1947.12.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 30ὴ

Τρίτη 16 Δεκεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.05′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις, Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα.

§2Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, χθὲς ἀνεγνώσθη μία ἐπιστολὴ ἐκ μέρους τοῦ κ. Σοφούλη, ἥτις δὲν κατεχωρήθη εἰς τὰ πρακτικά. Ἐπ’ αὐτῆς θέλω μίαν διευκρίνησιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφέρεται εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν).

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς· Τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 341844)13.12.47 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου ὑπὲρ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλληνικῆς Ἐμπορικῆς, Πίστεως διὰ τὴν παρ’ αὐτῆς χορήγησιν πιστώσεων δραχμῶν 1.500.000.000 πρὸς τὴν Ἕνωσιν Συνεταιρισμῶν Καταναλώσεως Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Τὸ ὑπουργεῖον Οἰκονομικῶν ἀνακοινοῖ, ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 315979)13.12.47 ἀποφάσεώς του παρέσχε τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου διὰ τὴν παρὰ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος χορήγησιν πιστώσεως δρχ. 20.000.000.000 πρὸς τὸν Αὐτόνομον Σταφιδικὸν Ὀργανισμὸν «Α.Σ.Ο» διὰ τὴν συγκέντρωσιν, ἐπεξεργασίαν καὶ συσκευασίαν Κορινθιακῆς σταφίδος ἐσοδείας 1947–48 καὶ τὴν διάθεσιν αὐτῆς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ τὸ ἐσωτερικόν. Ὁ βουλευτὴς Κεφαλληνίας κ. Α. Δημητρᾶτος καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ Ληξουρίου Κεφαλληνίας διαμαρτυρομένου διὰ τὴν μὴ εἰσέτι ἔγκρισιν παρ’ ἁρμοδίου ὑπουργείου ὅπως οἱ συνεταῖροι προβῶσιν εἰς καλλιέργειαν σίτου 1.000 στρεμμάτων χέρσων τῶν ἀγροτικῶν φυλακῶν Λειβαδίου, Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Δ. Νικολαΐδης καταθέτει τηλεγράφημα Προέδρων Κοινότητος, Συνεταιρισμοῦ, Ἐκκλησιαστικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ Σχολικῆς Ἐφορίας ὡς καὶ ἀντιπροσώπων γονέων καὶ κηδεμόνων Κοινότητας Μύρκινος περιφερείας Φυλλίδος, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ δημοδιδασκάλου Δ. Φάφα. Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Δ. Νικολαΐδης καταθέτει τηλεγράφημα Προέδρων Κοινότητος Συνεταιρισμοῦ Ἐκκλησιαστικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ Σχολικῆς Ἐφορίας ὡς καὶ ἀντιπροσώπων γονέων καὶ κηδεμόνων Κοινότητος Δραβίσκου περιφερείας Φυλλίδος, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἀπόλυσιν τοῦ δημοδιδασκάλου Μενελάου Νικολοπούλου. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μαντούβαλος καταθέτει ἀναφορὰν Φαρμακοποιῶν Μικροβιολόγων Θεσσαλονίκης ζητούντων ὅπως ἀπαλειφθῇ τὸ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ κατατεθέντος νομοσχεδίου τοῦ κώδικος ἐξασκήσεως ἰατρικοῦ ἐπαγγέλματος τὸ μειῶνον κεκτημένα δικαιώματά των. Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μαντούβαλος καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Μικροϊδιοκτητῶν Ἀθηνῶν–Πειραιῶς μὴ δυναμένων νὰ πληρώσουν τὰ πρὸς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν χρέη των λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς των ἀδυναμίας, ζητούντων, ὅπως συμπεριληφθῶσιν εἰς τὸ ψήφισμα ἀνοικοδομήσεως, ἵνα μὴ περιέλθωσιν αἱ οἰκίαι των εἰς τὴν Κτηματικὴν Τράπεζαν. Ὁ βουλευτὴς Κοζάνης κ. Χ. Πιπιλλιάγκας διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν περικοπὴν τοῦ ἐπιδόματος μεταβατικῆς ὑπηρεσίας τῶν μαχομένων στρατιωτῶν καὶ ζητεῖ ἄμεσον ἀνάκλισιν τοῦ ληφθέντος μέτρου. Ὁ βουλευτὴς Ἰωαννίνων κ. Α. Δερδεμέζης καταθέτει ἀναφορὰν Ἐπιτροπῆς Τηλεγραφητῶν βʹ τάξεως Ἠπείρου, διαμαρτυρομένων διὰ τὴν βαθμολογικήν των στασιμότητα καὶ ζητούντων τὴν δικαίαν ἀποκατάστασίν των. Ὁ βουλευτὴς Λακωνίας κ. Ν. Καράμπελας καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Κότρωνος Τεθρώνης (Μάνης) διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐκ τοῦ δάκου καταστροφὴν τοῦ ἐλαιοκάρπου των καὶ ζητούντων ὅπως ἡ περιφέρειά των θεωρηθῇ δακόπληκτος. Ὁ Σύνδεσμος Ὑπαλλήλων Ἐστιατορίων «Ἅγιος Δημήτριος» Πατρῶν, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Οἱ κάτοικοι τῆς Ἐπαρχίας Δομοκοῦ διαμαρτύρονται διὰ τὴν ἀπόσπασιν τοῦ ἐκεῖ Τάγματος Ἐθνοφρουρᾶς εἰς ἄλλους Νομοὺς καὶ ζητοῦν τὴν παραμονή του εἰς Δομοκόν. Οἱ κάτοικοι τῆς Κοινότητος Ὀκτωνιᾶς Νομοῦ Εὐβοίας διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην μετάθεσιν τοῦ Διευθυντοῦ τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου Ὀκτωνιᾶς Δ. Παπαβασιλείου καὶ ζητοῦν τὴ μὴ ἐκτέλεσιν ταύτης. Διάφοροι Ἐμπορικοὶ Σύλλογοι Ἀμαλιάδος διαμαρτύρονται διὰ τὴν μελετωμένην μετάθεσιν τοῦ Ὑπομοιράρχου Ι. Ἀναστασοπούλου καὶ ζητοῦν τὴν ἀναστολὴν τῆς μεταθέσεως ταύτης. Οἱ κάτοικοι τῆς πόλεως Σπάρτης ζητοῦν τὴν ἐκτέλεσιν τῆς θανατικῆς ποινῆς τῆς Ἀθηνᾶς Μπενέκου. Οἱ Δήμαρχοι Ἡγουμενίτσης καὶ Φιλιατῶν ζητοῦν ἄμεσον λῆψιν στρατιωτικῶν μέτρων πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως ἐν τῇ περιφερείᾳ των καὶ παραμονὴν μονίμου στρατιωτικῆς δυνάμεως εἰς Φιλιάτας πρὸς ἀσφάλειαν τοῦ πληθυσμοῦ καὶ συνόρων. Ὁ Σύλλογος ἀγοραστῶν ἀκινήτων Ἀγρινίου ζητεῖ κατάργησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114 Σ. Π. καὶ ἀποδέσμευσιν περιουσιῶν των. Ὁ Γενικὸς Διοικητὴς Ἠπείρου κ. Ρέππας, ζητεῖ ταχεῖαν ἐπιψήφισιν τοῦ ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου Οἰκονομικῶν κατατεθέντος νομοσχεδίου «περὶ ἀκυρώσεως γενομένων πλειστηριασμῶν ὑπὸ ἐνίων ἐπὶ ἐγκαταλελειμμένων Μουσουλμανικῶν περιουσιῶν. Ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις τῇ 8 Ἰουλίου 1947 ὑπογραφείσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς συμφωνίας, ἀφορώσης εἰς τὴν βοήθειαν πρὸς περίθαλψιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ ὑπὸ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν». Ὁ κ. Α. Μπιράκης (Ὑπουργὸς τῶν Τ.Τ.Τ.), καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ὑπηρεσίας ἡμερομισθίου προσωπικοῦ ταχυδρομικῶν δεμάτων». Οἱ κ.κ. Γ. Στρᾶτος (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν), Α. Σακελλαρίου (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν), Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας) καὶ Κ. Ρέντης (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως) καταθέτουσι σχέδιον ψηφίσματος «περὶ καθορισμοῦ τῶν ἐφαρμοστέων διατάξεων τοῦ στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἰσχύος τοῦ Γʹ Ψηφίσματος». Ὁ κ. Κ. Ρέντης (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ Ταμείου Ἀλληλοβοηθείας ὁπλιτῶν ἰσχυουσῶν διατάξεων». Οἱ κ.κ. Α. Σακελλαρίου (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) καὶ Θ. Κιζάνης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ Ν. Δ. 271)1947 «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 3288)1944 «περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τοὺς Ν. Δοκίμους». Ὁ κ. Θ. Δεσύλλας (Ὑπουργὸς τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας) 1) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τῆς παραγράφου 1 τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Νόμου 1118 καὶ καθορισμοῦ τρόπου προαγωγῆς εἰσηγητῶν ὑπουργείου Κοινωνικῆς Προνοίας» καὶ 2) ἀποσύρει τὸ κατατεθὲν σχέδιον νόμου «περὶ παιδαγωγῶν ἐθνικῶν παιδικῶν σταθμῶν». Ἡ ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὰς ἐκθέσεις της ἐπὶ τῶν σχεδίων ψηφισμάτων 1) «περὶ λήψεως περιοριστικῶν μέτρων ἐπὶ τῆς λειτουργίας τῶν δημοσίων κέντρων κλπ. καὶ 2) «περὶ κυρώσεως διορισμῶν, μονιμοποιήσεων, ἐντάξεων ἢ κατατάξεων στρατιωτικῶν τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων γενομένων κατὰ παρέκκλισιν τοῦ Α. Ν. 728)45». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως ἐνίων προθεσμιῶν τοῦ Ν. Δ. 229)47». Ὁ βουλευτὴς κ. Α. Διακουμόπουλος καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἁλυκῶν κειμένων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Παναγιούλας καὶ Δ. Βουρδουμπᾶς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προαγωγῶν ἀξιωματικῶν Χωροφυλακῆς».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλαμαρᾶς ἔχει τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως.

§6Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι βουλευταί, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς μεταφέρω τὴν ἀγωνίαν 1000–1050 περίπου κηδεμόνων ὑποψηφίων φοιτητῶν, τῆς ἰατρικῆς σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Ὡς γνωρίζετε, πρό τινων ἡμερῶν ἦλθε τὸ θέμα τοῦτο ἐνώπιον ὑμῶν, καὶ ἀνεζητήθη, τὸ ἐὰν τὸ Γʹ τμῆμα τῶν ὑποψηφίων διὰ τὴν ἰατρικὴν σχολὴν ἀντέγραψεν ἢ ὄχι. Κύριοι συνάδελφοι, ὡς γνωρίζετε εἰς τὸ Πανεπιστήμιον συνεκροτήθησαν 7 ἢ 8 τμήματα τὰ ὁποῖα ἐπλαισιώθησαν ἀπὸ καθηγητὰς ἀρίστους καὶ καθ’ ὅλα αὐστηρούς. Δὲν ἠξεύρω, πῶς κατηγγέλθη—καὶ αὐτὸ ἀκόμη εἶναι ἀόριστον—ὅτι τὸ Γʹ τμῆμα ἀντέγραψεν.

§7Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὸ ἐβεβαίωσεν ὁ κ. ὑπουργός.

§8Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἔγραψαν ὅλοι καλὰ καὶ ὄχι ὅτι ἀντέγραψαν.

§9Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἔδωσεν ἐντολὴν νὰ συγκροτηθῇ μία τριμελὴς Ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐξετάσῃ τὰ γραπτὰ τοῦ Γʹ τμήματος.

§10Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἀπεδείχθη ἡ ἀντιγραφὴ καὶ ὅτι ἡ Σύγκλητος, εἰσήγαγεν εἰς αὐτόν, ἀκυρωτικὴν πρᾶξιν τὴν ὁποίαν ἐνέκρινεν ὁ κ. ὑπουργός.

§11Κ. ΚΑΛΑΜΑΡΑΣ. Ἔχει καλῶς. Ἔδωσεν λοιπὸν ἐντολὴν νὰ συγκροτηθῇ μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία νὰ ἐλέγξῃ τὰ γραπτὰ τοῦ Γʹ τμήματος. Ἡ ἐπιτροπὴ ὅμως ἐπεξέτεινε τὸν ἔλεγχόν της καὶ ἐπὶ τῶν γραπτῶν τῶν ἄλλων τμημάτων. Ὡς εἶναι γνωστὸν οἱ καθηγηταὶ τῶν ἄλλων τμημάτων φθάνουν τὸν ἀριθμὸν τῶν 24 περίπου καὶ εἶναι αὐστηρότατος, ἀλλ’ ὡς ἐξηκριβώθη, ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἐπῆρε τὰ γραπτὰ ὅλων τῶν ἄλλων τμημάτων, τὰ ἤλεγξεν ἐπιτροχάδην ἐντὸς 4 ἡμερῶν καὶ μετέβαλεν ἄρδην τὴν βαθμολογίαν αὐτῶν. Νομίζω, ὅτι τὰ τμήματα αὐτά, δὲν εἶναι ὑπόδικα ἀπέναντι τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ὡς τὸ Γʹ τμῆμα, ἐὰν καὶ αὐτὸ πταίῃ, διότι καὶ αὐτὸ δὲν εἶναι ἐξηκριβωμένον. Ἔρχονται λοιπὸν οἱ γονεῖς τῶν μαθητῶν καὶ οἱ μαθηταὶ καὶ παραπονοῦνται καὶ λέγουν: Πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνός, ἐξητάσθησαν τὰ παιδιά μας καὶ κατετέθη ἡ βαθμολογία τῶν γραπτῶν των εἰς τὴν σχολὴν καὶ τὰ γραπτὰ αὐτὰ μετὰ ἕνα καὶ ἥμισυ μῆνα ἐπανεξετάζονται καὶ μεταβάλλονται οἱ βαθμοί. Θὰ ἤθελον λοιπὸν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ προνοήσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, διότι δὲν εἶναι σωστὸν νὰ εὑρίσκωνται ἐν ἀγωνίᾳ χίλιοι περίπου κηδεμόνες ἐκ τῆς μεταβολῆς αὐτῆς τῶν βαθμῶν τῶν γραπτῶν τῶν παιδιῶν των, τὰ ὁποῖα δὲν πταίουν εἰς τίποτε καὶ μετέβησαν εἰς τὰς ἐπαρχίας των μὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἔγραψαν καλά. Ἀφοῦ ἐπὶ τέλους ἔγραψαν καλὰ καὶ ἐβαθμολογήθησαν καλῶς, δὲν ὑπάρχει νομίζω, κανεὶς λόγος νὰ μεταβληθῇ ἡ βαθμολογία ὅλων τῶν τμημάτων. Θὰ παρεκάλουν συνεπῶς τὸν κ. ὑπουργόν, νὰ φροντίσῃ ὅπως τὸ ἵδρυμα αὐτὸ τὸ πνευματικόν, τὸ ἀνώτατον, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἡ κοινωνία περιμένει μίαν καθοδήγησιν, μὴ προβῇ εἰς τὴν πρᾶξιν αὐτήν, ἡ ὁποία πιθανὸν νὰ ἀδικήσῃ πολλοὺς ὑποψηφίους τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης, ἔχει τὸν λόγον.

§13Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, ὅτι οἱ ἐπιλαχόντες πρέπει νὰ εἰσέλθουν, διότι ἔχομεν ἀνάγκην ἰατρῶν.

§14Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Ἅπαντες οἱ ἐπιτυχόντες νὰ εἰσέλθουν.

§15Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μόνον εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ τῆς Θεσσαλονίκης πρέπει νὰ εἰσαχθοῦν οἱ ἐπιτυχόντες.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, χθὲς ἐλήφθη ἀπόφασις νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Β. Στεφανοπούλου. Ἐπειδὴ ὅμως σήμερον εἶναι καὶ ἡμέρα Νομοθετικῆς ἐργασίας, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, θὰ παρεκάλουν νὰ διεξέλθωμεν τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν τῆς Νομοθετικῆς ἐργασίας καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὰ νομοσχέδια εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§17ΦΩΝΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 1. Ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῆς ἀφορώσης τὴν προστασίαν τῶν ἐλαιοπυρήνων νομοθεσίας».

§19ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτόν, εἰς τὸ σύνολον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῆς ἀφορώσης τὴν προστασίαν τῶν ἐλαιοπυρήνων νομοθεσίας».

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2. Μόνη συζήτησις, ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ δημεύσεως τῶν περιουσιῶν τῶν συμμετεχόντων εἰς τὸν συμμοριακὸν ἀγῶνα».

§22Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ ἐδέχθην μερικὰς τροπολογίας.

§23Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐὰν δέχεται ὁ κ. ὑπουργὸς τὴν τροπολογίαν μου, ὅτι δημεύεται ἡ περιουσία αὐτῶν καὶ τῶν συζύγων των, ὅλων τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐπιτροπὴν τῶν κομμάτων τοῦ Ε.Α.Μ. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ καταδιώκωμε διαρκῶς τὰ κορόϊδα καὶ νὰ ἀφήνωμε τοὺς ἀρχηγοὺς ἐλευθέρους.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφ’ ὅσον ἔχει συζήτησιν, ἀναβάλλεται τὸ ὑπ’ ἀριθ. 2. Ἐπίσης ἀναβάλλεται καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθ. 3. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 4. βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμμετοχῆς πολιτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὑπουργείου Ναυτικῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων».

§25ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμμετοχῆς πολιτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὑπουργείου Ναυτικῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5.

§27Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίρρησις βασική.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται τὸ ὑπ’ ἀριθ. 5. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6.

§29Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κρατεῖται.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 6 ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 7, βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἀναστολῆς διατάξεων τοῦ Α.Ν. 2803]41 «περὶ Στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος».

§31ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς ἀναστολῆς διατάξεων τοῦ Α.Ν. 2803]41 «περὶ Στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 8, βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 151]41 Ν.Δ. «περὶ διαθέσεως θεραπαινίδος εἰς ἀναπήρους ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας ὡρισμένων κατηγοριῶν συνεπεία τραυμάτων πολέμου ὡς τοῦτο συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2094]43 Ν.Δ».

§33ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 151]41 Ν.Δ. «περὶ διαθέσεως θεραπαινίδος εἰς ἀναπήρους ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας ὡρισμένων κατηγοριῶν συνεπεία τραυμάτων πολέμου» ὡς τοῦτο συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2094)1945 Ν. Διατάγματος». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9.

§35Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀναβάλλεται. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν οἰκονομικῶν ἔχει κάμει διαφόρους τροπολογίας.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀναβάλλεται. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 10. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσόντων διορισμοῦ παιδαγωγῶν Ἐθνικῶν Παιδικῶν Σταθμῶν καὶ Διευθυντριῶν Ἐθνικῶν Ἀγροτικῶν Νηπιοτροφείων καὶ Παιδικῶν Σταθμῶν».

§37ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ προσόντων διορισμοῦ παιδαγωγῶν Ἐθνικῶν Ἀγροτικῶν Νηπιοτροφείων καὶ Παιδικῶν Σταθμῶν». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 11. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ εἰδικῶν τμημάτων νηπιαγωγῶν Φλωρίνης καὶ Ξάνθης».

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν, δεκτόν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ εἰδικῶν τμημάτων νηπιαγωγῶν Φλωρίνης καὶ Ξάνθης». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 12.

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται.

§42Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Αὐτὸ εἶναι καθαρῶς ὑπηρεσιακὸν καὶ δέχομαι καὶ τὰς τροπολογίας τῆς Ἐπιτροπῆς.

§43Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Αὐτὸ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ, διότι ἔχει μίαν προσωπικὴν διάταξιν.

§44Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διεγράφη· δὲν ὑπάρχει καμμία προσωπικὴ διάταξις.

§45Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νὰ ἴδωμεν τὰς τροπολογίας τῆς ἐπιτροπῆς, κύριε Πρόεδρε, ὅλα ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπῆρχεν ἀντίρρησις, ἀνεβλήθησαν, ἑπομένως καὶ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀναβληθῇ.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀρ. 12 ἀναβάλλεται.

§47Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, τὰ νομοσχέδια αὐτὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπονομεύωνται, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν τίποτε τὸ προσωπικόν, ἀλλ’ εἶναι καθαρῶς ὑπηρεσιακά.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀρ. 13, αʹ συζήτησις κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀσκήσεως ἁρμοδιοτήτων Γενικοῦ Διοικητοῦ Κρήτης ὑπὸ τοῦ Ἐπισκόπου Κυδωνίας καὶ Ἀποκορώνου».

§49Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δεκτόν.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον, τὸ σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀσκήσεως ἁρμοδιοτήτων Γενικοῦ Διοικητοῦ Κρήτης ὑπὸ τοῦ Ἐπισκόπου Κυδωνίας καὶ Ἀποκορώνου». Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14.

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀναβάλλεται· ὑπάρχουν τροπολογίαι.

§52Ε. ΓΟΝΗΣ. Τὸ 14 κρατεῖται, κύριε Πρόεδρε, διότι ὑπάρχει ἀντίρρησις.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑπ’ ἀριθ. 14 ἀναβάλλεται. Εἰσερχόμεθα

εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀφορώσης τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν ἐν Πελοποννήσῳ. Ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων κ. Γονατᾶς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§54Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι χθὲς ἐγένετο μία κακὴ ἑρμηνεία τοῦ Κανονισμοῦ καὶ συνεπείᾳ αὐτῆς ἐπετράπη, ὥστε ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας βουλευτής, ἡ ὁποία ἐγενικεύθη, νὰ ἐπεκταθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἐπὶ ἄλλων θεμάτων, τὰ ὁποῖα δὲν προβλέπει ἡ ἐπερώτησις. Τὸ ἄρθρον 51 τοῦ Κανονισμοῦ ὁρίζει ρητῶς, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπὶ θέματος παρομοίου ἢ συναφοῦς πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, ἡ δὲ γενίκευσις τῆς συζητήσεως νομίζω, ὅτι ἔχει τὴν ἔννοιαν, ὅτι δύνανται νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἄλλοι βουλευταὶ μὴ ἐγγεγραμμένοι ἀρχικῶς εἰς τὴν ἐπερώτησιν, ἀλλὰ πάντοτε περιοριζόμενοι ἐντὸς τοῦ θέματος τῆς ἐπερωτήσεως, διότι θὰ ἦτο γενικὴ ἀνατροπὴ τῆς τάξεως τοῦ ἐλέγχου ἐν τῇ Βουλῇ, ἐὰν ἐδίδετο ἡ ἀντίθετος ἑρμηνεία καὶ ἕκαστος παρεισέφρυεν μέσα εἰς τὸ κύριον θέμα τῆς ἐπερωτήσεως ἄλλας ἐπερωτήσεις, αἱ ὁποῖαι ἴσως δὲν θὰ εἶχον σειρὰν νὰ ἔλθουν καὶ τὰς παρενέβαλεν εἰς τὴν ἐπερώτησιν, ὡς συναφεῖς ἢ ὡς παρομοίας. Ἐκτὸς τούτου, νομίζω, θὰ παρεκάλουν δηλαδὴ τὴν Βουλὴν νὰ κάμῃ μίαν σύστασιν. Ἐφ’ ὅσον καὶ ἐὰν ἀκόμη ἤθελεν γίνει δεκτὴ ἡ ἑρμηνεία τὴν ὁποίαν εἶπον, οἱ ἀπομένοντες ἐγγεγραμμένοι εἰς τὴν ἐπερώτησιν ἤθελον περιορισθῆ ἀποκλειστικῶς εἰς τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως καὶ νομίζω, ὅτι οἱ ἐγγεγραμμένοι εἶναι ἀκόμη περὶ τοὺς 35.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. 34.

§56Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Συνεπῶς ἡ συζήτησις ὁσονδήποτε καὶ ἐὰν εἶναι σύντομος, δὲν νομίζω, ὅτι πρόκειται νὰ λήξῃ κατὰ τὴν ἑσπερινὴν συνεδρίασιν καὶ ἐπειδὴ λογικῶς αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς πρόκειται νὰ τερματισθοῦν εἰς τὸ τέρμα τῆς παρούσης ἑβδομάδος, λόγῳ τῶν ἐπικειμένων ἑορτῶν, θὰ δὲν θὰ ἐδίδετο ἡ εὐκαιρία εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀπαντήσῃ ἐπὶ ὅλων αὐτῶν τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα τόσον ἐκτενῶς ἀνεπτύχθησαν ἐνταῦθα, θεμάτων οὐσιωδεστάτων, τὰ ὁποῖα κρατοῦν ἐν ἀγωνίᾳ ὁλόκληρον τὴν κοινὴν γνώμην. Νομίζω, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἦτο σύμφωνος, νὰ ἐδέχετο νὰ θεωρηθῇ ἡ συζήτηρις τερματισθεῖσα, παρακαλουμένων τῶν ἐγγεγραμμένων νὰ παραιτηθοῦν, διότι οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τοὺς ἀφαιρέσῃ τὸν λόγον καὶ νὰ παρεκαλῆτο ἡ Κυβέρνησις καὶ μάλιστα διὰ τοῦ Προέδρου αὐτῆς, ὅπως δώσῃ ἀπάντησιν εἰς τὰ ἀγωνιώδη ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς Βουλῆς, ἀναμένει ὁ Ἑλληνικὸς λαός. Διότι ἐκτὸς τῶν θεμάτων, τὰ ὁποῖα γενικῶς ἀνεπτύχθησαν, εἶχεν διαδηλωθῆ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τῶν προθεσμιῶν, τὰς ὁποίας εἶχεν τάξει ὁ κατευνασμὸς, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἀρχίσῃ μία Ἐθνικὴ ἐξόρμησις, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐγὼ ἐκάκισα (;) καὶ εἰς προηγουμένην ὁμιλίαν μου ἐν τῇ Βουλῇ. Καὶ ὄχι μόνον αὐτὸ δὲν ἔλαβεν σάρκα καὶ ὀστᾶ, ἀλλὰ ἀντιστρόφως ὑπάρχουν φῆμαι—τὰς ὁποίας δὲν θέλω νὰ παραδεχθῶ—ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ πρόκειται νὰ ἀρχίσουν πολὺ βραδέως καὶ μετὰ πάροδον μηνῶν... Εἶπον, ὅτι αὐτὸ δὲν τὸ δεχόμεθα, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ εἶναι ἀκριβές. Ἐν τούτοις μία ἐπίσημος δήλωσις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, καθίσταται ἀπολύτως ἀναγκαία καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ καθορίσωμεν τὸ θέμα ἔτσι, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἀπόψε τὴν δήλωσιν αὐτὴν τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ οὕτω πως θὰ ἱκανοποιήσωμεν πολὺ περισσότερον τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία ἀγωνιωδῶς, ὅπως εἶπον, ἀναμένει τὴν δήλωσιν αὐτήν, παρὰ νὰ ἐξακολουθήσωμεν τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία καὶ ἄσκοπος εἶναι καὶ τὸν κόσμον τὸν ἔχει κάμει πλέον μᾶλλον νὰ ἀνιᾷ, παρὰ νὰ ἐπιθυμῇ τὴν ἐπέκτασιν τῆς συζητήσεως, ὁπότε δὲν θὰ ἔχωμεν οὐσιώδη ἀποτελέσματα. Νομίζω, ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος, νομίζω, ὅτι θὰ ἠμποροῦσε ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς δηλώσῃ ἐὰν ἔχῃ ἀντιρρήσεις ἐπ’ αὐτοῦ. (Χειροκροτήματα).

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§58Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτά.

§59Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω ἐγώ, κύριε Κουλουμβάκη. Κύριοι βουλευταί, νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ σεβαστὸς ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων νὰ διαφωνήσω μαζί του, ὡς πρὸς τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἡ συζήτησις ἐπὶ μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἡ ὁποία τόσον ἐκράτησεν ἐν ἀνησυχίᾳ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἠλείας βουλευτοῦ, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐπεκταθῇ καὶ δι’ ἄλλας περιφερείας, πέραν τῆς Πελοποννήσου. Νομίζω, ὅτι δὲν εὐσταθεῖ ἡ ἀντίληψις αὐτή.

§60Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Δὲν εἶπον αὐτό.

§61Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὸ ζήτημα, δὲν νομίζω, ὅτι ἀντίκειται πρὸς τὸν Κανονισμόν, διὰ τὸν λόγον, ὅτι συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τῆς Δημοσίας Ἀσφαλείας ἐν τῇ χώρᾳ ὁλοκλήρῳ καὶ φυσικὰ οἱ ἐκ Πελοποννήσου βουλευταὶ ἠθέλησαν νὰ ἐνδιαφερθοῦν ἔτι περισσότερον ἐπὶ τῆς περιφερείας τῆς ἰδικῆς των, εἰς τὰς ἐπαρχίας τῆς ὁποίας λαμβάνουν χώραν αἱ ἀνωμαλίαι. Ἀλλὰ οὐδόλως δύναμαι, ὡς μέλος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ ἀντιπαρέλθω γεγονότα ἐξ ἴσου σοβαρά, τὰ ὁποῖα κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας ἔλαβον χώραν ἐν Φθιώτιδι καὶ ἰδιαιτέρως ἐν Λοκρίδι. Ἀπὸ τὰ γεγονότα αὐτὰ ὁ λαὸς τῆς Φθιώτιδος εὑρίσκεται ἐν ἀγωνίᾳ ἀναμένων ἀκριβῶς τὰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ πρέπῃ νὰ ληφθοῦν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω, ὅτι ἓν ζήτημα τόσον σοβαρόν, δὲν πρέπει νὰ γίνῃ θέμα ἀντεγκλήσεων μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Νομίζω, ὅτι ἓν θέμα τόσον σοβαρόν, ἔχει ἀνάγκην τῆς ἀπολύτως αὐστηρᾶς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος ὑπὸ τοῦ συνόλου τῶν μελῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας: πῶς δέον ἡ Κυβέρνησις νά ἀντιμετωπίσῃ τὴν παροῦσαν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ εἰς πολλὰς περιφερείας. Δὲν ἀνέρχομαι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ἐκφέρω κατηγορίας ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως δι’ ἀμέλειαν ἢ δι’ ὀλιγωρίαν, διότι εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ἅπαντα τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, κατέχονται ὑπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων ἀνησυχίας καὶ ἀγωνίας ὑπὸ τῶν ὁποίων κατέχονται καὶ ὅλα τὰ μέλη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἑπομένως μᾶλλον δέον ἀπὸ κοινοῦ, ἄνευ νευρικότητος, ἄνευ προσωπικῶν ἀντεγκλήσεων, νὰ ἐξετάσωμεν τὴν ὅλην ὑπόθεσιν, πῶς δηλαδὴ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν αὐτήν. Ὁμολογῶ δέ, ὅτι μοῦ ἔκαμεν ἀλγεινὴν ἐντύπωσιν, ἡ χθεσινὴ ἐκτροπὴ τῆς συζητήσεως, ἡ ὁποία προεκλήθη ἐκ μέρους ἀξιοτίμου συναδέλφου, τοῦ ἐκ Σάμου βουλευτοῦ, ὁ ὁποῖος ἠθέλησεν νὰ μετατοπίσῃ τὸ ὅλον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔχει τόσην σοβαρότητα διὰ τὴν ὕπαρξιν τῆς φυλῆς μας, εἰς ζητήματα, ποταπά, μικροκομματικά. Καὶ ἠθέλησεν νὰ ἐκμεταλλευθῇ μικροκομματικῶς τὸ δρᾶμα, τὸ ὁποῖον διέρχεται ὁ Ἑλληνικὸς λαός.

§62Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Κύριε συνάδελφε δὲν εἶναι ἀκριβῆ αὐτὰ ποὺ λέτε. Κύριε Πρόεδρε τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§63Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν δέχομαι διακοπάς, κύριε συνάδελφε.

§64Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§65Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πῶς δέχεσθε τοιαύτας φράσεις ἐσεῖς, κύριε Πρόεδρε; Εἶσθε Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ ἀκούετε τοιαύτας φράσεις δι’ ἕνα συνάδελφον;

§66Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, γνωρίζετε, κύριε νέε συνάδελφε, ὅτι εἶμαι ἐξαιρετικῶς εὐπρεπὴς ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ μὲ διδάξετε ἐσεῖς. Αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγω, εἶναι ἐκ τῆς πικρίας, ἡ ὁποία μέ κατέχει, ὅταν βλέπω ζητήματα τόσον σοβαρά, νὰ κατέρχωνται εἰς τοιοῦτον σημεῖον συζητήσεως.

§67Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὅτι εἶσθε εὐπρεπὴς τὸ γνωρίζω, αἱ φράσεις σας, ὅμως δὲν εἶναι. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§68Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔπρεπε νὰ προκαλέσῃ οὐδεμίαν συζήτησιν, διότι γνωρίζω, ὅτι ἡ συνεννόησις μὲ τοὺς ἀντάρτας, ἦτο βασικὴ ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εἶχεν σχηματισθῆ. (Φωναί, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§69ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§70Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ ἐντόνως, δι’ ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς λέγει ὁ κ. συνάδελφος. Οὐδέποτε ὑπῆρξε πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, ἡ συνεννόησις μὲ τοὺς ἀντάρτας. Πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρξεν, ἡ παροχὴ ὅλων ἐκείνων τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα θὰ εὐχέραινον τὴν καταστολὴν τῆς προδοτικῆς ἀνταρσίας.

§71Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἡ πολιτικὴ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων οὐδέποτε εἶχεν τὴν ἔννοιαν τῆς συνεννοήσεως μὲ τοὺς ἀντάρτας. Συγκεκριμένως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Σάμου, οἱ ἀντάρται ἔστειλαν πρὸς τὸν μητροπολίτην καὶ ἄλλα πρόσωπα μήνυμα, ὅτι θέλουν νὰ παραδοθοῦν. Τίποτα δὲν προεβλήθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν.

§72Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὑπάρχει καὶ ἡ ἐπιστολὴ τούτων πρὸς τὸν Μητροπολίτην καὶ δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἀντίγραφα αὐτῆς.

§73Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Εἶναι σκηνοθεσία αὐτὸ ἰδική σας.

§74Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐὰν κ. βουλευταί, θελήσητε, ὅπως σᾶς παρεκάλεσα ὡρίμως, νὰ διεξαχθῇ μία συζήτησις, νομίζω ὅτι πραγματικῶς δυνάμεθα νὰ προσφέρωμεν μίαν ὑπηρεσίαν πρὸς τὴν Πατρίδα. Ἄλλως δὲν προσφέρομεν οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν εἰς τὴν Πατρίδα διὰ τῶν ἀντεγκλήσεων καὶ τῶν φωνῶν. Κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς συγκροτήσεως τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως, προσωπικῶς ἐγώ, ἀνήκων εἰς τὸ Κόμμα τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων, προτοῦ ἐπέλθῃ ἡ ποθητὴ ἕνωσις μετὰ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἔλαβον γνῶσιν τῶν συνεννοήσεων, αἱ ὁποῖαι εἶχον λάβει χώραν μεταξὺ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῶν Λαϊκῶν. Ἀλλὰ εἰς τὸ κοινόν, εἰς ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἦτο γνωστὸν ὅτι θὰ κατεβάλλετο ἡ προσπάθεια τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι δέ, ὅταν ὁμιλοῦμεν περὶ πολιτικῆς κατευνασμοῦ, ἐννοοῦμεν ὅτι εἶναι φυσικὸν νὰ διεξαχθοῦν καὶ διαπραγματεύσεις μεταξὺ τῶν δύο ἀντιμαχομένων μερίδων.

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§76Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Γνωρίζετε, κ. συνάδελφε, πόσον εἶμαι μετριοπαθής· ἀλλὰ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἀκούσω ἀδιαμαρτυρήτως τὴν φράσιν σας «περὶ δύο ἀντιμαχομένων μερίδων» ὅταν λέγετε δύο ἀντιμαχόμεναι μερίδες, εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, νομίζω ὅτι δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ συμβαίνουν αὐτά.

§77Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ ἀποδεχθῶ τὸν χαρακτηρισμόν σας, δὲν λέγω «ἀντιμαχομένων» θὰ εἴπω δύο «ἐχθρικῶν μερίδων».

§78Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μία εἶναι ἡ μερίς, τὸ Ἔθνος. Τὸ ἀντίθετον σημαίνει προδοσίαν.

§79Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ Κράτος καὶ ἡ προδοσία εἶναι δύο ἀντιμαχόμεναι μερίδες;

§80Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὄχι.

§81Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Λοιπὸν διατί ὁμιλεῖτε περὶ «δύο ἀντιμαχομένων μερίδων»;

§82Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Μεταξὺ τοῦ ἐπισήμου Κράτους καὶ τῆς ἀνταρσίας.

§83Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ὑπάρχει ἡ ἔννοια τὴν ὁποίαν διαχωρίζητε ἀκριβῶς τοῦ ἐπισήμου Κράτους καὶ τῆς ἀνταρσίας. Ὑπάρχει τὸ Κράτος. Τί θὰ πῇ ἐπίσημον; Ὑπάρχει καὶ Κράτος ἀνεπίσημον;

§84Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὡμίλησε κανεὶς περὶ ἀνεπισήμου Κράτους; Ὁμιλῶ περὶ μιᾶς μερίδος.

§85Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι μερίς· εἶναι μία ὁμὰς προδοτικῶν καθαρμάτων.

§86Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν ἔχω ἀντίρρησιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§87Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐὰν δὲν τοὺς ἐδίδαμεν ἀξίαν ἐδῶ ἡμεῖς, δὲν θὰ εἴχαμεν καλλιεργήσει μέχρι σήμερον τὰ προδοτικὰ καθάρματα, νὰ συνεννοοῦνται μὲ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Πατρίδος.

§88Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως ἦτο ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον θὰ παρεδίδετο ἡ ἀνταρσία διὰ νὰ σᾶς ἱκανοποιήσῃ; (Θόρυβος, φωναί, ἀντεγκλήσεις). Λυποῦμαι ὅμως ἐπὶ ἑνὸς σημείου· ὅτι αὐτὴν τὴν συνεννόησιν, διότι ἔπρεπεν ἐπὶ τέλους νὰ διεξαχθοῦν διαπραγματεύσεις τοῦ ἐπισήμου Κράτους..........

§89Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διαπραγματεύσεις; Τὸ Κράτος διατάσσει.

§90Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὸ Κράτος διατάσσει, ἀλλὰ ἡ ἀνταρσία ἐξακολουθεῖ.

§91ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διὰ τοῦ ψηφίσματος, καθωρίσθησαν οἱ ὅροι διὰ τοῦ ὁποίου ἔπρεπε νὰ προσέλθουν νὰ παραδοθοῦν, μετὰ τοῦ ὁπλισμοῦ των.

§92Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Διὰ νὰ γίνῃ αὐτό, ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία νέα πρόσκλησις ὑπὸ τῆς νέας Κυβερνήσεως. Καὶ φυσικὸν ἦτο μεταξὺ τῶν ἄλλων νὰ γίνῃ καὶ εἰς τὴν Σάμον, ἰδιαιτέρως ὅπου ἡ δημιουργία.

§93Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἔγινεν αὐτό, ἔγινεν ἁπλῶς ἡ συνεργασία τοῦ συμφωνητικοῦ μὲ τὸν Σκλάβαινα.

§94Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, δὲν εἶναι αὐτὸ ἀκριβές.

§95Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Τὰ πραγματικὰ περιστατικὰ εἶναι τὰ ἑξῆς: Οἱ ἀντάρται τῆς Σάμου ἐζήτησαν νὰ πληροφορηθοῦν ποῖοι εἶναι οἱ ὅροι τοῦ ψηφίσματος περὶ ἀμνηστίας, τὴν ὁποίαν δὲν εἴχομεν ἀκόμη ψηφίσει, διότι ἐπροτίθεντο νὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἔννοια, ὅπως περιῆλθεν εἰς γνῶσιν καὶ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς διὰ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Σοφούλη. Συνεπῶς δὲν ὑπῆρχε θέμα διαπραγματεύσεων, ὑπῆρξε θέμα κατατοπίσεως, περὶ τοῦ ποῖοι εἶναι οἱ ὅροι τῆς ἀμνηστίας διὰ νὰ προσέλθουν καὶ παραδώσουν τὰ ὅπλα των. Ἐζήτησαν ὡς ἀντάλλαγμα τὴν προστασίαν τῆς ζωῆς των, ὄχι ἀπὸ τὸ Κράτος, ἀλλὰ ἀπὸ τὰ ὄργανα τῶν διαφόρων ὁμάδων, ὑπὸ τὴν σκέπην τῆς ἐξουσίας τοῦ Κράτους, διὰ νὰ προστατευθῇ ἡ ζωή των. Δὲν ὑπῆρξε συνεπῶς θέμα ἀνταλλαγμάτων. Τὰ λέγω ταῦτα, διότι πιθανὸν ὁ ρήτωρ νὰ μὴ ἔχῃ ἀκριβῆ γνῶσιν τῶν πραγματικῶν περιστατικῶν.

§96Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἀντιθέτως, κύριε ὑπουργέ, σᾶς εὐχαριστῶ πολὺ διότι δώσατε αὐτὰς τὰς διευκρινήσεις, ἀκριβῶς διότι αὐτὰ ἤθελον νὰ ἀναφέρω, ἀλλὰ φυσικὰ ἐγὼ δὲν εἶχον οὐδεμίαν ἐπίσημον ἰδιότητα, διὰ νὰ ἀναφέρω τὸ τὶ ἐπισήμως ἐσκέπτετο ἀπ’ ἀρχῆς ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ ἀντιλαμβάνομαι, ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ πρόθεσις καὶ ἡ ἔννοια τῆς Κυβερνήσεως. Ὁμολογῶ δέ, ὅτι ἦτο ἀκατανόητος τοὐλάχιστον εἰς ἐμὲ ἡ διακοπὴ τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος κ. Τσαλδάρη, ὅταν χθὲς ὁ ρήτωρ κ. Σοφούλης Ἐμμανουὴλ ὁμιλῶν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀνεκοίνου εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἶχε καταρτισθῆ μία Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν ὁποίαν συμμετεῖχεν ὁ Μητροπολίτης Σάμου, ἕνας ἀντιπρόσωπος—ἂν δὲν ἀπατῶμαι—ἰατρός, Σπύρου, ἀνήκων εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα.

§97Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ὄχι, διαμαρτύρομαι, δὲν ἦτο τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος.

§98Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Πολὺ καλά· ὁ ἀξιότιμος, λέγω, κ. Ἀντιπρόεδρος, ἔκαμε μίαν παρατήρησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Σάμου βουλευτὴν κ. Ε. Σοφούλην, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ εἶχε καταρτισθῆ μὲ σκοπὸν νὰ ὑπεραμυνθῇ τῶν ἀριστερῶν, εἰς τοὺς ὁποίους εἶχε δηλώσει ὁ κ. Ε. Σοφούλης, ὅτι ἀριστεροὺς ἠννόει τοὺς κομμουνιστάς, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ διανοηθῇ ἕνα τοιοῦτον πρᾶγμα ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν μία ἐπιτροπὴ ἡ ὁποία εἶχε συσταθῆ ὑπὸ τὴν προεδρίαν τοῦ Μητροπολίτου, καὶ μὲ μέλη ἐκ τῶν ὁποίων δὲν γνωρίζω ἐὰν προσωπικῶς μετεῖχον τῆς ἐπιτροπῆς ὁ κ. Σοφούλης ἢ ὁ Ἰατρὸς κ. Σπύρου, ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθῃ εἰς συνεννόησιν μὲ σκοπὸν νὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς κομμουνιστάς. Ἡ προσπάθειά των ἦτο ἀκριβῶς νὰ μεταδώσουν αὐτὰ τὰ ὁποῖα, ὡς ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἀνεκοίνωσεν, ὅτι ἐζητήθη ἀπὸ τὸ ἐπίσημον Κράτος ἡ ἄμεσος κατάθεσις τῶν ὅπλων, καὶ ἡ ἐξασφάλισις φυσικὰ τῆς ζωῆς των.

§99Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κάμνετε μίαν σύγχυσιν διότι ἐξ ὅσων ἐνθυμοῦμαι ἀπὸ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Σοφούλης, δὲν ἀφεώρα τὴν ἐποχὴν τοῦ Σεπτεμβρίου, ἀλλὰ τοῦ Μαρτίου τοῦ τρέχοντος ἔτους.

§100Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἄν δὲν ἀπατῶμαι τὴν 20ην Σεπτεμβρίου 1947. Ἐὰν εἰς τὰ πρακτικὰ ἀνεγράφη τὸν Μάρτιον, δὲν εἶναι ἀκριβῆ τὰ πρακτικά.

§101Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, ὁ Μητροπολίτης δὲν μετέβη διὰ τὴν αἰτίαν αὐτὴν τὸν Μάρτιον, ἀλλὰ ἡ πρώτη μετάβασις ἐγένετο τὸν Ἰούνιον, καὶ ἡ δευτέρα τὸν Σεπτέμβριον.

§102Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Λέγω ὅτι χθὲς ὅταν ὁμιλούσατε, ὁμιλούσατε περὶ μιᾶς περιόδου τοῦ Μαρτίου 1947.

§103Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Γνωρίζετε δέ, κύριοι, ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ὅτι αὐτὸ ἦτο τὸ πνεῦμα τῶν μεγάλων μας Δυτικῶν Δημοκρατιῶν· ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαντληθῇ πᾶν μέσον τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπαναφέρῃ τὴν γαλήνην καὶ τὴν εἰρήνην εἰς τὴν χώραν. Τὸ γνωρίζει δὲ ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὁ ὁποῖος παρηκολούθησε καὶ τὰς συνεδριάσεις τοῦ Ο.Η.Ε. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸν ἀκρογωνιαῖον λίθον τῆς ὑπάρξεώς μας ὡς Ἔθνους καὶ φυλῆς, πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ θέμα συζητήσεως μεταξύ μας ἀπολύτως πατριωτικῶς, καὶ νὰ ἐμποδισθῇ πᾶς ἐχθρὸς πρὸς ἐκμετάλλευσιν πολιτικήν. Ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τοῦ Συντονισμοῦ ὑπουργὸς κ. Στεφανόπουλος, χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ ἐδήλωσεν ὅτι, διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ χρειάζεται ἡ συνεργασία ὁλοκλήρου τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου. Νομίζω ὅτι ἡ συνεργασία τοῦ πληθυσμοῦ τῆς ὑπαίθρου, εἶναι ἀπολύτως πρόθυμος νὰ προσφερθῇ, ἀρκεῖ νὰ τοὺς δοθοῦν τὰ μέσα τῆς ἀμύνης, τὰ μέσα τῆς ἐπιθέσεως. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ—ἐὰν τοὺς δοθοῦν τὰ μέσα τῆς ἀμύνης ὅπου παρίσταται ἀνάγκη, καὶ τὰ μέσα τῆς ἐπιθέσεως ὅπου ἐνδείκνυται—εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, κάμνω ἔκκλησιν πρὸς τὰς μεγάλας δυνάμεις τῶν Δυτικῶν Δημοκρατιῶν, ὅτι ἐὰν θέλουν νὰ διατηρήσουν τοὺς δημοκρατικοὺς θεσμοὺς ἐν Εὐρώπῃ, πρέπει νὰ σπεύσουν τὸ ταχύτερον νὰ προσφέρουν μεγίστην τὴν βοήθειαν καὶ τὴν ἐνίσχυσιν πρὸς τὰ μικρὰ Κράτη τῆς Εὐρώπης, τὰ ὁποῖα ἀγωνίζονται ἐπὶ ἔτη, ἐπὶ ἔτη μακρά, καθ’ ὅλα τὰ ἔτη τῆς κατοχῆς καὶ μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τὸν σκληρὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν καὶ ἐλευθεριῶν. Διότι ἐὰν δὲν τὸ ἀντιληφθοῦν τώρα, ὅτι πιθανὴ πτῶσις τῆς Ἑλλάδος θὰ ἐσήμαινε τὴν πτῶσιν τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν ἐν Εὐρώπῃ, θὰ εἶναι πολὺ ἀργὰ τότε ἂν σπεύσουν νὰ προσφέρουν τὴν ἐνίσχυσίν των ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται νὰ προσφερθῇ τὸ ταχύτερον. Πᾶσα ἡμέρα παρερχομένη εἶναι εἰς βάρος τῶν ἐλευθεριῶν, εἶναι εἰς βάρος τῶν δημοκρατικῶν θεσμῶν ὁλοκλήρου τῆς Εὐρώπης, καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν δὲν θὰ ὑπάρξῃ σχετικῶς ἀντίκτυπος καὶ εἰς τὸ Δυτικὸν ἡμισφαίριον. Ἀλλὰ θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ φίλος μου ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος παρίσταται εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, νὰ τοῦ κάνω μίαν ἔκκλησιν καὶ μίαν ὑπόδειξιν. Νομίζω, ὅτι ἡ μέχρι σήμερον τηρουμένη τακτικὴ πρὸς καταπολέμησιν τῶν συμμοριῶν, δὲν εἶναι ἡ ἐνδεδειγμένη. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται ἀλλαγὴ τακτικῆς, ἀλλαγὴ σχεδίων, εἰς τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον σήμερον ἐπιδιώκομεν νὰ καταστείλωμεν τὴν ἀνταρσίαν. Νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται πρῶτον, νὰ μὴν ὑπάρχῃ κεχωρισμένη ἀνωτάτη διοίκησις ὡς πρὸς τὴν στρατιωτικὴν διοίκησιν καὶ τὰς ἐπιχειρήσεις χωροφυλακῆς. Τὸ Κράτος εὑρίσκεται εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν· πρέπει νὰ ἀνασυντάξητε τὸ ἀνώτατον Στρατιωτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον νὰ κατευθύνῃ τὸν ὅλον ἀγῶνα. Νομίζω ὅτι ἡ σημερινὴ σύστασις τοῦ ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου δὲν εἶναι ἡ ἁρμόζουσα. Νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἐπαύξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μελῶν τοῦ ἀνωτάτου Συμβουλίου, διότι ἔχω τὴν πληροφορίαν καὶ τὴν πεποίθησιν, ὅτι στελέχη ἐξαιρετικά, ἡγετικά, τὰ ὁποῖα προσφέρουν μεγάλας ὑπηρεσίας εἰς τὴν Πατρίδα, κατὰ τὸν πόλεμον μένουν ἀχρησιμοποίητα. Ἐὰν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θέλει νὰ μεταβάλῃ τὴν σύνθεσιν τοῦ ἀνωτάτου Στρατιωτικοῦ Συμβουλίου, θὰ τοῦ ἐπεδείκνυον νὰ καταρτίσῃ καὶ δεύτερον συμβούλιον συμβουλευτικὸν δι’ αὐτόν, τὸ ὁποῖον νὰ ὑποδεικνύῃ καὶ συσκέπτεται περὶ ὅλων τῶν ζητημάτων. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἐλλείπει ὁ διοικῶν νοῦς εἰς τὸ ἀνώτατον στρατιωτικὸν Συμβούλιον, τὸ ὁποῖον κατευθύνει τὰς ἐπιχειρήσεις. Δὲν νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ κωλυώμεθα ἀπὸ τοὺς τύπους κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος. Πρέπει νὰ γίνῃ χρησιμοποίησις ὅλων τῶν στελεχῶν τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ συντελέσουν εἰς τὴν ἐπιτυχῆ ἀντιμετώπισιν τοῦ ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ Ἔθνος.

§104ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ χρησιμοποιηθοῦν καὶ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ Ε.Λ.Α.Σ;

§105Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δὲν κάμνω διάκρισιν, ὡμίλησα περὶ ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι ἐμφοροῦνται ἀπὸ ἐθνικὰ φρονήματα καὶ οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὸ ὅραμα πάντοτε τῆς Μεγάλης Ἑλλάδος.

§106ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, ἐὰν συμβαίνουν τὰ ὅσα λέγετε, νομίζω, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, κατὰ τὸ ταξειίδιόν του εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ἐξεφράσθη εὐμενέστατα διὰ τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατεύματος. Κατόπιν τούτου, νομίζω, ὅτι σεῖς διαφωνεῖτε μὲ τὸν ἀρχηγόν σας.

§107Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι κατάστασις αὐτή· ὁ κ. συνάδελφος ἐζήτησε τὸν λόγον πρὸ τῆς Ἡμερησίας Διατάξεως καὶ ὁμιλεῖ περὶ ὅλων τῶν θεμάτων.

§108Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὑπάρχει ἕνας κανονισμὸς ὁ ὁποῖος καθορίζει τὴν Ἡμερησίαν Διάταξιν. Ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ εἶμαι ἀναγεγραμμένος νὰ ὁμιλήσω. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν θέλω νὰ κρατήσω τὴν ὁμιλίαν μου ἐπὶ μακρὸν καὶ τελειώνων κάμνω ὑστάτην ἔκκλησιν πρὸς πάντας, ὅπως ἀπὸ κοινοῦ ὅλοι συσκεπτόμεθα διὰ τὸν τρόπον τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ κινδύνου, ὁ ὁποῖος ἐπικρέμαται ἐκ τῶν Βυζαντιλογιῶν καὶ τῶν μακρῶν συζητήσεων τὰς ὁποίας διεξάγομεν. Ὁ πληθυσμὸς ζητεῖ προστασίαν· ὁ πληθυσμὸς καὶ τῆς Στερεᾶς Ἑλλάδος καὶ ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος ἔχει προσφέρει μέχρι σήμερον καὶ χρήματα καὶ αἷμα καὶ δὲν ζητεῖ τίποτα ἄλλο ἀπὸ τὸ Κράτος, παρὰ προστασίαν. Διὰ τοῦτο συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν στενὴν συνεργασίαν διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τοῦ κινδύνου, τὴν χρησιμοποίησιν καὶ ἐκείνων τῶν στελεχῶν τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα διὰ τὴν καλλιτέραν ἀντιμετώπισιν τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ Ἔθνος. (Χειροκροτήματα).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει, ὁ κ. Ε. Κουλουμβάκης.

§110Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Συμφωνῶ κατ’ ἀρχὴν πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Γονατᾶ: ὅτι, ὅταν λέγωμεν γενικεύεται ἡ συζήτησις περὶ μιᾶς ἐπερωτήσεως, δὲν ἐννοοῦμεν, ὅτι συμπεριλαμβάνονται κατὰ τὴν συζήτησιν καὶ ἄλλαι ἐπερωτήσεις. Ἀλλὰ τοῦτο βεβαίως ὑπὸ τοὺς ἑξῆς ὅρους: ὅτι, ἀφοῦ ἡ ἐπερώτησις σημαίνει κατηγορίαν ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, ἐξετάζεται τὸ θέμα τῆς κατηγορίας, ἀλλὰ καὶ τὰ αἴτια τῆς κατηγορίας. Καὶ ἀφοῦ αἱ Βουλαί, διαφέρουσι ἀπὸ τὰς Ἀκαδημίας, διότι αἱ συζητήσεις εἰς τὰς Βουλὰς καταλήγουν εἰς συμπεράσματα καὶ ἀποφάσεις θετικάς, πρέπει καὶ αἱ ἐπερωτήσεις νὰ καταλήγουν εἰς μίαν θετικὴν πρότασιν. Οὕτως ἔχει τὸ θέμα τὸ προκαταρτικόν. Ἡ ἐπερώτησις εἶναι: διατί διεταράχθη εἰς αὐτὸν τὸν βαθμὸν ἡ δημοσία τάξις εἰς τὴν Πελοπόννησον; Κύριοι, κατὰ τὸ 1911 εἶχον τὴν τιμὴν νὰ δημοσιεύσω ἓν ἄρθρον καὶ νὰ ἰσχυρισθῶ, ὅτι ἐνδιαφέρουν περισσότερον αἱ Σέρραι παρὰ ἡ Τρίπολις, τοῦτο δὲ ἰσχυρίζομαι, ἰδίως τώρα, διότι αἱ Σέρραι ὑπέστησαν πρὸ ἡμερῶν καταστροφήν, κατεστράφη τελείως τὸ ἐργοστάσιον φωτισμοῦ των. Ἐκεῖ εἶναι ὁ μέγας κίνδυνος. Ἀλλά, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν κίνδυνον αὐτόν, πρέπει νὰ τὸν ἀντιμετωπίσωμεν ἐν τῷ συνόλῳ τοῦ ἡμετέρου Ἔθνους. Ἀλλὰ καὶ πρέπει ὅμως νὰ ὑπάρχῃ μέθοδος εἰς τὰ τῆς ἐπεμβάσεως ἐν τῷ συνόλῳ της καὶ θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συμβουλευθῶ καὶ πάλιν τὴν ἱστορίαν. Τερματιζομένου τοῦ Μεσαίωνος καὶ ἀρχομένης τῆς Ἀναγεννήσεως ὡς κρίνεται ἡ πρόοδος τῶν νεωτέρων αἰώνων τῆς Ἀνθρωπότητος ὑπῆρχε καὶ τότε σοφώτατος ἄνθρωπος, τὴν καταγωγὴν Ἕλλην, ὁ μέγας φιλόσοφος καὶ πολιτικὸς Γ. Γεμιστὸς ἢ Πλήθων. Ὁ Γ. Γεμιστός, ἐπειδὴ ἐσπούδαζε τὴν ἀρχαίαν φιλολογίαν, μετωνόμασεν ἑαυτὸν Πλήθωνα. Ὁ Πλήθων ἦτο ὁ πολιτικὸς καὶ νομικὸς Σύμβουλος τοῦ Δεσποτάτου, δηλαδὴ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἐν Βυζαντίῳ Αὐτοκράτορος, τοῦ Δεσποτάτου τοῦ ἑδρεύοντος εἰς τὸν Μυστρᾶν τῆς Λακωνίας. Καὶ ὑπέβαλεν ὁ Πλήθων μίαν μακρὰν καὶ ἐμπεριστατωμένην ἔκθεσιν πρὸς τὸν Αὐτοκράτορα, νὰ ὀχυρωθῇ ὁ Ἰσθμὸς τῆς Κορίνθου καὶ νὰ ὀργανωθῇ ἀπὸ πάσης ἀπόψεως ἡ Πελοπόννησος, ὥστε νὰ ἀποβῇ ἡ ἀπόρθητος εἰδικὴ περιφέρεια τῆς Αὐτοκρατορίας, ὥστε ὅταν θὰ ὑφίστατο κλονισμὸν ὁ ἐχθρός, ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐξόρμησις διὰ νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ μεγάλη Ἑλλάς, ἡ αὐτοκρατορική. Νομίζω, ὅτι δικαίως ἐπεκαλέσθην τοῦτο, διὰ νὰ εἴπω, ὅτι θὰ ἦτο καὶ τώρα πολιτικῶς ὀρθὸν—καὶ ὅταν λέγω πολιτικῶς ὀρθόν, φυσικὰ ἐννοῶ καὶ στρατιωτικῶς ὀρθὸν—διότι οἱ στρατιωτικοὶ ὑπακούουν καὶ οἱ πολιτικοὶ ἐπιτάσσουν, οἱ πολιτικοὶ ἐμπνέουν, οἱ πολιτικοὶ διευθύνουν, οἱ πολιτικοὶ ἄρχουν, ὅταν ἀξίζουν. Θὰ ἦτο λοιπὸν πολιτικῶς ὀρθὸν καὶ τώρα νὰ ἐξασφαλισθῇ ἀπολύτως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἡ δημοσία τάξις εἰς τὴν Πελοπόννησον, διὰ νὰ εἶναι δυνατὴ ἀπὸ ἐκεῖ μία γενναία ἐξόρμησις, μία ἀσφαλὴς ἐξόρμησις. Καὶ λέγω ἀσφαλής, διότι θὰ εἶχεν ὅλα τὰ ἐφόδιά της ἐν ἀσφαλείᾳ, ὥστε νὰ ἀσφαλίζῃ καὶ τὰς ἐνεργείας εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, ὅπου εἶναι τὸ μέγα καθῆκον τῆς Πατρίδος. Δὲν εἶναι καὶ ἡ σκέψις αὐτὴ πρωτότυπος, ὅτι ἐκεῖ εἶναι τὸ μέγα ἐνδιαφέρον καὶ τοῦ σημερινοῦ Ἔθνους, εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ἐάν θέλετε σᾶς ἀναφέρω καὶ σᾶς προτρέπω νὰ ἀναγνώσητε μίαν ὡραιοτάτην, πολιτικωτάτην, ἐθνικωτάτην ἀγόρευσιν τοῦ Ἐπαμεινώνδα Δεληγιώργη κατὰ τὸ 1868. Σᾶς προτρέπω ἀκόμη νὰ μελετήσητε τὴν πολιτικὴν τοῦ Ἀλεξάνδρου Μαυροκορδάτου, τὴν πολιτικὴν ἀκόμη τοῦ Δ. Ράλλη. Σᾶς προτρέπω ἀκόμη νὰ μελετήσητε τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, πρὸ τοῦ 1920 ἀκόμη, διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε πόσον ἐπέμεινεν, ἐπὶ ματαίῳ ἀτυχῶς, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος νὰ μὴ μετάσχωμεν εἰς τοὺς πολέμους τοῦ 1912–13. Ὅταν εἶπον πρὸς αὐτόν, ὅτι δὲν ἤθελε νὰ μετάσχωμεν εἰς τὸν δεύτερον πόλεμον, ἀπήντησεν: ἐγὼ δὲν ἐπεθύμουν οὔτε τὸν πρῶτον. Διότι ἐπεθύμει συμμαχίαν καὶ τότε, ὅπως τὴν ἔχομεν καὶ τώρα, μετὰ τῆς Τουρκίας, διὰ νὰ ἀντικρύσωμεν τὸν κοινὸν ἐχθρόν. Δυστυχῶς οἱ Τοῦρκοι δὲν ἐσκέπτοντο τότε ὀρθῶς. Ἐκεῖ λοιπόν, εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, εἶναι βεβαίως τὸ μέγα καθῆκον μας. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἐκδηλώσωμεν τὸ καθῆκον ἐκεῖνο, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀταξία καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ συνεπῶς καὶ εἰς τὴν Ρούμελην καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν. Καὶ τότε θὰ εἴμεθα ἱκανοὶ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν ἐχθρὸν ἐκεῖ, εἰς τὴν Μακεδονίαν μας καὶ εἰς τὴν Θράκην μας. Εἶναι λοιπὸν τὸ θέμα τῆς ἐπερωτήσεως διὰ τὴν συμμοριακὴν ἀταξίαν εἰς τὴν Πελοπόννησον, θέμα σπουδαιότατον, θέμα γενικώτατον καὶ θέμα ἄρα ἐπιδεκτικὸν εὐρυτέρας συζητήσεως, διὰ νὰ ἀναζητήσωμεν τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐὰν αἱ εὐθῦναι δὲν ὑπάρχουν νὰ ἀποφανθῶμεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις καλῶς ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά της. Ἐὰν ὅμως τὸ σφάλμα εἶναι μέγα, δεινόν, ἐγκυμονοῦν κινδύνους, νὰ καταψηφίσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἐννοεῖται ἄριστα, ὅτι δὲν πρέπει ἀποκλειστικῶς νὰ προσηλούμεθα εἰς τὰ κόμματα. Ἐννοεῖται ἄριστα, ὅτι ὅλοι εἴμεθα Ἕλληνες, ὅτι ὅλων τὰ καθήκοντα κατευθύνονται πρὸς τὴν αὐτὴν ἄποψιν. Ἀλλὰ τὰ καθήκοντα ἐκτελοῦνται κατὰ διάφορον τρόπον. Καὶ ὡς ἔχει ἀποδείξει ἡ πεῖρα τῶν λαῶν ἐκτελοῦνται καὶ κατὰ διαφόρους μεθόδους, ἑπομένως καὶ κατὰ διάφορα κόμματα. Ἡ κομματικὴ ἑπομένως πολιτικὴ δὲν ἀντίκειται εἰς τὴν ἑνιαίαν Πατρίδα. Δὲν ἀντίκειται ἡ κομματικὴ πολιτικὴ εἰς τὴν ἑνιαίαν κατεύθυνσιν πρὸς σωτηρίαν τοῦ Ἔθνους. Ἐνῶ ἀντιθέτως ἀντίκειται πρὸς τὴν ἑνιαίαν κατεύθυνσιν τοῦ Ἔθνους ἡ πολιτικὴ ἀντιμαχομένων εἰς τὰς μεθόδους των κομμάτων, ἀντιμαχομένων ἀντιλήψεων, ἀλλὰ καὶ ἀντιμαχομένων εἰς τὰ καθέκαστα ἔστω συμφερόντων, τὰ ὁποῖα πολλάκις καὶ ἐνσυνειδήτως, ἀλλὰ πολλάκις καὶ ἀσυνειδήτως ἐπηρεάζουν. Διὰ τοῦτο ἐγώ, κ.κ. συνάδελφοι, μὲ τὴν πεῖραν μὲ τὴν ὁποίαν μὲ ὥπλισεν ἡ φυσικὴ καὶ ἡ πολιτική μου ἡλικία, ἀγωνίζομαι ἐπὶ μακρὸν ἤδη, δυτυχῶς ἐπὶ ματαίῳ, νὰ πείσω καὶ ἔξω ὑμῶν καὶ ἐνταῦθα, ὅτι αἱ συμμαχικαὶ Κυβερνήσεις οὐδέποτε εἶναι ὠφέλιμοι, διότι μὲ τὰς συμμαχίας αὐτὰς δὲν ὑπάρχει ἡ ἑνιαία ἔμπνευσις, ἡ σταθερὰ κατεύθυνσις πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος. Διότι ἀκόμη δὲν ἐννοῶ διατὶ ἡ ἐκτέλεσις καθηκόντων ἀπὸ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως δὲν ἔχει μεγαλεῖον, δὲν ἔχει πρακτικήν, δὲν ἔχει ὠφελιμότητα. Ἔχει καὶ παράγει καὶ ἀπὸ ἐκεῖ. Ἐὰν μοῦ ἐπιτρέπητε μάλιστα μίαν μικρὰν παρένθεσιν, αὐτὸ εἶναι τὸ ὁποῖον μὲ πείθει ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐγενόμην βουλευτὴς καὶ ὑπῆρξα πρῶτος, ζητηθεὶς νὰ συμμετάσχω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Ἐλευθερίου Βενιζέλου, κατὰ τὸ 1910, πρῶτος τῶν πρώτων, καὶ ἐν τούτοις οὔτε τότε ἐδέχθην, οὔτε τώρα ζηλεύω τὰ ἑδώλια ἐκεῖνα, τὰ ὑπουργικά, διότι καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, εἶμαι σύμφωνος μὲ τὴν συνείδησίν μου, ὅτι ἐκτελῶ τὸ καθῆκον μου κατὰ τὸ μέτρον τῶν δυνάμεών μου. Λοιπὸν πρέπει, διὰ νὰ ἀνέλθωμεν ἀκριβῶς εἰς τὸ ὕψος ἠθικῆς πολιτικῆς, νὰ ἀποβάλωμεν τὴν ἀντίληψιν, ὅτι ἡ κομματικὴ πολιτικὴ τάχα εἶναι πολιτικὴ ἁμαρτωλή. Πᾶν ἄλλο. Καὶ ἡ κομματικὴ πολιτικὴ εἶναι Ἐθνικὴ πολιτική. Καὶ τὸ καθῆκον τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ τὸ καθῆκον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως εἶναι καθήκοντα συμπίπτοντα εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος. Διότι, βέβαια ἔχομεν καὶ ἡμεῖς πολίτευμα δημοκρατικόν. Βέβαια, ἔχομεν πολίτευμα τοῦ λαοῦ, διὰ τὸν λαόν, ὑπὸ τοῦ λαοῦ. Καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἔχωμεν καὶ Κυβέρνησιν καὶ πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐκτέλεσιν τοῦ Κυβερνητικοῦ προγράματος κατὰ τὸ θέλημα τοῦ λαοῦ, κατὰ τὸ Α θέλημα τοῦ λαοῦ, οὐχὶ δὲ καὶ κατὰ τὸ ἀντίθετον τοῦ Α. Ἑνιαίαν πολιτικὴν πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις, ἑπομένως καὶ ἑνιαίαν συγκρότησιν. Ὅπως εἶπεν ὁ πρῶτος τῆς νεωτέρας κριτικῆς Πατρίδος μας συνταγματολόγος, ὁ σοφώτατος Νικόλαος Σαρίπολος ὁ πατήρ, πρέπει νὰ ἔχωμεν Κυβέρνησιν «ὁμογενῆ». Καὶ ἦτο ὁ Σαρίπολος ὁ εἰσηγητὴς τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864, δηλαδὴ ὁ εἰσηγητὴς τοῦ πολιτεύματος, τὸ ὁποῖον ἐκράτησεν ἀπὸ τότε καὶ ἰδίως ἀπὸ τοῦ 1875 μέχρι τοῦ 1915, διότι ἀπὸ τοῦ 1915 καὶ ἐντεῦθεν, δυστυχῶς, ἐπιτρέψατέ μου τὴν ἔκφρασιν, τὸ ὡραῖον πολίτευμά μας, τοῦ λαοῦ, διὰ τὸν λαόν, ὑπὸ τοῦ λαοῦ, τὸ ἐστείλαμεν!!.................. Διότι, κύριοι, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν διὰ ποῖον λόγον, ἕνεκα ποίας αἰτίας σοβεῖ, ἢ μᾶλλον ὀργιάζει ἡ ἀταξία. Διατί; Διότι δὲν ὑπῆρξεν ἑνιαία, σταθερῶς ἑνιαία, ἁρμονικὴ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ εἰδικώτερος ὑπουργός, διὰ νὰ ἀσφαλίσῃ εἰς τὴν Πατρίδα μας, ἑπομένως καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον, τὴν δημοσίαν τάξιν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως—πονεῖ ἡ ψυχή μου, κύριοι συνάδελφοι, διότι δὲν αἰσθάνομαι ἐκείνην τὴν ἀγάπην καὶ ἐκείνην τὴν ὑπόληψιν, τὴν ὁποίαν ᾐσθανόμην πρὸς τὸν συνάδελφον τοῦτον—δυστυχῶς, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν, ὑποθέτω τὴν πρώτην ἡμέραν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ ὑπουργείου του, ἐξέδωκεν ἐγκύκλιον, ἄλλην ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἐξητάσαμεν, καὶ ὡμίλει διὰ τὸν «ἐθνικὸν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ!». Διότι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως—καὶ γνωρίζετε πόσον μακρά, πολλῶν δεκαετηρίδων εἶναι ἡ μετ’ αὐτοῦ φιλία μου, συνεπῶς καὶ ὁ ἕνεκα τῆς ἡλικίας του σεβασμός μου—ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεκοίνωσε μίαν πολιτικήν, πολιτικὴν «κατευνασμοῦ», δηλαδὴ τοῦ ἐνυπνίου, τοῦ ὕπνου, διότι κατευνασμὸς σημαίνει ὕπνος. (Γέλωτες). Καὶ ἐνῶ μετά τινας ἑβδομάδας ἀνήγγειλεν ἐπισήμως, ὅτι «ὁ κατευνασμὸς ἀπέθανε», δὲν παρητήθη! Τοῦτο εἶναι μέγα δυστύχημα διὰ τὴν Πατρίδα μας. Δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερον δυστύχημα εἰς ἕνα ἐλεύθερον λαόν, δὲν ὑπάρχει τραγικώτερον δυστύχημα εἰς ἕνα δημοκρατικὸν λαόν, ἀπὸ τὸ νὰ ὑπάρχῃ Κυβερνήτης κηρύσσων, ὅτι ἡ πολιτική του ἀπέθανεν, ἀπέτυχεν οἰκτρῶς καὶ ὅμως νὰ μὴ παραιτῆται! Αὐτή, ἡ παραίτησις, εἶναι ἡ μεγαλειώδης ὑπερηφάνεια, ἡ ἐξαιρετικὴ ὑπηρεσία τὴν ὁποίαν παρέχουν οἱ πολιτικοὶ ἄνδρες εἰς τὴν Πατρίδα των. Αὐτὴ δὲ εἶναι ἡ μεγάλη ἐγγύησις τῶν δημοκρατικῶν πολιτευμάτων, ὅτι δὲν θὰ κυβερνήσουν τοὺς λαοὺς ἀνεύθυνοι Τσάροι. Ἡ παραίτησις, ὅταν ἀποτυγχάνῃ ἡ πολιτικὴ τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν, ἡ παραίτησις εἶναι ἡ μεγαλειώδης ὑπηρεσία, τὴν ὁποίαν παρέχουν εἰς τὴν συνείδησιν τῶν λαῶν οἱ Κυβερνῆται αὐτῶν.

§111Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἔχουν μάθει, βλέπεις, ἀπὸ τὰς ἐπιτυχίας τὰς ὁποίας εἶχον.

§112Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁμιλεῖ ὁ κύριος, διότι δὲν μετέβη ἀκόμη ἡ Ἀστυνομία εἰς τὸ γραφεῖον του. (Χειροκροτήματα). Ἀλλά, ὄχι μόνον δὲν παρητήθη, ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁπότε ὅλοι θ’ ἀποκαλυπτώμεθα πρὸ αὐτοῦ μετὰ σεβασμοῦ, ὄχι μόνον δὲν παρητήθη, ἀλλ’ ἐπεχείρησε καὶ ἓν ταξίδιον εἰς Θεσσαλονίκην καὶ Ἀλεξανδρούπολιν καὶ ἀπήγγειλεν, νομίζω, καὶ κάποιον λόγον, λόγον σοφώτατον, δύσκολον, τὸν ὁποῖον δὲν θὰ ἠδύνατο παῖς 10 ἐτῶν νὰ ἀπαγγείλῃ! Ὅτι, ὅταν συνεγείρεται τὸ Ἔθνος, καλοῦνται νὰ συμμετάσχουν ἄνδρες, γυναῖκες καὶ παιδιά. Τοιαύτην σοφίαν, ποῖος θὰ ἦτο ἱκανὸς νὰ τὴν ἀπαγγείλῃ ἄλλος; Κύριοι, ἡ ἀπροσεξία δὲν εἶναι, δυστυχῶς, μόνον αὐτή. Ἡ ἀπροσεξία εἶναι, ἀληθῶς, σπουδαία, σοβαρά, ἐπηρεάσασα τὴν δημοσίαν τάξιν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰδικῶς εἰς τὴν Πελοπόννησον. Ἴσως, περισσότερον παντὸς ἄλλου Ἕλληνος, θὰ ηὐχόμην—καὶ ὡμίλησα ἀπὸ ἐδῶ, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἔγραψα ὡς δημοσιογράφος—ὅπως, διὰ τὸ Ἔθνος, διὰ τὴν Πατρίδα, ἀνασυνενωθῇ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, τὸ μέγα καὶ ἱστορικὸν αὐτὸ Κόμμα. Χαίρω πολὺ κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην, καὶ τὸ λέγω μετ’ ἐνθουσιασμοῦ, διότι σχεδὸν ἀνασυνηνώθη—καὶ λέγω τὴν λέξιν «σχεδόν», διότι θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι καὶ τὸ Κόμμα τῶν «Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων» θὰ προσχωρήσῃ, ἀλλὰ καὶ τὸ ἄλλο Κόμμα μὲ τὰ γνωστὰ δύο ὀνόματα, ἐπίσης—(γέλωτες). Εἶναι μικρὰ κόμματα μὲ μεγάλα ὀνόματα καὶ πῶς νὰ τὰ προφέρω!

§113Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μακρὸς ὁ τίτλος, ὅπως μακρὰ καὶ ἡ ἐνόχλησίς σας.

§114Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλὰ μακρὰ εἶναι καὶ ἡ μεγαλοψυχία σας, ποὺ μὲ ἀνέχεσθε, καὶ σᾶς εἶμαι εὐγνώμων, νεαρὲ συνάδελφε. Λοιπὸν εἶμαι ἀπὸ τοὺς πιστεύοντας, ὅτι μόνον δύο μεγάλα κόμματα δύνανται νὰ ὑπηρετήσουν καρποφόρως καὶ στερεῶς τὴν Πατρίδα. Βέβαια ὑπάρχουν περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐμφανίζονται καὶ διάφοροι ἀνάγκαι καὶ δύνανται νὰ ὑπάρξουν, συνεπείᾳ μιᾶς γενναίας πράξεως, μιᾶς γενναίας ἐνεργείας, κομματικαὶ ὁμάδες, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι, κατὰ τὰς περιστάσεις. Μία γενναία πρᾶξις ἀπὸ τὴν ὁποίαν προσῆλθον καὶ ἡ ὁποία μᾶς παρέχει ἐγγυήσεις, ὅτι δὲν ἐμπνέονται ἀπὸ ὑπερβολικὰς φιλοδοξίας, αἱ ὁποῖαι, ὑπερβολικαὶ φιλοδοξίαι, εἶναι μεγάλα ἱστορικὰ δυστυχήματα. Ἀλλά, κατὰ κανόνα, ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω, μόνον δύο μεγάλα κόμματα ὑπηρετοῦν στερεῶς καὶ καρποφόρως τὴν Πατρίδα. Ἀλλὰ ἀνασυνηνώθη τὸ κόμμα σας, κύριοι φιλελεύθεροι, διὰ τῶν δύο, ἂς τὸ παραδεχθῇ καί, ὁ κ. Γονατᾶς, σπουδαιοτάτων κλάδων αὐτοῦ. Ἔ, κύριοι, τὸ τοιοῦτον ἐγένετο ἐν Ἀθήναις. Ἄν ἀνεκοινοῦτο ἀπὸ τὰς Ἀθήνας, ἔπρεπε νὰ χειροκροτήσωμεν καὶ ἡμεῖς, οἱ μὴ ἀνήκοντες εἰς τὸ κόμμα ἐκεῖνο, νὰ χειροκροτήσωμεν ὡς Ἕλληνες, νὰ χειροκροτήσωμεν ὡς πολῖται. Ποία ἦτο ἡ ἀνάγκη νὰ αἰσθανθῇ ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, νὰ αἰσθανθῇ τὴν ἀνάγκην, ὅπως τὸν συνοδεύσῃ ὁ κ. Βενιζέλος, ὅπως ἠσθάνθη τὴν ἀνάγκην νὰ τὸν προστατεύσῃ ἐν Ἀθήναις ὁ Ἅγιος Σπυρίδων;

§115Ι. ΜΕΛΑΣ. Δὲν ἔχετε καταθέσει εἰδικὴν ἐπερώτησιν;

§116Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ναί, ἀλλὰ ὅσα λέγω ἐπηρεάζουν καὶ τὴν δημοσίαν τάξιν εἰς τὴν Πελοπόννησον. Ἐνῶ λοιπόν, εἰς τὴν Πελοπόννησον ἡ δημοσία τάξις ἐσπαράσσετο, ἡ Κυβέρνησις, διὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ αὑτῆς, ἐπεχείρει κομματικὰ ταξίδια, συνεβάδιζε καὶ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως πρὸς τὰ ἐκεῖ, καὶ ἡ ἀνταρσία, ἡ συμμορία μᾶλλον τῶν προδοτῶν εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀπὸ τοῦ Πάρνωνος καὶ τοῦ Ταϋγέτου, ἐπεξετάθη εἰς τὴν Γορτυνίαν, ἐπεξετάθη μέχρι καὶ τῆς Ἀχαΐας. Ἰδοὺ διατὶ ἀνεφέρθην εἰς τὸ κομματικὸν ἐκεῖνο ταξίδιον, διότι παρημέλησαν τὰ καθήκοντά των καὶ ὄχι μόνον παρημέλησαν τὰ καθήκοντά των, ἀλλὰ ἐνέπνεον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαὸν μίαν ἀντίληψιν, μίαν ὑποψίαν, ἀδικαιολόγητον ἔστω εἰς τὸ βάθος, ἀλλὰ δεδικαιολογημένην εἰς τὰ φαινόμενα, ὅτι δὲν ἀπησχολοῦντο, παρὰ περὶ κόμματος καὶ ἐχρησιμοποίουν ἕνα κομματικὸν γραφεῖον, ἓν πολεμικὸν πλοῖον καὶ ἀπὸ τοῦ ραδιοφωνικοῦ σταθμοῦ τοῦ πολεμικοῦ πλοίου, ἀνήγγελλον τὰ κομματικά των διαγγέλματα! Ἀλλ’ οὐχὶ μόνον τοῦτο, ἀλλ’ ἐχρησιμοποιήθη καὶ στρατιωτικὸν ἀεροπλάνον διὰ νὰ μεταχθῇ εἰς τὴν Θεσσαλονίκην ἰδιώτης, διότι ἰδιῶται εἶναι καὶ οἱ ἐν ἀποστρατείᾳ ἀξιωματικοί, ἰδιώτης ὁ ὁποῖος πολὺ κατακρίνεται ὑπ’ ἐμοῦ διὰ τὰ ἄλλα, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος ὅμως κατὰ τὸν πόλεμον ὑπῆρξεν ἀνδρεῖος.

§117Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδιαβάσατε τὴν ἔκθεσιν τοῦ κ. Μαζαράκη;

§118Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὴν ἐδιάβασα, ἀλλ’ ὁ κ. Μαζαράκης ἦτο καὶ μάρτυς εἰς μίαν δίκην εἰς τὴν ὁποίαν ἤμην συνήγορος καὶ τὸν ἠρώτησα: Ἐπερατώσατε τὴν ἀνάκρισιν; Καὶ μοῦ ἀπήντησεν: «Οὐχί».

§119Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἴδιος ὁ κ. Μαζαράκης εἶπεν, ὅτι ἐγκατέλειψε τὸ Τσυλοὺ–Μπουνάρ, διότι ὠρρώδησεν. Ἀφῆστέ τα αὐτά, κ. συνάδελφε, διότι θίγει καὶ μίαν πεποίθησιν ἰδικήν μας.

§120Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀγαπητέ, κ. Μπακόπουλε, γνωρίζητε πόσον σᾶς ἀγαπῶ καὶ πόσον σᾶς ἐκτιμῶ, δὲν εἶμαι ὅμως εἰς θέσιν νὰ ἀγορεύσω ὅπως σεῖς. Ἀγορεύω κατὰ διάφορον τρόπον. Τί νὰ κάμω; Ἐγὼ πταίω; Πταίει ὁ Θεὸς ποὺ μὲ ἔπλασε τοιουτοτρόπως. Λοιπόν, ἐνῶ ἔχω αὐτὴν τὴν γνώμην περὶ τοῦ ἰδιώτου τούτου, κατακρίνω τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν, διότι διὰ τὴν μεταγωγήν του εἰς Θεσσαλονίκην—τὸν κατακρίνω λέγω, τὸν κ. ὑπουργὸν αὐστηρῶς—ἐχρησιμοποίησε στρατιωτικὸν ἀεροπλάνον, ἀλλὰ καὶ ἦτο ἡ μετάβασίς του ἐκεῖ, ἦτο ἀληθῶς.....

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε ἐκτὸς θέματος.

§122Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶμαι καθόλου ἐκτὸς τοῦ θέματος. Δὲν δύναμαι νὰ ἀγορεύω καθ’ ὑπαγόρευσίν σας. Ἐνῶ ἐκινδύνευεν ἡ Πελοπόννησος, μετέβαινον εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, διὰ νὰ ἀναγγείλουν διαγγέλματα κομματικὰ καὶ διὰ νὰ συναντηθοῦν, ὡς ἔλεγεν ἡ λαϊκὴ ὑποψία, μετὰ τοῦ στασιαστοῦ, τοῦ κατ’ ἐξοχὴν κινηματίου τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Διότι ἦτο κινηματίας, ὄχι μόνον τοῦ 1922, ἀλλὰ καὶ τοῦ 1933, ἀλλὰ καὶ τοῦ 1935.

§123ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ὁ συγγραφεὺς τῆς ἐπιστολῆς τῶν Καννῶν!

§124Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἰδοὺ διατὶ διεκινδύνευεν ἡ δημοσία τάξις ἐν Πελοποννήσῳ, διότι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἀπροσέκτως, ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέλειψεν τὰ ἐδῶ καθήκοντά της καὶ μετέβαινεν εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, μετέβαινεν διὰ νὰ ἀπαγγείλῃ λόγους, διὰ νὰ ἀναγγείλῃ κομματικὰ διαγγέλματα.

§125ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μήπως δὲν ὑπῆρχεν ἀνταρσία εἰς Βόρειον Ἑλλάδα;

§126Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Βέβαια. Ὁ ἴδιος Βουλευτής. Ἔ, λοιπόν, διατὶ κατηγορεῖτε;

§127Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν ἔπρεπε νὰ μεταβῇ κομματικῶς εἰς τὴν Β. Ἑλλάδα. Ἔπρεπε νὰ μεταβῇ ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς χώρας μὲ μίαν ἀκολουθίαν συνήθη, μεμετρημένην, ἀξιοπρεπῆ, προσεκτικὴν πρὸ παντός, καὶ νὰ κηρύξῃ τὴν νέαν του πολιτικήν, ἀφοῦ δὲν παρητήθη διὰ τὴν πτωχεύσασαν μέχρι τότε πολιτικήν του. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ κατάντημα, ἕνεκα τοῦ ὁποίου ἐξακολουθεῖ νὰ κινδυνεύῃ ἡ δημοσία τάξις καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα; Ἀκούσατε: Πρῶτον: Ἡ διὰ προεκλογικὴν ψηφοθηρίαν ἀποσυμφόρησις. Δεύτερον: Ἡ δευτέρα ἀποσυμφόρησις εἰς τὴν Ἰκαρίαν. Τρίτον: Ἡ παρασκευαζομένη τώρα ἀποσυμφόρησις διὰ τῆς ἑτοιμαζομένης ἀνοσίας παρεμβολῆς εἰς τὰς τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ τάξεις τοῦ «ἐθνικοῦ στρατοῦ τοῦ ΕΛΑΣ!».

§128ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν πιστεύομεν νὰ γίνῃ τέτοιο πρᾶγμα.

§129Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε ἡμεῖς θὰ πᾶμε στὰ βουνά.

§130Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὰ οὔτε καὶ ἐγὼ τὸ πιστεύω, ὅτι θὰ κατορθωθῇ. Ἀλλὰ τότε μόνον δὲν θὰ κατορθωθῇ, ὅταν παύσωμεν νὰ ἐμπιστευώμεθα εἰς συμμαχικὰς Κυβερνήσεις, τῶν ὁποίων ἓν μέρος δὲν ἀκολουθεῖ τὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ἐχάραξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατὰ τὴν 31ην Μαρτίου, τὴν ὁποίαν πολιτικὴν πρέπει καὶ ἐπιβάλλεται, κατὰ καθῆκον καὶ κατὰ ὑποχρέωσιν καὶ κατ’ ἐμπιστοσύνην πρὸς ἡμᾶς αὐτούς, νὰ ἐφαρμόσωμεν ἡμεῖς ἐδῶ, οἱ ἀποτελοῦντες τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ Κοινοβουλίου, ἡμεῖς, τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ ὅλοι ὅσοι συνεξελέγησαν κατὰ τὴν 31ην Μαρτίου 1946 μετ’ αὐτοῦ. Εἶναι κοινὸν τὸ καθῆκον μας, κοινὸν τὸ χρέος μας πρὸς τὴν Πατρίδα. Ὅλοι ἡμεῖς ὅσοι προήλθομεν ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς τῆς 31ης Μαρτίου, ἔχοντες τὴν ἐντολὴν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ νὰ τὸν κυβερνήσωμεν, ὅλοι ἡμεῖς πρέπει νὰ ἀποτελέσωμεν καὶ αὖθις Κυβέρνησιν ὁμογενῆ, ὅπως εἶπεν ὁ Νικόλαος Σαρίπολος. Νὰ κυβερνήσωμεν τὴν Πατρίδα μας καὶ νὰ προσπαθήσωμεν νὰ τὴν σώσωμεν. Διότι, κύριοι, πῶς θέλετε νὰ ὑπάρχῃ ἐμπιστοσύνη ἐκ μέρους τοῦ λαοῦ, πῶς θέλετε νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ πίστις, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντος, διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκτελέσεως αὐτοῦ; Πῶς τὸ πιστεύετε αὐτό, ὅταν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν ὅτι, ἀντὶ νὰ γίνουν σκέψεις ἐνδεδειγμέναι καὶ νὰ ληφθοῦν γενναῖαι ἀποφάσεις, ὅπως πολεμηθοῦν οἱ τότε 250 μέχρι 300 τὸ πολὺ συμμορῖται εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ νὰ μὴ πληθυνθοῦν εἰς 800 ἢ καὶ 1000 τώρα, ἀντὶ τούτου εἴχαμεν συμβούλια ἐπὶ συμβουλίων μετὰ δύο καθῃρημένων τέως Μητροπολιτῶν, ἡ δὲ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντά της ἔναντι τῆς δημοσίας ἀταξίας, ἐδημοσίευσε πομπωδῶς εἰς τὰς ἐφημερίδας ἐπιστολὴν τῶν δύο ἐκείνων καθῃρημένων κληρικῶν, οἱ ὁποῖοι παρανόμως εἶναι ἐλεύθεροι, ἐνῷ κατὰ τοὺς κανόνας τῆς ἐκκλησίας ἔπρεπε νὰ εἶναι εἰς μοναστήρια ἐγκεκλεισμένοι. Διὰ ποῖον λόγον, ἐρωτῶ, κύριοι βουλευταί, διὰ ποῖον λόγον ἐκλήθησαν εἰς συμβούλιον δύο καθῃρημένοι καὶ ἑπομένως βδελυροὶ ἄνθρωποι, τέως κληρικοὶ καθῃρημένοι, ἀτιμασμένοι, ἐστιγματισμένοι; Διὰ ποῖον λόγον ἐκλήθησαν εἰς συμβούλιον; Διὰ ποῖον λόγον ἐθεωρήθη ὡς ἔχουσα σημασίαν τινὰ ἡ ἐπιστολή των; Κατὰ ποῖον κῦρος, κατὰ ποίαν ἐντροπήν, ἐδημοσιεύετο ἡ ἐπιστολή των, πρὸς κατευνασμὸν καὶ ἐναγκαλισμὸν μετὰ τῶν προδοτῶν; Κύριοι, εἴμεθα σύμφωνοι εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν προδοτῶν; Εἴμεθα τελείως σύμφωνοι, ὡς πρέπει; Συνήντησα προχθές, δηλαδὴ τὴν Κυριακήν, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγέ μου, ἀνώτερον ἀστυνομικὸν καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν: «Ἔχω πληροφορίας, ὅτι ὁ Ζαχαριάδης εὑρίσκεται ἐν Ἀθήναις». Ἐμόρφασεν, εὑρίσκετο εἰς ἀπορίαν τί νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ. Καὶ προσέθεσα εἰς αὐτόν: «Διατί δὲν συλλαμβάνεται ὁ Ζαχαριάδης καὶ ὁ ἀρθρογράφος τοῦ «Ριζοσπάστη»; καὶ ὁ εἷς καὶ ὁ ἕτερος, τελοῦν ὑπὸ καταδικαστικὰς ἀποφάσεις, ἀλλ’ ἀρθρογραφεῖ ὁ Καραγιώργης ἀκόμη ἐν Ἀθήναις εἰς τὸν «Ρίζον», ἀκόμη δὲ καὶ εἰς τὸν «Ριζοσπάστην», ὁ ὁποῖος καὶ τώρα ἐκδίδεται». Σχεδὸν φοβισμένος ὁ ἀνώτερος ἀστυνομικός, ἐντρεπόμενος, διότι εἶναι ἀληθῶς ἀξιοπρεπέστατος λειτουργὸς τοῦ Κράτους, μοῦ ἔκαμεν αὐτὴν τὴν χειρονομίαν: ὕψωσε τὴν χεῖρα καὶ ἀπεμακρύνθη! Ποῖος εἶναι ὁ αἴτιος; Ποῦ νὰ ἀναζητήσω τὴν εὐθύνην; Ὑπὸ ὑπουργοῦ, διακεκριμένου διὰ τὴν ἐπιμέλειαν καὶ δραστικὴν ἐπιτέλεσιν τῶν καθηκόντων του, ἐκομίσθη καὶ ἐψηφίσθη ὑφ’ ἡμῶν τὸ ψήφισμα περὶ ἰθαγενείας, νὰ στερηθοῦν δηλαδὴ τῆς ἰθαγενείας δύο, τρεῖς, τέσσαρες τὸ πολὺ ἀποδημοῦντες εἰς τὸ ἐξωτερικὸν τυχοδιῶκται, πλάνητες καὶ ἔπειτα; Οἱ ἀρχηγοὶ τῆς συμμορίας, οἱ κυρίως ὑπεύθυνοι διὰ τὴν δημοσίαν ἀταξίαν εἰς τὴν Πελοπόννησον, εἶναι ἐλεύθεροι ἐν Ἀθήναις ἰδίως καὶ εἰς ἄλλας πόλεις καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ἐκτελοῦν τὰ προδοτικά των κακουργήματα. Εἶναι ἀληθὲς αὐτὸ ἢ δὲν εἶναι; Τί προσθέτει ὑπὲρ τῆς δημοσίας τάξεως τὸ ψήφισμα περὶ ἰθαγενείας; Κομίζεται ἄλλο ψήφισμα: περὶ «δημεύσεως», νὰ δημεύηται ἡ περιουσία... τῶν δρώντων εἰς τὰς συμμοριακὰς ὁμάδας! Δηλαδὴ τῶν ἀνθρωπαρίων τὰ ὁποῖα ἔχουν παραπλανηθῆ καὶ ἐξαγορασθῆ καὶ τὰ ὁποῖα στεροῦνται πάσης περιουσίας!!! Νὰ δημεύσητε, τὰς περιουσίας τοῦ Σβώλου, τοῦ Κιτσίκη, τοῦ Ὀθωναίου, τοῦ Κόκκαλη κ.λ.π. Μάλιστα, αὐτὴ εἶναι πρᾶξις σοβαρά, ἄλλως οἱ δρῶντες εἰς τὰς ὁμάδας καὶ αὐτὸς ἀκόμη ὁ ἀρχηγός των, ὁ πρώην λοῦστρος καὶ στραγαλατζῆς, ποίαν ἔχει περιουσίαν, ποῦ τὴν ἔχει τὴν περιουσίαν ὁ Μᾶρκος; Εἶναι λοιπὸν σοβαρὰ πράγματα αὐτά, εἶναι συντελεστικὰ ὑπὲρ τῆς δημοσίας τάξεως; Ἰδοὺ διατί, κύριοι, ὑπάρχει ἡ ἀταξία εἰς τὴν Πελοπόννησον, διότι δὲν ὑπῆρξε μελετημένη καὶ σοβαρὰ Κυβερνητικὴ ἐνέργεια, νὰ ὀργανωθοῦν τρία ἕως τέσσαρα ἀποσπάσματα 200 ἀνδρῶν ἕκαστον καὶ νὰ καταδιώξουν ἡμέρας τε καὶ νύκτας τοὺς τότε ὀλίγους συμμορίτας εἰς τὸν Πάρνωνα καὶ τὸν Ταΰγετον καὶ νὰ τοὺς ἔχουν ἐξαφανίσει. Ἰδοὺ διατὶ κινδυνεύει ἡ Πατρίς μας, κινδυνεύει, διότι παρημελήσαμεν τὴν πιστὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Πολιτεύματος, διότι, κύριοι βουλευταί, παρημελήσαμεν τὸ καθῆκον μας ἡμεῖς αὐτοὶ καὶ πρῶτοι οἱ ἀποτελοῦντες τὴν πλειονοψηφίαν τὴν ὁποίαν ἐξέλεξεν ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς τὴν 31ην Μαρτίου 1946. Καὶ ἐπειδή, δὲν θέλω νὰ προκαλέσω διαταραχάς, ὑπῆρξαν μερικαὶ ἁμαρτωλαὶ πράξεις ὑπὸ ἀνθρώπων, ὑπὸ συναδέλφων μας, τοὺς ὁποίους ἐγὼ τιμῶ ἐξαιρετικῶς, ἀλλὰ ἀκριβῶς διὰ τοῦτο λυποῦμαι βαθύτατα. Δὲν ἀρνοῦμαι, ἐκεῖ ὅπου ἔφθασε ὁ λόγος μου, ὅτι διέπραξε σφάλματα καὶ ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ὅπου καὶ νὰ μετέβη, εἴτε ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, εἴτε ἐκτὸς αὐτῆς, ἐτιμήθη καὶ ἀπέδειξεν, ὅτι εἶναι ἄξιος νὰ εἶναι Ἀρχηγὸς τοῦ Κοινοβουλίου, Ἀρχηγὸς τῆς Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα). Ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦτο ἀπευθύνομαι πρὸς αὐτὸν καὶ λέγω: «Ἀρκετὰ ἡ καλωσύνη, ἀρκετὰ ἡ ὑπομονή, ἀρκετὰ ἡ ἀνοχή, νὰ ἐμπνευσθῆτε, κύριε Ἀρχηγέ, μὲ περισσοτέραν θεληματικότητα, διότι δὲν ἀνταπεκρίθησαν εἰς τὴν καλωσύνην σας, εἰς τὴν σεμνότητά σας, εἰς τὸν πόνον σας διὰ τὴν Πατρίδα καὶ νὰ σᾶς συντρέξουν, ἀλλὰ σᾶς ὑπονομεύουν!». Κύριοι βουλευταί, τελειώνω τὸν λόγον μου μὲ δύο ἐκκλήσεις: Πρώτη εἶναι πρὸς ὑμᾶς, κύριοι βουλευταί, τοὺς λαβόντας τὴν ἐντολὴν νὰ ἀντιπροσωπεύσητε τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν κατὰ τὴν 31ην Μαρτίου 1946. Δὲν θὰ σώσωμεν τὴν Πατρίδα μας ἐρχόμενοι ἐδῶ καὶ ἀγορεύοντες καὶ ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἀναπτύσσων τὸ πολίτευμά του. Ἔχομεν τὸ πολίτευμά μας. Θὰ ὑπακούσωμεν εἰς αὐτό, θὰ ἐφαρμόσωμεν αὐτό, καί, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ τοῦ πολιτεύματος, θὰ ἀξιώσωμεν νὰ συγκροτηθῇ Κυβέρνησις. Καὶ ὅσοι συνεξελέγησαν μεθ’ ἡμῶν, ἀφοῦ ἦτο τοιοῦτον τὸ ἁμαρτωλὸν καὶ ἀντεθνικὸν ἐκεῖνο ἐκλογικὸν σύστημα καὶ ἐξελέγησαν ἕνεκα αὐτοῦ, ἡμεῖς, ὄχι μόνον στέργομεν, ἀλλὰ καὶ ὑπερήφανοι εἴμεθα νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὰς τάξεις μας καὶ νὰ σχηματίσωμεν τὴν Κυβέρνησίν μας, κατὰ τὸ πολίτευμά μας καὶ νὰ ἀγωνισθῶμεν νὰ σώσωμεν τὴν Πατρίδα μας, ἡ ὁποία κινδυνεύει τώρα, ὅσον δὲν ἐκινδύνευσεν εἰς τοὺς αἰῶνας τῆς ἱστορίας αὐτῆς. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ Κυβερνητική, ἡ δῆθεν συμμαχία, πράγματι δὲ ἀλληλοϋπονόμευσις! Μετὰ τοῦτο ποιοῦμαι ἔκκλησιν, κύριοι, ὡς ἀντιπρόσωπος καὶ ἐγὼ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, μὲ ὅλην τὴν φωνήν, τὴν ὁποίαν μοῦ δίδει ἡ ἰδιοσυγκρασία μου, μὲ ὅλην τὴν λύπην καὶ μὲ ὅλην τὴν ἀγανάκτησιν τῆς ψυχῆς μου, ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τοὺς μεγάλους συμμάχους μας, νὰ παύσουν, τέλος πάντων, νὰ πιστεύουν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχουν δεξιοὶ καὶ ἀριστεροὶ καὶ κεντρικοί! Δὲν ὑπάρχουν παρὰ μόνον Ἕλληνες ἀπὸ τοῦ ἑνὸς μέρους καὶ μερικοὶ προδόται ἀφ’ ἑτέρου. Ἐὰν ὑπάρχῃ καὶ κομματική τις μεταξὺ τῶν Ἑλλήνων διαίρεσις, δὲν εἶναι τοῦτο πρᾶγμα πρωτοφανὲς εἰς τὴν οἰκουμένην, εἰς ὅλα τὰ Κράτη ὑπάρχουν κομματικαὶ διαιρέσεις, ἀλλὰ κανεὶς δὲν εἶπεν, εἰς οὐδὲν Κράτος τῆς οἰκουμένης, ὅτι τὸ ἓν Κόμμα εἶναι ὑπὲρ τῆς Πατρίδος καὶ τὸ ἄλλο δὲν εἶναι. Ἀλλὰ τὸ πλειονοψηφοῦν Κόμμα συγκροτεῖ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ μειονοψηφοῦν Κόμμα ἀσκεῖ τὰ ἔργα ἀντιπολιτεύσεως συμπράττοντα ἐνίοτε κατὰ τὴν νομοθεσίαν, ἐλέγχοντα πολλάκις καὶ ἀπὸ κοινοῦ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν Κυβερνητικῶν καθηκόντων, τὴν μὴ ἐπιτυχῆ κατὰ τὴν γνώμην τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Λοιπὸν νὰ παύσουν νὰ πιστεύουν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχουν δεξιοί. Διότι, ἠκούσατε, κύριοι βουλευταί, πόσον εἶναι τερατώδης αὐτὴ ἡ συκοφαντία ἡ γενομένη ἐναντίον τῆς Πατρίδος μας καὶ πιστευομένη ἀπὸ τοὺς μεγάλους συμμάχους μας, ἰδίᾳ ἀπὸ τοὺς ἐνταῦθα ἐντεταλμένους ἀντιπροσώπους των. Καὶ δι’ ἄλλους ἐξ ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸν ἀγορεύοντα, τὴν στιγμὴν ταύτην, προερχόμενον ἀπὸ ἓν πτωχὸν ὀρεινὸν χωρίον τῆς Μάνης, βιοπαλαίοντα σκληρῶς μὲ ὅλην του τὴν ἡλικίαν, πιστεύω δὲ ἀκόμη ὁρμητικὸν εἰς πολεμικήν, (χειροκροτήματα), ἔχουν πιστεύσει ἀντιπρόσωποι τῶν μεγάλων Συμμάχων μας, ὅτι ἀνήκει τάχα ὁ Κουλουμβάκης εἰς τὴν ἄκραν δεξιάν! Διατί εἰς τὴν ἄκραν δεξιάν; Διότι ἐπὶ 47 ἔτη δικηγορεῖν, δὲν κατεδέχθην ποτὲ νὰ εἶμαι νομικὸς σύμβουλος Τραπέζης ἢ Ἑταιρείας; Διότι κερδίζω τὸν ἄρτον μου βιοπαλαίων εἰς τὰ δικαστήρια; Διὰ ποῖον λόγον εἶμαι τῆς ἄκρας δεξιᾶς; Ποῖος κεφαλαιοῦχος μὲ εἶδε συνήθως προσερχόμενον εἰς δεξιώσεις του; Εἰς ποῖον ἔχω ἰδιαιτέραν τινὰ συμπάθειαν; Πότε ἐδυσκολεύθην νὰ τοὺς κατακρίνω, νὰ τοὺς καυτηριάσω, ἐὰν ὑπῆρχε δίκαιος λόγος καὶ βάσιμος αἰτία; Διατί εἶμαι, λοιπόν, τῆς ἄκρας δεξιᾶς; Διότι τὸ εἶπεν ἔγκριτον μέλος ἐκ τῆς σημερινῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς, ὅτι εἶμαι τῆς ἄκρας δεξιᾶς; Βέβαια δὲν εἶμαι τῆς ἀριστερᾶς, διότι ἀριστεροὶ δὲν ὑπάρχουν, ὑπάρχουν καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἁπανταχοῦ ὀλίγοι βαγαπόνται καὶ πλήθη ἁπλοϊκῶν, οἱ ὁποῖοι λέγονται ἀριστεροί, ἢ ὅπως καὶ ἐὰν ἄλλως λέγωνται οἱ ἀποτελοῦντες τὰ τοιαῦτα δημοκοπικὰ κόμματα. Εἰς τὴν Ἑλλάδα εὐτυχῶς οὔτε τοιοῦτοι ὑπάρχουν πράγματι, ὑπάρχει μόνον μία ἐγκληματικὴ προδοσία, ἡ ὁποία δὲν ἀπειλεῖ μόνον τὴν Ἑλληνικὴν Πατρίδα, ἀλλὰ ἀπειλεῖ ὁλόκληρον τὸν Χριστιανικὸν κόσμον καὶ πολιτισμόν. Καὶ δι’ αὐτὸ τὸ μέγα καθῆκον πρὸς τὴν ἀνθρωπότητα, διὰ νὰ ἐκτελῆται τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ ἐπὶ τῆς Γῆς, ἐγένετο ὁ παγκόσμιος πόλεμος, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ Ἑλλὰς ἐξετέλεσε τὸ καθῆκον της μὲ πᾶσαν αὐταπάρνησιν καὶ πᾶσαν θυσίαν. Καὶ σήμερον ἡ Ἑλλὰς εἶναι χρησιμωτάτη, ὄχι μόνον ὡς γεωγραφικὴ θέσις, ἀλλὰ καὶ ὡς κατοικουμένην ἀπὸ ἕνα λαόν, ὁ ὁποῖος πιστεύει, ὅτι ἡ Πατρίς του εἶναι μία ἰδέα, εἶναι μία ὑπόστασις καθηκόντων πρὸς τὴν ἀνθρωπότητα, διότι ἡ Ἑλλὰς πιστεύει, ὑπὲρ πάντα ἄλλον λαόν, εἰς τὴν ὕπαρξιν τοῦ Θεοῦ καὶ ἑπομένως εἰς ὅ,τι ἀναγράφεται διὰ τὴν ἀνθρωπότητα ὑπὸ τῶν ἀγράφων νόμων τοὺς ὁποίους ἔγραψεν ὁ Θεός. Ἀναγράφονται μεγάλα καθήκοντα καὶ ἑπομένως ἡ Ἑλλὰς εἶναι ὠφέλιμος νὰ ὑπάρχῃ, νὰ ἐνδυναμοῦται, νὰ σῴζεται πάντοτε, διὰ νὰ σῴζεται κατὰ τὸ δυνατὸν εἰς αὑτὴν τὸ ἔργον τοῦ Θεοῦ, δηλαδή, νὰ σῴζωνται ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ νομιμότης εἰς τὴν Ἀνθρωπότητα. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα).

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ρέντης, ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἔχει τὸν λόγον.

§132Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κύριοι συνάδελφοι, ἡ ἐπερώτησις ἐξ ἀφορμῆς τῶν γεγονότων τῆς Πελοποννήσου, ἐγενικεύθη καὶ ἐπεξετάθη πράγματι καὶ εἰς ἄλλας περιοχὰς τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἐγενικεύθη καὶ κατ’ ἄλλον τρόπον. Διατὶ ἆραγε χρειάζεται ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ μετέχῃ τῆς Κυβερνήσεως καὶ διατὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ συγκροτηθῇ ἐκ τῆς πλειοψηφίας, ὅπως ἡ πλειοψηφία αὐτὴ ἀνεδείχθη ἐκ τῶν ἐκλογῶν τῆς 31ης Μαρτίου; Ἐρωτήματα τοιούτου εἴδους, προερχόμενα ἐκ τῆς πλειοψηφίας, ἐπικρίσεις βαρεῖαι, ἐκφερόμεναι ἀπὸ μέλη τῆς πλειοψηφίας ἔχουν βαθυτέραν ἔννοιαν. Ἁρμόδιος νὰ κρίνῃ ἐπ’ αὐτῶν εἶναι ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀλλὰ θὰ ἐπεθύμουν ἴσως καὶ ἐγώ, νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου, διατὶ ἆραγε ἡ Ἀντιπολίτευσις μετέχει τῆς Κυβερνήσεως; Τί συμφέρον ἔχει ἡ πρώην Ἀντιπολίτευσις, ἡ μειοψηφία, ἡ μὴ ἔχουσα ἰδίαν Κοινοβουλευτικὴν δύναμιν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, νὰ μετάσχῃ τῶν εὐθυνῶν καὶ τίνα λόγον ἔχει ἡ πλειοψηφία, ἡ διαθέτουσα ἰσχυρὰν δύναμιν ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου διὰ νὰ σχηματίσῃ ὁμοιογενῆ Κυβέρνησιν, τίνα λόγον ἔχει νὰ παραχωρήσῃ θέσεις εἰς τὴν μειοψηφίαν; Κάτι συμβαίνει εἰς τὴν χώραν μας. Ἡ κατάστασις ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 31ης Μαρτίου 1946, μέχρι τοῦ σχηματισμοῦ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἐχειροτέρευσεν ὡς μὴ ὤφειλε καὶ ἡ συνένωσις τῆς μειοψηφίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸς τὴν μειοψηφίαν, ἀπετέλεσε καθῆκον Ἐθνικόν. Εἶναι μάταιον νὰ θελήσῃ νὰ ἀποδώσῃ τις κομματικοὺς ὑπολογισμοὺς εἰς μίαν τοιαύτην σύμπραξιν. Οὔτε τὸ Λαϊκὸν Κόμμα εἶχε κομματικὸν συμφέρον εἰς τοιαύτην σύμπραξιν, οὔτε ἡμεῖς εἴχομεν κομματικὸν συμφέρον νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ νὰ μετάσχωμεν Κυβερνήσεως, στηριζομένης ἐπὶ πλειοψηφίας ἰδικῆς της καὶ οὐχὶ ἰδικῆς μας. Δὲν εἶναι συνεπῶς βάσιμος ὁ ὑπαινιγμὸς, ὁ ὁποῖος ἐρρίφθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Δὲν ἐπεδίωξε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, οὔτε διοικητικὰ ἀνταλλάγματα, οὔτε Νομάρχας, οὔτε Δημάρχους, οὔτε Κοινοτάρχας. Ἡ κατάστασις τοῦ τόπου εἶναι δυσχερής, εἶναι τραγικὴ καὶ πρὸς ἕνα μόνον ἀπέβλεπεν, εἰς τὸ νὰ συνεισφέρῃ τὰς δυνάμεις του πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς κρισίμου καταστάσεως καὶ μόνον εἰς τοῦτο. Ἐλέχθη, ὅτι ἡ σημαία τοῦ Κύμματος τῶν Φιλελευθέρων ἦτο ὁ κατευνασμὸς καὶ ὅτι, ἀφοῦ δὲν ἐπέτυχεν, ἔπρεπεν νὰ ἀποχωρήσῃ τῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχει διαστροφή. Ὑπάρχει εἰς τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὅπως τοῦτο εἶχεν ἀναπτύξει τὴν πολιτικήν του, ὅταν ἤσκει τὴν ἀντιπολίτευσιν, πνεῦμα κατευνασμοῦ, ἀλλ’ οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν εἶχε ποτὲ τὴν ἀφέλειαν νὰ νομίζῃ, ὅτι πράκτορες τοῦ ἐχθροῦ ὠργανωμένοι εἰς κόμματα ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἦτο δυνατὸν ποτὲ εἰς τὴν προσφορὰν τοῦ κατευνασμοῦ νὰ ὑποχωρήσουν ἐφ’ ὅσον δὲν ἐλάμβανον διαταγὰς ἔξωθεν. Ἕνα εἶναι τὸ ἐπιχείρημα, ἕνα εἶναι τὸ ἠθικὸν ἔρεισμα. Προσφερομένη ἡ ἀμνηστία διὰ τῆς καταθέσεως τῶν ὅπλων, τοὺς ἀποστερεῖ παντὸς ἐπιχειρήματος διὰ τὴν ἐξακολούθησιν τῆς ἀνταρσίας, τοὺς ἀποκαλύπτει ὅτι εἶναι ἐγκληματίαι, ὅτι ἐνεργοῦν ἐναντίον τοῦ Ἔθνους. Αὐτὴν τὴν ἀξίαν ἔχει ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ. Πρὸς ἄλλην κατεύθυνσιν εἶχε μίαν ἄλλην ἀξίαν ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ διὰ τὴν θεραπείαν τῆς συγχύσεως, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος, τοῦ τὶς εἶναι κομμουνιστὴς καὶ ποῖοι δὲν εἶναι. Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, μεταξὺ ἡμῶν—ἄλλο ἐὰν λέγωνται ἄκροι δεξιοὶ ἢ δὲν λέγωνται—ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θέλουν τὴν μονοπώλησιν τοῦ ἀγῶνος ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ νὰ τὴν ἔχῃ μία μερίς, ἐὰν εἶναι ἱκανὴ νὰ τὴν φέρῃ εἰς πέρας, ἀλλὰ δὲν εἶναι. Εἶναι βαρὺ τὸ ἔργον καὶ χρειάζονται πολλαὶ δυνάμεις νὰ συνενωθοῦν καὶ δι’ αὐτὸ εὑρισκόμεθα ἐντὸς τῆς Κυβερνήσεως. (Χειροκροτήματα).

§133Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἠκούσαμεν μὲ ἀπορίαν ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ἐπαγγελλόμενον τὸν κατευνασμόν, δὲν ἐπίστευε εἰς τὴν ἀπόδοσίν του, ἀλλὰ τὸν ἐχρησιμοποίει μόνον ὡς ἠθικὸν ἀφοπλισμὸν τοῦ κομμουνισμοῦ κατὰ τοῦ ὁποίου θὰ ἐπρόκειτο νὰ συνεχισθῇ ἡ δυναμικὴ πάλη. Ἀποδίδω ἀκριβῶς τὰς ἀπόψεις σας;

§134Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὄχι.

§135Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ διευκρινήσητε.

§136Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ὠργανωμένους κομμουνιστάς, οὐδεὶς ἀνέμενε ὅτι θὰ εἶχεν ἀπόδοσιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὅλοι ὠργανωμένοι κομμουνισταί. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι καταδιωκόμενοι, ἠναγκάσθησαν νὰ πᾶνε εἰς τὰ βουνά, ὑπάρχουν ἄλλοι οἱ ὁποῖοι παρεσύρθησαν καὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι ὠργανωμένοι, ὑπάρχουν ἄλλοι οἱ ὁποῖοι συγκινοῦνται ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς Πατρίδος. Τέλος ὑπάρχει τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐξέθετον καθ’ ἣν στιγμὴν μὲ διεκόψατε, ἡ σύγχυσις ἐντὸς τῆς Χώρας ποῖος εἶναι κομμουνιστής. Πᾶς μὴ ἀνήκων εἰς ὡρισμένον κόμμα, εἰς ὡρισμένην ὀργάνωσιν, χαρακτηρίζεται ὡς κομμουνιστής. (Φωναί, διαμαρτυρίαι) Συνεπῶς, ἡ σημαία τοῦ κατευνασμοῦ εἶναι χρήσιμος διὰ τὴν συνένωσιν ὅλων τῶν ἐθνικῶν δυνάμεων, πρὸς ἀντιμετώπισιν τοῦ κομμουνισμοῦ, τῆς ἀνταρσίας. Δεύτερον, εἶναι χρήσιμος ἡ σημαία τοῦ κατευνασμοῦ διὰ τὴν ἀπομόνωσιν τῆς ἀνταρσίας. Μόνον ὅσοι εἶναι ἀντάρται καὶ ὅσοι ὑποστηρίζουν τὴν ἀνταρσίαν, μόνον αὐτοὶ ἀποτελοῦν τὸν ἐχθρόν. Πᾶς προσφερόμενος νὰ ἐνισχύσῃ τὸν ἀγῶνα, εἶναι δεκτός. Ὄχι, λέγει ὁ κ. Κουλουμβάκης.

§137Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ ἀντιπολίτευσις συμμαχεῖ εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας. Ἀλλ’ ἡ ἀντιπολίτευσις εἰσερχομένη εἰς τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ὠφελεῖ, βλάπτει! Αὐτὸ εἶναι.

§138Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Αὐτὴ εἶναι συνεπῶς ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ. Ἀλλὰ συγχρόνως, ὅτε ἐσχηματίσθη ἡ Κυβέρνησις, ἐτόνισεν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ χαλαρωθῇ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον ὁ ἀγὼν ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας. Εἶναι χωριστὸν τὸ θέμα τῆς προσφερομένης ἀμνηστίας εἰς περίπτωσιν καταθέσεως τῶν ὅπλων, χωριστὸν ἀπὸ τὴν δραστηριότητα πρὸς ἀντιμετώπισιν διὰ τῆς βίας τοῦ ἐνόπλου ἀγῶνος καὶ δι’ αὐτὸ δὲν ἐσταμάτησαν αἱ ἐπιχειρήσεις. Δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις ὅτι μετὰ τῆς λῆξιν τῆς προθεσμίας τῆς ἀμνηστίας, τότε θὰ ἀνελαμβάνετο ὁ ἀγὼν ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν. Τοῦτο δὲν ἐλέχθη, δὲν ὑπεστηρίχθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ὑπάρχει παρανόησις εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον.

§139Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, ἀνεπτύξατε σειρὰν θεμάτων τὰ ὁποῖα θὰ δώσουν ἀφορμὴν εἰς συγκεκριμένην ἀνάλυσιν τῶν ἀπόψεών σας. Ἡ ἐρώτησίς μου ἀφεώρα τὸ πρῶτον βασικὸν θέμα, ἐπίστευε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ὅτι ἐπαγγελλόμενον καὶ ἐνδεχομένως πραγματοποιοῦν τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ, θὰ εὑρίσκετο εἰς τὴν ἀνάγκην κατόπιν νὰ συνεχίσῃ τὴν δυναμικὴν πάλην; Ὑποστηρίζω ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων σας, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἐπαγγέλλεται τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ.

§140Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Καὶ συγχρόνως τὴν δυναμικὴν πολιτικήν.

§141Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Θὰ ἔλθωμεν καὶ εἰς αὐτό. Ὑπάρχει καὶ αὐτὸ ὡς θέμα, ἀλλ’ ἔρχεται δεύτερον. Ἔχω ἀπομονώσει τὸ πρῶτον καὶ θὰ θελήσω νὰ τὸ ἐξαντλήσωμεν, διὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς ὅλα τὰ ἄλλα.

§142Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ συνήγορός μου τὰ λέγει ὀρθῶς.

§143Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν θὰ ἐξαντλήσωμεν τίποτε. Θὰ λάβητε κατόπιν τὸν λόγον νὰ ἐκφράσητε τὰς ἀπόψεις σας. Μὴ μὲ διακόπτετε, διότι αἱ σοφιστεῖαι δὲν μοῦ ἀρέσουν. Αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ καὶ αὐτὴ ὑπῆρξεν ἡ συμφωνία μας μὲ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, μία χαλάρωσις τοῦ ἀγῶνος ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν καὶ προσφορὰ ἀμνηστίας εἰς τοὺς ἀντάρτας. Θὰ δεχθῇ ἕνα μέρος. Πόσον; Δὲν γνωρίζομεν. Θὰ τὸ δεχθοῦν ὅλοι; Βεβαίως ὄχι, διότι λαμβάνουν ὁδηγίας καὶ διαταγὰς ἔξωθεν. Ἐὰν ἐλάμβανον ἄλλας διαταγὰς ἔξωθεν θὰ ἠδύναντο; Τοῦτο ὅμως ἦτο ἀνεξάρτητον τῆς ἐσωτερικῆς Κυβερνητικῆς πολιτικῆς.

§144Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν δύνασθε νὰ ἀποκαλῆτε σοφιστείας τὰς ἀπαντήσεις μου. Δὲν ἐπιτρέπονται τοιοῦτοι χαρακτηρισμοί. Θὰ ἀνακαλέσητε. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε, μετὰ τὸ τέλος τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§145Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Αἱ ἐρωτήσεις σας, εἶναι ἐρωτήσεις πρὸς μάρτυρα εἰς τὸ Δικαστήριον.

§146Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἀπευθύνετε τοιούτους χαρακτηρισμούς, διότι δὲν εἶναι βάσιμοι.

§147Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἔλεγον λοιπόν, ὅτι ἡ πολιτικὴ διὰ τὴν ὁποίαν εἰσῆλθε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἦτο ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ, συγχρόνως μὲ πολιτικὴν δυναμικήν. Ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, πλὴν τῶν μέτρων ἐπιεικείας, ἐζητήσαμεν αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων διὰ σχηματισμοῦ 100 ταγμάτων Ἐθνοφρουρᾶς. Δὲν νομίζω νὰ ὑπάρχῃ ἀμφισβήτησις καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου, ὅτι συγχρόνως ἐζήτει τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων εἰσελθὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, αὔξησιν τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων καὶ εἰς ἄνδρας καὶ εἰς ὑλικόν. Συνεπῶς τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι δῆθεν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας θὰ ἔπρεπε νὰ ἐγκαταλείψωμεν τὴν Κυβέρνησιν, δὲν ἀνταποκρίνεται οὔτε πρὸς τὰς ἀνάγκας τὰς ἐθνικάς, αἱ ὁποῖαι ἐπέβαλον τὴν συνένωσιν τῶν δύο μεγάλων κομμάτων, οὔτε πρὸς τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἐξήγγειλε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Εὐτυχεῖς θὰ εἴμεθα, ἐὰν ἦτο δυνατὸν μία μερὶς τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἕνα Κόμμα τὸ ὁποῖον ἔχει τὴν πλειοψηφίαν, νὰ ἀναλάβῃ τὴν συνέχισιν τοῦ ἀγῶνος. Θὰ εἴμεθα πολὺ εὐτυχεῖς καὶ θὰ εἴμεθα ἱκανοποιημένοι, νὰ ἐπανέλθωμεν ἡμεῖς εἰς τὰ ἑδώλια τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Θὰ ηὐχόμεθα καὶ διὰ τὸν τόπον γενικῶς, ἡ κατάστασις νὰ ἦτο τόσον βελτιωμένη. Πάντως τὸ θέμα πρὸς κρίσιν ἀπόκειται εἰς τὸ Σῶμα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα τῆς Πελοποννήσου. Ἐγένετο μία ἐπίθεσις ἐναντίον τῆς Ἀμαλιάδος. Ἔχομεν ἕνα τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον μόνον τὰ γεγονότα ἀναφέρει. Ἐζητήσαμεν ἀμέσως τηλεφωνικὴν ἐπικοινωνίαν καὶ ἐλάβομεν τὰς κάτωθι πληροφορίας. (Ἀναγινώσκει).

§148Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι ὁ ἀναφέρων, κύριε ὑπουργέ;

§149Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Εἶναι ὁ ἀνώτατος Διοικητὴς τῆς Πελοποννήσου. «Πρὸς Ἀμαλιάδα ἐκινήθησαν ἐπὶ πλέον... (Ἀναγινώσκει) Αὐταὶ εἶναι αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν, ἀλλὰ ἐπειδὴ διεβιβάσθησαν κατηγορίαι, διὰ τὴν συμπεριφορὰν τοῦ ἀποσπάσματος, ἐδόθη ἐντολὴ νὰ διενεργηθοῦν ἀνακρίσεις πρὸς διαπίστωσιν τῶν γεγονότων. Τὸ ὅτι προσέδραμον δυνάμεις ἐκ Πατρῶν καὶ ἐκ Πύργου πρὸς βοήθειαν τῆς Ἀμαλιάδος, σημαίνει ὅτι, αἱ κατὰ τόπους ἀρχαί, ἔλαβον τὰ μέτρα τους νὰ ἀντιμετωπίσουν μίαν ἐπίθεσιν. Βεβαίως δὲν προέβλεπον, ὅτι αὕτη θὰ στραφῇ ἐναντίον τῆς Ἀμαλιάδος. Ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ στραφῇ ἀλλαχοῦ. Πάντως, ἐξ Ἀμαλιάδος ἔλαβον τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα. «Ἐπιτροπὴ πόλεώς μας... (Ἀναγινώσκει).....». Συνεπῶς ὑποθέτω, ὅτι οἱ κάτοικοι δὲν ἔχουν τὸ ἴδιον μένος, τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, διὰ τὴν ὑπόθεσιν τῆς Ἀμαλιάδος. Ἀλλὰ ἐλήφθη μέριμνα νὰ διατυπωθοῦν καὶ ἄλλαι τινες κατηγορίαι κατὰ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ κατὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημ. Τάξεως. Μοῦ εἶναι, κύριοι βουλευταί, δυσάρεστον νὰ θελήσω νὰ σᾶς ἀναγνώσω, νὰ ἔλθω μᾶλλον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ σᾶς ἀναγνώσω, ποία ὑπῆρξεν ἡ κατάστασις ἐν Πελοποννήσῳ, ὅταν ἀνέλαβον τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Τάξεως. Ἐὰν ὅμως ἐπιμένετε εἰς τόνον ὀξὺ νὰ μὲ θέσητε ὑπὸ κατηγορίαν, θὰ σᾶς τὸ ἀναγνώσω, παρὰ τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§150Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μὴ τὸ ἀναγνώσητε.

§151ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μὴ τὸ ἀναγνώσητε.

§152Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν αὐτά, τὰ ὁποῖα πρόκειται νὰ ἀναγνώσητε, εἶναι πρὸς βλάβην τοῦ Ἔθνους νὰ μὴ τὰ ἀναγνώσητε.

§153Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Νὰ τὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ ὅλα.

§154Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἡ Ἑλλὰς δὲν κρέμεται ἀπὸ ἕνα χαρτί. Νὰ τὸ ἀκούσωμεν. Αὐτὸ εἶναι μία φοβέρα διαρκής.

§155Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν πρόκειται περὶ φοβέρας, πρόκειται περὶ δυσχερείας, εἰς τὴν ὁποίαν προέρχεταί τις, ὅταν περιπέσῃ εἰς τὴν θέσιν νὰ ὑποχρεοῦται νὰ ἀμυνθῇ ἐναντίον ἐπιθέσεως, προερχομένης μάλιστα ἀπὸ μέλη τῆς Συμπολιτεύσεως καὶ ἀπὸ βουλευτὰς ἀνήκοντας εἰς τὸ Λαϊκὸν Κόμμα, οἱ ὁποῖοι θὰ ἠδύναντο νὰ γνωρίζουν περισσότερα ἐν προκειμένῳ.

§156Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ κάμω μίαν ἐρώτησιν. Λέγετε, ὅτι εἶναι γνωστὸν ποία ἦτο ἡ κατάστασις ἐν Πελοποννήσῳ, ὅταν σεῖς ἀνελάβατε τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως. Ἦτο κακή; Αὐτὸ θέλετε νὰ εἴπητε;

§157Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Μάλιστα.

§158Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω λοιπόν, νὰ εἴπητε ποία ἦτο ἡ κατάστασις, διὰ νὰ γίνῃ μία σύγκρισις ἐπὶ τέλους, διότι συνέπιπτε νὰ εἶμαι καὶ ὑπουργὸς πρὸ ὑμῶν, τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως. Θὰ μὲ ἐνδιέφερε πολὺ νὰ τὴν ἀκούσω.

§159Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, ἔχετε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ ἀνάγνωσις αὐτὴ δὲν θὰ ἔβλαπτε τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα;

§160Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ὄχι, κάθε ἄλλο.

§161Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς καταστάσεως εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἐπὶ τῆς ὑπουργίας σας, νομίζετε ὅτι δὲν θὰ ἔβλαπτε;

§162Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Καθόλου μάλιστα.

§163Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Τὴν κατάστασιν εἰς τὴν Πελοπόννησον τὴν γνωρίζομεν ὅλοι οἱ βουλευταὶ τῆς περιφερείας. Ἠξεύρομεν ὅμως, ὅτι ὁ στρατὸς εὑρίσκετο μακρὰν καὶ ἐὰν παρείχοντο τὰ μέσα εἰς τὸν στρατηγὸν Ζέρβαν, ἀπὸ ἀπόψεως στρατοῦ, ὡς εἴπομεν καὶ ἐν συνελεύσει Πελοποννησίων, καὶ ὡς προεκλήθη καὶ εἶπεν ὁ ἐξ Ἀρκαδίας βουλευτὴς κ. Τουρκοβασίλης, τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἦσαν ἄλλα. Καὶ ἐρωτᾶται: ποῖοι εὐθύνονται; Δι’ αὐτὰ εἶπον, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἐνεργηθοῦν καὶ μηνύσεις ἐναντίον τῶν ὑπευθύνων. Ἡ Πατρὶς κινδυνεύει.

§164Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κύριοι συνάδελφοι, δὲν εἶναι ἡ πρόθεσίς μου νὰ ἐλέγξω τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, οὔτε τὸν προκάτοχόν μου, οὔτε νὰ ἐπιρρίψω εὐθύνας. Ἀντὶ νὰ δώσω εὐθύνας, ἐπιθυμῶ νὰ ἀναγνώσω, ὅσα εἶναι δυνατόν, περὶ τῆς καταστάσεως ἐν Πελοποννήσῳ.

§165Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ὄχι, κύριε ὑπουργέ.

§166ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§167Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Πρόκειται περὶ ἐπισήμου ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον εἰς τὰς 30 Αὐγούστου 1947, ὀλίγας ἡμέρας πρὶν σχηματισθῇ ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα, ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς Πελοποννήσου, στρατηγὸς Στανωτᾶς. Ἀναφέρει, ὅτι ἀρχικῶς οἱ συμμορῖται ἀνήρχοντο εἰς 700–800. Ὅτι αἱ ἀπώλειαί των ὑπῆρξαν 250–300, ἐκ τῶν ὁποίων 120 εἶχον παραδοθῆ χάρις εἰς προσωπικὰς ἐνεργείας του καὶ ὅτι εἶχε μειωθῆ ἡ δύναμις τῶν συμμοριτῶν, ἀλλὰ δὲν ἐθεώρει τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο ἐπαρκῶς ἱκανοποιητικόν. Ὑπῆρχον ἐλλείψεις. Δὲν εἶχεν ἀξιωματικοὺς μονίμους εἰς τὸ ἐπιτελεῖον. Τὸ ἐπιτελεῖον διέθετε μόνον μαχίμους ἀνωτέρους ἀξιωματικούς, ἐξ ὧν, οἱ 2 ἦσαν ἐπιτελεῖς.

§168Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐὰν εἴχατε τὴν καλωσύνην, νὰ ἀνεγνώσητε ὅλην τὴν ἔκθεσιν.

§169Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). «Ὅλοι οἱ ἄλλοι ἀξιωματικοί, ἦσαν ἐκ τῆς Χωροφυλακῆς φιλότιμοι καὶ ἐργατικοί, ἀλλὰ δὲν εἶχον ἐπιτελικὴν πεῖραν καὶ εἶναι φυσικὸν ἡ ὑπηρεσία ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιχειρήσεων νὰ διεξάγηται πλημμελῶς. Ἡ Διοίκησις δὲν εἶχε τὴν δυνατότητα νὰ στείλῃ, οὔτε ἕναν ἀξιωματικὸν ὡς σύνδεσμον εἰς τὰς μονάδας, χωρὶς νὰ παραλύσῃ τελείως ἡ λειτουργία τοῦ ἐπιτελείου. Δὲν ὑπῆρχον ἀξιωματικοί, διὰ τὸν συντονισμὸν διαφόρων ἀνομοιογενῶν ἀποσπασμάτων. Τὸ στρατηγεῖον ταξιαρχίας Χωροφυλακῆς, διέθετε 2 μόνον ἀξιωματικοὺς δυναμένους νὰ ἐκτελέσωσιν ἐπιτελικὴν ὑπηρεσίαν. Τὰ τάγματα χωροφυλακῆς ἔχουν στελεχωθῇ μὲ ἀξιωματικοὺς χωροφιλακῆς. Ἡ διοίκησις καὶ τὰ στελέχη ὡρισμένων τμημάτων εἶναι πεπειραμένα καὶ ἀπέδωκαν καὶ ἀποδίδουν ἐξαιρετικὸν ἔργον, ἀλλὰ ὅμως ἐνδέχεται νὰ εἶναι μετρίως ἀποδόσεως τὸ 17ον. Τὸ 17ον τάγμα διοικεῖται ἀπὸ τὸν ἔφεδρον λοχαγὸν Λιβάδην, ὑπάλληλον Τραπέζης. Τὸ 18ον τάγμα ἔχει τὸν ἀντισμήναρχον Πεσμπέαν, οἱ λοιποὶ εἶναι ἔφεδροι. Τὸ 19ον τάγμα, μέχρι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν διῳκεῖτο ἀπὸ τὸν πρώην λοχίαν Μπρατίσταν, ὀνομασθέντα ἔφεδρον ἀνθυπολοχαγόν».

§170ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸς εἶναι παλληκάρι.

§171Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν τὸν κατηγορῶ, ἐγὼ ἀναγινώσκω ἔκθεσιν. «Ἡ σοβαρὰ ἔλλειψις ἀξιωματικῶν ὑπεχρέωσε τὸ στρατηγεῖον νὰ ἀναθέσῃ τὴν διοίκησιν διαφόρων ἀποσπασμάτων εἰς τοὺς ἐκ τοῦ προχείρου περισυλλεγέντας ἀξιωματικούς. Ἡ κατάστασις τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τῶν μονάδων δὲν εὑρίσκεται εἰς καλὴν κατάστασιν. Μέγας ἀριθμὸς ἐκ τῶν ἐθελουσίως καταταγέντων χωροφυλάκων προέρχεται ἀπὸ ὄχι καλὰ κοινωνικὰ στρώματα».

§172ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε ὑπουργέ, καλύτερα νὰ διακόψητε τὴν ἀνάγνωσιν.

§173Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κρούσματα ἀντιπειθαρχικά, ἀρκετὰ σοβαρά, παρουσιάσθησαν ἐπανειλημμένως ὡς καὶ περιπτώσεις λεηλασιῶν καὶ ἁρπαγῶν. Πολλοὶ ἠναγκάσθησαν νὰ καταφύγουν εἰς τοὺς συμμορίτας ἐκ τῆς βιαίας.... (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ συνεχίσῃ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶναι εἰς θέσιν νὰ διακρίνῃ ἐὰν πρέπῃ νὰ τὰ ἀναγνώσῃ ἢ ὄχι.

§175Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). «... ἐκ τῆς βιαίας καὶ κακῆς συμπεριφορᾶς τῶν τμημάτων μας».

§176Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, παρακαλῶ, νομίζετε ὅτι αὐτὸ κάμνει καλὸν εἰς τὸν τόπον ἐὰν ἀναγνωσθῇ;

§177ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ εἶπε ὁ ἴδιος.

§178Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Εἶπε νὰ μὴ τὸ ἀναγνώσῃ καὶ σεῖς τὸ ἐζητήσατε νὰ ἀναγνωσθῇ.

§179Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὑπευθύνως νὰ τὰ διαβάζετε αὐτά;

§180Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὁμιλεῖ ἡ ἔκθεσις περαιτέρω διὰ τὰς παρακρατικὰς ὀργανώσεις. «Ἡ ὕπαρξις τοιούτων ὀργανώσεων ὄχι μόνον δὲν διευκολύνει τὸν ἀγῶνα ἀλλὰ φέρει τεραστίας δυσκολίας καὶ πυκνώνει τὰς τάξεις τῶν συμμοριτῶν».

§181Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Τὶ εἶναι αὐτά; Κανεὶς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ καλύψῃ τὴν εὐθύνην τοῦ ὑπουργοῦ. Τὸ κακόν, τὸ ὁποῖον προσγίνεται εἶναι μέγιστον.

§182Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Τὸ εἶπεν ὁ κ. ὑπουργός.

§183Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Μόνον δι’ αὐτὸ εἶσθε ὑπεύθυνος καὶ θὰ φύγετε.

§184Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ παρεκάλεσα νὰ ἀναγνώσητε ὁλόκληρον τὴν ἔκθεσιν καὶ φέρω ἀκεραίαν τὴν εὐθύνην δι’ αὐτό, ἀλλὰ δὲν τὴν ἀνεγνώσατε ὁλόκληρον τὴν ἔκθεσιν, διότι ἀπεδώσατε εὐθύνην εἰς τὸν προκάτοχόν σας ὁ ὁποῖος σᾶς παρέδωκε, κατὰ τὴν γνώμην σας κατάστασιν κακὴν ἐν Πελοποννήσῳ, ὅταν σεῖς παρελάβατε τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως. Νομίζω ὅτι εἶσθε σχεδὸν 4 μῆνας ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, εἴχατε τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν πάλιν εἰς τὰ χέρια σας ἀπὸ τῆς 30ης Αὐγούστου ἄσχετον εἶναι, ἐὰν δὲν ἤμην ἐγὼ ὑπουργὸς εἰς τὰς 30 Αὐγούστου, δὲν παίζει κανένα ρόλον αὐτό, σᾶς ἐρωτῶ, αὐτὴν τὴν κακὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐν σκιαγραφίᾳ, μὲ τὰ ὀλίγα, ὅσα μᾶς ἀνεγνώσατε, περιεγράψατε, ὅπως ἡ ἔκθεσις αὐτὴ διαλαμβάνει αὐτὴν τὴν κακὴν κατάστασιν κατὰ τὸ τετράμηνον διάστημα, ποὺ εἶσθε ὑπουργός, τὴν ἐβελτιώσατε ἢ τὴν ἐχειροτερεύσατε;

§185Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Σᾶς ἐρωτῶ, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Ἐθνικοῦ Κόμματος, ἐπὶ 7 μῆνας ποὺ εἴχατε τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως, τὴν κατάστασιν αὐτὴ τὴν ἐβελτιώσατε ἢ τὴν ἐχειροτερεύσατε; (Χειροκροτήματα).

§186Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Κατὰ σύμπτωσιν συνέβη νὰ εἶμαι ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ νὰ ἔχω τὴν εὐθύνην τῆς τάξεως, χωρὶς δυστυχῶς νὰ ἔχω τὰ μέσα καὶ τὸν τρόπον νὰ ἐπιβάλω τὴν τάξιν. Ἄλλο θέμα αὐτό, πῶς καὶ διατὶ παρέμεινα ὑπουργός. Θὰ ἔλθῃ ἄλλη ὥρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ τὸ εἴπωμεν.

§187Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἰδοὺ λοιπὸν κατὰ τὶ πλεονεκτῶ, τὸ μὲν ἐπιχείρημά σας εἶναι ἀρκετὸν ὅτι δὲν εἴχατε τὰ μέσα νὰ ἀντιμετωπίσητε τὴν κατάστασιν, ἀλλὰ ἐγὼ ἔσπευσα νὰ ζητήσω νὰ ἀναλάβῃ τὴν στρατιωτικὴν διοίκησιν τῆς Πελοποννήσου τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, τὸ ὁποῖον διαθέτει στρατὸν καὶ τὸ ὁποῖον διαθέτει ἐφεδρίας καὶ ἔσπευσα νὰ τὸ πράξω ἀμέσως ἀπὸ τῶν πρώτων μηνῶν, ποὺ ἀνέλαβα τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως.

§188Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἀφήσατε νὰ συνεχίσω, διότι νομίζω ὅτι ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα, ὄχι διὰ νὰ ἀπολογηθῆτε δι’ ὅσα σᾶς κατηγοροῦν, ἀλλὰ διὰ νὰ καταγορήσητε τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν καὶ εἰδικώτερον τὸν προκάτοχον συνάδελφόν σας.

§189Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὄχι.

§190Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἤθελα νὰ ἀπαντήσω, διότι ἀνήλθατε εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ κατηγορήσητε τὸν προκάτοχον συνάδελφόν σας καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἀκριβῶς θέλω νὰ ἀπαντήσω. Εἶπον, αὐτὸς ὑπῆρξα ὡς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, τύποις ὑπεύθυνος, οὐσίᾳ ἀνεύθυνος, ἐν τούτοις τὴν Πελοπόννησον παρέλαβον ὑπευθύνως ἀπὸ τῆς 17ης Ἰουνίου τοῦ 47 καὶ τὴν ἐκράτησα ἐπὶ δύο μῆνας μέχρι τῆς 23 Αὐγούστου, ὅτε ἔφυγον ἀπὸ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Καὶ ἐρωτῶ καὶ τὴν Βουλήν, καὶ σᾶς τὸν ἴδιον, ἐὰν κατὰ τὸ δίμηνον αὐτό, καθ’ ὃ ἀνέλαβον ὑπευθύνως τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ, ἡ κατάστασις ἐβελτιώθη ἢ ἐχειροτέρευσεν;

§191Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐβελτιώθη.

§192Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Νὰ ἀπαντήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ εἰδικώτερον οἱ ἐκ Πελοποννήσου συνάδελφοι.

§193Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐγὼ ὡς Λαϊκὸς λέγω, ὅτι ἐβελτιώθη (γέλωτες ἐκ τῆς πτέρυγος τῶν Φιλελευθέρων).

§194Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ. Ὅταν ἐπὶ τετράμηνον διεχειρίσθητε ὑπευθύνως σεῖς τὸ ζήτημα τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ, εἴπατέ μου, ἐὰν εἶσθε πράγματι εὐχαριστημένος ἀπὸ τὴν διαχείρισίν σας καὶ ἐὰν δὲν ἔχετε πεισθῆ, ὅτι παρελάβατε μίαν κατάστασιν κακὴν μὲν ἀλλὰ πάντως ἀπείρως καλυτέραν ἀπὸ τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἐφέρατε σήμερον τὴν Πελοπόννησον;

§195Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κύριε, ἀρχηγὲ τοῦ Ἐθνικοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος, προφανῶς παρεξηγήσατε τοὺς λόγους μου. Δὲν ἀνέλαβον νὰ ἀσκήσω ἔλεγχον ἐναντίον τοῦ προκατόχου μου. Θέτω μίαν ἀφετηρίαν τῆς παραλαβῆς παρ’ ἐμοῦ τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως καὶ λέγω ποία ἦτο ἡ κατάστασις, διὰ νὰ ἀποκρούσω τὰς κατηγορίας, αἱ ὁποῖαι ἐκτοξεύονται ἐναντίον μου. Σεῖς εἴπατε ὅτι κατηγορῶ καὶ μὲ ἐθέσατε ὑπὸ κατηγορίαν καὶ σᾶς ἀπήντησα. Δὲν ἦτο τοιαύτη ἡ πρόθεσίς μου. Ἄλλως τε ἐλησμονήσατε, ὅτι δὲν ἔκαμα καμμίαν μεταβολὴν εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀλλ’ ἀφῆκα τὰ συμβούλια καὶ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα εἴχατε τάξει ὑμεῖς ὁ ἴδιος εἰς Πελοπόννησον καὶ τὰ ἀφῆκα μέχρι τέλους. Δὲν εἶχον εἰς τὴν διάθεσίν μου, ὅπως εἴπατε καὶ ὑμεῖς, δυνάμεις καὶ ἐφεδρείας διὰ νὰ βελτιώσω τὴν κατάστασιν τῆς Πελοποννήσου. Ἐστερούμην καὶ ἀξιωματικῶν καὶ ἐφεδρειῶν καὶ ἐγένετο προσπάθεια νὰ συγκρατηθῇ ἡ κατάστασις μέχρι ὅτου τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας τῆς καταστάσεως τῆς Πελοποννήσου.

§196Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἄλλο σᾶς ἠρώτησα. Ἡ κατάστασις ἐπὶ τῶν ἡμερῶν σας εἶναι καλυτέρα ἐκείνης τὴν ὁποίαν παρελάβατε ἀπὸ ἐμέ; Τὴν ἐβελτιώσατε δηλαδὴ ἢ τὴν ἐχειροτερεύσατε μὲ ἴδια μέσα;

§197Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημ. Τάξ.). Δὲν εἴχομεν τὰ μέσα διὰ νὰ βελτιώσωμεν τὴν κατάστασιν, τὸ μόνον μέσον ἦτο νὰ παραλάβῃ τὴν διοίκησιν τῆς Πελοποννήσου, ὅσον τάχιστα, τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ, διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ἐχειροτέρευεν. Φυσικῷ τῷ λόγῳ ἐν τῷ μεταξὺ ἡ κατάστασις ἐχειροτέρευσεν εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ ὁ συμμοριακὸς ἀγὼν ἐπεξετάθη πρὸς τὴν Ἠλείαν, Ἀχαΐαν, Κορινθίαν.

§198Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Δηλαδὴ ἐκάματε ἀποτίναξιν τῶν εὐθυνῶν σας, καὶ τὰς μεταθέσατε εἰς ὤμους ἄλλων.

§199Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπ. Δημοσίας Τάξεως). Ὄχι. Σᾶς εἶπον ὅτι δὲν εἶχον δυνάμεις διὰ νὰ διεξάγω μόνιμον ἀγῶνα ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας ἐν Πελοποννήσῳ καὶ δὲν εἶναι δουλειὰ τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως νὰ ἔχῃ, αὐτὸ μὲν τὴν Πελοπόννησον, ἐνῷ ὅλα τὰ ἄλλα τμήματα τῆς Ἑλλάδος νὰ τὰ ἔχῃ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἑνότης παρουσιάζει πλεονεκτήματα καὶ δεύτερον, ἡ ἐπίγνωσις ὅτι, θὰ εἶχε τὰ μέσα τὰ ὑλικὰ διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν ἀγῶνα τῶν ἀνταρτῶν ἐν Πελοποννήσῳ. Αὐτὸ δὲν εἶναι μετάθεσις εὐθυνῶν, εἶναι ἀναγνώρισις καταστάσεως, εἶναι συντονισμὸς ἐνεργειῶν, εἶναι συσπείρωσις δυνάμεων. Καὶ ἐὰν καὶ ὑμεῖς εἴχατε πράξει τὸ αὐτό, δὲν θὰ ἦτο μετάθεσις εὐθυνῶν εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, ἀλλ’ ἀναγνώρισις ὅτι τὸ Ἐπιτελεῖον, τὸ ὁποῖον διαθέτων τὰς Στρατιωτικὰς δυνάμεις καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀπαιτουμένων ἀξιωματικῶν, θὰ ἦτο μᾶλλον ἐνδεδειγμένον νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας. Συνεπῶς κατὰ τοῦτο ἡ κατηγορία δὲν εἶναι ἀκριβής, ὅτι ἐζήτησα δηλαδὴ νὰ ἀποσείσω τὰς εὐθύνας. Ἐὰν ἤμουν ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ ἐδεχόμην καὶ τὴν Πελοπόννησον καὶ θὰ ἀνελάμβανον τὰς εὐθύνας καὶ αὐτῆς. Τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως δὲν ἦτο ἁρμόδιον νὰ διεξαγάγῃ καὶ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸν ἀγῶνα. Ἀλλὰ τώρα διατὶ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον ἐβράδυνε νὰ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην τῆς Πελοποννήσου;

§200Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Εἴμεθα ἀπολύτως ἐν διαφωνίᾳ μαζί σας.

§201Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἠμπορεῖ.

§202Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Διότι δὲν ἔχετε λόγον ὑπάρξεως ὡς ὑπουργὸς Δημοσίας Τάξεως πλέον. Τὶ ἄλλη δουλειὰ θὰ κάμετε τώρα;

§203Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Τὸ λέγουν καὶ ἄλλοι αὐτό.

§204Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ τάξις ἀνήκει πλέον εἰς τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν. Σεῖς πλέον τὶ λόγον ὑπάρξεως ἔχετε; Τὶ θὰ κάμετε τώρα;

§205Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὑπάρχουν καὶ οἱ μὴ ἀντάρται. Δὲν εἶναι μόνον οἱ ἀντάρται, τοὺς ἀντάρτες τοὺς ἀντιμετωπίζει πλέον τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, τοὺς μὴ ἀντάρτας τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως.

§206Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Αὐτοὺς θὰ τοὺς ἀντιμετωπίσητε σεῖς; Τὰ συγχαρητήριά μου. Καλῶς τοὺς ἀντιμετωπίζετε! Τοὺς ἐφέρατε ἐδῶ διὰ νὰ τοὺς στείλετε σὲ λίγο ἐπάνω στὰ βουνά. Σᾶς συγχαίρω! Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἰδῆτε τὸ ἐπιχείρημά σας ἀργότερον καὶ ἐντὸς ὀλίγου.

§207Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως.) Μάλιστα.

§208Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μοῦ δίδετε, κ. ὑπουργέ, μίαν πληροφορίαν; Διατὶ ἐχρειάσθη ἕνα τετράμηνον διὰ νὰ ἀναλάβῃ τὸ Ἐπιτελεῖον τὴν εὐθύνην τοῦ ἀγῶνος εἰς τὴν Πελοπόννησον;

§209Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἀρχικῶς ἐζητήθη προθεσμία ἑνὸς μηνός, δι’ ὡρισμένους λόγους οἱ ὁποῖοι ἀναγράφονται εἰς ἓν πρακτικὸν τοῦ Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης......

§210Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλος ἕνας μῆνας.

§211Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Παρετείνετο ἡ ἀνάληψις, ἀλλὰ διὰ λόγους ὄχι προερχομένους ἀπὸ ἡμᾶς.

§212Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ 4 μῆνας. Εἰς τὸ διάστημα αὐτὸ τοῦ τετραμήνου συνέβη ἡ ἐπιδείνωσις τῆς καταστάσεως εἰς τὴν Πελοπόννησον. Λοιπὸν ἐρωτῶ. Εἶναι λόγοι ἀναγόμενοι εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως οἱ λόγοι οἱ ὁποῖοι ἀπῄτησαν 4 μῆνας διὰ τὴν ἀνάληψιν τῆς εὐθύνης τῆς Πελοποννήσου ἀπὸ τὸ Ἐπιτελεῖον;

§213Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως.) Οἱ λόγοι δὲν προήρχοντο ἀπὸ ἐμέ. Ἡ ἀναβολὴ δὲν προῆλθεν ἀπὸ ἐμέ. Ἡ μὴ ἐπάρκεια δυνάμεων πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως ἐν Πελοποννήσῳ, αἱ ὁποῖαι δὲν ἦσαν καὶ κατάλληλοι, ὡς ἡ ἔκθεσις τοῦ Στρατηγοῦ Στανωτᾶ τῆς ὁποίας ἠκούσατε ἐλάχιστα σημεῖα, καὶ ἡ ἐπιδείνωσις τῆς καταστάσεως μὲ ἔπεισον νὰ σπεύσω νὰ ζητήσω νὰ ἀναλάβῃ τὸ Ἐπιτελεῖον ἀμέσως, εἰ δυνατόν, τὴν εὐθύνην διὰ τὴν Πελοπόννησον, ἀλλὰ δὲν τὸ ἐπέτυχον. Συνεπῶς ἡ κατάστασις ἐχειροτέρευσε μοιραίως.

§214Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Συνεφωνήθη δηλαδὴ ἀπὸ τότε, ἀφ’ ἧς ἀνελάβατε τὸ ὑπουργεῖον τοῦτο καὶ ἐτέθη μία προθεσμία ἑνὸς μηνὸς καὶ ἔχομεν ἄλλους 3 μῆνας κατὰ τοὺς ὁποίους ἡ προθεσμία παρατείνεται καὶ ἡ κατάστασις ἐπιδεινοῦται.

§215Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἀσφαλῶς καὶ μάλιστα εὑρισκόμεθα εἰς μίαν κατάστασιν μεταβατικήν, διότι καὶ ὁ Στρατηγὸς Στανωτᾶς γνωρίζει, ὅτι πρόκειται νὰ περιέλθῃ ἡ εὐθύνη διὰ τὴν Πελοπόννησον εἰς τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον.

§216Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἐζήτησα νὰ ἀναγνωσθῇ ὁλόκληρος ἡ ἔκθεσις, διότι τὸ πνεῦμα τῆς ἐκθέσεως τοῦ στρατηγοῦ Στανωτᾶ σᾶς ὁμιλεῖ περὶ τοῦ ἔργου του κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ διμήνου, καθ’ ὃ εἶχον ἀναλάβει ὑπευθύνως τὴν διαχείρισιν τοῦ θέματος τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ. Καὶ σᾶς λέγει, ὅτι κατὰ τὸ δίμηνον ποῦ εἶχα τὴν Πελοπόννησον στὰ χέρια μου, ὄχι μόνον ἐβελτίωσα τὴν κατάστασιν, ἀλλὰ τὴν ἐβελτίωσα ἐπαισθητῶς καὶ ἐὰν εἶχον τὰ μέσα καὶ ἐὰν δὲν συνέβαινε τοῦτο ἢ ἐὰν δὲν συνέτεινε τὸ ἄλλο καὶ ὁ στρατὸς μοῦ ἔδιδεν ἐλάχιστα ἐκ τῶν ὅσων τοῦ ἐζήτησα ἡ κατάστασις θὰ ἦτο ἀρκούντως ἱκανοποιητικὴ ἢ ἀπολύτως ἱκανοποιητική. Αὐτὸ εἶναι τὸ πνεῦμα τῆς ἐκθέσεως. Δι’ αὐτὸ ἐζήτησα νὰ ἀναγνωσθῇ ὁλόκληρος ἡ ἔκθεσις διὰ νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι ἐδῶ ἔρχονται καὶ ἀναγινώσκονται ἔγγραφα διαστρέφοντα τὴν πραγματικὴν ἀλήθειαν.

§217Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Θὰ σᾶς ἐδιάβαζα καὶ ἄλλα, ἀλλὰ εἶναι μυστικά.

§218Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐδῶ δὲν ἀνεφέρθη παρὰ μόνον ὅτι ἕνα τάγμα διοικεῖται ἀπὸ τὸν ἀντισμήναρχον Τζιβέαν, ἕνα ἀξιωματικὸν ἡρωϊκώτατον.

§219Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε ὅτι ἐπὶ τετράμηνον δὲν ἐκάματε καμμίαν μεταβολήν. Ἄρα διαφωνεῖτε μὲ τὴν ἔκθεσιν.

§220Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν διαφωνῶ μὲ τὴν ἔκθεσιν, ἀλλὰ συμφωνῶ μὲ τὸν στρατηγὸν Στανωτᾶ ὅτι δὲν εἶχον τὰ μέσα.

§221Γ. ΤΖΩΡΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τοὺς ἀνικάνους ἀξιωματικοὺς τοὺς ὁποίους ἀναφέρει ἡ ἔκθεσις τοὺς ἀναπληρώσατε; Ὄχι. Ἄρα διαφωνεῖτε μὲ τὴν ἔκθεσιν.

§222Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅλαι αἱ συμμαχικαὶ Κυβερνήσεις ἀπέτυχον.

§223Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἔργον μου ἦτο νὰ ἀποβλέψω εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν τὰ ὁποῖα παρετήρει ὁ στρατιωτικὸς διοικητὴς καὶ ἡ συμπλήρωσις αὐτῶν θὰ ἐγένετο, ἐὰν ἀνελαμβάνετο ἡ ἐκκαθάρισις τῆς Πελοποννήσου ἀπὸ τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ. Αὐτὴ ἦτο ἡ ριζικὴ ἀντιμετώπισις τῆς καταστάσεως. Συνεπῶς διατί λέγετε ὅτι δὲν ἔλαβα μέτρα; Τὰς ἐνισχύσεις αἱ ὁποῖαι ἐχρειάζοντο, δὲν εἶχα στρατὸν ἐφεδρικὸν νὰ στείλω εἰς τὴν Πελοπόννησον.

§224Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅλο τὸ Ἔθνος, ζητεῖ ὑπουργὸν Δημοσίας Τάξεως τὸν στρατηγὸν Ζέρβαν καὶ ἀκούσατε προηγουμένως τὶ εἶπεν, ἐπὶ 5 ὁλοκλήρους μῆνας τὸν ἠμπόδιζον νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκον του.

§225Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Εἶναι λυπηρὸν νὰ γίνεται διαρκῶς διαστρέβλωσις τῆς καταστάσεως.

§226ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατὶ τότε δὲν παρητήθη ὁ κ. Ζέρβας.

§227Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Διατὶ δέν παρητήθην; Θὰ εἴχατε συλληφθῇ καὶ σεῖς τότε.

§228Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως) Πάντως ἡ κατάστασις τὴν ὁποίαν παρέλαβεν ὁ διάδοχος τοῦ κ. Στανωτᾶ, στρατηγὸς κ. Μαντᾶς δὲν ἐκρίθη παρὰ τοῦ ἰδίου ὡς δυσμενής. Αὐτομάτως δὲ ἀπὸ τῆς ἀναλήψεως παρ’ αὐτοῦ ἡ κατάστασις εἰς Πελοπόννησον ἐβελτιώθη, διότι πολλαὶ δυνάμεις ἐτέθησαν εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ στρατηγοῦ Στανωτᾶ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ὑπόλοιπον θέμα νομίζω ὅτι ἁρμόδιος διὰ νὰ τὸ θέσῃ θὰ ἦτο ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§229Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως τὸν ἐμποδίζει νὰ ἔλθῃ ὁ Ἅγιος Σπυρίδων.

§230Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ὁ Κανονισμός, κύριε συνάδελφε, ἐπιτρέπει εἰς τοὺς ἀξιοτίμους ἀρχηγοὺς τῶν Κομμάτων νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον ὁσάκις κατὰ τὴν συζήτησιν παρουσιασθῇ ζήτημα σοβαρόν. Οὐδέποτε ὁ Κανονισμὸς ἐσκέφθη νὰ καταστήσῃ τὴν Βουλὴν ὑποχείριον τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνεται αὐτὸ χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ θέμα πρὸς συζήτησιν.

§231Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐτέθη ζήτημα ἐμπιστοσύνης καὶ ἑπομένως ζήτημα, γενικῆς πολιτικῆς. Κύριε Πρόεδρε, ἂν μὲ ἱκανοποιήσῃ ἐντελῶς ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος ἀνέλαβεν νὰ συνηγορήσῃ ὑπὲρ ἐμοῦ, ἐγὼ δὲν θὰ ζητήσω τὸν λόγον· ἄλλως ἐγὼ θὰ ἀνταπαντήσω, ἀλλὰ ἐλπίζω, ὅτι θὰ εἶναι περιττόν.

§232Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶχον τὴν πρόθεσιν νὰ λάβω τὸν λόγον κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητουμένης ἐπερωτήσεως. Κατέχομαι καὶ ἐγώ, ὅπως ὅλοι οἱ συνάδελφοι ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, καθὼς καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνικὸς λαός, ἀπὸ βαρεῖαν ἀνησυχίαν διὰ τὴν πορείαν τῆς καταστάσεως. Ἐδώσαμεν ψῆφον ἐμπιστοσύνης εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἠθέλαμεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι ἡ συνεργασία τῶν δύο παλαιῶν κομμάτων, ἐπικουρουμένη ἀπὸ τὴν ἠθικὴν ἐνίσχυσιν ὁλοκλήρου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ περισσότερον ἀποτελεσματικῶς τὴν κατάστασιν καὶ νὰ ὁδηγήσῃ τὸ συντομώτερον εἰς τὴν νίκην. Ἐχρειάσθη ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις τοὺς δύο πρώτους μῆνας διὰ νὰ πεισθῇ, ὅτι ἡ ἐπαγγελία τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ ὑπῆρξε ματαία. Εἰσῆλθε κατόπιν εἰς τὴν ἐπαγγελίαν τῆς πολιτικῆς τοῦ συναγερμοῦ. Καὶ ἔκτοτε ἔχει παρέλθει μὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθεῖ νὰ ἐπαγγέλλεται, ὅτι καταβάλλει σοβαρὰς προσπαθείας, ὅτι ἐπέτυχεν ἐνίσχυσιν τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων, ὅτι θὰ ἐξασφαλίσῃ εἰς σύντομον χρόνον τὸ αἴσιον ἀποτέλεσμα. Τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, ἔχει ἀπόφασιν νὰ συνεχίσῃ ἀκόμη τὴν ἐμπιστοσύνην του, ἠλαττωμένην βεβαίως πλέον, ἂς εἴπωμεν, τὴν ἀνοχήν του καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἔχω πρόθεσιν νὰ λάβω σήμερον διεξοδικῶς τὸν λόγον. Εὔχομαι ἡ πορεία τῶν γεγονότων, νὰ δικαιώσῃ τὴν ἐπαγγελίαν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ὅταν μετὰ τὰς διακοπὰς χρειασθῇ νὰ προβῶμεν εἰς μίαν ἀναθεώρησιν τοῦ παρελθόντος, νὰ ἐκφράσωμεν εὐγνωμοσύνην πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ὅμως παρέλθῃ ἐπὶ πλέον χρόνος καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ πιστοποιῆται, ὅτι οἱ λόγοι ὑπῆρξαν κενοὶ καὶ ὅτι ἡ ἐπιδείνωσις τῆς καταστάσεως συνεχίζεται, τότε βεβαίως θὰ λάβωμεν τὸν λόγον. Καὶ τότε, ὄχι μόνον θὰ ἄρωμεν τὴν ἐμπιστοσύνην μας, ἀλλὰ θὰ ἐπικαλεσθῶμεν καὶ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ἔθνος, διὰ νὰ εὕρῃ ἄλλον δρόμον, τὸν δρόμον τῆς σωτηρίας. Ἀνῆλθον σήμερον εἰς τὸ βῆμα, ὅπως διευκρινήσω τὸ σημεῖον τῆς διαφωνίας, τὸ ὁποῖον ἀνέκυψε κατὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ τὴν ὁποίαν ἐπηγγέλλετο τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἀπέβλεπε πράγματι εἰς τὴν ἀναίμακτον εἰρήνευσιν τῆς χώρας, ἀπέβλεπεν μόνον εἰς τὸν ἠθικὸν ἀφοπλισμὸν τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ προητοίμαζεν ἁπλῶς μίαν περισσότερον ἀποτελεσματικὴν δυναμικὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνταρσίας. Διακόπτων τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὑπεστήριξα ὅτι, κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, διάφορος ἦτο ἡ ἐπαγγελία τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ, ὅπως ἐνεφανίζετο ἀπὸ τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀντὶ νὰ ἐπιχειρήσῃ νὰ μᾶς πείσῃ ὅτι εἶχε δίκαιον, ἐξετράπη δυστυχῶς καὶ ὠνόμασε τὰς ἀπόψεις μας σοφιστείαν. Θὰ τοῦ ἀποδείξω ὅτι ἔσφαλε. Ὅτι ἠδίκησε τὸν ἑαυτόν του καὶ ὅτι ἡμεῖς εἴπομεν τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ἐκεῖνος ὄχι μόνον δὲν εἶπεν τὴν ἀλήθειαν, ἀλλὰ ἐξεφράσθη καὶ κατὰ τρόπον ἀπρεπῆ, μὲ τὸν χαρακτηρισμὸν τὸν ὁποῖον ἀπέδωκε καὶ τὸν ὁποῖον θὰ ὑποχρεωθῇ, ἔπειτα ἀπὸ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν σχετικῶν κειμένων, νὰ ἀνακαλέσῃ ἐνώπιον τῆς Ἐθνοσυνελεύσεως.

§233Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Δὲν ἐπεθύμουν νὰ ἐκφρασθῶ κατὰ τρόπον μὴ φιλικὸν πρὸς ὑμᾶς. Ἀλλὰ βλέπω καὶ πάλιν, ὅτι ὑπάρχει μία διαστρέβλωσις, ὄχι φυσικὰ εὐσυνείδητος, μία μετατροπὴ τῶν λεχθέντων. Εἶπον, δὲν εἴμεθα τόσον ἀφελεῖς, ὥστε νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι τὸ ὠργανωμένον Κομμουνιστικὸν Κόμμα, τὸ ὁποῖον λαμβάνει ἐντολὰς ἔξωθεν, θὰ ἐδέχετο νὰ καταθέσῃ τὰ ὅπλα καὶ νὰ δεχθῇ τὴν ἰδικήν μας πρότασιν. Καὶ τοῦτο κακῶς τὸ ἐχαρακτηρίσατε σοφισμόν, ἀλλάξαντες τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν ἔθεσε τὸ Κόμμα τὸ ἰδικόν μας εἰς τὴν πολιτικήν του.

§234Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἤκουσα τὴν διακοπήν σας, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἡ τελευταία, ὅπως παρεκαλέσατε νὰ ἦτο τελευταία καὶ ἡ ἰδική μου. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως εἶπεν, ὅτι τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, δὲν ἦτο τόσον ἀφελές, ὥστε νὰ νομίζῃ, ὅτι ὁ κομμουνισμὸς μὲ τὴν πολιτικήν τοῦ κατευνασμοῦ, θὰ κατέθετε τὰ ὅπλα, καὶ ὅτι ἑπομένως θὰ ἐπήρχετο ἡ ἀναμενομένη εἰρήνευσις τῆς χώρας. Ὑποθέτω καὶ ἐγώ, ὅτι δὲν ἦτο τόσον ἀφελές. Μετεχειρίσθη ὅμως, ὡς ἀφελῆ καὶ τὴν κοινὴν γνώμην τοῦ ἐσωτερικοῦ καὶ τὴν κοινὴν γνώμην τοῦ ἐξωτερικοῦ, ὅπως θεωρηθῇ ἡ πολιτική του ὡς ἐγγύησις ἀναιμάκτου εἰρηνεύσεως. Καὶ τοιουτοτρόπως ἠμπόδισε τὴν ἰδικήν μας προσπάθειαν, ὅταν ἐζητοῦμεν βοήθειαν, διὰ τὴν συνέχισιν τῆς ἐνόπλου πάλης, ἐναντίον τῆς ἀνταρσίας. Κύριοι βουλευταί, δὲν θὰ προχωρήσω εἰς περισσοτέραν ἀνάπτυξιν. Δὲν εὑρίσκεται τοῦτο σήμερον εἰς τὴν πρόθεσίν μου. Θὰ ἀρκεσθῶ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν δηλώσεων τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν ἀπήντησεν εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς ἰδικῆς μας Κυβερνήσεως, τὸν Ἰανουάριον τοῦ τρέχοντος ἔτους. Τὸ κείμενον τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, θὰ ἀποτελέσῃ εὔγλωττον ἀπάντησιν εἰς τὸν ὑπουργόν. Εἶπον «ἡ ἰδική μας Κυβέρνησις», διότι μὲ συνοδεύει καὶ αὐτὴ ἡ περίεργος τύχη. Μετέσχον εἰς μίαν Κυβέρνησιν, ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν—καὶ ὑπὸ ποίους περιορισμούς!—καὶ ἐν τούτοις μολονότι ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη, εἶχε καὶ δύο Ἀντιπροέδρους καὶ πολλοὺς ὑπουργούς, μοῦ συμβαίνει συνήθως νὰ προσέρχωμαι ἐθελοντὴς ἀπολογητὴς ἐκείνης τῆς Κυβερνήσεως! Καὶ ὁμολογῶ, ὅτι ὑφίσταμαι εὐχαρίστως τὸν κλῆρον αὐτὸν...

§235Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ποῖος σᾶς πταίει;

§236Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Διὰ τὴν συμμετοχήν μου ἐκείνην εἶμαι ὑπερήφανος. Καὶ θὰ ἔλθῃ ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ὁμολογηθοῦν αἱ μεγάλαι ὑπηρεσίαι, τὰς ὁποίας τότε προσεφέραμεν, καὶ διὰ τὴν διευκόλυνσιν τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας καὶ διὰ τὴν συνέχισιν τοῦ ἀγῶνος. Ὅταν, τέλος, ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε ἡ ἀπόδοσις τῆς Κυβερνήσεως ἐκείνης, κατὰ τὴν γνώμην μας, νὰ ἔχῃ ἐξαντληθῆ, τότε εἴχομεν τὸ θάρρος νὰ ἀναλάβωμεν τὴν πρωτοβουλίαν, κατ’ ἀρχὴν μὲ ἄλλους συναδέλφους καὶ τέλος μόνοι, ὅπως ὁδηγήσωμεν εἰς διάλυσιν τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς, ἀντιληφθέντες τοῦτο ὡς καθῆκον μας, τὸ ὁποῖον καὶ ἐπετελέσαμεν. (Χειροκροτήματα). Καὶ αὐτὸ συνιστῶμεν σήμερον καὶ εἰς τοὺς διαδόχους μας. Ὅταν κρίνουν, ὅτι ἡ ἀπόδοσίς των ἐξηντλήθη, μὲ τὸ ἴδιον θάρρος νὰ ἐγκαταλείψουν τὴν θέσιν των. Ἔλεγε, λοιπόν, ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὡς ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπολιτεύσεως: «Ἡ θέσις, τὴν ὁποίαν λαμβάνει σήμερον ἡ Κυβέρνησις ἀπέναντι τοῦ ἐμφυλίου σπαραγμοῦ καὶ τοῦ ἀδελφοκτόνου πολέμου, εἶναι ἡ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου, δηλαδή, ἡ θέσις τῆς δυναμικῆς πολιτικῆς. Ἀλλὰ τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἐδοκιμάσαμεν ἤδη καὶ ἐθρηνήσαμεν διὰ τὰ ὀλέθρια ἀποτελέσματά της». Παρακαλῶ τοὺς κ.κ. συναδέλφους νὰ δώσουν ὁλόκληρον τὴν προσοχήν των, διότι τὸ κείμενον αὐτὸ τερματίζει τὴν διαφωνίαν. (Ἀναγινώσκει). «Τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἐφήρμοσε μὲ ὅλα τὰ δυνατὰ καὶ τὰ ἀδύνατα μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ διαθέσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ δυστυχῶς καὶ αἱ στρατιωτικαὶ ἐκκαθαριστικαὶ ἐπιχειρήσεις καὶ αἱ δικαστικαὶ ἀποφάσεις τῶν Στρατοδικείων καὶ αἱ ἀθρόαι συλλήψεις τῶν πολιτῶν καὶ αἱ κατὰ χιλιάδας ἐκτοπίσεις ἄλλων πολιτῶν, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ ἀθώων καὶ τὰ μέτρα τὰ ἔκτακτα τῆς ἀσφαλείας καὶ τὰ ἄλλα ἐπίσης ἔκτακτα μέτρα, τὰ ἀστυνομικά, ὄχι μόνον δὲν κατέστειλαν τὴν ἀνταρσίαν, ὄχι μόνον δὲν ἐμετρίασαν, ἀλλὰ τοὐναντίον ἐπηύξησαν τὸ κακόν, ἐπηύξησαν τὸ δεινὸν εἰς βαθμόν, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει πλέον καμμίαν ὑπερβολήν. Τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ὄχι μόνον ἐννοεῖ νὰ συνεχίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐντείνῃ εἰς ὑπερδυναμικήν, διὰ τῆς ἀπολύτου ἐνισχύσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων. Ὁ λαὸς ὅμως ὁ ἄοπλος, καταπεπονημένος πλέον ἀπὸ τὰ ἀνεκδιήγητα δεινοπαθήματα, καὶ τὴν παντελῆ ἔλλειψιν ἀσφαλείας τῆς ζωῆς, δὲν εἶναι δυνατὸν πλέον νὰ ὑποφέρῃ, νὰ ὑπομένῃ τὴν κατάστασιν αὐτήν, τῆς ὁποίας ἡ παράτασις δύναται νὰ δημιουργήσῃ καὶ γενικωτέρους ἐθνικοὺς κινδύνους. Ἡ ἐμμονὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν πολιτικὴν αὐτήν, εἶναι ἀληθῶς ἐθνικὸν δυστύχημα». Ἠκούσατε, κύριοι συνάδελφοι. Ἡ ἐνίσχυσις τῶν ἐνόπλων μας δυνάμεων ὠνομάζετο «ἐθνικὸν δυστύχημα». Δὲν ἐπρόκειτο ἑπομένως περὶ συνεχίσεως τοῦ ἀγῶνος ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, μετὰ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ κατευνασμοῦ. Δὲν ἐπρόκειτο νὰ συνεχισθῇ ἔνοπλος ἀγών. Θαυματουργὸν θὰ ἦτο τὸ βότανον! Θὰ ἐξωρκίζοντο ἀμέσως τὰ πονηρὰ πνεύματα, φθάνει ὁ Ἀρχιερεὺς νὰ περιεβάλλετο τὰ ἄμφια μὲ τὰ ὁποῖα θὰ ἐπεχείρει τὸν ἁγιασμόν!... (Ζωηρὰ χειροκροτήματα). (Ἀναγινώσκει). «Καὶ ἂν ἀκόμη, διὰ τῶν μέτρων τὰ ὁποῖα προτίθεται ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ, τῆς ἐνισχύσεως τῶν ἐνόπλων δυνάμεων κατορθώσῃ νὰ καταστείλῃ τὴν ἀναρχίαν, καὶ πάλιν τὰ ἀποτελέσματα, ἐθνικῶς, δὲν θὰ εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου εὐχάριστα, διότι ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον γενεὰν θὰ φυγαδευθῇ τότε ἡ γαλήνευσις τῆς χώρας, καὶ μίση ἄγρια, ἄσβεστα θὰ χωρίζουν, εἰς ἄβυσσον πλέον τὸν Ἑλληνικὸν λαόν. Ἡ ἐπίγνωσις τῆς καταστάσεως αὐτῆς μοὶ ἐνέπνευσε τὸ θάρρος νὰ διακηρύξω πρὸ μηνὸς εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι τὸ μόνον μέσον ἀσφαλείας, ἡ μόνη ἐλπὶς τῆς ἐμπεδώσεως μιᾶς εἰρηνικῆς πλέον ἐννόμου ζωῆς, εἶναι ἡ ἐφαρμογὴ νέας πολιτικῆς, τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ. Τὸ περιεχόμενον καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ κατευνασμοῦ πολλάκις ἐξέθεσα, καὶ δὲν ὑπάρχει σήμερον ἀνάγκη μιᾶς εὐρυτέρας καὶ πάλιν ἀναλύσεως. Συνοπτικῶς ἐκφραζομένη ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ, συνίσταται εἰς τὸν ἀφοπλισμόν, τὸν ἀναίμακτον, τῶν ἐνόπλων δυνάμεων οἱουδήποτε χρώματος, ὑπὸ μιᾶς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἔχει καὶ τὴν θέλησιν καὶ τὴν ἱκανότητα νὰ ἐξασφαλίσῃ πλέον τὴν ἰσοπολιτείαν τῆς χώρας καὶ τὴν δικαιοσύνην εἰς ὅλους». Ἀλλὰ συνεχίζονται ἀκόμη ἐπικρίσεις ἐναντίον μας, διότι τότε ἐπηγγέλθημεν καὶ ἀμνήστευσιν, παραλλήλως πρὸς τὴν δίωξιν τῆς ἀνταρσίας. Ἔλεγε τότε, ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ἐπικρίνων τὴν πολιτικήν μας; «Δίπλα ὅμως εἰς τὸν ὑπερδυναμισμόν, τὸν ὁποῖον πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ ἡ νέα Κυβέρνησις, μᾶς βεβαιώνει ὅτι εἶχεν ἐπίσης τὴν ἀπόφασιν, νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ. Ὁμολογῶ, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ κατανοήσω κατά τινα τρόπον ἡ Κυβέρνησις θὰ ἐφαρμόσῃ τὴν μικτὴν αὐτὴν πολιτικήν, εἰρηνοπόλεμον πολιτικήν, (γέλωτες), συνισταμένην ἀπὸ δύο ἄκρας ἀντιθέσεις, ἡ μία τῶν ὁποίων ματαιώνει τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἄλλης....». Καὶ ἐπεράτωσε τὸν λόγον ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ περατώσωμεν τώρα τὸν ἰδικόν μας. Εἶπεν: «Ἀλλ’ ἀπαραίτητος ὅρος διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν προσπαθειῶν της εἶναι ἡ πίστις πρὸς τὴν ἐφαρμοζομένην πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ, ἡ πίστις, τὸ θάρρος καὶ ἡ εἰλικρίνεια. Ὑπάρχει ἡ πίστις αὐτὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ἐρώτημα...». Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ἐρώτημα, τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς ἐπαναλαμβάνομεν: Εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου, τῆς σωτηρίας τοῦ Ἔθνους, τῆς ὑπερασπίσεως τῶν ἐλευθεριῶν μας, ὑπάρχει ἡ πίστις, ὑπάρχει ἡ ἱκανότης, εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Αὐτὸ εἶναι τὸ μέγα ἐρώτημα!... (Ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§237Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, θεωρῶ περιττὸν νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ ἀπαντήσω.

§238Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, λυποῦμαι, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος ἠμπόδισε τὸν Ἀρχηγόν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος νὰ μεταβῇ εἰς Ἀμερικὴν καὶ νὰ........ (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι) διότι τότε δὲν θὰ ἔλεγεν αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ βήματος...... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)...... (δὲν ἀκούεται)...

§239Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Συνεχίζεται, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ ἡμέρας τώρα ἡ συζήτησις ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐπερωτήσεως ἑνὸς συναδέλφου, τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ κ. Στεφανοπούλου. Ἐπερωτᾶται, κυρίως, ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς ἐπιδεινώσεως τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ καὶ ἀνεμένετο μετὰ τὴν περίπτωσιν τῆς συζητήσεως ὁ ἐπερωτώμενος κ. ὑπουργὸς ἢ καὶ ἄλλος τις ἐκ τῶν ὑπουργῶν, ὁ ὁποῖος νὰ ἦτο ἁρμόδιος ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, νὰ δώσῃ τὴν δέουσαν ἐξήγησιν εἰς τὴν Βουλήν. Δυστυχῶς, πρὶν ἢ περατωθῇ ἡ συζήτησις, λόγῳ τῆς ἐκτάσεως τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ συζήτησις, εἴδομεν πολλάκις τὸν ἐπερωτώμενον κ. ὑπουργὸν νὰ λαμβάνῃ τὸν λόγον δικαιολογούμενος, πιθανῶς, διὰ νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τοὺς ἑκάστοτε ρήτορας. Δι’ ἡμᾶς δὲν ἔμεινε πλέον ζήτημα νὰ λάβωμε τὸν λόγον, διότι ὅλοι ὅσοι ὡμίλησαν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπέμειναν νὰ ὁμιλήσουν, ἡμεῖς τοὐλάχιστον ἐπιστεύομεν, ὅτι θὰ ἦσαν ἱκανοὶ νὰ δώσουν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐννοήσῃ ποῦ ἔγκειται ἡ εὐθύνη, ἀλλὰ καὶ θὰ ἦσαν ὑπεραρκετοί, διότι εὐτυχῶς ἢ δυστυχῶς, ὅπως ἐπληροφορήθην, ὁ κατάλογος τῶν ὁμιλητῶν ἀνῆλθεν εἰς ἀρκετὰ σεβαστὸν ἀριθμόν. Ἀλλὰ σήμερον, ὁ ἐπερωτώμενος κ. ὑπουργός, ἐθεώρησε καλόν, ἀπαντῶν εἰς ρήτορα, πρὸ αὐτοῦ ὁμιλήσαντα, νὰ ἀποδώσῃ εὐθύνην εἰς τὸν προκάτοχόν του διὰ τὴν ἐπιδείνωσιν τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ. Συνέπεσε νὰ εἶμαι προκάτοχός του καὶ διὰ νὰ δικαιολογήσῃ, κ. βουλευταί, τὰ ἀδικαιολόγητα, προσεκόμισεν μίαν ἔκθεσιν τοῦ ὑπευθύνου ἀξιωματικοῦ διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ. Θὰ ἦτο παράλειψις ἐκ μέρους μου, ἂν δὲν διεφώτιζον ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ὡς ἐπιβάλλεται, τὴν Βουλήν, θὰ ἦτο ἴσως καὶ ἀδικία διὰ τὸν συντάξαντα τὴν ἔκθεσιν, ὁ ὁποῖος ὅταν συνέτασσε καὶ ἀπέστελλεν αὐτὴν εἰς τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργόν, ἤλπιζεν, ὅτι θὰ ἐχρησίμευεν ὄχι ὡς δικαιολογητικὸν στοιχεῖον διὰ τὴν ἐπιδείνωσιν, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του, τοῦ θέματος τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ, ἀλλ’ ὡς δικαιολογητικὸν στοιχεῖον διὰ νὰ ἀντλήσῃ ἐξ αὐτοῦ ἐπιχειρήματα καὶ νὰ ἐπιδιώξῃ τὸ ταχύτερον νὰ συμπληρώσῃ ὅσα ἐλλείπουν μέσα, τὰ ὁποῖα εἰς χεῖρας τοῦ ἀξιωματικοῦ αὐτοῦ θὰ ἦσαν ἱκανὰ νὰ τακτοποιήσουν κατὰ ἕνα τρόπον τὸ θέμα τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ. Μὲ τὴν ἀνάγνωσιν ὡρισμένων περικοπῶν ἐκ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς, γνωρίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἔμεινε μὲ τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ὁ ἐκθέτων τὰ γεγονότα ἐν Πελοποννήσῳ ἀνώτατος ἀξιωματικός, ὁμιλεῖ περὶ ἐπιδεινώσεως τῆς καταστάσεως κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπ’ αὐτοῦ ἀναλήψεως τῆς εὐθύνης διὰ τὴν τήρησιν τῆς τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ καὶ νομίζω, ὅτι, κύριοι βουλευταί, ἐφ’ ὅσον ἠκούσατε, ὅσας ἠκούσατε περικοπάς, αὐτὸ τὸ συμπέρασμα θὰ ἔχητε σχηματίσει, ὅπως καὶ ὁ λαός, ὅταν ἀκούσῃ, ὅσα ἀνεκοίνωσεν ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς κεφάλαια, ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργός. Δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἐκθέσεως, κύριοι βουλευταί. Τὸ πνεῦμα τῆς ἐκθέσεως εἶναι ἄλλο καὶ δι’ αὐτὸ παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργόν, ἐφ’ ὅσον ὁ ἴδιος ἀνέλαβε τὴν εὐθύνην νὰ ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν, ὅτι θὰ ἦτο, ἀπὸ μέρους μου, ἀφελὲς νὰ μὴ ζητήσω νὰ ἀναγνωσθῇ ἐξ ὁλοκλήρου αὕτη, διότι ἀσφαλῶς τότε θὰ ἀντελαμβάνετο ἡ Βουλή, ὅτι ἡ πρόθεσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ ἐπιρρίψῃ τὰς εὐθύνας ἐπὶ τοῦ προκατόχου του, δὲν ἦτο πρόθεσις, ἡ ὁποία ἐβασίζετο ἐπὶ τῶν γεγονότων. Συνέπεσε νὰ συνδέωμαι μὲ τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως κ. ὑπουργὸν ἐπὶ μίαν 35ετίαν περίπου καὶ λυποῦμαι, διότι εὑρίσκομαι εἰς τὴν ἀνάγκην, ἐγὼ ὁ φίλος του νὰ ἀπαγγείλω σήμερον κατηγορίαν ἐναντίον του. Λυποῦμαι καὶ πικραίνομαι δι’ αὐτό, διότι ὁμολογουμένως ὄχι ἁπλῶς ἐξετίμουν τὰ προσόντα τὰ ποικίλα καὶ ἀνεκτίμητα τὰ ὁποῖα ἔχει, ἀλλὰ καὶ ἐπίστευον, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δημοσίας Τάξεως εἰς χεῖρας του, θὰ εὕρισκε τὸν ἄνθρωπόν του, ἴσως πολὺ καλύτερον ἀπὸ ἐμέ, θὰ εὕρισκεν ἕνα διάδοχόν μου ἀπείρως ἀνώτερον ἐμοῦ. Ἀντ’ αὐτοῦ εὗρεν ἕνα ἀπολογητὴν ἑνὸς κακοῦ παρελθόντος, εὗρεν ἕνα συνήγορον μιᾶς κακῆς, κακίστης τάξεως πραγμάτων, εὗρεν ἕνα ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος οὐδὲν ἔμαθε καὶ οὐδὲν ἀπέμαθε, παρὰ τὴν δοκιμασίαν, τὴν ἀγωνίαν καὶ τὸ δρᾶμα τὸ ὁποῖον ἐμπνέει ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἐνόμισεν, ὅτι εἶναι ὑπουργὸς μόνον δημοκρατικὸς καὶ ὄχι Ἕλλην. Καὶ ἡμεῖς ἐκεῖ ἐλαθέψαμεν. Ἐσκέφθη ὡς δημοκρατικὸς ὑπουργὸς καὶ διεχώρισεν οὕτω τὸν λαὸν εἰς δύο μερίδας, εἰς δεξιοὺς καὶ εἰς δημοκρατικούς. Καὶ δυστυχῶς εἰς τὴν τάξιν τῶν δημοκρατικῶν συνέταξε καὶ τὴν προδοσίαν καὶ τὸ αἷμα. Αὐτὸ εἶναι τὸ ἁμάρτημα, αὐτὸ εἶναι τὸ σφάλμα. Ἀλλὰ σφάλμα καὶ ἁμάρτημα τὸ ὁποῖον καθ’ ἡμᾶς ἀποτελεῖ ἔγκλημα. Ἐδοκιμάσθη.... (δὲν ἠκούσθη) αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ δοκιμάζεται ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ὁ ἴδιος διὰ χειρός του ἀπηλευθέρωσεν ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου ὁ προκάτοχός του τοὺς εἶχε παραθερίζοντας. Καὶ ἀντὶ νὰ συνέλθῃ καὶ ἀντιληφθῇ, ὅτι ἔσφαλεν εἰς μίαν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε, συνεχίζει κατὰ τὸν ἴδιον δυστυχῶς τρόπον, καθ’ ὃν ἀφ’ ἧς εἰσήλθομεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, ἤρξατο τὸν ἀγῶνα ἐναντίον πάσης προσπαθείας οἱασδήποτε Κυβερνήσεως, ἀγῶνι ἀποβλέποντα εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς τάξεως, συνεχίζει ἀκόμη καὶ σήμερον ὡς ὑπεύθυνος ὑπουργὸς καὶ πράττει τὸ αὐτό, νὰ διαχωρίζῃ τὸν λαὸν εἰς δημοκρατικοὺς καὶ δεξιούς, ὡς μοναρχοφασίστας ὅπως ἀρέσκωνται εὐχαριστούμενοι διὰ νὰ μὴ εἴπω ἄλλην λέξιν, νὰ ἀποκαλοῦν ἡμᾶς τοὺς ἀγωνιστάς, τοὺς πράγματι ἀγωνιστής. Τί ἔκαμε τὸ Κόμμα εἰς τὸ ὁποῖον ἀνήκει ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς καὶ τί κάμνει καὶ ὁ ἴδιος, ἀφ’ ἧς εἰσήλθομεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην; Τί ἄλλο, κύριοι, ἀπὸ τὸ νὰ μᾶς διαχωρίζῃ εἰς δεξιοὺς καὶ δημοκρατικοὺς ἢ κεντρικούς, ὅπως θέλετε, καὶ εἰς παραπλανημένους δημοκρατικούς. Οὐδέποτε ἠκούσθη ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὅτι ἐδῶ ὑπάρχουν μόνον Ἕλληνες καὶ μία μειοψηφία ἐγκληματιῶν καὶ προδοτῶν. (Χειροκροτήματα). Προηγουμένως ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐκ Λέσβου, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος ἀνέγνωσε τὴν περίφημον ἀπάντησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἀνήκει ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Κύριοι βουλευταί, τὸ ἴδιον πνεῦμα ποὺ διεῖπε τὸν Ἀρχηγὸν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὅταν ἀπήντα εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἀνῆκον τότε, ἓ λοιπόν, κύριοι βουλευταί, τὸ ἴδιον δυστυχῶς πνεῦμα διοχετεύεται καὶ εἰς τοὺς ὑπουργοὺς τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τοὺς μετέχοντας τῆς Κυβερνήσεως αὐτῆς. Καὶ ἡμεῖς ἐρχόμεθα μὲ τὴν σειράν μας νὰ ἐκφράσωμεν τὴν ἀπορίαν μας. Πῶς καὶ μὲ ποῖον τρόπον ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν πιστεύουν, ὅτι ὑπάρχει ἀφ’ ἑνὸς μὲν Ἑλλὰς καὶ ἀφ’ ἑτέρου προδοσία καὶ ἔγκλημα, πῶς εἶναι δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ συνεχίσουν ἀγῶνα διὰ τὴν ἐπιβίωσιν τοῦ Ἔθνους; (Χειροκροτήματα). Πῶς εἶναι δυνατόν, κύριοι, ὅταν ὡς σύμβολον, ὡς ὅρκος πίστεως διὰ τὸ κόμμα τῶν Φιλελευθέρων ἦτο τὸ περίφημον ἐκεῖνο βότσινον, ὅπως τὸ ἀπεκάλεσεν ὁ συνάδελφός μου κ. Παπανδρέου, τὸ βότανον τοῦ κατευνασμοῦ; Πῶς εἶναι δυνατόν, ὅταν αὐτὸ εἶχεν ὡς σύμβολον καὶ δι’ αὐτὸ καὶ μόνον ἐκόπτετο καὶ κατηγόρει ὅλους ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι ὡμιλούσαμεν, ὅτι μόνον τότε θὰ ὑπάρξῃ τάξις, ὅταν ὁ νόμος ἐπιβληθῇ καὶ ὅταν τὸ ἔγκλημα καὶ ἡ προδοσία στιγματισθῇ καὶ τιμωρηθῇ, πῶς εἶναι δυνατόν, λέγω, ὁ ἴδιος κόσμος νὰ φέρῃ εἰς πέρας ἀγῶνα σκληρόν, ἄνευ προηγουμένου διὰ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅταν τοιαῦτα τινα πιστεύῃ ἐξακολουθητικῶς τόσον ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ὅσον καὶ οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ κόμμα αὐτό; Ἀντί, λοιπόν, νὰ ἔλθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως καὶ νὰ εἴπῃ ἐδῶ, ὅπως ἡμεῖς τὸ εἴπομεν ἄλλοτε, ὅτι τὸ σφάλλειν εἶναι ἀνθρώπινον—καὶ δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος χωρὶς νὰ ἔχῃ ὑποπέσει εἰς σφάλματα, διότι ἡ πλάνη εἶναι μία φυσικὴ ἰδιότης τοῦ ἀνθρώπου, ἀντὶ νὰ εἴπῃ αὐτὸ καὶ νὰ ἀναγνωρίσῃ τὴν πλάνην του καὶ νὰ τὸν συγχαρῶμεν καὶ νὰ τοῦ σφίξωμεν τὸ χέρι, ἦλθε καὶ κατηγόρησεν ἡμᾶς τοὺς προκατόχους του, διὰ τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔφερε τὴν Πελοπόννησον ἐπὶ 4μηνον περίπου ὡς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως. Καὶ ἐπεκαλέσθη, κύριοι συνάδελφοι, καὶ πρὸς τοῦτο ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ ὁμιλήσῃ, ἔκθεσιν τοῦ ἀνωτάτου ἀξιωματικοῦ, τοῦ ὑπευθύνου διὰ τὴν τάξιν ἐν Πελοποννήσῳ. Καὶ λέγει ὁ ἀνώτατος αὐτὸς ἀξιωματικός: Καίτοι δὲν εἶχα τὰ μέσα, καίτοι αὐτὸν καὶ αὐτὸν τὸν στρατὸν ἔχω εἰς τὰ χέρια μου, ἐν τούτοις κατὰ τὸ δίμηνον ποὺ εἶμαι ὑπεύθυνος διὰ τὴν τάξιν ἐν Πελοποννήσῳ, ἔφερα αὐτὰ καὶ τοῦτα καὶ ἐκεῖνα τὰ ἀποτελέσματα. Καὶ ζητεῖ εἰς τὴν ἔκθεσίν του ἐκείνην, τὴν ὁποίαν δὲν εἶχε τὴν τόλμην ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ ἀναγνώσῃ ὁλόκληρον, ζητεῖ ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος συμπλήρωσιν τῶν μέτρων διὰ νὰ ἐπιβάλῃ τὴν τάξιν, διὰ νὰ δώσῃ τὴν λύσιν εἰς τὴν δεινὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ἡ Πελοπόννησος. Καὶ ἐρωτῶ, ἐὰν τοῦτο ἐκ μέρους τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἶναι δικαιολογημένον, εἶναι ἐπιτετραμμένον, εἶναι πρᾶξις, ἡ ὁποία ἐπιτρέπεται εἰς πολιτικὸν λευκαθέντα ἐν τῇ πολιτικῇ ζωῇ; Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνον τοῦ γεγονότος θὰ κρίνηται τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον διέπει τὸ ἕτερον ἐν τῇ σημερινῇ Κυβερνήσει σκέλος. Περιεβάλλομεν καὶ ἡμεῖς μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην μας τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν καὶ ἴσως ὑπῆρξα ὑπερβολικός, ὅταν ἐγειρόμενος εἰς τὸ ὕψος τῆς ὡραίας ἐκείνης στιγμῆς προέβλεπον τὰ δύο ἱστορικὰ Κόμματα νὰ ἀγκαλιάζωνται εἰς ἕνα κοινὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους, ἴσως, λέγω ὑπῆρξα ὑπερβολικὸς ὅταν ἀπεκάλουν καὶ ἤθελον τὴν Κυβέρνησιν αὐτὴν νὰ ὑπάρξῃ Κυβέρνησις Ἐθνικῆς Σωτηρίας. Πιστεύσατέ με, κύριοι συνάδελφοι, ἔτσι τὴν ἤθελον, ἔτσι τὴν ἐπιθυμοῦσα καὶ θὰ ἤμην ἐκεῖνος ἐκ τῶν συναδέλφων ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, ὁ ὁποῖος πρῶτος θὰ ἔσφιγγα τὸ χέρι ὅλων τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ θὰ φιλοῦσα τὸ σεβαστὸ χέρι τοῦ Προέδρου αὐτῆς, ἐὰν τοιαύτη τις ἀπέβαινεν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐσχηματίσθη ἐκ τῆς ἑνώσεως τῶν δύο ἱστορικῶν Κομμάτων. Δυστυχῶς ὅμως ἐπλανήθην. Ἐπίστευσα εἰς μίαν οὐτοπίαν. Ἐπίστευσα, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποβάλουν ὡρισμένοι ἐκ τῶν πολιτικῶν μας κακὰς ἕξεις καὶ κακὰς συνηθείας ἐκ τοῦ παρελθόντος. Δι’ αὐτοὺς τὸ κόμμα καὶ μόνον τὸ κόμμα ὑπάρχει, ὡς σημαία, ὡς σύμβολον καὶ δουλεύοντες εἰς τὸ κόμμα παραπαίουν, κύριοι συνάδελφοι. Εὔχομαι τοὐλάχιστον ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς νὰ μὴ συμβοῦν αὐτά. Ἀλλὰ μὲ εὐχὰς καὶ εὐλογίας τίποτε δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡμεῖς, τοὐλάχιστον, δὲν θὰ περιορισθῶμεν εἰς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἐλαττώνων τὴν ἐμπιστοσύνην τὴν ὁποίαν ἔδωκε πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡμεῖς τὸ λέγομεν καθαρά. Πιστεύομεν, ὅτι ἀγόμεθα πρὸς συμφοράς, πρὸς ὄλεθρον καὶ τὸ ταχύτερον ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ παραδώσῃ τὴν χώραν εἰς χεῖρας ἱκανάς, ὥστε νὰ σωθῇ ἀπὸ αὐτὸν τὸν κίνδυνον, ὅστις τὴν ἀπειλεῖ. Ὄχι ἁπλῶς μειώνομεν τὴν ἐμπιστοσύνην μας, ἀλλὰ ἐὰν τυχὸν τεθῇ ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἀπὸ ἡμᾶς θὰ ἀρθῇ ἡ ἐμπιστοσύνη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. (Χειροκροτήματα).

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀνακοινώσω τὴν πρὸς ἡμᾶς ἀπευθυνθεῖσαν ἐπιστολὴν τοῦ συναδέλφου ἐκ Σάμου κ. Λάμπρου, ἔχουσα ὡς ἑξῆς: «Ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Φθιωτιδοφωκίδος συνάδελφος κ. Γερ. Βασιλειάδης εἶπεν, ὅτι αἱ κατὰ τὴν χθεσινὴν ἀγόρευσίν μου, ἀνακοινωθεῖσαι πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, παράνομοι καὶ ἐσκεμμέναι Κυβερνητικαὶ ἐνέργειαι, εἶχον ποταπὰ καὶ μικροπολιτικὰ ἐλατήρια. Διὰ νὰ μὴ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦτο ζήτημα, παρακαλῶ, ὅπως ἀνακοινώσητε εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἐὰν ἐγένοντο ποταπαὶ καὶ μικροπολιτικαὶ ἐνέργειαι, τὰς ὁποίας ἡμεῖς λίαν εὐπρεπῶς ἀναφέραμεν, αὗται ἐγένοντο μόνον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, τὴν ὁποίαν καὶ ἠλέγξαμεν. Ἐπιμένομεν, ὅτι ὁ ἐκ Σάμου συνάδελφος κ. Ἐμμ. Σοφούλης, ἀπεστάλη εἰς Σάμον, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Πρωθυπουργοῦ, διότι καὶ αἱ ἐκκλήσεις, ἃς ἀπηύθυνε πρὸς τοὺς συμμορίτας καὶ ἡ ὑπογραφὴ τοῦ κοινοῦ ἀνακοινωθέντος μὲ τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ δῆθεν δημοκρατικοῦ στρατοῦ, ἐγένοντο ἐξ ὀνόματος καὶ ὡς ἀντιπροσώπου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Παρακαλῶ ὅπως ἡ παροῦσα μου ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Μετ’ ἐξαιρέτου τιμῆς Ι. Λάμπρου, βουλευτὴς Σάμου. Ἀθῆναι 16 Δεκεμβρίου 1947». Ὁ κ. Σαρρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§241Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην, κύριοι συνάδελφοι, ἀφ’ ἧς ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία συνεκροτήθη εἰς Σῶμα, διεξάγονται ὀξύταται συζητήσεις ἐπὶ τοῦ μοναδικοῦ θέματος τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας. Ταῦτα γίνονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ὁ τύπος διὰ τῆς ἀρθρογραφίας του καὶ ἡ σωρεία τῶν ἀναφορῶν καὶ τηλεγραφημάτων τὰ ὁποῖα συρρέουν καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, διεκτραγωδοῦν μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα τὴν οἰκτρὰν κατάστασιν καὶ τὴν ἀπόγνωσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει περιέλθει ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου. Παρὰ ταῦτα ὅμως ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἔλαβεν ἀποφάσεις σοβαρὰς καὶ μέτρα δραστικὰ εἰς τρόπον ὥστε νὰ βελτιώσῃ τὴν κατάστασιν τῆς χώρας. Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐξακολουθοῦν νὰ σφαγιάζωνται Ἕλληνες πολῖται κατὰ τὸν οἰκτρότερον τρόπον. Εἶναι γεγονός, ὅτι χωρία πυρπολοῦνται καὶ ἐξαφανίζονται, ὅτι συγκοινωνιακὰ καὶ τεχνικὰ ἔργα πάσης φύσεως ἀνατινάσσονται εἰς τὸν ἀέρα, πᾶσα δὲ προσπάθεια τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς χώρας παραμένει ἄνευ ἀποτελέσματος. Ἑκατοντάδες ἀνταρτοπλήκτων συρρέουν εἰς τὰ ἀστικὰ κέντρα καὶ πρόκειται νὰ διέλθουν τὸν χειμῶνα χωρὶς στέγην, ἴσως νήστεις καὶ γυμνητεύοντες. Ἡμεῖς δὲν νομίζομεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν συγκινεῖται ἀπὸ τὸ συντελούμενον δρᾶμα τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον πιστεύομεν, ἐπειδὴ δὲν βλέπομεν βελτιουμένην τὴν κατάστασιν ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου παρακολουθοῦμεν, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ παρουσιάζῃ ἀβουλίαν καὶ ἀδράνειαν, εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἢ δὲν ἀντελήφθη πραγματικῶς τὴν βάσιν τοῦ ὅλου προβλήματος τῆς ἀνταρσίας, ἢ ἐφ’ ὅσον τοῦτο κατεννόησε δὲν δύναται νὰ ἀντιδράσῃ εἰς τὰς δυσχερείας καὶ τὰ προσκόμματα τὰ ὁποῖα παρεμβάλλονται εἰς αὐτήν, εἴτε ἐσκεμμένως εἴτε ἐξ ἐσφαλμένων ἀντιλήψεων καὶ πληροφοριῶν, ἀπὸ κύκλους εἴτε ἐντοπίους εἴτε ξένους, οἱ ὁποῖοι ἐμμέσως ἢ ἀμέσως ἐπηρεάζουν τὰς ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῶν ληπτέων μέτρων διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας. Εἶναι ἀνεξήγητος πράγματι ἡ μὴ λῆψις σοβαρῶν ἀποφάσεων τῆς Κυβερνήσεως καὶ μέτρων δραστικῶν διὰ νὰ κατορθώσῃ μέχρι σήμερον ἐὰν ὄχι νὰ καταστείλῃ, τοὐλάχιστον νὰ βελτιώσῃ αἰσθητῶς τὴν ἀνταρσίαν. Τοιουτοτρόπως τὸ πρόβλημα τῆς ἀνταρσίας παρουσιάζεται τόσο πολύπλοκον καὶ δυσχερές. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἀντίληψιν τὴν ἰδικήν μου καὶ μερικῶν ἐξ ὑμῶν, δὲν εἶναι τόσον πολύπλοκον τὸ ζήτημα αὐτό, ἀλλὰ ὑπάρχει κάποια βασικὴ αἰτία, ἡ ὁποία μὴ καταστᾶσα μέχρι σήμερον ἀντιληπτὴ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, παρουσιάζει τόσον ἄλυτον τὸ πρόβλημα τῆς ἀνταρσίας. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ὅτι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν τῆς χώρας μας, ἀπεφασίσθη ἀπὸ τοὺς ὑπευθύνους παράγοντας, πολιτικοὺς καὶ στρατιωτικοὺς συνεργαζομένους μὲ τὴν στρατιωτικὴν ἐν Ἑλλάδι Συμμαχικὴν Ἀποστολήν, νὰ ὀργανώσουν τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν ἐπὶ νέων βάσεων καὶ νὰ καταστήσουν αὐτόν, στρατὸν σύγχρονον. Ἀλλὰ οἱ σύγχρονοι στρατοί, ὅπως γνωρίζετε, στηρίζονται ἢ μᾶλλον διαπνέονται ἀπὸ συγχρόνους ἀρχὰς καὶ σύγχρονα δόγματα καὶ τὸ βασικώτερον καὶ σπουδαιότερον δόγμα, τὸ ὁποῖον διαπνέει τοὺς νέους στρατούς, εἶναι τὸ λεγόμενον δόγμα ἀγῶνος ὑλικοῦ. Νομίζω, οὕτω πως, ἐξετάζοντες τὰ πράγματα, θὰ ἀνεύρωμεν τὴν αἰτίαν διὰ τὴν ὁποίαν μέχρι σήμερον δὲν κατωρθώθη νὰ καταστῇ νοητὴ καὶ συνεπῶς νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ καταστολὴ τῆς ἀναρχίας. Ὁ νέος στρατὸς ἔχει τὸ δόγμα τοῦ ἀγῶνος τοῦ ὑλικοῦ, δηλαδὴ νὰ κατισχύσῃ τοῦ ἀντιπάλου ἐκτοξεύων ἐναντίον αὐτοῦ τεραστίους ποσότητας χάλυβος καὶ σιδήρου. Μὲ βάσιν λοιπὸν τὸ δόγμα αὐτὸ ὠργανώθη ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, ἀλλὰ ὡς συνέπεια αὐτοῦ εἶναι ἡ ὀργάνωσις καὶ συγκρότησις τοῦ στρατοῦ, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ δημιουργηθοῦν νέα σώματα, νὰ δημιουργηθοῦν νέαι ὑπηρεσίαι, νὰ δημιουργηθοῦν νέοι κλάδοι, νὰ δημιουργηθοῦν νέαι διευθύνσεις τόσον πολλαί, ὥστε μόλις ἐπαρκεῖ τὸ Ἑλληνικὸν ἀλφάβητον διὰ νὰ χαρακτηρισθοῦν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα. Τοιουτοτρόπως εἰς τὴν ὀργάνωσιν τοῦ νέου στρατοῦ μας, ἐδέχθημεν ἕνα ἐπιτελεῖον, τὸ ὁποῖον διαθέτει ἕνα τεράστιον ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν, ἐδέχθημεν ἕνα ὑπουργεῖον τοσοῦτον ηὐξημένον μὲ μεγάλον ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν, ἐδέχθημεν ἐπιτελεῖα μεγάλων μονάδων σωμάτων στρατοῦ, καὶ μεραρχιῶν, ἐπίσης μὲ ηὐξημένον ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν. Ὅλαι αὐταὶ αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι ἐδημιουργήθησαν εἰς τὸν νέον στρατόν, σκοπὸν ἔχουν νὰ τὸν καταστήσουν ἱκανόν, ὥστε νὰ δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ δόγμα, τὸ ὁποῖον ἀνέφερον καὶ νὰ εἶναι εἰς θέσιν νὰ προπαρασκευάζῃ, ἐν μέρει καὶ νὰ ἐκτοξεύῃ τεραστίας ποσότητας ὑλικοῦ κατὰ τοῦ ἀντιπάλου του. Ὡς συνέπεια αὐτοῦ, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον παρατηρεῖται σήμερον, ὅτι δηλαδὴ δὲν ὑπάρχει ἐπαρκὴς ἀριθμὸς ὁπλιτῶν εἰς τὴν γραμμὴν τῆς μάχης, διότι ἀπερροφήθη ἕνα μέγα μέρος αὐτοῦ εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας. Ἐὰν λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, δεχθῶμεν ὡς ὀρθὴν τὴν ἀρχὴν ταύτην, ὅτι ἔπρεπεν ὁ στρατὸς—καὶ τὸ πιστεύω, ὅτι ἔπρεπε—νὰ συγχρονισθῇ, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ, ἡ Κυβέρνησις, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ Συμμαχικὴ Ἀποστολή, εἰργάσθησαν ὄντως μὲ ἀποδοτικότητα καὶ ἐπετέλεσαν ἔργον ἀξιοζήλευτον, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν αὐτήν, τῆς δημιουργίας τοῦ στρατοῦ μας, ὡς στρατοῦ συγχρονισμένου. Δυστυχῶς, ὅπως γνωρίζητε, ἄλλα ὁ ἄνθρωπος βούλεται καὶ ἄλλα ὁ Θεὸς κελεύει. Ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ ὑπεύθυνοι πολιτικοὶ παράγοντες τῆς χώρας καὶ οἱ στρατιωτικοί, καὶ ἡ ἀποστολὴ ἡ Συμμαχική, δὲν ἐφαντάζοντο, ὅτι ἦτο δυνατὸν μετὰ τὴν συμφωνίαν τῆς Βάρκιζας νὰ ἀναβιώσῃ καὶ πάλιν ὁ στρατὸς τοῦ ΕΛΑΣ. Ἐντεῦθεν, λοιπόν, τὸ πρῶτον σφάλμα, διότι ἡ προσπάθεια τῆς ἀνασυγκροτήσεως τοῦ στρατοῦ, ὑπέστη ἕνα, εὐρυτάτης ἐκτάσεως, στρατηγικὸν αἰφνιδιασμόν, δηλαδή, ἐὰν ἐρωτηθῇ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τίνα λόγον, κύριε ὑπουργέ, ἠθέλατε νὰ φτιάξητε στρατὸν συγχρονισμένον; Ἀσφαλῶς, θὰ ἀπαντήσῃ, ὅτι τὸν στρατόν, ὁ ὁποῖος εἶναι τὸ ἀνώτατον ὄργανον τῆς Πολιτείας καὶ ἀνετέθη εἰς ἐμὲ νὰ τὸν διοικῶ, εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ τὸν προπαρασκευάζω κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε ἐὰν παρίστατο ἀνάγκη, ἂν οἱ γείτονες ἢ οἱοσδήποτε ἄλλος, ἤθελον ἀπειλήσει τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας, νὰ δύναμαι νὰ ἀντιτάξω τὸ ὄργανον αὐτὸ καὶ πρέπει τοῦτο νὰ εἶναι συγχρονισμένον, διότι βλέπω ὅτι καὶ οἱ στρατοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ μοῦ ἐπιτεθοῦν θὰ εἶναι ἐπίσης συγχρονισμένοι. Ὡς ἐδῶ τὰ πράγματα ἔχουν καλῶς, ἀλλὰ ἐν τῷ μεταξὺ λέγω, ὅτι ἡ προσπάθεια αὐτὴ ὑπέστη αἰφνιδιασμὸν εὐρυτάτης ἐκτάσεως. Ἐδῶ πρέπει νὰ προσέξητε, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλεται ἡ μὴ καταστολὴ τῆς ἀνταρσίας. Ἐμφανίζεται ἐπὶ τῆς σκηνῆς ὁ νέος παράγων, ὁ παράγων τῆς ἀναρχίας. Ἀρχίζει νὰ ἀναδιοργανοῦται ὁ στρατὸς τοῦ ΕΛΑΣ καὶ ἔτσι εἰς τὸ ὄργανον αὐτό, τὸν στρατόν, τὸ ὁποῖον ἦτο παρασκευασμένον κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ποὺ ἀνέφερα, τοῦ ἐτέθη δεύτερος σκοπός, νὰ καταστείλῃ τὴν ἀνταρσίαν. Ἀλλὰ ἡ ἀνταρσία ἔχει ἀνάγκην, διὰ νὰ κατασταλῇ, στρατοῦ προσηρμοσμένου εἰς ἀρχὰς τελείως ἀντιθέτους ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ὁ στρατός μας, μὲ βάσιν τὸν σκοπόν, ὁ ὁποῖος τοῦ ἐτέθη. Δηλαδή, ἡ οὐσία τοῦ προβλήματος ἔγκειται εἰς τὸ σημεῖον αὐτό, ὅτι ἐτέθη εἰς τὸν στρατὸν διπλοῦς σκοπός, νὰ ἐπιτευχθῇ δηλαδὴ διπλοῦς σκοπὸς διὰ τοῦ αὐτοῦ ὀργάνου. Νομίζω, ὅτι ὁμοιάζει σὰν νὰ πηγαίνῃ κανεὶς νὰ θηρεύσῃ ἀγριοχοίρους καὶ νὰ παίρνῃ μαζί του σκάγια, τὰ ὁποῖα προορίζονται διὰ τὰ τρυγόνια. Κάθε σκοπὸς ἔχει ἀνάγκην καὶ ὡρισμένου ὀργάνου.

§242Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἀνεξαρτήτως τῆς καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας, ἡ ὀργάνωσις τοῦ στρατοῦ μας, ὅπως ἔχει σήμερον, νομίζετε ὅτι εἶναι προσηρμοσμένη πρὸς τὴν χώραν, τὴν ὀρεινήν, τὴν ἰδικήν μας;

§243Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω μετὰ παρρησίας, ὅτι μὲ βάσιν τὸν σκοπὸν νὰ ἀντιτάξωμεν τὸν Ἐθνικόν μας στρατὸν κατὰ παντὸς ἐξωτερικοῦ ἐχθροῦ, ὅστις ἤθελεν ἀπειλήσει τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας μας, αὐτὸς ὁ στρατὸς εἶναι καλῶς ὠργανωμένος μὲ μικράς τινας διαφοράς, ὡς πρὸς τὸ ὀρεινὸν τοῦ ἐδάφους. Ἀλλὰ ἡ Βουλή, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἠφνιδιάσθη καὶ δι’ αὐτὸν τὸ λόγον φέρει μεγάλην εὐθύνην ἡ Κυβέρνησις. Διότι προσωπικῶς ἐγώ, πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους, ἔλεγον εἰς τὴν Κυβέρνησιν: Ἐὰν δὲν ἐπιζητήσῃ τὴν ταχεῖαν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας, ἡ ἐλευσομένη ἄνοιξις θὰ παρουσιάσῃ τοιαύτην ἔντασιν τοῦ ἀνταρτικοῦ ἀγῶνος ὥστε ὄχι μόνον θὰ εἶναι δύσκολος, ἀλλὰ πολὺ φοβοῦμαι ὅτι θὰ εἶναι ἀδύνατος. Ἡ Βουλὴ καθ’ ἑκάστην τὰ ἔλεγεν. Καὶ ἐντεῦθεν ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀνταρτικὸς ἀγὼν δὲν καταστέλλεται οὔτε μὲ τζίπ, οὔτε μὲ τεθωρακισμένα αὐτοκίνητα, οὔτε μὲ ἅρματα μάχης, οὔτε μὲ κινούμενα πυροβόλα τῶν 25 λιβρῶν. Διὰ νὰ κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία ἔχει ἀνάγκην ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι θὰ πᾶνε εἰς τὰ βουνά, ὡπλισμένοι μὲ φορητὰ ὅπλα, μὲ ὁπλοπολυβόλα, μετὰ περισσοτέρων ἀτομικῶν ὅλμων καὶ ὀλιγωτέρων ὁμαδικῶν ὅλμων καὶ ἐφοδιασμένοι μὲν τὸν κατάλληλον ὁπλισμόν. Συνεπῶς τὰ τζίπ, τὰ τεθωρακισμένα, τὰ ἅρματα μάχης καὶ τὰ πυροβόλα τῶν 25 λιβρῶν δὲν εἶναι ὄργανα καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας. Σᾶς παρακαλῶ νὰ κάμητε μίαν ἁπλῆν σύγκρισιν διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε ὅτι ἐδῶ ὀφείλεται ἡ αἰτία τῆς μὴ καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας, μίαν ἁπλῆν σύγκρισιν διευθύνσεως καὶ διεξαγωγῆς τοῦ συμμοριακοῦ ἀγῶνος ἀπὸ τὴν κομμουνιστικὴν ἡγεσίαν καὶ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον διευθύνεται καὶ διεξάγεται ὁ ἀγὼν τοῦ Ἔθνους. Ἀρχιστράτηγος εἶναι ὁ Μάρκος πλαισιωμένος μὲ ἕνα μικρὸν ἀριθμὸν καπεταναίων καὶ πρακτόρων τοῦ Τίτο, τοῦ Δημητρώφ, καὶ τοῦ Χότζα καὶ ἐγκατεστημένος ἐπὶ τοῦ ὄρους Γράμμου. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὄργανον τῆς διοικήσεως τῆς συμμοριακῆς δράσεως ἐκ μέρους τῆς κομμουνιστικῆς ἡγεσίας: Ἐλᾶτε τώρα εἰς τὸ ζήτημα τοῦ τίνι τρόπῳ ἡμεῖς ἀντιμετωπίζομεν καὶ διεξάγομεν τὸν ἀγῶνα. Ἔναντι τοῦ ὀργάνου αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον διαθέτει ἡ ἡγεσία ἡ ἀνταρτική, διαθέτομεν ἡμεῖς ὡς ὄργανον διοικήσεως, ἕνα ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν μὲ ἕνα ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν ποὺ προορίζονται διὰ τὰς ὑπηρεσίας καὶ ἕνα Γ.Ε.Σ., τὰ ὁποῖα ἑνούμενα ἀμφότερα ὑπερβαίνουν τοὺς 1000 ἀξιωματικούς. Ἡμεῖς διαθέτομεν τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν, ὡς ἔχει ἡ σύνθεσίς του σήμερον ἐκ τῶν νέων ὀργανισμῶν καὶ τὸ Γ.Ε.Σ., μὲ τεράστιαν ἀριθμὸν ἀξιωματικῶν. Ὅλα αὐτὰ εἶναι τὰ ὄργανα τῆς διοικήσεως καὶ εἶναι ἐγκατεστημένα εἰς τὰς Ἀθήνας, ἐνῶ ὁ ἄλλος μᾶς πολεμᾶ ἐγκατεστημένος ἐπὶ τῶν ὀρέων καὶ μὲ ἕνα ἐλάχιστον ἀριθμὸν ὀργάνων διοικήσεως. Ἡμεῖς ἔχομεν τὰ πλουσιοπάροχα ὄργανα τῆς διοικήσεως πλαισιωμένα ἀπὸ σύνθεσιν Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, μὲ Αʹ διεύθυνσιν, Α₁, Α₂, Α₃, Α₄, δηλαδὴ μὲ μίαν συνάρτησιν μαθηματικήν, δὲν ὑπάρχουν ἀριθμοί, διὰ νὰ τοὺς ἀναφέρω. Ὅλα αὐτὰ λοιπὸν εἶναι τὰ ὄργανα τῆς διοικήσεως (δὲν ἠκούσθη).............. καὶ διοικοῦνται αὐτὰ ἀπὸ ἕνα στρατιωτικὸν ὑπεύθυνον καὶ ἀπὸ ἕνα πολιτικὸν ἐπίτροπον. Ἀπέναντι αὐτῶν τὶ διαθέτομεν ἡμεῖς; στρατιάς, σώματα στρατοῦ, μεραρχίας, ταξιαρχίας ἐγκατεστημένας εἰς τὰς μεγαλουπόλεις μὲ ὅλας τὰς ἀνέσεις, μὲ δεξιώσεις καὶ μὲ ἕνα ἐπιτελεῖον σώματος στρατοῦ τὸ ὁποῖον πλησιάζει, σχεδόν, τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Ἰδού, λοιπόν, ἡ διαφορὰ μεταξὺ συγκροτήσεως τῶν μονάδων τῶν ἀνταρτικῶν καὶ ἡμῶν. Τρίτον, ἐλᾶτε εἰς τὴν τακτικὴν τὴν ὁποίαν χρησιμοποιεῖ ἕκαστος τῶν ἀντιπάλων. Ἡ κομμουνιστικὴ ἡγεσία ἐνεργεῖ δρᾶσιν κατὰ συγκροτήματα, ἐπιθετικὴν δρᾶσιν, συγχρονισμένην δρᾶσιν, διότι συνενοῦνται 1, 2, 3,... καὶ κάμνουν συγχρονισμένην δρᾶσιν, καὶ ἔχουν ἀπόλυτον πρωτοβουλίαν δράσεως. Ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγει εἰς δόγμα τὴν παθητικὴν ἄμυναν καὶ δὲν δύνανται τὰ τμήματα νὰ κινηθοῦν ἐὰν δὲν πάρουν διαταγήν.

§244Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶσθε βέβαιος, ὅτι γίνονται αὐτά; Εἶναι ἡ δευτέρα φορὰ ποὺ λέγετε τοιαῦτα πράγματα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Τὴν πρώτην φορὰν τὸ εἴπατε ἐκεῖνο τὸ βράδυ ποὺ ἐδημιουργήθη τὸ ἐπεισόδιον καὶ ἀνεκλήθητε εἰς τὴν τάξιν. Σᾶς ὑπενθυμίζω ὅ,τι καὶ τότε σᾶς ἐδήλωσα, ὅτι εἰς μὲν τὸ Ἐπιτελεῖον ὑπηρετοῦν μόνον 230 ἀξιωματικοὶ καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον 160 μόνιμοι καὶ ἔφεδροι. Ἐπαναλαμβάνετε πάλιν, ὅτι ὁ στρατὸς κρατεῖ ἀμυντικὴν στάσιν. Σᾶς δηλώνω τοῦτο, διὰ νὰ λείψῃ πᾶσα παρεξήγησις καὶ νὰ τεθῇ τελεία καὶ παῦλα εἰς τὸ θέμα αὐτό: ὅτι ὁ στρατὸς ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισαν αἱ ἐπιχειρήσεις, τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1946, ἐξετέλεσε τὸ Βʹ Σῶμα στρατοῦ 437 ἐπιχειρήσεις ἐπιθετικάς, τὸ δὲ Γʹ Σῶμα στρατοῦ 337, τὸ δὲ Αʹ 117. Ἔσχον δὲ ἀπωλείας ἀρκετὰ σοβαρὰς αἱ ὁποῖαι δὲν εἶναι, νομίζω, φρόνιμον νὰ ἀνακοινωθοῦν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐὰν νομίζητε σεῖς, ὅτι κατὰ τὰς ἐπιθετικὰς αὐτὰς ἐπιχειρήσεις ὁ στρατὸς ἠκολούθησε παθητικὴν ἄμυναν, σᾶς συλλυποῦμαι.

§245Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Σᾶς ἀπαντῶ τὸ ἑξῆς: Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ζήτημα τοῦ Ἐπιτελείου σᾶς ἐρωτῶ. Ποῖος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὀργανικῶν θέσεων τοῦ Ἐπιτελείου; Σᾶς ἐρωτῶ.

§246Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ ὑπηρετῶν ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν, σᾶς εἶπον.

§247Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Σᾶς ἐρωτῶ ἐγώ: ποῖος εἶναι ὁ ὀργανικὸς ἀριθμός;

§248Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἶναι πολὺ μεγάλος.

§249Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Πόσος;

§250Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ὑπάρχει σήμερον ὁ ὀργανισμὸς αὐτός, δὲν τὸν ἀκολουθοῦμεν.

§251Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου ζητήματος... (Δὲν ἠκούσθη)........................ καὶ μὲ ἐρωτᾶτε σεῖς, ἐὰν ὁ στρατὸς κρατῇ ἀμυντικὴν στάσιν. Τὸ λέγετε εἰς ἐμὲ ποὺ ἔκαμα 10 φορὰς ἐπιχειρήσεις εἰς τὸ Βέρμιον;

§252Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς λέγω, ἀπὸ τοῦ Ἀπριλίου τοῦ 1946.

§253Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι ὁ στρατὸς δὲν ἔχει ἐπιθετικὸν πόλεμον, ὅταν κάμνῃ μιᾶς ἡμέρας περίπατον ἐπὶ τοῦ Βερμίου καὶ ἐπανέρχεται διὰ νὰ συνεχίσῃ τὴν ἐργασίαν τῶν πολυβολίων.

§254Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δίδετε καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἐντύπωσιν βλαβερὰν διὰ τὸ Ἔθνος, μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα κελαϊδεῖτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου.

§255Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Αὐτὴ εἶναι ἡ πλάνη σας. Καὶ ἀποδεικνύετε μόνος σας, ὅτι δὲν εἶσθε ὁ ὑπουργὸς ποὺ βλέπει καθαρὰ τὰ πράγματα.

§256Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δι’ ἐμέ, λέγετε ὅ,τι θέλετε. Διὰ τὸ ἔργον τοῦ στρατοῦ νὰ μὴ λέγητε αὐτὰ ποὺ θέλετε.

§257Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω.

§258Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παραβλάπτετε τὸν στρατόν.

§259Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν ἔχετε μεγαλύτερον πατριωτισμὸν ἐσεῖς ἀπὸ ἐμέ.

§260Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ὑπήρξατε ἀξιωματικὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ.

§261Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Καὶ μάλιστα πᾶς ὁ ἀναμιμνησκόμενος τὴν δρᾶσιν τοῦ Σαρρῆ ἐν τῷ στρατῷ, εἶναι ὑπερήφανος δι’ αὐτόν, κύριε ὑπουργέ. Εἰς τὴν σημερινὴν σοβαρὰν κατάστασιν, κύριε ὑπουργέ, ὀφείλετε νὰ ἀντιμετωπίσητε τὴν κατάστασιν δι’ ἔργων καὶ νὰ μὴ χρησιμοποιῆτε τοὺς λόγους αὐτοὺς τοὺς παραπλανητικούς, ὅτι θὰ βλάψωμεν τὸν στρατὸν καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Εἶναι ψεῦδος αὐτὸ καὶ τὸ χρησιμοποιεῖτε διὰ νὰ καλύψητε τὰ ὅσα λέγητε.

§262Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅ,τι λέγετε σεῖς, κύριε συνάδελφε, τὰ λέγουν καὶ οἱ ξένοι. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§263Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ἐσφαλμένη ἡ ἀντίληψις καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ πολλῶν συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι νομίζουν, ὅτι ἐγὼ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ κατηγόρουν τὸν στρατόν. Ὁ στρατὸς μάχεται μετὰ ἡρωϊσμοῦ καὶ αὐτοθυσίας. Ἐγὼ δὲν ἐλέγχω τὸν στρατόν, διότι τὸν γνωρίζω προσωπικῶς καὶ γνωρίζω ὅλα τὰ στελέχη τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ.

§264Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Τότε κάμετε πολιτικήν, κάμετε δημοκοπίαν.

§265Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, λυποῦμαι, διότι δὲν ἔχω ἐξουσίαν εἰς χεῖρας μου. Ἐὰν εἶχον ἐξουσίαν θὰ σᾶς ἔδειχνα ἐγὼ ποῖος δημαγωγεῖ, διότι ἐγὼ οὔτε τὴν πολιτικὴν λογαριάζω, οὔτε τὸ βουλευτηλίκι, οὔτε τὸ ὑπουργηλίκι. Ὁ Σαρρῆς, κύριε ὑπουργέ, γνωρίζει τί λέγει, διὰ νὰ μὴ ἀναμνησθῶ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐκάματε καὶ ἐλέγατε πρὶν γίνητε ὑπουργός. (Φωναί, θόρυβος, διαμαρτυρίαι μὴ ἀκουόμεναι, κωδωνοκρουσίαι).

§266Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Σαρρῆ, θὰ ἤθελα νὰ ἀκούσῃ ἡ Βουλὴ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισα, ἀπὸ ὅσα εἴπατε ἕως τὴν ὥραν αὐτήν. Ἡ γνώμη μου εἶναι, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. βουλευτὴς λέγει τὸ ἑξῆς: Δὲν εἶναι ἐκεῖνο, ποὺ βλέπετε σήμερον, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς λέγομεν ἡ ἡγεσία ἢ ὅ,τι ἄλλο θέλετε, εἶναι ὁ κακὸς τρόπος, μὲ τὸν ὁποῖον ἔχει σχηματισθῆ τὸ ὄργανον ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνετέθη τὸ ζήτημα τῆς τάξεως. Ὅπως ἐπίσης, λέγει ὁ κ. Σαρρῆς, δὲν κατηγορῶ ἐγὼ τὸν στρατὸν οὔτε τὴν ἡγεσίαν, δὲν λέγει ὅτι, ἡ ἡγεσία δὲν πράττει τὸ καθῆκον της, ὅτι οἱ ἀξιωματικοί, τοὺς ὁποίους γνωρίζει ἄριστα ὁ κ. Σαρρῆς, δὲν πράττουν τὸ καθῆκον των. Τὸν κ. Σαρρῆν, κύριοι βουλευταί, τὸν γνωρίζω πολὺ καλά, συνεπολέμησα μαζί του καὶ θέλω νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι πρόκειται περὶ ἑνὸς ὑπερόχου καὶ γενναίου ἀξιωματικοῦ, τὸν ὁποῖον καὶ τελευταίως εἶχον ὑπὸ τὰς διαταγάς μου καὶ γνωρίζω πὼς εἰς τὸ ἀκέραιον ἐπετέλεσε τὸ καθῆκον του. Λέγει ἐπιπροσθέτως, κύριοι, νὰ εὕρωμεν τὸν τρόπον, αὐτὴ εἶναι ἡ πρόθεσίς του, ὥστε νὰ σχηματίσωμεν τὸ ὄργανον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ εἶναι κατάλληλον καὶ ἱκανὸν νὰ δώσῃ τὴν λύσιν, νὰ κτυπήσῃ τὸν συμμοριτισμόν. Δὲν τὸν ἐνδιαφέρει ἡ ἡγεσία, οὔτε οἱ ἀξιωματικοί, δὲν τὸν ἐνδιαφέρει τίποτε ἀπὸ αὐτά, ἐὰν θέλετε νὰ σᾶς εἴπω παρεφέρθη ἴσως λόγῳ τῆς ρύμης καὶ τῶν ἀντεγκλήσεων καὶ εἶπεν ὅσα εἶπεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ πρόθεσίς του. Κύριοι βουλευταί, ἡ πρόθεσις τοῦ ἀγορητοῦ, εἶναι ὅτι ὀφείλομεν νὰ βοηθήσωμεν ὅλοι, ὥστε νὰ σχηματισθῇ τὸ κατάλληλον καὶ ἱκανὸν ὄργανον τὸ ὁποῖον θὰ δώσῃ τὴν λύσιν. Εἶναι ἕνα θέμα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἀπὸ διετίας περίπου, ἀφ’ ἧς εἰσῆλθον εἰς τὴν Βουλήν, εἶχον τὴν τιμὴν νὰ βροντοφωνήσω. Τοῦτο ἐπαναλαμβάνει ὁ ἀγορητὴς ἀπὸ 1½ ἔτους.

§267Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ὁ κ. Σαρρῆς εἰπὼν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπεν, εἶναι ἐκτὸς τοῦ θέματος.

§268Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Νομίζω ἀπὸ τὸ ὅλον πνεῦμα τῆς ἀγορεύσεώς μου, ἀντελήφθητε, ὅτι ἡ ἔννοια τῶν ὅσων εἶπον εἶναι, ὅτι τὸ ὄργανον αὐτὸ τῆς πολιτείας δὲν εἶναι συντεθειμένον κατὰ τρόπον ἱκανὸν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν συμμοριακὴν ἀνταρσίαν καὶ κάμω μίαν σύγκρισιν μεταξὺ τῆς ὀργανώσεως καὶ τῆς συγκροτήσεως τοῦ στρατοῦ μας καὶ τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον ἡ κομμουνιστικὴ ἡγεσία διεξάγει τὸν ἀγῶνα. Καὶ λέγω, ὅτι ὁ Μάρκος διαθέτει τὴν ἀρχὴν τοῦ ἑνός, ἡ ὁποία εἰς τὰς δυσκόλους περιστάσεις καὶ μάλιστα ὅπως διεξάγεται ὁ ἀγών, ἡ ἀρχὴ τοῦ ἑνὸς εἶναι ἐπιβεβλημένη. Ἕνας πρέπει νὰ ἔχῃ εἰς χεῖρας του τὸ δικαίωμα τοῦ ἀποφασίζειν καὶ διατάσσειν. Πᾶν ὅ,τι εἴπῃ ὁ Μάρκος ἐκτελεῖται πάραυτα.

§269Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐνῶ, πᾶν ὅ,τι εἶπεν ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ, θὰ συζητηθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ 354. Τώρα παίρνετε τὴν συνταγὴν τοῦ Μάρκου.

§270Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Περιμένετε νὰ ὁλοκληρωθῇ ἡ σκέψις μου, βιάζεσθε διότι ἐθίγη ἡ φιλοτιμία σας. Ὁ ἀρχιστράτηγος, κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τὴν περίοδον τοῦ πολέμου, διατάσσει.

§271Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡμεῖς τρωγόμεθα ἐδῶ μέσα καὶ αὐτοὶ ἡνωμένοι μᾶς πολεμοῦν.

§272Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Μὴ σᾶς στενοχωρῇ ἡ ἀλήθεια. Ὁ ἀρχιστράτηγος εἶναι, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος διευθύνει ὅλας τὰς ἐπιχειρήσεις. Καὶ ἐνῶ αὐτὸ συμβαίνει, ὡς ἀρχὴ διεξαγωγῆς τοῦ ἀγῶνος ἀπὸ τὸν ἀρχιστράτηγον–συμμορίτην, εἰς ἡμᾶς τί συμβαίνει; Ἔχομεν μίαν δικαιοδοσίαν τοῦ διατάσσειν ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἡ ὁποία ὑπόκειται εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου καὶ ἔχομε καὶ μίαν ἄλλην παρεμπίπτουσαν γνώμην, τὴν γνώμην τῶν ξένων ἀποστολῶν. Δηλαδὴ δὲν ὑπάρχει τὸ ὄργανον τῆς διοικήσεως, τὸ ὁποῖον ἔχει τὸ ἀπόλυτον δικαίωμα τοῦ ἀποφασίζειν καὶ διατάσσειν καὶ τοῦτο εἶναι μειονέκτημα διὰ τὴν διεξαγωγὴν τοῦ ἀγῶνος. Λέγουν, κύριοι συνάδελφοι, πολλοὶ ἐξ ὑμῶν καὶ ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ὁ στρατὸς εἶναι ὀλίγος, δὲν εἶναι ἐπαρκής, διὰ νὰ ἐμπεδώσῃ τὴν τάξιν. Αὐτό, νομίζω, ὅτι εἶναι καὶ ἀπόφασις τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος συνέστησεν εἰς τὴν Βουλὴν νὰ λέγωμεν, ὅτι δὲν ἐπαρκεῖ ὁ στρατὸς καὶ νὰ ζητοῦμεν αὔξησιν τοῦ στρατοῦ.

§273Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἐζήτησα νὰ λέγητε τίποτε, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ τοῦτο μόνον, νὰ μὴ ὑποστηρίζουν, ἐὰν δὲν τὸ νομίζουν ὅτι εἶναι ὀρθόν, ὅτι ἡ δύναμις τοῦ στρατοῦ εἶναι ἐπαρκής, ἄλλως ἠμπορεῖ νὰ τὸ ὑποστηρίξουν καὶ νὰ τὸ ἀποδείξουν.

§274Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Διότι ἐπὶ διετίαν συζητεῖται τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως καὶ ἀσφαλείας, ἀλλὰ μεταφέρομεν τὸ θέμα ἑκάστοτε εἰς ἄλλους σκοπούς, ὅταν δὲ προσεγγίσωμεν πρὸς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος ὡς πρὸς τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα ἐδημιούργησαν τὴν κατάστασιν αὐτήν, δὲν μᾶς εἶναι ἀρεστά. Τοιουτοτρόπως μὲ τοιαύτας σκέψεις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ἀπόφασις σοβαρά. Λοιπόν, οἱ ἄλλοι, οἱ ἀντίθετοι, λέγουν ὅτι ὅλη ἡ δύναμις τοῦ στρατοῦ μαζὶ μὲ τὴν χωροφυλακὴν καὶ τοὺς σχηματισμοὺς τῶν Μ.Α.Υ. τοὺς ὁποίους τὸ Κράτος ἔχει ὁπλίσει, εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας. Κύριοι συνάδελφοι, καὶ οἱ μὲν ἔχουν δίκαιον καὶ οἱ δέ. Διότι οἱ λέγοντες, ὅτι ὁ στρατὸς εἶναι ἀνεπαρκής, εἶναι οἱ ὑποστηρίζοντες, ὅτι μὲ τὴν σύνθεσιν καὶ τὴν ὀργάνωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει αὐτός, ἀπορροφᾶται τὸ περισσότερον μέρος αὐτοῦ, ὥστε ἐὰν ἀρχικῶς εἴχωμεν 150.000 στρατοῦ ἀντισυμμοριακοῦ, θὰ ἦτο πράγματι ἐπαρκέστατος, ἀλλὰ ἔχοντες 150.000 στρατοῦ, οὕτω πως συντεθειμένον, εἶναι ἀνεπαρκέστατος. Ἰδοὺ ἡ λύσις τοῦ προβλήματος. Νομίζω, ὅτι ἔτσι ἔχει τὸ ζήτημα. Θὰ μᾶς τεθῇ, ἴσως, ἀπὸ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ἐρώτημα: Κύριε ἀντιπρόσωπε, μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγεις, μᾶς λέγεις: «Διαλύσατε τὸ Ἐπιτελεῖον, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὰ Ἐπιτελικὰ Σώματα» καὶ νὰ τοὺς δώσωμεν ἕνα ὅπλον καὶ νὰ τοὺς εἴπωμεν: Τραβᾶτε εἰς τὰ βουνά. Νομίζω, ὅτι ἀνακύπτει ἀφ’ ἑαυτῆς μία τοιαύτη σκέψις. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀπαντήσῃ κανεὶς ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἐρωτήματος, πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐὰν ἔχῃ τὴν καλωσύνην καὶ τὴν δύναμιν, νὰ ἀπαντήσῃ, νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ πρῶτον, ἐπὶ ἑνὸς βασικοῦ ἐρωτήματος, τὸ ὁποῖον θὰ τοῦ θέσωμεν καὶ κατόπιν θὰ δοθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, κύριε ὑπουργέ, νὰ δηλώσητε ὑπευθύνως εἰς τὴν Βουλήν, ὑποθέσατε, ὅτι μετά τινας ἡμέρας ἢ μετά τινας ἑβδομάδας ἢ μετά τινας μῆνας, ἢ μετὰ πάροδον δὲν ἠξεύρω πόσου χρονικοῦ διαστήματος, παραστῇ ἀνάγκη νὰ χρησιμοποιήσωμεν τὸ ὄργανον τῆς Πολιτείας, τὸ ὁποῖον λέγεται στρατὸς καὶ ἡ ὁποία, Πολιτεία, τὸ ἐνεπιστεύθη εἰς χεῖρας σας, παραστῇ ἀνάγκη, νὰ τὸ χρησιμοποιήσωμεν ἐναντίον χώρας, ἡ ὁποία ἀποπειρᾶται νὰ θίξῃ τὴν ἀκεραιότητα τοῦ Κράτους μας. Σᾶς ἐρωτῶ ἐσᾶς, ὡς ὑπεύθυνον ὑπουργὸν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὁλόκληρον καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον Στρατοῦ καὶ τὰς συμμαχικὰς Ἀποστολάς, ἐὰν παραστῇ ἀνάγκη νὰ τὸν χρησιμοποιήσητε, ἐὰν εἰσέλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα ὠργανωμένα τμήματα στρατοῦ, τάγματα καὶ ταξιαρχίαι—διότι ὁμολογοῦμεν, ὅτι ὑποστηρίζεται ἡ ἀνταρσία ἐξωτερικῶς, ὅτι ἐνισχύεται μὲ ὅπλα, τρόφιμα, πράκτορας καὶ ὑλικόν, ἀλλὰ εἰς ἠλαττωμένην κλίμακα καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ ἰσχυρισθῶμεν, ὅτι μπαίνουν ὠργανωμένα τάγματα καὶ ταξιαρχίαι—Ὑποθέσωμεν, λοιπόν, ὅτι ἀπεφασίσθη νὰ εἰσέλθουν τοιαῦτα συγχρονισμένα τμήματα στρατοῦ ὠργανωμένα, ἐρωτῶ: Ὑφισταμένης τῆς ἀνταρσίας σήμερον, ἀναμένετε ἀπὸ τὸ ὄργανον αὐτὸ τοῦ Ἔθνους νὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκον του;

§275Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). (Εἰς ἔντονον ὕφος). Βεβαίως, βεβαίως.

§276Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ὥστε ὑφισταμένης τῆς ἀνταρσίας, ἐσεῖς δέχεσθε, ὅτι διὰ τοῦ ὀργάνου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἐνεπιστεύθη ἡ Πατρίς, θὰ φέρετε ἀποτέλεσμα; Ἐγὼ νομίζω, ὅμως, ὅτι θὰ ἦτο μεγαλύτερον τὸ ἀποτέλεσμα, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἀνταρσία. Διὰ νὰ ἔχῃ κανεὶς τὸ δικαίωμα πραγματικά, σοβαρῶς, νὰ ἐπιζητῇ τὴν ἐπιτέλεσιν ἑνὸς ἔργου, ὀφείλει πρῶτον, νὰ ἔχῃ καταστείλει τὴν ἀνταρσίαν. Διότι ὅταν αἱ συγκοινωνίαι, αἱ γέφυραι ἀνατινάσσωνται, ὅταν οἱ δρόμοι ναρκοθετοῦνται καὶ τὰ αὐτοκίνητα ἀνατινάσσονται εἰς τὸν ἀέρα, δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἶναι δυνατόν, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ διεξαγάγετε τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας. Εἶναι ἀνάγκη ἀδήριτος νὰ καταστείλητε, εἰς τὸ ἐλάχιστον χρονικὸν διάστημα τὴν ἀνταρσίαν, διὰ νὰ ἔχητε τὸ δικαίωμα νὰ χρησιμοποιήσητε τὸν στρατὸν ἐπωφελῶς καὶ ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Ἔθνους.

§277Π. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ἀμφιβολίαν, ὅτι δὲν εἶναι ἐπιθυμία τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ καταστείλῃ τὴν ἀνταρσίαν;

§278Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Πρὸς Θεοῦ, δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς θέλει νὰ καταστείλῃ τὴν ἀνταρσίαν, ὅπως δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι οὐδεὶς Ἕλλην ἀγαπῶν τὴν Ἑλλάδα, δὲν θέλει τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας.

§279Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν ἀντιλαμβάνομαι, εἰς τί ἀποσκοπεῖ ἡ ἐρώτησίς σας.

§280Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἀποσκοπεῖ, εἰς τὸ νὰ ὑποδείξῃ κατὰ τίνα τρόπον θὰ κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία. Πρέπει νὰ μάθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι εἶναι σοβαρὸν πρᾶγμα, τὸ νὰ εἶσαι ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ μάθῃ νὰ ἀντιδρᾷ, ἐναντίον πάσης δυσχερείας καὶ προσκόματος, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ τοῦ ἐπιτρέψουν νὰ πράξῃ τὸ ὑπουργικόν του καθῆκον.

§281Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ὑπάρχουν τοιαῦτα προσκόμματα;

§282Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Βεβαίως ὑπάρχουν.

§283Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδο–Κορινθίας). Νομίζω, ὅτι ὑπαινίσσεσθε τὴν ἀλλαγὴν τοῦ Ὀργανισμοῦ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἑσπέραν τινα καὶ μάλιστα τώρα τελευταίως, εἶπεν, ὅτι, ὡς ἔχουν τὰ πράγματα δὲν εἶναι δυνατὴ ἡ ἀλλαγή. Ἐσεῖς μὲ ὅσα εἴπατε, τὴν θεωρεῖτε ἐπιβεβλημένην, διότι ὡμιλήσατε διὰ τὴν πολυτέλειαν τοῦ Ἐπιτελείου καὶ τῶν Σωμάτων. Καὶ ἐρωτῶ, σᾶς, ὡς στρατιωτικόν, ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς ὑποδείξητε, ὅτι εἶναι δυνατή, ἡ τόσον ἀναγκαία, ὡς λέγετε, ἀλλαγὴ τοῦ Ὀργανισμοῦ, εἰς τρόπον ὥστε, ὁ γενναῖος Ἐθνικὸς στρατός, νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς μεγάλας Ἐθνικὰς ἀνάγκας καὶ εἰς τὴν ἐξαιρετικὴν ἀποστολήν του; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἐρώτημα.

§284Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἐάν, κύριε συνάδελφε, ἐὰν δὲν ἐπίστευον, ὅτι εἶναι δυνατόν, ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, ἀλλάσσων συγκρότησιν καὶ σύνθεσιν, νὰ καταστείλῃ τὴν ἀνταρσίαν, δὲν ὑπῆρχεν λόγος καὶ νὰ θέσω τὸ ζήτημα αὐτό. Νομίζω, ὅτι δὲν γεννᾶται ζήτημα, δὲν γεννᾶται οὐδεμία ἀμφιβουλία, ὅτι εἶναι δυνατὰ αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον λέγονται. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅπως ἐνθυμεῖσθε, ἐπισήμως μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι διατεθειμένος, δηλαδὴ δὲν ἔχει τὸ θάρρος, νὰ μεταβάλλῃ τὴν σύνθεσιν καὶ ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ. Ἀλλὰ οὔτε καὶ εἶναι διατεθειμένος νὰ συμβάλῃ......

§285Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Καὶ πάλιν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς διακόψω. Κάνετε σύγχυσιν μεταξὺ Ὀργανισμοῦ καὶ συνθέσεως μονάδων.

§286Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἐγὼ κάμνω σύγχυσιν;

§287Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀπόλυτον σύγχυσιν. Ἡ σύνθεσις τῶν μονάδων συνεχῶς μεταβάλλεται ἐπὶ τὰ βελτίω, συνεχῶς ἀπὸ ἑνὸς ἔτους, ὥστε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θέλετε σεῖς γίνεται. Ὁ Ὀργανισμὸς ὅμως αὐτὴν τὴν ὥραν εἶναι ἀδύνατον νὰ μεταβληθῇ.

§288Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὀφείλετε εἰς ἡμᾶς μίαν ἀπάντησιν, διότι καὶ κάποτε ἄλλοτε εἴπατε εἰς κάποιον ἄλλον βουλευτὴν ἐπερωτῶντα καὶ γνωρίζω κάλλιστα, ποῖος ἀξιωματικός, τίνος ὅπλου καὶ ποίου βαθμοῦ, εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος σᾶς ὑπέβαλε τὴν σκέψιν. Ἐρωτήσατε τὶ ἐστὶ σύνθεσις καὶ τὶ ἐστὶ ὀργανισμὸς καὶ τοῦτο τὸ λέγετε εἰς ἐμέ. Ἐὰν σᾶς ἀντιστρέψω τὴν ἐρώτησιν, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ ἀπαντήσητε. Ἐγὼ ὅμως θὰ σᾶς ἀπαντήσω. Ὀργανισμός, εἶναι ὁ συγκριτικὸς πίναξ, ὁ ὁποῖος καθορίζει τὰς μεγάλας μονάδας, καθορίζει τὸ σύνολον τῶν ἀξιωματικῶν, τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. Εἶναι ὁ συγκριτικὸς πίναξ, ὁ ὁποῖος λαμβάνει ὑπ’ ὄψει τὰς δυνατότητας τῆς χώρας, ἀπὸ ἀπόψεως ἐμψύχου καὶ ἀψύχου ὑλικοῦ, διὰ νὰ καταρτίσῃ τὸ σύνολον τῶν μονάδων τοῦ πολέμου. Αὐτὸ λέγεται Ὀργανισμός. Τὸ ἀπὸ πόσους ἄνδρας ἀποτελεῖται ὁ λόχος καὶ τὶ ὁπλισμὸν θὰ ἔχῃ, αὐτὸ λέγεται σύνθεσις. Ἐγὼ δὲν τὰ ἀγνοῶ αὐτά.

§289Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Αὐτὸ ἀλλάζει συνεχῶς.

§290Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Διότι ὁ ἀξιωματικός, ὁ ὁποῖος σᾶς τὸ εἶπεν, τὸ εἶπεν καὶ εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον.

§291Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἡ σύνθεσις ἀλλάζει συνεχῶς ἐπὶ τὰ βελτίῳ.

§292Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Λέγετε, ὅτι μεταβάλλεται, κύριε ὑπουργέ. Σᾶς ἐρωτῶ: Ποίου τάγματος μεταβάλλατε τὴν σύνθεσιν; Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ποίου τάγματος—τὸ ὁποῖον ἔχει 5 λόχους εἰς τὴν σύνθεσίν του—τὴν δύναμιν μετεβάλλατε καὶ τὶ νέον ὁπλισμὸν τοῦ ἐδώσατε;

§293Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Ἐὰν ἤρχεσθο εἰς ἐμὲ προσωπικῶς, ἐδῶ, θὰ σᾶς ἔλεγον ποία ἦτο ἡ σύνθεσις καὶ ποία εἶναι, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὰ εἴπομεν ὅλα αὐτὰ ἐδῶ πέρα.

§294Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κοροϊδεύομεν τὸν λαὸν ἀλλὰ καὶ αὐταπατώμεθα.

§295Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Σεῖς ἠμπορεῖ νὰ κοροϊδεύετε τὸν ἑαυτόν σας.

§296Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δευτέρα δήλωσις τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἶναι ὅτι ἡ ἡγεσία πράττει καλῶς τὸ καθῆκον της καὶ συνιστᾷ εἰς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν νὰ παύσῃ νὰ ἀσχολῆται μὲ αὐτήν, διότι παραβλάπτονται τὰ συμφέρονται τοῦ Ἔθνους. Ἐγὼ δέχομαι ὅτι κατ’ ἀρχὴν ἔχει δίκαιον, ἐὰν ὅμως δεχθῶμεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει θέσει ὡς σκοπὸν τῆς ὑπάρξεώς της καὶ φιλοδοξεῖ νὰ τὸν φέρῃ εἰς πέρας, ὅτι ὀφείλει νὰ διατηρήσῃ, ὁπωσδήποτε τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ ἀναλώμασι ρέοντος αἵματος ἑλληνικοῦ καὶ καταστροφῶν, ἡμεῖς βέβαια δὲν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ συμφωνήσωμεν μὲ τὸν κ. ὑπουργόν. Ὁμολογοῦμεν, ὅτι δὲν πρέπει ἡ ἡγεσία νὰ φέρεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου νά ἀναμένωμεν καρτερικῶς καὶ μοιρολατρικῶς τὴν κατάστασιν νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τόσον μεγάλη ἡ ζημία τὴν ὁποίαν ὑφίσταται ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, διότι ἡ ἔννοια τῆς ἡγεσίας δὲν ἔχει ἀνάγκην νὰ στηριχθῇ εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ πρέπει νὰ στηρίζεται εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ εἰς τὸν Στρατόν. Ἡ ἡγεσία, ἡ ἀξία τοῦ ὀνοματός της, ἔχει τὰς ρίζας της καὶ τὴν ἕδρα της εἰς τὸ Σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν καὶ τῶν στρατιωτικῶν. Ἡγεσία ἡ ὁποία στηρίζεται ἐπὶ τῶν βάσεων αὐτῶν δὲν ἔχει ἀνάγκην, οὔτε φόβον νὰ τὴν κλονίσουν οὔτε ἡμεῖς ἐδῶ οὔτε τὸ πεζοδρόμιον. Ἀλλ’ ἐρωτῶ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἔχει τὰς τύχας τῆς χώρας εἰς χείρας του, εἶναι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὸ Ἐπιτελεῖον, ἀπὸ τὴν ἱεραρχίαν, διότι πρέπει ἡ ἡγεσία νὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ τὴν ἱεραρχίαν νὰ εἶναι δηλαλὴ ὁ φυσικὸς ἡγέτης, ὁ ἀναγνωριζόμενος ἀπὸ πάντα ἀξιωματικὸν καὶ στρατιώτην. Ἐὰν τοῦτο τὸ πιστεύει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τότε νὰ τὴν διατηρήσῃ. Διατὶ ὅμως ζητοῦμεν τὴν ἀντικατάστασιν; Ἡ διεξαγωγὴ τοῦ πολέμου, κύριοι συνάδελφοι, ἢ μᾶλλον ἡ ἱστορία τοῦ πολέμου ἡ ὁποία περικλείει ὅλη τὴν πεῖραν τὴν στρατιωτικήν, μᾶς διδάσκει, ὅτι πρέπει νὰ γίνωνται ἀντικαταστάσεις. Ὑπάρχουν περιπτώσεις, καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν, κατὰ τὰς ὁποίας ἀνώτατοι ἀξιωματικοί, κατὰ πάντα ἄριστοι ἀξιωματικοί, ἀπέτυχον διὰ λόγους ἀνεξαρτήτους τῆς θελήσεώς των, εἴτε διότι αἱ πληροφορίαι τῆς ἀνωτέρας ἀρχῆς ἦσαν ἐσφαλμέναι καὶ ἔτσι εὑρέθησαν πρὸ ἐχθροῦ κατὰ πολὺ μεγαλυτέρας δυνάμεως ἀπὸ ὅτι ὑπελογίσθη, εἴτε διότι ἠφνιδιάσθησαν ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ μεταχειρισθέντος τοιαῦτα μέσα σύγχρονα, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπελόγιζον. Καὶ ἀπέτυχον ὅπως θὰ ἀπετύγχανε καὶ ὁ καλύτερος στρατηγός, ἐν τούτοις ὅμως ἡ Κυβέρνησις εἶναι γενικῶς παραδεκτὸν νὰ προτείνῃ τὴν ἄμεσον ἀντικατάστασιν τῶν στρατηγῶν αὐτῶν, διότι τὰ αἴτια τῆς ἀποτυχίας των τὰ γνωρίζει τὸ Γενικὸν Ἐπιτελεῖον, ἐνῶ ὁ στρατός, γνωρίζει τὴν ἀποτυχίαν καὶ χάνει τὴν ἐμπιστοσύνην του. Διατὶ δὲ ἡ Κυβέρνησις προβαίνει ἀμέσως εἰς τὴν ἀντικατάστασιν τῶν ἀτυχησάντων στρατηγῶν; Διὰ νὰ δώσῃ τὴν ἐντύπωσιν εἰς τὸν στρατὸν ὅτι: Αὐτὸν τὸν ὁποῖον σὺ νομίζεις, ὅτι δὲν εἶναι καλὸς τὸν ἔδιωξα. Δὲν τὸ κάνει αὐτό, διότι δὲν εἶναι καλός, ἀλλά, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ μὴ μένῃ στὴν συνείδησιν τοῦ Ἕλληνος στρατιώτου ὅτι δὲν εἶναι καλός. Δὲν ἔχω κανένα μῖσος καὶ πάθος κατὰ τῆς ἡγεσίας...

§297Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρουσιάσθη τοιαύτη περίπτωσις;

§298Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ὁ στρατηγὸς Ζώφρ, ὁ ὁποῖος ἀντιπροσώπευεν αὐτὴν ταύτην τὴν Γαλλίαν, ὁ ὁποῖος εἶχε τοιοῦτον κῦρος καὶ χαρίσματα στρατηγοῦ καὶ προσόντα τοιαῦτα ὥστε νὰ δημιουργήσῃ τὴν Γαλλίαν τοῦ Μάρνη, ὁ ὁποῖος εἶχε τόσον κολοσσιαίαν ψυχικὴν ἀντοχήν, ὥστε στὴν προέλασιν τοῦ Γερμανικοῦ στρατοῦ νὰ ἀνθίσταται, ὥστε νὰ μὴ εἴπῃ οὔτε ἐνωρίτερον οὔτε ἀργότερον τὸ περίφημον ici, ἐδῶ, ὁ στρατηγὸς αὐτός, τὸ ἴνδαλμα τοῦ Γαλλικοῦ λαοῦ, τὸ ἑπόμενον ἔτος, διότι εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις ἐκείνας ἐσκοτώθησαν 600.000 σύμμαχοι στρατιῶται, ἀντικατεστάθη ἀμέσως. Διότι ἔχασε πλέον τὸ στράτευμα τὴν ἐμπιστοσύνην του πρὸς αὐτόν. Καὶ αὐτὸ μᾶς ἐνδιαφέρει, κ. συνάδελφοι. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει τὶ λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οὔτε τὶ λέγει ἡ Κυβέρνησις, μᾶς ἐνδιαφέρει τὶ λέγει ὁ στρατὸς διὰ τὴν ἡγεσίαν του. Αὐτὸ μᾶς ἐνδιαφέρει. Ὅταν λοιπὸν ὁ ἥρως τῆς ὀργανώσεως τοῦ Βερντὲν ὁ Λιβέρυ ἀντικαθίσταται ἀπὸ τὸν Πεταίν, καὶ ὁ Πεταὶν ἀπὸ τὸν Φός, τοῦτο σημαίνει, ὅτι εἶναι ἀρχή, ὅτι δὲν πρέπει νὰ χάνῃ τὸ στράτευμα τὴν ἐμπιστοσύνην του πρὸς τὴν ἡγεσίαν του. Καὶ ἔρχεται ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ μᾶς λέγει: Δὲν πρέπει νὰ ὁμιλῆτε διὰ τὴν ἡγεσίαν! Δηλαδὴ μοιρολατρικῶς νὰ ἀναμένωμεν τὴν σωτηρίαν.

§299Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε παράδειγμα ἀποτυχίας τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ὥστε κατὰ τοιοῦτον τρόπον νὰ θίγετε τὸ ἀξίωμα τῶν ἀνωτάτων ἀρχηγῶν τοῦ στρατοῦ;

§300Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω...

§301Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὶ νὰ ἀπαντήσετε. Διαρκῶς ἡ Βουλὴ τελεῖ ἐν ἐπερωτήσει.

§302Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοιοῦτόν τι ἡμεῖς δὲν ἔχομεν ἀκούσει.

§303Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Γνωρίζετε κύριε Θεοφανόπουλε, πόσον σᾶς σέβομαι...

§304Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς σέβομαι καὶ σᾶς παρακολουθῶ μετ’ ἰδιαιτέρας προσοχῆς.

§305Δ. ΣΑΡΡΗΣ. ... Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν ἦτο ἐνδεδειγμένη ἡ ἐρώτησις. Μὲ ρωτᾶτε, ἐὰν ἔχῃ ἀποτύχῃ ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ. Σᾶς ἐρωτῶ καὶ ἐγώ. Εἶσθε ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὴν σημερινὴν κατάστασιν;

§306Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι βεβαίως, ἀλλὰ οἱ λόγοι ἀνεπτύχθησαν νομίζω πολλάκις καὶ ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἀναμένομεν οἱ λόγοι ἐκεῖνοι νὰ συμπληρωθοῦν καὶ νὰ γίνουν ἔργα, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν ἐκεῖνο ποὺ θέλομεν. Διότι ἔχομεν πληροφορίας ἀπὸ τὸ μέτωπον, ὅτι τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ, εἶναι εἰς ἀνώτερον βαθμόν.

§307Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω δι’ αὐτό.

§308Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγετε, ὅτι ὁ Ἀρχηγὸς πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ στρατεύματος καὶ τὴν ἔχει, διότι αἱ ἐπιστολαὶ αἱ ὁποῖαι καταφθάνουν ἀπὸ τὸ μέτωπον, εἶναι πλήρεις ἐνθουσιασμοῦ. Θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ ἔλθω μὲ τὴν γνώμην σας, διότι δὲν εἶμαι αἰχμάλωτος καμμιᾶς γνώμης, ἀλλὰ νὰ ὑπάρχουν ὡρισμένα θετικὰ πράγματα ἐκ μέρους σας, διὰ νὰ ἔλθω μαζί σας καὶ νὰ μᾶς εἴπητε καὶ τί πρέπει νὰ γίνῃ.

§309Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἐὰν εἶχον ὅλην τὴν ἐλευθερίαν καὶ δὲν εἶχον συνείδησιν τῶν συνεπειῶν, τὰς ὁποίας θὰ ἔχῃ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδιαιτέρως ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, θὰ σᾶς ἀπεδείκνυον πόσον ἀκατάλληλος εἶναι ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ στρατοῦ σήμερον· θὰ σᾶς τὸ ἀπεδείκνυον δι’ ἡμερομηνιῶν καὶ πράξεων. Ἐὰν σεῖς λέγητε, ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ εἶναι καλὴ καὶ ἔχει τὴν ἐμπιστοσύνην τοῦ στρατοῦ, ἡ διαφορὰ μας εἶναι τόση, ὅση καὶ ἡ ἀπόστασις μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς. Ἐὰν δὲν εὑρισκόμην εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, ἀλλὰ ὡς ἁπλοῦς πολίτης σᾶς ἔδιδον τοὺς χαρακτηρισμοὺς αὐτούς, νομίζω, ὅτι θὰ ἐσείετο ἡ Βουλή, ἀπὸ τοὺς χαρακτηρισμοὺς τῆς σημερινῆς ἡγεσίας.

§310Κ. ΘΕΟΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πιθανὸν νὰ ἔχητε σεῖς στοιχεῖα, ἡμεῖς ὅμως δὲν ἔχομεν.

§311Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Θὰ κατέλθω, κύριοι συνάδελφοι, τοῦ βήματος, ἀλλὰ ἡ ἀπορία θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ὑπάρχῃ, θὰ ἐξακολουθῇ νὰ ὑπάρχῃ δηλαδὴ ἡ ἀπορία, πῶς θὰ ἀντιμετωπισθῇ ἡ κατάστασις. Ἔχομεν τὴν σαφῆ δήλωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ μεταβάλῃ τὴν κρατοῦσαν κατάστασιν ἐν τῷ στρατῷ ἡ Κυβέρνησις, οὔτε πρόκειται νὰ μεταβάλῃ τὴν ἡγεσίαν. Ἡ ἀπορία θὰ μένῃ. Ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἐξήγγειλε τὸν συναγερμόν. Ἡμεῖς δὲν τὸν ἀντελήφθημεν, ἐκτὸς ἐὰν ὁ συναγερμὸς εἶναι ἐκεῖνος τὸν ὁποῖον διέταξε χθὲς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ θέση εἰς κατάστασιν ἀμύνης τὴν Πρωτεύουσαν. Δὲν βλέπω ἄλλον συναγερμὸν πραγματικὸν διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας, τοὐναντίον μάλιστα πληροφορούμεθα, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ γίνουν ἐπιχειρήσεις χειμεριναί. Πολλοὶ ἀπὸ ἡμᾶς ἠξεύρουν τὴν ἀξίαν τῶν χειμερινῶν ἐπιχειρήσεων. Κύριοι συνάδελφοι, ἠμποροῦν νὰ τὸ βεβαιώσουν καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν καλὰ τὸν ἀγῶνα αὐτὸν καὶ ἐγὼ ἐπίσης ἐκ προσωπικῆς πείρας ἑνὸς ἔτους στὰ βουνά. Ὁ ἀγὼν κατὰ τὴν περίοδον τοῦ χειμῶνος εἶναι ὁ δυσχερέστερος διὰ τὸν ἀνταρτικὸν στρατόν. 70% εἶναι αἱ ἀπώλειαι τῶν ἀνταρτῶν κατὰ τὴν περίοδον τοῦ χειμῶνος. Εἶναι ἀναγκασμένοι νὰ μεταβάλλουν καθημερινῶς τὰς σημερινάς των διαμονάς. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις σκέπτεται σοβαρῶς νὰ μὴ διεξαγάγῃ ἐπιχειρήσεις κατὰ τὴν περίοδον τοῦ χειμῶνος, εἶναι ἡ πλέον ἐγκληματικὴ πρᾶξις, διότι γνωρίζει, ὅτι ὁ ἀγὼν εἶναι ἀγὼν ἐπιφανείας, δὲν εἶναι ἀγὼν ἐπὶ μετώπῳ. Συνεπῶς ὡς ἀγὼν ἐπιφανείας, ὅπου ἐπιφάνεια εἶναι ὅλη ἡ Ἑλλὰς καὶ ἐπειδὴ ἡ χιὼν καλύπτει τοὺς ὀρεινοὺς ὄγκους, εἶναι πολὺ δύσκολος ἡ διαφυγὴ τῶν ἀνταρτῶν. Αἱ ἐπιχειρήσεις τοῦ χειμῶνος εἶναι δυσχερέστεραι, 70%, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι αἱ ἀπώλειαι τῶν ἀνταρτῶν ἐκ τοῦ χειμῶνος καὶ τῶν κρυοπαγημάτων. Δὲν ἐπιτρέπεται, λοιπόν, νὰ ἀδρανήσῃ ὁ στρατὸς κατὰ τὴν περίοδον τοῦ χειμῶνος. Εὔχομαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἔστω καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, νὰ παρουσιάσῃ κάποιαν μεγαλυτέραν ἀποφασιστικότητα καὶ νὰ λάβῃ μέτρα, ἔστω, ἐπαναλαμβάνω, καὶ τὴν τελευταίαν στιγμήν, ὥστε τοὐλάχιστον νὰ ἀνταποκριθῇ πρὸς τὰς προσδοκίας τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Διότι, νομίζω, ὅτι περιθώριον πλέον δὲν ὑφίσταται, διότι εἶναι τόσα τὰ δεινὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὥστε πᾶσα ἀναβολὴ ἐπὶ σοβαρῶν ἀποφάσεων δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένη. (Χειροκροτήματα).

§312ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ διακόψωμεν δι’ αὔριον;

§313ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§314ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ. μ., μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως, ἀναφοράς, ἐρωτήσεις καὶ νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.30′ μ.μ.)