφισσέων διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ἀπόλυσιν τῶν ἄνευ θητείας Χωροφυλάκων, τῶν ἐντεταγμένων πρὸς ἀσφάλειαν τῆς πόλεως, καὶ ζητεῖ τὴν ἀναθεώρησιν τῆς τοιαύτης ἀποφάσεως. Ὁ Δήμαρχος Σοχοῦ καὶ οἱ Πρόεδροι τῶν κοινοτήτων Σκεπαστοῦ, Κρύων Νερῶν, Σταφανικῶν κλπ. διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς περιφερείας των εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνταρτῶν καὶ ζητοῦν τὴν λῆψιν μέτρων ἀσφαλείας. Ἀδελφαί, θυγατέρες καὶ σύζυγοι ὁπλιτῶν φονευθέντων κατὰ τοὺς πολέμους 1912–22 Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην κατάργησιν τῶν συντάξεών των καὶ ζητοῦν τὴν μὴ κατάργησιν τούτων. Ὁ Σύνδεσμος Σιδηροδρομικῶν Μακεδονίας διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ καταβολὴν εἰς αὐτοὺς τῆς ὀφειλομένης διαφορᾶς Νοεμβρίου 1947 προκυψάσης ἐκ τοῦ νέου μισθολογίου καὶ τοῦ ἐπιδόματος Β. Ἑλλάδος Σεπτεμβρίου, Ὀκτωβρίου καὶ Νοεμβρίου 1947. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ἀμφίσσης καὶ οἱ Σύλλογοι Βυρσοδεψῶν, Σχοινοποιῶν, Κρεοπωλῶν, Ἀρτοποιῶν καὶ διάφορα ἄλλα Σωματεῖα διαμαρτύρονται διὰ τὴν μετάθεσιν τοῦ Ἀνθυπομοιράρχου Β. Ντούβα καὶ ζητοῦν τὴν ἀνάκλησιν ταύτης. Ὁ Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης), καταθέτει σχέδια νόμων: 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ ἀμνηστίας ὡρισμένων πράξεων» καὶ 2) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Φεβρουαρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ μέτρων πρὸς διάλυσιν ὀργανώσεων ἀντιποιουμένων κρατικὴν ἀρχὴν ἢ ἐξουσίαν ἢ ἀναμιγνυομένων εἰς τὴν ἄσκησιν αὐτῆς». Οἱ κ. κ. Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ (Ὑπουργὸς Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας) καὶ Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ ἐγγραφῆς ἐφ’ ἅπαξ πιστώσεων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας». Ὁ κ. Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ (Ὑπουργὸς Μεταφορῶν), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν ἀφορωσῶν παράτασιν προθεσμίας ὑποβολῆς δικαιολογητικῶν παρ’ ὑποψηφίων ὁδηγῶν αὐτοκινήτων καὶ χορηγήσεως εἰδικῶν ἀδειῶν ὁδηγοῦ αὐτοκινήτων εἰς ἀναπήρους πολέμου». Ὁ κ. Θ. ΔΕΣΥΛΛΑΣ (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 14 παρ. 2 τοῦ Α. Ν. 2588)40 «περὶ ὀργανώσεων Ὑπηρεσιῶν τοῦ Ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας καὶ Ἀντιλήψεως». Ὁ κ. Δ. ΧΕΛΜΗΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως πράξεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, περὶ ἐπιβολῆς εἰδικῆς μηνιαίας εἰσφορᾶς ὑπὲρ τῶν μαχομένων ἐπὶ τῶν κατόχων ἐπιβατικῶν αὐτοκινήτων ἰδιωτικῆς χρήσεως καὶ ἀπαλλαγῶν τινῶν ἐκ φόρων καταναλώσεως καὶ τελῶν ψυχαγωγίας». Ὁ κ. Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ὀργανώσεως καὶ λειτουργίας οἰκονομικῆς μερίμνης ἐν τῷ Στρατῷ τῆς Ξηρᾶς». Ἡ ἐπὶ τῶν Δημοσίων Ἔργων Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ταμείου Συντάξεων Μηχανικῶν καὶ Ἐργοληπτῶν Δημοσίων Ἔργων κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Δ. Λεονάρδος, Ι. Λαμπρόπουλος, Β. Βύζας, Ν. Κώττας, Ι. Λαυρεντίδης καὶ Χ. Καραΐσκος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Χ. Ψαρρός, Α. Φράγκου, Δ. Παπαδημητρίου, Κ. Βλαχοθανάσης, Ν. Βλιάμος καὶ Μ. Βαρβιτσιώτης καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῶν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Κ. Μουρατίδης, Π. Ροζάκης, Μ. Βαρβιτσιώτης καὶ Δ. Λεονάρδος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων».

§5Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω ὑπὸ τὴν ψῆφον τοῦ Σώματος σχέδιον νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου περὶ Ἀντιβασιλείας Διὰ τοῦ σχεδίου νόμου καταργεῖται ὁ νόμος αὐτὸς καὶ ἰσχύει ἐφεξῆς ἡ διάταξις τοῦ παλαιοῦ νόμου ΑΜΛΗʹ τοῦ 87. Ἐπίσης ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλλω σχέδιον ψηφίσματος περὶ Ἀντιβασιλείας ἕνεκα νόσου ἢ ἀποδημίας. Τὸ ἰσχῦον Σύνταγμα ἐν τῷ ἄρθρῳ 53 ὁρίζει διαδικασίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁρίζεται Ἀντιβασιλεύς, ἐὰν ὁ Βασιλεὺς δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ βασιλεύῃ ἕνεκα νόσου. Τότε χρειάζεται εἰδικὸς νόμος προκαλούμενος ἀπὸ τὸν Βασιλέα ἢ ἀπὸ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἡ Βουλὴ ἀναγνωρίζει τὴν ἀνάγκην καὶ κατόπιν ἐκλέγει τὸν Ἀντιβασιλέα. Εἶναι φανερὸν ὅτι ὑπάρχει ἓν χρονικὸν διάστημα καὶ ἀρκετὰ μάλιστα μεγάλον, προκειμένου περὶ ψηφίσεως εἰδικοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον θὰ παρεμπέσῃ, ἐνῷ ἡ κρατικὴ μηχανὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνῃ στάσιμος. Τὸ μὲν ἄρθρον πρῶτον τοῦ ψηφίσματος ἐπαναλαμβάνει ἐπὶ λέξει τὸ ἄρθρον τὸ σχετικὸν τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος. Εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον ἀναγράφεται διάταξις κατὰ τὴν ὁποίαν: «Μέχρι τῆς κατὰ τὸ προηγούμενον ἐδάφιον ἐκλογῆς παρὰ τῆς Βουλῆς Ἀντιβασιλέως ἡ ἄσκησις τῆς Συνταγματικῆς Βασιλικῆς ἐξουσίας ἀνατίθεται διὰ Β. Διατάγματος ἐκδιδομένου προτάσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἰς τὸν ἐνήλικον Διάδοχον, ἐν περιπτώσει δὲ ἐλλείψεως ἢ ἀνηλικότητος τούτου εἰς τὴν Βασίλισσαν, ἥτις ἀσκεῖ τὴν ἐξουσίαν ταύτην ὁλόκληρον κατὰ τοὺς κειμένους νόμους καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ Βασιλέως». Αὐτὴ εἶναι ἡ προσθήκη, διὰ νὰ καλυφθῇ τὸ κενὸν τοῦ Συντάγματος. Ἐπειδὴ ἐδῶ λαμβάνεται αὐτὴ ἡ πρόνοια, λύεται καὶ τὸ ζήτημα τῆς ἀποδημίας τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ λυθῇ καὶ διὰ νόμου κατὰ τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 53, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ γίνῃ χωριστὸς νόμος εἰς τὸ ἄρθρον 3 καθορίζεται ἡ Ἀντιβασιλεία ἐν περιπτώσει ἀποδημίας τοῦ Βασιλέως ἀπὸ τὸ Κράτος καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν τύπον κατὰ τὸν ὁποῖον κανονίζει ὁ πάγιος νόμος.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Παρακαλῶ νὰ διεξέλθωμεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν καὶ ὅσα ἐκ τῶν νομοσχεδίων δὲν ἔχουν συζήτησιν νὰ γίνουν ἀποδεκτά. Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 1718)42 καὶ τῆς περὶ ἀναγκαστικῶν Συνεταιρισμῶν ἐγγείων βελτιώσεων κ.λ.π. ἰσχυούσης Νομοθεσίας».

§7Ν. ΕΞΑΡΧΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἔχει ἀνάγκην τροποποιήσεως. Λόγῳ τῆς ἀπουσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ παρακαλῶ νὰ κρατηθῇ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 1718)42 καὶ τῆς περὶ ἀναγκαστικῶν Συνεταιρισμῶν ἐγγείων βελτιώσεων κ.λ.π. ἰσχυούσης Νομοθεσίας», ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου τέλους ἐπὶ τῶν ἐν Κερκύρᾳ λειτουργούντων Δημοσίων Θεαμάτων ὑπὲρ τῶν δύο Μουσικῶν ἱδρυμάτων Κερκύρας «Φιλαρμονικὴ Ἑταιρεία Κερκύρας» καὶ «Φιλαρμονικὴ Ἑταιρεία Μάντζαρος», ἐν Λευκάδι ὑπὲρ τῆς Φιλαρμονικῆς Ἑταιρείας» κ.λ.π.».

§9Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, θὰ ἐδέχεσθο νὰ ἐπεκταθῇ καὶ διὰ τὸ Μεσολόγγιον;

§10Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς Παιδείας). Μάλιστα, προβλέπεται ἡ περίπτωσις ἐπεκτάσεως δι’ ἐκδόσεως Β. Δ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν ὡς διωρθώθη φραστικῶς, εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου τέλους ἐπὶ τῶν ἐν Κερκύρᾳ λειτουργούντων Δημοσίων Θεαμάτων ὑπὲρ τῶν δύο Μουσικῶν ἱδρυμάτων Κερκύρας «Φιλαρμονικὴ Ἑταιρεία Κερκύρας» καὶ «Φιλαρμονικὴ Ἑταιρεία Μάντζαρος», ἐν Λευκάδι ὑπὲρ τῆς Φιλαρμονικῆς Ἑταιρείας» κ.λ.π.». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1947–48 οἰκονομικὰ ἔτη (ἤτοι 1944–45 Βʹ Περίοδος), 1945–46 καὶ 1946–47) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδικὸν Προϋπολογισμὸν ἐξόδων τοῦ οἰκον. ἔτους 1947–48.

§12ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως τῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1947–48 οἰκονομικὰ ἔτη (ἤτοι 1944 –45 Βʹ Περίοδος), 1945–46 καὶ 1946–47) πραγματοποιηθεισῶν δαπανῶν ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν διὰ τὴν πληρωμὴν αὐτῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν Εἰδικὸν Προϋπολογισμὸν ἐξόδων τοῦ οἰκον. ἔτους 1947–48». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 4 Ἰανουαρίου 1947 συμφωνίας «περὶ συστάσεως ἐν Ἀθήναις Εὐρωπαϊκοῦ Ὀργανισμοῦ Ἄνθρακος».

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 4 Ἰανουαρίου 1947 συμφωνίας «περὶ συστάσεως ἐν Ἀθήναις Εὐρωπαϊκοῦ Ὀργανισμοῦ Ἄνθρακος». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας ὑπογραφείσης τῇ 5 Μαΐου 1947 συμφωνίας περὶ ἐναερίων μεταφορῶν».

§16ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας ὑπογραφείσης τῇ 5 Μαΐου 1947 συμφωνίας περὶ ἐναερίων μεταφορῶν». Αʹ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς συμφωνίας διὰ τὴν διατήρησιν ἢ ἀποκατάστασιν τῶν δικαιωμάτων τῆς βιομηχανικῆς ἰδιοκτησίας τῆς πληγείσης ὑπὸ τοῦ δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου».

§18ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς συμφωνίας διὰ τὴν διατήρησιν ἢ ἀποκατάστασιν τῶν δικαιωμάτων τῆς βιομηχανικῆς ἰδιοκτησίας τῆς πληγείσης ὑπὸ τοῦ δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου». Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἐν Βιέννῃ Γενικοῦ Προξενείου καὶ ἱδρύσεως Βασιλικῆς Πρεσβείας ἐν Βιέννῃ».

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἐν Βιέννῃ Γενικοῦ Προξενείου καὶ ἱδρύσεως Βασιλικῆς Πρεσβείας ἐν Βιέννῃ». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς δι’ ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν ἐπελθούσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἑλβετίας συμφωνίας περὶ παραχωρήσεως τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους».

§22ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς δι’ ἀνταλλαγῆς ἐπιστολῶν ἐπελθούσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἑλβετίας συμφωνίας περὶ παραχωρήσεως τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Ὑγειονομικῆς συμβάσεως τοῦ 1944 τροποποιούσης τὴν διεθνῆ Ὑγειονομικὴν Σύμβασιν Ἀεροναυτιλίας τῆς 12 Ἀπριλίου 1933».

§24ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Ὑγειονομικῆς συμβάσεως τοῦ 1944 τροποποιούσης τὴν διεθνῆ Ὑγειονομικὴν Σύμβασιν Ἀεροναυτιλίας τῆς 12 Ἀπριλίου 1933». Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς τοῦ βαθμοῦ τοῦ Ὑποστρατήγου εἰς Ἀνωτάτους Ὑπαλλήλους Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν».

§26Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τί νομοσχέδιον εἶναι αὐτό;

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ ἀπονομῆς τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποστρατήγου εἰς ὡρισμένους ἀνωτάτους ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ταξιδεύσουν εἰς κατεχομένας χώρας, ὅπου δὲν ὑπάρχει συνθήκη εἰρήνης.

§28Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὄχι, καλύτερα νὰ τοὺς κάμωμεν ἀρχιστρατήγους.

§29Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ζητεῖ ὅπως ἀπονεμηθῇ εἰς ἀνωτάτους ὑπαλλήλους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, Πρεσβευτὰς δηλαδή, ὁ βαθμὸς τοῦ ὑποστρατήγου, διότι εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ ἀπέρχωνται εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ θὰ λαμβάνουν μέρος εἰς ἐπιτροπάς, ὅπου ὑπάρχουν ἄλλοι στρατιωτικοί, πρέπει καὶ αὐτοὶ νὰ ἔχουν τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου. Διὰ τοῦτο εἰσήγαγεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ ψηφίσῃ.

§30Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δηλαδὴ θὰ ἔχουν τὸν βαθμὸν τοῦ ὑποστρατήγου μὲ τὰ συμπειρομαρτοῦντα; Δηλαδὴ ἕνας συνταγματάρχης ὑποχρεοῦται νὰ τοὺς ἀποδίδῃ σεβασμόν;

§31Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν). Βεβαίως.

§32Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§33Ε. ΓΟΝΗΣ. Εἰς τὰς κατεχομένας ζώνας δὲν ἠμποροῦν νὰ ταξιδεύσουν ἐὰν δὲν ἔχουν ἕνα βαθμόν.

§34Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ταξιδεύσῃ πολίτης ἐντὸς τοῦ Κράτους, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει σύμβασις ἢ συνθήκη εἰρήνης. Διὰ τοῦτο μόνον οἱ στρατιωτικοὶ δύνανται νὰ ταξιδεύουν καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἀπονομὴν τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποστρατήγου.

§35Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Εἴπατε ὅμως ὅτι ὁ συνταγματάρχης θὰ στέκεται προσοχὴ πρὸ τοῦ κ. Πρεσβευτοῦ.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑποστρατήγου εἰς ἀνωτάτους ὑπαλλήλους Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν», ἀναβάλλεται. Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς. Ὁ κ. Δ. Λεονάρδος ἔχει τὸν λόγον.

§37Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε βουλευταί, ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ὡμίλησαν εἰς τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν τρεῖς συνάδελφοι. Οἱ κύριοι συνάδελφοι ὡμίλησαν διὰ μακρῶν καὶ ἐξέθηκαν τὰς ἀπόψεις των ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω μὲ ὅλην τὴν ἐκτίμησιν καὶ τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον τρέφω πρὸς τοὺς ρήτορας, ὅτι δὲν ἐδόθη πλήρης ἡ ἔννοια τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, δηλαδὴ ποῖος εἶναι ὁ ἐπιδιωκόμενος ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου σκοπός, εἰς τρόπον ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν ἡ Βουλὴ νὰ κρίνῃ καὶ νὰ ἀποφασίσῃ. Εἷς μάλιστα ἐκ τῶν ρητόρων, τοῦ ὁποίου ἰδιαιτέρως ἐκτιμῶ τὴν παρουσίαν ἐν τῇ Βουλῇ διὰ τὴν μόρφωσίν του καὶ τὴν κατάρτισίν του, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Τρικκάλων, ἐξέφυγε τοῦ νομοσχεδίου καὶ προέβη εἰς ἐπικρίσεις ἐπὶ τῆς γενικωτέρας στρατιωτικῆς πολιτικῆς τῆς χώρας καὶ ἀκόμη ἐπετέθη καὶ κατὰ τῆς πρώτης μετεκλογικῆς κυβερνήσεως διὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Ἀναγκαστικοῦ Νόμου, δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐδόθη τὸ διαίωμα εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον νὰ καταρτίσῃ μίαν ἀπόφασιν, διὰ τῆς ὁποίας καθωρίζοντο αἱ ὀργανικαὶ θέσεις καθ’ ὅπλα καὶ κατὰ βαθμὸν τοῦ στρατεύματος. Εἶναι ἀληθὲς καὶ ἐτονίσθη ἐπανειλημμένως ἀπὸ τῆς ἕδρας αὐτῆς, ὅτι ἡ ἔκδοσις ἀναγκαστικῶν νομοθετικῶν διαταγμάτων εἶναι μία πληγή, ὅταν μάλιστα τὰ νομοθετικὰ αὐτὰ διατάγματα δὲν ἐκδίδονται διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ Ἔθνους, ἀλλ’ ἐκδίδονται πρὸς διευκόλυνσιν τῶν διαφόρων ὑπηρεσιῶν καὶ διὰ τὴν καλουμένην ταχύτητα τῆς διεξαγωγῆς τῆς ὑπηρεσίας. Τὰ νομοθετικὰ αὐτὰ διατάγματα, τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν κατὰ τὸν παλαιὸν καιρὸν καὶ προεκλογικῶς, ἀλλὰ καὶ ὀλίγον πρὸς τῆς συγκροτήσεως τῆς Βουλῆς, εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐδημιούργησαν καταστάσεις, τινὲς τῶν ὁποίων εἶναι ὀδυνηραὶ διὰ τὸν τόπον καὶ ἐπροξένησαν ζημίας τεραστίας, τὰς ὁποίας σήμερον ἡμεῖς πληρώνομεν, ἀλλὰ προκειμένου περὶ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου τὸ ἐκδοθὲν νομοθετικὸν διάταγμα οὐδεμίαν κατὰ τὴν κρίσιν μου ἐπέφερε ζημίαν. Ἐδόθη ἡ ἐντολὴ εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ, εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καθορίσῃ τὰς ὀργανικὰς θέσεις τοῦ στρατεύματος. Καθώρισε πράγματι τὰς θέσεις αὐτὰς διὰ μιᾶς ἀποφάσεως, λέγει δὲ ὁ νόμος ἐκεῖνος ὅτι δικαιοῦται, τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ὅπως, μετὰ τὴν πάροδον τετραμήνου, διορθώσῃ ἢ ἐπεκτείνῃ, ἢ μεταβάλῃ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐξέδωκεν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νομοθετικοῦ αὐτοῦ διατάγματος. Βεβαίως ἦτο μία πρόβλεψις μελλοντική, δεδομένου ὅτι τὸ Κράτος εὑρίσκεται ἐν πολέμῳ, οὐχ ἧττον ὅταν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔφερε πρὸς κύρωσιν τὸ νομοθετικὸν τοῦτο διάταγμα τὴν εὐχέρειαν αὐτὴν τὴν κατήργησε καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐδημιούργησε τὰς παρατηρήσεις του ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Τρικκάλων, ὁ ὁποῖος κατηγορεῖ τὸν ὑπουργὸν διότι, ἐνῷ τότε ἔκαμε τὴν Αʹ πρᾶξιν, σήμερον ἔρχεται καὶ παλινδρομεῖ, καὶ ζητεῖ τὰ ἀντίθετα. Ἐπίσης ἄλλη κατηγορία, ἡ ὁποία ἠκούσθη κατὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἶναι διότι ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου ἐτηρήθη ἀπόρρητος καὶ ὑπεστήριξεν ὁ ρήτωρ ὅτι δυνάμει τοῦ Συντάγματος τὸ ὁποῖον ἴσχυε μέχρι τοῦ 1927 καὶ τὸ ὁποῖον ἐπανῆλθεν ἐν ἰσχύϊ τὸ 1953. δικαιοῦται ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ὀργανώσεως τοῦ Στρατοῦ καὶ νὰ κρίνῃ τὴν δύναμιν τοῦ Στρατοῦ καὶ νὰ ἀποφασίζῃ καὶ περὶ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ καὶ τῶν ἀπαιτουμένων δαπανῶν. Αὐτό, εἶναι, ἀναντίρρητον, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ἐπίσης ὁ ἐκ Τρικκάλων συνάδελφος, ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον διέφυγε τὴν ἀντίληψιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι ἐκ παραλλήλου ὑπάρχει κάτι τὸ ὁποῖον κρατεῖται μυστικὸν καὶ τοῦτο εἶναι τὸ σχέδιον τῆς ἐπιστρατεύσεως. Δηλαδὴ δὲν ἐμφανίζει ἀπολύτως τὰς σκέψεις του τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον. Παρουσιάζει μὲν τὸν ἐν εἰρήνῃ στρατὸν ἀλλὰ κρατεῖ καὶ κάτι ἰδιαίτερον, τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ στρατοῦ. Καὶ ἐρωτᾶται: Σήμερον γίνεται ὑπέρβασις; Σήμερον γίνεται παράβασις τῆς τεθείσης ἀρχῆς; Ἐγὼ νομίζω ὄχι. Διότι ὁ Στρατὸς σήμερον εἶναι ἐμπόλεμος, διότι σήμερον ἔχομεν πόλεμον καὶ συνεπῶς δικαιοῦται τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον καὶ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον νὰ τηρήσῃ καὶ ποιάν τινα μυστικότητα. Δὲν εἶναι ὅμως βέβαια αὐτὰ τὰ πράγματα μυστικὰ ἀπὸ τοὺς βουλευτάς, εἶναι δυνατὸν ἕνας βουλευτὴς νὰ λάβῃ γνῶσιν καθὼς καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὁ ὁποῖος ἐγκρίνει τὰς δαπάνας ἔχει γνῶσιν τῆς γενομένης κινήσεως. Οὐχ ἧττον ὅμως νομίζω ὅτι καλῶς ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, ἐφ’ ὅσον διαρκῆ ὁ πόλεμος, καλῶς πράττει τὸ Ὑπουργεῖον τηροῦν μυστικότητα, ἀποκρύπτον μερικὰς ἐκ τῶν σκέψεών του καὶ τῶν ἐνεργειῶν του αἱ ὁποῖαι ἐὰν ἐδημοσιεύοντο εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως ἢ εἰς τὰ ἡμερήσια φύλλα δυνατὸν νὰ προξενήσουν βλάβην.

§38Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ «κάποιας μυστικότητος». Ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ συνόλου τῆς μυστικότητος. «Κάποια μυστικότης», θὰ εἴπῃ νὰ ἠξεύρωμεν τὰ πέντε καὶ νὰ μὴ ξεύρωμεν δύο. Ἐγὼ δὲν εἶπον νὰ μᾶς εἴπουν τὸν ἐν ὅπλοις ἐμπόλεμον στρατόν, ἀλλά, τὸν ἐν εἰρήνῃ. Ἡμεῖς δὲν γνωρίζομεν ἀπολύτως τίποτε.

§39Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε συνάδελφε, δι’ ὑμᾶς ὁ ὁποῖος πολλάκις μᾶς ἐξεπλήξατε διὰ τῆς ἐργατικότητός σας, δι’ ὑμᾶς ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖτε ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνῃ νὰ ἀντιστρέψητε ὅλα τὰ ὑποβαλλόμενα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως νομοσχέδια καὶ νὰ συντάξητε νέα, δὲν ὑπάρχει μυστικότης καὶ θὰ ἠμπορούσατε νὰ ἔχετε γνῶσιν ὅλων τῶν λεπτομερειῶν.

§40Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐγὼ εἶμαι ἡ Βουλή; Εἰς ἐμένα θὰ ἀνακοινοῦνται τὰ μυστικά;

§41Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἂς μή, παίζωμεν μὲ τὰ λόγια. Διὰ τὴν Βουλὴν σχεδὸν δὲν ὑπάρχει ἀπόρρητον. Ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν προβαίνει, καλῶς, εἰς τὴν δημοσίευσιν καὶ ἐγὼ τοὐλάχιστον τὴν ἐνέργειάν του αὐτὴν τὴν εὑρίσκω δὲ δικαιολογημένην διότι διερχόμεθα περίοδον πολεμικήν. Καὶ τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ νομοσχέδιον. Τὶ εἶναι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο; Διὰ μιᾶς ἀποφάσεώς του τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἔχον σύμφωνον τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, καθώρισε τὰς ὀργανικὰς θέσεις τοῦ Στρατεύματος. Καὶ ἐνῷ εἶχε τὸ δικαίωμα διὰ τοῦ ἐκδοθέντος ἀναγκαστικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος κατ’ ἐμὲ δὲν ἐπροξένησε βλάβην, καίτοι, κατὰ τὴν ὀρθόδοξον ἀντίληψιν παρεβίασε τὸ Σύνταγμα, ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιφέρῃ διορθώσεις εἰς τὴν Α ἀπόφασιν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, θέλων, ἴσως νὰ ἀποδείξῃ τὴν καλήν του πίστιν κατήργησε τὴν διάταξιν αὐτήν. Καθ’ ὅσον τοὐλάχιστον ἐγὼ ἐκ τῆς μελέτης τῶν πραγμάτων ἐπείσθην, εἶναι ὅτι ἡ ζητουμένη νέα ἐξουσιοδότησις ὅπως τὸ Συμβούλιον πάλιν, ἀναθεωρήσῃ, διορθώσῃ καὶ ἐπεκτείνῃ, τὴν προτέραν του πρᾶξιν προέρχεται ἐκ τοῦ ἑξῆς γεγονότος. Ἔχουν δημιουργηθῆ ἐκ τοῦ νέου ὀργανισμοῦ πολλαὶ ὑπηρεσίαι τεχνικαὶ καὶ βοηθητικαί. Ἠναγκάσθη, λοιπόν, ὁ ὑπουργὸς νὰ μετακινήσῃ ἀξιωματικοὺς τῶν μαχίμων ὅπλων, καὶ νὰ τοὺς τοποθετήσῃ εἰς τὰ τεχνικὰ αὐτὰ Σώματα. Καθὼς καὶ εἰς τὰ βοηθητικὰ τοιαῦτα, πολλοὶ τῶν μεταταχθέντων διὰ νὰ καταλάβουν τὰς νέας των θέσεις προήχθησαν. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ εἶναι ὡς γνωστὸν ὁ κατ’ ἐξοχὴν εὔθικτος ὀργανισμός. Καὶ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα, ἂς ὑποθέσωμεν: Ἐγὼ ἐξῆλθον μαζὺ μὲ τὸν κ. Βαμβέτσον ἀπὸ τὴν Σχολὴν τῶν Εὐελπίδων. Ταγματάρχης ἐγὼ μαχόμενος εἰς τὴν Κόνιτσαν, ταγματάρχης ὁ κ. Βαμβέτσος ἢ μᾶλλον ἀντιστρόφως διὰ νὰ μὴ προσβληθῇ ὁ κ. Βαμβέτσος. Ταγματάρχης αὐτός, μαχόμενος εἰς τὴν Κόνιτσαν, ταγματάρχης ἐγὼ εἰς βοηθητικὴν ὑπηρεσίαν. Καὶ ἐγὼ μὲν γίνομαι ἀντισυνταγματάρχης ἐνῷ ὁ μαχόμενος ἔμεινεν ταγματάρχης. Ἔ, αὐτὴν τὴν διόρθωσιν ἢ μᾶλλον τὴν ἀδικίαν ἔρχεται νὰ διορθώσῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο.

§42Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μόνο ποὺ ἐγὼ δὲν εἶμαι ταγματάρχης! (Γέλωτες).

§43Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ζητεῖ δηλαδὴ μίαν δικαιοδοσίαν διὰ νὰ μπορέσῃ νὰ διορθώσῃ ἀδικίας ἐν τῷ Στρατεύματι. Πρόκειται δὲ πράγματι περὶ αὐξήσεως τῶν θέσεων.

§44Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ποῦ τὸ ἠξεύρετε ὅτι εἶναι αὐτὸ καὶ δὲν εἶναι ἄλλο τι;

§45Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἀρκεῖ, ἐὰν θέλετε νὰ τὸ μάθετε, νὰ ἀναγνώσετε τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου.

§46Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Γνωρίζετε τί θὰ εἴπῃ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον αὔριον;

§47Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Σᾶς παρακαλῶ, νὰ μὲ ἀκούσετε χωρὶς νὰ μὲ διακόπτετε, ὅπως σᾶς ἤκουσα καὶ ἐγώ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ζητεῖ τὴν ἄδειαν νὰ διαρρυθμίσῃ τὰς ἤδη ὑφισταμένας θέσεις. Καθ’ ἃς ἔχω δὲ ἐπισήμους πληροφορίας πρόκειται περὶ διορθώσεως ἀδικιῶν αἱ ὁποῖαι προεκλήθησαν, ὅπως σᾶς εἶπον, ἐκ τῆς δημιουργίας τῶν νέων Σωμάτων, εἰς τὰ ὁποῖα ἐτοποθετήθησαν ἀξιωματικοὶ τοῦ μαχίμου Στρατοῦ καὶ συμπίπτει ὥστε μεταξὺ ἀξιωματικῶν μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς προελεύσεως νὰ ἔχουν ἄλλοι βαθμοὺς ἀνωτέρους, ἐνῷ ἄλλοι ὑπηρετοῦντες εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τῆς ἰδίας σειρᾶς νὰ ἔχουν βαθμοὺς κατωτέρους. Πρόκειται λοιπόν, νὰ διορθωθοῦν αἱ ἀδικίαι αὐταὶ αἱ ὁποῖαι ἐτάραξαν τὴν ἠρεμίαν τοῦ Στρατεύματος. Διότι εἶναι ὀδυνηρὸν ἕνας ὁ ὁποῖος πολεμᾶ, νὰ παραμένῃ στάσιμος, ἐνῷ εἷς ὅστις μετετέθη εἰς ἄλλην ὑπηρεσίαν, βοηθητικήν, νὰ προάγεται. Πρόκειται συνεπῶς, περὶ αὐξήσεως θέσεων, ὅταν μελετήσητε τὴν ἔκθεσιν τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, θὰ ἴδητε ὅτι λέγει: «Λαμβανομένου ὑπ’ ὄψει ....... (ἀναγινώσκει) ......». Πιστεύω ὅτι τὸ Γενικὸν Λογιστήριον, διὰ νὰ ὁμιλῇ περὶ αὐξήσεως θέσεων, θὰ ἐτέθησαν ὑπ’ ὄψιν του τὰ σχετικὰ ἔγγραφα καὶ δικαιολογητικά. Κύριοι βουλευταί, ὁ νέος ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἐφηρμόσθη, ὁ ὁποῖος κατεκρίθη, καὶ ὁ ὁποῖος δικαίως κατακρίνεται, καὶ ὁ ὁποῖος προεκάλεσεν εἰδικώτερον καὶ τὴν ἐπίθεσιν τοῦ ἐκ Τρικκάλων συναδέλφου, κυρίως προέβλεπε μίαν ἐλάττωσιν τῶν μονάδων τοῦ Στρατεύματος καὶ συνεπῶς μίαν ἐλάττωσιν καὶ τῶν θέσεων. Σήμερον λοιπὸν ἐφ’ ὅσον ἔρχεται ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐν συνεννοήσει μετὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους θεωρεῖ ὁ κ. Βαμβέτσος, ὡς κακῶς ἀναμιγνυομένους, ἐφ’ ὅσον ἔρχονται ὅλοι αὐτοὶ καὶ ζητοῦν δι’ ἑνὸς νομοσχεδίου τὴν αὔξησιν τῶν ὀργανικῶν θέσεων δὲν νομίζω ὅτι πρέπει ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν ἀντιρρήσεις. Πρέπει νὰ τὸ δεχθῶμεν. Ὑπάρχει καὶ μία τροπολογία διὰ τὴν ὁποίαν ἐλέχθη ὅτι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν συμφωνεῖ. Ἡ τροπολογία αὐτὴ ἀφορᾷ ἀξιωματικοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὸν Στρατὸν οἱ ὁποῖοι διῆλθον ἀλώβητοι ἀπὸ τὴν κρίσιν τῶν διαφόρων Συμβουλίων θεωρηθέντες ἄριστοι καὶ κατάλληλοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ προαχθοῦν ἀλλὰ δὲν προήχθησαν, εἴτε διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἠθέλησεν, εἴτε διότι δὲν ὑπῆρχον τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα, καὶ παρέμειναν εἰς τὸν αὐτὸν βαθμόν. Συνέβη δὲ ἐν τῷ μεταξὺ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ τοῦ πίνακος Βʹ νὰ ἔλθουν ἄλλοι ἀξιωματικοὶ τοῦ πίνακος Βʹ ἐπανακριθέντες καὶ νὰ καταλάβουν τὰς ὀργανικὰς αὐτὰς θέσεις δυνάμει τοῦ νόμου ὁ ὁποῖος λέγει «οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ δικαιούμενοι ὑπὸ τῶν Συμβουλίων καὶ ἐπανερχόμενοι ὀφείλουν νὰ καταλάβουν τὸν ἀνώτατον βαθμὸν τὸν ὁποῖον κατέλαβον οἱ ὁμοιόβαθμοί των». Φαντασθῆτε, λοιπόν, ὅτι αὐτοὶ οἱ τοῦ πίνακος Βʹ προήχθησαν ἀμέσως ἐκ τοῦ νόμου μόλις ἐπανῆλθον, διότι, ὁ ὑπουργὸς ὑποχρεοῦται ἐκ τοῦ νόμου νὰ ὑπογράψῃ τὰ διατάγματα προαγωγῆς των. Εἶναι λοιπόν, δίκαιον, ἐφ’ ὅσον οἱ κ. κ. ὑπουργοὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Οἰκονομικῶν συμφωνοῦν σήμερον νὰ ἐπεκταθοῦν αἱ θέσεις διὰ νὰ μὴ καταληφθοῦν αἱ θέσεις ἐκείνων οἱ ὁποῖοι διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς των δὲν προήχθησαν, νὰ γίνῃ τοῦτο. Θὰ ἤθελον δέ, ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἐὰν συμφωνῇ.

§48Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριοι συνάδελφοι, εἶπον καὶ προχθὲς ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ μὲ εὑρίσκει σύμφωνον, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι πιθανὸν νὰ προκύψῃ, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς πιστώσεως καὶ συνεπῶς τὸ θέμα εἶναι ὀλίγον ἐξεταστέον. Ἐὰν ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἴπῃ ὅτι ἐδῶ προκύπτει μία δαπάνη λόγῳ τοῦ ὑπεραρίθμου τῶν ἀξιωματικῶν δὲν ἠξεύρω τί θὰ γίνῃ.

§49Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριοι βουλευταί, γνωρίζομεν καλῶς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ γνωρίζομεν καλῶς τοὺς πολλοὺς ὑπουργοὺς τῶν Οἰκονομικῶν ποὺ ἔχει ἡ χώρα μας καθὼς ἐπίσης, καὶ τὰ οἰκονομικὰ τῆς χώρας μας. Ἡμεῖς ἐπ’ αὐτοῦ δὲν θὰ συζητήσωμεν. Ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εὑρίσκει δικαιολογημένην τὴν βάσιν ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ δὲν πρέπει νὰ χάσουν τὴν θέσιν των, νομίζω ὅτι θὰ πρέπει νὰ τὸ δεχθῶμεν, καὶ νὰ καταβάλλωμεν πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως τὸ δεχθῇ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Μὲ αὐτὰς τὰς τροπολογίας καὶ μὲ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ ἐκ Τρικάλων συνάδελφος ὅπως ζητῆται καὶ ἡ κρίσις τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐγὼ προτείνω, κ. συνάδελφοι, νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Βουρδουμπᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§51Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Χαίρω πολύ, κύριοι βουλευταί, διότι καὶ ὁ προλαλήσας κύριος συνάδελφος συμφωνεῖ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ θὰ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν ὡς ἀπαραίτητον ἀνάγκην διὰ πᾶσαν περίπτωσιν καὶ δὴ διὰ τὴν περίπτωσιν τὴν ὁποίαν διέρχεται ἡ Πατρίς μας εἰς τὰς περιστάσεις αὐτάς. Ζητεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ παρασχεθῇ εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν τὸ δικαίωμα, ὅπως κατόπιν ἀποφάσεως τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, δύναται νὰ τροποποιῇ καὶ κανονίζῃ τὰς θέσεις τῶν διαφόρων ὅπλων, καὶ τῶν διαφόρων βαθμῶν τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ διετυπώθησαν εἰδικώτερον ἀπὸ τὸν ἐκ Τρικάλων βουλευτὴν τὸν κ. Βαμβέτσον δύο εἴδους ἀντιρρήσεις. Αἱ μὲν τυπικαί, αἱ δὲ οὐσιαστικαί. Αἱ τυπικαὶ ἀναφέρονται εἰς τὸ ἰσχῦον πολίτευμα καὶ τοὺς κοινοβουλευτικοὺς κανόνας, κατὰ τοὺς ὁποίους πᾶσα τοιαύτη ἐνέργεια τῆς διοικήσεως τοῦ στρατεύματος θὰ πρέπει νὰ τίθεται ὑπὸ τὴν ἔγκρισιν τῆς Βουλῆς. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ πρῶτον θὰ ἤθελον νὰ ἀσχοληθῶ. Δὲν νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 60 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. συνάδελφος, ἐπιβάλλει νὰ τίθεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, ὁ πίναξ συνθέσεως τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος, ἀλλὰ εἴθισται πρῶτον, ἐπειδὴ ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν τοῦ στρατεύματος νὰ τίθενται καὶ οἱ πίνακες αὐτοὶ ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Συμβουλίου. Διερχόμεθα ὅμως περιστάσεις, κ. συνάδελφοι, τὰς ὁποίας δὲν ἀγνοοῦμεν. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πολλάκις, καθημερινῶς σχεδὸν ἐκφέρονται διάφοροι αἰτιάσεις κατὰ τῆς ὑπαρχούσης συνθέσεως τοῦ ἰσχύοντος ὀργανισμοῦ τοῦ στρατεύματος καὶ κατὰ τῆς μειονεκτικότητος τὴν ὁποίαν ἡ σύνθεσις αὐτὴ καὶ ὁ ὀργανισμὸς παρουσιάζει διὰ τὴν ἐπιτέλεσιν ἐκ μέρους τοῦ στρατεύματος τοῦ τεραστίου αὐτοῦ ἔργου ὑπὲρ τῆς πατρίδος.

§52Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πόσους πολέμους ἔκαμεν ἡ σημερινὴ Ἑλλὰς ἀπὸ τοῦ 1911 ἕως τὸ 1924;

§53Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πρώτου πολέμου, οὐδενὸς πολέμου, ἐτέθη ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς ὁ ὀργανισμός, ἀλλὰ καὶ ἂν ἐτέθη τοιοῦτον νομοσχέδιον ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς θὰ σᾶς ἀπαντήσω ἀμέσως. Αἱ στρατιωτικαὶ κινήσεις εἶναι ἀναμφισβήτητον τοῖς πᾶσιν, εἶναι γνωστὸν ὅτι πρέπει νὰ τηροῦνται μυστικαί. Ἀλλὰ διὰ νὰ τηρηθῇ μυστικὴ μία κίνησις ἑνὸς τμήματος, πρέπει προηγουμένως νὰ κρατηθῇ μυστικὴ ἡ ἀπόφασις τῆς κινήσεως αὐτῆς καὶ πρὶν τῆς ἀποφάσεως θὰ πρέπει νὰ κρατηθῇ μυστικὴ καὶ ἡ σκέψις ἡ ὁποία θὰ ὁδηγήσῃ εἰς ἀπόφασιν. Διὰ νὰ τηρηθῇ μυστικὸς ὁ προορισμὸς τοῦ στρατοῦ τῆς πατρίδος, θὰ πρέπει καὶ τὰ ἀποτελέσματα εἰς τὰ ὁποῖα αἱ ἀποφάσεις ὁδηγοῦν, νὰ τηρῶνται μυστικά. Δηλαδὴ καὶ ὁ πίναξ συνθέσεως τὸν ὁποῖον ὁ κ. συνάδελφος πιστεύει, ὅτι θὰ μᾶς ὑποκλέψουν οἱ περίφημοι κομμουνισταὶ οἱ ἐχθροὶ τῆς πατρίδος. Ἀλλὰ πρέπει νὰ τηρηθοῦν μυστικοὶ καὶ οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἐπέβαλον αὐτοὺς τοὺς πίνακας συνθέσεως τῶν στελεχῶν τοῦ στρατεύματος. Διότι, τίνι τρόπῳ θὰ κατορθώσητε νὰ τηρήσητε μυστικὸν τὸν πίνακα συνθέσεως τῶν ὅπλων ὅταν ὁ εἰσηγούμενος τὸν πίνακα τοῦτον, θὰ σᾶς ἐξηγήσῃ τὸ διατὶ θέλει τὸν ἀριθμὸν αὐτόν; Φέρ’ εἰπεῖν, ἐὰν λέγῃ καὶ σᾶς ἐξηγῇ ὅτι θὰ ἔχωμεν μίαν θέσιν Ταξιάρχου εἰς τὸ τάδε σῶμα καὶ 7 θέσεις Ταξιάρχων εἰς τὸ τάδε σῶμα, δὲν θὰ ἐρωτήσητε διατί; Καὶ δὲν θὰ ὑποχρεωθῇ ὁ ὑπουργὸς τότε νὰ εἴπῃ ὅτι θέλω 7 θέσεις Ταξιάρχων εἰς τὸ Μηχανικὸν π.χ., διότι ἐπίκειται ἡ ἀποστολὴ τεχνικοῦ ὑλικοῦ ἐξ Ἀγγλίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὸ ὁποῖον εἶναι κατεστραμμένον, καὶ δι’ αὐτὸ ἀνέπτυξα τὸ σῶμα αὐτό. Πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν ἡμεῖς νὰ συστήσωμεν καὶ νὰ διαγράψωμεν θέσεις ἢ βαθμοὺς εἰς ὡρισμένα σώματα; Δὲν εἶναι λοιπόν, αὐτός, ὁ πίναξ, ὁ ὁποῖος θὰ γίνῃ ἀπὸ τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ὁ ἀπόρρητος, τοῦ ὁποίου δὲν πρέπει νὰ λάβωμεν γνῶσιν; Ἀλλά, ἐκτὸς αὐτοῦ τοῦ πίνακος τοῦ ἀπορρήτου, ἠξεύρετε, κ. συνάδελφοι, ὅτι θὰ λάβουν ἀναμφισβητήτως γνῶσιν καὶ αὐτοὶ οἱ κομμουνισταί, τοὺς ὁποίους ἐθαυμάσατε διότι ἔλαβον γνῶσιν τοῦ ὑλικοῦ τὸ ὁποῖον ἔρχεται ἐδῶ; Ξέρετε ὅτι διαθέτουν τόσους μεταξὺ ἡμῶν πράκτορας ὥστε διὰ τῆς λειτουργίας αὐτῶν νὰ λαμβάνουν κάλλιστα γνῶσιν; Ἐγὼ γνωρίζω περίπτωσιν ἡ ὁποία μοῦ ἀνεφέρθη ἀπὸ ἀξιωματικόν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐζητήθησαν ἐπειγόντως ἀπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Κ.Κ.Ε. ἑπτὰ διατάγματα δημοσιευθέντα. Ὅταν δὲ κατέφυγεν ὁ ἁρμόδιος ἀξιωματικὸς εἰς τὰ 7 αὐτὰ διατάγματα, εἶδεν ὅτι ἀφεώρουν τὴν ὀργάνωσιν ὡρισμένων μονάδων τοῦ Ναυτικοῦ. Καὶ τὰ ἐζήτουν νὰ τὰ ἴδουν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ποὺ εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο νὰ μὴ ἐδημοσιεύοντο ἐκεῖ, ἐφόσον αὐτοὶ τὰ ἤθελον καὶ ἐζήτουν νὰ τὰ πάρουν. Ὁ κ. συνάδελφος, πιστεύει ὅτι τὸ ἀπόρρητον αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν. Τὸ λέγει μόνος του, εἰς τὴν προχθεσινὴν ἀγόρευσίν του .(Ἀναγινώσκει) «Ἐλέχθη καὶ ὑπεστηρίχθη..........». Ἀφελής, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὁ ἰσχυρισμός, ὅτι φοβούμεθα ὅτι ὁ ἐχθρὸς διαθέτει 5ην φάλαγγα καὶ ὅτι καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν, διὰ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τοῦ πίνακος μόνον, ὄχι τῶν σκέψεών μας, εἶναι ἀφελὴς ὁ ἰσχυρισμὸς αὐτός, ὅταν ἐρχώμεθα ἡμεῖς καὶ ἰσχυριζώμεθα ὅτι ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ τηρηθοῦν ἐν ἀπολύτῳ μυστικότητι καὶ θὰ ἔλθωμεν κατόπιν ἐδῶ ἡμεῖς εἰς τὴν δημοσιότητα νὰ τοὺς τὰ ἀνακοινώσωμεν, διὰ νὰ μὴ λάβουν τὸν κόπον νὰ διαθέσουν αὐτὰς τὰς φάλαγγας. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι οἱ τυπικοί, διὰ τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλεται νὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ ἐξουσιοδότησις. Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς προταθέντας οὐσιαστικοὺς λόγους, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ δὲν συμφωνῶ, κύριοι βουλευταί. Ὁ κ. συνάδελφος, ὡς οὐσιαστικὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον δῆθεν ἔχει ἀντίρρησιν, εἶπεν ὅτι σκοπεῖται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ ἀποκλεισθῇ ἡ κατάληψις θέσεων ἀπὸ ὡρισμένους ἀξιωματικοὺς τοῦ Βʹ πίνακος.

§54Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐπειδὴ αὐτὸ τὸ εἶπε καὶ ὁ προλαλήσας καὶ σεῖς, θὰ πρέπει νὰ ἐξηγηθῶμεν ἐπὶ ἑνὸς πράγματος: Σεῖς καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐξ Αἰτωλοακαρνανίας συνάδελφος, ἀποδέχεσθε ὡς θέσφατον ὅτι τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, ἐν τῇ ἐννοίᾳ αὐτῇ τῇ προβλεπομένῃ, δὲν πρόκειται νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τῶν γραμμῶν, τὰς ὁποίας ἀναφέρει ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις.

§55Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὅταν ὁ νόμος εἶναι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διατυπωμένος, ὑπάρχει κανὲν νομικὸν κώλυμα ἀπὸ τὸ κυρίαρχον αὐτὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖον βγάζει ἀποφάσεις, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ πέραν τούτου; Μήπως σᾶς γεννᾶται ἡ ὑπόνοια ὅτι εἶναι δυνατόν, ἐν τῇ ἀσκήσει τοῦ ἔργου αὐτοῦ, νὰ καταστήσῃ ἀνεφάρμοστον νόμον τὸν ὁποῖον ἡμεῖς ἐψηφίσαμεν;

§56Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, ὁμιλῶ γενικώτερον ἐπὶ τῆς παροχῆς, εἰς τὴν ἀνωτάτην διοίκησιν τοῦ μαχομένου στρατεύματος, πάσης εὐχερείας πρὸς λῆψιν παντὸς μέτρου, τὸ ὁποῖον θὰ τείνῃ εἰς τὴν εὐόδωσιν τοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει.

§57Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ ἐὰν ἡμεῖς διαφωνοῦμεν ἐπ’ αὐτοῦ; Ἂν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία διαφωνῇ ἐπ’ αὐτοῦ;

§58Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Προχθὲς εἴχομεν ἐξετάσει τὸν τυπικὸν λόγον, τὸν ὁποῖον λέγετε καὶ σήμερον. Ὁ κ. συνάδελφος εἶπεν, ὅτι πιστεύει ὅτι δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ παρασχεθῇ εἰς τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον ἡ εὐχέρεια νὰ ἀποκλείσῃ τὴν ἐπαναφορὰν ἢ τὴν ἀνάθεσιν ὑπηρεσίας εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ Βʹ πίνακος. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν. Κύριοι συνάδελφοι, οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Βʹ Πίνακος, ἀφ’ ἧς διεγράφησαν καὶ ἐνεγράφησαν εἰς τὰ μόνιμα στελέχη, ἀποτελοῦν ἕνα ἑνιαῖον σύνολον μὲ τοὺς ἄλλους ἀξιωματικοὺς τοῦ στρατεύματος. Ἐὰν ὑποθέσωμεν ὅτι, εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀντιστρατήγου εἶναι 7 ἀντιστράτηγοι, καὶ ὑπάρχουν 4 θέσεις, ἐκ τῶν 7 αὐτῶν ἀντιστρατήγων οἱ 4, ἀδιακρίτως Α ἢ Β πίνακος, θὰ καταλάβουν τὰς 4 θέσεις.

§59Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὅταν αὐτὸ τοῦτο τὸ Ἀνώτατον Συμβούλιον θὰ ἀποβάλῃ τοὺς ὑπεραρίθμους, δὲν σᾶς προκαλεῖται ἡ ὑπόνοια ὅτι θὰ ἀποβάλῃ ἐκείνους τοὺς ὁποίους θέλετε νὰ ἐπαναφέρετε;

§60Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ὁ ἀριθμὸς τῶν θέσεων καθορίζεται ὑπὸ τοῦ νόμου. Ἄν θὰ εἶναι τοῦ Α ἢ Β πίνακος, αὐτὸ δὲν τὸ ἀποφασίζει τὸ Συμβούλιον.

§61Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἀπολύτως ἐθνικόν, πλὴν νὰ δεχθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Λεονάρδος, ὅπως ἀποκατασταθῇ ἡ προσγενομένη ἀδικία. Ἐγὼ θέλω, ὡς λέγει τὸ νομοσχέδιον, νὰ παρασχεθῇ ἡ εὐχέρεια εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καθορίζῃ τὰς θέσεις καὶ μάλιστα, μετὰ τετράμηνον, νὰ δικαιοῦται νὰ τὰς ἀλλάξῃ, διότι πρέπει νὰ ἔχῃ αὐτὴν τὴν εὐχέρειαν. Διὰ νὰ ἀλλάξῃ τὴν σύνθεσιν τὴν ὀργανικὴν τῶν τμημάτων ἔχει χίλιες δύο δυσκολίες. Εἶναι ἡ ἔλλειψις τοῦ ὑλικοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάρχει, ἡ δυσχέρεια τὴν ὁποίαν ἔχει ἐκ τῆς ὑφισταμένης καταστάσεως κλπ. Ἄς μὴ παρεμβάλλωμεν καὶ τὰς δυσχερείας τῶν λεπτομερειακῶν διορθώσεων, τὰς ὁποίας δύναται νὰ κάμῃ προχείρως, διὰ τῆς ἐπιβολῆς τῆς τηρήσεως ὡρισμένης διαδικασίας.

§62Γ. ΓΡΑΦΑΚΟΣ. Ἡ τροπολογία μας ἐτέθη, διότι οἱ ἐπανερχόμενοι διὰ τοῦ πίνακος Βʹ καταλαμβάνουν ὀργανικὰς θέσεις. Καὶ εἴπομεν, αἱ ὀργανικαὶ θέσεις, αἱ καθωρισμέναι, νὰ μὴ ἀφοροῦν τοὺς ἐπανερχομένους, οἱ ὁποῖοι αὐτοδικαίως καταλαμβάνουν τὰς θέσεις ......... (δὲν ἠκούσθη).

§63Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριε συνάδελφε, δὲν ὡμίλησα περὶ τῆς τροπολογίας. Ὡμίλησα περὶ τῆς διακρίσεως ἡ ὁποία διεπιστώθη ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ μεταξὺ ἀξιωματικῶν τοῦ Α καὶ Β πίνακος. Εἰς τὴν τροπολογίαν δὲν εἰσῆλθον ἐγώ.

§64Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ τροπολογία ὅμως, ἀποδεικνύει ὅτι ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ὑπόνοια.

§65Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Εἶναι ἄσχετος ἡ τροπολογία. Ἡ τροπολογία λέγει ὅτι, ἐπειδὴ τοῦ Β πίνακος θὰ καταλαμβάνουν τὰς θέσεις, νὰ μὴν ἐμποδίσουν τὴν προαγωγὴν τῶν νεωτέρων. Ἄς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἰκάσω ὡρισμένους λόγους τῶν ἀντιθέσεων. Ὡμίλησαν, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἄλλοι τινὲς ἔχοντες ἀντιρρήσεις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ καὶ ἄφησαν νὰ ἐννοηθῇ ὁ λόγος αὐτὸς τῆς τοσαύτης ἀντιρρήσεως. Εἶναι ἡ ἀντίθεσις ἡ ὁποία ὑπάρχει κατὰ τῶν ἀποτελούντων τὸ ἀνώτατον αὐτὸ ὄργανον τῆς διοικήσεως. Ἐγὼ δὲν θὰ εἰσέλθω εἰς ἐξέτασιν τοῦ δικαιολογημένου ἢ μὴ τῆς τοιαύτης ἀντιθέσεως πρὸς ὡρισμένα πρόσωπα. Εἶμαι ὁ πλέον ἴσως ὅλων ὑμῶν ὅστις πιστεύει ὅτι δὲν δικαιούμεθα ἡμεῖς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ μειοῦμεν τὸ κῦρος καὶ νὰ κατηγορῶμεν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔχουν ταχθῆ παρὰ τῆς Πατρίδος, εἰς τὰς θέσεις των, ἀσχέτως ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς. Δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ μειοῦμεν, διὰ τῶν καθημερινῶν συζητήσεων, τὸ κῦρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ ὄργανον τῆς ἀνωτάτης διοικήσεως τοῦ στρατοῦ.

§66Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπιδιώκομεν νὰ πείσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τοῦ ἐλέγχου, νὰ ἀντικαταστήσῃ τὰ πρόσωπα αὐτά, τὰ ὁποῖα ἡ κοινὴ συνείδησις, στρατοῦ καὶ λαοῦ, θεωρεῖ ἀποτυχόντα, καὶ ἡ ἰδική σας ἀκόμη.

§67Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Καὶ ἐπιδιώκοντες τοῦτο, ἀλυσιτελῶς, ἔχετε κατορθώσει κάτι τὸ ἀντίθετον, δηλαδὴ ἐμειώσατε τὸ κῦρος τῆς ἡγεσίας, ἡ ὁποία ἐν τούτοις παραμένει ἡγεσία.

§68Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Τὸ κῦρος τῆς ἡγεσίας τὸ κατεξηυτέλησεν ὁ Μάρκος, ἐπὶ κεφαλῆς 150 ἀλητῶν, ἐνῷ αὐτοὶ ἡγοῦνται 150.000 Ἑλλήνων στρατιωτῶν, καὶ κατεξηυτέλησαν τὸ κῦρος τῆς Ἑλλάδος. (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσίαι).

§69Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ καθῆκόν μου εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῆς συζητήσεως, ἐπειδὴ ἕκαστος ἀναλαμβάνει τὰς εὐθύνας του καὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐνώπιον τοῦ Ἔθνους, νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ διαφωνία μου, μὲ τὰς γνώμας, αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν, εἶναι ἀπόλυτος. Πιστεύομεν ὅτι, καὶ ὁ Στρατὸς καὶ οἱ ἡγέται του ὑπῆρξαν ἄξιοι τῆς Ἑλλάδος, (χειροκροτήματα), καὶ πιστεύομεν ὅτι αἱ δυσχέρειαι εἰς τὴν τελικὴν ἐξουθένωσιν τῆς συμμοριακῆς ὑποθέσεως ὀφείλεται εἰς ἀνεπάρκειαν τοῦ ὑλικοῦ ἐφοδιασμοῦ μόνον. Καὶ πιστεύομεν ἐπίσης, ὅτι, ὅταν προσφερθοῦν τὰ ἀπαραίτητα ὑλικὰ μέσα, διὰ τὴν χορηγίαν τῶν ὁποίων ἑνώνομεν τὴν φωνήν μας μὲ τὴν Κυβέρνησιν, ἡ νίκη θὰ εἶναι καὶ σύντομος καὶ πλήρης. (Χειροκροτήματα).

§70Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Συζητήσεις οὕτω συνεχιζόμεναι, ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ ἀνὰ πᾶσαν ἡμέραν, δι’ ἐπιθέσεων ἔναντι τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας......

§71Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Καὶ τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας.

§72Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐναντίον τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας.......

§73Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Συγχρόνως.

§74Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπ. Στρατιωτικῶν)...... Φθείρουν τὰς ἐθνικὰς δυνάμεις, κατὰ τρόπον ριζικὸν καὶ θέλω νὰ εἴπω τοῦτο: Ἐὰν οἱ προπάτορες ἡμῶν ἐγνώριζον ὅτι ἔχουν τὸ αἷμά των ὑπὲρ τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος, διὰ νὰ ὑπάρξῃ μία Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἡ ὁποία, δι’ ἐνίων τινῶν ἐκπροσώπων της, φθείρει τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ἄπαγε τῆς βλασφημίας, ὅτι οὐδέποτε θὰ εἰργάζετο ὑπὲρ τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§75Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Δὲν εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ἁρμόδιοι διὰ νὰ δώσουν μαθήματα πατριωτισμοῦ εἰς ἡμᾶς.

§76Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν ἀκόμη, ὄχι εἰς τόνον ἀντιδικίας, ἀλλὰ εἰς πνεῦμα συναδελφότητος καὶ ἀλληλεγγύης, διότι ὅλοι ἀπὸ κοινοῦ εἴμεθα ἐξ ἴσου πατριῶται καὶ ἐξ ἴσου ἀγαπῶμεν τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐξ ἴσου ἐπιθυμῶμεν νὰ ὁδηγηθῇ εἰς σύντομον τέρμα ἡ δοκιμασία τῆς Πατρίδος, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τοὺς συναδέλφους οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὰς γνώμας αὐτάς, ὅταν ὑπάρχουν ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους ἢ κόμματα τὰ ὁποῖα ἰσχυρίζονται ὅτι εἶναι ἐπαρκεῖς καὶ αἱ δυνάμεις, καὶ τὰ ὑλικὰ μέσα, μὲ ποῖον τρόπον θὰ πείσωμεν τοὺς συμμάχους νὰ προσθέσουν ὑλικὸν ἐφοδιασμοῦ; (Χειροκροτήματα).

§77Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπὶ τούτου θὰ ἀπαντήσωμεν εὐθὺς ἀμέσως.

§78Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Οὐδεὶς βουλευτὴς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, οὐδεὶς Ἕλλην ποτὲ εἶπεν, ὅτι ὁ στρατὸς δὲν ἐπετέλεσε καὶ δὲν ἐπιτελεῖ τὸ καθῆκόν του. Εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι ἠλέγχθη ἡ ἡγεσία, εἶναι δὲ ἄπορον καὶ διαμαρτυρόμεθα διὰ τοῦτο ἐναντίον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσ. Δημ. κόμματος, διότι ἀφίνει νὰ ὑπονοηθῇ ὅτι ὑπάρχει κόσμος, ὁ ὁποῖος βάλλει κατὰ τοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ Ἔθνους εἶναι ὁλική. Ὅταν ὅμως ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ δὲν πράττῃ τὸ καθῆκόν της, ὕψιστον καθῆκον ὑπάρχει εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ζητήσῃ τὴν ἀλλαγὴν αὐτῆς τῆς ἡγεσίας.

§79Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἐν τούτοις, δὲν ἐπιτρέπεται, κ. συνάδελφοι, νὰ ὁμιλῶμεν κατὰ τοῦ στρατοῦ. Εἶναι ἀντεθνικὴ πρᾶξις.

§80Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἰς οὐδένα ἀπέδωσα τὴν ἔννοιαν ὅτι ἠλάττωσε τὴν ἀπόδοσιν τοῦ στρατοῦ μας. Ὁ συνάδελφος ἐπλανήθη, ἐπλανήθη εἰς τὴν ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισεν. Εἰς οὐδένα ἐπίσης ἀπέδωσα διάφορον πατριωτισμὸν ἀπὸ τὸν ἰδικόν μας. Ὅλοι εἴμεθα ἐξ ἴσου πατριῶται, ὅλοι ἀγαπῶμεν ἐξ ἴσου τὴν Ἑλλάδα. Τὸ θέμα εἶναι τοῦτο: Διεπιστώθη ἡ γνώμη ὅτι εὐθύνη τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας κάμνει ὥστε νὰ βραδύνῃ ἡ νίκη. Καὶ ἀπήντησα ὅτι καὶ ὁ στρατός, οἱ στρατιῶται καὶ οἱ ἡγέται, εἶναι ἄξιοι τῆς Ἑλλάδος καὶ ὅτι ἀνεπάρκεια ὑλικοῦ ἐφοδιασμοῦ μόνον ἔχει ἐμποδίσει τὴν σύντομον νίκην καὶ συνεπλήρωσα ὅτι ἑνώνομεν τὴν φωνήν μας μὲ τὴν Κυβέρνησιν, παρακαλοῦντες τοὺς μεγάλους συμμάχους καὶ φίλους μας νὰ μᾶς δώσουν εἰς τὸν συντομώτερον χρόνον τὰ ὅπλα τὰ ὁποῖα ζητεῖ ὁλόκληρος ὁ λαός μας, (χειροκροτήματα), διὰ νὰ στρατευθῇ, διὰ νὰ τεθῇ ὑπὸ τὰς σημαίας καὶ νὰ ὁδεύσῃ εἰς πλήρη νίκην. Καὶ ἐπιθυμῶ νὰ προσθέσω ὅτι ἐὰν ἑκάστοτε ὑπάρχουν εὐθῦναι, πρέπει νὰ ζητοῦνται ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον Κυβερνητικὴν ἡγεσίαν καὶ μόνον, ἀπὸ οὐδένα ἄλλον. (Χειροκροτήματα).

§81Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Λυποῦμαι, κύριοι συνάδελφοι, διότι, μολονότι τόσον ἠρέμως ὡμίλουν, ἐξηγέρθησαν ὡρισμένοι συνάδελφοι, εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε νὰ ἀναγκάσουν καὶ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ κόμματος καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ ἐπέμβουν. Ἐγὼ ὡμίλησα γενικῶς, ὡμίλησα θεωρητικῶς, ὡμίλησα πιστεύων, ὅτι δὲν εἶναι δυνατόν, εἰς περιστάσεις κρισίμους διὰ τὴν πατρίδα, οἱ τεταγμένοι εἰς τὴν ὁδήγησιν τοῦ μαχομένου στρατεύματος, νὰ βάλωνται ἀπὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους καὶ ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω ὅτι τὸ ὄργανον τῆς διοικήσεως τοῦ στρατοῦ εἶναι ἀπρόσωπον. Τὰ ἀποτελοῦντα αὐτὸ πρόσωπα εἶναι ἔργον, ἂν ἀλλάξουν ἢ ἂν μείνουν, ἂν προαχθοῦν ἢ διατηρηθοῦν, εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως καὶ μόνον, καὶ δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς, ἐν ὥρᾳ πολέμου, νὰ διεξάγωμεν ἀγῶνα ἐναντίον των. Οὐαὶ καὶ ἀλλοίμονον δέ, ἐάν, κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1940, οἱ ἔχοντες ἀντιρρήσεις κατὰ τῆς τότε ἡγεσίας τοῦ στρατοῦ, τὰς ἔφερον εἰς τὴν δημοσιότητα.

§82Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις, ἔσπευσε νὰ ἀντικαταστήσῃ τὴν ἡγεσίαν.

§83Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Γενικῶς δέ, νομίζω ὅτι τὰ στρατιωτικὰ θέματα δὲν πρέπει νὰ συζητοῦνται εἰς τὴν Βουλήν, διότι δὲν ὑπάρχει ἡ εὐχέρεια εἰς τοὺς ὑποστηρίζοντας τὴν ἀντίθετον ἄποψιν, νὰ παρουσιάσουν τὰς συνθήκας καὶ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους γίνονται αἱ ἐπιχειρήσεις ἐκεῖναι, διότι αὐτὰ ἀποτελοῦν κρατικὰ στρατιωτικὰ μυστικά, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμποροῦν νὰ ἔλθουν εἰς τὴν δημοσιότητα. Καὶ θὰ ἤθελον, νὰ ἐρωτήσω, μήπως τὰ ἀτυχήματα ποὺ ἐσυνέβησαν εἰς τὸν Ἀγγλικὸν στρατόν, ἐπροκάλεσαν τοιαύτην ἀναστάτωσιν; Γνωρίζομεν, κ. συνάδελφοι, ὅλοι τὴν ὑπάρχουσαν κατάστασιν ἐν Ἑλλάδι. Γνωρίζομεν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς μάχεται..... ..... καὶ ἐνθαρρύνεται· ἀλλὰ γνωρίζομεν καὶ ποῖον τὸ ἠθικόν του....

§84Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Εἶναι σταθερόν, κ. συνάδελφοι, πάντοτε, τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ.

§85Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, διὰ τοὺς λόγους αὐτούς, πιστεύομεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον θὰ ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ ἄνευ περαιτέρω συζητήσεως ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ συμβουλίου τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης. Πιστεύω, ὅτι τοῦτα παρέχει ἀρκετὰς ἐγγυήσεις εἰς τοὺς τυχὸν ἀμφιβάλλοντας καὶ συνεπῶς θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὐτή. Ἐπειδὴ ὅμως εἰς τὸ συμβούλιον τῆς ἐθνικῆς ἀμύνης μετέχουν καὶ πρόσωπα πολιτικά, δυνάμενα νὰ λάβουν γνῶσιν.........

§86ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§87Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Ὅσον ἀφορᾷ, τὸ προταθέν, νὰ δικαιοῦται δηλαδὴ ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τροποποιῇ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, ἐγώ, ὁ ὁποῖος προϊστάμην τοῦ ὑπουργείου τούτου καὶ ὑπεχρεώθην, ὡς ὑπουργός, νὰ ὑπογράψω διαφόρους ἀποφάσεις, συνέβη δὲ νὰ ὑπογράψω καὶ ἀποφάσεις διὰ τὰς ὁποίας δὲν εἶχον γνῶσιν, ἐν τούτοις, φρονῶ, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς τροποποιήσεως τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου. Καὶ τοῦτο, διότι ἀποτελεῖ καὶ αὐτὸς μέλος τοῦ Συμβουλίου, ὅπως καὶ τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης, καὶ ἐφ’ ὅσον εἶναι μέλος τοῦ Συμβουλίου καὶ συζητεῖ τὰς ἀποφάσεις αὐτοῦ, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ τὸ ὑπερθέτο τῆς τροποποιήσεως. Ἐπὶ τῶν ἄλλων τροπολογιῶν, λεπτομερῶς θὰ ἀναπτύξω τὰς ἀπόψεις μου, εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Χειροκροτήματα).

§88Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κατ’ ἐπανάληψιν, ἠναγκάσθημεν, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, νὰ ἐκφέρωμεν τὴν γνώμην μας ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἱκανότητα ἢ μὴ τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατεύματος. Ὀφείλομεν, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου, μίαν διευκρίνησιν, λέγοντες ἡγεσία τοῦ Στρατοῦ, ἐννοοῦμεν τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ἄμεσον ὑπεύθυνον ἔναντι τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἔθνους, ἐννοοῦμεν τὸν ἀρχηγὸν τοῦ ἐπιτελείου καὶ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Στρατιᾶς καὶ τοῦ ἐπιτελείου διότι ἔχει διπλῆν ἰδιότητα. Ἔχω πλήρη ἐπίγνωσιν τῶν εὐθυνῶν τῶν ὅσων θὰ εἴπω.

§89Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, δὲν νομίζω, ὅτι ὅλα αὐτὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος καὶ ἀφορῶσιν ἔλεγχον τῆς Ἀνωτάτης Διοικήσεως τοῦ Στρατοῦ. Παρακαλῶ, νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή, ὅτι δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὁμιλήσῃ ὁ κύριος βουλευτής.

§90Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ ὄχι προσωπικὸν ζήτημα, ἔχω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς παρατήρησίν μας, ὅσον ἀφορᾷ τὰ σφάλματα τῆς ἡγεσίας, εἶπε τοῦτο: ὅτι ζημιοῦμεν ἀνεπανορθώτως τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους.

§91Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Τὸ ἔχω εἴπει πολλάκις αὐτὸ καὶ ἐπιμένω.

§92Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Ἀπὸ πολλοῦ, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, θέλει νὰ μᾶς κάμῃ τὸν διδάσκαλον ἐπὶ ζητημάτων ἀφορώντων τὴν πατρίδα καὶ ἐπ’ αὐτοῦ, ἐγώ, ὁ Στυλιανὸς Χούτας, θὰ ἀπαντήσω, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι ὁ ἁρμόδιος νὰ μᾶς δώσῃ μαθήματα πατριωτισμοῦ, διότι ὅταν ἡμεῖς ἠγωνιζόμεθα τὸν τιμιώτερον ὑπὲρ τῆς πατρίδος ἀγῶνα, σεῖς, κάτι ἄλλο ἐπράττετε.... (φωναί, διαμαρτυρίαι, θόρυβος).

§93Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. βουλευτὴς νὰ ἀνακαλέσῃ ἢ νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν...... (Φωναί, νὰ ἀνακαλέσῃ). (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Παρακαλῶ, νὰ ἀνακαλέσῃ ὁ κ. βουλευτὴς ἢ νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χούτα, πρέπει νὰ ἀνακαλέσετε. (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι). Λόγῳ τοῦ δημιουργηθέντος θορύβου, διακόπτεται ἡ συνεδρίασις ἐπὶ 10′ λεπτά.

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Πρὸ τῆς ἐπαναλήψεως τῆς συνεδριάσεως, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τοὺς κ.κ. συναδέλφους, τὴν προτελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 19 τοῦ Κανονισμοῦ ἡ ὁποία λέγει: «Τὸν ἀγορεύοντα διαδέχεται πάντοτε ὁ ἀντιλέγων, κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἐγγραφῆς αὐτοῦ, ἐὰν ὑπάρχῃ. Ὁ θέλων, διαρκούσης τῆς συζητήσεως, ν’ ἀπαντήσῃ εἰς λόγον προσωπικόν, ζητεῖ τὴν ἄδειαν τοῦ Προέδρου, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ περιορισθῇ εἰς μόνον τὸ προσωπικὸν ζήτημα, μεθ’ ὅ, ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις. Θεωρεῖται δὲ προσωπικὸν ζήτημα, πᾶσα μομφὴ κατά τινος βουλευτοῦ ἢ ἀπόδοσις γνώμης ἀλλοίας τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἐξενεχθείσης. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁ ζητῶν τὸν λόγον, ὀφείλει νὰ ὑποδείξῃ εἰς τὶ συνίσταται τὸ προσωπικὸν ζήτημα, καὶ ὁ Πρόεδρος ἀποφασίζει. Ἐὰν ὁ βουλευτὴς ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην του, ἀποφαίνεται ἡ Βουλὴ ἀσυζητητὶ καὶ δι’ ἀναστάσεως». Δὲν ἠμπορεῖ, λοιπόν, κάθε συνάδελφος νὰ ἐπεκτείνεται, ἀλλὰ περιορίζεται ἐπὶ τοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὸ προσωπικόν του ζήτημα.

§96Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ κάτι ἄλλο, πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι ὅταν λέγωμεν προσωπικὸν ζήτημα, δὲν ἐννοοῦμεν προσωπικὰς ἐξυβρίσεις, ἀλλ’ ἀντικατάστασιν τῆς κοινοβουλευτικῆς θέσεως ἑκάστου ἐξ ἡμῶν.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγει ὁ Κανονισμός: «Θεωρεῖται προσωπικὸν ζήτημα, πᾶν ...... (ἀναγινώσκει) ......».

§98Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὅταν ὁ κύριος βουλευτής, εἶπεν, ὅτι ἐδημιουργήθη προσωπικὸν ζήτημα, σᾶς ἐζήτησα νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή, ἡ ὁποία ἐφώναξεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει προσωπικὸν ζήτημα. Δὲν τὸ ἐπράξατε.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτής, ὁ ὁποῖος νομίζει, ὅτι πράγματι ἐθίγη, νὰ μᾶς ἀναπτύξῃ πῶς ἐθίγη. Δὲν μπορεῖ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ χωρὶς νὰ ἀναπτύξῃ ὁ βουλευτὴς πῶς ἐθίγη.

§100Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ὁ βουλευτής, ἀνελθὼν εἰς τὸ βῆμα, ἐξετόξευσεν ὕβρεις. Δὲν ἔκαμε καμμίαν ἀνάπτυξιν.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς γράφει, ὅτι βουλευτὴς ὁ ὁποῖος ἐθεωρήθη ὅτι ἔθιξε, ἠμπορεῖ, ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα, νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ὕβριν. Ὁ κ. συνάδελφος, παρακαλεῖται, νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ὕβριν.

§102Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν φθάσω εἰς τὸ νὰ δώσω τὴν ἀληθῆ ἑρμηνείαν τῆς φράσεως τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξέλαβεν ὡς ὑβριστικήν, θὰ ὑπενθυμίσω εἰς ὑμᾶς, ἐν ὀλίγοις, τὶ προηγουμένως διημείφθη καὶ τὶ ἦτο ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον μὲ ἠνάγκασε νὰ εἴπω τὴν φράσιν αὐτήν. Ἀπὸ τῆς θέσεώς μου ἐκείνης, εἶπον ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ στρατεύματος, εἶναι, ἐν πολλοῖς, ὑπεύθυνος διὰ τὴν μὴ ἀπολύτως ἀποτελεσματικὴν ἢ τοὐλάχιστον κατά τι περισσότερον ἀποτελεσματικὴν ἀπόδοσιν τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ Ἔθνος. Ἐπ’ αὐτοῦ, ἡμεῖς πιστεύομεν ἀπολύτως, ὅτι ἦτο δυνατόν, μὲ μίαν καλυτέραν διοίκησιν, μὲ μίαν καλυτέραν κατεύθυνσιν ὅλων τῶν ἐθνικῶν μας δυνάμεων, τὰς ὁποίας διαθέτει σήμερον τὸ Ἔθνος, νὰ ἔχωμεν μίαν καλυτέραν ἀπόδοσιν τῶν προσπαθειῶν του αὐτῶν. Δὲν παραγνωρίζομεν οὐδόλως τὰ ἐξωτερικὰ αἴτια τὰ ὁποῖα συντείνουν εἰς τὴν διαιώνισιν καὶ χειροτέρευσιν τῆς καταστάσεως. Ἀδυνατοῦμεν ὅμως νὰ παραδεχθῶμεν ὅτι μόνον καὶ μόνον τὰ ἐξωτερικὰ αὐτὰ αἴτια, εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔφερον τὴν κατάστασιν εἰς ὃ σημεῖον σήμερον εὑρίσκεται. Πιστεύομεν καὶ διακηρύττομεν, ὅτι αἱ ἐθνικαί μας δυνάμεις εἶναι ἱκαναὶ νὰ ἐμπεδώσουν τὴν τάξιν τοὐλάχιστον εἰς τὰς ἐσωτερικὰς περιοχὰς τῆς Χώρας. Δὲν τὸ ἀνέχεται ἡ συνείδησίς μου, ὡς ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος ἔτυχε νὰ γνωρίσῃ τὸν ἀγῶνα αὐτόν, καὶ δὲν μπορῶ νὰ παραδεχθῶ ὅτι ἀδυνατεῖ πραγματικῶς τὸ Ἔθνος αὐτὸ νὰ ἐμπεδώσῃ τὴν τάξιν εἰς τὴν Πελοπόννησον, νὰ ἐμπεδώσῃ τὴν τάξιν εἰς τὰς νήσους, νὰ ἐξοντώσῃ μερικὰς χιλιάδας συμμοριτῶν, οἱ ὁποῖοι ἐλευθέρως κινοῦνται, σφάζουν καὶ καταστρέφουν εἰς τὸ ἐσωτερικὸν τῆς Χώρας. Ἀπὸ αὐτὰς τὰς ἀντιλήψεις ...........

§103Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα, κ. συνάδελφε, ἔχετε ...... (θόρυβος, κωνωνοκρουσίαι)....

§104Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Μέ τὴν προσπάθειαν τοῦ περιορισμοῦ τῶν συζητήσεων, κ. Ὑπουργέ, δὲν ἐπιτυγχάνεται τίποτε τὸ καλὸν διὰ τὴν Πατρίδα. Ἀπὸ τὰς σκέψεις, λοιπόν, αὐτὰς καὶ ἀπὸ αὐτὰς τὰς πεποιθήσεις ὁρμώμενος, εἶπον τοῦτο: ὅτι μὲ μίαν καλυτέραν διοίκησιν, μίαν καλυτέραν κατεύθυνσιν τῶν ὑπαρχόντων ἐθνικῶν δυνάμεων, θὰ ἔχωμεν τὴν ἀπόδοσιν περὶ ἧς ὡμίλησα προηγουμένως καὶ ὁ συμμοριακὸς ἀγὼν θὰ ἐσυνεχίζετο, πιθανῶς, εἰς τὰς παραμεθορίους περιοχὰς καὶ μόνον. Καὶ ὡς βασικὴν αἰτίαν, ἐγώ, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ἔχων πλήρη ἐπίγνωσιν τῶν ὅσων λέγω καὶ τῶν ὅσων πράττω, ὡς βασικὴν αἰτίαν, εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, θεωρῶ τὴν κακὴν διοίκησιν τοῦ ὅλου ἀγῶνος. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶπον, καὶ εἶναι μία μεγάλη ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν θὰ παραδεχθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἐφ’ ὅσον θέλομεν νὰ ἐθελοτυφλῶμεν, θὰ πληρώνῃ ἡ Πατρίς μας καὶ ἴσως θὰ πληρώσῃ τόσα πολλά, ποὺ δὲν θὰ δυνηθῶμεν ποτὲ νὰ ἐπανορθώσωμεν. Ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς παρατηρήσεώς μας, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, εἶπε τοῦτο: Ὅτι, «ἂν ἐγνώριζαν οἱ πρόγονοί μας, ὅτι ἔχυσαν τό αἷμά των διὰ τοιούτους ἀντιπροσώπους, ἀσφαλῶς δὲν θὰ τὸ ἔκαμον». Ποῖος ἦτο ὁ ἀντιπρόσωπος ὁ ὁποῖος εἶπεν αὐτὰ καὶ εἰς ποῖον ἀντιπρόσωπον ἀπηύθυνεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τοὺς λόγους αὐτούς; Προδήλως, εἰς ἐμέ. Ἰδού, λοιπόν, τὸ προσωπικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀρνεῖται ὅτι ἀνέκυψεν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως αὐτῆς, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν. Ὑπῆρξε λοιπὸν προσωπικὸν ζήτημα. Ἀπήντησα εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, διότι διημφισβητήθη, ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους τῆς πτέρυγος ἐκείνης, τὸ ἐὰν ὑπῆρξεν ἢ ὄχι προσωπικὸν ζήτημα. Νομίζω, ὅτι ἤδη ἐπείσθητε ἅπαντες, ὅτι ὑπῆρξε πραγματικῶς, σοβαρὸν προσωπικὸν ζήτημα. Τὴν ἀπάντησιν αὐτήν, τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐθεώρησα, κ. βουλευταί, καὶ εὐλόγως, ὡς ὕβριν στρεφομένην ἐναντίον τοῦ προσώπου μου. Καὶ εἰς τὴν ὕβριν αὐτὴν ἀπήντησα, καὶ ἐπὶ λέξει νομίζω ὅτι «δὲν εἶσθε σεῖς, κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ δώσετε εἰς ἡμᾶς μαθήματα πατριωτισμοῦ». Αὐτὰ εἶπον καὶ ..........

§105Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτά, δὲν ἀποτελοῦν ὕβριν.

§106Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Καὶ ἐν συνεχείᾳ, εἶπον τοῦτο: «διότι, ὅταν ἡμεῖς ἠγωνιζόμεθα ἕνα τίμιον ὑπὲρ τῆς Πατρίδος ἀγῶνα, σεῖς, κ. ὑπουργέ, κάτι ἄλλο ἐπράττετε». Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔθιξα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν τοῦ εἶπον ὅτι, «δὲν εἶσθε σεῖς ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος θὰ δώσετε μαθήματα πατριωτισμοῦ εἰς ἡμᾶς». Νομίζω, ὅτι αὐτό, δὲν τὸν ἔθιξε. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι τὸν ἔθιξε μόνον ἡ τελευταία φράσις μου, ὅτι «ἐνῷ ἡμεῖς ἠγωνιζόμεθα ἕνα τίμιον ὑπὲρ τῆς Πατρίδος ἀγῶνα, σεῖς κάτι ἄλλο ἐπράττετε» καὶ μάλιστα, μόνον αἱ 4 τελευταῖαι λέξεις. Ἐπὶ τῆς τελευταίας αὐτῆς φράσεως, ἔχω νὰ δώσω, τὴν ἑξῆς ἐξήγησιν: ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν —καὶ νομίζω ὅτι ἡ ἐξήγησις εἶναι ἔκδηλος, βγαίνει ἀπὸ αὐτὴν ταύτην τὴν φράσιν — δὲν ἔπραττε, τέλος πάντων, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπράττομεν ἡμεῖς. Δὲν ἔτυχε νὰ ἀγωνισθῇ. Αὐτὸ ὅμως, δὲν σημαίνει, πραγματικῶς, ὅτι οἱοσδήποτε δὲν ἠγωνίσθη κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, δὲν εἶναι καὶ πατριώτης, αὐτὴ ἦτο ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς φράσεως ἐκείνης καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, κακῶς τὴν ἐπεκαλέσθη, ἐνῷ τοὐναντίον, ἡμεῖς θὰ εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιμείνωμεν ἐπὶ τῆς ἀπόψεώς μας, ὅτι αὐτὸς ἔθιξεν ἡμᾶς καὶ ὄχι ἡμεῖς ἐκεῖνον. (Χειροκροτήματα).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατόπιν τῶν ἐξηγήσεων τοῦ κ. συναδέλφου, τὸ πρσσωπικὸν ζήτημα θεωρεῖται λῆξαν.

§108Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Λυποῦμαι ἐξαιρετικά, διότι, τοιαύτη ἐξήγησις, θεωρεῖται ἐξήγησις ἀπὸ μέρους τῶν κυρίων συναδέλφων. Πρῶτον, δὲν εἶπον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ὁ κ. βουλευτὴς ἰσχυρίζεται. Εἶπον, ὅτι συζητήσεις τοιαῦται, ἐπαναλαμβανόμεναι διαρκῶς, ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας καὶ εἰς κάθε ζήτημα, εἴτε εἰς ἐπερώτησιν, εἴτε εἰς ἐρώτησιν, εἴτε εἰς νομοσχέδιον, τὸ νὰ συζητῆται συνεχῶς ἡ ἱκανότης ἢ ἡ μὴ ἱκανότης τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας, τοῦτο θίγει τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα καὶ ζημιώνει τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα. Καὶ προσέθετον· ἐὰν τοιαῦτα ἐγνώριζον οἱ προπάτορες ἡμῶν, δὲν θὰ ἤθελον χύσει τό αἷμά των διὰ τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα. Πέραν τούτου, οὐδὲν ἄλλο προσέθεσα. Ἐὰν τοῦτο ἔθιξε τὸν κ. βουλευτήν, νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει κανένα λόγον νὰ νομίζῃ ὅτι ἐθίγη, διότι τὰς συζητήσεις τὰς ὁποίας ἐγὼ ὑπηνίχθην, δὲν τὰς κάνει μόνον ὁ κ. βουλευτής, ἀλλὰ πολλοὶ καὶ ἐκ τῆς πτέρυγος αὐτῆς καὶ ἐκ τῆς πτέρυγος ἐκείνης καὶ ἐκ τῆς πτέρυγος τοῦ Κέντρου. Καὶ συνεπῶς, δὲν ἐθίγη οὔτε κατὰ κεραίαν ὁ κ. βουλευτής. Μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁ κ. βουλευτὴς εἶπεν, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νομίζω, ὅτι δὲν ἀποκατέστησε τὴν ὕβριν, τὴν ὁποίαν ἐξεστόμισεν ἐναντίον μου.

§109Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος, ἐθεώρησε τὸ πρσσωπικὸν ζήτημα, λῆξαν.

§110Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐγώ, δὲν τὸ θεωρῶ λῆξαν. Νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§111Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ θεωρεῖ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς.

§112Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Λάθος κάνετε. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποφανθῇ.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Δὲν ἠκούσθη).

§114Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω νὰ προσθέσω οὔτε κεραία εἰς τὰ ὅσα εἶπον. Νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν ἀναγράφει καὶ ὁ Κανονισμὸς τὰς φράσεις αὐτουσίας, ὥστε νὰ τὰς ὑποβάλῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἰς τὸν βουλευτὴν καὶ νὰ τὰς ἀναγγέλλῃ.

§115Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀνεκάλεσε, ὁ κ. συνάδελφος, τὴν ἔκφρασίν του.

§116Σ. ΧΟΥΤΑΣ. Δὲν ἀνεκάλεσα, ἐξήγησα, ἁπλῶς, τὴν ἔννοιαν τῆς φράσεως, ὅτι δὲν ἤθελα νὰ προσβάλω τὸν κ. ὑπουργόν.

§117Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὸς εἶναι ὁ τύπος κατὰ τὸν ὁποῖον γίνονται αἱ ἀνακλήσεις. Τώρα, ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς κάνῃ πείσματα, εἶναι ἄλλο ζήτημα.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§119Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εὑρισκόμεθα ἐνώπιον ἑνὸς νομοσχεδίου ἀφορῶντος τὴν τεχνικὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ, τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ ἀπὸ ἀπόψεως στελεχῶν. Ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν ἐνόμιζον ὅτι ἐδικαιοῦντο — καὶ τὸ σύνθημα τὸ ἔδωσεν βουλευτὴς ἄξιος ἰδιαιτέρας τιμῆς μὴ εἰσελθὼν διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν Βουλὴν — ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν ἐνόμισαν ὅτι καὶ αὐτὴ ἦτο μία ἀκόμη εὐκαιρία διὰ νὰ ἐλέγξουν τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν καὶ δὴ κατὰ κύριον λόγον τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν καὶ μόνον δευτερευόντως τὴν Κυβέρνησιν. Τὴν τακτικὴν αὐτὴν θεωρῶ ὡς τακτικὴν ἀντιφάσκουσαν πρὸς τὰς βασικὰς ἀρχὰς τὰς διεπούσας τὰς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου, αἱ ὁποῖαι ἀρχαὶ ἐπιβάλλουν τὴν σχεδὸν σχολαστικὴν — ἐὰν θέλωμεν νὰ σταθῇ τὸ Κοινοβούλιον εἰς τὸ ὕψος εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ σταθῇ — τὴν σχεδὸν σχολαστικὴν τήρησιν τῶν διακρίσεων μεταξὺ συζητήσεως ἀφορώσης ἕνα νομοσχέδιον καὶ συζητήσεως ἀποβλεπούσης εἰς ἔλεγχον τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ δὲν ἠρκέσθησαν, ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, νὰ χρησιμοποιήσουν τὸ ὑποβληθὲν ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου, ὡς ἀφορμὴν γενικωτέρας κριτικῆς καὶ γενικωτέρου ἐλέγχου, ἐλέγχου ἐπανειλημμένως σημειωθέντος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀλλὰ προέβησαν εἰς ἐκδηλώσεις κάποιας νευρικότητος, ἡ ὁποία ἐλπίζω, μόνον αὐτή, εἶναι ὑπεύθυνος καὶ δι’ ἀτυχεῖς τινας φράσεις αἱ ὁποῖαι ἠκούσθησαν. Δὲν νομίζω, κύριοι βοιλευταί, ὅτι θέματα συνδεόμενα μὲ τὰ ὕψιστα συμφέροντα τοῦ Ἔθνους, μὲ αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τοῦ Ἔθνους, δὲν νομίζω ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα ἡμεῖς, οἱ ὀλιγώτερον παντὸς ἄλλου Ἕλληνος πολίτου ὑφιστάμενοι τὰ δεινὰ τῆς σημερινῆς κρίσεως καὶ ἀκαταστασίας, δὲν νομίζω ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα ἡμεῖς, κύριοι, τὰ θέματα αὐτὰ......

§120ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχουν καὶ ἐξαιρέσεις.

§121Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀσφαλῶς ὑπάρχουν, δὲν τὰς ἀγνοῶ καὶ τὰς τιμῶ ἰδιαιτέρως, δὲν νομίζω ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα ἡμεῖς, κύριοι, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ ἐκδηλώνωμεν τὴν νευρικότητα καὶ δὴ τὴν νευρικότητα ἐκείνην ἡ ὁποία γίνεται πηγὴ παρεξηγήσεων, ἡ ὁποία γίνεται πηγὴ δυσαρέστων σκηνῶν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Ὅλοι, κύριοι βουλευταί, γνωρίζομεν πόσον δυσάρεστον εἶναι τὸ αἴσθημα τὸ ὁποῖον αἱ σκηναὶ αὐταὶ δημιουργοῦν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ μας, ὅλοι γνωρίζομεν τὰ σχόλια τὰ ὁποῖα σημειοῦνται καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι πρῶτος ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ ὁποῖος προέβη εἰς τὴν διατύπωσιν φράσεως ἡ ὁποία ἔθιξε τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ ἔχῃ μέσα του ἀναγνωρίσει ὅτι ἡ φράσις αὐτὴ δὲν ἤξιζεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐὰν ἐπιμείνῃ εἰς τὸ νὰ μὴ τὴν ἀνακαλέσῃ τύποις, αὐτὸ ἔχει ὀλιγωτέραν σημασίαν. Ἀλλ’ εἶμαι βέβαιος ὅτι εἰς τὴν συνείδησίν του τὴν ἔχει ἀνακαλέσει, τουλάχιστον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἐκείνην, ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἠμπορεῖ νὰ θίξῃ ἡ φράσις αὐτὴ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν διενοήθη νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν κύριον βουλευτὴν νὰ ἀναιρέσῃ τὸ πρῶτον μέρος τῆς φράσεως, τὸ ἀναφερόμενον εἰς τὸν ἀγῶνα τῆς Ἐθνικῆς ἀντιστάσεως τοῦ κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. βουλευτὴς ἀνήκει, ἀλλὰ ὁ συνδυασμὸς τῶν δύο σκελῶν τῆς φράσεως, ἦτο τοιοῦτος, ὥστε ἦτο ἀπολύτως δεδικαιολογημένος ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν αἰσθανθεὶς ἑαυτὸν θιγέντα. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὰς περιοδείας μου διεπίστωσα, καὶ δι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ὁσάκις γίνεται τοιαύτη συζήτησις καὶ λαμβάνω τὸν λόγον, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ τὸ τονίσω, διεπίστωσα ὅτι αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφοροῦν τὴν ποιότητα καὶ τὴν καταλληλότητα τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατοῦ προκαλοῦν εἰς τὸν στρατὸν ὁλόκληρον μίαν νευρικότητα, δημιουργοῦν ἕνα αἴσθημα ἐκκρεμότητος, ὄχι μόνον τῆς ἡγεσίας, διότι δὲν ὑπάρχει ξεκρέμαστη ἡγεσία, ὑπάρχει ὁλόκληρος ἱεραρχία, ἡ ὁποία εἶναι συνυφασμένη κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ἔχει μίαν ἠθικὴν συνέχειαν καὶ πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅπως καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θηβῶν συνάδελφος, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ προβαίνωμεν εἰς κριτικὴν καὶ εἰς ἔλεγχον τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀκόμη δέ ὀλιγώτερον νὰ συνδυάζωμεν θέματα, μὴ ἀμέσως σχετιζόμενα πρὸς τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν, μὲ τὸν ἔλεγχον εἰς βάρος τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας. Ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι διὰ νὰ ἀσκήσῃ κανεὶς τὴν κριτικήν, χωρὶς ἡ κριτικὴ νὰ προκαλῇ τὴν ἀνησυχίαν τῆς κοινῆς γνώμης, χωρὶς νὰ προκαλῇ τὴν ἀνησυχίαν τοῦ στρατοῦ. Ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι διὰ νὰ πλησιάσῃ κανεὶς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ πληροφορηθῇ, ὅσον ἀφορᾷ τὴν τακτικήν, τὴν ὁποίαν ἀκολουθεῖ ὁ στρατός μας. Ὑπάρχουν τρόποι, οἱ ὁποῖοι εἶναι δυνατὸν νὰ συνδυάσουν ἐν ταυτῷ τὸν δημοκρατικὸν ἔλεγχον μὲ τὸν σεβασμὸν τῆς ἐξαιρέτου κρισίμου στιγμῆς, τὴν ὁποίαν διέρχεται ὁ τόπος. Εἶπε καὶ ἐπανέλαβε καὶ ἀπόψε, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικάλων συνάδελφος, ὅτι ὁ ἔλεγχος ἀποβλέπει εἰς τοῦτο, εἰς τὸ νὰ πεισθῇ ἡ Κυβέρνησις, ὅπως μεταβάλῃ τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ. Ἀλλὰ ὁ κ. συνάδελφος, εἶδε ὅτι δὲν πείθεται ἡ Κυβέρνησις.

§122Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀνεγνώσατε τὰς σημερινὰς ἐφημερίδας;

§123Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶδε ὅτι δὲν ἐπείσθη ἡ Κυβέρνησις. Ὁ κύριος συνάδελφος εἶδε, ὅτι ὅλαι αἱ φράσεις, τὰς ὁποίας ἐξετόξευσε ἀπὸ τῆς βήματος τούτου ἐναντίον τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας δὲν εἶχον πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, θετικόν, ἴσως διότι δὲν ἔπρεπε νὰ ἔχουν. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν θίγω προβλήματα συνδεδεμένα μὲ τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν, ἂς μὲ κατηγορήσῃ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικάλων συνάδελφος, ὅτι δὲν γνωρίζω ἐπαρκῶς νὰ ἐκτελῶ τὸ βουλευτικόν μου καθῆκον. Νομίζω ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν συζητεῖται, δὲν πρέπει νὰ συζητῆται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ ἐπειδὴ ὁ κύριος ἐκ Τρικάλων συνάδελφος ἐπεκαλέσθη καὶ τὰς ἐν τῇ Βουλῇ τῶν Κοινοτήτων συζητήσεις, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ τοῦ ἀπαντήσω καὶ ἐγὼ εἰς τὰς μᾶλλον ἀνευθύνους φράσεις τὰς ὁποίας ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διετύπωσεν, ὅτι ὁσάκις εἶχον τοὐλάχιστον τὴν εὐκαιρίαν κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου νὰ ἀναγνώσω τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς τῶν Κοινοτήτων, οὐδέποτε εἶδον νὰ γίνεται λόγος περὶ συγκεκριμένων προσώπων, περὶ στρατιωτικῆς ἡγεσίας, περὶ ὡρισμένων προσώπων, ὡς ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Βρεταννικοῦ Ἐπιτελείου ἢ ὁ ἀρχηγὸς οἱασδήποτε Βρεταννικῆς στρατιᾶς. Ἐγένετο συζήτησις, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὴν Βουλὴν τῶν Κοινοτήτων μετὰ τὸ μέγα ἀτύχημα τῆς Νορβηγίας, ἀλλ’ ἡ συζήτησις αὐτὴ ἐγένετο ἐπὶ βάσεως ἐντελῶς διαφόρου ἀπὸ ἐκείνην, ἐπὶ τῆς ὁποίας τὴν συζήτησιν ἔκαμεν ὁ κ. ἐκ Τρικάλων συνάδελφος. Ἡ συζήτησις ἐκείνη, κύριε ἐκ Τρικάλων συνάδελφε, ἦτο κριτικὴ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς κριτικῆς ἐκείνης ἦτο ἡ ἀλλαγὴ τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἤδη, κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ὁ μετὰ ταῦτα γενόμενος Πρόεδρος τῆς Βρεταννικῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὑπουργὸς τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Ἀμύνης καὶ μετά τινας ἑβδομάδας, ἡμέρας, ἔγινεν ἡ μεταβολὴ εἰς τὴν ἡγεσίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ μόνον μετὰ τὴν μεταβολήν, ἡ ὁποία ἦτο φυσικὴ καὶ ἀναγκαία κατὰ τὴν κρίσιμον στιγμὴν ἐκείνην τῆς Ἀγγλικῆς ἱστορίας, ἡ Κυβέρνησις μὲ ἐπὶ κεφαλῆς τὸν Οὐΐνστον Τσῶρτσιλ συνεζήτησεν, ὄχι ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις ἐν ὑπουργικῷ συμβουλίῳ, ἀλλὰ μόνον καὶ μόνον τὸ στενὸν πολεμικὸν συμβούλιον, συνεζήτησε περὶ προσώπων. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι βουλευταί, ἡ πραγματικότης, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀλήθεια καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ παράδοσις ἡ κοινοβουλευτική, ἡ τηρουμένη εἰς τὰς χώρας ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας ὑπάρχει πραγματικὸς σεβασμὸς τῶν πολιτικῶν ἐλευθεριῶν, ἀλλὰ καὶ πραγματικὸς σεβασμὸς τῶν ἀγωνιζομένων ἐνόπλων δυνάμεων. (Χειροκροτήματα). Θὰ παρακαλέσω, ἑπομένως, νὰ μὴ γίνωνται εὔκολα μαθήματα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ νὰ μὴ ἀπευθύνωνται τὰ εὔκολα αὐτὰ μαθήματα πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὄχι ἁπλῶς γνωρίζουν τὰ πράγματα καλλίτερον, ἀλλ’ οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν νὰ τηροῦν καὶ τοὺς κανόνας τῆς ἐθνικῆς εὐπρεπείας, κατὰ τὰς δυσκόλους καὶ κρισίμους αὐτὰς στιγμὰς τοῦ Ἔθνους. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε τὴν ψῆφον τῆς ἐμπιστοσύνης σας καὶ ψῆφον ἐμπιστοσύνης ἔδωσε καὶ τὸ κόμμα, ἀπὸ τὸ ὁποῖον προέκυψεν ἡ βαρεῖα αὐτὴ κριτικὴ κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας. Ἐὰν τόση, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ σημασία, τὴν ὁποίαν ἀποδίδει τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος κόμμα εἰς τὴν ἀλλαγὴν τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας, ὤφειλε, ἀντὶ νὰ συζητῇ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ περὶ στρατηγῶν, νὰ δώσῃ ψῆφον δυσπιστίας πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀρνηθῇ ψῆφον ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν.

§124ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἠρνήθημεν.

§125Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠρνήθητε οὔτε κατὰ τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1947 οὔτε κατὰ τὸν Σεπτέμβριον τοῦ 1947. Αὐτὴ ἦτο ἡ ὀρθὴ τακτικὴ καὶ ὄχι νὰ γίνεται ἀνὰ πᾶσαν ἑβδομάδα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν συζήτησις περὶ τῶν στρατηγῶν καὶ νὰ κλονίζεται τὸ κῦρος ὅλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι μάχονται. Διότι ἐν τῷ προσώπῳ τῆς ἡγεσίας κλονίζεται τὸ κῦρος ὁλοκλήρου τοῦ στρατοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς. Τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα συνεφώνουν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτήν, πιστεύω, αὐτὴ εἶναι ἡ τακτική, ἡ ὁποία διέπει τὴν ἰδικήν μου κοινοβουλευτικὴν καὶ ἐθνικὴν συνείδησιν, τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα ἔδωσαν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ δίδουν τὴν ἐμπιστοσύνην αὐτὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ νὰ κρίνουν τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν, ἡ ὁποία, ἐὰν ἵσταται εἰς τὴν θέσιν της, ἐὰν δὲν πρέπει νὰ σταθῇ, ἐὰν ἀλλάξῃ, ἐὰν καθ’ οἱονδήποτε τρόπον ἀλλοιωθῇ, αὐτὸ εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετάσῃ μόνον ἡ ἁρμοδία Κυβέρνησις, ἡ βασιζομένη εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς. Ἐγώ, κύριοι βουλευταί, θεωρῶ ἀξίαν τῆς Ἑλλάδος τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ, θεωρῶ ἀξίους τῆς Ἑλλάδος ὅλους τοὺς μαχομένους κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτήν, εἴτε εἶναι στρατιῶται ἁπλοῖ, εἴτε εἶναι στρατηγοί, ὅπως θεωρῶ ἀξίους καὶ ὅλους τοὺς Ἕλληνας βουλευτάς. Δὲν εἶναι νοητὸν νὰ γίνωνται αἱ διακρίσεις, αἱ ὁποῖαι μειώνουν τοὺς μὲν χάριν τίνων; Δὲν....... εἰς τὸ θετικὸν συμπέρασμα. Ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι οἱ πολὺ σπουδαιότεροι, οἱ ἀσυγκρίτως μεγαλύτεροι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατόν, εἰς τὴν θέσιν τῶν ἤδη ὑπηρετούντων καὶ ἐκτελούντων τὸ καθῆκόν των, ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην καὶ ἐν μιᾷ νυκτὶ καὶ μόνῃ νὰ σώσουν τὴν Ἑλλάδα; Κύριοι βουλευταί, ὅσοι ἔχουν πραγματικὴν συνείδησιν τῶν ἐθνικῶν εὐθυνῶν των, γνωρίζουν —καὶ ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω ὅτι γνωρίζω κάλιστα καὶ εἶμαι ὑπερήφανος διότι γνωρίζω τὰς μεγίστας δυσκολίας τὰς ὁποίας ἀντεμετώπισαν ὅλαι, κατὰ τὸ διάστημα τῶν τελευταίων ἐτῶν— αἱ Κυβερνήσεις, καὶ δὲν εἶναι εὔκολον, κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ ἐλέγχωμεν μὲ τόσην ἔλλειψιν ὑπευθύνου αἰσθήματος, τὰς Κυβερνήσεις καὶ τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ ὡς ἐὰν διαθέτωμεν μίαν μαγικὴν ράβδον, διὰ τῆς ὁποίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνοίξῃ ἡ ἐρυθρὰ θάλασσα εἰς τὰ δύο καὶ νὰ περάσῃ ὁ στρατὸς εἰς τὴν ἀντίπεραν ἀκτήν. Δὲν ὑπάρχει μαγικὴ ράβδος, ὑπάρχει μόνον καὶ μόνον μόχθος συστηματικός, ὑπομονὴ ἡμῶν ὅλων, διότι αὐτὸ κυρίως ἀπαιτεῖται ἀπὸ ἡμᾶς, νὰ ἔχωμεν βαθεῖαν ἐπίγνωσιν τῆς ἱστορικῆς αὐτῆς ὥρας καὶ ἐν ἐπιγνώσει τῆς ὥρας αὐτῆς, τῆς ἱστορικῆς, νὰ διαρθρώσωμεν καταλλήλως καὶ τὰς διοικητικὰς καὶ τὰς ψυχικὰς δυνάμεις, τοιουτοτρόπως ὥστε νὰ μὴ κλονιζώμεθα καὶ πρὸ ἀτυχημάτων ἀκόμη. Κύριοι βουλευταί, —καὶ ὑποθέτω τὸ εἶπον καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου— ὅτι, εἰς τὴν Κόνιτσαν, ἐὰν δὲν ὑπῆρχον ἄνδρες ἠθικῶς ὑπεράνθρωποι καὶ ἡ Κόνιτσα ὑπέκυπτεν, θὰ ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ αὐτὴ νὰ μεταβληθῇ εἰς χάος, θὰ ἔπρεπε νὰ διαλυθοῦν Κυβερνήσεις, θὰ ἔπρεπε νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ἐχθρούς μας νὰ μᾶς ἰδοῦν διαλυομένους;

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Οὐδεὶς εἶπεν τοιαῦτα πράγματα.

§127Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Μίαν διευκρίνισιν θέλω. Ἐφ’ ὅσον ὑμεῖς πιστεύετε εἰς αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγετε, διὰ τίνα λόγον μέμφεσθε τῶν ρητόρων τῆς Βουλῆς καὶ δὲν μέμφεσθε τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἀπὸ 1ης Ὀκτωβρίου μέχρι 30ῆς Ὀκτωβρίου, διὰ συνεχῶν δηλώσεων εἰς τὰς ἐφημερίδας, κατέκρινε τότε τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ; Ὠνόμαζεν εἰδικῶς τοὺς ἀντικαταστάτας τοὺς ὁποίους προώριζεν διὰ τοὺς ἐξερχομένους; Τὸ ἐνθυμεῖσθε καλῶς, ἐπὶ 6 συνεχεῖς ἑβδομάδας, ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἔλεγον ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ θὰ ἀντικατασταθῇ, ὅτι τὴν μίαν ἡμέραν......

§128Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Οὐδέποτε ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν τοιοῦτον τί. Εἶναι ἀναληθές, οὐδέποτε τὸ εἶπεν ὁ ὑπουργός.

§129Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐζητούσατε πληροφορίας ἀπὸ τὴν Νέαν Ὑόρκην ἐὰν ἔπρεπε νὰ ἀποφασίσητε ἢ νὰ ἀναμείνετε. Καί, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Ἑνωτικοῦ κόμματος, διατὶ δὲν ἐλέγχεται ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ὥριζον τοὺς ἀντικαταστάτας; Καὶ ἐβλέπατε εἰς τὰς ἐφημερίδας τὴν μίαν ἡμέραν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου τὸν Μαχᾶν, τὴν ἄλλην ἡμέραν τὸν Καλογερόπουλον, τὴν ἄλλην ἡμέραν τὸν Κιτριλάκην καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς.

§130Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐγὼ δὲν ὑπερασπίζω τὴν Κυβέρνησιν, ὑπερασπίζω τὸ Ἔθνος. Τὸ Ἔθνος βλάπτεται ἀπὸ οἱανδήποτε συζήτησιν......

§131Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Τὸ Ἔθνος τὸ ὑπερασπίζομεν καὶ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀγωνιζόμεθα καὶ ἐδῶ καὶ ἐκεῖ.

§132Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι καὶ ἀναγνωρίζω, ὅπως ἐτόνισα καὶ προηγουμένως, τὸ βαθὺ πατριωτικὸν αἴσθημα τὸ ὁποῖον συνέχει ὅλους τοὺς κ. κ. συναδέλφους. Ὑπάρχουν μόνον διαφοραὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον ἕκαστος ἐξ ἡμῶν νομίζει ὅτι πρέπει νὰ ὑπηρετήσῃ τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ βαθύτατον εἶναι τὸ αἴσθημα τοῦ πατριωτισμοῦ τὸ ὁποῖον διέπει ὅλους τοὺς κ. κ. ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους. Εἶπον κύριε συνάδελφε, ἀπαντῶν εἰς ὑμᾶς, ὅτι δὲν ὑπερασπίζω τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ ὑπερασπίζω τὸ Ἔθνος. Ἄν ἔπταισε καὶ ἡ Κυβέρνησις πρὸ μηνῶν, ἀφήνουσα νὰ ἀνακοινωθοῦν εἰς τὰς ἐφημερίδας γνῶμαι καὶ πληροφορίαι αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην ἦσαν βλαβεραί, αὐτὸ ἐπίσης τὸ κακίζω καὶ εἶναι εἰς τὸ παθητικὸν τῆς Κυβερνήσεως ὅπως ἐπίσης νομίζω —θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ δὲ νὰ εἴπω διότι πιστεύω ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἀσκήσω ἐλευθέρως τὴν κριτικὴν αὐτὴν— ὅτι εἶναι εἰς τὸ παθητικὸν τῆς Βουλῆς ἡ συζήτησις ἡ ὁποία γίνεται περὶ τῆς ἀξίας ἢ μὴ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας. Παραδέχομαι ἀπολύτως ὅτι καὶ ἐκεῖναι αἱ πληροφορίαι, διότι ἐπίσημαι ἀνακοινώσεις δὲν ἐγένοντο, αἱ πληροφορίαι αἱ δημοσιευθεῖσαι τότε, ἐκλόνισαν......

§133Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Δὲν διεψεύσθησαν.

§134Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ εἴπω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τότε ὡρισμέναι ἐκ τῶν ἐφημερίδων ἐτόνισαν, ὅτι τὰ πάντα εἶναι νοητά, νὰ μεταβάλῃ κανεὶς πρόσωπα, νὰ τοποθετῇ ἄλλα εἰς τὴν θέσιν των, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι νοητόν, ἐκεῖνο ποὺ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, εἶναι νὰ συζητῇ περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν πραγμάτων, χωρὶς καὶ νὰ τὰ ἐλέγχῃ. Ἐκεῖνο, ὅμως, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ, ἐμμέσως, τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὴν περίοδον ἐκείνην, διότι ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἔχουν παρέλθει ἤδη 2 μῆνες καὶ ἡ συζήτησις ἐκείνη ἐγένετο τὸν Ὀκτώβριον, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐμμέσως, λέγω, αὐτὰ βαρύνουν τὴν Κυβέρνησιν, δηλ. ὑποθέτω ὅτι τὴν βαρύνουν, διότι ἐπρόκειτο περὶ πληροφοριῶν αἱ ὁποῖαι δὲν συνεδυάσθησαν εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν, μὲ ρητὴν καὶ ἐπίσημον δήλωσιν οἱουδήποτε μέλους τῆς Κυβερνήσεως. Ἂν νομίζετε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ἐκθέσω τὴν προσωπικήν μου ἐντύπωσιν, ἡ ἐντύπωσίς μου εἶναι, ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἀπεκόμισα ἀπὸ ὅλα τὰ ταξείδια καὶ ἀπὸ ὅλας τὰς περιοδείας μου, ὅτι εἶναι βαρὺς ὁ ἀντίκτυπος τὸν ὁποῖον αἱ συζητήσεις αὐταὶ ἔχουν ἐπὶ τοῦ στρατεύματος. Δὲν εἶναι, ὅπως νομίζουν, ἴσως, καλῇ τῇ πίστει, ὡρισμένοι συνάδελφοι, συζητήσεις αἱ ὁποῖαι δυσαρεστοῦν μόνον καὶ μόνον ἕνα ἢ δύο στρατηγούς. Ἔχω ἀκούσει ἀπὸ τὰ χείλη ὅλων τῶν διοικητῶν Ταξιαρχιῶν καὶ Μεραρχιῶν, τοὺς ὁποίους ἔχω, κατὰ τὸ διάστημα τοῦ παρελθόντος ἔτους εἰς τὰς ἕδρας των καὶ εἰς κρισίμους των τομεῖς, ἐπισκεφθῆ, ἔχω ἀκούσει τὴν φράσιν ὅτι αἱ συζητήσεις αὐταὶ μᾶς κλονίζουν, ὅτι αἱ συζητήσεις αὐταὶ δὲν ὑποβοηθοῦν τὸ ἔργον μας. Δὲν τὸ ἤκουσα μόνον ἀπὸ τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Ἐπιτελείου ἢ τὸν ἀρχηγὸν τῆς Στρατιᾶς. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ θελήσῃ νὰ δώσῃ πίστιν εἰς αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω. Ἐγὼ τὸ ἤκουσα καὶ ἀπὸ ἀξιωματικοὺς ἄλλους καὶ ἀπὸ κατωτέρους ἀξιωματικοὺς καὶ τὸ ἤκουσα ἐπίσης καὶ ἀπὸ στρατιώτας οἱ ὁποῖοι, εὑρισκόμενοι εἰς τὸ πεδίον τῆς τιμῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παρακολουθοῦν ἠθικῶς τὴν πορείαν τὴν ὁποίαν ἔχουν λάβει αἱ συζητήσεις τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ θέματος. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀρνοῦμαι τὸ δικαίωμα οἱουδήποτε ἐκ τῶν συναδέλφων ὅπως, κατὰ τὸν τρόπον τὸν δέοντα, πλησιάσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀσκήσῃ τὸν ἔλεγχον κατὰ τὸν τρόπον ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται κατὰ τὰς κρισίμους αὐτὰς ἐθνικὰς περιστάσεις, ἐφ’ ὅσον ἡ συνείδησίς του τὸ ὑπαγορεύει. Δὲν γνωρίζετε τί ὑπηγόρευσεν εἰς ἐμέ, μέχρι τοῦδε, ἡ συνείδησίς μου καὶ οὔτε ἐγὼ θὰ ζητήσω ἀπὸ σᾶς νὰ εἴπητε τὶ ὑπηγόρευσεν εἰς ὑμᾶς ἡ συνείδησις νὰ πράξητε, ὅταν εὑρίσκεσθε ἐν χώρῳ κλειστῷ, ὅτι εἶναι δυνατὸν μὲ ἀπόλυτον ψυχραιμίαν καὶ ἀντικειμενικότητα, ἐν ὄψει μόνον τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος καὶ χωρὶς τὴν δυνατότητα οἱουδήποτε ἀντικτύπου εἰς τὴν κοινὴν γνώμην, νὰ εἴπητε τὰς γνώμας τὰς ὁποίας θεωρεῖτε ὀρθάς. Πιστεύω, λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι πρέπει ἡ συζήτησις αὐτὴ νὰ λήξῃ ὄχι μόνον ἀπόψε, ἀλλὰ διὰ παντός. Ἡ Κυβέρνησις, ἂν δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία εἶναι ἀξία διὰ νὰ χειρίζεται τὸν ἀγῶνα, πρέπει νὰ χάσῃ, ἁπλούστατα, τὴν ἐμπιστοσύνην μας. Ἀλλὰ δὲν εἶναι νοητόν, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν μία μεριὰ νὰ στηρίζωμεν δῆθεν τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ νὰ τσακίζωμε τὰ βάθρα ἐπὶ τῶν ὁποίων θέλει ἡ Κυβέρνησις νὰ στηριχθῇ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχω, ὕστερα ἀπὸ ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐκ Θηβῶν, τίποτε νὰ προσθέσω. Θὰ ἤθελα μόνον νὰ τονίσω ἐκεῖνο, ποὺ εἶχε τὴν εὐτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ εἴπῃ καὶ ὁ κ. Βουρδουμπᾶς: Διατὶ τόση ἐξέγερσις καὶ φασαρία, διατὶ τόση ἀγανάκτησις ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τρικάλων βουλευτοῦ, διότι διὰ νόμου δίδεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν —καὶ δι’ αὐτῆς εἰς ὡρισμένον τεχνικὸν ὄργανον —τὸ δικαίωμα ὅπως προβῇ εἰς τὴν διατύπωσιν ἑνὸς Κανονισμοῦ; Διὰ πρώτην φορὰν εἰς τὴν ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κοινοβουλίου ἔχει γίνει τοῦτο; Ἔχετε ποτὲ ἰδεῖ νομοσχέδια νὰ περιλαμβάνουν εἰς τὰς γραμμάς των λεπτομερείας ἐν σχέσει πρὸς τὸν τρόπον ὀργανώσεως π.χ. τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων; Διαβάσατε πάλιν τὸ νομοσχέδιον τῶν Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων, τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβληθῆ τὸ 1933, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἢ τὸ 1932.

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ 1932.

§136Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 1932, ἀλλὰ μετὰ ταῦτα, ἐπανῆλθε, τροποποιηθὲν εἰς ὡρισμένα σημεῖα. Τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο περιέχει τὴν ὀργάνωσιν τῶν Κοινων. Ἀσφαλίσεων ὅσον ἀφορᾷ τὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον θὰ προσελάμβανον; Περιέχει τὸν Κανονισμὸν ἀσθενείας; Περιέχει τὸν Κανονισμὸν γήρατος καὶ ἀνικανότητος; Ὄχι. Ἀναθέτει τὴν διατύπωσιν τῶν Κανονισμῶν αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι νομοθετικοῦ περιεχομένου Κανονισμοὶ καὶ κατ’ οὐσίαν ἀποτελοῦν περιεχόμενον νόμου, ἀναθέτει τὴν διατύπωσίν των εἰς ἓν Συμβούλιον, ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ ὑπαλλήλους καὶ ἐκπροσώπους τῶν ἐργοδοτῶν καὶ τῶν ἐργατῶν.

§137Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Μὲ καθωρισμένην ὅμως δικαιοδοσίαν. Συνεπῶς τὸ παράδειγμά σας εἶναι ἄκρως ἀνεπίκαιρον.

§138Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ εἶσθε τόσον εὔκολος εἰς τὴν διατύπωσιν συμπερασμάτων.

§139Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Λέγω εὐθαρσῶς ὅτι εἶναι ἀνεπίκαιρον τὸ παράδειγμά σας.

§140Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην οὔτε ἐπιείκειαν νὰ ἐπιδείξητε ἀπέναντί μου, οὔτε τόσον θάρρος.

§141Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὁ τόνος τῆς φωνῆς τοῦ ρήτορος δὲν ἀποτελεῖ ἀντικείμενον ἐρεύνης τοῦ βαλλομένου ρήτορος.

§142Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμιλεῖτε ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου ἢ ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος;

§143Ε. ΓΟΝΗΣ. Νομίζομεν ὅτι τὸ προσωπικὸν ζήτημα δὲν ἐλύθη. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§144Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἔληξε, κ. ὑπουργέ;

§145Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Δι’ ἐμέ, ὄχι.

§146Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς κ. βουλευτὰς τοῦ Νέου κόμματος νὰ μὴ ἐκδηλώνουν τὴν νευρικότητα, τὴν ὁποίαν ἐπανειλημμένως ἔχουν ἐκδηλώσει.

§147Ε. ΓΟΝΗΣ. .......... (δὲν ἠκούσθη).

§148Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μὴ μὲ διακόπτετε. Ἡ ἐρώτησις αὐτή, τὴν ὁποίαν κάμνετε, ἀποτελεῖ κωλυσιεργίαν καὶ παρεμβολὴν εἰς τὴν ὁμιλίαν, τὴν ὁποίαν κάμνω καί, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι διόλου λεπτὴ ἡ παρεμβολή, εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνετε.

§149Π. ΛΥΚΟΥΡΕΖΟΣ. Νομίζω ὅτι κάμνετε λάθος, κύριε Πρόεδρε. Ἡ στάσις μας ὑπῆρξε πάντοτε σύμφωνος μὲ τὸν Κανονισμόν, καί, ἑπομένως, ἡ κατηγορία σας εἶναι ἄδικος.

§150Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι τόσον ἐξενευρίσθησαν, νὰ ἀνασυγκροτήσουν εἰς τὴν μνήμην των τὰς φράσεις, τὰς ὁποίας ἔλεγον ὅταν ἐθεώρησαν, ὅτι εἶχον δικαίωμα νὰ μὲ διακόψουν. Ἔλεγον φράσεις συνδεομένας μὲ τὸν τύπον τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου καί, νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ παρακαλέσω τοὺς κ.κ. συναδέλφους τοῦ Νέου κόμματος νὰ θεωρήσουν τοὐλάχιστον ἀνεπίκαιρον τὴν παρεμβολήν των. Ἐὰν ὀλίγα λεπτὰ προηγουμένως μὲ εἶχον διακόψει, ἔστω, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀναγνωρίσω ὅτι ὑπῆρχε καὶ κάποιος ἀπὸ μέρους των, μὴ ἀναγνωριζόμενος ὑπ’ ἐμοῦ, ἀλλὰ κάποιος λόγος διακοπῆς. Ἀλλὰ μὲ διέκοψαν ὅταν ἀκριβῶς υἱοθέτουν τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θηβῶν βουλευτὴς εἶχε διατυπώσει ἐν σχέσει μὲ τὸ νομοσχέδιον. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ ἀνασυγκροτήσουν εἰς τὴν μνήμην των τὰς φράσεις μου καί, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θ’ ἀναγνωρίσουν ὅτι προέβησαν εἰς μίαν διακοπήν, ἡ ὁποία ἦτο τοὐλάχιστον ἀνεπίκαιρος. Νομίζω, λοιπόν, κύριοι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὀρθῶς διετυπώθη. Καὶ θὰ ἦτο καταπόνησις ὄχι μόνον ματαία, ἀλλὰ καὶ καταπόνησις μὴ ἀνταποκρινομένη εἰς πραγματικὸν ἔναντι τῆς Βουλῆς σεβασμόν, ἡ διατύπωσις νομοσχεδίου εἰς τὸ ὁποῖον θὰ περιελαμβάνοντο ὅλαι αἱ τεχνικαὶ λεπτομέρειαι, αἱ σχετικαὶ μὲ τὴν ὀργάνωσιν τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ, ὅπως πολὺ ὀρθῶς εἶπεν, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ κ. Λεονάρδος. Ἐγὼ φθάνω μάλιστα μέχρι τοῦ σημείου, κ. βουλευταί, νὰ νομίζω ὅτι καὶ ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν τινὲς τῶν κ.κ. συναδέλφων διετύπωσαν —καὶ διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ὅπως τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης προβαίνῃ εἰς τὴν ἔγκρισιν ὁλοκλήρου τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν θέσεων τοῦ στρατοῦ— ὅτι καὶ ἡ τροπολογία ἐκείνη θὰ ἔπρεπε νὰ τύχῃ κάποιας τροποποιήσεως. Δὲν νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε ὅλαι αἱ θέσεις —καὶ τῶν ἀνθυπασπιστῶν, ἀκόμη καὶ τῶν ἀνθυπολοχαγῶν— νὰ κρίνωνται καὶ ἀποφασίζωνται ὑπὸ τοῦ Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἀλλὰ μόνον αἱ ἀνώταται. Τὸ Συμβούλιον Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ἐὰν θέλετε πράγματι νὰ προβῇ εἰς ἐργασίαν σοβαρὰν καὶ ἂν δὲν θέλετε νὰ τὸ ἐπιβαρύνετε μὲ ἔργον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον τεχνικῶς νὰ ἐκτελέσῃ, θὰ πρέπει νὰ κρίνῃ καὶ ἀποφασίζῃ, γενομένης οὕτω μόνον ἐν μέρει δεκτῆς τῆς ὑποβαλομένης τροπολογίας, μόνον περὶ τῶν θέσεων τῶν ἀντιστρατήγων, τῶν ὑποστρατήγων ἤ, ἂν θέλετε, καὶ τῶν ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, συνταγματαρχῶν καὶ ἀντισυνταγματαρχῶν. Αὐτὸ δὲν εἶναι οὐσιῶδες. Ὅπως καὶ ἂν τὸ ἀποφασίσετε, τὸ πρᾶγμα δὲν πρόκειται νὰ ἔχῃ συνεπείας θλιβερὰς ἢ συνεπείας σωτηρίας διὰ τὸ Ἔθνος. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθώτερον νὰ περιορίσητε τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης. Τὸ Ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, αὐτὸ εἶναι ποὺ θὰ ἐκπονήσῃ ὁλόκληρον τὸ σύστημα ὀργανώσεως τῶν πλαισίων, ἂς εἴπωμεν, καὶ τῶν στελεχῶν τοῦ στρατοῦ. Κύριοι βουλευταί, αὐτὰ εἶχον ἐν γενικαῖς γραμμαῖς νὰ εἴπω καί, ἐλπίζω, ὅτι ἐκεῖνοι ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι, ἀγόμενοι ἀπὸ πραγματικόν, διότι αὐτὸ ὀφείλω νὰ τὸ ἀναγνωρίσω, πατριωτισμόν, ἀσκοῦν κριτικήν, κατ’ ἐμὲ ἐθνικῶς θλιβερὰν καὶ ἄτοπον, ἐναντίον τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας, δὲν θὰ μοῦ δώσουν πλέον εἰς τὸ μέλλον τὸ δικαίωμα καὶ τὴν εὐκαιρίαν νὰ προβῶ εἰς ἀντίκρουσιν αὐτῶν. Δὲν ἐπιθυμῶ, κύριοι, νὰ ὑπενθυμίζω εἰς ἄλλους τὰ καθήκοντά των. Γνωρίζω ὅτι ὅλοι εἶναι ἄξιοι Ἕλληνες καὶ μοῦ εἶναι πάντοτε βαθύτατα λυπηρὸν ὁσάκις ὑποχρεώνομαι νὰ τονίσω, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνάδελφοι πράττουν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ δυσαρέστους συνεπείας διὰ τὸ Ἔθνος. (Ζωηρὰ χειροκροτήματα).

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁ κ. ὑπουργός, μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Χούτα, ἔχει τὴν γνώμην ὅτι αἱ δοθεῖσαι παρ’ αὐτοῦ ἐξηγήσεις δὲν θεωροῦνται δι’ αὐτὸν ἐπαρκεῖς, ἐζήτησε δὲ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ἐὰν αἱ δοθεῖσαι ἐξηγήσεις εἶναι ἐπαρκεῖς ἢ ὄχι.

§152Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Λυποῦμαι πολύ, διότι ἐνῷ ἡ τάσις ὅλων ὑπῆρξεν εἰς τὸ νὰ περιορισθῇ ἡ συζήτησις ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου, διὰ νὰ εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς. Λυποῦμαι ὅτι καὶ αὐτοὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον τὸν λόγον, ἕως αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἀντὶ νὰ περιορίσουν τὴν συζήτησιν ἐντὸς τοῦ θέματος, τὴν παρεξέκλιναν ἀκριβῶς ἐπὶ τοῦ θέματος ἐκείνου, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἤθελον νὰ ἀποφευχθῇ ἡ συζήτησις καὶ τὴν ὤξυνον περισσότερον. (Χειροκροτήματα). Εἶναι φυσικόν, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς ἀνωμάλους στιγμάς, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, τὸ βάρος τῶν ἐπικρίσεων νὰ τὸ ὑφίσταται ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Δι’ αὐτὸ ἐκ μέρους τῶν δύο αὐτῶν, κυρίων ὑπουργῶν, ἀπαιτεῖται μία ψυχικὴ δύναμις κάπως ἀνωτέρα, ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔχομεν ὅλοι οἱ ἄλλοι, εἰς τὰς ἐπικρίσεις καὶ ὁμολογῶ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν κάποτε νομίζει ἑαυτὸν προσωπικῶς θιγόμενον, ἐνῷ εἶναι γενικὴ ἡ συζήτησις. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ κατ’ ἀρχὴν μὲ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι οἱαδήποτε ἐπίκρισις δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνεται κατὰ τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατεύματος, ἀλλὰ ἀποκλειστικῶς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀποκλειστικῶς κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος νομίζω, ὅτι ἐδήλωσε πάντοτε ὅτι ἀναλαμβάνει πλήρη τὴν εὐθύνην δι’ ὅ,τι καὶ ἐὰν γίνεται. Μὲ τὴν ἐντύπωσιν αὐτήν, νομίζω, καὶ θὰ παρεκάλουν ἰδιαιτέρως τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ θεωρήσῃ τὰς ἐξηγήσεις τὰς δοθείσας ἐκ μέρους τοῦ βουλευτοῦ κ. Χούτα ὡς ἱκανοποιητικάς, διότι τὸ συμπέρασμα τῶν λόγων τοῦ κ. Χούτα, ἦτο ὅτι ἔλεγεν ὁ κ. Χούτας: «Ὅταν ἐγὼ ἐπολεμοῦσα κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς κατοχῆς, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἐπολεμοῦσεν». Αὐτὴν τὴν μομφὴν ἐγώ, ἐὰν τὴν ἔρριπτεν ἐναντίον μου, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐγὼ δὲν θὰ τὴν ἐθεώρουν ὡς ἀτομικὴν προσβολήν. Σᾶς παρακαλῶ νὰ λήξῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου.

§153Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἕκαστος ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅταν εἶναι ἐκπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ κατὰ ποῖον τρόπον δύναται νὰ χειρίζηται τὸν λόγον. Ἐσεῖς εἶσθε ἐλεύθερος νὰ δεχθῆτε τὰς ἐξηγήσεις τοῦ κ. Α, ἐὰν σᾶς ἔθιγε καθ’ ὃν τρόπον μὲ ἔθιξεν. Ἐγὼ δὲν δέχομαι τὰς ἐξηγήσεις αὐτὰς καὶ μὲ συγχωρεῖτε πάρα πολὺ διότι διαφωνοῦμεν ἐπὶ τοῦ θέματος. Ὀφείλει ὅμως ἕκαστος νὰ μετρᾷ τὰς λέξεις του, ὅταν ἀποτείνεται πρὸς συνάδελφόν του, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, καὶ διὰ τοῦτο ὁ Κανονισμὸς ἡμῶν, νομίζω, περιέχει ἄρθρον, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται μέλος τῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ ἐκτρέπεται εἰς προσωπικὰς ἀντεγκλήσεις.

§154Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Λέγει ὁ Κανονισμὸς ὅτι καλεῖται εἰς τὸ νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις.

§155Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἔχω πολλὰ χρόνια εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νομίζω ὅτι......

§156Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἔχω περισσότερα ἀπὸ σᾶς. Καλεῖται νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, αἱ δὲ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωσε, νομίζω ὅτι ἦσαν τοιαῦται, ὥστε, ἐὰν ἀπετείνετο εἰς κάποιον ἄλλον ἐξ ἡμῶν, νομίζω ὅτι θὰ τὰς ἐθεώρει......

§157Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Ἐγὼ δὲν τὰς θεωρῶ.

§158Δ. ΒΟΥΡΔΟΥΜΠΑΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. συνάδελφος, ἔδωσε τὴν ἔννοιαν τοῦ τί εἶπε καὶ γεννᾶται μία ἀμφιβολία, ἐὰν ὄντως αὐτὰ εἶπεν ἢ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι εἶπεν. Ἐὰν προσθέσῃ ὅτι, ἐὰν μοῦ ἐξέφυγεν φράσις τις βαρυτέρα, λυποῦμαι καὶ τὴν ἀνακαλῶ, δὲν γεννᾶται ζήτημα. Διότι αἱ ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωσε δι’ ὅτι εἶπεν, ἐὰν εἰσέλθωμεν εἰς λεπτομερείας θὰ ἔλεγον ὅτι δὲν εἶπεν αὐτά.

§159Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Μὰ τίνος διερμηνεύει τὴν γνώμην ὁ κ. Βουρδουμπᾶς;

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ ὅτι αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωσεν ὁ κ. Χούτας δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, νὰ τὸ εἴπῃ.

§161Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Βαμβέτσο.

§163Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ τέρμα τῆς συζητήσεως, κύριοι συνάδελφοι, τὸ δίδει τὸ Προεδρεῖον. Τὸ Προεδρεῖον λέγει «ἡ Βουλὴ παρεδέχθη», τὸ Προεδρεῖον λέγει «τὸ ζήτημα θεωρεῖται λῆξαν». Ὑμεῖς, εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ἀκούσας τὰς ἐξηγήσεις, ὅτι τὸ προσωπικὸν ζήτημα θεωρεῖται λῆξαν. Ἑπομένως, πᾶσα περαιτέρω συζήτησις, μετὰ τὴν φράσιν ταύτην τοῦ κ. Προέδρου, παρέλκει. Εἶμαι βέβαιος δὲ, ὅτι ἀναγράφεται καὶ εἰς τὰ Πρακτικά.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χούτας διὰ τῶν ἐξηγήσεων, τὰς ὁποίας ἔδωσεν, ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ἀποδίδει εἰς τὰ λεχθέντα παρ’ αὐτοῦ, τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. ὑπουργὸς ἀπέδωσεν. Συνεπῶς, ζήτημα δὲν ὑφίσταται πλέον.

§165Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἄρα, ἡ συζήτησις λήγει.

§166Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἴσως μία φράσις, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ κ. Χούτας καὶ ἡ ὁποία διέφυγες τὴν ἀκοήν σας, ἴσως αὐτὴ παρέχει τὴν ἐξήγησιν. Διότι ὁ κ. Χούτας, εἶπεν ὅτι «δι’ ὅσων εἶπον, δὲν ἠννόουν νὰ ἀμφισβητήσω τὸν πατριωτισμὸν τοῦ κ. ὑπουργοῦ». Αὐτὸ τὸ ἤκουσα σαφῶς ἐγώ, κ. ὑπουργέ.

§167ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Τὸ εἶπεν αὐτό.

§168Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου. Διότι τὸ ζήτημα τὸ προσωπικόν, θεωρεῖται λῆξαν.

§170Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἔχω, νὰ ἀπαντήσω, εἰς τὸν προλαλήσαντα ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος δυστυχῶς, ἐνῷ θὰ ὤφειλεν, ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Γονατᾶς, νὰ περιορισθῇ εἰς τὸ θέμα, τὸ ὑπὸ συζήτησιν, εἰς τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔφερεν ἐνώπιον τοῦ Σώματος πρὸς συζήτησιν καὶ κρίσιν δυστυχῶς, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος δὲν ἔκανε τίποτε ἄλλο, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ὥραν κατὰ τὴν ὁποίαν ἔτυχε νὰ εὑρίσκομαι ἐδῶ, παρὰ νὰ ἐπιτίθεται ἐναντίον τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος. (Θόρυβος).

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§172Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Αὐτό ἔκανε, κ. Πρόεδρε.

§173Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν παριστάμην, δυστυχῶς, ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἀποψινῆς συνεδριάσεως καὶ λυποῦμαι διότι δὲν ἤμην παρών, ὅταν συνέβη τὸ ἐπεισόδιον, τὸ ὁποῖον ἤκουσα ἤδη ἀκόμη νὰ συζητῆται καὶ νὰ μὴ θεωρεῖται λῆξαν. Τὸ ἐπεισόδιον δηλαδή, μεταξὺ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ κ. Χούτα.

§174Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Κύριε Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, ἐὰν ὄντως, αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Μελᾶς, τὸ ὁποῖον ἐγὼ δὲν ἤκουσα, ἐλέχθη ἀπὸ τὸν κ. Χούταν.......

§175Γ. ΜΕΛΑΣ. Ἐλέχθη.

§176Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν).... τότε, θεωρῶ τὸ ἐπεισόδιον, λῆξαν. (Χειροκροτήματα).

§177Γ. ΜΕΛΑΣ. Δὲν μποροῦσα, κ. ὑπουργέ, νὰ εἴπω κάτι τὸ ὁποῖον δὲν ἤκουσα.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζήτημα, ἐτελείωσε.

§179Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δυστυχῶς, κύριε Πρόεδρε, ἐξήντλησε τὸν λόγον καὶ κατέληξεν ἐπιτεθέμενος, διαρκῶς, ἐναντίον τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος. Καὶ ἐπειδὴ, δυστυχῶς, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ ὁ τόσον συμπαθὴς εἰς ἐμέ, νέος συνάδελφος, ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, καταβάλλει πᾶσαν προσπάθειαν νὰ δίδῃ τὴν ἐντύπωσιν ὅτι τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος δὲν ἵσταται εἰς τὸ ὕψος του καὶ καταβάλλει καὶ προσπάθειαν νὰ διδάσκῃ τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, ποῖον εἶναι τὸ χρέος του καὶ ποῖα τὰ καθήκοντά του, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τοῦ εἴπω τοῦτο. Ἡμεῖς δὲν ἐπεχειρήσαμεν ποτὲ νὰ διδάξωμεν εἰς κανένα ποῖον εἶναι τὸ χρέος καὶ τὸ καθῆκόν του, ὁμιλεῖ διαρκῶς περὶ εὐπρεπείας, περὶ σεβασμοῦ πρὸς τὴν συνείδησιν, ὁμιλεῖ διαρκῶς περὶ ἐντροπῆς μας, ὁμιλεῖ διαρκῶς περὶ καταστροφῶν, τῶν ὁποίων προσγενόμεθα πρόξενοι, ἐκτρεπόμενοι κατὰ τὰς συζητήσεις. Εἶναι ἕνα θέμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ ἀρκετὰς δυστυχῶς συνεδριάσεις, καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔτυχε νὰ παραστῶ, ἤκουσα ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, οὔτε πολύ, οὔτε ὀλίγον, νὰ λέγῃ, ὅτι ὅλην τὴν ἡμέραν ὅλοι οἱ ταξίαρχοι, ἀκόμη καὶ οἱ στρατιῶται, τοὺς ὁποίους ἐπλησίασε, δὲν τοῦ εἶπον τίποτε ἄλλο, παρὰ ὅτι αἱ συζητήσεις, τὰς ὁποίας κάμνετε εἰς τὴν Βουλήν, μᾶς κλονίζουν. Καὶ ποῖαι εἶναι αἱ συζητήσεις; Εἶναι αἱ συζητήσεις, τὰς ὁποίας ἔκαμε τὸ κόμμα, τοῦ ὁποίου ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἡγοῦμαι. Ἐκεῖ περιορίζει τὸ θέμα ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος καὶ ἑπομένως, ὁμιλεῖ περὶ κλονισμοῦ τῆς πίστεως τῶν μαχητῶν, λόγῳ τῆς ἐκτροπῆς αὐτῆς τοῦ κόμματος ἀπὸ τὴν κοίτην τὴν ἐθνικήν. Καὶ δυστυχῶς, ἐνῷ εἶναι τόσον σεμνὸς καὶ πάντοτε, κατὰ τὴν ἰδικήν μου ἀντίληψιν, ἐγκρατὴς εἰς τὸν λόγον του, ὅταν ἔρχεται νὰ συζητήσῃ, ἢ νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, δὲν γνωρίζω τὶ εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον τὸν ἀναγκάζει νὰ λησμονῇ πρὸς στιγμήν, νὰ τοῦ ἀπολείπῃ ἐκεῖνο τὸ προσὸν τὸ πράγματι ἀγαθὸν καὶ σπουδαῖον ποὺ ἔχει, τῆς ἐγκρατείας καὶ τῆς σεμνότητος καὶ φθάνει διαρκῶς πάντοτε εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον, πάντοτε κατατέμνει τὸν λόγον του μὲ τὴν αὐτὴν ἐπῳδόν, ὅτι, κύριοι, σεῖς πρέπει νὰ καταλάβετε, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τῆς μαγικῆς ράβδου, δὲν εἶναι δυνατὸν σεῖς νὰ νομίζετε ὅτι θὰ ἀλλάξετε τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν, ὅτι θὰ κάμετε τοῦτο καὶ θὰ κάμετε τὸ ἄλλο. Δὲν ἐδόθη ποτὲ εἰς τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ἀφορμὴ ἐκ μέρους ἡμῶν, ἐκ μέρους τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματός μας καὶ τῶν βουλευτῶν τοῦ κόμματος, ὥστε νὰ φθάνῃ εἰς τὸ σημεῖον, ἐπεκρίνων τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, νὰ ἐπικαλῆται πρὸς ἐπίρρωσιν τῶν λόγων του καὶ τὴν στρατιὰν τῶν ταξιάρχων, τῶν μεράρχων καὶ τῶν στρατιωτῶν. Δὲν ἐπιτίθεται τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, οὔτε πρὸς ταξιάρχους, οὔτε πρὸς τοὺς μεράρχους, οὔτε πρὸς τὴν ἡγεσίαν, οὔτε, πολὺ περισσότερον, πρὸς τοὺς μαχητάς. Τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, ἔχει σαφῆ ἐπίγνωσιν τῆς θέσεώς του, γνωρίζει τὶ θέλει, γνωρίζει τὶ ζητεῖ, γνωρίζει πῶς δύναται νὰ τὸ ἐπιτύχῃ. Σέβεται, περισσότερον παντὸς ἄλλου, τὸν ἡρωϊσμὸν καὶ τὴν αὐτοθυσίαν τοῦ ἡρωϊκοῦ στρατοῦ, ἐν τῷ συνόλῳ του. Σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τῶν μαχητῶν, γνωρίζει νὰ σέβεται τοὺς μαχητὰς καὶ δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς διδασκαλίας οὐδενός, ὅσον σοφὸς καὶ ἂν εἶναι. Τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, νομίζει ὅτι ἐπιτελεῖ καὶ τώρα τὸ καθῆκον του καὶ τὸ ἐπιτελεῖ μετὰ σεμνότητος καὶ εἶναι ὑπερήφανον, διότι δὲν ἔδωσε ποτὲ τὸ δικαίωμα εἰς κανένα νὰ τὸ ψέξῃ, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον συνηθίζει νὰ ἐπιτελῇ τὸ χρέος του καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἔξω αὐτῆς. Καὶ τὶ ζητεῖ, τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, ἀπὸ τοὺς συναδέλφους του τῆς αἰθούσης αὐτῆς; Ὅσον σεβασμόν, ὡσὰν ἐκεῖνον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον αὐτὸ τοῦτο τὸ κόμμα, ἀπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ του μέχρι τοῦ τελευταίου βουλευτοῦ, δεικνύει πρὸς πάντας τοὺς παρευρισκομένους εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, δὲν ἀξίζει τοιούτων ἐπικρίσεων καὶ τοιούτων μυκτηρισμῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχεται ἕνας ἀρχηγὸς κόμματος, δὲν ἤκουσα τὸν ἕτερον ἐκ τῶν συναδέλφων μου ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ἐπληροφορήθην ὅτι καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος μετεχειρίσθη ὁμοίας βαρείας φράσεις, χαρακτηριζούσας τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, ὡς ἐγκαταλεῖψαν τὴν ἐθνικὴν γραμμήν, τὴν ὁποίαν ὡς ἐκ τῆς παραδόσεώς του, τῆς ἱστορίας του καὶ τῆς συνειδήσεώς του ἀκολουθεῖ.

§180Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὄχι, δὲν συνέβη αὐτό.

§181ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἐλέχθη τοιοῦτόν τι.

§182Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικά, κύριοι συνάδελφοι. Καὶ ὅταν, κύριε Πρόεδρε, ἐπικρινώμεθα, καθ’ ὃν τρόπον ἐπικρινόμεθα, νομίζομεν, ὅτι δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐπιτελοῦμεν, ὡς ἐπιβάλλεται, τὸ χρέος μας καὶ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἔξω αὐτῆς. Αἱ ἐπικρίσεις αὐταί, δὲν εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι, καθ’ ἡμᾶς, συμβάλλουν εἰς τὴν στερέωσιν τῆς πίστεως, τὴν ὁποίαν ὀφείλει νὰ ἔχῃ καὶ ἡ ὁλότης τῶν συναδέλφων μας ἐδῶ καὶ ὁ λαὸς ἐπὶ τὸν στρατὸν καὶ τὴν ἡγεσίαν αὐτοῦ. Ἡμεῖς, ἔχομεν μίαν γνώμην, τὴν ὁποίαν διεκηρύξαμεν εὐθαρσῶς ἀπὸ τῆς πρώτης ὥρας, καθ’ ἣν εἴχομεν τὴν τιμὴν νὰ συμπαρευρισκώμεθα εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν. Εἴπομεν τότε, ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, ἀντιτιθέμενοι πρὸς ὅλους, ὅτι ἔχομεν νὰ κάμωμεν μὲ ἕνα πόλεμον ἰδιότυπον, τὸν ὁποῖον ἡ μοῖρα μᾶς ἔφερε νὰ τὸν γνωρίσωμεν καλῶς καὶ εἴπομεν τότε, πῶς πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν πόλεμον αὐτόν. Ἐξακολουθοῦμεν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ στρατεύματος, ὁ στρατὸς ἐν τῷ συνόλῳ του, μάχεται ἡρωϊκῶς, μάχεται κατὰ ἕνα τρόπον, ὁ ὁποῖος ἐξεπέρασεν ὅλα τὰ προηγούμενα. Ἄλλο αὐτὸ καὶ ἄλλο τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς τονίζομεν, καὶ πιστεύομεν ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν τῇ ἀληθείᾳ. Μάχεται τὸν πόλεμον αὐτόν, ὅπως γνωρίζει νὰ μάχεται κάθε πόλεμον ὁ στρατός. Τὴν ἰδιοτυπίαν τοῦ πολέμου αὐτοῦ, ἀγνοεῖ καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐπιμένομεν καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ ἐπιμένωμεν. Θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμή, εἶμαι βέβαιος περὶ τούτου, ἀλλὰ μετὰ ἀπὸ ἄλλας δοκιμασίας καὶ ἀγωνίας, κατὰ τὴν ὁποίαν καὶ τὸ Σῶμα, ἀλλὰ καὶ ὁ λαὸς καὶ ἡ κυβέρνησις θὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι ὀφείλουν νὰ προσγειωθοῦν πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν ἀκρίβειαν τῶν λεγομένων. Καὶ τὸ λέγω αὐτό, διότι ἡ μοῖρα μᾶς ἔγραψε τὸν πόλεμον αὐτὸν νὰ τὸν ὑφιστάμεθα ἐπὶ 3½ ἔτη. Πᾶς ἄλλος θὰ εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ διακηρύξῃ τὰ ὅσα διακηρύσσομεν, ἡμεῖς ὅμως ἔχομεν καθῆκον καὶ ὑποχρέωσιν νὰ τονίσωμεν τοῦτο καὶ εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς τὴν κυβέρνησιν καὶ προφορικῶς καὶ ἐγγράφως. Δὲν ἐπικρίνομεν τὸν στρατόν, ἢ τοὺς μεράρχους, ἢ τοὺς ταξιάρχους. Τοῦτο εἶναι κατώτερον ἡμῶν καὶ λυποῦμαι διότι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος τοιαύτας τινας θέτει δι’ ἡμᾶς προθέσεις καὶ διαθέσεις. Περισσότερον παντὸς ἄλλου, ἡμεῖς, σεβόμεθα τοὺς μαχητάς, διότι εἴμεθα μαχηταί, ἐπολεμήσαμεν καὶ ἐμείναμε μαχηταί, ὅταν ὅμως ἔχωμεν, ἐκ τῶν πραγμάτων, ὑποχρέωσιν νὰ διακηρύσσωμεν τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ λέγωμεν ἐκεῖνο ποὺ νομίζομεν σωστικὸν διὰ τὸ Ἔθνος, νομίζομεν ὅτι πράττοντες τοῦτο, ἐπιτελοῦμεν καθῆκον ἱερόν. Ἑπομένως, θὰ ἤθελον, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὄχι νὰ ζητήσω ἐξηγήσεις ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον ἀρχηγὸν τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, ἀλλὰ θὰ ἤθελον, ὁσάκις οἱοσδήποτε ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων ἐδῶ, θέλει νὰ μέμφεται τῶν ὅσων ἡμεῖς πιστεύομεν, θὰ ἦτο καλύτερον νὰ ἔρχεται εἰς μίαν ἐξήγησιν μὲ ἐμέ προσωπικῶς, ὁ ὁποῖος ἔτυχεν, ὅπως εἶπον, νὰ γνωρίζω τὸ θέμα αὐτὸ καὶ τότε, ὅπως νομίζω, ὅλοι καὶ ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, θὰ ἐπείθοντο ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν τῷ δικαίῳ. (Χειροκροτήματα).

§183Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος προσῆψεν δύο μομφὰς εἰς βάρος μου, αἱ ὁποῖαι νομίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἀποτελοῦν ἀδικίαν. Δὲν παρηκολούθησε τὴν ἀγόρευσίν μου, ἤκουσε· μόνον τὰς τελευταίας φράσεις τῆς ἀγορεύσεώς μου καὶ ἀποδίδω εἰς αὐτὸ τοῦτο τὸ γεγονός, τὴν παρεξήγησιν εἰς τὴν ὁποίαν ἐξετέθη. Διότι ἐξετέθη ὁ ἀγαπητὸς ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, εἰς ἐναντίον μου ἐπίθεσιν, ἐνῷ ἐγὼ οὐδεμίαν ἐπίθεσιν ἐναντίον αὐτοῦ ἢ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, ἐπεχείρησα. Προσῆψε δύο μομφὰς ἐναντίον μου ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος. Πρῶτον μέν, ὅτι ἐξέφυγον ἀπὸ τὸ θέμα, δεύτερον δὲ ὅτι ἐπετέθην κατὰ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος. Ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγός, τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, φαίνεται ὅτι δὲν παρέστη κατὰ τὴν προτελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν, ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός του, ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικκάλων βουλευτής, ὡμίλησε· περὶ τῶν θεμάτων τὰ ὁποῖα ἔθιξα καὶ ἐγώ. Ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικκάλων Βουλευτής, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματος τοῦ ὁποίου ἡγεῖσθε, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, ἐξέφυγεν ἀπὸ τὰ ὅρια τοῦ νομοσχεδίου. Δὲν νομίζω, ὅτι μόνον ἐκεῖνος εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπῃ τὰ ὅσα εἶπε, καὶ ὅτι ἡμεῖς δὲν δικαιούμεθα νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς ὅσα εἶπεν.

§184Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μόνον εἰς μικρὰν κοινοβουλευτικὴν πεῖραν, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποδώσω, τὸ ὅτι νομίζετε, ὅτι ὅταν συζητῶ περὶ ἑνὸς νομοσχεδίου, δὲν δικαιοῦμαι νὰ ἐξετάσω ......

§185Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ νὰ τὰ εἴπητε εἰς τὸν ἀρχηγόν σας καὶ ὄχι εἰς ἐμένα κ. Βαμβέτσο. Διότι ἠμφισβήτησεν τὸ δικαίωμα ὅλων μας, ἑπομένως, ὑμῶν πρῶτον, διότι σεῖς πρῶτος ἐθίξατε τὰ θέματα καὶ συνεζητήσατε ἐπὶ τῶν θεμάτων αὐτῶν. Ἀκόμη δὲ ὀλιγώτερον, κ. ἀρχηγὲ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε ὅτι δὲν δικαιοῦμαι ἐγὼ νὰ θίξω τὰ θέματα αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔθιξα, διότι ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κόμματός σας, ὁ κ. Βαμβέτσος, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἀπήντησεν ἀτόπως ἀπὸ ἀπόψεως διαδικασίας κοινοβουλευτικῆς, εἰς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐγὼ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, εἰς συνεδρίασιν κατὰ τὴν ὁποίαν συνεζητεῖτο τὸ πρόβλημα τοῦ στρατοῦ, ὑπὸ μορφὴν ἐλέγχου εἶχον ἐκθέσει. Ὁ κ. ἐκ Τρικάλων βουλευτὴς, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἐνῷ ἦτο εἰσηγητὴς ἑνὸς νομοσχεδίου, ἀπήντησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἰς ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἐγὼ εἶχον ἐκθέσει, εἰς προηγουμένην συνεδρίασιν, ἐν ἡμέρᾳ ἐλέγχου. Νομίζετε λοιπὸν ὅτι δὲν εἶχον δικαίωμα νὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν βουλευτήν σας; Νομίζετε ὅτι θὰ ζητήσω τὴν ἄδειαν οἱουδήποτε ἄλλου κόμματος, διὰ νὰ ὑπεραμυνθῶ τῶν ἰδεῶν μου; Ὄχι, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος. Εἶχον δικαίωμα, ἀλλὰ καὶ καθῆκον.

§186Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δὲν εἶπον, τοιοῦτόν τι. Ἐγώ, ἐπεσήμανα ὡρισμένα σημεῖα τοῦ λόγου σας, διότι, δυστυχῶς, δὲν ἔτυχε νὰ παραστῶ ἀπὸ τὴν ἀρχήν, εἰς τὴν ἀγόρευσίν σας, κατὰ τὰ ὁποῖα ἠσχολήθητε, ἀποκλειστικῶς, μὲ τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος. Αὐτὸ ἐκάματε, καὶ εἶπον ὅτι αὐτὸ δυστυχῶς, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ συμβαίνει. Συνέβη καὶ εἰς προηγουμένας συνεδριάσεις καὶ ἔχω σημειώσει πολλὰς φορὰς, μετὰ λύπης μου, ἴσως καὶ δέκα φορὰς κατὰ τὰς ὁποίας ἠσχολήθητε μὲ τὸ θέμα αὐτό. Καὶ τὸ σημείωνα ὑπομονητικά, καρτερικά, διότι αὐτὸ τὸ προσὸν μοῦ ἔδωσε καὶ ἐμένα ὁ Θεός. Σοφίαν δὲν μοῦ ἔδωσεν, ἀλλὰ μοῦ ἔδωσεν ὑπομονὴν καὶ καρτερίαν. Διότι ἔτυχεν νὰ πιστεύω εἰς μερικὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα νομίζω ὅτι ὀφείλω διαρκῶς καὶ ἀενάως νὰ τὰ τονίζω καὶ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν.

§187Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, κύριε ἀρχηγὲ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, νὰ σᾶς διαβεβαιώσω ὅτι ὁ σεβασμός μου, ἀπέναντι τοῦ κόμματος τοῦ ὁποίου ἡγεῖσθε, καὶ ὑμῶν, ἐξεδηλώθη καὶ ἀπόψε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐνῷ δὲν εἴχατε ἀκόμη εἰσέλθει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι οἱ κύριοι βουλευταί, οἱ ἀντικειμενικοὶ κριταὶ, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνήκουν εἰς τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, θὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ σᾶς τὸ διαβεβαιώσουν ἀπολύτως, ὅτι ἡ στάσις μου, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀπέναντι τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, ὑπῆρξεν ἄμεμπτος. Κρίνων, ὡρισμένας ἀπόψεις τὰς ὁποίας ἐκθέτετε, εἴτε σεῖς προσωπικῶς, εἴτε δι’ ἐκπροσώπου σας, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νομίζω, ὅτι ἔχω καὶ ἐγὼ τὸ δικαίωμα νὰ λάβω θέσιν ἐπὶ τῶν ἀπόψεων αὐτῶν.

§188Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Σωστὸ εἶναι αὐτό.

§189ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔτσι ἔγινε.

§190Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω ἐπίσης, νὰ ἐνθυμηθῆτε ὅτι ἐπανειλημμένως ἐξεδήλωσα τὸν σεβασμὸν αὐτόν, ὄχι ἁπλῶς τὸν συμβατικὸν σεβασμόν, ἔναντι τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ τὸν οὐσιαστικὸν σεβασμὸν ἀπέναντι τῆς ἐθνικῆς δράσεώς του καὶ ἀπόψε καὶ πάλιν, διαστείλας τὴν φράσιν τοῦ κ. Χούτα, ὁ ὁποῖος προέβη εἰς τὴν διατύπωσιν μιᾶς ἀτυχοῦς φράσεως, εἶπον, ὅτι τὸ πρῶτον μέρος, τῆς φράσεως, εἶχεν ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ τὸ διατυπώσῃ —πρόκειται περὶ τοῦ μέρους τοῦ ἀφορῶντος τοὺς ἀγῶνας τοὺς ὁποίους ἔκαμε τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος, τὸ δεύτερον ὅμως μέρος τῆς φράσεως, τὸ ὁποῖον ἀφεώρα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νομίζω ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ συνδέσῃ μὲ τὴν πρώτην διαπίστωσιν.

§191ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐκ τῆς πτέρυγος τῶν Λαϊκῶν). Δὲν τερματίζεται, ἐπὶ τέλους, ἡ συζήτησις;

§192Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε βουλευτά, νὰ δώσωμεν τὸ τέρμα εἰς τὴν συζήτησιν, ἀλλὰ ἐπιτρέψατέ μου, νὰ τὸ δώσω ἐγὼ καὶ ὄχι σεῖς. Νομίζω, λοιπόν, ὅτι ἀμφότεραι αἱ μομφαὶ τὰς ὁποίας μοῦ προσῆψεν ὁ κ. ἀρχηγὸς τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, δὲν εὐσταθοῦν. Ἡ πρώτη μὲν δὲν εὐσταθεῖ, διότι ὁ κύριος Βαμβέτσος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔθιξε τὰ προβλήματα, περὶ τῶν ὁποίων καὶ ἐγὼ ὡμίλησα καὶ τὰ ἔθιξε μάλιστα ἀπαντῶν εἰς ἐμέ, ἀλλὰ καὶ ἡ δευτέρα μομφή, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἀρχηγὸν τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος, νὰ πεισθῇ ὅτι δὲν εὐσταθεῖ, διότι βαθὺς εἶναι ὁ σεβασμός μου ἀπέναντι τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος Ἑλλάδος καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ διαφωνῶ πρὸς ὡρισμένην κοινοβουλευτικὴν τακτικὴν τοῦ κόμματος ἢ πρὸς ὡρισμένας σκέψεις του περὶ τοῦ πρακτέου, τὸ γεγονὸς αὐτὸ τὸ ὁποῖον καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ ἐθεώρησα ἀναγόμενον εἰς πατριωτισμόν, διότι ὡμίλησα περὶ πατριωτισμοῦ ὅλων τῶν ἐκπροσώπων τοῦ Ἔθνους, τὸ γεγονὸς αὐτό, δὲν νομίζω ὅτι σᾶς δίδει τὸ δικαίωμα νὰ φθάσετε μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἰσχυρισθῆτε ὅτι ἐπεζήτησα νὰ θίξω τὸ Ἐθνικὸν Κόμμα Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§193Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Νομίζω ὅτι ξεχαστήκαμε πολὺ πάρα πολὺ ὥστε νὰ μᾶς ἁρμόζῃ «τῶν οἰκιῶν ἡμῶν ἐμπιπραμένων ἡμεῖς ᾄδομεν».

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν;

§195ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6 μ.μ., μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 9.20′ μ.μ.)