1947.12.18

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32α

Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.50′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως.

§2Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἔχετε τὸν λόγον.

§4Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Χθὲς τὸ βράδυ, ὅτε ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναστολῆς μικρῶν ποινῶν, ἠρώτησα τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, περὶ τῶν ἐρήμην καταδικασθέντων, ἐὰν θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ ἀναστολὴ καὶ ἐπ’ αὐτῶν καὶ ἐὰν πρέπῃ ἡ ἐρήμην ἀπόφασις νὰ εἶναι τελεσίδικος ἢ ὄχι.

§5Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ σᾶς εἶπον ἐγὼ καὶ ἔφεσις ἐὰν ἔγινε καὶ εἴπομεν νὰ γραφῇ καὶ εἰς τὰ πρακτικά.

§6Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν τὸ διατυπώνουν αὐτό. Παρακαλῶ, λοιπόν, νὰ διατυπωθῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι οἱ ἐρήμην καταδικασθέντες, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν εἶναι τελεσίδικοι αἱ ἀποφάσεις ἢ ὄχι, ἀπολαμβάνουν τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀναστολῆς. Περιλαμβάνεται δηλαδὴ ἡ ἐρημοδικία γενομένη εἴτε εἰς τὸν πρῶτον, εἴτε εἰς τὸν δεύτερον βαθμόν.

§7Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μάλιστα. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως, ὡς διωρθώθησαν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἀκόλουθα: Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Κ. Ἀλεξανδρίδης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Θ. Κωφοκοτσίου, κατοίκου Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρομένου διὰ τὴν ὑπὸ τοῦ Δήμου Νιγρίτης κατεδάφισιν τῆς ἐν τῇ πλατείᾳ ἀγορᾶς Νιγρίτης τριωρόφου οἰκίας του καὶ ζητοῦντος ἐπανόρθωσιν τῆς προσγενομένης αὐτῷ ἀδικίας. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας–Λαρίσης κ. Α. Μουστρούφης, καταθέτει τηλεγράφημα τῆς Κοινότητος Νέας Ἀγχιάλου, δι’ οὗ διαμαρτύρεται, διότι δὲν περιελήφθη εἰς τὸ πρόγραμμα ἀνοικοδομήσεως, καίτοι αὕτη ἐπυρπολήθη κατὰ 95% ὑπὸ τῶν Ἰταλῶν καὶ κατοικεῖται ὑπὸ προσφύγων ἐκ Βουλγαρίας. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας–Λαρίσης κ. Α. Μουστρούφης, καταθέτει τηλεγράφημα ἀπόρων φυματικῶν Βόλου, ζητούντων τὴν χορήγησιν ἐπικουρικῆς μερίδος λόγῳ τῶν ἑορτῶν. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ἠλ. Λαγᾶκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν ἐξουσιοδοτημένων ἀντιπροσώπων ἐλαιουργικῶν ὀργανώσεων Κρήτης, Λέσβου, Λακωνίας, Κερκύρας, διαμαρτυρομένων ἐντόνως διὰ τὴν μελετωμένην καθιέρωσιν χαμηλῆς τιμῆς ἀσφαλείας ἐλαίου. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ἠλ. Λαγᾶκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν σπουδαστῶν τοῦ Ε. Μ. Πολυτεχνείου, ὑποκειμένων εἰς προσεχῆ στράτευσιν, ὅπως τοῖς ἐπιτραπῇ νὰ προσέλθουν εἰς ἐπαναληπτικὰς προαγωγικὰς ἐξετάσεις τοῦ λήξαντος ἔτους σπουδῶν. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ἠλ. Λαγᾶκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Δημ. Λυμπέρη καὶ Ἀναστ. Χαλκίδη, περὶ ἀποζημιώσεως τῶν κατὰ τὸ ἔτος 1940 ἀναγκαστικῶς ἀπαλλοτριωθέντων ἀκινήτων διὰ σχολικὰ κτίρια, ὧν τὸ τίμημα, κατατεθὲν εἰς τὸ Ταμεῖον Παρακαταθηκῶν καὶ Δανείων, δὲν ἀνελείφθη ὑπαιτιότητι τοῦ Κράτους. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ἠλ. Λαγᾶκος, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν θυμάτων τῆς ἀντεθνικῆς ἀνταρσίας, Πηνελόπης χήρας Π. Γιαννοπούλου, ἀπολεσάσης τὸν υἱόν της δεκανέα Σπυρίδωνα Γιαννόπουλον καὶ Ἀγγελικῆς συζύγου Ἀλεξίου Τσίτσου, ἀπολεσάσης τὸν σύζυγόν της στρατιώτην Ἀλέξιον Τσίτσον, ὅπως τύχουν τοῦ παρασχεθέντος ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου Στρατιωτικῶν ἐφ’ ἅπαξ βοηθήματος 1.000.000 (ἑνὸς ἑκατομμυρίου) καὶ οὐχὶ μειωμένου τούτου ἑξακοσίων χιλιάδων δραχμῶν (600.000), διότι οἱ προστάται αὐτῶν ἐφονεύθησαν πρὸ τῆς 27ης Μαρτίου 1947 καὶ οὐχὶ μετὰ τὴν ἡμερομηνίαν ταύτην, ὡς ἀπαιτεῖ ἡ σχετικὴ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Ὁ βουλευτὴς κ. Θ. Κονίτσας, καταθέτει τηλεγραφικὴν διαμαρτυρίαν τοῦ βαμβακοπαραγωγικοῦ κόσμου Λεβαδείας, διὰ διακοπὴν ἀγορᾶς προϊόντος των παρ’ ἐλευθέρου ἐμπορίου καὶ ζητεῖ χορήγησιν πιστώσεως δι’ ἄμεσον ἔναρξιν συγκεντώσεως βάμβακος. Γὸ Βιοτεχνικὸν Ἐπιμελητήριον Θεσσαλονίκης, ζητεῖ ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον 1 ἀριθ. 2 τοῦ νομοσχεδίου «περὶ τηρήσεως ἐμπορικῶν βιβλίων ὑπὸ τῶν ἐπιτηδευματιῶν» ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως τὸ ποσὸν τῶν ἀκαθαρίστων εἰσπράξεων τῆς α) κατηγορίας ὁρισθῇ δραχμὰς 200.000.000 τῆς β) κατηγορίας εἰς 400.000.000 καὶ τῆς γ) εἰς 600.000.000. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπήν. Ὁ Δήμαρχος Ἀμφίσσης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐγκατάληψιν τῆς περιφερείας του εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνταρτῶν καὶ ζητεῖ τὴν ἀποστολὴν στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως. Ἡ Ἕνωσις Γεωργικῶν Συνεταιρισμῶν Τρικκάλων, ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῶν ἐπὶ κατοχῆς γενομένων ἀντιαγροτικῶν νόμων 2880)1941 καὶ 835)1943. Οἱ κάτοικοι τῆς Ἐπαρχίας Λασηθίου Κρήτης, ζητοῦν τὴν ἵδρυσιν ὑποκαταστήματος Α.Τ.Ε. ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λασηθίου. Ἡ Πανελλήνιος Ὁμοσπονδία Φυματικῶν Ἐργατοϋπαλλήλων Ἀθηνῶν, διαμαρτύρεται κατὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου Κοινωνικῶν Ἀσφαλίσεων τοῦ ὑπουργείου Ἐργασίας, διὰ τὴν μὴ συνταξιοδότησίν των κ.λ.π. Τὸ Ἐργατοϋπαλληλικὸν Κέντρον Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἀναπροσαρμογὴν τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, καὶ ζητεῖ τὴν ἐξομοίωσιν τοῦ μισθοῦ τούτων μὲ τὸν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Ὁ Σ. Γιούλης, ἀπολυθεὶς δημόσιος ὑπάλληλος Κοινωνικῆς Προνοίας Ἄρτης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἀπόλυσίν του καὶ ζητεῖ τὸν ἐπαναδιορισμόν του, καθ’ ὅτι τυγχάνει θῦμα πολέμου, πυροπαθὴς καὶ ἄστεγος. Τὸ Σωματεῖον Μυλεργατῶν Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς τοῦ ἀντιεργατικοῦ νόμου τοῦ ἀπαγορεύοντος τὰς ἀπεργίας. Ὁ Δήμαρχος Θηβαίων, ὁ Πρόεδρος τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου καὶ διάφορα ἄλλα Σωματεῖα τῆς αὐτῆς πόλεως, ζητοῦν ὅπως διὰ τὴν ἄρδευσιν καὶ ὕδρευσιν τοῦ Βοιωτικοῦ πεδίου χρησιμοποιηθοῦν τὰ ὕδατα τῶν λιμνῶν, Ἑλίκης καὶ Παραλίμνης καὶ ἀνασταλῇ ἡ κατασκευὴ τῶν ἔργων Σουβάλας Παρνασσοῦ. Ὁ Ι. Ζαγανίδης, ἀνάπηρος πολέμου καὶ οἱ Πρόεδροι πέντε ἐπαγγελματικῶν Συλλόγων Γιαννιτσῶν, ζητοῦν τὴν ἀπονομὴν χάριτος εἰς τὸν υἱὸν τοῦ πρώτου Γ. Ζαγανίδην, καταδικασθέντα παρὰ τοῦ ἐκτάκτου Στρατοδικείου. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Α. Νικολαΐδης Γ. Γραφᾶκος, Δ. Σαρρῆς, Θ. Τουρκοβασίλης, Π. Σταθόπουλος, Δ. Παπαδημητρίου, Α. Βρεττᾶκος, Χ. Πιπιλιάγκας, Μ. Καροῦσος, Κ. Μπαλτᾶς κ.ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ὀργανώσεως τοῦ ὑπουργείου Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῶν Θρησκευμάτων καὶ Ἐθνικῆς Παιδείας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου τέλους ἐπὶ τῶν ἐν Κερκύρᾳ λειτουργούντων Δημοσίων Θεαμάτων, ὑπὲρ τῶν δύο Μουσικῶν Ἱδρυμάτων Κερκύρας «Φιλαρμονικὴ Ἑταιρεία Κερκύρας» καὶ «Φιλαρμονικὴ Ἑταιρεία Μάντζαρος». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ ἐγγραφῆς ὑποθήκης ἐπὶ πλοίων κατὰ παρέκκλισιν τῶν διατάξεων τῶν ἄρθρων 245 καὶ 252 τοῦ ἐμπορικοῦ νόμου» καὶ 2) «περὶ τακτοποιήσεως τῶν γενομένων ἐν Ἑλλάδι καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δαπανῶν διὰ τὴν προστασίαν καὶ περίθαλψιν τῶν ἐργατῶν θαλάσσης». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Κουσαῆς καὶ Χ. Στεργιόπουλος, καταθέτουν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν παρὰ ληστρικῶν συμμοριῶν ἢ ἐνόπλων στασιαστῶν κλπ. φονευομένων στρατιωτικῶν, πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἰδιωτῶν ἐν γένει». Ὁ βουλευτὴς κ. Μ. Βαρβιτσιώτης, καταθέτει τροπολογίας ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ προαγωγῶν Ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς καὶ 2) «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Μπακατσέλος, Θ. Διακουμόπουλος κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Θ. Κώνης, Μ. Καρζῆς καὶ Π. Σταθόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς Φαρμακευτικῆς Νομοθεσίας». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Μπουρνιᾶς, Α. Νικολαΐδης καὶ Π. Ντεντιδάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Γ. Τζωρτζόπουλος, Δ. Θεοχαρίδης καὶ Β. Μητσόπουλος, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ε. Σοφούλης, Δ. Χατζηγιάννης καὶ Μ. Βολουδάκης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Δ. Θεοχαρίδης, Λ. Βρεττᾶκος καὶ Δ. Νικολαΐδης, καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων».

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Ὡς γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἐγγεγραμμένον τὸ νομοσχέδιον τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας, καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν παρὰ ληστρικῶν συμμοριῶν ἢ ἐνόπλων στασιαστῶν φονευομένων στρατιωτικῶν, πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἰδιωτῶν ἐν γένει». Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ὅπως λόγῳ τῆς ἐξαιρετικῆς σημασίας τὴν ὁποίαν ἔχει, τὸ κάμῃ ἀποδεκτόν, ἔστω καὶ ἀπόντος τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§10ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§11Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. (Εἰς ζωηρὸν τόνον). Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι δυνατὸν διὰ τοιούτων ἐπιχειρημάτων νὰ γίνωνται δεκτὰ νομοσχέδια τοιαύτης σοβαρότητος.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι θὰ ἦτο πραγματικὴ παράλειψις νὰ μὴ ψηφισθῇ πρὸ τῶν ἑορτῶν.

§13Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ γνωρίζῃ τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου, διότι ἡ Βουλὴ δὲν γνωρίζει τὸ περιεχόμενον.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ γνωρίζει.

§15Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ γνωρίζομεν πληρέστατα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγώ, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἤμην ὑποχρεωμένος νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἐπικειμένων τῶν ἑορτῶν ἔπρεπε.............

§17Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Εἶναι ἀτελὲς, κύριε Πρόεδρε.

§18Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ ψηφισθῇ μὲ τὰς τροποποιήσεις τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς.

§19Θ. ΚΟΝΙΤΣΑΣ. Δεκτὸν μὲ τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς, κύριε Πρόεδρε.

§20Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μὰ εἶναι τρόπος νομοθετεῖν αὐτός, κύριε Πρόεδρε; Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§22Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτό, εἰσήχθη ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ ἐπεξειργάσθη μετ’ ἰδιαιτέρας προσοχῆς, ἀκριβῶς λόγῳ τοῦ ἀντικειμένου του, εὑρέθη δὲ ὅτι τοῦτο, ἦτο ἀτελέστατον καὶ κατ’ οὐδένα τρόπον ἱκανοποιοῦσε τὰς σημερινὰς πραγματικὰς ἀνάγκας, διότι πρῶτον ἐδημιούργει δύο κατηγορίας συνταξιούχων προκειμένου περὶ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι............. δεύτερον, διότι προκειμένου περὶ τοῦ ἀμάχου πληθυσμοῦ δίδει σύνταξιν μόνον εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐχρησίμευσαν ὡς ὁδηγοὶ ἢ ὁδηγοὶ μεταγωγικῶν καὶ δὲν δίδει σύνταξιν εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι φονεύονται ὡς συμπράττοντες μετὰ τοῦ στρατοῦ ὡς ἐθελονταὶ ἢ ὡς στρατευθέντες ὑπὸ τοῦ στρατεύματος· καὶ τρίτον τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ διὰ τοῦ ἄρθρου 5, παράγραφος 1, κυρώνει μίαν σειρὰν ὁλόκληρον ἀνηλίκων συνταξιοδοτικῶν νομοθετημάτων ψηφισθέντων ἐπὶ κατοχῆς, διὰ μιᾶς μονοκονδυλιᾶς ἐκ τῶν ὁποίων τὰ 40 εἶναι καθαρῶς προσωπικά, ἀπονέμοντα προσωπικὰς συντάξεις. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμε μίαν μακρὰν ἔκθεσιν καὶ ἐπιθυμεῖ νὰ ἀκούσῃ ἐπὶ τῶν σημείων αὐτῆς τὰς ἀπόψεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Δὲν δύνασθε, κύριε Πρόεδρε, νὰ μεταφέρητε ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας τὴν εὐθύνην τῆς ψηφίσεως ἢ μὴ τοῦ νομοσχεδίου, ὅταν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν λαβὼν γνῶσιν τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔρχεται διὰ νὰ μᾶς δώσῃ τὰς ἀναγκαίας ἐξηγήσεις. Λοιπὸν θὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ἀναμφιβόλως, ἀλλὰ νὰ ἔλθῃ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀκούσῃ τὰς προτάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ διαγράψῃ ἢ διορθώσῃ ἢ νὰ συμπληρώσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεδείξαμεν καὶ τότε νὰ ψηφίσωμεν ἓν νομοσχέδιον πραγματικῶς ἄριστον καὶ ὁριστικόν. Ἐκ τοῦ πνεύματος αὐτοῦ ὡρμήθη ἡ Ἐπιτροπὴ Οἰκονομικῶν καὶ τοῦτο ἀκριβῶς ἐπιδιώκει, διότι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὡς ἔχει σήμερον, οὐδαμῶς θὰ ἱκανοποιήσῃ ἐκείνους, χάριν τῶν ὁποίων προορίζεται.

§23Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΚΑΙ Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀτελές, κύριε Πρόεδρε.

§24Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ἓν νομοθέτημα τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ ἱκανοποιήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι προσέφερον τὰ πάντα εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος συναντᾷ ὁμόθυμον τὴν καλὴν θέλησιν ὅλων ἡμῶν. Ἀλλὰ ὅπως ἤκουσα ἀπὸ ἕνα συνάδελφον, ὁ ὁποῖος παρίστατο εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, τὸ νομοθέτημα μέσα ἐγκλείει ὁλόκληρον ἡφαίστειον. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις, ἐπωφελουμένη αὐτοῦ τοῦ εὐμενοῦς αἰσθήματος τῆς Βουλῆς ὑπὲρ τῶν τραυματιῶν νὰ περάσῃ τόσα ἄλλα πράγματα, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Εὑρίσκω καταπληκτικόν, διὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνῷ ἔχει ἕνα τοιοῦτον νομοσχέδιον καὶ ἡ Βουλὴ συνέρχεται εἰς τὰς τελευταίας της συνεδριάσεις, νὰ μὴ εἶναι παρών. Αὐτὸ εἶναι ἐκπληκτικόν. Ἑπομένως νὰ μὴ νομισθῇ, ὅτι δὲν ὑπάρχει διάθεσις εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ τὸ νομοθέτημα. Ἡ Βουλὴ ἔχει καὶ πολλὴν διάθεσιν καὶ τοὐλάχιστον ἐὰν πρόκειται νὰ μὴ ἔλθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐὰν ἐξακολουθήσῃ οὗτος νὰ περιφρονῇ τὴν Βουλὴν κατὰ τοιοῦτον τρόπον, τότε ἡ Βουλὴ νὰ ψηφίσῃ ἀπὸ τὸ νομοθέτημα αὐτό, ὅτι ἀφορᾷ τοὺς ἀναπήρους καὶ νὰ τὸ ἀπορρίψωμεν εἰς ὅλην του τὴν ἄλλην ἔκτασιν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ αὐτό.

§26ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ τὸ ἀναβάλλωμεν.

§27Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Νὰ τὸ ἀναβάλλωμεν ὄχι.

§28Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον.

§30Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ εἴμεθα ἀφιλάνθρωποι καὶ ἐλλιπεῖς ἀπέναντι τοῦ Ἐθνικοῦ μας καθήκοντος, ἐὰν ἐπιτρέψωμεν νὰ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς, νὰ ἐπακολουθήσουν μετὰ τὴν διακοπὴν αἱ ἑορταὶ καὶ νὰ μὴ ἐκπληρώσωμεν ἕνα μέρος τοῦ μεγάλου μας αὐτοῦ καθήκοντος. Ἀνήκω εἰς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εὑρίσκουν ἐλλείψεις καὶ παραπτώματα εἰς τὸ νομοσχέδιον. Αὐτὰ τὰ ἐλλείποντα νὰ τὰ διατυπώσῃ ἐγγράφως εἷς ἐξ ἡμῶν καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ὑπογράψωμεν ὅλοι τὴν πρότασιν νόμου, ὥστε μετὰ τὰς διακοπὰς νὰ τὰ ψηφίσωμεν καὶ αὐτά, ἀλλὰ πρέπει τώρα νὰ ἐκτελέσωμεν κάποιο καθῆκον.

§31Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐπροτάθη ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν.

§32Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κάμνω μίαν συμβιβαστικὴν πρότασιν. Νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις ἄλλου νομοσχεδίου τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναβαλλομένη προσωρινῶς ἡ συζήτησις τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 5. Ἂς προηγηθῇ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας.

§33Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ἡ Ἐπιτροπή.

§34Α. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν κάμνει μίαν θαυμασίαν πρότασιν. Νὰ δοθοῦν συντάξεις εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν φονευθέντων ὑπὸ τῶν ἀνταρτῶν. Γεννᾶται τὸ ζήτημα, κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἠδύναντο νὰ γίνουν δεκταὶ αἱ τροπολογίαι αὗται, λαμβανομένου ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρέπει ἐπ’ αὐτοῦ νὰ ὑπάρχῃ ἔκθεσις τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Νὰ σταλοῦν αἱ τροπολογίαι εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ νὰ ψηφισθῇ τό νομοσχέδιον τὴν προσεχῆ Δευτέραν.

§35Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τί ἔγιναν τὰ θύματα τῶν σφαγέων ἀπὸ τὸ 1943 μέχρι σήμερον, τὰ ὁποῖα φθάνουν τὸν ἀριθμὸν 50.000; Τὸ ζήτημα αὐτό, ὡς εἶπεν ὁ κ. Βαμβέτσος, πρέπει νὰ τεθῇ ἐξ ὁλοκλήρου διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ζήσουν αἱ οἰκογένειαι τῶν θυμάτων.

§36Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ληφθῇ μία ἀπόφασις, ὅπως συνέλθωμεν εἰς εἰδικὴν συνεδρίασιν τὸ Σάββατον, νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν πρέπει νὰ διακόψωμεν διὰ τὰς ἑορτάς, χωρὶς νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον.

§37Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπὸ τὰς 8 Δεκεμβρίου· σήμερον ἔχομε 18. Τί ἔκαμε κατὰ τὰς 10 αὐτὰς ἡμέρας; Διατὶ δὲν μᾶς εἶπε τὴν γνώμην του; Διατὶ δὲν μᾶς εἶπε τὴν γνώμην τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου; Θέλετε, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐπιρριφθῇ ἡ εὐθύνη ἐπὶ ὅλων, ἐνῷ ἀνήκει εἰς τὸν κύριον ὑπουργόν;

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶπον ἐγὼ αὐτό. Νὰ ἀναβληθῇ προσωρινῶς καὶ νὰ εἰδοποιηθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ προσέλθῃ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας ἡμερομισθίου προσωπικοῦ ταχυδρομικῶν δεμάτων».

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας ἡμερομισθίου προσωπικοῦ ταχυδρομικῶν δεμάτων». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10. Πρώτη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1746 τῆς 20]25 Μαΐου 1939 «περὶ ἀπαγορεύσεως μεταφορᾶς εἰς Παλαιστίνην προσώπων μὴ ἐφωδιασμένων διὰ κανονικοῦ διαβατηρίου».

§41Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἀναβάλῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό· εἶναι ἐξαιρετικῶς λεπτόν, ἀφορᾷ τὴν μετανάστευσιν εἰς τὴν Παλαιστίνην. Ὅταν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνετάχθη τὸ πρῶτον, ἡ Παλαιστίνη εὑρίσκετο ὑπὸ ἄλλας διεθνεῖς συνθήκας, ἢ ἐκείνας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται σήμερον. Ἑπομένως, ὀρθὸν θὰ εἶναι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ἀναβληθῇ, μέχρις ὅτου παγιωθῇ ἡ ἐν Παλαιστίνῃ κατάστασις, δημιουργουμένης μιᾶς διεθνοῦς θέσεως, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἐνδέχεται νὰ δημιουργηθῇ σοβαρὰ παρεξήγησις, ἐν ὄψει τῶν Ἐθνῶν, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουν τὴν ἐν Παλαιστίνῃ μετανάστευσιν. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ κρατηθῇ περισσότερον, ἀλλὰ ὑποθέτω, ὅτι οἱ κύριοι συνάδελφοι ἀντιλαμβάνονται τὸν κίνδυνον, ὁ ὁποῖος προέρχεται, ἐὰν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον. Ὅταν φίλη καὶ σύμμαχος χώρα ἐνισχύῃ τὴν μεταρρύθμισιν ἐκεῖ, νομίζω, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀναβληθῇ, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐν τῷ μεταξὺ τὶ θὰ γίνῃ εἰς τὴν Παλαιστίνην. Ἐπίσης, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διὰ νὰ ἀναλάβῃ πλήρως τὰς εὐθύνας τῆς ἐπιψηφίσεώς του.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἀναβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ 15′ λεπτά.

§43ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διακόπτεται ἡ συνεδρίασις δι’ ἓν τέταρτον τῆς ὥρας.

(Ὥρα 7.10′ μ.μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 7.25′ μ.μ.)

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις, ὁ κ. ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§46Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Δωδεκανήσου». Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι τῆς διοικητικῆς διαιρέσεως τῆς Δωδεκανήσου. Προτοῦ καταρτίσω τὸ νομοσχέδιον ἐθεώρησα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποτανθῶ εἰς ἕνα πεπειραμένον βουλευτὴν καὶ παλαιὸν ἀνώτατον ὑπάλληλον τοῦ ὑπουργείου Ἐσωτερικῶν, ὁ ὁποῖος καὶ μοῦ ἔδωσε τὰ φῶτα του, ἀλλὰ ἐκτὸς αὐτοῦ ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀποτανθῶ καὶ εἰς τοὺς ἰδίους τοὺς Δωδεκανησίους, διὰ νὰ ἐκφράσουν καὶ αὐτοὶ τὴν γνώμην των. Ἡ διοικητικὴ διαίρεσις ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἐκάμαμε 4 ἐπαρχίας, διότι, ὅπως γνωρίζετε, αἱ ἀποστάσεις τῶν νήσων εἶναι ἀρκετὰ σημαντικαί. Αἱ τέσσαρες ἐπαρχίαι εἶναι: α) Ρόδου, β) Κῶ, γ) Καρπάθου, δ) Καλύμνου. Ὡς πρὸς τὴν Ρόδον θὰ ἔχωμεν διοικητήν, ὡς πρὸς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας θὰ ἔχωμεν ἐπάρχους, μόνον διὰ λόγους οἰκονομίας, διότι δὲν νομίζομεν, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ τοποθετήσωμεν Νομάρχας. Πρέπει νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἰς τὴν Ρόδον δὲν θὰ συμπληρώσωμεν τὴν θέσιν τοῦ Νομάρχου, ἀλλὰ θὰ ἀφήσωμεν Διοικητήν, ὁ ὁποῖος θὰ ἐκτελῇ χρέη Νομάρχου, ὥστε νὰ ἔχωμεν καὶ ἐκεῖ μίαν οἰκονομίαν. Κατ’ ἀρχὴν προσεπαθήσαμεν νὰ ἀποφύγωμεν τὴν διοίκησιν καὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν γενικὴν συγχώνευσιν, ἀλλ’ ἐφθάσαμεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὸ πρᾶγμα παρουσιάζει δυσχερείας, διότι ἐκτὸς τοῦ ὅτι ὑπάρχει καὶ μία διαφορὰ.......

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ ἐντύπωσις διὰ τὰς νήσους ἐπιβάλλει ὅπως εἶναι διοίκησις.

§48Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπ. τῶν Ἐσωτερικῶν). Προετιμήσαμεν καὶ κατελήξαμεν εἰς τὴν διοίκησιν, διότι ὁ Νομάρχης δὲν ἔχει τόσην δικαιοδοσίαν.

§49Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Γενικὴν διοίκησιν ἢ διοίκησιν ἐκάματε;

§50Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπ. τῶν Ἐσωτερικῶν), Διοίκησιν. Διάταγμα θὰ κανονίσῃ τὰς λεπτομερείας. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ ἐπειγόντως τὸ νομοσχέδιον αὐτό, διότι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ ἔχωμεν τὰς ἑορτὰς καὶ πρέπει νὰ ἐμφανισθῶμεν ἐν τάξει. (Χειροκροτήματα).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπάρχει πρότασις 26 βουλευτῶν, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 49 τοῦ Συντάγματος, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ὅπως ἀκολουθηθῇ ἡ τακτικὴ διαδικασία διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῶν τεσσάρων νομοθετημάτων τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Ἡ πρότασις αὕτη, κατὰ τὸ ἄρθρον 49 τοῦ Συντάγματος, εἶναι ὑποχρεωτική, συνεπῶς ἡ διαδικασία τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν 4 αὐτῶν νομοθετημάτων, μετατρέπεται εἰς τακτικήν. (Θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι)...... (ἀναγινώσκει σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ).............

§52ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὰ ὀνόματα τῶν βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπέγραψαν.

§53Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Αὐτὰ ἰσχύουν μόνον διὰ τὰ τρία πρῶτα, τὸ τέταρτον εἶναι ψήφισμα καὶ δὲν δύναται νὰ ἀλλάξῃ.

§54Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Πράγματι ἂν ὑπάρχῃ πρότασις 26 βουλευτῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μεταβληθῇ ὁ Κανονισμὸς καὶ τὰ ἐν λόγῳ νομοσχέδια θὰ ὑποβληθοῦν εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν. Θὰ ἐπεθύμουν ὅμως νὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν διὰ τίνα λόγον ἐζήτησα, νὰ κηρυχθοῦν κατεπείγοντα καὶ νὰ ψηφισθοῦν κατὰ προτίμησιν. Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἔτους καταλαμβάνονται ἀπὸ τὸ ὅριον ἡλικίας πολλοὶ ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς εἰς βαθμοὺς κατωτέρους καὶ θὰ ἀναγκασθῶμεν νὰ τοὺς ἀπομακρύνωμεν τοῦ Σώματος τῆς Χωροφυλακῆς προώρως, διότι καθυστέρησαν αἱ προαγωγαί. Δὲν ἔχομεν, συνεπῶς, τὸν χρόνον νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν τακτικὴν διαδικασίαν τῆς ψηφίσεως, δοθέντος, ὅτι αἱ διακοπαὶ λόγῳ τῶν ἑορτῶν ἐγγίζουν. Συνεπῶς, ἂν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ προαγωγῶν οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ θὰ τεθοῦν εἰς ἀποστρατείαν.

§55Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ καθυστερήσητε τὰ διατάγματα.

§56Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν ἠμπορῶ, διότι εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἡ ἔκδοσίς των, ἄλλωστε δὲν θὰ ὑπάρχουν σχετικαὶ πιστώσεις αἱ ὁποῖαι κόπτονται. Καὶ πέρυσι ἐγένετο αὐτό, ἀλλὰ παραμένουν ἀκόμη ἐκκρεμεῖς αἱ μισθοδοσίαι τῶν ἀξιωματικῶν αὐτῶν τῶν ὁποίων καθυστέρησεν ἡ ἀποστράτευσις. Ἑπομένως ἂν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ἐγὼ θὰ τοὺς θέσω εἰς ἀποστρατείαν. Ἂν ἀναλαμβάνουσι τὴν εὐθύνην οἱ προτείνοντες βουλευταὶ νὰ τὴν ἀναλάβουν. Δεύτερον, ὑπάρχουν ἐκ τοῦ πίνακος βʹ ἀξιωματικοὶ τοὺς ὁποίους ἐζητήσαμεν νὰ ὑπηρετήσουν καὶ οἱ ὁποῖοι μάχονται σήμερον, ὅπως καὶ αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἀποστρατεύονται, μάχονται αὐτὴν τὴν στιγμήν, καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ αὐτοὶ τοῦ πίνακος βʹ στεροῦνται ὅλων τῶν πλεονεκτημάτων τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ μόνιμοι ἀξιωματικοὶ τῆς Χωροφυλακῆς. Διότι ἂν φονευθοῦν δὲν ἔχουν αἱ οἰκογένειαί των τὰ πλεονεκτήματα τὰ ὁποῖα ἔχουν οἱ ἄλλοι. Θὰ πρέπῃ νὰ τακτοποιηθῇ καὶ τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἐπείγει. Τρίτον, ἔχομεν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ εἰσαγάγῃ διὰ ψηφίσματος ὅσον ἀφορᾷ τὰ κέντρα διασκεδάσεως.

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ αὐτὸ δὲν γεννᾶται ζήτημα ἐφ’ ὅσον εἶναι ψήφισμα.

§58Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Πολὺ καλά, περιορίζομαι τότε εἰς τὰ ἄλλα νομοσχέδια. Αὐταὶ αἱ συνέπειαι θὰ ὑπάρξουν. Ἂν οἱ εἴκοσι βουλευταί, ζητοῦν νὰ ἀκολουθήσουν τὰ νομοσχέδια τὴν τακτικὴν διαδικασίαν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν ἀκολουθήσωμεν.

§59Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ πληροφορήσητε τὴν Βουλήν, διατὶ τὰ δύο νομοσχέδια ὑπ’ ἀρ. 2 καὶ 3 εἰσήχθησαν παρ’ ὑμῖν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως, ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθοῦν εἰς τὸ σύνολον βάσει τῆς ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ὑμεῖς εἰσήρχεσθε καὶ ἐξήρχεσθε τῆς αἰθούσης, μὴ λαμβάνοντες καμμίαν ἀπόφασιν καὶ τελικῶς ἀπεσύρθησαν. Ἐδέχθη ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ κάμῃ μίαν ἔκτακτον συνεδρίασιν τὴν 31]10 καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθοῦν μόνον τὰ σύνολα κατόπιν συνεννοήσεως μεθ’ ὑμῶν καὶ ὅμως τὴν τελευταίαν στιγμὴν μετενυήσατε καὶ τὰ ἀπεσύρατε.

§60Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Διότι ὑπεβλήθησαν τόσαι πολλαὶ τροπολογίαι, ὥστε ἠλλοιώθη ἡ οὐσία τῶν ἐν λόγῳ νομοσχεδίων. Ἂν θέλητε νὰ ψηφισθοῦν τὰ τυπικὰ νομοσχέδια νὰ ψηφισθοῦν καὶ αἱ τροπολογίαι νὰ συγκεντρωθοῦν εἰς χωριστὸν νομοσχέδιον. Τὰ νομοσχέδια ἔχουν ὑπηρεσιακὸν χαρακτῆρα καὶ ἔτυχον τῆς γενικῆς ἀποδοχῆς, δοθέντος ὅτι εἶχον ὑποβληθῆ καὶ ἐπὶ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως. Νὰ περιορισθῶμεν νὰ ψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια ἄνευ προσθηκῶν καὶ τροπολογιῶν, διότι δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀντιμετωπίζω ἑκάστοτε ὅλας τὰς τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι ἐμφανίζονται ἐντὸς τῆς αἰθούσης.

§61Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀπὸ τὴν 31]10 δὲν εἴχατε καιρὸν νὰ τὰς μελετήσητε;

§62Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Θὰ ἀποτελέσουν ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας συζητήσεως αἱ τροπολογίαι.

§63Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι ἀπαράδεκτον νὰ κάμητε εἰς τὸ Σῶμα τοιαῦτα τελεσίγραφα καὶ νὰ λέγητε, ὅτι ἢ ψηφίζητε τὸ σχέδιον ὡς ἔχει ἢ ἄλλως τὸ ἀποσύρω. (Θόρυβος).

§64Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κύριε συνάδελφε, δὲν πρόκειται περὶ μιᾶς ἢ δύο τροπολογιῶν. Εἶναι τόσαι πολλαί, ὥστε τὰ νομοσχέδια ἐξέρχονται ἀγνώριστα. Συνεπῶς ἂν θέλητε νὰ θεραπεύσωμεν διαφόρους ἐλλείψεις ἢ παραλείψεις εἰς τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς νὰ τὰς συγκεντρώσωμεν εἰς ἰδιαίτερον νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον νὰ συζητήσωμεν. Τὰ νομοσχέδια ἔχουν τὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον σᾶς ἐξέθεσα. Ἄν θέλητε νὰ τὰ ψηφίσητε. Τροπολογίαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν δεκταί.

§65Σ. ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἐπιρρίπτητε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν εὐθύνην, διότι δὲν ψηφίζονται τὰ νομοσχέδιά σας. Τὴν εὐθύνην ἔχετε σεῖς, διότι τὰ ἀφήσατε τὴν τελευταίαν στιγμήν.

§66Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἔχουν εἰσαχθῆ ἐπανειλημμένως τὸ νομοσχέδια καὶ δὲν ἀποτελοῦν πολιτικὴν τῆς παρούσης μόνον Κυβερνήσεως. Τώρα ἂν ὁ καθένας ἀπὸ ἡμᾶς θέλῃ νὰ κάμῃ μίαν τροπολογίαν καὶ νὰ τὴν παρεισφρύσῃ εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν θὰ φέρωμεν ἀποτέλεσμα. (Χειροκροτήματα). Ἄν θέλητε νὰ τὰ ψηφίσητε ἔχει καλῶς, δὲν θέλητε ἔχετε τὴν εὐθύνην δι’ ὅ,τι πρόκειται νὰ συμβῇ.

§67Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὴν εὐθύνην τὴν ἔχετε ἀκεραίαν σεῖς.

§68Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ νομοσχέδια εἰσηγεῖται ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ τὰ ψηφίζει ἡ Βουλὴ καὶ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ ἐπικρατοῦσα. Ἄλλως εἶναι παράβασις τοῦ Πολιτεύματος καὶ ἀσέβεια πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν.

§69Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι περίεργος ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον οἱ ὑπουργοὶ τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως θέλουν νὰ ψηφίζουν τὰ νομοσχέδιά των. Τὰ φέρουν τὴν τελευταίαν στιγμὴν καὶ ἐνῷ εὐθύνονται διὰ τὴν βραδύτητα τῆς εἰσαγωγῆς των εἰς τὴν Βουλήν, ἀνέρχονται εἰς τὸ βῆμα τὴν ὑστάτην ὥραν διὰ νὰ μᾶς εἴπουν, ὅτι ἐὰν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ δὲν ψηφισθῶσι, τὴν εὐθύνην θὰ φέρῃ ἡ Βουλὴ. Πόσον πλανᾶται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἐὰν νομίζῃ, ὅτι τόσον εὔκολα μετατοπίζονται αἱ εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως ἀπὸ τοὺς ὤμους της εἰς τοὺς ὤμους τῆς Βουλῆς. Ἡ εὐθύνη βαρύνει ἐξ ὁλοκλήρου τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως. Ἐὰν ἐγνώριζεν, ὅτι ἄνευ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν, πολλοὶ ἀξιωματικοὶ θὰ ἐτίθεντο εἰς ἀποστρατείαν, ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ τεθῶσιν, ἐὰν ἐγνώριζεν, ὅτι ἦτο ἀνάγκη τὰ νομοσχέδια αὐτὰ νὰ ψηφισθῶσιν συντόμως, εἶχεν ὅλον τὸν καιρὸν ὁ κύριος ὑπουργός, ὁ ὁποῖος διευθύνει τέσσαρας μῆνας τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Τάξεως, νὰ εἰσαγάγῃ τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα συζητηθῶσι καὶ ψηφισθῶσι. Τὸ πρᾶγμα εἶναι καταπληκτικόν. Εἶναι καταπληκτικαὶ αἱ ἐνέργειαι ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως εἰς αὐτὰ τὰ ζητήματα καὶ εἰς τὸν τρόπον τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων.

§70Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ ἔχουν ὑποβληθῆ ὑπὸ τῆς προηγουμένης Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι ἀκριβές, ὅτι πρώτην φορὰν εἰσάγονται εἰς τὴν Βουλήν. Ἐκκρεμοῦσιν ἀπὸ ὀκταμήνου. (Θόρυβος).

§71Σ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν συναδέλφων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπέβαλον τὴν πρότασιν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ ὑπεβλήθη ἡ ἑξῆς πρότασις. (Ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Οἱ κάτωθι βουλευταὶ δηλοῦμεν, ὅτι κατὰ τὸ ἄρθρον 49 τοῦ ἐν ἰσχύϊ Συντάγματος ἔχομεν ἀντίρρησιν διὰ τὴν εἰς μίαν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν καὶ ψήφισιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ Χωροφυλακῆς». 2) «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων» καὶ 3) «περὶ προαγωγῶν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Αἰτούμεθα τὴν ψήφισιν δὶς καὶ εἰς διαφόρους συνεδριάσεις, ἀπεχούσας ἀλλήλων δύο τοὐλάχιστον ἡμέρας. Οἱ ἀντιλέγοντες: Ε. Γονῆς, Χ. Ζαλοκώστας, Η. Ζουμπουλάκης, Κ. Μπακόλας, Χ. Θηβαῖος, Ν. Πετρίδης, Ε. Διακογιάννης, Χ. Ἀλετρᾶς, Ν. Βαρβιτσιώτης, Μ. Κότσιανος, Δ. Θεοχαρίδης, Λ. Βρεττᾶκος, Π. Σταθόπουλος Θ. Διακουμόπουλος, Θ. Κονίτσας, Χ. Παναγιούλας, Δ. Βουρδουμπᾶς, Ι. Μαρινᾶκος, Λ. Εὐταξίας, Σ. Πηλείδης, Β. Μητσόπουλος, Χ. Ἀλιβιζᾶτος, Π. Λυκουρέζος. Συνεπῶς τὰ νομοσχέδια τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως θὰ συζητηθοῦν καὶ θὰ ψηφισθοῦν κατὰ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν.

§73Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμποροῦν τοὐλάχιστον νὰ θεωρηθοῦν ψηφισθέντα εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν;

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τὰ ὑπ’ ἀριθ. 1, 2 καὶ 3 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως εἰσῆλθον εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν. Ὁ κ. ὑπουργὸς προτείνει νὰ ψηφισθῶσι κατ’ ἀρχὴν καὶ ἡ συζήτησις νὰ γίνῃ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. (Θόρυβος–διαμαρτυρίαι). Παρακαλοῦνται οἱ δεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως νὰ θεωρηθοῦν τὰ νομοσχέδια 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς» 2) «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων» καὶ 3) «περὶ προαγωγῶν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς» ὡς ψηφισθέντα εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παραδέχθη. Συνεπῶς ἐγένοντο δεκτὰ εἰς πρώτην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων, τὰ σχέδια νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς Χωροφυλακῆς», 2) «περὶ τακτοποιήσεως τῆς θέσεως τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἀνθυπασπιστῶν τῆς Χωροφυλακῆς τῶν τελούντων εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἐκτὸς ὑπηρεσίας καὶ ὀργανικῶν θέσεων» καὶ 3) «περὶ προαγωγῶν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4 τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ λήψεως περιοριστικῶν μέτρων ἐπὶ τῆς λειτουργίας τῶν δημοσίων κέντρων κλπ.». Τὸν λόγον ἔχει ὁ εἰσηγητὴς κ. Ἀλιβιζᾶτος.

§75Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰσάγεται πρὸς ψήφισιν ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει εἰς τὸν περιορισμὸν τῆς λειτουργίας τῶν δημοσίων κέντρων διασκεδάσεως καὶ παιγνίων. Ἡ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπή, μελετήσασα τὸ ψήφισμα τοῦτο ἐπισταμένως, τὸ ἀπεδέχθη μὲ αἴσθημα ἀνακουφίσεως, διότι νομίζει, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ ἀνταποκρίνεται πρὸς μίαν πραγματικὴν ἀνάγκην καὶ πρὸς ἕνα καθολικώτερον ἠθικὸν αἴτημα τοῦ ἀγωνιζομένου Ἔθνους. Ἐκφράζει μόνον τὴν ἀπορίαν της, διατὶ ὑπεβλήθη τὸ παρὸν νομοθέτημα ὑπὸ τὴν μορφὴν ψηφίσματος. Δὲν εἶναι δυνατὸν τὴν στιγμὴν αὐτήν, καθ’ ἣν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀγωνίζεται ἕναν ἀγῶνα περὶ ὑπάρξεως καὶ ἐλευθερίας ἐναντίον τῆς ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς προδοσίας, νὰ δίδωμεν εἰς τὰ μετόπισθεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι παραμένομεν ἀνάλγητοι εἰς τὸν πόνον καὶ τὶς ἀγωνίες του καὶ νὰ κάμνωμεν ἐπιδείξεις, εἰς ὡρισμένα κέντρα τοῦ πλούτου καὶ τῆς ἀναλγησίας. Καὶ εἶναι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἄξιος συγχαρητηρίων ὁ εἰσηγούμενος τὸ μέτρον τοῦτο ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, διότι οἱ πληττόμενοι εἶναι ἐνδεχομένως ὀλίγοι, ἀλλ’ εἶναι γνωσταὶ καὶ αἱ ἀντιδράσεις αἱ ὁποῖαι καταβάλλονται συνήθως ἐναντίον παρομοίων μέτρων εἰς τὰ πολιτικὰ παρασκήνια. Ἡ Ἐπιτροπὴ ὅμως τοῦ Συντάγματος ἐξέφρασε τὴν ἀπορίαν της, ἀπορίαν τὴν ὁποίαν συνεμερίσθη καὶ ὁ εἰσηγούμενος τὸ μέτρον τοῦτο τὴν στιγμὴν αὐτήν, διότι τὸ παρὸν νομοθέτημα ὑπεβλήθη ὑπὸ μορφὴν ψηφίσματος, καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ληφθοῦν δι’ αὐτοῦ, ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν καὶ διὰ τῆς τακτικῆς νομοθετικῆς ὁδοῦ καὶ ἴσως μερικὰ τούτων νὰ προβλέπωνται ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας καὶ νὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθοῦν καὶ δι’ ἁπλῆς ἀκόμη ὑπουργικῆς ἀποφάσεως. Διότι καὶ τὸ μέτρον τοῦ περιορισμοῦ τῶν ὡρῶν ἐργασίας καὶ τὸ μέτρον τῆς ἐκ περιτροπῆς ἐργασίας, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ἀκόμη τὸ μέτρον τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν χαρτοπαικτικῶν κέντρων, εἶναι μέτρα τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας, θὰ ἠδύναντο νὰ ληφθοῦν, ἄλλα μὲν ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ Ἐργασίας, ἄλλα δὲ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας. Φαίνεται ὅμως, ὅτι εἰς τὴν σκέψιν τοῦ εἰσηγηθέντος τὸ νομοθετικὸν μέτρον ὑπουργοῦ, ἐπεκράτησεν ἡ ἄποψις, ὅτι θὰ ἔδει νὰ κατοχυρωθῇ ἡ Πολιτεία ἀπὸ ἐνδεχομένας ἀξιώσεις ἀποζημιώσεων, αἱ ὁποῖαι θὰ ὑπεβάλοντο ἐναντίον τοῦ Κράτους ἀπὸ μέρους τῶν μελλόντων νὰ πληγοῦν διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἐπαγγελματιῶν. Δὲν γνωρίζω, ὅπως καὶ πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ἡ πλειοψηφία τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐὰν ἐχρειάζετο ἡ ηὐξημένη αὕτη τυπικὴ μορφὴ τοῦ παρόντος νομοθετήματος διὰ τὴν ἀποφυγὴν παρομοίου κινδύνου. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πάντως ὀφείλω νὰ παρατηρήσω εἶναι, ὅτι μὲ τὴν βροχὴν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, τὴν βροχὴν τῶν ψηφισμάτων τὰ ὁποῖα εἰσάγονται καὶ ψηφίζονται ἀπὸ τὴν παροῦσαν Βουλήν, κινδυνεύουν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον νὰ χάσουν τὴν πραγματικήν των σημασίαν εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ λαοῦ, διότι ἤρχισε νὰ γίνεται κατάχρησις τοῦ τύπου αὐτοῦ τῆς νομοθετικῆς ἐργασίας. Πέραν ὅμως τῆς παρατηρήσεως ταύτης, εἰς τὴν οὐσίαν καὶ τὴν βάσιν, εὗρεν ὁλόκληρον τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν σύμφωνον τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα. Δι’ αὐτοῦ προβλέπονται δύο τινά. Πρῶτον ἡ παροχὴ εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας τοῦ δικαιώματος ὅπως μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δημοσιευομένην εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ἀφ’ ἑνὸς περιορίζῃ τὰς ὥρας ἐργασίας καὶ καθορίζει τὴν ἐκ περιτροπῆς λειτουργίαν τῶν κέντρων διασκεδάσεως καὶ τῶν κέντρων παιγνίων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ προβλέπεται ἡ ρύθμισις τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα εἶναι φυσικὸν νά γεννηθοῦν ἐκ τῆς ἐνδεχομένης παύσεως τῆς λειτουργίας τῶν κέντρων τούτων. Ἐπὶ τοῦ πρώτου σημείου ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ παρατηρεῖ, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἴση ἢ ἡ αὐτὴ μεταχείρισις ὅλων τῶν κέντρων διασκεδάσεως. Καὶ συγκεκριμένως, νομίζει ὅτι ὤφειλε νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ ἀφ’ ἑνὸς τῶν κέντρων διασκεδάσεως καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῶν χαρτοπαικτικῶν κέντρων, τῶν κέντρων νυκτίων παιγνιδίων. Διότι ὅσον ἀφορᾷ τὰ κέντρα διασκεδάσεως, τὰ κοινά, θὰ ἔπρεπε νὰ περιληφθοῦν αἱ γενικαὶ δυνητικαὶ διατάξεις αἱ προβλεπόμεναι ὑπὸ τοῦ σχεδίου τούτου ψηφίσματος, νὰ παρασχεθῇ δηλαδὴ ἡ δυνατότης εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως κατὰ τὰς κρισίμους αὐτὰς στιγμὰς περιορίσῃ τὰς ὥρας ἐργασίας καὶ καθορίσῃ τὴν ἐκ περιτροπῆς λειτουργίαν, καὶ φθάσῃ ἀκόμη καὶ μέχρι τοῦ κλεισίματος τῶν κέντρων διασκεδάσεως, ὥστε νὰ δοθῇ εἰς τοὺς μαχομένους ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὰ μετόπισθεν δὲν διασκεδάζουν, δὲν παραγνωρίζουν τὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ μετέχουν συνειδητῶς εἰς τὰς θυσίας. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ δυναμικὴ αὐτὴ εὐκολία δικαιολογῆται εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὰ κοινὰ κέντρα διασκεδάσεως, εὑρέθη σύσσωμος καὶ ὁμοθύμως σύμφωνος ἡ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπή, ὅτι εἶναι καθῆκον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικώτερον τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ νὰ προβῇ εἰς τὴν ἄμεσον καὶ ὁριστικὴν ἀπαγόρευσιν τῆς λειτουργίας τῶν κέντρων νυκτίων παιγνιδίων, τῶν χαρτοπαικτικῶν δηλαδὴ λεσχῶν.

§76Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἀποδέχομαι ὁλοψύχως τὴν πρότασιν τῆς ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν ὑποστηρίζω.

§77Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Διότι εἶναι ψυχικὴ διαφθορὰ τοῦ ἀνθρώπου καὶ εἶναι συγχρόνως καὶ κοινωνικὴ καὶ πολιτικὴ διαφθορὰ καὶ ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, τὸν ὁποῖον συνεχάρην προηγουμένως, νὰ τοῦ ἐκφράσω τὴν προσωπικήν μου εὐχαρίστησιν, διότι ἔχει τὸ θάρρος νὰ ἀποδέχηται εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τὴν πρότασιν τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐλέχθησαν, κύριοι συνάδελφοι, ὡρισμένα πράγματα ἐνώπιον τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς, σχετικῶς μὲ τὰς καταβαλλομένας πιέσεις ἀπὸ μέρους τῶν ἐνδιαφερομένων, νὰ μὴ κλείσουν τὰ χαρτοπαικτικὰ κέντρα, ὥστε ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ παρὰ τὰς ἀρχικάς της ἐπιφυλάξεις, ὡς πρὸς τὸ ἐὰν ἦτο ἁρμοδία νὰ ἐπιληφθῇ τοῦ νομοθετήματος, ἀπεφάσισεν ἀμέσως νὰ προβῇ εἰς τὴν μελέτην καὶ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ, διὰ νὰ δώσῃ τὸ δεῖγμα τῆς ἀποφάσεως, ὅτι κατ’ αὐτὰς τὰς στιγμὰς ὁ πολιτικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὀρρωδήσῃ ὄχι πρὸ ἐκβιασμῶν, ἀλλ’ οὔτε κἂν πρὸ ὑπολογισμῶν. Καὶ διὰ τοῦτο εἰσηγήθη, ἀποδεχθεῖσα τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Μακκᾶ, τὴν ὁριστικὴν καὶ ἄμεσον διὰ τοῦ νομοθετήματος ἀπαγόρευσιν τῶν χαρτοπαικτικῶν κέντρων, ὥστε ὅλοι ἡμεῖς νὰ ἔχωμεν καὶ τὴν εὐθύνην καὶ τὴν τιμὴν τοῦ μέτρου τούτου. (Χειροκροτήματα). Εἶναι ὅμως φυσικόν, μέτρα παρόμοια νὰ ἔχουν καὶ μίαν ἄλλην πλευρὰν τὴν ὁποίαν ἠθέλησε τὸ νομοθέτημα νὰ ρυθμίσῃ. Εἶναι αἱ συνέπειαι αἱ ὁποῖαι θὰ δημιουργηθοῦν ἀπὸ τὴν παῦσιν τῆς λειτουργίας τῶν κέντρων αὐτῶν, συνέπειαι καὶ διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας, συνέπειαι καὶ διὰ τὸ προσωπικὸν τὸ ὁποῖον ἐργάζεται εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτάς. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς διὰ μὲν τοῦ ἄρθρου 2 σκοπεῖται ἡ ρύθμισις τῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα θὰ ἀνακύψουν διὰ τοὺς ἐπαγγελματίας ἐκείνους τῶν ὁποίων τὰ ἐπαγγέλματα θέλουν πληγῆ διὰ τοῦ παρόντος μέτρου. Προβλέπεται διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου ἐν πρώτοις, ὅτι ἡ παῦσις τῆς λειτουργίας τῶν κέντρων αὐτῶν δὲν στερεῖ τοὺς ἐπαγγελματίας οὐδενὸς κεκτημένου δικαιώματος, ὅπως θὰ ἦτο ἐπὶ παραδείγματι ἡ στέρησις τῆς προστασίας τοῦ ἐνοικιοστασίου ἢ ἄλλου τινὸς δικαιώματος. Προβλέπεται συγχρόνως ἡ παροχὴ εἰς τοὺς ἐπαγγελματίας αὐτοὺς τοῦ δικαιώματος νὰ μεταβάλουν τὴν χρῆσιν τοῦ μισθίου εἰς τρόπον, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ μειώσουν τὰς οἰκονομικὰς συνεπείας, τὴν οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν ἡ ὁποία θὰ προκύψῃ ἐκ τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς λειτουργίας τῶν καταστημάτων των. Προβλέπεται προσθέτως ἡ εὐχέρεια ὅπως προσλάβουν συνεταῖρον εἰς τὴν νέαν αὐτῶν ἐπιχείρησιν καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν κατορθώσουν εἴτε τὴν μετατροπὴν τοῦ κέντρου, εἴτε τὴν πρόσληψιν συνεταίρου, νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσουν τὴν μείωσιν τοῦ μισθώματος. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 ἀποσκοπεῖται κυρίως ἡ ρύθμισις τῶν ἐργατικῶν ζητημάτων τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν. Ἐν προκειμένῳ ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ διετύπωσεν ὡρισμένας ὑποδείξεις, ὡρισμένας παρατηρήσεις. Κατὰ τὸ σχέδιον τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀφ’ ἧς τὰ κέντρα κλείσουν, οἱ ἀσκοῦντες τὴν ἐπιχείρησιν στεροῦνται παντὸς δικαιώματος νὰ διεκδικήσουν ἐκ τοῦ λόγου τούτου οἱανδήποτε ἀξίωσιν ἐναντίον τοῦ Δημοσίου. Ἡ διάταξις αὕτη ἐκρίθη ὀρθή. Παραλλήλως ὅμως προβλέπεται ὅτι, ταὐτοχρόνως μὲ τὴν δημοσίευσιν τῆς ἀποφάσεως, περὶ ἀναστολῆς τῆς λειτουργίας τῶν ἐν λόγῳ κέντρων, ἐπέρχεται αὐτοδικαίως καταγγελία τῆς συμβάσεως ἐργασίας καὶ θεωρεῖται ἀπολυθὲν αὐτοδικαίως τὸ προσωπικὸν μετὰ πάροδον ἑνὸς μηνός, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα οὐδεμιᾶς ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας ἀποζημιώσεως. Ἐπί τοῦ σημείου τούτου, ἡ ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπὴ νομίζει, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν τὸ προσωπικὸν τοῦτο νὰ ἀπολυθῇ χωρὶς νὰ ληφθῇ οὐδεμία ὑπὲρ αὐτοῦ πρόνοια, τόσον εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν ἀποζημίωσιν αὐτοῦ κατὰ τὸν ἄμεσον χρόνον τῆς ἀπολύσεως, ὅσον καὶ διὰ τὴν πρόληψιν καταχρήσεων καὶ διὰ τὴν προστασίαν αὐτοῦ εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν αἱ κλειόμεναι ἐπιχειρήσεις ἤθελον συνεχίσει ὑπὸ ἄλλην μορφὴν τὰς ἐργασίας των ἢ ἤθελον τυχὸν ἐπαναλειτουργήσει βραδύτερον. Διὰ τοῦτο, ὑπεβλήθησαν διάφοροι προτάσεις καὶ ἀπὸ μέρους τοῦ εἰσηγουμένου τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀπὸ μέρους τοῦ κ. Τσάτσου καὶ ἄλλων συναδέλφων, αἱ ὁποῖαι ἀποβλέπουν συνοπτικῶς εἰς τὰ ἑξῆς: Ζητεῖται ἡ τροποποίησις τοῦ ἄρθρου 3 εἰς τρόπον ὥστε νὰ καταβληθῇ μειωμένη, ἔστω, ἀποζημίωσις εἰς τὸ ἀπολυόμενον προσωπικόν, νὰ μὴ φέρῃ δηλαδὴ ἐξ ὁλοκλήρου τὰ βάρη τὸ προσωπικὸν τοῦτο. Δεύτερον, νὰ προβλεφθῇ ἡ ὑποχρέωσις τοῦ ἐπιχειρηματίου νὰ συνεχίσῃ ἡ ἐπιχείρησις νὰ διατηρῇ τὸ ὑπάρχον προσωπικόν, ἐφόσον δὲν θὰ ἔχῃ ἀνάγκην προσωπικοῦ μὲ εἰδικὰς γνώσεις, συγχρόνως δὲ καὶ κυρίως νὰ καθιερωθῇ ὑποχρέωσις τῆς ἐπαναπροσλήψεως τοῦ ἤδη ὑπηρετοῦντος προσωπικοῦ, ὅταν ἤθελε λειτουργήσει ἡ αὐτὴ ἐπιχείρησις· διότι ἄλλως κινδυνεύομεν νὰ προκληθοῦν καταχρήσεις ἀπὸ μέρους τῶν ἐπιχειρήσεων, πρὸς μόνον σκοπὸν νὰ ἀποφύγουν τὰς διατάξεις τῆς κειμένης νομοθεσίας. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλαι τροπολογίαι τὰς ὁποίας θὰ ἀναπτύξουν ἕτεροι ἐκ τῶν κ.κ. εἰσηγητῶν. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ ἐκφράσω καὶ προσωπικῶς, ὡς εἰσηγητής, τὸ αἴσθημα τῆς ἀνακουφίσεως τὸ ὁποῖον ἠσθάνθη ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπή, τὸ ὁποῖον εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ αἰσθανθῇ καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, διότι ἀποφασίζει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἓν μέτρον τὸ ὁποῖον δὲν εἶμαι μόνον μέτρον δικαιοσύνης, ἀπέναντι τοῦ ἐργαζομένου Ἔθνους, ἀλλ’ εἶμαι συγχρόνως μέτρον καὶ ἠθικῆς προστασίας τῆς κοινωνίας ἐναντίον τῶν καρκινωμάτων ποὺ ἀποτελοῦν ὡρισμένα ἐκ τῶν κέντρων αὐτῶν. (Χειροκροτήματα).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἕτερος τῶν εἰσηγητῶν, κ. Καλλίας, ἔχει τὸν λόγον.

§79Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοθέτημα, ἐπὶ μὲν τοῦ οὐσιαστικοῦ του περιεχομένου εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, διότι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ προσαρμοσθῇ ἡ ζωὴ τῶν ἀστικῶν κέντρων εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ Ἔθνος. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸν τύπον τοῦ ψηφίσματος, εἶμαι ἀντίθετος καὶ θὰ ἀρχίσω ἀπὸ αὐτὸν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν ἀπόψεών μου. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ πράγματι ὀρθότατον καὶ ἐθνικώτατον περιεχόμενον τοῦ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς νομοθετήματος, διερωτῶμαι διατὶ ἦλθεν ὑπὸ τύπον ψηφίσματος, ὡς ἐὰν εἰς περίπτωσιν, καθ’ ἣν δὲν ὑπῆρχε Συντακτικὴ Συνέλευσις νὰ ἦτο ἀδύνατον εἰς τὸν συντεταγμένον ἐξουσίαν νὰ λάβῃ τὰ ἀπαραίτητα μέτρα. Πρόκειται περὶ ἁπλῆς εἰδικῆς νομοθεσίας ἐξουσιοδοτήσεως πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, διὰ νὰ λάβῃ ὡρισμένα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε ἠδύνατο νὰ ληφθοῦν καὶ ἄνευ ἐξουσιοδοτήσεως, διότι εἶναι ἀστυνομικὰ μέτρα. Ἡ ἐλευθερία τῆς ἐργασίας, ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς μὴ ἀπαγορεύσεως ὡρισμένων ἐπαγγελμάτων, δὲν προστατεύεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην ψηφίσματος. Προστατεύεται ἡ ἐλευθερία τῆς ἐργασίας, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς προστασίας τοῦ ὑποκειμένου, ὄχι τοῦ ἀντικειμένου. Οὔτε δὲ πρόκειται περὶ τοῦ ὅτι θὰ ἤθελεν ὁ νομοθέτης νὰ ἐξασφαλίσῃ τὸ ἀκατάλυτον εἰς τὸ μέλλον, διότι δὲν ἔχει διατάξεις τοῦ ψηφίσματος ἀπολύτως αὐστηράς, ἔχει ἐλαστικὰς διατάξεις, τῶν ὁποίων τὸ περιεχόμενον προσδιορίζεται ἑκάστοτε διὰ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀξιοπρέπεια καὶ ἡ σοβαρότης τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἐπιβάλλει νὰ ψηφισθῇ ὡς νόμος καὶ ὄχι ὡς ψήφισμα, ἀλλὰ κατὰ τὴν σύντομον διαδικασίαν τοῦ κατεπείγοντος καὶ ὑπηρεσιακοῦ, διότι δὲν ἐπιτρέπεται διὰ τῆς μεταβολῆς νὰ καταστήσωμεν ἀδύνατον τὴν ἄμεσον ἐφαρμογὴν τοῦ περιεχομένου τοῦ νομοθετήματος.

§80Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τώρα ὅμως θὰ καταλύσητε μίαν ἄλλην ἐξουσίαν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§81Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ποίαν;

§82Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὴν ἐξουσίαν τῶν Ἁγίων Πάντων. Ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ κατήντησεν ἐπιτροπὴ τῶν Ἁγίων Πάντων.

§83Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον ζήτημα. Δὲν εἶναι κατάργησις αὐτή. Καὶ ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ ἐπελήφθη τοῦ περιεχομένου.

§84Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ (πρὸς Ε. Κουλουμβάκην). Πάντοτε ὁμιλεῖτε περὶ βραδύτητος τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἀσχολεῖται μόνον μὲ ἄρθρα τοῦ Συντάγματος, ἀλλὰ καὶ μὲ ψηφίσματα. Ἔχει κατακλυσθῆ μὲ αὐτὰ τὰ ψηφίσματα καὶ διαθέτει δι’ αὐτὰ πολλὰς συνεδριάσεις.

§85Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, μὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν αὐτὸν τὸν συντακτικόν, θὰ ἠδύνατο νὰ λεχθῇ, σνομπισμόν, ἔρχομαι εἰς τὴν οὐσίαν· εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι ἡ ζωὴ τῶν μεγάλων ἀστικῶν κέντρων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ἐν ἀσφαλείᾳ, πρέπει νὰ προσαρμοσθῇ πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ ὑπερτάτου ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ Ἔθνος. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκω, ἐπιστρέφων, ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Μακεδονίαν, ἀνέφερε τὴν κατάπληξιν τὴν ὁποίαν ἠσθάνετο ὁ πληθυσμός, ὅταν ἐδιάβαζε συνεχῶς διαφημιζομένας εἰς τὰς ἐφημερίδας τῶν Ἀθηνῶν διαφόρους ἀοιδούς αἱ ὁποῖαι ἀπησχόλουν ὡρισμένας τάξεις τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναλαμβάνωνται, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχίζωνται αὐτὰ τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα προκαλοῦν βαθεῖαν πικρίαν καὶ ἀπογοήτευσιν, ὄχι μόνον εἰς τοὺς μαχομένους, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς πολυπικραμένους πληθυσμοὺς τῆς ὑπαίθρου καὶ ἀκόμη καὶ τῶν κάπως μεμακρυσμένων ἀστικῶν κέντρων τῆς Ἑλλάδος.

§86Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρόμοιαι σκέψεις, προεκλήθησαν καὶ εἰς ἄλλας χώρας, αἱ ὁποῖαι εἶχον σκληροὺς ἀγῶνας κατὰ τὸν νέον πόλεμον. Εἶναι αὐτὰ τὰ νεοκομμουνιστικὰ συνθήματα τὰ ὁποῖα δεχόμεθα καὶ τὰ ἀντιγράφομεν;

§87Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν εἶναι αὐτό, κύριε συνάδελφε. Ἡ φύσις τοῦ ἀγῶνος τούτου, ἔχει ἀνάγκην νὰ ἐπιδιώκωμεν σεμνότητα τῶν ἀστικῶν κέντρων, διότι δὲν ἐπιζητεῖται διὰ τοῦ ψηφίσματος, οὔτε ἡ πένθιμος ὄψις, οὔτε ἡ κατήφεια, ἀλλ’ ἐπιζητεῖται ἡ ἐπίδειξις σεμνότητος, ἡ ἐπίδειξις κατανοήσεως καὶ τῆς προσηκούσης σοβαρότητος, τὴν ὁποίαν ὀφείλουν νὰ ἔχουν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐν ἀσφαλείᾳ.

§88Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν ἐξωτερικῶν πολέμων, ἐλήφθησαν ἐξαιρετικὰ μέτρα, ἀλλὰ σήμερον ὁ ἀγὼν πράγματι εἶναι πολὺ δυσχερέστερος, διότι εἶναι ἀγὼν ἐσωτερικὸς καὶ ὑπάρχει πολιτικὴ ἐκμετάλλευσις, πολιτικὴ ἐκμετάλλευσις ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ ἐπιφέρῃ βλάβην εἰς τὸν μαχόμενον στρατόν. Ἕνα μέρος ἐξ αὐτῶν νὰ μάχεται καὶ ἄλλο νὰ διασκεδάζῃ εἰς τὰ κέντρα, αὐτὸ ἔχει μεγάλον ἀντίκτυπον.

§89Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὸ εἶναι ὀρθὸν καὶ παραδεκτόν, ἀλλὰ μία ἀστυνομικὴ διάταξις ἀρκεῖ νὰ καταλύσῃ αὐτὴν τὴν ἀνηθικότητα, ὄχι ψήφισμα.

§90Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κύριοι συνάδελφοι, προκειμένου περὶ ὡρισμένων κέντρων, λειτουργούντων ἐπὶ τῇ βάσει νόμου καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν ἐκδοθῆ ἄδειαι δι’ ὡρισμένην χρονικὴν περίοδον.

§91Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἅμα τὸ ἐπιβάλλει ἡ δημοσία ἠθική, δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ψηφισμάτων οὔτε κἂν νόμων.

§92Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Νομίζω, ὅτι προκειμένου περὶ κεκτημένων δικαιωμάτων, θὰ εἶναι καλύτερον διὰ τοῦ ψηφίσματος νὰ γίνῃ αὐτό. Ἤδη ἔχουν ἐκδοθῆ ἄδειαι δι’ αὐτὰ τὰ κέντρα, ἔχουν καταβληθῆ χρήματα διὰ τὰς ἀδείας αὐτάς. Πάντως δὲν τίθεται ζήτημα ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Δεχόμεθα καὶ τὸν χαρακτηρισμὸν τοῦ ψηφίσματος, ὡς νόμου.

§93Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δύναται νὰ καταλύσῃ πάντα τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα προστατεύονται διὰ τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Συντάγματος. Καὶ ἤδη, ἔρχομαι εἰς ὡρισμένας τροποποιήσεις, τὰς ὁποίας νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλή. Πρῶτον, πρέπει νὰ παραμείνουν αἱ ὑπάρχουσαι ἁρμοδιότητες τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ νὰ προστεθοῦν αἱ ἁρμοδιότητες τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὄχι νὰ ἀντικατασταθοῦν. Αὐτὸ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ, διότι δὲν πρέπει ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ νὰ διευκολύνωμεν καὶ ἀπ’ τὴν ἄλλην νὰ καθιστῶμεν δυσχερεῖς τὰς διαδικασίας προκειμένου περὶ τῶν περιπτώσεων αἱ ὁποῖαι ὑπάγονται εἰς μόνην τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως. Δεύτερον, ἀναμφισβητήτως πρέπει νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ ἡ τροπολογία περὶ κλεισίματος τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν, τὴν ὁποίαν εὐχαρίστως ἠκούσαμεν γενομένην ἀποδεκτὴν ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν. Διότι πράγματι ἀποτελεῖ μίαν τραγικὴν εὐκαιρίαν ὁ σήμερον διεξαγόμενος ἀγών, διὰ νὰ ἀπαλλαγῶμεν ἀπὸ τὰς χαρτοπαικτικὰς λέσχας. Τρίτον, ἡ προθεσμία τοῦ πρώτου ἄρθρου, περὶ ἐνάρξεως τῆς ἰσχύος τοῦ νομοθετήματος, ἕνα μῆνα μετὰ τὴν δημοσίευσιν τῆς σχετικῆς πράξεως, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ τὸ πολὺ εἰς 15 ἡμέρας, διότι ἔχομεν ἤδη τὴν διαδικασίαν, διὰ νὰ ψηφισθῇ καὶ νὰ δημοσιευθῇ νομοθέτημα, ἔχομεν μετὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τὴν δημοσίευσιν αὐτοῦ. Ἄν προστεθῇ ὁλόκληρος μήν, εἶναι πολύ. Τέταρτον, τὸ ἄρθρον 3 ἔχει ἀνάγκην ριζικῆς μεταβολῆς, διότι ὅπως εἶναι διατυπωμένον ἐπιρρίπτει τὸ μεγαλύτερον τῶν βαρῶν εἰς τὸ ἐργαζόμενον προσωπικόν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὥστε νὰ λαμβάνῃ τοὐλάχιστον τὸ ½ ἢ ἔστω τὸ ⅓ τῆς ὑπὸ τῆς κειμένης νομοθεσίας προβλεπομένης ἀποζημιώσεως ὁ ἀπολυόμενος, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρῃ αὐτὸς τὰ βάρη τοῦ κλεισίματος, διότι αὐτὸς δὲν εἶχε καὶ τὰ κέρδη τῶν καλῶν ἡμερῶν. Εἶναι μία ὥρα θυσιῶν καὶ αἱ θυσίαι ἀπαιτοῦνται κυρίως ἀπὸ ἐκείνους ποὺ δύνανται νὰ τὰς ὑποστοῦν. Ἐὰν συνεχισθῇ ἡ ἐργασία καὶ λειτουργήσῃ εἰς τὸν αὐτὸν χῶρον διάδοχος ἐπιχείρησις, βεβαίως θὰ συνεχισθῇ καὶ ἡ ἐργασία τῶν προσώπων ἐκείνων τὰ ὁποῖα δύνανται εἰς τὴν διάδοχον ἐπιχείρησιν νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των. Καὶ πέμπτον, πρέπει νὰ εἰσαχθῇ διάταξις ἐξασφαλίζουσα τὴν ὁπωσδήποτε ἐπαναπρόσληψιν, ὅταν θὰ ἐπαναλειτουργήσῃ ἡ ἐπιχείρησις. Αὐταὶ εἶναι αἱ τροπολογίαι αἱ ὁποῖαι ἀναμφισβητήτως θὰ συμπληρώσουν τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοθετήματος καὶ μὲ τὰς τροποποιήσεις αὐτάς, προτείνω τὴν ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψήφισιν ἀπόψε τοῦ νομοσχεδίου, μὲ τὴν συνείδησιν, ὅτι ἐξυπηρετεῖ τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ Ἔθνος ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας. (Χειροκροτήματα).

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Οἰκονομίδης.

§95Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον νομοθετικοῦ διατάγματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ δώσῃ ἐπηυξημένην τυπικὴν δύναμιν ἀποκαλέσασα τοῦτο ψήφισμα, ἐνῶ δὲν ἀνήκει εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ συνταγματικοῦ νομοθέτου, ἱκανοποιεῖ ἀναμφισβητήτως τὸ λαϊκὸν αἴσθημα. Ἡ Κυβέρνησις ἀπεκάλεσε τοῦτο ψήφισμα, ἀλλὰ ψήφισμα δὲν εἶναι, ἐπιγράφεται ὡς ψήφισμα, ἀλλὰ ἐκεῖνο ἐκ τοῦ περιεχομένου τῶν διατάξεών του, θίγονται καθ’ οἱονδήποτε τρόπον αἱ διατάξεις τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος εἴτε τροποποιητικῶς εἴτε συμπληρωματικῶς. Τὸ παρὸν νομοθετικὸν μέτρον διαλαμβάνει διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ρυθμισθοῦν διὰ νόμου. Ἑπομένως, θὰ παρῆλκεν ἡ μορφὴ τοῦ ψηφίσματος. Ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως σκοπιμότητος δὲν εἶναι ἐνδεδειγμένη ἡ ἔκδοσις σωρείας ψηφισμάτων, παρὰ μόνον ὅταν ἐπιτακτικαὶ ἀνάγκαι ἐπιβάλουν τοῦτο. Ἀλλά, εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις ἐπιζητεῖ νὰ ρυθμίσῃ τὰ ζητήματα, περὶ ὧν πρόκειται, διὰ ψηφίσματος, διότι ἡ λύσις τοῦ θέματος εἶναι τοιαύτη, ὥστε δεδικαιολογημένως δέον νὰ προσδοθῇ ἐπηυξημένη τυπικὴ δύναμις. Εἰς τὸ παρὸν νομοθέτημα, διὰ τοὺς λόγους τούτους, δὲν συνεφώνησα μὲ τοὺς συναδέλφους τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος, οἱ ὁποῖοι ἐζήτησαν τὸ παρὸν νομοθετικὸν μέτρον νὰ ψηφισθῇ ὡς νόμος καὶ οὐχὶ ὡς ψήφισμα. Ἡ πρωτοβουλία τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσαγάγῃ τὸ ψήφισμα καὶ νὰ ρυθμίσῃ μίαν ἀναμφισβητήτως ἀνώμαλον κατάστασιν ἐν τῇ πρωτευούσῃ, ἀνταποκρίνεται πλήρως πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα. Τὸ θέαμα τὸ ὁποῖον, κύριοι βουλευταί, ἐμφανίζει ἡ πρωτεύουσα εἰς τὸν μαχόμενον στρατιώτην, τὸν διερχόμενον ἐξ Ἀθηνῶν μὲ ἀναρρωτικὴν ἢ ὀλιγοήμερον ἄδειαν, μὲ τὰ κέντρα τὰ λειτουργοῦντα μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν, εἶναι θέαμα ἀποκαρδιωτικὸν καὶ ἀποδεικνύει ἀπόλυτον περιφρόνησιν πρὸς τὸν δεινῶς δοκιμαζόμενον Ἑλληνικὸν λαόν. Οὐδέποτε, κύριοι βουλευταί, καθ’ ὅλην τὴν διαδρομὴν τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας, τὸ Ἔθνος ἀντιμετώπισε κρισιμωτέραν κατάστασιν, ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζει σήμερον. Εἶναι τελείως ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν ἔννοιαν τοῦ διεξαγομένου ἀγῶνος, ἡ πρωτεύουσα νὰ εὑρίσκεται εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ἐνῷ ἡ πρωτεύουσα εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία πρέπει νὰ δώσῃ τὸν τόνον καὶ τὴν ἐξόρμησιν ἐναντίον τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων τοῦ μίσους καὶ τοῦ ἐγκλήματος. Εἶναι παντελῶς ἀπαράδεκτον καθ’ ἣν στιγμὴν τὸ Ἔθνος διεξάγει τῶν ὑπὲρ ὅλων ἀγῶνα, νὰ λειτουργοῦν ἐν μέσαις Ἀθήναις χαρτοπαικτικαὶ λέσχαι. Συνεπῶς ἡ παράτασις τῆς καταστάσεως ταύτης, εὑρίσκεται εἰς ἄμεσον ἀντίθεσιν πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα. Βεβαίως τὸ νομοθετικὸν τοῦτο ψήφισμα ἔχει καὶ ὡρισμένα σημεῖα δυσάρεστα. Τὰ δυσάρεστα αὐτὰ σημεῖα εἶναι, ὅτι ἀναγκαίως δημιουργεῖται ἕνα ζήτημα ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἀποδεχθῆτε, κ. ὑπουργέ, μίαν τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀπολυόμενοι ἀπὸ τὰς ἐπιχειρήσεις ἐργάται καί ὑπάλληλοι, νὰ τυγχάνουν μιᾶς ἀποζημιώσεως, ἂν ὄχι πλήρους νομίμου ἀποζημιώσεως, ἀλλὰ τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεος ἢ τοῦ ἑνὸς τρίτου, καὶ ταὐτοχρόνως νὰ ἀναγνωρισθῇ τὸ δικαίωμα νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὰ Ταμεῖα Ἀνεργίας.

§96Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Συντόμως, κ. συνάδελφε, θὰ ληφθῇ ἕνα μέτρον.

§97Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἡ ἐπιτροπὴ ἀπησχολήθη καὶ μὲ τὴν κατάργησιν τοῦ οἰκογενειακοῦ ἀσύλου, ὅταν πρόκειται περὶ χαρτοπαιξίας; Μήπως δὲν ἀπησχολήθητε, διότι σᾶς ἠμπόδισεν ἡ εὔλογος σκέψις, ὅτι πρὸς τοῦτο θὰ ἀπῃτοῦντο μυριάδες ἀναρίθμητοι ἀστυνομικῶν ὀργάνων;

§98Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι τὸ αὐτὸ κείμενον διὰ νὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ, διότι ἀφεώρα τὰς δημοσίας λέσχας. Κύριε συνάδελφε, εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου δέον... (ἀναγινώσκει) Ἐγὼ θὰ ἐπρότεινον νὰ ἐτάσσετο τακτὴ ἡμέρα ἐκδόσεως τῆς ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὥστε νὰ ἔχητε βεβαιωμένον, ὅτι τὸ ψήφισμα αὐτὸ πρόκειται νὰ λάβῃ σάρκα καὶ ὀστᾶ. Ἐὰν θελήσητε νὰ βάλητε προθεσμίαν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐκδοθῇ ἀπόφασις τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§99Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἔσπευσα ἤδη νὰ ὑποβάλω τὴν πρότασιν, πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις προτείνει τὸ μέτρον, δὲν θὰ βραδύνῃ ἡ λῆψις ἀποφάσεως. Πάντως εἰς ὅ,τι μὲ ἀφορᾷ, ἔσπευσα νὰ ἑτοιμάσω τὴν πρότασιν καὶ νὰ τὴν ὑποβάλω.

§100Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἐπίσης, κύριοι συνάδελφοι, τὸ παρὸν νομοθέτημα, θέτει ἐπὶ ἴσης ἠθικῆς γραμμῆς τὰς χαρτοπαικτικὰς λέσχας καὶ τὰς ἄλλας διαφόρους ἐπιχειρήσεις. Τὸ χαρτοπαίγνιον, κύριοι, δὲν εἶναι ἐπάγγελμα. Τὸ χαρτοπαίγνιον στιγματίζει τὴν κοινωνίαν καὶ πρέπει νὰ ἀποστρακισθῇ. Τὰ ἄλλα εἶναι ἐπαγγέλματα, ὀρθῶς λειτουργοῦντα. Τὸ χαρτοπαίγνιον πρέπει νὰ τύχῃ ἐντελῶς διαφόρου μεταχειρίσεως. Δι’ αὐτό, κύριε ὑπουργέ, ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ καθώρισε μίαν τροπολογίαν, ὅπως εἰς τὸ ἄρθρον 1 προστεθῇ καὶ τρίτη παράγραφος ὁρίζουσα, ὅπως ἐντὸς 15 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, διατάσσεται τὸ κλείσιμον τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν ὁριστικῶς καὶ ὄχι μόνον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἀνταρσίας.

§101Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Τὸ ἀπεδέχθην αὐτό, ὅπως ἔχει διατυπωθῆ ὑπὸ τῆς Συνταγματικῆς Ἐπιτροπῆς.

§102Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἐπίσης ἔχω μίαν παρατήρησιν νὰ κάμω εἰς τὸ ἄρθρον 2, ἀφορῶσαν τὸ καταβλητέον μίσθωμα, ὑπὸ τῶν καθ’ ὧν λαμβάνονται τὰ μέτρα ταῦτα, ἐπιχειρήσεων. Ἐφ’ ὅσον παρέχεται τὸ δικαίωμα τῆς μετατροπῆς τῆς χρήσεως τοῦ μισθίου εἰς τοὺς μισθωτάς, τῆς προσλήψεως συνεταίρου καὶ τῆς ὑπομισθώσεως, νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ ἡ διάταξις ἡ δίδουσα τὸ δικαίωμα εἰς τὸν μισθωτὴν νὰ προσφεύγῃ, κατὰ τὴν διαδικασίαν τοῦ ἄρθρου 63 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, εἰς τὸν Πρόεδρον καὶ νὰ ζητῇ τὴν μείωσιν εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ μισθώματος. Ἐὰν ἀποδεχθῆτε τὴν πρότασίν μου θὰ πρέπῃ νὰ ἀπαλειφθῇ μία ὁλόκληρος περίοδος ἀπὸ τὸ «ἐὰν ὁ ἀσκῶν τὴν ἐπιχείρησιν» μέχρι τοῦ «μέχρι τοῦ ἡμίσεος».

§103Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ προβλέψωμεν ἐκ τῶν προτέρων τὶ θὰ ἀποδώσῃ μία μετατροπή. Ἀφήνομεν μίαν θύραν ἀνοικτήν, δίδομεν μίαν δυνατότητα εἰς τὴν κρίσιν τοῦ Προέδρου. Ἐὰν δὲν εἶναι δικαιολογημένον δὲν θὰ τὸ κάμῃ. Ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία δὲν δύναται νὰ προβλέψῃ ὅλας τὰς λεπτομερείας.

§104Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει θὰ πρέπῃ νὰ ἀποσαφηνισθῇ, ὅτι ἐδῶ πρόκειται περὶ τοῦ συμβατικοῦ μισθώματος, ὄχι τοῦ ἐνοικιοστασιακοῦ.

§105Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Σύμφωνοι.

§106Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Διότι τὸ ἐνοικιοστασιακὸν εἶναι ἀσήμαντον.

§107Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Σύμφωνοι· θὰ γίνῃ διευκρίνησις.

§108Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἀπολυομένων ὑπαλλήλων νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς δώσουμε ἕνα δικαίωμα ἀποζημιώσεως τὸ ὁποῖον νὰ φθάνῃ ἂν ὄχι εἰς τὸ ½, τοὐλάχιστον εἰς τὸ ⅓. Εἶναι ὀρθὸν νὰ τοὺς προστατεύσωμεν καὶ αὐτοὺς καὶ δὲν πρέπει τὸ νομοθετικὸν τοῦτον μέτρον νὰ ἐπιφέρῃ ζημίαν εἰς τοὺς ἐργαζομένους καὶ τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτάς, οἱ ὁποῖοι λόγῳ τοῦ κλεισίματος τῶν κέντρων αὐτῶν θὰ χάσουν τὴν ἐργασίαν των. Δι’ αὐτὸ προτείνω νὰ τοὺς ἀναγνωρισθῇ διὰ τροπολογίας τὸ δικαίωμα νὰ τύχουν μιᾶς ἀποζημιώσεως ἂν ὄχι τοῦ ½, τοὐλάχιστον τοῦ ⅓...

§109Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ ποῖος θὰ τὰ πληρώσῃ αὐτά;

§110Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Αἱ ἐπιχειρήσεις.

§111Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μὰ αἱ ἐπιχειρήσεις θὰ κλείσουν.

§112Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Καὶ ταὐτοχρόνως νὰ ἀναγνωρίσωμεν εἰς αὐτοὺς τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐγγραφοῦν εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας, ὥστε νὰ τοὺς προστατεύσωμεν. Περαίνων ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ πρωτοβουλία τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἠθέλησε διὰ ἐξαιρετικῶν νομοθετικῶν μέτρων νὰ ρυθμίσῃ μίαν ἀνώμαλον κατάστασιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ ἡ ὁποία εὑρίσκεται εἰς ἄμεσον ἀντίθεσιν πρὸς τὸ λαϊκὸν αἴσθημα εἶναι ἀξία πάσης ἐξάρσεως. (Χειροκροτήματα).

§113Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀτιμοτέρα κακοήθεια εἰς τὸν κόσμον τοῦτον ἀπὸ τὸ χαρτοπαίγνιον. Δὲν ἠξεύρω ἂν εἶναι ἐλάττωμά μου ἢ ἀπὸ τὰ ὀλίγα ποὺ ἔχω προτερήματά μου, ὅτι οὐδέποτε λαμβάνω εἰς χεῖρας μου τὰ χαρτιά, ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ τὰ συχαίνομαι. Ἀλλὰ ἐν πρώτοις πιστεύω ἀδίστακτα, ὅτι δὲν χρειάζεται καθόλου τὸ ψήφισμα. Μία ἀστυνομικὴ διάταξις ἢ μᾶλλον ἀστυνομικὴ ἐπιμέλεια καὶ εὐσυνειδησία, ἠδύνατο νὰ φέρῃ τὸ ποθητὸν ἀποτέλεσμα. Καὶ τώρα ἂς ἐξετάσωμεν ποῖον εἶναι τὸ ποθητὸν ἀποτέλεσμα. Τὸ ποθητὸν ἀποτέλεσμα εἶναι νὰ μὴ διαφθείρεται ἡ κοινωνία, ἐπικαίρως δὲ νὰ μὴ ἐρεθίζωνται οἱ μαχόμενοι Ἕλληνες, οἱ νέοι μας, οἱ ὁποῖοι μὲ θυσίαν τῆς ζωῆς των, ἀγωνίζονται νὰ σώσουν τὴν Πατρίδα. Ἄς ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα. Ὁ μέγας Κλεμανσώ, εἶπεν, ὅτι τὰ χαρτοπαίγνια, τὰ ἔχοντα ὡς φανερὸν ἐπάγγελμα αὐτὸ τὸ ἔργον, ἀποτελοῦν ἀσφαλιστικὸν κέντρον τῆς οἰκογενειακῆς καὶ κοινωνικῆς ἠθικῆς. Ἐν τούτοις ἐφ’ ὅσον τόσον ἀπεχθανόμεθα αὐτὴν τὴν κακοήθειαν, θὰ ἔπρεπεν αἱ κυρώσεις νὰ ἐπιβληθοῦν καὶ νὰ καταβληθῇ ἡ φροντίς, ὥστε νὰ εἶναι διαρκὴς καὶ αὐστηροτάτη ἡ ἐπίβλεψις καὶ ἐποπτεία αὐτῶν τῶν κέντρων. Βέβαια, βεβαιότατα, διότι προσέρχονται εἰς αὐτὰ τὰ κέντρα καὶ αἱ γυναῖκες καὶ προσέρχονται πολλάκις καὶ ἔφηβοι καὶ ἡ μία κακοήθεια γεννᾷ τὴν ἄλλην καὶ ὁ Θεὸς νὰ φυλάξῃ. Λοιπὸν ἀφοῦ κατὰ τὸν Κλεμανσώ, εἶναι αὐτὰ ἀσφαλιστικὰ κέντρα τῆς οἰκογενειακῆς καὶ δημοσίας ἠθικῆς, διατί αὐτὸ τὸ νομοθέτημα, διατί δὲν ἀσχολεῖται καὶ περὶ αὐτοῦ; Λοιπὸν ἀφοῦ τοιουτοτρόπως ἔχει τὸ ζήτημα τῆς οἰκογενειακῆς καὶ δημοσίας ἠθικῆς κατὰ ποῖον τρόπον τὴν προστατεύομεν; Ἀφοῦ αὐτὸ τὸ νόσημα, δυστυχῶς εἶναι τρομερὰ ἐπεκτατικόν, κατὰ ποῖον τρόπον τὴν προστατεύομεν κλείοντες αὐτὰ τὰ κέντρα, ἀλλὰ μὴ σκεπτόμενοι πῶς θὰ ἀπαγορεύσωμεν κατὰ ἕνα τρόπον ἀμείλικτον, ἀλλὰ καὶ ἀσφαλῆ τὴν ἐπέκτασιν τῆς ἀνηθικότητος αὐτῆς εἰς τὰς οἰκογενείας, ὅπου θὰ εἶναι καὶ τὰ ἄλλα ἀποτελέσματα περισσότερα περὶ τῶν ὁποίων ὑπηνήχθην. Διότι ἐκεῖ ἐντὸς τῶν οἰκογενειῶν, θὰ εἶναι περισσότεραι αἱ γυναῖκες αἱ συμμετέχουσαι, αἱ ὁποῖαι ὅταν παίζουν λυσσοῦν καὶ ζητοῦν βοήθειαν ὁπωσδήποτε καὶ διὰ πάσης θυσίας. Δὲν ἠξεύρω πῶς, αὐτὴν τὴν στιγμὴν δὲν εἶμαι ἕτοιμος νὰ ἀπαντήσω, ἀλλὰ θά ἐπεθύμουν νὰ ἴδω διάταξιν ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ ψηφίσματος. Παλαιὸς ἀστυνομικὸς ἔλεγεν, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ παλαιὸς νομικὸς καὶ ποινικολόγος λέγω, ὅτι βέβαια ἀπαιτοῦνται μυριάδες ἀστυνομικῶν ὀργάνων διὰ νὰ ἐπιβλέψουν εἰς τὰς οἰκίας. Ἐν τούτοις εἶμαι διατεθειμένος νὰ συζητήσω μίαν γνώμην ὅπως τεθοῦν διατάξεις ἀμείλικτοι. Βέβαια εἶπεν ὁ παλαιὸς ἀστυνομικὸς προηγουμένως, ὅτι θὰ ἔχωμεν πολλὰ ἀνήθικα καὶ ἄτοπα, διὰ νὰ διατηροῦνται αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ ἐπιχειρήσεις. Ἀλλὰ ἐὰν εἶναι αἱ διατάξεις αὐστηρόταται, ἀμείλικτοι, ἴσως σκέπτεται κανεὶς ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς παραβάτας: Καλὰ ἂν τὰ καταφέρω πολλάκις, ἀλλὰ ἂν ἀνακαλυφθῶ ἅπαξ, χάθηκα, κατεστράφηκα. Καὶ ἑπομένως θεωρῶ συζητήσιμον μίαν τοιαύτην γνώμην, ἀλλὰ δὲν βλέπω τοιαύτην διάταξιν περὶ τιμωρίας τῶν χαρτοπαιγνίων ἐντὸς τῆς οἰκογενείας. Καὶ ὁμιλῶ περὶ χαρτοπαιγνίων, ἐνῶ ἴσως τὸ ψήφισμα δὲν ἀφορᾷ τὸ χαρτοπαίγνιον, ἴσως ὁμιλεῖ περὶ μικτῶν παιγνίων. Ἴσως, δὲν ἔχω εἰδικὰς γνώσεις.

§114Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Ὁ νόμος 258 ἐπιτρέπει τὰ μικτὰ παίγνια.

§115Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πολὺ καλά, νὰ τὰ προσθέσωμεν καὶ αὐτά. Αὐτὸ τὸ ψήφισμα δὲν ἔχει τὴν ἔκφρασιν, τὴν ὁποίαν σεῖς λέγετε καὶ τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀποδέχομαι, διότι πᾶν ὅ,τι θὰ ἀντίκηται εἰς ἓν ψήφισμα, περὶ τοῦ ὁποίου ἠσχολήθη ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπή, δὲν θὰ θεωρῆται ἴσως καὶ ἔγκυρον. Λοιπόν, ἀντὶ νὰ λέγῃ μικτῶν παιγνίων, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπῃ τυχηρῶν παιγνίων.

§116Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Εἶναι ἐκ τοῦ νόμου ἀπηγορευμένα ἀπολύτως.

§117Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μάλιστα, τὸ παραδέχομαι αὐτό, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι τὸ ψήφισμα ἀπαγορεύει τὰ μικτὰ παίγνια.

§118Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Τὰ ὁποῖα κατόπιν εἰδικῆς ἀδείας ἐπιτρέπονται.

§119Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τότε ἀκόμη περισσότερον ἐπερίττευε, διότι εἴτε μικτὰ εἶναι, εἴτε ἁπλᾶ εἶναι, μόνον διότι εἶναι τυχηρὰ ἀπαγορεύονται καὶ ἑπομένως μία ἀστυνομικὴ διάταξις, ἐπαναλαμβάνω, θὰ ἦτο ἐπαρκεστάτη διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν κοινωνικὴν ἠθικήν.

§120Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Τὰ τυχηρὰ καὶ τὰ μικτὰ παίγνια, ἔχουν καθορισθῆ διὰ νόμου. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὰ τυχηρὰ ἀπαγορεύονται ἀπολύτως, ὅσον ἀφορᾷ τὰ μικτά, ἐπιτρέπονται ὑπὸ ὡρισμένους περιορισμούς. Ἀλλὰ θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω ἐὰν θέλετε, ἐπειδὴ δὲν θὰ λάβω τὸν λόγον, νὰ ἐξετάσωμεν καὶ τὴν περίπτωσιν μήπως ἐκ τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν μικτῶν μεταφέρουν τὰς λέσχας τὰς χαρτοπαικτικὰς εἰς τὰς οἰκίας.

§121Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ εἶπον αὐτό, ἀποδέχομαι ἄρα τὴν γνώμην σας. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω ὅμως, ὅτι ἐδῶ ἔγινεν ἓν ψήφισμα καὶ ἀπαγορεύει μόνον τὰ μικτὰ παίγνια, ἄρα τὰ μὴ μικτὰ ἐπιτρέπονται καὶ ὁ νόμος αὐτός, ἀντικείμενος πρὸς τὸ ψήφισμα, εἶναι ἄκυρος. Κύριοι, ἐγὼ ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, δὲν ἔχω καμμίαν εἰδικότητα εἰς αὐτὰ τὰ παίγνια καὶ ἑπομένως καὶ δὲν ἔχω καμμίαν ἀξίωσιν νὰ εἴπω γνώμας μὲ ἀξιώσεις εἰς αὐτά, ἀλλ’ ἀποβλέπω εἰς τὴν διατύπωσιν καὶ ἐπειδὴ τέλος πάντων συμβαίνει νὰ εἶμαι νομικὸς πιστεύω ὅτι, ἀφοῦ ἐδῶ γίνεται λόγος εἰς τὸ ψήφισμα, τὸ ἐπικρατέστερον τοῦ νόμου, μόνον περὶ μικτῶν παιγνίων, πιστεύω, ὅτι τὰ μὴ μικτὰ δύνανται νὰ θεωρηθοῦν ὡς ἐφεξῆς ἐπιτρεπόμενα. Λοιπὸν διατί νὰ μὴ τὸ προσθέσωμεν;

§122Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Διότι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δώσητε ἕνα μπάτσο, θὰ ἐπιτρέπεται νὰ σκοτώσητε; Αὐτὴ εἶναι ἡ λογικὴ συνέπεια τῆς συζητήσεως αὐτῆς.

§123Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅταν, κύριοι, λέγῃ τις τιμωρεῖται μόνον ὁ φονεύων διὰ πυροβόλου ὅπλου καὶ ὄχι διὰ μαχαίρας, τὶ εἶναι αὐτό; Αὐτὸ εἶναι παράλογον; Βεβαίως εἶναι παράλογον, ἀλλὰ ἐπιτρέπεται εἰς νομοθετήματα νὰ ὑπάρχουν παραλογισμοί; Διατὶ λοιπὸν νὰ μὴ μείνωμεν σύμφωνοι νὰ διορθωθῇ ἡ διατύπωσις, νὰ γίνῃ πληρεστέρα, δὲν ὑποθέτω, ὅτι λέγω κἄτι τὸ ἀκατανόητον. Ἀλλ’ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ὅλης συζητήσεως, ὅτι ἔχει ἀτέλειαν, τὸ καὶ περιττὸν αὐτὸ νομοθέτημα, ψήφισμα, συνταγματολόγημα, διότι δὲν ἀποσκοπεῖ εἰς τὸ πῶς θὰ προφυλάξῃ τὰς οἰκογενείας ἀπὸ τὸ χαρτοπαίγνιον. Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ζήτημα, ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι δευτερεύοντα, πολὺ δευτερευόντως, τριτευόντως, ἑκατοντευόντως, μυριευόντως, μὲ ἐνδιαφέρει τὶ γίνεται εἰς τὰ χαρτοπαικτικὰ αὐτὰ κέντρα ἀπέναντι τοῦ τὶ γίνεται ἐντὸς τῶν οἰκογενειῶν καὶ τὶ θὰ γίνεται ἑπομένως ἀφοῦ θὰ κλεισθοῦν αὐτὰ τὰ κέντρα.

§124Ν. ΜΑΛΙΝΔΡΕΤΟΣ. Καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀπαγορευθῇ, διότι τὰ δικαστήρια ἀπήλλαξαν τὰς συγκεντρώσεις τὰς οἰκογενειακὰς μὲ τὴν δικαιολογίαν, ὅτι εἶναι ψυχαγωγικαί, διότι ἄμεσος συνέπεια τοῦ νόμου θὰ εἶναι ἡ μεταφορὰ τῶν χαρτοπαιγνίων εἰς τὰ σπίτια.

§125Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βεβαίως καὶ ὄχι μόνον νὰ ἀπαγορευθῇ, ἀλλὰ νὰ ἀπαγορευθῇ διὰ ἀμειλίκτων, διὰ αὐστηροτάτων διατάξεων, ἑπομένως τὸ σχέδιον αὐτὸ ψηφίσματος εἶναι ἀτελές. Τώρα, προκειμένου περὶ τῶν ἄλλων κέντρων βεβαίως θὰ ἐπεθύμουν μὲ τὴν αὐτὴν ἀντίληψιν ἐγώ, μὲ τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ὑποχρεούμεθα καὶ ὑποχρεούμεθα βαρύτερον ἐπικαίρως νὰ ἀποβλέπωμεν οὐχὶ ἁπλῶς εἰς τὴν κοινωνικὴν ἠθικήν, ἀλλὰ ἀκόμη εἰς αὐτὴν τὴν κοινωνικὴν εὐπρέπειαν. Ἂν δὲν γίνῃ καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἀστυνομικὴ ἐνέργεια, θὰ ἐπεθύμουν νὰ ὁρισθῇ, ὅτι ἀπαγορεύονται ἀπολύτως χορευτικὰ κέντρα.

§126Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἀπαγορεύονται καὶ αἱ διασκεδάσεις εἰς τὰ σπίτια, διότι τὸ ψήφισμα νομίζω, ὅτι ἔχει τὴν ἀποστολήν, ὅπως ὀρθῶς τὴν ἐτοποθέτησεν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν μάχεται ὁ στρατός ἡμεῖς διασκεδάζομεν. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπεκτείνωμε καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι παύουν καὶ αἱ διασκεδάσεις εἰς τὰ σπίτια. Ἂν ὑπάρχῃ, κύριε συνάδελφε, συνείδησις Ἐθνικὴ νὰ παύσουν καὶ αἱ διασκεδάσεις εἰς τὰ σπίτια, ἀλλὰ ὄχι νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς διὰ ψηφίσματος ἢ διὰ νόμου, ὅτι σοῦ ἀπαγορεύω νὰ χορεύῃς, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, κύριοι, νομίζω, ὅτι ἡ κοινωνία αὐτὴ δὲν ἔχει συνείδησιν... (Φωναὶ–διακοπαὶ μὴ ἀκουόμεναι–θόρυβος ἐκ μέρους βουλευτῶν τινων)...

§127Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι, ἡ διακοπὴ ἐγένετο πρὸς ἐμέ, λοιπὸν δικαίωμα ἔχω νὰ ἀπαντήσω ἐγὼ πρὸς τὸν διακόψαντα, διότι ἀπολαύει καὶ τῆς ὑψηλῆς ἐκτιμήσεώς μου καὶ τῆς ἀγάπης μου. Φρονεῖ ὁ ἀγαπητὸς καὶ ἀξιότιμος συνάδελφος, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ ἡ κακὴ ἐντύπωσις εἰς τὴν μαχομένην νεότητα, ἐφ’ ὅσον πληροφορῆται καὶ περὶ τοῦ τὶ συμβαίνει ἐντὸς τῶν οἰκογενειῶν;

§128Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Πῶς θὰ γίνῃ τεχνικῶς αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, κύριε συνάδελφε, πῶς θὰ τὸ κάμωμεν;

§129Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ εἴπομεν πῶς θὰ τὸ κάμωμεν, δὲν εἶπον δὲ ἐγώ, ὅτι θὰ ἀπαγορευθῇ ἐντὸς τῶν οἰκογενειῶν, ἀλλὰ εἰς ὡρισμένας περιπτώσεις καὶ μέχρις ἑνὸς ἐπιτρεπτοῦ σημείου νὰ ἀπαγορευθῇ καὶ ἐντὸς τῶν οἰκογενειῶν ὁ χορὸς καὶ διασκέδασίς τις.

§130Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Ἐγὼ λέγω ναί.

§131Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπικαίρως ναί, ἀλλὰ αὐτὸ θὰ εἶναι ὑπερβολικόν. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι νὰ γίνῃ ἁπλῶς μία σκέψις, νὰ σκεφθῶμεν τὸ ζήτημα κατὰ ποῖον τρόπον θὰ ἀπαγορεύσωμεν, ὥστε νὰ ἐλαττώσωμεν τὸ κακὸν ἐντὸς τῶν οἰκογενειῶν, διότι μὲ αὐτὸ τὸ ψήφισμα τὸ ἐπεκτείνομεν καὶ τὸ ἐντείνομεν.

§132Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε συνάδελφε, προκειμένου περὶ τῶν οἰκιῶν εἶναι γνωστὰ τὰ σπίτια. Εἰς κάθε χωριὸ καὶ εἰς κάθε πόλιν ἠξεύρομεν ποῖα σπίτια κάμουν τὰ μαζώματα.

§133Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ναὶ ἀλλὰ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ πολλαπλασιασθοῦν.

§134Σ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ. Θὰ ἀπαγορευθοῦν καὶ αἱ συγκεντρώσεις, αἱ ὅμοιαι πρὸς ἐκείνην, τὴν ὁποίαν εἴδατε εἰς τὸ Κὶγκ–Ζώρζ;

§135Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν ἔχω καμμίαν εἰδικότητα προκειμένου περὶ τοιούτου θέματος, παρὰ μόνον τὴν εἰδικότητα, τὴν ὁποίαν ἔχει εἷς παλαιὸς δικηγόρος καὶ μάλιστα ποινικῶν δικαστηρίων. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ ἡ διατύπωσις τοῦ σχεδίου ψηφίσματος καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ «μικτῶν παιγνιδίων» νὰ γίνῃ «τυχηρῶν παιγνιδίων». Δεύτερον νὰ γίνῃ σκέψις περὶ ἀπαγορεύσεως ἢ περιορισμοῦ τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ κακοῦ ἐντὸς τῶν οἰκογενειῶν. Καὶ τελειώνων, κύριοι, μὲ αὐτὸ τὸ μέρος ἐπανέρχομαι εἰς τὰ ἄλλα κέντρα. Πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅτι διὰ τὴν ἐντύπωσιν τὴν καλήν, διὰ τὸν ἀγῶνα, ὀφείλομεν νὰ ἀπαγορεύσωμεν καὶ τὰ ἄλλα κέντρα διασκεδάσεως, τὰ χορευτικὰ κέντρα ἰδίως. Θὰ συνίστων, ὅμως, καὶ δὴ θερμῶς, νὰ δοθῇ προθεσμία τις μικρά, ἑνὸς μηνός.

§136Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει προθεσμία ἑνὸς μηνός.

§137Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὴν κατήργησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὁ ὁποῖος ἀπεδέχθη τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§138Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν λέγει διὰ τὸν μῆνα τῶν χαρτοπαιγνίων, λέγει διὰ τὰ ἄλλα κέντρα.

§139Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι συνάδελφοι, ὁπωσδήποτε καὶ ἐὰν ἔχῃ τὸ ψήφισμα, ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ κακοηθείας, ὅπως τὴν περιέγραψα μάλιστα καὶ τὴν πιστεύω ἐγώ, εἴτε πλῆρες εἶναι, εἴτε ἀτελὲς τὸ ψήφισμα, τὸ νομοσχέδιον, ἡ ἀστυνομικὴ διάταξις τὴν χειροκροτῶ καὶ τὴν ψηφίζω.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπερνίτσας ἔχει τὸν λόγον.

§141Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω εἰς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος, διότι, νομίζω, ὅτι ὁ ἀγών, ὁ ὁποῖος διεξάγεται, ἐκ μέρους τοῦ Ἔθνους ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας, εἶναι διπλοῦς. Ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἶναι ἀγὼν τῶν ἐνόπλων δυνάμεων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τῶν μετόπισθεν. Δυστυχῶς διὰ τὰ μετόπισθεν οὐδέποτε ἠθελήσαμεν νὰ ἀπασχοληθῶμεν σοβαρῶς, οὐδὲ ἡμεῖς, οὐδὲ ἡ Κυβέρνησις, μέχρι τῆς στιγμῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ἀγὼν ἢ νὰ διεξάγηται ἀγὼν ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας, ἐὰν δὲν διοργανωθοῦν τὰ μετόπισθεν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ πόλεμος, ἐὰν ταυτοχρόνως δὲν ὑπάρχῃ ψυχαγωγία. Χρειάζεται καὶ ἡ ψυχαγωγία. Χρειάζεται ἡ ψυχαγωγία καὶ τῶν μαχομένων καὶ τῶν μετόπισθεν. Αὐτὸ τὸ πρᾶγμα οἱ κομμουνισταὶ τὸ διεῖδον καὶ προσεπάθησαν καὶ προσπαθοῦν, κατὰ ἕνα τρόπον, ἔστω κακῶς, νὰ δημιουργήσουν τὴν ψυχαγωγίαν τοῦ ἀντάρτου. Δι’ αὐτὸ καὶ ἡμεῖς ἔχομεν ὑποχρέωσιν νὰ προσέξωμεν ἰδιαιτέρως τὴν ψυχαγωγίαν τοῦ μαχομένου καὶ ταυτοχρόνως, διὰ νὰ ἠμπορέσωμε νὰ διοργανώσωμε τὴν ψυχαγωγίαν τοῦ μαχομένου πρέπει νὰ διοργανώσωμε τὰ μετόπισθεν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ διαλύονται τὰ μετόπισθεν, διότι δι’ αὐτοῦ διαλύεται ὁλόκληρος ἡ κίνησις τῆς πόλεως. Διότι τὸ νομοσχέδιον δὲν προβλέπει μόνον διὰ τὰ χαρτοπαίγνια, ἀλλὰ προβλέπει γενικῶς δι’ ὅλα τὰ δημόσια κέντρα. Ποῖα ἐννοεῖ; Καὶ τὰ καφενεῖα ἀκόμη;

§142Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὅταν δίδεται ἡ ἐξουσιοδότησις εἰς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ κρίνῃ, ἔχετε τὴν ἰδέαν, ὅτι θὰ κλείσῃ τὰ καφενεῖα;

§143Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Βεβαίως, διότι καὶ μέχρις ἐκεῖ ἠμπορεῖ νὰ φθάσῃ, ὅταν ὁμιλῇ περὶ πάσης φύσεως κέντρων. Κατὰ τὴν ἰδικήν μου, λοιπόν, γνώμην, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξαχθῇ ὁ ἀγών, ἐὰν δὲν ὀργανώσωμε τὰ μετόπισθεν. Θὰ εἶχε, λοιπόν, ὑποχρέωσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ, ὅ,τι ἔγινεν ἀκριβῶς ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1940 μέχρι τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1941, ὅτε εἰσῆλθον οἱ Γερμανοὶ ἐδῶ. Διότι τότε ἤνοιξαν εἰς τὰς Ἀθήνας ἄνω τῶν 200 κέντρων ψυχαγωγίας καὶ τὰ κέντρα αὐτὰ ἐτόνωσαν τὸ Ἐθνικὸν παράστημα τῶν Ἑλλήνων καὶ ἀπὸ τὰ κέντρα αὐτὰ βγῆκαν καὶ ὡρισμένα τραγούδια, ὅπως τὸ «κορόϊδο Μουσολίνι». Δυστυχῶς, σήμερον, οὐδεμία καταβάλλεται προσπάθεια πρὸς τόνωσιν τῆς προσπαθείας αὐτῆς, ἐνῶ ἔπρεπε νὰ ἐπωφεληθῶμεν τῶν κέντρων αὐτῶν, τὰ ὁποῖα νὰ δώσουν ὡρισμένα συνθήματα. Δυστυχῶς, ὄχι μόνον δὲν κάμνομεν καμμίαν προσπάθειαν πρὸς τὴν κατεύθυνσιν αὐτήν, ἀλλὰ τοὐναντίον καταργοῦμε καὶ τὴν πρωτοβουλίαν εἰς τὸ σημεῖον αὐτό.

§144Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι πολύ, διότι τὸ «κορόϊδο Μουσολίνι» βγῆκε μέσα ἀπὸ τέτοια κέντρα καὶ τὸ τραγουδοῦσε καὶ ὁ στρατός.

§145Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Δὲν ἔχετε, φαίνεται, ὑπ’ ὄψει ποῖα εἶναι τὰ κέντρα αὐτά. Πάντως σᾶς λέγω, ὅτι οὐδεὶς πόλεμος δύναται νὰ διεξαχθῇ χωρὶς κέντρα ψυχαγωγίας. Τοὐναντίον εἰς τὰ ἐμπόλεμα κράτη ἱδρύονται περισσότερα κέντρα καὶ εἰς τὰς πόλεις καὶ εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἡ ζωὴ τῆς πόλεως δὲν σταματᾶ ἀπὸ τὰς 7 τὸ βράδυ, ὅπως θὰ γίνῃ ἐδῶ. Διότι αὐτὸ θὰ κάμητε δυστυχῶς. Θὰ καταστρέψητε ὁλόκληρον τὴν ζωὴν τῆς πόλεως. Μὴ παρασύρεσθε ἀπὸ τὴν πεπονόφλουδα ποὺ ρίχνουν οἱ κομμουνισταί, οἱ ὁποῖοι ρίχνουν ὡρισμένα συνθήματα καὶ ἕνα ἀπὸ αὐτὰ εἶναι καὶ αὐτό. Διότι δὲν προσέξαμε τὴν ψυχαγωγίαν τῶν μαχομένων, δι’ αὐτὸ ἀντιστρέφονται οἱ ὅροι καὶ δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ προχωρήσωμεν πρὸς τὸ σημεῖον αὐτό, ὅπως καὶ πρὸς τὴν διοργάνωσιν τῶν μετόπισθεν.

§146Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖ ἀλλοῦ νὰ γίνεται πόλεμος καὶ ἀλλοῦ νὰ γλεντᾶνε.

§147Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Πόλεμος χωρὶς γλέντι δὲν γίνεται καὶ ὅταν στὸ χορὸ τοῦ Ζαλόγγου πέφτανε γιὰ νὰ σκοτωθοῦν οἱ Ἕλληνες, χορεύοντες πέφτανε. (Χειροκροτήματα, διαμαρτυρίαι, φωναί, κωδωνοκρουσίαι).

§148Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Ὁ χορὸς τοῦ Ζαλόγγου εἶναι χορὸς τοῦ θανάτου.

§149Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Καὶ ὁ θάνατος θέλει ψυχαγωγίαν. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ κρατήσουμε τὰ μετόπισθεν μὲ αὐτὰς τὰς συνθήκας. Καὶ ἔρχομαι, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ δεύτερον θέμα. Θὰ σᾶς τὸ εἴπω εὐθαρσῶς, ὅτι διὰ τοῦ κλεισίματος τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν δὲν τίθεται φραγμὸς εἰς τὴν διαφθορὰν τῆς κοινωνίας. Ἀντιθέτως ἡ διαφθορὰ ἐπεκτείνεται, διότι ἀπὸ ἐννέα ποὺ λειτουργοῦν σήμερον θὰ γίνουν 400. 400 σπίτια εἰς τὰς Ἀθήνας κάθε βράδυ θὰ κάνουν τὴν δουλειὰ αὐτή. (Θόρυβος–φωναὶ–κωδωνοκρουσίαι). Ἀλλά, κύριοι, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό, τὸ ἐδοκιμάσαμεν καὶ εἰς τὴν κατοχὴν ὅπου εἶχεν ὡς συνέπειαν, νὰ γεμίσουν ὅλαι αἱ κρατικαὶ ἀρτηρίαι ἀπὸ πράκτορας διὰ τὰ διάφορα σπίτια. Ἀλλὰ ἐγὼ τοὐλάχιστον ποὺ γνωρίζω τὰ πράγματα, σᾶς λέγω, ὅτι τοῦτο θὰ δημιουργήσῃ μεγαλυτέραν ἀνηθικότητα, δι’ αὐτὸ εἶμαι κατὰ βάσιν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου.

§150Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Δὲν ὑπάρχει πόλεμος, δὲν ὑπάρχουν μετόπισθεν· ἐδῶ καίγεται ἡ ὕπαιθρος, καὶ δὲν ἐπιτρέπεται νὰ διαφθείρετε τὴν κοινωνίαν.

§151Μ. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Κύριε συνάδελφε, παρακαλῶ μίαν διακοπήν, διὰ νὰ σᾶς εἴπω ἕνα παράδειγμα τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς τὰς Σέρρας, πρὸ ἑνάμισυ μηνός. Εἰς τὰς Σέρρας ὑπάρχει ἡ κεντρικὴ ἀρτηρία ἡ ὁποία πηγάζει εἰς τὸ κέντρον τῆς πόλεως, ἡ ὁδὸς Μεραρχίας. Εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ὁδοῦ Μεραρχίας ὑπάρχει ἕνα κέντρον διασκεδάσεως. Τὸ βράδυ κατὰ τὰ μεσάνυκτα περνοῦσε ἕνας λόχος στρατοῦ, καὶ πήγαινε εἰς ἕνα γειτονικὸν χωριὸ διὰ νὰ δώσῃ προστασίαν ἐναντίον μιᾶς ἐπιθέσεως ἡ ὁποία ἐγένετο. Περνῶντας ὅμως ὁ λόχος μὲ τοὺς ἀξιωματικούς του περὶ ὥραν 12ην ἤκουσαν νὰ χορεύουν ἐκεῖ μέσα διάφορα πρόσωπα. Ἠμπορεῖτε τώρα νὰ φαντασθῆτε ποία ἐντύπωσις ἐδημιουργήθη μέσα εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ὅταν ἐπήγαιναν νὰ προστατεύσουν ἕνα ἄλλο χωριό.

§152Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαφωνήσω μὲ τὸν κ. ὑπουργόν, διότι δὲν ἠμποροῦν νὰ νεκρωθοῦν αἱ πόλεις. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι). Κύριε ὑπουργέ, τὸ ψήφισμα ὁμιλεῖ περὶ πάσης φύσεως κέντρων τὶ ἐννοεῖτε;

§153Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ τὰ ὀνομάσῃ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§154Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐγὼ διαφωνῶ εἰς τὴν βάσιν τοῦ νομοσχεδίου.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδημητρίου, ἔχει τὸν λόγον.

§156Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί. Τὸ σχέδιον ψηφίσματος περὶ λήψεως περιοριστικῶν μέτρων ὅπως εἶναι τὸ ὑπὸ κρίσιν, διὰ τὴν λειτουργίαν τῶν δημοσίων κέντρων καὶ τῶν λεσχῶν μὲ εὑρίσκει ἀπολύτως σύμφωνον καὶ μὲ εὑρίσκει ἀπολύτως σύμφωνον καθ’ ὅσον σύμπας ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὸ ἀξιοῖ, ἐφ’ ὅσον τὸ Ἔθνος μάχεται ὅπως ὅλοι μας μακρὰν διασκεδάσεων μετέχομεν τοῦ ὅλου ἀγῶνος ὁ ὁποῖος εἶναι ἀγὼν τῆς φυλῆς μας. Τὸ κεφάλαιον τοῦτο εὐρέως ἀνεπτύχθη ἀπὸ τοὺς προλαλήσαντας συναδέλφους καὶ δὲν ἔχω νὰ προσθέσω τὶ πλέον. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἐλέχθη ἰδίᾳ ἀπὸ τὸν προλαλήσαντα συνάδελφον, ὅτι ἡ Πρωτεύουσα καὶ τὰ ἀστικὰ κέντρα, ζοῦν κραιπαλώδη βίον ὁ ὁποῖος εἶναι ἐρεθιστικὸς διὰ τὸν μαχόμενον κόσμον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς ὁμολογουμένως θεωροῦμεν καθῆκον μας νὰ εἴπωμεν καὶ νὰ παραπονούμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία εἶναι καὶ πρέπει νὰ εἶναι φορεὺς τῆς θελήσεως τοῦ συνόλου, ὅτι πρέπει νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Πρωτεύουσαν καὶ ἀπὸ ὅλα τὰ κέντρα, ὅ,τι ὁ ἀγὼν ἀπαιτεῖ, καὶ νὰ μὴ ζητῇ καὶ νὰ μὴ λέγῃ ἕνας ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, ὅτι τοῦτο συμβαίνει εἰς τὴν Πρωτεύουσαν καὶ τὰ ἀστικὰ κέντρα. Διότι ἐὰν ἤθελεν νὰ κτυπήσῃ τὰ κέντρα διασκεδάσεως θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ ὅτι ἀντὶ ἕνα ποτὸν νὰ ἔχῃ 5.000 δραχ., ἔχει 90 ὁπότε αἱ 85 χιλιάδ. εἶναι ὑπὲρ τῶν μαχομένων. Δι’ αὐτὸν ἀκριβῶς τὸν λόγον τὸ ψήφισμα μὲ εὑρίσκει σύμφωνον, διότι κατέστη πιστευτὸν εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν κέντρα διασκεδάσεως. Ἐὰν τοῦτο δὲν συνέβαινε, θὰ ἠδυνάμεθα ἐπὶ μακρῶν νὰ παραμείνωμεν εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ ἀναπτύξωμεν εἰς τοὺς καλοπίστους ἀκροατάς, ὅτι δὲν ἔχει ὀρθὴν τὴν βάσιν τοῦτο, διότι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μάχονται διὰ σκοποὺς ἀνωτέρους τάσσουν καθῆκον των καὶ ὑποχρέωσιν, καὶ νομίζω, ὅτι ἐπιτελοῦνται οἱ σκοποί, ὅταν δὲν τίθενται παραλλήλως εὐτελῆ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατό της νὰ εἴπῃ...

§157Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ καθῆκον τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν εἶναι νὰ μὴ παρασύρωνται ἀπὸ τὰ ἀνόητα ἐπιχειρήματα, ἀλλὰ νὰ λέγουν τὴν ἀλήθειαν καὶ διαφωτίζουν καὶ διαπαιδαγωγοῦν τοὺς λαούς. Διὰ ποῖον λόγον εἰς τοὺς προηγουμένους πολέμους δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἡττοπαθὴς ἀντίληψις; Θὰ εἴπῃ, ὅτι κάποιο σάπιο ὑπάρχει.

§158Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἡ παρατήρησις τοῦ κ. συναδέλφου ἐκ Τρικάλων, ἡ ὁποία διετυπώθη ὑπὸ μορφὴν ἐρωτήσεως μὲ ἀναγκάζει νὰ τονίσω, ὅτι οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες πρέπει νὰ εἶναι ταγοὶ τῶν λαϊκῶν ρευμάτων, πρέπει νὰ κατευθύνουν τὸν λαὸν ὅταν πλανᾶται καὶ νὰ τοῦ τονίζουν ἐκεῖνο ποὺ εἶναι ὀρθόν, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἀτυχῶς τονίζω ἡ προπαγάνδα ἔθιξεν ὅλην αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν καὶ δὲν ὑπάρχει ὁ χρόνος οὔτε καὶ οἱ ταγοὶ νὰ πείσουν τὸν κόσμον κατ’ ἀρχὴν ἡμεῖς συνεπεῖς τῆς ὀρθῆς ταύτης παρατηρήσεως τὴν ὁποίαν πάντες καὶ πάντοτε πρέπει νὰ ἔχωμεν, ὅταν θέλωμεν νὰ εἴμεθα ἄξιοι τῆς ἀποστολῆς μας, εἴμεθα κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μπακόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§160Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν γνωρίζω τὶ θὰ συντελέσῃ ὁ ἐξαγγελθεὶς συναγερμός. Γνωρίζω μόνον, ὅτι ὅλοι μας δοκιμάζομεν πικρὸν συναίσθημα, ὅταν συναισθανώμεθα τὸν ἄδικον πόλεμον, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐκηρύχθη ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς μας, καὶ ὁ ὁποῖος χρειάζεται συνολικὴν ἐξόρμησιν διὰ νὰ ἐπιβάλλωμεν ἐπὶ τέλους τὸ στοιχειῶδες δικαίωμά μας. Καὶ σχεδιάζομεν ἐπιστράτευσιν ὅλων τῶν μέσων ἐμψύχων καὶ ἀψύχων διὰ νὰ ἀποσοβήσωμεν τὸν μεγάλον κίνδυνον, ὁ ὁποῖος ἐπικρέμαται ἐπὶ τῆς Πατρίδος μας. Κύριοι συνάδελφοι, διαρκοῦντος τοῦ πολέμου ἐν Ἀγγλίᾳ, ὁ Πατὴρ τῆς Νίκης ἔθεσεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ πολέμου καὶ τῆς Ἀγγλίας καὶ τοῦ λαοῦ της ὅλα τὰ περιουσιακὰ στοιχεῖα ὅλων τῶν Ἄγγλων. Ὁ πόλεμος τὸν ὁποῖον διεξαγάγει ἡ Ἑλλάς, εἶναι ἐξ ἴσου μεγάλης σημασίας καὶ ἐγκυμονεῖ μεγάλους κινδύνους, οἵους εἶχεν ὁ πόλεμος τὸν ὁποῖον διεξήγαγεν ἡ Ἀγγλία. Ὅλων μας ἡ σκέψις, στρέφεται εἰς τὴν ἀνεύρεσιν καὶ ἐφαρμογὴν τῶν καταλλήλων μέτρων καὶ ὄχι ἡμιμέτρων διὰ τὸν τερματισμὸν τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον διεξάγομεν. Ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Συντάγματος, ἡ διὰ τῆς βίας ἐκδήλωσις πένθους εἰς ὅλους τοὺς τομεῖς τῆς ζωῆς, δὲν συντελεῖ ποσῶς εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος. Τὸ νὰ ἐπιβάλλωμεν πενθίμους ἐκδηλώσεις εἰς τὴν ζωήν μας, δὲν εἶναι συντελεστικὸν καὶ ἐνισχυτικὸν τοῦ μαχομένου στρατοῦ μας. Ὁ μαχόμενος στρατιώτης, ὁ στρατός, εἶχεν ἄλλας ἀξιώσεις. Θέλει νὰ μᾶς ἴδῃ νὰ συμπονοῦμεν μὲ αὐτὸν καὶ νὰ θυσιάζωμεν τὸ πᾶν δι’ αὐτόν. Αὐτὸ δέ, δὲν ἀφήνεται εἰς τὴν προαίρεσιν τῶν ὑποχρέων πρὸς τοῦτο. Καὶ δι’ αὐτὸ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς καὶ ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἀνέμενε κάτι ἀξιόλογον, κάτι σπουδαῖον, ἕνα μέτρον ἀνάλογον μὲ τὰς περιστάσεις, τὸ ὁποῖον νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Διότι μὲ τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἡ Κυβέρνησις τί κάμνομεν; Νὰ κλείσῃ τὰ κέντρα τῶν Ἀθηνῶν καὶ νά βγῇ τί; Δὲν γνωρίζω κατὰ ποῖον τρόπον ὑφίσταται ἡ Κυβέρνησις τὴν ἐπιρροὴν ἑνὸς ὡρισμένου περιβάλλοντος καὶ νομίζει, ὅτι αἱ Ἀθῆναι εἶναι αὐταὶ καὶ μόνον ἡ Ἑλλάς. Ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὑφίσταται διὰ ἕνα κυρίως λόγον, διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος καὶ τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως, ὀφείλει νὰ λάβῃ ἀνάλογα μέτρα, διότι τίποτε ἄλλο δὲν τὴν ἀπασχολεῖ, οὔτε τὸ οἰκονομικόν, οὔτε κανὲν ἄλλο ζήτημα. Τὸ ἐξωτερικὸν ζήτημα τῆς χώρας, εὑρίσκεται εἰς ξένους παράγοντας. Τὸ μόνον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ λύσῃ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι ἡ ἐπιβολὴ τῆς τάξεως, διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως ὅλων τῶν δυνάμεων τοῦ Κράτους. Ἐὰν δέ, δὲν τὸ ἐπιτύχει τοῦτο, ὀφείλει νὰ παραιτηθῇ. Ἄς ἀφήσῃ τὴν διαδικασίαν προκειμένου νὰ κλείσῃ 4–5 κτίρια καὶ μόνον εἰς τὰς Ἀθήνας. Δὲν εἶμαι βεβαίως κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ τοῦτο ἀποτελεῖ ἕνα ἀψυχολόγητον μέτρον, κανεὶς ἐξ ἡμῶν, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, πιστεύει ὅτι τοῦτο θὰ ἔχῃ κἄποιο ἀποτέλεσμα εἰς τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ περιεχόμενον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι τελείως ἀμελέτητον καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν πραγματικότητα, ἡ ὁποία πραγματικότης εἶναι, ὅτι ὁ μάχιμος στρατὸς ἔχει ἀνάγκην ἐνισχύσεως, καὶ ὑλικῆς καὶ ἠθικῆς τοιαύτης. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι ὁ στρατὸς θὰ ἐνισχυθῇ, διότι θὰ κλείσῃ ἕνα κέντρον, μία ταβέρνα τῶν Ἀθηνῶν, τοῦτο ἀποτελεῖ πλάνην. Πολὺ ἀφελεῖς θεωρεῖτε τοὺς Ἕλληνας στρατιώτας, τοὺς μαχομένους εἰς τὸ μέτωπον, ἐὰν νομίζητε, ὅτι δὲν γνωρίζουν τί γίνεται εἰς τὰς πόλεις. Τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἀνεφέρθη, ὅτι εἰς μίαν λεωφόρον τῶν Σερρῶν ἠκούσθη μουσικὴ καὶ ἐπείραξε ψυχολογικῶς διερχόμενον στρατιώτην, δὲν θὰ εἴπῃ τίποτε. Ἔχουν τὴν αὐτὴν ἐπίδρασιν εἰς τὸν ἀγῶνα, τὴν ὁποίαν ἔχουν αἱ δωρεαὶ ἀπὸ τοὺς πλουσίους, δι’ ἕνα φιλανθρωπικὸν σκοπόν, μία φανέλλα, ἕνα ζευγάρι ἄρβυλα. Αὐταὶ αἱ προσφοραὶ εἶναι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι καταπνίγουν τὴν πραγματικὴν κοινωνικὴν δικαιοσύνην, εἶναι ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι ἐμποδίζουν τὴν ἐφαρμογὴν καὶ τὴν ἐκπλήρωσιν ἑνὸς καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχουν ὅλοι οἱ Ἕλληνες πολῖται, διότι ἐξαντλούμεθα ἐκεῖ. Εὖγε εἰς τὸν Α, ποὺ προσέφερεν ἓν ἑκατομμύριον δραχμῶν, ἐνῶ θὰ ἠδύνατο νὰ προσφέρῃ ἄπειρα ἑκατομμύρια δραχμῶν. Αὐτὰ τὰ μέτρα εἶναι τὰ μέγιστα ἐπικίνδυνα, κύριοι συνάδελφοι καὶ δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωνται. Ὑποτιμῶμεν πολὺ καὶ τὴν ἀντίληψίν μας καὶ τὴν νοημοσύνην μας, ἀλλὰ καὶ τὴν σημασίαν τοῦ ἀγῶνος. Θὰ ἀρθῇ εἰς τὸ ὕψος ἢ θὰ σκεφθῇ, ἂς εἴπωμεν θὰ σκεφθῇ, ἡ Κυβέρνησις, ποίαν μεγάλην ἀποστολὴν ἔχει; Θὰ σκεφθῇ ὅτι ἔλαχεν εἰς αὐτὴν τὸ βαρύτερον φορτίον, ἀλλὰ καὶ ὁ μεγαλύτερος κλῆρος καὶ ἡ μεγίστη τιμὴ νὰ σώσῃ τὴν Ἑλληνικὴν φυλὴν ἀπὸ τὸν ὕπουλον αὐτὸν πόλεμον. Ἀμφιβάλλω πολύ, ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε συντελεσθέντων, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρθῇ εἰς τὸ ὕψος αὐτό. Εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπίστευσαν καὶ πιστεύουν, ὅτι ἡ συνεργασία ὅλων τῶν κοινοβουλευτικῶν παραγόντων ὑπὸ ἕνα Κυβερνήτην, ἐπιβάλλεται ὑπὸ τὰς παρούσας στιγμάς, ἀλλ’ ἐνῷ ἀνεθέσαμεν τὸ ἔργον αὐτὸ εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν, αὐτὴ μᾶς ἀφήνει νὰ ὑποθέτωμεν, ὅτι πρόκειται νὰ ἐκραγῇ Κυβερνητικὴ κρίσις. Ἀκούσατε ἀντίληψιν καὶ ἐκτίμησιν τοῦ ἀγῶνος, ἐνῷ θὰ ἔπρεπε νὰ θυσιάσουν τὰ πάντα εἰς τὸν ἀγῶνα, διὰ νὰ δύνανται νὰ ἀξιώσουν ἀπὸ τοὺς πολίτας πᾶσαν θυσίαν. Ὁ παραδειγματισμὸς εἶναι ὁ συντελεστικώτερος παράγων πρὸς ἐπίτευξιν ἑνὸς σκοποῦ. Ἀντὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλει ἕνα σχέδιον ψηφίσματος περιττοῦ. Ἦτο περιττὸν νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ψήφισμα, διότι τὸ περιεχόμενον καὶ αἱ διατάξεις τούτου ἀλληλοσυγκρούονται. Θέλομεν, λέγει, νὰ περιορίσωμεν τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας ἀντὶ νὰ αὐξήσωμεν τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας καὶ νὰ ἐπιβάλλωμεν, ὅπως εἶπον καὶ εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ὑποχρεωτικὴν πρόσληψιν καὶ ἄλλων ἐργατῶν καὶ ἄλλων ὑπαλλήλων εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτὰς καὶ κατὰ προτίμησιν νὰ προσληφθοῦν εἰς αὐτὰς τὰς ἐργασίας καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ ὑπάρχοντος προσωπικοῦ, ὑπάλληλοι καὶ ὑπηρέται, ἔχοντες μέλη οἰκογενειῶν ἀγωνιζόμενα εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα ἢ ἀπολυθέντα ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ. Καὶ φαντασθῆτε τώρα νοοτροπίαν πρακτικῶν ἀνθρώπων, πρακτικοῦ νοῦ, θὰ ἐλαττώσωμεν τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας καὶ οὕτω θὰ ἐνθουσιάσωμεν τὸν ἀγωνιζόμενον στρατόν, διότι ἕνας ἄνθρωπός του, ὁ ὁποῖος εὕρισκεν ἐργασίαν εἰς τὸ κέντρον αὐτό, ἀπολύεται καὶ τὸ σπουδαιότερον εἶναι, ὅτι ἀπολύεται μὲ τὴν στέρησιν παντὸς δικαιώματος, οἱασδήποτε ἀποζημιώσεως. Εὑρίσκετε ἐξυπηρετικὸν τὸν σκοπόν; Ἐρωτῶ οἱονδήποτε ἀπὸ σᾶς. Μετὰ τόσου ἐνθουσιασμοῦ ἀνῆλθον εἰς τὴν ἕδραν αὐτήν, συνάδελφοι καὶ εἶπον: Πρέπει νὰ βάλωμεν μαῦρα καὶ νὰ περιερχώμεθα τὰς ἀγυιὰς τῶν Ἀθηνῶν, θρηνοῦντες καὶ πενθοῦντες. Εἶναι σοβαρὰ σκέψις; Διεξάγονται οἱ ἀγῶνες οὕτω; Μᾶς ἐνθυμίζουν μερικὰς περιπτώσεις, ποὺ ἡ ἱστορία τὰς ἀναφέρει ὡς ἀστεῖα ἐπεισόδια, κατὰ τὰ ὁποῖα μὲ ἐξορκισμοὺς ἤθελον νὰ τρέψουν τὸν ἐχθρὸν εἰς φυγήν. Εἶναι ὀδυνηρόν, κύριοι, λυποῦμαι πολύ, ὅτι ἡ Πατρίς μας κυβερνᾶται μετὰ μεγάλης ἀνικανότητος.

§161ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί εἴπατε;

§162Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. .. (δὲν ἀκούεται)...

§163Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Εἶναι φυσικὸν νὰ πλήττωνται καὶ συμφέροντα ἐκ τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ τοῦτο δὲν σημαίνει, ὅτι τὰ μέτρα αὐτὰ ἐλήφθησαν ἐπιπολαίως. Κατὰ τὴν περιοδείαν τὴν ὁποίαν εἶχε κάμνει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἐμελετήθη τὸ θέμα τοῦ ἠθικοῦ τοῦ στρατεύματος ἀπὸ κοινοῦ μετὰ στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν παραγόντων, τῶν ἡγετῶν τοῦ στρατεύματος καὶ κατέληξαν εἰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον τὴν μορφὴν τοῦ σχεδίου ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον κατετέθη ἐνώπιον ὑμῶν. Ἀλλὰ καὶ ὅσοι ἔχετε τέκνα τὰ ὁποῖα ὑπηρετοῦν εἰς τὸν στρατόν, νὰ τὰ ἐρωτήσητε διὰ νὰ σᾶς εἴπουν, ποία δημιουργεῖται μεταξὺ τῶν στρατιωτῶν ἀντίληψις ὅταν.....

§164ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Χειροκροτήματα).

§165Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκείνους τοὺς ὁποίους εἶπεν ὁ κ. Μπακόπουλος ἀποτελοῦν τὰ 50% τοῦ στρατεύματος. Ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι πηγαίνουν ἑκουσίως νὰ σκοτωθοῦν εἶναι ἐλάχιστοι. Οἱ ὑπόλοιποι συγκρίνουν τὴν ἰδικήν των θέσιν, μὲ τὴν θέσιν τῶν ἄλλων.

§166Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χρειάζονται μεγάλαι μελέται καὶ συσκέψεις, μεγάλαι κεφαλαὶ διὰ νὰ ἀποφασισθῇ τὸ κλείσιμον τῶν χαρτοπαικτικῶν κέντρων. Ἡ σκέψις αὐτὴ δεσπόζει ἀπὸ πολλῶν δεκαετηρίδων καὶ ἔπρεπε νὰ εἶχεν ἐφαρμοσθῇ ἀπὸ καιροῦ. Δὲν ἀπαιτεῖται μεγάλη σοφία, οὔτε πρέπει νὰ συνδέσωμεν ἡμεῖς τὴν λειτουργίαν τοιούτων κέντρων μὲ τὴν ἱερὰν ἀποστολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Τὸν ὑποτιμῶμεν κατὰ πολύ. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ εἶχε γίνει ἀπὸ καιροῦ καὶ χωρὶς νὰ ἀπασχοληθῶμεν ἡμεῖς καὶ χωρὶς νὰ γίνῃ τόσος λόγος ἐδῶ, καὶ νὰ διαλαλήσωμεν τόσον ἐπισήμως, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς δυσανασχετεῖ, διότι λειτουργοῦν τοιαῦτα καταγώγια εἰς τὰς Ἀθήνας. Εὑρίσκετε αὐτὸ ἄξιον τῆς τιμῆς, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀποδίδωμεν εἰς τὸν μαχόμενον στρατόν;

§167ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι μόνον ὁ στρατός, εἶναι καὶ ὁ λαός, ὁ ὁποῖος ἀναξιοπαθεῖ.

§168Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον κλείσει καὶ πρέπει νὰ κλείσουν αὐθωρεὶ ἄνευ πολλῶν συζητήσεων, διότι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς πολιτισμένον Κράτος νὰ λειτουργοῦν τοιαῦτα κέντρα ἐπισήμως. Ἐὰν λειτουργοῦν κρυφίως ἐν ταῖς οἰκίαις, αὐτὸ δὲν ἀφορᾷ ἡμᾶς. Δὲν πρέπει νὰ συγχέωμεν ὅμως αὐτὸ τὸ ζήτημα μὲ τὸ κλείσιμον τῶν πάσης φύσεως κέντρων ψυχαγωγίας. Ἐγὼ θὰ ἤθελον τὰ αὐτὰ κέντρα τὰ ψυχαγωγικὰ νὰ ἐπιταχθοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀγῶνος καὶ νὰ ἐπιβάλῃ ὁ καλὸς ὑπουργὸς κ. Ρέντης νὰ ἐπιβάλῃ.....

§169Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Νὰ χορεύωμεν ἡμεῖς.

§170Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ζήτημα λεπτῆς ἀντιλήψεως, ὥστε νὰ εἶναι δύσκολον νὰ κατανοηθῶ εἰς ὅ,τι λέγω. Ἠκούσθη συνάδελφος λέγων «νὰ χορεύωμεν ἡμεῖς». Ἀπὸ τὴν πόλιν ἔρχομαι καὶ εἰς τὴν κορφὴν κανέλλα. Αὐτὰ τὰ κέντρα νὰ ὑποχρεωθοῦν, ὅπως εἶπεν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος, νὰ προσλάβουν ὑπαλλήλους καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ἀναγκαιούντων καὶ νὰ ἐξαντληθοῦν τὰ κέρδη τῶν μέχρι τοῦ σημείου νὰ ἀπομένουν ἐλάχιστα διὰ τὴν συντήρησίν των. Τὸ κλείσιμο αὐτῶν ὅμως τὶ σημαίνει; Ρίψιμο εἰς τοὺς δρόμους πολλῶν ἐργατῶν, ἴσως πολλῶν δυστυχισμένων ἀνθρώπων, ἴσως ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι προστατεύουν οἰκογενείας ἀγωνιζομένων εἰς τὸ μέτωπον. Διατί; Διὰ νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὴν πονηράν, τὴν ὑστερόβουλον σκέψιν καὶ τὴν κακὴν τῶν ἐχθρῶν προπαγάνδαν; Παντοῦ τέλος πάντων αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι θὰ ἐπιτυγχάνουν τοὺς σκοπούς των, διὰ τῆς ἐντέχνου προπαγάνδας; Τὸ πνεῦμα αὐτῶν τέλος πάντων θὰ δεσπόζῃ εἰς ὅλας τὰς αἰθούσας τὰς ἐπισήμους καὶ θὰ κατευθύνουν ὑπολανθανόντως εἰς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκουν; Τὶ ἄλλο θέλουν αὐτοὶ οἱ ἐπαίσχυντοι ἄνθρωποι, παρὰ νὰ ρίψουν εἰς τὸν δρόμον 10 χιλιάδας ἐργαζομένων εἰς κέντρα διασκεδάσεως; Ὄχι, εἰς πεῖσμα τῆς πονηρίας αὐτῶν, πρέπει, κύριε ὑπουργὲ καὶ κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὰ κέντρα αὐτὰ πρὸς συντήρησιν οἰκογενειῶν, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἀνάγκην, διότι τὰ μέλη των λείπουν εἰς τὸ μέτωπον. Αὐτὸ εἶναι τὸ πρακτικώτερον. Ἀκούσατε τὶ λέγει τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ ἴδητε ἐὰν συμβιβάζωνται «(ἀναγιγνώσκει).» Θὰ ἤθελον νὰ μὴ γίνῃ περιορισμὸς τῶν ὡρῶν ἐργασίας. Ἄν ἕνα κέντρον ἐργάζεται δώδεκα ὥρας, πρέπει νὰ ἐργάζεται πέντε; Καὶ τί θὰ γίνῃ τὸ προσωπικόν; Ἀντὶ νὰ ἐργάζεται 12 νὰ τὸ βάλωμεν νὰ ἐργάζεται 18 καὶ νὰ εἴπωμεν εἰς τὸν καταστηματάρχην, θὰ προσλάβῃς καὶ μίαν ἀκόμη βάρδιαν. Καὶ νὰ παρακολουθήσωμεν τὰ κέρδη τὰ ὁποῖα ἀποκομίζουν αὐτὰ τὰ κέντρα καὶ νὰ τοὺς ἐπιβάλωμεν εἰσφοράν. Τὸ κλείσιμον δὲν ὠφελεῖ εἰς τίποτα, οἱ διασκεδάζοντες εἰς τὰ κέντρα αὐτὰ θὰ εὕρουν ἄλλα κέντρα διασκεδάσεως, δὲν πρόκειται διὰ νομικῶν διατάξεων νὰ τοὺς περιορίσωμεν. Ἀλλ’ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἡ πλειονότης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν διασκεδάζει, κύριοι, ὑποφέρει, πάσχει, πενθεῖ καὶ ἀναμένει ἐναγωνίως τὴν δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως χρησιμοποιχοῦσα τὴν δύναμιν τοῦ Κράτους νὰ ἐπιβάλῃ τέλος πάντων τὴν τάξιν καὶ τὴν ἀσφάλειαν εἰς τὸν τόπον αὐτόν. Καὶ εἶναι περίεργον πῶς ἐπὶ διετίαν παρήλασαν ἀλλεπάλληλοι Κυβερνήσεις καὶ δὲν κατώρθωσαν νὰ καταπνίξουν ὀλίγους ἀντάρτας. Πόσοι νομίζετε, κύριοι, ὅτι εἶναι οἱ ἀντάρται τῆς Πελοποννήσου διὰ τὴν ὁποίαν τόση ἐγένετο συζήτησις; Περὶ τοὺς χιλίους! Καὶ θὰ πολεμηθοῦν οἱ ἀντάρται μὲ τοιαῦτα νομοσχέδια;

§171Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ. Δὲν εἶναι χίλιοι οἱ ἀντάρται. Ὅλοι οἱ κομμουνισταὶ τῆς Πελοποννήσου μάχονται καὶ οἱ γάτες τους ἀκόμη, ἐνῷ ἡμεῖς περιμένομεν μόνον ἀπὸ τοὺς ἐνόπλους στρατιώτας.

§172Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζετε, ὅτι ἐπιτελέσαμεν τὸ καθῆκον μας ἀσχοληθέντες μὲ τὸ ψήφισμα αὐτό; Ἀλλοῦ θὰ ἤθελον τὸν ὑπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας, εὑρισκόμενον εἴτε ἐν Πελοποννήσῳ, εἴτε ἐν Μακεδονίᾳ καὶ ἐνθαρρύνοντα ἐκείνους διὰ τῶν ὁποίων θὰ ἐπιβληθῇ τὸ Κράτος. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριοι, κατὰ μίαν ἀρχὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθῶ, δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ ἀρνηθῶ ἐντελῶς τὴν παραδοχὴν τοῦ ψηφίσματος ἀσχέτως ἂν εἶναι ἀμελέτητον καὶ δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Ἔχω τὴν ἀρχὴν αὐτήν, διότι πιστεύω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις γνωρίζει κάτι πλέον ἡμῶν. Θὰ ἤθελον ὅμως νὰ ἀλλάξουν αὐταὶ αἱ διατάξεις αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ μέτρου. Ὅπως π.χ. ἡ περιστολὴ τῶν ὡρῶν ἐργασίας νὰ διαγραφῇ, διότι ἂν ἕνα κέντρον πρέπῃ νὰ κλείσῃ, νὰ κλεισθῇ. Ἡ περιστολὴ τῶν ὡρῶν ἐργασίας, δὲν θὰ ἔχῃ ἄλλην συνέπειαν παρὰ νὰ στερήσῃ ἐργασίαν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους καὶ ἐργάτας. Ἐπίσης ἐκεῖ ποὺ λέγει: «....... (ἀναγινώσκει).............». Ἀκούσατε διάταξιν ἡ ὁποία συμβάλλει εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν μαχομένων! Πῶς σᾶς φαίνετε αὐτὴ ἡ ὑπηρεσία ἡ παρεχομένη εἰς τὸν ἀγωνιζόμενον στρατόν, ὅταν μάθῃ, ὅτι ὁ ἀδελφός του ἢ ἡ ἀδελφή του ἀπελύθη ἄνευ οὐδεμιᾶς περαιτέρω προστασίας ἢ ἀποζημιώσεως; Θὰ ἤθελον νὰ ἀκούσω μίαν γνώμην ἀντίθετον. Ἐξυπηρετεῖ αὐτὸ τὸν στρατόν; Ἀλλὰ θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον τὸ νομοθέτημα αὐτὸ νὰ θέτῃ ἕνα φραγμόν, νὰ δίδῃ ἕνα χαρακτηρισμὸν κατὰ κατηγορίαν τῶν κέντρων τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ κλείσῃ. Ἀλλ’ αὐτὸ ἐπαφίεται εἰς τὸν κ. ὑπουργόν. Ἐγὼ θὰ ὑπέβαλον τὴν γνώμην ὅπως μελετηθῇ τὸ μέτρον καλύτερον καὶ κομισθῇ ἕνα πληρέστερον νομοσχέδιον. Διὰ τὸν μικρὸν σκοπὸν τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ ἂς εἶναι τελειότερον, ὥστε νὰ δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ κατανοήσωμεν τὸ περιεχόμενόν του, διότι ὡς ἔχει, ἀποτελεῖ ἐξεζητημένην ἐπιδίωξιν λήψεως μέτρου ἐξυπηρετοῦντος δῆθεν τὸν μαχόμενον στρατόν.

§173Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἴσως ἓν τῶν κυκνείων ἀσμάτων τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι, κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ φύλλον συκῆς, μὲ τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ νὰ καλύψῃ τὴν γυμνότητα τῶν σοβαρωτέρων μέτρων ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας. Καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, κύριοι, διαφωνῶ ριζικῶς πρὸς τοὺς πλείστους ἐκ τῶν προλαλησάντων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι ἠθέλησαν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ νὰ προσχωρήσουν εἰς τὰ ἡττοπαθῆ συνθήματα τοῦ κομμουνισμοῦ, τὰ ὁποῖα δυστυχῶς εὗρον ἀπήχησιν εἰς τμῆμα μόνον, ἐλπίζω, τῶν μαχομένων δυνάμεων. Ἀντὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ πρῶτα ποῖα μέτρα σοβαρὰ θὰ λάβῃ κατὰ τῆς ἀνταρσίας καὶ δεύτερον κατὰ ποῖον τρόπον θὰ τονώσῃ πράγματι τὸ ἠθικὸν τοῦ μαχομένου στρατοῦ, καταφεύγει εἰς τοιαῦτα μέτρα, μὲ τὰ ὁποῖα τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ δὲν τονώνεται, ἀντιθέτως καταβάλλεται. Κύριοι, ὁ στρατὸς θέλει πρῶτον πολυβόλα, ὁ στρατὸς θέλει ὀρειβατικὸν πυροβολικόν, ὁ στρατὸς θέλει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι τὰ μετόπισθεν εἶναι ἠθικά, ὅτι τὸ Κράτος διοικεῖται καλῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχει κομματικὴ συναλλαγὴ καὶ κομματικὴ κραιπάλη, ὅτι δὲν πεινοῦν αἱ οἰκογένειαι ἐδῶ. Αὐτὰ θέλει νὰ βλέπῃ ὁ λαός, αὐτὰ θέλει νὰ βλέπῃ ὁ στρατός. Θέλει νὰ βλέπῃ τοὺς ἀνταρτοπλήκτους περιθαλπομένους καὶ μὴ κοιμωμένους εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ μὴ λαμβάνοντας 1.500 δραχμὰς τὴν ἡμέραν, θέλει νὰ βλέπῃ λαμβανόμενα σοβαρὰ μέτρα διὰ τὴν ἀσφάλειαν τῆς χώρας. Αὐτὰ θὰ ἔλεγεν ὁ μαχόμενος στρατὸς εἰς τὸ περιώνυμον ἐκεῖνο Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον συνῆλθε, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς αὐτὸ τὸ ἥκιστα σοβαρὸν μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου φαντάζεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἐπιτύχῃ νίκην κατὰ τῆς ἀνταρσίας. (Χειροκροτήματα). Κύριοι, ἐπιθυμῶ, ἐν πρώτοις, νὰ ἀποχωρίσω ἀπ’ ἀλλήλων δύο κεφάλαια, τὸ κεφάλαιον τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν καὶ τὸ κεφάλαιον τῶν κέντρων ψυχαγωγίας. Ὡς πρὸς τὰς χαρτοπαικτικὰς λέσχας, τὸ ζήτημα εἶναι γενικώτερον, μετέχει καὶ ἐπιστημονικῆς χροιᾶς καὶ βεβαίως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθοῦν καὶ αἱ μὲν καὶ αἱ δὲ ἀπόψεις, ἡ πρώτη τῆς ἐλευθερίας τῆς ρυθμίσεως ἢ τῆς ρυθμίσεως διὰ τῆς ἐλευθερίας καὶ ἡ ἄλλη τῆς ἀπαγορεύσεως καὶ τῆς ἐν κρυπτῷ τελέσεως. Ἐγώ, προσωπικῶς, εἶμαι ἐχθρὸς τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν καὶ ἑπομένως, θὰ ἦτο εὐχῆς ἔργον, ὄχι διὰ μέτρων τοιούτων, λαμβανομένων σήμερον, ἀλλὰ διὰ μέτρου γενικοῦ, ἀσχέτου πρὸς τὴν ἀνταρσίαν, νὰ ἀπηγορεύετο πλήρως ἡ λειτουργία χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν, εἰς τὰς ὁποίας διεξάγεται παίγνιον μὲ χαρακτῆρα τυχηρόν. Δὲν ἀγνοῶ, βεβαίως, τὰ ἀντίθετα ἐπιχειρήματα, ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν μέτρων ἐνδεχομένως μεταβάλλομεν σειρὰν ὁλόκληρον οἰκιῶν εἰς χαρτοπαίγνια. Δὲν ἀγνοῶ, ἐπίσης, ὅτι τὰ παίγνια μεταφέρονται εἰς ἀνεπισήμως, ἄνευ Κρατικῆς ἐποπτείας, λειτουργοῦντα ἱδρύματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐξακολουθήσουν λειτουργοῦντα. Ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐπιχειρήματα δὲν θὰ μὲ ἔπειθον εἰς τὸ νὰ εἶμαι ἐπιεικής, ὅσον ἀφορᾷ τὸ κλείσιμον τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν. Εἶναι τοῦτο ζήτημα γενικώτερον κοινωνικὸν καὶ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχουν ἐλευθέρως λειτουργοῦντα τοιαῦτα ἱδρύματα, εἰς τὰ ὁποῖα πᾶς τις νὰ προσέρχηται καὶ νὰ χαρτοπαικτῇ. Ἀλλὰ τὸ μέτρον θὰ τὸ ἤθελον ἀνεξαρτήτου τῆς ἀνταρσίας, μέτρον γενικόν, μέτρον ἠθοπλαστικόν. Ἀλλ’ ἐὰν τοιαύτη εἶναι ἡ γνώμη μου διὰ τὰς χαρτοπαικτικὰς λέσχας, διαφωνῶ διὰ τὸ ζήτημα τῆς ψυχαγωγίας. Κύριοι, ἡ Ἑλλὰς τῶν ἡμερῶν μας ἀπὸ τοῦ 1912 μέχρι σήμερον, μάχεται διαρκῶς. Ὅλοι ὑπήρξαμεν εἴτε ἀξιωματικοί, εἴτε στρατιῶται. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Κατὰ τοὺς διαφόρους πολέμους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐλάβομεν μέρος, ἠσθάνθημεν ποτὲ ζηλοφθονίαν, διότι εἰς τὰ μετόπισθεν εἶχεν ψυχαγωγίαν; Ὑπῆρξε ποτὲ τοιαύτη τις ἀντίληψις προτοῦ τὸ κομμουνιστικὸν δηλητήριον στάξῃ εἰς τὰς ψυχὰς τῶν στρατιωτῶν αὐτὴν τὴν ἡττοπαθῆ ἢ ἀπότοκον μίσους ἀντίληψιν; Καὶ ἐὰν ἐξετασθῇ ἀπὸ ψυχολογικῆς ἀπόψεως τὸ μέτρον, τί τὸ ἐποικοδομητικὸν εἶναι διὰ τὸ ἠθικὸν τοῦ μαχομένου λαοῦ; Κατὰ τί θὰ τονωθῇ ψυχολογικῶς, ἐὰν ὁ μαχόμενος στρατιώτης ἔρχεται εἰς μίαν πόλιν καὶ τὴν βλέπει κατηφῆ, συντετριμμένην, ἡττοπαθῆ, μὲ τὰ κέντρα κλειστὰ καὶ τοὺς ἀνθρώπους μελανειμονοῦντας καὶ δὲν εὑρίσκει ἕνα κέντρον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ διασκεδάσῃ; Δὲν θὰ εἶναι προτιμότερον νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ὑπάρχει ἡ πεποίθησις ἐπὶ τὴν νίκην; Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Ἀγγλία εὑρίσκετο εἰς τὰς κρισίμους ἡμέρας ἑνὸς φρικτοῦ πολέμου. Ἐβομβαρδίζετο ἑκάστην νύκτα, κατὰ τρόπον τραγικώτατον, καταστρεπτικώτατον. Ἠκούσατε ποτὲ Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν νὰ σκεφθῇ τὸ κλείσιμον τῶν κέντρων διασκεδάσεων; Ἀντιθέτως, μέσα εἰς τὰ κέντρα ὑπάρχουν καὶ τὰ καταφύγια εἰς τὰ ὁποῖα κατέφευγον οἱ χορεύοντες, ὁσάκις ἤρχιζεν ὁ συναγερμός. Τὸ ζήτημα, κύριοι, εἶναι καθαρῶς ψυχολογικόν. Ἄς μὴ παρασυρώμεθα ἀπὸ τὰς κομμουνιστικὰς ἀντιλήψεις, ἃς μὴ μεταδίδωμεν τὴν ἡττοπάθειαν.

§174ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτά. Εἶναι προδοσία τὸ ἀντίθετον.

§175Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Προδοσία εἶναι ἡ ἡττοπάθεια. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν νίκην δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κλείσουν τὰ κέντρα διασκεδάσεως, ἀλλὰ τοὐναντίον δημιουργοῦν κέντρα δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται ἀπὸ τὸ μέτωπον. Ἤκουσα νὰ γίνεται λόγος περὶ τῆς ὁμοθύμου κοινῆς γνώμης ἐπὶ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ μέτρου. Λυποῦμαι, διότι ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς δὲν ἀνέγνωσε τὴν ἐφημερίδα ἐπὶ τῆς προμετωπίδος, τῆς ὁποίας ἐφέρετο τὸ ὄνομά του, ὡς ἱδρυτοῦ...

§176Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ποίαν ἐφημερίδα ἐννοεῖτε, τῆς ὁποίας ὑπῆρξα ὁ ἱδρυτής;

§177Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ «Βῆμα».

§178Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἔχετε λάθος.

§179Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει. Δὲν ἀνέγνωσε, λέγω, τὸ «Βῆμα», διότι θὰ ἔβλεπε τί ἔγραφε σχετικῶς. Τὸ «Βῆμα» ἀπησχολήθη εἰς δύο σοφώτατα χρονογραφήματα τὴν 2 καὶ 3 Δεκεμβρίου μὲ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἐφημερίδος μεγάλης κυκλοφορίας, εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἶναι ἀδύνατον μία τοιαύτη ἐφημερὶς νὰ ἐδημοσίευε τὰ χρονογραφήματα ταῦτα καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ἐφοβεῖτο, ὅτι πράττει κάτι τι τὸ ἀντικυκλοφοριακὸν καὶ εἶναι γνωστὸν ποία σημασία ἀποδίδεται ἀπὸ μίαν ἐφημερίδα εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν διατήρησιν τῆς κυκλοφορίας της. Ἀπόδειξις λοιπόν, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ ὑποστηριχθεῖσα σφυγμομέτρησις τῆς κοινῆς γνώμης καὶ αὐτὴ εἶναι ἀνεπιτυχής. Τί λέγει λοιπὸν εἰς τὰ δύο αὐτὰ χρονογραφήματα ἡ ἐφημερίς; Λέγει ὁ χρονογράφος. Ἀπαγορεύονται τὰ κέντρα πολυτελείας. Ἀλλ’ ἀπαγορεύετε εἰς τὸν πλούσιον νὰ πάρῃ τὴν λιμουζίναν του καὶ μὲ ὡρισμένους φίλους του καὶ μὲ γραμμόφωνα νὰ μεταβῇ εἰς ἕνα κέντρον καὶ νὰ διασκεδάσῃ; Καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι πολὺ πρακτικώτερον δι’ αὐτὸν ἀπὸ τὸ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ταβέρνα, τὴν ὁποίαν θὰ κλείσητε καὶ εἰς τὴν ὁποίαν πηγαίνει ὁ δυστυχὴς δημόσιος ἢ ἰδιωτικὸς ὑπάλληλος, διὰ νὰ εὕρῃ μίαν ἐλαφρὰν ψυχαγωγίαν; Ἐκτὸς τούτου ἀπαγορεύετε τὰς συγκεντρώσεις τὰς λεγομένας οἰκογενειακάς, ὅπου κυρίαι μὲ ἐξώμους ἐσθῆτας εἶναι δυνατὸν νὰ χορεύουν μέχρι πρωΐας καὶ νὰ πίνουν καμπανίτην ἀφθόνως; Καὶ αὐτὰ θὰ εἶναι ὀλιγώτερον ἐπιβλαβῆ, ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα καταργεῖ τὸ νομοθέτημα; Ἄς ἔλθωμεν τώρα εἰς τὰ ἄλλα, τὰ ὁποῖα θέλει ὁ μαχόμενος στρατός. Ὁ μαχόμενος στρατός, κύριοι, θέλει ἐπαναλαμβάνω, τὸ Κράτος τιμίως διοικούμενον, θέλει νὰ ἴδῃ τὴν Κυβέρνησιν ἐνδιαφερομένην διὰ τὸν ταχὺν τερματισμὸν τῆς ἀνταρσίας καὶ βλέπει, ὅτι τοῦτο δὲν γίνεται, ἀλλὰ βλέπει, ὅτι οἱ ἡγέται τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ στρατεύματος, ἀντὶ νὰ σκέπτωνται περὶ τοῦ ταχυτέρου τερματισμοῦ τῆς ἀνταρσίας διὰ τῆς ἀμέσου ἐνάρξεως τῆς ἐπιθέσεως, σκέπτονται περὶ τοιούτων ἀστείων νομοθετημάτων καὶ ἀφήνει ἡ ἡγεσία ἡ ἐστερημένη πάσης δημοτικότητος τὸν πολύτιμον χειμῶνα ἄνευ χρησιμοποιήσεως, διὰ νὰ σκεφθῇ τὴν δῆθεν ἐξόρμησιν κατὰ τὰς ἀρχὰς τῆς ἀνοίξεως. Ὁ λαὸς εἰς τὰ μετόπισθεν θέλει τὸν ταχὺν τερματισμὸν τῆς ἐκρύθμου καταστάσεως, θέλει Κράτος καλῶς διοικούμενον, θέλει νὰ ὑπάρχῃ τάξις ἐν τῇ χώρᾳ ὑπὸ πᾶσαν ἔποψιν. Ὄχι, κύριοι, διὰ τῆς καταργήσεως τῆς ταβέρνας δὲν ἐπιτυγχάνονται τὰ πράγματα αὐτά, ἀλλὰ θὰ πραγματοποιηθοῦν, ὅταν θὰ γίνῃ ἡ Ἐθνικὴ ἐξόρμησις, πλήρης, γενικὴ καὶ τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ Κράτους. Καί, ἀντὶ νὰ ὑποχωροῦν οἱ ἡττοπαθεῖς πρὸ τῶν ὀλίγων κομμουνιστικῶν φωνῶν, θὰ ὤφειλον νὰ κάμνουν μίαν διδασκαλίαν εἰς τὸν στρατὸν καὶ νὰ τοῦ εἴπουν «μὴ ἀκούετε τὰς ἀνοησίας αὐτάς», ἀντὶ νὰ καταλαμβάνωνται ὑπὸ ἡττοπαθείας καὶ νὰ μεταδίδουν τὴν ἡττοπάθειαν αὐτὴν πρὸς τὸν λαὸν καὶ τὸν στρατόν. Τὸ καθῆκον τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν δὲν εἶναι νὰ γίνωνται οὐραγοὶ τῶν ἀνοήτων ἀπόψεων τῶν μαζῶν, ἀλλ’ ἔχουν καθῆκον νὰ διδάσκουν, νὰ διαπαιδαγωγοῦν καὶ νὰ λέγουν τὴν ἀλήθειαν πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω. Τότε οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες εἶναι ἄξιοι νὰ εἶναι πολιτικοὶ ἄνδρες, ἐνῶ δὲν πρέπει νὰ λέγωνται πολιτικοὶ ἡγέται ἐὰν εἶναι οὐραγοὶ τῶν μαζῶν, ἐὰν εἶναι ἕρμαια τῶν παθῶν τῶν ἀμορφώτων μαζῶν. Κύριοι, μόνον διὰ τῆς χαρᾶς, τῆς ἐργασίας καὶ τῆς ἀγάπης, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχωμεν τὸν ταχὺν καὶ αἴσιον τερματισμὸν τοῦ ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον διεξάγομεν. Καὶ θὰ ἐπαναλάβω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔλεγον εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν. Ποία εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν κομμουνιστῶν καὶ ἡμῶν; Ἐνῶ ἐκεῖνοι λέγουν, ὅτι ἐπιδιώκουν τὴν βελτίωσιν τῆς καταστάσεως τῶν μαζῶν καὶ διδάσκουν τὸ μῖσος, ἡμεῖς θέλομεν τὴν πρόοδον διὰ τῆς ἀγάπης, δηλαδὴ νὰ μὴ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸν ἔχοντα, ἀλλὰ νὰ δώσωμεν εἰς τὸν μὴ ἔχοντα. Ἐκεῖνοι διδάσκαλοι τοῦ μίσους καὶ ἐκβιασταί, ἡμεῖς τῆς ἀλληλεγγύης καὶ τῆς χαρᾶς. Ἡ κατάργησις τῶν κέντρων θὰ μεταδώσῃ τὴν ἡττοπάθειαν καὶ θὰ περιβάλῃ τὴν χώραν διὰ τοῦ πένθους. Οὐδεὶς θὰ ἐλπίζῃ τίποτε, ἀλλὰ θὰ τὰ βλέπῃ ὅλα μαῦρα. Ἡ κατάργησις τῶν κέντρων θὰ εἶναι μία γενικὴ μελανειμονία, ἐνῶ ἡμεῖς πρέπει νὰ ἐμπνεύσωμεν τὴν πεποίθησιν καὶ τὴν πίστιν εἰς τὸν ἀγῶνα. Ἂς ἀφήσωμεν, κύριοι συνάδελφοι, αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὰ μέτρα καὶ ἂς σκεφθῶμεν σοβαρά. Ἂς σκεφθῶμεν σοβαρὰ καὶ πρὸ παντὸς ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία, ὅτι μὲ μέτρα τοιαῦτα δὲν κερδίζονται οἱ ἀγῶνες. Πρέπει νὰ ἀλλάξωμεν τακτικὴν στρατιωτικήν, τακτικὴν διοικητικήν, σύρριζα. Ἐὰν δὲν ἀλλάξουν αὐτά, τοιαῦτα μέτρα, ὡς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἰσάγεται σήμερον, δὲν πρόκειται νὰ κάμουν τίποτε ἄλλο, παρὰ νὰ ἐμπνεύσουν τὴν πίστιν εἰς τὴν ἧτταν ἀντὶ τῆς πίστεως εἰς τὴν νίκην, τῆς ὁποίας ἔχομεν ἀνάγκην. (Χειροκροτήματα).

§180Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ὁμολογῶ, ὅτι χθὲς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπεβλήθη, πρὸς μελέτην, τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς σχέδιον ψηφίσματος, ἠσθάνθην μίαν βαθυτάτην ἱκανοποίησιν. Ἠσθάνθην τὴν βαθυτάτην ἱκανοποίησιν, τὴν ὁποίαν μοῦ ἐνέπνευσεν ἡ ἀπόλυτος καὶ ἄνευ οὐδεμιᾶς ἐξαιρέσεως, ὁμοφωνία εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ σχεδίου ψηφίσματος. Τὴν δὲ ἱκανοποίησίν μου ταύτην ἐνέτεινε, σήμερον, ἡ δήλωσις τοῦ ἀξιοτίμου κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, ἀνακοινώσαντος εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι δέχεται καὶ τὴν τροπολογίαν, τῆς ὁποίας εἶχον τὴν πατρότητα καὶ τὴν ὁποίαν, ἐπίσης ὁμοφώνως, ἐδέχθη ἡ Ἐπιτροπή, τὴν τροπολογίαν, ἐπὶ τῆς ὁριστικῆς καὶ ὁλοσχεροῦς παύσεως τῆς λειτουργίας τῶν χαρτοπαικτικῶν κέντρων. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι, ἐνῶ ἠσθάνθην καὶ χθὲς καὶ σήμερον, ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς συνεδριάσεως, βαθυτάτην ἱκανοποίησιν, ἐξ ἴσου αἰσθάνομαι τώρα βαθυτάτην κατάπληξιν, διότι ἐπερίμενα καὶ τῆς ὁλομελείας τῆς Βουλῆς, τὴν ἐπίσης, ὁμόθυμον καὶ ὁμόφωνον ἔγκρισιν. Ἀπορῶ πῶς, ἐνῶ εἰκοσὰς βουλευτῶν, οἱ μετέχοντες εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος καὶ οἱ ἐν μικρογραφίᾳ ἐκπροσωποῦντες, κατὰ τεκμήριον τοὐλάχιστον, τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς δὲν ἠκολουθήθησαν εἰς τὸ παράδειγμά των ἀπὸ τὴν ὁλομέλειαν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἐπέδειξε παραφωνίας, διὰ τὰς ὁποίας, ἐπαναλαμβάνω, βαθυτάτην αἰσθάνομαι ἔκπληξιν. Τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ ὁποῖα διετυπώθησαν ἀπόψε, ὁμολογῶ ὅτι τὰ προσβλέπω μὲ ἕνα αἴσθημα περίεργον, ἵνα μή τι πλέον εἴπω. Δὲν νομίζω νὰ ἀνθίστανται εἰς τὴν στοιχειωδεστέραν βάσανον, εἰς τὴν στοιχειωδεστέραν σοβαρὰν σκέψιν. Ἐλέχθη, ὅτι εἰς ὅλους τοὺς πολέμους εἴθισται τὸ μέτωπον νὰ πολεμᾷ καὶ τὰ μετόπισθεν νὰ ψυχαγωγοῦνται. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ μεγάλην μου ἔκπληξιν παρεῖδον, οἱ τοῦτο ὑπενθυμίσαντες, εἶναι ὅτι ὁ πόλεμος αὐτὸς ἔχει ἐντελῶς ἰδιόρρυθμον χαρακτῆρα. Εἶναι πόλεμος εἰς τὸν ὁποῖον δὲν ὑπάρχει μέτωπον καὶ μετόπισθεν. Εἶναι πόλεμος, ὅπου κάθε σπίτι, κάθε πόλις, κάθε ἄτομον, ἀποτελεῖ συγχρόνως καὶ μέτωπον εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνεται ἀγών, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γίνεται πόλεμος, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἔξαρσις ἠθική.

§181Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἰς τοὺς βομβαρδισμοὺς δὲν ἦτο πόλεμος καὶ μέτωπον;

§182Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω, κύριε συνάδελφε. Πάντως, ἐὰν καθεὶς ἐξ ἡμῶν δὲν ἔχει τὸ αἴσθημα τῆς ἀπολύτου εὐθυγραμίσεως τοῦ ἠθικοῦ του πρὸς τὸ ἠθικὸν τῶν μαχομένων, πρὸς τὸ ἠθικὸν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τοῦ μετώπου, πολὺ πλέον γρηγορώτερα ἀπὸ ὅ,τι φαντάζεσθε καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ μέσου, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε ἐκ Τρικάλων, ἡ ἡττοπάθεια θὰ μεταδοθῇ εἰς τὰ ὑφ’ ὑμῶν ὀνομαζόμενα μετόπισθεν, εἰς τὰ μετόπισθεν τοῦ λαοῦ, εἰς τὰ μετόπισθεν τοῦ ἀγωνιζομένου λαοῦ. Διότι μὴ λησμονῆτε, κ. συνάδελφε, ὅτι ἡ ἔννοια τῆς ἠθικῆς ἔχει δύο πλευράς. Ἔχει τὴν ἔννοιαν τῆς ἠθικῆς αὐτῆς καθ’ ἑαυτῆς, τὴν ὁποίαν διαπλάσσουν μακραὶ κοινωνικαὶ ἐξελίξεις, ἡ ἀγωγή, τὸ σχολεῖον καὶ ἡ Πολιτεία, πολλοὶ παράγοντες, ἀλλὰ ἔχει καὶ μίαν ἄλλην πλευράν, τὴν πλευρὰν τῆς προκλητικότητος. Δὲν ἔχομεν, βεβαίως, τὴν ἀξίωσιν, ἐκείνους τυχὸν τοὺς πεπορωμένους Ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντιλαμβάνονται τὸ ὕψος τῶν στιγμῶν τὰς ὁποίας ζῶμεν καὶ τὸ βάρος τῶν κινδύνων τοὺς ὁποίους διατρέχομεν, νὰ τοὺς διδάξωμεν ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν, ἢ ἑβδομάδων, δι’ ἑνὸς ἁπλοῦ ψηφίσματος. Ὄχι. Ἀλλὰ ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, καὶ ἐδῶ ἀνακύπτει ἡ ὑποχρέωσις καὶ τὸ χρέος τοῦ νομοθέτου, ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν, τὴν προκλητικότητα, τὴν δημοσιότητα τῆς ἀνηθικότητος νὰ πατάξωμεν. (Χειροκροτήματα).

§183Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ τὴν κάμνωμεν ἐν κρυπτῷ;

§184Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ὄχι. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Διότι ἡ δημοσιότης, ἡ προκλητικότης εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία δημιουργεῖ καὶ προκαλεῖ τὸ αἴσθημα τῆς κοινωνικῆς ἀδικίας. Καὶ γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αὐτὸ τὸ αἴσθημα εἶναι εἰς τὸ βάθος ὅλων τῶν ἡττοπαθειῶν καὶ ὅλων τῶν κοινωνικῶν ἀναστατώσεων. (Χειροκροτήματα). Τὸ ἂν θὰ γίνῃ ἐν κρυπτῷ, αὐτὸ εἶναι ζήτημα παραδειγματισμοῦ καὶ ἀκριβῶς παραδειγματικὴν ἀξίαν ἔχει αὐτὸ τὸ σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον μὴ δυνάμενον, βεβαίως, νὰ εἰσέλθῃ οὔτε εἰς τὰς οἰκίας, οὔτε εἰς τὰς συνειδήσεις, οὔτε εἰς τὸ συναίσθημα παντὸς Ἕλληνος, ἔρχεται καὶ τοῦ λέγει: Ἰδοὺ ποῖος πρέπει νὰ εἶναι, ἰδοὺ ποῖος σοῦ ἀπαγορεύω νὰ εἶσαι δημοσίᾳ καὶ ἰδοὺ ποῖος σοῦ συνιστῶ νὰ εἶσαι εἰς τὴν ἰδιωτικήν σου ζωήν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἔννοια, αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνωτέρα ἠθικὴ ἔννοια τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος καὶ ἂς μὴ ἐνασμενιζώμεθα εἰς ἀντιθέτους ἀπόψεις, ἐπικαλούμενος τὸ τὶ γίνεται ἐν Ἀγγλίᾳ ἢ ἀλλαχοῦ. Ἂς ὁμοιάσωμεν, πρῶτον, καθ’ ὅλα πρὸς τοὺς Ἄγγλους καὶ τότε ἂς δεχθῶμεν νὰ ὁμοιάσωμεν καὶ εἰς αὐτά. Ἐδῶ εἶναι ἄλλα τὰ ἤθη, ἄλλα τὰ ἔθιμα, ἄλλαι αἱ ἀντιλήψεις. Καὶ ὅταν πρὸ ὀλίγου ὁ κ. ὑφυπουργὸς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου σᾶς ἀνέφερε τὸ παράδειγμα ἑνὸς λόχου μεταβαίνοντος διὰ νὰ προστατεύσῃ τὴν τιμὴν καὶ τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας καὶ συναντῶντος καθ’ ὁδὸν ἀνθρώπους ᾄδοντας, ἀδιαφοροῦντας καὶ περιφρονοῦντας τὴν πρὸς τὸν θάνατον, ἴσως, καθοδήγησιν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, μοῦ φαίνεται, ὅτι σᾶς ἔδωσε τὴν εἰκόνα τῆς πηγῆς τῆς πικρίας τὴν ὁποίαν αἰσθάνεται, αὐτὴν τὴν στιγμήν, ὁ μαχόμενος ἢ ὁ πολιορκούμενος στρατὸς καὶ λαὸς τῆς Πατρίδος.

§185Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τότε νὰ προσθέσωμεν, ὅτι ἀπαγορεύονται τὰ ἄσματα καί, ὅτι εἰς τὸ ἑξῆς θὰ ψάλλεται ἡ νεκρώσιμος ἀκολουθία καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος.

§186Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἀπαγορεύονται τὰ χάσματα καὶ τὰ χάσματα εἰς τὴν σκέψιν τῶν βουλευομένων. Ἀλλὰ ἡ ἀπορία μου κατέστη ἐντονωτέρα ὅταν ἤκουσα ἀγαπητὸν καὶ σεβαστὸν ἐξ Ἀθηνῶν συνάδελφον τὸν κ. Μπακόπουλον, ὁ ὁποῖος ἐνῶ εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν ἐξεδήλωσε τὴν σκέψιν του διὰ τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ μέτρου, ἀλλὰ δὲν τὸ κατεψήφισεν, σήμερον ἦλθε, διὰ δημοσίας ἀγορεύσεως καὶ βάσει ἑνὸς καταπληκτικοῦ συλλογισμοῦ, μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἐγκρίνει τὸ ὑπὸ ψήφισιν μέτρον.

§187Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρηκούσατε, κύριε συνάδελφε. Ἐγὼ εἶπον τὸ ἑξῆς· ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἡμίμετρον, εἶναι ἐλάχιστον μέτρον ἔναντι ἐκείνων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν. Οὐχ’ ἧττον ὅμως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ ψηφίσω.

§188Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Νὰ μὲ συγχωρῆτε, κύριε συνάδελφε, διότι ὁ τόνος τῆς ἀγορεύσεώς σας ἦτο τόσον περιφρονητικὸς διὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, ὥστε ὁμολογῶ, ὅτι ἐπερίμενα ἄλλο συμπέρασμα. Πάντως χαίρομαι, διότι ἐπανερχόμενος εἰς τὴν λογικήν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἄλλωστε, οὐδέποτε, ἀπεμακρύνθη, ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, δέχεται ὅτι ζητῶν τὸ μεῖζον ἀποδέχεται καὶ τὸ ἔλασσον.

§189Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Γὸ ἔλασσον εἶναι τὰ μέγιστα ἐπιζήμιον, πρὸς λῆψιν τοῦ μείζονος, οὐχ’ ἧττον ὅμως θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ νομοθετήματος.

§190Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἠκούσθη καὶ μία ἄλλη παράδοξος γνώμη, ἡ γνώμη τοῦ ἀξιοτίμου καὶ ἐπίσης σεβαστοῦ ἐκ Τρικάλων συναδέλφου, ὁ ὁποῖος προσεπάθησε νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι ὑποστηρίζοντες αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον γινόμεθα ἡττοπαθεῖς. Λοιπόν, κύριοι, μοῦ φαίνεται, ὅτι εἶναι ἀπολύτως δραματικόν, τὸ νὰ νομίζωμεν τὴν ἔξαρσιν, ἡττοπάθειαν, καθ’ ὃν τρόπον, γνωστός μας ἀντίπαλος, γνωστὸς φίλος τοῦ κομμουνισμοῦ, γνωστὸς ἐχθρὸς τῆς Ἑλλάδος ὀνομάζει τὴν Δημοκρατίαν των «Δημοκρατίαν» καὶ τὴν ἰδικήν μας Δημοκρατίαν «φασισμόν». Καὶ τὴν αὐτὴν ἀναλογίαν μοῦ ἐνθυμίζει ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς ὡς ἡττοπαθοῦς, τοῦ πρώτου μέτρου ἠθικῆς ἐξάρσεως, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιδιώκεται ὁ τόσον ἐξαγγελθεὶς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἠθικὸς καὶ Ἐθνικὸς συναγερμός. Δὲν εἶναι βεβαίως τὸ ἅπαντον τοῦ συναγερμοῦ, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος, κύριοι συνάδελφοι, ἀλλὰ μοῦ φαίνεται, ὅτι ἐὰν καὶ αἱ Ἀθῆναι εὐθυγραμμίσουν τὴν πολιτικήν των καὶ τὴν ψυχολογίαν των, πρὸς τὴν ψυχολογίαν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι κάθε ἡμέραν θυσιάζονται διὰ τὴν Ἑλλάδα μας, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἀποτελέσῃ ἡττοπάθειαν αὐτό, ἀλλὰ θὰ ἀποτελέσῃ ἴσως μικράν, ἀλλ’ ἀναμφισβήτητον καὶ πολύτιμον ἔνεσιν ἠθικοῦ πρὸς τοὺς μαχομένους.

§191Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μὰ τί πιστεύει ἡ Κυβέρνησις, κύριε συνάδελφε;

§192Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Δὲν ἀνήκω εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§193Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐρωτῶ δι’ ὑμῶν τὴν Κυβέρνησιν. Πιστεύει εἰς τὴν ἀνάγκην τῶν κέντρων, διὰ τὰ ὁποῖα πρὸ ἡμερῶν μᾶς ἔφερε νομοθέτημα διὰ νὰ ἔχῃ πόρους χάριν τῶν μαχομένων ἢ πιστεύει εἰς τὴν ἀνάγκην τῆς καταργήσεώς των; Ποία εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως; Εἶναι πολιτικὴ ἀνθρώπων σκεπτομένων ἢ μήπως εἶναι φύλλον συκῆς, τὸ ὁποῖον φέρει, διὰ νὰ καλύψῃ τὴν γυμνότητά της;

§194Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Τὶ δουλειὰ ἔχουν τὰ φορολογικὰ μέτρα τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἔναντι τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται, διὰ τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ; Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὑπουργὸς καὶ ὑπάλληλοι, αὐτοὶ προβλέπουν περὶ φορολογιῶν. Δὲν ἀσχολεῖται μὲ τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§195Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δημιουργεῖ σωρείαν ἀνέργων τὸ νομοσχέδιον.

§196Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἐπειδὴ διασκεδάζουν, εἰς τὰς Ἀθήνας, αὐτὸ ἀποτελεῖ ψυχαγωγίαν τῶν μαχομένων εἰς τὸ μέτωπον ὅπως ὑποστηρίζετε!

§197Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶμαι ὁ τελευταῖος ἐκ τῶν βουλευτῶν, ὁ ὁποῖος θὰ εἶχε τὴν παραμικροτέραν διάθεσιν νὰ γίνῃ συνήγορος τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ θὰ συνομολογήσετε, ὅτι ἡ στοιχειώδης ἠθικὴ καὶ ἀντικειμενικότης, μᾶς ἐπιβάλλουν, ἐὰν κατ’ ἐξαίρεσιν συναντῶμεν ἓν νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον νὰ ἀνταποκρίνεται πρὸς τὴν ψυχικὴν ἀξίωσιν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους καὶ ὅπως ἐλπίζω καὶ ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, τοὐλάχιστον διὰ τὴν ἐξαίρεσιν ἂς συγχωρῶμεν τὴν Κυβέρνησιν. Τοῦτο δὲν σημαίνει βεβαίως, ὅτι τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος τὴν θεωρῶ, ὡς τέρμα. Τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος τὴν ἐγκρίνομεν ὡς μίαν ἀφετηρίαν. Θὰ ηὐχόμεθα, ὅπως εἰς ὅλην τὴν μελλοντικήν των πολιτικήν, ὅλα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, συντονίζουν τὴν ψυχολογίαν των, συντονίζουν τὸ φρόνημά των, συντονίζουν τὴν πολιτικήν των, ὥστε νὰ ἐπιδεικνύουν μίαν ἀνάλογον ἠθικὴν ἔξαρσιν, ὅπως ἐκείνην, τὴν ὁποίαν προσπαθεῖ νὰ δημιουργήσῃ καὶ νὰ προκαλέσῃ ἐν τῇ ψυχῇ τοῦ Ἔθνους τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Ἐλέχθη ἀπὸ προσφιλέστατον συνάδελφον, ὅτι τὸ ψήφισμα τοῦτο ἀποτελεῖ φύλλον συκῆς. Ἀπὸ τὴν ἀπόλυτον γυμνότητα, ἂς μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. συνάδελφος, νὰ προτιμήσω τὴν γυμνότητα καλυπτομένην μὲ τὸ φύλλον τῆς συκῆς.

§198Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶσθε ὀλιγαρκής.

§199Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ὁμολογῶ, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος μόνον τὸ φύλλον τῆς συκῆς μᾶς παρουσιάζεται, ἀλλὰ δὲν εἶναι λόγος, ἐπειδὴ περὶ συκῆς πρόκειται, νὰ συκοφαντήσωμεν καὶ αὐτὸ τοῦτο τὸ μέτρον. (Γέλωτες). Ἀλλὰ ἐὰν ἡ παρομοίωσις αὐτὴ τοῦ ἐκ Τρικάλων συναδέλφου μου προεκάλεσεν αὐτὴν τὴν μικρὰν σκέψιν, θὰ σᾶς ἀνομολογήσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι μία ἄλλη φράσις, μία ἄλλη παρομοίωσις τοῦ ἐξ Ἀθηνῶν ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Μπερνίτσα, μοῦ προεκάλεσε πολὺ ὀδυνηροτέρας σκέψεις. Παρωμοίασε τὸν χορὸν καὶ τοὺς χοροὺς τῶν κέντρων τῆς διασκεδάσεως τῶν Ἀθηνῶν, μὲ τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου! Φοβοῦμαι, κύριε συνάδελφε, ὅτι ἡ γλῶσσα σας προέτρεξε τῆς σκέψεώς σας.

§200Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Δὲν ἐκαταλάβατε, τὶ εἶπον, κύριε συνάδελφε καὶ ἔχετε δίκαιον, διότι ζῆτε διαρκῶς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἠξεύρητε τὰ πράγματα τῶν Ἀθηνῶν.

§201Λ. ΜΑΚΚΑΣ. (Εἰς ζωηρὸν τόνον φωνῆς). Ἐὰν ζῶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ζῶ διὰ νὰ ὑπεραμύνωμαι καὶ νὰ ὑπερασπίζωμαι τὴν Πατρίδα μου. Ἐὰν πηγαίνω ἔξω, πηγαίνω ἔξω, διὰ νὰ συντελέσω εἰς τὸ νὰ μείνετε ἐλεύθεροι.

§202Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Δι’ αὐτὸ ἀμφιβάλλω.

§203Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἐνῶ εἴχατε τὴν ἀτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ παρομοιάσητε τοὺς χοροὺς τῆς Νοτίου Ἀμερικῆς καὶ τῆς Ἀφρικῆς, τοὺς ὁποίους χορεύουν κορυβαντιῶντα ζεύγη, εἴχατε............... (Φωναί, θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§204Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. (Λέγει κάτι μὴ ἀκουόμενος, λόγῳ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§205Λ. ΜΑΚΚΑΣ. .. Εἴχατε τὴν ἀτυχῆ ἔμπνευσιν νὰ τοὺς παρομοιάσητε μὲ τὸν χορὸν τοῦ Ζαλόγγου!

§206Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. (Δὲν ἀκούεται, λόγῳ τοῦ θορύβου καὶ τῶν κωδωνοκρουσιῶν).

§207Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Σᾶς εὔχομαι, κύριε συνάδελφε, ἀντὶ τοῦ χοροῦ τοῦ Ζαλόγγου, νὰ μὴ ἔχητε τὴν τύχην νὰ χορεύσητε ποτὲ τὸν χορὸν τοῦ ἰλίγγου.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§209Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι φανερόν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἀσφαλείας κατάθεσεν εἰς τὴν Βουλὴν ἕνα ψήφισμα ἀναγκαῖον, διὰ νὰ καλύψῃ μίαν ἀνάγκην συνυφασμένην μὲ τὸν μαχόμενον στρατόν. Ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς, ἐφ’ ὅσον ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τίθεται, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ μᾶς εὕρῃ συμφώνους, παρὰ τὸ γεγονός, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως τοὐλάχιστον ἐμὲ θὰ μὲ εὕρῃ σύμφωνον, λέγω δὲν εἶναι δυνατὸν παρά, ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς κριτικῆς, νὰ ἐμφανίσωμεν τὰ μειονεκτήματα τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Ποῖα εἶναι τὰ μειονεκτήματα αὐτά. Τὸ πρῶτον βασικὸν μειονέκτημα εἶναι, ὅτι διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ κτυποῦμεν τὴν ἐκδήλωσιν, ἀφαιροῦμεν τὴν ἐκδήλωσιν χωρὶς νὰ ἐξετάζωμεν κατὰ βάσιν τὴν αἰτίαν, ποία ἦτο ἡ αἰτία, ἡ ὁποία ὡδήγησε τὸν στρατιώτην εἰς τὰς Σέρρας νὰ ἐκδηλώσῃ τὸ πνεῦμα τῆς δυσφορίας, τὸ ὁποῖον ἐξεδήλωσεν, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος κ. ὑφυπουργὸς τοῦ Πολιτικοῦ Γραφείου.

§210Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ ἐξεδήλωσεν, ἐφαντάσθη, ὅτι θὰ τὸ ἐκδηλώσῃ.

§211Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ δέχομαι, ὅτι τὸ ἐξεδήλωσε, διότι εἶναι πολὺ φυσικόν, ὅταν μία μαχομένη ὁμάς, εἴτε στρατιωτικὴ εἶναι αὐτή, εἴτε ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς πολιτικῆς διαρθρώσεως κοινωνικὴ ὁμάς, εἰς μίαν περιοχὴν νὰ ἐκδηλώνῃ τὴν δυσφορίαν της, διότι εἶναι ἀποκομμένη. Καὶ ἐὰν συνέβαινε τὸ ἀντίθετον, ἐὰν αὐτὴ ἡ ψυχολογία τοῦ λαοῦ τῶν Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία εἶναι πρὸς τιμὴν του, ἡ ὁποία ἐκδηλοῦται παντοῦ καὶ εἰς τὴν ὁποίαν ψυχολογίαν δὲν ἐκδηλοῦται οὔτε τὸ πνεῦμα τῆς συκοφαντίας, οὔτε τὸ πνεῦμα τῆς ἀμφισβητήσεως, ἐὰν μετεφέρετο ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ ὠργανωμένου ἐνδιαφέροντος εἰς τὸν στρατόν, ἀσφαλῶς τὸ πνεῦμα αὐτὸ δὲν θὰ εἶχεν ἐκδηλωθῆ. Ἐὰν δηλαδὴ ὁλόκληρα ὠργανωμένα καλλιτεχνικὰ τμήματα, διότι ἔχομεν τὴν Λυρικὴν Σκηνήν, ἔχομεν καλλιτέχνας τοῦ Βασιλικοῦ Θεάτρου, ἔχομεν ἐπίσης καλλιτέχνας διαφόρων κατηγορηριῶν καὶ λογοτέχνας, ἀντὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ ὠργανωμένου ἐνδιαφέροντος πρὸς τὸν στρατὸν νὰ τοὺς μεταφέρωμεν ὀλίγον κατ’ ὀλίγον ἐκεῖ ποὺ εἶναι τὰ μαχόμενα τμήματα καὶ κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἀναπαύσεως νὰ εἶναι ὠργανωμένη ἡ ἀναψυχὴ τῶν στρατιωτῶν, ὄχι μόνον ἡ ψυχολογία αὐτὴ δὲν θὰ ἐξεδηλοῦτο, ἀλλὰ τὴν ὥραν ποὺ θὰ ἐπερνοῦσεν ἀπὸ τὸ κέντρον ὁ στρατιώτης θὰ ἐγνώριζε καὶ ποῖον συγκρότημα τυχὸν παίζει, ἐὰν θὰ ἔπαιζεν εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν Σερρῶν. Ἐνθυμοῦμαι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου ὅπου συστηματικῶς ἕνας ὀργανισμὸς ἐξαίρετος, ἡ Ἐργατικὴ Ἑστία, εἶχεν ὀργανώσει ὁμάδας διὰ τὴν ἀναψυχὴν τῶν ἀδειούχων στρατιωτῶν, παντοῦ ὅπου ἦτο δυνατὸν καὶ ὅπου τὰ μέσα τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπέτρεπον, ἡ ὠργανωμένη αὐτὴ ἐκδήλωσις ἐπέτρεπεν.

§212Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ κέντρα τότε ἦσαν ἀνοικτὰ ἢ κλειστά;

§213Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὅλα ἀνοικτὰ ἦσαν.

§214Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Τὰ κέντρα ἦσαν διὰ τὴν ψυχαγωγίαν καὶ οἱ κύριοι, ποὺ εἶχον τὰ διάφορα αὐτὰ κέντρα, ὅπως καὶ ὅλα τὰ συγκροτήματα τῶν ἐπαρχιῶν ἦσαν ὠργανωμένα καὶ ὑπεχρεοῦντο νὰ μετακινοῦνται ἀπὸ πόλιν εἰς πόλιν καὶ πρὸ παντὸς εἰς τὰς πόλεις τῶν ἐπαρχιῶν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ· σήμερον εἰς τὴν Νάουσσαν, τὴν Ἔδεσσαν, τὴν Φλώριναν, τὴν Κοζάνην, τὰς Σέρρας, τὴν Κομοτηνήν, τὸ Διδυμότειχον, πότε τὸ ὠργανωμένον ἐνδιαφέρον ἀπὸ τῆς πλευρᾶς, ὄχι μόνον τῆς ἀναψυχῆς τῶν στρατιωτῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐπικοινωνίας καὶ τῆς μεταδώσεως τοῦ πνεύματος τοῦ ἀγῶνος καὶ τῆς συνεχίσεως τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ ἐγένετο; Πότε ὁμὰς ὠργανωμένη μετέβη εἰς αὐτὰς τὰς ἐπαρχίας; Καὶ ἐν τούτοις κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου αὐτοῦ ἄλλα Κράτη, ὠργάνωσαν ὁλοκλήρους ὑπηρεσίας, διέθεσαν εἰδικὰ ἀεροπλάνα εἰς τοὺς καλυτέρους ἀστέρας τῆς ὀθόνης, δὲν ὑπῆρχε χορεύτρια εἰς τὸ Λονδῖνον, ἡ ὁποία νὰ μὴν ἐχρησιμοποιήθη διὰ τὴν ἀναψυχὴν τοῦ στρατοῦ, διότι τὸ σταμάτημα τῆς ζωῆς θὰ ἐσήμαινεν ἧτταν καὶ ἀποθάρρυνσιν. Καὶ λέγω τοῦτο, ὅτι εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ μοῦ φαίνεται, ὅτι τὸ ψήφισμα θὰ ἔχῃ ἀντίθετα τῶν προσδοκωμένων ἀποτελέσματα. Νομίζω, ὅτι ἡ ὅλη προσπάθεια θὰ ἔπρεπε νὰ στηριχθῇ εἰς ἕναν ὀργανισμόν, ὅπου τὰ μὲν κέντρα ὑπερπολυτελείας νὰ τὰ μεταβάλῃ εἰς λαϊκὰ κέντρα, ὅ,τι δὲ ἀπὸ ἀπόψεως τέχνης καλύτερον ἔχομεν νὰ ἐπιδείξωμεν, αὐτὸ θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ μεταφέρωμεν πλησίον τοῦ μαχομένου στρατοῦ, διότι ἐὰν τὰ κέντρα αὐτὰ τὰ ἐμφανίζωμεν ὅτι εἶναι κέντρα ὅπου συρρέει τὸ κεφάλαιον καὶ ὁ πλοῦτος, διατὶ θὰ ἐπιτραπῇ τὸ χαρτοπαίγνιον; Ἐγὼ εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ὑπὲρ τῆς λήψεως μέτρου γενικῶς διὰ τὰ χαρτοπαίγνια. Ἀλλὰ διατὶ δὲν λαμβάνεται πρόνοια διὰ τὸ γιώτ–κλὰμπ καὶ τὴν Ἀθηναϊκὴν Λέσχην; Ἐκεῖ βέβαια πηγαίνει ἡ ἀφρόκρεμα ἢ ἀθηναϊκή, ἡ ὁποία δὲν πηγαίνει εἰς τὰ ἄλλα κέντρα καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς λέγω κατὰ ποίαν λογικὴν ἐκεῖ, ὅπου πηγαίνει τὸ ἄϊ–λάϊφ τῆς κοινωνίας, διατὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δὲν θὰ περιληφθοῦν καὶ νὰ κέντρα αὐτά; Ἀλλὰ προσέξατε καὶ ἓν ἄλλο σημεῖον. Σήμερον ἡ ὅλη προσπάθεια, ἡ ὁποία καταβάλλεται ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἀντιθέτου μερίδος, τῆς μερίδος ἐκείνης ποὺ ἀντιπροσωπεύει τὸ πνεῦμα τῆς ἀναρχίας, ποῦ ἔγκειται; Ἐρωτῶ. Ἔγκειται εἰς τὸ πῶς εἰς τὴν ψυχήν μας θὰ ἀφαιρέσῃ ἐκεῖνο ποὺ ἀντιπροσωπεύει τὴν φυσιολογικήν, τὴν κανονικὴν ζωήν. Καὶ τί θέλει νὰ κάμῃ; Θέλει αὐτὴν τὴν φυσιολογικὴν ζωήν, ἡ ὁποία θὰ πρέπῃ νὰ ἐκδηλοῦται μὲ μίαν θέλησιν διὰ τὸν ταχύτερον τερματισμὸν τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ, θέλει νὰ τὴν ἐμφανίζῃ μὲ τὴν μορφὴν τοῦ πόνου καὶ τῆς ἡττοπαθείας. Καὶ ὅταν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τρικάλων συνάδελφος εἶπεν, ὅτι «φοβοῦμαι μήπως αὐτὸ ἐπισπεύσῃ τὸ πνεῦμα τῆς ἡττοπαθείας», νομίζω, ὅτι κάτι παραπλήσιον ἤθελε νὰ ὑποστηρίξῃ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω τοῦτο, ὅτι ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ θὰ πρέπῃ νὰ δίδωμεν τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν λαόν, τόσον εἰς τὴν πρωτεύουσαν, ὅσον καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὅτι ἡ κατάστασις ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον ἀπελπιστικὸν σημεῖον, ὥστε νὰ λαμβάνωνται μέτρα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλάβαμεν κανονικῶς κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου. Ἀντιθέτως θὰ ἔπρεπεν ἐν συνδυασμῷ, τὸ ὑπουργεῖον Ἀσφαλείας εἰς τὸν τομέα του, τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν εἰς τὸν ἰδικόν του, τὸ ὑπουργεῖον Τύπου καὶ Τουρισμοῦ, ἐὰν ὑπάρχῃ, καὶ τὸ ὑπουργεῖον Ἐργασίας, θὰ ἔπρεπεν ἐν συνδυασμῷ νὰ ἔχουν ὀργανώσει ὅλην αὐτὴν τὴν προσπάθειαν διὰ τὴν ψυχαγωγίαν τῶν μαχομένων καὶ νὰ παρακολουθοῦν βῆμα πρὸς βῆμα τὸν μαχόμενον στρατὸν καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Ὅταν ἓν τμῆμα τοῦ μαχομένου στρατοῦ ἐπῆγε στὴ Φλώρινα ποῖος πῆγε νὰ τὸ ὑποδεχθῇ; Πῆγαν ὁμάδες ὠργανωμέναι ἀπὸ τὴν Πρωτεύουσαν, διὰ νὰ μεταφέρουν τὸν παλμὸν τῆς Πρωτευούσης, ἡ ὁποία ὑποτίθεται ὅτι ἀντιπροσωπεύει τὸ σύνολον ἀπὸ ἀπόψεως πνεύματος καὶ θελήσεως συνεχίσεως τοῦ ἀγῶνος; Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι οὐδεμία τοιαύτη ὁμὰς ἐνεφανίσθη εἰς τὴν Φλώριναν, οὔτε εἰς τὴν Θεσσαλονίκην.

§215Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Ἐλάβατε γράμματα ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν σας; Εἶναι εὐχαριστημένοι ἐκεῖ;

§216Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Δὲν εἶναι εὐχαριστημένη ἡ ἐπαρχία, ἀλλὰ εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἤρχισε νὰ ἐκδηλοῦται ἓν πνεῦμα ἀποθαρρύνσεως.

§217Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολ]νθίας). Ὄχι.

§218Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Καὶ ὄχι μόνον ἀποθαρρύνσεως, ἀλλὰ καὶ ἓν παράπονον ἐγκαταλείψεως, ὅ,τι δὲ σᾶς ἔλεγον πρὸ ὀλίγου διὰ τὸν μαχόμενον στρατὸν σᾶς τὸ λέγω ταὐτοχρόνως καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν. Θὰ ἔπρεπεν ἡ ὠργανωμένη ἐκδήλωσις τῆς κοινωνίας τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τοῦ Κυβερνητικοῦ ἐνδιαφέροντος νὰ ἔχῃ ἐπεκταθῆ εἰς ὅλας τὰς περιοχὰς ἐκείνας, ὅπου ἐξεδηλώθησαν συμπτώματα ἀνταρσίας. Θὰ ἔπρεπε παντοῦ νὰ.....................

§219Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Μὰ τὸ μέτρον αὐτὸ ὑπεισέρχεται εἰς τὸ πνεῦμα τῆς ὀργανώσεως τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύετε.

§220Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Ἐμποδίζει τὸ νομοθέτημα τὴν ὀργάνωσιν τὴν ὁποίαν πολὺ ὀρθῶς ὑποστηρίζετε;

§221Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ νομοθέτημα δὲν ἐμποδίζει, ἀλλὰ τί γίνεται; Δημιουργοῦμεν πρῶτον τὴν δυσμενῆ ἐντύπωσιν τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἀποφύγωμεν καὶ ὅταν δημιουργήσωμεν τὴν δυσμενῆ ἐντύπωσιν, μετὰ δύσκολον εἶναι μὲ μίαν ὀργάνωσιν παρεμφερῆ νὰ δημιουργήσωμεν ἐκεῖνο ποὺ θέλομεν. Ἔχομεν σήμερον τὸν ἐνθουσιασμὸν ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ τῆς Ἀθήνας. Δὲν πρέπει δὲ νὰ ἔχωμεν κανένα παράπονον ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Ἐγώ, κύριοι, ἐκλέγομαι βουλευτὴς ἀπὸ ἐπαρχίαν καὶ συνεπῶς δὲν μπορεῖ νὰ λεχθῇ, ὅτι ἐπιζητῶ νὰ ἀσκήσω μίαν ἐπιρροὴν ἐπὶ τῆς Πρωτευούσης καὶ σᾶς λέγω: Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν παράπονον ἀπὸ τὸν λαὸν τῶν Ἀθηνῶν, διότι καὶ αὐτὸς κατὰ μεγάλην πλειονότητα ὑποφέρει ἐξ ἴσου μὲ τὴν ἐπαρχίαν. Ὑπάρχει μία τεραστία δυστυχία, ἡ ὁποία τὸν μαστίζει καὶ ἀρκεταὶ χιλιάδες ἀνθρώπων ὑποφέρουν ἀπὸ πεῖναν καὶ ἐν τούτοις οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἐμφοροῦνται ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐλπίδος. Καὶ ἐρωτῶ, διατί κάτι τὸ ὁποῖον ἀπέδειξεν ἡ πεῖρα τῶν ἀγώνων, δὲν γίνεται καὶ ἐδῶ; Ὄταν ἐγένετο ὁ ἐμφύλιος πόλεμος εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τί ἐγένετο; Παντοῦ ἡ ὀργάνωσις παρηκολούθει κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἐμφυλίου πολέμου, τὴν προσπάθειαν τοῦ ἀγωνιζομένου Ἔθνους. Καὶ κατὰ τὴν διάρκειαν ἐπίσης τοῦ πολέμου μοῦ ἔλεγον—διότι εὑρέθην ἐξόριστος ἐκεῖ—ὅτι δὲν ὑπῆρχε κέντρον γιὰ κέντρον τὸ ὁποῖον νὰ μὴν ὑπεδέχετο τοὺς στρατιώτας. Καὶ τῶν κέντρων πολυτελείας, ποὺ λέτε, ὁ κυριώτερος σκοπός των ἦτο νὰ περιποιοῦνται τοὺς ἀναπήρους καὶ τοὺς ἀδειούχους. Π.χ. ἐπερνοῦσαν ἀπὸ τὰς Ἀθήνας 50 ἢ 100 στρατιῶται οἱ ὁποῖοι ἐπήγαιναν π.χ. εἰς τὴν Πελοπόννησον, ὑπῆρχεν ὁλόκληρος ὀργάνωσις, ἡ ὁποία τοὺς παρελάμβανε καὶ τοὺς πήγαινε εἰς τὰ κέντρα αὐτὴ δωρεάν. Καὶ λέγω: Διατί ἀντὶ νὰ πάρωμεν αὐτὴν τὴν πλευρὰν καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅπως λέγει καὶ ἡ παροιμία· «φταίει κεφάλι, κόβει κεφάλι» δηλαδὴ ἀντὶ νὰ εἴπωμεν κλείνουμε τὰ κέντρα, νὰ μὴ πάρωμεν τὴν ἄλλην πλευρὰν καὶ ὅλον αὐτὸν τὸν ἐνθουσιασμόν, ὅλας αὐτὰς τὰς δυνατότητας νὰ μὴ τὰς θέσωμεν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ μαχομένου Ἔθνους, τοῦ μαχομένου στρατοῦ; Νὰ στείλωμεν συγκροτήματα στὴν Φλώρινα, στὴν Κόνιτσα, στὸ Διδυμότειχον καὶ ἀλλοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐφ’ ὅσον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, θέλει τὸ ψήφισμα ἢ μᾶλλον τὸ νομοσχέδιον, διότι παρητήθη ἀπὸ τὴν ἰδέαν τοῦ ψηφίσματος, τὸ θέτει ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀνάγκης, θὰ τὸ δεχθῶ ὡς μέτρον ἀνάγκης. Νομίζω ὅμως, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἡ δυνατότης νὰ μελετηθῇ ἕνας καλύτερος τρόπος, ὁ ὁποῖος νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν προσπάθειαν διὰ τὴν ὁποίαν ἀγωνιζόμεθα, ὁ ὁποῖος νὰ ἐξυπηρετήσῃ τοὺς σκοποὺς τοῦ ἀγωνιζομένου Ἔθνους. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ὀργανώσεως τῆς προσπαθείας αὐτῆς χωρὶς νὰ θέλω νὰ κατακρίνω οὔτε τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι ἀπέτυχον. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εἴτε ψηφιζομένου τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, εἴτε μὴ ψηφιζομένου, νομίσῃ ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ μία καλυτέρα διαρρύθμισις εἰς τὴν ὀργάνωσιν ὅλων τῶν κέντρων αὐτῶν καὶ τὴν δύναμιν αὐτὴν ὡς σύνολον νὰ τὴν πάρῃ στὰ χέρια της ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ τὴν χρησιμοποιήσῃ διὰ τοὺς σκοπούς της, νομίζω, ὅτι θὰ προσφέρῃ μίαν σπουδαίαν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν καὶ εἰς τὸν μαχόμενον στρατόν. Διότι ἤκουσα ἐπίσης, ὅτι πρόκειται νὰ ριφθοῦν ὁμάδες ἀνθρώπων εἰς τοὺς δρόμους καὶ πράγματι ἐννοῶ τὴν ψυχολογίαν τοῦ συναδέλφου κ. Μπερνίτσα, ὁ ὁποῖος εἶναι μὲν βουλευτὴς Ἀθηνῶν, ἀλλ’ ἔχει καὶ μίαν ἱστορίαν ὡς ἐκπρόσωπος τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ ὑπερασπίζει καὶ μίαν ὑπόθεσιν τοῦ ἐπαγγελματικοῦ κόσμου. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸν κατηγορήσω, ὅτι βλέπει στενώτερον τὰ πράγματα. Ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ὁ κ. Μπερνίτσας, νομίζω ὅτι ἐνεφάνισεν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελε νὰ ἐμφανίσῃ, ὅτι δηλαδὴ κτυπῶνται, θίγονται καὶ συμφέροντα ἐπαγγελματικὰ καὶ μάλιστα ἀδίκως. Διότι ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι δουλεύουν 6–7 χιλιάδες ὑπάλληλοι πάσης φύσεως, εἰς τὰ διάφορα κέντρα λέγει, καὶ τὸ ἐδέχθη καὶ ὁ κ. ὑπουργός, ὅτι ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀναγκαστικοῦ μέτρου θὰ τοὺς ρίξωμεν εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας. Ἐὰν ὅμως διὰ πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν στρεφώμεθα πρὸς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας, δὲν ξέρω ἐὰν αὐτὸ τελικῶς θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τόσων χιλιάδων ἀνθρώπων.

§222Π. ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ. Δὲν εἶναι χιλιάδες. Εἶναι ἐλάχιστοι.

§223Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι εἰς τὰς διαφόρους πόλεις, διότι δὲν πρόκειται μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας, ἀλλὰ καὶ τὰ ἄλλα κέντρα τῆς Ἑλλάδος, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι πρόκειται νὰ κλείσουν 200 κέντρα εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα, μέσος ὅρος τὸ κάθε κέντρον ἀπὸ αὐτὰ πρέπει νὰ ἔχῃ 50 πρόσωπα ἐργαζομένων τὸ ὀλιγώτερον.

§224Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. 50 πρόσωπα δὲν εἶναι οὔτε εἰς ὅλην τὴν Ἀθήνα.

§225Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι μόνον τὸ Μαξὶμ προπολεμικῶς εἶχεν 400 πρόσωπα γκαρσόνια, ἠθοποιοὺς κλπ. Λέγω, λοιπόν, ὅτι ἀντὶ νὰ δημιουργήσωμεν αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς ἀνεργίας καὶ νὰ προσδώσωμεν εἰς τὴν ὑφισταμένην ἀνεργίαν καὶ ἄλλας δυνάμεις, θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ εὑρίσκετο ἕνας ἄλλος τρόπος, ὁ ὁποῖος καὶ τὸν σκοπὸν αὐτὸν θὰ ἐξυπηρέτει καὶ τὴν ἐργασίαν θὰ ἐξησφάλιζεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς. Αὐτά, κύριοι συνάδελφοι, εἶχον νὰ σᾶς εἴπω, χωρὶς βεβαίως, μ’ αὐτὸ νὰ θέλω νὰ φέρω πρόσκομμα.

§226Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἤθελον νὰ τονίσω τοῦτο. Ὅτι ὀρθῶς ὑποδείξατε, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη ἐμφανίσεως μεγαλυτέρας ἀλληλεγγύης πρὸς τὸν μαχόμενον. Ὑπάρχουν δὲ πολλοὶ τρόποι καὶ μεταξὺ αὐτῶν οἱ ψυχολογικοὶ διὰ τῆς χρησιμοποιήσεως καλλιτεχνῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ εὑρεθοῦν ἄνευ ἐργασίας. Τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐλάβομεν ἀφορᾷ εἰς τὸ νὰ περιορίσωμεν τὴν ἰδικήν μας εὐζωΐαν ἀπέναντι τῶν μαχομένων. Ἐκ παραλλήλου πολὺ ὀρθῶς ὑποδείξατε, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ μεριμνήσωμεν περισσότερον, διὰ τὴν ψυχολογίαν τῶν μαχομένων.

§227Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἠξεύρετε ὅτι ἀντιπροσωπεύω ἕνα Νομὸν τῆς Μακεδονίας. Συνεπῶς ἀντιτιθέμενος κατ’ ἀρχὴν πρὸς τὸ ψήφισμα, διατρέχω τὸν κίνδυνον νὰ κατηγορηθῶ. Τοῦτο ὅμως δὲν μὲ κωλύει νὰ ἐκφέρω τὴν γνώμην μου, ἔστω μὲ μίαν ἐνδιάθετον παρόρμησιν, ὅτι τὸ ψήφισμα δὲν εἶναι ὀρθόν· διατί; Διότι πιστεύω πὼς εἶναι ἀποτέλεσμα μιᾶς ἐντέχνου προπαγάνδας εἰς τὴν ὁποίαν ἐνέπεσε καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή. Διὰ νὰ δείξω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀκριβές, ἔχω τὸ ἑξῆς νὰ σᾶς εἴπω: Κατηρχόμην ἀπὸ τὴν Βέρροιαν εἰς Θεσσαλονίκην, περνοῦσα τὴν γέφυρα τοῦ Στρυμῶνος. Καθὼς περνοῦσα μὲ τὸ αὐτοκίνητον τοῦ ταξιάρχου, τὸ ὁποῖον ὡδηγοῦσεν ὁ στρατιώτης καὶ ὁ φρουρὸς τῆς γεφύρας τοῦ ἐζήτησε τὰ στοιχεῖα, ὁ δὲ σωφὲρ τοῦ ἀπήντησεν ὅτι περνῶ τὸν βουλευτήν, ὁ δὲ φρουρὸς ἀπαντᾷ: «Τὶ θὰ πῇ βουλευτής, αὐτοὶ κοιμοῦνται στὰ σεντόνια καὶ ἡμεῖς καθόμαστε ἐδῶ καὶ ξεπαγιάζομε διὰ τὴν Πατρίδα μας». Κατέβηκα καὶ τοῦ λέγω: Μοῦ ἐπιτρέπεις νὰ σοῦ πῶ κάτι; Δὲν εἶμαι μόνον βουλευτής, εἶμαι καὶ ταγματάρχης. Καὶ τὸν ἠρώτησα πόσον χρονῶν εἶναι καὶ μοῦ εἶπεν 25. Τὸν ἠρώτησα πῆγες εἰς τὴν Μ. Ἀσίαν νὰ πολεμήσῃς; Ἐπολέμησες εἰς τὴν Ἀλβανίαν; ὄχι· εἰς τὰς ἀνταρτικὰς ὁμάδας; ὄχι· εἰς τὴν Μ. Ἀνατολήν; ὄχι· Λοιπόν, ἐγώ, ἐὰν ἤμην πατέρας, δὲν θὰ ἤμην καθόλου ὑπερήφανος, ἐὰν ὁ γυιός μου ἦτο ἔτσι. Αὐτὰ τὰ λέγω, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω πῶς ἔχει ἐμφιλοχωρήσει ἡ προπαγάνδα καὶ νομίζω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν πρόκειται νὰ φέρῃ κανένα ἀποτέλεσμα. Ἔχει, δηλαδή, ἕνα δευτερογενῆ χαρακτῆρα, δηλαδὴ δὲν εἶναι μέτρον πρωτογενές, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιδράσῃ ἐπὶ τῆς διεξαγωγῆς τῆς ταχυτέρας καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας. Νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν εὐχαριστεῖ οὔτε ἡμᾶς, οὔτε τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ γνωρίζει ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πολλὰ μέτρα ἔλαβεν, ἀλλὰ τὸ ψήφισμα εἶναι ἀτυχές. Θὰ ἐπικαλεσθῶ μίαν γνώμην τοῦ Ἀϊνστάϊν, ὁ ὁποῖος εἶπεν. «Ἐὰν ποτὲ ἐπέλθῃ ἰσοθερμία τοῦ σύμπαντος, ἐὰν δηλαδὴ εἰς τὸν Βόρειον καὶ Νότιον Πόλον εἰς τὸν οἱονδήποτε παράλληλον ἐπέλθη ἰσοθερμία, τότε τὸ πᾶν ἀπόλλυται. Δηλαδὴ πρέπει ὅλα νὰ τὰ κλείσωμε; Αὐτὸ εἶναι σφάλμα. Ἐὰν π.χ. γίνεται μάχη πρέπει ἐπὶ 2 ὥρας νὰ κλαῖμε; Περισσότερον δηλαδὴ μετέχομεν ἔτσι εἰς τὸν ἀγῶνα; Φαντάζομαι, ὅτι τοῦτο εἶναι ἡττοπάθεια ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βαμβέτσος καὶ δὲν ἐπιτυγχάνεται κανένα ἀποτέλεσμα. Ἄλλωστε, ὅπως εἶπεν πάλιν ὁ κ. Βαμβέτσος, δὲν πρέπει εἰς ἕνα θετικὸν ἀριθμὸν νὰ προσθέσωμεν ἕνα ἀρνητικὸν εἰς τὸν 1–1, διότι τότε τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι μηδέν. Ἀντιθέτως νομίζω θὰ πρέπῃ νὰ αὐξήσωμεν τοὺς θετικοὺς ἀριθμούς, διότι τότε θὰ ἔχωμεν ἐργασίαν θετικήν. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι τὸ θέμα δὲν παίρνει μακρυγορίας, εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον ἐμπίπτει εἰς τὴν κοινὴν λογικήν. Νομίζω καὶ τώρα ἐνῷ ἡ προπαγάνδα ἔφθασεν εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ὥστε νὰ θεωρῆται πλέον ἐπιβεβλημένη, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑποβαλλώμεθα ἀπὸ τὴν οἱανδήποτε προπαγάνδαν.

§228ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§229Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδωσεν ἀκόμη τὴν καθολικότητα τῶν θυσιῶν εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους, καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν μᾶς ἔδωσε τὴν ἠθικὴν δικαίωσιν, νομίζω, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι λόγος, ὥστε τὸ ψήφισμα ποὺ μᾶς ἔφερε νὰ τὸ ἀρνηθῶμεν. Τὸ ψήφισμα δὲν ἔρχεται διὰ νά καλλιεργήσῃ οὔτε αἴσθημα φόβου, οὔτε αἴσθημα ἡττοπαθείας, οὔτε αἴσθημα πένθους. Ἔρχεται νὰ ἐπιβάλῃ τὴν σεμνότητα κ. Πρόεδρε. Λησμονοῦν οἱ κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν διεξάγομεν μόνον ἕνα πόλεμον, ἀλλὰ εἴμεθα μάρτυρες πρωτοφανοῦς πολέμου. Οἱ πρόσφυγες ἕως σήμερον εἶναι 400 χιλιάδες καὶ δὲν ἔχουν σπίτι, καὶ δὲν ἔχουν ζῶα στὸ χωριό, καὶ δὲν ἔχουν παράγκες. Ἀλλὰ ἀκόμη λησμονεῖτε, κ. βουλευταί, ὅτι ὁ πόλεμος ποὺ διεξάγομεν, δὲν εἶναι μόνον Ἐθνικὸς, ἀλλὰ διεξάγεται καὶ μὲ συνθήματα κοινωνικά. Καὶ λέγουν: Σεῖς οἱ ἄνθρωποι τῆς ὑπαίθρου ἀγωνίζεσθε ἐναντίον μας, ἐνῷ ἐκεῖνοι διὰ τοὺς ὁποίους ἀγωνίζεσθε γλεντοῦν. Κύριοι, ἀκριβῶς τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἔχει μίαν ἀπάντησιν, ὅτι τὸ Κράτος δὲν εἶναι τὸ Κράτος τῶν γλεντζέδων καὶ ἀποτελεῖ ἕνα ἠθικὸν ἀφοπλισμὸν τῶν συνθημάτων τῆς ἀνταρσίας. Καὶ μόνον ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς ἀποτελεῖ μίαν σημαντικὴν συμβολὴν εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους. Κύριοι τὸ ψήφισμα δὲν στρέφεται ἐναντίον οὐδενός, οὔτε ἐναντίον τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν τῶν κέντρων οὔτε, ἂν θέλητε, κατὰ τῶν διευθυντῶν τῶν κέντρων αὐτῶν. Στρέφεται κατὰ τῶν θαμώνων τῶν κέντρων. Οἱ θαμῶνες αὐτῶν τῶν κέντρων δὲν εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πολεμοῦν εἰς τὴν γραμμὴν τοῦ πυρός, οἱ θαμῶνες αὐτοί, ἂς τὸ εἴπωμεν καθαρά, δὲν ἐκπροσωποῦνται μὲ ἀντιπρόσωπόν των εἰς τὴν πρώτην γραμμήν. Ἄν ἐνδιαφέρωνται διὰ τὴν ἀνύψωσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ λαοῦ, ἀντὶ νὰ προκαλοῦν μὲ τὴν δημοσίαν ζωήν των, ἂς στείλουν 2–3, ὡς ἀντιπροσώπους των, τοὐλάχιστον, εἰς τὸν πόλεμον. Ἑπομένως ἐφ’ ὅσον τὸ ψήφισμα αὐτὸ ἔρχεται νὰ ἐπιβάλῃ μίαν σεμνότητα εἰς τὴν ἰδιωτικὴν καὶ δημοσίαν ζωήν, ἔρχεται νὰ ἀφοπλίσῃ ἠθικῶς τὴν ἀνταρσίαν, ἀπὸ τὰ συνθήματα τὰ ἀντικοινωνικά της, καὶ μόνον κατ’ ἀρχήν, προσφέρει μίαν ὑπηρεσίαν. Καὶ ὅταν ἄλλοι δίδουν τὴν ζωήν των, δίδουν τὸ ὁλοκαύτωμα τῶν χωρίων των, χάνουν βωμοὺς καὶ ἑστίας καὶ οἱ θαμῶνες τῶν κέντρων αὐτῶν ἂς χάσουν διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ Ἔθνους, τὸ ὁποῖον ἀγαποῦν καὶ αὐτοί, γιὰ δυὸ–τρεῖς μῆνες, τὴν διασκέδασίν των.

§230Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡμεῖς δὲν μεριμνοῦμεν διὰ τοὺς θαμῶνας τῶν κέντρων, ἀλλὰ διὰ τὴν γενικὴν ψυχολογίαν.

§231Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἠξεύρετε πόσον σᾶς ἐκτιμῶ, ἀλλ’ ἀπόψε ὑπήρξατε ἀτυχὴς εἰς τὰς θέσεις σας.

§232Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὄπως καὶ σεῖς.

§233Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ μένω ὡς εἶμαι. Σεῖς ἀπόψε ἐφύγατε ἀπὸ τὴν γραμμήν σας. Ἑπομένως θὰ ψηφίσω μὲ τὴν πεποίθησιν, ὄχι ὅτι δι’ αὐτοῦ ὅλα πληροῦνται τὰ μέτρα, ἀλλ’ ὅτι εἶναι ἓν ἀπὸ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθοῦν. Τὸ ψήφισμα δὲν καλλιεργεῖ, οὔτε φόβον, οὔτε ἡττοπάθειαν. Δὲν θέλομεν νὰ πενθήσωμεν, ἀλλὰ τοὐλάχιστον ἂς ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ὁ ἀγὼν εἶναι ὑπὲρ τῶν ὅλων καὶ ὅτι ἐκτεταμέναι ἐκτάσεις εἶναι γυμναὶ καὶ ἔρημοι ἀνθρώπων, ὅτι 400.000 ἄνθρωποι εἶναι ἀνέστιοι. Ἂν αὐτὰ δὲν ἀποτελοῦν ἐμπόδιον διὰ τὴν δημοσίαν διαλάλησιν τοῦ πλούτου, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ καὶ ἔλαβε μέτρα. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ψηφίζω τὸ σχέδιον ψηφίσματος.

§234Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐψέξαμεν, ψέγομεν, καὶ θὰ ψέξωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν πρέπῃ νὰ τὴν ψέξωμεν, θὰ τὴν ἐνισχύσωμεν δὲ ὅταν πρέπῃ κατὰ τὴν συνείδησίν μας, νὰ τὴν ἐνισχύσωμεν. Δὲν μοῦ εἶναι συμπαθὴς ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας, ἀλλὰ μοῦ εἶναι συμπαθέστατον τὸ ψήφισμα καὶ μοῦ εἶναι συμπαθέστατον, διότι διὰ τοῦ ψηφίσματος ἐπιδιώκεται ἢ μᾶλλον τίθεται ὡς βάσις ἓν ἐκ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ λάβωμεν διὰ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ μαχομένου στρατοῦ, καὶ τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου χώρας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ παρεννοήθη παρὰ τῶν ρητόρων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν κατ’ αὐτοῦ, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἐπιδιώκεται ἄλλο τι παρὰ ὁ περιορισμὸς τῶν κέντρων ψυχαγωγίας, τῶν προκλητικῶν, καθὼς καὶ τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν. Αὐτὸ εἶναι τὸ νομοσχέδιον ἐν τῷ συνόλῳ του. Οἱ ρήτορες οἱ ἐκστρατεύσαντες ἀτυχῶς κατὰ τοῦ νομοσχεδίου ὑπέπεσαν εἰς κεντρικὴν παρανόησιν περὶ τὴν ἐκτίμησιν τῶν πραγμάτων. Δὲν κακίζω κανένα διὰ τὰς σκέψεις του, ἀλλὰ ἀσφαλῶς κακίζω τὰς ἀτυχεῖς των σκέψεις. Ἠθέλησαν μερικοὶ νὰ ἐπικαλεσθοῦν τὸν Ἑλληνοϊταλικὸν πόλεμον, ἄλλοι τὸ τὶ συνέβαινε κατὰ τὸν πόλεμον εἰς τὴν Ἀγγλίαν, καὶ παρέβαλον ὅλως ἀτυχῶς τὸν πόλεμον τὸν Ἀγγλικὸν καὶ τὸν Ἀλβανικὸν πρὸς τὸν νῦν διεξαγόμενον ἀγῶνα τῆς Πατρίδος κατὰ τῶν ἀνταρτῶν καὶ τῶν Σλαύων. Παρανόησις πλήρης. Κατὰ τὸν Ἑλληνοϊταλικὸν πόλεμον τὰ τέκνα ἡμῶν ἐμάχοντο κατὰ τῶν ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος, ἡνωμένη ἡ Ἑλλὰς σύμπασα ἐμάχετο καὶ ἐνίκα, προήλαυνε, εἰς τὸ ἐχθρικὸν ἔδαφος καὶ δὲν ὑπεχώρει καὶ ἐν Ἀθήναις τότε ἦτο δυνατὸν νὰ διατηρηθοῦν τὰ κέντρα ψυχαγωγίας, οἱαδήποτε κέντρα ψυχαγωγίας, διότι δὲν προεκάλουν, δὲν ἠρέθιζον, δὲν ἦσαν μέσα προπαγάνδας διὰ νὰ καταβάλουν τὴν μαχητικότητα τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, δὲν εἰσήρχετο τότε ὁ ἐχθρὸς ἐντὸς τοῦ ἐδάφους ἡμῶν. Ἀλλὰ ἤδη ἐρωτῶ τοὺς ρήτορας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ὡμίλησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου γνωρίζουν ἢ ἀγνοοῦν, ὅτι μεγάλη περιφέρεια τῆς ὑπαίθρου χώρας ἐλέγχεται ὑπὸ τῶν προδοτῶν; Γνωρίζουν ἢ ἀγνοοῦν, ὅτι ὁλόκληροι πληθυσμοὶ ἐπισκέπτονται τὰ κέντρα τῶν μεγάλων πόλεων διωκόμενοι παρὰ τῶν ἀνταρτῶν καί, ὅτι μὴ οὔσης ἱκανῆς, δυστυχῶς, τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα τὰ οἰκονομικὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ λάβῃ πρὸς περίθαλψιν αὐτῶν, βλέπουν τὴν δυστυχίαν ἀφοῦ ἐγκατέλειψαν τὰς οἰκίας των, τὰ κτήματά των, τὸ ἐθνικὸν καὶ περιουσιακόν των εἰσόδημα, βλέπουν πενόμενοι ἐν Ἀθήναις τὰ πολυτελῆ κέντρα νὰ διασκεδάζουν καὶ νὰ ἀσχημονοῦν. Ἐννοοῦν ποία εἶναι ἡ πρόκλησις τῶν πενόντων ὑπὸ τῶν διασκεδαζόντων; Ἐννοοῦν ποῖον βαρύτατον συναίσθημα γεννᾶται μέσα εἰς τὴν ψυχὴν τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου χώρας, ὁ ὁποῖος βλέπει αὐτὴν τὴν περίεργον ἀσχημοσύνην εἰς βάρος τοῦ λαοῦ; Τὶ σχέσιν ἔχει ὁ Ἑλληνοϊταλικὸς πόλεμος; Εἰς τὸν Ἑλληνοϊταλικὸν πόλεμον πρῶτον μὲν διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς 500 χιλιάδες Ἑλλήνων ἐμάχοντο καὶ δὲν ὑπῆρχον πίσω οἱ διασκεδάζοντες, καὶ ἐὰν ἐγίνετο διασκέδασίς τις ἐγένετο κατὰ τρόπον πολὺ διάφορον, διότι τότε δὲν προεκάλει, ἀλλὰ ἐνεψύχωνε τὸν μαχόμενον στρατόν. Τώρα ὅμως τὶ συμβαίνει; Ἀναμφισβητήτως συμβαίνει τοῦτο, ὅτι βλέπουν τὴν χλιδήν, τὴν περιφρόνησιν τὴν ἀσέβειαν πρὸς τὸν μαχόμενον στρατόν, πρὸς τὰ τέκνα τῶν ἀγροτῶν, καὶ πρὸς τὰ τέκνα καὶ πρὸς τὸν λαὸν τῆς ὑπαίθρου, ἡ ὁποία πάσχει, καὶ οἱ ὁποῖοι ὅταν βλέπουν τινὰς μέσα εἰς τὰ κέντρα δὲν τὰ θέλουν, διότι τὰ θεωροῦν πρόκλησιν. Τὶ ἐπικαλοῦνται ἀγνοοῦντες παντελῶς τὰ πράγματα, τὶ ἐπικαλοῦνται τὸν Ἀγγλικὸν πόλεμον; Οἱ Ἄγγλοι ἐμάχοντο κατὰ τῶν αὐτοκρατοριῶν ἐκείνων καὶ ὑφίσταντο ὅλα τὰ δεινὰ τοῦ πολέμου, καὶ τὰ τέκνα αὐτῆς βαλλόμενα ἐξ οὐρανοῦ πυρὰ τῆς μηχανῆς ἐκείνης τῆς χιτλερικῆς ἔπρεπε νὰ φαίνεται, ὅτι διασκεδάζουν, μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ δεικνύουν εἰς τὸν κόσμον, ὅτι δὲν κάμπτονται πρὸ τῶν ἐπιθέσεων τοῦ ἐχθροῦ. Ἀλλὰ τὶ σχέσιν ἔχει τοῦτο μὲ ἡμᾶς; Κύριοι, ἂς συνέλθωμεν ὀλίγον καὶ ἂς προσπαθήσωμεν νὰ εἴμεθα σύμφωνοι πρὸς τὴν πραγματικότητα, πρὸς τὴν ἀλήθειαν καὶ πρὸς τὴν ζωὴν τοῦ λαοῦ. Δὲν μᾶς ἀπέστειλεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ συζητῶμεν καὶ φιλολογοῦμεν, ἀλλὰ διὰ νὰ κατευθύνωμεν τὴν ζωὴν καὶ νὰ ζῶμεν εἰς τὴν πραγματικότητα καὶ νὰ κερδίσωμεν τὴν μάχην, ἡ ὁποία θὰ δώσῃ τὴν ἐλευθερίαν τῆς Πατρίδος. Ἡττοπάθεια! Ἡττοπάθεια, κύριοι, διότι θὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ κλείσῃ ὡρισμένα κέντρα κατὰ τὸν χρόνον τῆς μάχης καὶ θὰ ἀποστερήσωμεν τοὺς χορεύοντας τῶν διασκεδάσεων, ἐν ᾧ χρόνῳ ἡ Πατρίς, ἡ Ἑλλὰς χορεύει τὸν ὕψιστον χορὸν ὑπὲρ τῆς διασώσεώς της; Ἡττοπάθεια ἢ ἀντιθέτως συγκέντρωσις ὅλων τῶν πνευματικῶν ὑλικῶν καὶ ἠθικῶν δυνάμεων τοῦ Ἔθνους ὑπὲρ τοῦ ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος διεξάγεται κατὰ τῶν προδοτῶν; Ποῦ εἶναι ἡ ἡττοπάθεια; Ἡ ἡττοπάθεια εἶναι ἐφεύρεσις ἡ ὁποία πραγματικῶς δὲν ἔχει καμμίαν ὑπόστασιν εἰς τὴν πραγματικότητα τῆς ζωῆς. Θίγεται ἡ Ἐθνικὴ Οἰκονομία! Κύριοι, πρὸς Θεοῦ! Ἐλέχθη καὶ τοῦτο παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Τρικάλων βουλευτοῦ. Ἀλλ’ αὐτὴ εἶναι θεωρία ἡ ὁποία προκαλεῖ μειδιάματα τῶν ὀρθολογιζομένων ἀνθρώπων. Ἀνεργία! Δι’ ὄνομα Θεοῦ! Ἐὰν κλείσουν ὀλίγα κέντρα τὶ θὰ πάθωμεν; Θὰ δημιουργηθοῦν ὀλίγοι ἄνεργοι; Ἂς ὑποστοῦν καὶ οἱ Ἀθηναῖοι μίαν μικρὰν θυσίαν ἔναντι τῆς μεγάλης θυσίας, τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου χώρας. Κύριοι, ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα δίκαιοι, ἀντικειμενικοὶ καὶ τότε δυνάμεθα νὰ εἴμεθα οἱ ταγοὶ τοῦ λαοῦ. Ἄλλως θὰ εἴμεθα οἱ οὐραγοὶ τοῦ λαοῦ. Τὴν Κυβέρνησιν δὲν τὴν ἀπαλλάσσομεν τῶν εὐθυνῶν, διότι ἔφερε τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Εἶναι τὸ ἐλάχιστον. Ἀναμένομεν νὰ προσκομίσῃ σειρὰν νομοσχεδίων διὰ νὰ διεξαχθῇ ὁ ἀγών. Ἀλλὰ καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ δὲν συντελεῖ εἰς τὴν ἐξύψωσιν τοῦ ἠθικοῦ καὶ τοῦ λαοῦ καὶ τοῦ στρατοῦ καὶ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ὑποστηρίξωμεν, νὰ τὸ ψηφίσωμεν.

§235Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολύ. Πρὸ δύο μηνῶν εἶχον ἐπισκεφθῆ καὶ ἐγὼ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Τάξεως, διὰ νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ κλείσῃ δύο χαρτοπαικτικὰ ἱδρύματα εἰς τὸ Μεσολόγγιον καὶ εἶχεν ἐκδοθῆ μία διαταγὴ ἡ ὁποία ὅμως ἀνεκλήθη. Διεμαρτυρήθην ἐντονώτατα εἰς τὰς ὑπηρεσίας σας, κύριε ὑπουργέ, ἀλλ’ οὐδὲν ἐγένετο. Δὲν θὰ ἀναφέρω βέβαια ὀνόματα διὰ νὰ εἴπω ποῖοι ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπενέβησαν διὰ τὸ ἄνοιγμα τῶν χαρτοπαιγνίων. Ἐν πάσῃ περιπτώσει βλέπω σήμερον, κύριε ὑπουργέ, ὅτι ὑμεῖς ἡγεῖσθε μιᾶς κινήσεως διὰ τὸ κλείσιμον τῶν χαρτοπαικτικῶν λεσχῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις εἰς ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Μάλιστα εἴμεθα καὶ ἡμεῖς ἐνθουσιασμένοι, διότι ἀπεδέχθητε πρότασιν περὶ τοῦ ἀμέσου κλεισίματος. Ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν τὸ δεχόμεθα ὡς μέτρον διὰ τὴν ἐξύψωσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ στρατεύματος, ἀλλ’ ὡς μέτρον κοινωνικόν. Δὲν πιστεύομεν δηλαδή, ὅτι μὲ τὸ νὰ κλείσητε ἕνα χαρτοπαίγνιον θὰ ἐνθουσιασθῇ ὁ στρατός. Σᾶς λέγω, ὅτι οὔτε κἂν θὰ ἀντιληφθῇ τὴν κίνησίν σας. Τὸ ἀποδεχόμεθα λοιπὸν ἀπὸ τῆς ἐννοίας, ὅτι θὰ ἐφαρμόσητε ἕνα μέτρον κοινωνικόν. Πρέπει ὅμως νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει σας, ὅτι ὅταν κλείσητε τὰ ἐπίσημα χαρτοπαίγνια θὰ δημιουργηθοῦν περισσότερα κρυφά. Διότι δὲν εἶναι τόσον τὰ φανερά, ἀλλ’ εἶναι τὰ χειρότερα, τὰ κρυφά, τὰ ὁποῖα γίνονται εἰς τὰς κατοικίας καὶ εἰς τὰ ὁποῖα μεταβαίνουν καὶ ἐπίσημα, ἐπισημότατα μάλιστα πρόσωπα καὶ περνοῦν τὴν ὥρα τους. Μὲ τὸ κλείσιμον λοιπόν, τῶν φανερῶν χαρτοπαιγνίων, νὰ λάβητε πρόνοιαν καὶ διὰ τὰ κρυφά. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἕνα μέτρον εἶμαι σύμφωνος. Ὅσον ἀφορᾷ ὅμως τὸ κλείσιμον τῶν κέντρων ἀναψυχῆς, ἐπ’ αὐτοῦ εἶμαι τελείως ἀσύμφωνος. Ἐλέχθη ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβάλωμεν κἄποιον περιορισμὸν καὶ νὰ βάλωμεν εἰς καλὸν δρόμον τὴν ἠθικὴν τῶν Ἀθηνῶν. Εἶμαι σύμφωνος, ἀλλὰ πῶς; Μὲ τὸ νὰ κλείσητε τὸ Μαξίμ; Καὶ διατί νὰ μὴ κλείσητε τοῦ Ζαχαράτου, ὅπου καθήμεθα καὶ παίρνουμε ἀναπαυτικὰ τὴν πάστα μας καὶ τὸν καφέ μας; Καὶ διατί νὰ μὴ κλείσητε ὅλα τὰ κέντρα ἀπὸ τοῦ Φαλήρου μέχρι τῶν Ἀθηνῶν; Καὶ διατί ἀκόμη δὲν θὰ θέσητε περιορισμὸν καὶ εἰς τὸ ἰδικόν μας φαγητὸν καὶ διατί δὲν θὰ κόψητε τὸν μισθόν μας; Ὅτι θὰ κλείσητε, κύριοι, 2, 3, 5 κέντρα καὶ ὅτι θὰ ἀνυψώσητε ἔτσι τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ, δὲν τὸ πιστεύετε καὶ σεῖς. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει διὰ νὰ μὴ μακρυγορῶ θὰ ψηφίσω καὶ ἐγὼ τὸ νομοσχέδιόν σας, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι οὐδέποτε θὰ ἐφαρμοσθῇ.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου ρήτορος, ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ πῶς δέχεται τὸ νομοσχέδιον, ὡς ψήφισμα ἢ ὡς νόμον;

§237Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μπορεῖτε νὰ μᾶς πῆτε, κύριε Πρόεδρε, πόσοι εἶναι παρόντες;

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπαιτῶ ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἔνστασιν ἀπαρτίας.

§239Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὸν Κανονισμὸν θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν εἶναι ζήτημα ἐνστάσεως, ἀλλὰ κρίσεως τοῦ Προέδρου. Νὰ μᾶς εἴπητε, ὅτι εἶναι ἔστω καὶ 25 βουλευταὶ παρόντες.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ ἀποτείνεσθε εἰς ἐμέ;

§241Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ μὲ βεβαιώσῃ, ὅτι κατὰ τὴν κρίσιν του, εὑρίσκονται εἰς τὴν αἴθουσα 118 βουλευταί.

§242ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ μετρήσω.

§243Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὀφείλετε νὰ τὸ κάμητε. Ἄν μὲ πείσητε, ὅτι εἶναι 118 βουλευταί, τότε ἔχετε δίκαιον καὶ ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς δέχητε νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς. Παρακαλῶ νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος ἀρνεῖται νὰ βεβαιώσῃ, ὅτι παρίστανται ἐν τῇ αἰθούσῃ 118 βουλευταί, ἐνῶ πράγματι εἶναι κάτω τῶν 25.

§244ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατὶ θέλετε νὰ σᾶς βεβαιώσω ἐγὼ καὶ δὲν βεβαιώνεσθε σεῖς;

§245Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἐλπίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόθεσις παρεμποδίσεως τοῦ ψηφίσματος τοῦ νομοσχεδίου.

§246ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅλοι οἱ νόμοι ἔχουν ψηφισθῆ μὲ παρόμοιον ἀριθμὸν βουλευτῶν. Ἐγὼ σᾶς λέγω...... (δὲν ἀκούεται)...... Ἐγὼ θέλω νὰ εἶμαι εἰς τὸ ὕψος μου, ὡς Πρόεδρος.

§247Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου δέχομαι τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς, ὡς καὶ τὰς προσθήκας.

§248Θ. ΚΩΗΣ. Ὡς σχέδιον ψηφίσματος θὰ ἐφαρμοσθῇ ἢ ὡς σχέδιον νόμου;

§249Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὡς σχέδιον ψηφίσματος.

§250Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐὰν ἐμμένητε εἰς τὴν ἔννοιαν τοῦ ψηφίσματος, δημιουργεῖτε ἓν κακὸν προηγούμενον διὰ τὸν μέλλοντα νομοθέτην. Εἶναι μία κακὴ ἀρχή.

§251Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἐκτὸς ἂν θέλητε νὰ προσθέσωμεν, ὅτι τὸ παρὸν ψήφισμα δύναται νὰ τροποποιηθῇ διὰ νόμου.

§252Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν νόμον εἰς μόνην συζήτησιν.

§253Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἡ γνώμη τοῦ κ. Βαμβέτσου εἶναι, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀποζημιώσεως δὲν θὰ προκύψῃ, ἂν εἶναι ὑπὸ μορφὴν νόμου ἡ σχετικὴ διάταξις· ἂν ναί, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ ὑποχωρήσῃ ὁ κ. ὑπουργός.

§254Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἐδέχθητε τὴν τροπολογίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι κλείονται ἀπὸ τοῦδε τὰ χαρτοπαίγνια;

§255Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δέχομαι ὡς ἔχει τὸ ἀρχικὸν σχέδιον.

§256Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Πρέπει νὰ ἐπαναπροσληφθοῦν οἱ ὑπάλληλοι.

§257Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὑπάρχουν καλλιτέχναι. Πῶς θὰ ὑποχρεώσετε τὰ κέντρα νὰ τοὺς ἐπαναπροσλάβουν; Ἄς τὸ ἀφήσωμεν καὶ δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ἓν μέτρον.

§258Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Θὰ σᾶς χειροκροτήσωμεν, ὅταν μᾶς ἀναγγείλετε τὸ κλείσιμον τῶν πρώτων κέντρων.

§259ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλήν, δέχεται τὸ σχέδιον ψηφίσματος εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ;

§260ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ λήψεως περιοριστικῶν μέτρων ἐπὶ τῆς λειτουργίας τῶν δημοσίων κέντρων κλπ.». Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ Διοικήσεως τῆς Δωδεκανήσου». Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ.μ. μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις, ἔλεγχον καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 11.20′ μ.μ.)