1947.12.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29η

Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.40′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς Σερρῶν κ. Ι. Λαυρεντίδης, διὰ τηλεγραφήματός του διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ διανομὴν παλτῶν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Βορείων Ἐπαρχιῶν καὶ ζητεῖ ταχεῖαν ἀποστολὴν τοιούτων παλτῶν, πρὸς ἄμεσον διανομὴν εἰς τοὺς ὡς ἄνω ὑπαλλήλους. Ὁ βουλευτὴς Μαγνησίας–Λαρίσης κ. Α. Μουστρούφης, καταθέτει ὑπόμνημα τῆς Ἑνώσεως Συνεταιρισμῶν Καταναλώσεως Δημοσίων Ὑπαλλήλων, ζητούντων, ὅπως τοῖς χορηγηθῶσι ἄδειαι εἰσαγωγῆς ἐκ τοῦ Ἐξωτερικοῦ εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, ὡς ὀρύζης, φασολίων, γάλακτος συμπεπυκνωμένου κ.λ.π. καὶ διανεμηθῶσι τὰ εἰς τὰς ἀποθήκας τυχὸν ὑπάρχοντα εἴδη διατροφῆς προερχόμενα εἴτε ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἴτε ἐκ τοῦ ἐσωτερικοῦ κλπ. Ὁ βουλευτὴς Φθιώτιδος κ. Ν. Πετρίδης ζητεῖ, ὅπως ἡ ποσότης τῶν πεντήκοντα χιλιάδων ὀκάδων βαμβακοσπόρου τοῦ εὑρισκομένου εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης Λαμίας, διατεθῇ εἰς τοὺς, κτηνοτρόφους πρὸς συντήρησιν τῆς κτηνοτροφίας των. Ὁ βουλευτὴς Πειραιῶς κ. Ι. Μελᾶς, καταθέτει ἀναφορὰν τῶν Σωματείων Προσωπικοῦ Λεωφορείων Ἀθηνῶν– Πειραιῶς καὶ Περιχώρων ζητούντων ἐφαρμογὴν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 69041)1945 ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργείου Μεταφορῶν (περὶ κανονισμοῦ τῆς στολῆς τοῦ προσωπικοῦ λεωφορείων κλπ.). Ὁ βουλευτὴς Δράμας κ. Χ. Καραΐσκος, καταθέτει τηλεγράφημα τοῦ Δημάρχου Προσωτσάνης καὶ τῶν Προέδρων τῶν ἀνταρτοκρατουμένων Κοινοτήτων Μικροπόλεως, Καλλιθέας, Καλῆς Βρύσεως, Χαριτωμένης, Κοκκινογείων Καλοτοπίου, Προυσόβου καὶ Γραμμένης, τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι συνεπτύχθησαν εἰς Προσωτσάνην, διαμαρτυρομένων δι’ ἐγκατάλειψιν τῆς περιοχῆς των, ἀπὸ στρατιωτικῆς δυνάμεως, καὶ ζητούντων τὴν ἄμεσον λῆψιν στρατιωτικῶν μέτρων καὶ τὸν ἐξοπλισμὸν τῶν κατοίκων τῶν ὡς ἄνω Κοινοτήτων. Ὁ Σύνδεσμος Συνταξιούχων Καπνεργατῶν Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι αὔξησιν τῶν συντάξεών των καὶ ζητοῦν ἀναπροσαρμογὴν αὐτῶν εἰς τὰ 85% τῶν ἐργαζομένων. Οἱ κάτοικοι Νέας Φιλαδελφείας, διαμαρτύρονται διὰ τὸν μελετώμενον διορισμὸν ὡς Δημάρχου τῆς πόλεώς των τοῦ Θ. Καρακίση, ἄλλοτε Δημάρχου Καισαριανῆς. Τὸ Σωματεῖον Κρεοπωλῶν Κερκύρας, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐπιβολὴν διαφόρων φορολογιῶν ὑπὸ τοῦ Ι.Κ.Α. (ὡς δι’ ἀσφάλιστρα τῶν ἐκδοροσφαγέων Κερκύρας) καὶ ζητεῖ τὴν κατάργησιν τῶν φορολογιῶν τούτων. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Ἀγρινίου, διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐξασκουμένην ὑπὸ τοῦ Γεωργικοῦ Συνεταιρισμοῦ τῆς περιφερείας των ἐμπορίαν διαφόρων εἰδῶν, μὴ ὑπαγομένων εἰς τὴν ἁρμοδιότητά του, ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ἐμπορικῆς τάξεως τῆς πόλεως Ἀγρινίου. Ὁ βουλευτὴς καὶ Γενικὸς Γραμματεὺς τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς Ἐθνικῆς Ρεφορμιστικῆς ἐργατοϋπαλληλικῆς παρατάξεως κ. Φ. Μακρῆς, τὸ ἐργατοϋπαλληλικὸν προσωπικὸν Η.Ε.Α.Π., ὁ σύνδεσμος καφεζυθοζακχαροπλαστῶν Ἀθηνῶν καὶ τὸ Πανκαπνεργατικὸν Σωματεῖον Θεσσαλονίκης, διαμαρτύρονται διὰ τὰ ψηφισθέντα ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἀντιπεργιακὰ μέτρα καὶ ζητοῦν τὴν μὴ ἐφαρμογὴν τούτων. Οἱ βουλευταὶ Λαρίσης κ. κ. Μ. Σάπκας, Γ. Κακαγιάννης καὶ Δ. Χατζηγιάννης, καταθέτουν τηλεγραφικὴν ἀναφορὰν τῶν Προέδρων τῶν Κοινοτήτων Συκουρίου, Ὄσσης, καὶ Πουρνάρι, διαμαρτυρομένων, διότι δὲν ἀπεστάλη εἰς Συκούριον στρατιωτικὴ ἐνίσχυσις καὶ ὑπέστησαν ἐπιδρομὴν καὶ λεηλασίαν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Μπουρνιᾶς καὶ Κ. Βλαχοθανάσης, καταθέτουν τηλεγράφημα τῶν κατοίκων Ἁγίας Ἄννης, Ἀχλαδιοῦ, Στροφοκεραμιᾶς, Ἀμελάντων, Κερασιᾶς κλπ. διαμαρτυρομένων διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς περιφερείας των εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνταρτῶν καὶ ζητούντων τὴν ἀποστολὴν μονίμου στρατιωτικῆς δυνάμεως εἰς Ἁγίαν Ἄνναν πρὸς ἀσφάλειαν τῶν κατοίκων καὶ λῆψιν μέτρων περιθάλψεως τούτων. Οἱ κ. κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν), καὶ Α. Ὀρφανίδης, (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς), καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς Διεθνοῦς Ὑγειονομικῆς συμβάσεως τοῦ 1944 τροποποιούσης τὴν Διεθνῆ Ὑγειονομικὴν Σύμβασιν τῆς 12 Ἀπριλίου 1933». Οἱ κ. κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Θ. Κιζάνης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς δι’ ἀνταλαγῆς ἐπιστολῶν ἐπελθούσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἐλβετίας συμφωνίας περὶ παραχωρήσεως τῆς ρήτρας τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Κράτους». Οἱ κ. κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καὶ Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἐν Ἀθήναις τῇ 17ῃ Ἀπριλίου 1947 ὑπογραφείσης μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ὀλλανδίας συμφωνίας ἀεροπορικῶν μεταφορῶν». Ὁ κ. Δ. Χέλμης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ ἐγκρίσεως δαπανῶν τινων πραγματοποιηθεισῶν κατὰ τὰ πρὸ τοῦ 1947–48 οἰκονομικὰ ἔτη, ἁρμοδιότητος Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν καὶ τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἀπαιτουμένων πιστώσεων εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τούτου οἰκονομικοῦ ἔτους 1947–48». Ὁ κ. Α. Παπαθανάσης (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ τῆς Ἑλληνικῆς Γεωργικῆς Ἑταιρείας Νομοθεσίας». Ὁ κ. Γ. Στράτος (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ διαρκείας ἐκπαιδεύσεως μαθητῶν Στρατιωτικῆς Σχολῆς Εὐελπίδων Τάξεων ΙΙ καὶ ΙΙΙ κατὰ τὸ ἔτος 1947». Οἱ κ.κ. Γ. Στράτος (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν), Δ. Δίγκας (Ὑπουργὸς τῆς Ἀεροπορίας) καὶ Δ. Χέλμης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) καταθέτουσι σχέδιον ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως διορισμῶν, μονιμοποιήσεων, ἐντάξεων ἢ κατατάξεων, στρατιωτικῶν τῶν πολεμι-

κῶν Ὑπουργείων γενομένων κατὰ παρέκκλισιν τοῦ

Α. Ν. 728)1945».

Ὁ κ. Α. Σακελλαρίου (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ προσθήκης παραγράφου 5 εἰς τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Α. Ν. 905)1937 «περὶ καταστάσεως ἀξιωματικῶν Β. Ν.». Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως ἐνίων προθεσμιῶν τοῦ Ν. Δ. 229)1947». Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων». Ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπή, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀσκήσεως ἁρμοδιοτήτων Γενικοῦ Διοικητοῦ Κρήτης ὑπὸ Ἐπισκόπου Κυδωνιᾶς καὶ Ἀποκορώνου». Ἡ ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ, καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ ἁλυκῶν κειμένων διατάξεων». Ἡ ἐπὶ τῆς Κοινωνικῆς Προνοίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῶν σχεδίων νόμων 1) «περὶ προσόντων διορισμοῦ παιδαγωγῶν Ἐθνικῶν παιδικῶν καὶ Διευθυντριῶν» Ἐθνικῶν Ἀγροτικῶν οἰκοτροφείων καὶ παιδικῶν σταθμῶν καὶ 2) «περὶ εἰδικῶν τμημάτων Νηπιαγωγῶν Φλωρίνης καὶ Ξάνθης». Ἡ ἐπὶ τῆς Γεωργίας Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Ν. Δ. 1718) 1942 καὶ τῆς περὶ Ἀναγκαστικῶν Συνεταιρισμῶν ἐγγείων βελτιώσεων κλπ. ἰσχυούσης Νομοθεσίας». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ κυρώσεως τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους καὶ τῶν Εἰδικῶν Ταμείων καὶ ὑπηρεσιῶν διὰ τὸ οἰκονομικὸν ἔτος 1946–1947». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ι. Γιαννόπουλος, Λ. Λαμπριανίδης, Μ. Καρζῆς, Κ. Καλαμαρᾶς, Μ. Βολουδάκης, Δ. Παπαδημητρίου, Ε. Κουλουμβάκης, Π. Ροζάκης κ.ἄ. καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 151)43 Ν. Δ. «περὶ διαθέσεως θεραπαινίδος εἰς ἀναπήρους ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας ὡρισμένων κατηγοριῶν συνεπείᾳ τραυμάτων πολέμου» ὡς τοῦτο συνεπληρώθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2094)43 Ν. Δ.». Ὁ βουλευτὴς κ. Δ. Μητσόπουλος καταθέτει τροπολογίαν, ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 320 τῆς 19)19 Ἀπριλίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τῆς θέσεως τῶν Ἀνθυπομοιράρχων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ε. Κουσαῆς, Χ. Ψαρρός, Γ. Γκίνης, Ε. Μαλαμίδας, Γ. Μαῦρος, Δ. Γεωργακόπουλος καὶ Ε. Καζαντζῆς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Χ. Ψαρρός, Η. Ζουμπουλάκης, Δ. Λεονάρδος, Π. Κατσώτας καὶ Δ. Σαρρῆς καταθέιουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν Ἀξιωματικῶν κλπ. τοῦ Στρατοῦ ξηρᾶς». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Κ. Θεοφανόπουλος, Κ. Καλαμαρᾶς, Π. Μουτζουρίδης, Γ. Δροσόπουλος, Γ. Γκίνης καὶ Γ. Μπακατσέλος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ προσωρινῆς ἀπολύσεως καταδίκων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Λ. Λαμπριανίδης καὶ Ν. Ἔξαρχος καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τοῦ Στρατοῦ ξηρᾶς». Ὁ βουλευτὴς κ. Η. Τσεριώνης καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς φαρμακευτικῆς νομοθεσίας». Ἀνακοινῶ ὡσαύτως, τὰς κάτωθι ἀπαντήσεις ὑπουργείων, ἐπὶ συναφῶν ἐρωτήσεων, τὰς ὁποίας παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ὅπως τὰς ἀναγνώσῃ.

§2Α. ΤΑΛΙΑΔΟΥΡΟΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει). 1) Τοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν, εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 52 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ Λαρίσης κ. Ι. Τσιμπούκη, ἔχουσα οὕτω: Ἐπὶ τῆς 1ης παραγράφου. Διὰ σχετικοῦ νόμου ἔχει καθορισθῆ σαφῶς, εἰς ὅλα τὰ σιδηροδρομικὰ δίκτυα, ὅτι αἱ εἰσπράξεις ἐκ τῶν διὰ λογαριασμοῦ τοῦ Στρατοῦ ἐνεργουμένων μεταφορῶν, εἶναι μειωμέναι κατὰ 50%. Ἐπὶ τῆς 2ας παραγράφου. Τὸ Γ.Ε.Σ. εἰσηγήθη πρὸς τὰ ὑπουργεῖα Μεταφορῶν καὶ Οἰκονομικῶν καί ἐπέτυχε τὴν χορήγησιν, εἰς τὸ ἄνω σιδηροδρομικὸν δίκτυον, κατὰ μῆνα περίπου Μάϊον, δανείου 350.000.000 δραχμῶν διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἀποδοχῶν τῶν ὑπαλλήλων, ἔχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τῶν ἄνω Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας, ἰδίᾳ οἱ κατώτεροι (ἕλξεως— ἐκμεταλλεύσεως γραμμῆς), συνέβαλον τὰ μέγιστα εἰς τὸν σημερινὸν διεξαγόμενον ἀγῶνα. Ἐπὶ τῆς 3ης παραγράφου. Κατόπιν συντονιστικῆς ἐνεργείας τῶν ὑπουργείων Στρατιωτικῶν, Μεταφορῶν καὶ Οἰκονομικῶν λαμβάνεται σχετικὴ πρόνοια ἐν τῷ σχεδίῳ νόμου: «περὶ χρηματοδοτήσεως ἀποκαταστάσεως τῶν Σιδηροδρόμων διὰ τῆς Ἀμερικανικῆς βοηθείας πρὸς τὴν Ἑλλάδα» καὶ διὰ τοὺς Θεσσαλικοὺς Σιδηροδρόμους, ἂν καὶ δὲν εἶναι οὗτοι Κρατικοί. Τὸ Γ.Ε.Σ., καὶ μέχρι ὁριστικῆς τακτοποιήσεως τοῦ ἄνω οἰκονομικοῦ ζητήματος εἰσηγήθη εἰς τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν Βοηθείας, τὴν χορήγησιν εἰς τοὺς ἄνω σιδηροδρόμους, δανείου 250.000.000 διὰ τὴν ἐξασφάλισιν τῆς λειτουργίας των μέχρι καὶ τοῦ Ἰουνίου 1948. Τὸ Γ.Ε.Σ. διέθεσε τὸ ποσὸν τῶν 150.000.000 δραχμῶν, διὰ τὴν κατασκευὴν παραπηγμάτων εἰς τεχνικὰ ἔργα (γεφύρας) διὰ τὴν ἐγκατάστασιν τῆς δυνάμεως φρουρήσεως. Τὸ Γ.Ε.Σ. ἐνήργησε παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Μεταφορῶν, διὰ τὴν διευκόλυνσιν καὶ παράδοσιν, αἰτηθέντων ὑλικῶν, διὰ τὴν ταχεῖαν ἀποκατάστασιν ἡμικατεστραμμένων τεχνικῶν ἔργων. Τὸ Γ.Ε.Σ. ἐνήργησε παρὰ τῷ ὑπουργείῳ Δημοσίων Ἔργων, διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν ὑπὸ τῆς Μπούτ, τῆς παρὰ τὴν Λάρισαν γεφύρας. Ἡ Στρατιωτικὴ ὑπηρεσία προέβη εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς καταστραφείσης σιδηροδρομικῆς γεφύρας Παμίσου διὰ ὑλικῶν BAILEY. Ἡ Στρατιωτικὴ ὑπηρεσία προέβη εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς καταστραφείσης σιδηροδρομικῆς γεφύρας Θεόπετρας διὰ ὑλικῶν BAILEY. Ἡ Στρατιωτικὴ ὑπηρεσία προέβη εἰς τὴν κατασκευὴν τῆς ἀνατιναχθείσης σιδηροδρομικῆς γεφύρας τοῦ ἐννιπέως διὰ ὑλικῶν BAILEY. Ἡ Στρατιωτικὴ ὑπηρεσία συνέβαλε τὰ μέγιστα εἰς τὴν κατασκευὴν πολλῶν μικροῦ ἀνοίγματος σιδηρῶν γεφυρῶν. Ἐπὶ τῆς 5ης παραγράφου. Τὸ Γ.Ε.Σ. ἐζήτησε παρὰ τοῦ ὑπουργείου Μεταφορῶν τὴν χορήγησιν δανείου 250.000.000 δραχμῶν διὰ τὴν κατασκευὴν προεκτάσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς εἰς τὴν κυρίως προβλήτα τοῦ λιμένος Βόλου. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Δεκεμβρίου 1947

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ

2) Τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου. Εἰς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 43)820 ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ν. Μαλινδρέτου. Εἰς Γ.Ε.Σ., οὐδὲν ἀνεφέρθη περὶ καταστροφῆς μεγάλων ποσοτήτων ἀραβοσίτου καὶ δημητριακῶν, ὑπὸ τμημάτων τῆς 25 Ταξιαρχίας, μετὰ τὰς κατὰ τὸ δεύτερον 10ήμερον Νοεμβρίου ἐπιχειρήσεις της εἰς περιοχὴν Σκαλωτῆς Δράμας καὶ ὑπὸ ποίας συνθήκας ἐγένετο αὕτη. Διετάχθη τὸ Γ. Ε. Στρατοῦ νὰ ἀναφέρῃ σχετικῶς. Ἐν Ἀθήναις τῇ 12 Δεκεμβρίου 1947

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ

3) Τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου Στρατιωτικῶν. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 41)26–11–47 ἐρωτήσεως τοῦ ἰδίου βουλευτοῦ κ. Ν. Μαλινδρέτου. Ὁ Διευθυντὴς τῆς ἐφημερίδος «Ἐλεύθερη Ἑλλάδα» Μιχαὴλ Κύρκος συνελήφθη, δυνάμει τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 53) 23–9–47 ἐντάλματος συλλήψεως τοῦ εἰσηγητοῦ τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης τὴν 27–10–47, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τοῦ κοινοποιηθέντος ἡμῖν ὑπ’ ἀριθ. 44677) 17–11–47 ἐγγράφου τῆς Ὑποδιευθύνσεως Γενικῆς Ἀσφαλείας Ἀθηνῶν. Τὸ ὡς ἄνω καταδιωκτικὸν ἔγγραφον, περιῆλθεν εἰς τὴν Ὑποδιεύθυνσιν Γενικῆς Ἀσφαλείας Ἀθηνῶν τὴν 26–10–47 διαβιβασθὲν αὐτῇ παρὰ τῆς Ἀστυνομικῆς Διευθύνσεως Ἀθηνῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 4124)Φ.84)24–10–47 ἐγγράφου της καὶ ἐξετελέσθη παρ’ αὐτῆς τὴν 27–10–47. Τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν, κατόπιν τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 97611)29–10–47 ἐγγράφου τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης, αἰτουμένου ὅπως παραμείνῃ οὗτος ἐν Ἀθήναις, ἵνα παραστῇ ἐνώπιον τοῦ πενταμελοῦς Ἐφετείου Ἀθηνῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν ὑποθέσεών του, ἐκδικαζομένων τὴν 31–10–47 κατόπιν διαταγῆς του πρὸς τὴν Ὑποδιεύθυνσιν Γενικῆς Ἀσφαλείας Ἀθηνῶν, πρὸς ἣν διεβίβασεν τὸ ὡς ἄνω ἔγγραφον, παρήγγειλε νὰ παραμείνῃ ὁ ἐν λόγῳ ἐνταῦθα, ἵνα παραστῇ κατὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεών του κατὰ τὰς ὡς ἄνω χρονολογίας διὰ νὰ μὴ ματαιωθῶσιν αὗται. Ἐν συνεχείᾳ, τὴν 6–11–47, ἐπειδὴ ἡ μεταγωγὴ τοῦ περὶ οὗ πρόκειται εἰς Θεσσαλονίκην ἦτο δυσχερής, ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξέδωκε τὴν ὑπ’ ἀριθ. 630282)6–11–47 διαταγήν του πρὸς τὸν Βασιλικὸν Ἐπίτροπον τοῦ Ἐκτάκτου Στρατοδικείου Θεσσαλονίκης, μὲ τὴν παραγγελίαν εἰ δυνατὸν ληφθῇ ἡ ἀπολογία τοῦ ἐν λόγῳ Κύρκου Μιχαὴλ κατὰ παραγγελίαν δι’ ἀποστολῆς τοῦ οἰκείου θέματος ἐνταῦθα. Ἀκολούθως διὰ τῶν ὑπ’ ἀριθ. Α.Π. 506611)15–11–47 καὶ Α.Π. 506618)18–11–47 διαταγῶν του ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐζήτησε τὴν ἐπίσπευσιν τῆς ἐκτελέσεως τῆς ὡς ἄνω διαταγῆς περὶ ἀποστολῆς τοῦ οἰκείου θέματος ἐνταῦθα πρὸς λῆψιν τῆς ἀπολογίας τοῦ περὶ οὗ πρόκειται καὶ τοῦτο διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ μεταγωγή του εἰς Θεσσαλονίκην ἦτο δυσχερής, ἀφ’ ἑτέρου δὲ πρὸς ἀποφυγὴν δαπανῶν τοῦ Δημοσίου καὶ ἀπασχολήσεως δυνάμεως Χωροφυλακῆς, ἀπαραιτήτου διὰ τὴν μεταγωγήν του. Ἐξ ἄλλου οὗτος καταδικασθεὶς διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2269) 8–11–47 ἀποφάσεως τοῦ Πενταμελοῦς Ἐφετείου Ἀθηνῶν εἰς ἑξάμηνον φυλάκισιν μετήχθη, κατόπιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 103623)15–11–47 διαταγῆς τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης εἰς τὰς φυλακὰς Βούρλων Πειραιῶς πρὸς ἔκτισιν τῆς ἐπιβληθείσης αὐτῷ ποινῆς τῆς ἑξαμήνου φυλακίσεως. Ἐν ἀναμονῇ τῆς λήψεως τοῦ σχετικοῦ θέματος πρὸς λῆψιν τῆς ἀπολογίας του, δὲν πρόκειται οὗτος ἤδη νὰ μεταχθῇ εἰς Θεσσαλονίκην. Τὰ σχετικὰ ἔγγραφα δὲν ὑπάρχουσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν, πλὴν τῶν ὑπ’ ἀριθ. 44677)Φ 58735)17–11 47 καὶ 45254 Φ 78735)19–11–47 ἐγγράφων τῆς Ὑποδιευθύνσεως Γενικῆς Ἀσφαλείας Ἀθηνῶν, ἅτινα ἐπισυνάπτονται τῇ παρούσῃ. Ἐν Ἀθήναις τῇ 5 Δεκεμβρίου 1947

Ὁ Ὑπουργὸς

Γ. ΣΤΡΑΤΟΣ

4) Τοῦ Ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως, εἰς τὴν ἀπὸ 22 Νοεμβρίου ἐρώτησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Ι. Λαυρεντίδη. Ἡ Βιργινία Ἀναστασίου Ραΐλη διὰ τῆς ἀπὸ 24–9 1946 αἰτήσεώς της ᾐτήσατο τὴν ἀπονομὴν συντάξεως διὰ τὸν ἀπαχθέντα καὶ φονευθέντα ὑπὸ ἀναρχικῶν στοιχείων, ἀδελφόν της ὑπενωμοτάρχην Νικόλαον Ραΐλην. Βάσει τῆς αἰτήσεως ταύτης διετάχθη ἡ Α.Δ.Χ. Κεντρικῆς Μακεδονίας ἵνα ἐνεργήσῃ ἀνάκρισιν καὶ ὑποβάλῃ τὴν δικογραφίαν πρὸς συνταξιοδότησιν. Ἡ συνταξιοδοτικὴ δικογραφία ἐπεστράφη κατ’ ἐπανάληψιν πρὸς συμπλήρωσιν ὑπὸ τοῦ Ἀρχηγείου Χωροφυλακῆς καὶ τελικῶς ὑπεβλήθη εἰς τὸ ὑπουργεῖον τὴν 27ην Νοεμβρίου διεβιβάσθη δὲ διὰ τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 9326)1)7 ἀπὸ 4–12–1947 ἐγγράφου τοῦ ὑπουργείου πρὸς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Δημοσίου Λογιστικοῦ διὰ τὴν ἀπονομὴν πολεμικῆς συντάξεως, ἀπὸ 1 Ἀπριλίου 1946. Ἡ ἀνωτέρω δικαιοῦχος δικαιοῦται ἀποδοχῶν ἐνεργείας ἀπὸ 11 Νοεμβρίου 1944 μὲ 31 Μαρτίου 1946 δυνάμει τῶν Α.Ν. 1048)1944 καὶ 1119)1946. Διὰ τὰ δικαιούμενα ὡς ἀνωτέρω ποσὰ ἐξεδόθη χρηματικὸν ἔνταλμα ἐπ’ ὀνόματι τῆς δικαιούχου ἐπὶ τοῦ Ταμείου Σερρῶν. Ἀπὸ 1ης Ἀπριλίου 1946 μέχρι 30 Ἀπριλίου 1947 ἐλάμβανε τὰ 60% τῶν ἀποδοχῶν ἐνεργείας, κατόπιν ὅμως διεκόπη ἡ καταβολὴ δυνάμει ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καθ’ ἣν ἡ καταβολὴ αὕτη γίνεται μόνον διὰ τὰς οἰκογενείας, ὧν οἱ συνταξιοδοτικοὶ φάκελλοι ἔχουσιν ὑποβληθῆ εἰς τὴν Γενικὴν Διεύθυνσιν Δημοσίου Λογιστικοῦ. Παρὰ τοῦ Ἀρχηγείου Χωροφυλακῆς ἐζητήθησαν εὐθῦναι καὶ θὰ ἐπιβληθῶσι κυρώσεις κατὰ τῶν ὑπαιτίων τῆς Α.Δ.Χ. Κεντρικῆς Μακεδονίας διὰ τὴν βραδύτητα διενεργείας τῆς ἀνακρίσεως καὶ ὑποβολῆς τῆς δικογραφίας. Δέον ὅμως νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ βραδύτης ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν στοιχείων λόγῳ καταστροφῆς τῶν ἀρχείων τῶν ὑπηρεσιῶν κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς ὑπὸ τῶν ἀναρχικῶν στοιχείων. Ὁ φόνος τοῦ ἀνωτέρω ὑπενωμοτάρχου ἐγένετο τὸν Ἰούλιον 1944. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Δεκεμβρίου 1947.

Ὁ Ὑπουργὸς

Κ. ΡΕΝΤΗΣ

5) Τοῦ Ὑπουργείου Οἰκονομικῶν ἐπὶ τῆς ἀπὸ 25–11– 47 ἐρωτήσεως τοῦ βουλευτοῦ Τρικάλων κ. Α. Βαμβέτσου ἐν σχέσει μὲ τὸ ζήτημα τῶν ἀποδοχῶν τῶν εἰς Δωδεκάνησον ὑπηρετούντων δημοσίων ὑπαλλήλων. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 115548 τῆς 3 Μαΐου 1947 ἀποφάσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἰσχυούσης ἀπὸ τῆς 1ης Μαΐου 1947 ἐχορηγήθη εἰς τοὺς εἰς Δωδεκάνησον ἀπεσπασμένους δημοσίους ὑπαλλήλους μηνιαῖον ἐπίδομα ἴσον πρὸς τὰ 100% τῶν ἀποδοχῶν των μὴ δυνάμενον νὰ εἶναι κατώτερον τῶν 300.000 δραχμῶν μηνιαίως καὶ προκειμένου περὶ τῶν ἀνωτάτων ὑπαλλήλων τῶν προερχομένων ἐκ τῶν κεντρικῶν ὑπηρεσιῶν ἐπίδομα ἴσον πρὸς τὰ 250% τῶν ἀποδοχῶν των. Ἡ ἀνωτέρω ἀπόφασις ἔπαυσεν ἰσχύουσα ἀπὸ 1ης Ἰουνίου ἐ.ἔ. καταργηθεῖσα διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 149886 τῆς 30 Μαΐου 1947 ἀποφάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἧς ἐχορηγήθησαν εἰς τοὺς ἐν Δωδεκανήσῳ ὑπηρετοῦντας τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα μεταφορᾶς τῆς οἰκογενείας των. Οὕτω ἐξέλιπεν ὁ λόγος τῆς μακρὰν τῶν οἰκογενειῶν των διαβιώσεώς των, παρεσχέθη δὲ εἰς αὐτοὺς συνάμα καὶ τὸ ἐπίδομα 15% τὸ καταβαλλόμενον εἰς τοὺς εἰς τὴν Β. Ἑλλάδα ὑπηρετοῦντας. Εἰς τὰς ἐξαιρετικὰς περιπτώσεις ἀνωτέρων ὑπαλλήλων οἵτινες ἀποστέλλονται δι’ ἐκτέλεσιν εἰδικῆς ὑπηρεσίας ἐκτὸς ἕδρας περιωρισμένης χρονικῆς διαρκείας, ἀναγνωρίζεται ἡ ἡμερησία ἐκτὸς ἕδρας ἀποζημίωσις ἡ παρεχομένη εἰς τοὺς ἐν τῷ ἐσωτερικῷ μετακινουμένους. Ἐν Ἀθήναις τῇ 3 Δεκεμβρίου 1947

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Δ. ΧΕΛΜΗΣ

καὶ 6) Τοῦ Ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ ἐπὶ ἐρωτήσεως τῶν βουλευτῶν κ.κ. Ἰ. Λαυρεντίδη, Θ. Διακουμοπούλου, Χ. Κοψιδᾶ καὶ Π. Λυκίδη ἔχουσα οὕτω: Ἐν συνεχείᾳ τῶν ὑπ’ ἀριθ. 159511 καὶ 161880 ἐ.ἔ. ἡμετέρων ἐγγράφων, ἔχομεν τὴν τιμὴν νὰ ἀποστείλωμεν ὑμῖν ἀπόσπασμα πρακτικοῦ τῆς 11–11–47 Γνωμοδοτικοῦ Συμβουλίου κόστους ὡς καὶ ἀναλυτικὸν σημείωμα κόστους ἅλατος τῆς ἑταιρείας Α.Λ.Σ. ἵνα ἐπισυναφθῶσιν ὡς δικαιολογητικὰ τῆς διαβιβασθείσης ἀπαντήσεως ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τῶν κ.κ. βουλευτῶν, Ι. Λαυρεντίδη, Θ. Διακουμοπούλου, Χ. Κοψιδᾶ καὶ Π. Δυκίδη τῆς Διευθύνσεως Κοστολογήσεως. Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Δεκεμβρίου 1947

Ὁ Γενικὸς Γραμματεὺς

Κ. ΠΕΖΟΠΟΥΛΟΣ

Ἀνακεφαλαίωσις ὑπηρεσιακοῦ σημειώματος κόστους ἅλατος τῆς Ἑταιρείας «Α.Λ.Σ.»

Κυτιοποιημένον

Ἀπόσπασμα πρακτικοῦ τῆς 11–11–47 Εἰσηγητὴς ὁ κ. Κ. Παπαδόπουλος «Περὶ ἀναπροσαρμογῆς τῆς ἀνωτάτης τιμῆς πωλήσεως τοῦ λειοτριβημένου ἅλατος». Τὸ Συμβούλιον λαμβάνει γνῶσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 147875) 8–11–47 αἰτήσεως τῆς Ἀνωνύμου Βιομηχανικῆς Ἑταιρίας «ΑΛΣ» μετὰ κοστολογίου τῆς αἰτουμένης ἀναπροσαρμογῆς τῆς τιμῆς πωλήσεως ὑπ’ αὐτῆς τοῦ λειοτριβημένου α) εἰς χῦμα δραχμαὶ 978,60 κατ’ ὀκᾶν καὶ β) εἰς κυτία δραχμῶν 1236 κατ’ ὀκᾶν πλέον Φ.Κ.Ε. Ἐπίσης τὸ Συμβούλιον λαμβάνει γνῶσιν τοῦ σημειώματος τῆς ὑπηρεσίας, συνταχθέντος βάσει ἐργατοϋπαλληλικῶν ἀποδοχῶν ὡς αὗται ηὐξήθησαν νομίμως καὶ τιμῆς ἀκαθάρτου πετρελαίου Δήζελοϊλ δραχμῶν 310 κατὰ χιλιόγραμμον κλπ. ἐλεγχθέντων ἐξόδων βάσει τῶν στοιχείων τῆς ἐπιχειρήσεως. Μετὰ γενομένην συζήτησιν τὸ Συμβούλιον ἐγκρίνει τὰ συμπεράσματα τῆς ὑπηρεσίας καὶ γνωματεύει ὅπως καθορισθῶσιν ἀνώταται ὁριστικαὶ τιμαὶ πωλήσεως τοῦ λειοτρι-

βημένου ἅλατος ὑπὸ τῆς Βιομηχανικῆς Ἑταιρείας

«ΑΛΣ».

1) Χῦμα κατ’ ὀκᾶν δραχμῶν 967. 2) Εἰς κυτία μιᾶς ὀκᾶς καθαροῦ περιεχομένου 1208. Αἱ ἀνωτέρω τιμαὶ περιλαμβάνουσι κέρδος βιομηχάνου 10% οὐχὶ δὲ τοῦ Φ.Κ.Ε. καὶ νοοῦνται διὰ παράδοσιν εἰς τὸ ἐργοστάσιον παραγωγῆς. Τὸ ποσοστὸν 1% ὑπὲρ τοῦ ἐράνου Β. Ἐπαρχιῶν Ἑλλάδος βαρύνει τὴν ἐπιχείρησιν. Διὰ τὰς λοιπὰς ἐκτὸς τῆς «ΑΛΣ» ἁλατοκαθαριστικὰς ἐπιχειρήσεις αἱ ἀνωτέρω τιμαὶ καθορίζονται ὡς προσωπικαὶ ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς ἐν καιρῷ διενεργείας ἀπολογιστικοῦ ἐλέγχου καὶ ἐπιβολῆς εἰσφορᾶς εἰς περίπτωσιν καθ’ ἥν αἱ ὁριστικαὶ τιμαὶ ἤθελον ἀποδειχθῆ κατώτεραι τῶν ὡς ἄνω προσωρινῶν. Εἰς περίπτωσιν πωλήσεως ὑπὸ τῶν ἐπιχειρήσεων τούτων εἰς τιμὰς κατωτέρας τῶν ὡς ἄνω καθορισθεισῶν δέον ὅπως αὗται ὑποβάλωσιν ἡμῖν (Διεύθυνσιν Κοστολογήσεων) ἔγγραφον περὶ τούτου βεβαίωσιν τῆς οἰκείας Ἀγορανομικῆς Ἀρχῆς ἀναφέρουσαν τιμὰς καὶ ποσότητας. Ὁ κ. Παπαδόπουλος ἀναφέρει, ὅτι καθυστερεῖ ὁ ἀπολογητικὸς ἔλεγχος καὶ ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 28697)28–3–47 ἀναλόγου ἀποφάσεως ἐλλείψει προσωπικοῦ, παρακαλεῖ δ’ ἅπαξ ἔτι ὅπως ἐνισχυθῇ ἐπειγόντως τὸ προσωπικὸν τοῦ τμήματος βιομηχανικῆς κοστολογήσεως. Ἀκριβὲς ἀπόσπασμα πρακτικοῦ τῆς 11–11–47 Ἐντολῇ Προέδρου

Ὁ Γραμματεὺς

Υ. Δ.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἰς ὡρισμένας Κοινοβουλευτικὰς Ἐπιτροπὰς δὲν ἔγιναν ἀκόμη ἀρχαιρεσίαι, διότι δὲν προσῆλθεν ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς μελῶν. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους βουλευτάς, ὅπως, ὁσάκις λαμβάνουν προσκλήσεις, προσέρχωνται εἰς τὰς συνεδριάσεις τῶν Ἐπιτροπῶν.

§4Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ κάποιος συντονισμός, ὥστε νὰ μὴ συμπίπτουν αἱ συνεδριάσεις τῶν διαφόρων Ἐπιτροπῶν.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κ. Ρέντης (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως) καταθέτει σχέδιον ψηφίσματος «περὶ λήψεως περιοριστικῶν μέτρων ἐπὶ τῆς λειτουργίας τῶν δημοσίων κέντρων κλπ.». Παραπέμπεται εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ἡ ὁποία παρακαλεῖται ὅπως, ἐντὸς 48 ὡρῶν, ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§6Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ζήτημα ἐθνικόν. Τὸ 1911, καὶ ἡ Συνταγματικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ εἰργάσθη καὶ ἐπεράτωσε τὴν ἀναθεώρησιν τοῦ Πολιτεύματος εἰς διάστημα ὀλιγώτερον τῶν 5 μηνῶν, ἐνῷ ἡ σημερινὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει συμπληρώσει μέχρι σήμερον οὔτε τὸ ἥμισυ τοῦ ἔργου της.

§7Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὰ νομοσχέδια, πρέπει νὰ κατατίθενται ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς οἱ ὁποῖοι νὰ κάμουν καὶ μικρὰν εἰσήγησιν. Αὐτὸ ἐπιβάλλει ὁ Κανονισμός.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Ὁ συνάδελφος κ. Παπαδημητρίου καὶ πολλοὶ ἄλλοι ὑπέβαλον πρότασιν προτάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 138, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Ἡ πρότασις αὐτή, δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν εὐσταθεῖ, διότι προτάσεις τοιαῦται ὑποβάλλονται μόνον ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ. Ἐὰν ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς στέργῃ εἰς τὴν πρόταξιν, τότε ἂς γίνῃ.

§9Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίρρησιν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον.

§11Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολ]νθίας). Εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐν Ἀθήναις λειτουργεῖ τὸ νοσοκομεῖον τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ καὶ ἐκτὸς τῆς πόλεως τῶν Ἀθηνῶν λειτουργοῦν παραρτήματα αὐτοῦ. Πλὴν δὲ τούτου ὑπάρχει καὶ σχολὴ νοσοκόμων καὶ διάφορα ἄλλα ἱδρύματα τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ἀποτελεῖται ἀπὸ 1100 ἰατροὺς καὶ νοσοκόμους. Κατὰ τὴν κατοχήν, ὅπως πάντες ἠξεύρετε, ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς προσέφερεν εἰς τὸ Κράτος καὶ τὴν κοινωνίαν πολλὰς ὑπηρεσίας. Ἐπειδὴ κατὰ τὴν κατοχὴν οἱ πόροι τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ ἐξηντλήθησαν καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτάς, τὸ Κράτος ἔχον ὑπ’ ὄψει τὰς ὑπηρεσίας ἐνίσχυσε τὸ ἵδρυμα καὶ διὰ τῶν μεταπολεμικῶν Κυβερνήσεων εἰς τὰς αὐξήσεις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων συμπεριελήφθη καὶ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ. Ἀτυχῶς ὅμως, κατὰ τὸν παρελθόντα Σεπτέμβριον, ὅταν ἐγένοντο αἱ αὐξήσεις τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, δὲν συμπεριελήφθησαν καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ.

§12Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ὁ Διευθυντὴς τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ λαμβάνει μόνον 350.000 τὸν μῆνα· ἀντιλαμβάνεσθε τὴν κατάστασιν.

§13Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὅλοι οἱ ἰατροὶ εἶναι ἕτοιμοι νὰ φύγουν.

§14Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν γεννᾶται καμμία ἀμφιβολία, ὅτι πρέπει νὰ ἐνισχυθοῦν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ, οἱ ὁποῖοι ἐγκατελείφθησαν εἰς τὴν τύχην των. Γίνεται, λοιπόν, ὀρθῶς ἡ σύστασις, ὅπως ἱκανοποιηθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ.

§15Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Διὰ τὰς μισθολογικὰς αὐξήσεις τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ χρειάζονται 226 ἑκατομμύρια. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς, ὅπως μὲ διεβεβαίωσεν ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία, εἰσηγήθη νὰ συμπεριληφθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ νοσοκομείου εἰς τὰς αὐξήσεις, ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως μὲ διεβεβαίωσε, δὲν ἐδέχθη νὰ συμπεριληφθῇ, καὶ ὑπάρχει κίνδυνος νὰ σταματήσῃ τὸ νοσοκομεῖον καὶ νὰ παύσουν οἱ 1100 ὑπάλληλοι νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς ὑπηρεσίας των. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θὰ δεχθῇ νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, διότι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ γίνῃ.

§16Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Τὰ ὅσα ἀνέφερεν ὁ κ. Παπαδημητρίου, ὁ ὁποῖος ἐνδιεφέρθη διὰ τὸ ζήτημα, εἶναι ἀληθῆ. Ὀφείλω νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ἐστάλη ἔγγραφον εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐζήτησα ὅπως συμπεριληφθοῦν καὶ οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ εἰς τὴν γενικὴν μισθοδοσίαν καὶ τὰς αὐξήσεις, τὰς ὁποίας ἔλαβον ὅλοι οἱ ἄλλοι ὀργανισμοί. Μοῦ ἀπήντησεν ὅμως, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ δὲν εἶναι ὑπάλληλοι, οὔτε δημοσίου, οὔτε ἰδιωτικοῦ δικαίου. Ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς εἶναι ἓν διεθνὲς Σωματεῖον εἶναι «Societé National de Croix Rouge». Πάντως καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν θέλει νὰ εὕρῃ τρόπον ρυθμιστικὸν τοῦ ζητήματος διὰ τοὺς ἀνθρώπους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται καὶ προσφέρουν μεγάλας ὑπηρεσίας. Προχθὲς ἀκόμη εἴδατε, ὅτι ἕν αὐτοκίνητον τοῦ Ἐρυθροῦ Σταυροῦ μεταφέρον τρόφιμα εἰς τὴν Μακεδονίαν προσέκρουσεν εἰς νάρκην καὶ ἐφονεύθη ὁ ὁδηγὸς καὶ ὁ ἰατρός, ἐτραυματίσθη δὲ βαρύτατα ἡ ἀδελφὴ νοσοκόμος. Δὲν εἶναι δυνατὸν λοιπόν, νὰ ἀφήσωμεν τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς ἔτσι. Θὰ εὑρεθῇ τρόπος διὰ νὰ τακτοποιηθῇ τὸ ζήτημα.

§17Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει νομοθετικὴ δυνατότης νὰ ρυθμισθῇ τὸ ζήτημα;

§18Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὁ νόμος 552]45 λέγει ὅτι, «ὁ Ἐρυθρὸς Σταυρὸς καθορίζει μόνος τὰ καθ’ ἑαυτὸν καὶ δὲν λαμβάνει ὁδηγίας παρ’ οὐδενός». Νομίζω ὅτι ὁ νόμος αὐτὸς πρέπει νὰ τροποποιηθῇ καὶ νὰ καθορισθῇ τὸ ζήτημα.

§19Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐν τῷ μεταξὺ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πεινοῦν.

§20Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Πρὸ τῶν ἑορτῶν θὰ λυθῇ ὁπωσδήποτε τὸ ζήτημα.

§21ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, εἶναι ἀδύνατον νὰ συνεχισθῇ αὐτὴ ἡ κατάστασις καὶ πρέπει τὸ συντομώτερον νὰ εἰσάγετε νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ ρυθμίζῃ τὸ ζήτημα ὁριστικῶς.

§22Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Ὅλοι οἱ Ἐρυθροὶ Σταυροὶ ἠθέλησαν νὰ μὴ ὑπόκεινται οὔτε εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Δημοσίου Λογιστικοῦ...

§23Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διὰ τὸ Δημόσιον, αὐτὸ εἶναι ὀρθόν, ἀλλὰ διὰ τοὺς νόμους τῆς κοινωνικῆς προνοίας, δὲν ἐπιτρέπεται. Καὶ διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν συμβάσεις μετὰ τοῦ Κράτους, κατ’ ἀπόφασιν Διεθνοῦς διαιτησίας, ἀπεφασίσθη ὅπως καὶ δι’ αὐτὰς ἰσχύουν οἱ κοινωνικοὶ νόμοι.

§24Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Εἶναι ὑπάλληλοι ἄξιοι συμπαθείας καὶ προστασίας.

§25Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Πρὸ τῶν ἑορτῶν, θὰ φέρετε νομοθέτημα;

§26Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μάλιστα.

§27Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ποία εἶναι ἡ χορηγουμένη μηνιαία ἐπιχορήγησις, πρὸς τὸν Ἐρυθρὸν Σταυρόν;

§28Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. Ἡ ἐτησίως χορηγουμένη ἐπιχορήγησις φθάνει εἰς τὰ 9 δισεκατομμύρια. Ὅπως ἦτο ἡ περυσινή, εἶναι καὶ ἡ ἐφετεινὴ ἐπιχορήγησις. Βεβαίως, δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν περισσότερα. Μόνον τὰ 9 δισεκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν καὶ πέρυσι.

§29Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Διότι ἡ περυσινὴ ἐπιχορήγησις ἦτο 350 ἑκατομμύρια περίπου.

§30Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Εἶναι πολὺ περισσότερα.

§31Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Πρὸ τῶν ἑορτῶν;

§32Α. ΟΡΦΑΝΙΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς). Μάλιστα.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 2, 3 καὶ 4 ἀναβάλλονται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 5 ἀναφορᾶς.

§34Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρεκάλεσα τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ὑποθέσεως καὶ μοῦ τὸ ὑπεσχέθη.

§35Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Συνιστῶ τὴν ἀναφοράν.

§36Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Συνιστῶ καὶ ἐγὼ ταύτην.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀναφορᾶς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ζητοῦντος τὴν λῆψιν συντόνων μέτρων διὰ τὴν πλήρωσιν 200 κενῶν ὀργανικῶν θέσεων βοηθητικοῦ προσωπικοῦ καὶ τὴν ἀποστολὴν πιστώσεων, ἐλλείψει τῶν ὁποίων κινδυνεύει νὰ κλείσῃ τὰς πύλας του, ὁ κ. Η. Μπάτζιος ἔχει τὸν λόγον.

§38Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἡ τρίτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀναβάλλεται μία δικαία αἴτησις τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπουσιάζει συνεχῶς. Οἱ Βορειοελλαδῖται, θεωροῦν τὴν συστηματικὴν αὐτὴν κωλυσιεργίαν καὶ ἀπουσίαν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ὡς τὴν ἐσχάτην περιφρόνησιν, πρὸς τὰ δίκαια αἰτήματα τοῦ λαοῦ. Εἰσέρχομαι εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀναφορᾶς, δεδομένου ὅτι παρίσταται ὁ ἕτερος τῶν ὑπουργῶν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, τὸν ὁποῖον καὶ ἐνδιαφέρει αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, δι’ ἀναφορᾶς του, ζητεῖ τὴν λῆψιν συντόνων μέτρων. Διότι κινδυνεύει νὰ κλείσῃ τὰς θύρας του, καθότι 200 θέσεις τοῦ βοηθητικοῦ προσωπικοῦ μένουν κεναί. Ἐκτὸς τούτου, σπανίζουν καὶ στέλλονται μὲ τὸ σταγονόμετρον αἱ πιστώσεις, διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Πανεπιστημίου. Δὲν ἀμφιβάλλω ποσῶς, ὅτι τὴν τιμὴν τῆς τοιαύτης συνηγορίας, τῶν δικαίων αἰτημάτων τοῦ ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ ἱδρύματος τῆς Βορείου Ἑλλάδος, τὴν διεκδικοῦν ὄχι μόνον οἱ Βορειοελλαδῖται βουλευταί, ἀλλὰ καὶ ὁλόκληρον τὸ Κοινοβούλιον. Διότι εἶναι γνωστὴ ἡ ἀποστολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλλονίκης. Δὲν ἔχει ἐπαγγελματικὰς ἐπιδιώξεις τὸ Πανεπιστήμιον, ἀλλὰ ἔχει ἀποστολὴν Ἐθνικήν. Καὶ λέγω «ἀποστολὴν Ἐθνικήν», διότι ἐκ τῆς θέσεώς του, ὡς ἀνωτάτου ἐκπαιδευτικοῦ ἱδρύματος τῆς Βορείου Ἑλλάδος, εἶναι ὑποχρεωμένον νὰ ἀντιδρᾷ καὶ νὰ ἐξουδετερώνῃ ὅλας τὰς ἐχθρικὰς προπαγάνδας τῶν Πανεπιστημίων τῶν ὁμόρων Κρατῶν, ὅπως εἶναι τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Σκοπίων, τὸ ὁποῖον σκοπὸν οὐδένα ἄλλον ἐκπληροῖ, παρὰ νὰ προσελκύῃ πρὸς αὐτό, ὄχι μόνον τὴν μαθητιῶσαν νεολαίαν τῆς Βορείου Ἑλλάδος, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ τὸ ἐπιστημονικὸν προσωπικὸν αὐτῆς. Ἀλλά, ἐκτὸς τούτου, ἔχει καὶ μίαν ἄλλην ἀποστολήν, νὰ ἐκπληρώσῃ, κοινωνικήνι διότι αὐτὸ εἶναι τὸ φυτώριον τῶν νέων ἐπιστημόνων, διὰ τῶν ὁποίων οἱ Βορειοελλαδῖται νομίζουν, ὅτι θὰ δυνηθοῦν νὰ ἱκανοποιήσουν τὸν πόθον των, δηλαδὴ τὴν συμμετοχήν των εἰς τὴν διακυβέρνησιν καὶ διοίκησιν τῆς χώρας. Διότι εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐλάχιστον ποσοστὸν Βορειοελλαδιτῶν, συμμετέχει εἰς τὴν διοίκησιν τῆς χώρας. Ἀλλὰ ἐὰν καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ ἀποστολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν κωφεύει εἰς τὰ αἰτήματά του. Δὲν ἔχει ἀντιληφθῆ, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον κινδυνεύει νὰ κλείσῃ, διότι ὀφείλει 100.000.000 δραχμῶν καὶ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀδιαφορεῖ καὶ δὲν τὰ στέλλει, ἀλλὰ ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι δὲν ἐστάλησαν αἱ πιστώσεις τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης καίτοι ἔχει τὸ προβάδισμα εἰς τὰς θυσίας, ἐν τούτοις δὲν τοῦ ἀναγνωρίζεται οὐδὲν δικαίωμα. Οὐδὲν ἐκ τῶν Ἀνωτάτων Ἐκπαιδευτικῶν Ἱδρυμάτων, ὅπως εἶναι ἡ Δημοσία Σχολὴ Οἰκονομικῶν καὶ Ἐμπορικῶν Ἐπιστημῶν καὶ τῶν Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν, τὸ Μετσόβιον Πολυτεχνεῖον, τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, οὐδὲν ἐξ αὐτῶν συντηρεῖται ἐξ ἰδίων πόρων, ἀλλὰ βοηθοῦνται ἐκ τοῦ Κρατικοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὅμως τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, ἀπὸ τοῦ 1925, δι’ αὐτοφορολογίας τοῦ Μακεδονικοῦ λαοῦ καὶ διὰ τοῦ 3% ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων, κατώρθωσε νὰ συντηρῆται. Ἀπὸ τοῦ πολέμου καὶ ἐντεῦθεν ἔπαυσε νὰ πλέῃ οἱονδήποτε πλοῖον εἰς τὸν λιμένα τῆς Θεσσαλονίκης καὶ ἔχει παραμεληθῆ καὶ ἡ Μακεδονικὴ Πρωτεύουσα καὶ τὸ Πανεπιστήμιον καὶ περιμένομεν ἑκάστοτε....................... Οἱ 101 ἀντιπρόσωποι τῆς Βορείου Ἑλλάδος ἀξιοῦν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας νὰ κατανοήσῃ τὰ δίκαια αὐτὰ αἰτήματα τοῦ Μακεδονικοῦ λαοῦ, διότι ἄλλως εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ τὴν καταγγείλουν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι διὰ τῆς τακτικῆς της αὐτῆς, τῆς ἐγκληματικῆς, δὲν ἔκαμε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ συντελῇ εἰς τό νὰ σβύσῃ ὁ μοναδικὸς πνευματικὸς φορεὺς τῆς Βορείου Ἑλλάδος.

§39Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὅλοι οἱ βουλευταὶ καὶ ὄχι μόνον οἱ 101 βουλευταί. Ὅλη ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος.

§40Γ. ΘΕΜΕΛΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ποιεῖται ἀπεγνωσμένας ἐκκλήσεις διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ζωτικῶν ἀναγκῶν αὐτοῦ, ἀλλὰ διαρκῶς προσκρούει εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων. Ἡ ἀδιαφορία τὴν ὁποίαν ἐπιδεικνύουν οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ Οἰκονομικῶν καὶ Παιδείας, εἰς πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ἢ τοὺς Βορειοελλαδίτας, μᾶς ἐμβάλλει εἰς σοβαρὰς σκέψεις. Μήπως ἡ τακτική των αὐτὴ ἀποβλέπει εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ἀνωτάτου πνευματικοῦ ἱδρύματος τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Τὴν σκέψιν μας δὲ αὐτήν, δὲν τὴν ἐκφράζομεν αὐθαιρέτως, τὴν στηρίζομεν ἐπὶ δεδομένων. Ἀπὸ τῆς ἀπελευθερώσεως καὶ ἐντεῦθεν, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν τὸ Πανεπιστήμιον ἠναγκάσθη, λόγῳ στερήσεως τῶν πόρων νὰ ἐξαρτηθῇ ἀπὸ τὸν ὑδροκέφαλον τῶν Ἀθηνῶν, μένει χωρὶς καμμίαν προσοχὴν ἐκ μέρους τῶν ἰθυνόντων. Ἐνῶ χιλιάδες ἔκτακτοι ὑπάλληλοι διωρίσθησαν εἰς τὰ διάφορα ὑπουργεῖα καὶ τοὺς διαφόρους ὀργανισμούς, τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης δὲν ἠδυνήθη νὰ συμπληρώσῃ τὰς 200 θέσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀπαραίτητοι διὰ τὴν λειτουργίαν του. Δι’ αὐτὸ ποιούμεθα ἔκκλησιν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις δώσῃ μεγαλυτέραν προσοχὴν εἰς τὰ ζητήματα τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Διότι ἡ Βόρειος Ἑλλάς, δεχομένη τρομακτικὰ πλήγματα ἐκ μέρους τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος, πιστεύει, ὅτι ἡ ἀδιαφορία αὐτὴ τῶν κ.κ. ὑπουργῶν ἀποτελεῖ τὴν χαριστικὴν βολὴν διὰ τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ της.

§41Ι. ΔΟΥΜΠΑΣ. Κύριοι βουλευταί, διὰ πολλοστὴν φορὰν δυστυχῶς ἀκούονται ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ διαμαρτυρίαι καὶ παράπονα ἐκ μέρους τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Βορείου Ἑλλάδος, διὰ τὴν ἔλλειψιν ἐπαρκοῦς ἐνδιαφέροντος καὶ μερίμνης ἐκ μέρους τῶν ἑκάστοτε Κυβερνήσεων, διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν διαφόρων φλεγόντων ζητημάτων τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Διὰ τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης, τὸ ἀνώτατον αὐτὸ ἐκπαιδευτικὸν ἵδρυμα, μᾶς ἐδόθη ἡ ἀφορμὴ καὶ ἄλλοτε, κύριοι βουλευταί, νὰ ἐκφράσωμεν ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης σφοδρὰ παράπονα, διὰ τὴν ἐγκατάλειψίν του. Ἠκούσατε ἀπὸ τὸν προηγηθέντα συνάδελφον, ὅτι ἐκ τῶν 410 ὀργανικῶν θέσεων τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εἶναι συμπληρωμέναι μόνον 150, ἐκ δὲ τῶν διοικητικῶν ὑπηρεσιῶν ἐκ τῶν 200 θέσεων, μόνον μία θέσις, εἶναι κατειλημμένη. Φαντασθῆτε δέ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν τὸ ἵδρυμα τοῦτο νὰ ἐργασθῇ ἄνευ ὑπαλλήλων. Ἀναγνωρίζομεν, κύριοι βουλευταί, τὸ κρίσιμον τῶν περιστάσεων, τὰς ὁποίας διερχόμεθα, ἀναγνωρίζομεν ἐπίσης τὴν στενότητα τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ ἐπειδὴ πιστεύομεν, ὅτι ὁ σκοπὸς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, δὲν εἶναι μόνον ἐκπαιδευτικὸς καὶ ἐπαγγελματικός, ἀλλὰ καὶ κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικὸς καὶ κοινωνικός, καὶ ἐπειδὴ φρονοῦμεν, ὅτι καὶ παράλληλα εἰς τὸν ἀγῶνα τὸν ὁποῖον διεξάγει ἡ χώρα, δὲν ἀρκεῖ μόνον ὁ ὑλικὸς ἐξοπλισμός, ἀλλὰ καὶ ὁ πνευματικὸς καὶ Ἐθνικός, νομίζομεν ὅτι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Παιδείας θὰ θελήσῃ καὶ ἔξω τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀκόμη νὰ ἐξεύρῃ πόρους διὰ τὴν κανονικὴν λειτουργίαν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, κύριοι βουλευταί, μίαν μελέτην καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ἡ ὁποία νομίζω, ὅτι θὰ περιῆλθεν εἰς χεῖρας σας, κ. ὑπουργέ. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως καθίσταται φανερόν, ὅτι ἀρκεῖ μία καλὴ θέλησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας καὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ ἐξευρεθοῦν οἱ ἀναγκαῖοι πόροι. Πρὸ τοῦ πολέμου τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης, δὲν ἐλάμβανε καμμίαν Κρατικὴν ἐπιχορήγησιν, ἀλλὰ εἶχεν ἰδίους πόρους ἐκ φορολογιῶν. Οἱ πόροι αὐτοὶ ἀνήρχοντο εἰς 13 ἑκατομμύρια δραχμάς, σήμερον ἀποδίδουν μόνον 70 ἑκατομμύρια δραχμάς. Εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τὰ διάφορα μέτρα, τὰ ὁποῖα προτείνει, ὁ κ. καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου νὰ ἐξευρεθοῦν οἱ πόροι. Εἶναι δὲ τὰς ἑξῆς μέτρα: Συνιστᾶται ἡ αὔξησις τῶν σπουδαστῶν, τῶν φοιτητῶν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, διότι ὁ ἀριθμὸς αὐτὸς ἐν σχέσει μὲ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, εἶναι ἐλάχιστος. Δύο χιλιάδες εἶναι τὸ ὅλον οἱ φοιτηταὶ ἐν σχέσει μὲ τὸν ἀριθμόν, οἱ ὁποῖοι φοιτοῦν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, ἐὰν δὲ καὶ τὰ δίδακτρα καὶ τὰ ἐξέταστρα τὰ ὁποῖα πληρώνουν σήμερον αὐξηθοῦν............(δὲν ἀκούεται).

§42ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἀκούεσθε καθόλου.

§43Ι. ΔΟΥΜΠΑΣ. Ἀφοῦ δὲν μὲ ἀκούει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, τὶ θέλετε νὰ μὲ ἀκούετε σεῖς... (δὲν ἀκούεται). Θέλομεν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι αὐτὴ θὰ εἶναι ἡ τελευταία φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἀκούονται παράπονα ἐκ μέρους μας διὰ τὸ ζήτημα αὐτό, καὶ εὔχομαι νὰ μᾶς δοθῇ ἡ εὐκαιρία νὰ ἐκφράσωμεν τὰς εὐχαριστίας μας διὰ τὸ ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τὰ ζητήματα τῆς Βορείου Ἑλλάδος. (Χειροκροτήματα).

§44Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Τὸ ἐνδιαφέρον τῶν Κυβερνήσεων, αἵτινες διῴκησαν τὴν χώραν ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἱδρύσεώς του, ἔχει ἐπιδειχθῆ πολλαχῶς. Κατ’ ἀρχὴν τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης, συντηρεῖται οὐχὶ ἐξ ἰδίων πόρων, ἀλλὰ ἐκ πόρων τοῦ Δημοσίου. Διετέθησαν δὲ εἰδικῶς διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης αἱ εἰσπράξεις τῶν τελωνείων τῆς Θεσσαλονίκης καὶ Καβάλας. Κατὰ τὸ τρέχον σχολικὸν ἔτος, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ἐνεκρίθη κατὰ κατὰ τὸ σύνολόν του ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνῷ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, περιεκόπη κατὰ 2 δισεκατομμύρια. Κατὰ συνέπειαν αἱ αἰτιάσεις εἶναι ἀβάσιμοι.

§45Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό, δὲν περιεκόπη ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κατὰ 2 δισεκατομμύρια. Τὸ 1947 ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν ἦτο 900 ἑκατομμύρια καὶ τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης 1.725 ἑκατομμ. Συνεπῶς ποῦ εἶναι τὰ 2 δισεκατομμύρια;

§46Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος ὅτι προκειμένης ἐρωτήσεως δὲν διεξάγεται συζήτησις, σᾶς ἀπαντῶ τοῦτο, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν, ἔχει μοναδικὴν ἐπιχορήγησιν 900 ἑκατομ. ἐν συνόλῳ, περικοπέντος ἀπὸ ὅσα ἐζήτει τοῦ ποσοῦ τῶν 2 δισεκ., ἐνῷ ἀντιθέτως τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ἔλαβε τὸ σύνολον ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐζήτει. Αὐτὴ εἶναι ἡ μία σύγκρισις· ἑτέρα εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ διορισμοῦ τῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι ἀπαιτοῦνται διὰ νὰ κινηθῇ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Πανεπιστημίου. Ἀπαιτοῦνται περὶ τοὺς 300 ὑπαλλήλους, ἐπίσης ἀπαιτοῦνται διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν ὑπάλληλοι, καὶ μολονότι εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν δὲν διωρίσθησαν ὑπάλληλοι, εἰς τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης διωρίσθησαν 36. Ἐπηκολούθησεν ἡ ἀπαγόρευσις τῶν διορισμῶν καὶ ἐκ μόνης τῆς αἰτίας αὐτῆς δὲν ἐγένοντο διορισμοὶ καὶ τοιουτοτρόπως δὲν ὑπάρχει ἀδιαφορία τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὑπάρχει ἡ ἀδήριτος ἀνάγκη τῆς οἰκονομικῆς πενίας εἰς τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἔχει φθάσει, ὥστε νὰ μὴ δυνάμεθα νὰ κάμωμεν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ κάμωμεν διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα καὶ διὰ τὴν Νότιον Ἑλλάδα. Εἰδικῶς διὰ τὴν Βόρειον Ἑλλάδα λέγομεν τοῦτο, ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν ἔχει ἡλικίαν 110 ἐτῶν, ἐνῷ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης εἶναι νεώτερον ἀπὸ ἀπόψεως ἡλικίας, καὶ διὰ τοῦτο παρουσιάζονται τὰ κενὰ τὰ ὁποῖα παρουσιάζονται. Καὶ ἐγὼ ὁ ἴδιος ἐνδιαφέρομαι ὡς καὶ ὑμεῖς, καὶ ὄχι ὡς προεῖπεν ὁ δεύτερος ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων, ὅτι κατέχομαι ἐξ ἀδιαφορίας, ἐνδιαφέρομαι διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης ὅσον καὶ ὑμεῖς καὶ ἔχω τὴν αὐτὴν στοργὴν ὅσην καὶ ὑμεῖς. Κατὰ συνέπειαν ἐφ’ ὅσον τὸ Κράτος διέρχεται τὰς ἡμέρας αὐτάς, θὰ ὑπάρχουν πάντοτε κενὰ καὶ ἐλλείψεις, τὰς ὁποίας θὰ ἀναπληρώσωμεν διὰ τῆς στοργῆς τὴν ὁποίαν τρέφομεν διὰ τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης.

§47Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐάν, κύριε ὑπουργέ, ἀναγνωρίζετε τὴν ἀνάγκην τῆς ὑπάρξεως τοῦ Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, πρέπει νὰ τὸ ὑποστηρίξετε μὲ κάθε τρόπον. Τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἐὰν παραμεληθῇ δὲν ἔχει τόσην σημασίαν. Διὰ τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης ἡ στοργὴ τῆς Κυβερνήσεως πρέπει νὰ εἶναι ἀμέριστος.

§48Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Σᾶς εἶπον ὅτι ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης, δὲν περιεκόπησαν οὔτε 5 δραχμαί, ἐνῷ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιον Ἀθηνῶν περιεκόπησαν 2 δισεκατομμύρια. Ἐγὼ ἄλλως τε οὐδέποτε θὰ ἠμέλουν τὸ Πανεπιστήμιον τῆς Θεσσαλονίκης.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρελθούσης τῆς ὥρας εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΕΠΕΡΩΤΗΣΕΩΝ

Συνεχίζομεν τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Β. Στεφανοπούλου. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§50Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§52Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἡ ἰδική μου ἐπερώτησις ἀφορᾷ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τὴν μὴ κατάθεσιν ἐγγράφων.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἔστειλεν τὰ ἔγγραφα.

§54Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὄχι κ. Πρόεδρε. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐκ τῶν αἰτηθέντων ἐγγράφων ἀπέστειλεν ἓν μέρος μόνον καὶ μάλιστα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐζήτησα, διὰ δευτέρου σημειώματος. Τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα εἶχον ζητήσει, ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπὸ μηνός, δὲν κατετέθησαν, καὶ ἀφορῶσι ταῦτα τὴν ὅλως ἀδικαιολόγητον καὶ παρὰ πᾶσαν ἠθικὴν ἀθρόαν ἀπόλυσιν τῶν Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ἀρχῶν τῆς ἐπαρχίας Μεσολογγίου. Δὲν συζητῶ ἀπὸ ἀπόψεως τοπικῆς. Τὸ ζήτημα τῆς διοικήσεως εἶναι ἐξ ἴσου σοβαρόν, ὅπως καὶ τὸ ζήτημα τῆς Δημοσίας Τάξεως. Φαντασθῆτε ἀρχηγὸν στρατοῦ, δρῶντα εἰς ἓν χωρίον, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος ἢ ὁ Δήμαρχος εἶναι κομμουνισταί. Καὶ ἀκριβῶς περὶ κομμουνιστῶν πρόκειται. Δέχομαι μόνον τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ εἶναι ἐν συνεχείᾳ καὶ ἐξελίξει ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Β. Στεφανοπούλου, ἡ ἰδική μου ἐρώτησις νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν ἀμέσως ἑπομένην ἡμέραν ἐλέγχου...............

§55Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ εἶναι ζήτημα σοβαρὸν αὐτό;

§56Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. (Εἰς ζωηρὸν τόνον φωνῆς). Νὰ μὴ θορυβῆτε, κ. Διακουμόπουλε, διότι ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶναι τὸ ζήτημα τῆς διοικήσεως ἐξ ἴσου σοβαρόν, μὲ τὸ ζήτημα τῆς Δημοσίας Τάξεως. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταβληθῇ ἡ ἀνταρσία, ὅταν ὑπάρχουν κομμουνισταὶ Δήμαρχοι, δοσίλογοι Δήμαρχοι. Πρέπει νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ δι’ αὐτὸ ἐπιμένω. Λοιπὸν παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε τὴν Παρασκευὴν τοὐλάχιστον νὰ προταχθῇ.

§57Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατέθεσα τὰ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα ἐζητήσατε. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἦτο νέος ὁ Νομάρχης, ἐζήτησα νὰ γίνῃ καὶ μία ἐξέτασις ἐκ μέρους τοῦ Νομάρχου ἐκεῖ, διὰ νὰ συμπληρώσω τὰς πληροφορίας.

§58Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τὴν ἰσχυρὰν φωνήν μου νὰ μὴ τὴν ἐκλάβητε, κύριε ὑπουργέ, ὅτι στρέφεται καθ’ ὑμῶν. Θὰ ἐξηγήσω ἐν καιρῷ, ὅτι ἔχω ὀλιγώτερα ἐναντίον ὑμῶν ἢ ὅσα ἔχω ἐναντίον ἄλλου ἐν τῇ Κυβερνήσει ὑπουργοῦ.

§59Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Δὲν νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ νὰ παρεμβάλλωνται τοιαῦται συζητήσεις καὶ νὰ γίνεται ἡ Βουλὴ ἀντικείμενον δημαγωγικῶν ἐντυπώσεων, διότι ἐὰν.......................

§60Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. (Εἰς ζωηρὸν τόνον). Ἐάν τις τὴν δημαγωγῇ, αὐτὸς εἶναι ὁ ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὁ ὁποῖος ἐπενέβη ἀτόπως καὶ παρὰ τὸν Κανονισμόν, διότι εἶναι ὁ κύριος δράστης ὅλων αὐτῶν τῶν ζητημάτων. Παρακαλῶ λοιπόν, κ. Πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμὸν κατὰ τοῦ παρατυποῦντος ὑπουργοῦ, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει κανένα δικαίωμα νὰ εἰσέρχεται εἰς τὴν συζήτησιν.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§62Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ). Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς παρελθούσης Δευτέρας, ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς Δημοσίας Τάξεως εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀνεγνώσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, μία συνέντευξίς μου πρὸς τὴν τοπικὴν ἐφημερίδα τοῦ Πύργου, τὴν «Πατρίδα» καὶ ἐξήχθησαν ἐξ αὐτῆς κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον αὐθαίρετα συμπεράσματα. Ἐπειδὴ σύμφωνα μὲ τὰ συνεπτυγμένα πρακτικὰ τὰ ὁποῖα ἔχω ἐνώπιόν μου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντιληφθῶ σαφῶς τί ἀκριβῶς ἐλέχθη, διὰ τοῦτο θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγας λέξεις, διὰ νὰ κατατοπίσω σχετικῶς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Εἰς τὴν συνέντευξιν αὐτὴν πρὸς τὸν ἀνταποκριτὴν τῆς τοπικῆς ἐφημερίδος, ἔλεγεν ὅτι «ἐνῶ κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ παρόντος ἔτους ἀπεφασίσθη ἡ φυσιολογικὴ ἀπὸ Νότου πρὸς Βορρᾶν ἐκκαθάρισις ὁλοκλήρου τοῦ Ἑλληνικοῦ ἐδάφους ἀπὸ τὴν ἀνταρσίαν, βραδύτερον ἡ ἀπόφασις αὐτὴ μετεβλήθη καὶ ἀφέθη ἡ Πελοπόννησος ἔξω τοῦ πλαισίου τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων. Αὐτό, ὡς ἐκ τῶν συνεπειῶν του, ἀπετέλεσε βασικὸν σφάλμα». Κρίνων δηλονότι ἐκ τῶν συνεπειῶν τὰς ὁποίας εἶχεν ἡ μετοβολὴ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, ἐθεώρησα ὡς σφάλμα τὴν μεταβολὴν καὶ τὴν δευτέραν ἀπόφασιν. Κύριοι, ἐκ τῶν ἀνακοινώσεων εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι πλέον ἢ βέβαιον, ὅτι κατὰ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἔτους ἐλήφθη ἀπόφασις παρὰ τοῦ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης, ὅπως αἱ ἐπιχειρήσεις τῆς Πελοποννήσου λάβουν χώραν τὸ ταχύτερον. Μετὰ ταῦτα, δευτέρα ἠκολούθησεν ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἀνέτρεψε τὴν πρώτην, προφανῶς διὰ λόγους στρατιωτικούς. Ἐγὼ κρίνων ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ὅλοι γνωρίζετε ὅτι ὑπῆρξαν αἷμα ἄφθονον καὶ δῃώσεις καὶ καταστροφαὶ ἀνυπολόγιστοι, τὰς ὁποίας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφύγωμεν, κρίνων, λέγω, ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων, τὴν δευτέραν ἀπόφασιν τὴν ἐχαρακτήρισα ὡς βασικῶς ἐσφαλμένην. Τὰ περαιτέρω, ὅσα ἔλεγον εἰς τὴν συνέντευξίν μου, θὰ ἠδυνάμην δι’ ὀλίγων νὰ τὰ συνοψίσω: Ὁμιλῶ εἰς αὐτὴν περὶ τῶν ἐνεργειῶν, τὰς ὁποίας κατέβαλον—εὐθύς, ὡς ἐπληροφορήθην περὶ ἐπικειμένης ἐπιθέσεως ἐναντίον τῶν πόλεων τῆς Ἠλείας—πλησίον τοῦ Ἐπιτελείου καὶ τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως, ὅπως ἀποστείλουν τὸ ταχύτερον δυνάμεις. Ἐπὶ πλέον ἐπεκοινώνησα ἐπανειλημμένως μετὰ τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως τοῦ κατ’ ἐξοχὴν ἁρμοδίου, ἀλλὰ καὶ μετὰ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου, καὶ ἐζήτησα νὰ ἀποσταλῇ ἐκεῖ μία διλοχία, ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἥδρευον τὴν ἐποχὴν ἐκείνην εἰς Πάτρας. Προσθέτω, ὅτι καίτοι ὁ ἐπιτελάρχης μὲ ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἡ διαταγὴ τῆς μετακινήσεως ὑπεγράφη ἀκριβῶς τὴν ἡμέραν τῆς ἀναχωρήσεώς του μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ διὰ τὴν Μακεδονίαν, ἐν τούτοις ἡ διαταγὴ αὐτὴ δὲν ἐξετελέσθη ἀμέσως, προφανῶς λόγῳ τῶν δυσκολιῶν τῆς συγκοινωνίας. Ἐπὶ πλέον, λέγων εἰς τὴν συνέντευξιν αὐτήν, ὅτι ἡ παραμονὴ τῆς διλοχίας αὐτῆς εἰς Ἀμαλιάδα καὶ μετὰ τὴν 28ην Νοεμβρίου, ἐγένετο οὐχὶ συνεπείᾳ τῆς ἐξεγέρσεως τοῦ λαοῦ, ὅπως λέγεται, ἀλλὰ συνεπείᾳ ἀποφάσεως τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου καὶ τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως, ἀποφάσεως ἡ ὁποία ὑπεγράφη τὴν πρωΐαν τῆς 28ης Νοεμβρίου. Κύριοι, αὐτὰ εἶναι περίπου τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα συνοψίζονται εἰς τὴν συνέντευξιν. Γνωρίζετε ὅτι εἰς τὰ Ὑπουργικὰ Συμβούλια εἶναι φυσικόν, προκειμένου νὰ ληφθῇ ἀπόφασις ἐπὶ ἑνὸς οἱουδήποτε θέματος, νὰ ἀναπτύσσωνται ποικίλαι γνῶμαι καὶ ἀντιλήψεις ἐκ μέρους τῶν διαφόρων ὑπουργῶν. Ὅταν ὅμως ληφθῇ ἀπόφασις ἐπὶ ἑνὸς θέματος, ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἅπαντες οἱ ὑπουργοὶ εἶναι ἀλληλέγγυοι καὶ συνυπεύθυνοι. Τὸ συνυπεύθυνον ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει διαφορὰ γνωμῶν καὶ ἀντιλήψεων — ὅπως καὶ ἀντιστρόφως ἡ διαφορὰ γνώμης καὶ ἀντιλήψεως δὲν ἐκφράζει τὴν ὕπαρξιν τῆς κοινῆς εὐθύνης. Δὲν πρόκειται νὰ ἀναπτύξω ἐνώπιόν σας, διότι δὲν ἔχει οὔτε σκοπιμότητα, οὔτε σημασίαν, ποῖαι εἶναι αἱ ἀντιλήψεις μου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀνταρτοπολέμου. Ἐὰν ὅμως αἱ γνῶμαι δὲν ἔχουν καμμίαν σημασίαν καὶ σκοπιμότητα, ὡς πρὸς τὴν ἔννοιαν τῆς εὐθύνης, αἱ κρίσεις εἶναι ἐπιβεβλημέναι, προκειμένου μάλιστα περὶ γεγονότων παρελθόντων, διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ ἀντλήσωμεν ἐξ αὐτῶν ὠφέλιμα διδάγματα διὰ τὸ μέλλον. Καὶ νομίζω, κύριοι, ὅτι ἡ τοιαύτη κριτικὴ πρέπει νὰ ἀσκῆται αὐστηρῶς, εἰλικρινῶς καὶ ἀμειλίκτως. Ἄλλωστε σήμερον, ὡς γνωρίζετε, εὑρισκόμεθα ἐνώπιον μιᾶς νέας γραμμῆς καὶ μιᾶς νέας μεθόδου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ ἀνταρτικοῦ ἀγῶνος. Ἀντὶ τῶν αὐστηρῶς στρατιωτικῶν ἐκκαθαρίσεων εἰς τὰς ὁποίας κατὰ τὴν ἀρχὴν τοῦ ἔτους περιωρίζοντο αἱ στρατιωτικαὶ ἐπιχειρήσεις, σήμερον ἔχομεν ἐπὶ πλέον καὶ τὴν ὀργάνωσιν τῶν ταγμάτων τῆς Ἐθνοφρουρᾶς, ἔχομεν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στατικοῦ στρατοῦ, χάρις εἰς τὸν ὁποῖον θὰ εἶναι μόνιμος καὶ συνεχὴς ἡ ἐξασφάλισις τῆς τάξεως διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς ὑπαίθρου. Χάρις εἰς τὸν στατικὸν αὐτὸν στρατὸν θὰ καταστῇ δυνατόν, ὥστε ὁ λαὸς τῆς ὑπαίθρου νὰ ἀπαλλαγῇ ἀπὸ τὸν φόβον καὶ τὴν τρομοκρατίαν καὶ νὰ καταστῇ πρόθυμος πληροφοριοδότης καὶ πολύτιμος συνεργάτης τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων. Χωρὶς τὴν συνεχῆ αὐτὴν σύμπραξιν καὶ συνεργασίαν τῶν πληθυσμῶν τῆς ὑπαίθρου, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀδύνατος ἡ ἐπιτυχὴς ἀντιμετώπισις τοῦ ἀνταρτικοῦ προβλήματος. Καὶ αὐτὸ εἶναι, κύριοι, τὸ πρῶτον καὶ βασικὸν πόρισμα, τὸ ὁποῖον ἀπεκομίσαμεν ἐκ τῆς μακρᾶς πείρας τῆς διεξαγωγῆς ἀντιανταρτικοῦ πολέμου. Καὶ πρὸς τὸ πόρισμα αὐτὸ προσαρμόζουν σήμερον οἱ ἁρμόδιοι τὴν νέαν ὀργάνωσιν καὶ διεξαγωγὴν τοῦ ἀντιανταρτικοῦ ἀγῶνος. Κύριοι, ὡς δευτέραν, ὡς μίαν πρόσθετον ἀπόδειξιν τῆς μεταβολῆς τῆς γραμμῆς, τῆς τακτικῆς τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ ἀνταρτοπολέμου, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὑπομνήσω τὴν ὑπόσχεσιν, τὴν ὁποίαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κορινθίας συνάδελφος, ὁ ὁποῖος ἐδήλωσεν, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ Ἐθνικὸς στρατὸς θὰ παρασκευάζεται διὰ τὴν πραγματικήν, διὰ τὴν ὁριστικὴν ἐξόρμησιν, διὰ νὰ πλήξῃ εἰς τὰς βάσεις του καὶ εἰς τὸν κορμόν του τὸ ἐπάρατον τῆς ἀνταρσίας τέρας, ὅτι κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ θὰ λάβῃ χώραν ἡ ἐκκαθάρισις τῆς Πελοποννήσου. Ὄχι, κύριοι, διὰ λόγους ὑπαγορευομένους ἐκ καθαρῶς καὶ στενῶς τοπικοῦ πνεύματος. Μακρὰν ἀφ’ ἡμῶν κάθε τοιαύτη σκέψις. Ἡ πατρὶς εἶναι ἑνιαία καὶ συνεπῶς καὶ ἡ ἄμυνα ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας καὶ τῆς ἀκεραιότητός της πρέπει νὰ εἶναι ἐξ ἴσου ἑνιαία. Ἀλλὰ διὰ καθαρῶς στρατηγικοὺς λόγους, διὰ λόγους καλυτέρας καὶ ἀποτελεσματικωτέρας διεξαγωγῆς τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων, τῶν ὁποίων πάντοτε ὡς τέρμα παραμένει ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὸν κίνδυνον καὶ ἀπὸ τὴν ἀπειλὴν τῶν περιοχῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦν πραγματικῶς τὰς πύλας τῆς Ἑλλάδος, τῶν περιοχῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι συγκεντρώνουν σήμερον ἀμέριστον τὴν προσοχήν, τὴν στοργὴν καὶ τὸν πόνον ἁπάντων τῶν πραγματικῶν Ἑλλήνων. (Χειροκροτήματα).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γόντικας ἔχει τὸν λόγον.

§64Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Παρεξηγήθημεν, κύριοι συνάδελφοι, ἐκ μέρους πολλῶν ἐξ ὑμῶν, ὅτι συζητοῦντες τὴν ἐπερώτησιν τοῦ συναδέλφου ἐξ Ἠλείας, ἠθελήσαμεν νὰ ἐμφανίσωμεν τὸ ζήτημα, ὡς ζήτημα μόνον τῆς Πελοποννήσου καὶ ἠδιαφορήσαμεν δῆθεν διὰ τὴν ἄλλην Ἑλλάδα. Ἐνῶ τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές, διότι ὁ ἐπερωτῶν συνάδελφός μας ἐτόνισε λίαν ἐντόνως μάλιστα, ὅτι ἡ ἐπερώτησίς του εἶναι γενική, εἶναι Ἑλληνικὴ ἀφορῶσα ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα καὶ ὄχι τὴν Πελοπόννησον. Ἀλλὰ καὶ οἱ μετ’ αὐτὸν ὁμιλήσαντες συνάδελφοι Πελοποννήσιοι, ἐτόνισαν ἐπίσης, ὅτι ὁμιλοῦν ἐνδιαφερόμενοι πραγματικῶς, διὰ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον καὶ ὄχι διὰ τὴν Πελοπόννησον. Τοῦτο θὰ ἐπαναλάβω καὶ ἐγὼ πρὸς ὑμᾶς, κύριοι συνάδελφοι, εἴμεθα ἐκπρόσωποι τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐνδιαφερόμεθα ἅπαντες διὰ τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον, ὅπως καθ’ ἑκάστην ἀκούομεν τοὺς συναδέλφους τῶν ἄλλων μερῶν τῆς Ἑλλάδος ὁμιλοῦντας, ὡμιλήσαμεν καὶ ὁμιλοῦμεν καὶ ἡμεῖς ἐξ ἐνδιαφέροντος πρὸς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὄχι μόνον πρὸς τὴν Πελοπόννησον, ἀσχέτως ἂν εἴμεθα ἢ ὄχι Πελοποννήσιοι. Ἄλλωστε ἡμεῖς, οἱ Πελοποννήσιοι εἰδικῶς, δὲν εἴχομεν κανένα ἰδιάζοντα λόγον νὰ φέρωμεν τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἐφ’ ὅσον ὅπως καὶ συνάδελφοι ἄλλων περιφερειῶν, οὕτω καὶ ἡμεῖς ἐκάμαμεν εἰδικὴν σύσκεψιν, ἰδιαιτέρας συσκέψεις μετὰ τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν καὶ συνεζητήσαμεν τὰ θέματα τῆς Πελοποννήσου, ὥστε ἐπερίττευε πλέον ἡ ἐμφάνισις τῆς ἐπερωτήσεως ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τὸ ἐὰν δὲν ἱκανοποιήθη ὁ κύριος συνάδελφος, τοῦτο δὲν ἀφορᾷ οὔτε τὸν ἐπερωτῶντα, οὔτε τὰ γεγονότα, ἀλλὰ εἶναι ζητήματα γενικώτερα, εἶναι ζητήματα διὰ τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ἢ θὰ ληφθῶσι μέτρα, εἶναι ζητήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἤδη ἀσχολεῖται ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλή, καὶ φρονῶ, ὅτι θὰ ληφθῶσιν, θὰ γίνουν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ γίνουν. Καὶ ἐνῶ τοιαῦτα συνεζήτουν καὶ ἐνῶ περὶ Ἑλλάδος ὡμίλουν ὡρισμένοι ἐκ τῶν ὁμιλησάντων συναδέλφων, ἐξέφυγον τῶν ὁρίων τῆς ὁμιλίας των καὶ ἤρχισαν πλέον νὰ πολιτικολογοῦν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ καὶ ἐκτὸς ταύτης, ὁμιλοῦντες κατὰ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ κατὰ ὡρισμένων ὑπουργῶν, ὅτι δῆθεν δὲν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον των καὶ ὅτι δῆθεν δὲν ἐφάνησαν ἐν τάξει ἀπέναντι τῆς καταστάσεως, εἰδικῶς εἷς συνάδελφος ὡμίλησεν, κατὰ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ἀγνοήσας τὴν ἱστορίαν, τὴν ὕπαρξιν καὶ τὴν ζωὴν τοῦ κόμματος ἐν Ἑλλάδι ὡς καὶ τὰς ὑπηρεσίας τὰς ὁποίας προσέφερε καὶ προσφέρει ἀκόμη τὸ κόμμα τοῦτο εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὡμίλησε κατὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ κόμματός μας κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου μας Σοφούλη, ὁ ὁποῖος ἐπὶ ἑξήκοντα ὁλόκληρα ἔτη ἀγωνίζεται καὶ ὑπηρετεῖ τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα μόνον ἐργάζεται, χωρὶς ποτὲ νὰ προσέξῃ εἰς τίποτε ἄλλο καὶ χωρὶς νὰ δώσῃ προσοχὴν εἰς τίποτε ἄλλο ἀκόμα δὲ καὶ εἰς τὸν ἑαυτόν του. Ἀκόμη δὲ καὶ σήμερον, εἰς τοιαύτην ἡλικίαν, κατώρθωσε κυβερνήσας πρὸ 2 ἐτῶν τὴν Ἑλλάδα, νὰ φέρῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν σήμερον, παρὰ τὰς τότε ἀντιδράσεις ἐναντίον. Καὶ σήμερον ἀκόμη προσεφέρθη πρῶτος, χωρὶς οὐδεμίαν συμφωνίαν, χωρὶς οὐδὲν ἀντάλλαγμα, νὰ προσφέρῃ τὰς ὑπηρεσίας του πρὸς τὴν Πατρίδα, νομίζων, ὅτι ἔτσι εἶναι δυνατὸν νὰ βοηθήσῃ, ὅπως καὶ πράγματι ἐβοήθησεν. Ἔτσι μοῦ φαίνεται, πρέπει νὰ τίθενται τὰ ζητήματα, κύριοι συνάδελφοι, καὶ δὲν πρέπει νὰ θίγωνται πρόσωπα σεβαστά, ὅπως τὸ πρόσωπον τοῦ Ἀρχηγοῦ μας, ὅπως καὶ Κόμματα, τὰ ὁποῖα ὑπηρέτησαν καὶ ὑπηρετοῦν, μετὰ πεποιθήσεως καὶ χωρὶς οὐδὲν ἰδιωτικὸν συμφέρον τὴν Πατρίδα. Διάφορος θὰ ἦτο ἡ θέσις μας, κύριοι, ἐὰν συνεζητούσαμεν ἄλλου εἴδους πράγματα καὶ ἐὰν ἀφήναμε τὰ κομματικά μας ζητήματα κατὰ μέρος καὶ συνεζητούσαμεν νὰ ἀνεύρωμεν τὴν πραγματικὴν ἀφορμήν, ἥτις ὡδήγησεν εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν καὶ κατὰ ποῖον τρόπον εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ καὶ νὰ ἀνορθωθῇ αὕτη. Θὰ σᾶς εἴπω, καίτοι δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς τὸ εἴπω, θὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τὸ Ἐπιτελεῖον δὲν ἐκανόνισε καλῶς τὰ πράγματα. Διότι τὸ Ἐπιτελεῖον τοῦτο διευθύνεται, κατ’ ἐμέ, παρὰ προσώπων ὄχι ἐνδεδειγμένων διὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Ὄχι βεβαίως ἀνικάνων, κάθε ἄλλο, ἀλλὰ διευθύνεται ἀπὸ πρόσωπα ἐστερημένα πάσης πολιτικῆς κατευθύνσεως, ἀπὸ πρόσωπα μὴ θέλοντα καὶ μὴ δεχόμενα οὐδεμίαν πολιτικὴν ὁδηγίαν καὶ κατεύθυνσιν καὶ ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν μὲ τὸ στρατιωτικὸν πεῖσμα μόνον, νὰ λύωνται τὰ ζητήματα αὐτά, τὰ πολεμικά, τὰ ἀνταρτοπολεμικά.

§65Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶναι ἔλεγχος τοῦ Πρωθυπουργοῦ, αὐτὸ τὸ ὁποῖον πράττετε; Νομίζω ναί.

§66Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Παρ’ ὅλον τὸν σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἔχω εἰς τὸ πρόσωπόν σας, κύριε συνάδελφε, θὰ σᾶς ἔλεγον, ὅτι τὸ σημερινὸν Ἐπιτελεῖον, δὲν εἶναι Ἐπιτελεῖον, τὸ ὁποῖον ἐδημιούργησεν ὁ σημερινὸς Πρωθυπουργὸς τῆς Ἑλλάδος.

§67Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τοῦτον ἐλέγχετε, εἶναι ἔλεγχος ἑπομένως.

§68Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς ἐλέγχετε τὸν κύριον Πρωθυπουργόν, ἐπίσης, ὡς καὶ ἐγώ, καὶ σεῖς μάλιστα τὸν ἐλέγχετε περισσότερον. Διατὶ ἀναφέρεσθε τότε εἰς ἐμέ;

§69Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐσεῖς ἐκατηγορήσατε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, ὡς Κόμμα.

§70Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὰ κόμματα δὲν ἐλέγχονται, αἱ Κυβερνήσεις ἐλέγχονται.

§71Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ Ἐπιτελεῖον, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, στερούμενον πολιτικῆς κατευθύνσεως, δὲν ἠθέλησεν νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰς συμβουλὰς καὶ ὁδηγίας ἐπισήμων προσώπων τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἐλέχθη ἄλλοτε εἰς ἰδιατέραν σύσκεψιν, ἐκ μέρους τῶν κυρίων ὑπουργῶν, καὶ ἠκολούθησε τὴν τακτικὴν αὐτήν, ἡ ὁποία καὶ δὲν μᾶς ὡδήγησεν καὶ δὲν θὰ μᾶς ὁδηγήσῃ εἰς καλὸν δρόμον. Θὰ ἤθελον, λοιπόν, νὰ σᾶς παρακαλέσω ἐκεῖ νὰ ἐντείνωμεν ὅλας μας τὰς προσπαθείας, ὥστε εἰς τὰς περιοχὰς—ἂς εἴπωμεν τὴν φράσιν—τοῦ Ἐπιτελείου, νὰ εἰσέλθωσι καὶ πολιτικὰ πρόσωπα μὲ πολιτικὴν κατεύθυνσιν, πολιτικὴν ἔμπνευσιν καὶ πολιτικὸν ζῆλον, διὰ νὰ δοθῇ μία κατεύθυνσις πολιτικὴ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν, ὥστε νὰ δυνηθῶμεν νὰ καταλήξωμεν εἰς ἓν αἴσιον ἀποτέλεσμα. Ἔχομεν ἁρμοδίους ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζουν καὶ τὰς πολιτικὰς κατευθύνσεις καὶ τὰς πολιτικὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν ὁποίων αἱ συμβουλαὶ καὶ αἱ ὁδηγίαι, πρέπει νὰ εἶναι ὑποχρεωτικαὶ διὰ τὸ Ἐπιτελεῖον, καὶ ὅπως λέγεται ἐνταῦθα—τοὐλάχιστον ἐγὼ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως δὲν τὸ γνωρίζω—τὸ Ἐπιτελεῖον οὐδέποτε ἠθέλησεν νὰ ἀκούσῃ τὰς ὁδηγίας τῆς Κυβερνήσεως.

§72Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑπεύθυνος εἶναι ἡ Κυβέρνησις....

§73Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Καὶ ἐγὼ αὐτὸ λέγω.

§74Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἰδίως ὁ Πρόεδρός της.

§75Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κάμνετε τὸ ἴδιον, τὸ ὁποῖον ἔκαμα καὶ ἐγὼ προχθές. Ἐλέγχετε τὸν Πρωθυπουργὸν τῆς Ἑλλάδος.

§76Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἐφήρμοσε, δηλαδή, τὸ Ἐπιτελεῖον, κύριοι συνάδελφοι, τὴν πολιτικὴν τῆς ἀμύνης καὶ ὄχι τὴν πολιτικὴν τῆς ἐπιθέσεως. Ἐλέχθη, κατὰ κόρον ἐνταῦθα καὶ ὑπεστηρίχθη ἐντόνως καὶ ἐπιμόνως ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους καὶ εἶμαι καὶ ἐγὼ εἰς θέσιν νὰ γνωρίζω, ὅτι ἐὰν ἐγένετο ἡ ἐπίθεσις εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, δὲν θὰ ὑπῆρχον σήμερον ἀνταρτικὰ σώματα, ἀλλὰ μὲ τὸ νὰ παραμένωμεν ἀμυνόμενοι εἰς τὰς πόλεις, μὲ τὸ νὰ παραμένωμεν περιωρισμένοι εἰς ὡρισμένας κατευθύνσεις καὶ εἰς ὡρισμένα μέρη ἀναμένοντες ἐπίθεσιν, ἀντὶ ἡμεῖς νὰ ἐπιτιθέμεθα, ἐφθάσαμεν ἐκεῖ ποὺ ἐφθάσαμεν καὶ δὲν ἠξεύρω ποῦ ἀλλοῦ ἀκόμη θὰ φθάσωμεν. Θὰ ἤθελον λοιπόν, νὰ σᾶς παρακαλέσω, ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, συμφωνοῦντες ἀπολύτως, νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν, τοῦ νὰ συστήσωμεν ἐντόνως καὶ φορτικῶς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀλλάξῃ ἡ πολιτικὴ καὶ ἡ τακτικὴ τοῦ Ἐπιτελείου, ἐν τῷ σημείῳ τούτῳ, δηλαδὴ ἀπὸ τὴν τακτικὴν τῆς ἀμύνης νὰ στραφῇ πρὸς τὴν τακτικὴν τῆς ἐπιθέσεως. Καὶ ἐξερχόμενοι, πλέον καὶ ἐπιτιθέμενοι, ἔχω τὴν ἐλπίδα, ὅτι θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς σημερινῆς καταστάσεως. Ἤκουσα, ἐπίσης, πολλοὺς συναδέλφους, κύριοι, ὁμιλοῦντας διὰ τὰ διάφορα στρατιωτικὰ Σώματα καὶ ἐκφράζοντας ἐπαίνους ὑπὲρ αὐτῶν. Μάλιστα εἷς ἐξ αὐτῶν ἤκουσα, ὅτι θὰ γράψῃ καὶ μὲ χρυσᾶ γράμματα εἰς τὰς ἱστορικὰς σελίδας τῆς χώρας, τὴν διαγωγὴν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν. Καὶ τὰ ἤκουσα ὅλα αὐτά, λεγόμενα μὲ ἕναν ἐνθουσιασμὸν καὶ μὲ μίαν εὐχαρίστησιν καὶ ηὐχαριστήθην πράγματι, ἰδιαιτέρως, καὶ ἐγὼ δι’ αὐτά. Ἐλέχθη, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὸ Σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τὰ διάφορα ἄλλα ἀνεξάρτητα Σώματα, ἐξεπλήρωσαν ἐν πλήρει συνειδήσει τὸ καθῆκον των πρὸς τὴν χώραν. Ἀσφαλῶς τὰ περισσότερα ἐξ αὐτῶν ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκον των....

§77Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅλα, μηδενὸς ἐξαιρουμένου.

§78Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Λυποῦμαι παρὰ πολύ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμφωνήσω μετὰ τοῦ κ. συναδέλφου, διότι θὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει του Σώματα ὡρισμένα, τὰ Σώματα Μακεδονίας, διὰ τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος. Δὲν ἔχω δι’ αὐτὰ οὐδεμίαν ἀντίρρησιν. Ἀντιθέτως μάλιστα ὑπερθεματίζω εἰς ὅσα εἶπεν πρὸ ἡμερῶν ὁ κ. συνάδελφος. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, παρὰ τὴν γνώμην αὐτήν, τὴν ὁποίαν ἠκούσαμεν καὶ τὴν ὁποίαν ἔχομεν, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, νὰ κατηγορήσωμεν μερικὰ ἄλλα Σώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκον των, τὰ ὁποῖα οὔτε κἆν ἐκλήθησαν εἰς ἀπολογίαν μέχρι σήμερον, τὰ ὁποῖα οὔτε κἆν ἐτιμωρήθησαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ παραμένουν ἀκόμη, ἐξουσιάζοντα μίαν περιοχὴν ὁλόκληρον. Ὅπως ἀμείβωνται οἱ ἀνδρεῖοι ὅπως ἀμείβωνται οἱ γενναῖοι, ἔτσι πρέπει νὰ τύπτωνται καὶ οἱ μὴ ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκον των. Εἰσῆλθον πρὸ 2½ μηνῶν, κύριοι συνάδελφοι, 47 ἀντάρται εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἠλείας. Ἀξιωματικὸς τῆς Χωροφυλακῆς μὲ 50 χωροφύλακας τοὺς κατεδίωκε πρὶν εἰσέλθουν ἀκόμη εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Ἠλείας. Εἶχον σταλῆ ἀπὸ τὴν Ἀστυνομίαν τῆς Ἠλείας 2 ἀξιωματικοὶ καὶ 200 ἐν ὅλῳ χωροφύλακες καὶ διάφοροι ἄλλοι ἄνδρες νὰ κρατήσουν εἰς ἓν ὡρισμένον πέρασμα,

§79Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἠλείας). Καὶ ἐδήλωσαν ἀσθένειαν.

§80Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Καὶ ἐὰν τὸ ἐκράτουν, οἱ 47 αὐτοὶ ἀντάρται θὰ ἐφονεύοντο καὶ ἡ Ἠλεία θὰ εἶχεν ἡσυχάση σήμερον. Ὅταν τοὺς εἰδοποίησεν ὁ διώκων τοὺς 47 αὐτοὺς συμμορίτας ἀξιωματικός, ὅτι εἰσέρχονται δι’ αὐτοῦ τοῦ σημείου εἰς τὴν Ἠλείαν, οἱ ἐπὶ κεφαλῆς ἀξιωματικοί, ἀτυχῶς, ἐτράπησαν εἰς φυγήν.

§81Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Τὰ ὀνόματά των, διότι ἔχει σημασίαν αὐτό, ἐπειδὴ τοὺς προήγαγον.

§82Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Οἱ ἄλλοι, οἱ κατώτεροι διελύθησαν καὶ ἕνας ἐνωμοτάρχης Γυφτόπουλος ἐκράτησε τὴν κατάστασιν καὶ ἐφονεύθη μαχόμενος ἡρωϊκῶς καὶ ἀνδρείως. Ὁ μὲν εἷς ἀξιωματικὸς ἠσθένησεν, ὅπως εἶπεν ὁ κ. συνάδελφος, ὁ δὲ ἄλλος ἐκρυολόγησεν καὶ οὕτω εἰσῆλθον οἱ 47 ἀντάρται εἰς τὴν Ἠλείαν. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς εἰσόδου μέχρι τῆς σήμερον, δὲν εὑρέθη ἕνα ἀπόσπασμα χωροφυλακῆς νὰ ἐξέλθῃ εἰς δίωξιν τῶν ἀνταρτῶν. Πλὴν 7 ἢ 8 μερῶν τοῦ Νομοῦ τῆς Ἠλείας, ὁ ὑπόλοιπος Νομὸς κατέχεται ἀπὸ τοὺς 47 αὐτοὺς συμμορίτας, οἱ ὁποῖοι τώρα εἶναι περισσότεροι. Οὔτε μία δὲ δίωξις ἐγένετο, μέχρι σήμερον, ἐναντίον των. Ἕνας ἀποσπασματάρχης, ὁ ὁποῖος ἐστάλη ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, μέχρι σήμερον ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους, δὲν ἐξῆλθεν ἀπὸ τὴν πόλιν, διὰ νὰ ἰδῇ ποῦ εὑρίσκονται ἀντάρται καὶ νὰ δώσῃ μίαν κατεύθυνσιν, μίαν συμβουλήν, νὰ δώσῃ κἄτι τὶ εἰς τὸν κόσμον αὐτόν· κάθεται εἰς τὰ καφενεῖα συζητῶν καὶ πολιτικολογῶν.

§83ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι αὐτός;

§84Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Αὐτὸς εἶναι, ὁ κ. Μητρόπουλος, ὁ ὑπασπιστὴς τοῦ Λάμπου, ὁ συνεργάτης τῶν Γερμανῶν. Ἐνῶ δὲ ἡ Ἑλληνικὴ Δικαιοσύνη κατεδίκασε τὸν Λάμπου εἰς θάνατον, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις διορίζει τὸν ὑπασπιστήν του καὶ συνεργάτην του ὡς ἀνώτερον διοικητὴν ἀποσπασμάτων, ἵνα ἐκτελέσῃ καὶ ἄλλα ἐγκλήματα.

§85Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι ἔχετε δίκαιον, διότι εἰς τὴν Ἀμαλιάδα ἔσπευσεν.

§86Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Δὲν νομίζω ὅτι ἔσπευσεν, κ. συνάδελφε, ἀλλὰ ἐκρύβη. Ἔγινε, κ. συνάδελφοι, ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς Ἀμαλιάδος τῆς δευτέρας πόλεως τοῦ Νομοῦ Ἠλείας. Εὑρέθησαν ἐντὸς αὐτῆς 45 χωροφύλακες, οἱ ὁποῖοι πράγματι ἠμύνθησαν μὲ τὸν νέον διοικητὴν τὸν μοίραρχον κ. Μπαρλογιάννην. Ἐστάλη ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὰς Πάτρας, ἔφθασεν εἰς ἀπόστασιν 20 λεπτῶν ἀπὸ τὴν Ἀμαλιάδα καὶ παρέμεινεν ἐκεῖ ἓξ ὁλοκλήρους ὥρας, χωρὶς νὰ προχωρήσῃ πρὸς τὴν Ἀμαλιάδα· καὶ αὐτὸ λέγεται ἡρωϊσμός! καὶ χρυσᾶ γράμματα μὲ τὰ ὁποῖα θὰ γράψητε τὴν ἱστορίαν αὐτήν;

§87Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ποῖος ἦτο ὁ ἐπὶ κεφαλῆς;

§88Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ὁ ἀρχηγὸς τοῦ ἀποσπάσματος ἔφθασε νύκτα πρὸ τῆς Ἀμαλιάδος, ἀλλά, ὅταν ἔφθασε, διεξήγετο συμπλοκὴ ἐντὸς τῆς πόλεως καὶ ἦτο δύσκολον νὰ εἰσχωρήσῃ, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ χωρήσῃ τὰ πυρά, πόθεν προήρχοντο. Μίαν εὐθύνην μερικοὶ ἠθέλησαν νὰ καταλογήσουν ὅτι τὸ ἀπόσπασμα ἀντὶ νὰ μεταβῇ ἀπὸ ἄλλην πλευρὰν τῆς κωμοπόλεως, μετέβη ἀπὸ ἄλλην. Πάντως ἐδόθη ἐντολὴ νὰ ἐξακριβωθῇ κατὰ πόσον ὑπάρχει πραγματικότης εἰς τὴν κίνησιν αὐτῆς τῆς πληροφορίας. Τοῦτο θὰ ἐξακριβωθῇ διὰ τῶν ἀνακρίσεων, τὰς ὁποίας διέταξα νὰ γίνουν. Συνεπῶς αὐτὴν τὴν στιγμὴν δύναμαι νὰ διαβεβαιώσω, ὅτι τὸ ἀπόσπασμα ἔσπευσεν εἰς τὴν πόλιν, ἡ ὁποία ἐκινδύνευεν. Ἐὰν δὲ διεπράχθη σφάλμα, εἶναι ἐκκρεμὲς καὶ δὲν δύναμαι ἀκόμη νὰ εἴπω.

§89Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐπὶ ἕξ ὥρας, κύριε συνάδελφε, παρέμεινε μακρὰν τοῦ μέρους ὅπου διεξήγετο ἡ μάχη;

§90Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Πρέπει νὰ ἐξακριβωθῇ, ἐὰν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς νυκτὸς ἠδύνατο νὰ εἰσέλθῃ πρὸς ἐνίσχυσιν ἐντὸς τῆς πόλεως.

§91Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν δὲν ἠδύνατο νὰ εἰσέλθῃ, ἠδύνατο νὰ καταλάβῃ τὰς ἐξόδους τῆς πόλεως, ὁπότε θὰ τοὺς συνελάμβανεν ὅλους.

§92Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ διετάχθησαν ἀνακρίσεις.

§93Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, διεξάγονται ἀνακρίσεις, ἀλλὰ ὁ καθ’ οὗ διεξάγεται ἡ ἀνάκρισις παραμένει Ἀνώτατος Διοικητὴς τῆς Πελοποννήσου. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς συνθήκας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διεξάγωνται ἀνακρίσεις.

§94Η. ΤΣΕΡΙΩΝΗΣ. Διὰ νὰ σᾶς βοηθήσω εἰς αὐτὸ ποὺ λέγετε ἐκ μέρους τοῦ πρώην βουλευτοῦ, κ. Σιγαλᾶ, ὑπεβλήθη ἀναφορὰ εἰς τοὺς κ. ὑπουργοὺς Στρατιωτικῶν καὶ Δημοσίας Τάξεως, διὰ τῆς ὁποίας καταγγέλλεται τόσον ὁ Ἀνώτερος Διοικητὴς Πατρῶν, ὅσον καὶ τὸ ἀπόσπασμα ποὺ ἐπῆγεν ἀπὸ τὸν Πύργον, ὅτι δὲν ἐξετέλεσαν τὸ καθῆκον των. Εἰς τὴν μήνυσιν αὐτὴν ἀναφέρονται συγκεκριμένα γεγονότα. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μοῦ εἶπεν, ὅτι θὰ διατάξῃ ἀνωτέρους δικαστικοὺς διὰ νὰ διεξαγάγουν ἀνακρίσεις ἐπὶ τοῦ θέματος καὶ θέλω μίαν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ.

§95Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Τὸ ἀπόσπασμα αὐτό, ἡ διλοχία δηλαδὴ αὐτή, ἡ ὁποία ἐστάλη, ἔκαμε 2½ ὥρας διὰ νὰ φθάσῃ ἀπὸ Πάτρας εἰς Ἀμαλιάδα. Ὅταν ἔφθασεν εἰς τὸν σταθμὸν Καρακούζι, περὶ τὴν 3ην πρωϊνήν, παρέμεινε μέχρι τῆς 8ης πρωϊνῆς τῆς ἑπομένης ἡμέρας. Ἐὰν δὲν ἐγνώριζε τὴν τακτικὴν τὴν ὑπάρχουσαν εἰς Ἀμαλιάδα, ἠμποροῦσε νὰ ἀκολουθήσῃ ἄλλην κατεύθυνσιν καὶ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν πόλιν ἀπὸ ἄλλο μέρος. Καὶ τώρα, κύριοι συνάδελφοι, θὰ σᾶς εἴπω διὰ τὸ ἀπόσπασμα τῆς πόλεως Πύργου. Εἰς τὴν πόλιν τοῦ Πύργου, ὑπῆρχε σχετικῶς δύναμις ἀρκετή. Ὁ ἐπόπτης τῶν ἀποσπασμάτων κ. Μητρόπουλος, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησεν ἐπὶ Γερμανῶν, ὡς δεξὶ χέρι αὐτῶν—τὸ ἰδιαίτερον ὄργανον τοῦ Λάμπου, ὁ ἐπανελθὼν ἐντὸς μιᾶς νυκτὸς ἀπὸ τὸν πίνακα Βʹ εἰς τὸν πίνακα Αʹ τῇ ἐπιμόνῳ ἀξιώσει ὑπουργοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ συμπολίτου μου καὶ ἀπεστάλη εἰς τὴν Ἠλείαν παρέμεινεν εἰς τὸν Πύργον καὶ περὶ τὴν 4ην πρωϊνὴν ἀπεφάσισε νὰ μεταβῇ εἰς τὴν Ἀμαλιάδα, ἀφοῦ εἰδοποιήθη ἀπὸ τῆς ἑβδόμης ἑσπερινῆς, ὅτι ἐγένετο ἡ ἐπίθεσις, καὶ ἐνῶ ἔφθασεν ἐκτὸς τῆς Ἀμαλιάδος παρέμεινεν καὶ αὐτὸς ἀργός, διότι δὲν ἐγνώριζε δῆθεν τὴν κατάστασιν τῆς Ἀμαλιάδος, ἂν καὶ ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον δεκαετίαν εἶχεν ὑπηρετήσῃ εἰς τὴν Ἠλείαν. Δὲν ἐγνώριζε καὶ αὐτὸς τὴν εἴσοδον καὶ τὴν ἔξοδον τῆς Ἀμαλιάδος καὶ ἐπῆγεν ἀπὸ τὴν πλευρὰν τῆς θαλάσσης καὶ αὐτός. Περὶ τὴν 7½ δὲ πρωϊνὴν ἀνεχώρησαν οἱ συμμορῖται ἐξ Ἀμαλιάδος, τραγουδῶντες καὶ ἐπῆγαν εἰς τὸ χωρίον Γεράκι, ἀπέχον ½ ὥρας ἀπὸ τὴν Ἀμαλιάδα, ἐκάθησαν, ἔφαγον, ἐχόρεψαν ἐπὶ 2½ ὥρας καὶ οὔτε ἡ διλοχία τῶν Πατρῶν, οὔτε τὸ ἀπόσπασμα τοῦ Πύργου τοὺς κατεδίωξαν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις ὡρισμένων ὀργάνων καὶ προσώπων, διὰ τὰ ὁποῖα παραπονοῦμαι καὶ πρέπει νὰ ληφθοῦν μέτρα. Θὰ πρέπῃ νὰ τιμωρηθοῦν ἐπιδεικτικῶς ὡρισμένοι εἰς ὡρισμένας περιοχὰς καὶ πόλεις, οἱ ὁποῖοι συνετέλεσαν εἰς τὸ νὰ μὴ φέρουν κανένα ἀποτέλεσμα τὰ ἄλλα ὄργανα. Ἐδημιούργησαν δηλαδὴ τὴν ἡττοπάθειαν καὶ τὸν φόβον. Εἰδικῶς δὲ διὰ τὰ ὄργανα αὐτὰ τοῦ Πύργου, θὰ σᾶς ἔλεγον καὶ τοῦτο, ὅτι ὄχι μόνον τώρα, ἐπὶ 2½ μῆνας δὲν ἐξῆλθον ποτὲ εἰς καταδίωξιν τῶν ἀνταρτῶν, ὄχι μόνον δὲν ἐτόλμησαν ποτὲ νὰ τοὺς ἀντιμετωπίσουν, καίτοι εἶναι ἀξιωματικοὶ διάφοροι καὶ καλῶς ὠργανωμένοι καὶ καλῶς ὡπλισμένοι, ἀλλ’ ἀποφεύγουν νὰ εἰσέρχωνται εἰς διάφορα χωρία, ὅταν εἶναι ἐκεῖ οἱ συμμορῖται, καὶ τὴν ἑπομένην ποὺ φεύγουν εἰσέρχονται, συλλαμβάνουν τοὺς δημοκρατικοὺς πολίτας, τοὺς ἰδικούς μου φίλους καὶ τοὺς σπάζουν εἰς τὸ ξύλο.

§96Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ δι’ αὐτὸ ἡ Κυβέρνησις πταίει;

§97Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Ἀπόσπασμα τοῦ ὑπομοιράρχου Δρούγκα ἀνεχώρησε τὴν ἑπομένην ἀπὸ τὸν Πύργον, ἔφθασεν εἰς τὸν τέως Δῆμον Πηλίου, εἰσῆλθεν εἰς τὸ χωρίον Μουζίκα καὶ συνέλαβε τὸν Βασιλ. Ζαχαρόπουλον, ἕναν ἄνθρωπον φιλελεύθερον ἀπὸ τὸ 1910, ἄνθρωπον ἐξαιρετικόν, ἀλλὰ καὶ ἡλικιωμένον 67–68 χρόνων. Τὸν ἠρώτησαν τὸν ἄνθρωπον ἐκεῖνον, τίνος κόμματος εἶναι, καὶ τοὺς εἶπεν: «Εἶμαι φιλελεύθερος, εἶμαι τοῦ Κέντρου, εἶμαι τοῦ Σοφούλη». Τὸν συνέλαβεν ὁ ἐνωμοτάρχης τοῦ ἀποσπασματάρχου καὶ τὸν ὡδήγησεν ἔξω τοῦ χωρίου. Τίνος εἶσαι; τοῦ Σοφούλη! «Νὰ καὶ τούτη, νὰ καὶ κείνη». Καὶ 45 ἡμέρας κάθεται εἰς τὸ κρεββάτι ὁ ἄνθρωπος, μὲ τρία πλευρὰ σπασμένα, καθ’ ἣν στιγμήν, κύριοι συνάδελφοι, ὁ μεγαλύτερος υἱός του ἐπάνω εἰς τὸ μέτωπον, ἐπὶ 12 ἡμερονύκτια ἠγωνίζετο, διὰ νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν πατρίδα, κατὰ τῶν ἀνταρτῶν, καὶ κατὰ τῶν δολοφόνων τῆς πατρίδος, ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐκτυπᾶτο καὶ ἐφονεύετο ἀπὸ τοὺς χωροφύλακας τοῦ Δρούγκα, διότι ἔτυχε νὰ εἶναι ἄνθρωπος δημοκρατικός, ἄνθρωπος φιλελεύθερος καὶ ὁ Δρούγκας, αὐτὸς ὁ ὑπομοίραρχος, τιμῆς ἕνεκεν, ἂς μοῦ ἐπιτρέψουν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, μετατίθεται εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι ἔτυχε νὰ εἶναι Κορίνθιος. Θὰ ἤθελα νὰ σᾶς παρακαλέσω, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν θέλωμεν νὰ σωθῇ ἡ Πατρίς, νὰ συστήσωμεν εἰς ὅλα τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα γνωρίζομεν, τόσον τὰ στρατιωτικά, ὅσον καὶ τὰ κοινωνικὰ καὶ τὰ πολιτικά, νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν ἐπαφήν, εἰς μίαν συνεννόησιν κοινήν, εἰς μίαν ὀργάνωσιν κοινήν, διὰ νὰ ἀντεπεξέλθωμεν κατὰ τοῦ ἐχθροῦ. Κατ’ ἄλλον τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀντεπεξέλθωμεν, μὲ τὸ νὰ ὑποπτευώμεθα ὁ εἷς τὸν ἄλλον.

§98ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Βέβαια.

§99Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Νὰ ἀναλάβῃ ὁ ΕΛΑΣ τὴν δημοσίαν τάξιν.

§100Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Πρὶν τὴν ἀναλάβῃ ὁ ΕΛΑΣ πρέπει νὰ τὴν κρατήσωμεν ἡμεῖς, διότι διαφορετικὰ φοβοῦμαι διὰ τὴν ἐξέλιξιν τῆς καταστάσεως.

§101Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Φοβούμεθα παρὰ πολὺ διότι παρασκευάζεται ἡ τρίτη ἐξόρμησις.

§102Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Μοῦ ἔλεγεν εἷς κτηνοτρόφος τῆς Θεσσαλίας, τὸν ὁποῖον συνήντησα τυχαίως, ὅταν ἤρχετο ἀπὸ τὴν Θεσσαλίαν μὲ 2.400 πρόβατα, τὰ ὁποῖα μετέφερεν εἰς Κωπαΐδα, ὅτι τὰ 600 αἰγοπρόβατά του, δίπλα εἰς τὸ Βελεστῖνον, ἐξηφανίσθησαν ἀπὸ ἀνταρτικὰ σώματα, τοῦ ἔμειναν περὶ τὰ 1.800, ἔφθασε δὲ εἰς τὰ Καμμένα Βοῦρλα, ὅπου εὑρέθη ἐνώπιον ἑνὸς ἀνταρτικοῦ σώματος μαυροσκούφηδων, τὸν ἐκύκλωσαν, συνέλαβον τοὺς τσοπαναραίους, 10–12 ἀνθρώπους, τοὺς ἐπῆραν τὶς κάπες καὶ τὰ τσαρούχια, τοὺς ἐπῆραν περὶ τὰ 150 πρόβατα καὶ τοὺς ἀφῆκαν γυμνοὺς καὶ ἀνυποδήτους, νὰ βαδίσουν πρὸς τὴν Κωπαΐδα ἐπὶ δύο ἡμέρας ἀκόμη. Καὶ αὐτὸ λέγεται ἀπόσπασμα Κρατικόν, τὸ ὁποῖον διευθύνεται ἀπὸ κάποιαν ὀργάνωσιν Κρατικήν. Αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀνταρτικὰ σώματα, δὲν εἶναι συμμορῖται, αὐτοὶ εἶναι σώματα δημοσίας τάξεως, καὶ ἐὰν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ τάξις ἐπιβάλλεται, ἂς λείψουν καὶ τὰ σώματα καὶ ἂς μείνῃ ἡ Χωροφυλακὴ καὶ ὁ στρατός. Ἂς λείψουν αὐτοί. Ἂς ἀφήσωμεν λοιπὸν κατὰ μέρος λέγω, κύριοι συνάδελφοι, τὰς κομματικὰς ἀντιλήψεις, πρὸς τὸ παρὸν τοὐλάχιστον. Ἐὰν δὲν δυνάμεθα νὰ τὰς ἀφήσωμεν διὰ παντός, ἂς σκεφθῶμεν ὡς Ἕλληνες. Ἡ ἐποχὴ αὐτὴ ἐπιβάλλει ἰδιαίτερα καθήκοντα εἰς ἡμᾶς τοὺς Ἕλληνας καὶ ἰδίως τοὺς ἐκπροσώπους τῆς Ἑλλάδος, νὰ ἀφήσωμεν κατὰ μέρος, τὰς πολιτικάς μας ἀντιλήψεις, καὶ τὰ πάθη μας τὰ κομματικά. Ἂς σκεφθῶμεν κάπως ἀνθρώπινα, ἂς σκεφθῶμεν, ὡς πραγματικοὶ Ἕλληνες, ἂς ὀργανωθῶμεν καὶ ἂς προχωρήσωμεν, ἐὰν θέλωμεν νὰ ζήσωμεν, καὶ νὰ ζήσῃ ἡ Πατρίς μας ἡ Ἑλλάς. Ἐὰν δὲν θέλωμεν νὰ ζήσωμεν ἂς ἐνεργῇ, ὅπως θέλῃ ὁ καθείς, ἀλλ’ ἀσφαλῶς δὲν θὰ πᾶμε πρὸς τὰ ἐμπρός, καὶ ἀσφαλῶς θὰ σκοντάψωμεν καὶ θὰ κινδυνεύσωμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ἡ Ἑλλὰς καὶ τότε θὰ εἶναι χειρότερον καὶ δι’ ἡμᾶς ὅλους. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω, τελευτῶν, ὅπως ὁ συναγερμὸς ὁ ὁποῖος ἠγγέλθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, πρέπει νὰ εἶναι γενικός, καὶ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο, ἡμεῖς εἴμεθα οἱ πρωταίτιοι, ἡμεῖς πρέπει νὰ τὸν ὀργανώσωμεν, ἡμεῖς πρέπει νὰ τὸν καλλιεργήσωμεν, ἄνευ ἡμῶν δὲν γίνεται τίποτε. Ἐὰν ἡμεῖς ἀρνηθῶμεν θὰ ἀποτύχῃ ὁ συναγερμὸς αὐτός. Δὲν χρειάζεται μόνον τὸ χρῶμα, ὅπως εἶπεν ἀξιότιμος συνάδελφος, χρειάζεται ἡ δικαιοσύνη ἀπέναντι τοῦ λαοῦ, τῆς τάξεως καὶ τῆς κοινωνίας, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ὀρθοποδήσωμεν καὶ νὰ ἀποκατασταθῶμεν. Ἐάν, τὰ πράγματα αὐτὰ λείψουν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσωμεν κανονικῶς. Ἐπαναλαμβάνω καὶ πάλιν, ὅτι πρέπει νὰ λείψῃ ὁ κομματισμός. Καὶ θὰ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν καὶ ἕτερος συνάδελφος, προχθές, σχετικῶς μὲ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, δὲν θὰ κατεδεχόμην νὰ κάμω χρῆσιν, ἀλλ’ ὡμίλησεν ὁ ἴδιος ὁ κ. ὑπουργός, ὡς ἀφ’ ὑψηλοῦ, ὅτι αὐτὸς ἐνεργεῖ, αὐτὸς παραγγέλλει, αὐτὸς τὰ κάμνει ὅλα, ὡσὰν ἡμεῖς, οἱ ἄλλοι, οἱ ἐνδιαφερόμενοι διὰ τὸν Νομόν μας νὰ μὴ ἔχωμεν καμμίαν θέσιν, ὡσάν, ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ Ἠλείας, νὰ μὴ ἐχαλάσαμεν τὸν κόσμον διὰ τὴν Ἠλείαν. «Διεφώνησα ἐπὶ τρεῖς φορὰς μὲ τοὺς κ.κ. ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῆς Δημ. Ἀσφαλείας, καὶ θὰ ὑπέβαλον τὴν παραίτησίν μου, ἐὰν δὲν ἐγένοντο δεκτὰ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὑπεδείκνυον»—ἔγραψεν ὁ κ. ὑπουργὸς εἰς ἐφημερίδα τοῦ Πύργου, χωρὶς ποτὲ νὰ διαφωνήσῃ καὶ χωρὶς νὰ ζητήσῃ τίποτε —Ἐφρόντισεν ὁ κ. ὑπουργός, ἐνήργησε πράγματι, ἀλλὰ καὶ ἡμεῖς οἱ ἄλλοι, κατὰ τὸ δυνατόν, δὲν ὑστερήσαμεν. Δὲν ἦτο δυνατὸν λοιπὸν νὰ ἀναλάβῃ ὅλας τὰς εὐθύνας ὁ κ. ὑπουργός, «ἐγὼ ἔκαμα τοῦτο, καὶ ἐγὼ ἔκαμα ἐκεῖνο». Ὅλοι κάτι ἐκάμαμεν, ὅλοι εἴχομεν τὸ ἐνδιαφέρον νὰ κάμωμεν κάτι.

§103Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. ... Καὶ μηδὲν εἰς τὸ πηλίκον.

§104Δ. ΓΟΝΤΙΚΑΣ. Θὰ ἤθελον λοιπόν, νὰ συστήσω τελευτῶν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι πρέπει νὰ λείψῃ ὁ κομματισμός, ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐν τῇ Βουλῇ ταύτῃ, ὅτι πρέπει νὰ ἀγαπηθῶμεν ὅλοι, ὡς Ἕλληνες πραγματικοί, ἐὰν θέλωμεν νὰ σώσωμεν τὴν Ἑλλάδα, νὰ σκεφθῶμεν ὡς Ἕλληνες, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐργασθῶμεν ὡς τοιοῦτοι. (Χειροκροτήματα).

§105Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Αἱ δυνάμεις τοῦ στρατοῦ, καὶ γενικώτερον αἱ ἔνοπλοι, ἀποτελοῦν, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, τὸν ἀριθμὸν τῶν 200 χιλ. περίπου ἀνδρῶν. Πᾶς Ἕλλην γνωρίζει, ὅτι οἱ συμμορῖται ἀνέρχονται εἰς 15.000 περίπου καὶ ἀπορεῖ, ὡς ἔλεγον προηγουμένως καὶ ἀγανακτεῖ, πᾶς τις, διότι ὁ ἴδιος ὁ στρατός, ὁ ὁποῖος προηγουμένως, καὶ κατὰ τὸν πόλεμον ἐπετέλεσε θαύματα, ἐνῶ πραγματικῶς εἶναι ἰσχυρότερος, δὲν δύναται νὰ καταβάλῃ τοὺς ἀντάρτας. Αὐτὸ τὸ γεγονὸς ἀποτελεῖ καὶ πρέπει νὰ ἀποτελῇ ἀφορμὴν εὐθύνης τοῦ ὅλου θέματος, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον αἱ εὐθῦναι βαρύνουσι τοὺς κυβερνῶντας, ἀπὸ τῶν ἐκλογῶν τῆς 31ης Μαρτίου καὶ ἐντεῦθεν καὶ διὰ νὰ ἀνεύρωμεν τὰς λύσεις τὰς ἐνδεδειγμένας, ὥστε νὰ σωθῇ τὸ Κράτος καὶ ἡ φυλή. Λέγω δὲ ἡ φυλή, διότι ὁ πόλεμος, ὁ ὁποῖος διεξάγεται κατὰ τῆς Πατρίδος, εἶναι πόλεμος, ὁ ὁποῖος σκοπεῖ εἰς τὴν ἐξόντωσιν τῆς Πατρίδος μας. Ἀπὸ τῆς Θράκης μέχρι τῶν ἐσχατιῶν τῆς Πελοποννήσου, καθ’ ἑκάστην ἀκούομεν ἀπὸ τοὺς συναδέλφους λόγους, πιστοποιοῦντας καὶ μαρτυροῦντας γεγονότα, μαρτυροῦντας τὴν ἐθνοφθόρον δρᾶσιν τῶν κακοποιῶν, καὶ ὅτι παντοῦ χύνεται αἷμα καὶ ὅτι οὐδαμοῦ τὸ Κράτος ἐμφανίζεται. Προχθὲς εἰς τὴν Ἄμφισσαν καὶ τὴν Ἀμαλιάδα, χθὲς εἰς ἕνα χωριὸ εἰς τὸ Ἄργος ἐπετέθησαν συμμορῖται καὶ μέσα εἰς ἕνα σπίτι ὅπου εὑρίσκοντο 26 ὡπλισμένοι, μὲ μίαν χειροβομβίδα ἐφονεύθησαν 12, συνέλαβαν 6 καὶ ἄλλοι 6 ἔφυγον. Οἱ αὐτοὶ συμμορῖται κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν, ἐπετέθησαν κατὰ τῆς Χωροφυλακῆς· οὐδὲν ὅμως κατώρθωσαν καὶ ἐφονεύθησαν 5 ἐξ αὐτῶν, οἵτινες ἐπετέθησαν κατὰ τῆς Χωροφυλακῆς. Τί ἀποδεικνύει τοῦτο; ὅτι πταίει ἡ ἡγεσία, ὡς μὲ ἐβεβαίωσεν ἁρμόδιος, καὶ ὑπεβλήθη πρὸς τοῦτο ἔκθεσις εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν. Πταίει λοιπὸν ἡ ἡγεσία τοῦ ἐνόπλου ἐκείνου τμήματος, διὰ τὴν ὁποίαν καὶ ὅταν ἦτο ὑπουργὸς ὁ προκάτοχος τοῦ σημερινοῦ, ἀνεφέρθημεν καὶ εἴπομεν, ὅτι ναὶ μὲν ὁ ἐκεῖ ἡγέτης τῆς περιφερείας ἐμφορεῖται ἀπὸ πατριωτισμὸν καὶ εἶναι ἄριστος Ἕλλην, οὐχ ἧττον ὅμως, δὲν γνωρίζει τὴν τέχνην τοῦ πολέμου. Καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα χωριὰ τὰ αὐτὰ συμβαίνουν. Καὶ ἐρωτῶ· μήπως τάχα ὑπάρχει κάτι ἄρρωστο εἰς τὸ μυαλό μας; Διότι οἱ Βυζαντινοὶ ὅταν οἱ ἐχθροὶ ἀπειλοῦσαν νὰ τοὺς καταλάβουν, συζητοῦσαν, ἐὰν τὸ καλυμμαῦχι προέρχεται ἀπὸ τὸ καλύπτω ἢ ὄχι. Τὸ γεγονὸς εἶναι ἕνα, ὅτι ἔχομεν 200 χιλ. στρατὸν καὶ οἱ ἀντάρται εἶναι 15 χιλ. καὶ μ’ ὅλα ταῦτα δὲν βλέπομεν νὰ γίνεται τίποτα. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι αἱ δυνάμεις δὲν εἶναι ἐπαρκεῖς, ἀλλὰ δὲν ἕπεται μὲ τοῦτο, ὅτι δὲν θὰ νικήσῃ τὸ Ἔθνος. Ἀλλὰ εἶπεν καὶ τοῦτο ὅτι ἀναμένομεν νὰ καταστοῦν ἐπαρκεῖς, ὡς νομίζει, αἱ δυνάμεις, διὰ νὰ ἀναλάβουν τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους. Ἀγνοεῖ ὅμως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς ἔχει ἐπιθετικὸν πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὅταν τὸν καταλαμβάνῃ ἐπιτελεῖ θαύματα. Καὶ πρέπει νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ καὶ ὄχι νὰ γίνῃ ὁ στρατὸς μας σὰν τὸν Γαλλικὸν στρατὸν ποὺ κλείσθηκε εἰς τὴν γραμμὴν Μαζινὼ καὶ ἐκεῖ συνέγραψε τὸ ἱστορικὸν διὰ τὴν Γαλλίαν «πουρκουά». Ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς λέγει, ὅτι δὲν ὁδηγεῖται, ὅτι δὲν τὸν ἀφίνουν νὰ ἐπιτεθῇ κατὰ τοῦ ἐχθροῦ καὶ δὲν τὸν κατευθύνουν πρὸς τὸν ἐχθρὸν πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἔγινε εἰς πολλὰς περιπτώσεις, εἰς τὴν Ἀμαλιάδα καὶ ἀλλαχοῦ. Νομίζω λοιπόν, ὅτι ἐφ’ ὅσον τὰ γεγονότα εἶναι αὐτά, ἐφ’ ὅσον καθημερινῶς θρηνοῦμεν θύματα, ἐφ’ ὅσον οἱ ἄνθρωποι τῆς ὑπαίθρου δὲν ἔχουν ἡσυχίαν, οἱ ἀγρόται δὲν ἠμποροῦν νὰ δουλέψουν, τὰ πεζοδρόμια τῶν πόλεων ἐγέμισαν ἀπὸ ἀνταρτοπλήκτους, διὰ τοὺς ὁποίους εἶπον κατὰ τὴν ὁμιλίαν μου τῆς 13ης Νοεμβρίου, ὅτι πρέπει ὄχι μόνον τὶς σανίδες καὶ τὶς παράγκες νὰ διαθέσῃ τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἡ Κυβέρνησις διὰ τὴν στέγασιν καὶ ἐγκατάστασιν αὐτῶν, ἀλλὰ νὰ κάνῃ τὸ πᾶν καὶ ὄχι νὰ περιμένῃ τὸν Μάρτιον ὁπότε θὰ χρειασθοῦν πολλαπλάσια τῶν σημερινῶν νοσοκομεῖα, διὰ νὰ εἰσέλθουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὡς ἀσθενεῖς. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην, εἰς τὴν Λαμίαν, εἰς τὸ Ἄργος, εἰς τὴν Τρίπολιν, ἕνα σωρὸ κόσμος μένει εἰς τὰ πεζοδρόμια, πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν τὰ πάντα διὰ νὰ σώσουν τὴν ζωήν των, καὶ πρέπει αὐτούς, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς θέλωμεν νὰ ζήσῃ, νὰ ἀνεύρωμεν σπίτια νὰ τοὺς βάλωμεν ὅλους μέσα. Τὰ πάντα πρέπει νὰ κάνωμε, καὶ τὰ πάντα πρέπει νὰ θυσιάσωμεν, ὑπὲρ τῆς Πατρίδος. Ἐὰν δὲν κάνωμε αὐτὰ ἀπὸ τοῦ ἀνωτάτου ἄρχοντος μέχρι τοῦ τελευταίου καὶ ἐὰν δὲν ἐννοήσωμεν ὅτι διεξάγομεν ἕνα πόλεμον ἰδιότυπον, ὄχι μόνον ὑπὲρ βωμῶν καὶ ἑστιῶν ἀλλὰ καὶ περὶ ἐπιζήσεως τῆς φυλῆς μας ἡ ὁποία ἀπειλεῖται ἐκ μέρους τοῦ Σλαυισμοῦ, κινδυνεύομεν, κύριοι, νὰ ἐξαφανισθῶμεν ἀπὸ τὸν χάρτην τῆς γῆς. Καὶ διὰ νὰ καταστῇ τοῦτο ἀντιληπτὸν πρέπει ἡ Κυβέρσις τῶν δύο μεγάλων κομμάτων, τὰ ὁποῖα ἀντιμετωπίζουν τὰ ζητήματα ταῦτα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουν εἰς τὸ Ἔθνος, καὶ διὰ τὰ ὁποῖα ζητήματα, δὲν ὁμιλῶ ὡς ἀντιπολιτευόμενος ἀλλὰ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐπαναλαμβάνω, πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνεύρῃ τοὺς ἱκανοὺς ἡγήτορας, ποὺ συνέγραψαν τὸ ἔπος τῆς Ἀλβανίας νὰ τοὺς τοποθετήσῃ εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ Στρατοῦ καὶ νὰ εἶναι βεβαία, ὅτι οὕτω θὰ ἐπιτύχωμεν τοῦ σκοποῦ καὶ θὰ καταστῇ αὕτη ἀξία τῶν περιστάσεων καὶ τῆς σωτηρίας τῆς φυλῆς. Μᾶς εἶπον ὅταν ὡμιλούσαμε τὴν 13ην Νοεμβρίου ὅτι ἐσπείραμεν ζιζάνια. Ἡμεῖς εἴπομεν ὅτι δὲν τὰ ἐλέγαμεν ἡμεῖς διότι ἐπὶ μῆνα καὶ πλέον ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἐγνώριζε ὅτι ἔμενε ἐκκρεμὲς τὸ ζήτημα τῆς ἡγεσίας καὶ μάλιστα εὑρέθησαν καὶ ἀντικαταστάται τῆς ἡγεσίας καὶ ὅ,τι εἴπομεν, τὸ εἴπομεν διότι συνέφερε εἰς τὴν Πατρίδα, διότι ὁραματιζόμεθα τὸ καλὸν τῆς Πατρίδος. Μέσα εἰς τὴν ψυχήν μας, δὲν ὑπάρχει κανεὶς κομματισμός, διότι ἂν ὑπῆρχε, δὲν νομίζομεν, ὅτι ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ εἰποῦμε, ὅτι διακρινόμεθα καὶ ἐπὶ στοιχειώδει πολιτισμῷ. Καὶ λέγω, κύριοι βουλευταί, θέλομεν τὰ σφάλματα νὰ ὁδηγήσουν πρὸς τὴν ποθητὴν νίκην καὶ εἰρήνην τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ ἐπιτέλους νὰ μὴ μᾶς εὕρουν ἄλλα διεθνῆ γεγονότα ἐν ἀναταραχῇ, ἄλλαι περιστάσεις καὶ περιπτώσεις τὰς ὁποίας ἀπεύχομαι Πρέπει νὰ εἴμεθα Κράτος ἰσχυρόν, Κράτος εὐνομούμενον, Κράτος τὸ ὁποῖον νὰ νοιώθῃ κάθε πολίτης καὶ διὰ νὰ εἴμεθα, πρέπει νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι ὁ ἐχθρὸς πρέπει νὰ διώκεται ἀπηνῶς, διὰ νὰ ἀντιληφθῇ καὶ ἐκεῖνος, ὅτι ὁ ἀγών του εἶναι ἀντιπατριωτικὸς καὶ μάταιος καὶ νὰ καταθέσῃ τὰ ὅπλα. Ἀντιθέτως ὅμως ἡμεῖς ἀσχολούμεθα μὲ πολλὰς συζητήσεις καὶ πολλὰ συμβούλια. Ἔλαβον μέρος πρὸ ἡμερῶν εἰς ἕνα συμβούλιον μὲ ἄλλους βουλευτάς, ἦλθον οἱ κύριοι ὑπουργοί, ἠναλώσαμεν δύο ὥρας καὶ ὅταν φεύγαμε διερωτήθην, ἐβγάλαμε κανένα συμπέρασμα, κατελήξαμε εἰς καμμίαν ἀπόφασιν; Εἰς οὐδεμίαν! Ἤκουσα ὑπουργούς, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι ἡ ἡγεσία τοῦ στρατοῦ εἶναι ὑπεύθυνος. Καὶ ἐρωτῶ ὡς Ἕλλην καὶ κατηγορῶ ὡς Ἕλλην καὶ βουλευτής, διὰ τίνα λόγον, δὲν σᾶς κατετόπισαν ἐπὶ τοῦ σημείου τούτου καὶ ἂν εἶναι ὑπεύθυνοι αὐτοὶ πρέπει νὰ ἔλθουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἄξιοι τῶν τυχῶν τῆς Πατρίδος. Οἱ Ἰταλοί, ὅταν ἐπολεμοῦσαν εἰς τὴν Ἀλβανίαν, ἤλλαξαν 4 στρατηγοὺς καὶ οἱ Γάλλοι κατὰ τὸν προηγούμενον πόλεμον, πολλοὺς τοιούτους, διότι ἓν ἐπεθύμουν νὰ εὕρουν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον αἱ περιστάσεις ὑπηγόρευον. Ἄν δὲν δυνηθῶμεν νὰ καθυποτάξωμεν τὰ αἰσθήματά μας καὶ τὰς συμπαθείας μας εἰς τὸ συμφέρον τοῦ Ἔθνους, νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι θὰ καταστραφῶμεν. Εἶναι καιρὸς νὰ συνέλθωμεν, νὰ ἐκτιμήσωμεν τὰς ἀξίας κλὶ νὰ τοποθετήσωμεν τὰς ἀξίας ἀδιαφόρως κομματικῆς ἀποχρώσεως. Διότι, κύριοι, ἐπὶ τέλους, λέγω καὶ τοῦτο, εἶναι πλάνη νὰ πιστεύωμεν, ὅτι δημιουργοῦμεν κόμματα. Μόνον ἀχρεῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐπισκέπτονται εἰς τὰ σπίτια μας καὶ ζητοῦν ἀνταλλάγματα, οἱ καλοὶ πολῖται ζητοῦν ἐξιδανικευμένας καὶ σωστικὰς διὰ τὴν Ἑλλάδα ἀποφάσεις. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ εἴπω καὶ τοῦτο, πρὸ ἡμερῶν κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς μία πρότασις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ 10 συναδέλφους. Ὅταν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνεγίνωσκε τὰ ὀνόματα, οἱ βουλευταὶ ἠρνοῦντο νὰ εἴπουν «παρών». Ἠρώτησα ἑαυτὸν τί συμβαίνει; Συμβαίνει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐν προλόγῳ, δὲν ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ ἐνατενίζωμεν καὶ νὰ ἀναδεχώμεθα τὰς εὐθύνας. Ἄν ὅμως δὲν ἔχομεν τὸ θάρρος νὰ καταπνίγωμεν τὰ πάθη, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἀντιπροσωπεύωμεν τὸ Ἔθνος, εἴμεθα ἀνάξιοι καὶ τῆς τιμῆς καὶ τῆς φυλῆς. Περαίνων, θεωρῶ τὴν ἐπερώτησιν ὡς κατηγορίαν τῆς Κυβερνήσεως γενικὴν δι’ ὅλον τὸ θέμα τῆς Ἑλλάδος καὶ λέγω πρὸς ἐκείνην, ὅτι ἐγὼ τὴν ἕνωσίν σας τὴν θεωρῶ ἐθνοφελῆ καὶ ἐθνοπρεπῆ ἐπὶ τοῦ ὅρου, ὅτι θὰ ἀκολουθῆτε τὴν λεωφόρον τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς λαϊκῆς εὐημερίας. Ἄν δὲν τὴν ἀκολουθῆτε, κύριοι βουλευταί, ἀπειλεῖται ἐπανάστασις ἀπὸ τὴν Βουλήν, διὰ νὰ δημιουργήσωμεν τὸν νέον κόσμον, τὴν νέαν Βουλήν, τὴν νέαν Κυβέρνησιν πειθαρχοῦντες εἰς τὴν Ἑλλάδα, τὴν ἀθάνατον Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα).

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Καράμπελας.

§107Ν. ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ. Πόλεμος σκληρός, πόλεμος πρωτοφανὴς διὰ τὰ ἱστορικὰ τῆς Πατρίδος μας, διεξάγεται ἀπὸ τοῦ Ταινάρου μέχρι τῆς Ροδόπης, εἰς κάθε γωνίαν ἐλοχεύει ὁ ἐχθρός, ὁ ὁποῖος δὲν ζητεῖ τίποτε ἄλλο, δὲν ζητεῖ τὴν κατάληψιν τοῦ Κράτους, δὲν ζητεῖ ἐφαρμογὴν προγράμματος κοινωνικοῦ, ἀλλὰ ζητεῖ νὰ ἐκλείψῃ ἡ Ἑλληνικὴ φυλή, ἵνα κυρίαρχος πλέον καταλάβῃ τὰ γεωγραφικὰ καὶ στρατηγικὰ σημεῖα τῆς χώρας μας καὶ ἐπιτύχῃ τὴν ἐπιδίωξιν τῶν ὀνείρων του, πρὸς κυριαρχίαν εἰς τὴν Μεσόγειον καὶ τοῦ κόσμου ὁλοκλήρου. Πολλαὶ συζητήσεις ἔλαβον χώραν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀπὸ τὰς συζητήσεις ὅμως αὐτάς, οὐδὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα ἀπέρρευσε, διότι φαίνεται, ὅτι ἴσως μοιραίως δὲν ἔχει ἐπέλθει ἡ κατανόησις τοῦ σημερινοῦ σκληροῦ ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος διεξάγεται εἰς τὴν χώραν μας. Ὁ κομμουνισμός, ὁ σλαυϊσμὸς ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ κομμουνισμοῦ ἐφαρμόζει ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος διὰ πρώτην φορὰν ἐκδηλοῦται ἐν Ἑλλάδι. Πρῶτον μέρος τοῦ ἀγῶνος τούτου εἶναι ἡ χώρα μας. Μέχρι σήμερον ἔχομεν συνηθίσει νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὸν ἐχθρὸν εἰς τὰ σύνορα τὰ χωρικά. Σήμερον δὲν ὑπάρχουν σύνορα. Εἰς ὁλόκληρον τὴν ὕπαιθρον διεξάγεται ὁ ἀγὼν αὐτός. Βάσις δὲ τοῦ ἀγῶνος τούτου εἶναι ἡ καταστροφὴ τῆς ὑπαίθρου, ἡ ἐρήμωσις τῆς ὑπαίθρου, ἡ κατάπτωσις τοῦ φρονήματος τοῦ ἀκμαίου καὶ ἡρωϊκοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὁ ὁποῖος κατοικεῖ τὴν ὕπαιθρον καὶ ὁ ὁποῖος, πρὸς τιμήν του καὶ δόξα του, εἶναι ὁ μόνος ὁ ὁποῖος ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἐμφανίσεως τοῦ καμουφλαρισμένου κομμουνισμοῦ ὑπὸ τὸ πρόσχημα τοῦ Ε.Α.Μ., διέγνωσε τὸν ἐχθρόν, διέγνωσε τὸν πόλεμον τὸν ὕπουλον ἐναντίον τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς καὶ μόνος του ἀκαθοδήγητος, κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς κατοχῆς, πρὸς τιμὴν καὶ δόξα του, ἔλαβε τὸ ὅπλο καὶ ἐστράφη ἐναντίον τῶν κομμουνιστῶν, ἰδίως διὰ τῶν ἡρωϊκῶν ἐκείνων σωμάτων, τῶν Ταγμάτων Ἀσφαλείας, τὰ ὁποῖα καίτοι ἀντιμετώπισαν κατασυκοφάντησιν, ὑπέστησαν θυσίας καὶ ἐγνώριζον ὅτι θὰ θυσιασθοῦν εἰς τὸν βωμὸν τῆς Πατρίδος, κατώρθωσαν τότε νὰ κτυπήσουν τὸν κομμουνισμὸν καὶ ἠμπόδισαν τὴν κυριαρχίαν τοῦ σλαυοκομμουνισμοῦ κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς κατοχῆς. Καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὴν ἀπελευθέρωσιν καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τὰς ἐλευθέρας ἐκλογὰς τοῦ 1946. Ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς καὶ μετέπειτα ὁ ἀγὼν συνεχίζεται ὑπὸ ἄλλην μορφήν. Ἐμεσολάβησε χρονικὸν διάστημα μιᾶς ὑφέσεως. Κατόπιν ὅμως καὶ ἰδίως κατόπιν τοῦ δημοψηφίσματος, ἤρχισε πάλιν νὰ λαμβάνῃ ὁ ἀγὼν τὴν φάσιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν οἱ μακρὰν εὑρισκόμενοι αὐθένται των εἶχον καταστρώσει, διότι ἔπρεπε νὰ ἀποδεχθοῦν πλέον, ὅτι ἡ ἔλευσις τοῦ ἐνδόξου Βασιλέως εἰς τὴν Ἑλλάδα ἦτο τὸ ἔναυσμα τοῦ ἐμφυλίου πολέμου. Διότι δυστυχῶς ὁ διεθνὴς κομμουνισμὸς καὶ ὡρισμένοι παραπλανημένοι, εἴτε σφάλλοντες, εἴτε ἐγκληματοῦντες καὶ διαβιοῦντες εἰς τὴν Ἑλλάδα, διεκύρηξαν ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει δῆθεν «ἐμφύλιος πόλεμος». Καὶ ἤρχισεν ὁ ἀγὼν κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς ὑπαίθρου. Ὁ ἀγὼν εἶναι ἑνιαῖος, ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἑνιαία καὶ ἀδιαίρετος. Δὲν ὑπάρχουν τοπικαὶ διακρίσεις οὔτε εἰς τὴν Πελοπόννησον, οὔτε εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, οὔτε εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὴν Ἤπειρον καὶ τὴν Θράκην. Ὑπάρχει μόνον ἡ μάχη κατὰ τοῦ ἐχθροῦ, ὁ ὁποῖος κατ’ ἀρχὰς μὲν ἐπεδίωξε νὰ κυριαρχήσῃ εἰς τὴν Μακεδονίαν καὶ τὴν Θράκην, δι’ αὐτῶν δὲ νὰ καταλάβῃ ὁλόκληρον τὴν Ἑλληνικὴν χερσόνησον. Δι’ αὐτὸ μοῦ ἐπροξένησε λύπην τὸ λεχθέν, ὅτι οἱ βουλευταὶ τῆς Πελοποννήσου ἀπὸ ἐθνικιστικὸν ὁρμώμενοι σκοπὸν ἐφέραμεν τὴν συζήτησιν αὐτήν. Κάθε ἄλλο παρὰ τοιαύτη πρόθεσις ὑπάρχει εἰς τοὺς βουλευτὰς τῆς Πελοποννήσου. Οἱ βουλευταὶ τῆς Πελοποννήσου γνωρίζομεν, ὅτι εἰς τὴν Μακεδονίαν, τὴν Θράκην καὶ τὴν Ἤπειρον διεξάγεται ὁ ἀγών, ὅτι ἐκεῖ κρίνεται τὸ μέλλον τῆς φυλῆς μας, ἡ ὕπαρξις τῆς φυλῆς μας. Εἴμεθα ὅμως ὑποχρεωμένοι ὅλοι ἀνεξαιρέτως νὰ δεχθῶμεν, ὅτι ὁ ἑνιαῖος αὐτὸς πόλεμος διεξάγεται διαφορετικὰ εἰς τὰ διάφορα τμήματα τῆς χώρας. Ἡ Πελοπόννησος, κύριοι συνάδελφοι, ἀποτελεῖ τὰ νῶτα τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλὰ πέραν τούτου ἀποτελεῖ ἕνα βασικὸν ἐπιχείρημα τῶν κομμουνιστῶν, τὸ ὁποῖον ἠκούσαμεν ὅλοι πολλάκις λεγόμενον εἰς τὰς συνεδριάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ΟΗΕ, ὅτι δῆθεν ὁ «ἐμφύλιος πόλεμος», ὁ ὁποῖος διεξάγεται εἰς τὴν Ἑλλάδα εἶναι προϊὸν τῆς κατατυραννήσεως τῶν μοναρχοφασιστικῶν Κυβερνήσεων καὶ ὡς παράδειγμα δὲν ἀναφέρουν τίποτε ἄλλο, παρὰ τὰ γεγονότα τῆς Πελοποννήσου. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι ὅταν οἱ κομμουνισταὶ κατὰ τὴν 13 2–47 εἰσῆλθον εἰς τὴν Σπάρτην, ὁ γνωστὸς Τζώρτζα, ἐν μέσαις Ἀθήναις, κατασυκοφαντῶν τὴν Ἑλλάδα, ἠγόρευσεν εἰς τὸν ΟΗΕ καὶ ἀνέφερεν τὴν εἴσοδον τοῦ λεγομένου «δημοκρατικοῦ στρατοῦ» εἰς τὴν Σπάρτην. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, συναισθανόμενοι τὰς εὐθύνας ἔναντι τῆς ἱστορίας τοῦ Ἔθνους, πρέπει νὰ τὸ ἀφαιρέσωμεν πάσῃ θυσίᾳ. Δυστυχῶς εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο νὰ ἀναφέρωμεν, ὅτι σφάλματα πολλὰ διεπράχθησαν εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, ὅτι ἔλειψεν ἡ κατανόησις τοῦ κινδύνου καὶ ὅτι σπουδαῖον σημεῖον ἀποτελοῦσεν ἡ Πελοπόννησος, διότι ἀπὸ τὰς ἐκλογὰς καὶ ἐντεῦθεν ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργούς, ἰδίως τοὺς πρώτους, διεπράχθησαν σφάλματα, τὰ ὁποῖα ἐβάρυναν εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς καταστάσεως ἐν Πελοποννήσῳ. Δὲν πρέπει δὲ νὰ σφάλλωμεν κατὰ συνέχειαν, διότι τότε τὸ σφάλμα μεταβάλλεται εἰς ἔγκλημα Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας, ὅτι τὸν πόλεμον κερδίζει πάντοτε ἐκεῖνος, ποὺ διαπράττει τὰ ὀλιγώτερα σφάλματα. Ἄς προσέξωμεν νὰ εἴμεθα ἡμεῖς οἱ ὀλιγώτερον σφάλλοντες. Εἰς τὴν Πελοπόννησον οὐδεμία κρατικὴ δύναμις ὑπάρχει. Ἀναφέρω ἰδιαιτέρως τὸν Νομὸν Λακωνίας καὶ τὰς ἐπαρχίας Γυθείου καὶ Οἰτύλου, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχουν κρατικαὶ δυνάμεις, ἀλλ’ οἱ πολῖται μόνοι των, ἀποτελοῦντες τὰς Ἐθνικὰς ἀντικομμουνιστικὰς ὁμάδας, ἐπολέμησαν καὶ πολεμοῦν καὶ ἠμπόδισαν τὴν κυριαρχίαν τοῦ κομμουνισμοῦ. Καὶ σᾶς ἀναφέρω, ὅτι εἰς ἕνα στρατηγικὸν σημεῖον τοῦ Ταϋγέτου, τῆς Ἄρνας, τὸ ὁποῖον δεσπόζει τῶν ἐπαρχιῶν Γυθείου, Οἰτύλου καὶ Λακεδαίμονος ὑπῆρχον 3 μόνον χωροφύλακες καὶ 65 πολῖται, ἀνήκοντες εἰς τὰς Ἐθνικὰς ἀντικομμουνιστικὰς ὁμάδας, οἱ ὁποῖοι ἀντιμετώπισαν τὴν 31–10–47 τὴν λυσσώδη ἐπίθεσιν 500 συμμοριτῶν μὲ βαρὺν ὁπλισμόν, τὰ ἀποτελέσματα τὰ ἐμάθατε, διότι τὰ ἀνέγραψαν αἱ ἐφημερίδες. Μετὰ ταῦτα οἱ κομμουνισταὶ συνεκεντρώθησαν καὶ πάλιν καὶ ἐπετέθησαν εἰς ἕτερον στρατηγικὸν σημεῖον, εἰς τὸ Γεράκι, τὸ ὁποῖον ὑπερήσπιζον 120 μαχηταί. Κατώρθωσαν προσωρινῶς οἱ κομμουνισταὶ νὰ εἰσέλθουν εἰς τὸ χωρίον. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον παρετηρήθη καὶ ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐφιστῶ τήν προσοχὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως εἶναι, ὅτι ὑπῆρχε τμῆμα χωροφυλακῆς μὲ ἐπὶ κεφαλῆς Ταγματάρχην, τὸ ὁποῖον εὑρίσκετο εἰς τὸ χωρίον Κορυτσᾶ, ἀπέχον περὶ τὰ 7 χιλιόμετρα ἀπὸ τοῦ Γερακίου καὶ τὸ ὁποῖον, ἐνῶ ἠδύνατο κάλλιστα, ὅπως καὶ ὤφειλε, νὰ σπεύσῃ εἰς βοήθειαν τῶν μαχομένων, δὲν μετέβη, ἀλλὰ μόνον τμήματα τῶν Ἐθνικῶν ἀντικομμουνιστικῶν ὁμάδων, ὑπὸ τοὺς Παυλᾶκον καὶ Ἀραπαντώνην ἔσπευσαν ἐκ Σκάλας καὶ ἐξ ἄλλων μερῶν καὶ κατώρθωσαν νὰ κτυπήσουν τοὺς κομμουνιστάς. Ὁ Πάρνων καὶ ὁ Ταΰγετος, λόγῳ τῆς διαμορφώσεώς των, ἀποτελοῦν τὴν βάσιν τῆς ἐξορμήσεως τῶν συμμοριτῶν καὶ πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθοῦν τὸ ταχύτερον. Ἐλπίζομεν σήμερον μὲ τὴν ἡγεσίαν τοῦ ἡρωϊκοῦ στρατηγοῦ Μαντᾶ καὶ μὲ τὰς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι μετέβησαν ἐκεῖ, ὅτι θὰ ἀρχίσῃ πραγματικὰ μία ἐπιχείρησις ἐκκαθαριστική. Ἀλλὰ θέλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τονίσω, ὅτι δὲν παίζει σπουδαῖον ρόλον τὸ πρόσωπον μόνον τοῦ ἀρχηγοῦ. Τὸν σπουδαιότερον ρόλον παίζει ἡ ἀλλαγὴ τοῦ συστήματος. Αἱ στρατιωτικαὶ δυνάμεις πρέπει νὰ παύσουν νὰ εἶναι στατικαί, πρέπει νὰ γίνουν δυνάμεις ἐπιθετικαί, δυνάμεις αἱ ὁποῖαι θὰ κινοῦνται, θὰ ἐφαρμόσουν δηλαδὴ τὸ σύστημα τῶν κακούργων συμμοριτῶν, τοὺς ὁποίους νὰ μὴ ἀφήσουν σὲ «χλωρὸ κλαρί». Ἰδίως νὰ κινοῦνται κατὰ τὴν νύκτα, διότι δὲν λησμονοῦμεν, ὅτι εἰς τὸ παρελθὸν παρετηρήθη τὸ τραγικὸν φαινόμενον νὰ σφάζωνται οἱ πολῖται εἰς τὸ Λεβίδι καὶ νὰ ὑπάρχῃ στρατὸς εἰς τὴν Τρίπολιν, ὁ ὁποῖος ἠσχολεῖτο εἰς τὸ νὰ συμπληρώσῃ τὴν Σουηδικὴν γυμναστικὴν καὶ νὰ κάμνῃ τοὺς βηματισμούς, διότι ὑπελείποντο τρεῖς ἡμέραι, διὰ νὰ συμπληρώσῃ τὴν περίφημον ἐκείνην ἐκπαίδευσιν, ἡ ὁποία ἔχει στοιχίσει τόσον αἷμα εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ εἰς τὴν πολυπαθῆ ὕπαιθρον. Ἐὰν δὲν ἀλλάξωμεν σύστημα εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἀναμείνωμεν χειροτέρευσιν τῆς καταστάσεως, διότι εἰς πολλὰ στρατηγικὰ σημεῖα ἡ ὕπαιθρος τῆς Πελοποννήσου ἐλέγχεται ἀπὸ τοὺς κακούργους αὐτούς. Πρὸ ἡμερῶν ἐκτύπησαν τὰ αὐτοκίνητα τὰ ὁδεύοντα ἀπὸ Γυθείου εἰς Σπάρτην καὶ τμῆμα χωροφυλακῆς καὶ στρατοῦ εἰς τὸ χωρίον Ἀλεποχώρι, εἰς τὴν ὁδὸν μεταξὺ Σπάρτης καὶ Τριπόλεως. Ἡ κατάστασις αὐτή, ὅσον καὶ ἐὰν μᾶς φαίνεται ἐπουσιώδης, δι’ ἡμᾶς οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν τὴν ἐδαφικὴν διαμόρφωσιν, γνωρίζομεν τὴν ἐκεῖ κατάστασιν, ἔχει σοβαρωτάτην σημασίαν. Διότι σὺν τῷ χρόνῳ θὰ χειροτερεύσῃ εἰς ὁλόκληρον τὴν Πελοπόννησον. Καὶ ἐὰν χειροτερεύσῃ, κύριοι συνάδελφοι, ἡ κατάστασις εἰς τὴν Πελοπόννησον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν δικαιολογεῖται, διότι δὲν συνορεύει οὔτε μὲ τὴν Σερβίαν, οὔτε μὲ τὴν Ἀλβανίαν, οὔτε μὲ τὴν Βουλγαρίαν, τότε πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ τέκνα τῆς Πελοποννήσου τὰ ὁποῖα μάχονται εἰς τὰ ἄλλα τμήματα τῆς Ἑλλάδος νὰ μὴ δοκιμάσουν τὴν στοιχειώδη ἀνθρωπίνην πικρίαν, ὅτι, ἐνῷ ἀγωνίζονται διὰ τὴν Πατρίδα, διὰ τὴν ἑνιαίαν καὶ τὴν αἰωνίαν Ἑλλάδα, ἐν τούτοις, δὲν λαμβάνεται ἓν μέτρον στοιχειῶδες ὥστε νὰ μὴ καίωνται τὰ χωριά των, νὰ μὴ καταστρέφωνται καὶ δολοφονοῦνται αἱ οἰκογένειαί των; Εἶναι φυσικῶς ἀδύνατον νὰ μὴ ἐμφιλοχωρήσῃ τὸ αἴσθημα αὐτὸ εἰς τὴν καρδίαν τῶν μαχητῶν, διότι πιθανὸν αὐτὸ νὰ τὸ καλλιεργήσῃ καὶ ἡ προπαγάνδα τῶν ἐχθρῶν τῆς φυλῆς, ἡ ἐντέχνως καὶ σατανικῶς διεξαγομένη. Περιμένομεν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἴδωμεν ἐκδηλούμενον καὶ τὸν περίφημον ἐκεῖνον συναγερμὸν διὰ τὸν ὁποῖον τόσαι θυσίαι ἐγένοντο μέχρι σήμερον. Ἀλλὰ πῶς θέλετε νὰ πιστεύσῃ ὁ λαὸς εἰς τὸν συναγερμόν, ὅταν βλέπῃ ὅτι, ἐνῷ τὰ παιδιά του μάχονται εἰς τὰ βουνά, μάχονται παντοῦ, οἱ σλαυοκομμουνισταὶ μένουν ἀνενόχλητοι εἰς τὰς θέσεις των, διαβιοῦν μέσα εἰς τὰς πόλεις καὶ ἀπολαμβάνουν ὅσα δὲν ἀπολαμβάνουν οἱ μαχηταὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των; Ἐλέχθη ἀπὸ προλαλήσαντας συναδέλφους ὅτι ἀντιμετωπίζομεν 20 χιλιάδας συμμοριτῶν καὶ ὅτι ἡμεῖς ἔχομεν 200 χιλιάδες στρατοῦ. Βλάπτει, κύριοι συνάδελφοι, νὰ λέγωμεν τοιαῦτα πράγματα. Εἴμεθα ἐκτὸς τῆς πραγματικότητος ὅταν ἀναφέρωμεν ταῦτα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, διότι δὲν ἀντιμετωπίζομεν 20 χιλιάδας συμμοριτῶν· ἀντιμετωπίζομεν τὸ σύνολον τῶν κομμουνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, δηλαδὴ 500–600 χιλιάδας, ἀντιμετωπίζομεν τὸν κομμουνισμὸν ὠργανωμένον τελειότατα, ἐνῷ οἱ κομμουνισταὶ δὲν ἀντιμετωπίζουν τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τῆς Ἑλλάδος. Διότι δυστυχῶς τὰ μετώπισθεν δὲν λαμβάνουν μέρος εἰς τὸν ἀγῶνα. Ἐνῷ οἱ στρατιῶται μάχονται, οἱ ἄλλοι οἱ πολῖται δὲν μάχονται, ἄλλοι λόγῳ ἐλλείψεως κατανοήσεως καὶ ἄλλοι διὰ λόγους τοὺς ὁποίους αὐτοὶ γνωρίζουν. Πρέπει νὰ γίνῃ κοινὴ συνείδησις, ὄχι μόνον ἡμῶν τῶν βουλευτῶν, διότι πιστεύω ὅτι οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἰδίως οἱ προερχόμενοι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, οἱ μεταβαίνοντες εἰς τὰς ἐπαρχίας των καὶ ζῶντες τὴν τραγικὴν κατάστασιν καὶ τὸ δρᾶμα τοῦ λαοῦ τῆς ὑπαίθρου, ἔχουν κατανοήσει τὴν κατάστασιν, ἔχουν κατανοήσει τὸν πόλεμον. Τὸ σύνολον ὅμως τῶν μεγάλων ἀστικῶν κέντρων πρέπει νὰ συναισθανθῇ ὅτι διεξάγεται ἀγὼν διὰ τὴν συντήρησιν τῆς φυλῆς μας, ἡ ὁποία σείεται συνθέμελα, ὅτι οἱ στρατιῶται δὲν πολεμοῦν ὅπως ἐπολέμουν ἄλλοτε μόνον διὰ τὴν καταστροφὴν ἑνὸς παροδικοῦ ἐχθροῦ, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἠδύνατό τις νὰ συνθηκολογήσῃ μίαν ἡμέραν καὶ νὰ παραμείνῃ κἄτι εἰς τὴν Ἑλλάδα. Πολεμοῦν μὲ ἐχθρόν, ὁ ὁποῖος διεξάγει πόλεμον καθοδηγούμενος ἔξωθεν διὰ τὴν ἐξολόθρευσιν τῆς φυλῆς μας. Ἄς μὴ πιστεύουν καὶ ἂς μὴ πλανῶνται οἱ διαβιοῦντες εἰς τὰ μεγάλα ἀστικὰ κέντρα καὶ ἰδίως οἱ ἐν Ἀθήναις πλούσιοι ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιζήσουν ἐὰν ὁ πτωχὸς φαντάρος ποὺ μάχεται εἰς τὰ βουνὰ κουρασθῇ ἢ πέσῃ μαχόμενος καὶ δὲν ὑπάρχει ἄλλος νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ. Καὶ αὐτοὶ θὰ πληρώσουν τὸν φόρον τοῦ ἐγκλήματός των κατὰ τῆς Πατρίδος καὶ θὰ πληρώσουν τὸν φόρον τοῦ αἵματος εἰς τὸν ἐχθρὸν τῆς φυλῆς μας καὶ δὲν πρόκειται νὰ ἐπιζήσουν διὰ νὰ ἀπολαύσουν τὰ ἀγαθὰ τὰ ὁποῖα ἀπλήστως συσσωρεύουν σήμερον. Ἡ πνοή, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ πηγάσῃ ἀπὸ τὸ κέντρον, πρέπει νὰ πηγάσῃ ἀπὸ τὰς Ἀθήνας. Πρέπει ὡρισμένοι ὑπουργοὶ νὰ παύσουν νὰ ἐπαίρωνται ὅτι ἡμεῖς ἀνήκομεν δῆθεν εἰς Κράτος εὐνομούμενον. Πάντοτε ἡ Ἑλλὰς ὑπῆρξε Κράτος εὐνομούμενον. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται περὶ ἀγῶνος ἐναντίον ἐχθροῦ, δὲν πρόκειται περὶ ἀγῶνος πρὸς διατήρησιν τῶν νόμων, πρὸς διατήρησιν τῶν οἰκονομικῶν καὶ ἄλλων θεσμῶν, πρόκειται περὶ καθαρᾶς ἐπιβιώσεως τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Εἶναι προτιμότερον νὰ διαπραχθῇ μία παρανομία ἀπὸ οἱονδήποτε Κρατικὸν ὄργανον ἢ ἐθνικόφρονα πολίτην, παρὰ νὰ κυριαρχήσουν οἱ ἐγκληματίαι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι δὲν θὰ καταξεσχίσουν τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἔχουν κυριολεκτικῶς καταργήσει, ἀλλὰ θὰ καταξεσχίσουν αὐτὴν ταύτην τὴν ὕπαρξιν τῆς φυλῆς μας. Δὲν πρέπει ἀπὸ τὸ βῆμα αὐτὸ νὰ ἀναφέρωνται παραβάσεις ἐθνικοφρόνων πολιτῶν, πολὺ δὲ περισσότερον Κρατικῶν ὀργάνων. Διότι εἴτε τὸ θέλομεν, εἴτε δὲν τὸ θέλομεν—ἀπὸ καλοῦ συνειδότος βέβαια λέγονται αὐτὰ τὰ πράγματα· δὲν θέλω νὰ καταλογίσω εἰς κανένα συνάδελφον ἄλλην πρόθεσιν—ἐν τούτοις ὅμως κάμνομεν κακὸν εἰς τὴν μαχομένην Πατρίδα, διότι ὁ δόλιος ἐχθρός, ὁ ὁποῖος ἐμφολεύει καὶ μᾶς παρακολουθεῖ, πάντα τὰ λεγόμενα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παίρνει καὶ δημοσιεύει εἰς τὸν διεθνῆ κομμουνιστικὸν τύπον καὶ τὰ ἐπιχειρήματα αὐτὰ οἱ ἀντιπρόσωποί του εἰς τὸν Διεθνῆ Ὀργανισμὸν τὰ ρίπτουν κατὰ πρόσωπον τῆς Ἑλλάδος. Πρέπει συνεπῶς νὰ ἔχωμεν συναίσθησιν τῶν λεγομένων ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, τῶν λεγομένων παρ’ ἡμῶν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ὥστε τοῦ λοιποῦ νὰ παύσωμεν ἡμεῖς ἀκουσίως νὰ δίδωμεν ἐπιχειρήματα. Μία φωνὴ πρέπει νὰ πηγάσῃ ἀπὸ ἐδῶ μέσα, πῶς τὸ συντομώτερον θὰ κατορθωθῇ, θὰ κατορθώσωμεν νὰ ἐξουδετερώσωμεν τὸν κίνδυνον, τὸν σοβαρώτατον, ὁ ὁποῖος μᾶς ἀπειλεῖ, πῶς θὰ κατανοήσωμεν περισσότερον τὸν πόλεμον αὐτὸν καὶ πῶς θὰ κατορθώσωμεν νὰ τὸν διεξαγάγωμεν. Ἡ Κυβέρνησις ἡ σημερινὴ ἀφοῦ ἐξαντλήσει τὸ χρονικὸν ὅριον καὶ ὅλα τὰ μέτρα τοῦ περιφήμου κατευνασμοῦ, πρέπει νὰ ἀρχίσῃ πράγματι τὴν ἐξόρμησιν. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἐξόρμησις, πρέπει νὰ λησμονήσωμεν κάθε ἄλλον σκοπόν, νὰ μὴ μᾶς ἀπασχολῇ τίποτε ἄλλο, παρὰ μόνον ὁ ἀγών. Διότι δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν, ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ μεταχειρισθῶμεν εἰς τὸν ἀγῶνα αὐτὸν ὡρισμένους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐμπνέουν ἐμπιστοσύνην, οὐ μόνον εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις τὰς μαχομένας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν μαχόμενον ἐξ ἴσου γενναίως Ἑλληνικὸν λαόν. Ἀπὸ ὅλους μας, μία κραυγὴ πρέπει νὰ ἀκούεται· τιμὴ καὶ δόξα εἰς τὰς ἐνόπλους δυνάμεις, τιμὴ καὶ δόξα εἰς πάντα Ἕλληνα πολίτην, ὁ ὁποῖος κατενόησε τὸ μέγεθος τοῦ κινδύνου καὶ παρὰ τὰς συκοφαντίας τὰς ὁποίας ἐδέχθη, μόνος, ἐγκαταλελειμμένος, ἄνευ τῆς Κρατικῆς στοργῆς ἔλαβε τὸ ὅπλον καὶ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν του Πατρίδα καὶ παντοῦ ὅπου εὑρίσκεται, παρὰ τὸν κίνδυνον νὰ ἀπωλέσῃ τὴν ζωήν του, ἀντιμετωπίζει τὸν ἐχθρὸν τῆς φυλῆς μας. (Χειροκροτήματα). Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ μνημονεύσωμεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀφανεῖς ἥρωας, οἱ ὁποῖοι οὐδεμιᾶς μνήμης ἔτυχον, οὐδὲ ἠθικῶν ἀμοιβῶν, οὐδὲ ὑλικῶν ἀμοιβῶν, αἱ δὲ οἰκογένειαί των οὔτε συντάξεως ἔτυχον μέχρι σήμερον καὶ ἐν τούτοις, τὰ παιδιὰ αὐτὰ τοῦ λαοῦ τὰ ξυπόλυτα, τὰ ὁποῖα δὲν μάχονται οὔτε διὰ πλούτη, οὔτε διὰ τὴν διατήρησιν προνομίων, ἀλλὰ μάχονται διὰ τὴν ἰδέαν τῆς μιᾶς, ἀδιαιρέτου, ἑνιαίας καὶ αἰωνίας Ἑλλάδος, τὰ παιδιὰ αὐτὰ ἐξακολουθοῦν τὸν ἀγῶνα. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καὶ ἡμεῖς, λαμβάνοντες ὡς παράδειγμα τὰ παιδιὰ αὐτὰ τοῦ λαοῦ, τὰ ἀγροτόπαιδα τῆς ὑπαίθρου, τὰ ὁποῖα δὲν σκέπτονται οὔτε τὴν ζωήν τους, οὔτε τὸ μέλλον τους, ἀλλὰ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς ἐχθροὺς τῆς φυλῆς μας. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐπαναλάβωμεν καὶ ἡμεῖς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι πρέπει νὰ φανῶμεν ἀντάξιοι τῶν ἀγωνιστῶν αὐτῶν, ἀντάξιοι τοῦ ὑπερόχου αὐτοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ δώσωμεν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον περιμένει ἀπὸ ἡμᾶς, νὰ δώσωμεν τὴν κατανόησιν, κύριοι συνάδελφοι, τὴν ὁποίαν μέχρι σήμερον δὲν ἐδώσαμεν εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ εἰς τὸν μαχόμενον Ἑλληνικὸν λαόν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λάμπρου ἔχει τὸν λόγον.

§109Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐπερωτήσεώς του, ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας κ. συνάδελφος πολὺ ὀρθῶς εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν συζητουμένην ἐπερώτησίν του δὲν ὑπάρχει χρῶμα τοπικοῦ ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν Πελοπόννησον, καθ’ ὅτι ὁ ἀγὼν διὰ τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἑνιαῖος. Τοῦτο μοῦ ἔδωσεν ἀφορμὴν νὰ μετάσχω καὶ ἐγὼ εἰς τὴν γενικευθεῖσαν συζήτησιν διὰ τὴν δημοσίαν τάξιν. Διότι τὸ θέμα τῆς δημοσίας τάξεως, τὸ ὁποῖον ἐπὶ 1½ ἔτος ἀπασχολεῖ τὴν Βουλήν, ἐξακολουθεῖ δυστυχῶς νὰ ἀπορροφᾷ, κατ’ ἀνιοῦσαν μάλιστα κλίμακα, ἐνδιαφέροντος καὶ ἀγωνίας, λόγῳ τῆς ὁσημέραι ἐπιδεινώσεως τῆς καταστάσεως, ὁλόκληρον τὴν προσοχὴν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Ἀνεξαρτήτως τοῦ ὅτι οἱ προλαλήσαντες κ. κ. συνάδελφοι, ἐπέμειναν περισσότερον διὰ τὴν ἐν Πελοποννήσῳ κατάστασιν, ἥτις ἄλλως τε τοὺς ἐνδιαφέρει ἀμέσως, δὲν παρέλειψαν νὰ τονίσουν, ὅτι ὁ κυρίως ἀγὼν διεξάγεται εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα, πρὸς ἣν ἄγρυπνος ἔπρεπε νὰ εἶχε στραφῆ καὶ νὰ στρέφηται ἡ προσοχὴ καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν νομίζομεν, ὅτι ὑπάρχει τις, ὅστις νὰ διαφωνῇ εἰς τοῦτο. Ἀλλὰ διὰ νὰ εἶχε καταστῆ δυνατὴ ἡ συγκέντρωσις τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἀμέσως ἀπειλουμένας ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ βορείους ταύτας ἐπαρχίας μας, ὤφειλεν αὕτη, διὰ παντὸς τρόπου νὰ εἶχεν ἐπιδιώξει καὶ ἐπιτύχει τὴν ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος ἐκκαθάρισιν ὅλων τῶν μετόπισθεν καὶ πρωτίστως τῆς Πελοποννήσου καὶ δι’ ἐξωτερικοὺς λόγους καὶ δι’ ἐσωτερικοὺς καὶ ἐπὶ πλέον, διότι ὁ συμπαγὴς πληθυσμὸς τῆς περιφερείας ταύτης, ἐπιτρέπει τὴν ἄντλησιν δυνάμεων εἰς ἱκανὸν ἀριθμὸν διὰ τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους εἰς τὰς ἐπαρχίας ταύτας. Ἡ μὴ πραγματοποίησις τῆς ἐκκαθαρίσεως ταύτης, βαρύνει ὅλας τὰς Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι διὰ τῶν προχείρων καὶ ἐμβαλωματικῶν μέσων, ἅτινα μέχρι σήμερον ἔλαβον, ἀπέδειξαν, ὅτι δὲν κατώρθωσαν νὰ συλλάβωσι τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν σοβαρότητα τοῦ ἀγῶνος. Καὶ μόνον ὁ διαχωρισμὸς τοῦ Κράτους εἰς ἐπιρροὰς στρατοῦ καὶ χωροφυλακῆς, δι’ οὗ κατηργήθη ὁ ἀπαραίτητος διὰ κάθε ἀγῶνα συντονισμός, μαρτυρεῖ τὴν ἔλλειψιν κατανοήσεως πρὸς τὸν ἀγῶνα αὐτόν, τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις διένειμεν εἰς κατηγορίας πρώτης καὶ δευτέρας ποιότητος. Σφάλματα καὶ ἀκηδία τῆς Κυβερνήσεως, κύριοι βουλευταί, μᾶς εἶπον καὶ οἱ προλαλήσαντες κ.κ. συνάδελφοι, ὅτι συνετέλεσαν, ὥστε ὄχι μόνον νὰ μὴ ἐπιτευχθῇ ἡ πάταξις τῆς ἀνταρσίας εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀλλὰ καὶ ἐπεκταθῇ αὕτη ἐπικινδύνως. Ἡμεῖς εἰς τοὺς δύο τούτους συντελεστὰς ἔχομεν νὰ προσθέσωμεν καὶ τρίτον, τουλάχιστον διά τινας τῶν περιφερειῶν, τὰς ἐσκεμμένας Κυβερνητικὰς ἐνεργείας. Νομίζομεν λοιπόν, ὅτι πρέπει ἐφ’ ὅσον συζητεῖται γενικῶς τὸ ζήτημα τῆς δημοσίας τάξεως, νὰ ἐξετάσωμεν ἐκτὸς τῶν σφαλμάτων καὶ τὰς παρανόμους ἐνεργείας, ἵνα ἀρυόμενοι ἐκ τούτων διδάγματα, ἀφ’ ἑνὸς μὲν νὰ ἀποφύγωμεν τὴν ἐπανάληψιν τούτων μελλοντικῶς καὶ ἀφ’ ἑτέρου κρίνωμεν ἂν τὰ πρόσωπα ἅτινα διέπραξαν ἢ συνετέλεσαν εἰς ταύτας θὰ εἶναι κατάλληλα, μετὰ τὴν ἀποτυχίαν μάλιστα τοῦ τοσαύτας συμφορὰς ἐπισωρεύσαντος εἰς τὸν τόπον κομματικοῦ ἑλιγμοῦ, τοῦ κατευνασμοῦ, νὰ ἐφαρμόσωσι καὶ τὸ μόνον ἐναπομεῖναν πλέον σοβαρὸν μέσον διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς γαλήνης, εἰς τὴν πολυπαθῆ ταύτην χώραν, τὸν ἐθνικὸν συναγερμόν. Πρόχειρον καὶ πρόσφατον παράδειγμα εἰς ὃ συνυπάρχουν καὶ τὰ σφάλματα καὶ αἱ παράνομοι Κυβερνητικαὶ ἐνέργειαι, εἶναι τὰ ὅσα τελευταίως ἐγένοντο εἰς τὴν περιφέρειαν ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἐκπροσωπῶ, τὴν καὶ ἰδιαιτέραν Πατρίδα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τὴν Σάμον, ἥτις πολλὰ τὰ κοινὰ παρουσιάζει μὲ τὴν Πελοπόννησον, διότι καὶ μακρὰν τῶν συνόρων κεῖται καὶ ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν τοῦ ὑπουργείου Δημοσίας Τάξεως εὑρίσκεται. Εἰς τὴν Σάμον, κύριοι βουλευταί, ἡ ἀνταρσία χρονολογεῖται μόλις ἀπὸ τῶν ἀρχῶν Ἰουνίου τρέχοντος ἔτους. Ὁμιλοῦντες τὴν 5ην Μαΐου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀνεκοινώσαμεν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι εἰς τὴν Σάμον ὑπάρχει μέγας ἀριθμὸς κομμουνιστῶν τῶν συρμάτων τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, τοῦ μεγάλου αὐτοῦ σχολείου τοῦ ἀναρχισμοῦ, τὰ ἀποτελέσματα τῆς διδασκαλίας τοῦ ὁποίου ὑφίσταται σήμερον ἡ περιφέρεια, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω. Κατεστήσαμεν γνωστόν, ὅτι ἐκ τῶν ἐν γένει ἐνεργειῶν αὐτῶν, κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας, καθίστατο προφανές, ὅτι ἐπέκειτο ἡ ἐκδήλωσις καὶ ἐκεῖ συμμοριτισμοῦ καὶ ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχὴν τῆς τότε Κυβερνήσεως ἐπὶ τούτου καὶ παρεκαλέσαμεν ὅπως ληφθῶσιν ἐπειγόντως τὰ ἐνδεικνυόμενα μέτρα, δι’ ὧν θὰ ἀπετρέπετο ἡ ἐκδήλωσίς του. Δυστυχῶς δὲν εἰσηκούσθημεν. Καὶ μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς περίπου μηνός, ἐγένετο ἡ ἐκδήλωσίς του εἰς μίαν μικρὰν Κοινότητα διὰ τὸν φόνον ἑνὸς δηλωσίου κομμουνιστοῦ, μὲ τὴν πρόφασιν, ὅτι εἶχε τὴν ἡμέραν ἐκείνην ὁδηγήσει εἰς τὸν ὀφθαλμίατρον ἐθνικόφρονα πολίτην, ὃν οἱ δρᾶσται εἶχον ξυλοκοπήσει καὶ τραυματίσει εἰς τοὺς ὀφθαλμούς. Ὑπὸ τῶν δραστῶν τοῦ ἐγκλήματος τούτου καὶ ἐλαχίστων φυγοδίκων διὰ φόνον ἑνὸς χωροφύλακος, ἐδημιουργήθη ὁ πρῶτος πυρὴν καὶ ἡ ἔναρξις τοῦ συμμοριτισμοῦ εἰς τὴν Σάμον. Μετὰ δύο ἡμέρας πολυπληθὴς πλέον συμμορία προσέβαλε τὸν ἀστυνομικὸν σταθμὸν μιᾶς ἄλλης Κοινότητος, ὅπου ἐφόνευσαν ἕνα χωροφύλακα καὶ τὸν ἔφορον Προσκύνην καὶ ἀπήγαγεν τὸν σταθμάρχην καὶ δύο χωροφύλακας, οὓς ἔπειτα ἀφῆκαν ἐλευθέρους, ἀφοῦ τοὺς ἀπεγύμνωσαν καὶ τοὺς ἀφώπλισαν. Μόλις ἐξεδηλώθη ἡ ἀνταρσία εἰς τὴν Νῆσον, ὁ τότε Νομάρχης, νέος προερχόμενος ἐκ τῆς ἐθνικῆς ἀντιστάσεως, ἀρτίας μορφώσεως, προικισμένος μὲ πολλὰ προτερήματα καὶ πρὸ παντὸς μὲ γενναίαν καὶ ἐθνικὴν ψυχήν, ἀφοῦ ἐκινητοποίησε τὴν διαθέσιμον μικρὰν δύναμιν τῆς χωροφυλακῆς, ἐτηλεγράφησεν εἰς τὴν ταξιαρχίαν τοῦ Αἰγαίου καὶ διετάχθη ἡ βάσει προβλεφθείσης διαταγῆς τοῦ Γ.Ε.Σ. τοπικὴ ἐπιστράτευσις ὁμάδων Μ.Α.Δ. καὶ Μ.Α.Υ. Τονίζω κύριοι βουλευταί, ὅτι πρὸ τῆς ἐκδηλώσεως τῆς ἀνταρσίας, οὐδεμία ὁμὰς εἶχε συγκροτηθῆ, διότι ἐλέχθη καὶ αὐτό. Τεθεὶς δὲ ἐπὶ κεφαλῆς τῶν ὁμάδων αὐτῶν ὁ Νομάρχης, ἤρξατο τῆς διώξεως τῶν συμμοριτῶν, τοσοῦτον κεραυνοβόλως, ὥστε ἐν μιᾷ καὶ μόνῃ ἡμέρᾳ συνέλαβε δύο ἀρχηγοὺς καὶ διέλυσεν ὁλόκληρον συμμορίαν, τῆς ὁποίας δύο μέλη ἐφονεύθησαν καὶ τὰ ἄλλα συνελήφθησαν. Τόση δὲ ἦτο ἡ σύγχυσις, ἡ ὁποία προεκλήθη εἰς τοὺς μέχρι τότε τρομοκράτας κομμουνιστάς, ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι κατ’ ἑκατοντάδας ὑπεβάλλοντο καθ’ ἑκάστην αἱ δηλώσεις μετανοίας, ἰδίᾳ δὲ ἡ σύγχυσις εἰς τὰς ἐν τῷ γεννᾶσθαι τότε συμμορίας αὐτάς, ὥστε καὶ αὐτοὶ οἱ ὑπόλοιποι ἀρχηγοί των, μεταξὺ τῶν ὁποίων τὴν πρώτην θέσιν ἔχει ὁ δὴ καταδικασθεὶς εἰς θάνατον ταγματάρχης τοῦ πυροβολικοῦ Μαλαγάρης νὰ ἀποστέλλουν πρὸς τὸν Νομάρχην μεσολαβητάς, ἵνα ἐκλιπαρήσωσι καλὴν μεταχείρισιν, προκειμένου νὰ παραδοθῶσι. Καὶ θὰ παρεδίδοντο τότε, κύριοι βουλευταί, καὶ θὰ ἐξέλιπεν ἔκτοτε ἡ ἀνταρσία τῆς Σάμου. Πλὴν δυστυχῶς, δὲν ἐπραγματοποιήθη αὕτη, διότι διένεξις προκληθεῖσα μεταξὺ συναδέλφων τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τοῦ Νομάρχου ἔσχον ὡς συνέπειαν τὴν ὑπὸ τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀνάκλησιν τοῦ Νομάρχου εἰς Ἀθήνας. Εἰς μάτην ὁ Σαμιακὸς λαὸς σύσσωμος, ὅλως αὐτοβούλως, δι’ ἡμῶν, τοῦ Δημάρχου, τῶν Κοινοταρχῶν καὶ τῶν Προέδρων ὅλων τῶν Ὀργανώσεων καὶ Σωματείων δι’ ἀθρόων καὶ μακροσκελῶν τηλεγραφημάτων καὶ ἀπεστάλησαν πλέον τῶν 300, ἐξελιπάρει τὸν τότε Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἄρουν τὴν ἀψυχολόγητον κατὰ τὴν κρίσιμον ἐκείνην στιγμὴν ἀνάκλησιν τοῦ μοναδικοῦ ἡγέτου Νομάρχου. Αἱ ἐκκλήσεις δὲν εἰσηκούσθησαν καὶ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξεν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ ἀπογοήτευσις λόγῳ ἀγανακτήσεως τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου καὶ ἰδίως τοῦ μαχομένου, μέχρι σημείου ὥστε νὰ παύσῃ τὴν δίωξιν καὶ νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὴν ἄμυναν τῶν χωρίων του, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ἐνθάρρυνσις καὶ ἐνίσχυσις τῶν συμμοριτῶν, ὧν ὁ ἀριθμὸς κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο ἀπὸ 30 ὅστις εἶχεν ἀπομείνει νὰ ἀνέλθῃ εἰς 250. Ἀποθρασυνθέντες δέ, ἤρχισαν τοὺς φόνους χωροφυλάκων καὶ ἰδιωτῶν, λεηλασίας καὶ καταστροφάς, ἄνευ οὐδεμιᾶς σχεδὸν ἀντιδράσεως ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἐλλείψει σοβαρᾶς στρατιωτικῆς ἢ ἄλλης ἡγεσίας. Οὕτως εἶχεν ἡ κατάστασις μέχρι τῆς ἡμέρας καθ’ ἣν μετὰ τὴν Κυβερνητικὴν κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως Μαξίμου, ὡρκίσθη ἡ μονόπλευρος Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἥτις τῇ ἐπιμόνῳ καὶ πάλιν, ἀξιώσει τοῦ Σαμιακοῦ λαοῦ, διέταξε τὴν ἐπάνοδον τοῦ Νομάρχου τούτου εἰς Σάμον, γενομένην ὅμως μετὰ δίμηνον ὁλόκληρον ἀπὸ τῆς ἀνακλήσεώς του. Μόλις ἐπανῆλθε συνεκέντρωσεν ἐσπευσμένως τὰς ὁμάδας ΜΑΥ, ἐτέθη καὶ πάλιν ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῶν καὶ ἐν ἀγαστῇ συνεργασίᾳ μετὰ τῶν δυνάμεων τῆς Χωροφυλακῆς, αἵτινες ἐν τῷ μεταξὺ εἶχον ἀποσταλῆ, ἐπανελήφθη ὁ κατὰ τῶν ἀναρχικῶν ἀγὼν μὲ ἀκμαῖον ἠθικὸν κατοίκων καὶ μαχομένων καὶ μὲ πλήρη βεβαιότητα διὰ τὴν ἐπαναφορὰν τῆς γαλήνης εἰς τὴν ὡραίαν αὐτὴν νῆσον. Τὴν βεβαιότητα ὅμως αὐτήν, περὶ ἐπαναφορᾶς τῆς γαλήνης, ἐπέπρωτο ἡ πολιτικὴ τοῦ τέκνου τῆς νήσου ταύτης νὰ ἀντιστρέψῃ εἰς τὴν σημερινὴν τραγικότητα, ὡς ἂν ἡ μοῖρα νὰ ἤθελε νὰ ἐπισφραγίσῃ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μάλιστα Πατρίδα τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Πρωθυπουργοῦ, τὸ ἐσφαλμένον ἂν μὴ καὶ ἐγκληματικὸν τοῦ κομματικοῦ αὐτοῦ ἑλιγμοῦ. Ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ καὶ αἱ ἐν ὀνόματι αὐτῆς γενόμεναι εἰς Σάμον παράνομοι καὶ ἐξευτελιστικαὶ ἐνέργειαι ὑπῆρξαν ἡ μοναδικὴ αἰτία τῆς ἐπεκτάσεως τοῦ συμμοριτισμοῦ εἰς ὁλόκληρον σχεδὸν τὴν νῆσον. Καὶ ποῖαι ἦσαν αὐταὶ αἱ παράνομοι ἐνέργειαι; Ἐν πρώτοις, τὴν ἑπομένην ἡμέραν τῆς ὁρκομωσίας τῆς Κυβερνήσεως τῶν δύο μεγάλων κομμάτων καὶ πρὶν ἀκόμη κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ψήφισμα περὶ ἀμνηστίας, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, διὰ τηλεγραφικῆς διαταγῆς του, τόσον εἰς τὸ Τμῆμα Μεταγωγῶν Πειραιῶς, ὅσον καὶ εἰς τὴν Διοίκησιν Χωροφυλακῆς Σάμου, διέταξε τὴν ἐλευθέρωσιν τῶν εἰς αὐτὰ κρατουμένων καὶ δι’ ἐκτόπισιν μετατασσομένων βάσει ἀποφάσεων τῆς Ἐπιτροπῆς Ἀσφαλείας, ἢ εὑρισκομένων ἐπικινδύνων κομμουνιστικῶν στοιχείων ἐκ Σάμου καταγομένων. Περιττὸν νὰ προσθέσω, ὅτι τὰ ⅘ τῶν κομμουνιστῶν τούτων ἠνώθησαν μὲ τοὺς συμμορίτας, τοῦ ⅕ παραμείναντος εἰς τὰ χωρία, προφανῶς διὰ τὴν ὀργάνωσιν τῆς ἐσωτερικῆς αὐτοαμύνης. Μετά τινας ἡμέρας, ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἀπέστειλεν ὡς ἀντιπρόσωπόν του εἰς Σάμον τὸν Φιλελεύθερον κ. συνάδελφον τοῦ Νομοῦ, συνοδευόμενον ὑπὸ ἑνὸς ταξιάρχου. Ὡς δὲ μᾶς ἐπληροφόρησεν ὁ Διοικητῆς Χωροφυλακῆς, ἀπεστάλη καὶ διαταγὴ τοῦ ὑπουργοῦ Δημοσίας Τάξεως, δι’ ἧς αἱ ἔνοπλοι δυνάμεις ἐτίθεντο ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ ταξιάρχου αὐτοῦ. Ἀμφότεροι ὡς ἀπεκαλύφθη ἐκ τῶν ἐνεργειῶν των, ἀπεστάλησαν ἐκεῖ διὰ νὰ ἐνεργήσουν, ὅπως πάσῃ θυσίᾳ ἐπιτύχῃ ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν πατρίδα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἀποβιβασθέντες οὗτοι εἰς Σάμον, εὗρον μίαν κατάστασιν πείθουσαν ἀπολύτως ὅτι μὲ μικρὰν προσπάθειαν καὶ μὲ τὰς ὑπαρχούσας δυνάμεις, θὰ ἠδύναντο ἀσφαλῶς νὰ περιάγωσι τοὺς συμμορίτας εἰς τοιαύτην θέσιν, ὥστε καὶ ἡ συμφώνως τῷ ψηφίσματι περὶ ἀμνηστίας παράδοσις τούτων νὰ ἐπετυγχάνετο καὶ ἡ πολιτικὴ τοῦ κατευνασμοῦ νὰ ἐδικαιοῦτο. Ἐπροτίμησαν ὅμως ἄλλην ὁδὸν παράνομον καὶ πλέον ἐντυπωσιακὴν καὶ τὸ σπουδαιότερον, μέλλουσαν νὰ προσκομίσῃ καὶ κομματικὰ ὠφέλη, ἀφοῦ διὰ τοῦ τρόπου τούτου θὰ ἐνεφανίζετο, ὅτι παρείχετο ἡ συγγνώμη εἰς τοὺς συμμορίτας, χάρις εἰς τὴν μεγαθυμίαν τοῦ πολιτευτοῦ ἀντιπροσώπου καὶ τοῦ κ. ἀξιοτίμου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία θὰ παρεῖχεν εἰς αὐτοὺς δικαιώματα εὐγνωμοσύνης καὶ ψήφου ἐκ μέρους τῶν συμμοριτῶν. Ἀλλ’ ἡ ὁδὸς αὕτη, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἦτο παράνομος, ἦτο πρὸ παντὸς καὶ ἐπικίνδυνος, διότι ἡ ἀποτυχία της θὰ εἶχεν ὀλέθρια ἀποτελέσματα, ὡς πράγματι καὶ εἶχε τοιαῦτα. Διότι ἐνίσχυσε καὶ ἐπεξέτεινε τὴν ἀνταρσίαν μέχρι σημείου, ὥστε σήμερον ὁ μὲν ἀριθμὸς τῶν συμμοριτῶν νὰ ὑπερβαίνῃ τοὺς 700 χωρὶς νὰ ὑπολογίσωμεν τετραπλασίους τοὐλάχιστον ἄλλους, οἵτινες παντοιοτρόπως βοηθοῦν αὐτούς, ὁ δὲ ἔλεγχός των νὰ ἐπεκτείνεται εἰς ὁλόκληρον σχεδὸν τὴν νῆσον μὲ κίνδυνον ἄμεσον τὴν κατάληψιν καὶ αὐτῆς τῆς πρωτευούσης. Πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τούτου ἐξουσιοδότησαν διάφορα πρόσωπα, νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ τοὺς ἀρχηγοὺς τῶν συμμοριτῶν καὶ ἐπιτύχουν μίαν συνάντησιν μὲ τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἀλλὰ αἱ ἡμέραι παρήρχοντο καὶ οἱ συμμορίται δὲν ἀπήντων εἰς τὰς ἐπιστολὰς τῶν ἀνωτέρω. Κατὰ τὸ χρονικὸν τοῦτο διάστημα ὁ Νομάρχης διὰ τοῦ δικτύου πληροφοριῶν, ὅπερ εἶχεν ὠργανώσει, ἐπληροφορήθη ὅτι τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν συμμοριτῶν, περὶ τοὺς 200, εἶχε συγκεντρωθῆ εἰς μίαν ὀρεινὴν τοποθεσίαν. Ἐθεώρησε, λοιπόν, καθῆκον του καὶ ἔναντι τοῦ μαχομένου Ἔθνους καὶ ἔναντι τῆς χειμαζομένης ἐπαρχίας του νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὸν Ταξίαρχον τὴν ἔκδοσιν διαταγῆς κινήσεως τῶν δυνάμεων πρὸς ἐγκλωβισμὸν καὶ ἐξόντωσιν ἢ σύλληψιν ἢ καὶ ἐξαναγκασμὸν ἀκόμη εἰς παράδοσιν, ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ὅπλων, τῶν συμμοριτῶν τούτων. Διότι ἐθεώρησε καὶ ἦτο πραγματικῶς μοναδικὴ ἡ εὐκαιρία διὰ τὴν ἐκ δευτέρου τώρα ἐξαφάνισιν τοῦ συμμοριτισμοῦ τῆς Σάμου. Ὁ Ταξίαρχος ὅμως, εἶχεν ἄλλας ἐντολὰς κατευναστικάς, καὶ ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας, καίτοι πιεζόμενος, ἠρνεῖτο νὰ ἐκδώσῃ τὴν διαταγὴν ἐπιχειρήσεων. Φαίνεται ὅμως, ὅτι καὶ αὐτὸς ἀπηλπίσθη νὰ ἀναμένῃ τὴν ἀπάντησιν τῶν συμμοριτῶν καὶ τὴν τετάρτην ἡμέραν ἐδέχθη μὲν νὰ συντάξῃ τὴν διαταγὴν ἐπιχειρήσεων, ἀλλ’ ὄχι καὶ νὰ τὴν ὑπογράψῃ ὁ ἴδιος. Τὴν ἔδωκε πρὸς ὑπογραφὴν εἰς τὸν Διοικητὴν τῆς Χωροφυλακῆς. Οὕτω τὴν 16ην Σεπτεμβρίου ἐκινήθησαν οὐ μόνον αἱ δυνάμεις τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ καὶ αὐταὶ αἱ στατικαὶ τῶν χωρίων Μ.Α.Υ., περὶ τοὺς χιλίους ἄνδρας καὶ τὴν πρωΐαν τῆς ἑπομένης εἶχον καταλάβει, τὰ τμήματα ταῦτα, ὅλους τοὺς ὑπὸ τῆς διαταγῆς ὁριζομένους ἀντικειμενικοὺς σκοπούς, πλὴν ἑνὸς τμήματος Χωροφυλακῆς, ὅπερ συναντῆσαν ἀντίστασιν καὶ σχὸν ἀπωλείας τινάς, ἐβράδυνεν, ἀλλὰ τελικῶς χωρὶς καὶ αὐτὸ νὰ ἀναμείνῃ τὴν ἄφιξιν τῶν ζητηθεισῶν ἐνισχύσεων, ἀπώθησε τοὺς συμμορίτας καὶ μέχρι τῆς 11ης πρωϊνῆς ὥρας ἐπέτυχε τὸν ἀντικειμενικόν του σκοπόν. Τοιουτοτρόπως οἱ συμμορῖται εὑρέθησαν τελείως ἐγκλωβισμένοι ἐντὸς μιᾶς τοποθεσίας μικρᾶς ἐκτάσεως ἐδάφους, καθ’ ὅσον καὶ ἡ μόνη βαθεῖα χαράδρα, ἥτις δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφραχθῇ διὰ δυνάμεων πεζικοῦ, ἐκλείετο διὰ πυκνοῦ φραγμοῦ πυροβολικοῦ τοῦ Ἀντιτορπιλλικοῦ «Θεμιστοκλῆς», ὅπερ εἶχεν πλεύσει καταλλήλως καὶ ἐφ’ οὗ ἐπέβαινε καὶ ὁ Ταξίαρχος. Ἐνῷ δὲ μετὰ μικρὰν ἀνάπαυλαν τῶν τμημάτων, ἀναγκαίαν μετὰ πολύωρον πορείαν, ἐπρόκειτο τὰ τμήματα νὰ ἐξορμήσουν τελικῶς, ὅτε θὰ ἐπέφερον καὶ τὸ ἀποτέλεσμα, αἴφνης τὴν 3.30′ μ.μ. ἀπεστάλη σῆμα ὑπογεγραμμένον πλέον τώρα ἀπὸ τὸν Ταξίαρχον διὰ τοῦ ὁποίου ἀνεστέλλετο ἡ ἐπιχείρησις καὶ διετάσσετο ἡ ἐπάνοδος τῶν τμημάτων εἰς τὰς βάσεις των. Συγχρόνως παύουν τὰ πυρὰ τοῦ «Θεμιστοκλῆ» καὶ τὸ πλοῖον ἀπομακρύνεται.

§110Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Πῶς λέγεται ὁ Ταξίαρχος;

§111Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Λέγεται Γριβέας. Τί συνέβη; Ὅλοι διερωτῶντο ἐνῶ ἠγανάκτουν. Τὸ ἐπληροφορήθησαν τὴν ἑπομένην. Οἱ συμμορῖται πρὸ τῆς δεινῆς θέσεως εἰς ἣν εἶχον περιέλθει, ἐσκέφθησαν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τοὺς κατευναστὰς διὰ νὰ ἐπιτύχουν τὴν σωτηρίαν των. Ἀπέστειλαν λοιπὸν ἐπιστολὴν ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν Σεβασμιώτατον διὰ τῆς ὁποίας τῷ ἐγνώριζον, ὅτι δέχονται νὰ ἔλθουν εἰς διαπραγματεύσεις, ἀρκεῖ νὰ ἐνεργήσῃ νὰ παύσουν τὰ πυρὰ καὶ νὰ ἐλευθερωθοῦν, διὰ νὰ καταστῇ δυνατὴ ἡ συνάντησις. Ἐπηκολούθησεν ἡ ἀναφερθεῖσα διαταγὴ τοῦ «παύσατε πῦρ» καὶ ἡ ἀποχώρησις τῶν δυνάμεων. Σημειώσατέ το αὐτὸ καλά, κύριοι συνάδελφοι, διότι ἠδύνατο ὑπὸ τὴν πίεσιν τῶν ὅπλων νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ ἀποτέλεσμα καὶ ἡ κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς νυκτὸς μὲ τὰ παπούτσια εἰς τὸ χέρι κάθοδος τῶν συμμοριτῶν πρὸς τὴν δημοσίαν ὁδὸν καὶ ἡ ἐν παρελάσει κατὰ δυάδας διὰ τῶν ὁδῶν τῶν Καρλαβασίων ἄνοδός των εἰς τὸν ἕτερον ὀρεινὸν ὄγκον τῆς Νήσου. Τὸ ὅτι ἡ ἀναστολὴ τῶν ἐπιχειρήσεων ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν συνεννοήσεως μετὰ τῶν συμμοριτῶν, μαρτυρεῖ καὶ ἡ δι’ ἐκτάκτου παραρτήματος τοῦ ἐπισήμου ὀργάνου τοῦ κ. συναδέλφου, κυκλοφορήσαντος τὴν ἰδίαν ἡμέραν καθ’ ἣν οἱ πάντες ἐγνώριζον ὅτι διεξάγονται αἱ ἐπιχειρήσεις ἀνακοινωθεῖσα εἴδησις, ἥτις ἔχει ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει): «Ἐξ ἀσφαλοῦς πηγῆς πληροφορούμεθα, ὅτι κατόπιν τῆς προσκλήσεως τοῦ κ. Σοφούλη, οἱ ἐνταῦθα ἀρχηγοὶ τῶν ὁμάδων ἀνταρτῶν πρόκειται νὰ συνέλθουν εἰς κοινὴν σύσκεψιν καὶ ἀποφασίσουν περὶ τῆς παρουσιάσεώς των μετὰ τῶν ὁμάδων των εἰς τὰς ἀρχάς».

§112Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ταξίαρχος ἦτο ἐπὶ τοῦ «Θεμιστοκλῆ»; Ὑπὸ τίνος μετεδόθη ἡ διαταγή;

§113Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἐπέβαινε τοῦ πλοίου, ἐξ οὗ διηύθυνε τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ διὰ τοῦ ἀσυρμάτου τοῦ πλοίου μετεδόθη ἡ διαταγὴ τοῦ Γριβέα.

§114Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Τὸ παράρτημα ποῖος τὸ ἐξέδωσεν;

§115Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἡ Φιλελευθέρα ἐφημερὶς τοῦ Νομοῦ, ἡ κατευθυνομένη ἀπὸ τὸν κ. βουλευτήν.

§116Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ μᾶς προκαλεῖ κατάπληξιν καὶ νομίζω, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρέπει νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ τὶ συνέβη.

§117Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Καὶ ἄλλα ἐμποιοῦν κατάπληξιν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα, διότι ὁ Ταξίαρχος ὑπήγετο εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως.

§118Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μὰ μόνον ἡ Πελοπόννησος ὑπάγεται εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως.

§119Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Πάντως ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα, διότι μοῦ ἀπέστειλε καὶ ἔγγραφον εἰς τὸ ὁποῖον μοῦ λέγει, ὅτι ἡ ἐπερώτησις αὐτὴ δὲν τὸν ἀφορᾷ. Ἀλλὰ καὶ ἡ διαταγὴ τὴν ὁποίαν ἐμνημόνευσα καὶ ἡ ὁποία ἀπεστάλη ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Δημοσίας Τάξεως μαρτυρεῖ, ὅτι ὁ Γριβέας ὑπήγετο εἰς αὐτό.

§120Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Θὰ ἠθέλαμεν μίαν ἀπάντησιν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, τὶ λέγει ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον καταγγέλλεται καὶ κάμνει τόσον καταπληκτικὴν ἐντύπωσιν εἰς τὴν Βουλήν.

§121Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος ἔδωκε τὴν διαταγὴν τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ποῖος τῆς ἀναστολῆς;

§122Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἐγὼ εὑρισκόμην τότε εἰς Ἀθήνας. Γνωρίζω, διότι ἔχω ἐδῶ τὴν διαταγὴν ἐπιχειρήσεων, ὅτι αὕτη ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν Διοικητὴν Χωροφυλακῆς. Ἡ διαταγὴ τῆς ἀναστολῆς ὑπογράφεται ἀπὸ τὸν Ταξίαρχον, ὅστις ὡς ἀποδεικνύηται, ἠρνήθη νὰ ὑπογράψῃ τὴν ἀναστολὴν τῶν ἐπιχειρήσεων.

§123Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐτὰ εἶναι λογοπαίγνια.

§124Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἡ παράνομος καὶ ἀντιστρατιωτικὴ αὕτη ἐνέργεια τοῦ Ταξιάρχου αὐτοῦ, κατηγγέλθη τηλεγραφικῶς πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους κ. κ. ὑπουργοὺς Στρατιωτικῶν κλὶ Δημ. Τάξεως ὑφ’ ἡμῶν καὶ ἐζητήθη ἡ ἐπιβολὴ κυρώσεων κατ’ αὐτοῦ. Διότι δὲν δυνάμεθα νὰ φαντασθῶμεν, κ. βουλευταί, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων ἤθελε νὰ ἐξαπατήσῃ τὴν Βουλήν. Γνωρίζετε νομίζω ὅλοι, ὅτι ἐδηλώθη τότε ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐφαρμογῆς τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ δὲν θὰ χαλαρώσῃ ἡ Κυβέρνησις οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν τὸν ἀγῶνα τῆς ἐπιβολῆς τοῦ νόμου καὶ τῆς τάξεως, ὁ Ταξίαρχος ὅμως αὐτὸς ἀσεβῶν πρὸς τὰς δηλώσεις αὐτὰς καὶ πρὸς πᾶσαν στρατιωτικὴν τακτικήν, διέταξε τὴν ἀναστολὴν τῶν ἐν ἐξελίξει ἐπιχειρήσεων καὶ τὴν ἐπάνοδον τῶν μαχομένων τμημάτων εἰς τὰς βάσεις των, καθ’ ἣν στιγμὴν 200 συμμορῖται ἦσαν ἐγκλωβισμένοι καὶ ἐπέκειτο ἢ ἡ πλήρης ἐξόντωσίς των ἢ ἡ παράδοσίς των. Διὰ τῆς ἀντιστρατιωτικῆς δὲ ταύτης καὶ παρανόμου ἐνεργείας του οὐ μόνον διέφυγον οἱ συμμορῖται, ἀλλὰ καὶ ἐνισχύθησαν ἔκτοτε μέχρι σημείου, ὥστε ὁ μὲν ἀριθμὸς τούτων νὰ ὑπερβαίνῃ σήμερον τοὺς 700, ὁ δὲ ἔλεγχός των νὰ ἐπεκτείνεται εἰς τὰ ⅘ τῆς νήσου. Συνεπείᾳ δὲ τῆς ἔκτοτε δράσεώς των προεκλήθησαν ἀνυπολόγιστοι ζημίαι εἰς τὴν Κρατικὴν καὶ ἰδιωτικὴν οἰκονομίαν καὶ ἐδημιουργήθησαν θύματα καὶ ἀνταρτόπληκτοι. Μετὰ τὴν ἐπιτυχίαν τῆς διασώσεώς των οἱ συμμορῖται ἀπαξιοῦν νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μετὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἐφ’ ὃ νέαι προσπάθειαι καταβάλλονται καὶ ἐκκλήσεις δημοσιεύονται εἰς τὸν Τύπον.

§125Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἦτο διὰ νὰ ξεφύγουν ἀπὸ τὸν κλοιόν.

§126Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Βεβαίως. Τὴν τοιαύτην ὅμως ἐπιμονήν των αὐτὴν τὴν φορὰν ἐσκέφθησαν νὰ τὴν ἐκμεταλλευθοῦν διὰ νὰ ἐξευτελίσουν καὶ τὸ Κράτος. Μετὰ τέσσαρας ἡμέρας ἀφ’ ἧς διεσώθησαν ἀπαντοῦν, ὅτι δέχονται νὰ ἔλθουν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως.

§127Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Οἱ συμμορῖται πέρασαν μέσα ἀπὸ κάποιαν πόλιν νομίζω.

§128Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἀπὸ τὸ Καρλόβασι.

§129Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Τὸ λέτε αὐτὸ ἐνῶ ξέρετε πολὺ καλά, ὅτι δὲν ἐπέρασαν ἀπὸ τὴν πόλιν, ἀλλὰ ἐπέρασαν παραλιακῶς.

§130Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Πόλις εἶναι καὶ ἡ παραλία. Ὁ ὅρμος εἶναι ἢ δὲν εἶναι πόλις;

§131Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἐπέρασαν ἀπὸ τὸν δρόμον καὶ διῆλθον ἀπὸ πολυπληθεῖς κοινότητας καὶ κατέφυγον εἰς τὰ κρυσφύγετά των.

§132Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Μέσα εἰς τὴν πόλιν εἶναι ὁ δρόμος.

§133Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Μὴ ἀνησυχεῖτε. Θὰ διορθώσουν τὴν κατάστασιν οἱ τέως Μητροπολῖται Ἠλείας καὶ Κοζάνης.

§134Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἡ ἐπιτροπὴ λοιπὸν μετέβη εἰς Καρλόβασι καὶ ἐκεῖθεν ἀναρριχᾶται εἰς τὰ ὄρη πρὸς ἀναζήτησιν τῶν συμμοριτῶν.

§135ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσοι ἦσαν εἰς τὴν Ἐπιτροπήν;

§136Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Τρεῖς. Ὁ κ. συνάδελφος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, ὁ Μητροπολίτης καὶ ἕνας ἰατρός. Οἱ συμμορῖται ἀρνοῦνται ὅμως νὰ τοὺς δεχθοῦν, προφασιζόμενοι κόπωσιν καὶ ὁρίζουν συνάντησιν διὰ τὴν ἑπομένην 23 Σεπτεμβρίου, εἰς μίαν Κοινότητα ἀπέχουσαν 10 χιλιόμετρα, ἥτις καὶ ἐπραγματοποιήθη. Τὸ τί συνεζητήθη καὶ τί ἀπεφασίσθη, μᾶς τὸ λέγει μία προκήρυξις τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ, ἡ ὁποία ἐκυκλοφόρησεν ὕστερα ἀπὸ δύο ἡμέρας καὶ ἐτοιχοκολλήθη εἰς τὰς διαφόρους Κοινότητας. Ἰδοὺ τὶ ἀνέγραφε ἡ προκήρυξις αὐτή. (Ἀναγινώσκει):

Δημοκρατικὸς Στρατὸς Σάμου

ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ

«Ὕστερα ἀπὸ ἐπανειλημμένες ἐνέργειες τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Σάμου καὶ τοῦ βουλευτοῦ κυρίου Σοφούλη, ἔγινε στὶς 23)9 στὸ Μαραθόκαμπο συνάντησις τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ βουλευτοῦ κ. Ἐμμ. Σοφούλη καὶ τριῶν μελῶν ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἀρχηγείου τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ Σάμου ἀποτελουμένη ἀπὸ τοὺς συναγωνιστὰς Σ. Χατζηγεωργίου, Ι. Ζαφείρην καὶ Ν. Σβερκίδην μὲ σκοπὸ τὴ συζήτηση γιὰ τὴ κατάπαυση τοῦ ἐμφυλίου πολέμου καὶ τὴν εἰρήνευση τοῦ νησιοῦ μας. Στὴν συζήτηση παρευρέθησαν σὰν παρατηρηταὶ καὶ οἱ Σεβασμιώτατοι κ. Εἰρηναῖος, Ἀλ. Κεντούρης καὶ Ἐμμ. Παπαπαναγιώτου. Ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ ἀρχηγείου μας ἀφοῦ ἀνέπτυξε ἀναλυτικὰ τὰ αἴτια τοῦ ἐμφυλίου πολέμου καὶ ὑπεγράμμισε τὰς εὐθύνας τοῦ Νομάρχου καὶ τῶν παραγόντων τῆς δεξιᾶς, ἐπέδωσε στὸν ἐκπρόσωπο τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὑπόμνημα τονίζοντας ὅτι τὸ ἀρχηγεῖο τότε μονάχα θὰ μποροῦσε νὰ σκεφθῇ σοβαρὰ τὸ ζήτημα τῆς καταπαύσεως τοῦ ἐμφυλίου πολέμου, ὅταν ἡ Κυβέρνησις πραγματοποιοῦσε τοὺς ὅρους ποὺ περιλαμβάνει τὸ ὑπόμνημα καὶ τοὺς ὁποίους θεωρεῖ σὰν ἀπαραίτητες ἐγγυήσεις, γιὰ τὴν ἀπόδειξη τῶν εἰλικρινῶν διαθέσεων τῆς Κυβερνήσης γιὰ τὴν εἰρήνευση τοῦ νησιοῦ. Ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καθὼς καὶ οἱ ἄλλοι ποὺ τὸν συνώδευαν παραδέχτηκαν ὅτι ἡ εὐθύνη τοῦ ἐμφυλίου πολέμου βαρύνει τὸν Κούσουλα καὶ τὴ δεξιά, στιγμάτισαν τὸν ἐγκληματικὸ ρόλο τῶν Μ.Α.Υ., ἀνεγνώρισαν ὅτι οἱ διώξεις, τὸ τρομοκρατικὸ ὄργιο καὶ ἡ ἀνάγκη τῆς ἀμύνης καὶ τῆς ὑπεράσπισης τῆς ζωῆς τῶν δημοκρατικῶν, στάθηκαν οἱ μοναδικὲς αἰτίες τῆς δημιουργίας καὶ τῆς ἀνάπτυξης τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ Σάμου. Οἱ ὅροι ποὺ ἔθεσε ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ ἀρχηγοῦ μας χαρακτηρίσθηκαν ἀπ’ τὸν ἐκπρόσωπο τοῦ κ. Προέδρου σὰν λογικοὶ καὶ πραγματοποιήσιμοι πλὴν τῆς ἀνοικοδόμησης τῶν κατεστραμμένων σπιτιῶν, ποὺ θὰ συμπεριληφθῇ, στὸ γενικὸ πρόγραμμα ἀνοικοδόμησης. Ὁ κ. Σοφούλης βεβαίωσε, πὼς οἱ ἐξασφαλίσεις ποῦ ζητάει γιὰ τὸ ἀρχηγεῖο ἡ σχετικὴ ἐνέργεια ἔκαμε καὶ πρὶν ἀπὸ τὴ σύσκεψη. Στὸ διάστημα τῶν ἐνεργειῶν του καὶ τῆς πραγματοποιήσεως τῶν διασφαλίσεων συμφωνήθηκε νὰ συνεχισθῇ ἡ ἐκεχειρία. Ἡ ἀντιπροσωπεία μας ἐδήλωσε ὅτι κι’ ἂν ἀκόμη ἡ Κυβέρνηση δὲν συμφωνήσει μὲ τοὺς ὅρους τοῦ ἀρχηγείου μας, οἱ τοπικοὶ παράγοντες θὰ ἔπρεπε νὰ καταβάλουν κάθε προσπάθεια γιὰ τὴν ἐπιτυχίαν μιᾶς ἀνακωχῆς μὲ σκοπὸ τὴν ἐξυπηρέτηση τῶν λαϊκῶν συμφερόντων καὶ θὰ γινόνταν εὐμενῶς δεκτὴ ἀπὸ μέρους τοῦ Ἀρχηγείου». 25)9)47 Τὸ Ἀρχηγεῖο.

§137Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ ἐδημοσιεύθη;

§138Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Εἰς τὴν ἐφημερίδα, ἀλλ’ ἐτοιχοκολλήθη εἰς ὅλας τὰς Κοινότητας τὰς ἐλεγχομένας ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν. (Πρὸς τὸν κ. Σοφούλην διαμαρτυρόμενον): Καὶ ἐγώ, κ. συνάδελφε, διαμαρτύρομαι, διότι ὅταν ἐδημοσιεύθησαν δὲν τὰ ἀπεκρούσατε, ἀλλὰ τὰ ἐμνημονεύσατε καὶ εἰς ἄρθρον σας ποὺ ἔχω ἐδῶ.

§139Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. (Πρὸς τὸν κ. Σοφούλην). Διαψεύσατέ τα, κ. συνάδελφε.

§140Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἔλεγχον κατὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ κάμνετε ἢ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως;

§141Κ. ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ. Πῶς ὀνομάζεται ἡ ἐφημερὶς ποὺ ἐδημοσιεύθησαν αὐτὰ ποὺ μᾶς διαβάσατε; Εἶναι τοῦ ἰδίου Κόμματος;

§142Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Εἶναι τοῦ Νέου Κόμματος, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν ἔχει σημασίαν. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔχω ἐδῶ, ἀντεγράφη ἀπὸ τὴν τοιχοκόλλησιν εἰς μίαν Κοινότητα τῆς ὁποίας δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω τὸ ὄνομα. Ὁρίστε καὶ τὸ πρωτότυπο ποὺ μοῦ ἐστάλη ἀπὸ τὴν Κοινότητα αὐτήν. (Ἐπιδεικνύει ἓν ἔγγραφον).

§143Χ. ΨΑΡΡΟΣ. Μιὰ φορὰ εἰς τὴν ἐφημερίδα σας ἐδημοσιεύθη.

§144Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Δὲν σχολιάζω, κύριοι συνάδελφοι, τὰ εἰς τὴν προκήρυξιν ταύτην ἀναγραφόμενα, διότι ὁμιλοῦν ἀφ’ ἑαυτῶν. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον διασαφηνίζω εἶναι, ὅτι αἱ ἐξασφαλίσεις ποὺ ἐζήτησε τὸ ἀρχηγεῖο, εἶναι ἡ παραχώρησις ἐλευθέρου χώρου ἐπὶ τῆς νήσου πρὸς διαβίωσίν των. Τὸν ὅρον αὐτὸν τὸν ἀπεκάλυψε τὴν ἑπομένην ἡμέραν τῆς συναντήσεως, εἷς τῶν καπεταναίων εἰς ἄλλην Κοινότητα, πρὸς τοὺς κατοίκους πρὸς τοὺς ὁποίους ὡμίλησε καὶ εἶπεν, ὅτι ἐζήτησε τὸ ἀρχηγεῖον μας ἕναν ἐλεύθερον χῶρον ἐπάνω εἰς τὸ νησί, ὅπου θὰ ζήσωμεν μέχρι τῆς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν, ἂς διαλέξῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν χῶρον αὐτὸν μεταξὺ τῶν χωριῶν Μαραθόκαμπος–Καρλόβασι–Πύργος. Καὶ αὐτὸν τὸν ὅρον, κύριοι συνάδελφοι, ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἔκρινεν ὡσὰν λογικόν.

§145Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Ποῖος τὰ λέγει αὐτά;

§146Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Οἱ συμμορῖται.

§147Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ. Καὶ αὐτὰ εἶναι ἀνακοινωθέντα τῶν συμμοριτῶν;

§148Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Αὐτὰ εἶναι ἐπίσημα ἔγγραφα τῶν συμμοριτῶν καὶ τὰ ὁποῖα τοιχοκολλοῦν καὶ μὲ τὰ ὁποῖα οἱ συμμορίται ἀποκαλύπτουν τὰ συμφωνηθέντα.

§149ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι καθαρὰ προδοσία αὐτό.

§150Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Δὲν χαρακτηρίζω τὸ τί εἶναι. Εἰς τὴν προκήρυξιν ἀναγράφεται, τὸ ὅτι συνεφωνήθη νὰ συνεχισθῇ ἡ ἐκεχειρία. Τί ἄλλα θέλετε διὰ νὰ ἀκούσετε, ὅτι ἡ διαταγὴ τοῦ παύσατε πῦρ, ἐγένετο κατόπιν συμφωνίας; Ἀλλ’ αὐτὸ δηλοῖ καὶ τοῦτο, ὅτι ἔκτοτε ἀπὸ 17 Σεπτεμβρίου μέχρι σήμερον, οὐδεμία ἐπιχείρησις ἔγινεν εἰς τὴν Σάμον, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἐνίσχυσε τοὺς συμμορίτας ὥστε νὰ ἀνέλθουν σήμερον εἰς 700, νὰ ἐλέγχουν τὰ ⅘ τῆς νήσου καὶ νὰ εὑρίσκονται εἰς τὰ πρόθυρα τῆς πρωτευούσης τοῦ Νομοῦ.

§151Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μὲ αὐτὰ τὰ αἴσχη ποὺ ἔλαβον χώραν μᾶς κάμετε νὰ παραιτηθῶμεν τῆς ἐπερωτήσεως ἡμεῖς οἱ ἐκ Πελοποννήσου, διότι εἰς τὴν Σάμον ἔγιναν πράγματα καταπληκτικά.

§152Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ ταξιάρχου, γενομένην τὴν ἑπομένην τῆς ἀναστολῆς τῶν ἐπιχειρήσεων, ἡ Διοίκησις τῶν ἐκεῖ ἐνόπλων δυνάμεων ἐνεπιστεύθη εἰς τὸν τότε διοικητὴν τῆς Χωροφυλακῆς, ὅστις λόγῳ τῆς ἰδιότητός του ὡς ἀξιωματικοῦ τῆς Χωροφυλακῆς δὲν εἶχε τὰς ἀναγκαστικῶς ἀπαιτουμένας γνώσεις τακτικῆς πολέμου. Καὶ συνέβη τὸ ἐξωφρενικὸν γεγονὸς νὰ ἐγκαταλείπωνται καὶ νὰ παραδίδωνται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν συμμοριτῶν πολλαὶ Κοινότητες διαθέτουσαι μάλιστα καὶ ἀρκετὴν δύναμιν Χωροφυλακῆς καὶ ἡρωϊκῶν Μ.Α.Υ. ἄνευ οὐδεμιᾶς ἢ ἔστω ἐλαχίστης πιέσεως ἐκ μέρους τῶν συμμοριτῶν. Ἐὰν ἡ Σάμος ὅπως καὶ ἡ Πελοπόννησος, δὲν ὑπήγετο ὑπὸ τὴν ἐπιρροὴν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀλλὰ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου ἡ διοίκησις θὰ ἀνετίθετο εἰς ἔμπειρον ἀξιωματικὸν τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ θὰ ἀπεφεύγοντο αἱ ἀντιστρατιωτικαὶ αὐταὶ ἐνέργειαι, δι’ ὧν παρεδόθη τὸ πλεῖστον τῆς Νήσου εἰς τοὺς συμμορίτας καὶ κατωρθώθη οὕτω νὰ φθάσωσιν οὗτοι, μέχρι τῶν προθύρων τῆς πρωτευούσης.

§153Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Κύριε συνάδελφε, ἔχετε καὶ τὸ ἄλλο ἀνακοινωθὲν τοῦ πρεσβευτοῦ, τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ τοῦ ἀρχηγείου τῶν ἀνταρτῶν;

§154Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Τὸ κορύφωμα ὅμως, κύριοι βουλευταί, τοῦ ἐξευτελισμοῦ ὑπῆρξε τὸ ἀσύλληπτον γεγονός, ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς συναντήσεως ὑπεγράφη κοινὴ ἀνακοίνωσις τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως μετὰ τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ «δημοκρατικοῦ στρατοῦ» διὰ τῆς ὁποίας ἐμφανίζεται, ὅτι τὸ ἐπίσημον Κράτος ἀναγνωρίζει τὸν Μάρκον.

§155Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ ἔγιναν εἰς μίαν ἐποχὴν κατευνασμοῦ, διότι τότε ἐπεχειρεῖτο ὁ κατευνασμός.

§156Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἀνακοίνωσις: (ἀναγινώσκει): «Ἀνακοίνωσις. Τὴν 23ην Σεπτεμβρίου συνηντήθησαν ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἀρχηγείου τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ Σάμου καὶ συνωμίλησαν γιὰ τὴν κατάπαυση τοῦ ἐμφυλίου πολέμου καὶ τὴν εἰρήνευσιν τοῦ νησιοῦ μας. Μὲ εὐχαρίστησιν ἀνακοινοῦμεν, ὅτι καὶ ἀπ’ τὰς δύο πλευρὰς διαπιστώθηκε καλὴ θέληση ποὺ δημιουργεῖ βάσιμες ἐλπίδες γιὰ τὴν ἐπιτυχία τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ. Γιὰ ὡρισμένα σημεῖα ποὺ ἔμειναν ἐκκρεμῆ, θὰ ζητηθῇ διευκρίνησις ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους». 23 Σεπτέμβρη 1947. Γιὰ τὴν ἀντιπροσώπευση τοῦ κ. Προέδρου: Ἐμμ. Σοφούλης. Γιὰ τὸ Ἀρχηγεῖο τοῦ Δημοκρατικοῦ Στρατοῦ Σάμου: Σ. Χατζηγεωργίου».

§157Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι παρεκτρέπεται ἡ συζήτησις. Ὁ σκοπὸς νομίζω τῆς συζητήσεως διὰ τὴν ὁποίαν ἀσχολεῖται ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, δὲν εἶναι νὰ ἀνατρέξωμεν εἰς τὸ τί ἔγινε τὸν Σεπτέμβριον, ὁπότε ἡ Κυβέρνησις ἠθέλησε νὰ ἐφαρμόσῃ μίαν πολιτικὴν κατευνασμοῦ καὶ ἴσως αὐτό, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ ρήτωρ, νὰ ἦτο μεταξὺ ἐκείνων τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐλαμβάνοντο. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ σκεφθῶμεν πῶς θὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὸν σημερινὸν κίνδυνον. (Φωναί, διαμαρτυρίαι).

§158Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Κύριε συνάδελφε, νὰ σᾶς ἀπαντήσω: Ἀπὸ τὰ σφάλματα τοῦ παρελθόντος πρέπει νὰ ἀρυσθῶμεν διδάγματα.

§159Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Θέλετε νὰ εἴπητε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀδιαφόρως προσώπων, δὲν ἐμφορεῖται ἀπὸ τὰ πλέον ὑπερεθνικιστικὰ αἰσθήματα;

§160Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Δὲν λέγω αὐτό, λέγω ὅτι ἡ ἀνταρσία εἰς τὴν Σάμον καὶ εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, ὀφείλεται εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως.

§161Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Φοβοῦμαι, ὅτι εἰς τὰς κρισίμους αὐτὰς στιγμάς, ποὺ διέρχεται ἡ Πατρίς, θέλετε νὰ κάμνητε κομματικὴν πολιτικήν.

§162Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἐκ τῶν διαπραγματεύσεων αὐτῶν τῶν παρανόμων προῆλθε συμφορὰ καὶ καταστροφὴ εἰς τὸν τόπον. Δὲν εἶναι λόγοι κομματικοί, οἱ ὁποῖοι ὠθοῦν τὸν κ. συνάδελφον εἰς τὸ νὰ ἀποκαλύπτῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, ἀλλ’ εἶναι ὁ πόνος, τὸν ὁποῖον διερμηνεύομεν σήμερον, ἑνὸς λαοῦ, ὁ ὁποῖος ἦτο ἄλλοτε περιούσιος, ὁ μοναδικὸς λαὸς τῆς Ἑλληνικῆς οἰκογενείας καὶ ὁ ὁποῖος ὑπέστη μεγάλη συμφορὰν ἀπὸ τὸν κατευνασμὸν αὐτόν.

§163Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς ὅλην τὴν οἰκουμένην καὶ εἰς ὅλα τὰ Κράτη τοῦ κόσμου, ὄχι μόνον τὰ κοινοβουλευτικὰ ἀλλὰ καὶ τὰ μοναρχικά, Κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτυγχάνουν τοιουτοτρόπως, παραιτοῦνται.

§164Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν σᾶς ἀκούει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§165Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν πειράζει, τὰ ἀκούει ἡ Βουλή.

§166Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Δὲν εἶχε κανένα δικαίωμα, ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις καὶ φέρει διὰ τοῦτο εὐθύνας, διότι διεπράχθησαν ἐγκλήματα εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§167Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν εἶχε στοιχειώδη ἀξιοπρέπειαν, διότι συνεννοεῖτο μὲ λωποδύτας καὶ δολοφόνους.

§168Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Δὲν φαντάζομαι, κύριοι συνάδελφοι, νὰ μὴ ἔχητε ἐπιθυμίαν νὰ ἀκούσητε καὶ τοὺς προβληθέντας ὅρους! (Ἀναγινώσκει): 1) Νὰ ἀπομακρυνθῇ ὁ Νομάρχης. 2) Νὰ ἀποφυλακισθοῦν οἱ κρατούμενοι. 3) Νὰ ἐπανέλθουν ἅπαντες οἱ ἐξόριστοι. 4) Νὰ διαλυθοῦν καὶ ἀφοπλισθοῦν οἱ Μ.Α.Υ. 5) Νὰ ἐπιτραπῇ ἡ ἐπανέκδοσις τῶν κομμουνιστικῶν ἐφημερίδων καὶ ἡ λειτουργία τῶν γραφείων τοῦ Κ.Κ.Ε.—Ε.Α.Μ. 6) Νὰ ἀνεγερθοῦν αἱ καταστραφεῖσαι οἰκίαι τῶν συμμοριτῶν εἰς Λέκκαν. 7) Νὰ ἀποζημιωθοῦν δι’ ὅσας ἡμέρας παρέμειναν εἰς τὸ βουνὸ καὶ νὰ τύχουν συντάξεως οἱ οἰκογένειαι τῶν φονευθέντων. 8) Νὰ ἀμνηστευθοῦν ὅλα τὰ ἐπὶ κατοχῆς ἐγκλήματα. 9) Νὰ ἀπαλλαγοῦν τῆς ὑποχρεώσεως καταβολῆς ἀποζημιώσεως ἢ ἐπιστροφῆς τῶν διαρπαγέντων διαφόρων ἀντικειμένων (ραδιοφώνων, τηλεφώνων κ.λ.π.) καὶ 10) πρὸς ἀποφυγὴν ἀντεκδικήσεων ἐκ μέρους τῶν Μ.Α.Υ. καὶ τῶν κατοίκων νὰ τοὺς παραχωρηθῇ ἐλεύθερος χῶρος ὅπου νὰ παραμείνουν.

§169Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἐλησμονήσατε κ. Λάμπρου, ὅτι ὅταν προεβλήθησαν οἱ ὅροι αὐτοί, ὡς ἐν κατακλεῖδι οἱ ἀντάρται εἶπον ὅτι: Τότε θὰ ἀμνηστεύσωμεν καὶ ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν. Αὐτὸ τὸ εἶπον, διότι τοὺς ἐνέπαιζον καὶ ἐν ἀπογνώσει διεπραγματεύοντο, διότι ἐγνώριζον ὅτι ἐνεπαίζοντο πρὸς κομματικὴν ἐκμετάλλευσιν διὰ νὰ κολακεύσουν τοὺς ἀντάρτας καὶ τοὺς ἐαμοκομμουνιστάς, διότι αὐτοὶ ἦσαν οἱ φιλικῶς διακείμενοι πρὸς τὸν Σοφούλην.

§170Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἀποφεύγω νὰ χαρακτηρίσω, κύριε συνάδελφε, τὴν γνώμην σας αὐτήν.

§171Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Νὰ τὴν χαρακτηρίσητε καὶ ἀπορῶ πῶς τολμᾶτε νὰ ἐγείρεσθε καὶ μὴν προχωρεῖτε, διότι ἐσεῖς δὲν εἶσθε ἄξιος νὰ κάθεσθε ἐδῶ. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§172Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ὁ βουλευτής, ὁ ὁποῖος παρέστη ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, ἦτο ἀντιπρόσωπος προσωπικὸς τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἢ τῆς Κυβερνήσεως;

§173Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἔκαμα αὐτὴν τὴν διάκρισιν ἀρχικῶς.

§174Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν ὑπάρχει διάκρισις, κύριε Ἀλετρᾶ, ὑπεύθυνος εἶναι ἡ Κυβέρνησις.

§175Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὑπάρχει διάκρισις.

§176Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁμιλοῦμεν τόσην ὥραν καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία αἰσθάνεται πραγματικὴν συγκίνησιν διὰ τὰ λεγόμενα. Ἐὰν δὲν ἠρωτήθη ἀκόμη ἀπὸ μέρους ἡμῶν, δὲν νομίζητε, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ τὸν ἐρωτήσητε, κύριε Πρόεδρε, τὸν ἀξιότιμον συνάδελφον, περὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται, ἐὰν εἶναι ἀληθὲς πράγματι, ὅτι ἔθεσε τὴν ὑπογραφήν του, ἔστω ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε δι’ ἴδιον λογαριασμόν, εἰς ἔγγραφον τὸ ὁποῖον σὺν τοῖς ἄλλοις καὶ πρὸ παντὸς ἄλλου, ἀναγνωρίζει τοὺς ἀντάρτας ὡς «Δημοκρατικὸν στρατόν». Τοῦτο εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μου, τὸ κρισιμώτερον σημεῖον καὶ ἐπειδή, κύριε Πρόεδρε, ἡ κατηγορία εἶναι βαρυτάτη, βαρυτέρα τῆς ὁποίας δὲν νομίζω, ὅτι ἀνεκοινώθη ἐδῶ, ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῶν συζητήσεων περὶ δημοσίας τάξεως, νομίζω, ὅτι ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ καλέσητε τὸν συνάδελφον, νὰ εἴπῃ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἐὰν εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπέγραψε πράγματι, τοιοῦτον καταπληκτικόν, διὰ τὴν ἐθνικὴν συνείδησιν ἔγγραφον.

§177Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, τὸν λόγον ὅταν τελειώσῃ ὁ ρήτωρ.

§178Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἐπειδὴ ἔκαμε καὶ εἰς ἐμὲ κατάπληξιν, ἐζήτησα περισσοτέρας διευκρινήσεις καὶ ἔλαβα αὐτὰς τὰς ἐπιστολάς, (ἐπιδεικνύει δύο τοιαύτας) ἀπὸ τὰς ὁποίας βεβαιοῦται τὸ καταπληκτικὸν αὐτὸ γεγονὸς μὲ λεπτομερείας προσώπων λαβόντων ἄμεσον ἀντίληψιν τούτων.

§179Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Φοβοῦμαι, ὅτι ὁ Ἅγιος Σπυρίδων δὲν θὰ τοὺς προστατεύσῃ αὐτὴν τὴν φοράν. (Γέλωτες).

§180Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Οἱ κυριώτεροι τῶν ὅρων τούτων ἐτηλεγραφήθησαν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις ἐν πολλοῖς τοὺς ἀπεδέχθη ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος τοῦ δημοσιευθέντος εἰς ἔκτακτον παράρτημα τῆς τοπικῆς Φιλελευθέρας ἐφημερίδος, ἔχοντες οὕτω: (Ἀναγινώσκει). Ἀθῆναι 24–9–47 Ἀριθμ. 8089 Ἐμμανουὴλ Σοφούλην βουλευτὴν Σάμου. Ἐπὶ 1319 τηλεγραφήματός σας γνωρίζομεν ὅτι διὰ πρώτην αἴτησιν ἀνταρτῶν Σάμου ἅμα ὑποβολῇ σημειωμάτων των διετάχθη καὶ θέλει διαταχθῆ ἀπόλυσις ἐξορίστων καὶ ἐπαναπατρισμός. Ἐπὶ δευτέρας αἰτήσεως ὅτι θέλει πραγματοποιηθῆ ἅμα τῇ ἀποδοχῇ παρ’ ἀνταρτῶν ἀμνηστίας καὶ καταθέσεως ὅπλων. Ἐπὶ αἰτήσεως τρίτης Μ.Α.Υ. διαλύονται εὐθὺς ἅμα τῇ προσελεύσει ἀνταρτῶν. Ἐπὶ ἀπολύσεως κρατουμένων ἁρμόδιος ὑπουργὸς λάβει ἄμεσα ἐνδεικνυόμενα μέτρα.

ΘΕΜ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ

Πρωθυπουργὸς Σημειώσατε, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν ἀνεκοινώθη τὸ πλῆρες κείμενον τοῦ τηλεγραφήματος, διότι εἰς τοῦτο καθὼς ἔχω ἐξηκριβωμένας, ἀκριβεστάτας πληροφορίας, ἀνεγράφετο ὅτι ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς νὰ ἀνακαλέσουν ἀμέσως ἐκ Σάμου ὅλους τοὺς δημοσίους λειτουργούς, οἱ ὁποῖοι συνείργησαν εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς ἀνταρσίας τῆς Σάμου. Καὶ ὁ μόνος δημόσιος λειτουργός, ὁ ὁποῖος κατὰ τὰς ἀναγγελθείσας δηλώσεις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἐφέρετο ὡς συνεργήσας εἰς τὴν δημιουργίαν τῆς ἀνταρσίας, δὲν ἦτο ἄλλος παρὰ ὁ Νομάρχης, τοῦ ὁποίου τὴν ἀπομάκρυνσιν ἠξίωσαν οἱ συμμορῖται. Πράγματι μετὰ δύο ἡμέρας, ὁ Νομάρχης αὐτὸς ἀνεκλήθη εἰς Ἀθήνας, διὰ διαταγῆς τηλεγραφικῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§181Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Κύριε συνάδελφε, εἶσθε βέβαιος, ὅτι ἀπεφασίσθη νὰ ἀνακληθοῦν οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἢ τὸ γενικεύετε καὶ τὸ λέγετε;

§182Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Μάλιστα.

§183Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Διότι ἐὰν ὑπῆρχε τοιαύτη ἀπόφασις, κάπου θὰ ἦτο ἐγγεγραμμένη. Ἡ γενίκευσις ἦτο, ὅτι ὅλοι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι θὰ ἀνακληθοῦν;

§184Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἔτσι ἀνεγράφετο εἰς τὸ τηλεγράφημα.

§185Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἔχετε στοιχεῖα, διὰ νὰ βασίσετε αὐτὴν τὴν ἄποψιν;

§186Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Στοιχεῖα ἔχω τὰ ἑξῆς, ὅτι διετάχθη ἀμέσως ἡ ἀνάκλησις.

§187Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἔχετε στοιχεῖα, ὅτι ὅλοι οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι ἀπεφασίσθη νὰ ἀνακληθοῦν;

§188Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ὁ ὅρος ἔχει τεθεῖ εἰς τὸ τηλεγράφημα, διὰ νὰ συγκαλυφθῇ προφανῶς ἡ ἀνάκλησις μόνον τοῦ Νομάρχου.

§189Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Αὐτὸ εἶναι ἰδική σας γνώμη.

§190Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ποῖος ἐτηλεγράφησεν τοῦτο, νὰ ἀνακληθοῦν οἱ ὑπάλληλοι;

§191Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ ἀναφέρει εἰς τὸ τηλεγράφημα.

§192Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Πότε;

§193Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Εἰς τὰς 25 Σεπτεμβρίου. Μέσα εἰς τὸ τηλεγράφημα ὑπ’ ἀριθ. 8089 περιείχετο καὶ ὁ ὅρος αὐτός. Ὁ Πρωθυπουργὸς ἀνεκοίνου δηλαδή, ὅτι ἐδόθη ἐντολὴ εἰς τοὺς ὑπουργοὺς νὰ ἀνακαλέσουν τοὺς συνεργήσαντας εἰς τὴν ἐκδήλωσιν τῆς ἀνταρσίας εἰς τὴν Σάμον καὶ ἐπειδὴ ὁ μόνος μὲ τὴν κατηγορίαν αὐτήν, τοῦ συνεργήσαντος ἐνεφανίζετο ὁ Νομάρχης, δι’ αὐτὸ ἀνεκλήθη ἀμέσως.

§194Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Εἰς οὐδένα ἐτηλεγραφήθη νὰ φύγουν οἱ ὑπάλληλοι, οὔτε τὸν Νομάρχην τὸν ἀνεκάλεσαν ἐκεῖθεν διὰ τηλεγραφήματος ἐκ Σάμου.

§195Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἐσεῖς τώρα καταγίνεσθε νὰ μεταθέτετε δυστυχεῖς ὑπαλλήλους. Τὸν Τροβᾶν, πτωχὸν ὑπάλληλον, τὸν καταδιώκετε ἀπηνῶς. Ἄν καὶ ἔχῃ γυναῖκα ἔγγυον καὶ ἀσθενῆ, τὸν καταδιώκετε ἀπηνῶς. Σεῖς διαπράττετε τὰ ἀνοσιουργήματα αὐτά.

§196Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Αὐτὰ γίνονται ἀπὸ ὅλους μας.

§197Κ. ΡΕΝΤΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως). Ἀναγνώσατε, κ. συνάδελφε, ἕνα τηλεγράφημα. Ὅσα περιέχονται εἰς αὐτὸ ἐπιβεβαιοῦνται· δὲν δύνασθε νὰ εἴπητε τίποτε ἄλλο. Πᾶσα ἄλλη προσθήκη, εἶναι αὐθαίρετος.

§198Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Θέλετε νὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ σᾶς εἴπω τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπάλληλος· δὲν δύναμαι νὰ τὸ εἴπω.

§199Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Δὲν ἐρωτᾶτε διατὶ ἀνεκλήθη ὁ Νομάρχης;

§200Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Εἶναι θλιβερὰ ἡ διαπίστωσις ἐκ τῆς Κυβερνητικῆς ταύτης ἐνεργείας, περὶ τοῦ ἐνδιαφέροντος δι’ οὗ ἡ Κυβέρνησις ἀντιμετωπίζει τὴν ταχεῖαν πάταξιν τῆς ἀνταρσίας. Εὑρέθη ἕνας Νομάρχης εἰς ἕνα Νομόν, ὁ ὁποῖος διὰ τοῦ ἡρωϊσμοῦ του, τοῦ Ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, ὃν εἶχεν ἐπιτύχει καὶ τῆς προσωπικῆς του ἡγεσίας εἰς τὸν ἀγῶνα, θὰ κατέστελε τὴν ἀνταρσίαν μὲ τὰς ὑπαρχούσας τότε δυνάμεις καὶ θὰ ἀπεφεύγοντο τὰ θύματα, αἱ λεηλασίαι, αἱ καταστροφαὶ τῆς παραγωγῆς καὶ τῶν ἔργων κοινῆς ὠφελείας, ὁ ἐξευτελισμὸς τοῦ Κράτους καὶ ἡ ἀπασχόλησις, μελλοντικῶς, περισσοτέρων δυνάμεων διὰ τὴν καταστολήν της. Καὶ ὁ Νομάρχης αὐτὸς διὰ νὰ ἱκανοποιηθοῦν προσωπικαὶ καὶ κομματικαὶ ἀντιθέσεις ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὴν θέσιν του μὴ λαμβανομένων ποσῶς ὑπ’ ὄψιν οὔτε τῶν ἐκκλήσεων τοῦ λαοῦ, οὔτε τοῦ Ἐθνικοῦ συμφέροντος. Ἐξ ἴσου θλιβερὰ εἶναι ἡ διαπίστωσις περὶ τῆς προχειρότητος μετὰ τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἐκλέγει τὰ κατάλληλα πρόσωπα εἰς ἃ μάλιστα σκοπεύει νὰ ἀναθέσῃ καὶ τὸν ἐξαγγελθέντα Ἐθνικὸν συναγερμόν. Εἰς ἀντικατάστασιν αὐτοῦ τοῦ ἡρωϊκοῦ Νομάρχου ἀπεστάλη εἰς Σάμον εἷς ἀποτυχημένος. Καὶ ὁ ἀποτυχημένος, αὐτός, τοῦ ὁποίου τὴν διανοητικὴν ἐπάρκειαν καὶ ὁ Σαμιακὸς λαὸς εὗρε τὴν εὐκαιρίαν ἀπὸ τῆς πρώτης του δημοσίας ἐμφανίσεως νὰ ἐκτιμήσῃ, ἐπαναδιωρίσθη διὰ νὰ τοποθετηθῇ εἰς μίαν περιφέρειαν, ὅπου λόγῳ τῶν ἐξαιρετικῶν συνθηκῶν ἕνεκα τῆς ἀνταρσίας τῆς ἀνάγκης, τονώσεως τοῦ ἠθικοῦ τῶν κατοίκων, τῆς λήψεως εἰδικῶν μέτρων πρὸς ἀνακούφισιν τῶν ἀνταρτοπλήκτων καὶ τόσων ἄλλων ζητημάτων ἀπαιτούντων πρωτοβουλίαν καὶ πολὺν νοῦν, ἔδει ὁ ἐκπρόσωπος τῆς Κυβερνήσεως ποὺ θὰ ἀπεστέλλετο ἐκεῖ, νὰ εἶχεν ἐξαιρετικὰ προσόντα. Ἕτερον σφάλμα καὶ ἀκηδία τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τὸ ὅτι καίτοι ἐγνώριζεν, ὅτι τὸ πλεῖστον τῆς Νήσου κατέχεται ἀπὸ τοὺς συμμορίτας, δὲν ἐπεξέτεινε καὶ εἰς τὴν Σάμον τὸ ψήφισμα περὶ μέτρων τάξεως, οὔτε συνέστησεν Στρατοδικεῖον, διὰ νὰ δικάσῃ τοὺς 250 ἐπικινδύνους κομμουνιστάς, οἱ ὁποῖοι ἐκρατοῦντο εἰς τὰς ἐκεῖ φυλακὰς καὶ τοὺς ὁποίους αἱ ἀρχαὶ ἠναγκάσθησαν νὰ μεταφέρουν νύκτωρ εἰς ἄλλην νῆσον, ὅταν ἀντελήφθησαν, ὅτι ἐκινδύνευεν ἡ πρωτεύουσα. Τὰ ἀνωτέρω μέτρα ἐζητήθησαν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τὰς τοπικὰς Ἀρχάς. Ἐν προκειμένῳ ὑπάρχει εὐθύνη τῆς παραβιάσεως τοῦ νόμου. Διότι τὸ ψήφισμα τῆς ἀμνηστίας οὐδόλως ἀναφέρει τὴν καταβολὴν προσπαθειῶν πρὸς παράδοσιν τῶν συμμοριτῶν ὑπὸ ὅρους. Θεσπίζει μόνον τὴν ἀμνηστίαν των, κατόπιν αὐτοβούλου ἐμφανίσεώς των εἰς τὰς Ἀρχάς.

§201Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Κύριε συνάδελφε, συνεχίζεται ἡ ἐκεχειρία τῆς Σάμου.

§202Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Συνεχίζεται.

§203Ι. ΠΟΛΥΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ ὁ Μάρκος κατέλαβε τὴν Σάμον.

§204Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Σᾶς λέγω ὅτι ὁ Μάρκος θὰ τὴν εἶχε καταλάβει, δύναται δὲ σήμερον νὰ τὴν καταλάβῃ διότι ἐκ τῶν 37 κοινοτήτων αἱ 31 εὑρίσκονται εἰς χεῖρας τῶν ἀνταρτῶν. Δὲν ὑπολείπεται παρὰ ἡ πρωτεύουσα καὶ αἱ πέντε κοινότητες αἱ ὁποῖαι δὲν ἐξανδραποδίζονται, διότι ἔχουν ἀνάγκην τοῦ ἐπισιτισμοῦ των οἱ ἀντάρται. Καὶ μόνον διὰ τῶν 5 αὐτῶν κοινοτήτων ἐφοδιάζονται, ἂν δὲν ἦτο αὐτὸ ἴσως θὰ ἠμποροῦσε νὰ τὴν καταλάβῃ ὁ Μάρκος.

§205Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ δὲν νομίζω, κύριε συνάδελφε, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καταλάβῃ τὴν Σάμον ὁ Μάρκος, διότι ὁ πατριωτισμὸς τῶν Σαμίων δὲν τὸ ἐπιτρέπει. Δὲν τό δέχομαι αὐτὸ καὶ δὲν πρέπει νὰ λέγωνται αὐτὰ ἐδῶ.

§206Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὴν εὐθύνην φέρει ἰδιαιτέρως ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Διότι ἐὰν ἀκόμη παραδεχθῶμεν ὅτι ἐν ἀρχῇ ὄντως παρεισείσθη ἀπὸ κακοὺς εἰσηγητὰς καὶ ἐπίστευσεν εἰς τὴν βάσει τοῦ ψηφίσματος πάντοτε, ἐπιτυχίαν τῆς πολιτικῆς τοῦ κατευνασμοῦ εἰς τὴν ἰδιαιτέραν του Πατρίδα, ἔπρεπεν εὐθὺς ὡς ἔλαβε γνῶσιν διὰ τοῦ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὑπ’ ἐμοῦ καὶ τοῦ συναδέλφου κυρίου Διακογιάννη ἀποσταλέντος τηλεγραφήματος δι’ οὗ κατηγγέλθησαν αἱ παράνομοι καὶ ἐξευτελιστικαὶ διὰ τὸ Κράτος ἐνέργειαι τοῦ ἀντιπροσώπου του, νὰ τὰς ἀποδοκιμάσῃ καὶ διατάξῃ τὴν ἄμεσον ἀνάκλησίν του, ἀπορρίψῃ μετ’ ἀηδίας καὶ ἀγανακτήσεως τοὺς τηλεγραφηθέντας αὐτῷ ὅρους τῶν συμμοριτῶν συγχρόνως δὲ διατάξῃ τὴν ἐπιβολὴν κυρώσεων κατὰ τῶν δημιουργῶν Κρατικῶν λειτουργῶν. Ἀντιθέτως ἐδέχθη ὅρους, ἀνεκάλεσε τὸν Νομάρχην κατόπιν ἀξιώσεως τῶν συμμοριτῶν καὶ ἐν τῇ προσπαθείᾳ του νὰ καλύψῃ τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα προέβη εἰς ἀνακριβεῖς δηλώσεις, αἵτινες ἐξέθεσαν καὶ αὐτὸν καὶ τὸ ἀξίωμά του συντελέσας οὕτω εἰς τὴν τελείαν ἀποκαρδίωσιν ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξάλειψιν πάσης ἐμπιστοσύνης τῶν νομιμοφρόνων πολιτῶν τῆς Σάμου πρὸς τὸ Κράτος, τῶν ἰδίων πολιτῶν παρ’ ὧν θὰ ζητηθῇ αὔριον ἡ συνδρομὴ διὰ τὸν Ἐθνικὸν συναγερμόν, (χειροκροτήματα), διότι ἐκακοποίουν τὴν ἀλήθειαν ὅταν ἔλεγον ὅτι ἡ ἀνταρσία τῆς Σάμου ὀφείλεται εἰς τὸν Νομάρχην, καὶ ὅταν ἀκόμη ἐδήλουν τὴν 2αν Ὀκτωβρίου ἤτοι πολλὰς ἡμέρας μετὰ τὴν ὑπ’ αὐτῶν ἀποδοχὴν τῶν ὅρων τῶν συμμοριτῶν τὰ ἑξῆς: (Ἀναγιγνώσκει). «Ὁ Πρωθυπουργὸς κ. Σοφούλης διέψευσε τὰ ἀναγραφέντα εἰς φιλικὴν του ἐφημερίδα ὅτι οἱ συμμορῖται τῆς Σάμου ὑπέβαλον ὅρους διὰ τὴν παράδοσίν των τοὺς ὁποίους μάλιστα ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη. Ὁ κ. Σοφούλης εἶπεν ὅτι οὐδὲν τοιοῦτον συνέβη καὶ ὅτι ἡ ὕπαρξις συμμοριτῶν εἰς τὴν Σάμον ὀφείλεται εἰς τὸν παυθέντα Νομάρχην, ὁ ὁποῖος ἐξώπλισε τοὺς Μ.Α.Υ. ὅταν οὐδεὶς εὑρίσκετο εἰς τὰ βουνά». Μὲ αὐτὰ λοιπὸν τὰ σφάλματα, πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ μὴ ἐνισχυθῇ καὶ ἐπεκταθῇ ἡ ἀνταρσία εἰς τὴν Νῆσον ταύτην; Καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύωμεν, ὅτι μὲ τὰ πρόσωπα ἅτινα διέπραξαν ἢ συνείργησαν εἰς ταῦτα, δυνάμεθα νὰ πραγματοποιήσωμεν τὸν Ἐθνικὸν συναγερμὸν χωρὶς φόβον, ὅτι θὰ ἐξασφαλίσωμεν καὶ αὐτόν; Ἡμεῖς τοὐλάχιστον δυσπιστοῦμεν ἀπολύτως.

§207ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος ὑπουργὸς μετέθεσε τὸν Νομάρχην;

§208Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Τὴν πρώτην φορὰν ὁ ἀξιότιμος Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ὑπουργὸς τότε τῶν ἐσωτερικῶν, καὶ τὴν δευτέραν ὁ κ. Μαυρομιχάλης.

§209Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Νομίζετε, ὅτι ἔπαθε καλῶς ἢ ὄχι;

§210Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Καὶ ἐγὼ κατέκρινα τὴν πρᾶξιν του, ἀλλ’ ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ ἀναβάλετε τὴν ἀνάκλησίν του, μέχρις ὅτου παταχθῇ ἡ ἀνταρσία.

§211Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, θὰ ἀδικούσατε τὸν ἑαυτόν σας, ἐὰν ὑποστηρίζατε, ὅτι ὁ Νομάρχης, ἔπειτα ἀπὸ ὅ,τι ἔπραξεν ἠδύνατο νὰ μείνῃ εἰς τὴν θέσιν του καὶ νὰ μὴ ἀνακληθῇ. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὑπῆρξεν ὁμόφωνον, ὁ δὲ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μετ’ ἐκπλήξεως, ἀνέγνωσε τότε τὸ κείμενον τοῦ ἐνυπογράφου λιβέλλου, καὶ εἶπεν: «Ὁ Νομάρχης Σάμου ἐτρελλάθη». Πρόκειται περὶ τοῦ ἑξῆς κ. βουλευταί: ἐδημοσίευσεν ἐνυπόγραφον λίβελλον ἐναντίον τοῦ βουλευτοῦ κ. Ε. Σοφούλη.

§212Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ἀπάντησις ἦτο αὐτή.

§213Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς ἐλάβομεν γνῶσιν τῆς ἐπιστολῆς αὐτῆς ἐν πλῷ μεταβαίνοντες εἰς Σάμον καὶ ὁμολογοῦμεν, ὅτι κατεκρίναμεν τὴν πρᾶξιν. Ὅταν ὅμως ἐφθάσαμεν ἐκεῖ καὶ ἀντελήφθημεν τὴν κατάστασιν καὶ ἐπὶ πλέον ἐπληροφορήθημεν ὅτι ἡ ἐπιστολὴ αὕτη ἐδημοσιεύθη εἰς ἀπάντησιν λιβέλλου τοῦ κ. συναδέλφου δημοσιευθέντος ἐνυπογράφως, εἰς τὴν φιλελευθέραν ἐφημερίδα, τότε ἐδικαιώσαμεν ἐν μέρει τὸν Νομάρχην καὶ προσεφέρθημεν νὰ ἑνώσωμεν καὶ ἡμεῖς τὰς παρακλήσεις μας διὰ τὴν ἄρσιν τῆς ἀνακλήσεως τούτου.

§214Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Διὰ νὰ ἐκτιμηθῇ ἀντικειμενικῶς καὶ δικαίως ὁ ἐνυπόγραφος λίβελλος τοῦ Νομάρχου, κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Σάμου θὰ ἔπρεπε νὰ γνωρίζομεν καὶ τὸν λίβελλον τοῦ βουλευτοῦ κατὰ τοῦ κ. Νομάρχου, διότι ἐὰν προηγήθησαν ὕβρεις κατὰ τοῦ κ. Νομάρχου, ἡ ἐκτίμησις τοῦ λιβέλλου θὰ εἶναι διάφορος. Πάντως ἡ πανθομολογουμένη δρᾶσις τοῦ Νομάρχου κ. Κούσουλα συγκινεῖ ὅλους μας καὶ τὸν τοποθετεῖ πολὺ ὑψηλὰ εἰς τὴν συνείδησιν μας. Εἶναι μοναδικὸν φαινόμενον Νομάρχου, νὰ τεθῇ ἐπὶ κεφαλῆς ἐθνικοφρόνων πολιτῶν καὶ στρατιωτῶν καὶ ἔνοπλος νὰ βαδίσῃ κατὰ τῶν ἀνταρτῶν. Ἦτο ἄξιος ὄχι τιμωρίας, ἀλλὰ συγχαρητηρίων θερμῶν, διὰ τὴν ἐξαίρετον, ἀνδροπρεπῆ του στάσιν. Οὐδαμοῦ ἀλλοῦ τῆς Ἑλλάδος, προεβλήθη παρομοία πρᾶξις.

§215Ν. ΒΛΙΑΜΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, ἐδημοσίευσεν ὑβριστικώτατον ἄρθρον κατὰ τοῦ Νομάρχου, ὅτι συνεργάζεται μὲ δοσιλόγους, γερμανοφίλους κ.λ.π.

§216Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Διὰ τῆς ἀπομακρύνσεως τοῦ Νομάρχου, κύριε Παπανδρέου ἐτιμωρήσατε ὁλόκληρον τὸν λαὸν τῆς Σάμου. Πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος, ὀφείλω νὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν τηλεγραφηθεῖσαν τότε ὑφ’ ἡμῶν ἀξίωσιν τοῦ Σαμιακοῦ λαοῦ. Ὅτι συναισθανομένη, τὴν εὐθύνην της διὰ τὴν συμφορὰν τὴν ὁποίαν ἐπεσώρευσε λόγῳ τῶν ἐνεργειῶν της εἰς τὸν λαὸν αὐτόν, ἔχει ὑποχρέωσιν ὅπως λάβῃ ἔστω καὶ ἀργά, ἄμεσα καὶ δραστικὰ μέτρα, διὰ τὴν ὁριστικὴν ἐπάνοδον τῆς γαλήνης εἰς τὴν ὡραίαν αὐτὴν Νῆσον. Διότι ὡς ἔχομεν βασίμους πληροφορίας, αἱ δυνάμεις ἃς μετὰ παρέλευσιν ὁλοκλήρου τριμήνου πιεζομένη ἐκ τῶν πραγμάτων ἀπέστειλε μόλις πρὸ ἡμερῶν ἐκεῖ δὲν εἶναι αἱ ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ἡγεσίας τοῦ τόπου ζητηθεῖσαι. Ἐπιβάλλεται λοιπὸν διὰ νὰ ἐπανέλθῃ ὁριστικὸν ἀποτέλεσμα μάλιστα ἐντὸς 8 μόνον ἡμερῶν ὅπως ἀποσταλῇ καὶ ἡ συμπληρωματικὴ δύναμις τῆς ὁποίας ἄλλως τε ὁ ἀριθμὸς εἶναι μικρός. Διότι νέα τυχὸν ἀποτυχία θὰ εἶχεν ὀλέθρια ἀποτελέσματα καὶ ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως θὰ εἶναι ἀκόμη μεγαλυτέρα. (Χειροκροτήματα).

§217ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐμμανουὴλ Σοφούλης ἔχει τὸν λόγον.

§218Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, συμμερίζομαι τὴν ἀγανάκτησίν σας καὶ τὴν ἔκπληξίν σας ἀπὸ ὅσα ἀνέπτυξεν ὁ προλαλήσας συνάδελφος. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι καὶ ἐγὼ τὴν αὐτὴν ἔκπληξιν ᾐσθάνθην καὶ τὴν αὐτὴν ἀγανάκτησιν ἐδοκίμασα, ἀλλὰ κατ’ ἀντίθετον φοράν, διότι συνάδελφοι, ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα τῆς Βουλῆς, ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας διὰ νὰ διαστρέψουν κατὰ τοιοῦτον τρόπον τὺ γεγονότα, ὥστε ὁμολογῶ νὰ κινήσῃ τὴν ἀγανάκτησιν, δεδικαιολογημένως, τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Διὰ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει κατατεθῆ παρὰ τοῦ πρώην ἀγορεύσαντος συναδέλφου καὶ τοῦ ἑτέρου κ. Βλιάμου ἐπερώτησις, ἡ ὁποία εἶχε τὴν σειράν τῆς ἀναπτύξεως μὲ τὴν παρέλευσιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀσφαλείας τῆς Πελοποννήσου. Ὁ κ. συνάδελφος, δὲν εἶχε τὴν ὑπομονὴν νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως, ἀλλὰ λόγῳ τῆς γενικεύσεως τῆς συζητήσεως, εἰσῆλθεν εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἀσφαλείας τῆς Πελοποννήσου καὶ ἀνέπτυξε σχεδὸν τὴν ἐπερώτησιν καθ’ ὁλοκληρίαν. Εἶμαι ὑποχρεωμένος, κύριοι συνάδελφοι, νὰ τὸν ἀκολουθήσω κατὰ τὴν σειρὰν τοῦ λόγου του, ὥστε καὶ ἡ Ἐθνοσυνέλευσις νὰ δυνηθῇ νὰ σχηματίσῃ τὴν πρέπουσαν γνώμην. Θὰ ἀκολουθήσω καὶ ἐγὼ τὸ πρωθύστερον σχῆμα, τὸ ὁποῖον ἠκολούθησε καὶ ἐκεῖνος. Ὡμίλησεν ὁ κ. συνάδελφος, περὶ ἐξουσιοδοτήσεώς μου ἐκ μέρους τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὡμίλησε περὶ διαταγῆς «παύσατε πῦρ», ὡμίλησε περὶ «λύσεως ἐγκλωβισμοῦ», περὶ συνεννοήσεως μετὰ τῶν ἀνταρτῶν, ὡμίλησε καὶ περὶ ἄλλων πολλῶν. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν τὸ πρῶτον παρὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως κατετέθη τὸ ψήφισμα περὶ ἀμνηστίας ἔτυχε νὰ διέλθῃ ἐντεῦθεν ὁ ταξίαρχος κ. Γριβέας, μεταβαίνων εἰς Σάμον, εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς ὁποίας ἦτο στρατιωτικὸς διοικητής. Διερχόμενος ἐντεῦθεν, ἔκρινε σκόπιμον νὰ συναντηθῇ μετὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ ζητήσῃ παρ’ αὐτῷ ὁδηγίας, διὰ τὴν ἐν Σάμῳ κατάστασιν. Τότε ἀκριβῶς ὁ κ. Πρόεδρος ἐκάλεσε καὶ ἐμένα καὶ μοῦ εἶπεν· θὰ σὲ παρακαλέσω, πήγαινε καὶ ἐσὺ μαζὶ μὲ τὸν κ. ταξίαρχον νὰ φροντίσητε τώρα μὲ τὴν ψήφισιν τοῦ νέου ψηφίσματος περὶ ἀμνηστίας, ἵνα μὴ συμβοῦν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα συνέβησαν μὲ τὴν ἄλλην ἀμνηστίαν. Τὸ τί, κύριοι, συνέβη μὲ τὴν ἄλλην ἀμνηστίαν τὸ γνωρίζομεν ὅλοι. Καὶ ἦτο δικαιολογημένη ἡ σύστασις τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως νὰ μεταβῶ εἰς Σάμον, ἵνα παρακολουθήσω τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀμνηστίας, διότι ὅταν ἐφηρμόσθη ἡ προηγουμένη ἀμνηστία ἀπὸ τὴν προηγουμένην Κυβέρνησιν καὶ τότε ἐστάλη ὁ Μητροπολίτης Σάμου ὅπως συντελέσῃ εἰς τὴν κατάπαυσιν τῆς ἀνταρσίας καὶ τὴν κατάθεσιν, κατὰ τὸ δυνατόν, περισσοτέρων ὅπλων ἐκ μέρους τῶν ἀνταρτῶν. Μὲ τὴν διακρίνουσαν εὐγλωττίαν του καὶ πειστικότητα ὁ Μητροπολίτης κατώρθωσε διὰ τῶν κηρυγμάτων του νὰ συγκινήσῃ τὸν κόσμον καὶ πολλοὶ τῶν ἀνταρτῶν νὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα. Πολλοὶ ὅμως ἐξ αὐτῶν κρατοῦνται μέχρι σήμερον ὑπὸ διαφόρους προφάσεις, ὡς ἐπὶ παρανόμῳ ὁπλοφορίᾳ, παρανόμῳ κατοχῇ ὅπλων κλπ., ἄλλοι δὲ ἐκ τῶν προσελθόντων ἐδάρησαν ἀνηλεῶς. Ταῦτα ἔχων ὑπ’ ὄψει του ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς μόνον σκοπόν του εἶχε τὴν ἀποστολήν μου, ἵνα παρακολουθήσω τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων. Οὐδέποτε καὶ οὐδαμῶς μοῦ ἀνέθηκε νὰ ἔλθω εἰς συνθηκολογήσεις ἢ συμβάσεις μὲ ἀντάρτας ἢ νὰ ἐπέμβω εἰς στρατιωτικὰ καθήκοντα ἢ νὰ συντελέσω ὁπωσδήποτε εἰς παῦσιν διώξεως τῶν ἀνταρτῶν κατὰ τὸν χρόνον τῆς ἀμνηστίας. Ὅταν μετέβην ἐκεῖ μετὰ τοῦ Ταξιάρχου, ἐκεῖνος μοῦ ὑπέδειξεν ὅπως συναντήσωμεν τὸν Σεβασμιώτατον Μητροπολίτην καὶ τὸν παρακαλέσωμεν νὰ συντελέσῃ ὅπως ἠμπορῇ, ὥστε αὐτὴν τὴν φορὰν νὰ ἐπείθοντο οἱ συμμορῖται εἰς τὴν κατάθεσιν τῶν ὅπλων. Συνηντήσαμεν τὸν Μητροπολίτην, τὸν ὁποῖον παρεκάλεσα, ὅπως ἐνισχύσῃ τὸ ἔργον αὐτὸ τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι τὸν εὕρομεν διστάζοντα. Μοῦ εἶπεν, ὅτι «καλὸν εἶναι νὰ μὴ ἀναμιχθῶ καὶ πάλιν, διότι καὶ τὴν ἄλλην φορὰν ἀνεμίχθην, ἀλλὰ δὲν ἔφερον ἀποτέλεσμα». Ἐπεμείναμεν περισσότερον καὶ ἐδέχθη καὶ μετέβη εἰς Καρλόβασι, ἵνα ἐκεῖθεν, πλησιέστερον πρὸς τὰς βάσεις τῶν ἀνταρτῶν, ἔλθῃ εἰς συνεννοήσεις μαζί των καὶ τοὺς ἐξαγγείλῃ δι’ ἐπιστολῆς τὰς γνώμας τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἀκόμη οὔτε τὸ ψήφισμα εἶχεν ἐγκριθῆ ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, οὔτε γνῶσιν τῶν ὅρων του εἴχομεν ἐκεῖ, πολὺ δὲ περισσότερον οἱ ἀντάρται. Ἀπουσιάζοντος τοῦ Μητροπολίτου εἰς τὴν ἀποστολὴν αὐτήν, τὴν 16 μ.μ. μὲ συνήντησεν ὁ κ. Γριβέας εἰς Βαθὺ Σάμου καὶ μοῦ ἀνεκοίνωσεν, ὅτι κατόπιν συνεννοήσεώς του μετὰ τοῦ τέως Νομάρχου Σάμου καὶ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας καὶ τοῦ Κυβερνήτου τοῦ ἐκεῖ πολεμικοῦ ἀπεφάσισε νὰ ἐνεργηθῇ τὴν ἑπομένην μία ἐπιχείρησις ἐναντίον τῶν κρυσφυγέτων τῶν ἀνταρτῶν.

§219Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ποῖον μῆνα;

§220Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. 17 Σεπτεμβρίου ἐ.ἔ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ εἶπον, ὅτι ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀναμιχθῶ, διότι δὲν ἔχω ἁρμοδιότητά τινα, οὔτε καὶ γνώμην. Εἶσθε ἁρμόδιος νὰ ἀποφασίσητε σεῖς, διότι σεῖς ἀσκεῖτε τὴν στρατιωτικὴν Διοίκησιν εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτήν. Πράγματι τὴν ἑπομένην 17ην Σεπτεμβρίου, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ Μητροπολίτης ἦτο εἰς τὴν ἀποστολήν του τὴν εἰρηνευτικὴν εἰς Καρλόβασι, τὰ τμήματα ἀπὸ πρωΐας ἀνεχώρησαν διὰ νὰ καταλάβουν ὡρισμένας θέσεις συμφώνως πρὸς τὴν διαταγὴν τὴν ὁποίαν εἶχε καθορίσει ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία.

§221Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Τὸ ἀπόγευμα.

§222Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἀκόμη καλύτερα. Τὴν ἑπομένην 17ην τὰ τμήματα τῆς Χωροφυλακῆς καὶ τμήματα Μ.Α.Υ., εἰς τὰ ὁποῖα μετεῖχε καὶ ὁ πρώην Νομάρχης, εἶχεν ὁρισθῆ νὰ καταλάβουν ὡρισμένας θέσεις καὶ ἐνεργήσουν ὡρισμένην ἐπιχείρησιν ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν. Ἡ ἐπιχείρησις ἤρχισε περίπου τὴν 9 π.μ. τῆς 17ης Σεπτεμβρίου. Ἀτυχῶς ἡ ἐπιχείρησις αὐτὴ παρὰ διαφόρων ἀτόμων προσκειμένων εἰς τὸν τέως Νομάρχην ἐγένετο γνωστὴ καὶ εἰς τοὺς τελευταίους τῆς πόλεως καὶ ἐπειδή, ὡς γνωστόν, εἰς τὴν Σάμον, κακῇ τῇ μοίρᾳ, ἔχομεν περὶ τοὺς 4.000 νέους ἀριστερούς.

§223Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἐγένετο γνωστή;

§224Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ναί, ἑπομένως ὅταν τὰ τμήματα ἤρχισαν ἑλισσόμενα διὰ νὰ καταλάβουν τὺς θέσεις των, ἐκ τῶν ὁποίων μία θὰ κατελαμβάνετο ἀπὸ τοὺς περὶ τὸν κ. τέως Νομάρχην καὶ ἄλλη ὑπὸ τὸ ὄνομα «Ξηρολιθιὰ» θὰ κατελαμβάνετο ἀπὸ τὰ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς, ἐκ κακῆς χρήσεως τῆς ὁδεύσεως ἢ ἄλλου τινὸς λόγου, τὸ ἓν τῶν τμημάτων, τὸ κεντρικὸν τῆς Χωροφυλακῆς, ἐνέπεσεν εἰς ἐνέδραν, στηθεῖσαν ὑπὸ ὀλίγων ἀνταρτῶν. Ἐφονεύθησαν ἐπὶ τόπου 3 χωροφύλακες, ἐτραυματίσθησαν 2 καὶ νομίζω ὅτι ἐφονεύθη καὶ ἕνας Μ.Α.Υ. Τὸ ἐπεισόδιον αὐτὸ ὁμολογουμένως ἐτάραξε τοὺς ἄνδρας καὶ κατὰ τοὺς γνωρίζοντας, ἂν κάποιος μοίραρχος Καστανάκης δὲν προελάμβανε νὰ ἀνεβῇ εἰς ἕνα ὕψωμα καὶ νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς αἰφνιδιασθέντας, κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν ἁρμοδίων, τὰ θύματα θὰ ἦσαν πολὺ περισσότερα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ ἡ ἐπιχείρησις διεκόπη ἀπὸ τῆς 9 πρωϊνῆς μέχρι τῆς 5 ἀπογευματινῆς, χωρὶς νὰ δοθῇ οὐδεμία παρ’ οὐδενὸς διαταγή, ὡς τοὐλάχιστον μοῦ ἀνέφερεν ὁ κ. Γριβέας, εἴτε πρὸς παῦσιν τοῦ πυρός, εἴτε πρὸς λύσιν τυχὸν ὑφισταμένου ἐγκλωβισμοῦ ἢ παῦσιν τῆς διώξεως τῶν ἀνταρτῶν.

§225Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Εἰς τὰς 3 ἐδόθη σῆμα.

§226Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Νὰ γίνῃ ἀνάκρισις διὰ νὰ ἐξακριβωθῇ. Ἀπὸ τὴν 9ην πρωϊνὴν μέχρι τῆς 5ης ἀπογευματινῆς ὥρας δὲν ἐνηργήθη οὐδεμία δίωξις παρὰ τῶν ὑπολοίπων τμημάτων κατὰ τῶν ἀνταρτῶν οἱ ὁποῖοι ἔφυγον μὲ τὰ ὅπλα των, κατὰ τοὺς γνωρίζοντας, ἀνῃρτημένα καὶ ἐτράπησαν πρὸς τὰ κυρίως κρυσφύγετά των τὸ Χασὰν–Ἀγᾶ. Ὅταν ἡ Διοίκησις ἀντελήφθη ὅτι παρῆλθεν ἡ ὥρα καὶ τὰς ἑσπερινὰς ὥρας ἦτο ἀδύνατον νὰ διενεργηθοῦν εἰς τὸ τόσον διακεκομμένον καὶ δασῶδες ἐκεῖνο ἔδαφος ἐπιχείρησις, διέταξε τὰ τμήματα νὰ παραμείνουν εἰς τὰς θέσεις των μέχρι πρωΐας, διότι ἦτο ὅλως ἐπικίνδυνον νὰ ἐπιτρέψῃ νυκτερινὰς ἐπεχειρήσεις πλὴν τῶν ἄλλων καὶ διότι τὰ τμήματα τῶν χωροφυλάκων ἠγνόουν τὸ ἔδαφος.

§227Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Τὸ ἀντιτορπιλικὸν «Θεμιστοκλῆς» ἐβομβάρδιζε;

§228Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Τὴν νύκτα οἱ ἀντάρται διέφυγον διὰ τῆς παραλίας. Πρέπει νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι εἰς μίαν ἀπόστασιν δέκα καὶ πλέον χιλιομέτρων ἀπὸ Καρλόβασι μέχρις Ἁγίου Κωνσταντίνου οὐδεμία φρουρὰ ὑπῆρχε παρὰ μόνον τὰ ἀντιτορπιλικὰ εἰς ἀπόστασιν μιλλίων εἰς τὴν θάλασσαν τὰ ὁποῖα ἔκλεινον αὐτὸ τὸ κενὸν, ἂν εἶναι δυνατὸν παρ’ οἱουδήποτε νὰ πιστευθῇ ὅτι τὸ ἀντιτορπιλικὸν ἦτο δυνατὸν νὰ καλύψῃ τὰ ἀκάλυπτα καὶ δὴ ἐν ὥρᾳ νυκτός.

§229Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Διατὶ ἔπαυσε τὸ ἀντιτορπιλλικὸν νὰ κανονιοβολῇ; (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§230Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Τὴν ἑπομένην κατεγινόμεθα νὰ θάψωμεν τοὺς νεκροὺς χωροφύλακας κατασυγκεκινημένοι πάντες. Ἀλλὰ δὲν ἦτο ἡ πρώτη ἀποτυχία, ἀτυχῶς, ἐν Σάμῳ καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι ἔπρεπε νὰ εἶναι δικαιότεροι εἰς τὰς κρίσεις των. Προηγήθησαν καὶ ἄλλαι ἀτυχίαι, εἰς τὰς ὁποίας ἐπίσης εἴχομεν τὰ αὐτὰ ἀτυχήματα. Ἐγένοντο καὶ προηγουμένως ἐπιχειρήσεις μὲ ὄργανα τῆς Χωροφυλακῆς καὶ Μ.Α.Υ. μὲ ἐπὶ κεφαλῆς ἐπίσης τὸν Νομάρχην. Καὶ τί ἐγένετο; Τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἤρχισεν ἡ ἐπίθεσις, οἱ Μ.Α.Υ. ἐξαπελύθησαν τροχάδην πρὸς τὴν Κοινότητα Ἁγίου Κωνσταντίνου, ἐγκαταλείψαντες τραυματίαν ὑπομοίραρχον καὶ ἕνα χωροφύλακα, οἵτινες καὶ οἰκτρῶς ἐθανατώθησαν ὑπὸ τῶν συμμοριτῶν.

§231ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ντροπή. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§232Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Δὲν ἦσαν ἐπαρκεῖς αἱ δυνάμεις καὶ αἱ ἐπιχειρήσεις ἐκεῖναι ἐγένοντο ὅλως διόλου ἀμελέτητοι. Διὰ νὰ ἀντιληφθῆτε δὲ ἀσφαλῶς, ὅτι ὁ κ. Γριβέας ὁ ὁποῖος εἶναι ἔντιμος καὶ καλὸς στρατιωτικός, εἶχεν ἀντίθετον γνώμην ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο νὰ ἀντισταθῇ εἰς τὴν πίεσιν τοῦ Νομάρχου. Ὅταν ἐγένετο ἡ τελευταία ἐπιχείρησις, ἐξέδωκεν ἔγγραφον διαταγὴν εἰς τὸν Διοικητὴν τῆς Χωροφυλακῆς κ. Μπράτσον, ἡ ὁποία ὡς ὁ ἴδιος μοῦ ἐγνώρισεν ὑπάρχει καὶ διὰ τῆς ὁποίας τοῦ λέγει, ὅτι ἀπαγορεύει ἀπολύτως τοῦ λοιποῦ νὰ ἐνεργηθῇ οἱαδήποτε ἐπιχείρησις ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν. Ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ προσκομισθοῦν ἐπαρκεῖς δυνάμεις, ἔχων ὑπ’ ὄψει του τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα εἶχεν εἰς ὅλας τὰς ἐπιχειρήσεις. Αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἔκτοτε δὲν ἔγιναν ἐπιχειρήσεις. Οὔτε μυστήρια ὑπάρχουν, οὔτε τίποτε ἄλλο καὶ παρακαλῶ τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς νὰ ἐνεργήσουν μίαν ἀνάκρισιν ἐπὶ τῶν γενομένων.

§233Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, νομίζω ὅτι τὸ θέμα ἐνδιαφέρει ὅπως καὶ αἱ ἄλλαι συζητήσεις. Ἐδημιουργήθη ἓν εἰδικώτερον θέμα ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἔλαβε τὸν λόγον ὁ κ. συνάδελφος. Διετυπώθησαν ὡρισμέναι κατηγορίαι ἐκ μέρους τοῦ κ. Λάμπρου, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑποθέτω ἀνῆλθεν εἰς τὸ βῆμα ὁ κ. Σοφούλης καὶ ἀπαντᾶ. Θὰ πρέπῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἀκούσῃ τὴν ἀπάντησιν αὐτήν.

§234Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἐν τῷ μεταξύ, κύριοι συνάδελφοι, ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἀποστολὴν τοῦ Μητροπολίτου. Διαμένει εἰς Καρλόβασι καὶ δὲν ἠδυνήθη νὰ συναντηθῇ μετ’ οὐδενός, ἀλλ’ ἔστειλε μίαν ἐπιστολὴν εἰς τὴν σύζυγον ἑνὸς ἐκ τῶν ἀρχηγῶν τῶν ἀνταρτῶν καὶ τῆς συνέστησεν ὅπως φροντίσῃ καὶ συναντήσῃ τὸν σύζυγόν της καὶ τοῦ ἀναγγείλῃ ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη εἰς πάντα ὅστις θὰ καταθέσῃ τὰ ὅπλα, νὰ φανῇ ἐπιεικὴς καὶ ἐπανῆλθεν εἰς τὴν ἕδραν του. Τὴν 21ην τοῦ μηνὸς εἶχεν ἀπάντησιν διὰ τῆς ὁποίας τοῦ ἔλεγεν ὅτι...

§235Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ποῖος;

§236Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὁ ἀρχηγὸς τῶν ἀνταρτῶν ἔλεγεν, ὅτι εἴμεθα πρόθυμοι νὰ σᾶς ἀκούσωμεν καὶ νὰ πειθαρχήσωμεν ἀρκεῖ νὰ ἔλθετε σεῖς, νὰ ἔλθῃ ὁ βουλευτὴς κ. Σοφούλης, ὁ δικηγόρος κ. Θαλασσινός, ὡς ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος εἰς Σάμον καὶ τούτου μὴ ὑπάρχοντος ἐν Σάμῳ νὰ ἔλθῃ ὁ κ. Ι. Σπύρου, ἰατρός, νὰ συναντηθῶμεν, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα. Μᾶς ἐκάλεσεν ὁ κ. Γριβέας καὶ μᾶς ἀνεκοίνωσε τὴν πρόσκλησιν. Ὁ κ. Θαλασσινός, ἀπουσίαζεν εἰς Σῦρον καὶ ὁ Μητροπολίτης, ἐγώ, ὁ ἰατρὸς Σπύρου καὶ ὁ διοικητὴς τῆς Χωροφυλακῆς κ. Μπράτσος, κατόπιν συσκέψεως μὲ ἐνδοιασμοὺς ὁπωσδήποτε, ἀπεφασίσαμεν νὰ ἀποπειραθῶμεν καὶ νὰ μετέλθωμεν καὶ αὐτὸ τὸ μέσον, προκειμένου νὰ χαρίσωμεν τὴν γαλήνην εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μας Πατρίδα καὶ ἀνεχωρήσαμεν εἰς Καρλόβασι. Ἐκεῖθεν μὲ αὐτοκίνητον ἐφθάσαμεν ὁ Μητροπολίτης, ὁ κατέχων τὸ βῆμα καὶ ὁ Ἰω. Σπύρου εἰς Μαραθόκαμπον, ὅπου συνηντήθημεν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Σελτούφη μὲ μέλη τοῦ ἀρχηγείου τῶν ἀνταρτῶν, τοῦ κ. Σπύρου ἀποχωρήσαντος λόγῳ ἐπειγούσης ἰατρικῆς ἀνάγκης. Τοὺς ἀνεκοινώσαμεν τὸ περιεχόμενον τῆς ἀμνηστίας, περίπου, τὸ ὁποῖον δὲν εἴχομεν ἀκόμη. Αὐτοὶ ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς δὲν εἴχομεν τὸ Διάταγμα εἶχον ὡρισμένας ἀμφιβολίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει μᾶς ἐδήλωσαν, ὅτι εἶναι πρόθυμοι νὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα. Καὶ ἀπὸ τῆς ἑπομένης καθ’ ὁμάδας μικρὰς θὰ ἤρχιζαν νὰ κατέρχωνται καὶ νὰ καταθέτουν τὰ ὅπλα. Σᾶς παρακαλοῦμεν ὅμως μᾶς εἶπον, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα εἰς τὰ ὄρη, ἐφ’ ὅσον ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι ἐγκληματήσαμε θὰ εἴμεθα αὔριον ἐλεύθεροι πολῖται, νὰ εἰδοποιήσητε τὴν Κυβέρνησιν, ὥστε καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι κρατοῦνται εἰς τὰς φυλακὰς διὰ λογαριασμὸν ἰδικόν μας, ὅπως καὶ οἱ ἐκτοπισμένοι, ἀφεθοῦν ἐλεύθεροι, ἐπίσης νὰ ἀποδοθοῦν τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα διηρπάγησαν κατὰ τὸ κλείσιμον τῶν γραφείων τοῦ κόμματός μας.

§237Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἡ σύζυγος τοῦ ἀρχηγοῦ τῶν ἀνταρτῶν ποῦ διέμενε;

§238Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Εἰς Μαραθόκαμπον.

§239Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἡ Κοινότης Μαραθοκάμπου κατέχεται ἀπὸ ἀντάρτας;

§240Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὄχι, εἶναι ἐλευθέρα. Ἐμείναμε σύμφωνοι τὴν ἑπομένην νὰ ἀρχίσῃ ἡ παράδοσις. Ὅλος ὁ κόσμος εἶχε κατακλίσει ἀσφυκτικῶς τὴν Κοινότητα καὶ μὲ δάκρυα μᾶς παρεκάλει νὰ καταλήξωμεν εἰς ἕνα ἀποτέλεσμα. «Δὲν ἀντέχομεν πλέον» μᾶς ἔλεγον «κατεστράφημεν, πρέπει νὰ λήξῃ ἡ ὑπόθεσις αὐτή». Ταῦτα ἐπηρέασαν ὁμολογουμένως καὶ αὐτοὺς τοὺς ἰδίους συμμορίτας καὶ ἐδήλωσαν ὅτι θὰ κατέλθουν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἔπρεπε νὰ κάμνωμεν μίαν κοινὴν δήλωσιν περὶ γαληνεύσεως τῆς Νήσου καὶ ἐκάμαμεν μίαν δήλωσιν. Ἐφθάσαμεν ὅμως εἰς τὸ ζήτημα πῶς θὰ ὑπογράψωμεν. Αὐτοὶ ἔλεγον «δημοκρατικὸς στρατός». Τοὺς εἴπομεν, ὅτι δι’ ἡμᾶς εἶσθε ἀντάρται. Τὸ αὐτὸ τοὺς εἶπε καὶ ὁ Μητροπολίτης, δὲν ἠμποροῦμε νὰ κάμνωμεν ἀλλέως. Αὐτοὶ ἐπέμειναν ἐπὶ τοῦ ἀντιθέτου. Δὲν ἠθέλησα νὰ κάμνω μικρολόγους συζητήσεις καὶ στενοκάρδους τὴν στιγμὴν ἐκείνην καὶ εἶπον δὲν μὲ ἐνδιαφέρει ἂν θέλετε νὰ ἀποκαλῆσθε «δημοκρατικὸς στρατὸς» ἢ ἄλλως πως. Αὐτὸ ἐνδιαφέρει σᾶς, ἐμὲ ἐνδιαφέρει, ὅτι αὔριον θὰ καταθέσητε τὰ ὅπλα. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν ἐκάμαμε τὴν δήλωσιν. Οὔτε ἀναγνώρισις τοῦ «δημοκρατικοῦ στρατοῦ» ἐγένετο, οὔτε κανὲν προνόμιον εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς ἐδόθη ἢ ἀνεγνωρίσθη.

§241Α. ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ οὐσιώδης ὅρος περὶ καταθέσεως τῶν ὅπλων, διατὶ δὲν περιελήφθη εἰς τὸ σύμφωνον;

§242Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Δὲν εἶχε σημασίαν, ἐγὼ ἤθελον νὰ ἐξασφαλίσω τὴν εἰρήνευσιν τοῦ τόπου, ἡ εἰρήνευσις προϋπέθετε τὴν κατάθεσιν τῶν ὅπλων, τὴν ὑποχρέωσιν δὲ αὐτὴν ἀνέλαβον καὶ ἐνώπιον τοῦ Μητροπολίτου καὶ τοῦ τέως βουλευτοῦ κ. Ἀλ. Κεντούρη, γεγονὸς τὸ ὁποῖον εἶχεν ἀξίαν μεγαλυτέραν πάσης φράσεως προστιθεμένης εἰς τὴν δήλωσιν. Μόλις κατήλθομεν εἰς τὴν περιφέρειαν Καρλοβασίου καὶ ἐβαίνομεν πρὸς τὴν Κοινότητα Ἁγίου Κωνσταντίνου, ἔνοπλοι ὁμάδες Μ.Α.Υ. ἐπ’ αὐτοκινήτων ἐκραύγαζον «κάτω ἡ ἀμνηστία· τουφέκι εἰς τοὺς κομμουνιστάς».

§243Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ὄχι, κ. συνάδελφε..... (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§244Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Εἶναι ἀνακριβές, κ. συνάδελφε, διὰ νὰ μὴ εἴπω ψευδές. Μὲ γνωρίζετε καλὰ καὶ γνωρίζετε, ὅτι ψεῦδος εἰς τὰ χείλη μου δὲν στέκει.

§245Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Καὶ ἐγὼ πάντοτε λέγω τὴν ἀλήθειαν. (Θόρυβος)

§246Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἡ διαδήλωσις αὐτὴ ἔγινε ἐντὸς τῆς Κοινότητος Ἁγίου Κωνσταντίνου καὶ Καρλοβασίου. Ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ Βαθὺ τὴν ἑπομένην εἴχομεν σημείωμα καὶ μάλιστα ταχυδρομικῶς, διὰ τοῦ ὁποίου μᾶς ἔλεγον, ὅτι ἄλλα συνεφωνήσαμεν καὶ ἄλλα γίνονται. Δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ μᾶς προστατεύσητε μᾶς εἶπον. Συνήντησα τότε τὸν Μητροπολίτην καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι τὰ πράγματα εἶναι δυσχερῆ καὶ δὲν πιστεύω ὑπὸ τοὺς ὅρους αὐτοὺς νὰ ἔχωμεν καμμίαν ἐπιτυχίαν, ἀλλ’ ἂς ἀναμείνωμεν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἀνεχώρησα διὰ τὰς Ἀθήνας.

§247Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Παρεδόθησαν πολλοὶ εἰς τὴν Σάμον βάσει τοῦ ψηφίσματος;

§248Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἐλάχιστοι. Περίπου 25–30.

§249Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἐξησφαλίσθη ἡ ζωή των;

§250Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἀπὸ τρεῖς παραδοθέντας ὁ πρῶτος Ι. Φωτάκης ὅταν παρουσιάσθη εἰς τὸν Ἀστυνομικὸν σταθμὸν Παγώνδου ὁ σταθμάρχης τοῦ εἶπεν «θὰ σοῦ μαυρίσω τὰ μάτια δὲν μοῦ γλυτώνεις», εἰς τὸν ἄλλον «θὰ σὲ σκίσω μὲ καρεκλοπόδαρα». Ἄλλος ἐφονεύθη ἀπὸ τοὺς ἰδίους τοὺς κομμουνιστὰς εἰς ἐκδίκησιν διότι τοὺς ἐγκατέλειψε.

§251Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅπως ὁμιλεῖτε ἐγκρίνετε ὅτι καλὰ ἔκαμαν καὶ δὲν κατῆλθον.

§252Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὄχι. Κάθε ἄλλο, κακίζω ἐκείνους ποὺ συνετέλεσαν νὰ ἀθετήσουν τὴν ὑπόσχεσίν των οἱ ἀντάρται ἢ ποὺ τοὺς ἔδωκαν δικαιολογίαν πρὸς ἀθέτησιν τῶν ὑποσχέσεών των... (Θόρυβος). Ὅταν, κύριοι συνάδελφοι, ἐπέστρεψα ἐξ Ἀθηνῶν, ἵνα ἀποσύσω κάθε δικαιολογίαν τῶν ἀνταρτῶν διὰ τὴν μὴ μεταγενεστέρως παράδοσίν των, τοὺς ἀπέστειλα ἐπιστολὴν τὴν ὁποίαν καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς τὴν ἀναγνώσω. Ἐφρόνουν ὅτι αὐτοὶ ἔχουν τὸ δίκαιον καὶ ἡμεῖς τὸ ἄδικον καὶ ὅτι ἐξ ὑπαιτιότητός μας τάχα δὲν κατέβηκαν ἀπὸ τὸ βουνό. Διεμαρτύροντο ὅτι δὲν ἦσαν ὀπαδοὶ τοῦ Μάρκου καὶ δὲν παίρνουν ὁδηγίες ἀπὸ αὐτόν. Ἐνῷ ἀντιθέτως ἐκ τῆς ἐξελίξεως τοῦ ζητήματος ἀπεδείχθη ὅτι εἶναι τυφλὰ ὄργανα τοῦ Μάρκου. Ἔχω νὰ σᾶς ἀναφέρω καὶ τοῦτο: Ὡς μοὶ ἀνέφερεν ἀξιωματικὸς τῆς χωροφυλακῆς, πλοιάριον προερχόμενον ἐκ Ρουμανίας ἢ Βουλγαρίας καὶ μὲ ξυλείαν καὶ κενὰ σιδηρᾶ βαρέλια ἠγκυροβόλησεν εἰς τὸν λιμένα Βαθέος. Κατόπιν ἐξηκριβώθη ὅτι τὸ πλοιάριον αὐτὸ εἶχε πυρομαχικὰ καὶ δὴ ὅλμους, τοὺς ὁποίους ἐξεφόρτωσεν εἰς κάποιον σημεῖον τῆς Σάμου καὶ ἐκεῖθεν ἐπῆραν τὸν δρόμον πρὸς τὸ λεγόμενον Γαϊδουρόνησο. Αὐτοὶ εἶπον, ὅτι τὸ πλοιάριον ναὶ μὲν προήρχετο ἐκ Βουλγαρίας, ἀλλὰ δὲν εἶχε πυρομαχικά. Ἀλλ’ ἀπεδείχθη τοῦτο, διότι εἰς μίαν συμπλοκὴν ἐνῷ ἀφ’ ἑσπέρας ἐστεροῦντο ὅλμων, τὴν ἑπομένην ἔκαμον χρῆσιν ὅλμων. Γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἐπιβεβαιοῖ ὅτι ἐστάλησαν καὶ εἰς τὴν Σάμον πυρομαχικὰ εἰς τοὺς ἀντάρτας.

§253Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὸ ἀποδεικνύει τὴν προβλεπτικότητα τοῦ τότε Νομάρχου.

§254Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὅταν λοιπὸν ἐπέστρεψα ἐξ Ἀθηνῶν καὶ εἶδον τὴν ἀντίληψιν αὐτὴν καὶ τὰς ἐγκυκλίους τὰς ὁποίας εἶχε τὴν καλωσύνην ὁ κ. συνάδελφος νὰ δημοσιεύσῃ εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἐπ’ ἀμοιβῇ ἢ ἄνευ ἀμοιβῆς δὲν γνωρίζω, ἠναγκάσθην νὰ στείλω ἄλλην ἐπιστολὴν πρὸς αὐτοὺς καὶ νὰ τοὺς λέγω...

§255ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε συνάδελφε, εἶναι μία μομφὴ αὐτή. Ἀμοιβὴν ἀπὸ τοὺς συμμορίτας;

§256Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὸ ξέρω αὐτό.

§257ΕΤΕΡΟΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νομίζω, ὅτι καλὸν θὰ εἶναι νὰ δώσητε ἐξηγήσεις ἐπὶ τῶν σοβαρωτάτων κατηγοριῶν τὰς ὁποίας ἐκφράζετε.

§258Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, κύριε συνάδελφε, δὲν δέχομαι διακοπάς. Ἔχω λοιπὸν τὴν ἑξῆς ἐπιστολήν: (Ἀναγινώσκει). Λιμὴν Βαθέος 20–10–1947 Κύριε Γιάννη Ζαφείρη, Εἶναι δύο ἡμέρες ποὺ γύρισα ἀπ’ τὰς Ἀθήνας καὶ βέβαια κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου ἤλπιζα ὅτι κάτι θὰ μάθαινα ποὺ θὰ γινόταν στὸ νησί, μὲ κατεύθυνσιν τὴν ἔναρξιν τῆς προσελεύσεως τῶν ἐνόπλων σας, ἀφοῦ ἀπὸ τὴν πλευρὰν τὴν Κυβερνητικὴν εἶχεν ἀρχίσει νὰ ἐφαρμόζηται τὸ ψήφισμα τῆς ἀμνηστίας καὶ τοπικῶς ὅσα ἀπὸ τὰ ζητήματα ἀνέφερε τὸ τηλεγράφημα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι θὰ γίνουν ἅμα ὡς συμμορφωθῆτε πρὸς τὸ ψήφισμα. Ἤλπιζα ὅτι ὁ διορισμὸς Νομάρχου ἀμερολήπτου καὶ καλῆς πίστεως καὶ προαιρέσεως, εἰς ἀντικατάστασιν ἑνὸς ἐμπαθοῦς καὶ ἀσυγχρονίστου, θὰ ἐχρησίμευεν ὡς χρυσῆ γέφυρα μεταφορᾶς εἰς τὴν νομιμότητα. Ἤλπιζα ὅτι ἡ ἐπανάκαμψις μέρους τῶν ἐκτοπισθέντων καὶ τῶν κρατουμένων θὰ σᾶς ἔπειθε διὰ τὸ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰρηνεύσῃ ὁ τόπος λησμονουμένων ὅλων τοῦ παρελθόντος. Ἀτυχῶς ἐπιστρέψας εὗρον χειροτέραν κατάστασιν. Στὴν τόση δυστυχία τοῦ λαοῦ μας προσθέτετε τοὺς προαιρετικοὺς ἁρπακτικοὺς ἐράνους σας εἰς τρόφιμα, εἰς χρῆμα καὶ τέλος καταστροφὴν τῶν συγκοινωνιῶν δι’ ἀνατινάξεως γεφυρῶν. Καὶ γιατὶ ὅλα αὐτά; Ποῖον τὸ ἀποτέλεσμα; Ποῖος ὁ σκοπὸς ποὺ θὰ ἐπιτύχητε; Ἕνας καὶ μόνος. Νὰ ἐξεγείρετε ὅλο τὸν κόσμο καὶ τοὺς ὁμοϊδεάτας σας, ἄτομα ποὺ δὲν βαστοῦν ὅπλα ἐναντίον σας καὶ νὰ δικαιώνετε ὅλους ἐκείνους ποὺ ἀπ’ ἀρχῆς σᾶς ἐθεώρησαν ὄργανα ξένων καὶ ἀντεθνικῶν βλέψεων εἰς βάρος τῆς Πατρίδος καὶ νὰ διαψεύσητε ὅλους ἐκείνους ποὺ θεωρῶντας σας ἰδεολόγους καὶ τὰ ὑπὲρ ὑμῶν ἐπιεικῆ μέτρα πιστεύοντες ἱκανὰ νὰ σᾶς ἀποτρέψουν ἀπὸ τὴν ἐμμονή σας εἰς τὴν παρανομίαν, ἐπωμίσθησαν ὁλόκληρον δημοκοπικὴν ἐκστρατείαν κατ’ αὐτῶν, χαρακτηρισθέντες καὶ ὡς συνοδοιπόροι σας. Πιστέψατέ με, ὅτι ἐκεῖνο ποὺ μὲ κινεῖ νὰ σᾶς κάμνω τὴν τελευταίαν αὐτὴν σύστασιν, εἶναι ἡ ἐπιθυμία μου νὰ μὴ αἱματοκυλισθῇ πιὸ πολὺ τὸ νησί. Ζῆτε καὶ κινεῖσθε ἴσως μὲ τὴν ψευδαίσθησιν, ὅτι εἶσθε κύριοι τῆς ὑπαίθρου, κινούμενοι πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, μὲ τὴν σφαλερὰν γνώμην ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ θὰ ἐξακολουθήσῃ. Σᾶς ὡμίλησα πάντοτε ὠμὰ καὶ εἰλικρινά. Καὶ σήμερα σᾶς ἐπαναλαμβάνω μὲ τὴν ἴδια γλῶσσα. Ὁ καιρὸς φεύγει καὶ ἡ αὔριον ἀναμφισβητήτως θὰ εἶναι εἰς βάρος σας. Τὴν προσωρινὴν ἀσυδοσίαν σας θὰ τὴν διαδεχθῇ σκληρὰ ἀνταπόδοσις, διότι αὐτὸ ἀξιοῖ ἡ ἔννοια τοῦ Κράτους, αὐτὸ ἡ εἰρήνευσις τοῦ λαοῦ. Μὰ καὶ ἡ ἐπιτυχία τοῦ Κράτους θὰ στοιχίσῃ αἷμα. Προλάβέτέ το τώρα ποὺ δὲν εὑρίσκεσθε ὑπὸ πίεσιν, αὔριον ἐπαναλαμβάνω, μιὰ τέτοια ἐνέργειά σας δὲν θὰ ἔχῃ ἀξίαν. Τότε στὴν πτῶσιν σας θὰ ἀντιληφθῆτε πόσον ἀδικήσατε τὸν ἑαυτὸν σας, καὶ τὴν Πατρίδα καὶ πόσο ἄμοιροι φίλων θά βρεθῆτε. Τότε θὰ πονέσωμεν ὅλοι ὅσοι πονοῦμεν τὸν τόπον διὰ τὸ αἷμα ποὺ θὰ χυθῇ, ἀλλὰ καὶ πάλιν θά εἶναι ἀργὰ καὶ ἀνώφελος ἡ ἐκδήλωσις τοῦ πόνου. Δὲν πιστεύω σοβαρῶς νὰ ἀναμένετε λύσεις ποὺ θὰ ἐπιβληθοῦν εἰς βάρος τῆς Πατρίδος μας ἀπὸ τοὺς Σλαύους διὰ νὰ δικαιωθῆτε. Γι’ αὐτὸ χωρὶς νὰ ἐπηρεάζεσθε ἀπὸ ξένους κύκλους κρατεῖστε τὸ ἰδανικὸ τῆς ἰδεολογίας σας, λυπηθῆτε, ἐπαναλαμβάνω, τὸ νησὶ αὐτὸ καὶ τοὺς ἑαυτούς σας. Πιστέψατε σὲ ὅσα διέταξεν ὁ νέος Νομάρχης εἰς συμπλήρωσιν τῶν Κυβερνητικῶν διαγγελμάτων καὶ κινηθῆτε πρὸς προσέλευσιν. Δὲν θὰ λύσωμεν ἡμεῖς στὴ Σάμο τὰ διεθνῆ ζητήματα καὶ ἂν ὅλοι μας ἀλληλοσφαγοῦμεν. Εἰς τὸ εἰρηνικὸν στάδιον μπορεῖτε καλύτερα νὰ ἐξυπηρετήσητε τὰς ἰδέας σας. Ἀκοῦστε μας σήμερα ποὺ ἔχουμε καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν θέλησιν νὰ πραγματοποιήσωμεν ὅσα ὑποσχόμεθα. Αὔριον θὰ εἶναι καὶ γιὰ μᾶς ἀργά. Θὰ ξεφύγῃ ἀπὸ μᾶς κάθε δύναμις καὶ θὰ περιέλθῃ σ’ ἐκείνους ποὺ θὰ κρίνουν σύμφωνα μὲ τὸν νόμον καὶ τὸ καθῆκον τους.

Πρόθυμος

ΕΜΜ. ΣΟΦΟΥΛΗΣ

§259Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι ὀρθὴ ἡ πρόβλεψις, ὅτι θὰ εἶναι ἁρμόδιοι νὰ ἐπιβάλουν τὸν νόμον, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα!

§260Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Καὶ αὐταὶ μὲν ἦσαν αἱ κατηγορίαι τὰς ὁποίας ἔπρεπε νὰ ἀποκρούσω, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιχειρήσεις. Ἀλλὰ μοῦ κατελόγισαν, ὅτι συνετέλεσα εἰς τὴν ἀπομάκρυνσιν τοῦ κ. Νομάρχου.

§261ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν μᾶς ἐνδιαφέρει.

§262Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Δι’ ἐμὲ ὅμως ἔχει ἀξίαν. Δὲν ἐπεδίωξα ἐγώ, ὅπως γνωρίζει ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, τὴν προστριβὴν μὲ τὸν κ. Νομάρχην. Ὅτε τὸ πρῶτον ἤλθομεν εἰς ἀντίθεσιν μὲ τὸν κ. Νομάρχην, συνήντησα τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον καὶ τοῦ εἶπον: «Κύριε Πρόεδρε, ἔχω πληροφορίας, ὅτι συνδέεσθε μὲ τὸν κ. Νομάρχην· συστήσατέ του νὰ λάβῃ μίαν ἐπιεικεστέραν θέσιν ἀπέναντι τῶν γεγονότων· κάνετέ του μίαν ἐπιστολὴν νὰ μὴ ἐξωθῇ τὰ πράγματα». Ἀλλά, κύριοι, μᾶς εἶπον, ὅτι ἐὰν ἔμενεν ὁ κ. Νομάρχης εἰς τὴν Σάμον, τὰ πράγματα ἀντιθέτως θὰ ἐβελτιώνοντο. Μέχρι τῶν ἀρχῶν τοῦ Μαρτίου 1947, δὲν δυνάμεθα νὰ κατακρίνωμεν τὸν κ. Νομάρχην διὰ τὰς ἐκεῖ ἐνεργείας του. Ἀτυχῶς ὅμως ἀπὸ τὰς ἀρχὰς Μαρτίου, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Σάμος εὑρίσκετο ἐν πλήρει ἠρεμίᾳ.......

§263Ι. ΛΑΜΠΡΟΥ. Ἐν πλήρει τρομοκρατίᾳ.

§264Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἀνακριβές. Ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ κ. Νομάρχης ὠργάνωσε μυστικὰ Μ.Α.Υ. Ἔκρινα σκόπιμον νὰ τὸν συναντήσω. Μετέβην εἰς τὴν Νομαρχίαν καὶ τοῦ εἶπον, ὅτι ἐπληροφορήθην αὐτὰ κι’ αὐτά. (Φωναί, διαμαρτυρίαι). Ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχομεν θετικὰς πληροφορίας, ὅτι θὰ ἐκινεῖτο ἡ ἀνταρσία εἰς τὴν Σάμον, δὲν ἔπρεπε καὶ νὰ ἐξωθοῦμεν ἡμεῖς εἰς ἀνταρσίαν.

§265ΦΩΝΑΙ. Διαστρέφετε τὴν ἀλήθειαν!

§266Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. Νομάρχης μοῦ εἶπεν, ὅτι δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐμποδίσω τὸν κάθε Ἕλληνα νὰ καταταγῇ εἰς τὸ στράτευμα. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ καταταγοῦν, θὰ μεταβοῦν εἰς τὴν Μακεδονίαν. Κύριε Νομάρχα, τοῦ εἶπα εἰς ἀπάντησιν, τὰ πρόσωπα αὐτὰ τὰ ὁποῖα φέρονται ὅτι θὰ συγκροτήσουν τὰ Μ.Α.Υ., δὲν εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα θὰ πᾶνε εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐπιμείνω περισσότερον· κάνετε ὅ,τι θέλετε. Μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἤρχισε μία δίωξις τῶν ἀριστερῶν ἐργατῶν. Δὲν ἐπιτρέπεται ὁ ἀριστερὸς ἐργάτης νὰ μετέχῃ χειρωνακτικῆς ἐργασίας. Ὄχι μόνον οἱ ἀριστεροί, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ οἱ φιλελεύθεροι. Ἠναγκάσθην νὰ πλησιάσω τὸν κ. Νομάρχην καὶ νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἔχομεν γαλήνην νὰ μὴ τὴν χάσωμεν, ὁ ἄλλος τόπος καίεται· δόστε τὴν εὐκαιρίαν εἰς τὸν κόσμον νὰ ἐργάζεται, διότι ἔχομεν μεγάλην δυστυχίαν εἰς τὸ Νησί μας. Ἡ ἀπάντησις τὴν ὁποίαν μοῦ ἔδωσεν ὁ κ. Νομάρχης ἦτο, ὅτι ἔχω τὴν ἠθικὴν εὐχέρειαν νὰ φανῶ χρήσιμος εἰς τοὺς φίλους μας. Ἐννοοῦσε τὸ ρουσφέτι. Ἦτο μάλιστα παρὼν καὶ ὁ Διευθυντὴς τῆς Γεωργικῆς Ὑπηρεσίας. Κύριε Νομάρχα, τοῦ εἶπα, ἐφ’ ὅσον ἔχετε αὐτὴν τὴν ἀντίληψιν, δὲν ἔχω τίποτε νὰ προσθέσω. Καὶ ἔρχεται ἡ 25η Μαρτίου. Ἐθνικὴ ἑορτή. Τὸ πρόγραμμα τῆς ἑορτῆς δὲν ἀνέφερεν ὁμιλίαν τοῦ κ. Νομάρχου. Ἀπροόπτως καὶ ὅταν ἡ ἑορτὴ εὑρίσκετο εἰς τὸ στάδιον τῆς παρελάσεως τῶν τμημάτων εἰδοποιήθημεν, ὅτι θὰ ὁμιλήσῃ ὁ κ. Νομάρχης. Καὶ ἔλαβε τὸν λόγον ἀπὸ ἕνα ἐξώστην καὶ ἔρριψε φωτιὰ εἰς τὴν κατάστασιν τὴν εἰρηνικήν. Ἤρχισε μὲ δριμυτάτην ἐπίθεσιν νὰ ἀποκαλῇ τοὺς ἀριστεροὺς Σλαυοφώνους Ἕλληνας, ἤρχισε νὰ τοὺς λέγῃ ὅλα τὰ ἐγκώμια!... Ἴσως νὰ τοὺς ἥρμοζαν, κύριοι συνάδελφοι, λέγω ἐγώ. Ἀλλ’ αἱ περιστάσεις καὶ ἡ ἡμέρα ἐκείνη δὲν τὸ ἐπέτρεπαν.

§267Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Διὰ νὰ συνεννοούμεθα, ποῖοι λέγονται ἀριστεροὶ ἀπὸ τὸν κύριον ἀγορητήν;

§268Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Οἱ κομμουνισταὶ ...Οὕτω εὑρέθημεν πρὸ τοῦ θεάματος: ὁ μὲν Νομάρχης νὰ κατέχῃ τὸν ἐξώστην καὶ νὰ ὑβρίζῃ τοὺς ἀριστεροὺς ἢ τοὺς κομμουνιστάς, ὅπως θέλετε, οἱ δὲ κομμουνισταὶ νὰ συσπειρωθοῦν, νὰ ἀποτελέσουν ὁμάδα καὶ νὰ ψάλλουν τὸν Ἐθνικὸν ὕμνον εἰς ἀπάντησίν του. Ὁμολογῶ—καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν ἐκ τῶν παρόντων ὁ κ. συνάδελφος ἦτο ἐκεῖ—ὅτι ἡ τάξις διεσαλεύθη καὶ μόνον ἡ σύνεσις τοῦ τότε Διοικητοῦ τῆς Χωροφυλακῆς τὴν συνεκράτησεν, εἶδ’ ἄλλως μὲ τὰ παιδιὰ τῶν σχολείων καὶ τοὺς ἀθώους πολίτας, ἐκείνην τὴν στιγμὴν θὰ αἱματοκυλίετο ἡ Σάμος. Μετὰ παρέλευσιν ὀλίγων ἡμερῶν ἤλθομεν εἰς ἐπαφὴν μὲ τὸν κ. Νομάρχην καὶ τὸν παρεκαλέσαμεν νὰ μὴ ἐξωθῇ τὰ πράγματα. Καὶ ἀπετάθησαν ἐκ Καρλοβασίου πρὸς τὸν Μητροπολίτην· ἀπετάθη μάλιστα καὶ ἕνας ἐκ τῶν ἀριστερῶν, τῶν κομμουνιστῶν, ὁ ὁποῖος φαίνεται τώρα, ὅτι εἶναι ὑπὸ δυσμένειαν ὡς νομιμόφρων. Καὶ τὸν παρεκάλεσαν νὰ καλέσῃ καὶ ἄλλους πολίτας, ὥστε νὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπή, νὰ μεταβῇ παρὰ τῷ κ. Νομάρχῃ καὶ νὰ τοῦ συστήσῃ, νὰ μὴ δώσωμεν ἀφορμὴ νὰ γίνῃ αἱματοκύλισμα. Πράγματι ὁ Μητροπολίτης ἐκάλεσε τοὺς διαφόρους Προέδρους τῶν διαφόρων Συλλόγων τῆς Πρωτευούσης, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἐκάλεσε καὶ τὸν ὑποφαινόμενον. Δὲν ἐγνώριζον καθ’ ὁλοκληρίαν τὶ ἀφεώρα ἡ σύσκεψις αὐτή. Ὅταν μετέβημεν ἐκεῖ, ἐπληροφορήθην τὸν σκοπὸν καὶ συνεφωνήθη νὰ γίνῃ μία Ἐπιτροπὴ νὰ συστήσῃ εἰς τὸν κ. Νομάρχην νὰ φανῇ μετριοπαθής, δὲν εἶχον οὐδεμίαν ἀντίρρησιν, δηλώσας, ὅτι ὅσον ἀφορᾷ ἐμὲ δὲν ἤμην ὁ ἁρμόδιος νὰ μετάσχω τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς. Τότε εἷς ἐκ τῶν παρακειμένων, ἀνήκων εἰς τὴν Λαϊκὴν παράταξιν, διότι οἱ περισσότεροι τῶν συνελθόντων ἦσαν τῆς Λαϊκῆς παρατάξεως, εἶπεν: «Τί συνεννόησιν θὰ κάμωμεν, ὅταν ὁ κ. Νομάρχης εἶναι ὑποχείριος δοσιλόγων;». Καὶ κατωνόμασε μάλιστα καὶ πρόσωπα. Τότε ἐγὼ εἶπον: Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν ἔχητε σεῖς αὐτὰς τὰς πληροφορίας, ἐγὼ ἔχω ἕνα λόγον παρὰ πάνω νὰ μὴ ἀναμιχθῶ. Καὶ ἠθέλησα νὰ ἐξακριβώσω διὰ τὰ πρόσωπα αὐτὰ καὶ μοῦ εἶπον, ὅτι κινοῦνται κατὰ τὰς ὑποδείξεις τοῦ ἰατροῦ Ἀνδρεάδη Ἀλεξάνδρου, γαμβροῦ ἐπ’ ἀδελφῇ, τοῦ συναδέλφου κ. Βλιάμου, ὁ ὁποῖος, ἀτυχῶς, ἰατρὸς ἔδωκε πρῶτος τὴν χεῖρα εἰς τὸν Ἰταλὸν κατακτητὴν καὶ τοῦ εἶπεν τὸ «ὡς εὖ παρέστητε» καὶ εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐτρέφετο, κατὰ τὴν διάρκεια τῆς κατοχῆς, ἀπὸ γερμανικὰ τρόφιμα. Ὅταν αὐτὰ μοῦ ἀνεκοίνωσε, τότε ἐσκέφθην, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἔλθωμεν εἰς οὐδεμίαν συνεννόησιν καὶ ἀπέσχον πλέον τῆς συνεννοήσεως.

§269Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπειδὴ καὶ ἐγὼ ἀνεμίχθην εἰς τὸ ζήτημα τοῦ κ. Νομάρχου, ἤθελα νὰ σᾶς ἐρωτήσω τὸ ἑξῆς: Ὁμιλεῖτε περὶ συνεννοήσεως, μὲ ποίους;

§270Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὁ Μητροπολίτης μᾶς ἐκάλεσε.

§271Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπρόκειτο νὰ γίνῃ μία συνεννόησις, μὲ ποίους;

§272Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ συνεννοηθῇ μὲ τὸν κ. Νομάρχην.

§273Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπὶ τίνος θέματος;

§274Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Διὰ νὰ παρακαλέσῃ τὸν κ. Νομάρχην νὰ δείξῃ μίαν μετριοπαθεστέραν στάσιν, διὰ νὰ μὴ ἐξωθηθοῦν τὰ πράγματα μετὰ τὸν λόγον του καὶ χάσωμεν τὴν γαλήνην εἰς τὸν τόπον.

§275Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐναντίον τίνων; Τῶν κομμουνιστῶν; Ὁ σκοπὸς τῆς παρεμβάσεως σας ἦτο ἡ προστασία τῶν κομμουνιστῶν!

§276Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Ὄχι. Ἡ διατήρησις τῆς γαλήνης τῆς Νήσου. Οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν συνελθόντων, ἦσαν ὀπαδοὶ τοῦ Κόμματος σας, κύριε Πρόεδρε.

§277Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐπικρίνωμεν κατηγορίας, ἐναντίον ἑνὸς Νομάρχου, ὁ ὁποῖος ὑπῆρξεν εἷς ἐκ τῶν ἀνδρειοτέρων ἀξιωματικῶν καὶ ἔφερεν ἐπανειλημμένως τραύματα καὶ ἔκαμε πάντοτε τὸ καθῆκον του καὶ ἐὰν τὴν τελευταίαν στιγμὴν παρεξετράπη, ὡς εἶπεν, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Σοσιαλδημοκρατικοῦ Κόμματος, ὁ ὁποῖος καὶ ἀνεκάλεσεν εἰπών, ὅτι καλῶς ἔπραξεν, ἐδῶ διεξάγεται μία ἐπίθεσις κατὰ δημοσίου λειτουργοῦ ὁ ὁποῖος πραγματικῶς ἔκαμε τὸ καθῆκον του.

§278Ε. ΣΟΦΟΥΛΗΣ. Νομίζομεν, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ἔκαμε τὸ καθῆκον του κατὰ τὴν ἄποψίν σας, κατὰ τὴν ἄλλην ἄποψιν ὅμως φρονοῦμεν, ὅτι ἐὰν ὁ ἄνθρωπος αὐτός, δὲν ἐξώθει τὰ πράγματα εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ἀσφαλῶς δὲν θὰ εἴχωμεν φθάσει εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν τῆς ἀνταρσίας διότι πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι ἤρχισε τοιοῦτος ξυλοδαρμός, μέχρις αἱμάτων, ὥστε νὰ διακομίζωνται καὶ εἰς τὰ Νοσοκομεῖα ἀκόμη, εἰς τρόπον ὥστε πολλοὶ ἐκ τῶν ἀριστερῶν ἠναγκάσθησαν νὰ πάρουν τὰ βουνά. Ἐξωπλίσθησαν πράγματι ἐκεῖ, ἀρκετοὶ πολῖται, οἱ ὁποῖοι ἐὰν εἶχον ὀργανωθῆ στρατιωτικῶς ἦτο ἀναμφισβήτητον ὅτι ἡ κατάστασις θὰ ἐξωμαλύνετο ἀμέσως. Δυστυχῶς ὅμως, ὁ τέως Νομάρχης δὲν ἐδέχθη νὰ τεθοῦν αὐτοὶ ὑπὸ μίαν στρατιωτικὴν διοίκησιν. Διῆλθον ἐκεῖθεν τρεῖς στρατιωτικοὶ διοικηταὶ ἱκανοί, εἷς ἀντισυνταγματάρχης, εἷς ταγματάρχης, καὶ εἷς ταξίαρχος· καὶ οἱ τρεῖς αὐτοὶ δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἐκπληρώσουν τὸ καθῆκον των καὶ νὰ θέσουν ὑπὸ τὰς διαταγάς των τοὺς ἐνόπλους αὐτούς, ὁπότε θὰ εἴχωμεν ἄριστα ἀποτελέσματα, διότι ὁ Νομάρχης ἤθελε νὰ ἔχῃ αὐτὸς τὸ «veto», ἐπὶ πλέον δὲ οἱ ὁπλοφόροι εἶχον ἀποθρασυνθῆ εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ μὴ πειθαρχοῦν. Ἐνθυμοῦμαι τὸν ταγματάρχην, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα μοῦ διαφεύγει, ὅταν ἔφευγε ἦλθε καὶ μοῦ ἀνεκοίνωσεν, ὅτι σᾶς περιμένει μεγάλο κακό, οἱ ἔνοπλοι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐδῶ, δὲν θὰ συντρέξουν τὴν εἰρήνην τοῦ τόπου σας, διέταξα χθὲς καὶ κατέχονται τρία σημεῖα, μέχρις ὅτου ἔλθω εἰς Βαθὺ καὶ ὀργανώσω τμῆμα, διὰ νὰ προβῇ εἰς ἐπίθεσιν ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν. Τὴν 10ην ἔλαβον τηλεγράφημα διὰ τοῦ ὁποίου μοῦ ἐζήτουν πυρομαχικά, ἐπειδὴ ἐβλήθησαν ἐκ μέρους τῶν ἀνταρτῶν, ἀλλὰ κατόπιν ἐπῆρα τηλεγράφημα, ὅτι «ἡμεῖς κατεβαίνομεν ἀπὸ τὰ βουνά». Ἐπὶ πλέον, ὁ κ. Νομάρχης, ἐὰν ἤθελε νὰ δράσῃ ἀποτελεσματικῶς εἶχεν εἰς τὴν διάθεσίν του ἐξ ἐράνου, σύμφωνα μὲ ἔγγραφων, τὸ ὁποῖον φέρει τὴν ὑπογραφὴν του 140 ἑκατ., τὰ ὁποῖα διετέθησαν ἐξ ὁλοκλήρου, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ οὐδὲν δικαιολογητικὸν εἰς τὸν φάκελλον καὶ τὰ χρήματα αὐτὰ ἐδαπανήθησαν εἰς ἐπιδείξεις θεαματικὰς ἀνὰ τὴν νῆσον καὶ ἐκ τοῦ ἀσφαλοῦς, οὐδεμία πραγματικὴ ἐπιχείρησις ἐγένετο μὲ τοὺς ἄνδρας, μὲ τοὺς ὁποίους ἦτο μαζὶ ὁ κ. τέως Νομάρχης, οὐδεμία συμπλοκὴ μὲ ἀντάρτας, ὅταν δὲ τὴν 17ην ἔδωκε μίαν μάχην, τὸ τμῆμα ἐκεῖνο, παρέμεινεν ἐν πλήρει ἀδρανείᾳ ὅταν ἄλλο ἠφνιδιάζετο. Ἐὰν οἱ Σάμιοι ἐκεῖνοι ἦσαν ὑπὸ τὰς διαταγὰς ἀξιωματικῶν, ὅπως ἠρίστευσαν πάντοτε καὶ διεκρίθησαν δι’ ἀνδρείαν, θὰ διεκρίνοντο καὶ ἐκεῖ, ἐν τούτοις ἐπὶ 7 ὥρας δὲν ἐκινήθησαν καὶ ἔμειναν ἐκεῖ ὁλόκληρον τὴν ἡμέραν καὶ τοὺς διέφυγον οἱ ἀντάρται. Αὐτὰ ἦσαν ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα προσέφερεν ὁ τέως Νομάρχης εἰς τὴν Σάμον. Ἀλλά, κύριοι, τὰ 140 ἑκατ., ἔλαμον ὀπαδοὺς ὅλους τοὺς ἐνόπλους ἐκείνους, τοὺς ὁποίους μετέβαλον εἰς δορυφόρους καὶ ὅταν ἐπέστρεψεν εἰς τὴν Σάμον, ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ἔνοπλοι ἦσαν συνηθροισμένοι εἰς τὴν προκυμαίαν καὶ ἀντὶ νὰ διώκουν τοὺς ἀντάρτας ὑπεδέχθησαν αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον μὲ χιλιάδας πυροβολισμῶν. Ἐπὶ πλέον ἡ τρομοκρατία, τὴν ὁποίαν ἐπέφερεν εἰς ὅλους μας ἦτο τοιαύτη, ὥστε οὔτε ὑπάλληλος, οὔτε πολίτης ἦτο δυνατὸν νὰ μᾶς πλησιάσῃ. Καὶ τέλος, διετάχθη ἡ κατ’ οἶκον ἔρευνα καί εἰς τὸ σπίτι μου ἀκόμη, διὰ νὰ μᾶς μειώσουν καὶ ἐπὶ πλέον εἰς τοῦ γυναικαδέλφου μου καὶ εἰς τὴν ἀδελφήν μου καὶ εἰς τὸ σπίτι τῆς πρωτεξαδέλφης τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ μόνον, ὅταν διεμαρτυρήθην πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα, ἀπέφυγον τὴν ἔρευναν εἰς τὴν οἰκίαν μου. Δὲν κατώρθωσα ὅμως νὰ ἐπιτύχω τὸ ἴδιον, ὅταν μετέβην νὰ ἐπισκεφθῶ συγγενῆ μου, ἐπανελθόντα ἐκ Κογκό. Μόλις ἀπεχώρησα ἐκ τῆς οἰκίας, ἦλθεν ἡ φρουρὰ τοῦ κ. Νομάρχου καὶ ἠρεύνησε τὴν οἰκίαν ἐκείνην, διότι ἔλεγον, ὅτι ἐπῆγα κρυφὰ νὰ συνεννοηθῶ μὲ τοὺς ἀντάρτας καὶ οὕτω ἔπρεπε νὰ εἶμαι ὑπὸ καθημερινὴν κατηγορίαν καὶ δημοκοπίαν εἰς βάρος μου Αὐτὸς ἦτο ὁ ἥρως, τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν ἀκόμη εἰς τὴν Σάμον, διὰ νὰ μὴ μνημονεύσω καὶ χειρότερα. Καὶ ὡς διὰ τὴν παράγραφον τὴν ἀφορῶσαν, ἐν τῇ ἐπερωτήσει, τὸν νέον Νομάρχην, ἔχω νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ γνωρίζω τὸν ἄνθρωπον αὐτόν, ἠξεύρω μόνον, ὅτι εἶναι λαϊκῶν φρονημάτων, ἠξεύρω ὅτι εἶναι στρατιωτικός, ὅτι εἶναι ἀκεραίου χαρακτῆρος, πιθανὸν νὰ ἔχῃ γνώμας ἰδικάς του, αἱ ὁποῖαι ἀντιτίθενται καμμίαν φορὰν εἰς τὰς γνώμας ἡμῶν τῶν πολιτευομένων, διὰ τοῦτο ὅμως δὲν δυνάμεθα νὰ τὸν κατηγορήσωμεν ὅτι ἀπέτυχε. Δὲν γνωρίζω, κύριοι, τὶ ἠμπορεῖ νὰ σκεφθῇ ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν ζητημάτων αὐτῶν, ἀλλ’ ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ἡ ἐπαναφορὰ τοῦ τέως Νομάρχου εἰς τὴν Σάμον, τὴν ὁποίαν δὲν πιστεύω νὰ ἐπιδιώξῃ ἡ Κυβέρνησις, δὲν θὰ ἐπιτύχῃ τίποτε ἄλλο, παρὰ τὴν αὔξησιν ἔτι χειρότερον τῶν ἀνταρτῶν, διότι σήμερον, ὅπως εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὴν Σάμον, πρέπει νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι μόνον μὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις, πολὺ συντόμως θὰ ἔχωμεν γαλήνην. Καὶ τοῦτο διότι ἔπαυσεν ἡ ἐπίδρασις τῶν διαφόρων πολιτικῶν προσώπων ἐπὶ τῶν ἐντεταλμένων τὴν τήρησιν τῆς δημοσίας τάξεως. Οὐδεὶς ἀσχολεῖται πλέον ἐν Σάμῳ μὲ τὴν δημοσίαν τάξιν, πλὴν τῶν ἐντεταλμένων. Σήμερον ὑπάρχει Διοίκησις Στρατιωτική, σήμερον ὑπάρχουν τμήματα ὠργανωμένα καὶ ὀργανοῦνται καὶ νέα, εἰς τρόπον ὥστε ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου, ὅταν ὁ καιρὸς τὸ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀρχίσουν αἱ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀναμφιβόλως θὰ δώσουν τὴν ἐλευθερίαν εἰς τὴν Νῆσον, διότι πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ νῆσος κατὰ τὰ ¾ κρατεῖται ἀπὸ τοὺς ἀντάρτας καὶ τοῦτο διότι τὸ ἔδαφος εἶναι δύσκολον καὶ αἱ δυνάμεις ἦσαν ἐλάχισται πρὸς ἀποτελεσματικὴν δίωξιν. Εἶμαι δὲ βέβαιος μὲ τὴν προβλεπτικότητα τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἔχωμεν πολὺ συντόμως τὴν γαλήνην εἰς τὴν Πατρίδα μας καὶ αὐτὰ τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἔλθουν εἰς τὸ βῆμα, διότι ἠναγκάσθημεν νὰ ἀναπτύξωμεν καὶ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἴσως νὰ μὴ συνέφερε νὰ ἀναπτύξωμεν. (Χειροκροτήματα).

§279ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§280ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ διακόψωμεν, κύριε Πρόεδρε, ἔχομεν καταπονηθῆ.

§281Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Πόσοι εἶναι ἀκόμη νὰ ὁμιλήσουν;

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλοι 35.

§283Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ποτὲ. Ἢ θὰ συνεχίσωμεν ἢ θὰ διακόψωμεν, διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν. Ἡ ἐρχομένη Παρασκευή, εἶναι ἡ τελευταία ἡμέρα πρὸ τῶν διακοπῶν, ἐλέγχου. Δὲν θὰ καταστῇ δυνατὸν νὰ περατωθῇ ἡ συζήτησις.

§284Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἡ παρελθοῦσα Παρασκευὴ ἦτο ἡμέρα ἐλέγχου, ὅστις ἐματαιώθη, χάρις εἰς τὴν λατρείαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, πρὸς τὸν Ἅγιον Σπυρίδωνα. Θὰ ἔπρεπε κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ ἀφιερωθῇ ἄλλη ἡμέρα.

§285Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐὰν εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή, ἡ αὐριανὴ ἡμέρα νὰ ὁρισθῇ, ὡς ἡμέρα ἐλέγχου.

§286ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, δεκτόν.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις, προτάξεως τῆς ἐπερωτήσεως, τῆς ἀφορώσης τὸ Πανεπιστήμιον. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν δέχεται τὴν πρότασιν;

§288ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα, ἀλλὰ ἀφοῦ ἐξαντληθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἤδη προτεταγμένων.

§289ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται, ὅπως προταχθῇ ἡ ἐν λόγῳ ἐπερώτησις, μετὰ τὴν ἐξάντλησιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἤδη προτεταγμένων. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5ην μ.μ., μὲ θέμα Ἡμερησίας Διατάξεως, Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον καὶ μετ’ αὐτόν, Νομοθετικὴν ἐργασίαν. (Ὥρα 10.55′ μ.μ.)