1947.12.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 28η

Πέμπτη 11 Δεκεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.45′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ν’ ἀναγνώσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν)

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἀκόλουθα: Ὁ βουλευτὴς Λαρίσης κ. Α. Νικολαΐδης καταθέτει τηλεγράφημα προέδρων Κοινοτήτων Συκουρίου, Ὄσσης καὶ Πουρνὰρ διαμαρτυρομένων διὰ μὴ ἐπαρκῆ στρατιωτικὴν ἐνίσχυσιν Συκουρίου καὶ διὰ φόνον στρατιώτου καὶ λεηλασίαν ἀπάντων καταστημάτων καὶ ζητούντων ἄμεσον ἀποστολὴν στρατιωτικῶν ἐνισχύσεων. Ὁ βουλευτὴς κ. Ι. Παπαδόπουλος διὰ τηλεγραφήματός του ἀναφέρει ὅτι τὸ Γυμνάσιον Γιαννιτσῶν λειτουργεῖ πλημμελῶς ἐλλείψει καθηγητῶν καὶ ζητεῖ ἄμεσον συμπλήρωσιν τοῦ διδακτικοῦ προσωπικοῦ τούτου. Ὁ βουλευτὴς Πρεβέζης καὶ Ἄρτης κ. Π. Γαρυφαλιᾶς καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου Πυροπαθῶν τοῦ χωρίου Πέτα–Ἄρτης ζητοῦντος ὅπως τὸ χωρίον των συμπεριληφθῇ εἰς τὸ σχέδιον Ἀνοικοδομήσεως, καθ’ ὅτι αἱ ἐκ τοῦ ἐμπρησμοῦ καταστροφαὶ αὐτοῦ ἀνέρχονται εἰς τὸ ποσοστὸν τῶν 85%. Ὁ βουλευτὴς Ἠλείας κ. Η. Τσεριώνης καταθέτει ἀναφορὰν τῆς ἐνοριακῆς ἐπιτροπείας τοῦ ἱεροῦ ναοῦ Παμμεγίστων Ταξιαρχῶν Ἀνδραβίδος, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ κατάργησις τοῦ νόμου «περὶ ἐνοικιοστασίου βοσκῶν» ἢ ἡ ἐπὶ τὸ ἠπιώτερον τροποποίησίς του διὰ νὰ παύσῃ ἡ ἐκμετάλλευσις πτωχῶν ἰδιοκτητῶν λειβαδίων ὑπὸ διαφόρων ἐκμεταλλευτῶν κλπ. Οἱ βουλευταὶ Φθιωτιδοφωκίδος κ.κ. Δ. Χατζῖσκος, Χ. Παναγιούλας, Ε. Μαλαμίδας καὶ Λ. Εὐταξίας καταθέτουν τηλεγράφημα ἐπιτροπῆς τῶν κατοίκων Δομοκοῦ διαμαρτυρομένων διὰ τὴν τελείαν ἐγκατάλειψιν τῆς περιφερείας των εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνταρτῶν καὶ ζητούντων τὴν λῆψιν μέτρων πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως ἐν τῇ περιφερείᾳ των. Οἱ ὀρυζοπαραγωγοὶ περιφερείας Ἠπείρου ζητοῦν, ὅπως ἡ ἀποφλοίωσις τῆς ὀρύζης γίνῃ εἰς τὰ ἐν Ἀθήναις ἐργοστάσια, καθ’ ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα ἐργοστάσια ἐν τῇ περιφερείᾳ των. Οἱ Συνεταιρισμοὶ σταφίδος Αἰγίου διαμαρτύρονται διὰ καθορισμὸν ἐξευτελιστικῆς τιμῆς σταφίδος τῆς περιφερείας των ὡς καὶ διὰ τὸν καθιερωθέντα διορισμὸν συμβούλων παραγωγῆς Α.Σ.Ο. καὶ ζητοῦν τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ θεσμοῦ διὰ ἐκλογῆς. Ὁ Β. Οἰκονομάκος τμηματάρχης αʹ τῶν Σ.Ε.Κ. προϊστάμενος τοῦ ἐμπορικοῦ τμήματος Ἀθηνῶν, ζητεῖ πρὸς καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας τὴν ἀπαγόρευσιν πάσης ἀπεργιακῆς κινήσεως καὶ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν συμμοριακῶν συγκροτημάτων Πελοποννήσου ὑπὸ τοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ κλπ. Οἱ πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Ἐλευθέρου, Παλησοελίου, Παδῶν, Ἁρμάτων καὶ Διστράτου ζητοῦν τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν ἀνταρτοκρατουμένων περιοχῶν των. Ὁ Μητροπολίτης Ἀργολίδος κ. Χρυσόστομος καὶ αἱ ἄγαμοι θυγατέρες τῶν συνταξιούχων Ναυπλίου ζητοῦν τὴν μὴ περικοπὴν τῶν συντάξεων τῶν ἀγάμων θυγατέρων τῶν ἀποθανόντων συνταξιούχων. Ἡ Ἕνωσις φυματικῶν συνταξιούχων Νομοῦ Σερρῶν διαμαρτύρεται διὰ τὴν κρατικοποίησιν τῶν Κοινοτικῶν πόρων τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν καὶ ζητεῖ αὔξησιν τῶν συντάξεων εἰς τὰ 85%, συνταξιοδότησιν παντὸς ἀναπήρου κλπ. Ὁ κ. Δ. Χέλμης (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν) αʹ) ἀποσύρει τὰ κατατεθέντα σχέδια νόμων: 1) Περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν χορηγηθεισῶν ὑπὸ Τραπεζῶν πιστώσεων ἢ δανείων εἰς βιομηχανικὰς ἢ ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις. 2) Περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῆς προκυψάσης ὠφελείας ὑπὲρ ἀγοραστῶν καπνῶν ἐκ χορηγηθεισῶν εἰς τούτους πιστώσεων. 3) Περὶ ἐπιβολῆς ἐκτάκτου πολεμικῆς εἰσφορᾶς. 4) Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων φορολογικῶν τινων νόμων. 5) Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν κέντρων διασκεδάσεως καὶ πολυτελείας διατάξεων. 6) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2021)1942 Ν. Δ. «περὶ ἀναπροσαρμογῆς τοῦ κεφαλαίου τῶν Ἀνωνύμων Μετοχικῶν Ἑταιρειῶν». 7) Περὶ τῶν ὑπὲρ τρίτων προσθέτων φόρων. 8) Περὶ τηρήσεως βιβλίων ὑπὲρ τῶν ἐπιτηδευματιῶν. 9) Περὶ καλλιεργείας καπνοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1947 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων. 10) Περὶ φορολογίας τοῦ καταναλισκομένου καπνοῦ διὰ τὴν προμήθειαν τῶν διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἀναγκαιούντων σιγαρέττων καὶ περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν ἀφορώντων τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ καὶ τὴν δίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου. 11) Περὶ ἐπιβολῆς προσαυξήσεως λόγῳ ἐκπροθέσμου ἐλλιποῦς δηλώσεως ἢ παραλείψεως ὑποβολῆς φορολογικῆς δηλώσεως καὶ 12) Περὶ ἐκτάκτων τινῶν μέτρων διὰ τὴν στέγασιν μετατιθεμένων δημοσίων ὑπαλλήλων. καὶ β) καταθέτει σχέδια νόμων: 1) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῶν χορηγηθεισῶν ὑπὸ Τραπεζῶν πιστώσεων ἢ δανείων εἰς Βιομηχανικὰς ἢ Ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις». 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ ἐπιβολῆς ἐφ’ ἅπαξ εἰδικοῦ φόρου ἐπὶ τῆς προκυψάσης ὠφελείας ὑπὲρ ἀγοραστῶν καπνῶν ἐκ χορηγηθεισῶν εἰς τούτους πιστώσεων». 3) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ ἐπιβολῆς ἐκτάκτου πολεμικῆς εἰσφορᾶς». 4) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων φορολογικῶν τινων νόμων». 5) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν κέντρων διασκεδάσεως καὶ πολυτελείας διατάξεων». 6) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 2021) 1942 Ν. Δ. «περὶ ἀναπροσαρμογῆς τοῦ κεφαλαίου τῶν Ἀνωνύμων Μετοχικῶν Ἑταιρειῶν». 7) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τῶν ὑπὲρ τρίτων προσθέτων φόρων». 8) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τηρήσεως βιβλίων ὑπὸ τῶν ἐπιτηδευματιῶν». 9) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ καλλιεργείας καπνοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1947 καὶ ἄλλων τινῶν διατάξεων». 10) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου Ν. Δ. «περὶ φορολογίας τοῦ καταναλισκομένου καπνοῦ διὰ τὴν προμήθειαν τῶν διὰ τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἀναγκαιούντων σιγαρέττων καὶ περὶ ρυθμίσεως ζητημάτων τινῶν ἀφορώντων τὴν φορολογίαν τοῦ καπνοῦ καὶ τὴν δίωξιν τοῦ λαθρεμπορίου». 11) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ ἐπιβολῆς προσαυξήσεως λόγῳ ἐκπροθέσμου ἐλλιποῦς δηλώσεως ἢ παραλήψεως ὑποβολῆς φορολογικῆς δηλώσεως». 12) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου Ν. Δ. «περὶ ἐκτάκτων τινῶν μέτρων διὰ τὴν στέγασιν μετατιθεμένων δημοσίων ὑπαλλήλων». 13) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 7 Δεκεμβρίου 1947 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ φορολογίας τῶν κληρονομιῶν, δωρεῶν, προικῶν, καὶ κερδῶν ἐκ λαχείων νόμων» καὶ 14) Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Νοτιοαφρικανικῆς Ἑνώσεως συμφωνίας διὰ τὴν ἀποδέσμευσιν τῶν ἐν τῇ Νοτιοαφρικανικῇ Ἑνώσει δεσμευμένων Ἑλληνικῶν περιουσιακῶν στοιχείων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Ν. Κώττας, Δ. Νικολαΐδης, Δ. Ἀμπατζόπουλος, Γ. Ἀριστείδου, Α. Λαδᾶς, Λ. Λαμπριανίδης, Β. Βογιατζῆς, Κ. Παπαδόπουλος, Β. Κρῖκος καὶ ἄλλοι, καταθέτουσιν πρότασιν νόμου «περὶ ἀληθοῦς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου 6071)1934 «περὶ ἱδρύσεως Ταμείου Ἀσφαλίσεως Ἐργατῶν Τύπου Ἀθηνῶν». Ἡ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν παρὰ ληστρικῶν συμμοριῶν ἢ ἐνόπλων στασιαστῶν κλπ. φονευομένων στρατιωτικῶν, πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἰδιωτῶν ἐν γένει». Ὁ βουλευτὴς κ. Ν. Καζαντζῆς, καταθέτει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τοὺς τραυματίας καὶ τὰς οἰκογενείας τῶν παρὰ ληστρικῶν συμμοριῶν ἢ ἐνόπλων στασιαστῶν κλπ. φονευομένων στρατιωτικῶν, πολιτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἰδιωτῶν ἐν γένει».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Γίνονται δεκτὰ εἰς τὸ σύνολον μὲ τὰς διορθώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τὰ σχέδια νόμων: 1) Περὶ τῆς ἐν Δωδεκανήσῳ ἐφαρμοστέας Δικαστικῆς Νομοθεσίας», καὶ 2) Περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Τ.Τ.Τ. Ὑπηρεσίας, ἔχοντα οὕτω: Βʹ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῆς ἀφορώσης τὴν προστασίαν τῶν ἐλαιοπυρήνων νομοθεσίας».

§4Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Κύριε Πρόεδρε, αἱ τροπολογίαι τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐγένοντο δεκταί. Ἔχω νὰ προτείνω ὡρισμένας ἐπουσιώδεις τροπολογίας ἵνα τὸ νομοσχέδιον καταστῇ ἀρτιώτερον. Αὗται εἶναι αἱ ἑξῆς: 1) Ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ἀντὶ τοῦ Γενικοῦ Διευθυντοῦ τῆς Γεωργίας, τίθεται ὁ Διευθυντὴς Αʹ Διευθύνσεως Γεωργίας ὡς εἰδικός. 2) Εἰς τὸ ἄρθρον 3 αἱ λέξεις «τὸ πρῶτον δεκαπενθήμερον» ἀντικαθίστανται διὰ τῶν λέξεων «ἀπὸ πρώτου δεκαπενθημέρου». 3) Αἱ ἀποζημιώσεις εἰς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς δίδονται διὰ δύο συνεδριάσεις κατὰ μῆνα ἀντὶ τεσσάρων καὶ 4) Διαγράφεται ἡ δευτέρα παρ. τοῦ ἄρθρου 4, ἡ ἀφορῶσα τὴν ἀμοιβὴν δι’ ἀπασχόλησιν ἐκτὸς τῶν ἐργασίμων ὡρῶν, καθ’ ὅσον δὲν ἐπιτρέπεται ἤδη ἡ χορήγησις ὑπερωριῶν.

§5ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκταί. Δεκταί.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται δεκτὸν ὡς ἐτροπολογήθη ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ εἰς βʹ κατ’ ἄρθρον συζήτησιν τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τῆς ἀφορώσης τὴν προστασίαν τῶν ἐλαιοπυρήνων νομοθεσίας», ἀναβαλλομένης τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ συνόλου. αʹ Συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμμετοχῆς πολιτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὑπουργείου Ναυτικῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων καὶ Ταμεῖον Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων».

§7ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτόν.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῶν ἄρθρων τὸ σχέδιον νόμου «περὶ συμμετοχῆς πολιτικῶν δημοσίων ὑπαλλήλων ὑπουργείου Ναυτικῶν εἰς τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Πολιτικῶν Ὑπαλλήλων καὶ Ταμεῖον Προνοίας Δημοσίων Ὑπαλλήλων. Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ τῶν στρατευομένων ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν νομοθεσίας». Ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος ὡς εἰσηγητὴς ἔχει τὸν λόγον.

§9Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ προστασία τῶν στρατευομένων ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων ἐρρυθμίσθη ἀρχικῶς ὑπὸ τοῦ νόμου 1234)18 «περὶ τῆς θέσεως τῶν ὑπαλλήλων ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως». Ὁ νόμος αὐτὸς ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως διὰ τοῦ νόμου 3514)23 καὶ ἀκολούθως ἐκωδικοποιήθη διὰ τοῦ Διατάγματος 1928. Ἀρχικῶς ἡ προστασία τῶν ἐφέδρων ἀφεώρα μόνον τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους οὐχὶ δὲ καὶ τοὺς ἐργάτας. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἴσχυσε μέχρι τοῦ 1937, ὁπότε διὰ τοῦ νόμου 547 ἐπροστατεύθησαν καὶ οἱ ἐργάται εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἐπιστρατεύσεώς των. Τὸ καθεστὼς τοῦτο ἐξακολουθεῖ μέχρι καὶ σήμερον κατόπιν διαφόρων τροποποιήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν, ἰδίως, διαρκούσης τῆς κατοχῆς, οὕτως ὥστε σήμερον νὰ ἔχωμεν ὡς βασικὸν νόμον προστασίας τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων, ἐν περιπτώσει ἐπιστρατεύσεως, τὸν κωδικοποιηθέντα νόμον 3514, ὡς ἐπεξετάθη καὶ ἐτροποποιήθη μεταγενεστέρως. Ἡ προστασία, ἡ ὁποία παρέχεται διὰ τοῦ κωδικοποιημένου τούτου νόμου 3514, ὅστις καθ’ ὃν χρόνον ἐθεσπίσθη ἀνταπεκρίνετο πρὸς τὰς τότε κρατούσας συνθήκας, σήμερον ὅμως, εἶναι ἀναμφισβητήτως ἀτελὴς καὶ δὲν ὁλοκληρώνει τὴν προστασίαν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μάχονται εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον ἔχει τὸν σκοπὸν νὰ ὁλοκληρώσῃ τὴν προστασίαν τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν διὰ τὴν περίπτωσιν ἐπιστρατεύσεως, τροποποιουμένου οὕτω τοῦ βασικοῦ νόμου 3514. Ὁ νόμος 3514 ὥριζεν, ὅτι εἰς τὴν ὑποχρέωσιν παροχῆς ἐπιδόματος ὑπάγονται μόνον αἱ ἐπιχειρήσεις ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι ἔχουν προσωπικὸν ἄνω τῶν τριῶν ὑπαλλήλων ἢ προκειμένου περὶ γραφείων, ὅταν ἔχουν προσωπικὸν τοὐλάχιστον δύο ὑπαλλήλων. Ἡ διάταξις αὐτὴ καὶ ὁ περιορισμὸς αὐτός, ὀρθῶς διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου θεωρεῖται ὡς ἀδικαιολόγητος καὶ καταργεῖται, οὕτως ὥστε διὰ τοῦ ἄρθρου 1 ἐπεκτείνεται ἡ προστασία καὶ ἡ ὑποχρέωσις παροχῆς ἐπιδόματος εἰς ἁπάσας τὰς ἐπιχειρήσεις, τῶν ὁποίων οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐργάται στρατεύονται ἀνεξαρτήτως τοῦ πόσον προσωπικὸν ἀπασχολοῦν αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταί. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ διάταξις εἶναι ἀπολύτως ὀρθὴ καὶ ἑπομένως δέον νὰ γίνῃ δεκτή. Ἀλλ’ ἐκεῖνο ποὺ πρέπει νὰ ἀπασχολήσῃ ἰδιαιτέρως τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν εἶναι τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου 3514, τὸ ὁποῖον ἐν μέρει μόνον θίγεται διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Διὰ τοῦ νόμου 3514, ἐν περιπτώσει στρατεύσεως τοῦ ὑπαλλήλου ἢ τοῦ ἐργάτου, παρέχεται εἰς αὐτὸν ἐπίδομα, τὸ ὁποῖον δὲν ἰσοῦται πρὸς ὁλόκληρον τὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον λαμβάνει καθ’ ὃν χρόνον καλεῖται, ἀλλὰ μόνον ἓν ποσοστόν, τὸ ὁποῖον ἐξαρτᾶται ἀφ’ ἑνός, κατὰ τὸν βασικὸν νόμον, ἀπὸ τὰ ἔτη τῆς ὑπηρεσίας ἐν τῇ ἐπιχειρήσει καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἀπὸ τὸ γεγονός, ἂν συντηρῇ ἢ ὄχι οἰκογένειαν. Καὶ τὰ ποσοστὰ ταῦτα εἶναι τὰ ἑξῆς κατὰ τὸν βασικὸν νόμον 3514: Ἂν ὁ ὑπάλληλος ἢ ὁ ἐργάτης ἔχῃ συμπληρώσει ἑνὸς ἔτους ὑπηρεσίαν καὶ συντηρῇ οἰκογένειαν λαμβάνει ἐπὶ τοῦ βασικοῦ μισθοῦ ½ τοῦ μισθοῦ, ἂν δὲ εἶναι ἄγαμος μόνον τὸ ⅓. Ἂν ἔχῃ συμπληρώσει τριετῆ ὑπηρεσίαν λαμβάνει τὰ ⅔ ἂν εἶναι ἔγγαμος, ἄλλως τὸ ½. Καὶ ἂν ἔχῃ συμπληρώσει δεκαετῆ ὑπηρεσίαν, λαμβάνει τὰ ¾ τοῦ μισθοῦ του ἂν εἶναι ἔγγαμος, ἄλλως τὰ ⅔. Κύριοι βουλευταί, εἰς τὴν ἐπὶ τῆς Ἐργασίας Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν συνεζητήθη ἡ ἄποψις, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς θὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τόσον τὰς οἰκονομικάς, ὅσον καὶ τὰς συνθήκας διεξαγωγῆς τοῦ ἀγῶνος, δὲν δικαιολογεῖται ἡ διάκρισις αὐτή. Ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ ὑπεστηρίχθη ὑπὸ ἰσχυρᾶς μερίδος, ὅτι ἐπιβάλλεται, ὅπως ὁ στρατευόμενος ὑπάλληλος ἀσχέτως ἐτῶν ὑπηρεσίας καὶ ἀσχέτως οἰκογενειακῶν ὑποχρεώσεων, λαμβάνῃ ἀκεραίας τὰς ἀποδοχάς του. Τὸ πρόβλημα τοῦτο, κύριοι, εἶναι ἓν ἐκ τῶν σοβαρωτέρων τὰ ὁποῖα ἔχομεν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν. Βεβαίως, ἡ ἀνωτέρω ἄποψις, ἔχει ὑπὲρ αὐτῆς ἰσχυρότατα ἐπιχειρήματα. Τὸ ἐπιχείρημα τοῦ ὅτι οἱ παραμένοντες εἰς τὰ μετόπισθεν καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὴν προστασίαν τῶν ἀγωνιστῶν τοῦ Ἔθνους ἐργάζονται ἐν ἡσυχίᾳ καὶ ἀπολαμβάνουν, ὀφείλουν ἀναμφισβητήτως νὰ καταβάλουν ὁλοκλήρους τὰς ἀποδοχὰς εἰς τοὺς ὑπαλλήλους των. Ἡ ἄλλη ἄποψις, πρὸς τὴν ὁποίαν συντάσσομαι καὶ ἐγώ, ἐκφράζει μερικοὺς δισταγμούς, ὅσον ἀφορᾷ τὸ μέτρον τοῦτο. Οἱ δισταγμοὶ εἶναι, ὅτι ὀφείλομεν νὰ προχωρήσωμεν μετὰ περισκέψεως εἰς τροποποίησιν ἑνὸς καθεστῶτος, τὸ ὁποῖον ἰσχύει ἀπὸ τριακονταετίας, διότι πᾶσα σπουδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα ἀντὶ νὰ ὠφελήσῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θέλει νὰ ὠφελήσῃ, τοὐναντίον νὰ τοὺς βλάψῃ. Θὰ πρέπῃ νὰ συζητηθῇ ἡ ἄποψις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἀσπάζομαι, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ εἶναι δυσχερὲς εἰς μικρὰς ἐπιχειρήσεις νὰ ἐφαρμόσουν τὸ μέτρον. Θὰ πρέπῃ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι αἱ μικραὶ ἐπιχειρήσεις σήμερον μαστίζονται καὶ ἰδίως αἱ τῆς ὑπαίθρου καὶ ἐνδέχεται νὰ ὑποκύψουν καὶ νὰ καμφθοῦν ὑπὸ τὸ βάρος τοῦ μέτρου, ὁπότε ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν τοὺς στρατευθέντας ὑπαλλήλους, μᾶλλον θὰ τοὺς βλάψωμεν. Τὰ ἐπιχειρήματα τῆς δευτέρας ταύτης ἀπόψεως εἶναι ἀρκετὰ ἰσχυρά, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἱκανὰ νὰ μὲ πείσουν νὰ δεχθῶ, ὅτι τὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα παρέχει σήμερον ὁ νόμος 3514 δὲν εἶναι ἐξόχως ἀνεπαρκῆ καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη ἀπόλυτος, ὅπως τὰ ποσοστὰ ταῦτα αὐξηθοῦν. Εἰδικῶς, οὐδεμία ἀμφιβολία ὑπάρχει, ὅτι αἱ κλίμακες τοῦ νόμου εἶναι ἐντελῶς ἄνισοι καὶ ἄδικοι καὶ χρήζουν μεταρρυθμίσεως. Θὰ ἀπετέλει τοῦτο νομίζω, μίαν μέσην λύσιν, δηλαδὴ νὰ παραμείνουν αἱ κλίμακες τοῦ νόμου 3514, ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν, ὅτι θὰ αὐξηθοῦν τὰ ἐπιδόματα ὡς ἑξῆς: «....... (ἀναγινώσκει) .......». Πρέπει νὰ σᾶς πείσω, κύριοι βουλευταί, ὅτι καὶ κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατολογίας, οἱ στρατευόμενοι δημόσιοι ὑπάλληλοι λαμβάνουν ἐπίσης καὶ ἐκεῖνοι τὸν μισθόν των καὶ τὰς ἀποδοχάς των μὲ μίαν διάκρισιν. Διότι ἐκεῖ καθιεροῦται χρονικὸν διάστημα ἀνάλογον τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας των μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ἐκεῖ εἶναι εὐρύτερος ὁ νόμος περὶ στρατολογίας, εἰς τὴν παροχὴν τοῦ ἐπιδόματος τῶν ὑπαλλήλων. Ἀλλὰ ἐκεῖ, ἐπαναλαμβάνω, πρόκειται περὶ τοῦ δημοσίου καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουν ἀναμφισβητήτως αἱ κλίμακες τοῦ χρονικοῦ ὁρίου ὑπηρεσίας τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Πρέπει νὰ ἔχῃ ὁ ὑπάλληλος ὡρισμένον χρόνον ὑπηρεσίας διὰ νὰ λάβῃ τὸν μισθόν του στρατευόμενος καὶ ἐπὶ πλέον πρέπει νὰ ἔχῃ ὡρισμένα χρόνια διὰ νὰ λαμβάνῃ ὁλόκληρον τὸν μισθὸν ἢ μέρος αὐτοῦ. Προτείνω λοιπὸν νὰ γίνῃ ἡ τροποποίησις αὐτή, ἡ ὁποία θὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἀποτελέσῃ ἕνα μέσον ὅρον προστασίας τῶν ὑπαλλήλων. Περαιτέρω τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον περιορίζει τὰ ποσοστά, κάμνει μίαν διάκρισιν καὶ λέγει ὅτι «ἐὰν ὁ ὑπάλληλος συντηρῇ οἰκογένειαν λαμβάνει μεγαλύτερον ποσοστὸν ἐπιδόματος ἀπὸ τὸν ὑπάλληλον ὅστις δὲν συντηρεῖ τοιαύτην οἰκογένειαν...». Ὁ ὅρος «οἰκογένεια» ὑπὸ τῆς νομολογίας ἡρμηνεύθη στενῶς· ἐννοεῖ οἰκογένειαν ἀποτελουμένην μόνον ἐκ τῆς συζύγου καὶ τῶν τέκνων. Ἡ νομολογία αὐτὴ εἶναι ἐξόχως περιωρισμένη καὶ διὰ τοῦτο τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ἄρθρου 2 ἐπεκτείνει τὴν ἔννοιαν τῆς οἰκογενείας, ἐπεκτείνει δηλαδὴ τὴν παροχὴν τοῦ ηὐξημένου ἐφεδρικοῦ ἐπιδόματος καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι συντηροῦν οἰκογενείας, ὄχι βεβαίως μόνον ἐκ τῆς συζύγου καὶ τῶν τέκνων των, ἀλλὰ οἰκογένειαν ἀποτελουμένην ἐκ τῶν γονέων των, τῶν ἀδελφῶν θηλέων ἀγάμων καὶ ἀδελφῶν ἀρρένων μὴ συμπληρωσάντων τὸ 17ον ἔτος τῆς ἡλικίας των. Ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου, διὰ τῆς ὁποίας ἐπεκτείνεται ἡ ἔννοια τοῦ ὅρου «οἰκογένεια», δηλαδὴ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 2 ἐλήφθη, ὅπως ἀναφέρεται καὶ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει τοῦ νομοσχεδίου, ἐκ τοῦ νόμου 2564 τοῦ 1940 περὶ παροχῆς ἐφεδρικοῦ ἐπιδόματος εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν στρατευομένων ὁπλιτῶν. Ὁ νόμος 2564]1940 ὁρίζει τὰ ἑξῆς: «Οἰκογένεια............................ (Ἀναγινώσκει).............................». Αὐτὴ εἶναι ἡ διάταξις τοῦ νόμου 2564 διὰ τοῦ ὁποίου τὸ Κράτος παρέχει ἐφεδρικὸν ἐπίδομα εἰς τὰς οἰκογενείας τῶν στρατευθέντων ἐφέδρων. Τὸ νομοσχέδιον τροποποιοῦν, καὶ ὀρθῶς, τὴν διάταξιν τὴν ἀντίστοιχον τοῦ νόμου 3514 ἐπεκτείνει καὶ τοῦτο τὴν ἔννοιαν τῆς οἰκογενείας, ἀλλὰ δὲν ὁλοκληρώνει τὴν ἐπέκτασιν τελείως ὅπως τὴν ἔχει ὁ νόμος 2564. Παρουσιάζει μίαν στενότητα, ἡ ὁποία κατὰ τὴν γνώμην μου εἶναι ἀδικαιολόγητος. Ὁ νόμος 2564 ὁρίζει ὅτι εἰς τὴν οἰκογένειαν περιλαμβάνονται οἱ γονεῖς τοῦ στρατευθέντος ἄνευ οὐδεμιᾶς διακρίσεως. Τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον κάμνει μίαν διάκρισιν καὶ λέγει ὅτι εἰς τὴν οἰκογένειαν περιλαμβάνεται ἡ χήρα μητέρα. Δηλαδή, ἐὰν ὁ ἔφεδρος ὁ στρατευθεὶς ἔχῃ καὶ μητέρα καὶ πατέρα ἡλικίας κάτω τῶν 65 ἐτῶν, ἀσφαλῶς δὲν θεωρεῖται ὅτι ἔχει οἰκογένειαν. Ἐπίσης ὅσον ἀφορᾷ τὸν πατέρα λέγει τὸ νομοσχέδιον, ὅτι «ἐὰν ὑπερέβη τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας του», ἐνῶ ὁ νόμος 2564 περὶ παροχῆς ἐφεδρικοῦ ἐπιδόματος, λέγει ἀορίστως, ὅτι ἐν τῇ οἰκογενείᾳ τοῦ ἐφέδρου περιλαμβάνονται οἱ γονεῖς αὐτοῦ ἀδιακρίτως. Ἑπομένως, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς, δὲν βλέπω διὰ τίνα λόγον ὁ κ. ὑπουργὸς εἰσάγει τὸν περιορισμὸν τῆς οἰκογενείας, προκειμένου περὶ προστασίας ἐφέδρων ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων. Νομίζω ὅτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς θὰ πρέπῃ ἡ διάταξις νὰ μείνῃ ὅπως εἶναι εἰς τὸν νόμον 2564. Καὶ περαιτέρω τὸ νομοσχέδιον εἰς τὸ ἄρθρον 2, εἶναι ἀκόμη στενώτερον εἰς τὰ ἐπιδόματα τῶν θηλέων ἀδελφῶν, διότι, ἐνῶ ὁ νόμος 2564 θεωρεῖ οἰκογένειαν τὴν ἄγαμον ἀδελφὴν τοῦ ἐφέδρου καὶ τὴν ἐν χηρείᾳ τοιαύτην, ἐφ’ ὅσον τὴν συντηρεῖ ὁ ἔφεδρος, τὸ νομοσχέδιον δὲν περιλαμβάνει τὴν ἐν χηρείᾳ τελοῦσαν ἀδελφήν, ἀλλὰ λέγει μόνον τὰς ἀγάμους ἀδελφὰς καὶ ὄχι τὰς ἐν χηρείᾳ. Καὶ κατὰ τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρίσκω ὅτι δὲν δικαιολογεῖται ἡ στενότης τοῦ νομοσχεδίου. Εὑρίσκω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἀναμφισβητήτως ἐν τῇ ἐννοίᾳ τῆς οἰκογενείας, νὰ περιληφθοῦν πάντα ἐκεῖνα τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα τὸ ἴδιον τὸ Κράτος θεωρεῖ ὅτι περιλαμβάνονται ἐν τῇ οἰκογενείᾳ διὰ τοῦ νόμου 2564. Διὰ τοῦτο προτείνω, ὅπως ἀναφέρω καὶ εἰς τὴν ἔκθεσίν μου, ὅπως τὸ σχετικὸν ἄρθρον τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «..........(Ἀναγινώσκει)....». Παρατηρῶ ἐπίσης καὶ μίαν ἄλλην διαφοράν. Ὁ νόμος 3514 ὁμιλεῖ καὶ χρησιμοποιεῖ τὴν φράσιν ὅτι ὁ ὑπάλληλος θὰ λαμβάνῃ τὸ ἥμισυ τῆς μισθοδοσίας, ἐὰν συντηρῇ οἰκογένειαν. Δηλαδὴ ὁ νόμος 3514 ἀπαιτεῖ ὡς στοιχεῖον τὴν συντήρησιν, ὄχι καὶ τὴν συνοίκησιν. Ἀρκεῖ ὁ ὑπάλληλος ἀποδεδειγμένως νὰ συντηρῇ οἰκογένειαν, ἀδιαφόρως τοῦ ἐὰν συνοικῇ μετὰ ταύτης διὰ νὰ λάβῃ τὸ ηὐξημένον ἐφεδρικὸν ἐπίδομα. Βλέπω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ἔχει εἰσαγάγει καὶ ἀπαιτεῖ καὶ τὸ στοιχεῖον τῆς συνοικήσεως. Εὑρίσκω ὅτι δὲν δικαιολογεῖται νὰ βαδίσωμεν ἐπὶ τὸ αὐστηρότερον. Θὰ πρέπῃ νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν βασικὴν διάταξιν τοῦ νόμου 3514 ὁ ὁποῖος ἀρκεῖται, ὡς εἶπον, μόνον εἰς τὸ στοιχεῖον τῆς συντηρήσεως. Τοσοῦτον δὲ τοῦτο εἶναι ἀληθές, κύριοι, τόσον καὶ ὁ ἴδιος ὁ ὑπουργὸς εὑρίσκει ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν εἶναι ἀπολύτως δικαία, ὥστε δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου λέγει ὅτι καὶ ἐὰν ἀκόμη δὲν συνοικῇ, ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ τὸ ἐπίδομα ἐὰν εἶναι δικαιολογημένη ἡ μὴ συνοίκησις. Εὑρίσκω, κύριοι βουλευταί, ὅτι δὲν πρέπει νὰ μεταβάλωμεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, τὸ ὑφιστάμενον καθεστὼς τοῦ νόμου 3514. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον προτείνω ὅπως τὸ σχετικὸν ἄρθρον 2 τροποποιηθῇ ὡς ἑξῆς: «Ἐν τῇ ἐννοίᾳ τοῦ ὅρου οἰκογένεια ...............(Ἀναγινώσκει)..........». Νομίζω ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι πλήρης καθ’ ὅσον, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἀναφέρεται εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς οἰκογενείας ὡς αὕτη ὁρίζεται διὰ τοῦ νόμου 2564, ἀφ’ ἑτέρου δέ, ἐμμένει εἰς τὸ στοιχεῖον μόνον τῆς συντηρήσεως, ὅπως τοῦτο καθορίζεται εἰς τὸν βασικὸν ἀπὸ 30ετίας ἰσχύοντα νόμον 3514. Ἕνα ἄλλο ζήτημα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἐπίσης εἶναι θεμελιῶδες καὶ τὸ ὁποῖον ἀνέκυψεν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου 3514 καὶ τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀπασχολεῖ ὀρθῶς τὸ νομοσχέδιον, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἐκτάσεως τῆς προστασίας τοῦ νόμου 3514, περὶ παροχῆς ἐφεδρικοῦ ἐπιδόματος. Ὁ βασικὸς νόμος 3514 ὅπως ἡρμηνεύθη μεταγενεστέρως ἀπὸ ἄλλας διατάξεις, παρέχει ἐπίδομα μόνον εἰς τοὺς ἐκπληροῦντας ἐφεδρικὴν ὑποχρέωσιν, οὐχὶ δὲ καὶ εἰς τοὺς κληρωτούς. Βέβαια ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ νόμου 3514, θὰ πρέπῃ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐθεσπίσθη διὰ νὰ ἐφαρμόζεται ὑπὸ ὁμαλὰς κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον συνθήκας. Καὶ ἐκρίθη βεβαίως ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος καλεῖται ὡς κληρωτὸς εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ τὴν ὑποχρέωσίν του, νὰ λαμβάνῃ ἐφεδρικὸν ἐπίδομα. Καὶ ὑπῆρξε καὶ ἕνας ἄλλος πολὺ σοβαρώτερος λόγος διὰ τὸν ὁποῖον δὲν ἐδίδετο τὸ ἐπίδομα εἰς τοὺς κληρωτούς, ἀλλὰ μόνον εἰς τοὺς ἐφέδρους. Ὁ λόγος δὲ τοῦτος εἶναι, ὅτι θὰ καθίστα καὶ τὴν θέσιν τῶν ἐπιχειρήσεων δυσχερῆ, ἀλλὰ πρὸ παντὸς θὰ ἔπλησσεν αὐτοὺς τούτους τοὺς ὑπαλλήλους ἐν τῇ ἐξευρέσει ἐργασίας, δεδομένου ὅτι οὐδεμία ἐπιχείρησις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ προσλάβῃ ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι θὰ ὑπεῖχον ὑποχρέωσιν κληρωτοῦ, ὑποχρέωσιν θητείας. Τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἐπιχείρημα σοβαρώτατον. Ἀλλά, κύριοι, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ νομίζω, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον ἄλλως τε ἀποδέχεται καὶ τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον, ὅτι αἱ συνθῆκαι αἱ σημεριναί, εἶναι ἐντελῶς διάφοροι ἐκείνων, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐθεσπίσθη ὁ νόμος 3514. Καὶ αἱ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι καὶ ἡ φύσις τοῦ σήμερον διεξαγομένου σκληροτάτου ἀγῶνος εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ μὴ ἐπιτρέπεται νὰ γίνῃ διάκρισις μεταξὺ κληρωτῶν καὶ ἐφέδρων. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον, καθ’ ὅσον, ὡς ἀναφέρεται καὶ ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει, ἐνεφανίσθη τὸ φαινόμενον τῆς πολὺ μεταγενεστέρως καὶ βραδύτατα προσκλήσεως κληρωτῶν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεών των. Εἶναι γνωστόν, κύριοι, ὅτι λόγῳ τῆς μεσολαβησάσης κατοχῆς, δὲν ἐκλήθησαν κανονικῶς, ὅπως ὑπηρετήσουν εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ οἱ κληρωτοὶ τῶν διαφόρων κλάσεων. Καλοῦνται δὲ οὗτοι σήμερον πολὺ βραδέως, πολὺ μεταγενεστέρως καὶ καλοῦνται εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν δημιουργήσει οἰκογενείας, ἔχουν ἀναλάβει σοβαρωτάτας ὑποχρεώσεις, οἵτινες τέλος μάχονται εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν καὶ χύνουν τὸ αἷμα των μαζὶ μὲ τοὺς ἐφέδρους, δὲν θὰ ἦτο δὲ καθόλου δίκαιον, δὲν θὰ ἦτο καθόλου ἀνεκτόν, θὰ ἦτο ἐντελῶς ἀπαράδεκτον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ μὴ λαμβάνουν ἐφεδρικὸν ἐπίδομα, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ γνωρίζουν, ὅτι αἱ οἰκογένειαι τὰς ὁποίας ἀφῆκαν εἰς τὰ μετόπισθεν εἶναι ἕρμαια τῆς πείνης καὶ τῶν στερήσεων καὶ ἐκτεθειμέναι ἄνευ προστασίας. Εἶναι δὲ τοσούτῳ μᾶλλον ὀρθὴ ἡ ἄποψις αὐτή, ὥστε ὀφείλω νὰ τονίσω καὶ τοῦτο, ὅτι ὁ βασικὸς νόμος 1234)1918—διότι αὐτὸ ἦτο τὸ πρῶτον νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε προστασίαν ἐφέδρων ὑπαλλήλων στρατευομένων—ὁ ὁποῖος ἐγένετο ὑπὸ πολεμικὴν περίοδον, ὁ νόμος 1234, ἐπαναλαμβάνω, περιεῖχε μεταβατικὴν διάταξιν, ἡ ὁποία ἔλεγεν, ὅτι διαρκούσης τῆς ἐμπολέμου τότε καταστάσεως ἐξομοιοῦνται πρὸς τοὺς ἐφέδρους καὶ οἱ κληρωτοί, δηλαδὴ ἔπαιρναν καὶ οἱ κληρωτοὶ τότε, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, τὸ αὐτὸ ἐφεδρικὸν ἐπίδομα. Ἐὰν λοιπὸν τότε διὰ μεταβατικῆς διατάξεως ἐξωμοιώθησαν οἱ κληρωτοὶ πρὸς τοὺς ἐφέδρους, κατὰ μείζονα λόγον σήμερον θὰ πρέπῃ μεταβατικῶς πάλιν—διότι βεβαίως οὔτε ὁ κ. ὑπουργός, οὔτε καὶ ἐγὼ εἰσηγοῦμαι τὴν εἰσαγωγὴν παγίας διατάξεως ἐξομοιώσεως τῶν κληρωτῶν πρὸς τοὺς ἐφέδρους ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἐφεδρικὸν ἐπίδομα—νὰ ἐξομοιωθοῦν, διότι ἡ εἰσαγωγή, ἡ θέσπισις τοιαύτης μεταβατικῆς διατάξεως εἶναι, νομίζω, ἀπολύτως ἐπιβεβλημένη σήμερον. Μὲ μόνην τὴν διαφορὰν ὅτι 1) τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον τὸ ἐπίδομα τὸ παρεχόμενον εἰς τοὺς κληρωτοὺς τὸ περιορίζει μόνον εἰς τὸ ἥμισυ τοῦ παρεχομένου εἰς τοὺς ἐφέδρους καὶ 2) ὁ κ. ὑπουργὸς περιορίζει τὴν παροχὴν ἐπιδόματος μόνον εἰς τοὺς κληρωτοὺς τῆς κλάσεως 1944 καὶ τῶν παλαιοτέρων ταύτης, οὐχὶ δὲ τὰς ἑπομένας τοῦ 1944 τοιαύτας. Εὑρίσκω, κύριοι, ὅτι ὁ μὲν περιορισμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι δικαιολογημένος καὶ ὅτι ἐφ’ ὅσον πρόκειται περὶ μεταβατικῆς διατάξεως καὶ ἐφ’ ὅσον συντρέχουν αἱ προϋποθέσεις αὐταί, αἱ σημεριναί, κατὰ τὰς ὁποίας, βεβαίως, τὸν ἀγῶνα κατὰ τὸ μεγαλύτερον μέρος τὸν διεξάγουν αἱ κλάσεις 1940–46, νομίζω, ὅτι εἶναι ἀπολύτως δίκαιον νὰ ἐπέλθῃ πλήρης ἐξομοίωσις ὅλων τῶν κληρωτῶν μέχρι τοῦ 1946 συμπεριλαμβανομένων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ λαμβάνουν ὁλόκληρον τὸ ἐπίδομα, ὅπως λαμβάνεται καὶ ἐκ μέρους τῶν ἐφέδρων. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς εἰσηγοῦμαι τὴν τροπολογίαν τοῦ σχετικοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου. Τρίτη διάταξις, τὴν ὁποίαν εἰσάγει τὸ νομοσχέδιον εἶναι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3 τῆς ὁποίας εἰσηγοῦμαι τὴν ἀποδοχήν, ὡς ἔχει. Σύμφωνα, κύριοι, πρὸς τὴν ἑρμηνείαν, ἥτις ἐδόθη εἰς τὸν νόμον 3514, τὸ ἐπίδομα τὸ ὁποῖον λαμβάνει ὁ ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος στρατεύεται ὑπολογίζεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποδοχῶν, τὰς ὁποίας λαμβάνει οὗτος κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς στρατεύσεώς του, οὕτως ὥστε ἐὰν μεταγενεστέρως—ὅπως εἶναι τὸ μᾶλλον σύνηθες ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας—ἐπέλθῃ μεταβολὴ εἰς τὴν μισθοδοσίαν καὶ τὴν παροχὴν τῶν βοηθημάτων, ὁ ἔφεδρος δὲν λαμβάνει τὸ ποσοστὸν ἐπὶ τῶν ηὐξημένων ἀποδοχῶν, ἀλλὰ τὸ ποσοστὸν τοῦτο τὸ λαμβάνει ἐπὶ τῶν ἀποδοχῶν, τὰς ὁποίας ἐλάμβανε κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς στρατεύσεώς του. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ ἐπίδομα αὐτὸ κατήντησε νὰ μὴ ἀντιπροσωπεύῃ σχεδὸν τίποτε λόγῳ τῆς μεταβολῆς τῶν συνθηκῶν καὶ τῶν παρεχομένων ἑκάστοτε αὐξήσεων. Διὰ τοῦτο, διὰ τοῦ ἄρθρου 3 ὁ κ. ὑπουργὸς εἰσάγει τὴν μεταβατικὴν διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἐπίδομα τὸ ἐφεδρικὸν ὑπολογίζεται ἐπὶ τοῦ συνόλου τῶν ἀποδοχῶν ἐκείνων, τὰς ὁποίας λαμβάνουν ἑκάστοτε οἱ παραμένοντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ὁμοιόβαθμοι. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς τὸ νομοσχέδιον πρέπει νὰ γίνῃ δεκτόν. Τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου, κύριοι, ἐπεκτείνει τὴν προστασίαν εἰς μίαν κατηγορίαν ἡμερομισθίων καὶ γενικῶς ὑπηρετῶν τοῦ Δημοσίου καὶ τῶν νομικῶν προσώπων Δημοσίου Δικαίου, συνδεομένων μὲ τὸ Δημόσιον διὰ συμβάσεως ἰδιωτικοῦ δικαίου, διὰ σχέσεως ἐργασίας ἰδιωτικοῦ δικαίου. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι, κύριοι, κατὰ τὸν νόμον περὶ στρατολογίας καὶ κατὰ τοὺς μεταγενεστέρους ἰσχύοντας νόμους, τόσον οἱ μόνιμοι, οἱ τακτικοί, ὅσον καὶ οἱ ἔκτακτοι ὡς καὶ οἱ πάσης φύσεως ἡμερομίσθιοι λαμβάνουν τὸ ἐπίδομα τὸ ἐφεδρικόν. Ὑπάρχει ὅμως μία μικρὰ κατηγορία, ἡ ὁποία εἶναι ἀπροστάτευτος Εἶναι ἡ κατηγορία τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι συνδέονται μὲ τὸ Δημόσιον διὰ συμβάσεων καθαρῶς ἰδιωτικοῦ δικαίου. Αὐτοὶ δὲν ὑπάγονται εἰς προστασίαν μέχρι σήμερον. Τὸ νομοσχέδιον περιέχει ρητὴν διάταξιν, εἰς τὴν ὁποίαν περιλαμβάνει εἰς τὴν προστασίαν αὐτὴν τοῦ νόμου 3514 καὶ τοὺς ἐν λόγῳ ὑπαλλήλους. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ νόμος 3514 περιέχει διάταξιν τοῦ ἄρθρου 6 κατὰ τὴν ὁποίαν «... (ἀναγινώσκει) .......». Ὅπως θὰ ἠξεύρετε ὅλαι αἱ ἐργατικαὶ διαφοραὶ καὶ ὅλαι αἱ ἀξιώσεις αἱ ὁποῖαι ἀπορρέουν ἐκ τῆς σχέσεως τῆς ἐργασίας καθ’ οἱονδήποτε τρόπον δικάζονται, κατὰ τὴν παγίαν διαδικασίαν τοῦ ΓΠΟΗ, αὐτὴ ἡ διαδικασία τῶν ἐργατικῶν διαφορῶν ρυθμίζει τὸ σύνολον τῶν ἀπαιτήσεων τὰς ὁποίας εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἔχουν τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα συνδέονται μεταξὺ ἀλλήλων διὰ τῆς συμβάσεως ἐργασίας ἰδιωτικοῦ δικαίου. Ἡ διαδικασία αὐτὴ εἶναι ταχεῖα, οὕτως ὥστε ἡ παρεχομένη προστασία ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς νὰ εἶναι ἀποτελεσματικωτέρα. Προκειμένου ὅμως περὶ τοῦ νόμου 3514, προκειμένου περὶ τῶν διαφορῶν αἱ ὁποῖαι προκύπτουν ἀπὸ τὴν στράτευσιν τῶν ὑπαλλήλων καὶ αἱ ὁποῖαι ἀνάγονται εἴτε εἰς τὸ ἐπίδομα τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ πάρῃ ὁ ὑπάλληλος, εἴτε εἰς τὴν ἐπαναπρόσληψίν των, δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν αὐτὴν ἑνιαίαν διαδικασίαν τῶν ἐργατικῶν διαφορῶν τοῦ νόμου ΓΠΟΗ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι οἱ ἄξονες προστασίας τοῦ νόμου. Ὁ μὲν ἕνας ἐξασφαλίζει εἰς τὸν στρατευθέντα ἐργάτην τὴν θέσιν του ἐν τῇ ἐπιχειρήσει μέχρις ὅτου ἀπολυθῇ τοῦ στρατεύματος, οὕτως ὥστε ἀπολυόμενος νὰ ἐπανέλθῃ πάλιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του, ὁ δὲ δεύτερος ἀνάγεται εἰς τὴν πληρωμὴν εἰς αὐτὸν τοῦ ἐπιδόματος περὶ τοῦ ὁποίου ὡμιλήσαμεν ἀνωτέρω. Περιέργως ὅμως ὁ νόμος 3514 τὰς διαφορὰς αὐτὰς τὰς ὑπάγει εἰς τὴν τακτικὴν διαδικασίαν τοῦ Εἰρηνοδικείου. Ἡ διαδικασία αὕτη ἡ καθοριζομένη ὑπὸ τοῦ νόμου τούτου εἶναι ἡ συνήθης διαδικασία, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ τὴν διεξαγωγὴν ἀποδείξεων καὶ ἡ ὁποία ταλαιπωρεῖ περισσότερον τοὺς ἐργάτας καὶ ὑπαλλήλους, ἀλλὰ ἀφ’ ἑτέρου ἐγεννήθη ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου τούτου, καὶ λόγῳ τῶν τροποποιήσεων τοῦ βασικοῦ νόμου, ζήτημα περὶ τοῦ κατὰ πόσον ἰσχύει ἡ διάταξις αὐτή, διότι ὑπεστηρίχθη, καὶ ὑπάρχουν καὶ ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι λέγουν ὅτι ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ νόμου τούτου, δὲν ἔχει ἰσχύν, καὶ ὅτι αἱ διαφοραὶ αὐταί, ὑπάγονται εἰς τὴν διαδικασίαν τοῦ νόμου περὶ ἐργατικῶν διαφορῶν. Ἀντιθέτως ἡ γνώμη τοῦ καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου κ. Ράμμου εἶναι ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύῃ οὗτος, δηλαδή, ἡ τακτικὴ διαδικασία τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου 3514. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς εἰσηγοῦμαι τὴν κατάργησιν τῆς διατάξεως ταύτης οὕτως ὥστε ἅπασαι αἱ διαφοραὶ νὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν ἑνιαίαν αὐτὴν διαδικασίαν τοῦ νόμου ΓΠΟΗ. Αὐτὴ κύριοι εἶναι ἡ διαδικασία.

§10Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Μὲ τὸν νόμον 3514 καθορίζεται ἡ διαδικασία τοῦ Εἰρηνοδικείου· δὲν εἶναι ἡ τακτική, εἶναι ἡ ἔκτακτος διαδικασία, διότι δι’ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου καθορίζεται ἡ κατ’ ἔφεσιν διαδικασία διὰ τὸ δευτεροβάθμιον. Φαντασθεῖτε, κ. συνάδελφοι, ἐὰν δικάζῃ κατ’ ἀρχὴν ὁ Πρωτοδίκης καὶ κατ’ ἔφεσιν τὸ Εἰρηνοδικεῖον, πόσον θὰ κρατήσῃ τὸ ζήτημα περίπου 6–8 καὶ 10 ἡμέρας.

§11Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ σᾶς ἀπασχολῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Διότι καὶ ἐγώ, ἀλλὰ καὶ ἡ γνωμοδότησις τοῦ καθηγητοῦ κ. Ράμμου, ὑποστηρίζω ὅτι πράγματι ὁ νόμος αὐτὸς καθιεροῖ τὴν συνήθη διαδικασίαν, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖ τὴν κοινοποίησιν ἀγωγῆς καὶ τὴν ἔκδοσιν ἀποφάσεως προδικαστικῆς. Κατὰ συνέπειαν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐπιβάλλεται πρὸς ἄρσιν αὐτῆς τῆς ἀμφισβητήσεως, πρὸς ἄρσιν αὐτῆς τῆς διαφορᾶς διὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν τοὐλάχιστον 15 ἀντιθέτους ἀποφάσεις, ἐπιβάλλεται ἐπαναλαμβάνω νὰ διευκρινισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, οὕτως ὥστε ἅπασαι αἱ ἐργατικαὶ διαφοραὶ οἱασδήποτε φύσεως, ἔστω καὶ ἐκ τοῦ νόμου 3514 ἀπορρέουσαι, νὰ ὑπάγωνται εἰς μίαν ἑνιαίαν διαδικασίαν, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου δὲν ἐννοεῖται ἡ ὕπαρξις διαχωρισμοῦ, ἀλλὰ ἄν, ὅπως λέγει ὁ κ. συνάδελφος, ἐπιβάλλεται νὰ γίνῃ καὶ μία τροποποίησις εἰς τὸν νόμον ΓΠΟΗ οὕτως ὥστε νὰ γίνῃ ταχύτερος, νομίζω ὅτι ὁ πάγιος νόμος περὶ ἐργατικῶν διαφορῶν εἶναι ταχύς, ταχύτατος, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι εἶναι τόσαι αἱ διαφοραί, ὥστε κατ’ ἀνάγκην καὶ αὐτὸ θὰ συμβῇ διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς Δικαιοσύνης. Τέλος κ. βουλευταί, ἔχω νὰ προτείνω, ὅτι, ἐπειδὴ αἱ τροποποιήσεις αἱ ὁποῖαι ἔχουν γίνει ἐπὶ τοῦ νόμου 3514 ἐπέτυχον ὥστε νὰ ἐπικρατῇ μία πλήρης σύγχυσις ἐπὶ τοῦ τί ἀκριβῶς πρέπει νὰ ἐφαρμοσθῇ, διὰ τοῦτο προτείνω νὰ ἐπιτραπῇ διὰ διατάγματος κωδικοποίησις ἁπασῶν τῶν διατάξεων τοῦ νόμου 3514. Νομίζω, κ. βουλευταί, ὅτι ἀναμφιβόλως ἡ Βουλὴ θὰ δεχθῇ καὶ θὰ κρίνῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μετὰ πάσης ἐπιμελείας καὶ πάσης εὐρύτητος ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας. Τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος διεξάγει ἕνα ἀγῶνα σκληρότατον τοῦ ὁποίου ἀναμφισβητήτως ὅμοιον δὲν ἐγνώρισε, διεξάγει ἕνα ἀγῶνα ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ κριθῇ ἡ ὕπαρξις αὐτῆς ταύτης τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς. Νομίζω ὅτι ἔχομεν ἅπαντες ἡμεῖς οἱ εὑρισκόμενοι εἰς τὰ μετόπισθεν ἱερὰν ὑποχρέωσιν, νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἕνα «μίνιμουμ» διαβιώσεως διὰ τὰς οἰκογενείας τῶν ἀγωνιστῶν μας. Δὲν εἶναι ἀνεκτὸν ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι χύνουν τὸ αἷμα των, νὰ εὑρίσκωνται ὑπὸ τὴν ἐπήρειαν τῆς σκέψεως κατὰ πόσον αἱ οἰκογένειαί των, θὰ ἐξασφαλίζουν ἕνα «μίνιμουμ» διαβιώσεως. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, κύριοι, εἰσηγοῦμαι τὴν ἀποδοχὴν τοῦ νομοσχεδίου. (Χειροκροτήματα).

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γονῆς ἔχει τὸν λόγον.

§13Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πολὺ ὀλίγα πρόκειται νὰ εἴπω, σχετικῶς μὲ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν σύγκρισιν. Πέρυσι ἐπὶ ὑπουργίας τοῦ κ. Στράτου, ἐψηφίσθη ἓν νομοσχέδιον, περὶ ἐντάξεως τῶν ὑπαλλήλων τῶν Τραπεζῶν. Συνῆλθεν ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ τελικῶς τὸ ἔργον ἐματαιώθη.

§14Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Μήπως περὶ ἀναβαθμίσεως;

§15Ε. ΓΟΝΗΣ. Περὶ ἐντάξεως τῶν ὑπαλλήλων. Δὲν ἔχει οὐσιώδη σημασίαν ὁ τίτλος καὶ ὁ χαρακτηρισμὸς τοῦ νομοσχεδίου. Ἐφέτος ἐξ οἰκείας πρωτοβουλίας, ἡ ὑπηρεσία προενόησε καὶ εἰσήγαγεν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τὴν 21 Νοεμβρίου ἀνακατετέθη τὸ νομοσχέδιον. Ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ συνῆλθε ταχέως, τὸ ἐπεξειργάσθη ταχέως καὶ εὐσυνειδήτως, ἐπιφυλαχθέντων τῶν μελῶν νὰ προτείνουν κατὰ τὴν σημερινὴν συζήτησιν τὰς ἐπιφυλάξεις καὶ τὰς τροπολογίας των καὶ μὲ παρήγορον ταχύτητα φέρεται ἐνώπιόν σας. Αὐτὸ εἶναι κάτι, τὸ ὁποῖον ὀφείλω νὰ χαιρετήσω. Σημαίνει ἀναμφισβητήτως μίαν βαθυτέραν συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεων τῆς πολιτείας ἔναντι τῶν στρατευομένων.

§16Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο νομοσχέδιον μὲ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. Παπαθανάση, τῆς 19ης Μαΐου, μὲ μίαν μικρὰν διαφοράν.

§17Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Καὶ τοῦ κ. Αἰλιανοῦ, ἄλλο ἕνα, κατὰ Ἀπρίλιον.

§18Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐὰν ἀνατρέξωμεν θὰ εὕρωμεν καὶ ἄλλα. Θέλω νὰ τονίσω ὅμως τοῦτο: ὅτι εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν ἐργατικῶν προβλημάτων, ποὺ ἀποτελεῖ μέρος τοῦ κοινωνικοῦ προβλήματος, ἡ παρέλκυσις, ἡ τελικὴ ματαίωσις, δὲν ἀποτελεῖ ἀναμφισβητήτως τὴν καλυτέραν μέθοδον καὶ εἶναι εὐτύχημα, ἐπαναλαμβάνω, ποὺ τόσον ταχέως ἐπεξειργάσθη ἡ Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἀμέσως ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδέχθη τὴν εὐχὴν τῆς Κοινοβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς περὶ χαρακτηρισμοῦ αὐτοῦ ὡς ὑπηρεσιακοῦ καὶ τὸ ἔφερεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ἤδη, αἱ παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπηνέχθησαν ἀπὸ τοὺς ἀξιωτίμους εἰσηγητάς, δὲν εἶναι βασικῶς διάφοροι, ἀλλὰ θὰ ἤθελον μᾶλλον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ ἑνὸς σημείου, τὸ ὁποῖον προκύπτει ἀπὸ τὴν μικρὰν πεῖραν τὴν ὁποίαν ἔχω. Εἶναι εὔκολον εἰς ἐμέ, κύριοι βουλευταί, νὰ ἔλεγον νὰ ληφθοῦν μέτρα προστασίας ὅλου τοῦ κόσμου. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι πρέπει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ προσέξῃ τὸ λεπτὸν ὅριον μεταξὺ προστασίας καὶ τοῦ ἀντιθέτου ἀκριβῶς, τῆς μὴ προστασίας. Διότι αἱ ζωνταναὶ δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι διέπουν τὰς οἰκονομικὰς σχέσεις δὲν εἶναι πάντοτε ὑπακταὶ εἰς τὸν νόμον καὶ τὸν πειθαναγκασμὸν τῆς πολιτείας. Νομίζω λοιπόν, ὅτι μετὰ πολλῆς περισκέψεως, τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον συνετάχθη ἀπὸ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν καὶ τὸν ἀξιότιμον κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, πρέπει νὰ ἐξετασθῇ. Μὲ τοῦτο, ὡς ἀντιλαμβάνεσθε, ἐννοῶ τὸν χαρακτηρισμὸν καὶ τὴν προστασίαν τῶν κληρωτῶν. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ πρῶτον ἔργον τοῦ Κράτους καὶ τῆς πολιτείας, εἶναι νὰ δεικνύῃ, ὅτι τοῦτο εἶναι ἔντιμον. Τὸ νὰ ἔρχεται, λοιπόν, κανεὶς ἐκ τῶν ὑστέρων καὶ νὰ ἐπιβάλλῃ ὑποχρεώσεις εἰς ἀνυπάρκτους ἐπιχειρήσεις καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὰς μικράς, τὰς ἐχούσας, φερ’ εἰπεῖν, ἕναν ὑπάλληλον, νομίζετε, ὅτι μὲ τοῦτο ἐξυπηρετεῖται ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία πρέπει νὰ γίνῃ ἀπὸ ὅλους μας διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ κύρους τοῦ Κράτους; Ἢ θὰ δημιουργήσωμεν ἀντιθέτως νέας πηγὰς δυσαρεσκειῶν, ὅταν, ἐπαναλαμβάνω, τὸ Κράτος ἐκ τῶν ὑστέρων ἔρχεται καὶ θέτῃ ὅρους καὶ ὑποχρεώσεις, τὰς ὁποίας ὁ προσλαμβάνων τὸν ὑπάλληλον, κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, δὲν εἶχεν κἂν ὑπ’ ὄψει του; Καὶ διὰ νὰ τελειώσω σᾶς λέγω, ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις ἤρχισαν ἀπὸ πολλοῦ καιροῦ, ὑποπτευόμεναι πλέον τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα καὶ τὴν ἔντιμον αὐτὴν τακτικὴν τοῦ Κράτους, καὶ ἐν τέλει ἤρχισαν νὰ μὴ προσλαμβάνουν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰς στρατιωτικάς των ὑποχρεώσεις. Δι’ ὃ εἶναι ἐξαιρετικῶς δυσχερὲς σήμερον νὰ προσπαθῆτε νὰ ἐξεύρητε μίαν ἐργασίαν δι’ ἕναν ἄνθρωπον μὴ στρατευθέντα. Συνεπείᾳ τῶν ἀνωμαλιῶν πολὺς κόσμος δὲν εὑρέθη ἐγκαίρως ὑπὸ τὰ ὅπλα καὶ λέγω λοιπόν, ὅτι ἔχομεν παρὰ πολλοὺς ἀνθρώπους, νέους, οἱ ὁποῖοι κατ’ οὐδένα τρόπον καὶ παρὰ πᾶσαν προσπάθειαν, δὲν δύνανται νὰ εὕρουν ἐργασίαν. Δέχομαι λοιπὸν τὸ σχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ὡς τοῦτο εἰσήχθη. Ἔχω πολλὰς ἐπιφυλάξεις διά τινας τροπολογίας καὶ ὀφείλω νὰ ἐκφράσω πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τοὺς φόβους μου, δηλαδή, ὅτι δὲν θὰ τοὺς προστατεύσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτό, ἐὰν τοὺς ἐξομοιώσωμεν πλήρως. Δι’ αὐτὸ πρέπει τὸ τόλμημα νὰ εἶναι μεμετρημένον, ὡς τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. ὑπουργοῦ, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὰς κλάσεις ἀπὸ 1944 καὶ ἐφεξῆς. Ἐπαναλαμβάνω, εὔκολον θὰ ἦτο δι’ ἐμέ, νὰ εἴπω δι’ ὅλους τοὺς κληρωτούς, ἀλλὰ ἔχω ἀμφιβολίας ἀπὸ τὴν πεῖραν μου ἐὰν ὄντως αὐτοὶ θὰ προστατεύωνται. Ὡς πρὸς τὰς ἄλλας παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι συνεζητήθησαν εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν περὶ τῆς διαδικασίας, παρὰ τὰς διαφωνίας τοῦ κ. Μογγογιάννη, θὰ ἤθελον νὰ προστεθῇ κάτι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶδον εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαρρηγοπούλου, ὅτι θὰ ἔπρεπε παρὰ τὴν διαδικασίαν, τὴν εἰδικήν, ἡ ὁποία διευκολύνει ἀπὸ ἀπόψεως ταχύτητος ἐκδικάσεως, νὰ προσετίθετο, ὅτι ἐπιλαμβάνονται κατ’ ἀπόλυτον προτίμησιν οἱ δικασταί. Ὡς πρὸς τὰς τροπολογίας τοῦ κ. Παπαρρηγοπούλου συμφωνῶ καὶ ἐγώ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ εἴπω, ὅτι ἀποτελεῖ εὐοίωνον σημεῖον τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Εἴθε ἡ πολιτεία καὶ εἰς τὰ ἄλλα ἐκκρεμοῦντα ἐργατικὰ ζητήματα νὰ ἐπιδείξῃ τὸ αὐτὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν αὐτὴν ἄμεσον ἀντίληψιν, ὁπότε ἀναμφισβητήτως πλεῖστα ὅσα ζητήματα, θὰ ἀπεφεύγοντο, διότι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς γνωρίζει καὶ ἡμεῖς, ὅτι τὰ πλεῖστα τούτων, κύριοι, εἶναι ζήτημα ἐλαχίστης καλῆς θελήσεως καὶ ἐπιμελείας καὶ μόνον. Ἐὰν ἐλαχίστη προσπάθεια κατεβάλλετο, ἀντὶ νὰ ταλαιπωροῦνται οἱ ἄνθρωποι, νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ ἀναμένουν ἐδῶ, χωρὶς νὰ συναντοῦν τὰς ἀσκόπους δυσκολίας αὐτάς, βεβαιωθῆτε ὅτι πλεῖστα ὅσα ζητήματα θὰ ἀπεφεύγοντο. (Χειροκροτήματα).

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Σφαέλλος ἔχει τὸν λόγον.

§20Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, συχνὰ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν γίνεται λόγος περὶ τοῦ στρατοῦ μας, τῆς ἀποδόσεώς του, τῆς ὀργανώσεώς του καὶ περὶ τοῦ αἱματηροῦ καὶ μεστοῦ θυσιῶν ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον καταβάλλει, διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἐλευθερίας μας, καὶ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Κράτους μας, καὶ τὴν ὑπόστασιν τῆς φυλῆς μας. Ἀλλὰ ὡμιλήσαμεν πολλάκις διὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ καὶ ὡμίλησαν καὶ ἄλλοι περὶ τῶν ἡγητόρων αὐτοῦ καὶ ὡμίλησαν καὶ ἄλλοι περὶ τοῦ ὑλικοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ διὰ τὸν ὁπλισμόν του, ἀλλὰ εἶναι νομίζω ἡ πρώτη ἑσπέρα ἀπόψε, κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ὁποίαν, διὰ μέσου ἑνὸς νομοσχεδίου τοῦ ὑπουργείου Ἐργασίας, ὁμιλοῦμεν καὶ διὰ τὴν ψυχὴν τοῦ στρατοῦ, διὰ τὴν διάθεσίν του, διὰ τὴν ψυχικὴν γαλήνην καὶ τὴν ἠρεμίαν του, διὰ τὴν δυνατότητα καὶ τὴν ἀπόδοσίν του, καὶ τὸ ὅλον εἶναί του, εἰς τὸν ἀγῶνα μὲ τὸν ὁποῖον ἔχει ἐπιφορτισθῆ καὶ τὸν ὁποῖον ἔχει ἐπωμισθῆ. Εἶναι διὰ τοὺς λόγους τούτους τὸ ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Σώματος νομοθέτημα βαθυτέρας ἐθνικῆς καὶ κοινωνικῆς σημασίας ἀπὸ ὅ,τι ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται. Διὰ τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ἐπικαλοῦμαι τὴν ἀντίληψίν της καὶ ἐπικαλοῦμαι ἰδιαιτέρως καὶ τὸν πατριωτισμόν σας, κύριοι συνάδελφοι, ἀδιακρίτως τῆς κομματικῆς τοποθετήσεώς σας. Τὸ νομοσχέδιον τὸ ὁποῖον μᾶς προσάγει σήμερον ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ καὶ ἁρμόδιος ὑπουργός, εἶναι νομοθέτημα εὐρυτάτης κοινωνικῆς καὶ ἐθνικῆς σημασίας. Ὅλοι ἂς βοηθήσωμεν νὰ γίνῃ ἀρτιώτερον, διότι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ χαλυβδώνομεν τὴν ψυχὴν τοῦ στρατοῦ μας. Ὀφείλεται ἔπαινος ἀναμφιβόλως εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπουργόν, διότι ἐπελήφθη τοῦ θέματος καὶ ἔχω πεποίθησιν ὅτι ἐὰν ἦτο πλέον ἐλεύθερος εἰς τὰς σκέψεις του καὶ εἰς τὰς ἐνεργείας του, ἐὰν ἴσως–ἴσως δὲν ἐδεσμεύετο ἀπὸ ἐκεῖνα τὰ ἀφανῆ καὶ ὄχι Ἑλληνικὰ δεσμὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς τὴν ἐποχήν μας διὰ τὰς Κυβερνήσεις μας, ἴσως–ἴσως τὸ νομοθέτημά του νὰ ἦτο διαφορετικώτερον καὶ ἴσως τὸ νομοθέτημά του νὰ προσήγετο συγγενέστερον πρὸς τὴν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀθηνῶν συναδέλφου καὶ Προέδρου τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου κ. Φ. Μακρῆ. Ἀλλὰ ἐπίσης ἔπαινος νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὀφείλεται παρά τινας ἐπιφυλάξεις καὶ εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν ἀγαπητὸν συνάδελφον εἰσηγητὴν κ. Παπαρρηγόπουλον, ὁ ὁποῖος προσεπάθησε, διάταξιν πρὸς διάταξιν, ἄρθρον πρὸς ἄρθρον, νὰ ἐπιφέρῃ ὅσας βελτιώσεις τοῦ ἦτο δυνατόν, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τῆς νοοτροπίας τοῦ εἰσηγουμένου τὸ νομοθέτημα ὑπουργοῦ, ἵνα τὸ καταστήσῃ ἀρτιώτερον καὶ ἀποτελεσματικώτερον. Καὶ εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ἐὰν κανεὶς δὲν θελήσῃ νὰ ἀκολουθήσῃ τὴν βασικὴν ἄποψιν, τὴν ὁποίαν ἐν συνεχείᾳ θὰ ἀναπτύξω εὐθὺς ἀμέσως ἐνώπιον ὑμῶν, ἡ ὁποία διαφέρει ριζικῶς πρὸς τὴν νοοτροπίαν τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἐὰν δηλαδὴ θελήσῃ νὰ ἐμμείνῃ ἐντὸς τῶν πλαισίων, τὰ ὁποῖα ἔχει τάξει τὸ ἀρχικὸν νομοθέτημα, τότε βεβαίως πρέπει νὰ παραδεχθῇ ὅλας τὰς τροπολογίας ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἐπέφερεν ὁ κ. Εἰσηγητής. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, ἐγὼ ἔχω μίαν ριζικὴν διαφωνίαν διὰ τὸ νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς προσάγει ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ τὸ ὁποῖον μὲ τόσην ἐπιμέλειαν ἐπεξειργάσθη ὁ κ. Εἰσηγητής, διότι ὡς τοῦτο προσάγεται εἰς τὴν κρίσιν ὑμῶν, εἶναι νομοθέτημα, τὸ ὁποῖον ἴσως θὰ ἦτο κατάλληλον δι’ ἄλλας στιγμάς, ἴσως κατάλληλον δι’ ἄλλας χώρας, ἴσως κατάλληλον διὰ πολεμικὴν ἔστω ἐποχήν, ὡς ἐκείνας ποὺ ἐγνωρίσαμεν εἰς ἄλλας ἐποχάς, ἀλλ’ ὅμως δι’ ἄλλον πόλεμον καὶ ὄχι διὰ πόλεμον, ὡς αὐτός, τὸν ὁποῖον κάμνομεν σήμερον. Ὁ πόλεμος τὸν ὁποῖον κάμνομεν σήμερον, διὰ τὸν ὁποῖον ἀκούεται ἔξω τῆς αἰθούσης,—διότι ἀτυχῶς εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην ἡ φωνὴ αὐτή, ὡς ἀτυχῶς ποδηγετοῦνται αἱ Κυβερνήσεις, δὲν ἀκούεται—ὅτι διεξάγεται ἐν ἐθνικῷ συναγερμῷ, ὁ πόλεμος αὐτός, ποὺ ζητεῖ ἐθνικοὺς καὶ φυλετικοὺς συναγερμούς, δὲν γνωρίζει οὔτε δέκατα οὔτε πέμπτα οὔτε ποσοστὰ ἀλλά, λέγω, ὅτι προσφέρει τὰ πάντα καὶ ὀφείλομεν νὰ προσφέρωμεν καὶ ἡμεῖς δι’ αὐτὸν τὰ πάντα διὰ νὰ νικήσῃ καὶ νὰ μὴ πέσῃ. Κύριοι, διεξάγομεν ἕναν ἀγῶνα ἐθνικῆς καὶ φυλετικῆς ὑπάρξεως. Ὁμιλοῦμεν περὶ Ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, καὶ αἰφνιδίως, ὅταν καλούμεθα νὰ συζητήσωμεν μὲ τί θὰ διασφαλίσωμεν τὴν οἰκογένειαν τοῦ στρατευομένου, τότε ἀνακαλύπτομεν τὴν παλαιάν μας κειμένην νομοθεσίαν, ἡ ὁποία ἑδραιωθεῖσα μὲν τὸ πρῶτον κατὰ τὸ 1918 καὶ ὡς μέχρι τοῦ 1940 ὑπέστη διαφόρους μεταβολάς, εἶχεν ὑπ’ ὄψει της πάντοτε τὴν διεξαγωγὴν κοινοῦ καὶ συνήθους πολέμου καὶ τὴν ἐνίσχυσιν τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ καὶ μὲ μίαν βασικὴν ἀρχήν. Νὰ κάμῃ τὸν πόλεμον μὲ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρας δαπάνας καὶ νὰ διατηρήσῃ τὴν στάθμην τῆς οἰκονομικῆς εὐημερίας τῆς χώρας. Αὐτὴ ἡ προϋπόθεσις, κ. βουλευταί, πρέπει καλῶς νὰ ἐνθυμηθῶμεν ὅτι σήμερον δὲν ὑπάρχει. Σήμερον δὲν κάμνομεν πόλεμον μὲ τὰ ποσοστά, δὲν κάμνομεν πόλεμον διὰ νὰ διατηρήσωμεν τὴν οἰκονομίαν τῆς χώρας, ὅπως οἱ ἄλλοι πόλεμοι ἀπὸ τοὺς ὁποίους ὑπῆρχε καὶ μία θετικὴ ἐλπίς, ὅτι καὶ μετὰ οἱανδήποτε ἔστω ἧτταν θὰ ὑπῆρχεν ἐλευθερία, ἀλλὰ καὶ θὰ ἐπεβίωνεν κατά τινα τρόπον ὡς Κράτος ἐλεύθερον ἡ Πατρίς μας. Σήμερον κάμνομεν πόλεμον ζωῆς καὶ θανάτου κρατικοῦ, κοινωνικοῦ, ἐθνικοῦ ἂν μὴ καὶ φυλετικοῦ. Σήμερον διὰ τὴν φυλήν μας ἰσχύει τὸ «ἢ τὰν ἢ ἐπὶ τᾶς». Δὲν χωρεῖ ἄλλη ἄποψις. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἔτσι τίθεται τὸ ζήτημα, δὲν ἠμποροῦμεν πλέον καὶ τὸν πόλεμον νὰ κάμωμεν καὶ τὴν οἰκονομίαν μας νὰ διατηρήσωμεν. Καὶ μοιραίως οὕτω ἀγόμεθα εἰς μίαν τελείως ἄλλην βάσιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ πρέπῃ νὰ ἐκκινῇ ὁ νομοθέτης μας. Δηλαδὴ νὰ κάμωμεν τὸν πόλεμον αὐτὸν μὲ ὅλα τὰ μέσα καὶ μὲ ὅλας τὰς ὑλικὰς καὶ ἠθικὰς δυνάμεις τοῦ τόπου. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀμέσως γεννᾶται ἡ ὑποχρέωσις νὰ ἀπαντήσωμεν εἰς τὸ ἐρώτημα τῆς ἀδελφῆς, τῆς συζύγου, τῶν παιδιῶν, τῆς μητέρας ἢ τοῦ γέροντος πατέρα. «—Μὲ τί θὰ ζήσωμεν ἡμεῖς τώρα ποὺ τὸ παιδί μας χύνει τὸ αἷμα του δι’ ὅλους τοὺς Ἕλληνας;» — Εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτὸ μία καὶ μόνη ἀπάντησις χωρεῖ. — Θὰ ζήσητε τοὐλάχιστον μὲ τὸν μισθὸν τὸν ὁποῖον ἔπαιρνε τὸ παιδί σας ὅταν κανονικῶς εἰργάζετο εἰς τὸ ἐργοστάσιον ἢ εἰς τὸ κατάστημα καὶ γενικῶς εἰς τὴν ἕως τώρα συνήθη εἰρηνικὴν ἐργασίαν του!... Μόνον μὲ αὐτὴν τὴν ἀπάντησιν, κ. βουλευταί, διεξάγονται οἱ Ἐθνικοὶ συναγερμοί. (Χειροκροτήματα) Ὁμολογουμένως, κύριοι συνάδελφοι, ὁ κ. εἰσηγητὴς καὶ τὸ νομοθέτημα, καλῇ τῇ πίστει, ἐφοβήθησαν ὑπερμέτρως τὸ βάρος τὸ ὁποῖον θὰ ἐπεβάλλετο τοιουτοτρόπως εἰς τὴν ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Μάλιστα! Νὰ διατηρήσωμεν τὴν ἐθνικήν μας οἰκονομίαν καὶ νὰ τὴν ἐπιφυλάξωμεν καὶ νὰ τὴν ἀνασυγκροτήσωμεν καὶ νὰ τὴν ἐνισχύσωμεν παντοιοτρόπως. Ἀλλά, κύριοι, πρόκειται νὰ τὴν συντηρήσωμεν καὶ νὰ τὴν ἐπιφυλάξωμεν ἐπὶ ματαίῳ, ἐὰν ὃ μὴ γένοιτο, ἦτο δυσμενὴς ἡ ἔκβασις τοῦ ἀγῶνος! Τότε, ὅλα αὐτὰ θὰ εἶναι περιττά. Ἐὰν ὅμως ἀντιθέτως πρόκειται νὰ διεξάγωμεν ἀγῶνα πραγματικὸν διὰ τὴν ἀπόκτησιν τῆς ἐπιβιώσεως τῆς φυλῆς μας καὶ τῆς νίκης, τότε ὄχι μόνον ἀξίζει, ἀλλ’ ἐπιβάλλεται κάθε βάρος τῆς ἐθνικῆς μας οἰκονομίας, διότι οἰκονομία δημιουργεῖται. Ἔθνος καὶ ἐλεύθερον Κράτος δὲν δημιουργεῖται ἐξ ἴσου εὐκόλως! Καὶ τίθεται πλέον ἕνα ἐρώτημα τὸ ὁποῖον ὑπεγράμμισαν, οἱ κύριοι προλαλήσαντες συνάδελφοι. Ἐὰν θὰ ἀνθέξῃ ἡ οἰκονομία μας εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν ὁλοκλήρου τοῦ μισθοῦ ἢ ἡμερομισθίου ὡς ἐγὼ προτείνω. Ἀπαντῶ κατόπιν μελέτης ἐπισταμένης, ὅτι ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀνθέξῃ εἰς τὴν ἐπιβάρυνσιν αὐτήν. Εἶναι γεγονός, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι μετὰ τὸν πόλεμον, ὅσον ἢ περισσότερον καὶ ἀπὸ προπολεμικῶς ὑπέφερεν ἡ χώρα μας ἀπὸ τὴν ἔλλειψιν στατιστικῶν στοιχείων, διότι ὁ εἷς καὶ μόνος ἁρμόδιος, τὸν ὁποῖον ἐξεπαίδευσεν δαπάναις του τὸ Κράτος ὡς στατιστικολόγον, διὰ νὰ ὀργανώσῃ τὰς στατιστικὰς ὑπηρεσίας, ἐλιποτάκτησεν ἀπὸ τὸ καθῆκον αὐτοῦ. Καὶ οἱ πλεῖστοι γνωρίζομεν ὅτι εὑρίσκεται ἐν ραστώνῃ καὶ διαβάλλει τὰς Κυβερνήσεις τῆς Πατρίδος διὰ στρεβλῶν στοιχείων ὁ εἷς αὐτὸς καὶ οὕτω τώρα, στερεῖται ἡ χώρα μας ἐπαρκῶν στατιστικῶν στοιχείων, δι’ ὧν θὰ ἠδύνατό τις εἰς πάσας τὰς περιπτώσεις νὰ γνωρίζῃ μετ’ αὐθεντικότητος, τὰς προϋποθέσεις τῆς λύσεως, τῶν πρὸ αὐτοῦ διαφόρων θεμάτων. Ἀλλ’ ὁσονδήποτε καὶ προχείρως, ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἐξετάσωμεν τὰ θέματα αὐτά, θὰ καταλήξωμεν εἰς τοὺς ἑξῆς σχετικῶς θετικοὺς ἀριθμούς. Ὑπηρετοῦν ἤδη εἰς τὸν στρατὸν περίπου 110 ἕως 120 χιλιάδες ἄνδρες, ἐὰν δεχθῶμεν ὅτι μέσα εἰς τὸν στρατὸν αὐτὸν ἡ ἀναλογία εἶναι 70% ἀγρόται καὶ ἐὰν δεχθῶμεν ὅτι ὑπάρχει μία ἀναλογία τοὐλάχιστον 10% πάσης φύσεως ἐλευθερίων ἐπαγγελμάτων, τότε μένουν ὡς ἀγρόται καὶ ὑπάλληλοι ὑπηρετοῦντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, περίπου 20 ἕως 23 χιλιάδες. Ὁ νόμος, κύριοι, ὡς προτείνεται σήμερον καὶ ὡς εἰσάγεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πρὸς συζήτησιν, μᾶς λέγει, ὅτι θὰ δίδωνται εἰς τοὺς στρατευομένους ἐργατοϋπαλλήλους τὰ ¾, τῶν ἀπολαυῶν των περίπου κατὰ μέσον ὅρον διὰ νὰ ἀνακουφίζεται ἡ οἰκογένεια τοῦ στρατευθέντος. Αὐτὰ τὰ ¾ κύριοι συνάδελφοι, κατὰ μέσον ὅρον ἐὰν τὰ ὑπολογίσωμεν μὲ βάσιν τὸ κατώτατον ὅριον τῶν συλλογικῶν συμβάσεων ποὺ εἶναι 12 χιλιάδες δραχμαὶ τὸ ἡμερομίσθιον, θὰ ἴδωμεν ὅτι πλησιάζομεν ἕνα ποσὸν 9.000 ἡμερησίως, τοῦτο παλλαπλασιαζόμενον μὲ 25 ἡμερομίσθια μηνιαίως—διότι τόσα εἶναι τὰ ἡμερομίσθια τοῦ ἐργαζομένου κατὰ μῆνα—μᾶς κάμνει 225 χιλιάδες δραχμὰς κατὰ μῆνα. Τὰς 225 χιλιάδας δραχμὰς ποὺ στοιχίζει κατὰ μέσον ὅρον ὁ κάθε ἐργατοϋπάλληλος, ἐὰν τὰς πολλαπλασιάσωμεν ἐπὶ 25 χιλιάδας ἐργατοϋπαλλήλους, μᾶς δίδουν περίπου 5½ δισεκατομμύρια δραχμῶν. Ἐπειδὴ ὅμως ὑπάρχουν μεγαλύτερα ἡμερομίσθια τῶν 12 χιλιάδων δραχμῶν, θὰ ἦτο δίκαιον νὰ δεχθῶμεν μίαν αὔξησιν 20%–40% ἐπὶ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, καὶ τότε θὰ ἐβλέπατε ὅτι μὲ τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον εἰσάγει ὁ κ. ὑπουργός, ἐπιβαρύνεται ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου, ἐνδεχομένως μὲ ποσὸν μέχρι 7½ δισεκατομμυρίων δραχμῶν μηνιαίως τὸ πολύ. Οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ τοὺς ὁποίους σᾶς ἀνέφερα, δὲν εἶναι ἀριθμοὶ ἠλεγμένοι διὰ στατιστικῶν στοιχείων, διότι ἐτόνισα ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα, ἀλλὰ ἀριθμοὶ κατὰ προσέγγισιν. Λέγω λοιπόν, ὅτι περίπου ἡ οἰκονομία τοῦ τόπου ἐπιβαρύνεται μὲ τὸ νομοθέτημα τὸ ὁποῖον εἰσάγει ὁ κ. ὑπουργὸς μὲ 80–90 δισεκατομμύρια ἐτησίως. Ἀλλὰ ἐδῶ εἶναι τὸ ἐρώτημα. Ἐὰν πρόκειται εἰς τὰ 80 ἢ 90 αὐτὰ δισεκατομμύρια, νὰ προσθέσωμεν τὴν διαφορὰν ἡ ὁποία ὑπάρχει μεταξὺ τῆς ἀπόψεώς μου καὶ τῆς τοῦ κ. ὑπουργοῦ, δηλαδὴ τοῦ ¼, ἐπέρχεται μία ἐπιβάρυνσις 20–25 δισεκατομμύρια ἐτησίως. Καὶ ἐρωτῶ. Εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσῃ ἡ Βουλή, νὰ πιστεύσωμεν ὅλοι ἡμεῖς, ὅτι ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία τοῦ τόπου πρόκειται νὰ συντριβῇ, πρόκειται νὰ καμφθῇ μὲ τὴν ἐπιβάρυνσιν αὐτήν; (Χειροκροτήματα). Κύριοι βουλευταί, τὴν ἐπιβάρυνσιν αὐτήν, ἐὰν θελήσωμεν νὰ τὴν ἀναλογίσωμεν μὲ τὸ κριτήριον τὸ ὁποῖον χρησιμοποιοῦν διὰ τοὺς στοιχειώδεις ὑπολογισμοὺς οἱ οἰκονομολόγοι, σημαίνει ἐπιβάρυνσιν 40–50 χιλιάδων χρυσῶν λιρῶν. Καὶ ἐρωτῶ, κ. βουλευταί. Οἱ 40–50.000 λίρες, ἀξίζουν περισσότερον ἀπὸ τὴν ψυχικὴν γαλήνην καὶ ἠρεμίαν καὶ τὴν ἀντιστοίχως μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν τοῦ ἐθνικοῦ στρατοῦ; Αὐτὰς θὰ φειδωλευθῶσιν ἔναντι τῆς Ἑλλάδος; Ἐξ ἄλλου ἐὰν ὑπολογίσητε ἐπὶ τῆς βάσεως ὅτι εἰς τὸν τόπον ἔχομεν 1.000 περίπου ἐπιχειρήσεις μέσης καὶ μεγάλης μορφῆς, θὰ ἰδῆτε ὅτι μία ἑκάστη ἐξ αὐτῶν πρόκειται κατὰ μέσον ὅρον νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ 40–50 χιλιάδας λίρας. Κύριοι βουλευταί, νομίζω ἐν πλήρει ἐπιγνώσει τῶν λεγομένων, ὅτι δυνάμεθα νὰ ὑποστηρίξωμεν ὅτι ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀρνηθῇ νὰ μᾶς δώσῃ τὸ ἐπὶ πλέον αὐτὸ ποσόν, προκειμένου νὰ κατασφαλίσωμεν καὶ τὰ ὑπόλοιπα ¾ καὶ νὰ ἀσφαλίσωμεν τὴν ψυχικὴν ἠρεμίαν καὶ τὴν γαλήνην, δηλαδὴ τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ στρατὸς δίδει τὸ αἷμα του καὶ τὴν ψυχήν του εἰς τὸν ἀγῶνα. Μένει τώρα τὸ θέμα τῶν μικρῶν ἐπιχειρήσεων. Εἰς τὰς μικρὰς ἐπιχειρήσεις, ὁ νόμος 2156 εἰς τὸ ἄρθρον 2, κάμνει μίαν πρόβλεψιν. Λέγει ὅτι, εἰς τὰ μικρὰς ἐπιχειρήσεις, δημιουργεῖται ἓν εἶδος μικροῦ ταμείου εἰς τὸ ὁποῖον μετέχουν καὶ ὁ ἐργοδότης καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἐργαζόμενοι. Δὲν νομίζω, ὅτι εἰς τὴν ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ζῶμεν, εἰς τὴν ἐποχὴν τῶν στενοχώρων ἡμερομισθίων διὰ τὴν μεταβολὴν τῶν ὁποίων πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ὅλως ἀτόπως καὶ παναθλίως βεβιασμένως, ἀπεδέχθη ἡ Βουλή μας νὰ στερήσωμεν τοὺς ἐργαζομένους τοῦ ὅπλου τῆς ἀπεργίας, δὲν νομίζω ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβαρύνωμεν τοὺς γλίσχρως ἀμειβομένους ἐργατοϋπαλλήλους. Δημιουργεῖται ἑπομένως ὑποχρέωσις παρεμβάσεως τῶν ποικίλων Ἀσφαλιστικῶν Ὀργανισμῶν. Ποῖον ποσὸν εἶναι ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ὁμιλῶμεν τώρα; Εἶναι ἕνα ποσὸν τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπερτερῇ τῶν 500.000.000 μηνιαίως, ἢ τῶν 5–6 δισεκατομμυρίων ἐτησίως, ἢ ἔστω νὰ εἶναι διπλάσιον, νὰ εἶναι 12 δισεκατομμύρια, ἡ ἐπιβάρυνσις τῶν ἀσφαλιστικῶν ὀργανισμῶν διὰ τὴν πληρωμὴν τοῦ συμπληρώματος τῆς μισθοδοσίας τῶν στρατευομένων. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εἷς καὶ μόνον ἀσφαλιστικὸς ὀργανισμὸς διαθέτει 25 δισεκατομμύρια καὶ τὰ τοποθετεῖ παρὰ Τραπέζαις εἰς καταθέσεις ὄψεως μὲ τόκον 3, 4 ἢ 5% ἔστω καὶ αἱ Τράπεζαι τοποθετοῦν τὰ κεφάλαια αὐτὰ μὲ τόκον 30% ἕως 40% εἰς τὴν ἀγοράν, ὑπὸ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν μὲ τὸν ἀγαπητὸν φίλον καὶ συνάδελφον κ. Φ. Μακρῆν, ἡ ὁποία ζητεῖ τὴν ἐν προκειμένῳ ἐπικουρίαν τῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων εἰς τὰς περιπτώσεις αὐτάς, εἶναι ὀρθὴ καὶ καλῶς μελετημένη, καὶ δικαία καὶ εὔλογος. Δὲν ὑπάρχουν πολλὰ σημεῖα εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει περαιτέρω, νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Ἀλλὰ κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσω τινά. Οὕτω πρῶτον. Μὲ τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν, ζητοῦμεν σὺν τοῖς ἄλλοις, καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νομοθετήματος, ἀπὸ τῆς 1ης Δεκεμβρίου 1947 καὶ οὐχὶ ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου 1948. Καὶ ἔχει μεγάλην σημασίαν ἐὰν θὰ ἰσχύῃ τὸ νομοθέτημα ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1948 ἢ 1ης Δεκεμβρίου 1947. Διότι οἱ στρατευόμενοι ἐργατοϋπάλληλοι, εἴτε δεχθῆτε τὴν ἄποψιν τὴν ἰδικήν μου, νὰ καταβάλλητε εἰς αὐτοὺς ὁλόκληρον τὸ ἡμερομίσθιον εἴτε ὄχι, καὶ δεχθῆτε τὴν ἄποψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ, ἐὰν ἰσχύσῃ τὸ νομοθέτημα ἀπὸ τῆς 1ης Δεκεμβρίου 1947, τότε ὑπάρχει βεβαιότης ὅτι θὰ λάβουν καὶ τὸ ἐπὶ ταῖς ἑορταῖς δῶρον, τὸ ὁποῖον θὰ λάβουν καὶ οἱ λοιποὶ ἐργαζόμενοι, οἱ μὴ στρατευόμενοι, καὶ μὴ μαχόμενοι διὰ τὴν Ἑλλάδα. Ὑπ’ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις, νομίζω ὅτι ἀπὸ τῆς 1ης Δεκεμβρίου 1947 πρέπει νὰ ἰσχύσῃ ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου. Δεύτερον θέμα, εἶναι τὸ ζήτημα τοῦ χρόνου τῆς ὑπηρεσίας. Εἰς τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν, ὑποστηρίζομεν ὅτι πρέπει νὰ χορηγῆται ὁ μισθὸς ἀναφερόμενος ὡς «μισθὸς» καὶ ὄχι ὡς «ἐπίδομα» —καὶ δὲν τὸ ἀναφέρω ὡς ἐπίδομα, ἀλλὰ λέγω ὁ «μισθὸς» διότι πρόκειται περὶ εἰσοδήματος τοῦ ἐργαζομένου—καὶ ποῖος ἔχει περισσότερον δικαίωμα νὰ λέγεται ἐργαζόμενος, ἀπὸ τὸν ἐργαζόμενον διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἔθνους; Πρέπει νὰ χορηγῆται λοιπὸν ὁ «μισθὸς» ἀσχέτως τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας παρὰ ταῖς ἐπιχειρήσεσι. Θὰ γεννηθῇ τὸ ἐρώτημα. Ἐὰν ὁ ἐπιχειρηματίας προσέλαβε πρὸ 10 ἡμερῶν τὸν ἐργάτην ἢ τὸν ὑπάλληλον, εἶναι δίκαιον νὰ τὸν πληρώνῃ διότι ἐπιστρατεύθη; Πρέπει νὰ τὸν πληρώνῃ, μάλιστα, κ. συνάδελφοι, διότι ὁ ὑπάλληλος αὐτός, μέχρι πρὸ 10 ἡμερῶν, ἐνδεχομένως ἐπλήττετο ἀπὸ τὴν ἀνεργίαν καὶ ἐπὶ τέλους ὕστερα ἀπὸ μυρίας προσπαθείας, εὗρεν ἐργασίαν καὶ ἀνέπνευσεν. Τότε ὅμως, τὴν ὥραν ποὺ ἔπερνεν «ἀνάσα», ἔρχεται ἡ Πολιτεία καὶ τὸν πέρνει στρατιώτην! Καὶ ἐρωτῶ. Ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τοῦ παλαιοῦ καὶ τοῦ νεωστὶ κληθέντος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος; Εἶναι δίκαιον νὰ δώσωμεν «ἐπίδομα–μισθὸν» διὰ τὴν ζωὴν τῆς οἰκογενείας εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν καὶ νὰ στερήσωμεν εἰς τὴν δευτέραν; Ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο τρίτον θέμα. Πρέπει ἡ παροχὴ τοῦ «ἐπιδόματος–μισθοῦ» εἰς τὸν στρατευόμενον ἐργατοϋπάλληλον, νὰ εἶναι ἄσχετος ἀπὸ τὸ ἐὰν οὗτος εἶναι ἔφεδρος ἢ κληρωτός. Διότι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας ἡ πρόσκλησις τῶν κληρωτῶν γίνεται 4–5 ἔτη μετὰ τὴν ἡμερομηνίαν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐκαλοῦντο κανονικῶς, καὶ ὅταν πλέον οἱ σημερινοὶ κληρωτοὶ ὑπὸ ὁμαλὰς συνθήκας θὰ ἔπρεπεν νὰ εἶναι ἔφεδροι, ὁλοκληρωμένοι καὶ δημιουργικοὶ πολῖται. Καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ διάκρισις μεταξὺ ἐφέδρου καὶ κληρωτοῦ. Ἀκολούθως ὑπάρχει καὶ ἕνα ἄλλο σημεῖον εἰς τὴν τροπολογίαν. Τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀφορᾶ τοὺς ἀρτεργάτας. Τὸ θέμα εἶναι λεπτὸν διότι ὁ ἀρτεργάτης τὰς περισσοτέρας φορὰς δὲν ἔχει συγκεκριμένον ἐργοδότην. Ἀλλὰ αὐτὸ θὰ σᾶς τὸ ἀναπτύξῃ ὁ κ. Μακρῆς ὁ ὁποῖος εἶναι εἰδικώτερος. Ἄλλο σημεῖον τῆς τροπολογίας, εἶναι τὸ θέμα τῶν στρατευομένων ἐργατοϋπαλλήλων, τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰ νομικὰ πρόσωπα δημοσίου δικαίου, τὰ ὁποῖα συνδέονται διὰ συμβάσεως ἐργασίας ἰδιωτικοῦ δικαίου. Τόσον διὰ τοὺς ἐκτάκτους ἐργατοτεχνίτας καὶ ὑπαλλήλους, ὅσον καὶ διὰ τοὺς τακτικοὺς ἀναμφισβητήτους, ὑποστηρίζω ἀδιαχωρίστως τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξε καὶ ὁ κ. Παπαγεωργίου καὶ εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος ἐπ’ αὐτοῦ. Ὑπάρχει ἐξ’ ἄλλου καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοθετήματος τοῦ κ. ὑπουργοῦ, μία διάταξις ἡ ὁποία ἀφορᾷ τοὺς ἐπιδοτουμένους ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας. Ἐγγράφονται, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπολύονται ἀπὸ τὰς ἐπιχειρήσεις, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν πλέον ἡμερομίσθιον τακτικόν. Καὶ χορηγεῖ τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας, ἕνα ποσοστὸν κυμαινόμενον μεταξὺ 20%–40% ἐπὶ τοῦ ἡμερομισθίου, δηλαδὴ 40–60 χιλιάδες μηνιαίως. Καὶ ἐρωτῶ εἶναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον, ἐπειδὴ στερεῖται τις τῆς δυνατότητος νὰ εὕρῃ ἐργασίαν λόγῳ τῆς στρατεύσεώς του, εἶναι ὀρθὸν νὰ τοῦ περικόψουν τὸ ἐπίδομα διότι μετέστη ἀπὸ τὴν τάξιν τοῦ ἐπιδοτουμένου ἀνέργου, εἰς τὴν ἔντιμον καὶ ὑπερήφανον κατάστασιν τοῦ στρατιώτου τοῦ Ἔθνους; Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι ὄχι μόνον πρέπει νὰ παρατείνεται καθ’ ὁλόκληρον τὴν διάρκειαν τῆς θητείας ἡ ἐπιδότησίς του, ἀλλὰ καὶ νὰ ἐπεκτείνεται καὶ τρεῖς τοὐλάχιστον μῆνας μετὰ τὴν ἀπόλυσίν του ἵνα ἔχῃ καιρὸν διὰ νὰ εὕρῃ ἐργασίαν. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω ὅτι ἐταλαιπώρησα ἤδη τὴν ἀντοχήν σας. Νομίζω, ὅμως, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἐπιείκειάν σας, διότι σπανίως τοιαῦτα νομοθετήματα ἔρχονται πρὸ ἡμῶν. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐψηφίσαμεν ἕνα ψήφισμα, τὸ ἀφορῶν τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἰθαγενείας ἀπὸ τοὺς ἀποδημήσαντας καὶ τοὺς ἔχοντας ἀντεθνικὰ αἰσθήματα. Ἤδη πρόκειται νὰ ἔλθῃ ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν ἕτερον νομοθέτημα περὶ δημεύσεως τῶν περιουσιῶν τῶν συμμοριτῶν καὶ ἄλλο νομοθέτημα περὶ συνταξιοδοτήσεως ἐκείνων οἱ ὁποῖοι φονεύονται εἰς τὰς μάχας. Ὡς συμπλήρωμα τῶν νομοθετημάτων αὐτῶν ἔρχεται τὸ ὑπὸ κρίσιν σας νομοθέτημα διὰ τὴν ἐπιδότησιν ἢ μισθοδότησιν μᾶλλον τῶν στρατευομένων ἐργατοϋπαλλήλων, ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπὸ πρωΐας μέχρις ἑσπέρας καὶ ἑσπέρας μέχρι πρωΐας μάχονται διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἔθνους. Μένει ἕνα τελευταῖον ἐρώτημα. Τὶ θὰ γίνῃ τὸ θέμα τῶν ἀγροτῶν στρατευομένων οἱ ὁποῖοι πόθεν θὰ ἐπιδοτηθοῦν; Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, τὸ θέμα τῶν ἀγροτῶν δὲν εἶναι θέμα τὸ ὁποῖον περιλαμβάνεται ἀπόψε εἰς τὸ νομοθέτημα τοῦτο, καὶ δὲν δύναμαι νὰ ἐξαρτήσω τὴν τύχην τοῦ ἑνὸς ζητήματος ἀπὸ τὴν περίπλοκον θέσιν τοῦ ἄλλου. Ἐπὶ πλέον ἡ ἐπέκτασις τοῦ νομοθετήματος ἐπὶ τῶν ἀγροτῶν εἶναι θέμα ἔχον σχέσιν μὲ τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας καὶ τὰ εἰδικὰ μέτρα τὰ ὁποῖα τοῦτο μελετᾷ ὑπὲρ τῶν στρατευομένων ἀγροτῶν, καὶ ἐπὶ πλέον εἶναι θέμα ἀκανθωδέστερον τοῦ παρόντος, διότι δυστυχῶς ὁ ἀγροτικὸς κόσμος παρὰ τὴν ὕπαρξιν τῶν συνεταιρισμῶν, οἱ ὁποῖοι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ χρησιμοποιηθοῦν εἰς τὸ προκείμενον θέμα, δυστυχῶς ὁ ἀγροτικὸς κόσμος δὲν ἔχει συγκεκριμένον ἐργοδότην καὶ συνεπῶς ἡ μέριμνα ὑπὲρ αὐτοῦ ἐμπίπτει εἰς τὴν γενικὴν ἁρμοδιότητα τῆς προνοίας τοῦ Κράτους ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ἄλλοτε μὲν τῆς ἱκανοποιήσεως τοῦ ἀγρότου διὰ τῶν καλῶς προστατευομένων προϊόντων του, ἄλλοτε διὰ τῆς ἱκανοποιήσεως αὐτοῦ διὰ τῆς διασφαλίσεως τῆς ἀσφαλείας του, ἄλλοτε δὲ διὰ τῆς ἱκανοποιήσεως αὐτοῦ διὰ τῆς ἐπεμβάσεως τῆς κοινωνικῆς προνοίας καὶ ἀλληλεγγύης. Δυστυχῶς ἐδῶ δὲν ἠμπορεῖ ἡ πρόνοια αὐτὴ ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν νὰ παρουσιασθῇ τόσον ἁπλῆ καὶ σαφὴς καὶ δὲν ἔχομεν δυστυχῶς δι’ αὐτοὺς καὶ ἕτοιμον τὸν ἐργοδότην τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ φορτώσωμεν μὲ τὸ βάρος τοῦ κοινωνικοῦ καὶ ἐθνικοῦ τούτου ἔργου. Διότι καὶ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ λησμονηθῇ, ὅτι κατὰ τὴν περίοδον τῆς κατοχῆς μὲ τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ ἐργοδοτικοῦ κόσμου ἐψηφίσθη ὁ νόμος 424 δυνάμει τοῦ ὁποίου ἐργάται μὴ ἐργαζόμενοι ἀργοῦντος ἐργοστασίου ἐπληρώνοντο ἡμερομίσθιον γλίσχρον μὲν καὶ ταπεινὸν ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἀπετέλει τοῦτο ἀφ’ ἑνὸς μὲν μίαν βάσιν διὰ τὸν ἄρτον τοὐλάχιστον, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἀπετέλει ἐμπόδιον διὰ τὸν κατακτητὴν νὰ σύρῃ εἰς τὴν ὁμηρίαν τὸν Ἑλληνικὸν ἐργατικὸν κόσμον. Ἐπὶ μακρὰ ἔτη ὁλόκληρος ὁ ἐργοδοτικὸς κόσμος ὑπέφερεν ἀγογγύστως τὸ βάρος αὐτό. Σήμερον καλοῦμεν πάλιν τὸν ἐμπορικὸν καὶ βιομηχανικὸν κόσμον διὰ τοῦ ψηφίσματος τῶν ἐκτάκτων μέτρων τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ 200–300 δισεκατομμύρια. Ἐὰν τοῦ ζητήσωμεν λοιπὸν ἐπὶ πλέον τὰ 20 ἢ 25 δισεκατομμύρια διὰ τὴν εἰς τὸ ἀκέραιον πληρωμὴν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν του, εἶμαι βέβαιος ὅτι δὲν θὰ ἀρνηθῇ καὶ θὰ ἔχωμεν τὴν συνείδησίν μας ἥσυχον, ὅτι οἱ στρατιῶται μας μάχονται μὲ ἐξησφαλισμένα τὰ νῶτα. Κύριοι συνάδελφοι, τὸ νομοθέτημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ καὶ ἡ τροπολογία τὴν ὁποίαν εἰσηγήθημεν, ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν ἔχει. Δώσατε ψυχικὴν γαλήνην καὶ ἠρεμίαν!... Δώσατε ἔδαφος ἐπὶ τοῦ ὁποίου σταθεροὶ νὰ εἶναι οἱ πόδες τοῦ ἠθικοῦ τῶν στρατιωτῶν μας!... Κύριοι συνάδελφοι, ἐθνικὸν καὶ κοινωνικὸν καθῆκον ἐπιβάλλει νὰ προσέξητε, νὰ δεχθῆτε, νὰ ψηφίσητε ὁμοθυμαδὸν τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν εἰσηγήθημεν διὰ τὸ καλὸν τοῦ Ἔθνους, τῶν στρατευομένων παιδιῶν του καὶ τὴν ἐπιβίωσιν τῶν οἰκογενειῶν των καὶ τῆς κοινωνίας μας. (Χειροκροτήματα).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ι. Μογγογιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§22Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θὰ εἶμαι σύντομος καὶ ὀλιγόλογος, διότι ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἐπείγει ἡ ψήφισις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. Συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὸν κ. Πρόεδρον, τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας καὶ τὸν εἰσηγητὴν κ. Μπακόπουλον ὅπως κηρυχθῇ τοῦτο κατεπεῖγον καὶ ψηφισθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον. Κύριοι συνάδελφοι, ὁ πρῶτος νόμος διὰ τὴν προστασίαν τῶν καλουμένων ὡς ἐφέδρων μισθωτῶν εἶναι ὁ νόμος 1234 τοῦ 1918 τροποποιηθεὶς διὰ τοῦ μεταγενεστέρου νόμου 3514 τοῦ 1928, ὁ ὁποῖος καὶ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῶν ἐργατικῶν νομοσχεδίων καὶ τοῦ νόμου 339 τοῦ 1940. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον τροποποιεῖ καὶ συμπληροῖ τὸν νόμον 3514 καὶ νεωτερίζει κατὰ τοῦτο: Πρῶτον ἐπεκτείνει τὴν προστασίαν καὶ εἰς τοὺς κληρωτοὺς, ἐπίσης δὲ ὑποχρεώνει τοὺς ἐργοδότας νὰ καταβάλλουν αὐτὰ τὰ ἐπιδόματα εἰς ὅλους τοὺς ἐργαζομένους ἀσχέτως ἀριθμοῦ, ἀσχέτως προσωπικοῦ, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου 3514. Κατὰ τοῦτο λοιπὸν νεωτερίζει τὸ παρὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὅμως παραμένει πάντοτε ἀτελὲς διότι δίδει τὰ αὐτὰ ποσοστά, τὰ ὁποῖα καθορίζονται διὰ τοῦ νόμου 3514 διὰ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ ὁποίου τὰ ποσοστὰ αὐτὰ καθορίζονται ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας τῶν μισθωτῶν καὶ ἐργατῶν. Σημειώσατε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ψήφισις τοῦ νόμου 3514 ἀφεώρα μόνον τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους. Εὐτυχῶς διὰ τοῦ νόμου 547 τοῦ 1937 ἐξωμοιώθησαν πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους καὶ οἱ ἐργάται καὶ ὄχι μόνον ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταβολὴν τῶν ἐπιδομάτων ἀλλὰ καὶ ὅσον ἀφορᾷ ὅλας τὰς ἀποδοχὰς καὶ ὅλην τὴν προστασίαν, ἡ ὁποία καθωρίζετο διὰ τοὺς ὑπαλλήλους. Δηλαδὴ ὅτι καθωρίζετο διὰ τοὺς ὑπαλλήλους καθωρίζετο καὶ διὰ τοὺς μισθωτοὺς καὶ ἐργάτας καὶ ὑπηρέτας γενικῶς. Λοιπὸν τὰ ποσοστὰ τὰ ὁποῖα καθορίζονται διὰ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 3514 εἶναι τὰ ἑξῆς: α) Τὸ ½ τῆς μισθοδοσίας των ἐὰν ἔχῃ συμπεπληρωμένον ἔτος ὑπηρεσίας καὶ συντηρεῖ οἰκογένειαν ἄλλως τὸ ⅓. β) Τὰ ⅔ τῆς μισθοδοσίας του ἐὰν ἔχῃ συμπεπληρωμένην τριετίαν καὶ συντηρεῖ οἰκογένειαν ἄλλως τὸ ½. γ) Τὰ ¾ ἐὰν ἔχῃ συμπεπληρωμένην δεκαετίαν καὶ συντηρεῖ οἰκογένειαν, ἄλλως τὰ ⅔. Φαντασθῆτε, κύριοι βουλευταί, ἕναν ἁπλοῦν ἐργάτην ὁ ὁποῖος λαμβάνει 10 ἢ 12 χιλιάδας δραχ. ἡμερησίως. Ἐὰν δὲν ἔχῃ οἰκογένειαν θὰ παίρνῃ τὸ ⅓ δηλαδὴ 4.000 δραχμάς. Φαντασθῆτε ὅμως ἐὰν ἔχῃ οἰκογένειαν, ἐὰν θὰ εἶναι δυνατόν, μὲ τὸ καθοριζόμενον ὑπὸ τοῦ νόμου 3514 ποσοστόν, νὰ διαθρέψῃ τὴν οἰκογένειάν του, ἐνῶ αὐτὸς εἶναι ἔφεδρος καὶ πολεμᾷ.

§23Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τὸ 4.000 πῶς τὸ ὑπολογίζετε;

§24Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔτσι λέγει τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου 3514. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι προκειμένου περὶ ἀγάμου, διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου εἰς τὴν οἰκογένειαν συμπεριλαμβάνονται ἡ χήρα μήτηρ, ὁ ὑπερβὰς τὸ 65ον ἔτος τῆς ἡλικίας του ἄπορος πατὴρ ἢ ὁ ἀποδεδειγμένως, ἀσχέτως ἡλικίας, ἀνίκανος τοιοῦτος πρὸς ἄσκησιν παντὸς βιοποριστικοῦ ἐπαγγέλματος, αἱ ἄγαμοι ἀδελφαὶ καὶ οἱ μὴ συμπληρώσαντες τὸ 17ον ἔτος τῆς ἡλικίας των ἀδελφοὶ καὶ οἱ συμπληρώσαντες τοῦτο, ἀλλὰ ἀνίκανοι πρὸς πᾶσαν ἐργασίαν, καὶ συνεπῶς οὗτος θὰ παίρνῃ τὸ ½, ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν μὲ 5½ χιλιάδας δραχμὰς νὰ ζήσῃ...

§25Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὁμιλεῖτε διὰ τὴν περίπτωσιν τοῦ κατωτέρου ὁρίου ἡμερομισθίου;

§26Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ναί, διότι ἁπλοὶ ἐργάται εἶναι οἱ πολλοί. Σᾶς λέγω δὲ ὅτι ὅλαι αἱ ἐπιχειρήσεις εἰς τοὺς ἁπλοὺς ἐργάτας δὲν δίδουν πάρα πάνω ἀπὸ 10.000 δραχ. ἢ ἔστω καὶ 12.000. Διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, καθορίζεται ὁ ὅρος μισθοδοσία. Σᾶς λέγω ὅμως ἐκ τῆς δικαστικῆς μου πείρας ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπόφασις δικαστική, οὔτε πρωτόδικος, οὔτε κατ’ ἔφεσιν, οὔτε τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου, ἡ ὁποία νὰ μὴ παραδέχεται ὅτι ὑπὸ τὸν ὅρον «μισθοδοσία» νοοῦνται ὅλαι αἱ ἀποδοχαί· ἀκόμη καὶ τὸ δῶρον συμπεριλαμβάνεται εἰς αὐτήν. Βέβαια καλῶς τὸ περιελάβατε, ἀλλὰ καὶ ἐὰν δὲν τὸ ἐβάζατε τὸ ἄρθρον 3, δὲν θὰ ἔβλαπτε...

§27Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Λέγει καὶ κάτι ἄλλο τὸ ἄρθρον 3, ὅτι θὰ παίρνουν τὸν μισθὸν ποὺ παίρνουν οἱ ἐν ἐνεργείᾳ συνάδελφοί των. Δηλαδὴ τρόπον τινὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ πρόοδος τῆς μισθοδοσίας.

§28Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ἡ μισθοδοσία ἐφ’ ἧς ὑπολογίζεται τὸ κατὰ τὸν νόμον 3514]28....». Ἐὰν στρατεύεται αὐτὸς σήμερον καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ στρατεύεται ἐπὶ ἓν ἔτος, αὐξάνεται ἡ μισθοδοσία του. Ὅταν καταβάλλωνται ἀπὸ τὸν ἐργοδότην τὰ ἐφεδρικὰ ἐπιδόματα, λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ μισθοδοσία, τὴν ὁποίαν θὰ ἐλάμβανεν ὁ ἔφεδρος, καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ὑπηρετοῦσε. Δὲν βλάπτει τὸ πολύ, ἀλλὰ σᾶς λέγω, ὅτι δὲν ὑπάρχουν τοιαῦται περιπτώσεις, διότι ἐφ’ ὅσον ηὐξήθη ἡ μισθοδοσία του, θὰ αὐξηθῇ καὶ τὸ ἐπίδομα.

§29Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον, λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἡ μισθοδοσία τοῦ ὑπαλλήλου, καθ’ ἣν στιγμὴν ἐστρατεύθη.

§30Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε συνάδελφε, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὑπάρχουν δικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐπ’ αὐτοῦ καὶ εἶναι παγία ἡ νομολογία.

§31Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3, πράγματι εἰσάγει κάτι τὸ νέον, ὅτι ὁ στρατευθεὶς ὑπάλληλος, καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐξακολουθήσουν νὰ αὐξάνουν αἱ ἀποδοχαί του, θὰ παρακολουθήσῃ τὰς αὐξήσεις τῶν ἀποδοχῶν του.

§32Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει εἷς δικαστής, ὁ ὁποῖος δὲν ἐπεδίκασεν εἰς τὸν ἐργάτην ὁ ὁποῖος ἔκαμεν παρομοίαν ἀγωγήν, τὸ ποσὸν τοῦτο.

§33Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Εἶσθε ἐντὸς τῶν πραγμάτων ἰσχυριζόμενος, ὅτι εἰς τὸν μισθὸν περιλαμβάνονται ὅλαι αἱ ἀμοιβαὶ καὶ τὰ φιλοδωρήματα, ἀλλ’ εἶναι ἀμφισβητήσιμον κατὰ πόσον θὰ παρακολουθοῦν τὸ ἐπίδομα τοῦ ἐφέδρου αἱ παρεχόμεναι ἐφεξῆς αὐξήσεις καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ νέον, τὸ ὁποῖον περιέχει ὁ νόμος, διὰ τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ παραμείνῃ ἡ διάταξις.

§34Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι ἰσχύει καὶ τὸ παρακολουθεῖ ὁ ἴδιος ὁ ἔφεδρος καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τῶν ἐργοδοτῶν. Εἶναι ὀλίγαι αἱ περιστάσεις, ποὺ οἱ ἐργοδόται ἠθέλησαν νὰ παρεκκλίνουν τοῦ νόμου 3514 καὶ τῆς νομολογίας γενικῶς, εἶναι ὀλίγοι οἱ στρεψόδικοι ἐργοδόται, ἀλλὰ τὸ λέγω καὶ πρὸς τιμὴν τῶν Ἑλλήνων δικαστῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπόφασις, εἴτε πρωτόδικος, εἴτε κατ’ ἔφεσιν, ποὺ νὰ μὴν ὑποστηρίζῃ τὴν ἄποψιν αὐτὴν ποὺ σᾶς λέγω. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, τὸ πολὺ δὲν βλάπτει καὶ καλῶς ἔχει, ὅτι ὁ ἐργοδότης ὀφείλει νὰ καταβάλῃ τὰ ἐφεδρικὰ ἐπιδόματα ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐπιδομάτων καὶ τῶν αὐξήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐδόθησαν κατὰ τὸ διάστημα αὐτὸ ποὺ εὑρίσκεται ὁ ἔφεδρος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ.

§35Κ. ΚΑΛΚΑΝΗΣ. Ὀρθῶς λέγετε, ὅτι ἡ νομολογία εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ ἡ νομολογία εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ μεταβληθῇ. Πᾶσα νομολογία ὑπόκειται εἰς μεταβολήν. Ἐδῶ τὸ πρᾶγμα ἀσφαλίζεται διὰ νομοθετικῆς διατάξεως.

§36Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Πρὸ παντὸς εἰς αὐτὰς τὰς περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἡ Πατρίς μας διατρέχει τὸν κίνδυνον αὐτόν, ποὺ ἀντιλαμβάνεσθε ὅλοι, καὶ οἱ δικασταὶ ἐπιτελοῦν τὸ καθῆκον των, ἐν πάσῃ περιπτώσει καλῶς ἐτέθη ἡ διάταξις αὐτή. Τὰ ποσοστὰ ὅμως, ὡς καθορίζονται ὑπὸ τοῦ νόμου 3514, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἐπαρκῆ καὶ νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται, ὅπως τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὅσον ἀφορᾷ τὰ ποσοστὰ αὐτά, τὰ καθοριζόμενα ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου 3514 καὶ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀγαπητοῦ συναδέλφου κ. Μακρῆ, ἡ ὁποία ἔχει ὡς ἑξῆς: (ἀναγινώσκει): «Ἐξαιρετικῶς λόγῳ τῶν κρισίμων ἐθνικῶν περιστάσεων...». Δηλαδὴ ἐγὼ θὰ ἤθελον καλύτερον: «τὰς ἃς ἀπολαμβάνει, κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς στρατεύσεως αὐτοῦ ἀποδοχάς», διὰ νὰ μὴ γίνῃ παρεξήγησις.

§37Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Θὰ ἤθελον νὰ τὰ συσχετίσω αὐτὰ τὰ πράγματα.

§38Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ ἀνέπτυξα καὶ ἐγώ, διότι εἶμαι σύμφωνος καὶ διότι εἰς τὴν Κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπρότεινον ἐγὼ αὐτὸ καὶ εἶπον ὅτι συμφωνῶ ἀπολύτως μὲ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Ἔχω τὴν γνώμην, ὅτι ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ κατάστασις, ὀρθὸν εἶναι νὰ ὑποβοηθήσουν οἱ ἐργοδόται, διότι πολλαὶ ἐπιχειρήσεις κερδίζουν πολλά, ἔχουν ἀμύθητα κέρδη, βλέπετε πῶς ἀγοράζουν τὴν λίραν καὶ πῶς διοχετεύουν τὰ κεφάλαιά των εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Καὶ δι’ αὐτὸ θὰ ἔλεγον εἰς τὸν κ. Σφαέλλον, ὅτι διὰ νὰ σωθῇ ἡ χώρα ἀπὸ τὸν κίνδυνον τὸν οἰκονομικόν, ἀπαιτεῖται ἡ βαρεῖα φορολογία τῶν κερδῶν, ὅπως γίνεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ τὴν Ἀμερικήν.

§39Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι ἡ διάθεσις τῆς Βουλῆς εἶναι ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τῶν κ. κ. Μακρῆ καὶ Σφαέλλου νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς ἂν τὴν δέχεται, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἐπιταχυνθῇ καὶ ἡ συζήτησις.

§40Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Θὰ περιμένω νὰ τελειώσουν οἱ κ. κ. συνάδελφοι καὶ θὰ ἀπαντήσω.

§41Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διότι μία ἔγκαιρος ἀπάντησίς σας, θὰ συντόμευε τὴν συζήτησιν.

§42Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Εἶναι πιὸ τακτικὸν αὐτό.

§43Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ναί, ἀλλὰ τὸ πρακτικώτερον, εἶναι τακτικώτερον.

§44Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δι’ αὐτὸ ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς ἐργοδότας νὰ καταβάλλουν ὁλόκληρον τὸν μισθόν, ἐφ’ ὅσον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ χύνουν τὸ αἷμα των, διότι πῶς εἶναι δυνατόν, μὲ τὰς ἀποδοχὰς αὐτάς, ἐὰν αἱ ἀποδοχαὶ αὐταὶ καθορισθοῦν εἰς τὸ ⅓ ἢ τὸ ½, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσῃ μία οἰκογένεια ἑνὸς ἐφέδρου;

§45Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ πολεμᾷ αὐτός, ὅταν ἠξεύρῃ ὅτι ἡ γυναῖκα του πεινᾷ;

§46Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁμόθυμος εἶναι ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς καὶ δὲν ἔπρεπεν οὔτε κἂν συζήτησις νὰ γίνῃ διὰ τὴν τροπολογίαν αὐτήν. Τὸ παρὸν νομοσχέδιον εἶναι ἐλλειπὲς καὶ κατὰ τοῦτο. Τροποποιεῖ τὸν νόμον 3514, ἀλλ’ ἀφήνει ἄθικτον τὸ ἄρθρον 1, τὸ ὁποῖον λέγει: (Ἀναγινώσκει) «...............................». Δίδει προστασίαν τῶν ἐφέδρων ἐφ’ ὅσον ὑπηρετοῦν 6 μῆνες.

§47Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Μὲ τὴν τροπολογίαν, ἡ ὁποία ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει πλέον θέμα ἑξαμήνου.

§48Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι σήμερον τὰ πράγματα δὲν εἶναι ὅπως εἰς περίπτωσιν πολέμου, ποὺ γνωρίζομεν ὅτι γίνεται ἐπιστράτευσις. Σήμερον δὲν ξέρει πότε θὰ ἐπιστρατευθῇ. Εἶναι πολλοὶ οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται καὶ στρατεύονται καὶ δὲν ἔχουν συμπληρώσει τὸ ἑξάμηνον· αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς λοιπὸν μένουν ἄνευ προστασίας.

§49Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας τὸν νόμον 3514; Ὁ νόμος αὐτὸς λέγει, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ προσαύξησις τῆς ὑπηρεσίας των κατὰ τὴν τυχὸν ὑπάρχουσαν προγενεστέραν τοιαύτην ἢ ἄλλην ἐπιχείρησιν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον διορθώνει τὸ κακόν.

§50Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἅμα δὲν ἔχῃ ἑξάμηνον δὲν προστατεύεται, διότι μὲ τὸν νόμον 118 ἔχουν τὴν εὐχέρειαν οἱ ἐργοδόται νὰ ἀπολύσουν τὸν ἐργάτην, πολλοὶ δὲ ἀπολύονται ἐπὶ τῇ προόψει τῆς στρατεύσεώς των. Νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῶν κ.κ. Σφαέλλου–Μακρῆ. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ νόμου αὐτοῦ, μὲ τὸ ἄρθρον 1 τῆς τροπολογίας αὐτῆς, ὅτι δηλαδὴ (ἀναγινώσκει) «ἐξαιρετικῶς λόγῳ....», νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθὴ διότι πρέπει ἐφ’ ὅσον ἐπεστρατεύθη, ἀσχέτως ἐὰν ἔχῃ δύο μῆνας, νὰ προστατεύηται. Τώρα, κύριοι βουλευταί, ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῆς διαδικασίας, ἔχω νὰ κάμω τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις. Ἡ διαδικασία, ὡς καθορίζεται ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου 3514, ὁρίζει ὅτι ὁ ἁρμόδιος διὰ τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων, αἱ ὁποῖαι προκύπτουν ἐκ τῆς διαφορᾶς μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ μισθωτῶν, εἶναι ὁ Εἰρηνοδίκης. Ὡς ἔχει λοιπόν, κ. βουλευταί, τὸ νομοσχέδιον ἔχει καλῶς, διότι ἀφήνει τὸ καθεστὼς τοῦ ἄρθρου 5, τοῦ νόμου 3514. Ἤκουσα ὅμως τὸν εἰσηγητὴν κ. Παπαρρηγόπουλον καὶ νομίζω ὅτι ἔγινε δεκτὴ μία τροπολογία του ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργόν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ διαδικασία πρέπει νὰ γίνεται παρὰ τοῦ Πρωτοδίκου κατὰ πρῶτον βαθμόν.

§51Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ διὰ τὸ αʹ ἐδάφιον. Τὸ βʹ ἐδάφιον λέγει: «Ἡ διαδικασία... (ἀναγινώσκει)....

§52Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐπιμένω εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ καὶ θὰ παρεκάλουν νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ τροπολογία αὐτή. Τὸ νομοσχέδιον ἀφήνει τὴν ὀρθὴν διαδικασίαν. Τὸ Εἰρηνοδικεῖον εἶναι ἁρμόδιον κατὰ πρῶτον βαθμὸν καὶ κατὰ δεύτερον λόγον ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν. Δηλαδὴ διαδικασία σύντομος. Εἰς τρεῖς ἡμέρας βγαίνει ἡ ἀπόφασις καὶ ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν, ἔχεις τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃς ἔφεσιν. Κάνεις ἔφεσιν, πᾶς στὸν Πρόεδρο καὶ ἡ διαδικασία εἶναι ἁπλουστάτη. Δηλαδὴ καὶ νὰ θελήσῃ ὁ στρεψόδικος ἐργοδότης νὰ ἐπέμβῃ δικαστικῶς, ἡ ὅλη διαδικασία δὲν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 15–20 ἡμέρας. Ὁ κ. συνάδελφος λέγει, ναί, ἀλλ’ ἐννοοῦμεν τὴν κρατοῦσαν διαδικασίαν. Λέγω εἰς αὐτὸν ὅτι ἐδῶ καὶ εἰς τὴν νομολογίαν δὲν λαμβάνονται ὑπ’ ὄψιν οὔτε καθηγηταὶ Πανεπιστημίου, ἀλλὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψει τὸ γράμμα τοῦ νόμου. Λέγει «Εἰρηνοδικεῖον» καὶ ὄχι «Εἰρηνοδίκης» καὶ ὅταν λέγῃ «Εἰρηνοδικεῖον» ἐννοεῖ τὴν τακτικὴν διαδικασίαν.

§53Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀφοῦ νομοθετοῦμεν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφήσωμεν κενά. Πρέπει καὶ τὸ ζήτημα τῆς ταχείας διαδικασίας καὶ τὸ ζήτημα τῆς προθεσμίας ποὺ λέγει ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος, ὅτι προστατεύονται, νὰ τὰ λύσωμεν κατὰ τρόπον σαφῆ.

§54Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως κ. συνάδελφοι, διότι ὁ ἐργάτης δὲν ἔχει τὰ μέσα νὰ τρέχῃ στὰ δικαστήρια, ἐνῶ ὁ ἐργοδότης ἀντέχει οἰκονομικῶς.

§55ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν αὐξάνονται τὰ ἔξοδά των.

§56Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ἐπιμένω, κ. συνάδελφοι, εἰς αὐτό. Εἶπεν ὁ κ. Παπαρρηγόπουλος: «θὰ τροπολογήσωμεν τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νόμου 3514 καὶ θὰ εἴπωμεν ὅτι εἶναι ἁρμόδιος ὁ Πρωτοδίκης». Ἐὰν ὅμως εἴπωμεν ἔτσι, τί θὰ γίνῃ; Κάνετε ἀγωγὴν εἰς τὸ Πρωτοδικεῖον. Θὰ περάσῃ ἕνας μῆνας. Μέχρι νὰ βγῇ ἡ ἀπόφασις δύο μῆνες. Καὶ ἂν συνεχισθῇ ἡ ὑπόθεσις μὲ τὶς ἀναβολὲς κλπ. θὰ μᾶς πάρῃ χρόνος.

§57Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Σύμφωνοι. Νὰ εἴπωμεν τότε ρητῶς αὐτὸ ποὺ λέτε σεῖς. Νὰ εἴπωμεν δηλαδὴ ρητῶς, ὅτι ἐννοοῦμεν τὸν Εἰρηνοδίκην κρίνοντα καὶ κατ’ ἔφεσιν τὸν Πρόεδρον.

§58Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἔτσι εἶναι εἰς τὸν νόμον.

§59Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κάμνομεν καὶ ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν ὅτι ἐννοοῦμεν τὸν Εἰρηνοδίκην καὶ τὴν κρατήσασαν διαδικασίαν ὡς πρῶτον βαθμὸν καὶ τοῦ Προέδρου τῶν Πρωτοδικῶν ὡς δεύτερον βαθμόν. Ἑρμηνευτικὴν δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἀποδέχεται ἡ Βουλή.

§60Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ εἴπω, παρὰ νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν τὴν παράκλησίν μου ὅπως χαρακτηρισθῇ ὡς κατεπεῖγον τὸ νομοσχέδιον καὶ ψηφισθῇ ταύτην τὴν ἑσπέραν διότι ἐπείγει ἡ ψήφισίς του.

§61Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τί δέχεται καὶ τί δὲν δέχεται, διὰ νὰ συντομευθῇ ἡ συζήτησις.

§62Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἡ διαδικασία εἶναι ἀτελής.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μακρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§64Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἡ Ἑλλάς, ἡ Πατρίς μας, κ. βουλευταί, ὕστερα ἀπὸ τοὺς τόσους σκληροὺς ἀγῶνας, διὰ τοὺς ὁποίους συνέγραψε τὸ ἀθάνατον ἔπος εἰς τὰ Ἑλληνικὰ βουνά, τὸ ἀθάνατον ἐκεῖνο ἔπος ποὺ κατέπληξεν ὁλόκληρον τὴν ἀνθρωπότητα, καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἐνεφάνισεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι ἑνιαία, αἰωνία, ὕστερα ἀπὸ ὀκτὼ ὁλόκληρα ἔτη εὑρίσκεται καὶ σήμερον εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν καὶ κάτω ἀπὸ μίαν θανάσιμον ἀπειλήν. Ὁποίαν ἀκριβῶς σημασίαν ἔχει ὁ ἀγὼν τὸν ὁποῖον διεξάγει σήμερον ἡ Πατρίς μας εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταί, ὄχι μόνον εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ καὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν ἐλεύθερον κόσμον. Καὶ ἐὰν οἱ πρόγονοι ἠγωνίζοντο διὰ τὴν ἐλευθερίαν των, τὴν Ἐθνικὴν ἀποκατάστασιν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν, ἐπρόσφερον τὰ πάντα εἰς τὸν ἀγῶνα ἐκεῖνον, νομίζω ὅτι αἱ ὑποχρεώσεις αἱ ἰδικαί μας εἶναι πλέον βαρύτεραι, εἶναι πλέον μεγαλύτεραι, διότι ἐκ τοῦ σημερινοῦ ἀγῶνος πρόκειται νὰ κριθῇ ἐὰν θὰ συνεχίσῃ τὴν ἱστορίαν του, τὴν αἰωνίαν ἐλευθερίαν του τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος. Ὑπὸ τὸ πρῖσμα αὐτῶν τῶν ἀντιλήψεων καὶ αὐτῶν τῶν ἀξιώσεων, νομίζω κ. βουλευταί, ὅτι εἶναι ἐπιβεβλημένον νὰ κριθῇ τὸ θέμα ὅπερ ἔρχεται νὰ ρυθμίσῃ τὸ ὑπὸ ψήφισιν σχέδιον νόμου. Πρόκειται ἀκριβῶς περὶ τῆς φωνῆς ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐτάχθησαν πειθαρχικῶς εἰς τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος διὰ νὰ ὑπερασπίσουν τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐξυπηρετήσουν τὴν Ἐθνικὴν ὑπόθεσιν. Καὶ διὰ νὰ εἰσέλθω ἀμέσως εἰς τὸ θέμα θὰ ἐξετάσωμεν, κύριοι βουλευταί, ἐὰν τὸ σχέδιον νόμου ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς ἀντιλήψεις καὶ τὰς ἀξιώσεις αὐτάς. Νομίζω, κ. βουλευταί, καὶ λέγω ἀδιστάκτως ὄχι, διότι δὲν βλέπομεν τίποτα περισσότερον ἄξιον λόγου πέραν ἐκείνου τὸ ὁποῖον ὁ νομοθέτης θὰ ἔκαμεν ὡς ἐπιβεβλημένον εἰς κοινοὺς ἀγῶνας καὶ ὄχι τῆς παρούσης ἀποφασιστικῆς σημασίας. Καὶ συγκεκριμένως ἐπεκτείνει ἁπλῶς τὴν προστασίαν τὴν παρεχομένην ὑπὸ τοῦ νόμου καὶ εἰς στρατευσίμους ἐπιχειρήσεων ἐμπορικῶν καταστημάτων, τὰ ὁποῖα διατηροῦν πλέον τῶν τριῶν ὑπαλλήλων καὶ γραφεῖα τὰ ὁποῖα διατηροῦν πέραν τῶν δύο ὑπαλλήλων, εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν ὁποίων μέχρι σήμερον ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας δὲν ἐτύγχανον τῆς προστασίας αὐτῆς. Βεβαίως παρέχει προστασίαν καὶ εἰς τοὺς κληρωτούς, ἀλλὰ ὅπως προανεφέρθη ἐκ τοῦ βήματος τούτου, τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν ἐφηρμόσθη διὰ πρώτην φορὰν ἐκ μέρους τῆς Πολιτείας, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς Ἐθνικοὺς ἀγῶνας τοῦ 1918 παρόμοια μέτρα ἐθεσπίσθησαν καὶ ἐκρίθησαν ὑπὸ τῶν περιστάσεων ἐκείνων ἐπιβεβλημένα. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ ποία εἶναι ἡ προστασία τὴν ὁποίαν παρέχομεν; Παρέχομεν τὰ ἐπιδόματα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα μέχρι τοῦδε ἡ ὑφισταμένη νομοθεσία προβλέπει; Ἀλλά, κ. βουλευταί, θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω κατὰ πρῶτον, ὅτι ὅταν ὁ νομοθέτης κατὰ τὸ 1918 καθώριζε τὰ ἐπιδόματα τὰ διὰ τοῦ νόμου 1514, τότε, ἦτο ἐκτὸς πάσης ἀμφισβητήσεως, ὅτι ὑπῆρχον πραγματικοὶ μισθοὶ καὶ ἡμερομίσθια, μισθοὶ καὶ ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα δὲν ἐκάλυπτον ἁπλῶς καὶ μόνον τὰς ἀνάγκας τῶν ἐργαζομένων, ἀλλὰ παρεῖχον καὶ δυνατότητας νὰ καλυφθοῦν καὶ περαιτέρω οἰκονομικαὶ ἀνάγκαι τῶν οἰκογενειῶν των. Καὶ ἐρωτῶ, σήμερον εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν; Οἱ σήμερον παρεχόμενοι μισθοὶ καὶ ἡμερομίσθια, εἶναι γνωστά, κ. βουλευταί, εἰς ὅλους μας, ὅτι δὲν ἐπαρκοῦν νὰ ζήσουν, δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται, καὶ ἐρωτῶ θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσουν αἱ οἰκογένειαι τῶν ἀγωνιστῶν μας μὲ τὰ ἐπιδόματα αὐτά; Εἰς τὴν πρᾶξιν, κ. βουλευταί, θὰ καταλήξουν τὰ περίφημα αὐτὰ ἐπιδόματα νὰ μὴν εἶναι μείζονα τῶν 120–150 χιλ. δραχμῶν. Ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν μία οἰκογένεια ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις νὰ ἀνταποκριθῇ μόνον εἰς τὸ πρόβλημα τῆς διατροφῆς μὲ τὸ ποσὸν τῶν 120–190 χιλιάδων; Κύριοι βουλευταί, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁμιλοῦμεν περὶ Ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, νομίζω, ὅτι διὰ τοῦ ἐν λόγῳ νομοθετήματος, δὲν λαμβάνομεν τὰ ὑπὸ τῶν περιστάσεων ἐπιβαλλόμενα μέτρα ὑπὲρ τῶν οἰκογενειῶν τῶν ὑπερασπιστῶν μας. Τότε μόνον τὰ μέτρα αὐτὰ θὰ εἶναι μέτρα τὰ ὁποῖα θὰ εὑρίσκωνται μέσα εἰς τὰ πλαίσια τοῦ κηρυσσομένου ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, ὅταν γίνουν δεκταὶ αἱ παρ’ ἐμοῦ καὶ τοῦ κ. Σφαέλλου τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι κυρίως ἀφοροῦν τρία σημεῖα. 1) Παροχὴν προστασίας ἀνεξαρτήτως χρόνου ὑπηρεσίας. Νομίζω αὐτὸ ἐπιβεβλημένον καὶ ἐξ ἄλλων λόγων, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι λόγῳ τῶν μακρῶν ἀνωμαλιῶν, τὰς ὁποίας ἐπέρασεν ἡ χώρα μας, εἴχαμεν πολλὰς μετακινήσεις τῶν ἐργαζομένων ἀπὸ ἐπιχείρησιν εἰς ἐπιχείρησιν. Ἄλλωστε πολλοὶ ἐξ αὐτῶν εἰργάσθησαν, ἀλλὰ λόγῳ τῶν ἀνωμαλιῶν αὐτῶν θὰ συμβῇ νὰ μείνουν ἀπροστάτευτοι, διότι ἔτσι δὲν θὰ ἔχουν τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου 1524 προϋπηρεσίαν. Τὸ δεύτερον μέτρον, τὸ ὁποῖον προτείνομεν διὰ τῶν τροπολογιῶν, εἶναι ἡ ἀποδοχὴ τοῦ συνόλου τῶν ἀποδοχῶν. Νομίζω, ὅτι τοῦτο εἶναι ἀπολύτως ἐπιβεβλημένον, ἐὰν πράγματι θέλωμεν νὰ ὁμιλῶμεν σοβαρῶς περὶ προστασίας τῶν μαχητῶν μας. Τὸ τρίτον εἶναι ἡ πλήρης ἐξίσωσις τῶν ἐπιδομάτων πρὸς τοὺς κληρωτούς.

§65Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τῶν ἐθελοντῶν.

§66Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Παρόμοιον μέτρον εἶχε ληφθῆ καὶ θεσπισθῆ κατὰ τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα τοῦ 1918 καὶ νομίζω ὅτι κατὰ μείζονα λόγον ἐπιβάλλεται σήμερον. Ἀκόμη διὰ τῶν ὑποβαλλομένων τροπολογιῶν λαμβάνεται πρόνοια προκειμένου περὶ τῶν ἀρτεργατῶν, εἶναι ἐντελῶς εἰδικὴ περίπτωσις, διότι συμβαίνει, κύριοι βουλευταί, νὰ μὴν ἔχουν ἐργοδότην κανέναν ἢ νὰ ἔχουν τυπικῶς τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ. Ἄλλωστε τὸ ζήτημα αὐτὸ προέκυψε, προκειμένου περὶ τῶν ἀρτεργατῶν καὶ ἄλλοτε, καὶ ἠναγκάσθη τότε ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἔκδοσιν τοῦ νόμου 509 διὰ τοῦ ὁποίου καθιέρωσε καὶ ἀνέθεσε τὴν παροχὴν τῶν ἐπιδομάτων αὐτῶν εἰς τὸ ταμεῖον ἀσφαλίσεως ἀρτεργατῶν, τὸ ὁποῖον ἐπριμοδότησε διὰ ὡρισμένου ποσοστοῦ ἐπὶ τοῦ κόστους τοῦ ἄρτου. Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ ἀντιστοιχεῖ πρὸς μίαν ἐπιβάρυνσιν κατὰ 22 ἕως 24 δραχμὰς κατ’ ὀκᾶν ἄρτου. Ἀλλ’ ἐλέχθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, κύριοι βουλευταί, τί θὰ γίνῃ μὲ τὰς μικρὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπασχολοῦν μικρὸν ἀριθμὸν ἐργαζομένων καὶ τῶν ὁποίων, βέβαια, ἡ οἰκονομικὴ ἀντοχὴ εἶναι μικρά; Ἀκριβῶς διὰ τοῦ ἄρθρου 7, λαμβάνεται, εἰδικὴ πρόνοια ὑπὲρ τῶν ἐπιχειρήσεων αὐτῶν καὶ τροποποιεῖται τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Α. Ν. 1843, καὶ εἰς τὸ κοινὸν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον προβλέπει τὸ ἄρθρον αὐτὸ τὴν εἰσφοράν, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος αὐτὸς προβλέπει ἐκ μέρους τῶν συναδέλφων τῶν μὴ στρατευομένων ἐργατοϋπαλλήλων, τῶν ἐπιχειρήσεων τῶν ἀπασχολουσῶν κάτω τῶν 10 ἐργαζομένων. Ἡ εἰσφορὰ αὐτὴ ὡρίσθη νὰ καταβάλλεται ἀπὸ τὸ ταμεῖον ἀνεργίας ἢ ἄλλον οἰκεῖον ἀσφαλιστικὸν ὀργανισμὸν καὶ περὶ τοῦ ποσοστοῦ αὐτοῦ, κύριοι βουλευταί, ἔγινε, μετὰ δυνατῆς πληρότητος, μία μελέτη καὶ τὸ κονδύλιον, τὸ ὁποῖον θὰ χρειασθῇ διὰ τὴν ἐτησίαν αὐτὴν ἐπιδότησιν, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ὑπερβῇ τὸ ποσὸν τῶν 5 δισεκατομμυρίων δραχμῶν.

§67Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν διακοπήν; Διατὶ νὰ γίνῃ αὐτὸ καὶ νὰ μὴ θεσπισθῇ, οὔτε ἡ ἐπιχείρησις νὰ χάνῃ, ἀλλὰ νὰ ἐπιβαρυνθοῦν οἱ συνάδελφοί των νὰ ἐργασθοῦν μίαν ὥραν περισσότερον.

§68Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Ὑπάρχει αὐτό.

§69Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ ποσὸν εἶναι τόσον ἀσήμαντον, ὥστε, προκειμένου τοῦ σκοποῦ τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκομεν, ἐπιβάλλεται ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν ὀργανισμὸν τῆς ἀσφαλίσεως τῆς ἀνεργίας νὰ χορηγηθῇ τοῦτο. Ἀκόμη, κύριοι βουλευταί, ὀφείλω νὰ σᾶς γνωρίσω, ὅτι αἱ πλεῖσται τῶν μεγάλων ἐπιχειρήσεων καταβάλλουν ἤδη εἰς τοὺς ἐφέδρους καὶ κληρωτοὺς ἀκόμη, ὄχι μόνον τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου 3514 προβλεπόμενα ἐπιδόματα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ σύνολον τὰς ἀποδοχάς των. Τερματίζων, κύριοι βουλευταί, καὶ ἐξ ὀνόματος τῶν ἐθελοντῶν, εἰς τὰ μετόπισθεν τοῦ ἐθνικοῦ ἀγῶνος, τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ Ἔθνος, τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, ἐξ ὀνόματος, λέγω, αὐτῶν, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβερνητικὴ ἀντίληψις ἀπεστέρησε τῆς ἐπιβεβλημένης δικαιοσύνης, ἀπευθύνω πρὸς ὑμᾶς ἔκκλησιν, ἵνα ἀποδώσητε τοὐλάχιστον δικαιοσύνην πρὸς τοὺς συναδέλφους των, οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται διὰ τὴν ὑπόστασιν τῆς Πατρίδος μας. (Χειροκροτήματα).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§71Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου, δύο ἦσαν οἱ νόμοι οἱ διέποντες τὴν νομοθεσίαν τῶν στρατευομένων. Ὁ πρῶτος νόμος ἦτο τοῦ 1937, δηλαδὴ ὁ νόμος τοῦ 1928 ὁ 3514, ὁ ὁποῖος ἐτροποποιήθη καὶ ἀφεώρα τὴν ἐργασίαν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐπεξετάθη καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς τεχνίτας καὶ τοὺς ὑπηρέτας πάσης φύσεως. Ὁ ἄλλος νόμος ἦτο τοῦ 1940, ποὺ προέβλεπε τὴν καταβολὴν ἐφεδρικῶν ἐπιδομάτων καὶ ὁ ὁποῖος περιελάμβανε καὶ τοὺς ἐφέδρους τῆς κατηγορίας τῶν ἀγροτικῶν περιοχῶν. Αὐτοὶ οἱ νόμοι ἐλειτούργησαν, καὶ ἡ λειτουργία τῶν νόμων αὐτῶν ἀπέδωσε, μέχρις ἑνὸς ὡρισμένου σημείου, ἱκανοποιητικὰ ἀποτελέσματα. Τὰ μειονεκτήματα αὐτῶν τῶν νόμων ἐξεδηλώθησαν πρῶτον, εἰς τὴν περίπτωσιν τῆς ἀμφισβητήσεως τοῦ προστατευομένου ἐφέδρου, ὡς πρὸς τὴν οἰκογένειάν του, δηλαδὴ ἂν ὁ προστατευόμενος ἔφεδρος εἶναι πράγματι οἰκογενειάρχης ἢ δὲν εἶναι. Δεύτερον μειονέκτημα ἦτο ἐκεῖνο ποὺ ἀφοροῦσε τοὺς ἐργάτας τοὺς ἐργαζομένους κατ’ ἀποκοπήν, τρίτον τοὺς μισθωτοὺς τοὺς ἐργαζομένους μὲ ποσοστὰ καὶ τέταρτον, τοὺς μισθωτούς, ὅπως εἶναι τῶν φορτοεκφορτωτικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ ἐκμεταλλεύσεως πάσης φύσεως, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται κατὰ τόννον. Αὐτὰ ἦσαν τὰ κύρια χαρακτηριστικὰ μειονεκτήματα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν μειονεκτημάτων αὐτῶν, ποὺ ἀφοροῦσαν τὴν περίπτωσιν τὴν ἑρμηνευτικὴν ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῆς προστασίας τῶν μισθωτῶν, ἔχομεν καὶ τὴν ἄλλην περίπτωσιν τῶν μισθωτῶν πάσης φύσεως, τῶν ἐργαζομένων εἰς μικρὰς βιοτεχνικὰς καὶ ἐπαγγελματικὰς ἐπιχειρήσεις. Ἔχομεν π.χ. τὸ βιοτεχνικὸν ἐργαστήριον, ἕνα κουρεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ἐργάζονται 5 ἢ 6 μισθωτοὶ τεχνῖται. Ἂν ἐστρατεύοντο οἱ 2 ἢ 3 ἢ 4, τί θὰ ἐγίνετο; Πῶς θὰ εἶναι δυνατὸν ὁ βιοτέχνης, ὁ κουρεύς, νὰ καταβάλλῃ τὴν ἐπιχορήγησιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ὁρίζει διὰ τοὺς στρατευομένους; Εἴχομεν μίαν μετέπειτα τροποποίησιν καὶ εἴπομεν, ὅτι διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτὴν δεχόμεθα νὰ γίνῃ ἕνας κοινὸς λογαριασμός, νὰ συνεισφέρουν καὶ οἱ ἐργοδόται καὶ οἱ ἐργάται. Ἀλλὰ καὶ παρὰ τὸ γεγονὸς τοῦ κοινοῦ λογαριασμοῦ, τὸ εἰσόδημα τοῦ λογαριασμοῦ αὐτοῦ, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν κάλυψιν τῶν ἀπαιτουμένων κεφαλαίων διὰ τὴν ἐπιχορήγησιν τοῦ ἐφέδρου. Συνεπῶς, εὑρέθημεν πρὸ δύο φαινομένων. Πρὸ τοῦ φαινομένου τῆς ὠργανωμένης οἰκονομίας τῶν βιομηχανικῶν ἐπιχειρήσεων, ὅπου ἦσαν μεγάλαι αἱ ἐπιχειρήσεις καὶ ὅπου ὑπῆρχον οἰκονομικὰ περιθώρια, καὶ αὐτὰ τὰ περιθώρια ἠμποροῦσαν νὰ καλυφθοῦν ἀπὸ τοὺς ἐργοδότας, οἱ ὁποῖοι καὶ ἐπλήρωνον τοὺς ἐφέδρους, καὶ τῶν βιοτεχνικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν ἐπιχειρήσεων, εἰς μεγάλον ἀριθμόν, αἱ ὁποῖαι, ἂν καὶ εἶχον ὅλην τὴν διάθεσιν νὰ πληρώσουν, νὰ καταβάλλουν τὸ ἐπίδομα εἰς τὸν ἔφεδρον, δὲν εἶχον τὴν δυνατότητα νὰ τὸ πράξουν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἐμεσολάβησεν ὅμως καὶ ἕνας τρίτος παράγων, ὁ παράγων τῆς στρατεύσεως τοῦ βιοτέχνου ἢ τοῦ ἐπαγγελματίου. Καὶ ἐτίθετο τὸ ἑξῆς ζήτημα: Εἰς τὴν περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κουρεύς, ποὺ ἔχει τὸ κουρεῖον στρατευθῆ ὅπως καὶ ὁ ὑπάλληλός του, τί θὰ γίνῃ; ὁπότε ἤρχισε νὰ ὡριμάζῃ ἡ ἰδέα τῆς γενικωτέρας διαρρυθμίσεως τῆς προστασίας τῶν ἐφέδρων μισθωτῶν, ὑπὸ τὸ πρῖσμα τῶν νέων στοιχείων ποὺ ἦλθον εἰς τὴν ἐπιφάνειαν. Δεδομένου δέ, ὅτι ὁλόκληρος ἡ ἐργασία ἡ συντελεσθεῖσα, ἐγένετο κατόπιν ἐπισταμένης ἐρεύνης καὶ μελέτης μὲ τὰς ἁρμοδίας ὑπηρεσίας τοῦ ἐπιτελείου, εἶχεν ἀφεθῆ ἡ ἐν γένει διάρθρωσις αὐτῆς τῆς προστασίας εἰς τὴν γενικωτέραν ἔρευναν τοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ὑπηρεσιῶν τοῦ ὑπουργείου Ἐργασίας καὶ τοῦ Γενικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ. Ταὐτοχρόνως .......

§72Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διατί εἰσέρχεσθε εἰς τὰς λεπτομερείας αὐτὰς καὶ καταπονούμεθα;

§73Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὰς λεπτομερείας, τὰς ἀνέπτυξαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι.

§74Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν θέλετε ὅπως– ὅπως νὰ ψηφίσητε ἕνα νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ τρωτὰ καὶ νὰ μὴν ἠμπορῇ νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἐγὼ δὲν ἔχω καμμίαν ἀπολύτως ἀντίρρησιν. Δεχόμενος τὴν ὁμόθυμον παράκλησίν σας, νὰ ψηφισθῇ ὡς ἔχει ὁ νόμος, ἐγὼ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου. Ἀλλὰ εἰς τὸ σημεῖον ποὺ ἀφορᾷ τὴν ἐπάνοδον τοῦ στρατευθέντος μισθωτοῦ εἰς τὴν ἐργασίαν του, θὰ ἤθελον νὰ παρατηρήσω ὅτι, ἕνας μισθωτὸς τραπεζιτικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ 3½ μῆνες, ἐπιστρέφων ἀπὸ τὴν στράτευσιν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ἐργασίαν του.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντούβαλος ἔχει τὸν λόγον.

§76Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, παρηκολούθησα τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ εἶδα ὅτι ἔχει κάποιας ἐλλείψεις. Ἀπὸ τὸ παρελθόν, τὸν πόλεμον τῆς Ἀλβανίας, τὴν ἀντίστασιν καὶ κατόπιν μετὰ τὸ κίνημα ὅσοι ἐκλήθησαν, καθὼς καὶ τώρα ὅσοι καλοῦνται, ὑπηρετοῦσαν εἰς μίαν ἐπιχείρησιν. Ὅταν ἐπανέρχωνται μετὰ τὴν λῆξιν τῶν στρατιωτικῶν τῶν ὑποχρεώσεων, δὲν γίνονται δεκτοὶ ἀπὸ τὴν ἐπιχείρησιν εἰς τὴν ὁποίαν εἰργάζοντο. Πρέπει νὰ καθορίσωμεν ὅτι, ἀσχέτως χρόνου ὑπηρεσίας, ὅταν ἐπανέρχωνται, νὰ τοὺς δέχεται ἡ ἐπιχείρησις καὶ νὰ εἶναι ὑποχρεωμένη, διὰ νὰ μὴ εὑρίσκεται εἰς μειονεκτικὴν θέσιν ὁ στρατευόμενος ἀπέναντι τῶν ἄλλων συναδέλφων του, νὰ τὸν προσλαμβάνῃ ἀμέσως καὶ νὰ τὸν διατηρῇ ὑποχρεωτικῶς ἐπὶ ἓν ἔτος ἀπὸ τῆς παρουσιάσεώς του. Αὐτὰ μόνον ἤθελα νὰ εἴπω.

§77Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Εἶναι προφανές, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας δὲν ἀποδέχεται τὴν τροπολογίαν, διότι ἐὰν πράγματι ἐδήλου ὅτι τὴν ἀποδέχεται, ἐγὼ θὰ παρῃτούμην τοῦ λόγου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ τερματισθεῖσα ἡ συζήτησις καὶ νὰ ὁμιλήσῃ τελευταῖος ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ νὰ ἀπορρίψῃ τὴν τροπολογίαν.

§78Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐὰν θέλῃ, ἂς τὴν ἀπορρίψῃ.

§79Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὑπάρχει Κανονισμὸς καὶ εὑρισκόμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ κ. συνάδελφοι.

§80Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Εἶναι φανερόν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν δέχεται τὴν τροπολογίαν. Ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐργασίας ἤχθη πράγματι τὸ νομοσχέδιον αὐτό, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἐν σχέσει πρὸς τὰ προηγουμένως κρατοῦντα, μίαν πρόοδον καὶ δι’ αὐτὸ εἶναι βεβαίως ἄξιος συγχαρητηρίων ὁ κ. ὑπουργός. Ἐγὼ θὰ ἤθελα νὰ ἐπισημάνω τὴν ἐντελῶς ἰδιάζουσαν σημασίαν ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας τοῦ κρινομένου νομοσχεδίου, ὄχι μόνον ἀπὸ ἠθικῆς καὶ κοινωνικῆς πλευρᾶς, ἀλλὰ κυρίως καὶ ἰδιαιτέρως ἀπὸ Ἐθνικῆς πλευρᾶς. Ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς ὅλοι εὑρέθημεν σύμφωνοι, πλὴν ἐλαχίστων καὶ τοῦ κ. εἰσηγητοῦ, λόγῳ ἴσως τῆς Κυβερνητικῆς του ἰδιότητος, λόγῳ τοῦ ὅτι εἶναι εἰσηγητὴς τῆς πλειοψηφίας.

§81Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, κ. συνάδελφε, μὲ συγχωρεῖτε (Θόρυβος).

§82Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι ὁμόθυμος γνώμη τῆς Βουλῆς, κ. συνάδελφε.

§83Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὅλοι εἴμεθα σύμφωνοι σχεδόν, ὅτι πρέπει πέραν τῶν ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου θεσπιζομένων, νὰ παρασχεθῇ μία πλήρης καὶ ἀκεραία προστασία τῶν στρατευομένων. Αἱ περιστάσεις αἱ σημεριναὶ δὲν εἶναι ὅμοιαι πρὸς τὰς παρελθούσας. Σήμερον τὸ Ἔθνος διεξάγει ἕναν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος χαρακτηρίζεται κυρίως ἀπὸ τῆς κοινωνικῆς του πλευρᾶς. Ὁ λόγος ὁ ἐνδεχόμενος διὰ τὸν ὁποῖον ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις εἶναι ἡ ὑπόνοια, ὅτι ἡ τροπολογία εἶναι δυνατὸν νὰ δημιουργήσῃ ἐπιβαρύνσεις εἰς τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν καὶ ἰδίως εἰς τὰς μικρὰς ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπιβαρύνσεις εἶναι δυσβάστακτοι. Ὁ φόβος αὐτὸς τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἔχω τὴν ἀντίληψιν ὅτι δὲν εἶναι δικαιολογημένος.

§84Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τοιοῦτον, ὥστε ἐὰν τυχὸν ἤθελε προκύψῃ ἐκ τῶν πραγμάτων τοιαύτη τις ἀδυναμία, νομίζω, ὅτι ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἔχει ὅλην τὴν εὐχέρειαν νὰ λάβῃ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἄρουν ἐνδεχομένας ἀδικίας ἔναντι ἐργοδοτῶν τινων, μὴ δυναμένων νὰ ἀνταποκριθοῦν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των.

§85Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς νομίζει, ὅτι θὰ εἶναι ἐπίπτωσις ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, αὔξησις δηλαδὴ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς. Ἀλλὰ θέλω νὰ τονίσω, ὅτι αἱ μὲν μεγάλαι ἐπιχειρήσεις, ἀσφαλῶς, δὲν πρόκειται νὰ θιγῶσι, διότι ὅπως ἐτονίσθη, αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις κατέβαλον ἤδη τὴν αὔξησιν αὐτήν. Ὡς πρὸς τὰς μικρὰς ἐπιχειρήσεις εἶναι γνωστόν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχουν μίαν μορφὴν τρόπον τινὰ συνεργατικήν. Ὁ μικροεπιχειρηματίας τὸν ἄνθρωπον μὲ τὸν ὁποῖον συνεργάζεται, τὸν θεωρεῖ ὡς σύντροφόν του καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ νὰ τὸν ἐγκαταλείψῃ. Ἀλλά, κύριοι, φοβοῦμαι ὅτι ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ σᾶς θέσουν πρὸ διλήμματος.

§86Θ. ΚΩΗΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰδικὴ διάταξις, ὅτι πᾶσα καταγγελία συμβάσεως ἢ ἀπόλυσις γενομένη ὑπὸ τὴν περιγραφὴν διατάξεων τοῦ παρόντος νόμου, εἶναι ἄκυρος. Αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητον.

§87Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Πῶς; Πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ κἄποιο χρονικὸν διάστημα.

§88Θ. ΚΩΗΣ. Πολλοὶ ἐργοδόται ἐπικειμένης ἐπιστρατεύσεως ἢ ἀπολύουν τοὺς ὑπαλλήλους ἢ καταγγέλλουν τὰς συμβάσεις, ὥστε οἱ καλούμενοι καθ’ ὃν χρόνον στρατεύονται δὲν εὑρίσκονται ἐν ὑπηρεσίᾳ καὶ συνεπῶς δὲν λαμβάνουν τὰς ἐκ τοῦ νόμου ἀποδοχάς. Αὐτό, ὅπως γνωρίζητε, δύναται νὰ ἀντιμετωπισθῇ βάσει τῶν διατάξεων τοῦ Ἀστικοῦ Κώδικος, ὡς κατάχρησις δικαιώματος. Ἐπειδὴ ὅμως ἡ νομολογία δὲν εἶναι τόσον τολμηρά, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ εἰδικὴ διάταξις, ὥστε πᾶς ὁ καταγγέλλων: «... ....(ἀναγινώσκει)...........».

§89Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Δώσατέ μου τὴν τροπολογίαν σας.

§90Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ὅταν κατετέθη τὸ νομοσχέδιον, ἐκρίθη κατεπεῖγον καὶ εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ ἐντὸς τῆς νυκτός. Ἀνεκοινώθη εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περιλαμβάνει τοὺς μισθωτούς, τοὺς τεχνίτας καὶ τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἐργοδότας ἰδιώτας ἢ τὸ Δημόσιον. Διὰ τοὺς μισθωτοὺς ἢ μᾶλλον διὰ τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἐργοδότας τὸ Δημόσιον ἢ ἰδιώτην, τί θὰ γίνῃ; Ὑπάρχουν ἐργάται, οἱ ὁποῖοι, ὅταν ἐστρατεύθησαν, δὲν εἶχον ἐργοδότην οὔτε τὸ Δημόσιον, οὔτε ἰδιώτην. Τὸ ἄρθρον 4 λέγει: «..... (ἀναγινώσκει)...........».

§91Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἐὰν ἀποδέχεσθε τὴν τροπολογίαν δὲν ὑπάρχει πεδίον συζητήσεως.

§92Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Ἐὰν ἡ τροπολογία περιλαμβάνῃ ἅπαντας τοὺς ὑπηρετοῦντας, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἐὰν εἶναι ἔφεδροι ἢ στρατεύσιμοι, ἔχει καλῶς. Ἐπίσης νὰ μὴ καθορισθῇ μόνον τὸ ἥμισυ, ἀλλὰ ὁλόκληρον τὸ ποσόν, ὅπως δι’ ἅπαντας τοὺς ἐφέδρους. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, οἱ ἔφεδροι οἱ ὁποῖοι περιλαμβάνονται, καὶ οἱ στρατεύσιμοι γενικῶς, εἰς τὸ νομοσχέδιον, ἀποτελοῦν μίαν μικρὰν μειονότητα τοῦ συνόλου τῶν στρατευσίμων. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ἐὰν πάρωμεν ὡς βάσιν ἓν τάγμα πεζικοῦ, εἶναι ζήτημα ἐὰν θὰ εἶναι τὸ 5% ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ περιλαμβάνωνται εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν νομοσχέδιον. Πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι σήμερον ἕνα ἀπὸ τὰ κύρια μελήματα διὰ τὸν ἀγωνιζόμενον στρατὸν εἶναι ἡ διατήρησις καὶ ἡ ἐξύψωσις τοῦ ἠθικοῦ. Ταυτοχρόνως ὀφείλομεν νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι διεξάγεται μία προπαγάνδα, ἡ ὁποία λέγει εἰς τοὺς στρατιώτας, ὅτι καθ’ ὃν χρόνον σεῖς μάχεσθε, ὑπάρχουν ἄλλοι εἰς τὰς μεγάλας πόλεις καὶ τὰς πρωτευούσας τῶν Νομῶν, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν στρατεύονται, ἀλλ’ ἀντιθέτως πλουτίζουν. Ἔπειτα οἱ στρατεύσιμοι λαμβάνουν ἐπιστολὰς ἀπὸ πρόσωπα στενῶς συνδεόμενα μαζί των—συζύγους, τέκνα, ἀδελφάς—τὰ ὁποῖα τοὺς ἀνακοινώνουν, ὅτι αὐτοὶ ὑποφέρουν, ἐνῶ τὰ παιδιά, αἱ ἀδελφαί, αἱ μητέρες καὶ αἱ σύζυγοι τῶν μὴ στρατευσίμων περνοῦν μίαν ζωὴν ἀσυγκρίτως καλυτέραν τῆς ἰδικῆς των. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἀνταπεξέλθωμεν ἐναντίον τῆς προπαγάνδας ἀφ’ ἑνός, ἀλλὰ καὶ ἐναντίον τῆς πραγματικότητος ἀφ’ ἑτέρου. Δι’ αὐτό, βεβαίως, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ νὰ ψηφισθῇ. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας παρακαλεῖται νὰ εἰσηγηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη ὁλόκληρος ὁ πλοῦτος τῆς χώρας νὰ τεθῇ ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Κράτους, νὰ δεσμευθοῦν αἱ περιουσίαι, ὅπως εἰς τὴν Μεγάλην Βρεταννίαν κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ τελευταίου μεγάλου πολέμου.

§93Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Διατί θέλετε αὐτὴν τὴν εἰσήγησιν νὰ τὴν κάμῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας;

§94Π. ΚΑΤΣΩΤΑΣ. Διότι εἶστε σεῖς μόνον παρὼν (γέλωτες) ...καὶ ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος, ὀφείλει νὰ θέσῃ ὅλας τὰς οἰκογενείας τῶν στρατευσίμων ὑπὸ τὴν φιλοξενίαν του καὶ νὰ ἀναλάβῃ αὐτὸ διὰ τὴν στέγασιν, τὴν θέρμανσιν, τὸν ἱματισμὸν καὶ τὴν διατροφήν. Μόνον οὕτω θὰ δοθῇ τὸ ἀνάλογον ἐπιχείρημα εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι σήμερον διοικοῦν τὰς μονάδας τοῦ στρατοῦ, νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς τὴν προπαγάνδαν ἡ ὁποία γίνεται εἰς βάρος τοῦ διεξαγομένου ἀγῶνος. (Χειροκροτήματα).

§95Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ἀναμφιβόλως εἶναι ὀρθὴ ἡ βάσις τοῦ ὑπὸ κρίσιν νομοσχεδίου. Ἀλλ’ ἡ παρεχομένη προστασία, εἶναι ἀναμφιβόλως ἀνεπαρκής. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν τάσσομαι ἀνεπιφυλάκτως ὑπὲρ τῆς τροπολογίας τῶν συναδέλφων κυρίων Σφαέλλου καὶ Μακρῆ. Βεβαίως ἡ ἐπιβάρυνσις θὰ εἶναι κάπως σοβαρά, ἀλλ’ ἐνῶ ἡ βάσις τῶν προηγουμένων νομοθετημάτων ἦτο κάποια συμμετοχὴ τῆς ἐπιχειρήσεως εἰς τὰς οἰκονομικὰς ἀνάγκας τῶν στρατευθέντων, ἡ σημερινὴ βάσις εἶναι ἄλλη. Εἶναι συμμετοχὴ τῆς ἐπιχειρήσεως εἰς τὸν ἀγῶνα. Εἶναι ἡ μορφὴ μὲ τὴν ὁποίαν αἱ ἐπιχειρήσεις καὶ ζημιούμεναι κάπως θὰ συμμετάσχουν εἰς τὰ βάρη αὐτοῦ τοῦ μεγάλου ἀγῶνος. Ἡ ἰδική μας ὑποχρέωσις, εἶναι ἐπηυξημένη σήμερον μετὰ τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἐψηφίσαμεν προχθές. Ἀποστερήσαντες τοὺς μισθωτοὺς τῆς ἐλευθερίας τῆς ἀπεργίας, ἀνελάβομεν καὶ μίαν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν, τὴν ὑποχρέωσιν μιᾶς ἐγρηγόρσεως καὶ συνεχοῦς παρακολουθήσεως τῶν προβλημάτων τῶν ἐργαζομένων. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν ἔχομεν πρόσθετον ὑποχρέωσιν νὰ δώσωμεν πλήρη ἱκανοποίησιν καὶ ὡς πρὸς τὸ ποσὸν ποὺ καταβάλλεται καὶ ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τῶν προστατευομένων προσώπων, δηλαδὴ νὰ περιληφθοῦν καὶ οἱ κληρωτοὶ καὶ οἱ ὁσονδήποτε χρόνον ἐργασίας ἔχοντες καὶ ἐπὶ πλέον ὅσον ἀφορᾷ τὸν χρόνον τῆς παροχῆς ἀποζημιώσεως, ὄχι μὲ τὸν περιορισμὸν τὸν ὁποῖον ἀναφέρει ὁ νόμος περὶ Ταμείου ἀνέργων, ἀλλ’ ὅπως ἔχει ἡ τροπολογία τῶν συναδέλφων.

§96Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἀναγνωρίσω τὴν σκοπιμότητα τοῦ νομοσχεδίου καὶ νὰ ἐπαινέσω τὴν πρόνοιαν ἡ ὁποία ἐπιδεικνύεται διὰ τοὺς ἐργάτας τῶν πόλεων. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ὑπογραμμίσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, μίαν φοβερὰν συνέπειαν κοινωνικῆς μορφῆς, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ ἀναμφισβητήτως διὰ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν παρομοίων προνομιακῶν διὰ τοὺς ἐργάτας τῶν πόλεων μέτρων. Ἐλέχθη ἀπὸ μέρους ἑνὸς συναδέλφου, ὅτι πρέπει καὶ ἐπιβάλλεται οἱ ἐργαζόμενοι ἐργάται τῶν πόλεων, εὑρισκόμενοι εἰς τὸ μέτωπον, νὰ ἔχουν ἥσυχον τὴν συνείδησιν, ὅτι οἱ οἰκεῖοι των δὲν ὑποφέρουν. Ἀλλὰ σκεφθεῖτε μίαν φοβερὰν συνέπειαν ἡ ὁποία ἐπακολουθεῖ, κύριοι βουλευταί, ὅταν παραπλεύρως τοῦ ἐργάτου τῶν πόλεων ὑπάρχῃ καὶ ἕνας ἐργάτης τῶν ἀγρῶν, προλετάριος καὶ ἐκεῖνος, ὅπως εἶναι προλετάριος καὶ ὁ ἐργάτης τῶν πόλεων. Καὶ ὁ ἐργάτης αὐτὸς τοῦ ἀγροῦ θὰ γνωρίζῃ, ὅτι εἰς τὴν οἰκογένειάν του δὲν παρέχεται τὸ ἡμερομίσθιον, δὲν τὸ λαμβάνει ἡ σύζυγός του, ἀλλ’ οὔτε ὁ πατέρας του, οὔτε ἡ ἀδελφή του, οὔτε τὸ τέκνον του καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ συμβαίνει καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι ἡ γυναῖκα του ἐγκαταλελειμμένη, ἢ τὸ παιδί του, προκειμένου νὰ ἀγοράσῃ ἕνα ζευγάρι παπούτσια, θὰ τὰ εὕρῃ ἐπιβαρυμένα διὰ τοῦ ποσοῦ τὸ ὁποῖον χρειάζεται διὰ νὰ πληρωθῇ ὁ ἐργάτης τῶν πόλεων. Δηλαδὴ φέρνετε αὐτὴν τὴν φοβερὰν συνέπειαν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἔξοδα, διὰ τοὺς γνωστοὺς κανόνας τῆς ἐπιπτώσεως, ὅλην αὐτὴν τὴν πρόνοιαν, νὰ τὴν φέρῃ εἰς τοὺς ὤμους του ὁ προλετάριος ἐργάτης τῆς γῆς. Μοῦ φαίνεται, ὅτι δημιουργεῖται μία ἀδικία, ἡ ὁποία θὰ εἶναι αἰσθητὴ καὶ εἰς τὸν στρατὸν καὶ θὰ ἔχωμεν καὶ μίαν ὀδυνηρὰν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ προλάβωμεν. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἀπευθύνομαι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τοῦ μόνου τῆς παρόντος ἐκπροσώπου, τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας καὶ φρονῶ, ὅτι μοὶ ἐπιβάλλεται νὰ συστήσω, νὰ μὴ παρορᾶται καὶ ἡ κατάστασις τῶν ἐργατῶν τῆς γῆς, τῶν προλεταρίων τοὐλάχιστον. Καὶ καθ’ ὃν τρόπον ὁμιλοῦμεν καὶ φωνάζομεν δι’ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι τελοῦν ὑπὸ συνδικαλιστικὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἑδρεύουν εἰς τὰς πόλεις, τὰς πόλεις τὰς βιομηχανικάς, οἵτινες διὰ τῶν ἀπεργιῶν των καὶ διὰ τῶν ἑκάστοτε διαβημάτων των, κατορθώνουν νὰ ὑπερασπίζωνται τὰ συμφέροντά των, ὅταν δὲ στρατεύωνται, νὰ λαμβάνεται πλήρης πρόνοια δι’ αὐτοὺς καὶ διὰ τὰς οἰκογενείας των, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον θὰ ἔπρεπε νὰ ληφθῇ μία πρόνοια καὶ διὰ τοὺς ἐργάτας τῆς γῆς, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν, ὀφείλομεν νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, καὶ τὰ ὑγιέστερα στοιχεῖα τοῦ στρατοῦ μας. (Χειροκροτήματα).

§97Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ προσπάθεια, ὅπως ἡ σημερινὴ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία καταβάλλεται διὰ τὴν καλυτέρευσιν ἢ μᾶλλον διὰ τὴν κατοχύρωσιν τῆς τύχης τῶν ἐργαζομένων, κατὰ τὸν χρόνον τῆς στρατεύσεώς των, ἡ προσπάθεια, ἡ ὁποία καταβάλλεται δι’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, ἀναμφισβητήτως πληροῖ δι’ ἱκανοποιήσεως, ὄχι μόνον τὴν ψυχήν, ὄχι μόνον τὴν διάθεσιν τῆς συνελεύσεως, ἀλλὰ καὶ ὁλοκλήρου τῆς κοινωνίας. Βεβαίως, θὰ ἦτο ἐπιβεβλημένον, τὰ νομοσχέδια αὐτὰ νὰ μὴ προτείνωνται μόνον κατὰ τὰς ὥρας τὰς κρισίμους, μόνον κατὰ τὴν ὥραν τῆς θυέλλης, κατὰ τὴν ὥραν, κατὰ τὴν ὁποίαν γίνεται ἡ στράτευσις καὶ διεξάγεται ἕνας πόλεμος, ὁ ὁποῖος ρημάζει τὴν χώραν, καὶ μόνον κατὰ τὴν ὥραν αὐτὴν νὰ ἐνθυμούμεθα τοὺς ἐργαζομένους, ἀλλὰ τὰ νομοσχέδια αὐτὰ πρέπει νὰ εἶναι προϊόντα ὡρίμου σκέψεως, σκέψεως κατὰ τὸν χρόνον τῆς εἰρήνης, σκέψεως ἀνεπηρεάστου καὶ ἀναμφισβητήτως μὴ ἐπιβαρυνομένης ἀπὸ τὴν νεύρωσιν τῶν στιγμῶν, τὰς ὁποίας διέρχεται ἡ χώρα, κατὰ τὴν ὥραν αὐτήν. Φρονῶ, ὅτι μόνον τότε τὰ νομοσχέδια αὐτὰ θὰ ἦσαν συντεταγμένα κατὰ τρόπον πλέον ἄρτιον καὶ μὴ ἐπηρεασμένον ἀπὸ τὰς ὥρας αὐτάς. Δέν λέγω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ στερεῖται βάσεως ἠθικῆς. Ἀναμφισβητήτως καὶ κοινωνικὴν βάσιν ἔχει καὶ ἠθικήν. Λέγω μόνον τοῦτο, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ ἔχωμεν ἓν νομοσχέδιον, καλύτερον ἐπεξειργασμένον. Ἀπόδειξις εἶναι ἡ σημερινὴ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ. Δεκαπέντε συνάδελφοι εἶναι ἐγγεγραμμένοι καὶ παρ’ ὅλον τοῦτο, κύριοι συνάδελφοι, ἀξιοῦται, παρά τινας ἐξ ὑμῶν, νὰ ἐπισπευσθῇ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, χωρὶς νὰ ἀκουσθοῦν, τέλος πάντων, ἔστω καὶ διὰ μιᾶς φράσεως, νὰ μὴ ἀκουσθῇ ἡ γνώμη ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἤθελον νὰ συμβάλλουν εἰς τὴν πληρεστέραν διαμόρφωσιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Κύριοι συνάδελφοι, ὅταν λαμβάνεται πρόνοια ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων, πρέπει νὰ σκεφθῶμεν, ὅτι λαμβάνεται πρόνοια ὑπὲρ τῶν στρατευομένων ἐργαζομένων. Ἐργαζόμενοι δέ, δὲν εἶναι μόνον οἱ ἐργάται οἱ χειρόνακτες, οἱ ὑπάλληλοι, ἀλλ’ ἐργαζόμενος ἀκόμη εἶμαι καὶ ἐγώ, εἶσθε καὶ σεῖς, εἶναι καὶ οἱ μικροὶ βιοτέχναι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καί αὐτοὶ ἀνάγκην προστασίας κατὰ τὸν χρόνον τῆς στρατεύσεώς των. Ἐγὼ δὲν βλέπω, νὰ ἀκούητε μία φωνὴ ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς, τὶ θέσιν θὰ ἔχῃ ὁ βιοτέχνης ὁ μικρός, κατὰ ποῖον τρόπον προστατεύεται. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ μικροεπιχειρηματίας ἔχει αὐτὴν τὴν ἀνάγκην καὶ θὰ πρέπῃ νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸ Κράτος μίαν βοήθειαν. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὅμως, νὰ μὴ τὸν ἀφήσητε ἔκθετον ἔναντι μιᾶς μικροϋποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ἔχει. Ἠκούσαμε τὸν κ. Δημητρᾶτον ὁμιλοῦντα ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ, ἐν τούτοις ὅμως ἐσταμάτησεν ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ. Ὁ μικροκρεοπώλης, κύριοι, ὁ ὁποῖος ἔχει ἕνα ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος στρατεύεται καὶ κλείει τὸ κρεσπωλεῖον του, εἶναι ὑποχρεωμένος, ναὶ ἢ ὄχι, κύριε ὑπουργέ, νὰ μισθοδοτῇ τὸν ὑπάλληλόν του;

§98Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἡ κοινὴ νομοθεσία προβλέπει διὰ τὸν βιοτέχνην.

§99Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Καταργεῖται ὅμως τοῦτο, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ.

§100Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Δὲν τὸν ὑποχρεώνετε, κύριοι συνάδελφοι. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ εἶχεν ἀνάγκην μιᾶς μικρᾶς, ἐλαχίστης ἐπεξεργασίας καὶ πρὸ παντὸς συζητήσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, τὸ παρὸν νομοσχέδιον. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι ὡρισμέναι περιπτώσεις, τοὐλάχιστον τῶν μικροβιοτεχνιῶν τῶν δύο ὑπαλλήλων ἢ τοῦ ἑνός, δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιβαρυνθοῦν, κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ εἶναι ὑποχρεωμέναι, καὶ ἐὰν δὲν δουλεύουν, νὰ πληρώνουν δύο στρατευθέντας ὑπαλλήλους. Εἶναι ὡς νὰ λέγωμεν εἰς τὸν κ. Σφαέλλον, ὁ ὁποῖος διατηρεῖ ἕνα μεγάλο ἐργοστάσιον νὰ.....

§101Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Πῶς προστατεύονται αὐτοί;

§102Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Δὲν προστατεύονται διὰ τῆς τροπολογίας αὐτῆς.

§103Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Προστατεύονται διὰ τῆς φορολογίας μας εἰς τὸ ἄρθρον 7.

§104Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Μέχρι σήμερον, ὅσοι διετήρουν 3–4 ὑπαλλήλους, δὲν ὑπεχρεοῦντο εἰς τὴν καταβολὴν τοῦ ἐπιδόματος. Διὰ τοῦ νομοθετήματος αὐτοῦ ὑποχρεοῦνται νὰ πληρώσουν Εἶναι εἰς βάρος μας λοιπὸν αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις. Γεννᾶται βεβαίως τὸ ζήτημα, πῶς πρέπει νὰ προστατευθοῦν αὐτοί.

§105Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέτω τροπολογίας. Ἁπλῶς παρακαλῶ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν συνέλευσιν νὰ συζητήσῃ μετὰ ψυχραιμίας ὅλας τὰς παρατηρήσεις τῶν κ.κ. συναδέλφων.

§106Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ συντάσσομαι μὲ τὴν τροπολογίαν τῶν κ.κ. Σφαέλλου καὶ Μακρῆ. Ἁπλῶς καὶ μόνον μίαν προσθήκην θέλω νὰ κάνω, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς διαβάσω. Πρόκειται περὶ τῆς περιπτώσεως ἀπολύσεως τῶν ἐφέδρων, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχουν συμπληρώσει 6 μηνῶν ὑπηρεσίαν εἰς μίαν ἐπιχείρησιν.

§107Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Μὰ ἔχει προβλεφθῆ τρόπος ἀπὸ τὸν κ. Μαντούβαλον.

§108Κ. ΤΣΑΤΣΟΣ. Νομίζω, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ τύχουν προστασίας, ὅσοι ἔχουν 6 μηνῶν ἐν συνόλῳ ὑπηρεσίαν εἴτε εἰς τὴν αὐτὴν εἴτε εἰς ἄλλην ἐπιχείρησιν.

§109Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μαντούβαλου, τὰ περιέχει αὐτά.

§110Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀντιπροσωπεύω ἀγροτικὸν διαμέρισμα, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν θὰ μὲ ἐμποδίσῃ νὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον καὶ νὰ τὸ ψηφίσω, ὡς τροποποιεῖται μὲ τὴν τροπολογίαν τῶν κυρίων Σφαέλλου καὶ Μακρῆ, διότι καλὸν εἶναι νὰ ἱκανοποιηθοῦν καὶ οἱ ἐργάται. Ἀλλὰ πέραν τούτου, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ υἱοθετήσω τὴν ἄποψιν τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ τιμημένος ταξίαρχος κ. Κατσώτας. Κύριοι, οἱ ἀγρόται εἶναι ἡ μοῖρα τους νὰ πλαισιώνουν τὰ 90% τῶν μαχομένων μονάδων, εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν τοῦ μετώπου.

§111Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διατί ἡ μοῖρα τους καὶ ὄχι ἡ δόξα;

§112Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Λέγω, εἶναι ἡ μοῖρα των τιμητικὴ ἐὰν θέλετε, τὴν δέχομαι, ἀλλὰ πέραν τούτου δὲν καταδέχονται νὰ γίνουν δοῦλοι μισθωτοί, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ ἐργοστάσιά των, νὰ γεμίζουν κιούπια μὲ λίρας χρυσᾶς, καὶ νὰ μένουν ἐκεῖνοι, ὄχι μόνον ἄνευ ἐπιδομάτων, ἀλλὰ καὶ ἄνευ οἰκιῶν, διότι εἶναι καὶ ἄστεγοι. Τὰ σπίτια των ἔχουν καῆ ἀπὸ τὴν ἀνταρσίαν, αἱ οἰκογένειαί των εἶναι πρόσφυγες εἰς τὰς πόλεις καὶ αὐτοὶ πολεμοῦν εἰς τὰ βουνά. Ναί δέχονται νὰ μείνουν, ἀλλ’ ἂν εἶναι ἀναρμόδιος ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἀφοῦ εἶναι ὁ μόνος παρὼν ἀπὸ τὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως, ὀφείλει νὰ εἰσηγηθῇ, ὅτι τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς αὐτῆς εἶναι νὰ ληφθῇ μέριμνα καὶ πρόνοια καὶ ὑπὲρ τῶν ἀγροτῶν. (Χειροκροτήματα).

§113Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Νὰ ὑποβάλετε μίαν τροπολογίαν νὰ μὴ κάμνῃ διακρίσεις.

§114Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ εὑρεθοῦν οἱ πόροι.

§115Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Νὰ σᾶς τοὺς εἴπω: νὰ ἀπαλλαγοῦν οἱ ἀγρόται ὅλων τῶν φόρων κατὰ τὸ διάστημα τῆς στρατεύσεώς των πρῶτον, καὶ δεύτερον νὰ παίρνουν ἐπίδομα τὸ ὁποῖον νὰ τὸ πληρώνῃ τὸ Κράτος.

§116ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Παίρνουν.

§117ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν παίρνουν.

§118Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ γίνεται σύγχυσις, διὰ τοῦ ἄρθρου 1 τροποποιεῖται τὸ ἄρθρον 5 τοῦ νόμου 3514 καὶ περικόπτεται ἡ ἐξαίρεσις τῶν κάτω τῶν τριῶν ὑπαλλήλων καὶ κάτω τῶν δύο ὑπαλλήλων γραφείων, διὰ τοὺς ὁποίους διὰ πρώτην φορὰν ἐπιβάλλεται ἡ ἐπιβάρυνσις αὐτή. Βέβαια αἱ περιστάσεις εἶναι ἐξαιρετικαί, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ μὴ φθάσωμεν ἡ προστασία αὐτὴ νὰ εἶναι οὐτοπία, διότι οἱ ἄνθρωποι τοὺς ὁποίους ἐπιβαρύνετε δὲν θὰ ἠμπορέσουν νὰ καταβάλουν τὸ ποσὸν αὐτό, προτείνω δι’ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν νὰ καταβάλλεται ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ πληρώνουν.

§119Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἀπαλλάσονται διὰ τῆς παραγράφου 7.

§120Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Ὁ νόμος εἶχε δύο περιπτώσεις, τῶν κάτω τῶν 2–3 ὑπαλλήλων ποὺ τοὺς ἐξαιροῦσε, καὶ 3–10 ὑπαλλήλων οἱ ὁποῖοι κατέβαλλον μειωμένην εἰσφοράν.

§121Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε πόση θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ Ταμείου Ἀνεργίας;

§122Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ τὴν ὑπολογίσω ἐπακριβῶς, πάντως νομίζω ὅτι τὸ Ταμεῖον σήμερον διαθέτει 25 δισεκατομμύρια, καὶ ἠμπορεῖ νὰ καταβάλλῃ τὸ ἐπίδομα αὐτό. Ἐκτὸς τούτου οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι καταβάλλουν εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας, καταβάλλουν διὰ τὴν ἀνεργίαν τῶν μεγάλων ἐπιχειρήσεων, διότι αὐτοὶ δὲν ἔχουν καμμίαν ἀνεργίαν, ἀλλὰ καταβάλλουν διὰ νὰ συμπληρώσουν τὴν ἀνεργίαν τῶν μεγάλων ἐπιχειρήσεων, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μέχρι τριῶν ὑπαλλήλων, τί ἀνεργίαν νὰ ἔχουν; Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ποσὸν αὐτὸ δὲν θὰ εἶναι ἀνώτερον τῶν 2.000.000.000 ἐτησίως.

§123Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, σεῖς ὡς ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας κατ’ ἀρχὴν δέχεσθε νὰ ἐπιρριφθοῦν βάρη προστασίας τῶν στρατευομένων εἰς ἀσφαλιστικοὺς ὀργανισμοὺς οἱασδήποτε φύσεως;

§124Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Σεῖς τί λέτε;

§125Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας.

§126Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἡ γνώμη ἡ ἰδική σας ποία εἶναι;

§127Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Δέχεσθε κατ’ ἀρχὴν νὰ ἐπιβληθῇ βάρος;

§128Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Σεῖς δέχεσθε;

§129Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργόν, καὶ ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς δὲν ἀπαντᾶ ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῆς ἀπόψεως τῆς ἀρχῆς. Ὅταν οἱ ὀργανισμοὶ πάσης φύσεως, δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ πληρώσουν συντάξεις εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰς ὅλη των τὴν ζωὴν προσέφερον τὰ πάντα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιρρίπτετε εἰς αὐτοὺς νέα βάρη, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ βαρύνουν ἐκείνους τοὺς ἐργοδότας, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἰκονομικῶς ἰσχυρότεροι, καὶ νομίζω ὅτι, ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῇ νὰ ἐπιβαρυνθοῦν ἀσφαλιστικοὶ ὀργανισμοὶ ποὺ δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ πληρώσουν τὰς συντάξεις. Αὐτὴν τὴν ἀρχὴν ἐγὼ τὴν ἀποκρούω.

§130Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Πρὸς ἀντιμετώπισιν τῶν ἀντιρρήσεων, τῶν ἐν μέρει εὐλόγων, αἱ ὁποῖαι διετυπώθησαν, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς μικροὺς καταστηματάρχας ἢ βιοτέχνας καὶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι στρατεύονται οἱ ἴδιοι, προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Καθὼς γνωρίζετε ὁ παλαιὸς νόμος προβλέπει τὴν καταβολὴν τῶν ἀποζημιώσεων αὐτῶν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἄνω τῶν τριῶν ὑπαλλήλων καταστηματάρχας ἢ προκειμένου περὶ γραφείων δύο τοὐλάχιστον. Σεῖς διὰ τοῦ νομοσχεδίου σας τοὺς καταργεῖτε αὐτό, ἑπομένως καὶ εἰς αὐτοὺς ἐπιβάλλετε νὰ καταβάλλουν ὄχι πλέον τὸν ὁλόκληρον μισθόν, ἀλλὰ τὸν μειωμένον. Ἀκριβῶς διὰ τοῦτο συμφωνοῦμεν μὲ σᾶς καὶ λέγομεν ὅτι προκειμένου περὶ αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τρεῖς ὑπαλλήλους, ἢ προκειμένου περὶ γραφείων, δύο καὶ κάτω, νὰ καταβάλλουν τὰ μειωμένα ποσοστὰ τοῦ ἀρχικοῦ νόμου καὶ ὄχι ὁλόκληρον τὸν μισθὸν ὡς προτείνεται διὰ τῆς τροπολογίας.

§131Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὑπάρχουν δύο εἰδῶν μειώσεις, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ὁ μειωμένος μισθὸς ὁ ὁποῖος καταβάλλεται εἰς τὸν ἔφεδρον καὶ ἀφ’ ἑτέρου ὁ μειωμένος μισθὸς ὁ ὁποῖος καταβάλλεται εἰς τὸν κληρωτόν.

§132Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐγὼ θέλω μειωμένα τὰ ποσοστὰ τοῦ νόμου 3.514, ἀδιαφόρως ἐὰν πρόκειται περὶ κληρωτοῦ ἢ ἐφέδρου. Ἐὰν θὰ στρατεύεται καὶ ὁ ἴδιος ὁ καταστηματάρχης, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας τὸ πρόσωπον αὐτό. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἱκανοποιοῦνται ὅλαι αἱ ἀπόψεις καὶ ὁ ἐργαζόμενος λαμβάνει ἕνα ποσὸν καὶ ὁ μικρὸς καταστηματάρχης δὲν καταστρέφεται.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας παρακαλεῖται νὰ ἀπαντήσῃ.

§134Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Θὰ μοῦ ἐπιτρέψουν, οἱ ἀξιότιμοι κύριοι συνάδελφοι, νὰ ὁμιλήσω καὶ ἐγὼ μὲ κάποιαν ἄνεσιν. Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἡ ἔννοια, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ πολεμιστής, δὲν εἶναι διὰ τὸν ἑαυτόν του, εἶναι διὰ τὸ σπίτι του καὶ τὴν οἰκογένειάν του. Ὄταν ὁ πολεμιστὴς ξεύρῃ, ὅτι τὸ σπίτι του καὶ ἡ οἰκογένειά του εἶναι φροντισμένη, ἀλλοιῶς πολεμᾷ, τὸν ἑαυτόν του δὲν τὸν λογαριάζει καὶ ὅσοι ἔχουν πολεμήσει τὸ γνωρίζουν αὐτὸ τὸ συναίσθημα. Ὡς ἀρχὴ θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ, ὅτι δὲν εἶναι ἐπ’ οὐδενὶ δικαιολογημένον νὰ μειοῦται τὸ εἰσόδημα τοῦ στρατευομένου ἐκ τοῦ λόγου καὶ μόνον ὅτι ἐστρατεύθη καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον ληφθῆ μέτρα μελετημένα πρὸ πολλοῦ, ὅπως τὸ ἐζήτησεν ὁ κ. Ἀλετρᾶς, ὥστε νὰ εἶναι ὠργανωμένη ἡ κατάστασις, τὸ σύνολον τῆς κοινωνίας νὰ ἀναλαμβάνῃ τὰ βάρη αὐτὰ καὶ νὰ ἐξασφαλίζεται, εἴτε δι’ αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς παρὰ τῶν μὴ στρατευομένων, εἴτε διὰ φορολογίας ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπέκτησαν κέρδη κατὰ τὸν πόλεμον καὶ νὰ ἀντιμετωπίζεται τὸ ζήτημα τῆς διατηρήσεως τοῦ εἰσοδήματος τῶν στρατευομένων εἰς τὸ ἐπίπεδον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκοντο καὶ πρὸ τῆς στρατεύσεώς των. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ κανείς, ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ δισταγμὸν νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἀρχὴν αὐτὴν καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ ἀξιότιμος κύριος προλαλήσας νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι δὲν μᾶς φέρει τίποτε νέον εἰς τὴν Βουλὴν ὅταν ὑποστηρίζῃ αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν ἄποψιν, διότι ἡ ἀρχὴ αὐτὴ εἶναι ἔμφυτος ὄχι διὰ τοὺς παρόντας κ.κ. συναδέλφους, ἀλλὰ διὰ πάντα Ἕλληνα. Ὑπολογισμὸς περὶ τῶν πιθανῶν ἐπιβαρύνσεων εἶναι εὔκολος νὰ γίνῃ κατ’ ἐκτίμησιν ὅπως ἔκαμεν ὁ κ. Σφαέλλος, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀσφαλής. Πρέπει νὰ εἴμεθα προσεκτικοὶ ἰδίᾳ διὰ τὰς περιπτώσεις τῶν μικρῶν ἐργοδοτῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς περιπτώσεις τῶν μεγάλων ἐργοδοτῶν, πρέπει νὰ εἴμεθα προσεκτικοὶ νὰ μὴ συμβῇ ἐκεῖνο ποὺ εἶπεν ὁ κ. Γιαννόπουλος, νὰ μὴ ἐπέλθῃ δηλαδὴ ἐπίπτωσις τῶν ἐπιβαρύνσεων αὐτῶν ἐπὶ τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου. Συνεπῶς, ἐνῶ κατ’ ἀρχὴν ἀπὸ ἀπόψεως καθήκοντος πρὸς τοὺς στρατευθέντας συμφωνοῦμεν ὅλοι, νομίζω ὅτι δὲν γίνεται ἡ αὐτὴ ἐκτίμησις καὶ τῶν συνεπειῶν. Ἡ ἄποψις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Γιαννοπούλου περὶ τοῦ ἐνδεχομένου τῆς ἐπιπτώσεως δὲν ἀντιμετωπίσθη ἀπὸ κανέναν ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὡμίλησαν.

§135Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὄταν ἔκαμα ὑπαινιγμὸν περὶ αὐτοῦ δὲν μὲ ἀφήσατε νὰ κατασιγάσω τοὺς φόβους τῆς Βουλῆς καὶ νὰ σᾶς παράσχω τὴν ἀπάντησιν.

§136Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐγὼ εἶμαι εὐτυχὴς ποὺ ἤκουσα τόσους συναδέλφους καὶ πιστεύω ὅτι ἡ συζήτησις ἀπόψε ὑπῆρξε παραγωγικὴ καὶ ἀσφαλῶς θὰ συμπληρώσῃ ἐπὶ τὸ καλύτερον τὸ νομοσχέδιον. Ἐγὼ σᾶς ἤκουσα μὲ ὅλην τὴν ὀφειλομένην προσοχήν, ἀλλὰ διακοπὰς δὲν δέχομαι. Δὲν ἀντιμετωπίσθη ἀπὸ τοὺς ἀξιοτίμους προλαλήσαντας τὸ θέμα τῆς προστασίας τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου ἀπὸ τὴν ἐπίπτωσιν καὶ δι’ αὐτὸ προτείνω καὶ ἐγὼ μίαν τροπολογίαν, ἀπὸ τὴν ἀποδοχὴν τῆς ὁποίας εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξαρτήσω τὴν ἀποδοχὴν ἄλλων τροπολογιῶν, τὴν ἑξῆς: «Οὐδεμία αὔξησις τιμῶν δικαιολογεῖται ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ παρόντος».

§137ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, σύμφωνοι.

§138Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ἡ τροπολογία γίνεται δεκτή, ἀλλὰ πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ.

§139Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τὸ πῶς θὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὐτὴ εἶναι θέμα τῶν ἁρμοδίων ὀργάνων.

§140Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ ἀντίληψις ἡμῶν εἶναι ὅτι δὲν πρόκειται περὶ βοηθήματος, ἀλλὰ περὶ ἀσφαλίστρων, τὰ ὁποῖα πληρώνουν οἱ ἐργοδόται διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν ζωήν των καὶ τὴν περιουσίαν των.

§141Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Αὐτὸ δὲν τὸ παραδέχομαι.

§142Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ἐπακολουθήσουν καὶ μεγαλύτερα ἀσφάλιστρα.

§143Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐδῶ πρόκειται περὶ προστασίας τῶν πολεμιστῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν εἰς τὰ μετόπισθεν εὑρισκομένων καὶ ὑπάρχει ἡ ὑποχρέωσις τῆς ἀλληλοβοηθείας.

§144Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ μὲν πολεμῶν κινδυνεύει, ἐνῷ ὁ καθήμενος εἰς τὴν πόλιν δὲν κινδυνεύει.

§145Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐκεῖνο ποὺ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ, εἶναι ὅτι μόνον σήμερον παρουσιάζονται ἐξαιρετικαὶ περιπτώσεις, ἡ Πατρὶς διέρχεται τραγικὰς στιγμὰς καὶ ζητεῖ θυσίας ἐξ ἴσου μεγάλας, ἐνῷ εἶναι οὐσιῶδες ἐκεῖνο, ποὺ εἶπεν ὁ κ. Λαγᾶκος, ὅτι ὁ ἀγὼν ὁ σημερινὸς ἔχει καὶ κοινωνικὸν περιεχόμενον.

§146Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Καὶ ἐὰν μᾶς διαφύγῃ τοῦτο εἴμεθα χαμένοι.

§147Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Δὲν νομίζω σκόπιμον καὶ σοβαρῶς λαμβάνω ὑπ’ ὄψει τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Γονῆ καὶ τοὺς φόβους, ποὺ διετύπωσε, μήπως τυχόν, ἐὰν ἐπεκτείνωμεν μέχρι τῆς κλάσεως τοῦ 1946 τὴν προστασίαν, μήπως τυχὸν αὐτὸ θὰ ἔχῃ τὴν συνέπειαν, ὥστε ἐκ φόβου οἱ ἐργοδόται νὰ μὴ προσλαμβάνουν ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξεπλήρωσαν τὰς στρατιωτικάς των ὑποχρεώσεις.

§148Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, ἐὰν ἐπιτρέπετε διακοπὰς θὰ ἔπρεπε καὶ ἡμεῖς νὰ ἀπαντήσωμεν.

§149Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἔχω δικαίωμα νὰ ἐπιτρέπω διακοπὰς ἐκεῖ ποὺ νομίζω· κάμνω ἐπιλογὴν τῶν διακοπτόντων.......... Καὶ δι’ αὐτὸ διστάζω νὰ ἀποδεχθῶ τὴν τροπολογίαν νὰ περιληφθῇ μέχρι τοῦ 1946, ἐκτὸς ἐὰν διατυπωθῇ «ἐφ’ ὅσον ὑπηρετοῦν ἤδη».

§150Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἴπομεν, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κ. ὑπουργός: «ἐφ’ ὅσον ὑπηρετοῦν».

§151Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Μάλιστα «ἐφ’ ὅσον ὑπηρετοῦν». Τώρα τὸ ἄρθρον 1 τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Σφαέλλου, λέγει ὅτι (ἀναγινώσκει): «Ἐξαιρετικῶς κλπ.» καὶ «ἀνεξαρτήτως χρόνου ὑπηρεσίας». Ἠμπορεῖ ὅμως νὰ συμβῇ τὸ ἑξῆς: Ἄς πάρωμε τὸν βιοτέχνην, ὁ ὁποῖος ἔχει 2–3 ὑπαλλήλους, στρατεύεται ὁ ἕνας ὑπάλληλος καὶ προσλαμβάνει ἄλλον. Στρατεύεται καὶ αὐτὸς καὶ ἠμπορεῖ καὶ ὁ τρίτος τὸν ὁποῖον θὰ προσλάβῃ, νὰ στρατευθῇ. Τί θὰ γίνῃ; Θὰ πληρώνῃ καὶ διὰ τοὺς τρεῖς;

§152Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Αὐτὰ εἶναι τὰ λαχεῖα. Εἶναι τὰ τυχερά. Δι’ αὐτὸ εἴπομεν ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, νὰ ἐξετάσωμεν τὰς παρομοίας περιπτώσεις.

§153Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὁ ἅπαξ προσλαβὼν ἕναν, ὁ ὁποῖος ἐστρατεύθη, δὲν θὰ προσλάβῃ ἄλλον δυνάμενον νὰ στρατευθῇ.

§154Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τοιαῦτα ἐνδεχόμενα εἶναι δυνατὸν νὰ προκύψουν, ἀλλὰ θὰ εἶναι ὀλίγα, ὥστε ἠμποροῦμεν εἰς ἕνα μῆνα νὰ τὰ διορθώσωμεν. Ἐδῶ εἴμαστε πάλιν.

§155Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Νὰ περιορίσωμεν τὸν χρόνον τὸν ἀπαιτούμενον εἴτε κατὰ τὴν ἔννοιαν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Στράτου, εἴτε κατὰ τὴν ἔννοιαν τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Μαντούβαλου. Αὐτὸ μάλιστα. Ὅταν δηλαδὴ εἴπωμεν, ὅτι προσμετρᾶται ὁλόκληρος ἡ ὑπηρεσία ποὺ εἶχον διὰ τοὺς 6 μῆνας ἢ ὅταν εἴπωμεν 2 μῆνας ἀντὶ τῶν 6, νομίζω, ὅτι ἀντιμετωπίζεται ἡ κατάστασις.

§156Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ εἴπωμεν δίμηνον παρὰ τῷ αὐτῷ ἐργοδότῃ, ὁπότε νὰ μὴ ὑπολογίζωνται τὰ ἄλλα.

§157Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐγὼ θέλω καὶ 10 ἡμέρας ἐὰν ἔχῃ, νὰ τὸν προσλαμβάνῃ, ὅταν θὰ γυρίσῃ. Δὲν ὁρίζω χρόνον.

§158Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔβαλον δύο μῆνας παρὰ τῷ αὐτῷ ἐργοδότῃ, χωρὶς νὰ ὑπολογίζωνται ἄλλα.

§159Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ὁ κίνδυνος ἀποφεύγεται ἐὰν ἀπαλλαγῇ, ὁ καταβάλλων τὸν μισθὸν τοῦ ἤδη στρατευθέντος, τοῦ νὰ καταβάλλῃ καὶ διὰ τὸν ἀναπληρωτήν του, εἰς περίπτωσιν στρατεύσεώς του.

§160Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Σωστόν.

§161Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὁ νόμος 3514 λέγει: (ἀναγινώσκει): «Οἱ ὑπὸ τὰ ὅπλα κλπ. ὑπηρετοῦντες πλέον τῶν 6 μηνῶν εἰς οἱανδήποτε κλπ.......». Αὐτὸ νὰ τὸ κάμωμε δύο μῆνας, διαρκούσης τῆς παρούσης κατὰ τοῦ Ἔθνους ἀνταρσίας. Νὰ εἴπωμεν δηλαδή, ὅτι ἡ προστασία αὐτὴ ἐπεκτείνεται εἰς πάντας τοὺς στρατευθέντας ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους κλπ., ἐφ’ ὅσον ἔχουν συμπληρώσει τοὐλάχιστον δίμηνον ὑπηρεσίαν.

§162Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Παρὰ τῷ αὐτῷ ἐργοδότη.

§163Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ναί. Νὰ τὸ βάλωμεν ἔτσι.

§164Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐὰν ὁ ἐργοδότης δὲν δέχεται νὰ ὑποχρεωθῇ νὰ πληρώσῃ 6 μηνῶν ἀποζημίωσιν.

§165Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τώρα τὸ ἄρθρον 2 τῆς τροπολογίας ἔχει ἴσως ἐπιστημονικὴν ἀξίαν, ἀλλὰ πρακτικὴν τοιαύτην δὲν ἔχει.

§166Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι θὰ καταβάλλεται ὁλόκληρος ὁ μισθός;

§167Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τὸ λέγει καὶ τὸ σχέδιον. Ἐκτὸς ἐὰν διὰ λόγους ἐπιστημονικοὺς θέλετε νὰ τὸ βάλωμεν.

§168Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διατυπώσατέ το σαφῶς αὐτό.

§169Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τὸ ἄρθρον 3 τοῦ σχεδίου εἶναι σαφές.

§170Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Λέγει τὰ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Ἡ μισθοδοσία ἐφ’ ἧς ὑπολογίζεται τὸ κατὰ τὸν νόμον 3514]28 ὡς ἐτροποποιήθη, συνεπληρώθη καὶ ἐπεξετάθη μεταγενεστέρως τὸ ἐπίδομα εἶναι ἐκείνη .......».

§171Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Λέγει, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ποσοστὰ πλέον, ἀλλὰ ὁλόκληρος ἡ μισθοδοσία.

§172Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Πάντως ἡ ἔννοια, ὅσον ἀφορᾷ τὴν μισθοδοσίαν, εἶναι σαφής. Τὸ ἄρθρον 3 τῆς τροπολογίας σας εἶναι τὸ ἴδιον, κύριε Σφαέλλο, μὲ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου.

§173Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Διαφέρει ὡς πρὸς τὴν ἀρχὴν, ἔτσι ὅπως εἶναι εἰς τὸ σχέδιον ἔχει σχέσιν μὲ τὰ ποσοστά, ἐνῶ ὅπως τὸ διατυπώνω ἐγώ, ἀφορᾷ τὴν καταβολὴν ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ.

§174Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἀποδέχεται, ναὶ ἢ ὄχι τὸ ποσὸν ὁ κ. ὑπουργός;

§175Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐδῶ ἐπεκτείνεσθε καὶ ἐπὶ σημείων, τὰ ὁποῖα διὰ νὰ δεχθῶ θὰ ἔπρεπε νὰ παρίσταται καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν συνάδελφος, διότι ὁμιλεῖτε περὶ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων, περὶ «ἐπὶ συμβάσει» καὶ ἡμερομισθίων τοῦ Δημοσίου.

§176Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Εἶναι εἰς τὸ ἄρθρον 3 τῆς ἰδικῆς μας τροπολογίας αὐτά.

§177Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Δὲν ἠμπορῶ νὰ δεχθῶ τὸ ἄρθρον 3 τὸ ἰδικόν σας.

§178Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 3 τῆς τροπολογίας, τοῦ κ. Σφαέλλου, ἐγένετο ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ νόμου 2564|40, ὁ ὁποῖος ἐξωμοίωσεν ὅλους τοὺς ἡμερομισθίους καὶ ἐκτάκτους ὑπαλλήλους πρὸς τοὺς τακτικοὺς.

§179Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει θέμα.

§180Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Μπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτὸν ὅπως τὸ ἔχω ἐγὼ καὶ ὄχι ὅπως τὸ ἔχετε σεῖς διατυπωμένον. Ἐπίσης ὑπάρχει εἰς τὸ κατατεθὲν σχέδιον νόμου τὸ ἄρθρον 6, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ στρατευόμενος ὡς ἔφεδρος ἢ κληρωτὸς μισθωτός, ὁ λαμβάνων ἐπίδομα ἀνεργίας ἐξακολουθεῖ νὰ λαμβάνῃ τοῦτο καὶ μετὰ τὴν στράτευσίν του. Ἀντίστοιχος διάταξις ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Σφαέλλου.

§181Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ναί. Εἰς τὸ ἄρθρον 4.

§182Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Αὐτὸ τὸ δέχομαι ἐγώ. Δηλαδὴ δέχομαι ὁ στρατεύσιμος νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπιδοτούμενος ἀπὸ τὸ Ταμεῖον Ἀνεργίας καὶ δύο μῆνας ἀφοῦ ἀπολυθῇ, ἀνεξαρτήτως τοῦ χρόνου ὑπηρεσίας. (Ἀναγινώσκει): «Ἡ στράτευσις ὡς ἐφέδρου ἢ κληρωτοῦ..........».

§183Κ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ. Νὰ προσθέσητε εἰς τὸ τέλος «διαρκούσης τῆς στρατεύσεως».

§184Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐννέα μῆνας γίνεται ἡ ἐπιδότησις, δυναμένη νὰ ἐπεκταθῇ μέχρι 18. Τί θὰ γίνῃ ὅμως τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἔφεδρος ἔχει 15 μῆνας; Θὰ ἐπιδοτηθῇ 3 μῆνας ἀκόμη; Αὐτὸ λέγει τὸ ἄρθρον, ὡς κατετέθη, λέγει, ὅτι ὁ λόγος τῆς στρατεύσεως δὲν ἀποτελεῖ λόγον διακοπῆς τῆς ἐπιδοτήσεως, ἐνῷ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Σφαέλλου λέγει, ὅτι ἡ διακοπὴ τῆς στρατεύσεως ἀποτελεῖ λόγον ἐπιδοτήσεως μέχρι καὶ δύο μῆνας μετὰ τὴν ἀπόλυσίν του.

§185ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Σύμφωνοι, σύμφωνοι.

§186Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τὸ ἄρθρον 4 εἶναι ὀρθὸν ὅπως εἶναι. Τὸ ἄρθρον 5 τῆς τροπολογίας, νομίζω ὅτι περιλαμβάνεται εἰς τὸν βασικὸν νόμον 3514.

§187Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Διὰ τὸ θέμα τῆς λιποταξίας οὐδαμοῦ γίνεται λόγος.

§188Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Περιλαμβάνεται εἰς τὸν νόμον 3514. Τώρα, προκειμένου νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ Ταμεῖον Ἀρτεργατῶν, δηλαδὴ ὁ ἄρτος, δυστυχῶς πάλιν δὲν δύναμαι νὰ ἀποδεχθῶ αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, διότι δὲν εἶμαι ὁ ἁρμόδιος ὑπουργός.

§189Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ὑπελογίσθη, ὅτι ἡ ἐπιβάρυνσις εἶναι 20 δραχμαὶ κατ’ ὀκᾶν.

§190Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἡ ὀκᾶ ἢ ἡ μερίς;

§191Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἡ ὀκᾶ 20 δραχμάς.

§192Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐφ’ ὅσον δὲν εἶναι ἐδῶ ὁ συνάδελφός μου ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν δύναμαι νὰ τὴν δεχθῶ.

§193Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Συνεννοηθῆτε ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ καταθέσατε μετ’ ὀλίγας ἡμέρας μίαν τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν νὰ ἐγκρίνωμεν, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ σήμερον ἐμπόδιον εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νομοθετήματος.

§194Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ εἴπητε, ὅτι δύναται διὰ Β. Διατάγματος προκαλουμένου τῇ προτάσει τῶν ὑπουργῶν Ἐργασίας καὶ Ἐφοδιασμοῦ νὰ γίνῃ τοῦτο.

§195Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Δὲν γνωρίζω ἐὰν θέλῃ ὁ συνάδελφός μου ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλ’ ὅπως εἶπεν ὁ κ. Σφαέλλος, ἔχομεν τὴν εὐχέρειαν νὰ ἐπανέλθωμεν.

§196Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Αὐτὴ ἡ δήλωσίς σας ἀποτελεῖ στοιχεῖον δεσμεύσεως.

§197Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν ἀποτελεῖ τίποτε.

§198Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὄχι, διότι αὐτὸ εἶναι θέμα τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Ἐφοδιασμοῦ καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀναλάβω ἐγὼ τὴν εὐθύνην.

§199Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἀρνεῖται νὰ ἀναλάβῃ τοιαύτην δέσμευσιν.

§200Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Συμφωνῶ ἁπλῶς καὶ μόνον, ὅτι πρέπει αὐτὸ τὸ θέμα νὰ ρυθμισθῇ.

§201Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Τί θὰ γίνῃ μὲ αὐτὸ τὸ ποσόν; Ὁμιλεῖτε, κύριε ὑπουργέ, ἐπὶ μιᾶς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν προτείνομεν καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ τὴν δεχθῆτε.

§202Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Κύριοι βουλευταί, προσέξατε τοῦτο· ἄλλως τε ὑπάρχει καὶ ἡ εὐχέρεια τῆς τροπολογίας εἰς τὸ ἄρθρον 8 νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ δι’ αὐτό, διὰ τὴν βοήθειαν δηλαδή, τὴν ὁποίαν θὰ παράσχουν οἱ ἀσφαλιστικοὶ ὀργανισμοί. Ὁμοία περίπτωσις εἶναι καὶ ἡ τοῦ ἄρθρου 6. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ τὸ θεσπίσωμεν, διότι δὲν γνωρίζομεν ποία θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις. Τὸ ἄρθρον 8 λέγει, ὅτι: (ἀναγινώσκει): «Αἱ λεπτομέρειαι..............................». Καὶ προσθέτω ἐγώ: «μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου». Λοιπόν, τὸ ἄρθρον 8 περιλαμβάνει καὶ τὰς περιπτώσεις τοῦ ἄρθρου 7 καὶ τοῦ ἄρθρου 6.

§203Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μὲ τὴν δήλωσίν σας, ὅτι τὸ ἄρθρον 8 περιλαμβάνει καὶ τὰς περιπτώσεις τοῦ ἄρθρου 6 καὶ τοῦ ἄρθρου 7.

§204Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Δὲν ἔκαμα δήλωσιν.

§205Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀλλὰ εἴπατε καὶ λέγομεν ἡμεῖς, ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου 8 εἶναι, ὅτι περιλαμβάνει καὶ αὐτὰς τὰς περιπτώσεις.

§206Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ οὕτω τὸ ψηφίζομεν.

§207Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Συνεπῶς δὲν χρειάζεται ἑρμηνευτικὴ δήλωσίς μου. Κύριοι βουλευταί, παρ’ ὅλον ὅτι, ὅπως εἶπον ἐν ἀρχῇ, εἶμαι ἀπολύτως σύμφωνος μὲ τὴν ἀρχήν, ὅτι τὸ εἰσόδημα τοῦ στρατευομένου δὲν πρέπει νὰ ἐλαττοῦται καὶ μάλιστα ἐκ τοῦ λόγου τῆς στρατεύσεως, διστάζω νὰ δεχθῶ τὴν ρηξικέλευθον τροπολογίαν τοῦ κ. Σφαέλλου καὶ τῶν ἄλλων βουλευτῶν, διότι δὲν ξεύρω ποίας συνεπείας θὰ ἔχωμεν. Θὰ δεχθῶ μίαν μέσην λύσιν, ὡς εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Παπαρρηγοπούλου, ἡ ὁποία ἀναβιβάζει γενικῶς τὰ ποσοστά, μὲ τὸν περιορισμὸν ὅτι τὰ ποσοστὰ αὐτὰ θὰ παραμείνουν ὡς ἔχουν διὰ τοὺς ἔχοντας κάτω τῶν τριῶν ὑπαλλήλων καὶ παρακαλῶ νὰ μὴ ἐπιμείνετε.

§208Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐὰν ὁ κύριος καταστήματος ἢ γραφείου ἐπιστρατευθῇ ὁ ἴδιος, εἰς τὸ προσωπικὸν αὐτοῦ καταβάλλεται ἐπίδομα ἀνεργίας ἐκ τοῦ Ταμείου Ἀνεργίας.

§209Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Αὐτὸ τὸ δέχομαι.

§210Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐφ’ ὅσον θὰ στρατευθῇ καὶ συνεπῶς θὰ κλείσῃ τὸ κατάστημά του ἢ τὸ γραφεῖον του.

§211Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Πῶς καθορίζονται τὰ ποσοστά;

§212Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ ἔχοντες συμπεπληρωμένην ἑνὸς ἔτους ὑπηρεσίαν ἀντὶ τοῦ ἡμίσεος τὰ ⅔, ἐὰν ἔχῃ οἰκογένειαν, ἄλλως τὸ ἥμισυ καὶ οἱ ἔχοντες διετίαν, ὁλόκληρον τὸν μισθόν.

§213Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Πρέπει νὰ μᾶς ἀπαντήσῃ σαφῶς, ὁ κ. ὑπουργός, ἐφ’ ὅσον δὲν θὰ δεχθῇ τὴν βάσιν τῆς χορηγήσεως ὁλοκλήρου τοῦ μισθοῦ, πρέπει κάποιος ἐκ τῶν δύο, ἢ ἡ Βουλή, ἢ ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ φέρῃ τὴν εὐθύνην, διότι ἐὰν ἀποδεχθῶμεν τὴν ἄποψιν αὐτὴν σημαίνει, ὅτι παραιτούμεθα εἰς ὅλας τὰς τροπολογίας μας.

§214Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Διότι σᾶς θέτω πρὸ διλήμματος.

§215Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Καὶ θὰ μᾶς πῆτε αὔριον, ὅτι κινδυνεύει νὰ μείνῃ ἀψήφιστον τὸ νομοσχέδιον, διότι θὰ ἐπακολουθήσουν αἱ διακοπαί, ὁπότε τί θὰ γίνῃ;

§216Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ἐνδείκνυται νὰ φθάσωμεν ἀμέσως ἀπὸ τὸ ½ εἰς τὸ ὁλόκληρον.

§217Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ βάσις τοῦ νομοσχεδίου εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει οἱ στρατευόμενοι νὰ ὑστεροῦν ἔναντι τῶν μὴ στρατευομένων. Δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ δεχθῆτε τὴν τροπολογίαν.

§218Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Οὐδέποτε ἡ ἄποψίς μου ὑπῆρξε διάφορος, ὅτι δὲν δικαιολογεῖται μείωσις τοῦ εἰσοδήματος λόγῳ στρατεύσεως. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ αὐτό, ὑπάρχει ἀνάγκη μιᾶς μελέτης, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει μας τὰ στατιστικὰ δεδομένα, ἵνα μὴ ἀντὶ νὰ ὠφελήσωμεν αὐτοὺς ἀντιμετοπίσωμεν ἐπικινδύνους συνεπείας.

§219Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὴν ἐποχὴν αὐτήν, νὰ αὐξήσωμεν τὰ κέρδη τῶν ἐπιχειρήσεων.

§220Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλή.

§221Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἂς δεχθῶμεν μίαν μέσην λύσιν, ὅσοι ἔχουν συμπληρωμένην διετῆ ὑπηρεσίαν νὰ λαμβάνουν τὸ σύνολον τῶν ἀποδοχῶν.

§222Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς λέγω, ὅτι μετὰ τὴν κατάργησιν τοῦ νόμου 314 διὰ τοῦ νόμου 118 ἀπελύθη ἕνα μέγα ποσοστὸν τῶν ἐργαζομένων καὶ ἐλάχιστοι θὰ εὑρεθοῦν σήμερον ἔχοντες ὑπερδιετῆ συνεχῆ ὑπηρεσίαν. Αὐτοὶ εἶναι περισσότεροι τοῦ 60%.

§223Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Τὸ ζήτημα θὰ ρυθμισθῇ διὰ τὰς βιομηχανίας, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθῇ μία πρόνοια καὶ διὰ τοὺς βιοτέχνας, τοὺς ὁποίους δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἐγκαταλείψωμεν, διότι καὶ αὐτοὶ πολεμοῦν.

§224Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ὁ μέγας ὄγκος εἶναι εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις, δὲν εἶναι εἰς τὰς βιοτεχνίας.

§225Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. Γεννῶνται πολλὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λύωμεν κατὰ τρόπον μόνον συναισθηματικόν. Πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ποσοστὸν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὴν ἀναλογίαν τῆς ἐπιβαρύνσεως.

§226Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὁ φόβος σας τῆς ἐπιβαρύνσεως δὲν ὑπάρχει, διότι ὁ νόμος 3514 τοὺς ἐπιδοτεῖ ὅλους.

§227Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Θὰ βάλωμεν ὡς χρόνον ὑπηρεσίας τὸ ἐννεάμηνον ἢ τὸ δεκάμηνον; Οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐργατῶν τοῦ Παπαστράτου ἔχει συνεχὲς ἓν ἔτος, διότι μετὰ 10 μῆνας κάθονται.

§228Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Δὲν λέγομεν συνεχῆ ὑπηρεσίαν.

§229Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν χρειάζεται νὰ εἶναι συνεχὴς ἡ ὑπηρεσία, οὔτε εἰς τὸν αὐτὸν ἐργοδότην. Τὸ δίμηνον ὅμως θὰ εἶναι συνεχές.

§230Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ λέγει ὁ νόμος. Θὰ κρίνῃ ἡ Ἐπιτροπή.

§231Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐβάλατε πολλὰ χρόνια.

§232Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει τὸν ἐργοδότην τῶν 1.000 ἐργατῶν, ἀλλὰ τὸν ἐργοδότην τῶν 2–5 ἐργατῶν.

§233Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τοὺς πνίξετε αὐτούς.

§234Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Διαβᾶστε μιὰ φορὰ τὴν τροπολογίαν, κύριε Παπαρρηγόπουλε.

§235Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. (Ἀναγινώσκει): «Τὰ ⅔ τῆς μισθοδοσίας ἐὰν».

§236Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι πολλὰ τὰ 10 χρόνια. Δὲν μπορεῖ νὰ τὰ ἔχῃ κανείς. Εἶναι πάρα πολλά.

§237Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ ΚΑΙ Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Πέντε χρόνια βάλτε.

§238Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐὰν ἔχετε στατιστικὰ δεδομένα, βάσει τῶν ὁποίων νὰ μπορέσουμε νὰ ὑπολογίσωμεν τὴν οἰκονομικὴν ἐπιβάρυνσιν τῶν ἐπιχειρήσεων θὰ ἤμην πρόθυμος νὰ συζητήσω. Ἐφ’ ὅσον ὅμως δὲν ὑπάρχουν, διὰ νὰ μποροῦμε νὰ ἰδοῦμε ποῦ πᾶμε, δὲν εἶναι εὐχερὲς νὰ ἐπιβάλλωμεν, τέτοιαν ἐπιβάρυνσιν, ἰδίᾳ εἰς τοὺς μικροὺς ἐπιχειρηματίας.

§239Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Νὰ σᾶς τὰ δώσω ἐγώ, κύριε ὑπουργέ. Στατιστικὰ δεδομένα εἶναι αἱ ἑκατόμβαι, αἱ ὁποῖαι πίπτουν κάθε μέρα.......................

§240Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τὸν πατριωτισμόν σας τὸν γνωρίζομεν, ἀλλὰ κανεὶς ἐδῶ δὲν ἔχει τὸ μονοπώλιον τοῦ πατριωτισμοῦ. Ἀφήστέ τα λοιπὸν αὐτά. Ὅλοι εἴμεθα πατριῶται καὶ ἀγαποῦμε τὴν Πατρίδα.

§241Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀναμφιβόλως δὲν γεννᾶται ζήτημα πατριωτισμοῦ, ἀλλὰ λέμε, ὅτι μεταξὺ τῶν δύο, δηλαδὴ τῆς ἀμφιβολίας, ἐὰν ἀντέχουν αἱ ἐπιχειρήσεις ἢ ὄχι καὶ τῆς πραγματικότητος, ὅτι ὁ ἄλλος διακινδυνεύει τὴν ζωήν του, εἶναι προτιμότερον νὰ δώσωμεν τὸ βάρος εἰς τὸ δεύτερον, ἀντὶ εἰς τὸ πρῶτον. Εἶναι τόσον μεγάλη ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο αὐτῶν.

§242Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Διὰ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Παπαρρηγοπούλου γίνεται ἓν βῆμα πρὸς τὰ ἐμπρός.

§243Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τὰ 10 χρόνια δὲν εἶναι βῆμα πρὸς τὰ ἐμπρός. Κάνετέ τα πέντε.

§244Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τὰ 10 χρόνια εἶναι εἰς τὸν παλαιὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἔχει τρεῖς περιπτώσεις τὸν ἕνα χρόνον, τὰ δύο χρόνια καὶ τὰ δέκα χρόνια.

§245Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὸ ἀκριβῶς θέλουμε νὰ ἀλλάξουμε, τὰ 10 χρόνια νὰ γίνουν 5. Ἡ πλειοψηφία ἦτο διατεθειμένη, νὰ δεχθῇ καὶ τὸ νὰ δίδεται τὸ ὅλον ποσόν, ἀνεξαρτήτας χρόνου. Τώρα ἐρχόμεθα εἰς τὰ πέντε χρόνια. Ἐκάναμε ἐμεῖς ἕνα βῆμα πρὸς τὰ ἐπάνω, κάνετε καὶ σεῖς ἕνα πάρα κάτω.

§246Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὅπως εἶπον, δὲν πρόκειται ἐγὼ νὰ κάμω τὴν ἐπιχορήγησιν. Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ τὴν κάμω ἐγὼ εὐχαρίστως θὰ παραχωροῦσα ὅ,τι ἔχω καὶ δὲν ἔχω. Καὶ τὸ σακκάκι μου ἀκόμη. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ ἔτσι, ἀλλὰ πρόκειται νὰ ἐπιβάλλω τὴν ἐπιβάρυνσιν εἰς ἄλλους. Αὐτοὶ οἱ ἄλλοι μποροῦν νὰ τὴν σηκώσουν;

§247Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐγὼ λέγω, ὅτι κατὰ πᾶσαν πιθανότητα δὲν θὰ ὑπάρξῃ οὐδὲ εἷς ἐργοδότης, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ μπορῇ νὰ βαστάξῃ τὴν πενταετίαν. Ἄλλως τε δὲν θὰ ὑπάρξῃ κανεὶς ἔχων δεκαετίαν δοθέντος, ὅτι στρατεύονται τριακοντούτηδες.

§248Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Καὶ 15 χρόνια μποροῦν νὰ ἔχουν.

§249Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐλάχιστοι.

§250Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχοντες δεκαετῆ ὑπηρεσίαν εἶναι σπανιώτατον νὰ ὑπηρετοῦν καὶ μάλιστα τώρα.

§251Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κάνετέ το πέντε, κύριε ὑπουργέ, γιὰ νὰ τελειώνωμεν.

§252Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐὰν δεχθῶ, ὅτι εἰς τὰς ἐμπορικὰς ἐπιχειρήσεις καὶ τὴν βιομηχανίαν γενικῶς, ἡ δουλειὰ ἀρχίζει ἀπὸ ἡλικίαν 14–16 ἐτῶν, εἰς ἡλικίαν 26 ἐτῶν τὸ πλεῖστον θὰ ἔχουν δεκαετίαν.

§253Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μὴ λησμονῆτε ὅμως, ὅτι εἴχομεν πόλεμον καὶ κατοχήν. Ἑπομένως ποῦ εἰργάζοντο αὐτοί;

§254Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Εἶναι καὶ ἡ προϋπηρεσία.

§255Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Σᾶς ὑπενθυμίζω, κύριε ὑπουργέ, ὅτι μᾶς παρεπέμψατε εἰς τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος ἔχει τὸν προσυπολογισμὸν δυνητικόν. Δὲν ἐδέχθητε τὴν πρότασιν νὰ εἶναι ὑποχρεωτικὸς ὁ ὑπολογισμὸς τῆς προϋπηρεσίας, ἀλλὰ μᾶς παρεπέμψατε εἰς τὴν διάταξιν, ὅτι ὁ προσυπολογισμὸς εἶναι δυνητικός, ἐξαρτώμενος ἐκ τῆς κρίσεως τῆς Ἐπιτροπῆς. Δοθέντος τούτου διὰ πλείστας τῶν περιπτώσεων θὰ ὑπάρχῃ δυνατότης μὴ προσυπολογισμοῦ τῆς προϋπηρεσίας.

§256Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ (Εἰς τόνον ζωηρόν). Παζαρεύομεν, κύριοι, μὲ τὸ αἷμα. Τίποτε ἄλλο δὲν κάμνομεν. (Φωναί, διαμαρτυρίαι, χειροκροτήματα).

§257Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ χύνων τὸ αἷμα του εἶναι ὑπερήφανος δι’ αὐτό, καὶ αὐτὸ τοῦ ἀρκεῖ.

§258Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀντιληφθῆ μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς ποῦ κλίνει ἡ πλειοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς.

§259Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἰς τὰ πέντε χρόνια. Νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§260Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ πρῶτον δι’ ὁλόκληρον τὸν μισθὸν ἢ ὄχι. Καὶ μετὰ νὰ ἀποφασίσωμεν διὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαμβέτσου.

§261Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Μά, κύριοι συνάδελφοι, ἡμεῖς οἱ δεκαπέντε θὰ ἐκπροσωπήσωμεν τὴν Βουλήν;

§262Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νὰ γίνῃ ψηφοφορία διὰ τὴν ἀπωτέραν πρότασιν, ἔπειτα διὰ τὴν δευτέραν καὶ ἔπειτα διὰ τὴν τρίτην.

§263Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὑπάρχουν τρεῖς προτάσεις. Ἡ πρώτη πρότασις τοῦ πλήρους μισθοῦ, ἡ πρότασις τῆς πενταετίας τοῦ κ. Βαμβέτσου καὶ ἄλλαι. Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ζητήματος ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου πρέπει νὰ εἶναι αὐτή. Νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ ἀπωτέρα πρότασις.

§264ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἔλλειψις ἀπαρτίας.

§265Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις τότε.

§266Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἔπρεπεν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ ὁμιλοῦν περὶ ἀπαρτίας ἐν ὄψει τῆς καταστάσεως ταύτης τῆς Βουλῆς.

§267Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Οὐδεὶς ὡμίλησε περὶ ἀπαρτίας. Ἐφ’ ὅσον συζητοῦμεν καὶ δὲν ὑπάρχει ἔνστασις ἀπαρτίας, ὑποτίθεται, ὅτι ἔχομεν ἀπαρτίαν.

§268Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Θὰ προτείνω μίαν λύσιν Σολομῶντος. Νὰ μοιράσωμεν τὰ χρονικὰ ὅρια.

§269Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Σφαέλλου εἶναι ἄνευ χρόνου. Ἡ ἰδική σας εἶναι τὰ 10 χρόνια. Ἐγὼ σᾶς εἶπον 5. Τὸν Σολομῶντα τὸν ἔκαμα ἐγώ, εἰπὼν τὰ 5 χρόνια. Ἡ ἰδική μου πρότασις ἦτο ἡ συμβιβαστική.

§270Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Νὰ εἴπωμεν 7½ ἔτη.

§271Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι ἐντροπή.

§272Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τίνος εἶναι;

§273Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κάμνομεν συζήτησιν ἀναξίαν τῆς Βουλῆς καὶ τῶν περιστάσεων.

§274Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἔχετε λάθος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§275ΦΩΝΑΙ. Νὰ γίνῃ ψηφοφορία δι’ ἀναστάσεως. Δὲν δεχόμεθα τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ.

§276Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Θὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ ἀπωτέρα πρότασις ἡ ἄνευ οὐδενὸς περιορισμοῦ. Παρακαλῶ νὰ κάμνητε τὸ καθῆκον σας.

§277Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας νὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλή. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§278Φ. ΜΑΚΡΗΣ. (Ὁμιλεῖ ἐν μέσῳ θορύβου μὴ ἀκουόμενος).

§279Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐργατοπατέρας δὲν ἔγινα ποτέ, οὔτε θὰ γίνω.

§280Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ὑπῆρξα καὶ εἶμαι ἀγωνιστής.

§281Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐδῶ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν πρόκειται περὶ παραχωρήσεων τὰς ὁποίας θὰ κάμῃ τὸ Κράτος. Πρόκειται περὶ παραχωρήσεων τὰς ὁποίας θὰ κάμουν ἄλλαι ἐργαζόμεναι τάξεις ἐξ ἴσου δικαιούμεναι προστασίας.

§282Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἐκεῖναι αἱ ὁποῖαι δὲν πολεμοῦν.

§283Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Πολεμοῦν οἱ ἐργάται, ἀλλ’ ὄχι μόνον οἱ ἐργάται.

§284Ι. ΜΠΕΡΝΙΤΣΑΣ. Διαμαρτύρομαι δι’ αὐτὸ ποὺ εἶπεν ὁ κ. Λαγᾶκος. Προχθὲς ἔπεσαν 5 ἐπαγγελματίαι καὶ οὐδεὶς ἄλλος.

§285Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Νὰ ἀναγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι ἐμειοψήφισα, ζητῶν εἰς τὸ ἀκέραιον τὴν καταβολὴν τοῦ μισθοῦ.

§286Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§287Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Διαφωνῶ καὶ ἐγώ.

§288ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δέχεται τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον;

§289ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§290ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο δεκτὸν εἰς μόνην συζήτησιν ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τὸ σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τῆς περὶ τῶν στρατευομένων ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἐργατῶν νομοθεσίας».

§291Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, διαμαρτύρομαι διὰ τὸν τρόπον καθ’ ὃν διεξήχθη ἡ συζήτησις. Λυποῦμαι διὰ τὸν τρόπον μὲ τὸν ὁποῖον τὸ Σῶμα ἀντιμετωπίζει τὰ ζητήματα αὐτά.

§292ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ, ἵνα κυρώσω ὑπ’ εὐθύνῃ μου τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§293ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§294ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν ὑπ’ εὐθύνῃ μου ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Ἐπειδὴ αὔριον, Παρασκευήν, εἶναι ἀργία, θέλετε νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν;

§295ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§296Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διαμαρτύρομαι, κύριε Πρόεδρε. Ἡ πεποίθησίς μου εἶναι, ὅτι δὲν θὰ ἔχωμεν αὔριον συνεδρίασιν, διὰ νὰ ἀποφύγῃ ἡ Κυβέρνησις τὸν ἔλεγχον.

§297Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ ἀποφύγῃ τὸν ἔλεγχον. Τοὐναντίον ἡ Κυβέρνησις τὸν ἐπιζητεῖ, διότι πιστεύει ὅτι ὁ ἔλεγχος, ὡς διεξάγεται, τὴν δικαιώνει.

§298ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6 μ.μ. μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως τὸν Κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον. (Ὥρα 10.45′ μ.μ.).