1947.12.06

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24η

Σάββατον 6 Δεκεμβρίου 1947

Προεδρία κ. Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(ὥρα 6.35′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Παρακαλεῖται ὁ κ. Γραμματεὺς ὅπως ἀναγνώσῃ τὰ κατατεθέντα σχέδια νόμων, ἐκθέσεις Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν, κ.λ.π.

§2Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς) (Ἀναγινώσκει). Ὁ κ. Α. Ὀρφανίδης (Ὑπουργὸς τῆς Ὑγιεινῆς) καταθέτει σχέδια νόμων 1) «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 1604] 1939 Α. Ν. «περὶ συστάσεως Φιλανθρωπικοῦ καὶ Νοσηλευτικοῦ Ἱδρύματος ὑπὸ τὴν ἐπωνυμίαν «Σικιαρίδειον Ὀρφανοτροφεῖον Τραχωματικῶν παίδων». 2) «Περὶ καταργήσεως τοῦ ἀπὸ 30– 4–2)5)46 Ν. Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 913)46 «περὶ συμπληρώσεως τῶν Α. Ν. 965)37 καὶ 2369)1940 ὡς πρὸς τὸν τρόπον συνθέσεως τοῦ ὑπ’ αὐτῶν προβλεπομένου Ἐπιστημονικοῦ Συμβουλίου» καὶ 3) «Περὶ καταργήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς φαρμακευτικῆς νομοθεσίας». Ὁ κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ χρηματοδοτήσεως τῆς Ἐθνικῆς Κτηματικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος (Ε.Κ.Τ.Ε.) ὑπὸ τῆς Τραπέζης Ἑλλάδος καὶ εἰδικῶν τινῶν διατάξεων ἐπ’ αὐτῆς, ὡς καὶ περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Κτηματικῶν Τραπεζῶν κειμένων διατάξεων». Ὁ κ. Γ. Στρᾶτος (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ καθορισμοῦ τῶν ὀργανικῶν θέσεων τῶν Ἀξιωματικῶν καὶ Ἀνθυπασπιστῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς». Ἡ ἐπὶ τῶν Τ.Τ.Τ. Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ συμπληρώσεως τῶν περὶ Ταχ. ἀνταποκρίσεων διατάξεων». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Π. Λεβαντῆς, Κ. Βλαχοθανάσης, Κ. Καλλίας, Ν. Ἔξαρχος, Π. Ντεντιδάκης, Η. Λαγᾶκος, Γ. Βογιατζῆς, Ι. Μπουρνιᾶς καὶ Χ. Ψαρρὸς καταθέτουσι τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ καταργήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεών τινων τῆς Φαρμακευτικῆς Νομοθεσίας».

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχει τὸν λόγον.

§4Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριοι βουλευταί, ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τὴν κρίσιν ὑμῶν σχέδιον Ψηφίσματος «περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως τῆς διακοπῆς τῆς παραγωγῆς καὶ ἀναστολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας». Ὑφ’ ἃς συνθήκας τελοῦμεν σήμερον εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ διατάραξις τῆς ἡσυχίας εἰς τὰ μετόπισθεν. Ὁ ἡρωϊκῶς πολεμῶν Ἑλληνικὸς Στρατὸς πρέπει νὰ ἔχῃ πλήρη τὴν συναίσθησιν, ὅτι εἰς τὰ μετόπισθεν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνουν χώραν διάφοροι ἀνωμαλίαι, αἱ ὁποῖαι περισποῦν τὴν ἡσυχίαν αὐτοῦ, ἀγωνιζομένου διὰ τὸ καλὸν τῆς Πατρίδος. Παρακαλῶ ὅπως τὸ Ψήφισμα κηρυχθῇ κατεπεῖγον, διότι ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ τὸ ταχύτερον.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπήν. Παρακαλῶ νὰ διακόψωμεν ἐπ’ ὀλίγον τὴν συνεδρίασιν μέχρις ὅτου ἔλθῃ ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς.

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λιακόπτεται ἐπ’ ὀλίγον ἡ συνεδρίασις.

(ὥρα 6.50′ μ. μ.)

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΠΗΝ

(Ὥρα 7.20′ μ. μ.)

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ διακοπεῖσα συνεδρίασις. Ἡ ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑποβάλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως τῆς διακοπῆς τῆς παραγωγῆς καὶ ἀναστολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας» Μόνη συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀρχῆς, τῶν ἄρθρων καὶ τοῦ συνόλου τοῦ ὡς ἄνω σχεδίου Ψηφίσματος «περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως τῆς διακοπῆς τῆς παραγωγῆς καὶ ἀναστολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας». Ὁ κ. Μ. Βαρβιτσιώτης ὡς εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ Ψηφίσματος ἔχει τὸν λόγον. Κύριοι συνάδελφοι, νὰ ἔχετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι αἱ ὁμιλίαι πρέπει νὰ περιορίζωνται ἐντὸς τοῦ θέματος τοῦ Ψηφίσματος καὶ νὰ μὴ ἐπεκτείνωνται εἰς ἄλλα θέματα. Ὁρίστε, κύριε Βαρβιτσιώτη.

§9Μ. ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸν Ἰούνιον τοῦ 1946 μετὰ ὁλονυκτίους συζητήσεις ἡ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ προέβη εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ὑπ’ ἀρ. Γʹ Ψηφίσματος. Διὰ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ Ψηφίσματος αὐτοῦ ὁρίζονται τὰ ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει): «Ὅστις διαρκούσης τῆς ἐν ᾗ διατελεῖ σχέσεως................» Ἡ Ἐθνοσυνέλευσις διὰ τοῦ Ψηφίσματος αὐτοῦ καθώρισε καὶ προεῖδε μίαν ἐξέλιξιν, πρόκειται δὲ ἀκριβῶς περὶ τοῦ Ψηφίσματος «περὶ μέτρων ἀφορώντων τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ ἀσφάλειαν». Ἤδη ἡ Κυβέρνησις μετὰ ὁλόκληρον ἔτος ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς του, ἴσως διότι ἡ κατάστασις ἐξετραχύνθη, ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον νὰ ὑποβάλῃ ὑπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν ἕνα ἄλλο σχέδιον Ψηφίσματος «περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως τῆς διακοπῆς τῆς παραγωγῆς καὶ ἀναστολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας». Ἐκ τῆς συσχετίσεως τῶν δύο τούτων Ψηφισμάτων δύναταί τις νὰ παρατηρήσῃ τὰς ἑξῆς διαφοράς. Πρῶτον, ὅτι τότε μὲν ἀπηγορεύετο, ἢ μᾶλλον ἐπετρέπετο ἡ ἀπεργία, ἀλλὰ μετὰ προηγουμένην προειδοποίησιν τῶν μισθωτῶν, ἐνῷ ἤδη διὰ τοῦ Ψηφίσματος ἀπαγορεύεται ἀπολύτως ἡ ἀπεργία καὶ ἐπιπροσθέτως ὅτι, ἐνῷ τότε περιελάμβανεν αὐτὸ τὸ Ψήφισμα μόνον τοὺς μισθωτούς, ἤδη περιλαμβάνει καὶ τοὺς ἐργοδότας. Εἶναι, δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ἐλαχίστη ἡ διαφορά, διότι καὶ εἰς τὴν πρώτην περίπτωσιν καὶ εἰς τὴν δευτέραν, τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα ἐστρέφοντο κατὰ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας, εἶναι τὰ αὐτά, διότι τότε ἀπηγορεύετο ἡ ἀπεργία ἄνευ προειδοποιήσεως καὶ μάλιστα εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν μισθωτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας. Ἐφ’ ὅσον, λοιπόν, ἡ κατάστασις ἐξετραχύνθη ἐπὶ τὰ χείρω καθ’ ὅλον τὸ ἔτος, τὸ ὁποῖον διέρρευσεν ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ πρώτου Ψηφίσματος, νομίζω, ὅτι ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις εἰσήγαγε τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, ἐπεκτείνουσα αὐτό. Ἐπιπροσθέτως ἐπεκτείνει τοῦτο καὶ εἰς τοὺς ἐργοδότας, διότι νομίζω ὅτι εἰς κἄποιαν περίοδον καὶ οἱ ἐργοδόται ἠπείλησαν ὅτι θὰ κάμουν αὐτὸ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἔκαμον οἱ μισθωτοὶ τῆς κοινῆς ὠφελείας. Ἑπομένως ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς μίαν ἐκτροπὴν πλέον ἀπὸ τὸν ὁμαλὸν πολιτικὸν βίον τῆς χώρας, καὶ ἐκτροπὴν ἀποτελεῖ βεβαίως ἡ ψήφισις ἐκτάκτων μέτρων ἀσφαλείας, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐ μόνον ἐδικαιοῦτο, ἀλλὰ καὶ ὑπεχρεοῦτο νὰ εἰσαγάγῃ αὐτὸ τὸ Ψήφισμα τὸ ὁποῖον εἰσήγαγε, καὶ ἐπιπροσθέτως νὰ ζητήσῃ τὴν κατὰ τρόπον, οὕτως εἰπεῖν, ἔκτακτον ἐπιψήφισίν του, λόγῳ τοῦ κατεπείγοντος. Εἶναι δὲ ἡ Κυβέρνησις ἡ μόνη ἁρμοδία νὰ κρίνῃ τὸ κατεπεῖγον τοῦ πράγματος. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ εἶχα νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τῆς κατ’ ἄρθρον συζητήσεως εἶναι ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ δοθῇ μία ἑρμηνεία τῆς ἐννοίας τοῦ ἰδιωτικοῦ ὑπαλλήλου, ἵνα μὴ γεννηθοῦν ἀμφισβητήσεις, ἐφ’ ὅσον θὰ δικάζωνται αὐτὰ τὰ ἀδικήματα ἀπὸ τὰ στρατοδικεῖα. Τὸ ἄρθρον λέγει: (Ἀναγινώσκει): «................». Ἑπομένως θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ γεννηθῇ κάποια ἀμφιβολία ἐκ μέρους τοῦ δικάζοντος, ἐὰν οἱ ὑπάλληλοι Δημοσίου Δικαίου ἢ ἱδρυμάτων ἢ πάσης ἄλλης φύσεως, οἱ ὁποῖοι συνδέονται οὐχὶ διὰ συμβάσεως ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου, ἀλλὰ διὰ ἄλλης συμβάσεως, ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ περιληφθοῦν. Ἐπὶ πλέον ἐπειδὴ τὸ πνεῦμα τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ὅτι θέλει νὰ περιλάβῃ ὅλους τοὺς μισθωτούς, προτείνω νὰ προστεθῇ ἡ φράσις «ἢ ἐν γένει πάσης φύσεως ἢ κατηγορίας μισθωτούς». Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γεννηθῇ ἀμφιβολία. Ὅλα τὰ μετέπειτα ἄρθρα ἀνάγονται εἰς λεπτομερείας αἱ ὁποῖαι νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπασχολήσουν τὴν Βουλήν. Ἐπί τούτοις προτείνω τὴν παραδοχὴν τοῦ Ψηφίσματος.

§10Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Ἀξιότιμοι, κ. συνάδελφοι, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία, ὅλως ἐξαίφνης πληροφορεῖται ὅτι ὑφίσταται ἐπειγούσης καὶ μεγίστης σημασίας ἀνάγκη, ὅπως ἐπιληφθῇ ἑνὸς σοβαρωτάτου θέματος, τὸ ὁποῖον πρὸ 24 ὡρῶν ἠγνόει, διότι ἀπὸ ὅσα ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας εὑρισκόμεθα ἢ μᾶλλον νομίζει τις, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὰ πρόθυρα ἐπαναστάσεως. Δὲν ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ διαφωτίσῃ τὸ Σῶμα, ποῖοι εἶναι οἱ κίνδυνοι, οἱ ὁποῖοι καλοῦν τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, κατὰ τὴν ὥραν αὐτὴν τόσον ἐπειγόντως νὰ στερήσῃ τὸν λαὸν ἑνὸς τοιούτου σοβαροῦ δικαιώματος; Δυστυχῶς δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις καὶ αἱ προηγούμεναι Κυβερνήσεις ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ἑνὸς γεγονότος, χάνουν τὴν ψυχραιμίαν των, καὶ φέρουν ὕψιστα νομοσχέδια χωρὶς τὸ παράπαν νὰ τὰ ἔχουν μελετήσῃ καὶ χωρὶς νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ρυθμίζονται δι’ αὐτῶν, καὶ οὕτω ἡ νομοθεσία ἔκτοτε εἶχε τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ θλιβερὸν ἀποτέλεσμα, ὅτι δὲν ἔδιδε τὸν τόνον τῆς σοβαρότητος εἰς τὰ λαμβανόμενα μέτρα, καὶ δὲν ἔφερε τὸν ἀνάλογον ψυχολογικὸν ἀντίκτυπον εἰς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀνεφέρετο. Σήμερον καλούμεθα νὰ θέσωμεν χεῖρα ἐπὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Συντάγματος ἠσχολήθη μὲ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ προτείνει νὰ μελετήσῃ τὸ θέμα καὶ νὰ τὸ ρυθμίσῃ ἐν τῇ ὁλότητί της ἡ Βουλή. Δυστυχῶς, τὸ εἰσαγόμενον νομοθέτημα περιέχει μέτρα καταστολῆς καὶ προλήψεως τῆς ἀπεργίας, τόσον ξένα πρὸς τὰς ἐπιστημονικὰς διδασκαλίας καὶ τὰς ἐπικρατούσας θεωρίας καὶ ἀντιλήψεις, ὥστε νὰ ἐκπληττώμεθα, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προτείνῃ μέτρα τοιαύτης σημασίας ὡς ἱκανὰ νὰ ρυθμίσουν τὸ πρόβλημα τῆς ἀπεργίας. Ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις λέγει, ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον· λέγει συγκεκριμένως τὰ ἑξῆς: «...(ἀναγινώσκει)...........». Ἡ δικαιολογία αὐτή, ἡ ὁποία ἀπετέλεσε τὴν ἀφορμὴν τοῦ νομοθετήματος, δι’ ἐμὲ ἀγνοοῦντα καὶ ἀδιαφώτιστον ἐπὶ τῶν διαπραγματεύσεων τῶν διαφόρων ἐργατικῶν Σωματείων μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἀποτελεῖ βαρεῖαν κατηγορίαν κατὰ τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Γνωρίζομεν ὅλοι, ὅτι ἡ τάξις ἡ ἐργατικὴ ἐν Ἑλλάδι καὶ ἡ ἡγεσία αὐτῆς ὑπὸ ἐθνικοφρόνων αἰσθημάτων κατέχονται, καὶ τοῦτο διαπιστοῦται περισσότερον καὶ ἀπὸ τὸ πρόσφατον παράδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἐργατικὴ τάξις, ἐκλήθη νὰ ἐργασθῇ κατὰ μίαν Κυριακὴν καὶ εἰργάσθη μετὰ ἐνθουσιασμοῦ, προσέφερε δὲ τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας εἰς τὸν ἔρανον τῆς Βασιλίσσης. (Χειροκροτήματα). Ἡ ἐργατικὴ τάξις εἶναι ἕνα τμῆμα τοῦ Ἔθνους, εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία εὐχαρίστως προσφέρει τὰ τέκνα της κατὰ τοῦ κομμουνισμοῦ, τὰ τέκνα τοῦ ἐργατικοῦ λαοῦ εἶναι εἰς τὴν πρώτην γραμμὴν αὐτὴν τὴν στιγμὴν καὶ πολεμοῦν, καὶ διὰ νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς, μόνον αὐτοὶ πολεμοῦν, ἐνῶ οἱ κεφαλαιοῦχοι ἀρνοῦνται νὰ ἀμείψουν τὴν ἐργασίαν. Παρηκολουθήσαμεν μετὰ μεγίστης συμπαθείας τὰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐργαζομένων, καὶ μᾶς παρέχεται ἡ ἐντύπωσις ὅτι δὲν ἐγένετο ὅτι ἔπρεπε νὰ γίνῃ ὥστε νὰ φθάσουν εἰς μίαν συμφωνίαν ἐπιβεβλημένην. Δὲν μᾶς ἔμεινε καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὑπάρχουν καὶ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἔχουσι τὰ μέσα νὰ παράσχουν ἱκανοποιητικωτέρας ἀμοιβὰς, δικαίαν ἀποζημίωσιν κατὰ τὰς τραγικὰς αὐτὰς ὥρας διὰ τοὺς ἐργαζομένους ἀνθρώπους καὶ τὸ ἀρνοῦνται. Σᾶς ἀνέφερα μία περίπτωσιν ὅτι πολλαὶ ἐπιχειρήσεις εἰσπράττουν 40% τόκον, ὅταν λοιπὸν εἶναι αὐτὴ ἡ κατάστασις δέν εἶναι δυνατόν, παρὰ μετὰ μεγίστης προσοχῆς νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ πρόβλημα τοῦτο. Συνεπῶς τὴν μομφὴν ὅτι εἶναι δυνατὸν ἡ ἐργατικὴ τάξις νὰ παρασυρθῇ εἰς ἀγῶνα ἀντεθνικὸν δὲν δύναμαι νὰ τὸ παραδεχθῶ. Πρέπει νὰ δεχθῶμεν, ὅτι τὰ ἐλατήρια εἶναι ἐλατήρια ἀνάγκης, ἐλατήρια ἐσχάτης ἀνάγκης, ἐλατήρια πείνης· εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦν τὴν ἐργατικὴν τάξιν εἰς τὸ ἀπεγνωσμένον αὐτὸ μέτρον. Δὲν εἴμεθα ἡμεῖς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θὰ ἀρνηθῶμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἔχει καὶ τὴν εὐθύνην τῆς διακυβερνήσεως τῆς χώρας, νὰ λάβῃ τὰ μέτρα τὰ ὁποῖα χρειάζονται, διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν κινδύνων, ἀλλὰ τὰ μέτρα αὐτὰ δὲν εἶναι τὰ προτεινόμενα. Πρῶτον διότι εἶναι πρωτάκουστον ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ λύσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἀπεργίας δι’ ἀστυνομικῶν μέτρων καὶ διὰ φυλακίσεων, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν ὅτι ὑπάρχει σειρὰ μέτρων τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦν εἰς τὴν λύσιν τοῦ ζητήματος αὐτοῦ καὶ τὰ μέτρα αὐτὰ εἶναι αἱ γνωσταὶ διαδικασίαι τοῦ συμβιβασμοῦ, τῆς ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας καὶ ὁ νόμος περὶ ἐκκαθαρίσεως συλλογικῶν διαφορῶν κατὰ τὸν ὁποῖον νόμον, πάσης φύσεως διαφοραὶ μεταξὺ τῶν σωματείων καὶ τῶν συνομοσπονδιῶν καὶ τῶν ἐργοδοτῶν, λύονται διὰ δικαστικῶν ἀποφάσεων. Ἑπομένως, ἐπαναλαμβάνω, δὲν εἶναι δυνατὸν δι’ ἀστυνομικῶν μέτρων νὰ καταλήξῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος τὸ ὁποῖον δὲν δύναται δι’ αὐτῶν τῶν μέσων νὰ λυθῇ, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συλλάβητε ὅλους τοὺς Ἕλληνας καὶ νὰ τοὺς φυλακίσετε. Ἀπειλεῖτε μὲ μίαν ποινὴν ἡ ὁποία δὲν θὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα. Ἀλλὰ σᾶς ἐρωτῶ! Ἐὰν ἀπαγορεύσωμεν τὴν ἀπεργίαν μὲ μίαν διάταξιν ὡς αὐτὴ ἐδῶ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ αἱ κοινωνικαὶ καὶ οἰκονομικαὶ συνθῆκαι τῆς χώρας ἀλλοιωθοῦν καὶ ἔχομεν μίαν πτῶσιν τὴν ὁποίαν ἀπεύχομαι, τῆς δραχμῆς καὶ τὸ ἡμερομίσθιον ἐξευτελισθῆ τελειωτικῶς καὶ ὁ ἐργάτης τῶν 5 καὶ 7 χιλιάδων δραχμῶν, δὲν εἶναι ἱκανὸς νὰ ἀγοράσῃ μὲ αὐτὰ οὔτε ἓν σιγαρέττον καὶ ἡ Κυβέρνησις π.χ. ἀδιαφορεῖ διὰ τὸ κατάντημα αὐτό, ποῖον θὰ εἶναι τὸ μέσον, ποῖον θὰ εἶναι τὸ ὅπλον μὲ τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιτρέπεται εἰς τὸν πτωχὸν ἐργάτην νὰ ἀμυνθῇ; Οὐδέν.

§11Β. ΚΡΙΚΟΣ. Ποῖος σᾶς εἶπεν, ὅτι θὰ ἀδιαφορήσῃ ἡ Κυβέρνησις;

§12Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Δὲν δύναμαι βεβαίως νὰ προεξοφλήσω τὸ τί θὰ κάμῃ ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι τὸ Ψήφισμα αὐτὸ δὲν ἀντιμετωπίζει τὴν λύσιν τοῦ θέματος αὐτοῦ.

§13Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχομεν τὰς συλλογικὰς συμβάσεις. Καθ’ ἣν στιγμὴν συνεζητοῦντο αἱ σχετικαὶ συμβάσεις καὶ ἡ ἐπέκτασίς των, εἴχομεν τὴν ἑξῆς δήλωσιν, ὅτι τὴν 8 Δεκεμβρίου 1947 δηλαδὴ τὴν Δευτέραν ...

§14Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Τὴν ἐδιάβασα.

§15Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ τὴν ἀκούσῃ καὶ ἡ Βουλή. Λέγει, λοιπὸν ἡ δήλωσις, ὅτι τὴν 8]12 τοῦ 1947, δηλαδὴ ἀπὸ τὴν Δευτέραν, κατέρχονται εἰς ἀπεργίαν διαρκείας ὁ Σύλλογος ὑπαλλήλων Ἑλληνικῆς Ἑταιρίας Ὑδάτων, ὁ Σύλλογος Προσωπικοῦ τῆς αὐτῆς ἑταιρίας, ὁ Σύλλογος Ὑπαλλήλων Τηλεφωνικῆς Ἑταιρίας, ἡ Πανελλήνιος Ἕνωσις Προσωπικοῦ Τηλεγραφικῆς Ἑταιρίας, ὁ Σύλλογος Ὑπαλλήλων Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρίας Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ὁ Σύλλογος Προσωπικοῦ Ἐπιχειρήσεων Ἑλληνικῆς Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρίας, ὁ Σύλλογος Ὑπαλλήλων Ἀεριόφωτος Ἀθηνῶν, ὁ Σύλλογος Ὑπαλλήλων Διαχειρίσεως Ὑπεγγύων Προσόδων, τὸ Σωματεῖον Προσωπικοῦ Ἀεριόφωτος Ἀθηνῶν, ἡ Ἕνωσις Ἐργατῶν Τύπου Ἀθηνῶν, οἱ Σύλλογοι Ὑπαλλήλων Ἀγροτικῆς Τραπέζης, Ἑλλάδος, Ἀθηνῶν, Ἐμπορικῆς, Ἐθνικῆς καὶ οἱ Σύλλογοι Εἰσπρακτόρων, Κλητήρων καὶ Βοηθητικοῦ Προσωπικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἡ Ἕνωσις Προσωπικοῦ Ἑταιρίας Ὑπονόμων καὶ ἡ Ἕνωσις Προσωπικοῦ Ἠλεκτρικῆς Ἑταιρίας Μεταφορῶν. Δηλαδή, πρόκειται τὴν Δευτέραν τὸ πρωῒ νὰ παραλύσῃ ὁλόκληρος ἡ κίνησις, καθ’ ἣν στιγμὴν εὑρισκόμεθα εἰς πόλεμον. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ποῖος εἶναι ἱκανὸς νὰ βαστάσῃ τὴν εὐθύνην καὶ νὰ μὴ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα;

§16Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς ὡμίλησε περὶ συλλογικῶν συμβάσεων θεωρῶ σκόπιμον νὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τῶν περιφήμων συμβάσεων ἐπὶ τῇ βάσει συγκεκριμένων ἀριθμῶν. Χθὲς ὁ κ. Μποδοσάκης, μὲ ἐπληροφόρησε καὶ δύναμαι νὰ κάμω χρῆσιν τῆς πληροφορίας αὐτῆς, ὅτι τὸ μηνιαῖον μισθολόγιον τοῦ προσωπικοῦ τῆς ἐριουργίας ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν συλλογικῶν συμβάσεων ἐπεβαρύνθη κατὰ 450.000 δραχμάς.

§17Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐκεῖνο ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει εἶναι, ὅτι ἀπαξιοῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ εἰς διαπραγματεύσεις.

§18Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, πράγματι ἡ ἀνάγνωσις αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου κάμνει μίαν ἐντύπωσιν, ἀλλ’ ἀποτελεῖ καὶ μίαν ἀπόδειξιν, ὅτι, ἀφοῦ ἐδημιουργήθη ἀπὸ διμήνου ἓν πρόβλημα τοιαύτης σημασίας διὰ μίαν τάξιν ἀνθρώπων ἐργαζομένων, διατὶ δὲν ἐλαμβάνοντο ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἀναγκαῖα μέτρα, διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος ἢ ἐὰν τοῦτο δὲν ἦτο δυνατόν, διατὶ δὲν ἀντιμετωπίσθη τὸ πρόβλημα ἐγκαίρως δι’ ὅλων ἐκείνων τῶν μεθόδων, τὰς ὁποίας ἀνεφέραμεν, μὲ τὰς ὁποίας καὶ τὰς ἀπεργίας θὰ ἀπεφεύγομεν καὶ θὰ εἴχομεν καὶ μίαν δικαστικὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία θὰ μᾶς διεφώτιζεν, ἐὰν πράγματι ἔχουν δίκαιον οἱ ἐργαζόμενοι ἢ ἔχουν δίκαιον οἱ ἐργοδόται, ἀλλ’ ἀφήσαμε τὸ πρόβλημα καὶ ἔφθασεν εἰς τὴν τελευταίαν στιγμήν. Ἐρωτῶ λοιπόν: Εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξομοιώσωμεν τοὺς ἐργαζομένους ἀνθρώπους, πρὸς τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι συνωμοτοῦν κατὰ τοῦ Κράτους; Διότι ἐὰν ἔχουν δίκαιον θὰ γεννηθῇ εἰς αὐτοὺς τὸ δίκαιον παράπονον, ὅτι ἀδικοῦνται καὶ δὲν εὑρίσκουν τὸ δίκαιόν των, διότι δὲν τοὺς δίδονται τὰ μέσα, διὰ νὰ ἀμυνθοῦν μὲ τὸ μέτρον αὐτὸ τὸ ἀστυνομικόν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως εἶναι, ὁ ἐνδεχόμενος ἐξωτερικὸς ἀντίκτυπος. Εἶναι γνωστόν, κύριοι βουλευταὶ...

§19Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Σεῖς ἐπροτείνατε νὰ κηρυχθῇ ὁ στρατιωτικὸς νόμος. Ἑπομένως, διατὶ διαφωνεῖτε; Ἡμεῖς παραδεχόμεθα, ὅτι τὰ σωματεῖα ποὺ πρόκειται νὰ ἀπεργήσουν καὶ αἱ διοικήσεις των εἶναι ἐθνικόφρονες, πλὴν ὅμως, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα ὑπὸ τὰς περιστάσεις, ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρισκόμεθα, νομίζομεν, ὅτι ἦτο ὑποχρέωσίς των νὰ ὑποστοῦν πᾶσαν θυσίαν.

§20Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Δικαίωμά σας εἶναι νὰ λέτε αὐτά, ἀλλὰ καὶ δικαίωμά μου εἶναι καὶ ὑποχρέωσίς μου, νὰ φέρω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ὅλην τὴν ἀνησυχίαν μου περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἡ πρᾶξις αὐτή. Θὰ ἦτο παράλειψις, ἐὰν ἐσιώπων κατὰ τὴν ὥραν τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν εὐθυνῶν.

§21Α. ΔΕΡΔΕΜΕΖΗΣ. Οἱ ἐργάται ζοῦν μέσα εἰς τὰς πόλεις καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ὕπαιθρον.

§22Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Δὲν τὸ ἀμφισβητῶ αὐτὸ, ἀλλὰ λέγω, ὅτι τὰ Κράτη ἐκεῖνα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα κυριολεκτικῶς ἐξαρτᾶται ἡ Ἑλλὰς, τὰ φίλα καὶ σύμμαχα, ὅπως ἡ Ἀμερική, ἡ Ἀγγλία καὶ αὐτὴ ἡ Γαλλία, ἐμμέσως εἶναι γνωστὸν ὅτι ἔχουν μεγίστην συνδικαλιστικὴν κίνησιν καὶ αἱ ἐργατικαὶ των ὀργανώσεις αὐτόχρημα ἐὰν δὲν κατευθύνουν πάντως ἐπηρεάζον τὰ μέγιστα τὴν ἐξωτερικήν των πολιτικήν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ. Εἶναι δυνατὸν νὰ πλήξετε εὐθέως τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν κατηγορίαν τὸ Ἔθνος, ὅτι ἀνήκει εἰς τὴν χορείαν ἐκείνων τῶν Ἐθνῶν, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ὑπάρχει οὔτε ἐλευθερία ἀπεργιῶν καὶ εἰς τὴν ὁποίαν καταπιέζονται αἱ ἀσθενέστεραι τάξεις; αὐτὸς εἶναι ὁ κίνδυνος ὁ ὁποῖος θὰ ἀντιμετωπισθῇ.

§23Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Πρέπει ὅμως καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ φροντίσῃ νὰ μὴ ἐπιδεινωθῇ ὁ ἐπισιτισμὸς τῆς χώρας καὶ ὁ ἐφοδιασμὸς τοῦ μαχομένου Στρατοῦ. Δὲν καταλαβαίνω πῶς διαφωνεῖτε σεῖς, ὁ ὁποῖος ἐπροτείνατε τὴν θέσιν ἐν ἰσχύϊ τοῦ Στρατιωτικοῦ νόμου.

§24Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Ἐπανέρχομαι κύριοι. Τὸ βασικώτερον σημεῖον εἶναι αὐτό. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίσωμεν τὴν Ἑλλάδα καταπιέζουσαν τὴν ἐργασίαν εἰς τὴν χώραν αὐτήν, ὅταν οἱ ἐργατικοὶ εἰς ὁλόκληρον τὸν κόσμον κατευθύνουν τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικὴν καὶ ὅταν ἡ ἐξωτερική μας πολικὴ εἶναι ἐξηρτημένη ἀπολύτως ἀπὸ τὰς διαθέσεις τῶν ξένων Ἐθνῶν. Ἐρωτῶ: Ἐὰν πράγματι ὑφίσταται κίνδυνος, τί θὰ γίνῃ; Ἀπαντῶ εἰς τοὺς κυρίους αὐτούς, ποὺ ἀνησυχοῦν Ὑπάρχουν ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας ἄπειρα τὰ μέσα ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τὸ μέτρον τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἔχει τὴν εὐθύνην, διαγιγνώσκῃ κινδύνους ἐκ τῆς ἀπεργίας, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ προβῇ εἰς ἐπιστράτευσιν. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι ἡμεῖς εἴμεθα ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θὰ ἀφαιρέσωμεν τὰς δυνατότητας ἀπὸ τὸ Κράτος νὰ ἀμυνθῇ κατὰ πάσης ἀνατρεπτικῆς κινήσεως. Μὲ τὴν ἐπιστράτευσιν, ἐπιστρατεύονται οἱ ἐργάται καὶ μένουν εἰς τὰς θέσεις των, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον λειτουργοῦν αἱ ὑπηρεσίαι. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου, ἔχομεν τὸ ψήφισμα τοῦ 1935, τὸ ψήφισμα τοῦ 1945 τῆς Κυβερνήσεως Πλαστήρα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἀμυνθῶμεν, ἀλλὰ δηλοῦμεν ἀκόμη, ὅτι εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ δεχθῶμεν διὰ ψηφίσματος νὰ συμπληρώσωμεν τὸ ἄρθρον 59 τοῦ Συντάγματος «περὶ καταστάσεως πολιορκίας», τὸ ὁποῖον εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐπιτρέπει τὴν κήρυξιν τοῦ Κράτους εἰς κατάστασιν πολιορκίας, ἐν περιπτώσει ἐξαιρετικοῦ κινδύνου ἢ γενικῆς ἐπιστρατεύσεως ἕνεκα ἐξωτερικοῦ κινδύνου. Εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ ἐπιτρέψωμεν συμπλήρωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ ἐπιτρέπεται καὶ διὰ τὸν ἐσωτερικὸν κίνδυνον, ὁπότε ἐπαφιέμεθα εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκτιμήσῃ ἐὰν ὑφίσταται τοιοῦτος κίνδυνος καὶ νὰ κάμῃ χρῆσιν οἱουδήποτε μέτρου. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ φανῇ, ὅτι λαμβάνομεν μέτρα πλήττοντα τὴν ἐργατικὴν τάξιν, διότι αὐτὸ εἶναι ὁ μεγαλύτερος τῶν κινδύνων. Ποιοῦμαι λοιπὸν ἔκκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ χρησιμοποιήσῃ οἱονδήποτε μέτρον, ἀλλὰ ἂς μὴ δώσῃ μίαν ἀφορμήν, ἔστω ἄδικον, ἀλλὰ εὔλογον, ἱκανὴν νὰ ἀποτελέσῃ βάσιν συκοφαντίας, διότι ἡ Ἑλλὰς ὑπέφερε καὶ ὑποφέρει ἀπὸ δυσφήμησιν καὶ κατασυκοφάντησιν ἀπὸ τὸν ἔξω κόσμον καὶ δὲν ἀντέχει πλέον εἰς ἄλλας συκοφαντίας. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων).

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὰ θεωρεῖα, νὰ μὴ συμμετέχουν εἰς τὰς ἐκδηλώσεις τοῦ Σώματος, διότι ἄλλως εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διατάξω τὴν ἐκκένωσίν των.

§26Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἤκουσα εὐχαρίστως, κύριε Πρόεδρε, τὴν δήλωσίν σας πρὸς τὰ θεωρεῖα· ἁπλῶς ὅμως σᾶς ὑπενθυμίζω, ὅτι ὅταν ἐχειροκροτεῖτο ἡ Κυβέρνησις, αὐτὸ δὲν ἐφαίνετο τόσον δυσάρεστον.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαγάκος, ἔχει τὸν λόγον.

§28Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπὸ συνθήκας ἐκνευρισμοῦ καὶ ἀνησυχίας, ἔρχεται ἀπροόπτως ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας σχέδιον ψηφίσματος, ἐξαιρετικῶς σημαντικὸν καὶ ἰδιαζόντως βαρῦνον ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, ὑφ’ ἃς τελεῖ τὸ Ἔθνος. Δὲν γνωρίζομεν πραγματικῶς, ἵνα ἐν συνειδήσει ἀποφανθῶμεν, δὲν γνωρίζομεν τοὺς βαθυτέρους λόγους, οἱ ὁποῖοι ὤθησαν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν πρότασιν τοῦ μέτρου αὐτοῦ. Ἐγνωρίζομεν μέχρι χθές, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διεπραγματεύετο μὲ ἐκπροσώπους ὡρισμένων Ἐθνικοφρόνων Σωματείων, τὰ ὁποῖα εἶχον θέσει ἀπὸ μακροῦ, ἀπὸ διμήνου καὶ πλέον, ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως τὸ πρόβλημα τῆς συντηρήσεώς των. Καὶ ἐνῷ οὐδὲν γεγονὸς προοιωνίζετο τοιαύτην ἐξέλιξιν, χθὲς μετὰ μεσημβρίαν ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἠξεύρω ὑπὸ τὴν πίεσιν ποίων γεγονότων, ἴσως νὰ ὑπῆρχον, ἴσως καὶ νὰ μὴ ὑπῆρχον τοιαῦτα...

§29Β. ΚΡΙΚΟΣ. Ἡ ἀπεργία, εἶναι τὰ γεγονότα.

§30Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, δὲν θέλω νὰ ἀντιδικήσω, ἀλλὰ θέλω, ἐπειδὴ ἡ κατάστασις καὶ τὸ μέτρον εἶναι σοβαρά, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία νὰ λάβῃ ἐν πλήρει γνώσει καὶ συνειδήσει τὴν ἀπόφασίν της.

§31Β. ΚΡΙΚΟΣ. Ἀναμφιβόλως.

§32Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θὰ ἤθελε νὰ πιέσῃ ἢ νὰ ἐκβιάσῃ τὴν θέλησιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω νὰ μὲ ἀφήσετε νὰ ἐκθέσω ἐντελῶς ψυχραίμως καὶ ἀμερολήπτως τὰς ἀπόψεις μου. Προσήκει εἰς ἓν Σῶμα, εἰς στιγμάς, ὅπως εἶναι ἡ παροῦσα, νὰ ἐξαίρεται εἰς πλήρη ψυχραιμίαν. Ἐγνωρίζαμεν, λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διεπραγματεύετο ἀπὸ διμήνου μὲ ἐκπροσώπους ἐθνικοφρόνων σωματείων, ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι παρὰ τὴν κατοχήν, τὰς στερήσεις, παρ’ ὅλας τὰς παραπλανήσεις, τὰς ὁποίας αἱ σημεριναὶ συνθῆκαι δημιουργοῦν, εἶχον πίστιν εἰς τὸ Ἐθνικὸν ἰδεῶδες καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἐζήτουν τίποτε ἄλλο, οἱ ὁποῖοι δὲν ἤθελον τίποτε, παρὰ μόνον νὰ δυνηθοῦν νὰ ζήσουν αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των. Ἐὰν αἱ ἐργοδοτικαὶ ἐπιχειρήσεις, ἔχουν περιθώρια κερδῶν, ἔχουν δυνατότητα, συμπιέζουσαι καὶ αὐταὶ τὰ ἴδιά των κέρδη, νὰ παράσχουν ἱκανοποίησιν εἰς τὰ αἰτήματα τῶν ἐργαζομένων, τότε ποῖος εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις, φέρει τὸ ψήφισμα τοῦτο; Καὶ ἐρωτῶμεν, ἔχει δύο δεδομένα ἡ Κυβέρνησις, ἔχει ὑπ’ ὄψει της, ὅτι αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἐργαζομένων εἶναι παράλογοι; Πρῶτον καὶ δεύτερον, ὑπάρχουν στοιχεῖα πείθοντα τὴν Κυβέρνησιν—ὄχι ἡ δήλωσις τῆς ἀπεργίας, διότι ἡ δήλωσις αὕτη κατὰ πᾶσαν πιθανότητα κατετέθη μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως μὴ παράσχῃ τὴν αὔξησιν—ὅτι...

§33Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὄχι, δὲν εἶναι ἀκριβὲς αὐτό, διότι διεξήγοντο διαπραγματεύσεις, αἱ διαπραγματεύσεις εἶχον φθάσει εἰς ὡρισμένα θετικὰ σημεῖα, πάντοτε ἐκπροσωπουμένων καὶ τῶν ἐργατικῶν. Ἐπίσης εἰς τὰς διαπραγματεύσεις καὶ τὰ συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ πάσης πλευρᾶς. Ἑπομένως, δὲν ἔχουν δίκαιον νὰ προκαλοῦν οἱ ἐργαζόμενοι.

§34Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι θὰ ἐλύετο καὶ σήμερον τὸ ζήτημα. Ἐὰν τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατικῶν, θεωρούμενα ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν λογικὰ καὶ δίκαια, ἐγένοντο δεκτὰ παρ’ αὐτῆς. Τὸ προαιρετικόν, τὸ ὁποῖον ἐθέσαμεν εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις, ἐὰν ἐγένετο ὑποχρεωτικόν, νομίζω, ὅτι θὰ ἐξέλιπεν ἡ κυριωτέρα αἰτίασις! Ἐπίσης τὸ ἄλλο θέμα, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι ἔχει ὑποσχεθῆ ἡ Κυβέρνησις τοῦ 15% διὰ τὰς ἐπαρχίας, ἐὰν ὅπως τὸ ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις, ἐγένετο καὶ διὰ τὰς ἐπαρχίας αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐγένετο καὶ διὰ τοὺς ἐργάτας τῆς Πρωτευούσης, νομίζω, ὅτι οὐδεὶς λόγος θὰ ὑπῆρχεν νὰ εὑρισκώμεθα πρὸ κινδύνου ἀπεργίας τῶν ἐργατῶν.

§35Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ σᾶς εἰποῦν, οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί, ὅλα τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον τυχὸν αἱ τοιαῦται αὐξήσεις. Ἄλλωστε, αὐτὰ τὰ ἀποτελέσματα ἐδημοσιεύθησαν ἤδη εἰς τὰς ἐφημερίδας. Ἑπομένως, δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ ζήτημα, τόσον εὐχερῶς καὶ νὰ εἴπωμεν, ὅτι τὸ 30% καὶ τὸ 15% χορηγεῖται εἰς ὅλους διότι ὅλα αὐτά, θὰ ἔχουν ἀπήχησιν ἐπὶ τῆς καταναλώσεως. Ἡ δὲ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως σήμερον, εἶναι πῶς νὰ διατηρήσῃ τὸ ὑπάρχον ἐπίπεδον τῶν τιμῶν, καὶ νὰ γίνῃ ἡ συμπίεσις τῶν τιμῶν.

§36Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ἔπειτα ἀπὸ τὰς ἀγορεύσεις τῶν εἰσηγητῶν, πρέπει νὰ ἀκουσθῇ ἡ Κυβέρνησις. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐνημερωθῇ ἡ Βουλή, μὲ τὰς τρεῖς λέξεις τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως τοῦ ψηφίσματος, ἐπὶ ἑνὸς θέματος ἐξαιρετικῆς σημασίας.

§37Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Καὶ εἰδικῶς νὰ ὁμιλήσῃ ὄχι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλὰ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας.

§38Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ Βουλή, κύριε Πρόεδρε, δὲν εἶναι πλήρως ἐνήμερος, τῶν στοιχείων, τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις καὶ τὰ ὁποῖα τὴν ὡδήγησαν εἰς τὴν σπασμωδικὴν ἀπόφασιν, διὰ τὴν ὁποίαν ἐκλήθημεν τόσον ἐπειγόντως, ὡς ἐὰν ὁ ἐχθρὸς εὑρίσκετο πρὸ τῶν πυλῶν. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κύριε Πρόεδρε, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μας, τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, ἀναμένει τὰς σαφεῖς καὶ συγκεκριμένας καὶ ἀναλυτικὰς ἀπόψεις τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ λάβῃ ὁριστικὴν θέσιν ἀπέναντι τῆς προτάσεως τοῦ ψηφίσματος.

§39Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Κατὰ τὴν δήλωσιν ταύτην θὰ περιορισθῶ ἀποκλειστικῶς καὶ μόνον εἰς ἕν εἶδος τεχνικῆς ἐπεξεργασίας τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ σχεδίου, δημιουργεῖ μίαν συσχέτισιν μεταξὺ δύο παραγόντων, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐκ τῆς εἰδικῆς των φύσεως τῆς ἐσωτερικῆς των λειτουργίας, εἶναι τελείως ἀνόμοιοι. Θέτει ὅρους, ἴσης, μεταχειρίσεως τῶν ἐργοδοτῶν ἀπὸ τῆς μιᾶς πλευρᾶς καὶ τῶν ἐργατῶν ἀπὸ τῆς ἄλλης. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ Κυβέρνησις παραγνωρίζει, ὅτι ἡ θέσις τοῦ ἐπιχειρηματίου, εἶναι ἐντελῶς διάφορος καὶ ἐντελῶς πλεονεκτικὴ εἰς τὴν διαδικασίαν τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας ἔναντι τῆς θέσεως τοῦ ἐργαζομένου. Δεύτερον, θέτει εἰς τὴν ἰδίαν μοῖραν καὶ ἰδίαν μεταχείρισιν τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους πρὸς τὰς ἄλλας κατηγορίας τῶν ἐργαζομένων. Ἀλλὰ διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους, κ. συνάδελφοι, δὲν ὑπῆρξεν, ἐφ’ ὅσον γνωρίζομεν, κόμμα ἐν τῇ παρούσῃ Βουλῇ, τὸ ὁποῖον νὰ ἀναγνωρίσῃ εἰς τούτους τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας. Τοῦτο, ἀποτελεῖ πλεονασμόν, ἡ παρεμβολὴ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Σειρὰ νόμων ἐν ἰσχύϊ καὶ προχθὲς ἀκόμη ἡ Συντακτικὴ Ἐπιτροπή, ἀπηγόρευσε ρητῶς εἰς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους νὰ κατέρχωνται εἰς ἀπεργίαν. Ἄλλο θέμα εἶναι, ὅτι μεταξὺ ἐργαζομένων, ὑπάρχουν βασικαὶ διαφοραὶ καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τῆς φύσεως τῆς ἐργατικῆς σχέσεως καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ἀμοιβῶν. Αἱ ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας τελοῦν ὑπὸ ἕν ἰδιάζον σύστημα καὶ ἔχουν στοιχεῖα τοῦ κόστους τῆς ἐργασίας αὐτῶν, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἶναι ἐλέγξιμα καὶ τελείως γνωστὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§40Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἠλείας). Ὄχι ὅλων τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας, διότι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ἔλεγχον εἰς Η.Ε.Α.Π., ὅταν δὲ ἐγένετο δεκτή μία συντακτικὴ πρᾶξις ἀπὸ μέρους μιᾶς Κυβερνήσεως πρὸ τῶν ἐκλογῶν, ἐγένοντο διαβήματα, ὥστε νὰ ἀκυρωθῇ αὐτὴ ἡ πρᾶξις.

§41Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἀγνοεῖτε, κ. συνάδελφε, ὅτι αἱ μεγάλαι ἐπιχειρήσεις τελοῦν ὑπὸ μίαν ἐπίβλεψιν ὑπὸ τοῦ Κράτους, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει πλῆρες δικαίωμα ἐπεμβάσεως, ἔχει εἰς χεῖρας αὐτῶν τὰ στοιχεῖα τοῦ κόστους, διότι ἔχει ὑπ’ ὄψει της τὰ ἡμερομίσθια καὶ καθορίζει τὰ μισθώματα καὶ τοὺς περισσοτέρους συντελεστὰς τοῦ κόστους. Ἡ Κυβέρνησις παρέχει τὰ καύσιμα, τὰς πιστώσεις, καθορίζει τὸ ὕψος τῆς ἀμοιβῆς τῶν ἐργαζομένων καὶ διατιμᾷ τὰ προϊόντα των ἢ τὰς ὑπηρεσίας των. Πῶς προβαίνει εἰς τὰς τοιαύτας διατιμήσεις, χωρὶς νὰ γνωρίζῃ τὰς ἀντιστοίχους ἐπιβαρύνσεις καὶ συνεπῶς τὰ κέρδη ἢ τὰς ζημίας αὐτῶν; Ἀλλὰ καὶ ἐὰν τοῦτο δὲν συνέβαινε, δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο ἐπιτετραμμένον ὑπὸ τὰς παρούσας συνθήκας, νὰ ἰσχυρισθῇ μία Κυβέρνησις, ὅτι ἀδυνατεῖ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλων τῶν στοιχείων τοῦ κόστους τῶν ἐπιχειρήσεων τούτων, διότι θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον, νὰ ἐπιβάλῃ ἐπιβαρύνσεις ἀφορήτους ἢ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν δημιουργίαν ἀθεμίτων κερδῶν. Εἶναι δυνατὸν νὰ παρέχῃ ἀφ’ ἑνὸς κέρδη καὶ νὰ ἀφαιρῇ ἐξ ἄλλου ἀπὸ τοὺς ἐργαζομένους τὴν δυνατότητα διεκδικήσεως τῶν δικαιωμάτων των; Δὲν βλέπω διατὶ ἡμεῖς Κράτος ἀστικὸν δημοκρατικόν, θὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς ἐργαζομένους, ὅτι κατοχυρώνομεν τὰ κέρδη, ἀλλὰ τοὺς ἀπαγορεύομεν νὰ ζητήσουν βελτίωσιν τῆς θέσεώς των. Μοῦ γεννᾶται ἡ ὑπόνοια, ὅτι μὲ αὐτὴν τὴν συσχέτισιν, μὲ αὐτὸ τὸ συγκόλλημα τῶν ἀνομοίων κατηγοριῶν προσώπων, τὸ ὁποῖον ἐπιχειρεῖ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ ψηφίσματος γίνεται μία προσπάθεια συγκαλύψεως ἐπιδιώξεων, τῶν ὁποίων οἱ σκοποὶ καὶ ἡ ἔκτασις, κάθε ἄλλο παρὰ εἶναι ἀντιληπτὰ εἰς ἡμᾶς. Νομίζω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα μὲ πᾶσαν προσοχὴν καὶ ὑπεράνω προκαταλήψεων καὶ παθῶν. Δὲν εἶναι ἡ ὥρα κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει ἐκ κακῆς ἐκτιμήσεως ἢ ἀπὸ κακὰς πληροφορίας νὰ δυσαρεστοῦνται ἢ νὰ ἀπορρίπτωνται δίκαια αἰτήματα ὁμάδων ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἰδικοί μας ἄνθρωποι, σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τοῦ λαοῦ μας, στήριγμα τοῦ καθεστῶτος. Δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν εἰς τὴν ψυχὴν τῶν ἐργαζομένων τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι τὸ Κράτος εἶναι— ὡς λέγει ἡ ἀνατρεπτικὴ θεωρία—διοικητικὸν συμβούλιον τῶν συμφερόντων τῆς κεφαλαιοκρατίας, πρέπει τὸ Κράτος νὰ δείξῃ, ὅτι εἶναι ἕνας στοργικὸς ἀντιλήπτωρ τῶν ἀναγκῶν τοῦ λαοῦ. Δὲν εἶναι, λοιπόν, ἐπιτετραμμένον ἐφ’ ὅσον δὲν πεισθῇ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία περὶ τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν κινδύνων διὰ παροχῆς πληροφοριῶν καὶ λεπτομερῶν στοιχείων ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἐπιτετραμμένον νὰ λάβωμεν ἀποφάσεις προχείρους. (Χειροκροτήματα).

§42Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀνάγκη πραγματικὴ διὰ νὰ κατατοπισθῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ διὰ νὰ ἔχῃ ἀποτέλεσμα ἡ συζήτησις νὰ ἀκούσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἔχουν καταρτισθῆ τρεῖς Ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖα εἶχον σκοπὸν τὴν μελέτην τῶν σχέσεων μεταξὺ ὑπαλλήλων καὶ ἐν γένει μισθωτῶν καὶ τῶν τιμῶν. Αἱ Ἐπιτροπαὶ αὐταὶ κατέληξαν εἰς ἀποτελέσματα; Ποῦ ὑπάρχει διαφωνία; Πῶς εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς νὰ συζητῶμεν μὲ μίαν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν ὀλίγων στίχων τὴν ὁποίαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐλάβομεν, χωρὶς νὰ ἀκούσωμεν ποῦ εἶναι τὰ διεστῶτα, ὥστε νὰ ἀποδώσωμεν δικαιοσύνην καὶ νὰ ἀποφανθῶμεν ἂν πρέπῃ νὰ καταργήσωμεν τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας; Ἡ Κυβέρνησις μᾶς κατατρομάζει, ἀλλὰ θέλομεν νὰ ἴδωμεν ποῦ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦν τὰς ἀθρόας ἀπεργίας καὶ τῶν ἀντιλήψεων τῆς Κυβερνήσεως ἐν σχέσει μὲ αὐτὰς τὰς ἀπειλάς. Πέραν τούτου ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας ὅτι ἡ Κυβέρνησις οὐδέποτε προηγήθη τῶν γεγονότων, ἕπεται διαρκῶς καὶ αὐτὸ μᾶς κάνει νὰ εἶναι συμπαθὲς τὸ ζήτημα τῶν ἐργατῶν. Θέλομεν λοιπὸν νὰ ἀκούσωμεν τί ἔχει ἀποφασίσει ἡ Κυβέρνησις, εἰς ποῖα συμπεράσματα ἔχει φθάσει διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ κρίνωμεν. Ἀλλὰ βλέπω ὅτι οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἀπουσιάζουν. Ἂς προηγηθοῦν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ καὶ μετὰ ταῦτα θὰ ὁμιλήσω.

§43Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως)... Αὐτὴν τὴν στιγμὴν συζητοῦμεν περὶ τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας καὶ τῶν Τραπεζῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάγονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον Ἐργασίας, ἀλλὰ τῶν Μεταφορῶν, Δημοσίων Ἔργων κλπ. Οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ εἶναι παρόντες.

§44Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὴν Δευτέραν τὸ πρωΐ διαταράσσεται ἡ δημοσία τάξις, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἄλλος τρόπος νὰ σταματήσωμεν τὸ κακόν.

§45Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Καθ’ ἣν στιγμὴν ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις τὸ αἴτημα νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις αἱ ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας.

§46Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον νὰ συζητήσωμεν ἂν δὲν ἀνέλθῃ εἰς τὸ βῆμα ἕνας ὑπουργὸς νὰ ὁμιλήσῃ, διότι μὲ αὐτὰ τὰ ὁποῖα μᾶς λέγετε, ἕνα κομμάτι ὁ Ἀντιπρόεδρος, ἕνα κομμάτι ὁ ὑπουργός, δὲν ἀντιλαμβανόμεθα τίποτε.

§47Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν). Ἔχει δίκαιον, ὁ κύριος συνάδελφος, ζητῶν πληροφορίας ἐπὶ τῶν ἀποτελεσμάτων καὶ τῶν τεχνικῶν ἐπιτροπῶν καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς ἐξ ὑπουργῶν σχετικῶς μὲ τὰ ζητήματα τὰ ὁποῖα προέκυψαν ὅσον ἀφορᾷ τὰς αὐξήσεις ἀποδοχῶν τῶν μισθωτῶν κοινῆς ὠφελείας καὶ Τραπεζῶν. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ὡρισμένα στοιχεῖα ἐκ τῶν ὁποίων θὰ κατανοηθῇ ἡ αὔξησις ἡ ὁποία γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, διότι ἡ διαφορὰ ἡ ὁποία προέκυψε μεταξὺ τῶν συνδικάτων τῆς κοινῆς ὠφελείας, τῶν Τραπεζῶν καὶ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι αὕτη. Ὅτι ἡ μὲν Κυβέρνησις ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας ἠθέλησε νὰ ἐμμείνῃ εἰς τὰς ἀπόψεις τῆς ἴσης μεταχειρίσεως, δηλαδὴ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῶν συλλογικῶν συμβάσεων μὲ τὴν προαιρετικὴν αὔξησιν τοῦ 30% ἐπ’ αὐτῶν, ἐὰν οἱ ὑπάλληλοι ἐζήτησαν ἐμμόνως τὸ 30% ὑποχρεωτικῶς πέραν τοῦ κατωτάτου ὁρίου τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Αὐτὴ ἦτο ἡ ἀφορμὴ τῆς διαφωνίας. Βεβαίως τὸ ζήτημα θὰ ἦτο ἁπλοῦν ἂν ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν ἁπλῶς νὰ ἐξετάσῃ κατὰ τρόπον αἰσθηματικὸν τὸ θέμα, αἰσθανομένη πραγματικὰ τὴν ἀνάγκην τῆς βιοπάλης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται οἱ ὑπάλληλοι, θὰ ἦτο ἁπλοῦν ἂν ἤθελε νὰ δώσῃ λύσεις τὰς ὁποίας θὰ ἀντιμετώπιζε κατὰ τρόπον οὐσιαστικόν. Δυστυχῶς, τὸ πρόβλημα εἶναι πολὺ βαθύτερον, διότι ἐξηκριβώθη ἐκ τῆς μελέτης τῶν στοιχείων, ὅτι πᾶσα αὔξησις τῶν μισθολογίων κοινῆς ὠφελείας σημαίνει ἄμεσον αὔξησιν τῶν τιμολογίων καὶ κομίστρων, συνεπῶς αὔξησιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς. Διὰ νὰ σᾶς δώσω μερικὰ στοιχεῖα τῶν ἐκμεταλλεύσεων αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ Ὑπουργείου Μεταφορῶν, θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγους ἀριθμούς: Ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία Ἀθηνῶν–Πειραιῶς π.χ. ἔχει 1788 ὑπαλλήλους οἵτινες ἀμείβονται μὲ 1.353.000.000. Ἂν γίνῃ ἡ αὔξησις, τὸ ποσὸν θὰ ἀνέλθῃ εἰς 1.927.000.000 δηλαδὴ θὰ ἐπήρχετο αὔξησις 42% καὶ θὰ ἀντιμετωπίζετο αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ φωτισμοῦ κατὰ 14%. Ἡ Ἑταιρεία Μεταφορῶν ἔχει 2609 ὑπαλλήλους. Ἐὰν γίνῃ αὔξησις μὲ τὰ κατώτερα ὅρια τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, θὰ ἔχωμεν αὔξησιν 64% καὶ συνεπῶς αὔξησιν τῶν εἰσιτηρίων 35%. Οἱ Σιδηρόδρομοι Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἔχουν 815 ὑπαλλήλους μὲ 694 ἑκατομμύρια μισθοδοσίαν. Ἡ αὔξησις μὲ τὰ κατώτερα ὅρια τῶν συλλογικῶν συμβάσεων θὰ ἀνέλθῃ εἰς 905.000.000. Διαφορὰ 22%. Τὸ Ἀεριόφως ἐπίσης 22%, τὸ ὁποῖον ὅμως δὲν θὰ ἐπεβάρυνε τὸ τιμολόγιον, διότι ἐκεῖ ὑπάρχουν τὰ ὑποπροϊόντα. Εἰς περίπτωσιν καθ’ ἣν θὰ ἐδίδομεν μεγαλυτέραν αὔξησιν τοῦ κατωτάτου ὁρίου συλλογικῶν συμβάσεων θὰ εἴχομεν μεγαλυτέραν αὔξησιν τῶν κομίστρων. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι ποὺ ἠνάγκασαν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐμμένῃ εἰς τὸ κατώτατον ὅριον τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν αὔξησιν τῶν τιμῶν καὶ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς.

§48Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ὡς μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἂν ἀντελήφθην καλῶς, πᾶσα αὔξησις τῶν ἡμερομισθίων θὰ ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῶν τιμῶν. Καὶ ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν: ἐξήτασε τὸ ζήτημα τοῦ περιορισμοῦ τῶν κερδῶν;

§49Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν). Ἡ Κυβέρνησις πρωτίστως ἐσκέφθη ὅτι τὸ κόστος τῆς ζωῆς δὲν πρέπει νὰ ἐπιβαρυνθῇ, ὅπερ θὰ συμβῇ, ἐὰν ἐπιπέσῃ ἡ αὔξησις ἐπὶ τῶν κομίστρων. Ἐξ ὅλων τῶν συσκέψεων, αἵτινες ἐγένοντο, ἀπεκομίσθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ οὐδεμία μείωσις ἄνευ καλῆς καὶ συστηματικῆς ἐξακολουθήσεως τῶν ἐργασιῶν. Μόνην ἀντίθεσιν παρουσιάζει ἡ Ἑταιρία Μεταφορῶν, ἥτις ἐδέχθη ἐπὶ ἕν τετράμηνον νὰ μὴ αὐξήσῃ τὰ τιμολόγια τῶν κομίστρων καὶ τοῦ φωτισμοῦ. Αἱ ἄλλαι ἑταιρίαι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ κάμουν αὐτό, λόγῳ τῶν ζημιῶν, ἃς ἔχουν ὑποστῆ καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν οὔτε ἡ συντήρησις αὐτῶν νὰ ἐξακολουθήσῃ.

§50Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Δύνασθε νὰ μᾶς πληροφορήσητε ἂν εἶναι ἀληθές, ὅτι ἡ ἑταιρία Μεταφορῶν διαθέτει 40% δι’ ἀποσβέσεις;

§51Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν). Δὲν εἶναι ἀληθές.

§52Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δηλαδή, ποία εἶναι ἡ διαφορά, τὴν ὁποίαν ἔχουν οἱ μισθωτοί;

§53Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν). Ζητοῦν 30% πλέον τῶν συλλογικῶν συμβάσεων.

§54Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τί ἔχει νὰ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις σχετικῶς μὲ τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν καὶ τὴν ὕψωσιν τῆς χρυσῆς λίρας;

§55Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς ἀνακοίνωσιν διὰ τὰ ἀποτελέσματα τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Τὴν ἀνακοίνωσιν ταύτην ἐπρόκειτο νὰ τὴν δώσω πρὸς δημοσίευσιν. Θὰ τὴν ἀνακοινώσω ὅμως πρὸς τὴν Βουλὴν πρῶτον. Ἰδοὺ ἡ ἀνακοίνωσις: «Κατὰ Σεπτέμβριον ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀνήγγειλεν ἐν γενικαῖς γραμμαῖς, τὸ ἀκολουθητέον οἰκονομικόν της πρόγραμμα. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο περιελάμβανε τὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὴν ὀργάνωσιν τῆς Διοικήσεως τοῦ Ἐξωτερικοῦ Ἐμπορίου, τὴν ἐνίσχυσιν τῶν ἐξαγωγῶν διὰ τοῦ εἰσαχθέντος μέτρου τῶν ἀποδεικτικῶν συναλλάγματος καὶ τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Ὡς συμβαίνει συνήθως μὲ τὰ οἰκονομικὰ μέτρα, ἡ ἐκδήλωσις τῶν εὐνοϊκῶν ἀποτελεσμάτων τοῦ ἄνω προγράμματος ἀπαιτεῖ χρόνον τινά. Τὸ πρόγραμμα τοῦτο εὑρίσκεται ἐν πλήρει ἐξελίξει καὶ θὰ συνεχισθῇ αὐστηρῶς ἡ διὰ τούτου ἐξαγγελθεῖσα πολιτική. Σχετικῶς πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ρηθέντος προγράμματος, ἀναγγέλλομεν σήμερον συμπληρωματικὰ μέτρα, ἅτινα κρίνονται ἀναγκαῖα πρὸς διασφάλισιν τούτου ἀφ’ ἑνὸς καὶ ἀφ’ ἑτέρου πρὸς ἐπίτευξιν ταχυτέρας ἀναπτύξεως αὐτοῦ. Ἐν συμφωνίᾳ μὲ τὴν Ἀμερικανικὴν Ἀποστολὴν καὶ κατόπιν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, νέα ποσὰ χρυσῶν λιρῶν τίθενται εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, ὅπως προληφθῇ πᾶσα ἀδικαιολόγητος ἀνατιμητικὴ τάσις τῆς χρυσῆς λίρας καὶ συνεπῶς καὶ τῶν τιμῶν. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἐν τούτοις, δὲν πρόκειται νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὴν ἐπέμβασιν ἐν τῇ ἀγορᾷ τοῦ χρυσοῦ, ἀλλὰ θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐφαρμόζουσα ἔλεγχον ἐπὶ τῶν τιμῶν, καθὼς καὶ τὴν πολιτικὴν ἐπὶ τῶν μισθῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων. Πρὸς τοῦτο δὲ εἰσηγήθη Ψήφισμα εἰς τὴν Βουλήν, ὅπερ ἀπαγορεύει οἱανδήποτε διακοπὴν τῆς παραγωγικῆς ἐργασίας, εἴτε ἐκ μέρους τῶν ἐργοδοτῶν, εἴτε ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων. Θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπίσης ἡ Κυβέρνησις λαμβάνουσα μέτρα, ὅπως μὴ ὑπερβῇ τὰ ὅρια τοῦ καταρτισθέντος προϋπολογισμοῦ, ὅστις θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐρχομένην Τρίτην. Ἐκ παραλλήλου ἐντείνονται αἱ προσπάθειαι πρὸς αὔξησιν τῶν εἰσαγωγῶν, προσεχῶς δὲ θὰ ἀναγγείλῃ τοὺς ὅρους ὑπὸ τοὺς ὁποίους θὰ ἐπιτραπῶσι καὶ εἰσαγωγαὶ ἐξ ἰδίου συναλλάγματος. Τέλος πρὸς ἐξουδετέρωσιν πληθωρικῶν τάσεων ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ ἀκολουθήσῃ πολιτικὴν περιορισμοῦ τῶν πιστώσεων, αἵτινες κρίνονται ὡς μὴ παραγωγικαί».

§56Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπιτρέπετε μίαν ἐρώτησιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος; Ἀποβλέπετε εἰς μείωσιν τῶν σημερινῶν τιμῶν ἢ εἰς διατήρησιν τοῦ σημερινοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν; Καὶ ἐὰν τυχὸν ἀποβλέπετε εἰς τὴν διατήρησιν τοῦ σημερινοῦ ἐπιπέδου τῶν τιμῶν, δύνασθε νὰ μᾶς βεβαιώσητε, ὅτι τὰ αἴτια τῶν αἰτουμένων αὐξήσεων δὲν ὑπάρχουν; Δηλαδή, ὅτι ὁ ἐργαζόμενος δύναται νὰ ζήσῃ μὲ τοὺς σημερινοὺς μισθοὺς ἄνευ αὐξήσεως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν σημερινῶν τιμῶν τῶν ἐμπορευμάτων;

§57Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἀκριβῶς ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου ἡ Κυβέρνησις προέβη διὰ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων εἰς ὡρισμένας αὐξήσεις, ἀκριβῶς ἐξ αὐτοῦ τοῦ λόγου καὶ ἐπὶ τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον συζητεῖται ἀπόψε, διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας, ἡ Κυβέρνησις ἀπεδέχθη τὴν βάσιν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι ἀκριβῶς. Τώρα, ἐν τῇ ἐννοίᾳ αὐτῇ, ὀφείλω νὰ δηλώσω τὸ ἑξῆς: ὅτι αἱ ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας συνεταύτισαν τὰς οἰκονομικάς τῶν ἀντιλήψεις μὲ τὰς ἐπιχειρήσεις τῶν Τραπεζῶν. Ὡς δὲ γνωρίζει—θὰ πρέπῃ νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ— ἀπετέλεσαν κοινὸν συνδικάτον, διὰ τοῦ ὁποίου ὑπέβαλον κοινὰ αἰτήματα. Εἶναι γνωστὸν ὅμως—καὶ αὐτὸ σᾶς τὸ εἶπεν ἐν μέρει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν, θὰ ἐπακολουθήσῃ καὶ ἕτερος κ. συνάδελφος—εἶναι γνωστόν, ὅτι ἐὰν εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας ὑπῆρξαν πραγματικῶς διαφοραὶ οὐσιώδεις καὶ ἑπομένως αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις ἀποδίδουν πραγματικὰς αὐξήσεις εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας, εἰς τὰς περισσοτέρας τοὐλάχιστον ἐκ τῶν Τραπεζῶν, εἰς τὰς κυριωτέρας ἐκ τῶν Τραπεζῶν αἱ διαφοραὶ αὐταὶ εἶχον ἤδη καλυφθῆ ἀπὸ τοὺς ἐργοδότας. Ἑπομένως τὸ ζήτημα τῶν Τραπεζῶν, τὸ ὁποῖον κυρίως ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν καὶ τὸ ὁποῖον προεκάλεσε καὶ προκαλεῖ μέχρι σήμερον τὴν σχετικὴν διατάραξιν, θὰ πρέπῃ νὰ ἐξετασθῇ ἐντελῶς αὐθυπάρκτως, ἐξεταζόμενον μονομερῶς τόσον ἀπὸ ἀπόψεως μεγάλων Τραπεζῶν, ὅσον καὶ ἀπὸ ἀπόψεως τυχὸν μικρῶν Τραπεζῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠμπορέσουν νὰ ἱκανοποιήσουν τὸ προσωπικόν των. Καὶ ἐπ’ αὐτοῦ ἐργάζεται ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ τὸ αἴτημα τῶν τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων ἐν τῷ μέτρῳ τούτῳ.

§58Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν ἀπαντήσατε εἰς τὸ ἐρώτημά μου. Τὸ ἐρώτημά μου ἦτο σαφές. Τὰ δυνάμει τῶν συλλογικῶν συμβάσεων—τὰς ὁποίας ἀποδέχεται ἡ Κυβέρνησις—παρεχόμενα εἰς τοὺς μισθωτοὺς εἶναι ἱκανὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς σημερινὰς τιμὰς ἄνευ περαιτέρω συμπιέσεως;

§59Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαντήσω ὑπευθύνως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματός σας, ὅταν ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν δύνανται νὰ ἐπέρχωνται αὐξομειώσεις τῶν τιμῶν λόγῳ τῶν διαφόρων παραγόντων οἱ ὁποῖοι συντρέχουν; Ὅπως εἶναι γνωστὸν—καὶ τὸ γνωρίζετε ὑμεῖς καλλίτερον ἐμοῦ—δὲν εἶναι μόνον ὁ παράγων τῆς χρυσῆς λίρας· εἶναι ἀσφαλῶς ὁ κυριώτερος, ὑπάρχουν ὅμως καὶ πλεῖστοι ἄλλοι παράγοντες οἱ ὁποῖοι συντελοῦν γενικῶς εἰς τὴν διατήρησιν, τὴν ὑποτίμησιν ἢ τὴν ἀνατίμησιν τῶν τιμῶν. Οἱ παράγοντες ὅλοι αὐτοὶ ἐξητάσθησαν καὶ ἐξετάζονται ἀπὸ κοινοῦ. Καὶ βλέπετε ὅτι, ἐνῷ ὡς πρὸς τὰς εἰσαγωγὰς ὑπῆρχεν ἡ δέσμευσις ἐκ τοῦ συναλλάγματος, προσεπαθήσαμεν νὰ ἄρωμεν αὐτὴν τὴν δέσμευσιν καὶ νὰ ἐπιτρέψωμεν τὰς εἰσαγωγὰς δι’ ἰδιωτικοῦ συναλλάγματος. Σᾶς ἐξήγγειλα ἤδη, ὅτι ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν θὰ καθορισθῇ ὁ τρόπος τῶν δι’ ἰδιωτικοῦ συναλλάγματος εἰσαγωγῶν. Ἄρα, αὐτὸ ἀποτελεῖ ἓν μέτρον τὸ ὁποῖον προβλέπεται, ὅτι θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα ὅτι αἱ εἰσαγωγαὶ ἐμπορευμάτων θὰ εἶναι τοιαύτης ἐκτάσεως ἐν Ἑλλάδι, ὥστε ἐκ τῶν εἰσαγωγῶν αὐτῶν θὰ βελτιωθοῦν αἱ τιμαί. Ἀφ’ ἑτέρου καὶ τὸ ἄλλο μέτρον, τοῦ περιορισμοῦ τῶν πιστώσεων εἶναι ἓν μέτρον μεγίστης ἐκτάσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν—ὑπεισέρχομαι αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὰ καθήκοντά του—θὰ σᾶς ἀναπτύξῃ τὸ μέτρον τοῦτο. Γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι ἐκ τοῦ περιορισμοῦ τῶν πιστώσεων........................... τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ὠθῇ τὴν δραχμὴν πρὸς ἀγορὰν χρυσοῦ. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ προβλήματα ἀντιμετωπίζονται καὶ θὰ ἀντιμετωπισθοῦν, ὅπως ἤδη ἐξηγγείλαμεν. Ἀλλὰ εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς ἀπαντήσω γενικῶς ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματός σας, ἐὰν οἱ μισθοὶ καλύπτουν τὰς σημερινὰς τιμάς. Ποίας τιμὰς νὰ λάβω ὑπ’ ὄψιν, ἐκείνας τὰς ὁποίας ἔχομεν σήμερον, ἐκείνας τὰς ὁποίας εἴχομεν πρὸ 15θημέρου, 20ημέρου ἢ ἐκείνας τὰς ὁποίας θὰ ἔχωμεν αὔριον;

§60Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ ἔλλειψιν ἀπαντήσεως.

§61Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως! Ἠκούσαμεν ἐπανειλημμένως ἐκ μέρους σας, ὅτι πρόκειται ἀπόψε νὰ γίνῃ συζήτησις περὶ τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Πρόκειται περὶ μέτρου γενικοῦ ἢ εἰδικοῦ;

§62Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὄχι! Ἡ συζήτησις ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν ἐγένετο ἀκριβῶς ἐπ’ αὐτῶν οἱ ὁποῖοι ἀπειλοῦν ἀπεργίαν. Ἀπόψε δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα. Ἀπόψε εἶναι τὸ γενικὸν θέμα μιᾶς πολιτικῆς τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία νομίζει, ὅτι μέσα εἰς τὰ πλαίσια αὐτῆς τῆς πολιτικῆς πρέπει νὰ κατοχυρωθῇ μὲ ἕνα μέτρον τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον ἔχει ἴσως σκληρότητας, ἀλλὰ τὸ ὁποῖον ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἐπηρεάσῃ καὶ ψυχολογικῶς τὴν κατάστασιν.

§63ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἑταιρείαν Ὑδάτων, ἡ ὁποία ὑπάγεται εἰς τὴν ἁρμοδιότητα τοῦ ὑπουργείου τῶν Δημοσίων Ἔργων, εἶναι γνωστόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἑταιρεία αὐτὴ δὲν ἔχει περιθώρια ἀποσβέσεως ἢ οἱαδήποτε ἄλλα διὰ νὰ ἀνταπεξέλθῃ εἰς τὰς αὐξήσεις αἱ ὁποῖαι ἐπεβάλλοντο δυνάμει τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Ἑπομένως θὰ παραστῇ ἀνάγκη νὰ αὐξηθῇ ἡ τιμὴ τοῦ ὕδατος κατὰ μίαν ἀναλογίαν ἡ ὁποία κατὰ μέσον ὅρον θὰ φθάνῃ τὸ 64%. Δηλαδὴ σήμερον ἔχομεν ἕνα μισθολόγιον τὸ ὁποῖον κατὰ μῆνα ἀνέρχεται εἰς 1.406 ἑκατομμύρια. Ἐὰν ἐφαρμοσθῇ ἡ συλλογικὴ σύμβασις εἰς τὴν ἑταιρείαν Ὑδάτων, θὰ αὐξηθῇ τὸ ποσὸν εἰς 1.496 ἑκατομμύρια τὸ κατώτερον ὅριον.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσοι ὑπάλληλοι εἶναι;

§65ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Περὶ τοὺς 2500. Ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ὕδατος θὰ εἶναι κλιμακωτή, ὅπως ἄλλωστε εἶναι τὸ σημερινὸν τιμολόγιον, καὶ θὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ 500 δραχμὰς καὶ θὰ φθάσῃ τὸ ἀνώτατον ὅριον εἰς τὰς 3.800.

§66Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ αὔξησις θὰ δοθῇ ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ καταναλισκομένου ὕδατος ἢ ἐπὶ τοῦ ἀέρος;

§67ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀέρας, αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν φθορὰ τῶν μηχανημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ ἀντικατασταθοῦν.

§68Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριε ὑπουργέ, τὰ ἔργα διὰ τὸν ἐμπλουτισμὸν τῆς λίμνης Μαραθῶνος ποῖος τὰ πληρώνει, ἡ Ἑταιρεία ἢ τὸ Δημόσιον;

§69ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Τὰ ἔργα γίνονται ἐν τῷ πλαισίῳ τῶν οἰκονομικῶν δυνατοτήτων τῆς χώρας.

§70Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἄρα καταβάλλονται ἀπὸ κονδύλιον μὴ ἀνῆκον εἰς τὴν ἑταιρείαν.

§71ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Ἀσφαλῶς. Ἀλλ’ εἰς τὴν αὔξησιν αὐτὴν δὲν περιλαμβάνεται τὸ ποσόν, τὸ ὁποῖον καταβάλλεται διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἔργων.

§72Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Καὶ αἱ ἀποσβέσεις;

§73ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Δὲν ὑπάρχουν ἀποσβέσεις εἰς τὴν ἑταιρείαν Ὑδάτων, διότι τὸ 80% τῶν εἰσπράξεων τῆς Ἑταιρείας διατίθεται διὰ τοὺς μισθοὺς τῶν ὑπαλλήλων της. Τὸ 20% μόνον διατίθεται διὰ τὴν συντήρησιν καὶ διὰ τὰ γενικὰ ἔξοδα τῆς ἑταιρείας.

§74Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἠλείας). Ποῖον εἶναι τὸ μισθολόγιον τῆς Ἑταιρείας;

§75ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Πρὸ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων ἤρχιζον ἀπὸ τὰς 340.000 καὶ ἔφθανεν εἰς τὰς 1.500.000 δραχμάς. Μετὰ τὰς συλλογικὰς συμβάσεις, τὸ κατώτατον εἶναι 380.000 καὶ τὸ ἀνώτατον, τὸ ὁποῖον λαμβάνουν μόνον 2–3 ὑπάλληλοι εἶναι 2.000.000. Ἑπομένως διὰ τὴν ἑταιρείαν Ὑδάτων, κύριοι συνάδελφοι, τὰ πράγματα εἶναι δυσάρεστα μέν, ἀλλ’ ἁπλᾶ. Διὰ νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν αὔξησιν, ἡ ὁποία προῆλθεν ἀπὸ τὰς συλλογικὰς συμβάσεις εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ ὕδατος ἀπὸ 500 δραχμὰς μέχρι 3800. Κατ’ ἄλλον τρόπον ἀτυχῶς ἦτο ἀδύνατον ν’ ἀντιμετωπίσωμεν τὴν κατάστασιν.

§76Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δηλαδὴ ἡ αὔξησις τῆς τιμῆς τοῦ ὕδατος θὰ ἐπιβληθῇ καὶ ἂν δὲν γίνουν δεκτὰ τὰ αἰτήματα τῶν μισθωτῶν;

§77ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Ἡ αὔξησις αὐτὴ ἐπιβάλλεται μετὰ τὴν ἰσχὺν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Συνεπῶς ἐὰν καταβάλωμεν τὸ 30% πέραν τῶν ὑπὸ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων καθοριζομένων μισθῶν, θὰ ἔπρεπε ἔτι περαιτέρω νὰ αὐξήσωμεν ἀναλόγως τὴν τιμὴν τοῦ ὕδατος.

§78Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τὰ κέρδη τῆς ἑταιρείας Ὑδάτων πόσα εἶναι;

§79ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Ἡ ἑταιρεία Ὑδάτων εἶναι γνωστόν, ὅτι ἔχει κέρδη ἐλάχιστα, πέρυσι μάλιστα γνωρίζετε, ὅτι ἐδώσαμεν εἰς αὐτήν, ὡς ἓν εἶδος ἀποζημιώσεως, περὶ τὰ 100.000.000 ἐτησίως.

§80Β. ΣΑΓΙΑΣ. Μᾶς εἴπατε προηγουμένως, καὶ σεῖς καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι οἱ ἐργαζόμενοι ζητοῦν τὸ 30% ὑποχρεωτικῶς, ἆρα κατεβάλλετο προαιρετικῶς μέχρι τοῦδε 30%;

§81Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Αὐτὸ εἶναι ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰς βασικὰς συλλογικὰς συμβάσεις τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων, αἱ ὁποῖαι κατηρτίσθησαν. Ἐκεῖ ἀναφέρεται, ὅτι δύναται νὰ δοθῇ εἰς τὸν ἐργαζόμενον προαιρετικῶς μέχρι 30% ἐπὶ πλέον τοῦ κατωτάτου καθοριζομένου ὁρίου, ἀναλόγως τῆς ἀποδόσεως τοῦ ἐργάτου, ὥστε ἡ αὔξησις αὐτὴ νὰ μὴν ἐπιπέσῃ ἐπὶ τῆς τιμῆς τῶν παραγομένων εἰδῶν. Δηλαδὴ ἡ αὔξησις τῆς ἀποδόσεως θὰ καλύψῃ τὴν διαφορὰν, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἐκ τοῦ 30%. Ἐὰν ὅμως τοῦτο εἶναι δυνατὸν διὰ τὰς βιομηχανικὰς καὶ τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ διὰ τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας. Καὶ δι’ αὐτὸ οἱ ὑπάλληλοι, ἐν γνώσει αὐτοῦ ζητοῦν, ὅπως δι’ αὐτοὺς τὸ 30%, εἶναι ὑποχρεωτικόν, ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις, βιομηχανικὰς κ.λ.π., ὅπου τὸ 30% εἶναι προαιρετικὸν διὰ τὸν ἐργοδότην, ἐξαρτώμενον ἀπὸ τὴν ἀπόδοσιν, τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ ὁ ἐργάτης.

§82Β. ΣΑΓΙΑΣ. Δέχεσθε νὰ ἐφαρμοσθοῦν αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις, πλὴν τοῦ προαιρετικοῦ τῶν 30%;

§83Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐδῶ δὲν ὑπάρχει προαιρετικόν.

§84Β. ΣΑΓΙΑΣ. Δηλαδὴ ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ ζητήματος σημαίνει, ὅτι αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις δὲν ἐφαρμόζονται ἐν ὅλῳ. Δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθοῦν ἐν ὅλῳ.

§85Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Δηλαδὴ τὸ 30% δὲν εἶναι πραγματικόν;

§86Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Μήπως ἔχετε τὰ στοιχεῖα ποῦ ἔχει φθάσει ἡ ἀπόδοσις τοῦ προσωπικοῦ τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας, ἐν σχέσει μὲ τὸ προπολεμικόν;

§87Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἡ ἀπόδοσις, κύριοι συνάδελφοι, ἂν ἔχῃ αὔξησιν, δὲν ὀφείλεται αὐτὸ εἰς τὴν ἔντασιν τῆς ἀποδόσεως τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ εἰς τὴν αὔξησιν τῶν μηχανικῶν μέσων. Κέρδη ἐπὶ τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας δὲν ὑπάρχουν.

§88Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ὑπάρχουν κέρδη καὶ θὰ ἀποδειχθῇ. Καὶ ἔχομεν τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα θὰ σᾶς δώσωμεν. Ἔχομεν 39% ποσοστὸν εἰς μίαν συγκεκριμένην περίπτωσιν, ὡς κονδύλιον ἀποσβέσεως.

§89Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δέχεται ἡ Κυβέρνησις καὶ τὴν αὔξησιν αὐτὴν ὄχι 30%, ἀλλὰ 10%, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι δὲν θὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ κόστος. Ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἄνευ αὐξήσεως τοῦ κόστους νὰ δώσωμεν τὸ 10%, θὰ τὸ δώσωμεν. Εἶναι παράλειψις, διότι δὲν σᾶς ἀνέγνωσα μίαν ἀνακοίνωσιν, ἡ ὁποία δημοσιεύεται εἰς τὰς ἐφημερίδας. Εἰς τὴν ἀνακοίνωσιν ἀναφέρεται, ὅτι παραπέμπεται τὸ ζήτημα εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργούς, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐξετάσουν κατὰ πόσον εἶναι δυνατὸν εἰς κάθε ἐπιχείρησιν αὐτὸ τὸ 10%, ἐὰν εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ ἄνευ αὐξήσεως τοῦ κόστους, ὁπότε θὰ ἔλθῃ εἴτε εἰς βάρος τῶν κερδῶν, ἐὰν ὑπάρχουν, εἴτε εἰς βάρος ἄλλων παραγόντων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐπιτρέψουν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ ὄχι τῆς καταναλώσεως.

§90Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Αὐτὰ ποὺ λέγετε δὲν μᾶς ἀνεγνώσθησαν.

§91Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τότε δὲν σᾶς ἀνέγνωσαν ὁλόκληρον τὴν ἀνακοίνωσιν.

§92Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Τ.Τ.Τ.). Κύριοι βουλευταί, ἡ θέσις τῆς Τηλεφωνικῆς Ἑταιρείας εἶναι ἰδιάζουσα καὶ διαφέρει ἀπὸ τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας. Διότι οὐσιαστικῶς σήμερον δὲν ἔχομεν Ἑταιρείαν, διότι ἀφ’ ἧς δι’ ἀποφάσεως τῶν συμμάχων ἡ Γερμανικὴ περιουσία ἡ εὑρισκομένη εἰς τὰς χώρας τὰς νικητρίας, περιῆλθεν εἰς τὰς χώρας αὐτάς, ἐξέπεσεν ἡ Σίμενς–Χάλσκε τῶν δικαιωμάτων της καὶ ἡ περιουσία αὐτῆς περιῆλθεν εἰς τὸ Κράτος. Καὶ διὰ τοῦτο τὸ Κράτος σήμερον εἶναι κύριον τῶν 82% τῆς περιουσίας αὐτῆς. Συνέπεσε δὲ εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ ἐργοδότου καὶ τὸ πρόσωπον τοῦ ἐργολάβου. Διότι λείπει σήμερον ἡ Σίμενς–Χάλσκε καὶ τὴν ἀναπληρώνει τὸ Κράτος. Διὰ τοῦτο σήμερον λέγω, ὅτι εἶναι ἰδιάζουσα ἡ θέσις τῆς Τηλεφωνικῆς Ἑταιρείας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει οἱ ὑπάλληλοί της θεωροῦνται, ὅτι εἶναι ὑπάλληλοι κοινῆς ὠφελείας. Ἡ διαφορὰ τῆς Κυβερνήσεως μὲ τοὺς ὑπαλλήλους αὐτούς, οἱ ὁποῖοι συνεργάζονται μὲ τοὺς τραπεζιτικούς, εἶναι ἡ ἑξῆς: Κατὰ τὸν μηχανισμὸν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, διὰ νὰ καθορισθῇ ἕνας μισθὸς σήμερον λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ἕνας ἀριθμός, ὁ ὁποῖος πολλαπλασιάζεται καὶ ἕνας ἀριθμὸς διὰ τοῦ ὁποίου πολλαπλασιάζεται. Πολλαπλασιάζεται ὁ μισθὸς ὁ προπολεμικὸς καὶ ὁ ἄλλος ὁ πολλαπλασιαστὴς εἶναι ἐκεῖνος ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν ἀντιρρήσεις σήμερον, δηλαδὴ ὁ συντελεστής. Εἶναι δὲ καὶ μία ἄλλη διαφορά. Ὑπάρχουν π. χ. μισθοὶ προπολεμικοὶ 1.800 καὶ 2.000 δραχμῶν κατὰ μῆνα. Οἱ ὑπάλληλοι σήμερον ζητοῦν αὐτὸ νὰ τὸ ἀγνοήσωμεν καὶ νὰ δώσωμεν κατώτερον μισθὸν τῶν 3.000. Αὐτὸ βέβαια, παίζει μεγάλην διαφοράν, διότι πολλοὶ εἶναι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἔπαιρναν 2.500 καὶ 2.800 δραχμὰς τὸν μῆνα. Αὐτὸ δὲν τὸ δεχόμεθα ἡμεῖς, διότι δὲν ἠμποροῦμε σήμερον νὰ βελτιώσωμε τὴν θέσιν ὡρισμένων ὑπαλλήλων περισσότερον ἀπὸ τὴν προπολεμικήν. Τώρα ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη διαφορὰ πολλαπλασιαστοῦ ἀπὸ τὸν συντελεστήν. Ἐνῶ ἡ Κυβέρνησις τὸν θέλει πάγιον...

§93Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐφ’ ὅσον εὑρίσκετε, ὅτι ὁ κατώτερος μισθὸς τῶν ὑπαλλήλων εἶναι μισθὸς οὐχὶ πλέον πείνης, ἀλλὰ πλήρους ἀπαθλιώσεως, διατὶ δὲν δέχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸν αὐξήσῃ κατὰ τι καὶ νὰ δεχθῇ τὴν βάσιν τῶν 3.000;

§94Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Τ.Τ.Τ.). Δὲν θέλει νὰ δημιουργήσῃ κατάστασιν καλυτέραν τῆς προπολεμικῆς, διότι θὰ ἐπιπέσῃ εἰς τὸ κοινὸν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§95Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἐὰν προπολεμικῶς ἐζημιοῦντο θὰ πρέπῃ νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ ἀδικία;

§96Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Τ.Τ.Τ.). Ἡ Κυβέρνησις θέλει μὲ πνεῦμα ὁμοιομορφίας, ἰσότητος καὶ δικαιοσύνης νὰ ρυθμίσῃ τὸ ζήτημα. Καὶ ἀφοῦ δὲν ἐλήφθη τοῦτο ὑπ’ ὄψει εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις, δὲν δύναται νὰ ἀναγνωρισθῇ προνομιακῶς τοῦτο εἰς τὰς ἀποφάσεις εἰς τὰς ὁποίας θὰ προέλθῃ. Ἐκτὸς τούτου, οἱ ὑπάλληλοι θέλουν καὶ ἕνα ἄλλο, ὁ συντελεστὴς νὰ μὴ εἶναι πάγιος, ὅπως λέγομεν ἡμεῖς, παρὰ νὰ εἶναι ὁ τιμάριθμος.

§97Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι ὀρθόν;

§98Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Τ.Τ.Τ.). Εἶναι ὀρθόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἴσον μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δέχεται διὰ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, διότι ἐπὶ 6 μῆνας εἶναι πάγιος ὁ συντελεστής, ἐνῷ δύνανται οἱ ὑπάλληλοι, κοινῆς ὠφελείας, νὰ μᾶς εἴπουν αὔριον, μετὰ 10 ἡμέρας, ὅτι ἤλλαξεν ὁ συντελεστής.

§99Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν εἶναι πάγιος ὁ συντελεστής.

§100Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Τ.Τ.Τ.). Δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Δὲν τὸν θέλουν ὅμοιον μὲ τὸν συντελεστήν, ὁ ὁποῖος ἐλήφθη κατὰ τὰς συλλογικὰς συμβάσεις, ἀλλὰ πολὺ μεγαλύτερον, ἐνῷ μὲ τὰς συλλογικὰς συμβάσεις ὁ μεγαλύτερος συντελεστὴς εἶναι 190, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι καὶ φθάνει, ἐὰν τὸν θέλουν, 220 καὶ 240. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δικαιοσύνης, ἐδέχθη νὰ καθορισθοῦν οἱ μισθοὶ τῶν ὑπαλλήλων κοινῆς ὠφελείας μὲ ἴσον μέτρον, μὲ ἴσην δικαιοσύνην καὶ μὲ ἴσην ὁμοιομορφίαν πρὸς τοὺς μισθοὺς τῶν ἰδιωτικῶν ὑπαλλήλων.

§101Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις, δὲν εἶναι παραχώρησις τῆς Κυβερνήσεως.

§102Α. ΜΠΙΡΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Τ.Τ.Τ.). Θέλουν παγίως, ἀπὸ τώρα, νὰ τοὺς δώσωμεν καὶ τὸ 30%, τὸ πάρα πάνω, τὸ ὁποῖον δίδουν αἱ ἰδιωτικαὶ ἐπιχειρήσεις ἀναλόγως, μὲ τὴν μεγαλυτέραν ἀπόδοσιν τῆς ἐργασίας τῶν ὑπαλλήλων των. Ἐὰν εἰς τὴν Τηλεφωνικὴν Ἑταιρείαν, αὐξήσουν οἱ συνδρομηταὶ τὰ τηλεφωνήματά των, ἡ αὔξησις τοῦ ἀριθμοῦ τῶν τηλεφωνημάτων, ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῇ ἀπόδοσις τῆς ἐργασίας τῶν ὑπαλλήλων, ἀφοῦ ἐργάζεται τὸ αὐτόματον τηλέφωνον; Ἰδοὺ ἡ διαφορά. Ἐν τούτοις, θέλουν τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀπὸ σήμερον, παγίως. Λοιπόν, ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία ἐδέχθη τὰ κατώτατα ὅρια, ἄνευ τῆς αὐξήσεως τοῦ 30%, μὲ τοὺς ἰδίους συντελεστάς, τοὺς ὁποίους μετεχειρίσθη, διὰ τοὺς ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, ἀπέχει, ἀπὸ τὴν ἀξίωσιν τῶν ὑπαλλήλων τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας, οἱ ὁποῖοι συνεταιρισθέντες μὲ τοὺς τραπεζιτικούς, ἀξιοῦν αὐτὰ τὰ πράγματα. Καὶ τώρα γεννᾶται τὸ ζήτημα: Τί θὰ ἔχωμεν αὔριον, ἐὰν γίνῃ ἡ ἀπεργία, τὴν ὁποίαν ἀπειλοῦν; Γεννᾶται καὶ τὸ ζήτημα, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς Δικαιοσύνης, τί θὰ κάμωμεν αὔριον, μὲ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους; Ἰδοὺ ἡ ἀνάγκη τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ τὴν κρίσιν σας, ἀπόψε.

§103Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἠκούσαμεν μὲν τοὺς ὑπουργοὺς τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐξήγησαν τὰ ἀποτελέσματα τῶν αὐξήσεων, δὲν ἠκούσαμεν ὅμως, κανένα ὑπουργὸν τῶν ἁρμοδίων Οἰκονομικῶν Ὑπουργείων, οἱ ὁποῖοι νὰ μᾶς πληροφορήσουν ἐὰν ἡ σημερινὴ κατάστασις τῶν τιμῶν τῶν ἐμπορευμάτων, εἶναι τοιαύτη, ὥστε, μὲ τὰς αὐξήσεις αὐτάς, νὰ καλύπτωνται αἱ ἀνάγκαι τῶν ἐργαζομένων, διότι οἱ ἐργαζόμενοι θὰ πεινάσουν μὲ αὐτὰς τὰς αὐξήσεις. Δὲν πρόκειται, ποία θὰ εἶναι ἡ ἐπίπτωσις, πρέπει νὰ μάθωμεν, θὰ ἔχουν δικαίωμα ἐπὶ τῆς ζωῆς ἢ ὄχι;

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γονῆς, ἔχει τὸν λόγον.

§105Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, θὰ ἐνθυμῆται ὅτι, τοὐλάχιστον ὁσάκις ὡμίλησα πρὸς ὑμᾶς, ἐπὶ τοῦ ἐργατικοῦ ζητήματος, οὐδέποτε παρεξέκλινα τῆς Ἐθνικῆς γραμμῆς, τῆς ὁποίας ἔπρεπε παντοῦ καὶ πάντοτε νὰ ὑποστηρίζω, καὶ διὰ τῶν ἀσθενῶν μου δυνάμεων νὰ ἐπιβάλλω. Θέλω νὰ πισιεύω, ὅτι καὶ σήμερον τῆς γραμμῆς αὐτῆς, τὴν ὁποίαν ἔχομαι στερρῶς, δὲν πρόκειται νὰ ἀποστῶ καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω, ὅτι καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ θελήσῃ νὰ ἐξετάσῃ τὸ θέμα, ἐκτὸς πάσης προκαταλήψεως, ἐκτὸς πάσης δεσμεύσεως, μὲ τὴν ἁπλῆν σκέψιν, τὴν κοινήν, ὥστε ὅσα καὶ νὰ λέγωνται ἑκάστοτε ἀπὸ τοὺς ἀγαπητοὺς συναδέλφους ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ὅτι, πότε ὁ α ἢ β ἢ γ μικρὸς ὑπάλληλος ἢ μεγαλύτερος ὑπάλληλος, μέχρι τοῦ ὑπουργοῦ, ἢ ἀκόμη μέχρι τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας εὐθύνονται, θέλω νὰ νομίσω καὶ νὰ πιστεύσω ὅτι, ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία θὰ αἰσθανθῇ ὅτι καὶ αὐτὴ ἔχει, κατὰ μέγα μέρος, τὰς ἰδικὰς της εὐθύνας. Ἐὰν εἶναι ἀληθὲς ὅτι, ἀπὸ τὴν ψῆφον ἡμῶν ἐξαρτᾶται ἡ ὕπαρξις τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι περιττὸν νομίζω νὰ γίνῃ ἡ μετατόπισις τῶν εὐθυνῶν αὐτῆς. Ἐτόνισα, κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, εἰς δοθείσας εὐκαιρίας, καὶ εἰδικώτερον τῆς 14ης Ἰουνίου τοῦ παρελθόντος ἔτους, τοῦ 1946, ἐξ ἀφορμῆς τῆς μεγαλειώδους ἐπιτυχίας τῶν ἐργατῶν, τοὺς ὁποίους σεῖς ἐχαιρετήσατε, καὶ διὰ τοὺς ὁποίους ἐξεδώσατε ψήφισμα χαιρετιστήριον. Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑπενθυμίσω, ὅτι σεῖς, ἐπαναλαμβάνω, εὕρατε τὴν στάσιν τῶν ἐργατῶν τόσον περίλαμπρον, ὥστε ἐνομίσατε ὑποχρέωσιν τοῦ Σώματος νὰ ἀπευθύνῃ τὸν χαιρετισμόν του ἐκεῖνον. Καὶ ἐρωτᾶται τις: Ἆρα γε εἶναι ἡ μόνη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐργατικὴ τάξις τῆς Ἑλλάδος ἄς ἔδωσε δείγματα τῶν συναισθημάτων της καὶ τοῦ ἀγῶνός της; Μήπως, τὴν 14ην Αὐγούστου, πέρυσι πάλιν, εἰς νεωτέραν ἀπόπειραν τῶν κομμουνιστῶν, νὰ παρασύρουν τὴν ἐργατικὴν τάξιν, πάλιν οἱ Ἕλληνες ἐργάται, δὲν ἦσαν ἐκεῖνοι, μὲ τοὺς ἰδίους ἡγέτας των, οἱ ὁποῖοι ἐματαίωσαν τὰ σχέδια τῶν κομμουνιστῶν; Πῶς λοιπόν, τόσον ἀποτόμως, οἱ ἴδιοι ἐργάται, οἱ ἴδιοι οἱ ἡγέται, ἀποτελοῦν τόσον κίνδυνον μεγάλον, ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ συναισθάνεται ἀνάγκην τόσον ἐπιτακτικήν, ὥστε, αὐτοὺς τοὺς ἐργάτας, νὰ τοὺς θεωρῇ, τόσον ἐπικινδύνους, ὡσὰν νὰ πρόκειται πράγματι, ὁ ἐχθρός, αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ διαλύσῃ τὸ πᾶν; Καὶ ὁ κίνδυνος οὗτος, κύριοι βουλευταί, ἐντοπίζεται κατὰ τὸ ψήφισμα, εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ τὴν ἡγεσίαν τῶν. Ἀλλά, μήπως εἶναι τὰ δύο αὐτὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα σᾶς ἐπέδειξαν οἱ ἐργάται; Μήπως τὴν 1ην Μαΐου 1947, παρὰ τὴν ἀντίθετον τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, δήλωσιν, δὲν ἦτο ἡ ἐργατικὴ ἡγεσία ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶπεν, ἀντιθέτως πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν παράδοσιν, ἀντιθέτως πρὸς τοὺς σκοποὺς τῶν κομμουνιστῶν ὅτι «οἱ Ἕλληνες ἐργάται, συναισθανόμενοι τὸ κρίσιμον τῶν περιστάσεων, θὰ ἐργασθοῦν». Καὶ εἰργάσθησαν, καὶ ἐνίκησαν, λαμπρὰν καὶ περιφανῆ νίκην. Καὶ μήπως, πρὸ ὀλίγου, τὴν 10ην Αὐγούστου, ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας οἱ ἐργάται, δὲν εἶπον πρῶτοι αὐτοί, ὀφείλομεν νὰ ἐργασθῶμεν καὶ νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας πρὸς τὰ θύματα τοῦ ἀνταρτικοῦ πολέμου καὶ πρὸς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα; Καὶ δὲν εἶναι αὐτοί, οἱ ὁποῖοι προσέφερον 4 δισεκατομμύρια δραχμῶν εἰς μίαν μόνην ἡμέραν; Αὐτοὶ λοιπὸν οἱ ἐργάται, αὐτὴ λοιπὸν ἡ ἡγεσία ἀπετέλεσεν ἐντὸς 10 ὡρῶν, τοιοῦτον κίνδυνον; Καταπληκτικόν, κύριοι συνάδελφοι, δυοῖν θάτερον, ἢ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐγνώριζε τὸν κίνδυνον τοῦτον, καὶ αἰφνιδίως τὴν πρωΐαν παρουσιάσθη, ὁπότε θὰ τὴν κατηγορήσω, δι’ ἔλλειψιν πληροφοριῶν καὶ ἀντιμετωπίσεως ἐν τῷ συνόλῳ τῆς κατυστάσεως, ἢ κἄτι ἄλλο συμβαίνει. Ἐὰν λοιπόν, κύριοι βουλευταί, αὐτὰ τὰ ὁποῖα σᾶς εἶπον ἀπόψε, οἱ κ. ὑπουργοί, ἦσαν ἀληθῆ, καὶ ἂς τὰ πάρωμεν ὡς ἀληθῆ. Ἐρωτῶ: Ἀπόψε τὰ ἀνεκάλυψαν αὐτά; Ἐὰν τὰ στοιχεῖα ὑπῆρχον πρὸς τί ἡ παραίτησις, ὁ ἐμπαιγμός, οἱ κουβέντες, καὶ τὸ καθημερινὸν ἀνακοινωθέν; Ἐὰν οὕτω εἶχον τὰ πράγματα, θὰ ἔπρεπεν εὐθύς, ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς νὰ εἴπωμεν πρὸς τοὺς ἡγέτας, νὰ ἀφήσουν τοὺς ὑπαλλήλους, καὶ νὰ τοὺς εἴπουν, αὐταὶ εἶναι αἱ συνέπειαι, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ σᾶς τὰ δώσωμεν. Ἀλλὰ τὸ νὰ ἐρχώμεθα εἰς μίαν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐνῶ οἱ ἐργάται βαυκαλίζονται μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ἄλλα θὰ εἶναι τὰ μέτρα, νὰ εὑρίσκωνται αἰφνιδίως πρὸ ἑνὸς τοιούτου ψηφίσματος.

§106Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Αἰφνιδιασμὸν δὲν ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις ἐδέχθη αἰφνιδιασμόν. (Χειροκροτήματα). Διότι ἐνῶ συνεζήτει τὸ ζήτημά των ἐδέχθη ἕναν αἰφνιδιασμὸν πρὸς δημιουργίαν ἀπεργίας καὶ ἑπομένως τὸ Κράτος ἦτο ὑποχρεωμένον νὰ παρέμβῃ διότι τὰ ζητήματα, καὶ μάλιστα τῶν ἐπιχειρήσεων τὰς ὁποίας ἀντιμετωπίζομεν σήμερον, εἶχον μίαν ἐξέλιξιν ἀγαθωτάτην. Καὶ μάλιστα ὁ ἴδιος ἐγὼ εἰς ἐπανειλημμένας συσκέψεις τὰς ὁποίας εἶχον μὲ τοὺς ἐκπροσώπους αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ πραγματικῶν ἐκπροσώπων, εἴτε τῶν Τραπεζῶν, εἴτε τῶν ἐπιχειρήσεων, οἱ ὁποῖοι ρυθμίζουν τὴν κίνησιν καὶ γνωρίζουν καὶ τὰ τελευταῖα μυστικὰ εἴτε τῶν Τραπεζῶν, εἴτε τῶν ἐπιχειρήσεων, τοὺς εἶπον: Δώσατέ μας ἐπιχειρήματα ἀπὸ τὰ βιβλία, τὰ χαρτιὰ καὶ τοὺς ἀριθμούς, τὰ ὁποῖα σεῖς βαστᾶτε, διὰ νὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἐπιρρίψωμεν ὅλον τὸ βάρος τὸ ἰδικόν σας ἐπὶ τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἀλλὰ δὲν ἐδόθησαν ἐπαρκῶς τοιαῦτα στοιχεῖα.

§107Ε. ΓΟΝΗΣ. Σᾶς δίδω τὴν ἀπάντησιν, ὅτι μέχρι προχθές, ὅταν ἐξεδίδοντο ἐπανειλημμένως ἀνακοινωθέντα δὲν ἐγνωρίζατε τὰ πράγματα τὰ ὁποῖα λέτε σήμερον.

§108Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Δὲν ἐξεδόθησαν ἀνακοινωθέντα.

§109Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγνώριζεν ἡ Κυβέρνησις τὴν δήλωσιν, ἡ ὁποία ἦλθε τώρα καὶ ἡ ὁποία λέγει, ὅτι τὴν Δευτέραν θὰ παραλύσῃ ἡ σπονδυλικὴ στήλη τῆς Κρατικῆς μηχανῆς. Ἑπομένως ὁ αἰφνιδιασμὸς, εἶναι αὐτὸς τὸν ὁποῖον ὑπέστη ἡ Κυβέρνησις.

§110Ε. ΓΟΝΗΣ. Ταυτολογεῖτε μὲ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως.

§111Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου ἐκλήθη ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ τῆς λύσεως τὴν ὁποίαν δίδει ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ ζήτημα αὐτό, καίτοι αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ θέμα τῆς συζητήσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι ἓν γενικὸν θέμα ἀφορῶν τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀπεργίας, ἐν τούτοις θὰ σᾶς διαβάσω τὴν ἀπόφασιν (ἀναγινώσκει) «Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον κατὰ τὴν................». Βλέπετε πόσα στοιχεῖα ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ἀποτελοῦντα μίαν μακρὰν προεργασίαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. (συνεχίζει τὴν ἀνάγνωσιν) «Ἀποφασίζει.....». Διότι πρέπει νὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλή, ὅτι οἱ περισσότεροι τῶν μισθωτῶν οἱ πληρωνόμενοι ἀπὸ τὰς διαφόρους Τραπέζας, πλὴν τῆς Ἐκδοτικῆς, πληρώνονται ἑκάστοτε διὰ δισεκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα χορηγοῦνται εἰς τὰς Τραπέζας, διὰ νὰ πληρώσουν τοὺς μισθοὺς τοῦ προσωπικοῦ των καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἓν βῆμα πληθωρισμοῦ τῆς δραχμῆς. (Χειροκροτήματα).

§112Ε. ΓΟΝΗΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος μὲ διέκοψε διὰ νὰ μοῦ ὑπενθυμίσῃ κάτι, ὅταν ἀπὸ κοινοῦ ὑπὸ τὴν Προεδρίαν τοῦ κ. Μαξίμου, φερ’ εἰπεῖν, παρουσίᾳ τοῦ κ. Τσαλδάρη, παρουσίᾳ τῶν Διοικητῶν τῶν Τραπεζῶν καὶ ἡμῶν ὅλων, κατελήξαμεν μετὰ περιπετείας μεγάλας, κ. συνάδελφοι, εἰς ὡρισμένα θετικὰ πράγματα α, β, γ, συμφωνηθέντα — αὐτὸ παρακαλῶ νὰ τὸ κρατήσετε ὑπὸ σημείωσιν διὰ νὰ δικαιολογήσετε ἢ ὄχι τὸ πόρισμά μου — τὴν ἑπομένην τῆς μεγάλης αὐτῆς συσκέψεως παρὰ τὰς ἐντολάς, τὰς σαφεῖς ἐντολὰς τὰς ὁποίας ἔδωσεν εἰς τὰς διαφόρους ὑπηρεσίας, ἀρχίζει ἕνα νέον κυνηγητό, ἕνα συνεχές ἀνεβοκατέβασμα διὰ νὰ καταλήξωμεν εἰς τὸ νὰ σᾶς λέγω σήμερον, ὅτι οὐδὲν τῶν συμφωνηθέντων ἔχει πραγματοποιηθῆ. Δύνασθε σεῖς κ. Ἀντιπρόεδρε, νὰ μοῦ εἰπῆτε ἐὰν τί τῶν συμφωνηθέντων ἐπραγματοποιήθη, παρὰ τὰς δοθείσας ὑποσχέσεις, ἐν σχέσει μὲ τὴν ἔνταξιν κτλ.; Αἱ συζητήσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας ἐξηκολούθησαν καὶ παραμένουν λόγῳ διαφόρων ἄλλων ἀσκόπων ἐνεργειῶν ἐκκρεμεῖς. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, δὲν θὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῶν πεπραγμένων τούτων, ἀλλὰ θὰ ἀρκεσθῶ εἰς ἓν κλασσικὸν παράδειγμα, διὰ νὰ ἴδητε κάτι βάσει τοῦ ὁποίου σεῖς πλέον νὰ ἀποφασίσετε. Ὅταν ἡ ἡγεσία τῶν ἐργατῶν τῆς Ἑλλάδος διὰ μυρίων κόπων καὶ προσπαθειῶν μετὰ τὸν ἀγῶνα τῆς ζωῆς καὶ τοῦ θανάτου κατὰ τῶν κομμουνιστῶν προητοίμασε καὶ τὸν ἀγῶνα αὐτὸν τὸν δύσκολον, ὅπου ἀντίμαχον εἶχε τὸ Κράτος, τὸ Κράτος τοῦ Ζάκκα, ὁ ὁποῖος χθὲς ἀκόμα εἰς τὰς στήλας τοῦ «Ἐλευθέρου Βήματος» ἔγραψεν ἄρθρον καὶ συνηγόρει ἀνοικτὰ ὑπὲρ τῆς ἐπαναφορᾶς τῶν κομμουνιστικῶν διοικήσεων εἰς τὴν Συνομοσπονδίαν καὶ τὰ ἐργατικὰ Κέντρα τῆς Ἑλλάδος, ὅταν λοιπὸν λέγω, ἡ ἡγεσία ἐκείνη ἔκαμε τὸν ἀνοικτὸν ἐκεῖνον ἀγῶνα καὶ ὅταν μετ’ ἀγῶνας, κόπους καὶ προσπαθείας κατώρθωσαν, λέγω, τὰ συνδικᾶτα νὰ ἀπαλλαγοῦν τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, ἓν τῶν συνδικάτων τούτων ἦτο καὶ ἡ διοίκησις Τροχιοδρομικῶν Ἀθηνῶν. Ἐφ’ ὅσον διάστημα, κύριοι βουλευταί, ὑπῆρχεν ἡ ἐθνικόφρων Διοίκησις εἰς τὸ Σωματεῖον τοῦτο, ἡγεσία τῆς Συνομοσπονδίας, ἐργατικοὶ βουλευταί, ἐργατικὰ κέντρα ἀνεβοκατέβαιναν τὶς σκάλες τῶν ἁρμοδίων Ὑπουργείων. Καὶ αἰφνιδίως μίαν ἡμέραν ἐκδίδεται ἡ ἀπόφασις τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἐπαναφέρει τὴν κομμουνιστικὴν διοίκησιν καὶ κατὰ τὴν γνώριμον τακτικήν, τὴν ὁποίαν τηρεῖ, διότι γνωρίζουν τί τὸ ἀφελὲς αὐτὸ Ἑλληνικὸν Κράτος ὑπολογίζει, τὴν ἑπομένην ἡμέραν ἐγένετο ἀπεργία καὶ τὸ Κράτος τὴν ἑπομένην κατέβαλε τὸ τίμημα πρὸς ἐξευτελισμὸν καὶ τῶν ἐθνικοφρόνων ἡγετῶν καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου Ἑλληνικοῦ Κράτους. Πρὸς τί νὰ ὑπενθυμίσω καὶ ἄλλα τοιαῦτα περιστατικὰ ἀποδεικνύοντα τὴν ἀνυπαρξίαν πάσης πολιτικῆς γραμμῆς; Εἶναι ματαιοπονία. Καὶ μόνον τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον Ἐργασίας παρέμεινεν ἐπὶ 12 μῆνας ἄνευ ὑπουργοῦ εἶναι χαρακτηριστικὸν τοῦ ἐνδιαφέροντος, τὸ ὁποῖον ἐπιδεικνύει ἡ πολιτεία διὰ τὸν τεράστιον αὐτὸν τομέα. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, θέλω νὰ σᾶς παρασύρω καὶ εἰς τὴν κατ’ οὐσίαν συζήτησιν τοῦ θέματος. Τὸ θέμα τὸ ἀποψινὸν νομίζω, ὅτι εἶναι τελείως διάφορον. Παρεπλανήθη ἡ συζήτησις, μετετοπίσθη τὸ θέμα καὶ νομίζω, ὅτι θὰ σᾶς φέρω εἰς τὴν ὀρθὴν τοποθέτησιν τοῦ θέματος. Ἡ Κυβέρνησις εἰσηγεῖται ἓν ψήφισμα, εἴτε δίκαιον, εἴτε ἄδικον, κατὰ τῶν ἐργατῶν, διὰ τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς ἀπασχολήσουν εἰδικώτερον ἄλλοι συνάδελφοι. Λέγω λοιπὸν πρὸς ὑμᾶς, εἶναι δυνατὸν σεῖς νὰ ψηφίσητε τοιοῦτον ψήφισμα; Ἰδοὺ διατὶ σᾶς ὑπέδειξα προηγουμένως καὶ τὴν ἰδικήν σας εὐθύνην. Περιττὸν πλέον νὰ συνεχίζωμεν καὶ νὰ λέγωμεν ὅτι πταίει ὁ τάδε ὑπουργός, ἢ ὁ τάδε τμηματάρχης, καὶ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐν τῷ συνόλῳ της καὶ ὁ καθεὶς κατ’ ἰδίαν ἔχει τὴν εὐθύνην. Καὶ ἐὰν μὲν πιστεύετε ὅτι ἐγὼ σφάλλω, τότε θὰ ἔχω τὸ θάρρος τῆς γνώμης μου, ἀλλ’ ἐπειδὴ σπανίως, κύριοι βουλευταί, ἀγωνίζομαι νὰ πείσω τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν καὶ ἐπειδὴ θεωρῶ τὸ θέμα οὐσιῶδες καὶ βασικὸν ὅπως καὶ εἰς τὸ παρελθὸν χάρις εἰς τὰς προσπαθείας ἡμῶν καὶ τῶν ἡγετῶν τῆς ἐργατικῆς τάξεως ἀπετρέψαμεν τὴν σύμβασιν Μπραίην–Τσαλδάρη ἐπὶ μεγίστῳ ἀγαθῷ τῆς χώρας μας, ἔτσι καὶ σήμερον προσπαθῶ νὰ πείσω ὑμᾶς, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ λάθος καὶ λάθος τεράστιον. (Χειροκροτήματα).

§113Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πρέπει νὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι, καὶ πέρυσι, δὲν ἐνθυμοῦμαι ποίαν ἐποχήν, εἰσηγήθη ἡ Κυβέρνησις τὸ ψήφισμα περὶ μέτρων τάξεως, σχεδὸν ἐν ἀντιγράφῳ περιλαβοῦσα ἐν ἐκείνῳ τῷ ψηφίσματι αὐτά, τὰ ὁποῖα καὶ σήμερον ζητοῦμε, νὰ ψηφισθοῦν ἀπὸ τὴν Βουλήν.

§114Ε. ΓΟΝΗΣ. Τότε, κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε θὰ σᾶς εἴπω κἄτι. Φαίνεται ὅτι δὲν ἀντελήφθητε τὴν σοβαρότητα τοῦ παρόντος ψηφίσματος καὶ ἰδοὺ διατί. Τότε ἐλέγομεν ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ ἀπεργία μετὰ προειδοποίησιν, τώρα τί λέγομεν; Καταργοῦμεν αὐτὸ τοῦτο τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας.

§115Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ σώσωμεν τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον κινδυνεύει καὶ βεβαιωθεῖτε, ὅτι ἐὰν ὁ ἐπαρχιακὸς κόσμος ἀκούσῃ τὴν συζήτησιν ποὺ γίνεται ἀπόψε, θὰ μᾶς οἰκτίρῃ. (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§116Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις εἶναι ὑγιεῖς πράξεις ἢ ὄχι;

§117Ε. ΓΟΝΗΣ. Ὀρθῶς.

§118Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Καὶ ἡ ὑπαγωγὴ εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων εἶναι ὑγιᾶ πρᾶξις, ναὶ ἢ οὔ;

§119Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἡ ἀρχὴ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων εἶναι ὀρθή.

§120Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Λέγετε ὅτι εἶναι ὑγιὴς πολιτική, ἡ πολιτικὴ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων.

§121Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἡμεῖς τὴν εἰσηγήθημεν πρὶν νὰ γίνηται σεῖς ἀρχηγὸς κόμματος.

§122Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐρωτῶ ἡ ὑπαγωγὴ εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας εἶναι ὑγιὴς πρᾶξις, ναὶ ἢ ὄχι;

§123Ε. ΓΟΝΗΣ. Τὸ θέμα τῆς συζητήσεως εἶναι τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας.

§124Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐδέχθητε κατ’ ἀρχὰς τὴν ὑπαγωγὴν αὐτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις, ἄρα ἐκάμαμεν ἕνα βῆμα πρὸς τὰ ἐμπρός. Τὸ μόνον σημεῖον, τὸ ὁποῖον ἠμπορούσατε νὰ θίξητε καὶ νὰ ἐπικρίνητε, εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως ἔναντι τῶν τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων, ἐκεῖ νὰ μᾶς θίξετε.

§125Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχω δίκαιον νὰ λέγω ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ θέμα.

§126Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Μόνον αὐτὸ εἶναι τὸ θέμα.

§127Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν εἰς τὴν κατ’ ἰδίαν συζήτησιν νομίσητε ὅτι ἐξυπηρετεῖτε τὸν τόπον, διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, νὰ τὸ κάμετε, ἀλλὰ σᾶς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι θὰ ἀγωνισθῶ νὰ σᾶς πείσω ὅτι βλάπτετε τὸν τόπον.

§128Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Θὰ τὸ ψηφίσωμεν διὰ νὰ σώσωμεν τὸν τόπον.

§129Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐδῶ πρόκειται νὰ κάμωμεν μίαν συζήτησιν μεταξὺ σοβαρῶν ἀνθρώπων ἐνδιαφερομένων διὰ τὴν ἐξέλιξιν μιᾶς ὑγειοῦς πολιτικῆς. Ἡ πλάνη, κύριοι βουλευταί, προέρχεται συνήθως ἀπὸ τὴν ἄγνοιαν τῶν ἀπωτέρων συνεπειῶν, ἐὰν κρίνητε ἐκ τῶν ἐπιφανειακῶν, τότε ὄχι μόνον πρέπει νὰ εἶσθε ἐναντίον του, ἀλλὰ τοῦτο σημαίνει ὅτι δὲν γνωρίζητε τὸ θέμα, δὲν τὸ γνωρίζει φαίνεται οὔτε ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ὅταν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως μοῦ εἶπεν ὅτι τὸ περυσινὸν ψήφισμα εἶναι τὸ ἴδιον μὲ τὸ σημερινόν, μοῦ δίδει τὸ δικαίωμα νὰ τοῦ εἴπω ὅτι δὲν ἀντελήφθη τὸ θέμα.

§130Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὄταν σᾶς εἶπον ὅτι εἶναι τὸ ἴδιον, ἐννοῶ ὅτι τοὐλάχιστον αἱ γενικαὶ ἀρχαὶ τοῦ περυσινοῦ ψηφίσματος εἶναι περίπου αἱ ἴδιαι μὲ τὸ Ἐφετεινὸν ψήφισμα. Καί ἀπὸ τὸ περυσινὸν ψήφισμα παρέμεινε μόνον ἡ τριήμερος προειδοποίησις.

§131Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὡμίλησεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως περὶ συλλογικῶν συμβάσεων. Ἐὰν ἦτο δυνατόν, κύριοι συνάδελφοι, νὰ καταρτισθοῦν συλλογικαὶ συμβάσεις μὲ τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας καὶ τοὺς τραπεζιτικοὺς εἴμεθα σύμφωνοι, ὅτι ἡ ἀρχὴ αὐτὴ εἶναι ὀρθή. Ὑπάγονται εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὴν δυνατότητα, ἢ σεῖς δὲν ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ τοὺς ὑπαγάγητε ὁπότε ἢ θὰ τοὺς ἀμείψητε δυνάμει τοῦ νόμου 28, ἢ θὰ ἔχητε νομίμως καὶ ἐγκύρως πλήρως ἐξουσιοδοτουμένους ἐκ μέρους τῶν σωματείων αὐτῶν διὰ νὰ κάμητε τὰς συλλογικὰς συμβάσεις. Διὰ νὰ γίνῃ συλλογικὴ σύμβασις πρέπει νὰ τὸ δεχθοῦν οἱ ἐργοδόται καὶ οἱ ἐργάται, ἀλλὰ τὸ ἐδέχθησαν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα οἱ ἐργοδόται καὶ οἱ ἐργάται;

§132Ε. ΓΟΝΗΣ. Γίνεται πλήρης μετατόπισις τοῦ θέματος.

§133Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δηλαδὴ θέλετε νὰ πῆτε, ὅτι οἱ ὑπογράψαντες τὰς ἄλλας συμβάσεις δὲν εἶχον κανονικοὺς ἐκπροσώπους τῶν ἐργατῶν;

§134Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ὑπαγάγητε τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις.

§135Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αἱ παροῦσαι συμβάσεις δὲν ἐγένοντο ἀκόμη, αὐτὸ ἀποτελεῖ πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦτο ἀποδέχεται ἡ Κυβέρνησις.

§136Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Θέλετε νὰ ὑπαγάγετε ἕνα κλάδον ἐργαζομένων εἰς συλλογικὰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν τοὺς ἀφοροῦν.

§137Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τότε νὰ ἀμφισβητήσητε κατ’ ἀρχήν, ὅτι κακῶς γίνεται ἡ πολιτικὴ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων ἐπὶ τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας καὶ νὰ εἴπητε, νὰ ὑποστηρίξητε ἐπιστημονικῶς, θετικῶς καὶ πρακτικῶς ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνουν.

§138Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, θέλω καὶ πάλιν νὰ ἐπαναλάβω πρὸς ὑμᾶς ὅτι ὑπάρχει μετατόπισις τοῦ θέματος καὶ ἐπ’ αὐτῆς ὀφείλω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας. Ἐγὼ λέγω ὅτι θίγεται ἕνα δικαίωμα τῶν ἐργατῶν, τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας, τὸ ὁποῖον δικαίωμα ἐκτήθη μὲ κόπους, μὲ θυσίας, μὲ αἵματα, κατωχυρώθη ἀπὸ διεθνῆ συνέδρια καὶ ἀποτελεῖ τὸ Α τῶν ἐργατικῶν δικαιωμάτων.

§139Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐδῶ πρόκειται περὶ προσωρινοῦ μέτρου ἀναστολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας.

§140Ε. ΓΟΝΗΣ. Δὲν ἠμποροῦμε νὰ συνεννοηθῶμεν φαίνεται.

§141ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Ἐδῶ πρόκειται περὶ ἐκτάκτου μέτρου πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως.

§142Ε. ΓΟΝΗΣ. Τὸ ἄρθρον 1 λέγει «... ἀπαγορεύεται ἡ ὁμαδικὴ ἐγκατάλειψις τῆς ἀσκήσεως τῆς ἀνατεθείσης ὑπηρεσίας κλπ, κλπ.». Τὸ θεμελιῶδες αὐτὸ δικαίωμα... Τὸ νὰ ψηφίσητε ἀπόψε τὸ Ψήφισμα, τὸ ὁποῖον καταργεῖ τὸ θεμελιῶδες αὐτὸ δικαίωμα, δικαίωμά σας εἶναι νὰ τὸ κάνετε, πλειοψηφία εἶσθε. Ἠμπορεῖτε ἔτσι τὸ ταχύτερον νὰ πᾶτε εἰς τὸν κρημνόν, νὰ πᾶτε, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν θὰ πάω. Λέγω λοιπόν, ἀπὸ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν, εἰς τὴν Γαλλίαν ὑπάρχει πραγματικὴ ψυχρὰ ἐπανάστασις, θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ προσέξητε αὐτό.

§143ΣΤ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων). Εἶναι λόγω τῆς ἀνταρσίας, λάβετέ το ὑπ’ ὄψιν, Ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε καὶ πράττει τὸ καθῆκον της.

§144Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. ... (Δὲν ἠκούσθη λόγῳ φωνῶν, διαμαρτυριῶν καὶ κωδωνοκρουσιῶν).

§145Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐν πρώτοις, κύριοι συνάδελφοι, δὲν ἔχετε τὴν ἀπαιτουμένην ψυχραιμίαν, διὰ νὰ ἀκούσητε.

§146Χ. ΠΑΝΑΓΙΟΥΛΑΣ. Προκαλεῖτε ἐσεῖς.

§147Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἀξιοῖτε νὰ ἔχω τὰς ἰδίας ἀντιλήψεις μὲ σᾶς. Αὐτὸ ἀξιοῖτε; Ἐλᾶτε ἐπάνω καὶ κατεβάστε με ἢ ἀφήσατέ με νὰ ὁμιλήσω. Κύριοι συνάδελφοι, ἔχετε, ἐπαναλαμβάνω ἔχετε, τὴν ἀπαιτουμένην ψυχραιμίαν νὰ ἀκούσητε, ἔστω καὶ πεπλανημένους ἀνθρώπους, ἔστω καὶ ἔχοντας μὴ καλὰς ἀντιλήψεις; Ἔχετε τὸ θάρρος καὶ τὴν ψυχραιμίαν, νὰ ἀκούσητε; Τότε ὑπάρχει ἐλευθερία βήματος. Ἐὰν ὅμως ὑπάρχουν αὐταὶ αἱ διακοπαί, νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καταργεῖτε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ βήματος. (Διαμαρτυρίαι καὶ χειροκροτήματα).

§148Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἠλείας). Ἤθελον νὰ σᾶς κάμω τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν. Εὑρισκόμεθα εἰς ἐμπόλεμον κατάστασιν, ναὶ ἢ ὄχι;

§149Ε. ΓΟΝΗΣ. Ὡραία ἐρώτησις. Μὰ γίνεται κουβέντα;

§150Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἠλείας). Δὲν σᾶς συμφέρει νὰ ἀπαντήσητε, κύριε.

§151Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριοι, δὲν συμφωνῶ καθόλου μὲ τὸν ἀγορεύοντα, ἀλλὰ ἔχει δικαίωμα, νὰ καταφέρηται ἐναντίον τοῦ θορύβου. Καταργεῖται ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου.

§152Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ ἀγανάκτησις διακόπτει.

§153Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἀγανακτῶ ἐναντίον σας.

§154Ε. ΓΟΝΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἡ Ἑλλάς, ἡ ὁποία τὴν 31ην Μαρτίου 1946, ἀνέδειξε τὴν παροῦσαν Ἀντιπροσωπείαν καὶ τὴν σχηματισθεῖσαν Κυβέρνησιν ἐκ τῆς πλειοψηφίας, εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἀντιμετώπισε μίαν λυσσαλέαν ἐπίθεσιν, μίαν λυσσαλέαν ὠργανωμένην προσπάθειαν ἐναντίον της. Καὶ θέλω εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο, νὰ ἀντιληφθῆτε τὰς ἀνάγκας τῆς Ἑλλάδος, ὄχι μόνον τὰς τῶν ἰδίων ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ νὰ ἀντιληφθῆτε τὸ ὅλον Ἑλληνικὸν πρόβλημα οὕτω τιθέμενον καὶ ἐξηρτημένον ἀπὸ τὰς διεθνεῖς σχέσεις καὶ μὲ τὴν διεθνῆ τυποθέτησιν τῆς Ἑλλάδος· καὶ θὰ πρέπῃ νὰ ἠξεύρετε ἐπιπροσθέτως, ὅτι τὰ πάντα δύνασθε νὰ καταργήσητε ἀπὸ τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ὡρισμένα ἄρθρα, τὰ ὁποῖα—ἐτονίσθη ἀπὸ πολλοὺς συναδέλφους— οὐδεμία δύναμις καὶ οὐδεμία ἐξουσία εἶναι δυνατὸν νὰ παρίδῃ ἢ καὶ νὰ καταργήσῃ. Τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ μὲ τὸ θέμα τὸ ἀποψινόν. Παρακαλῶ λοιπὸν θερμῶς ὅλους σας, νὰ ἀντιληφθῆτε τὸ θέμα. Ἐὰν μέχρι τοῦ Αὐγούστου τοῦ 1946, ἡ πλειοψηφία αὐτή, ἐβάλετο ὡς φασιστική, ὡς συνεργαζομένη, ὡς.... ὡς... ὡς... καὶ ἐὰν τὰς συνεπείας αὐτὰς ἐπλήρωσεν ἡ παράταξις αὐτή, προσέξατε τώρα, θὰ ἔλθητε καὶ θὰ εἴπητε ἐσεῖς; ὄντως εἴμεθα τοιοῦτοι, ὡς μᾶς ἔλεγον οἱ συνοδοιπόροι, οἱ ἐχθροὶ τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς Ἑλλάδος; Ἀπὸ αὐτὸ θέλω νὰ προφυλάξω ὑμᾶς ἐὰν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην ἐσεῖς δὲν τὴν ἀντιλαμβάνεσθε, σᾶς λέγω, κύριοι, τοῦτο, ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν ποὺ περνοῦν τώρα, ἐπαναλαμβάνω, ψυχρὰν ἐπανάστασιν, ὅλα τὰ μέτρα ἐλήφθησαν, ἀλλὰ διὰ ρητοῦ ἄρθρου ἐξασφαλίζεται τὸ Συνταγματικόν, οὕτως εἰπεῖν καὶ θεμελιῶδες, αὐτὸ δικαίωμα τῶν ἐργατῶν. Τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας διὰ τῶν παρόντων μέτρων, δὲν θίγεται ἐκεῖ.

§155Κ. ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν ἀντάρται εἰς τὰ βουνὰ τῆς Γαλλίας.

§156Ε. ΓΟΝΗΣ. Λοιπόν, κύριοι, εἶναι δικαίωμά σας· πλειοψηφία εἶσθε, δύναμιν ἔχετε, ἡγεσίαν διαθέτετε, θὰ ψηφίσετε. Ὅμως, ὅταν θὰ ἔλθουν αἱ συνέπειαι, καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι θὰ ἔλθουν, δὲν θὰ εἶμαι ἐγὼ ὁ ὑπεύθυνος διὰ τὸ λάθος καὶ διὰ τὰς συνεπείας του, θὰ εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Διὰ νὰ εἴμεθα σαφῶς ἐξηγημένοι. Ἔρχομαι τώρα εἰς ἓν ἄλλο ζήτημα. Ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ ὁ κ. Τσαλδάρης εἶπον, ὅτι οἱ ἐργάται αἰφνιδίασαν τὴν Κιβέρνησιν. Λάθος. Διότι αἱ αἰτήσεις καὶ αἱ δηλώσεις τῶν ἐργατῶν, περὶ τῆς καθόδου εἰς ἀπεργίαν, εἶναι ὑποβεβλημέναι κατὰ τὰς νομίμους προθεσμίας καὶ ἡ Κυβέρνησις, ἐάν ὄντως ἀντελαμβάνετο τοιοῦτον κίνδυνον, θά ἦτο δυνατόν, νά εἰσαγάγῃ χθές, προχθές, ἀντιπροχθές, ὄχι ὅμως σήμερον, εἰς ἔκτακτον συνεδρίασιν, τὸ ψήφισμα, διὰ νὰ προσθέσωμεν εἰς τὴν κρισιμότητα τῆς κατιωτάσεως καὶ νέους ψυχολογικοὺς παράγοντας ἀταξίας, ἀνασφαλείας καὶ γενικῆς ἀνησυχίας.

§157Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ὀφείλω μίαν ἀπάντησιν καὶ θὰ εἶμαι σύντομος. Θέλω νὰ μάθω πότε κατετέθη ἡ δήλωσίς των περὶ ἀπεργίας;

§158Ε. ΓΟΝΗΣ. Πρὸ 9 ἡμερῶν.

§159Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Πρὸ 9 ἡμερῶν;

§160Ε. ΓΟΝΗΣ. Τρεῖς εἶναι τὸ ἐλάχιστον. Ἑπομένως εἴχατε καιρόν, νὰ μᾶς φέρετε τὸ ψήφισμα, τὴν Τετάρτην, τὴν Πέμπτην, τὴν Παρασκευήν, ὅπου εἴχαμε συνεδρίασιν.

§161Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διαρκουσῶν ἐν πάσῃ περιπτώσει τῶν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως συνεννοήσεων.

§162Ε. ΓΟΝΗΣ. Τὸ θέμα δὲν ἤλλαξε μορφήν. Δὲν δύνασθε νὰ προσθέσετε, εἰς τὰς κρισίμους περιστάσεις καὶ ἄλλας διὰ τῆς ἐκτάκτου συγκλήσεως τοῦ Σώματος. Αὐτὸ εἶναι μία ἀναμφισβήτητος ἀδεξιότης.

§163Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἡ δημοσιευθεῖσα καὶ πρὸς τὸ Σῶμα Στρατοῦ ἀπευθυνομένη αἴτησις λέγει: «Ἐν Ἀθήναις τῇ 6 Δεκεμβρίου».

§164Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐντὸς τῆς προθεσμίας τῆς προβλεπομένης ὑπὸ τοῦ ψηφίσματος, κατετέθησαν αἱ δηλώσεις εἰς τὴν Ἀσφάλειαν. Ἐπὶ πλέον καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐπιπροσθέτως δὲν ὑπῆρχον καὶ αἱ διαπραγματεύσεις, τὰς ὁποίας διατείνεται καὶ ἐπικαλεῖται ἡ Κυβέρνησις, διότι τὸ θέμα τῶν συζητήσεων αὐτῶν καὶ διαπραγματεύσεων ἔχει λήξει ἀπὸ ἑβδομάδος καὶ πλέον. Ματαίως παρεκαλούσαμεν τοὺς κ. κ. ἁρμοδίους ὑπουργοὺς νὰ μᾶς εἴπουν τί γίνεται καὶ μᾶς παρέπεμπον ἀπὸ τὸν Ἄνναν εἰς τὸν Καϊάφαν.

§165Ε. ΓΟΝΗΣ. Λέγω λοιπόν, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ στοιχεῖον τοῦ αἰφνιδιασμοῦ δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν νευρικότητα, τὴν ὁποίαν ἐπέδειξεν, ἐδημιούργησεν καὶ προσέθεσεν εἰς τὴν κρισιμότητα τῶν περιστάσεων νέαν ἀτμόσφαιραν ἀνησυχίας καὶ ἀνασφαλείας καὶ νομίζω ὅτι κατέδειξεν ἁπλῶς μίαν ἄστοχον ἀνικανότητα χειρισμοῦ τοῦ ζητήματος.

§166Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἀνέκυψαν κατὰ τὴν συζήτησιν 2 θέματα, τῶν ὁποίων προφανῶς ἐπιβάλλεται ἡ διευκρίνησις. Ἐγένετο λόγος περὶ αἰφνιδιασμοῦ καὶ ἠκούσθησαν ἀντιφατικαὶ πληροφορίαι ὡς πρὸς τὰς προθεσμίας. Νομίζω ὅτι ἀποτελεῖ δίκαιον αἴτημα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας νὰ πληροφορηθῇ ἀκριβῶς, πότε οἱ μισθωτοὶ ἀνήγγειλον τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀπεργίας. Σήμερον κρίνομεν ἐὰν πράγματι ἔλαβε χώραν ὁ αἰφνιδιασμὸς καὶ δεύτερον ἐὰν ὄντως κατὰ τὸ τελευταῖον διάστημα διεξήγοντο διαπραγματεύσεις καὶ εἶχον φθάσει εἰς ψυχρὸν σημεῖον, διὰ νὰ ἐπαναλάβω τὴν φράσιν τῆς Γαλλίας.

§167Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐὰν ὄντως ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ὑπ’ ὄψει της ὅτι καὶ πρὸ μηνὸς ὑπῆρχεν ἡ ἰδία δήλωσις, θὰ εὕρισκεν ἄλλο ἐπιχείρημα, διότι εἶναι γνωστὸν ὅτι εἶχον καταθέσει πρὸ 15 ἡμερῶν δήλωσιν καὶ ἀνεβλήθη ἡ ἀπεργία συνεχιζομένων τῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τῶν ὁποίων παρεῖχε βασίμους ἐλπίδας ὅτι τὰ αἰτήματά των θὰ ἐγίνοντο δεκτά.

§168Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Πιθανόν. Εἶναι γνωστὸν ὅτι παρεῖχον ἐλπίδας βασίμους.

§169Ε. ΓΟΝΗΣ. Αὐτὴν τὴν ὑπόσχεσιν τὴν ἔχουν τὰ ἀνακοινωθέντα, ὅτι τὰ αἰτήματά των θὰ ἐξετασθοῦν δεόντως ἀνεξαρτήτως τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Ἡ παροχὴ ἐλπίδων, κ. βουλευταί, κατὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν διαπραγματεύσεων ἀποτελεῖ ἐμπράγματον ἀναγνώρισιν περὶ τοῦ ὅτι τὰ αἰτήματα ἦσαν δίκαια. Ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνω, κύριοι, ὅτι ἐπεδείχθη τοιαύτη σοβαρότης, ὥστε ἐφθάσαμεν νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῶν λεγομένων ψηφισμάτων διὰ μικροζητήματα. Θὰ εἴπητε: τὸ ζήτημα τῆς ἀπεργίας εἶναι μικροζήτημα; Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν τόσα ἄλλα μέτρα θὰ ἦτο δυνατὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐξαντλήσῃ τὰ ἄλλα μέτρα. Ἀλλὰ νομίζετε, κ. βουλευταί, ὅτι εἰς τὴν ὅλην κατάστασιν ὑπάρχει τι τὸ κακόν; Ἠρχίσαμεν ἀπὸ τὸν ἐξευτελισμὸν τῆς ἀμνηστίας, κατεξευτελίσαμεν καὶ αὐτὸν τὸν ἐθνικὸν συναγερμὸν καὶ τώρα θὰ ἐξευτελίσωμεν καὶ αὐτὰ τὰ ψηφίσματα· ἕνα τὴν μίαν ἡμέραν, δύο τὴν ἄλλην κ.λ.π. Τότε τί θὰ γίνῃ; Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἡ Βουλὴ δὲν νομίζει ὅτι ἔχει κἄποιαν εὐθύνην, νὰ σταματήσῃ τὸν κατήφορον εἰς τὸν ὁποῖον ἄγεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὴν τόσον εὔκολον χρῆσιν τῶν ψηφισμάτων; Ἀλλά, κ. βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μου εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν. Κατὰ τὸν τρόπον αὐτὸν ἐκαθάρισεν ἡ Κυβέρνησις τὸ ζήτημα τότε. Θὰ ἦτο ζήτημα ἀνδρισμοῦ ἂν ἀνεγνώριζε κανεὶς τὰς εὐθύνας· ἀλλὰ ἀρνούμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὴν πραγματικότητα, τὴν ὁποίαν γνωρίζει ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς, ὅτι οἱ ἐργάται καὶ οἱ ἡγέται, οἱ ὁποῖοι προΐστανται εἰς τὰ διάφορα ἐργατικὰ ζητήματα ἀποδίδουν τὴν εὐθύνην εἰς τοὺς κομμουνιστάς, διότι σᾶς εἶπον κἄποτε, ὅτι ἐὰν οἱ κομμουνισταὶ κατώρθωναν νὰ καταλάβουν τὰ συνδικάτα εἰς τὰς πόλεις, δὲν θὰ κατέφευγον εἰς τὰ βουνά. Ἀλλὰ ἡ πεῖρα ἡ ἰδική σας δὲν φθάνει καὶ εἶναι ἀτύχημα ποὺ τόσον γρήγορα λησμονοῦνται τὰ φοβερὰ πλήγματα. Ρίψατε τὸ βλέμμα σας εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ ἀλλοῦ, ὅπου διεπράχθη τὸ σφάλμα νὰ ἔχουν τὰ συνδικάτα οἱ κομμουνισταί. Παρακολουθήσατε καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι δὲν τὰ ἐκράτησαν εἰς τὸ ὕψος τῆς ἐθνικῆς ἀξιοπρεπείας, ἐν ἀντιθέσει μὲ ὅ,τι συμβαίνει εἰς τὴν Ἑλλάδα. Τοὺς ἡγέτας αὐτοὺς τῆς Ἑλλάδος προσπαθεῖτε σήμερον νὰ τοὺς κάμετε ἐχθρούς, διότι αὐτὸ σημαίνει τοῦτο καὶ ἀκόμη κάτι χειρότερον. Ἀντὶ τὸ Κράτος νὰ προσέλθῃ καὶ νὰ σταθῇ ἠθικὸς συμπαραστάτης, ἔρχεται καὶ φέρει τὸ ψήφισμα αὐτὸ εἰς τοὺς προστάτας, τὰ παληκάρια αὐτὰ τῆς ἐργατικῆς ὑποθέσεως, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν 114 θύματα εἰς τὸν κομμουνισμὸν κατὰ τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου. Ἐάν, κ. συνάδελφοι, αἱ τόσαι προσπάθειαι καὶ οἱ ἀγῶνες, οἱ ὁποῖαι κατεβλήθησαν ἀπὸ τοὺς ἡγέτας τῶν συνδικάτων, διὰ τοῦ μέτρου τούτου ναυαγήσουν, ἔργον ἰδικόν σας θὰ εἶναι. Ἀλλὰ τότε, συνεργοῦντος μάλιστα καὶ τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῆς Ἀσφαλείας, ὁ ὁποῖος εἶπε προχθὲς μίαν ἀλήθειαν—δὲν θέλω νὰ τὸν κατηγορήσω, ἀλλὰ εἶπεν, ὅτι οἱ 14 χιλιάδες ἀνῆλθον εἰς τὰ βουνά, καὶ αἱ ὑπόλοιποι χιλιάδες, κύριε Ρέντη, τί κάμουν μέσα εἰς τὰ ἐργοστάσια, μέσα εἰς κάθε τύπον; ἐργασίαν; —ἀρχίζουν ἀκαταπονήτως καὶ οὐσιαστικῶς τὴν δρᾶσιν των. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν εἶναι 51 χιλιάδες· βεβαίως εἶναι πλέον καὶ ὅ,τι ἡμεῖς κατωρθώσαμεν ἀνεπισήμως χωρὶς μέσα, διὰ τοῦ ἑνός ἢ τοῦ ἄλλου τρόπου, θὰ τὸ καταστρέψωμεν. Ἔργον σας εἶναι αὐτὸ καὶ ἡ εὐθύνη βαρύνει ἀπολύτως σᾶς. Εἶναι περίεργον πῶς ἡ λύσις αὐτὴ ἔρχεται ἀπὸ ἕνα ἀντιπολιτευόμενον βουλευτήν, ἀλλὰ ἐτόνισα, ὅτι βλέπω τὸ ἐργατικὸν πρόβλημα μόνον ὡς ἐθνικὸν καὶ ἐθεώρησα χρέος μου, ὅπου ἠμπορῶ νὰ τὸ βοηθήσω καὶ ἀκόμη προχθὲς κατὰ τὴν κρίσιν τὴν τελευταίαν. Ὁ κ. Πρωτοπαπαδάκης εἶναι ἐδῶ, καὶ θὰ ἀκούσετε ἀπὸ τὸ στόμα του τί πρὸς ἐμὲ εἶπεν. Ἐκάμαμεν καὶ πάλιν τὸ καθῆκον μας καὶ νὰ εἶσθε βέβαιοι ὅτι δὲν πρόκειται κομματική τις σκέψις νὰ μᾶς ἐπηρεάσῃ, ἀλλὰ ὀφείλομεν νὰ εἴπωμεν πρὸς ὑμᾶς: ἐγκαταλείψατε τὸ μέτρον αὐτὸ ἐκ τοῦ ὁποίου οὐδὲν καλὸν θὰ προκύψῃ. Ἡμεῖς σᾶς κάμνομεν νὰ πιστεύσητε πὼς δὲν ὑπάρχει κίνδυνος ποτὲ ἐκ μέρους τῶν Ἑλλήνων ἐργατῶν, τοὐναντίον δὲ σεῖς δημιουργεῖτε, ἂν μὴ τί ἄλλο, πικρίας καὶ ἀπογοητεύσεις εἰς αὐτούς. Ἕνα εἶναι βέβαιον, ὅτι οἱ ἡγέται τῶν συνδικάτων εἶναι ἀδύνατον νὰ κρατήσουν τὰ πόστα των, μὲ τὸν τρόπον ποὺ μεταχειρίζεσθε τοὺς ἐργάτας. Προσπαθεῖτε νὰ τοὺς κάμετε νὰ χάσουν τὴν ὑπόληψίν των καὶ πᾶσαν ἐπιβολήν των εἰς τὰς ἐργατικὰς μάζας καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα.

§170Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλαδὴ πρόκειται νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἡμεῖς πρόσωπα;

§171Ε. ΓΟΝΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς εἴπω, νὰ μὴ ἀνακατεύεσθε εἰς τὸ θέμα, ὅπως καὶ ἡμεῖς δὲν ἀνακατευόμεθα εἰς τὴν σταφίδα. (Γέλωτες). Ἡ ἄγνοια εἶναι χειροτέρα ὅλων. Ἐάν, κύριοι, ἡ ἡγεσία ἀπογοητευθῇ καὶ ἀποτραβηχθῇ τότε ἀλλοίμονον εἰς σᾶς, ἀλλοίμονον εἰς τοὺς Ἕλληνας.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Κανελλόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§173Π. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ συζήτησις ἡ ἀποψινὴ εἶναι ἐξαιρετικὰ κρίσιμος. Πιστεύω, ὅτι πρέπει μετὰ βαθείας ψυχραιμίας καὶ μὲ μεγάλην πολιτικὴν ἀνιδιοτέλειαν νὰ ἀντιμετωπισθῇ τὸ πρόβλημα. Θὰ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ μὴ ὁμιλήσω, διότι δὲν μετέχω τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἀναλάβω τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἔχει. Ἀλλὰ ἐπειδὴ δὲν εὑρίσκομαι ἐν τῇ Κυβερνήσει, θὰ ὁμιλήσω πρὸς ὑμᾶς, διὰ νὰ συναναλάβω τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἔχει. Θὰ ἦτο δυνατὸν καὶ εὔκολον νὰ ὁμιλήσω ἐναντίον τοῦ ψηφίσματος καὶ ἡ ἀπήχησις τῶν λόγων μου θὰ ἦτο ἀπήχησις ἡ ὁποία θὰ εἶχεν ἴσως δι’ ἐμὲ κάποιαν προσωπικὴν ἢ κομματικὴν σημασίαν. Ἀλλὰ ὀφείλω, ὅπως καὶ πρὸ πολλοῦ ἀπεφάσισα, νὰ παραμερίσω ἀπὸ τήν συνείδησίν μου οἱανδήποτε προσωπικὴν ἢ πολιτικὴν σκοπιμότητα καὶ νὰ ἀντιμετωπίσω τὰ πράγματα μόνον καὶ μόνον ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς κριτηρίου, τοῦ κριτηρίου τοῦ ἐθνικοῦ συμφέροντος (χειροκροτήματα). Ὅσα ἀνέπτυξαν οἱ ἐπιτεθέντες κατὰ τοῦ ψηφίσματος εἶναι κατὰ μέγα μέρος ὀρθά, ἀλλὰ παρέλειψαν ὅλοι νὰ μνημονεύσουν κάτι τὸ ὁποῖον δυστυχῶς εἶναι ἐπίσης ὀρθόν, παρέλειψαν νὰ μνημονεύσουν τὸ γεγονός, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐν πολέμῳ. Παραδέχομαι ὄχι μόνον ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις εἶναι ὑπεύθυνος, διότι δὲν ἀντιμετώπισε μὲ τὴν ταχύτητα τὴν ἀπαιτουμένην τὰ δίκαια προβλήματα τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς ὁποίας ἐγὼ μετεῖχον καὶ αὐτὴ ἦτο ὑπεύθυνος, διότι καὶ αὐτὴ δὲν εἶχεν ἐπαρκῶς ἀντιμετωπίσει τὰ προβλήματα τῶν αὐξήσεων καὶ τῶν κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν πραγμάτων τῆς χώρας μας. Ἀσφαλῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφευχθοῦν ὡρισμέναι ἐξελίξεις, πιθανὸν ἢ καὶ ἀσφαλῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφευχθῇ ὁ κίνδυνος, ὁ ὁποῖος ἐπικρέμαται διὰ τῆς ἀπεργίας, ἥτις ἀνηγγέλθη διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μεταβάλῃ τακτικήν, θὰ παρεκάλουν ὅλους μας νὰ μεταβάλωμεν τακτικὴν καὶ νὰ γίνωμεν ὅσον τὸ δυνατὸν θετικώτεροι εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῶν προβλημάτων, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια. Θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν, ἀφοῦ ψηφίσωμεν τὸ σχέδιον ψηφίσματος τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, νὰ προβῇ μὲ ἔξαρσιν, μὲ ἀποφασιστικότητα καὶ μὲ ταχύτητα εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων, τῶν δικαίων αἰτημάτων τῆς ἐργατικῆς καὶ ὑπαλληλικῆς τάξεως (χειροκροτήματα). Πιστεύω, ὅτι εἰς τὰς περισσοτέρας τῶν ἐπιχειρήσεων περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησαν οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν αὐξήσεις μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων. Πιστεύω, ὅτι ὡρισμένα ποσοστὰ τὰ ὁποῖα θεσπίζονται κατὰ τὴν ὁμολογίαν των, διότι δὲν ἔχομεν καὶ πλήρη στοιχεῖα ἀπολύτως ἐξηλεγμένα, δὲν εἶναι ἀνεκτά. Μία τῶν ἑταιρειῶν ἔχει τὸ ⅒ τῶν εἰσπράξεων διὰ τοὺς ἀπολυομένους, δηλαδὴ ἐκ τῶν εἰσπράξεών της τὸ ⅒ πηγαίνει εἰς ἀποζημίωσιν τῶν ἀπολυομένων ὑπαλλήλων. Βεβαίως αὐτὸ δὲν εἶναι ἀνεκτὸν καὶ ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις ἐντὸς τῶν προσεχῶν ἡμερῶν νὰ δώσῃ λύσιν εἰς τὰ προβλήματα αὐτά. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ θεσπίζωνται ὑπὸ ἑταιρειῶν τοιαῦτα πράγματα καὶ νὰ ἔχουν αὗται τοιαύτην ἀσυνάρτητον ἐθνικὴν ὑπόστασιν, ἡ ὁποία νὰ ἐπιτρέπῃ νὰ διατίθεται τὸ 10% τῶν εἰσπράξεων διὰ ἀποζημίωσιν ἀπολυομένων ὑπαλλήλων. Εἶμαι βέβαιος, κύριοι βουλευταί, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς ποὺ ἔχει ὑπ’ ὄψει του ὅλα τὰ στοιχεῖα σχετικῶς μὲ τὴν λειτουργίαν τῶν ἐπιχειρήσεων τούτων, εἶμαι βέβαιος, ὅτι μελετῶντας περισσότερον τὴν διαρρύθμισιν καὶ τὸ σύστημα ὀργανώσεως τῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων θὰ καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι δύναται νὰ ἱκανοποιηθοῦν τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων (χειροκροτήματα). Ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἀναγνωρίσεως τοῦ γεγονότος αὐτοῦ, μέχρι τῆς παραγνωρίσεως τοῦ γεγονότος, ὅτι διεξάγομεν πόλεμον, ὑπάρχει ἀπόστασις παμμεγίστη. Θὰ κρίνωμεν αὐστηρότατα τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν μισθῶν τῶν ὑπαλλήλων, θὰ τὴν κρίνωμεν αὐστηρότατα διότι ἀκριβῶς θὰ ἔχωμε ψηφίσῃ τὸ ψήφισμα. Τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας εἶναι βεβαίως ἀρρήκτως συνυφασμένον μὲ τὴν κοινωνίαν, ἡ ὁποία διέπεται ὑπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀτομικῆς πρωτοβουλίας. Τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας εἶναι τοσοῦτον μᾶλλον ἱερόν, καθόσον τὸ Κράτος ἐπιτρέπει ἀκόμη εἰς τὴν ἀτομικὴν πρωτοβουλίαν νὰ ὁδηγῇ εἰς τὴν συγκρότησιν μεγάλων κεφαλαιοκρατικῶν συμφερόντων καὶ βεβαίως, εἰς ἀντιστάθμισμα τῆς δυνάμεως τὴν ὁποίαν ὡρισμένα ἄτομα συγκεντρώνουν εἰς χεῖρας των, εἶναι τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας, τὸ μόνον μέσον τὸ ὁποῖον διαθέτουν οἱ μισθωτοὶ κατὰ τὴν διαπραγμάτευσιν τοῦ συμβολαίου ἐργασίας. Εἶναι λοιπόν, ἀρρήκτως συνυφασμένα τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας καὶ τὸ σημερινὸν οἰκονομικὸν σύστημα. Ἐφόσον ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος κατέχει κεφάλαια, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διαθέτῃ τὰ κεφάλαια ὅπως θέλῃ καὶ ἐφόσον μάλιστα ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ σημερινὴ καὶ ἐκείνη τῆς ὁποίας μετεῖχον, αἱ Κυβερνήσεις αἱ ἑλληνικαί, ἀφίνουν ὡρισμένους κυρίους νὰ ἐπενδύουν τὰ κεφάλαιά των εἰς λίρας χρυσάς, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ καὶ οἱ ἐργάται δικαίως ἀξιοῦν, ὅπως τοποθετοῦν τὰς χεῖρας των ὅπου αὐτοὶ νομίζουν. Ἀλλὰ κύριοι βουλευταί, αὐτὰ ἰσχύουν ἐφόσον δὲν κινδυνεύει ἡ Πατρίς. Ὅπως ἀπαιτοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ πλήξῃ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν δίδουν ὅ,τι ὀφείλουν νὰ δώσουν εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς τὴν μαχομένην καὶ δοκιμαζομένην κοινωνίαν μας (χειροκροτήματα), ἔτσι ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ εἴμεθα ὑποχρεωμένοι καὶ τὸ προνόμιον τῆς ἀπεργίας, προνόμιον εἰρήνης, νὰ δεχθῶμεν ὅπως ἀνασταλῇ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ πολέμου. Κύριοι βουλευταί, εἰς θυσίας καλούμεθα νὰ προβῶμεν ὅλοι, εἰς θυσίας αἱ ὁποῖαι εἶναι κατ’ ἀνάγκην βαρεῖαι, βαρεῖαι ὑπὸ ἔννοιαν ὑλικήν, ὑπὸ ἔννοιαν βιολογικήν. Ἀλλὰ ὑπὸ ἔννοιαν ἠθικήν, ἀντισταθμίζονται αἱ βαρεῖαι αὐταὶ θυσίαι ὑπὸ τοῦ αἰσθήματος, ὅτι ἐκτελοῦμεν, ἐφόσον ἐκτελοῦμεν τὸ χρέος μας. Καὶ ἀπόψε, εἰς πεῖσμα τῶν αἰσθημάτων μας, εἰς πεῖσμα τῶν ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι πρέπει νὰ μᾶς διέπουν ἐν καιρῷ εἰρήνης, ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Χώρας, ἡ ὁποία ἀντιμετωπίζει τὴν κρισιμωτέραν ὥραν τῆς Ἑλληνικῆς ἱστορίας, ἕνα μέσον ὅπως μὴ ἐπιτρέψῃ καὶ μεταφερθῇ ἡ ἀναρχία καὶ εἰς τὰς πόλεις. Σκεφθῆτε ἀγαπητοὶ φίλοι, ἄν γίνῃ ἀπεργία ἐν Ἀθήναις καὶ θὰ ἐπεθύμουν βεβαίως ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς ἀνακοινώσεις σχετικῶς μὲ τὴν ἔκτασιν ποὺ φοβεῖται—ὅτι θὰ ἔχῃ—ἄν γίνῃ ἀπεργία εἰς Ἀθήνας, σκεφθῆτε τοὺς πληθυσμοὺς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐγκαταλείπουν τὰ χωρία των καὶ καταφεύγουν εἰς κωμοπόλεις ἢ καὶ πόλεις, σκεφθῆτε τοὺς στρατιώτας οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ ἀπεργήσουν, διότι αἱ οἰκογένειαί των πεινοῦν. Τὸ Κράτος δὲν εἶναι εἰς θέσιν ἢ εἶναι μέν, ἀλλὰ δὲν κατώρθωσεν ἀκόμη νὰ συλλάβῃ τὸν τρόπον, δὲν ἦτο ἐν πάσῃ περιπτώσει μέχρι τῆς στιγμῆς εἰς θέσιν νὰ ἱκανοποιήσῃ πλήρως τὰς ἀνάγκας τῶν οἰκογενειῶν των, δὲν τὰς ἱκανοποιεῖ κἂν οὔτε ἐν μέρει. Ἐν τούτοις ποῖος ἐκ τῶν στρατιωτῶν μας θὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα λόγῳ τῆς ἀνεπαρκοῦς αὐτῆς στοργῆς τοῦ Κράτους νὰ ἀρνηθῇ ὑπηρεσίαν; Ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἔννοιαν ἀγαπητοὶ φίλοι, καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐργάται καὶ ἂν ἀκόμη τοὺς ἀδικήσῃ ἡ Κυβέρνησις, ποὺ εὔχομαι νὰ μὴ τοὺς ἀδικήσῃ καὶ θὰ βοηθήσωμεν ὅλοι, διὰ νὰ μὴ τοὺς ἀδικήσῃ, ἀλλὰ καὶ ἄν ἀκόμη τοὺς ἀδικήσῃ, καὶ πάλιν θὰ πρέπῃ νὰ θεωρήσουν τοῦτο, ὡς μίαν θυσίαν εἰς τὸν βωμὸν τοῦ Ἔθνους. Δὲν ἀδικοῦμεν τάχα τοὺς πρόσφυγας εἰς τοὺς ὁποίους δὲν ἐξασφαλίζομεν οὔτε στέγην οὔτε τροφὴν; Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὰς κρισίμους αὐτὰς ὥρας, καλούμεθα ὅπως εἶπον καὶ προηγουμένως, νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς θυσίας. Ὑπέρτατος νόμος μας εἶναι, ἡ σωτηρία τῆς Πατρίδος. (Χειροκροτήματα ζωηρά). Καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ νόμου τούτου, ἄλλοι θυσιάζουν τὴν ζωήν των, ἄλλοι θυσιάζουν ἢ δὲν θυσιάζουν καὶ ὀφείλουν νὰ θυσιάζουν τὴν περιουσίαν των, ἄλλοι κύριοι βουλευταί, θὰ θυσιάσουν κατ’ ἀνάγκην, ὁσονδήποτε καὶ ἄν εἶναι τοῦτο σκληρόν, τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας καὶ ἡμεῖς οἱ πολιτικοὶ ἂς θυσιάσωμεν τὰς δημαγωγικὰς ἐπιθυμίας μας. (Χειροκροτήματα ζωηρὰ καὶ παρατεταμένα).

§174Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Καὶ οἱ κεφαλαιοῦχοι τὸν μπεζαχτά τους!

§175Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τί θὰ γίνῃ, θὰ συνεχίσωμεν ἢ θὰ διακόψωμεν;

§176ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ συνεχίσωμεν, ἄνευ διακοπῆς. Εἶναι 29 ἐγγεγραμμένοι καὶ πρέπει νὰ τελειώσωμεν ἀπόψε.

§177Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Τὸ ψήφισμα εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ ἀπόψε, ἂν οἱ κύριοι βουλευταὶ θέλουν νὰ ὁμιλήσουν, ἂς ὁμιλήσουν.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν θὰ διακόψωμεν, ὁ κ. Δημητρᾶτος, ἔχει τὸν λόγον.

§179Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἡ ἐργατικὴ τάξις, κύριοι βουλευταί, ἔπραξε πάντοτε ἀκέραιον τὸ καθῆκον της ἔναντι τῆς Ἑλληνικῆς Πατρίδος καὶ τῆς Κοινωνίας καὶ συνεπῶς, δύναται νὰ ἀξιώσῃ ἀπὸ τὴν Πολιτείαν σεβασμὸν τῶν δικαιωμάτων της. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν δὲν μὲ εὑρίσκετε σύμφωνον εἰς τὸ ψήφισμα τῆς ἀπαγορεύσεως τῶν ἀπεργιῶν. Τὸ ὅπλον τῆς ἀπεργίας, ὅπλον ἠθικῆς καὶ δυναμικῆς φύσεως, εἶναι νόμιμον καὶ τὸ μοναδικὸν μέσον εἰς τὰς χεῖρας τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, οἵτινες συνήθως τὸ χρησιμοποιοῦν ἐν ἐσχάτῃ ἀνάγκῃ πρὸς ἄμυναν ἢ διεκδίκησιν ἠθικῶν ἐπαγγελματικῶν καὶ οἰκονομικῶν συμφερόντων. Ἡ ἀπεργιακὴ κίνησις τῶν μισθωτῶν τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας, Τραπεζῶν καὶ τύπου, εἶναι ἡ ἀφορμὴ τοῦ κατατεθέντος ψηφίσματος μὲ τὰς ἀποπνικτικὰς καὶ στραγγαλιστικὰς εἰς ἀντεργατικότητα διατάξεις, μία μάλιστα τῶν ὁποίων ἀντικαθιστᾷ τὴν προβλεπομένην ὑπὸ τοῦ Νόμου 2111 τοῦ 1920, περὶ ἀδικημάτων τῆς ἐλευθερίας ἐργασίας, ποινὴν ἑπταημέρου ἢ τριημέρου φυλακίσεως, μὲ τὴν τοιαύτην τῶν ἰσοβίων δεσμῶν ἢ τοῦ θανάτου. Ἀλλὰ ἡ ἀπεργιακὴ αὐτὴ κίνησις, ὅπως τοὐλάχιστον διεπίστωσα ἀπὸ τὰς ἀνακοινώσεις τῶν ὑπουργῶν Μεταφορῶν, Δημ. Ἔργων καὶ Τ.Τ.Τ., ἔφερε χαρακτῆρα καθαρῶς ἐπαγγελματικὸν καὶ οἰκονομικόν. Δηλαδή, οἱ σκοποὶ τῆς μελλούσης ἀπεργίας ἦσαν οἰκονομικοὶ καὶ εἶχον μάλιστα διατυπωθῆ κατὰ τὴν διάρκειαν πολυμήνων διαπραγματεύσεων μεταξὺ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐργατοϋπαλληλικῶν ὀργανώσεων τῶν ἐργοδοτικῶν ἐπιχειρήσεων καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐρωτῶ, εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν ψήφισμα ἐπισῦρον τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου ἐναντίον μισθωτῶν, ἐπιδιωκόντων τὴν βελτίωσιν τῆς ἐπαγγελματικῆς των θέσεως;

§180Ι. ΚΙΝΙΑΣ. Ἐπὶ δικτατορίας, τί ἐκάματε;

§181Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Τὴν κοινωνικὴν νομοθεσίαν, ποὺ τιμᾷ τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῶν θεωρείων).

§182Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Ἐδημιουργήσατε μίαν ψευδῆ ἀπεργίαν, ἐκαταλάβατε τὰ ὑπουργεῖα, διελύσατε τὴν Βουλήν... (Κωδωνοκρουσίαι· ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).

§183Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Φαίνεται, ὅτι τὰ νεῦρα σας δὲν βοηθοῦν τὴν μνήμην σας, διότι γνωρίζετε ὅπως τὸ γνωρίζει καὶ ὅλος ὁ κόσμος ἀλλὰ τὸ λησμονεῖτε, ὅτι εἶμαι ὁ πατέρας τῶν συλλογικῶν συμβάσεων.

§184Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἶσθε πατὴρ τῶν δικτατοριῶν.

§185Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Τίτλος συζητήσιμος!...(Γέλωτες). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνο ποὺ διεπίστωσα καὶ ἐλπίζω καὶ σεῖς κύριοι συνάδελφοι, θὰ διαπιστώσατε, κατόπιν τῶν ὑπουργικῶν διακοινώσεων, εἶναι ὅτι, ἡ ἀπειληθεῖσα ἀπεργία ἔχει χαρακτῆρα οἰκονομικὸν καὶ ὄχι πολιτικόν. Διότι ὑπάρχουν καὶ ἀπεργίαι πολιτικοῦ καὶ ἐπαναστατικοῦ χαρακτῆρος. Ἀλλὰ ἡ πολιτικο–ἐπαναστατικὴ ἀπεργία, ἔχει δύο γνωρίσματα: 1ον ἔκτασιν γενικήν, δηλαδὴ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος καὶ 2ον ἀπεριόριστον χρόνον διαρκείας. Ὅταν μία ἀπεργία δὲν φέρει αὐτὰ τὰ γνωρίσματα δὲν εἶναι καὶ δὲν δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐπαναστατικὴ ἀκόμη καὶ ἐὰν ἔχῃ πολιτικὴν ὑφήν. Ὡς πολιτικὴ ἀπεργία δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ καὶ ἀπεργία μὲ τὰ αὐτὰ χαρακτηριστικά, ἐκ τῶν προτέρων ὅμως καὶ διὰ συγκεκριμένην διάρκειαν προαγγελθεῖσα. Τὸ γεγονὸς μόνον καὶ ὅτι ἔχει ἐκ τῶν προτέρων ἀναγγελθῆ καὶ καθορισθῆ εἰς διάρκειαν, ἀποκλείει τὸν ἐπαναστατικὸν χαρακτῆρα καὶ παίρνει θέσιν ἁπλῆς πολιτικῆς διαμαρτυρίας, ὁπότε εἶναι καὶ νόμιμος. Ἀλλὰ ἡ ἀπειληθεῖσα ἀπεργία, οὔτε τὸν ἐπαναστατικόν, οὔτε κἂν τὸν πολιτικὸν χαρακτῆρα ἔφερεν, οὐδὲ κἂν ἐκτάσεως ἦτο. Ἐπρόκειτο περὶ τῆς ἀπεργίας εἰδικοῦ οἰκονομικοῦ χαρακτῆρος, ἥτις ἐπρόκειτο νὰ ἐκραγῇ μετὰ τὴν ἀποτυχίαν μακρῶν διαπραγματεύσεων καὶ ἦτο αὐστηρῶς περιωρισμένης τυπικῆς σημασίας.

§186Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἀναγνωρίζετε, κύριε συνάδελφε, τὴν ὀρθότητα τῶν συλλογικῶν συμβάσεων; Ἡ Κυβέρνησις προσέφερεν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους κοινῆς ὠφελείας τὰς συλλογικὰς συμβάσεις. Ἡμεῖς, ἀκούοντες τὰς ἀντιθέσεις θὰ κρίνωμεν καὶ θὰ λύωμεν τὸ ζήτημα, ἀφοῦ ἀκούσομεν τὰς ἀπόψεις ἀμφοτέρων. Ἀλλ’ ἐὰν ὑποτεθῇ πὼς τὰ πράγματα, ὀλίγον ὑπερβαίνουν τὰ ἐσκαμμένα ἐκ μέρους τῆς πλευρᾶς αὐτῆς καὶ δὲν λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν ὁ ἄλλος πληθυσμὸς τῆς χώρας ὁ μὴ ἐργατικός, δηλαδὴ ὁ ἀγροτικός, ὁ ὁποῖος αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν εἶναι μόνον ὅτι πάσχει, δὲν εἶναι ὅτι δὲν ἔχει τίποτε πρὸς διατροφήν, δὲν εἶναι ὅτι στερεῖται στέγης, δὲν εἶναι ὅτι σφάζεται, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν σφάζονται, ζοῦν ὑπὸ τὴν χειροτέραν τρομοκρατίαν, λοιπὸν λέγω αὐτὴν τὴν στιγμήν, ἔχοντες τοῦτο ὑπ’ ὄψει σας εὑρίσκετε ὅτι εἶναι κάποια κατάργησις ἐπὶ δικαιώματος κτηθέντος βεβαίως διὰ κόπου ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν ἢ ἑνὸς δικαιώματος, τοῦ ὁποίου ἀναμφισβητήτως ἔχει μεγάλην σημασίαν ἡ ἄσκησίς του διὰ τὴν ρύθμισιν τὴν ἁρμονικὴν τῆς κοινωνίας, αὐτὴν λέγω τὴν στιγμήν, ἐν ὄψει τόσων κινδύνων, τοὺς ὁποίους ἔχει ἡ Πατρίς μας, εὑρίσκετε πῶς αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν μεγάλην θυσίαν ἐκ μέρους τῶν ἐργατῶν νὰ προχωρήσουν εἰς τὰς ἀπόψεις τῶν συλλογικῶν συμβάσεων εἰς τρόπον ὥστε, νὰ μὴ παρουσιάζεται αὐτὴ ἡ μεγάλη δυσχέρεια, αὐτὴ ἡ μεγάλη στενοχώρια εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται καὶ ἡ χώρα καὶ ἡμεῖς; Ἐπ’ αὐτοῦ θέλω νὰ μοῦ ἀπαντήσητε.

§187Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἀπὸ ἕνα ἁπλοῦν ἐρώτημα, ἐβγάλατε ἕνα ὡραῖον λόγον. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω καὶ εἰς τὸ ἐρώτημα καὶ τὸν λόγον. Εἶναι γεγονὸς, ὅτι τὸ ἐρώτημα αὐτὸ, τὸ ἀπηύθυνε προηγουμένως καὶ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Κατ’ ἀρχὴν εἴμεθα ὑπὲρ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων; Ἐγὼ ἀπήντησα καὶ τὴν ἀπάντησιν αὐτήν, ἐπαναλαμβάνω καὶ τώρα, ναί. Σᾶς λέγω ὅμως τοῦτο, ὅτι διάφοροι ἐπαγγελματικαὶ διαρθρώσεις δὲν εἶναι δυναταὶ καὶ ἀπορῶ πῶς οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ θέλουν νὰ ὑπαγάγουν ἐργάτας καὶ ὑπαλλήλους διαφορετικῶν κλάδων εἰς μίαν κατηγορίαν ὁμάδος συλλογικῶν συμβάσεων ξένην πρὸς τὰς ἐπαγγελματικὰς καὶ ἐργατικὰς συμβάσεις. Σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι τὸ βασικὸν σφάλμα, τὸ ὁποῖον ὡδήγησε μέχρις ἐδῶ τὴν κατάστασιν εἶναι ὅτι, τὸ ὑπουργεῖον Ἐργασίας, καὶ ὄχι τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα, διότι τὴν εἰσηγητικὴν θέσιν ἐφ’ ὅλων τῶν προβλημάτων τῆς ἐργασίας, τὴν ἔχει ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἔπρεπε νὰ κάμῃ τὴν εἰσήγησιν, τὶ ἔκαμε λοιπόν; Ἔκαμε μίαν συλλογικὴν σύμβασιν. Ἡ συλλογικὴ αὐτὴ σύμβασις θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνεται εἰς μίαν ὁμάδα ἐπιχειρήσεων. Ἔκαμε αὐτὴν τὴν ὁμάδα, ἡ ὁποία ἠμποροῦσε νὰ περιλάβῃ 5, 10, 15 ἐπαγγέλματα. Θὰ ἔπρεπε νὰ προχωρήσῃ εἰς κλαδικὰς συλλογικὰς συμβάσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ εἶναι παρεμφερεῖς πρὸς τὰς συμβάσεις τοῦ ἐπαγγέλματος. Εἰς τὸ παρελθὸν τί εἶχε γίνει; Πέραν τῶν γενικῶν συλλογικῶν συμβάσεων, εἰς ἐργασίας ὅπου δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτό, διότι ἦσαν διάφοροι αἱ συνθῆκαι, ἐκάμαμε κλαδικὰς συλλογικὰς συμβάσεις. Π.χ. διὰ τοὺς Τραπεζιτικοὺς ὑπαλλήλους ἐκάμαμεν εἰδικὴν συλλογικὴν σύμβασιν ἡ ὁποία μᾶς ἐπέτρεπε νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὰς εἰδικὰς ἐπαγγελματικὰς συνθήκας, τὰς εἰδικὰς πράγματι οἰκονομικὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας τυχὸν ἠμπορεῖ νὰ διατελῇ τὸ Α ἢ τὸ Β ἵδρυμα. Ἐκτὸς τούτου, τὸ ἴδιον ἐκάμαμε καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις π.χ. εἰς τοὺς σιδηροδρομικούς, ὑπάρχει σύστημα κλιμακίων. Τὸ σύστημα αὐτὸ ἀντιπροσωπεύει μίαν παράδοσιν. Κατὰ συνέπειαν ἐπάνω εἰς τὸ σύστημα τῶν κλιμακίων θὰ ἔπρεπε νὰ στηριχθῇ ἡ προσαρμογὴ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τοῦ πνεύματος τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, χωρὶς τὸ σύστημα αὐτὸ τὸ πατροπαράδοτον, τὸ ὁποῖον ἠκολούθησαν ἀπὸ ἀπόψεως ἐπαγγέλματος οἱ σιδηροδρομικοί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς εἰδικὰς συμβάσεις, νὰ ἀνατραπῇ. Τὸ ἴδιον συνέβη καὶ μὲ τὴν ἑταιρείαν Ὑδάτων, ἡ ὁποία, λόγῳ τῆς φύσεώς της καὶ τοῦ τεχνικοῦ της χαρακτῆρος, εἶναι σχεδὸν παραπλησία ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἐπαγγελματικῆς διαρθρώσεως πρὸς τὸ προσωπικὸν τῆς Τηλεφωνικῆς ἑταιρείας. Τί συνέβη λοιπὸν τώρα; Ἀντὶ ἡ ἁρμοδία ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου νὰ πιάσῃ καὶ νὰ ἐξετάσῃ τὰς ὁμάδας τῶν ἐπαγγελματιῶν καὶ τὰς ἀνάγκας τῶν διαφόρων ἐργατῶν καὶ τὰς συνθήκας τὰς οἰκονομικὰς τῶν ἐπιχειρήσεων καὶ νὰ εἰπῇ, ὅτι προτιθέμεθα νὰ βελτιώσωμεν τὴν κατάστασιν 50 χιλ. ἐργατῶν, ὅσοι εἶναι οἱ ἐργάται καὶ οἱ ὑπάλληλοι — ἐὰν ἀντιμετώπιζε δυσχερείας, τὴν Α ἢ τὴν Β οἰκονομικὴν δυσχέρειαν, τότε θὰ ἐπεβάλετο ἡ σύμβασις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Μεταφορῶν, θὰ ἐξετάζοντο ἂν οἱ οἰκονομικαὶ προϋποθέσεις καὶ δεδομένου, ὅτι πρόκειται μάλιστα διὰ τὴν συγκεκριμένην περίπτωσιν περὶ ἐπιχειρήσεων μεγάλης πνοῆς καὶ μακρᾶς διαρκείας, ἀσφαλῶς θὰ εὑρίσκετο τρόπος περιορισμοῦ ὡρισμένων κινδύνων π.χ., ὁ κίνδυνος τῆς ἀποσβέσεως τῶν κεφαλαίων, ὁ κίνδυνος τῆς ἀποσβέσεως τῶν βιομηχανικῶν ἐγκαταστάσεων κλπ. — ὅλα αὐτά, ἐὰν θὰ ἐμελετῶντο καὶ δεδομένου, ὅτι ὅ,τι κάνουμε, τὸ κάνουμε κάτω ἀπὸ ἕνα καθεστὼς ἀνάγκης, καθόλου ἀπίθανον νὰ μᾶς ἐδίδετο ἕνα περιθώριον, μὲ τὸ ὁποῖον νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὰς ἀνάγκας τῶν ἐργατῶν. Καὶ ἐὰν δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσωμεν τὸ σύνολον τῶν ἐργατικῶν ἀναγκῶν ὑπὸ τὴν μορφὴν τοῦ αἰτήματος ποὺ ὑπέβαλον τὰ συνδικάτα, τί θὰ ἔπρεπε ἡμεῖς νὰ κάμωμεν; Ἁπλούστατα οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἀντιπροσωπεύουν τὰ συνδικάτα θὰ ἤγοντο εἰς μίαν ἐλευθέραν συζήτησιν καὶ θὰ ἔβλεπον, ὅτι εἶναι μισθωτοὶ ἀλλὰ καὶ καταναλωταί. Καὶ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἀλληλεγγύης πρὸς τὸν ἀγροτικὸν κόσμον, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἀλληλεγγύης πρὸς τὸν κόσμον τῶν ἀνταρτοπλήκτων, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης προσφέρουν, οἱ ἐργάται καὶ οἱ ὑπάλληλοι θὰ ἐξεδήλωνον τὴν ἀλληλεγγύην της καὶ θὰ διηυκόλυνον καὶ τὸ Κράτος εἰς τὴν ἄσκησιν τῆς πολιτικῆς αὐτοῦ. Δεύτερον βασικὸν σφάλμα εἶναι τοῦτο, ὅτι ἐνῷ ὑπάρχει ἀρτία νομοθεσία, ἡ νομοθεσία τῶν συλλογικῶν συμβάσεων ἐργασίας, διεπράχθη ἕν σφάλμα τὸ ὁποῖον ἀνατρέπει κατὰ βάσιν αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τοῦ θεσμοῦ. Ὁ σκοπὸς τῆς συλλογικῆς συμβάσεως ἐργασίας εἶναι ἕνας, νὰ θέση φραγμὸν εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἀνθρωπίνης ἐργασίας. Ἀντὶ λοιπὸν τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ἐργασίας αὐτὴν τὴν βασικὴν ἀρχὴν νὰ ἐπιζητήσῃ νὰ ἱκανοποιήσῃ, καὶ πέραν τῆς βασικῆς αὐτῆς ἀρχῆς νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν δημιουργίαν τῶν διαφόρων κλαδικῶν ἐργατικῶν ἢ ὑπαλληλικῶν συμβάσεων ἐργασίας, ἔπιασε καὶ ἔκαμεν ἕνα ἑνιαῖον σύλλογον καὶ ἐντὸς τοῦ ἑνιαίου αὐτοῦ συλλόγου ἔβαλε 30% ὑπὸ τὴν μορφὴν τὴν διοικητικὴν καὶ ἔθεσε φραγμὸν εἰς τὴν ἐξέλιξιν. Δηλαδὴ τὸ σημερινὸν σύστημα τῶν συλλογικῶν συμβάσεων ἐργασίας διαφέρει κατὰ τοῦτο ἀπὸ τὸ παλαιόν. Ἐνῷ τὸ παλαιὸν σύστημα ἔθετε φραγμὸν εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς ἐργασίας, αὐτὸ θέτει φραγμὸν εἰς τὴν τεχνικὴν ἐξέλιξιν, εἰς τὴν τεχνικὴν πρόοδον γενικῶς καὶ εἰς τὴν ἀνωτέραν οἰκονομικὴν διαβίωσιν τοῦ μισθωτοῦ. Τὸ δεύτερον σφάλμα τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω καὶ τῶν ἁρμοδίων, εἶναι τοῦτο καὶ μοῦ κάνει ἐντύπωσιν πὼς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἠσχολήθη μὲ τὸ εἰδικὸν αὐτὸ ζήτημα ἐὰν ἐπήρχετο μία διαφωνία καὶ ἡ διαφωνία αὐτὴ ἦτο φυσική, διότι δὲν ἠμπορεῖ προκαταβολικῶς ὅταν ὑπάρχουν δύο μέρη νὰ ὑπάρχῃ μία συμφωνία, ὑπάρχουν ὥριμοι νόμοι οἱ ὁποῖοι ἐπιτρέπουν τὴν προσφυγὴν διὰ τὴν ὁριστικὴν ρύθμισιν τοῦ ζητήματος. Καὶ λέγω, αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύουν τὴν οἰκονομικὴν βάσιν ἐπάνω εἰς τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ στηριχθῇ ἡ βελτίωσις τῆς θέσεως τῶν μισθωτῶν, διατὶ δὲν παρεπέμφθησαν, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν διαιτησίαν; Διατὶ οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ δὲν συνεκρότησαν δικαστήριον τῆς διαιτησίας; Καὶ ἐὰν τὸ δικαστήριον τῆς διαιτησίας ἀδικοῦσε ἢ τὰς ἐπιχειρήσεις ἢ τοὺς μισθωτούς, διατὶ δὲν συνεκροτεῖτο δευτεροβάθμιον δικαστήριον διαιτησίας, ὥστε καὶ σεῖς, κύριε Ἀντιπρόεδρε, νὰ ἔχητε μίαν ἀπόφασιν ἠγγυημένην μὲ τὸ κῦρος τοῦ δικαστηρίου, ἡ ὁποία νὰ σᾶς λέγῃ ὅτι τόσον εἶναι τὸ παραγωγικὸν κόστος, τόσα εἶναι τὰ ἔξοδα, αὐτὰ εἶναι τὰ περιθώρια, αὐτὰ κερδίζουν αἱ ἐπιχειρήσεις, αὐτὰ παίρνουν οἱ ἐργαζόμενοι, αὐτὸ ἀποτελεῖ τὸ ποσοστὸν τῆς διαφορᾶς· καὶ βάσει τῆς διαφορᾶς νομίζω ὅτι πρέπει νὰ κανονισθῇ τὸ ποσοστὸν διὰ νὰ προσαρμοσθῇ ἡ ζωὴ καὶ οἱ μισθοὶ πρὸς τὰς σημερινὰς οἰκονομικὰς συνθήκας. Νομίζω συνεπῶς ὅτι διαπράττετε τὸ δεύτερον αὐτὸ σφάλμα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς διαχειρίσεως. Καὶ ἀπὸ ἐδῶ καὶ πέρα πελαγώνει ἡ ὅλη ὑπόθεσις. Ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἰπῶ τοῦτο, ὅτι ἐπληροφορήθην ὅτι συνεκλήθη μία σύσκεψις τῶν μισθωτῶν διαφόρων ἐπιχειρήσεων, 60–70 ἐπιχειρήσεων, διὰ νὰ ρυθμίσουν τὰ εἰδικὰ ζητήματα ἑνὸς ἑκάστου κλάδου, πρᾶγμα ἀκατόρθωτον· βεβαιωμένη δηλαδὴ ἡ διάσπασις, βεβαιωμένη ἡ διαφωνία, λόγῳ ἀκριβῶς τῆς συνθέσεως, ἐνῷ αἱ ἁρμόδιαι ὑπηρεσίαι τοῦ ὑπουργείου Ἐργασίας θὰ ἔπρεπε κατὰ κλάδον ἐπαγγελματικὸν νὰ ἔχουν ταξινομήσει τὰ αἰτήματα, νὰ ἔχουν μελετήσει τὰ αἰτήματα καὶ βάσει τῶν οἰκονομικῶν δεδομένων νὰ τὰ διοχετεύσουν εἰς τὰ ἄλλα ὑπουργεῖα, τὰ ἁρμόδια. Ἑπομένως αὐτὴ ἡ κατάστασις ἐδημιούργησε μίαν γενικωτέραν σύγχυσιν ἡ ὁποία ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ εὑρισκώμεθα σήμερον ποῦ; Καὶ ἡ σύγχυσις αὕτη ἔφθασε μέχρι τοῦ σημείου νὰ εὑρισκώμεθα σήμερον, πρὸς ἑνὸς ψηφίσματος, ποὺ ἀφορᾷ ἕν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνασταλῇ, ὄχι διότι πρόκειται νὰ ζημιώσῃ ἢ πρόκειται νὰ ἐπιδεινώσῃ τὴν θέσιν του, ἀλλὰ διότι πρόκειται νὰ δημιουργήσῃ δυσπιστίαν ἢ δυσχερείας εἰς τὴν μορφὴν τοῦ ἐργατικοῦ δικαιώματος. Τὸ παίρνω ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς: Δὲν θὰ πρέπῃ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ, νὰ δοθῇ τὸ ἐπιχείρημα εἰς τοὺς κομμουνιστάς, νὰ ἐμφανίζουν τὴν ὠργανωμένην ἐργατικὴν τάξιν, τὰ ἐργατικὰ συνδικάτα, ὅτι εὑρίσκονται εἰς κατάστασιν διωγμοῦ. Διότι, σᾶς βεβαιῶ ὅτι, ἀπὸ τὴν ὥραν ποὺ θὰ ψηφισθῇ αὐτὸ τὸ ψήφισμα, καὶ εἶναι φανερὸν τοῦτο, θὰ γεννηθῇ, ὄχι μόνον εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ἀλλά, καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικόν, μία πλήρης κατάστασις διαταραχῆς.

§188Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Μὲ συγχωρεῖτε, διότι ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι τὴν πρωΐαν, εἰς ἕνα πανεργατικὸν συναγερμόν, εἰς τὸν Πειραιᾶ, σᾶς ἤκουσα μὲ ἰδιαιτέραν συγκίνησιν, συμβουλεύοντα, τὸν ἐργατικὸν κόσμον, νὰ ταχθῇ παρὰ τὸ πλευρὸν τοῦ Κράτους, καὶ τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων, καὶ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τῶν νομίμων Ἀρχῶν. Καὶ εἴδατε, ποίας ἐκδηλώσεις πατριωτικὰς ἔκαμεν ὁ ναυτεργατικὸς κόσμος σήμερον εἰς τὸν Πειραιᾶ. Ἤθελον νὰ σᾶς ἐρωτήσω, ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε διαρκῶς περὶ νομίμου ὅπλου τῆς ἀπεργίας: ἐκ ποίου νόμου προβλέπεται τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας, καὶ ἐκ ποίας διατάξεως τοῦ Συντάγματος; Διότι θέλω ἐπ’ αὐτοῦ νὰ σᾶς πληροφορήσω, διότι φοβοῦμαι ὅτι συζητοῦμεν ἔξω τῆς πραγματικότητος τῆς νομικῆς, τῆς Συνταγματικῆς, ἐνώπιον τοῦ Σώματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον τέλος εἶναι Νομοθετικὸν Σῶμα καὶ εἶναι καὶ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή. Ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1945 ἰσχύει ἡ ὑπ’ ἀριθ. 15 Συντακτικὴ Πρᾶξις, δυνάμει τῆς ὁποίας, ἐν περιπτώσει ἀπειλῆς διαταράξεως τῆς Δημοσίας Τάξεως, ἀναστέλλονται αἱ διατάξεις τοῦ Συντάγματος 5, 6, 10 καὶ 11. Ἡ διάταξις 11 εἶναι ἡ ἀφορῶσα τὸ δικαίωμα τοῦ συνεταιρίζεσθαι τῶν Ἑλλήνων. Δυνάμει αὐτῆς τῆς ὑπ’ ἀριθ. 15 Συντακτικῆς Πράξεως, ἡ Κυβέρνησις καὶ ὑπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, προσφάτως ἐξέδωκεν ἓν διάταγμα, διότι διὰ Διατάγματος ἀναστέλλεται δυνάμει τοῦ ὁποίου, καθ’ ὅλην τὴν Ἐπικράτειαν ἢ ἐν μέρει, ἰσχύει τὸ ἄρθρον 15 τοῦ Συντάγματος, τὸ ἀφορῶν τὴν ἐλευθεροτυπίαν. Δύναται ἡ Κυβέρνησις, δυνάμει αὐτῆς τῆς Συντακτικῆς Πράξεως νὰ ἀναστείλῃ καὶ αὐτὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον παρέχεται ἐκ τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ Συντάγματος, τοῦ συνεταιρίζεσθαι. Εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα ἁπλῶς εἰς κατάστασιν ἀπειλῆς τῆς διαταράξεως τῆς δημοσίας τάξεως, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος, ὀρθότατα καὶ ἐμπνευσμένα· εὑρισκόμεθα εἰς κατάστασιν, ὄχι πολέμου, ἀλλὰ κἄτι περισσότερον, ὅπως διεκήρυξαν σήμερον εἰς τὸν Πειραιᾶ οἱ ἐργαζόμενοι, καὶ συζητοῦμεν σήμερον, ἔτσι φιλολογικῶς, περὶ θεμελιωδῶν Συνταγματικῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα ἐπὶ τέλους ἂς θυσιάσουν, ἂς ἀναστείλουν προσωρινῶς, ἂς δεχθοῦν νὰ κάμουν αὐτὴν τὴν θυσίαν οἱ ἐργαζόμενοι, ἐφ’ ὅσον ἀντιμετωπίζει τὸ Κράτος αὐτὸν τὸν ἀγῶνα, περὶ τοῦ ὁποίου ὁμιλεῖ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις τοῦ ψηφίσματος. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται εἰδικὸν ψήφισμα.

§189Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἶναι διὰ τὰ παρακάτω, εἶναι διὰ νὰ μὴ πληρώνεται ὁ μισθός, διὰ νὰ ὑπάρχουν κυρώσεις.

§190Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Λάθος νομοτεχνικὸν καὶ ψυχολογικόν.

§191Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Νομίζω ὅτι, καὶ ψυχολογικῶς καὶ πραγματικῶς, καὶ κατὰ τὴν ὥραν αὐτήν, τὴν φοβεράν, τὴν ὁποίαν ζῇ τὸ Κράτος, καὶ τὸ Ἔθνος, ὅπως εἶπε, δὲν θέλω νὰ προσθέσω θαυμάσια, ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος κ. Κανελλόπουλος, δὲν νομίζω ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ συζητοῦμεν φιλολογικά, περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐργατῶν, τὰ ὁποῖα κανεὶς δὲν ἠμφισβήτησε καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠμφισβήτησε.

§192Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κανείς, κανείς.

§193Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Οὐδεὶς ἀπολύτως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Γονῆς, καὶ τὸ λέγετε καὶ σεῖς, ὅτι θὰ χάσῃ τὴν ἐπιβολήν του τὸ Κράτος, καὶ θὰ μᾶς διαβάλουν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν οἱ κομμουνισταί, ὅ,τι θέλουν ἂς εἴπουν αὐτοί, διότι σήμερον ἔχομεν ἀγῶνα κατὰ τοῦ Κράτους.

§194Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπήν. Πράγματι σήμερον εἰς μίαν πολὺ μεγάλην συγκέντρωσιν τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου, ὡμίλησα, καὶ ἐζήτησα ἀπὸ τὸν ἐργατικὸν κόσμον, μὲ ὅλην του τὴν ψυχήν, καὶ μὲ ὅλην του τὴν δύναμιν, καὶ μὲ ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα διαθέτουν, νὰ βοηθήσουν τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι, εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅπου φέρω τὴν εὐθύνην, θὰ ἀφήσω, ἐφ’ ὅσον ἔχω τὴν δύναμιν, νὰ διαπραχθῇ ἓν σφάλμα.

§195Ν. ΑΒΡΑΑΜ. Εἶσθε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν ἐκηρύχθη ὁ πόλεμος, τὴν 28 Ὀκτωβρίου; ἐπετράπησαν αἱ ἀπεργίαι κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ πολέμου;

§196Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Μάλιστα, καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς δικτατορίας δὲν ἐγένετο καμμία ἀπεργία, καὶ δὲν ἐγένετο καμμία ἀπεργία, διότι ὁ ἐργατικὸς κόσμος ἐπήγαινεν εἰς τὸ διαιτητικὸν δικαστήριον. Ἐὰν σήμερον, διὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ παρεπέμπετο ἡ ὑπόθεσις εἰς τὰ διαιτητικὰ δικαστήρια, δὲν θὰ ἐγεννᾶτο ζήτημα.

§197ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος παρακαλῶ, ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος.

§198Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγητε, ὅτι εἶμαι ἐκτὸς τοῦ θέματος. Ὅταν ὁμιλῶ διὰ τὴν ἀπεργίαν, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τοῦ ὑφισταμένου ψηφίσματος, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ κάμητε παρατήρησιν. Ἐὰν λέγητε «ἂς εἴπουν ὅ,τι θέλουν οἱ κομμουνισταί», σᾶς λέγω τί λέγουν: «Ἡ κοινὴ γνώμη εἶναι ἀνάστατος ἀπὸ τὴν ἀποκάλυψιν τοῦ κολοσσιαίου σκανδάλου τῆς... (Ἀναγινώσκει)...». Καί, ἀντὶ μέσα εἰς ἓν τοιοῦτον ψήφισμα νὰ παίρνῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ βασικώτερον στοιχεῖον, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν αἰτίαν τῆς διαταραχῆς, στρεφόμεθα σήμερον ἐναντίον μιᾶς ὠργανωμένης ἐκδηλώσεως τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου. Νομίζω ἀκόμη, ὅτι εἶναι κἄτι χειρότερον ἀπὸ σφάλμα ἐὰν δεχθῶμεν τοῦτο τὸ στοιχεῖον: Ἡ ἐργατικὴ τάξις κατὰ ἕνα μεγάλον ἀριθμόν, εἰς τὸ μεγαλύτερον αὐτῆς μέρος, εἶναι μαζί μας, σᾶς τὸ εἶπον καὶ ἄλλη φορά, μαζὶ μὲ τὴν παροῦσαν Βουλήν, μαζὶ μὲ τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ λέγω: αὐτῆς τῆς ἐργατικῆς τάξεως ἢ τῆς ἔχομεν ἐμπιστοσύνην, καὶ ἐὰν τῆς ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην, τὴν καλοῦμεν ἐλεύθερα νὰ συνεργασθῇ μαζί μας, ἢ δὲν ἠμποροῦμεν, ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ὁμαδικῆς ἐναντίον της δράσεως, νὰ τῆς εἴπωμεν, «τὸ κάμνομεν αὐτό» ἀλλὰ ἡμεῖς δὲν τὸ κάμνομεν. Ἢ θὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην ὅτι εἶναι μαζί μας ἢ δὲν θὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην. Ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, εἰς περίπτωσιν ὁμαδικῆς ἀπεργίας 10.000, 15.000 ἢ 30.000 ἐργατῶν, ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ψήφισμα αὐτό; Ἐγὼ πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι τὸ ψήφισμα εἶναι ἐκτὸς τόπου, ἐκτὸς χρόνου, ἐκτὸς τῆς Ἑλληνικῆς πραγματικότητος.

§199Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἰς ἕνα βιβλίον ὑποστηρίζετε, ὅτι πρέπει ἡ ἀπεργία νὰ ἀπαγορεύεται.

§200Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψει μου κανένα βιβλίον.

§201Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Εἰς τὴν εἰσηγητικήν σας ἔκθεσιν τοῦ 1937 εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις.

§202Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις αὐτὴ ἦτο τοῦ 1935 ἐπὶ Κυβερνήσεως Δεμερτζῆ, τὴν ὁποίαν καὶ συνεπλήρωσα. Καὶ ἔλεγον τοῦτο καὶ τὸ λέγω καὶ σήμερον, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ ἐθνικὴ οἰκονομία χάνει ἀσυγκρίτως περισσότερα ἀπὸ μίαν ἀπεργίαν, παρ’ ὅτι κοστίζει ἡ ἱκανοποίησις τῶν νομίμων καὶ δικαίων ἀξιώσεων τοῦ ἐργατικοῦ κόσμου. Καὶ συνεχίζω, ὁ ἀγὼν τὸν ὁποῖον διεξάγει τὸ ἔθνος ἔχει ἀνάγκην πρῶτα–πρῶτα νὰ ἀποβλέπῃ μὲ ἐμπιστοσύνην εἰς ὅλα τὰ τέκνα του. Καὶ ἀπαντῶ εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Κανελλόπουλος. Ὁ κ. Κανελλόπουλος εἶπε «ναὶ μέν, ἀλλά». Δὲν προχωρῶ εἰς τὸ «ναὶ μέν, ἀλλά», ἀλλὰ ἐπειδὴ εἶμαι θετικός, λέγω τοῦτο, ἔχει ἠθικῶς καὶ ψυχολογικῶς νὰ ζημιωθῇ ἡ ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις διαχειρίζεται, ἔχει πολιτικῶς ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποστῇ μίαν φθορὰν δι’ ἓν μέτρον, τὸ ὁποῖον λαμβάνει, ὄχι διότι ὁ ἐργατικὸς κόσμος φέρει τὴν εὐθύνην, οὔτε διότι ὁ ἐργατικὸς καὶ ὑπαλληλικὸς κόσμος δὲν ὑπέβαλε νομίμως τὰς διεκδικήσεις του, οὔτε κἂν διότι αἱ διεκδικήσεις αὐτοῦ δὲν εἶναι ἐντὸς τῶν οἰκονομικῶν καὶ ἐπαγγελματικῶν πλαισίων, ἀλλὰ διότι τὸ βασικὸν πρόβλημα, τὸ πρόβλημα τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν καὶ τῶν ἡμερομισθίων, ἔχει οὐσιαστικῶς ξεφύγει ἀπὸ τὰ χέρια τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ βασικωτέρα αἰτία, ἡ ὁποία προκαλεῖ καὶ ὁδηγεῖ εἰς ἕνα νομισματικὸν πληθωρισμόν. Αὐτὴ ἡ διαρκὴς ὕψωσις ὁδηγεῖ εἰς τὸν μεγαλύτερον κίνδυνον, διότι ὑπάρχει καὶ μεγαλύτερος κίνδυνος, ἀπὸ τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον ὑποβάλει ἡ Κυβέρνησις, ποὺ ἀπειλεῖ τοὺς ἐργαζομένους, καὶ αὐτὸς εἶναι ὁ κίνδυνος τοῦ νομισματικοῦ πληθωρισμοῦ. Καὶ ἔρχομαι εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν, ὅπου θὰ πρέπῃ ἐν γένει ἡ πολιτική μας νὰ ἀποβλέπῃ εἰς σταθερὰ ἐπίπεδα τιμῶν. Ἐὰν διευκολύνωμεν τὴν ἄνοδον αὐτῶν τῶν τιμῶν, νὰ ὑπερβαίνῃ τὰ κανονικὰ περιθώρια τῶν στοιχειωδῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, ἀφήνομεν αὐτὰ τὰ περιθώρια νὰ τὰ ὑπερβαίνῃ ὁ τιμάριθμος. Καὶ διερωτῶμαι, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ συντηρηθῇ ὁ ἐργατικὸς κόσμος; Ἀλλ’ ὑπάρχει μία ἀκόμη ἀρχὴ καὶ ἂν δεχθῶ ἀκόμη, ὅτι πρόκειται νὰ ἐπιβαρυνθῇ τὸ καταναλωτικὸν κοινὸν δι’ ἑνὸς ὡρισμένου ποσοστοῦ, λέγω τοῦτο: Κατὰ ποίαν λογικήν, ὅταν τὸ σύνολον τοῦ παραγωγικοῦ μηχανισμοῦ τῆς χώρας, δηλαδὴ τὸ σύνολον τῆς διαρθρώσεως τῆς ἐν γένει Ἑλληνικῆς οἰκονομίας, ἀντιπροσωπεύει ἕνα ὡρισμένον ποσοστὸν Α ὑπὸ τὴν μορφὴν τῆς ἐπιβαρύνσεως. Τὸ ποσοστὸν αὐτὸ τὸ Α δὲν θὰ εἶναι εἰς τὴν βάσιν τοῦ πυσοστοῦ, τὸ ὁποῖον θὰ ἀφορᾷ καὶ τὰς ἄλλας ἐπιχειρήσεις; Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις πραγματικὰ ἀποβλέπῃ, καὶ ἔχω τὴν βεβαιότητα ὅτι ἀποβλέπει, πρὸς τὴν κατεύθυνσιν τῆς μειώσεως τῶν τιμῶν, θὰ πρέπῃ νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει της, ὅτι ἐὰν ἐγκαίρως δὲν κάμῃ ἑκάστοτε τὰς οἰκονομικὰς ἀναπροσαρμογὰς μέχρις ὅτου ἐπιτύχῃ τὴν συμπίεσιν τῶν τιμῶν, τότε ὀλίγον κατ’ ὀλίγον, ὁδηγεῖ τὸν τόπον καὶ κατ’ ἀνάγκην τὰς λαϊκὰς τάξεις, κυρίως τὴν λαϊκὴν οἰκονομίαν, εἰς τὴν ἐκδήλωσιν συμπτωμάτων φοβερᾶς οἰκονομικῆς κρίσεως, συμπτωμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ πληρώσῃ ὁλόκληρος ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία. Καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως ὑπεραμυνόμενος ἀκόμη τοῦ δικαιώματος τοῦ λαοῦ, τῆς ἀγοραστικῆς δυνάμεως τῶν ἐργαζομένων, τῶν πενεστέρων τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιβάλῃ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λέγει, ἀλλὰ μὲ μίαν κλίμακα, ἡ ὁποία θὰ πλήξῃ τὰς οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρας τάξεις πρὸς ὄφελος τῶν ἀσθενεστέρων οἰκονομικῶς τάξεων.

§203Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν αἰσθάνομαι καμμίαν συμπάθειαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ μὴ εἴπω ὅτι αἰσθάνομαι ἐξαιρετικὴν ἀντιπάθειαν, διότι μὲ τὸν τρόπον καθ’ ὃν χειρίζεται τὰ ζητήματα ἔχει φέρει ἐμὲ τουλάχιστον εἰς πλήρη ἀπογοήτευσιν. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀνατρέψωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἐγὼ θὰ προσεχώρουν πρῶτος ἵνα τὴν ἀνατρέψωμεν, διότι δὲν μοῦ ἐμπνέει καμμίαν ἐμπιστοσύνην. Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ποὺ ὑπάρχει αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις καὶ μᾶς φέρει αὐτὸ τὸ μέτρον, διὰ τοῦ ὁποίου θὰ δυνηθῇ νὰ συντηρήσῃ τὴν τάξιν, εἶναι εὐχερὲς εἰς ἡμᾶς νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι ἀρνούμεθα νὰ ἐπιψηφίσωμεν αὐτό; Ἐγὼ σᾶς λέγω τὸ ἑξῆς, ὅτι αὐτὰ ποὺ λέγετε εἶναι κατὰ μέγα ποσοστὸν δίκαια καὶ τὰ ἀποδέχομαι, ἀλλὰ μπορῶ νὰ λησμονήσω ὅτι τὴν Δευτέραν δὲν θὰ μπορῶ νὰ ἔλθω ἀπὸ τὸ Φάληρον εἰς τὰς Ἀθήνας, διότι δὲν θὰ ὑπάρχουν τράμ, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ νερό, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρχῃ φῶς νὰ φωτισθῶμεν, καὶ ὅτι ὁ ἐχθρὸς ἐλλοχεύει παντοῦ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε μίαν παρατήρησιν, κύριε συνάδελφε. Παρομοιάζω τὸν κομμουνισμὸν καὶ τὸν κρατικὸν ὀργανισμὸν ὅπως εἶναι τὸ λεύκωμα εἰς τὸν ἀνθρώπινον ὀργανισμόν, δηλαδὴ ὅταν ἕνας ἄνθρωπος ἔχῃ λεύκωμα, οἱαδήποτε ἄλλη ἀσθένειά του ἐπιδεινοῦται λόγῳ τῆς ὑπάρξεως τοῦ λευκώματος. Ἀκριβῶς τὸ αὐτὸ συμβαίνει μὲ τὸν κρατικὸν ὀργανισμόν. Ὅταν ὁ κομμουνισμὸς ἔχῃ εἰσχωρήσει καθ’ ὃν τρόπον ἔχει εἰσχωρήσει εἰς ἡμᾶς, οἱονδήποτε μέτρον ἐπιβάλλεται πρὸς ἀντιμετώπισίν του. Θὰ ἤθελον λοιπὸν καὶ οἱ ἐργάται, πρὸς τοὺς ὁποίους αἰσθάνομαι ὅλην τὴν συμπάθειαν νὰ θελήσουν μόνοι των νὰ δεχθοῦν τὴν θυσίαν αὐτήν, τὴν ἀναστολὴν τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας. Μὴν ἐπιμένετε λοιπόν. Θὰ ἤθελα καὶ ἐγὼ καὶ οἱ ἄλλοι, συνάδελφοι νὰ παραιτηθοῦν τοῦ λόγου, νὰ δώσωμεν καὶ τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἀπέναντί μας χρεωμένη, ὅτι θὰ προσπαθήσῃ νὰ λύσῃ τὰ ζητήματα αὐτὰ κατὰ τὸν καλλίτερον τρόπον. Γνωρίζω βέβαια ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἰς πλεῖστα ζητήματα, ἀντὶ νὰ προηγεῖται, ἀκολουθεῖ δυστυχῶς. Πόσαι ἀπεργίαι ἔγιναν καὶ μετὰ ταῦτα καὶ ἀφοῦ ἐξερράγησαν, τότε ἔρχεται ἡ Κυβέρνησις νὰ φέρῃ τὰ μέτρα αὐτά. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν σᾶς κάμνω τὴν ἔκκλησιν, νὰ τερματίσωμεν τὴν συζήτησιν καὶ νὰ ψηφίσωμεν τὸ ψήφισμα.

§204Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἐνδιαφέρει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἶναι τὸ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε δύο πράγματα νὰ κάμῃ, νὰ ἐγγυηθῇ τὸ ἐλάχιστον ὅριον τῶν ἐργατικῶν ἀμοιβῶν καὶ νὰ προχωρήσῃ εἰς ἓν μισθολόγιον, τὸ ὁποῖον ν’ ἀνταποκρίνεται εἰς τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῶν ἐργαζομένων. Ἀντὶ λέγω νὰ κάνωμεν αὐτὰς τὰς προσπαθείας, εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον στρέφεται ἐναντίον τῆς ἐργατικῆς τάξεως.

§205Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει εἰδικὴ διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἐργοδότης, ἐὰν δὲν πληρώσῃ τὸ κατώτερον ὅριον τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, τιμωρεῖται.

§206Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ὑπάρχει νόμος δι’ αὐτό.

§207Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης)· Μὲ 7ήμερον κράτησιν καὶ μὲ λὸκ ἄουτ.

§208Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ Σύνταγμα τὸ Γερμανικὸν τῆς Βαϊμάρης, ἦτο ἢ δὲν ἦτο Σοσιαλιστικόν; Ἦτο ὑπὲρ Σοσιαλιστικόν. Κατὰ τὸ Σύνταγμα αὐτὸ τὸ Σοσιαλιστικόν, ἀπηγορεύετο ἀπολύτως ἡ ἀπεργία εἰς τὰ ἐπαγγέλματα, τῶν ὁποίων ἡ ἐργασία ἦτο ἀπαραίτητος διὰ τὴν καθημερινὴν τῆς κοινωνίας ζωήν. Αὐτολεξεὶ μετάφρασις. Δηλαδὴ εἰς τοὺς τροχιοδρομικούς, εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων, εἰς τοὺς ἀρτοποιούς, εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν Σιδηροδρόμων Ἀθηνῶν–Πειραιῶς. Ἡμεῖς ἐδῶ ἐπιτρέπομεν καὶ εἰς αὐτούς. Ἀλλὰ βρὲ ἀδελφέ, δι’ ὄνομα τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς Παναγίας, ἐκλέξατε τὸν καιρόν. Τώρα, ὅπου κινδυνεύομεν νὰ ἀποθάνωμεν, μᾶς μιλᾶτε διὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα κανεὶς δὲν σᾶς λέγει νὰ καταργηθοῦν; Διότι, κύριε συνάδελφε, ὑπάρχει παληάνθρωπος, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ, ὅτι ὑπάρχει ἐδῶ εἷς καὶ μόνον βουλευτής, ποὺ νὰ μὴ θέλῃ νὰ μισθοδοτοῦνται καλύτερον οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ ἐργάται; Ὑπάρχει κανεὶς ἐδῶ; νὰ τὸν μουντσώσωμεν καὶ νὰ τὸν φτύουμε ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ. Ἀλλὰ καιρὸς παντὶ πράγματι. Ὅ,τι δὲν εἶναι ἐπίκαιρον, δὲν εἶναι πολιτικὸν καὶ ὅ,τι δὲν εἶναι πολιτικὸν εἶναι ἄδικον, εἶναι ὀλέθριον. Τώρα νὰ μοῦ συγχωρήσητε καὶ ἕναν φόβον διὰ σᾶς. Γνωρίζετε, ὅτι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐκτιμῶ τὰ προσόντα σας τὰ πνευματικά, ἀλλὰ εἰς ἕνα διάστημα χρονικὸν ἐπήρατε ἕνα δρόμο... Ἀλλὰ ἂς μὴ ὁμιλοῦμεν δι’ αὐτό.

§209Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Ὁ κ. συνάδελφος, μοῦ ὑπενθύμισε διάταξιν τοῦ Συντάγματος τῆς Βαϊμάρης, ἡ ὁποία πράγματι ἀναφέρει ὅσα εἶπε καὶ μάλιστα μὲ ἀπόλυτον ἀκρίβειαν τὰ διετύπωσεν. Ἀλλὰ πληροφορῶ τὸν κ. συνάδελφον, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη διάταξις, εἰς ἕνα ἄλλο Σύνταγμα, ἀσυγκρίτως ἰσχυροτέρα. Ὑπάρχει μία διάταξις εἰς τὸ Σύνταγμα τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως. Ἐκεῖ ἡ ἀπεργία θεωρεῖται πρᾶξις ἐπαναστατική, πρᾶξις στρεφομένη ἐναντίον τῆς ἐργατικῆς τάξεως, καὶ συνεπῶς ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν Διοικητικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ἀρχῶν καὶ ἁρμοδιοτήτων, τὰς ὁποίας ἀντιπροσωπεύει ἡ Κυβέρνησις.

§210Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Γνωρίζετε ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως αὐτῆς; Τὸ πνεῦμα τῆς διατάξεως αὐτῆς εἶναι, ὅτι «αὐτὰ παθαίνουν τὰ κορόϊδα, ὅταν ἀκούουν τοὺς ἐργατοπατέρες».

§211Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν διακοπὴν αὐτήν. Ὁ κ. συνάδελφος ἔκαμε μνείαν μιᾶς διατάξεως τοῦ Γερμανικοῦ Συντάγματος καὶ ἐγὼ κάμω ἄλλην μνείαν μιᾶς ἄλλης διατάξεως. Τώρα προχωρῶ διὰ νὰ ἐξηγήσω ποία εἶναι ἡ διαφορὰ ἡ ἰδική μας ἔναντι αὐτῆς τῆς διατάξεως. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ ἀπόψεως διαρθρώσεως, ὑπὸ τὸ σύγχρονον οἰκονομικὸν καὶ κοινωνικὸν καθεστώς, ἀντιπροσωπεύει μίαν θέσιν κοινωνικῆς ἑνότητος καὶ διὰ τὴν κοινωνικὴν αὐτὴν ἑνότητα ἐνδιαφερόμεθα. Κύριοι συνάδελφοι, νομίζω τοῦτο, ὅτι τὸ ψήφισμα ποὺ ἐμφανίζει ἡ Κυβέρνησις δὲν κάμει τίποτε ἄλλο, παρὰ διάσπασιν τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας, τῆς ἡνωμένης Ἑλληνικῆς κοινωνίας.

§212Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Θὰ μείνῃ ἡνωμένη διότι οἱ ἐργάται εἶναι Ἕλληνες ἀληθινοί.

§213Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Οἱ ἐργάται ἀσφαλῶς εἶναι Ἕλληνες, καὶ ἐτόνισα, εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς, ὅτι πάντοτε ἔπραξαν τὸ καθῆκον των καὶ μάλιστα ἀκέραιον τὸ καθῆκον των καὶ εἰς τὴν ἐνδεχομένην στιγμὴν θὰ τὸ πράξουν. Ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ σημείου αὐτοῦ μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ νομισθῇ ἔξω ὅτι ὁ ἀγών, ὁ ὁποῖος διεξάγεται διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ συμφέροντα στενὰ μιᾶς ἰθυνούσης οἰκονομικῆς τάξεως, ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασις. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀντίληψις ἡ ὁποία θὰ ἐπικρατήσῃ καὶ ἔχομεν δικαίωμα νὰ πιστεύωμεν, ὅτι ὁ ἀγὼν ποὺ διεξάγομεν δὲν εἶναι ἀγὼν ἀντικοινωνικός, εἶναι ἀγὼν ἐθνικός, δὲν εἶναι ἀγὼν προωρισμένος νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα μιᾶς ὡρισμένης τάξεως, ἀλλὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος καὶ μόνον τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξαντλήσω ἐξ ὁλοκλήρου τὴν διάθεσίν μου διὰ νὰ πείσω τὴν Κυβέρνησιν ὅτι τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον κατετέθη, ζημιώνει τὴν Ἐθνικὴν ὑπόθεσιν, κλονίζει τὴν ἐμπιστοσύνην ἐκείνων οἱ ὁποῖοι μὲ ὅλην των τὴν αὐτοθυσίαν καὶ τὴν διάθεσιν ἐπροχώρησαν εἰς τὸ ἀνώτατον σημεῖον ὁποιασδήποτε θυσίας. Ἀπὸ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς ἐζήτησα νὰ γίνω κατανοητός, ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς ἐζήτησα νὰ μὲ ἀντιληφθῇ ἡ Βουλή, νὰ μὲ ἀντιληφθῇ ἡ Κυβέρνησις, διότι ἐὰν τίθεται ζήτημα μόνον, κύριοι, ἀναστολῆς τῆς ἀπεργίας, ἔχω τὴν βεβαιότητα... (δὲν ἀκούεται) Ἀλλὰ ἀπὸ τὸ σημεῖον αὐτὸ μέχρι τοῦ σημείου νὰ δραττώμεθα μιᾶς εὐκαιρίας, νὰ δραττώμεθα ἑνὸς δικαίου ἐργατικοῦ ζητήματος, νὰ δραττώμεθα μιᾶς διεκδικήσεως καὶ νὰ ρίπτωμεν συλλήβδην τὸ σύνολον τῆς ἐργατικῆς τάξεως ἔξω ἀπὸ τὸ περιθώριον τῆς κοινωνίας, ὡς νὰ εἶναι ἀπόβλητον τῆς κοινωνίας αὐτὸ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ ὑπηρετοῦν ἕνα καθεστὼς τὸ ὁποῖον, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἐτόνισα... (δὲν ἠκούσθη) ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ θὰ ἀναγνωρίσῃ, ὅτι διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, οἱασδήποτε ἀντικοινωνικῆς ἢ ἀντεθνικῆς προσπαθείας, ὑπάρχουν οἱ νόμοι τοῦ Κράτους. Καὶ οἱ νόμοι τοῦ Κράτους εἶναι ἀρκετοί, ὑπεραρκετοὶ διὰ νὰ ἐπιβληθοῦν ἐναντίον τοῦ οἱουδήποτε συνωμότου.

§214Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζετε ὅτι εἰς αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐπιτρέπονται αὐτοῦ τοῦ εἴδους αἱ δημαγωγίαι; Εἶναι μία δημαγωγία, ἡ ὁποία ἀσκεῖται κατὰ τρόπον ἀντεθνικόν.

§215Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Μεταξὺ τῆς πραγματικότητος καὶ τῆς εἰλικρινοῦς διαθέσεώς μου νὰ ὑπερασπίσω τὴν ἀλήθειαν, —διότι σᾶς βεβαιῶ ὅτι ἐγὼ ὑπερασπίζομαι τὴν ἀλήθειαν,— καὶ τῆς εἰλικρινοῦς διαθέσεώς μου νὰ βοηθήσω τὴν Κυβέρνησιν δὲν ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ λέτε, διὰ κάτι τὸ ὁποῖον πιστεύω, ὅτι ἀσκῶ πολιτικὴν δημαγωγίας.

§216Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Δημαγωγίαν ἀσκεῖτε τὴν στιγμὴν ποὺ λέτε αὐτά.

§217Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, μία σειρὰ ψηφισμάτων ἔδωσεν ἐξουσίας, πολλὰς ἐξουσίας εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἐγὼ δὲν θὰ ἤμουν ἀντίθετος πρὸς κάθε μέτρον τὸ ὁποῖον θὰ ἦτο ἐπωφελὲς διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν αὐτῶν τῶν δυσχερῶν στιγμῶν. Ἐπειδὴ ὅμως πιστεύω ἀκραδάντως ὅτι οὔτε τὸ πολιτικὸν κίνητρον ὡδήγησε τὰς ὁμάδας τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς διεκδικήσεις τὰς ὁποίας προβάλλουν, οὔτε σκοποὶ καθαρῶς ἀντικοινωνικοὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῶν ὁποίων θὰ ἦσαν δικαιολογημένα τὰ μέτρα αὐτὰ καὶ ἐπειδὴ πιστεύω ὅτι ὅ,τι συνέβη—καὶ αὐτὸ ἀκόμη τὸ ψήφισμα τὸ ὁποῖον ἔφθασε μέχρις ἐδῶ— συνέβη καὶ ὀφείλεται εἰς κακὸν χειρισμόν, ζητῶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία διαθέτει τὴν πλειοψηφίαν, τὴν πλειοψηφίαν τῶν δύο ἡνωμένων κομμάτων, νὰ ἀποσύρῃ τὸ ψήφισμα, μὲ τὴν βεβαιότητα ὅτι ἐντὸς 2–3 ἡμερῶν θὰ λυθοῦν, καὶ μάλιστα κατὰ τὸν καλύτερον δυνατὸν τρόπον, τὰ ζητήματα—διότι ἑκατέρωθεν ὑπάρχει ἡ καλὴ θέλησις—ποὺ ἀπασχολοῦν ἐκεῖνες τὶς κοινωνικὲς ὁμάδες, αἱ ὁποῖαι παρασυρθεῖσαι ὡδήγησαν τὴν κατάστασιν ἐδῶ ποὺ τὴν ὡδήγησαν. Νομίζω ὅτι ὁ ἀγὼν ὁ Ἐθνικὸς στηρίζεται πάντοτε ἐπάνω εἰς τὴν θυσίαν τῶν τέκνων του καὶ ἡ θυσία αὐτὴ ἡ ὁποία γίνεται ἐκ μέρους ὅλων τῶν τάξεων, γίνεται κατὰ μεγαλύτερον ποσοστὸν ἀπὸ τὴν ἐργατικὴν καὶ τὴν ἀγροτικὴν τάξιν καὶ ὁ ἐργατικὸς κόσμος—τὸ γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ γνωρίζετε καὶ σεῖς, κ. συνάδελφοι, διότι καὶ σᾶς ἐψήφισεν ὡς ἐκπροσώπους του ἐδῶ—ὁ ἐργατικὸς κόσμος θὰ πράξῃ, ὅπως ἔπραξε πάντοτε, τὸ καθῆκον του καὶ ἐὰν ἀκόμη πρόκειται ὑπὸ τὴν πίεσιν τῆς μοίρας νὰ δεχθῇ τὸ πλέον σκληρὸν κτύπημα ἀπὸ ὅσα ἐγνώρισεν ἡ νεωτέρα ἱστορία. (Χειροκροτήματα).

§218ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων ἔχει τὸν λόγον.

§219Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον μᾶς ἐκάλεσεν ἡ Κυβέρνησις ἐκτάκτως καὶ ἐπειγόντως νὰ ψηφίσωμεν, εἶναι ἐκ τῶν μέτρων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις κρίνει ὡς ἀναγκαῖα διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς κατὰ τοῦ Κράτους καὶ τῆς κοινωνίας ἐπιβολῆς. Καὶ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θὰ παραλείψω ὅλα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἴπῃ κανεὶς καὶ τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν ἤδη ἀπόψε, ὅτι δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις θὰ ἠδύνατο διὰ καλλιτέρου χειρισμοῦ τῶν ζητημάτων ἴσως, νὰ μὴ ἀγάγῃ τὸ ὅλον ζήτημα εἰς τὴν ὀξύτητα αὐτὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔφθασε τοῦτο καὶ λόγῳ τῆς ὁποίας λαμβάνει τὸ ἐπεῖγον αὐτὸ μέτρον. Καὶ ὅταν ἄλλοτε εἶχον ὁμιλήσει ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέφερα διαφόρους παραλείψεις τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀνέφερα ἓν ὡρισμένον παράδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐνῶ ἓν ζήτημα ἦτο ἐκκρεμὲς ἀπὸ μακροῦ χρόνου καὶ δὲν ἐλύετο, μόλις ἐκηρύχθη ἀπεργία ἐλύθη ἐντὸς 24 ὡρῶν. Αὐτό, ὅμως εἶναι ἔξω τοῦ θέματος αὐτὴν τὴν στιγμήν. Τὸ σχέδιον ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἔχει τεθῆ ἐνώπιον ἡμῶν, εἶναι ἐν συνεχείᾳ ἄλλων δύο ψηφισμάτων, τὰ ὁποῖα τείνουν εἰς τὸν αὐτὸν σκοπόν, ἀλλ’ ἐκεῖνα ἦσαν στενώτερα, ἦσαν πλέον περιωρισμένης ἐκτάσεως καὶ σημασίας. Τὸ πρῶτον ἐξ αὐτῶν ἐσκόπει ὅπως ἀπὸ ὡρισμένους ἐγκληματίας στρεφομένους κατὰ τοῦ Κράτους ἀφαιρεθῇ π. χ. ἡ Ἑλληνικὴ ἰθαγένεια, ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο ἀποδεκτὸν ἤδη ἀπὸ τὴν Συνέλευσιν, ἐνῶ τὸ δεύτερον, τὸ ὁποῖον ἤδη εὑρίσκεται ὑπὸ τὴν κρίσιν τῆς Συνελεύσεως, σκοπεῖ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν περιουσιῶν τῶν προσώπων ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἐγκληματοῦν κατὰ τοῦ Κράτους. Τὸ παρὸν ὅμως ψήφισμα ἔχει εὐρυτέραν σημασίαν. Δὲν εἶναι τόσον στενοῦ περιεχομένου, ὅπως τὰ ἄλλα δύο. Δι’ αὐτοῦ θίγονται δικαιώματα, ὀφείλομεν νὰ τὸ ἀναγνωρίσωμεν, ἀσχέτως ἐὰν κατοχυροῦνται τὰ δικαιώματα αὐτὰ δι’ ἄλλης διατάξεως, θίγονται δικαιώματα ἀνεγνωρισμένα, μιᾶς τάξεως συμπαθοῦς εἰς ὅλους μας ἐδῶ καὶ θίγονται δύναμαι νὰ εἴπω καὶ ὡρισμένα πρόσωπα τὰ ὁποῖα μετέχουν τῶν πράξεων αὐτῶν καὶ τὰ ὁποῖα, διὰ τῆς ἀπεργίας τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ κάμουν, δὲν προσέλαβον οὔτε εἶχον σκοπὸν νὰ θίξουν τὴν Πατρίδα των, τὴν ὁποίαν ἀγαποῦν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον καὶ ἐγὼ παραδέχομαι. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μὲ περισσοτέραν λύσσαν στρέφονται κατὰ τοῦ μέτρου, εἶναι οἱ κομμουνισταὶ γενικῶς, καὶ ὅλοι βεβαίως ἀλλὰ περισσότερον οἱ κομμουνισταὶ οἱ εὐσυνειδήτως ἐξυπηρετοῦντες σχέδια ἀντεθνικὰ καὶ κακὰ διὰ τὴν πατρίδα μας καὶ εἶναι περίεργον, ὅτι ἐνῷ οἱ κομμουνισταὶ ἐκεῖ ὅπου ἐπικρατοῦν καὶ ἔχουν αὐτοτελὲς καθεστὼς ἰδικόν των ἀπαγορεύουν ἀπολύτως τὴν χρησιμοποίησιν τῆς ἀπεργίας ὡς μέσου διεκδικήσεως τῶν ἐργατικῶν συμφερόντων...

§220Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὡς καὶ πᾶν εἶδος ἐλευθερίας.

§221Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. ... ἐν τούτοις, οἱ κομμουνισταὶ οἱ ἴδιοι, ἐκτὸς τῶν περιοχῶν, εἰς τὰς ὁποίας κυβερνοῦν καὶ εἰς τὰς ὁποίας ἐπιβάλλονται, εἶναι οἱ λυσσωδέστεροι ἐπικριταὶ παντὸς μέτρου, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται κατὰ τῶν ἀπεργιῶν καὶ θεωροῦν τὰς διατάξεις αὐτάς, τὰς ἀπαγορευτικὰς τῶν ἀπεργιῶν, ὡς διατάξεις περιοριστικὰς τῆς ἐλευθερίας καὶ ἀντικειμένας εἰς τὸ Δημοκρατικὸν πολίτευμα, τὸ ὁποῖον ἰσχύει μόνον — κατὰ τὴν ἀντίληψίν των — ὅπου καὶ μόνον αὐτοὶ ἐπικρατοῦν. Καὶ ἐνῷ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς ἀπεργίας δὲν εἶναι καὶ τόσον μακρόν, ὡς ἐλέχθη, διότι μόλις ἀπὸ 50 περίπου ἐτῶν ἔχει ἰσχύσει καὶ ἀναγνωρισθῆ...

§222Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Καὶ ἐνωρίτερον ἀκόμη. Ἐθεωρεῖτο ὑπὸ τοῦ νόμου ἡ ἀπεργία ὡς ἀδίκημα, ἀλλὰ σιγὰ–σιγὰ μετεβλήθη.

§223Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. ... καὶ ἐνῷ ἀνεγνωρίσθη δι’ ἐξυπηρέτησιν στενῶς καὶ ἀποκλειστικῶς οἰκονομικῶν συμφερόντων τῶν ἐργατῶν, ἐν τούτοις τελευταίως, ἀπὸ ἀρκετοῦ χρόνου καὶ ἰδίᾳ τελευταίως, ἰδιαίτατα δὲ σήμερον γίνεται ἐκμετάλλευσις τῆς ἀπεργίας αὐτῆς διὰ σκοποὺς ἐντελῶς ξένους, ἢ κεκαλυμμένους μὲ τὸ προσωπεῖον τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων τῶν ἐργατῶν, ἀλλὰ διὰ καθαρῶς πολιτικοὺς σκοπούς. Καὶ δὲν νομίζω πῶς θὰ ἔμεινεν εἰς κανένα ἀπὸ ἡμᾶς ἀμφιβολία ὅτι ἡ ὠργανωμένη, ἡ συγχρονισμένη, ἡ εἰς μεγάλην ἔκτασιν ἀπεργία, ἡ ὁποία γίνεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Ἰταλίαν, ὅτι προέρχεται ἀπὸ ἐλατήρια ἐξυπηρετήσεως τῶν διαφόρων συνδικάτων, τὰ ὁποῖα μετέχουν, καὶ ὄχι ὅτι προέρχεται ἀπὸ ἔξωθεν ὁδηγίας ἐξυπηρετούσας ἐντελῶς πολιτικὰ συμφέροντα καὶ ἐντελῶς ξένου, πολιτικοὺς σκοπούς. Καὶ εἶναι δ’ αὐτὸ περισσότερον ἀτύχημα ὅτι εὑρέθησαν καὶ εἰς ἡμᾶς ὀργανώσεις καὶ συνδικάτα τὰ ὁποῖα ἐνόμισαν αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρόσφορον νὰ διεκδικήσουν οἰκονομικὰ δίκαιά των, πιθανῶς λογικά, καὶ δὲν ἐφοβήθησαν ὅτι, χωρὶς καὶ οἱ ἴδιοι νὰ τὸ θέλουν, ἀσυνειδήτως καὶ αὐτῶν τῶν ἰδίων γίνονται ὄργανα μιᾶς γενικωτέρας κατευθύνσεως, πρὸς τὴν ὁποίαν κατευθύνονται ὅλαι αὐταὶ αἱ ἀπεργίαι, αἱ ὁποῖαι γίνονται καὶ ἔξω τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους μας. Καὶ εἶναι τόσον σατανικὰ τὰ σχέδια καὶ τόσον ὕπουλοι αἱ μέθοδοι, τὰς ὁποίας μεταχειρίζεται ὁ κομμουνισμός, ὥστε καὶ πολλοί, οἱ ὁποῖοι κατὰ βάθος εἶναι ἀντίθετοι πρὸς τὸν κομμουνισμόν, ἐργάται, οἱ ὁποῖοι εἶναι πραγματικῶς ἐθνικόφρονες κατορθώνουν νὰ πέφτουν εἰς τὰ δίκτυα καὶ τοὺς πλοκάμους, τοὺς ὁποίους στήνει τόσον ἐντέχνως ὁ κομμουνισμός. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δώσῃ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, καὶ εἰς τὸ Κράτος συνεπῶς, τὰ μέσα ἐκεῖνα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ προστατεύσῃ πρῶτον τὸν ἐθνικὸν ἀγῶνα, ὁ ὁποῖος διεξάγεται αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς ὅλην τὴν ἔκτασιν καὶ τὴν ἔντασιν πρὸς σωτηρίαν τῆς Πατρίδος, δεύτερον θὰ προστατεύσῃ τὴν κοινωνίαν ἀπὸ τὴν ἀπαθλίωσιν, ἡ ὁποία ἐπιζητεῖται διὰ τῶν ἀπεργιῶν, ἡ ὁποία ἀπαθλίωσις ἐπίσης ἐξυπηρετεῖ γενικώτερον τοὺς ἀνατρεπτικοὺς σκοπούς, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκει ὁ κομμουνισμὸς καὶ τρίτον νομίζω ὅτι θὰ προστατεύσῃ αὐτοὺς τούτους τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι ἐὰν τυχὸν ἀκολουθήσουν τὰς κατευθύνσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας οὔτε οἱ ἴδιοι θέλουν νὰ ἐξυπηρετήσουν, θὰ στραφοῦν εἰς βάρος των καὶ εἰς βάρος τῆς ἐργατικῆς τάξεως τὰ μέτρα αὐτά. Ἐφ’ ὅσον δὲ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνονται, ρητῶς ἀναφέρεται ὅτι πρόκειται νὰ ἐφαρμοσθοῦν διὰ τὴν περίοδον τῆς ἀνταρσίας καὶ μέχρι τῆς καταστολῆς αὐτῆς καὶ δὲν πρόκειται περὶ μονίμων μέτρων, τότε πράγματι θὰ ἔπρεπε μετὰ περισσοτέρας λεπτομερείας καὶ μετὰ περισσοτέρας σοβαρότητος νὰ συζητήσωμεν τὸ θέμα. Νομίζω, ὅτι δὲν χρειάζεται πολὺς δισταγμὸς διὰ νὰ χορηγήσωμεν τὰ μέσα αὐτὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ τῶν ὁποίων μέσων καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι θὰ προστατευθῇ τόσον ἡ ζωὴ καὶ ἡ ἐλευθερία τοῦ Κράτους, ὅσον καὶ τὰ οὐσιαστικὰ καὶ πραγματικὰ συμφέροντα αὐτῶν τούτων τῶν ἐργατῶν. (Χειροκροτήματα).

§224ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§225Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, δὲν εἶναι συνήθειά μου νὰ ὑπακούω εἰς δημαγωγικὰς τάσεις· τοὐναντίον νομίζω ὅτι ἐκ τῶν ἀγορεύσεών μου θὰ ἐπείσθη ἡ Βουλὴ ὅτι ἀντιπαθῶ πᾶσαν δημαγωγίαν. Ἐπιθυμῶ ἑπομένως ἐν πλήρει ἠρεμίᾳ καὶ ψυχραιμίᾳ νὰ συζητήσω τὸ ζήτημα, τόσον ἀπὸ τῆς νομικῆς, ὅσον καὶ ἀπὸ τῆς κοινωνικῆς τοῦ πλευρᾶς. Εἶναι ἀνάγκη πρῶτον νὰ ἐκκαθαρίσω δύυ ἐπιχειρήματα ἔναντι τοῦ ζητήματος, τὰ ὁποῖα θεωρῶ ἄστοχα. Τὸ ἓν ἐπιχείρημα εἶναι τοῦ διεθνοῦς ἀντικτύπου, τὸν ὁποῖον ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἡ σημερινὴ διεθνὴς κατάστασις καὶ ἰδίως τὰ ἐν Γαλλίᾳ συμβαίνοντα καὶ τὰ ἐν Ἰταλίᾳ δυνάμενα, ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμὴν νὰ συμβοῦν, εἶναι τοιαῦτα, ὥστε δὲν εἶναι πιθανὸν ὅτι τὸ διεθνὲς κλῖμα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπασχολεῖ κατὰ τὸν τελευταῖον καιρόν, θὰ εἶναι δυσμενὲς πρὸς ἓν παρόμοιον μέτρον, τεῖνον εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῆς τάξεως. Ἑπομένως τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο νομίζω, ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ ἀπομακρυνθῇ, ὡς μὴ χρήσιμον. Ἐπίσης, ὅσον ἀφορᾷ τὸ λεγόμενον δικαίωμα τῆς ἀπεργίας, ἐπιθυμῶ εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς νὰ τονίσω, ὅτι ἔχω σοβαρωτάτους δισταγμοὺς κατὰ πόσον τὸ δικαίωμα τοῦτο εἶναι πράγματι δικαίωμα καὶ ἰδίως, ὅσον ἀφορᾷ ὡρισμένους κλάδους. Εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος Ἐπιτροπήν, ἀκριβῶς κατὰ τὰς ἡμέρας αὐτὰς, διεξάγεται συζήτησις περὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας καὶ ἐκεῖ ἐπιφυλάσσομαι νὰ ἀναπτύξω διὰ μακρῶν τὰς γνώμας μου, ἀλλ’ ἤδη ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ Γερμανικοῦ Συντάγματος τῆς Βαϊμάρης εἶναι κατ’ ἐμὲ διάταξις ἀπολύτως ὀρθὴ καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελέσῃ τὴν βάσιν τῆς μελλοντικῆς συζητήσεως. Σᾶς ἀναφέρω ἐπίσης, ὅτι τὸ νεώτερον Γαλλικὸν Σύνταγμα, ἀφήνει νὰ ἐννοηθῇ, ἀνεξαρτήτως τῶν ἤδη λαμβανομένων ἐκτάκτων νομοθετικῶν μέτρων, ἀφήνει νὰ ἐννοηθῇ, ὅτι δὲν θεωρεῖ τὴν ἀπεργίαν ὡς δικαίωμα, ἀλλ’ ὅτι ἐπιφυλάσσεται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ ρυθμίσῃ τὴν δυνατότητα ἢ μὴ ἀσκήσεως ἀπεργίας. Ἀφαιρουμένων αὐτῶν τῶν δύο περιττῶν ἐπιχειρημάτων πιστεύω, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν μέτρον ὑπῆρξεν ἄστοχον, ἀψυχολόγητον καὶ ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπιφέρῃ τοὺς καρπούς, τοὺς ὁποίους ἐξ αὐτοῦ προσδοκᾷ ἡ Κυβέρνησις. Ἐν πρώτοις ἡ σπασμωδικότης μὲ τὴν ὁποίαν καὶ τὸ μέτρον αὐτὸ εἰσάγεται εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως καὶ πολλὰ ἄλλα μέτρα εἰσάγονται ἀπὸ τὰς μετεκλογικὰς Κυβερνήσεις, ἀποδεικνύει ἅπαξ ἔτι, ὅτι αἱ μετεκλογικαὶ Κυβερνήσεις προσπαθοῦν, ἐπωφελούμεναι τοῦ εὐτυχοῦς δι’ αὐτὰς γεγονότος, ὅτι δὲν ὑπάρχει τακτικὴ Βουλὴ ἀλλ’ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή, δυναμένη νὰ ἐκδώσῃ Ψηφίσματα, νὰ συγκαλύψουν τὰς εὐθύνας των καὶ ἰδίως τὴν ἀνεπάρκειάν των, διότι μόνον εἰς Κυβερνητικὴν ἀνεπάρκειαν ὀφείλεται τὸ ὅτι ζητεῖται παρ’ ἡμῶν σήμερον ἐσπευσμένως ἡ ψήφισις τοῦ ὑπὸ κρίσιν μέτρου. Ὅταν, κύριε Πρόεδρε, πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνὸς συνεζητοῦντο ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως τὰ πρῶτα φορολογικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, ἀνέπτυξα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀμέσως τοὺς φόβους, τοὺς ὁποίους εἶχον περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ εἶχον τὰ μέτρα ἐκεῖνα καὶ εἶπον καὶ τότε καὶ ἔκτοτε ὁσάκις ὡμίλουν ἐνώπιον ὑμῶν ἐπὶ οἰκονομικῶν ζητημάτων, ὅτι τὰ οἰκονομικὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως ἦγον ραγδαίως εἰς αὐτό, τὸ ὁποῖον ἄγουν, εἰς τὸν φαῦλον κύκλον τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν, τῆς ὑψώσεως, ἑπομένως τῶν μισθῶν, τῆς ἐκ τούτου ἐπιπτώσεως ἐπὶ τῶν τιμῶν καὶ τῆς νέας ἀνάγκης αὐξήσεως τῶν μισθῶν. Ὁ φαῦλος αὐτὸς κύκλος δὲν πρόκειται νὰ τερματισθῇ. Ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξεν ἐξαιρετικῶς αἰσιόδοξος, ὅταν ἐκρούομεν τότε τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου ἐπὶ τῶν μέτρων περὶ τῶν ἀποδεικτικῶν συναλλάγματος. Τότε οἱ κύριοι ἐπὶ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τοῦ Συντονισμοῦ ὑπουργοὶ ἐμειδίων εἰρωνικῶς, λέγοντες ὅτι ἦτο ἀδύνατος αὐτὴ ἡ πρόβλεψις τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν. Φαίνεται, ὅτι ἐστεροῦντο ἀρκετῆς, εἴτε πρακτικῆς εἴτε θεωρητικῆς, μορφώσεως, διὰ νὰ ἀντιληφθοῦν, ὅτι ἓν τοιοῦτον μέτρον ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὡς ἀπαραίτητον συνέπειαν τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Καὶ πράγματι, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Κεφαλληνίας συνάδελφος, αἱ τιμαὶ ἐξέφυγον ἤδη τῶν χειρῶν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπόψε, προκειμένου νὰ συνέλθῃ ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ ἔκτακτα μέτρα, ἀντὶ νὰ μᾶς δοθῇ ὑπόδειξις, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔπραξε πᾶν τὸ ἐξ ἑαυτῆς, διὰ νὰ ἄρῃ τὰς αἰτιάσεις μιᾶς ἀπεργίας, παρήλασαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου οἱ τεχνικοὶ ὑπουργοί, διὰ νὰ μᾶς εἴπουν ποῖαι θὰ εἶναι αἱ οἰκονομικαὶ συνέπειαι τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν. Τὸ ζήτημα ὅμως, κύριοι, δὲν ἔχει οὕτω πως. Τὸ ζήτημα ἔχει ὅπως τὸ ἔθεσα δι’ ἐρωτήσεώς μου πρὸς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδή, οὐχὶ ποῖαι εἶναι αἱ συνέπειαι τῆς αὐξήσεως τῶν μισθῶν, ἀλλὰ ποῖα εἶναι τὰ αἴτια, τὰ ὁποῖα ἐπιβάλλουν τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν ἢ ἡμερομισθίων. Δηλαδή, θὰ πρέπῃ νὰ πείσῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ὅτι ἐξήντλησεν ὅλα τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξαντλήσῃ, ὥστε νὰ δώσῃ εἰς τοὺς ἐργαζομένους μισθοὺς ἱκανούς, διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν βιοτικῶν των ἀναγκῶν καὶ ἔπειτα θὰ ἐδικαιολογεῖτο ἐπιζητοῦσα τὴν λῆψιν ἐκτάκτων μέτρων πρὸς πάταξιν τυχὸν ἀνηθίκων ἢ ἀθεμίτων αἰτημάτων ἐκ μέρους τῶν ἐργαζομένων. Ἐφόσον ὅμως τοιαύτη τις ἀπόδειξις δέν παρέχεται, τοὐναντίον μάλιστα αἱ καθημεριναὶ αὐξήσεις αἱ παρεχόμεναι ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, πείθουν περὶ τοῦ δικαίου τῶν ἐργαζομένων, καὶ καθιστοῦν ἔκδηλον, ὅτι τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ζητεῖται παρ’ ἡμῶν, στερεῖται ἠθικῆς ἀξίας. Δύνασθε, κύριοι, νὰ ζητήσητε ἐξαιρετικὰ μέτρα, διὰ νὰ πλήξητε κακοποιούς, ἀλλὰ δὲν δύνασθε νὰ ζητήσητε ἐξαιρετικὰ μέτρα διὰ νὰ καταστήσητε ἀδύνατον τὴν ἔξαρσιν τῆς φωνῆς τῶν πράγματι ἀδικουμένων. Ἐξ ἄλλης ἀφορμῆς, σᾶς ἀνέφερον, τιμαριθμικοὺς ἀριθμούς, ἐκ τῶν ὁποίων, προκύπτει, ὅτι ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου μέχρι σήμερον ὁ Ἑλληνικὸς τιμάριθμος ηὐξήθη περίπου κατὰ 50 μονάδας καὶ ἦτο φυσικὸν ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἀφῆκε νὰ τῆς ξεφύγουν ἀπὸ τὰς χεῖρας της αἱ τιμαί, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀντιληφθῇ ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ τιμαρίθμου ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ὡς συνέπειαν καὶ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν. Εἶναι αἰσιοδοξία αὐτὸ, τὸ ὁποῖον γίνεται; φαντάζεται, δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἶναι προσωρινὴ ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν; Νομίζω, δηλαδὴ ὅτι αἱ αὐξήσεις δὲν εἶναι προσωριναὶ καὶ ὅτι καὶ αἱ ἀναμενόμεναι εἰσαγωγαὶ εἰδῶν, δὲν πρόκειται νὰ ἔχουν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν μείωσιν τῶν τιμῶν. Διότι ὁσαδήποτε εἴδη καὶ ἐὰν θὰ εἰσαγάγωμεν—δὲν φαντάζομαι, βέβαια ὅτι θὰ ἔχωμεν παράφρονας εἰσαγωγάς, λόγῳ τοῦ στενοῦ περιθωρίου συναλλάγματος, τὸ ὁποῖον διατίθεται—τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα θὰ εἰσαγάγωμεν, θὰ ἀγορασθῶσι σήμερον λόγῳ τῆς διεθνοῦς ὑπερτιμήσεως εἰς ἀκριβωτέρας τιμάς, θὰ ὑποστοῦν τὴν ἐσωτερικὴν αὔξησιν λόγῳ τῶν ἀποδεικτικῶν συναλλάγματος καὶ τῆς ὑπερτιμήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς καὶ ἑπομένως δὲν θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ παρασχεθοῦν εἰς τιμὰς κατωτέρας τῶν σημερινῶν. Καὶ αὐτὸς ἦτο ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον εὐφυῶς καὶ μετὰ δεξιοτεχνίας, ἀλλ’ ἀπολύτως ἄνευ ἱκανοποιήσεως τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, ἀπέφυγε νὰ ἀπαντήσῃ εἰς τὴν ἐρώτησίν μου κατηγορηματικῶς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἐγνώριζεν, ὅτι δὲν πρόκειται ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς χρονικοῦ διαστήματος νὰ ἀγάγῃ ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως εἰς ἐλάττωσιν τῶν τιμῶν. Θὰ εἶναι δὲ εὐτυχὴς ἡ Κυβέρνησις—καὶ παρακαλῶ νὰ τὸ σημειώσητε τοῦτο, διότι θὰ τὸ ὑπομνήσω βραδύτερον—θὰ ἦτο εὐτυχὴς ἡ Κυβέρνησις ἐὰν θὰ δυνηθῇ νὰ συγκρατήσῃ τὰς σημερινὰς τιμὰς μὲ οἱονδήποτε ρυθμὸν εἰσαγωγῶν καὶ ἐὰν θὰ κάμῃ.

§226Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἴπατε, ὅτι δὲν ἔδωσεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸ ἐρώτημα αὐτό. Σᾶς ἀπαντῶ ὅτι, ἡ Κυβέρνησις προσπαθεῖ καὶ ἀγωνίζεται νὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμάς. Ἀγῶνα κάνει καὶ μέσα διάφορα μεταχειρίζεται μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀναφέρετε, τῆς εἰσαγωγῆς ἀθρόως ἀγαθῶν βασικῆς καταναλώσεως, ὅπως ἐπίσης εἶναι καὶ τὸ μέτρον τῆς συνεχίσεως τῆς πολιτικῆς τοῦ χρυσοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνήγγειλεν πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ διάφορα ἄλλα μέτρα, ὅπως καὶ τὰ ἀντιπληθωρικὰ μέτρα. Ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λέγωμεν, διότι δι’ ἓν διάστημα ἑνὸς μηνὸς ἀνέβησαν αἱ τιμαί, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ μίαν μόνιμον κατάστασιν καὶ ἐπὶ τῆς μονίμου αὐτῆς καταστάσεως πρέπει νὰ ἀναπροσαρμόσωμεν ἀμέσως τοὺς μισθοὺς καὶ τὰ ἡμερομίσθια. Σεῖς γνωρίζετε πολὺ καλά, ὅτι τὸ θέμα αὐτὸ δὲν εἶναι θέμα ἐμφανιζόμενον μόνον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ ἐμφανίζεται καὶ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας Εὐρωπαϊκὰς χώρας. Καὶ ξεύρετε πόσοι ἀγῶνες καὶ ἀπεργίαι ἐδημιουργήθησαν καὶ πόσαι ἀντιστάσεις τῶν Κυβερνήσεων προεβλήθησαν, διὰ νὰ διατηρηθοῦν οἱ μισθοί, διότι αἱ αὐξήσεις τῶν μισθῶν, εἰς ἑκάστην περίπτωσιν προσθέτουσιν ἀγοραστικὴν δύναμιν, ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν καὶ ἀντίστοιχοι εἰσαγωγαὶ ἀγαθῶν ἐπιτείνουν αὐτὴν τὴν κατάστασιν, ἀντὶ νὰ ἱκανοποιοῦν τοὺς μισθωτούς. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ ὁπωσδήποτε ἐπειδὴ παρετηρήθη αὐτὴ ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν, ἐγένετο ἀναπροσαρμογὴ τῶν μισθῶν. Αὐτὸ σᾶς διαφεύγει, ὅτι αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις αἱ βασικαί, ἀνεγνώρισαν αὐτὴν τὴν ἀνάγκην τῆς ἀναπροσαρμογῆς καὶ ἱκανοποίησαν μέγα μέρος τῶν μισθωτῶν.

§227Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§228Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Τίποτε ὀλιγώτερον δὲν ἐγένετο. Ἀπόδειξις ὅτι ἱκανοποιήθησαν, εἶναι ὅτι ὑπεγράφησαν αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις καὶ ἀναγνωρίζονται ὑπὸ ὅλων τῶν ἄλλων βιομηχανικῶν ἐργατῶν. Τίποτε ἄλλο ὀλιγώτερον, δὲν ἐγένετο εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν, παρὰ ἡ ἰδία ὕψωσις μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τοὺς βιομηχανικοὺς ἐργάτας, ἐδόθη καὶ εἰς αὐτούς. Ἐὰν δὲν ἦτο ἱκανοποιητικὴ δὲν θὰ ἐγένετο δεκτὴ εἰς τὴν σφαῖραν τῶν ὑπαλλήλων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐδέχθησαν τὰς βασικὰς συλλογικὰς συμβάσεις. Καὶ ἐδῶ δὲν ἐγένετο τίποτε ὀλιγώτερον, παρὰ μία ἐξομοίωσις τῶν ἐργατῶν αὐτῶν πρὸς τοὺς ἐργάτας ἐκείνους. Αὐτὸ ἀποτελεῖ τὴν βάσιν, ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐκεῖνο τὸ αἴτημα, τὸ ὁποῖον δὲν ἐγένετο δεκτὸν δηλαδὴ τὸ 30% τῆς αὐξήσεως ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἀπόδοσιν, αὐτὸ δὲν ἐγένετο δεκτόν, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ ἐδῶ ἀπόδοσις μεγαλυτέρα. Καὶ κατὰ τοῦτο ὑπάρχει ἐξίσωσις καὶ πρὸς τὰς προηγουμένας συλλογικὰς συμβάσεις.

§229Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁπωσδήποτε δὲν νομίζω, ὅτι ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, προσθέτει πολλὰ πράγματα καὶ φοβοῦμαι ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀναμφισβητήτως δὲν παρακολουθεῖ τὴν τιμαριθμικὴν ἐξέλιξιν, διότι ἐὰν μὲ τὴν ἰδίαν ὑπομονὴν παρηκολούθει καὶ τὸν τιμάριθμον, θὰ διεπίστου, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ὀλιγοημέρου τινὸς αὐξήσεως τοῦ τιμαρίθμου, ἀλλὰ θὰ διεπίστου ὅτι ἤδη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου ὁ τιμάριθμος ἀνέρχεται συνεχῶς, ὅτι αἱ αὐξήσεις ὑπῆρξαν μεγαλύτεραι ἀπὸ τοῦ Ὀκτωβρίου καὶ ἐφεξῆς καὶ ὅτι αἱ αὐξήσεις ἐξακολουθοῦν ἀπὸ ἑβδομάδος εἰς ἑβδομάδα, μὲ τάσεις ἔτι μεγαλυτέρας. Δὲν νομίζω δέ, ὅτι ἡ πολιτικὴ τῆς πωλήσεως χρυσῶν λιρῶν, θὰ ἔχῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα θὰ ἀναμένῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι, αἱ αὐξήσεις περὶ τῶν ὁποίων πρόκειται, αἱ αὐξήσεις τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης, δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς χρυσῆς λίρας, διότι αἱ αὐξήσεις αὐταί, προηγήθησαν τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς χρυσῆς λίρας. Εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν νέων οἰκονομικῶν μέτρων, ἰδίᾳ τῆς ἐπιβαρύνσεως τῆς καταναλώσεως διὰ τῶν ἀποδεικτικῶν συναλλάγματος, διὰ τῶν τελωνειακῶν δασμῶν καὶ διὰ τὸν φόρον κύκλου ἐργασιῶν, ὁ ὁποῖος προστίθεται σήμερον διὰ τῶν νέων νομοθετημάτων τῆς Κυβερνήσεως. Κατ’ ἐμέ, εἶναι ἀπολύτως βέβαιον καὶ ὑποθέτω, ὅτι ὁ οἱοσδήποτε ἔχων μικρὰν ἀσχολίαν μὲ τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα, δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ τὸ ἀντιληφθῇ. Ἄλλωστε ὅταν ἐγὼ σᾶς τὸ προέβλεψα πρὸ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος μηνός, ἐσεῖς μὲ εἰρωνεύθητε, ὅτι ἔκανα λάθος καὶ τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι ἐγὼ εἶχον δίκαιον. Καὶ σήμερον προσπαθεῖτε μὲ τὰ δόντια νὰ συγκρατήσετε τὰς τιμὰς καὶ αἱ τιμαὶ σᾶς διαφεύγουν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, μετὰ τὰς δηλώσεις του ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἔκανε διὰ τοῦ τύπου κατηγορηματικὰς δηλώσεις, θεωρῶν τὰς αὐξήσεις τῶν τιμῶν ἀδικαιολογήτους. Συγχρόνως μὲ τὰς δηλώσεις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὁ ὁποῖος εἰρωνεύετο ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς τὰς ἰδικάς μου προβλέψεις, ἀπεφασίζετο ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ, ὑπερτίμησις τῶν τιμῶν τῶν ἑστιατορίων, ὑπερτίμησις τῶν τιμῶν τοῦ ζύθου καὶ μία τρίτη ἄλλη ὑπερτίμησις...

§230ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τῶν καυσίμων.

§231Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. .. Τῶν καυσίμων. Ἑπομένως ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία λέγει ὅτι αἱ αὐξήσεις εἶναι ἀδικαιολόγητοι, προβαίνει αὐτή, εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν.

§232Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ὑποθέτω, δὲν παρέστην κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτήν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας ὑπεστήριξεν ὅτι εἶναι τόσον μεγάλα τὰ περιθώρια μεταξὺ τιμῆς κόστους, καὶ τιμῆς πωλήσεως ὥστε νὰ μὴ γίνεται ἐπίπτωσις τῆς αὐξήσεως ἐπὶ τῶν τιμῶν πωλήσεως. Θὰ ἔπρεπε βεβαίως νὰ γίνουν ταὐτοχρόνως καὶ εἰσαγωγαὶ ὥστε τὴν διαφορὰν αὐτὴν τῆς ἐπιπτώσεως νὰ τὴν ὑποστῇ ὁ εἰσαγωγεὺς ἢ ὁ ἔμπορος καὶ ὄχι ἡ κατανάλωσις. Βεβαίως δὲν ἔγιναν ἀκόμη ἀθρόαι εἰσαγωγαί, αὐτὴ εἶναι ἡ προσπάθειά μας.

§233Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. ὑπουργοῦ σᾶς πείθει πόσον ἐσφαλμένη ὑπῆρξεν ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως, δηλαδὴ προσπαθοῦν ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ κάμουν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ κάμουν ἐκ τῶν προτέρων. Κύριοι, βέβαια εἶναι εὔκολον νὰ λέγωμεν κάτι τι, ἀλλὰ ὅταν ὁμολογῇ κανεὶς—ὁ συνάδελφός μου ἐκ Κερκύρας πρὸ ἡμερῶν σᾶς ὡμίλει περὶ τῶν ὑπευθύνων διατακτῶν—ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρόκειται περὶ ἀνευθύνων διατακτῶν. Ἐὰν αὐτοὶ οἱ ἀνεύθυνοι διατάκται, σᾶς λέγουν αὐτὰ τὰ πράγματα, καὶ σεῖς ἔχετε τὴν δυνατότητα νὰ τοὺς πείσητε περὶ τοῦ λάθους των, ποία θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἡ συνέπεια ἡ πολιτική, ὅταν βλέπετε, ὅτι ἡ πολιτικὴ τὴν ὁποίαν σᾶς λέγουν εἶναι ἀντίθετος πρὸς τὰ Ἑλληνικὰ συμφέροντα;

§234Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι ἀντίθετος; Ἐὰν δὲν ἐκάμαμεν αὐτὰς τὰς φορολογίας, δὲν θὰ εἴχαμε κλείσει προϋπολογισμὸν καὶ ὁ κίνδυνος τοῦ πληθωρισμοῦ θὰ ἦτο πολὺ μεγαλύτερος.

§235Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ τερματίσω τὰς διακοπάς, διότι ἔχουν γίνει πάρα πολλαί. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, σεμνύνεται διὰ τὴν θεωρητικὴν ἰσοσκέλισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ προσφωνήσῃ τὴν προσεχῆ Τρίτην εἰς τὴν Βουλήν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἐνθυμηθῆτε τὴν πρόβλεψιν τὴν ὁποίαν κάμνομεν ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς θὰ ἀνισοσκελισθῇ ἐκ τῶν πραγμάτων. Θὰ ηὐχόμην νὰ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἔχω ἄδικον εἰς τὰς προβλέψεις μου. Ἀτυχῶς τὰ πράγματα μέχρι τοῦδε ἀπέδειξαν, ὅτι ἔχω δίκαιον.

§236Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἠμπορῶ νὰ διαβεβαιώσω τὴν Βουλήν, εἶναι, ὅτι μέχρι 31)10)47, ὁ προϋπολογισμὸς ἦτο πλήρως ἰσοσκελισμένος.

§237Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, τὸ ζήτημα ἐτίθετο οὕτω πως· ὄχι ποῖαι εἶναι αἱ συνέπειαι τῶν αὐξήσεων τῶν μισθῶν τοὺς ὁποίους ἐζήτουν οἱ ἐργαζόμενοι, ἀλλὰ ποῖα εἶναι τὰ αἴτια διὰ τὰ ὁποῖα ἐζητοῦντο αἱ αὐξήσεις καὶ ἐφ’ ὅσον τὰ αἴτια δὲν ἤροντο καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔκαμεν ὅτι ἔπρεπε νὰ κάμῃ γιὰ νὰ ἄρῃ τὰ αἴτια, ἦτο ὑποχρεωμένη νὰ δεχθῇ τὰ αἰτήματα καὶ νὰ αὐξήσῃ τοὺς μισθούς, — ἀποβλέπουσα πὼς νὰ μὴ τεθῶσιν αἱ αὐξήσεις εἰς βάρος τῆς καταναλώσεως, — καὶ πρὸς τοῦτο εἶχε καὶ ἄλλα ἐπιχειρήματα πολιτικὰ καὶ αὐτῶν τῶν ἐπιχειρημάτων, δὲν ἐπείσθημεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε χρῆσιν. Καὶ διὰ νὰ ἐπανέλθω λέγω ὅτι, ὅπως ἐπίστευα καὶ πιστεύω ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὰς ἐνεργείας τῶν ὑπευθύνων διατακτῶν ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ ἐπιπέδου ἤγαγον εἰς τὸ σημερινὸν ἀποτέλεσμα κατ’ αὐτὸν τὸ τρόπον ἡ ἰδία κατεύθυνσις τῆς Κυβερνήσεως ὑπὸ τῶν ἀνευθύνων διατακτῶν καὶ αἱ διδόμεναι ὁδηγίαι ὑπ’ αὐτῶν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐπιπέδου, θὰ ἔχῃ ἀνάλογα ἀποτελέσματα. Ἀσφαλῶς ἡ Βουλὴ δὲν ἐπείσθη, ὅτι τὰ αἰτήματα τῶν μισθωτῶν ἦσαν ἀδικαιολόγητα, καὶ ἐφ’ ὅσον δὲν ἐπείσθημεν, πιστεύομεν ὅτι τὸ σχέδιον τοῦ ψηφίσματος εἶναι ἁπλῶς ἓν μέσον πρὸς συγκάλυψιν τῶν Κυβερνητικῶν εὐθυνῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἀναμιγνύει τοὺς δημοσίους καὶ ἰδιωτικοὺς ὑπαλλήλους, δημιουργοῦσα τρόπον τινὰ ἕνα πάγιον δίκαιον δι’ ὅλους τοὺς ἐργαζομένους. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν περίοδον τὴν ὁποίαν σήμερα διερχόμεθα, δὲν γνωρίζω διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρησεν ἀναγκαῖον σήμερον νὰ ἐπιβάλῃ τὸ μέτρον αὐτὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑπάρχει σωρεία νόμων κατὰ τῶν ἀπεργιῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων, οἱ ὁποῖοι φθάνουν νὰ ἐπιβάλουν καὶ τὴν ποινὴν τοῦ θανάτου ἀκόμη διὰ τοὺς ἀπεργοῦντας. Δὲν ἀντιλαμβάνομαι ποῖος λόγος ὤθησε αὐτήν, νὰ δημιουργήσῃ νέον νόμον ὅταν ἀπὸ τὸ 1928 ἔχωμε τὸ πρῶτον νόμον κατὰ τῆς ἀπεργίας τῶν ὑπαλλήλων φέροντα τὴν ὑπογραφὴν τοῦ συναδέλφου μου, κ. Τουρκοβασίλη, ὅταν μετ’ αὐτὸν ἠκολούθησεν ὁ νόμος τοῦ ἔτους 1931, φέρων τὴν ὑπογραφὴν τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης συναδέλφου καὶ μετ’ αὐτοὺς ἕτερος νόμος φέρων τὰς ὑπογραφὰς δύο ἢ τριῶν μελῶν, ὑπουργῶν τῆς σημερινῆς Κυβερνήσεως. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι νόμοι τῆς κατοχικῆς περιόδου, οἱ ὁποῖοι αὐξάνουν ἔτι μᾶλλον τὰς ποινὰς τὰς ὁποίας μέχρι τότε ἐπεβάλαμεν. Δὲν εἶναι ἀρκετοὶ αὐτοὶ οἱ νόμοι διὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὴν Κυβέρνησιν ἔναντι πάσης ἀποπείρας ἀπεργίαις, τοὺς νόμους αὐτοὺς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐτόλμησε νὰ ἐφαρμόσῃ παρ’ ὅτι ἐγένοντο ἀπεργίαι εἰς τὸ παρελθόν, διότι εὐκόλως οἱ νόμοι γράφονται εἰς τὸ χαρτί, ἀλλὰ ὅταν αἱ ἀπεργίαι γίνωνται καὶ ἐπιτυγχάνουν τότε τὰ πράγματα εἶναι ἀνώτερα τῶν νόμων καὶ καθιστοῦν ἀδύνατον τὴν ἐφαρμογήν των. Τοῦτο ἰσχύει περισσότερον εἰς τὴν παροῦσαν περίπτωσιν καθ’ ὅσον λείπει καὶ τὸ ἠθικὸν ἔρεισμα ἐπὶ τῆς ἀπαγορεύσεως, ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις δὲν ἱκανοποίησε τὰ δίκαια αἰτήματα τούτων καὶ οὕτω ἡ σκέψις αὐτὴ κατώρθωσε νὰ πείσῃ τοὺς ἐργαζομένους, ὅτι τὸ μόνον μέσον πρὸς ἐπίτευξιν τῶν ἐπιδιώξεών των εἶναι ἡ ἀπεργία. Ὄταν, κύριοι, μόνον μετὰ τὴν ἀπεργίαν ἡ Κυβέρνησις ἀποδεχθῇ τὰ αἰτήματα τῶν ἀπεργῶν, δὲν εἶναι τοῦτο ἀπόδειξις, ὅτι μόνον διὰ τῆς ἀπεργίας δύνανται νὰ ἱκανοποιηθῶσι; Σήμερον γίνεται μία ἀπεργία τὴν ὁποίαν κατέστησε κοινὴν συνείδησιν τοῦ ἐργαζομένου κόσμου ἡ Κυβέρνησις ὡς τὸ μόνον μέσον, διὰ τοῦ ὁποίου ὁ ἐργαζόμενος κόσμος δύναται νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων του. Αὐτή, κύριοι, εἶναι ἡ πραγματικότης καὶ ἐπειδὴ αὐτὴ εἶναι ἡ πραγματικότης, ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ ἐφαρμόσῃ τοὺς νόμους τοὺς ὁποίους ἀνέφερον ὅσον ἀφορᾷ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ νὰ μὴ ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον εἰσηγεῖται, ἐὰν πράγματι κηρυχθῇ ἀπεργία, διότι αἱ Κυβερνήσεις δύνανται νὰ ἐπιβάλλουν τοὺς νόμους ἐφ’ ὅσον ὅμως αὐτοὶ οἱ νόμοι ἔχουν ἠθικὴν βάσιν. Καὶ ὅταν οἱ νόμοι στεροῦνται ἠθικῆς βάσεως ἔστω καὶ ἐὰν ὑπάρχουν ἑκατοντάδες, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθοῦν. Ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται ἐν ἀδίκῳ· ἀπὸ τοὺς ἀριθμοὺς, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. ὑπουργὸς προκύπτει, ὅτι ὁ κατώτερος μισθὸς μὲ τὰς τελευταίας αὐξήσεις ἀπὸ 340.000 ὅπου ἦτο, ἐγένετο 380.000. Δηλαδὴ αὐξάνεται κατὰ 10% καὶ ἐρωτῶ· ὅταν ὁ τιμάριθμος ἀνέλθῃ κατὰ 50 μονάδας τί εἶναι τὸ 10% τὸ ὁποῖον δίδει ἡ Κυβέρνησις διὰ τῆς συλλογικῆς συμβάσεως, τὴν στιγμὴν ποὺ τὰ εἴδη, τὰ ὁποῖα ἔχει ἀνάγκην νὰ ἀγοράσῃ ὁ ἐργαζόμενος τῆς πρώτης ἀνάγκης αὐξάνουν καταπληκτικά.

§238Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ξεύρετε πόσος εἶναι ὁ τιμάριθμος; ἠμπορεῖτε νὰ μᾶς εἴπητε;

§239Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὁσάκις ὁμιλοῦμεν περὶ τιμαρίθμου, γνωρίζω τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν δίδετε, ὅτι δηλαδὴ ὑπάρχουν δέκα τιμάριθμοι: ὁ τιμάριθμος τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ τιμάριθμος τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος καὶ ἕνα σωρὸ ἄλλοι τιμάριθμοι. Οἱονδήποτε τιμάριθμον καὶ ἂν λάβητε, κύριε ὑπουργέ, αἱ αὐξήσεις ὑπάρχουν· ἐγὼ ὅμως δὲν γνωρίζω αὐτοὺς τοὺς τιμαρίθμους, ἐγὼ γνωρίζω τὸν τιμάριθμον τοῦ ἰδιωτικοῦ μου προϋπολογισμοῦ τὸν τιμάριθμον τὸν ὁποῖον μοῦ ἀναγγέλλει ἡ σύζυγός μου καθ’ ἑκάστην, ἡ ὁποία μοῦ λέγει τί χρειάζεται καθ’ ἑκάστην ἐπὶ πλέον διὰ νὰ ἀγοράσῃ πράγματα ποὺ χρειαζόμεθα.

§240Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ποιὸς εἶναι ὁ τιμάριθμος σήμερον ἐν σχέσει πρὸς τὸν προπολεμικόν;

§241Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν ἠξεύρω αὐτό, ἠξεύρω μόνον, ὅτι εἶναι 25% ἐπὶ πλέον ὁ τιμάριθμος τοῦ τρέχοντος μηνὸς ἐν σχέσει μὲ τὸν τιμάριθμον τοῦ παρελθόντος μηνὸς καὶ εἰς μερικὰ μάλιστα εἴδη εἶναι 40%.

§242Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τῆς δοθείσης αὐξήσεως δίδονται αὐξήσεις ἀπὸ 100–190 ἐν σχέσει μὲ τὴν προπολεμικὴν βάσιν.

§243Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Αἱ αὐξήσεις, αἱ ὁποῖαι γίνονται συνεπεία τῶν συλλογικῶν συμβάσεων εἶναι ἀνάξιαι λόγου.

§244Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, ἀποδεικνύεται ὅτι οὗτος δὲν ἔχει οἰκογένειαν διότι ἐὰν εἶχε θὰ ἐγνώριζεν...

§245Δ. ΧΕΛΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι ἀνάξιαι λόγου αἱ τελευταῖαι αὐξήσεις.

§246Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς διὰ τῆς ἀπαντήσεώς του ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ἔχει οἰκογένειαν εἰς τρόπον ὥστε νὰ παρακολουθῇ τὰς καθημερινὰς δαπάνας, διότι φαίνεται τρώγει μόνος του καὶ δὲν εὑρίσκει τόσο μεγάλην τὴν ὑπερτίμησιν τῶν εἰδῶν. Διότι ἄλλως ἐὰν εἶχεν οἰκογένεια θὰ ἐγνώριζε ποίας ὑπερτιμήσεις ἔλαβον τὰ εἴδη τελευταίως καὶ πόσον ἀφίσταται ὁ προϋπολογισμὸς ὁ ἰδιωτικὸς τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ τρέχοντος μηνὸς ἐν σχέσει πρὸς τοὺς προηγουμένους. Λοιπὸν λέγομεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ἡ αὔξησις εἶναι ἡ αὐτὴ ἡ ὁποία μᾶς ἀνεκοινώθη καὶ ἐφ’ ὅσον πράγματι ἡ Κυβέρνησις στερεῖται ἠθικῶν ἐπιχειρημάτων ἐναντίον τῆς ἀπεργίας, εἶναι γενικὸν καὶ ἀπόλυτον ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δὲν θὰ εἶναι εἰς θέσιν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν καταστείλῃ. Καὶ τούτων οὕτως ἐχόντων διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις ἐπροκάλεσε τὴν κρίσιν αὐτήν; Ἐνθυμοῦμαι πρὸ ἑνὸς ἔτους ὅτι αἱ ἐφημερίδες ἐδημοσίευον μίαν εἴδησιν καὶ ἐπρόκειτο πράγματι περὶ μιᾶς κωμικῆς εἰδήσεως, καὶ ὅμως μόλα ταῦτα ἡ Κυβέρνησις ἔσπευδεν ἀμέσως νὰ μᾶς φέρῃ ἕνα ψήφισμα διὰ νὰ καταργήσῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ τύπου. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπον πρὸ τῆς ἀπειλῆς τῆς ἀπεργίας ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἔφερε τὸ παρὸν ψήφισμα, ἐνῷ εἶχε τόσους νόμους μὲ τοὺς ὁποίους θὰ ἠδύνατο νὰ ἐπιβάλλεται ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν πράγματι εἶχε τὸ δίκαιον μὲ τὸ μέρος της. Εἶχε πρῶτον, ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς ὑπαλλήλους τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας, εἶχε τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιστρατεύσεώς των, ἐκ τῆς κειμένης νομοθεσίας. Ἐὰν ἤθελεν ἡ Κυβέρνησις, ἐὰν ἀντιλαμβάνετο καὶ ἐπίστευεν ὅτι αὔριον ἐκηρύσσετο ἡ ἀπεργία θὰ ἐπιστράτευεν ἀπὸ τὴν προηγουμένην ὅλους καὶ τὴν ἑπομένην ὅλοι αὐτοὶ ὡς ἐπίστρατοι θὰ προσήρχοντο εἰς τὴν ἐργασίαν των. Τοῦτο δὲν ἐγένετο μίαν μόνον φοράν, ἀλλὰ κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ὑπὸ ἄλλας συνθήκας. Ἑπομένως δὲν ἠξεύρω διὰ ποῖον λόγον ἡ σπουδὴ αὐτὴ ἡ ὁποία ἀποδεικνύει πλήρη Κυβερνητικὴν ἀνικανότητα. Κύριοι θὰ εἶναι δύσκολον νὰ πεισθῇ κανεὶς ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητον τόσον μᾶλλον καθ’ ὅσον οἱ σήμερον διοικοῦντες τὴν ἐργατικὴν τάξιν δὲν εἶναι ὅπως ὀρθῶς παρετηρήθη, ἄνθρωποι ἐπιδιώκοντες πολιτικοὺς σκοποὺς διὰ τῆς ἀπειλῆς τῆς ἀπεργίας. Σήμερον πρόκειται περὶ καθαρῶς οἰκονομικῶν αἰτημάτων καὶ τὰ αἰτήματα αὐτὰ συνεζητήθησαν καὶ συζητοῦνται. Ἀλλὰ τὶ συμβαίνει; Παρακολουθοῦμεν ὅλοι ἐπὶ ἑβδομάδας εἰς τὰς ἐφημερίδας τὴν ἀτέρμονα αὐτὴν συζήτησιν, καθ’ ἑκάστην παρακολουθοῦμεν τὸν κ. ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπιμένοντα εἰς τὴν ρύθμισιν τῶν ζητημάτων καὶ ἐρωτῶμεν, δὲν ἦτο δυνατὸν κἄπως ταχύτερον ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐνεργήσῃ; Διότι, ἀλήθεια, τί θὰ εἴπῃ κυβερνᾶν; Ἂν ὄχι τί ἄλλο παρὰ προνοεῖν; Καὶ εἶναι δυνατὸν ἀντὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς μίαν γενικὴν συνεννόησιν, καὶ ἀντὶ νὰ λέγωμεν εἰς τοὺς ἐργαζομένους νὰ στερήσουν περαιτέρω τοὺς ἑαυτούς των, θὰ ἔπρεπε νὰ εὕρωμεν τρόπον ἱκανοποιητικὸν καὶ δίκαιον καὶ ἀνάλογον τῶν αἰτημάτων αὐτῶν. Ἦτο ἀνάγκη νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον ὅπου ἐφθάσαμεν σήμερον; Οὐδεμία ἐξήγησις μᾶς ἐδόθη ἡ ὁποία νὰ ἐξηγῇ ὅτι τὸ μέτρον ἦτο ἀπαραίτητον. Τοὐναντίον ἀπὸ ὅτι ἐξεφράσθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐναντίον τοῦ ψηφίσματος, φαίνεται ὅτι ὑπάρχει ἀπόλυτος δικαιολογία ὅσον ἀφορᾷ τὴν παρελκυστικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ ἐρωτᾶται. Εἶναι σκόπιμον καὶ πολιτικὸν τὸ λαμβανόμενον μέτρον; Διότι πράγματι, κύριοι, δὲν ἔχομεν ἐνώπιον ἡμῶν μέτρον νομοθετικόν. Πρόκειται νὰ δώσωμεν νομοθετικὸν χαρακτῆρα εἰς μέτρον διοικητικόν. Καὶ τοιαῦτα δικαιώματα δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅταν δὲν πεισθῶμεν ὅτι τὸ μέτρον εἶναι δικαιολογημένον, μόνον ἂν ἡ Κυβέρνησις μᾶς εἴπῃ καὶ μᾶς διαβεβαιώσῃ, ὅτι τὰ αἰτήματα τῶν ἐργαζομένων εἶναι ἀδικαιολόγητα, ὄχι ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν αὐξήσεων, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἀπόψεως τῶν αὐξήσεων, τότε θὰ ἰδοῦμε ἐὰν δικαιολογῆται τὸ μέτρον. Ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι ἡ αὔξησις, ἡ ὁποία δίδεται διὰ τῶν νέων συλλογικῶν συμβάσεων, εἶναι τοιαύτη, ὥστε νὰ δύνανται οἱ μισθωτοὶ νὰ ἱκανοποιήσουν τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας των. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ζητῶμεν ἀπὸ τοὺς ἐργαζομένους ὅπως σφίγγουν ἀκόμη τὴν ζώνην των, ὅταν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον λαμβάνουν δὲν εἶναι καθόλου ἐπαρκές. Τοῦτο μάλιστα, ὅπως ἐλέχθη θὰ εἶναι ἐπιζήμιον, διότι οἱ διοικοῦντες σήμερον τὰ σωματεῖα, εἶναι ἐθνικόφρονες καὶ θὰ κλονισθῇ ἡ θέσις αὐτῶν, τὴν στιγμὴν ποὺ ἡ Κυβέρνησις ἐπιμένει εἰς μέτρα ἀδικαιολόγητα. Καὶ ἂν κλονισθῇ ἡ θέσις αὐτῶν, κύριοι, τότε θὰ ἔχωμεν πολὺ δυσμενεστέρας συνεπείας, ἀπὸ ἐκείνους τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις θὰ περισώσῃ διὰ τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος. Ἄν πράγματι ἦτο κίνδυνός τις ἀπεργίας μόνον προσωρινός, ἂν δηλαδὴ οἱ ἐργάται ἐξ ἀνυπομονησίας μόνον προέβαινον εἰς τὴν ἀπεργίαν, εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ ἤρκει ἡ ἐμφάνισις 2–3 ἐξ ἡμῶν καὶ ἰδίως ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐγγύτερον πρὸς τὴν ἐργατικὴν τάξιν, διὰ νὰ τοὺς πείσῃ νὰ ἀναβάλουν τὴν ἀπεργίαν, ἵνα λάβῃ ἡ Κυβέρνησις ὁριστικὰς ἀποφάσεις. Καὶ δὲν ἀμφέβαλλον ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐθνικόφρονες ἐργάται, οἱ ὁποῖοι μετ’ ἀποτροπιασμοῦ προσβλέπουν πρὸς τὴν ἀνταρσίαν θὰ ἐδέχοντο μίαν τοιούτην ἀναβολήν. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις ἐξήντλησεν ὅλα τὰ ὅρια τῆς ἀναβολῆς καὶ δὲν ἔχει τὸ θάρρος νὰ ἐμφανισθῇ ἐνώπιον τῶν ἐργαζομένων καὶ νὰ ζητήσῃ καὶ ἄλλην ἀναβολήν. Δι’ αὐτὸ προσφεύγει εἰς τὸ ψήφισμα τοῦτο.

§247Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Μήπως τυχὸν γνωρίζετε πόσος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλεῖτε;

§248Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μᾶς εἶπον οἱ συνάδελφοί σας, ὅσον ἀφορᾷ τὰς 4 ἐπιχειρήσεις τῶν μεταφορῶν περὶ τὰς 6.000, ὁ ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων, μᾶς ἀνέφερε 2.500 τῆς ἑταιρείας ὑδάτων καὶ εἰς αὐτοὺς πρέπει νὰ προστεθοῦν καὶ οἱ ὑπάλληλοι τῶν Τραπεζιτικῶν ἐπιχειρήσεων, ἄλλοι τόσοι.

§249Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Οἱ ὑπόλοιποι ἐργάται γνωρίζετε πόσοι εἶναι;

§250Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἰς ἐμὲ κάμετε ἐρωτήσεις; Νομίζω, ὅτι ἔργον τῶν ὑπουργῶν εἶναι νὰ ἀπαντοῦν. (Χειροκροτήματα).

§251Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἠξεύρετε ἢ δὲν ἠξεύρετε; ὅταν ὁμιλῆτε περὶ ἐργατῶν νὰ ἀποσαφηνίζεται περὶ ποίων ἐργατῶν ὁμιλεῖτε. Αὐτὸ ἤθελον νὰ σᾶς εἴπω.

§252Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι, ἡ ἐντύπωσις τὴν ὁποίαν ἔκαμεν εἰς τὴν Βουλὴν ἡ διακοπὴ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ μὲ ἀπαλλάσσει τοῦ κόπου νὰ ἀπαντήσω εἰς αὐτόν. Καὶ ἐπανέρχομαι εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον διεκόπην, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐνεργεῖ ἀστόχως. Ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει ἕνα μέτρον σπασμωδικὸν τὸ ὁποῖον δὲν πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ καὶ ἀντὶ τοῦ ὁποίου θὰ ὤφειλεν ἤδη νὰ εἶχε προβλέψῃ ὥστε νὰ μὴ καταστήσῃ τὴν ἀπειλὴν δυνατήν. Ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει καὶ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ἂν ἤθελε πραγματικὰ νὰ εἶναι λογικωτέρα θὰ ὤφειλεν ἓν ἐκ τῶν δύο. Ἢ νὰ πείσῃ τοὺς ἐργαζομένους, ὅτι τὸ αἴτημα αὐτῶν δὲν εἶναι δικαιολογημένον ἢ ἂν δὲν δύναται νὰ τοὺς πείσῃ νὰ τοὺς ἱκανοποιήσῃ, διότι οἱ φόβοι τῶν αὐξήσεων, κύριοι, δὲν εἶναι πλέον φόβοι, ἀλλ’ εἶναι γεγονός. Ἠκούσατε δηλαδὴ πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους Ὑπουργοὺς τὴν ἀνακοίνωσιν, ὅτι ὁπωσδήποτε μὲ τὰς αὐξήσεις, αἱ ὁποῖοι ἤδη ἀνεγνωρίσθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως θὰ γίνῃ σημαντικὴ αὔξησις, δηλαδὴ κατὰ 35% προκειμένου περὶ τῆς ἑταιρείας μεταφορῶν, 20% προκειμένου περὶ τῆς ἑταιρείας τοῦ ἠλεκτρικοῦ σιδηροδρόμου καὶ 500 –3000 τὸ μ3, προκειμένου περὶ τοῦ ὕδατος. Ὥστε ἡ Κυβέρνησις δὲν πρόκειται νὰ ἀποφύγῃ τὴν αὔξησιν, ἀλλὰ τὴν ἀντιμετωπίζει ἤδη· καὶ ἐρωτᾶται, εἰς ποῖον ὅριον θὰ φθάσῃ; Ἀλλ’ ἀπὸ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ ἐπέλθῃ, νέον πρόβλημα θὰ γεννηθῇ, διότι θὰ ἐπέλθῃ ὑπερτίμησις τῶν εἰδῶν καὶ ἑπομένως ἀνάγκη νέων αὐξήσεων. Ὥστε ἀντὶ τῶν σπασμωδικῶν αὐτῶν μέτρων θὰ πρέπῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ σοβαρευθῇ καὶ ν’ ἀντιληφθῇ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παίζῃ ἓν οὐ παικτοῖς. Καὶ νὰ προτιθέμεθα νὰ σώσωμεν τὴν Ἑλλάδα πράγματι τόσον ἀπὸ τὸν ἔνοπλον ὅσον καὶ ἀπὸ τὸν ἄοπλον οἰκονομικὸν κίνδυνον καὶ τοῦτο πρέπει νὰ ἀποφασίσωμεν τὴν λῆψιν τῶν μόνων δυνατῶν μέτρων διὰ τῶν ὁποίων θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ παραμονὴ εἰς τὴν ἐθνικοφροσύνην καὶ τὴν νομιμοφροσύνην καὶ τὴν δημοκρατίαν τῆς μικρᾶς αὐτῆς γωνίας τῆς γῆς. (Χειροκροτήματα ζωηρά).

§253ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὑπεβλήθη πρότασις δεόντως ὑπογεγραμμένη ἀπὸ 20 καὶ πλέον βουλευτάς, διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖται ὅπως περιορισθῇ ἡ συζήτησις.

§254ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτή, νὰ ἐφαρμοσθῇ ὅμως πιστῶς.

§255Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Τὸ θέμα εἶναι τόσον σοβαρὸν, ὥστε δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸν περιορισμὸν τοῦ λόγου.

§256ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τηρηθῇ τὸ μέτρον καὶ νὰ ἐπιτρέψωμεν μόνον εἰς τὸν κ. Μακρῆν νὰ ὁμιλήσῃ περισσότερον.

§257Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ὑπάρχει καὶ ἕνας πρόσθετος λόγος, ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος δὲν ἀνεπτύχθησαν αἱ γνῶμαι ὅλων, διότι ἐπεφυλάχθησαν νὰ τὰς ἀναπτύξουν ἐδῶ.

§258ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ τὸν περιορισμόν;

§259ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ναί.

§260ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. Ἠγέρθησαν οἱ περισσότεροι. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Θεοχαρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§262Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί, πρὶν ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ θέματος εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ κάμω μίαν δήλωσιν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν. Προερχόμενος ἐκ τῶν τάξεων τῶν ἐργατῶν ἔχω ἀντιμετωπίσει ἡγούμενος τῶν ἐργατῶν τῆς Θεσσαλονίκης 15 ἀπεργίας πολιτικὰς μέχρι τῆς στιγμῆς. Ἐν τούτοις ὅμως τὴν φορὰν αὐτὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν μὲ εὑρίσκει σύμφωνον εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὑπ’ ὄψει ἡμῶν. Ἐτάχθην τότε ἐναντίον ὅλων τῶν ἀπεργιῶν τὰς ὁποίας ἀνέφερα, διότι οἱ διοικοῦντες τὰς ἐργατικὰς ἑνώσεις εἰς πᾶσαν ἐκδήλωσιν εἶχον ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν νὰ παραδώσουν τὴν Ἑλλάδα εἰς τὴν αἱματοχυσίαν. Σήμερον αἱ ἐργατικαὶ ἑνώσεις ἀντιθέτως ἀγωνίζονται ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀναστηλωθῇ οἰκονομικῶς καὶ μέσα εἰς τὴν τοιαύτην Ἑλλάδα οἱ ἐργάται νὰ εὕρουν δικαίωσιν. (Ὁμολογῶ, ὅτι ἦτο ἀτυχὴς ἡ ἀπόφασις τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἰσαγάγῃ τὸ τοιοῦτον ψήφισμα, διότι τραυματίζει τὴν ψυχὴν τῶν ἐργατῶν. Δὲν πρόκειται, ὡς εἶπε κἄποιος συνάδελφος, οἱ ἐργάται νὰ στραφοῦν ἐναντίον τοῦ Ἔθνους, διότι οἱ Ἕλληνες ἐργάται πρῶτα ἀπὸ ὅλα πιστεύουν εἰς τὸ Ἔθνος. Πάντως ὅμως θίγεται ἡ φιλοτιμία των, διότι διαμφισβητοῦνται τὰ αἰσθήματά των. Δι’ αὐτὸ κάνω τὴν ἔκκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποσύρῃ τὸ Ψήφισμα. Δὲν θέλω νὰ πιστεύσω ὅτι τὸ Ψήφισμα ἐτέθη ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, διότι ἡ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς ἀδυναμίαν νὰ ἐπιλύσῃ τὰ ζητήματα τῶν συνδικάτων κοινῆς ὠφελείας. Ἔχω ὑπ’ ὄψει μου, ὅτι πρὸ 40 ἡμερῶν ἡ ἰδία Κυβέρνησις ἐπέλυσε ζητήματα 250.000 ἐργατῶν καὶ πιστεύω, ὅτι ὅπως τότε ἐπέδειξε κατανόησιν τὴν ὁποίαν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξάρω ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, ἔτσι καὶ τώρα ἂς ἀποσύρῃ τὸ ψήφισμα καὶ ἂς συζητήσῃ μετὰ τῶν ἐκπροσώπων τῶν συνδικάτων τὸν τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιηθοῦν αἱ ἀποφάσεις των.

§263Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν θὰ γίνῃ ὅμως ἡ ἀπεργία;

§264Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Νὰ γίνῃ ἡ ἀπεργία εἶναι ὑπόθεσις χειρισμοῦ ἀπὸ μέρους τῶν ὑπευθύνων. Πάντως καὶ ἀπεργία ἐὰν γίνῃ οἱ ἀπεργοῦντες εἶναι τόσον Ἕλληνες, ὥστε νὰ μὴ παραβλαφθοῦν τὰ συμφέροντα τοῦ Ἔθνους.

§265Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπιτρέψατέ μου νὰ κάμω μίαν πρότασιν, ἥτις δίδει μίαν συμβιβαστικὴν λύσιν. Ἂς κάμῃ ἡ Κυβέρνησις μίαν δήλωσιν πρὸς τὴν Βουλήν, καὶ νὰ ἀναγραφῇ αὕτη εἰς τὰ πρακτικά, ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἔγκρισιν τοῦ ἐν λόγῳ ψηφίσματος, θὰ συνεχίσῃ τὰς προσπαθείας αὐτῆς πρὸς ἐξεύρεσιν τῆς σχέσεως μεταξὺ τιμῶν ἀφ’ ἑνὸς καὶ μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων ἀφ’ ἑτέρου. Καὶ ἂν ἀποδειχθῇ, ὅτι τὸ δίκαιον εὑρίσκεται πρὸς τὸ μέρος τῶν μισθωτῶν, θὰ σπεύσῃ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν δικαίων αἰτημάτων αὐτῶν ἐντὸς προθεσμίας 20 ἡμερῶν ἀπὸ σήμερον.

§266Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Καὶ ἂν ἤμην, κ. συνάδελφε, ἁρμόδιος θὰ ἔλεγα, ὅτι ἐγώ, πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν καὶ τὴν ἀπεργίαν νὰ ἀποφύγῃ, καὶ τὰ αἰτήματα τῶν ἐργατῶν νὰ ἐπιλύσῃ συμφώνως μὲ τὸ δίκαιόν των. Ἡ Κυβέρνησις ἡ ὁποία ἔρχεται νὰ λάβῃ μέτρα κατὰ τῶν ἐργατῶν, διατί νὰ μὴ λαμβάνῃ τοιαῦτα κατὰ ὑπούλων προδοτῶν; Ὁ καταδικασθεὶς εἰς θάνατον ἐν Καβάλλᾳ ἀρχηγὸς τοῦ κομμουνιστικοῦ κόμματος, Ἰορδάνου, διατί δὲν ἐκτελεῖται; Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λαμβάνωνται μέτρα κατὰ τῶν ἐργατῶν καὶ νὰ παραλείπεται ἡ λῆψις μέτρων κατὰ τῶν προδοτῶν;

§267Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι τόσον σοβαρὸν τὸ ζήτημα, ὥστε πρέπει νὰ ἀπαντήσῃ ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.

§268Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐδῶ ἐλέχθησα, πολλὰ πράγματα, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ ταράξω, τὴν γαλήνην ἥτις πρέπει νὰ ἐπικρατῇ εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ὑποβάλω ὡρισμένα ἐρωτήματα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν. Εἶναι ἀληθές, κ. Ὑπουργέ, ὅτι ἡ Ἠλεκτρικὴ Ἑταιρεία ἔκαμεν ἐπισκευὰς 15.000 λιρῶν; Καὶ ἂν ἔκαμε τοιαύτας ἐπισκευάς, διατί δὲν πρέπει νὰ δώσῃ καὶ εἰς τοὺς ἐργάτας καὶ ὑπαλλήλους ἕνα ἐλάχιστον ποσοστὸν ἀπὸ τὰ κέρδη της; Εἶμαι ἐκεῖνος, ὅστις ἠνόχλει τὸν ὑπουργὸν τῶν Μεταφορῶν, διαρκῶς, διὰ νὰ δοθῇ ἡ παροχὴ τοῦ ἐπιδόματος τῶν 100 χιλιάδων δραχμῶν, εἰς τοὺς ἐργαζομένους τῆς Ἑταιρείας. Ἀπὸ τὴν μελέτην ἔβγαινεν ὅτι, ἡ ἐπιχείρησις θὰ εἶχε κέρδη περὶ τὰ 250 ἑκατομμύρια. Ἐν τούτοις μετὰ δυσκολίας ἡ Ἑταιρεία ἐδέχθη νὰ διαθέσῃ ἐλάχιστα ἐκ τῶν κερδῶν της διὰ τοὺς ἐργάτας. Τὸ ψήφισμα, κύριοι συνάδελφοι, πρέπει νὰ τὸ ἀποσύρῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἀλλ’ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ εἴπω, ὅτι καὶ ἂν ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα, οἱ ἐργάται δὲν θὰ ἐπαναστατήσουν, διότι οἱ ἐργάται ἔχουν τοιαύτην ἐθνικὴν συνείδησιν, ὥστε νὰ εὑρίσκωνται πάντοτε εἰς τὰς προφυλακάς. Ἄς ἀναστείλῃ ἡ Κυβέρνησις τὸ ψήφισμα διὰ περίοδον 5 μηνῶν, ἐφ’ ὅσον ἀκόμη δὲν ἐτηρήθησαν αἱ διατυπώσεις ἐπὶ τῆς διατηρήσεως τῶν τιμῶν. Ἡ Κυβέρνησις ἔλαβε μίαν ἐντολὴν νὰ συστήσῃ μίαν ἐπιτροπήν, ἀλλὰ δὲν συνεστήθη αὕτη καὶ αὐτὸ ἦτο ἡ αἰτία τῆς μὴ παρακολουθήσεως τῶν τιμῶν, καὶ τῆς ἀνατιμήσεως. Αὐτὸ ἦτο ἐπίσης ἡ αἰτία νὰ μεταφερθῇ ὁ ἀγὼν εἰς τὰς πόλεις, διὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἐργάται δὲν εἶναι ὑπεύθυνοι.

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ἔχει τὸν λόγον.

§270Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, εὔλογος ἡ συγκίνησις τῆς Βουλῆς, λόγῳ τῆς σοβαρότητος τοῦ θέματος, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ἐνώπιον ἡμῶν ἡ Κυβέρνησις. Ἀπὸ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία διεξήχθη, διεπιστώθη ὁ ἀτυχὴς χειρισμὸς τῆς Κυβερνήσεως. Οἱαδήποτε καὶ ἂν εἶναι ἡ ἔκβασις τοῦ ἀγῶνος, ὁ ὁποῖος ἀναγγέλλεται, τὰ ἀποτελέσματα πρόκειται νὰ εἶναι δυσάρεστα. Ἐὰν πραγματοποιηθῇ ἡ ἀπεργία, ἀποσυντίθεται ἡ ζωὴ τῆς πρωτευούσης καὶ διευκολύνεται ἡ ἀνταρσία. Ἐὰν συγκρουσθῇ τὸ Κράτος πρὸς τοὺς μισθωτούς, δεδομένου ὅτι, ἡ σημερινὴ ἡγεσία τῶν ἐργατῶν εἶναι ἐθνική, προσφέρεται ἐπίσης ὑπηρεσία πρὸς τὴν ἀνταρσίαν. Διότι, ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας, ἡ πάλη τοῦ Κράτους πρὸς τοὺς ἐθνικοὺς ἐργάτας εἶναι δυστύχημα καὶ παρέχει εἰς τὴν παλαιὰν καὶ ἔκπτωτον κομμουνιστικὴν ἡγεσίαν τὴν εὐκαιρίαν τῆς δημαγωγίας εἰς βάρος τῆς ἐθνικῆς ἡγεσίας τῶν ἐργατικῶν μας δυνάμεων. Καὶ αἱ δύο ἐκβάσεις ἀποτελοῦν δυστυχήματα, τὸ ἓν ἁπλῶς μεγαλύτερον τοῦ ἄλλου. Διότι ἡ Κυβέρνησις μὲ τὴν πολιτικήν της, μὲ τὴν οἰκονομικήν της πολιτικήν, ἡ ὁποία ἀνέκαθεν ἐστερήθη ἑνότητος, προνοίας καὶ γραμμῆς καὶ μὲ τοὺς τελευταίους ἀτυχεῖς χειρισμούς της, εἶναι ἡ κυρία ὑπεύθυνος. Ἐκφράζομεν διὰ τοῦτο τὴν ζωηράν μας θλῖψιν. Τίποτε δὲν εἶναι ἀτυχέστερον διὰ τὸν ἀγῶνα μας ἀπὸ τὴν δημιουργίαν τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι τὸ Κράτος τὸ Ἑλληνικόν, ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ἐπρόκειτο νὰ ἐκφράσῃ τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον εἰς τὸν σκληρὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῆς προδοσίας περιέρχεται εἰς μάχην πρὸς τὸν Λαόν μας, πρὸς τοὺς ἐργαζομένους, πρὸς τοὺς μοχθοῦντας, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν, ἄλλοι εἰς τοὺς ἀγροὺς καὶ ἄλλοι εἰς τὰς πόλεις τὰς πηγὰς τῆς δυνάμεως τοῦ Ἔθνους. Ἐλέχθη, ὅτι τὸ θέμα ἔχει πλευρὰς δημαγωγικάς. Καὶ εἶναι βάσιμον. Ἀλλὰ δὲν ἔχω κατορθώσει ἀκόμη νὰ ἐννοήσω πρὸς ποίαν ἀπὸ τὰς δύο ἀπόψεις ὑπάρχει ἡ περισσοτέρα δημαγωγία. Κύριοι βουλευταί, τὸ Δημοκρατικὸν Σοσιαλιστικὸν Κόμμα εἶναι Ἐθνικὸν καὶ εἶναι περισσότερον εὐπαθὲς καὶ εὐσυγκίνητον διὰ τὸ συζητούμενον θέμα. Ὡς Δημοκρατικὸν Κόμμα πιστεύομεν εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς Ἐλευθερίας. Καὶ μὲ τὸ προτεινόμενον ψήφισμα καταλύεται ἡ ἐλευθερία τῆς ἀπεργίας. Ὡς Σοσιαλιστικὸν Κόμμα μεριμνῶμεν ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν μοχθούντων ἀνθρώπων. Καὶ τὸ προτεινόμενον ψήφισμα ἀφοπλίζει τοὺς ἐργαζομένους ἀνθρώπους εἰς τὴν μάχην διὰ τὴν ζωὴν καὶ τὴν εὐημερίαν των. Εἶναι φυσικὸν ἑπομένως νὰ δοκιμάζωμεν περισσοτέραν συγκίνησιν ἀπέναντι τῆς προτάσεως τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλά, ὅπως εἴμεθα Δημοκρατικὸν καὶ Σοσιαλιστικὸν Κόμμα, εἴμεθα ἐπίσης, καὶ κατ’ ἐξοχήν, Ἐθνικὸν Κόμμα. Τοῦτο σημαίνει, ὅτι ὑπεράνω καὶ τῆς πολιτικῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης τάσσομεν τὸ ὑπέρτατον δικαίωμα τῆς ζωῆς τοῦ Ἔθνους. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἀνάγκαι τοῦ Ἔθνους ὑπαγορεύουν οἱανδήποτε θυσίαν αὕτη πρέπει νὰ προσφέρεται. Εἰς τὸν πίνακα τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν, εἰς τὸν ὁποῖον πιστεύομεν, πρώτη ἀξία εἶναι τὸ Ἔθνος, ἔπειτα ἡ Ἐλευθερία, ἔπειτα ἡ κοινωνικὴ δικαιοσύνη. Καὶ ἀπετέλεσε βαρεῖαν καὶ ἀνεπανόρθωτον πλάνην εἰς τὸν Εὐρωπαϊκὸν Σοσιαλισμόν, ὅτι συνήθως ἐπρότασσε τὸ κοινωνικὸν αἴτημα εἰς βάρος τῆς ἀσφαλείας καὶ σωτηρίας τοῦ Ἔθνους. Ὁ Ἀρχηγὸς τοῦ Ἀγγλικοῦ συνδικαλισμοῦ, ὁ Σιτρίν, τὸν ὁποῖον ἐγνωρίσαμεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ὁ ὁποῖος εἰς μίαν κρίσιμον ὥραν περίπου γενικῆς συγχύσεως κατώρθωσε νὰ ἐννοήσῃ τὴν ἀλήθειαν, διὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς εἴχομεν προκινδυνεύσει, πταίσαντες διότι τὴν ἀντελήφθημεν πρότερον ἀπὸ τοὺς ἄλλους, ὅταν ἐπεσκέφθη τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν εἰς τὰ 1936, ἐξεπλάγη ἀπὸ τὸ χαμηλὸν ἐπίπεδον τῆς ζωῆς τῶν κομμουνιστῶν ἐργατῶν. Συνέκρινε τὴν ἀγοραστικὴν δύναμιν τοῦ ἐργατικοῦ ἡμερομισθίου εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν πρὸς τοὺς ἐργάτας τῆς Εὐρώπης καὶ συνεπέρανεν, ὅπως βεβαιώνει εἰς τὸ βιβλίον του, ὅτι ἡ ἀγοραστικὴ δύναμις τοῦ ἐργατικοῦ ἡμερομισθίου εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν, κατὰ τὸ 1936, ἀπετέλει τὸ τρίτον τῆς ἀγυραστικῆς δυνάμεως τοῦ Γαλλικοῦ ἐργατικοῦ ἡμερομισθίου. Καὶ ἀπηύθυνε καὶ πρὸς τὸν ἡγέτην τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους κορυφαίους τοῦ κομμουνισμοῦ τὸ ἐρώτημα: Αὐτὸς λοιπόν, εἶναι ὁ Σοσιαλισμός σας; Αὐτὸ τὸ Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔχει τὰς πηγάς του εἰς τὴν ἐπαγγελίαν τῆς κοινωνικῆς δικαιοσύνης, παρέχει μόλις τὸ τρίτον τοῦ ἐργατικοῦ ἡμερομισθίου τῆς Γαλλίας; Καὶ ἔλαβε τὴν ἀπάντησιν καὶ ἀπὸ τὸν ἡγέτην τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἡγέτας της: Πρῶτον ἔρχεται ἡ ἀσφάλεια καὶ κατόπιν ὁ Σοσιαλισμός. Ἔκτοτε εἶχε γίνει σαφὴς εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν ἡ ἀλήθεια καὶ ἐξακολουθεῖ δυστυχῶς ἀκόμη νὰ εἶναι σαφής, ὅτι πρώτη εἶναι ἡ ἀσφάλεια καὶ δεύτερος ὁ Σοσιαλισμός. Οἱ Σοσιαλισμοὶ τῆς Εὐρώπης μετὰ τὰ «Λαϊκά των Μέτωπα», παρεγνώρισαν τὴν ἀλήθειαν. Ἔτασσον ὑπεράνω τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς ἀσφαλείας του, τὰ κοινωνικὰ αἰτήματα τοῦ ἐργαζομένου καὶ μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν ὡδήγησαν εἰς τὴν ἀποσύνθεσιν τῆς Ἐθνικῆς των ἀμύνης, εἰς τὴν κατάρρευσιν καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ τῆς κοινωνικῆς τάξεως, τὴν ὁποίαν ἐνόμιζον, ὅτι ὑπερασπίζουν. Καὶ ἔπρεπεν ἄλλοθεν νὰ ἔλθῃ κατόπιν ἡ σωτηρία καὶ ἡ ἀπελευθέρωσις... Εἰς πάντα τόπον καὶ χρόνον ὑπάρχει διὰ μίαν κυβέρνησιν τὸ σύνολον τῶν ἀναγκῶν πρὸς ἀντιμετώπισιν. Καὶ ἡ ὑγεία καὶ ἡ παιδεία καὶ ἡ συγκοινωνία καὶ ἡ Ἐθνικὴ ἄμυνα καὶ ἡ διοίκησις καὶ ἡ δικαιοσύνη, ὅλα ἀποτελοῦν ἀνάγκας τῶν λαῶν καὶ ὅλα ἀποτελοῦν σκοποὺς τῶν Κυβερνήσεων. Ἀλλ’ ἡ ἀξία τῶν ἀληθῶν Κυβερνητῶν ἔγκειται εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ πίνακος τῶν ἠθικῶν ἀξιῶν, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλει ὁ συγκεκριμένος τόπος καὶ χρόνος. Ἐκεῖνοι οἱ Κυβερνῆται, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν ποία ἀξία εἰς τὴν δεδομένην στιγμήν, εἶναι πρώτη, ἐκεῖνοι εἶναι ἄξιοι τῆς ἱστορίας καὶ σώζουν τοὺς λαούς των. Ὅσοι πλανῶνται ὁδηγοῦν εἰς τὴν καταστροφήν. Καὶ εἰς τοὺς κρισίμους καιρούς, ὅπως εἶναι οἱ σημερινοί, πρώτη ἀξία, ὑπερτάτη ἀξία, εἶναι ἡ ἀσφάλεια τῆς Πατρίδος μας. Καὶ διὰ τοῦτο, εἰς τὴν πάλην, ἡ ὁποία διεξάγεται μεταξὺ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἀτόμων καὶ τῶν δικαιωμάτων τῆς Πατρίδος, τασσόμεθα εἰς τὴν πλευρὰν τῶν δικαιωμάτων τῆς Πατρίδος, τασσόμεθα εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς σωτηρίας καὶ τῆς νίκης τοῦ Ἔθνους. Δεχόμεθα ἑπομένως, κατ’ ἀρχήν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν δικαιώματα, τὰ ὁποῖα νὰ δύνανται νὰ ἀντισταθοῦν εἰς τὸ χρέος τῆς θυσίας, ἐφ’ ὅσον βεβαίως ἡ θυσία των εἶναι ἀπαραίτητος διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Πατρίδος. Ἀλλὰ θὰ πρέπῃ οἱ Κυβερνῆται τῆς Χώρας εἰς πᾶσαν περίπτωσιν νὰ ἀποδεικνύουν, ὅτι ἡ θυσία εἶναι πράγματι ἀπαραίτητος. Ὅταν εἰς τὰς ὥρας τοῦ κινδύνου, ἡ Πατρὶς δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ τὴν ζωὴν τοῦ πολίτου, τὸ αἷμα του, εὔλογον εἶναι, ὅτι δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ ἐπὶ πλέον καὶ ὅλα τὰ ἄλλα δικαιώματά του. Ὑπεράνω τῆς ζωῆς τῶν ἀτόμων εἶναι ἡ ζωὴ τῆς Πατρίδος. Ὑπεράνω τῆς εὐημερίας τῶν ἀτόμων εἶναι ἡ αἰωνιότης τῆς Πατρίδος. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν θεωροῦμεν, ὅτι, ὅπως προσφέρεται τὸ δικαίωμα τῆς ζωῆς, δύναται νὰ προσφερθῇ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας. Ἀλλά, ὅταν ἡ Κυβέρνησις ζητῇ αὐτὴν τὴν θυσίαν ἀπὸ τοὺς ἐργαζομένους ἀνθρώπους, ὀφείλει νὰ ἔχῃ πραγματοποιήσῃ δύο προϋποθέσεις: Πρῶτον νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ θυσία προσφέρεται εἰς τὴν Πατρίδα καὶ ὄχι εἰς τοὺς ἐργοδότας. Καὶ δεύτερον, ὅτι ἡ θυσία ἀρχίζει ἀπὸ τοὺς ἔχοντας καὶ καταλήγει εἰς τοὺς πάσχοντας. Καὶ ἡ Κυβέρνησις σήμερον δὲν ἔχει δυστυχῶς παράσχει καμμίαν ἀπὸ τὰς δύο ἀποδείξεις. Ἀνέκαθεν ἔχομεν κηρύξει τὴν πίστιν μας, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι στεροῦνται ἄρτου, στέγης καὶ ἰατροῦ, οὐδεὶς δικαιοῦται νὰ εἶναι πλούσιος. Καὶ ὅμως, σήμερον ὑπάρχουν πλούσιοι, πολὺ πλούσιοι, ἐνῶ παραλλήλως στενάζουν ἄνθρωποι, στερούμενοι καὶ ἄρτου καὶ στέγης καὶ ἰατροῦ! Ποῖαι εἶναι αἱ ἀποδείξεις, τὰς ὁποίας παρέσχεν ἡ Κυβέρνησις τῆς Πατρίδος μας, ὅτι ἤρχισεν ἀπὸ τὸ ἔργον τοῦτο, διὰ νὰ καταλήξῃ εἰς τοὺς στερουμένους καὶ νὰ ζητήσῃ θυσίας των; Ἰδοὺ διατὶ ἡ πρότασις ἐνῶ κατ’ ἀρχὴν μᾶς εὑρίσκει συμφώνους, μᾶς ἐμπνέει ἀνησυχίας διὰ τὴν ἐκτέλεσίν της. Ὅταν ζητοῦμεν ἀπὸ τοὺς ἐργάτας νὰ τοὺς ἀφοπλίσωμεν εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τοῦ καπιταλισμοῦ, ὀφείλομεν νὰ τοὺς παράσχωμεν τοὐλάχιστον τὰς ἐγγυήσεις, ὅτι τὰ αἰτήματά των θὰ κριθοῦν δικαίως. Καὶ διὰ τοῦτο ἡ πρότασις, εἰς τὴν ὁποίαν προβαίνομεν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν εἶναι νὰ συσχετισθῇ ἡ ἀπαγόρευσις τῆς ἀπεργίας μὲ καθιέρωσιν τοῦ θεσμοῦ ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας. Μὲ τὸν τρόπον αὐτὸν μόνον, ἀφοπλίζοντες τοὺς ἐργάτας εἰς τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τοῦ καπιταλισμοῦ, τοὺς παρέχομε ταὐτοχρόνως τὴν ἐλπίδα, ὅτι τὰ αἰτήματά των θὰ κριθοῦν δικαίως. Ὅταν ἀπαγορεύωμεν τὴν αὐτοδικίαν, ὀφείλομεν συγχρόνως νὰ παρέχωμεν καὶ τὴν ἐγγύησιν τῆς Δικαιοσύνης. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀποδεχθῇ αὐτὴν τὴν ἀρχήν, τότε καὶ μόνον θὰ ψηφίσωμεν τὸ ψήφισμα. Ἐὰν τὰ ἐλατήρια τῆς προτάσεως εἶναι ἐθνικά, ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποδεχθῇ τὴν πρότασίν μας. Ἄρνησις τῆς προτάσεώς μας θὰ ἐσήμαινεν, ὅτι οἱ ἐργάται ἀφοπλιζόμενοι ἀπὸ τὸ ὅπλον τῆς ἀπεργίας, παραδίδονται ἀνυπεράσπιστοι εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τοῦ καπιταλισμοῦ. Καὶ εἰς τὴν ὁδὸν αὐτήν, δὲν εἴμεθα πρόθυμοι νὰ ἀκολουθήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν.

§271Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἔχετε δίκαιον εἰς αὐτό. Ὑπάρχει μάλιστα μία πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐπρόκειτο νὰ ἀποδεχθῶμεν. Δὲν καταργεῖται τὸ δικαίωμα αὐτό, ἀλλὰ τὸ θέλομεν καὶ ἀρτιώτερον ἀκόμη.

§272Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Χαίρω, διότι ἡ Κυβέρνησις ἀποδέχεται τὴν πρότασίν μου.

§273Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔχει κάμει τὴν ἑξῆς πρότασιν ὁ κ. Ροζάκης εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§274Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εἶναι πρότασις τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος.

§275Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Αἱ ἑκάστοτε ἀναφυόμεναι διαφοραί, μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ ἐργαζομένων λύονται δι’ ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας τῆς Κυβερνήσεως.

§276Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Τῆς Κυβερνήσεως;

§277Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν ἐμπιστευόμεθα τὴν Κυβέρνησιν.

§278Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ φωνάζετε, διατυπώσατε τὴν τροπολογίαν σας, δὲν ἔχομεν ἀντίρρησιν.

§279Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ὅταν προτείνωμεν ὑποχρεωτικὴν διαιτησίαν, δὲν ἐννοοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, διότι ἡ Κυβέρνησις ὡς ἐκ τῆς φύσεώς της ἀσκεῖ ἀνέκαθεν διαιτησίαν καὶ λαμβάνει ἀποφάσεις. Ζητοῦμεν τὴν σύνθεσιν ἑνὸς Διαιτητικοῦ Δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐγγυᾶται δικαίαν καὶ μάλιστα στοργικὴν κρίσιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων ἀνθρώπων.

§280Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Τί ἐννοεῖτε δικαίωμα κρίσεως. Ἐννοεῖτε ἀπὸ ἀπόψεως ἐπιπτώσεως τῶν τιμῶν ὅπως κρίνῃ ἡ Κυβέρνησις ἢ ἀπὸ ἀπόψεως δικαιοσύνης, δηλαδὴ ἐπαρκοῦς μισθολογίου πρὸς κάλυψιν τῶν τιμῶν;

§281Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Εὐχαριστῶ, κ. συνάδελφε, διὰ τὴν ἐρώτησιν. Ἡ δικαιοσύνη θὰ πρέπῃ νὰ ὑπάρξῃ ὁπωσδήποτε. Τὰ δίκαια αἰτήματα θὰ πρέπῃ πρῶτον νὰ ἱκανοποιηθοῦν εἰς βάρος τῶν κερδῶν τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἡ ὑπερτάτη ἀξία τοῦ Ἔθνους δὲν εἶναι ἡ περίθαλψις τῶν κερδῶν τοῦ καπιταλισμοῦ. Εἶναι ἡ ὑγεία καὶ εὐημερία τῶν ἐργαζομένων ἀνθρώπων. (Χειροκροτήματα). Θὰ πρέπῃ ὁπωσδήποτε νὰ ἐξασφαλίσωμεν ἕνα ἐλάχιστον ὅριον ζωῆς. Διότι ὑπάρχει— καὶ σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν ἀφορμὴν τὴν ὁποίαν μοῦ ἐδώσατε—ὑπάρχει ἕνα ἐλάχιστον ὅριον δικαιωμάτων, τὸ ὁποῖον εἰς συγχρόνους κοινωνίας πρέπει νὰ ἐξασφαλίζεται εἰς τοὺς ἀνθρώπους. Εἶναι τὸ δικαίωμα τῆς ζωῆς, τὸ δικαίωμα τῆς ὑγείας, τὸ δικαίωμα τῆς ἐργασίας τὸ δικαίωμα τῆς μορφώσεως. Ἡ κοινωνία, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ εἰς τὴν ἀθλιότητα, ἡ ὁποία δὲν ἱκανοποιεῖ τὸ ἐλάχιστον αὐτὸ ὅριον τῶν δικαιωμάτων, εἶναι κοινωνία ἀπάνθρωπος, προετοιμάζει ἡ ἰδία τὴν ἀνατροπήν της. Μόνον ὑπὸ τὰς προϋποθέσεις αὐτὰς ἐγκρίνομεν τὸ προτεινόμενον ψήφισμα. Καὶ ἀπευθυνόμενοι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, λέγομεν: «Ἐπιτελέσατε ἔναντι τῆς χώρας τὸ χρέος σας ὡς Κυβερνῆται τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Ἀποδείξατε, ὅτι ὁ πλοῦτος ἐκλήθη πρῶτος εἰς τὰς θυσίας καὶ κατόπιν βαδίσατε πρὸς τοὺς πένητας. Καὶ ἀπευθυνόμεθα πρὸς τοὺς ἐργαζομένους, τοὺς ὁποίους περιβάλλομεν μὲ ὅλην μας τὴν στοργήν, διὰ νὰ τοὺς εἴπωμεν. Πειθαρχήσατε εἰς τὴν φωνὴν τῆς Πατρίδος. Ἐγκαρτερήσατε, ἐφ’ ὅσον ἡ Πατρὶς διεξάγει τὸν κρισιμώτερον ἀγῶνα τῆς ἱστορίας μας. Προσφέρατε θυσίας. Ἡ μοῖρα σᾶς παρέσχε τὸ προνόμιον, εἰς ἀντάλλαγμα τῶν ὑλικῶν σας στερήσεων, νὰ θερμαίνετε εἰς τὴν ψυχήν σας τὸν ἰδεολογισμόν, τὴν πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα, τὴν διάθεσιν πρὸς αὐτοθυσίαν. Προσφερθῆτε πάλιν. Καὶ σύντομος θὰ εἶναι ὁ χρόνος, ἔπειτα ἀπὸ τὴν καταστολὴν τῆς προδοσίας, κατὰ τὸν ὁποῖον συνενούμενοι μὲ τοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ μετώπου, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης ἀποβλέπουν εἰς μίαν καλλιτέραν Ἑλλάδα, συνενούμενοι μὲ ἐκείνους, καθὼς καὶ μὲ τοὺς μάρτυρας τῆς ὑπαίθρου, καὶ ἀπαρτίζοντες τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τοῦ Λαοῦ μας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὸν νόμον τῆς Δημοκρατίας, σεῖς θὰ ἀπαρτίσετε, τότε, τὴν Κυβέρνησιν τῆς χώρας. Καὶ σεῖς θὰ δύνασθε τότε ὄχι μόνον νὰ καταργήσετε τὴν σημερινὴν ἀπαγόρευσιν τῆς ἀπεργίας, ἀλλὰ καὶ νὰ δημιουργήσητε ἕνα δικαιότερον κόσμον, μέσα εἰς τὸν ὁποῖον θὰ εἶναι ἄχρηστος ἡ ἄσκησις τῆς ἀπεργίας... (Χειροκροτήματα).

§282ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Καλλίας, ἔχει τὸν λόγον.

§283Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, δύο χωριστὰ ζητήματα. Ἡ ἀφορμὴ ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθη τὸ παρὸν ψήφισμα, καὶ τὸ γενικώτερον περιεχόμενον τοῦ ψηφίσματος. Ἡ ἀφορμὴ εἶναι συγκεκριμένη ἀξίωσις ὡρισμένης κατηγορίας μισθωτῶν. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ἐκ τῶν ζητημάτων τούτων εἶναι διάφορος ἡ θέσις μας ἀπὸ ἐκείνην τὴν ὁποίαν λαμβάνομεν, ἐπὶ τοῦ δευτέρου ζητήματος, δηλαδὴ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς προσωρινῆς ἀναστολῆς τῆς ἀπεργίας. Εἴκοσι μῆνες ἔχουν παρέλθει ἀφ’ ὅτου ἔχει συνέλθει ἡ Βουλὴ αὐτή, καὶ κατὰ τὸ εἰκοσάμηνον αὐτὸ διάστημα εὑρέθημεν πάντοτε εἰς τὸ πλευρὸν τῶν ἐργαζομένων, εἰς οἱανδήποτε ἀξίωσιν προέβαλον μέχρι σήμερον, καὶ τοῦτο διότι πιστεύομεν ὅτι ἡ ἐργασία ἀποτελεῖ ἀνωτάτην ἠθικήν, οἰκονομικὴν καὶ κοινωνικὴν ἀξίαν, ἀλλὰ καὶ διότι ὑπάρχει καὶ κάτι ἄλλο· οἱ μισθωτοὶ μέχρι σήμερον λαμβάνουν ἀποδοχὰς κάτω τοῦ ἐλαχίστου ὁρίου συντηρήσεως κατὰ συνέπειαν, οἱαδήποτε ἀξίωσις αὐτῶν εἶναι ἀπολύτως δικαιολογημένη. Αὐταὶ εἶναι αἱ ἀντιλήψεις, μὲ τὰς ὁποίας βλέπομεν καὶ τὰς σημερινὰς ἀπαιτήσεις καὶ θὰ παρεκάλουν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπαναξετάσῃ κατ’ οὐσίαν τὸ ζήτημα καὶ διὰ τοὺς λόγους τοὺς ὁποίους ἀνέφερον μέχρι τοῦδε καὶ δι’ ἕναν ἄλλον πρόσθετον. Εἶναι πολὺ ἀργὰ πλέον διὰ νὰ ἀρνηθῇ ἐξ ὁλοκλήρου τὴν ἱκανοποίησιν τῶν προβληθέντων αἰτημάτων. Ἡ ἐθνικόφρων ἡγεσία τῶν ἐργατῶν, εἶναι ἤδη ἐκτεθειμένη εἰς τὰς διαβολὰς καὶ ἀποτελεῖ συμφέρον τοῦ Κράτους καὶ τῆς Κυβερνήσεως ὁ χειρισμὸς τοῦ ζητήματος κατὰ τρόπον τοιοῦτον ποὺ θὰ διαγνώσῃ τὴν διαβολὴν καὶ δὲν θὰ δώσῃ ἔδαφος εἰς ἐκμεταλλεύσεις. Ἀλλὰ ἐὰν, κύριοι συνάδελφοι, προκειμένου περὶ τοῦ συγκεκριμένου ζητήματος τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργατικῶν, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἡ αὐτὴ λύσις καὶ ἡ πολιτικὴ διαχείρισις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ ἕτερον ζήτημα εἶναι ἀνάγκη νὰ σκεφθῶμεν κάτι, τὸ ὁποῖον συνήθως εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην δὲν εἶναι πάντοτε ἀντιληπτόν. Διεξάγεται ὁ ὑπέρτατος ἀγών, ὁ χωρικὸς τῆς ὑπαίθρου θὰ ἐθεωροῦσε εὐτύχημα νὰ ἐργάζεται δι’ ἕνα κομμάτι ψωμὶ καὶ ὀλίγο νερό, ἀρκεῖ νὰ εἶχε τὴν γαλήνην τοῦ ὕπνου, καὶ ἀρκεῖ νὰ μὴν ἐφοβεῖτο κάθε ἑσπέραν, ὅτι θὰ εἰσέλθουν ἐγκληματίαι διὰ νὰ κάψουν τὸ σπίτι του, διὰ νὰ ληστεύσουν, διὰ νὰ φονεύσουν τοὺς ἐνοίκους. Ὅταν σκεπτώμεθα τὸν ἀγῶνα αὐτὸν καὶ τὴν ἀγωνίαν τῶν μαρτυρικῶν πληθυσμῶν, τότε ἀσφαλῶς θὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι δὲν εἶναι μεγάλη ἡ ἀποστέρησις, ἡ προσωρινή, ὅσον ἀπαιτοῦν αἱ περιστάσεις, ἀναστολή, τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας. Βεβαίως δὲν προχωροῦμεν μὲ εὐχαρίστησιν εἰς τὴν παραδοχὴν τοῦ μέτρου τῆς ἀναστολῆς καὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Συντάγματος προσεπαθήσαμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν πάντοτε τὰ δικαιώματα τῶν μισθωτῶν καὶ πάντοτε ὑπήρξαμεν συμπαραστάται των. Ἀλλ’ ἐνώπιον τῶν κρισίμων περιστάσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν τὴν ἰδίαν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐκεῖνοι ποὺ μάχονται, θὰ γνωρίζουν, ὅτι εἰς τὴν Πρωτεύουσαν τοῦ Κράτους, ἔχει νεκρωθῆ ἡ ζωή, καὶ ὅτι ὑπάρχει ἀρχή, τρόπον τινά, ἀναρχικῶν ἐκδηλώσεων. Ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀντιλήψεων αὐτῶν, νομίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀφ’ ἑνὸς μὲν πρέπει νὰ προχωρήσῃ εἰς μερικὴν τοὐλάχιστον παραδοχὴν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ὑπὸ τῶν ἰδίων τῶν μισθωτῶν προβληθεῖσαν ἀξίωσιν ἠγγυημένης, ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἐπρότεινε καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος.

§284Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ πιστεύετε, ὅτι ἡ διαιτησία θὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα;

§285Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑπάρχει ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος δὲν καταργεῖται.

§286Κ. ΚΑΛΛΙΑΣ. Ὑπάρχει ὁ νόμος τοῦ 1935. Ὑπάρχει ὅμως καὶ κάτι ἄλλο, ὅτι οἱ μισθωτοὶ δὲν εἶναι ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὴν κειμένην νομοθεσίαν καὶ οἱανδήποτε ἐγγύησιν ζητήσουν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου τὴν εὑρίσκω ἀπολύτως δικαιολογημένην, διότι καὶ σήμερον, ποὺ ζητοῦμεν νὰ τοὺς ἀποστερήσωμεν τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας δὲν ἔχει ἐξαντληθῆ ἐκ μέρους τῶν ἐργοδοτῶν τὸ μέγιστον ὅριον τῶν παραχωρήσεων, διότι ἀκόμη μοιράζουν κέρδη, διότι ἀκόμη γίνονται ἀποσβέσεις, διότι ἀκόμη ἀνεγείρονται ἐγκαταστάσεις, αἱ ὁποῖαι βεβαίως πρέπει νὰ γίνουν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν, ἀπὸ τὸν ἐλάχιστον ἄρτον τῶν ἐργαζομένων. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον χρειάζεται νὰ ἐξετασθῇ ἡ ἰδική των πρότασις ὄχι ἡ πολιτικὴ πρότασις, ἡ πρότασις τῶν ἰδίων τῶν μισθωτῶν περὶ μεγαλυτέρων ἐγγυήσεων εἰς τὴν διαιτησίαν. Ἀλλὰ πρὶν τελειώσω θέλω νὰ προσθέσω, κύριοι συνάδελφοι, καὶ κάτι ἄλλο. Σχεδὸν πάντοτε ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἀξιώσεων τῶν ἐργαζομένων γίνεται ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν τῆς ἀπεργίας. Δὲν ὑπάρχει χειρότερος τρόπος νὰ ἀντιμετωπίζωνται τὰ ζητήματα ὑπὸ τὴν ἀπειλὴν κάποιας βίας. Εὐνομούμενον Κράτος εἴμεθα μόνον ὅταν ἡ ἱκανοποίησις τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων γίνεται ἐπὶ τῇ βάσει δύο μόνον παραγόντων, καὶ οἱ παράγοντες αὐτοὶ εἶναι πρῶτον ἡ συνείδησις ὅτι εἶναι δίκαια καὶ δεύτερον ὅτι ἡ ἀντιμετώπισίς των εἶναι δυνατή. Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὀφείλει νὰ παρακολουθῆται διαρκῶς καὶ ὄχι ὅταν φθάσῃ εἰς τὸ ἀπροχώρητον καὶ ἀπειλήσουν τὴν ἀπεργίαν. Τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ ταξικὴν ἀλλὰ ὑπερταξικὴν... (δὲν ἠκούσθη) εἶναι ὑπαίτιον πάντοτε τὸ Κράτος καὶ ἀναμένει τὴν ἀπειλὴν διὰ νὰ προσφέρῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δύναται, εἰς τοὺς ἐργαζομένους.

§287ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Στρᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§288Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Πρὶν ἀρχίσω τῆς ὁμιλίας μου, κύριοι συνάδελφοι, θὰ παρακαλέσω, ὅπως μὴ διακοπῶ καὶ ἰδίως ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπωφελοῦνται τῶν διακοπῶν διὰ νὰ ἀγορεύσουν. Θὰ παρακαλέσω ἰδιαιτέρως τοὺς παλαιοτέρους ἐξ ὑμῶν νὰ δώσουν τὸ παράδειγμα εἰς τοὺς νεωτέρους, ὅτι δὲν εἶναι κοινοβουλευτικὸν αἱ διακοπαί, ἐφ’ ὅσον δὲν τὰς θέλει ὁ ρήτωρ. Κύριοι συνάδελφοι, ἐνώπιον ἡμῶν ἔρχεται πρὸς ψήφισιν ἓν Ψήφισμα δυνάμει τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται ἡ ἀπεργία. Δὲν θὰ ἐξετάσω τὸ ἀντισυνταγματικὸν ἢ μὴ τοῦ Ψηφίσματος αὐτοῦ. Αὐτό, βεβαίως, εἶναι ἀντισυνταγματικόν, ἀλλὰ δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητός μου. Τὸ Ψήφισμα ὅμως αὐτὸ ἔχει δύο ἀντικτύπους σοβαρούς. Ἕναν ἐξωτερικὸν καὶ ἕναν ἐσωτερικὸν ἀντίκτυπον. Σοβαρώτατον ἐξωτερικὸν ἀντίκτυπον, διότι θὰ ἐμφανίσῃ τὴν Ἑλλάδα ὡς ἀπαγορεύουσαν μίαν ἀρχήν, ἡ ὁποία εἶναι διεθνῶς ἀνεγνωρισμένη καὶ εἶναι πλέον δικαίωμα ἀναφαίρετον τῶν ἐργατῶν. Πιστεύσατε, κύριοι συνάδελφοι, ἐκ πείρας σᾶς τὸ λέγω αὐτό, εἶναι εὐκολωτάτη ἡ διαβολὴ τῆς ἀτυχοῦς αὐτῆς χώρας εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Τὸ ὑπέστην αὐτό, διότι ἠναγκάσθην νὰ ἀγωνισθῶ ὑπερανθρώπως εἰς διεθνὲς συνέδριον, διὰ νὰ πείσω τὸν κ. Ζουώ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι δημοκρατικὴ χώρα. Ἀλλὰ θὰ ἔχῃ καὶ ἕνα ἐσωτερικὸν ἀντίκτυπον σοβαρώτατον. Γνωρίζετε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι σήμερον ὅλα τὰ συνδικάτα εὑρίσκονται εἰς χεῖρας Ἐθνικοφρόνων ἀνθρώπων, δηλαδὴ ἀνθρώπων ποὺ πιστεύουν εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐὰν αὐτοὶ ἀπογοητευθοῦν, ἐὰν οἱ Ἕλληνες ἐργάται, ἐναντίον τῶν ὁποίων, διὰ τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ, δίδεται κτύπημα, ἀπογοητευθοῦν καὶ παύσουν νὰ συμμετέχουν εἰς τὰ συνδικάτα, τότε θὰ καταληφθοῦν ἀπὸ τοὺς κομμουνιστάς. Καὶ ἠξεύρετε, κύριοι συνάδελφοι, τί σημαίνει τοῦτο; Θὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν σήμερον γίνεται ἕνα εἶδος ἐπαναστάσεως εἰς τὰς πόλεις διὰ τῶν σωματείων, ὅπου ἐπικρατοῦν οἱ κομμουνισταί. Δηλαδὴ σήμερον μὲ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα, πλὴν τῆς ἀνταρσίας, πλὴν τοῦ πολέμου, τὸν ὁποῖον ἔχομεν εἰς τὴν ὕπαιθρον, ἐὰν τὰ σωματεῖα ἦσαν εἰς χεῖρας τῶν κομμουνιστῶν, θὰ εἴχωμεν τὴν ἐπανάστασιν καὶ ἐντὸς αὐτῆς ταύτης τῆς χώρας. Ἐάν, κύριοι, αὐτὸ δὲν γίνεται, τοῦτο ὀφείλεται, ὀλίγον τι καὶ εἰς τὸν ὁμιλοῦντα. Πάντως, δὲν πρέπει εἰς οὐδεμίαν περίπτωσιν, νὰ ἀπογοητεύσωμεν τοὺς ἐργάτας, οἱ ὁποῖοι εἶναι σήμερον ἐθνικόφρονες καὶ ἐκπροσωποῦν τὴν μεγάλην πλειοψηφίαν τῶν Ἑλλήνων συναδέλφων των, ἐπὶ κεφαλῆς τῶν συνδικάτων. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, χωρὶς νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν οὐσίαν καὶ χωρὶς νὰ θελήσω νὰ ἐξετάσω ἐὰν ἔχουν δίκαιον ἢ ὄχι οἱ ἀπειλοῦντες ἀπεργίαν, θὰ ἤθελον ἁπλῶς νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν, διατὶ ἐπὶ δύο μῆνας γίνονται ἀτέρμονες συζητήσεις μεταξὺ συνδικάτων ἐθνικοφρόνων καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶχε στοιχεῖα, ἐπὶ τόσον χρονικὸν διάστημα, ἡ Κυβέρνησις νὰ καταλήξῃ προηγουμένως; Καὶ ἐὰν τυχὸν τὰ συνδικάτα δὲν τὸ ἐδέχοντο τοὐλάχιστον, δι’ ἀποφάσεώς της νὰ ἐπέβαλε τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων, ἴσην τουλάχιστον πρὸς τὸ κόστος τῆς ζωῆς; Διατὶ ἐπὶ τόσον χρονικὸν διάστημα ἡ Κυβέρνησις συνεζήτει καὶ καθημερινῶς ὑπέσχετο, ὅτι σήμερον θὰ φθάσῃ εἰς ἀποτέλεσμα, αὔριον θὰ φθάσῃ εἰς ἀποτέλεσμα καὶ διαρκῶς εἰς οὐδὲν ἀποτέλεσμα κατέληγεν; Ἀποτόμως, διὰ νόμου, ἐνῶ ἐπρόκειτο νὰ ὑπογράψῃ μὲ τοὺς ἐκπροσώπους τῶν σωματείων, μᾶς φέρνει ἔξαφνα ἕνα ψήφισμα τοιαύτης ἐκτάσεως καὶ τοιούτου διεθνοῦς ἀντικτύπου. Φοβοῦμαι, ὅτι εἶναι ἕνα σφάλμα, μία ἀβελτηρία τῆς Κυβερνήσεως καὶ νομίζω, ὅτι ὅλοι θὰ συμφωνήσητε, ὅτι ἡ ἀντιμετώπισις τῶν ἐργαζομένων ἀνθρώπων πρέπει, ὁπωσδήποτε, νὰ εἶναι καλυτέρα. Εἶναι ὅμως καὶ αὐτὸς ὁ κατακλυσμὸς τῶν ψηφισμάτων. Πότε ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μᾶς φέρνει ἕνα, πότε μᾶς φέρνει δύο, αὔριο θὰ μᾶς φέρῃ τρία, τέσσαρα, πέντε, δηλαδή, ἀφοῦ ἐξηυτελίσαμε τὴν ἔννοιαν τῆς ἀμνηστείας κτλ., τώρα ἀρχίζομε νὰ ἐξευτελίζωμεν καὶ τὴν ἔννοιαν τῶν ψηφισμάτων. Δὲν θὰ ἠμποροῦσεν ἡ Κυβέρνησις νὰ χάσῃ ὀλίγην ὥραν, νὰ ἀποφασίσῃ τί θέλει καὶ νὰ μᾶς φέρῃ ἕνα ψήφισμα. Καὶ τὸ ψήφισμα νὰ εἶναι ὁριστικὸν καὶ ὄχι καθημερινῶς νὰ ἐρχώμεθα νὰ ψηφίζωμεν καὶ νὰ ξαναψηφίζωμεν. Ἀλλά, νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἰσχύουσα νομοθεσία, ἡ ὁποία θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἐφαρμοσθῇ. Τί θέλει ἡ Κυβέρνησις, νὰ μὴ γίνῃ ἀπεργία; Τί θέλει ἡ Κυβέρνησις; Νὰ μὴ ὑπάρχουν διαταραχαὶ εἰς τὴν ζωὴν τῶν πόλεων; Ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐπιστρατεύσεως. Ἠμπορεῖ νὰ ἐπιστρατεύσῃ, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης θὰ ἠμποροῦσε, ἴσως, νὰ μᾶς διαφωτίσῃ. Νομίζω, ὅτι ἰσχύει τὸ Διάταγμα διὰ τοῦ ὁποίου ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιστρατεύσῃ τοὺς τροχιοδρομικούς. Συνεπῶς, ἔχουσα ἡ Κυβέρνησις ἐν ἰσχύϊ Διάταγμα διὰ τὴν ἐπιστράτευσιν τῶν τροχιοδρομικῶν, ἠδύνατο νὰ τὸ ἐπεκτείνῃ εἰς ὅλας ἐκείνας τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας, αἱ ὁποῖαι, ὁπωσδήποτε ἔχουν ἕναν ἀντίκτυπον εἰς τὸν βίον τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν μεγάλων πόλεων. Ἀλλὰ εἶναι καὶ ἕνα ἄλλο ζήτημα. Ἀπαγορεύεται κατὰ τὴν ἀπεργίαν ἡ καταβολὴ τοῦ ἡμερομισθίου κτλ. Ὑπάρχει μία ἀπόφασις δυνάμει τῆς ὁποίας κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἀπεργίας οὐδεὶς μισθὸς καταβάλλεται εἰς ἀπεργοῦντας. Ὄχι μόνον δὲ αὐτό, ἀλλὰ καὶ εἰς περίπτωσιν ὅπου εἰς ὀργανισμὸν ἢ ἐπιχείρησιν, ἀπεργεῖ τμῆμα, τοσοῦτον σημαντικόν, ὥστε νὰ μὴν ἠμπορῇ ὁ ὀργανισμὸς ὁλόκληρος ἢ ἡ ἐπιχείρησις νὰ ἐργασθῇ, ἐπεκτείνεται ἡ ἀπόφασις καὶ εἰς ὅλους τοὺς ἐργάτας καὶ τοὺς μὴ ἀπεργοῦντας.

§289Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Μήπως ἠξεύρετε τὴν τύχην τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἐνώπιον τῶν Δικαστηρίων; Τὸ Πρωτοδικεῖον Πειραιῶς δὲν τὴν ἐθεώρησεν ἰσχύουσαν.

§290Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἰσχύει ἀπὸ 1½ καὶ πλέον ἔτους.

§291Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Προσεβλήθη.

§292Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἀλλὰ ἐρωτᾶται, καὶ πρὸ παντὸς ἠγέρθη τὸ ζήτημα: Μόλις ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα τί θὰ γίνουν οἱ ἐργαζόμενοι; Ποῖος θὰ τοὺς προστατεύσῃ; Ποῖος θὰ προστατεύσῃ τὰ οἰκονομικά των συμφέροντα; Ὑπάρχει ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος ὅμως δὲν ἔχει τεθῆ εἰς ἐφαρμογήν. Ἐὰν τοὺς ἀφαιρέσητε τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθήσῃ τὴν αὐτὴν ἀβελτηρίαν τὴν ὁποίαν ἐπέδειξε μέχρι σήμερον, ποῖος σήμερον αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους θὰ τοὺς βοηθήσῃ; Ἀλλά, κ. συνάδελφοι, τὸ ψήφισμα αὐτὸ εἰδικώτερον κτυπᾷ μίαν τάξιν τῆς παραγωγῆς, κτυπᾷ τοὺς ἐργάτας. Διατί αὐτὴ ἡ μεταχείρισις ἐναντίον μιᾶς τάξεως ἡ ὁποία μέχρι σήμερον ἀπέδειξεν ὅτι ἀποτελεῖται ἀπὸ ἐθνικόφρονας, ἡ ὁποία συμμετέσχεν εἰς ὅλους τοὺς ἐράνους καὶ ὅταν ἡ Α.Μ. ἡ Βασίλισσα ἐζήτησε νὰ ἐργασθοῦν μίαν ἡμέραν ὑπὲρ τοῦ ἐράνου, ἔσπευσαν ὅλοι νὰ ἐργασθοῦν καὶ προσέφερον ποσὰ μεγαλύτερα ἀπὸ ὅτι, προσέφεραν οἱ βιομήχανοι. Ἐλέχθη, ὅτι οἱ ὑποστηρίζοντες νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα δημοκοποῦν. Βεβαίως τὸ ζήτημα αὐτὸ ἔχει καὶ τὰς δημοκοπικάς του ἀπόψεις, ἀλλὰ καὶ τὸ νὰ λέγωμεν ὅτι εἰς τὰ σύνορα μάχονται οἱ Ἕλληνες στρατιῶται ἐνῶ ἐδῶ ἀπεργοῦν οἱ ἐργάται οἱ ὁποῖοι ἔχουσι «ὅλα τὰ ἀγαθὰ τοῦ οὐρανοῦ» καὶ αὐτὸ νομίζω, ὅτι εἶναι δημοκοπία, διότι καὶ οἱ ἐργάται πρέπει νὰ ἠμποροῦν καὶ αὐτοὶ νὰ ζήσουν διὰ τῆς ἐργασίας των. Θὰ ὑπενθυμίσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἀειμνήστου Γ. Σίδερη ὅταν ὡμίλει ἐξ ὀνόματος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς 17]6]1946. «Φρονοῦμεν... (Ἀναγινώσκει)...» Τὰ αὐτὰ περίπου ἔλεγε καὶ ὁ νῦν ὑπαρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κ. Σ. Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος ἐζήτει τὴν καθιέρωσιν τοῦ νόμου ΝΞΘ. Βεβαίως τότε δὲν ὑπῆρχε στρατηγεῖον τοῦ Μάρκου, ὑπῆρχεν ὅμως ἀρχὴ τῆς ἀνταρσίας. Σήμερον ὅμως ἔχομεν πόλεμον καὶ ὄχι ἁπλῶς στρατηγεῖον Μάρκου καὶ ὅταν ὑπάρχῃ πόλεμος τότε λαμβάνονται τὰ κατάλληλα μέτρα. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Κυβέρνησις λόγῳ τῆς ὑπάρξεως πολέμου ὅτι διὰ νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν ἐντὸς τῶν πόλεων χρειάζεται σοβαρώτερα μέτρα, ἐξ ὀνόματος τοῦ Νέου Κόμματος προτείνω τὴν ἄμεσον καθιέρωσιν τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου. Διατί; Διότι, κ. ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, εἰς ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου εἶναι γνωστόν, ὅτι ὅταν ὑπάρχῃ πόλεμος ὁ στρατιωτικὸς νόμος εἶναι ἠπιώτερος διότι ἀναστέλλει προσωρινῶς μόνον ὡρισμένα δικαιώματα. Ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου οὐδεὶς ποτὲ θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ κατηγορήσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλήν, ὅτι καταργεῖ δι’ ἑνὸς ἁπλοῦ ψηφίσματος αἰφνιδιαστικῶς, ἄνευ λόγου ἀποχρῶντος, δικαίωμα κεκτημένον καὶ ἀνεγνωρισμένον, τὸ ὁποῖον οὐδέποτε θὰ διέπραττεν ὁ ἀείμνηστος ἀρχηγός σας. Εἴμεθα πρόθυμοι νὰ δεχθῶμεν τὸ μεῖζον, ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ψήφισμα εἶναι ἀντίθετον πρὸς τὰς ἀρχὰς τῆς Δημοκρατίας καὶ τοῦ πολιτισμοῦ ὑπὲρ τῶν ὁποίων κατεστράφη καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ ἀγωνίζεται ἡ χώρα αὐτή. (Χειροκροτήματα).

§293Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Διὰ τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου δὲν θὰ ἐλύετο κανένα ζήτημα οὔτε τὸ ζήτημα τοῦ λὸκ ἄουτ.

§294Ν. ΜΑΛΙΝΔΡΕΤΟΣ. Θὰ ἠδύνατο, διὰ διαταγῆς τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητοῦ.

§295Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐμφανίζεται διαταγὴ τοῦ στρατιωτικοῦ διοικητοῦ ρυθμίζουσα αὐτὰ τὰ ζητήματα, διότι πρέπει νὰ λύσωμεν τὰ ζητήματα αὐτὰ ἅπαξ διὰ παντός, ἅπαξ διὰ παντὸς δὲ μόνον διὰ ψηφίσματος τὰ λύομεν, διότι πρέπει νὰ ἠξεύρητε, ὅτι ἐπρόκειτο νὰ κάμουν ἀπεργίαν 20 σωματεῖα καὶ ἐγνωστοποίησαν τὴν ἀπεργίαν των τὴν Παρασκευὴν ἐπειδὴ τὸ Σάββατον δὲν ἐργάζεται ἡ Βουλὴ διὰ νὰ ξυπνήσῃ τὴν Δευτέραν ἡ πόλις χωρὶς συγκοινωνίαν. Ἀπὸ τὸ Νέον Κόμμα δὲν ἐπερίμενα ἀντίρρησιν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς ἐκινήθησαν διὰ νὰ μᾶς πείσουν, ὅτι εὑρισκόμεθα πρὸ ἑνὸς ἀκηρύκτου πολέμου, ὅτι ὅταν ἤρχετο ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ εἴπῃ ὅτι ἔχει ἀνάγκην νὰ ὁπλισθῇ διὰ νὰ μὴ γίνῃ διαταραχὴ τῆς τάξεως ἐκ μέρους τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος ἐκ λόγων ὄχι δημοκοπίας, διότι αὐτὴ ἡ λέξις δὲν προσήκει εἰς ἡμᾶς, ἀλλὰ μόνον ἕνας μὲ ἐλαφρὰν διάθεσιν ἠμπορεῖ νὰ σκέπτεται, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ψηφίσωμεν αὐτό, ἀλλὰ νὰ ψηφίσωμεν περισσότερον, δηλαδὴ νὰ κηρύξωμεν ἐν ὀνόματι 10 σωματείων τὸν στρατιωτικὸν νόμον, εἰς ὁλόκληρον τὴν χώραν, νὰ σπείρωμεν τὴν ἀνησυχίαν καὶ νὰ τονώσωμεν τὴν προσπάθειαν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι προσπαθοῦν νὰ σπάσουν τὴν γραμμήν. Νὰ εἴπωμεν: κηρύσσομεν τὸν στρατιωτικὸν νόμον, ἔρχονται καὶ οἱ Βούλγαροι ἀπὸ πάνω. Εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίζωνται αὐτὰ ἀπὸ ἐδῶ; καί νὰ λέμε ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κηρύξωμεν τὸν στρατιωτικὸν νόμον διότι ἐσκέφθησαν 10 ἄνθρωποι νὰ κηρύξουν ἀπεργίαν κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος εἶναι πρωτοφανής; Διότι ἀφοῦ ἐγνώριζον, ὅτι ἀπὸ τὸ πρωΐ ἕως τὸ βράδυ ὁ ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁ ἀτυχὴς ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας καὶ οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ ἠγωνίζοντο ἐπὶ ὥρας, πίπτοντες τέλος ἀσθενεῖς, διὰ νὰ λύσουν τὸ ζήτημα αὐτό, εἰς τὰς συζητήσεις δὲ αὐτὰς ἦσαν παρόντες καὶ αὐτοί, οἱ ὁποῖοι ἔξαφνα ἐσκέφθησαν νὰ προικίσουν τὸ Κράτος ἐν ὀνόματι τῆς ἐθνικῆς ἡγεσίας τῶν ἐργατικῶν σωματείων, νὰ προικίσουν τὸ Κράτος μὲ αὐτὴν τὴν ἀναταραχὴν μίαν ὥραν προτοῦ διατυπωθοῦν αἱ συμφωνίαι— διότι περὶ τῆς διατυπώσεως ἐπρόκειτο καὶ δι’ αὐτὴν ἠσχολοῦντο ἐπὶ δύο ἡμέρας εἰς τὴν ἐπιτροπήν, εἰς τὴν ὁποίαν μετεῖχον καὶ οἱ ξένοι ἐμπειρογνώμονες—ἐσκέφθησαν νὰ διαταράξουν τὴν ἡσυχίαν τοῦ Κράτους. Καὶ μοῦ ὁμιλεῖτε περὶ ἐθνικῆς ἡγεσίας τῶν ἐργατῶν καὶ δὲν ξέρω τι. Ἐὰν πρόκειται εἰς τὴν ἐθνικὴν ἡγεσίαν τῶν ἐργατῶν νὰ δώσωμεν βάσιν διὰ τὴν ἡσυχίαν τοῦ τόπου θὰ εὕρωμεν ἄλλους νὰ ἀναπληρώσουν αὐτούς.

§296Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Θὰ ἤθελον νὰ εἴπω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, ἐφ’ ὅσον ὁμιλεῖ περὶ τῶν κινδύνων τοὺς ὁποίους διατρέχει ἡ Ἑλλάς, ὅτι ἡμεῖς σᾶς δίδομεν τὸ μεῖζον, τὸ ὁποῖον στρέφεται ὅμως ἐναντίον παντὸς καὶ ὄχι ἐναντίον μιᾶς τάξεως.

§297Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Δὲν πρόκειται νὰ μᾶς δώτητε, ὅ,τι θέλετε σεῖς, διότι ἡμεῖς ἔχομεν τὴν εὐθύνην τῆς μὴ ἀποδοχῆς οὐδενὸς πέραν τοῦ προσήκοντος.

§298Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Σεῖς φέρετε ἡμίμετρα.

§299ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαντούβαλος.

§300Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Πειραιῶς, μιᾶς περιφερείας κατ’ ἐξοχὴν ἐργατικῆς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκθέσω πρὸς ὑμᾶς δι’ ὀλίγων τὰς σκέψεις μου, διότι τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα μὲ φέρει εἰς ἀντίθεσιν μεταξὺ Πατρίδος καὶ λαοῦ. Καὶ ἐπειδὴ πάντοτε ἔχω ὡς ἀρχὴν ἀπευθυνόμενος πρὸς ὑμᾶς νὰ λέγω ὅ,τι αἰσθάνομαι, καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐκθέσω τὰς σκέψεις μου ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει νὰ εἶναι καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα. Δὲν ἀγνοεῖ κανείς, κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς μίαν δυσχερῆ περίστασιν. Ἀλλὰ δὲν ἀγνοεῖ καὶ κανεὶς ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων, ὅπως δὲν ἀγνοεῖ καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸ λεχθέν, ὅτι ὡρισμέναι ἑταιρίαι καὶ ἐπιχειρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀνεφέρθησαν ἐδῶ, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσουν τὸ προσωπικόν των. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές.

§301Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ δὲν ἀνέφερον τίποτε τέτοιο.

§302Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Τὸ ἀνέφερον ἄλλοι. Καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος καὶ ἐγὼ νὰ κάμω μικρὰν ἀπαρίθμησιν τῶν ἑταιριῶν αὐτῶν καὶ νὰ σᾶς εἴπω ὅτι αὗται ἕως τώρα δὲν ἐπλήρωσαν τίποτε. Ὅλα τὰ πληρώνουν ὡρισμέναι τάξεις καὶ ὁ λαός. Καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν ποτὲ ἡ ἑταιρία Μεταφορῶν, ἡ Ἠλεκτρικὴ ἑταιρία, ἡ Οὖλεν, νὰ διϊσχυρίζωνται ὅτι δὲν ἔχουν νὰ πληρώσουν. Ἡ λίμνη τοῦ Μαραθῶνος τὸ νερὸ τὸ παίρνει ἀπὸ τὸν Θεόν, (γέλωτες καὶ χειροκροτήματα) καὶ ἑπομένως ἡ Οὖλεν ἔχει νὰ πληρώσῃ. Ἐγώ, σεῖς καὶ ὁ κάθε ἐνοικιαστὴς πληρώνει τὸν λογαριασμόν του, ὅταν τοῦ τὸν στέλνῃ, ἀνεξελέγκτως. Ἑπομένως, ἡ ἑταιρία αὐτὴ εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ πληρώνῃ.

§303Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Καὶ τὸν ἀέρα πληρώνομεν.

§304Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Καὶ τὸν ἀέρα. Μάλιστα. Διότι ἀντὶ νὰ γράψῃ τὸ ρολόϊ 2 ἢ 3 κυβικά, γράφει 6, 8 ἢ 12. Καὶ ἀντὶ νὰ πληρώνωμεν λογαριασμὸν 3 χιλιάδας, πληρώνομεν 10, μὲ τὴν ἰδίαν κατανάλωσιν ὕδατος. Πῶς εἶναι δυνατὸν λοιπὸν νὰ πείσῃ ἡ ἑταιρία αὐτὴ ἐμένα ἀλλὰ καὶ τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ὅτι δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ πληρώσῃ; Καὶ ἔχει τὴν ἀξίωσιν ἡ ἑταιρία Μεταφορῶν νὰ πληρώσῃ τὸν τραμβαγιέρη, ὁ ὁποῖος δουλεύει ἐκεῖ 25 καὶ 30 χρόνια, μὲ 11.000 τὴν ἡμέρα καὶ νὰ κάθεται αὐτὸς ὀρθοστασία ἀπὸ τὸ πρωῒ ἕως τὸ βράδυ, δηλαλὴ 10 ὥρας;

§305ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὀκτὼ ὥρας.

§306Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Γιὰ νὰ πάῃ στὸ σπίτι του καὶ στὴ δουλειά του, δὲν εἶναι 8 ὧρες. Εἶναι 10 ὧρες γεμᾶτες. Εὑρίσκω, λοιπόν, εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ τὰς σκέψεις καὶ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἐσφαλμένας. Καὶ δι’ αὐτὸ ἄλλωστε κατέληξαν καὶ εἰς τὰ ἐσφαλμένα αὐτὰ συμπεράσματα. Διότι, ἐὰν καθήσουν νὰ λογαριάσουν οἱ κύριοι αὐτοὶ ποῦ εἶναι τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα τόσον ἡ Ἠλεκτρικὴ ἑταιρεία, ὅσον καὶ ἡ Οὖλεν ἐμάζεψαν ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας μὲ τὸν φόρον τὸν ὁποῖον ἐπέβαλον εἰς τοὺς γνώμονας, θὰ ἴδουν, ὅτι τὰ ποσὰ αὐτὰ δὲν εἶναι μικρά. Καὶ προπολεμικῶς ἀνήρχοντο ταῦτα εἰς μεγάλα κονδύλια, τὰ ὁποῖα ἔχουν μεταβάλει ἀπὸ τότε εἰς χρυσὰς λίρας. Οἱ ἰδιοκτῆται καὶ ὁ ἐνοικιαστὴς ἐπλήρωσαν τὰ σπασμένα εἰς τὰς ἑταιρείας αὐτάς, καὶ ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἠλεκτρικοῦ καὶ ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ὕδατος καθὼς καὶ ἀπὸ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἀεριόφωτος. Ὅσοι κατὰ σύμπτωσιν ἔχουν γκάζι, εἶναι ὡς νὰ μὴ τὸ ἔχουν διὰ νὰ κάμουν τὴν δουλειάν των, διότι βάζουν μέσα ἀέρα καὶ γράφει τὸ ὡρολόγιον. Χρησιμοποιοῦν, λοιπόν, εἰς τὸ τυπικὸν μέρος τὸ γκάζι καὶ εἰς τὸ πραγματικὸν τὸ κάρβουνο. Τὸ ζήτημα, κύριοι, τίθεται ὡς ἑξῆς: Πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐν τάξει. Εἴμεθα ὅλοι παληάνθρωποι, μὲ ὅλην τὴν σημασίαν τῆς λέξεως. (Χειροκροτήματα). Ὁ καθένας ζητεῖ νὰ ρίξῃ τὰ βάρη εἰς τὸν ἄλλον. Ὅλοι κάμνομεν δημοκοπίαν καὶ εἰς τὴν πραγματικότητα ὅλοι ἔχομεν ἄδικον. Καὶ πρῶτον ἡμεῖς οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ λαοῦ, ὅπου ὅταν ηὐξήθη ἡ ἀποζημίωσίς μας δὲν ἔπρεπε νὰ τὴν δεχθῶμεν. Ἔπρεπεν ὅλοι νὰ ἐπαναστατήσωμεν.

§307Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Δημοκοπεῖτε, κύριε συνάδελφε.

§308Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Δὲν δημοκοπῶ καθόλου. Ὁ ἡγήτωρ πρέπει πρῶτον νὰ πεινᾷ καὶ ὕστερα νὰ ἔχῃ ἀξιώσεις ἀπὸ τὸν ἄλλον κόσμον. Πρέπει νὰ τὰ ἐπιστρέψωμεν, διότι θὰ δώσωμεν τὰ μέσα καὶ τὴν ἠθικὴν ἐνίσχυσιν εἰς τὸν ἄλλον κόσμον, ὅτι πεινοῦμεν καὶ ἡμεῖς μαζὶ μὲ τὸν λαόν. Διότι ἄλλως δὲν ἠμποροῦμε νὰ ψηφίζωμεν τὰ ψηφίσματα ἐδῶ μέσα καὶ τὰ ὁποῖα θέλομεν νὰ εἶναι σεβαστά.

§309ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ δώσετε σεῖς τὸ καλὸ παράδειγμα.

§310Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Εὐχαρίστως. Ἀλλὰ ἕνας κοῦκος δὲν φέρει τὴν ἄνοιξιν.

§311Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ καλαὶ πράξεις δὲν ἐξαρτῶνται ἀπὸ τοὺς ἄλλους.

§312Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, γνωρίζετε, ὅτι ἐγὼ λέγω, ὅ,τι αἰσθάνομαι καὶ ὅ,τι εἶναι εἰς τὴν πραγματικότητα. Δὲν λέγω λόγια τοῦ ἀέρος. Αὐτὰ τὰ λέγω, διότι τὰ αἰσθάνομαι καὶ ἔτσι πρέπει νὰ εἶναι. Διότι ἐσυνήθισα νὰ ἐργάζωμαι. Ὅταν ἀναλαμβάνω ὑπεύθυνον ὑπηρεσίαν, τιμωρῶ πρῶτοι τὸν ἑαυτόν μου. Καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ντεντιδάκην νὰ εἴπῃ τί ἔκαμα, ὅταν ἀνέλαβα τὸ Τζάννειον Νοσοκομεῖον, ὅπου εἰς τὸ προσωπικὸν ἔδιδα ἄσπρο ψωμὶ καὶ εἰς τὸ σπίτι μου, δὲν εἶχα οὔτε ἕνα δράμι. Καὶ εἰς τὸ μέτωπον, ὅταν μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία, εἶχα γαλέττας καὶ τὰς ἔδωσα εἰς τοὺς στρατιώτας μου. Ἀλλ’ αὐτὰ ὅμως ἀνήκουν εἰς τὸ παρελθόν. Σήμερον συζητοῦμεν διὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν ἀξιώσεις ἀπὸ τοὺς ἐργαζομένους, ὡσὰν νὰ μὴ ἔχουν αὐτοὶ στομάχι καὶ οἰκογενειακὰς ἀνάγκας. Σᾶς τὰ λέγω αὐτὰ διὰ νὰ σᾶς μεταφέρω ἐδῶ, τὴν ἀγανάκτησιν τοῦ Πειραϊκοῦ λαοῦ. Χθές, προχθές, σήμερα, μὲ ἔπιασαν εἰς τὸν δρόμον καὶ μοῦ εἶπον. Τὶ θὰ κάμετε; Θὰ τεθῆτε οἱ ἐκλεκτοὶ τοῦ λαοῦ ἀντίθετοί μας καὶ θὰ πᾶτε μὲ τοὺς κεφαλαιούχους ἢ θὰ μᾶς δικαιώσετε. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, μοῦ ἀρέσει τὰ πράγματα νὰ τὰ θέτω εἰς τὴν θέσιν των. Παρεσύρθητε.

§313Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κεφαλαιοῦχος εἶναι;

§314Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ὄχι δὲν εἶναι κεφαλαιοῦχος, ἀλλὰ ἐκεῖνος ποὺ θὰ τὰ πληρώσῃ εἶναι τὸ Λαϊκὸν Κόμμα καὶ ὁ ἀρχηγός του. Ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐδῶ κάνετε ἐκμετάλλευσιν. Καὶ χειρίστην μάλιστα ἐκμετάλλευσιν. Τελευτῶν τὸν λόγον μου, κύριοι συνάδελφοι, λέγω ὅτι εἶναι ἀνάγκη καὶ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον τῆς Πατρίδος τὸ καλεῖ, κυβερνῶντες καὶ κυβερνώμενοι, νὰ πάρωμεν ἄλλην βάσιν. Νὰ βάλωμεν κάτω τὰ πράγματα. Νὰ ἰδοῦμεν πῶς ἔχουν σήμερον ταῦτα καὶ πῶς ἔχει ἡ κατάστασις καὶ νὰ ζητήσωμεν θυσίας ἀπὸ ἐκείνους ποὺ δὲν προσέφεραν ἕως τώρα τίποτε εἰς τὸ Κράτος καὶ εἰς τὴν Πατρίδα. Νὰ ζητήσωμεν θυσίας ἀπὸ ἐκείνους, ποὺ μὲ κάθε αὔξησιν τοῦ ὑπαλλήλου, ὑψώνουν τὰς τιμὰς τῶν διαφόρων εἰδῶν, διότι ἔτσι ἐσυνήθισεν ὁ ρωμιός. Ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι ὅταν ἔρχεται ὁ κόσμος εἰς τὰ γραφεῖα σας δὲν σᾶς ζητεῖ δουλειά, ἀλλὰ ζητεῖ λεπτά. Σᾶς ζητεῖ καμμίαν ἐπιστασίαν διὰ νὰ μὴ ἐργάζεται. Εἶναι καιρὸς ὅλοι νὰ δουλέψωμεν καὶ μάλιστα σκληρά. Καὶ ὅπως σᾶς εἶπα καὶ ἄλλοτε, ὅλοι σας θὰ ἔλθετε εἰς τὸ σχέδιον τὸ ἰδικόν μου. Νὰ γίνῃ νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ ὑποχρεωθῇ ὁ κάθε ρωμιὸς καὶ ἡ κάθε γυναῖκα, νὰ προσφέρῃ 36 ἡμερομίσθια τὸν χρόνον ὑπὲρ τοῦ Κράτους. Τὰ ἡμερομίσθια δὲ αὐτὰ νὰ ἀξιοποιηθοῦν. Διότι τώρα οὔτε οἱ ἐργάται σώζονται, οὔτε οἱ ἀγρόται, οὔτε κανείς, οὔτε τὸ νόμισμα ἠμπορεῖ ποτὲ νὰ ἀναλάβῃ. Τὰς σκέψεις μου αὐτὰς τὰς ἀνέπτυξα καὶ ἄλλοτε, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχεν οὔτε Κυβέρνησις, οὔτε Βουλή, νὰ τὰς ἀκούσῃ. Καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι θὰ μὲ παρακαλέσετε πάλιν νὰ ἀναπτύξω τὰς σκέψεις μου αὐτάς. Καὶ ἐγὼ θὰ σᾶς ἐμπνεύσω τὸ σχέδιόν μου αὐτό, τὸ ὁποῖον θὰ μοῦ τὸ ζητήσετε. Διότι ἐκεῖ ἔγκειται καὶ τοῦ ἐργάτου καὶ τοῦ ἀγρότου καὶ τῆς Πατρίδος μας, ἡ εὐτυχία. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§315ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χατζηγιάννης ἔχει τὸν λόγον.

§316Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, εἰς τὸ κοινωνικὸν πρόβλημα τῆς Ἑλλάδος ἔχω καὶ ἐγὼ κἄποιους ἀγῶνας καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σιωπήσω εἰς τὸ ψήφισμα αὐτό. Ἐσυνήθισα πάντοτε νὰ ψηφίζω κατὰ συνείδησιν χωρὶς νὰ ἐπηρεάζωμαι ἀπὸ κομματικὰς ἀντιλήψεις καὶ ἴσως παρεξηγήθην ὅτι, ἐγὼ ἀντιπολιτευόμενος πολλάκις μαζὶ μὲ τοὺς βουλευτὰς τῆς συμπολιτεύσεως, ὅτι προβαίνω εἰς τὴν ψήφισιν σχεδίων ψηφισμάτων καὶ νομοσχεδίων. Καὶ σήμερον ἐὰν ἐτίθετο τὸ ζήτημα ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν τὸ συμφέρον τῆς ὁλότητος τοῦ Ἔθνους καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν τὸ συμφέρον ὡρισμένων ὁμάδων τοῦ λαοῦ, ἡ ἐκλογὴ δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον δὲν θὰ ἦτο δύσκολος, θὰ ἦτο μὲ τὴν πλευρὰν τοῦ συνόλου τοῦ Ἔθνους. Ἀλλά, κύριοι, φοβοῦμαι ὅτι τὸ προτεινόμενον ψήφισμα δὲν ἐξασφαλίζει τὸ Κράτος, οὔτε ὑλικῶς, οὔτε ἠθικῶς, ὑλικῶς εὐνοεῖ τὰ προνόμια καὶ ἠθικῶς συκοφαντεῖ τὸ Κράτος, δυσφημεῖ τὸ Κράτος καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ εἰς τοὺς μορφωμένους ἀνθρώπους. Κύριοι, δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, ποὺ ἐγὼ ἔχω καταγγείλει εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν τὸν κίνδυνον, ἀπὸ τὴν πρώτην στιγμήν, ὅταν ἔκαμεν ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Δημ. Τάξεως, τὰς δηλώσεις καὶ διεβεβαίου τὴν Βουλὴν περὶ 636 ἀνταρτῶν. Ἀλλὰ πιστεύω ὅτι ἡ Πατρὶς θὰ κατισχύσῃ, καὶ εἶμαι βέβαιος δι’ αὐτό, τῆς ἀνταρσίας, ὑπὸ δύο προϋποθέσεις. Πρῶτον, ὅτι θὰ ἐπιδείξῃ καθολικότητα τῶν θυσιῶν καὶ δεύτερον βελτίωσιν τοῦ ἐπιπέδου τῆς ζωῆς. Καθολικότητα τῶν θυσιῶν εἰς αἷμα. Καὶ δὲν εἶναι ἐγωϊσμός, ἐὰν εἴπωμεν ὅτι ἕως τώρα, τὸ προνόμιον αὐτό, τῆς θυσίας τοῦ αἵματος, τὸ ἔχουν οἱ πληθυσμοὶ τῆς ὑπαίθρου. Καὶ καθολικότητα τῶν θυσιῶν εἰς χρῆμα. Καὶ πάλιν δὲν εἶναι ἐγωϊσμὸς νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ταλαίπωροι χωρικοί μας, δίδουν ἄλλοι τὰ χρήματα, ἄλλοι τὴν ζωήν των, καὶ ἄλλοι ὁλοκαύτωμα τὰς οἰκίας των καὶ πρόσφυγες καταφεύγουν εἰς τὰς πόλεις. Αὐτὴν τὴν θυσίαν τοὐλάχιστον τοῦ χρήματος, δὲν τὴν εἶδον εἰς τὰς τάξεις τὰς εὐπορούσας, ὄχι μόνον δὲν εἶδον τὴν θυσίαν, ἀλλ’ ἀντιθέτως εἶδον ἐπιβράβευσιν τῆς ὀλιγαρχίας τοῦ πλούτου. Κύριοι, ἔλεγον καὶ προχθὲς καὶ ἐπῆρα ἐπίσημον τὴν ἀπάντησιν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, —εὐτυχῶς ὁ ὑπουργὸς εἶναι παρὼν—ὅτι διενεμήθη ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας ἕνας κατάλογος τῶν εὐτυχῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους, ἔλαβον τὰ 100 Liberty, τὰ Ἀμερικανικά. Ἠρώτησα προχθές, ἐρωτῶ καὶ τώρα, μήπως εἰς τὰ 60–70 αὐτὰ ὀνόματα ὑπάρχουν καὶ Ἕλληνες, οἱ ὁποῖοι ἔχουν καὶ ἄλλα πλοῖα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν τὴν σημαίαν τῆς Πατρίδος των, αὐτῆς ἀπὸ τὴν ὁποίαν ζητοῦν τὴν ἐγγύησιν, διὰ νὰ πάρουν καὶ ἄλλα Liberty, ἀλλὰ ἔχουν ξένην σημαίαν, τὴν σημαίαν τοῦ Παναμᾶ; Καὶ ἡ ἀπάντησις ἀνεπισήμως μοῦ ἐδόθη: «εἶναι πάρα πολλοί.» Πάρα πολλοί! Ὅτε τὴν ὥραν αὐτὴν τῆς καταστροφῆς τῆς Ἑλλάδος, τὴν ὥραν ποὺ ἀδυνατεῖ τὸ Κράτος νὰ ἐνισχύσῃ τοὺς πτωχοὺς χωρικούς, τὴν ὥραν ποὺ μόλις πέρυσι, ἔδωσε μόνον 20 ἑκατομμύρια δραχ. δι’ ὅλην τὴν στέγασιν τῆς ὑπαίθρου χώρας, τὸ Κράτος αὐτὸ εἶναι τόσον εὔπορον, ὥστε νὰ ἐγγυηθῇ 100 Liberty, ἀξίας 55 ἑκατομμυρίων δολλαρίων ἐκ τῶν ὁποίων μόνον τὰ 25 ἐπλήρωσαν αὐτοὶ καὶ διὰ 10% ἔδωσαν ἐγγύησιν. Ἔδωσε λοιπὸν ἐγγύησιν τὸ Κράτος, καὶ ἐγγυᾶται αὐτὸ μὲν ὑπευθύνως διὰ τὰ 65%, ἤγουν διὰ τὰ 36 ἑκατομμύρια δολλάρια. Καὶ τὴν ὥραν αὐτὴν τοῦ κινδύνου σηκώνουν τὴν σημαίαν τοῦ Παναμᾶ, διὰ νὰ ἀποφύγουν τὰς ὑποχρεώσεις των πρὸς τὴν Ἑλλάδα. Ἔτσι ὑπολογίζετε, ὅτι θὰ δημιουργήσητε τὸ κλῖμα τὸ ὁποῖον γύρω ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Κράτος θὰ δώσῃ τὴν θέρμην καὶ τὴν πίστιν εἰς τὸν Λαόν;

§317Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Εἰς τὰ ἴδια τὰ πλοῖα ὕψωσαν τὴν σημαίαν τοῦ Παναμᾶ;

§318Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς ἄλλα, κύριε συνάδελφε, καὶ τώρα ζητοῦν τὰς ἐγγυήσεις, διὰ νὰ πάρουν καὶ ἄλλα. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν τοὺς ἀπαγορεύεται τὸ δικαίωμα νὰ βάλουν καὶ εἰς αὐτὰ σημαίαν τοῦ Παναμᾶ.

§319Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Καὶ διὰ τοὺς ἀγρότας ἔδωσε πολλὰς ἐγγυήσεις ἡ Ἀγροτικὴ Τράπεζα.

§320Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ ἤκουσα μίαν συνομιλίαν, μεταξὺ ἑνὸς ποὺ εἶχε Παναμαϊκὴν σημαίαν εἰς τὸ πλοῖον του καὶ ἑνὸς ἄλλου, ὁ ὁποῖος εἶχεν Ἑλληνικήν. Τοῦ ἄλλου ἐβυθίσθησαν, ἐνῶ ἐκεῖνος ἔκανε 12 τὰ πλοῖα του, χωρὶς νὰ τοῦ βυθισθῇ κανὲν πλοῖον.

§321Θ. ΚΙΖΑΝΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας). Ἄλλος τρόπος ἀναγεννήσεως τῆς Ἐθνικῆς μας Ναυτιλίας δὲν ὑπῆρχε, παρὰ μόνον διὰ τῆς παροχῆς ἐγγυήσεως ὑπὸ τοῦ Κράτους.

§322Δ. ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριοι, δὲν θέλω νὰ γενικεύσω τὴν συζήτησιν. Δὲν εἶναι ἡ ὥρα κατάλληλος. Ἀλλὰ ἐφ’ ὅσον διακόπτομαι, ἀπαντῶ. Τέλος πάντων, ἐδόθησαν αἱ ἐγγυήσεις διὰ νὰ ἀναγεννηθῇ ἡ Ναυτιλία μας. Ἀλλὰ θὰ πρέπῃ ὅμως νὰ κυριαρχήσῃ ἡ ἀρχή: ἡ γῆ εἰς τοὺς ἀγρότας μας καὶ τὰ καράβια εἰς τοὺς ναυτίλους. Τί θέλουν καὶ οἱ ἔμποροι εἰς τὸν κατάλογον αὐτῶν τῶν πλοίων, διὰ τὰ ὁποῖα ἐγγυᾶται τὸ Κράτος; Καὶ δικαιολογεῖται ἄλλος, ὄχι ὁ ὑπουργός, καὶ λέγει ὅτι: Αὐτὸς εἶχεν ὑποβάλει τὴν αἴτησιν καὶ ἐντραπήκαμεν νὰ τοῦ τὴν δώσωμεν πίσω! Καὶ αὐτὸς εἶναι ἔμπορος. Ἐμπορεύεται καὶ μὲ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Κράτους δίδει εἰς τὴν διαχείρισιν τοῦ γραφείου Κουλουκουνδῆ τὰ πλοῖα. Κύριοι εἶναι καὶ ἄλλα πολλά, τὰ ὁποῖα μὲ κάνουν διστακτικόν, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὥρα νὰ ἀναπτύξω καὶ τὰ ὁποῖα μὲ κάνουν νὰ δυσπιστῶ πρὸς τὴν ἐργατικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Εἶμαι ἀπὸ τοὺς πιστεύοντας εἰς τὴν φιλοτιμίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, εἶμαι ἀπὸ τοὺς πιστεύοντας ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς κατακτᾶται, γίνεται αἰχμάλωτος, μὲ τὴν ἐπίκλησιν τῆς τιμῆς του καὶ τῆς φιλοτιμίας του. Εἶμαι ἀκόμη ἀπὸ τοὺς πιστεύοντας, ὅτι ἐὰν διὰ κάτι διψᾷ, διψᾷ διὰ ἰσότητα καὶ δικαιοσύνην. Καὶ στερήσεις καὶ θυσίας εἶναι πρόθυμος νὰ δώσῃ καὶ νὰ ὑπομείνῃ, ἀλλὰ πρέπει ὅλοι νὰ συμμετέχουν εἰς αὐτάς. Ὄχι ὀλίγοι εἰς τὰ προνόμια καὶ πολλοὶ εἰς τὰς θυσίας. Καὶ ἀπὸ τὴν ἄποψιν αὐτήν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δυσπιστῶ εἰς τὴν ὑπὸ τοῦ ψηφίσματος ἀφαίρεσιν τοῦ δικιώματος αὐτοῦ τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Νὰ ἀφαιρέσωμεν, διὰ τοῦ ψηφίσματος, τὸ δικαίωμα αὐτὸ ἀπὸ τὴν ἐργατικὴν τάξιν, τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας καὶ νὰ τὴν παραδώσωμεν ἄνευ ὅρων εἰς Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀποδεικνύεται, ὅτι ἐπροτίμησε νὰ ἐξυπηρετῇ τὰ προνόμια καὶ ὄχι τοὺς ἐργάτας; Καὶ ἐὰν αὐτὸ θέλετε νὰ τὸ κάμετε, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὴν πολιτικήν της, ἔχει καὶ τὴν πλειοψηφίαν της, ἂς ἔχῃ καὶ τὴν εὐθύνην δι’ αὐτό. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐπωμισθῶμεν εὐθύνας διὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα οὔτε ἐξοπλίζουν ἠθικῶς τὸ Κράτος κατὰ τῆς ἀνταρσίας, οὔτε ἀφοπλίζουν τυχὸν τὴν ἀνταρσίαν. Ἡ Κυβέρνησις, κύριοι, ἡ Ἑλληνική, ἡ ὁποία θὰ κατορθώσῃ νὰ ὁμιλῇ ἐν ὀνόματι τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, ἐν ὀνόματι τῆς καθολικότητος τῶν θυσιῶν, ἐν ὀνόματι τοῦ γενικοῦ ἀσκητισμοῦ, ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ θὰ συναρπάσῃ τὴν κοινὴν γνώμην, θὰ συναρπάσῃ τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν καὶ τότε ὡπλισμένη καὶ ἠθικῶς καὶ ὑλικῶς θὰ ἐπιβάλῃ τὸ ταχύτερον τὴν τάξιν. Ἀλλὰ ὄχι, ἐπαναλαμβάνω, μὲ μέτρα ἀτυχῆ, τὰ ὁποῖα μόνον ἀπογοήτευσιν θὰ ἐμπνεύσουν εἰς τὸν ἐθνικόφρονα ἐργατικὸν κόσμον, διὰ νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἐκμεταλλεύσεως καὶ ἀπὸ τὴν ἀνταρσίαν καὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πολεμοῦν καὶ τὸ Κράτος καὶ τὸ καθεστώς μας. (Χειροκροτήματα).

§323ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοθρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§324Ε. ΚΟΘΡΗΣ. Ὅταν τοιαύτης σημασίας ψηφίσματα ἔρχωνται ὑπὸ τὴν κρίσιν ἡμῶν νομίζω, ὅτι ἔχομεν τὴν ὑποχρέωσιν ἔστω καὶ ἂν ἀνήκωμεν εἰς τὴν Κυβερνητικὴν παράταξιν νὰ εἴπωμεν τὴν γνώμην μας, νὰ ἐκδηλώσωμεν τὰς σκέψεις μας, διότι ἀτυχῶς ἀνήκομεν εἰς τὴν παράταξιν ἀπὸ τὴν ὁποίαν προέρχεται ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία ὑποβάλει τὸ ψήφισμα. Ἡ σκέψις μας ἔχει μίαν ἀμεροληψίαν· διὰ τὸν λόγον αὐτόν, καὶ συνεπεῖς πρὸς τὴν εὐθύνην μας καὶ τὴν ἰδεολογικὴν γραμμὴν τὴν ὁποίαν ἀκολουθοῦμεν, καὶ ὡς μέλη τοῦ ἱστορικοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τὸ ὁποῖον ἀνέκαθεν ἠγωνίσθη ὑπὲρ τῆς ἐπιβολῆς τῶν πλέον φιλελευθέρων καὶ Δημοκρατικῶν θεσμῶν, νομίζω, ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ εἴπωμεν ὀλίγας λέξεις, αἱ ὁποῖαι νὰ ἀκουσθοῦν καὶ νὰ δικαιολογήσουν τὴν ψῆφον μας, καὶ διὰ νὰ ὑποδείξωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὡρισμένας σκέψεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν γνώμην μας ἔπρεπε νὰ λεχθοῦν. Οὐδέποτε, κύριοι, εἰς τὴν παροῦσαν Βουλὴν παρετηρήθη φαινόμενον, εἴτε ἀπὸ κόμμα, εἴτε ἀπὸ συναδέλφους, διὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἀφοροῦν τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, νὰ ἀρνηθοῦν νὰ παράσχουν τὴν συνδρομήν των εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Εἶναι ὁμολογουμένως μοναδικὸν φαινόμενον εἰς Βουλήν, ἡ ὁποία ἐνισχύει κάθε μέτρον γενικόν, ὅταν τοῦτο ἀφορᾷ τὸ γενικὸν συμφέρον, καὶ εἶναι φυσικὸν καὶ εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, ἐμφανιζομένη Κυβέρνησις, νὰ ζητῇ τὴν ἐνίσχυσιν τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ὑποβάλῃ ἕνα μέτρον τοιαύτης σημασίας, ὅπως τὸ παρόν. Ἦτο φυσικὸν τὸ ὅτι δὲν θὰ εὕρισκεν ἀντίρρησιν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ, ἐὰν εἴμεθα σύμφωνοι νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν λῆψιν μέτρου, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τόσον ζωτικὸν ζήτημα, ἄλλο τόσον εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ ἐλέγξωμεν τὸν τρόπον, διὰ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ἐπιβολὴ τοῦ μέτρου τούτου, καὶ ἂν δι’ αὐτοῦ ἐπιτυγχάνεται τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα. Διότι, κ. συνάδελφοι, τὴν στιγμὴν αὐτὴν εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς κρισίμου καταστάσεως, τὴν ὁποίαν ὅλοι γνωρίζομεν, ἀλλὰ ἡ ἀντιμετώπισις τῆς κρισιμότητος θὰ εἶναι πλέον ἀποτελεσματική, ἀναλόγως τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ ἀντιμετωπισθῇ. Βεβαίως μία γενικὴ ἀπεργία εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας θὰ ἐπέφερεν ἀναστάτωσιν, ἀλλὰ ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν καὶ νὰ καταβάλωμεν κάθε προσπάθειαν διὰ νὰ ἀποφύγωμεν τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς. Ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ περιθώριον. Ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν, ἐὰν ὑπάρχῃ ἡ αἰτία πράγματι, ἡ ὁποία ἐπιτρέπει εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης εἰς τὴν εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν τοῦ ψηφίσματος, νὰ ἀποδώσῃ μίαν μομφὴν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν, καὶ ἥτις τὸν ὑποχρεώνει νὰ ὑποβάλῃ τὸ παρὸν ψήφισμα διὰ νὰ ἀντιμετωπισθῇ μία προδοτικὴ στάσις, ἐκ μέρους τῆς ἐργατικῆς τάξεως. Καὶ ἐπιτρέπεται ὅλως προχείρως νὰ ἀποδίδωμεν μίαν μομφὴν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ἡ ὁποία ὁμολογουμένως ἠγωνίσθη ἐθνικῶς καὶ προσέφερεν ὑπηρεσίας; Ὁμολογουμένως αἰφνιδιαζόμεθα, ὅπως ἠφνιδιάσθη ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως διὰ τῆς προκηρύξεως, ἡ ὁποία ἐκάλει εἰς γενικὴν ἀπεργίαν. Καὶ ἀνέγνωσα, κ. βουλευταί, μίαν πολυγραφημένην εἰσηγητικὴν ἔκθεσιν, ἡ ὁποία χωρὶς νὰ ἀναπτύξῃ λεπτομερῶς τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις ἔφθασεν εἰς τὸ μέτρον αὐτό, ἁπλῶς καὶ μόνον δι’ ὀλίγων φράσεων ἀποδίδει μομφὴν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν, καὶ μᾶς δίδει νὰ ἀντιληφθῶμεν, ὅτι συνωμοτεῖ ἡ ἐργατικὴ τάξις ἐναντίον τοῦ κοινωνικοῦ καθεστῶτος. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ ἀφήσωμεν ἀπαρατήρητον αὐτό; πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴν ἀσχοληθῶμεν καὶ αὐτὴν μάλιστα τὴν στιγμήν, μὲ τὴν ἀκολουθηθεῖσαν τακτικὴν εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο; Αἱ ἀνησυχίαι, αἱ ὁποῖαι προκαλοῦνται καὶ πρέπει νὰ προκαλοῦνται ἐκ τῆς κακῆς χρήσεως τοῦ ὑποβαλλομένου μέτρου, δὲν νομίζω, ὅτι προσφέρουν ὑπηρεσίας εἰς τὴν παροῦσαν στιγμήν. Ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις, κ. συνάδελφοι, ἐν πρώτοις ἐφ’ ὅσον προέβλεπεν αὐτὴν τὴν κατάληξιν, τὴν ὁποίαν θὰ εἶχον αἱ διαπραγματεύσεις, νὰ εἶχε προπαρασκευάσῃ τὴν κοινὴν γνώμην, ὤφειλε νὰ εἶχε περισυλλέξει ὅλα τὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα, ὄχι νὰ δημιουργήσῃ ἁπλῶς ἐντύπωσιν, ἀλλὰ πλήρη πεποίθησιν περὶ τῆς πραγματικῆς καταστάσεως. Ἀντιθέτως ἐδημιουργήθη ἡ ἐντύπωσις, ὅτι τὸ ψήφισμα, τὸ ὑπὸ κρίσιν, δὲν ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν πραγματικότητα. Μὲ τοῦτο θέλω νὰ εἴπω, ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἀντιμετώπισε τὸ ζήτημα ἡ Κυβέρνησις ἐδημιούργησε τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θέλει νὰ καλύψῃ τὴν ἀδικαιολόγητον διακοπὴν τῶν διαπραγματεύσεων. Ἡ γνώμη ἡ ἰδική μου εἶναι, ὅτι ἐγένετο κακὸς χειρισμὸς τῆς ὑποθέσεως. Ἡ ἐντύπωσις δὲ αὐτὴ ἐδημιουργήθη καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Κύριοι συνάδελφοι, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι μετὰ μεγάλης προσοχῆς νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τοιαύτης σημασίας ζήτημα. Καὶ ὅταν τοιαύτης ἐξαιρετικῆς σημασίας ὑποβάλλονται ψηφίσματα ἐνώπιον ἡμῶν, πρέπει τοῦτο νὰ σημαίνῃ πλήρη συναίσθησιν τῆς σοβαρότητος ταύτης. Ἄλλοι ἀγορηταὶ ὁμιλήσαντες πρὸ ἐμοῦ, ὡμίλησαν ὅσον ἀφορᾷ τὸν κακὸν χειρισμὸν τοῦ ψηφίσματος, καὶ ἐξέφρασαν καὶ τὴν δυσπιστίαν των διὰ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Ἀντιθέτως, κύριοι, εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἄλλης καταστάσεως. Ἡ ἀπεργία δικαιολογεῖται ἐκ τοῦ κακοῦ χειρισμοῦ τοῦ ζητήματος ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ Κυβέρνησις εἶχεν εἰς χεῖρας της τὸ μέσον τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ τοὺς ὑφισταμένους νόμους περὶ ἀπεργίας, οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἀρκετοὶ διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως. Δὲν ὑπῆρχε λοιπὸν λόγος νὰ δημιουργήσῃ συγκίνησιν εἰς τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Ἡ Κυβέρνησις, λοιπόν, κατὰ τὴν γνώμην μου, ἔκαμεν ἕναν ἄστοχον χειρισμόν, ὁ ὁποῖος εἶναι δυνατὸν νὰ βλάψῃ. Εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς τραγικῆς καταστάσεως καὶ ἐξαρτᾶται ἐκ τοῦ καλοῦ χειρισμοῦ ἂν θὰ ἐπέλθῃ καλὸν ἀποτέλεσμα. Αἱ ἀνησυχίαι μου εἶναι ἀνησυχίαι τὰς ὁποίας εἶχον ὑποχρέωσιν νὰ ἐκδηλώσω, διότι ποία ἀνάγκη ὑπῆρχε τῆς σπουδῆς τοῦ παρόντος ψηφίσματος, ὅταν διὰ τὴν ἐπίλυσιν τῶν ἐργατικῶν ζητημάτων οὐδέποτε ἐπέδειξε τοιαύτην σπουδὴν ἡ Κυβέρνησις; Εἶναι γνωστὴ ἡ προθυμία μας, μὲ τὴν ὁποίαν καὶ προεκλογικῶς καὶ μετεκλογικῶς ἐκηρύξαμεν, ὅτι θὰ ὑπερασπισθῶμεν καὶ θὰ ἐργασθῶμεν ὑπὲρ τῶν ἐργατικῶν συμφερόντων καὶ ἐρχόμεθα σήμερον μὲ μίαν μονοκονδυλιὰν καὶ καταργοῦμεν ἕνα τῶν σπουδαιοτέρων προνομίων τῆς ἐργατικῆς τάξεως τὸ προνόμιον τῆς ἀπεργίας καὶ μάλιστα εἰς ἐποχήν, κατὰ τὴν ὁποίαν αἱ διοικήσεις τῶν ἐργατικῶν σωματείων εὑρίσκονται εἰς χεῖρας προσώπων, τὰ ὁποῖα ὑποστηρίζουν τὸ σημερινὸν καθεστώς. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ τοιαύτη ἐνέργειά μας νὰ μὴ προκαλέσῃ δυσφορίαν εἰς τὴν κοινὴν γνώμην; Θὰ εἶναι σκόπιμον τοὐλάχιστον ἡ Κυβέρνησις καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ψηφίσματος, νὰ συνεχίσῃ τὰς προσπαθείας της καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς μίαν συμβιβαστικὴν λύσιν τῶν ἐργατικῶν ζητημάτων. Νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ καθῆκον αὐτῆς, διότι ἄλλως ὑπάρχει κίνδυνος νὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς ἐθνικὴν συμφοράν.

§325ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θ. Διακουμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§326Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡρισμένοι ἐκ τῶν κυρίων συναδέλφων καὶ ἰδίως τοῦ Νέου Κόμματος, ὁ ἀξιότιμος κ. Θηβαῖος, ἐνῶ εἰς τὴν Συνταγματικὴν ἐπιτροπὴν ἔδωσε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸν στρατιωτικὸν ἀκόμη νόμον νὰ κηρύξῃ, προκειμένου περὶ περιστάσεων κρισίμων, ἐν τούτοις ἐδῶ διὰ θεωριῶν τὰς ὁποίας δὲν δυνάμεθα νὰ ἐννοήσωμεν, δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ τὸ αἰτούμενον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν κρίσιν μας κατ’ ἀρχὴν, καλῶς ζητεῖται. Ἐπίσης ὁ κ. Γονῆς εἶπεν, ὅτι ἂν ψηφισθῇ τὸ ψήφισμα οἱ ἐργάται θὰ στραφοῦν κατὰ τοῦ Ἔθνους. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα εἶναι περὶ τοὺς 260.000 ἐργατοϋπάλληλοι, ἐκ τῶν ὁποίων 100.000 εὑρίσκονται εἰς Β. Ἑλλάδα. Τὰς δύο συλλογικὰς συμβάσεις ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων τὰς ἀπεδέχθησαν ἀσμένως ἅπαντες οἱ ἐργάται καὶ ὑπάλληλοι τῆς Β. Ἑλλάδος, οἱ ὁποῖοι, ὑφίστανται τὰ πάνδεινα. Πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι καὶ ἐργάται τῆς Β. Ἑλλάδος εἰργάζοντο μέχρι τῶν συμβάσεων αὐτῶν μὲ ἡμερομίσθιον 4–7 χιλιάδων δραχμῶν. Δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι οἱ ἐργάται τῶν Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἄλλων πόλεων δὲν πρέπει νὰ λάβουν τὰ μέσα διὰ νὰ ζήσουν, ἀλλὰ δεδομένου, ὅτι ἡ Πατρὶς εὑρίσκεται εἰς τοιαύτας περιστάσεις νομίζω, ὅτι ἔχομεν ὅλοι ὑποχρέωσιν καὶ οἱ ἐργάται καὶ αἱ διοικήσεις τῶν σωματείων νὰ μὴ κηρύξουν ἀπεργίαν. Καὶ ἔχω θετικὴν πληροφορίαν, ὅτι ἐκ τῶν 18 σωματείων τὰ ὁποῖα ὑπέγραψαν τὴν αἴτησιν περὶ ἀπεργίας τὰ 7 σωματεῖα δὲν διαπνέονται ἀπὸ ἐθνικὰ αἰσθήματα. Καὶ ἐρωτῶ, πῶς ὁ Τραπεζιτικὸς ὑπάλληλος, ὁ ὁποῖος ἔχει ἰδιότυπον χαρακτῆρα καὶ ὁ ὁποῖος ἀνέκαθεν ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου, εὑρίσκεται εἰς περίοπτον θέσιν, ἔρχεται νὰ ζητήσῃ τὰ δίκαιά του μὲ τὸν ἐργάτην τῶν ὑπονόμων; Τοῦτο μοῦ κάνει κατάπληξιν.

§327Χ. ΦΟΥΣΙΑΝΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι μεταξὺ παραιτήσεως Κυβερνήσεως Βούλγαρη καὶ σχηματισμοῦ τῆς διαδόχου ὑπὸ τοῦ κ. Κανελλοπούλου, ἐμεσολάβησεν ἕνα διάστημα κυβερνητικῆς κρίσεως. Διαρκούσης τῆς κυβερνητικῆς κρίσεως οἱ ὑπάλληλοι τῶν Τραπεζῶν ἐθεώρησαν, ὅτι ἦτο κατάλληλος ἡ στιγμὴ νὰ κηρύξουν ἀπεργίαν καὶ νὰ ἐξαναγκάσουν τὸ Κράτος εἰς ἀποδοχὴν τῶν αἰτημάτων των.

§328Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Διαφωνῶ πρὸς τὴν ἀντίληψιν ταύτην, διότι γνωρίζω καλῶς, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν Τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων διαπνέονται ἀπὸ ἐθνικὰ αἰσθήματα. Παρέλειψα νὰ εἴπω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰς συλλογικὰς συμβάσεις ἀπεδέχθησαν ὅλα τὰ σωματεῖα καὶ ὀργανώσεις ὁλοκλήρου τῆς Ἑλλάδος πλὴν τῆς Λαμίας καί τινων σωματείων τῶν Πατρῶν. Λοιπὸν ἐφ’ ὅσον ἔχομεν δεδομένον, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔφερε τὰς συλλογικὰς συμβάσεις καὶ ἐτακτοποίησε κατὰ τὸ δυνατὸν τὰ δίκαια τοῦ ἐργαζομένου λαοῦ, πῶς 15.000 ἄνθρωποι τῶν Ἀθηνῶν, θέλουν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ ἀπεργήσουν, ὥστε νὰ νεκρωθῇ πᾶσα κίνησις εἰς τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν; Συνιστῶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως, δι’ οὕς ἀνωτέρω ἀνέφερα λόγους, γίνῃ διαχωρισμὸς τῆς θέσεως τῶν Τραπεζιτικῶν ὑπαλλήλων ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἐργάτας καὶ ὑπαλλήλους καὶ γίνῃ ἰδιαιτέρα συλλογικὴ σύμβασις. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν ὑπέχει, διότι ἐπὶ δύο μῆνας δὲν ἔδωσε τὴν πρέπουσαν λύσιν, εἰς τὸ τόσον σοβαρὸν τοῦτο ζήτημα. Ἄν τοῦτο ὀφείλεται εἰς ὑπόδειξιν ξένων διατακτῶν, ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις νὰ μὴ τὸ ἀποδεχθῇ. Δηλῶ, ὅτι θὰ ψηφίσω ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος. Ἀπὸ τοῦ βήματος δὲ τούτου κάμνω πρὸς τοὺς ἐργάτας καὶ ὑπαλλήλους τὴν σύστασιν ὅπως δεχθοῦν καὶ περιληφθοῦν εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις.

§329ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δ. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον.

§330Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Αἱ περιστάσεις τὰς ὁποίας ζῇ ἡ Πατρίς, εἶναι ἐξαιρετικῶς κρίσιμοι, διότι ἡ ὕπαιθρος ἔχει φύγει ἀπὸ τὴν ἀξίνην, εἰς τὴν ὁποίαν εἶχε προσφύγει μετὰ τὸν πόλεμον διὰ νὰ ἀνασυγκροτήσῃ τὴν Χώραν καὶ εὑρίσκεται εἰς τὰς μεγάλας πόλεις, ἢ ἔχει τὸ ὅπλον ἀνὰ χεῖρας διὰ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν ποθητὴν εἰρήνην. Ἀγαπῶμεν καὶ λατρεύομεν τὸν ἐργατικὸν κόσμον, ἀλλὰ καὶ ἡ λατρεία μας πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου, εἶναι μεγαλυτέρα, διότι εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἐντολὴν τοῦ λαοῦ. Ἐτονίσαμεν πάντοτε ὅτι ὁ ἐργάτης ὅταν παρέχῃ τὴν ἐργασίαν του καὶ ἀποδίδει ἔχει δικαίωμα νὰ ζῇ ὡς ἄνθρωπος ἔναντι ἐκείνων εἰς τοὺς ὁποίους προσφέρει εὐημερίαν τοσαύτην, ἡ ὁποία εἶναι καὶ σκανδαλώδης. Ἀλλὰ ὅταν ὅμως ἡ πατρὶς ζῇ περιόδους, ὡς ἡ σημερινὴ χωρὶς νὰ ἀρνούμεθα οὐδὲ πόρρωθεν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐργάτου, ἀλλὰ ἐπειδὴ πιστεύομεν ὅτι παρεισέφρησαν τινὲς κάπηλοι τῶν ἐργατῶν, οἱ ὁποῖοι μὲ τὸ πρόσχημα τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων ἐκείνων θὰ δημιουργήσουν μίαν κάμινον καὶ μίαν συμφορὰν ἡ ὁποία θὰ ἀκουσθῇ εἰς τὸν κόσμον, ὅτι καὶ αἱ πόλεις τῆς Ἑλλάδος εὑρίσκονται ἐν ἐπαναστάσῃ, προσφέρω ὑπηρεσίαν λέγων καὶ συνιστῶν εἰς τοὺς φίλους ἐργάτας νὰ ἀναμένουν τὴν λύσιν τῶν ζητημάτων των ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ ὁποία ὡπλισμένη μὲ τὸ ψήφισμα, τὸ ὑπὸ ψήφισιν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀπαγορεύεται ἡ ἀπεργία, νὰ μὴν νομίσουν ποτὲ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κατασφάξῃ τὰ συμφέροντα τῶν ἐργατῶν. Ἀλλὰ ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ὑποχρεωμένη, ὁπωσδήποτε νὰ δώσῃ διέξοδον, εἰς τὸν ἐργάτην, αὐτὴν τὴν ὁποίαν ὁπωσδήποτε δικαιοῦται. Δι’ αὐτὸ λοιπὸν φρονῶ, κύριοι βουλευταί, ὅτι εὑρισκόμεθα ἐντὸς τῶν πραγμάτων εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν ταχθῶμεν πρὸς τὸ ψήφισμα, διότι οὕτω ἐξυπηρετοῦμεν τὴν Πατρίδα μας, ἐξυπηρετοῦμεν τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας καὶ τὴν Δημοκρατίαν καὶ τοὺς νόμους, καὶ πρὸ παντὸς τοὺς ἐργάτας, δηλαδὴ τὸ ἀληθὲς συμφέρον τῶν ἐργατῶν. (Χειροκροτήματα).

§331ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀ. Μιχαλακόπουλος, ἔχει τὸν λόγον.

§332Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν ἀναλογισθῶμεν, κύριοι συνάδελφοι, εἰς ποίαν κατάστασιν θὰ εὑρίσκετο ἡ Πρωτεύουσα καὶ οἱ πόλεις τῆς Ἑλλάδος μετὰ 30 ὥρας ἀπὸ τῆς στιγμῆς αὐτῆς, νομίζω ὅτι εἶναι δικαιολογημένη ἡ κόπωσις εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβαλλόμεθα διὰ νὰ διαφωτίσωμεν ἐκείνους, τοὐλάχιστον, οἱ ὁποῖοι δὲν θίγονται ἀπὸ τὸ παρὸν ψήφισμα, ὅτι τὰ λαμβανόμενα μέτρα εἶναι δίκαια. Δι’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, ὁ ὁποῖος δὲν ἀνήκω οὔτε εἰς τὴν συμπολίτευσιν, οὔτε εἰς τὴν ἀντιπολίτευσιν, τὸ καθῆκον αὐτὸ εἶναι ἰδιαίτερον. Διὰ νὰ ἐρευνήσῃ ὅμως κανεὶς νομίζω, ἐὰν τὸ ψήφισμα αὐτὸ εἶναι δίκαιον ἢ ὄχι, πρέπει νὰ ἐξετάσῃ τί θέλει αὐτὸ τὸ περιβόητον ἱερὸν δικαίωμα τῆς ἀπεργίας. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν γνωρίζω, κανένα νόμον, ὁ ὁποῖος νὰ προστατεύῃ τὸ δικαίωμα αὐτὸ τῆς ἀπεργίας, πλὴν τῆς διατάξεως τῆς γενικῆς τοῦ Συντάγματος, ἡ ὁποία προστατεύει τὴν ἐλευθερίαν τοῦ προσώπου. Ἀλλὰ ἡ διάταξις αὐτὴ προστατεύουσα τὴν ἐλευθερίαν τοῦ ἐργάτου προστατεύει ταὐτοχρόνως καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ κεφαλαίου τοῦ τεχνικοῦ. Ὄχι μόνον τὸ ἐργατικὸν κεφάλαιον, ὄχι μόνον τὸ οἰκονομικὸν κεφάλαιον, ἀλλὰ καὶ τὸ τεχνικὸν κεφάλαιον, διότι τὸ τεχνικὸν κεφάλαιον εἶναι ἀλληλένδετον μὲ τὸ οἰκονομικόν. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὸ Σύνταγμα, τὸν θεμελιώδη αὐτὸν νόμον, ἔχει ὑποχρέωσιν τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ εἷς ἐκ τῶν παραγόντων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι συνιστοῦν τὴν κοινωνικὴν ἰσορροπίαν, θέλει νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ἰδίας αὐτοῦ ἀντιλήψεις, νὰ ἐπεμβαίνῃ πραγματικῶς καὶ νὰ ἀποκαθιστᾷ τὴν ἰσορροπίαν, ἡ ὁποία φέρει τὴν κανονικὴν ὁμαλότητα. Εἶναι λοιπὸν ἀναμφισβήτητον ὅτι τὸ παρὸν ψήφισμα δικαιολογεῖται ἀπὸ πάσης ἀπόψεως. Ἦτο καθῆκον, ἐπαναλαμβάνω, τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐπιληφθῇ τῆς παρούσης καταστάσεως καὶ νὰ ρυθμίσῃ αὐτήν, ἡ δὲ ἀποδιδομένη εἰς αὐτὴν ὑπαιτιότης, ὅτι ἐπὶ δύο ὁλοκλήρους μῆνας δὲν προεῖδε καὶ δὲν προέβλεψε καὶ δὲν προνόησεν εἰς τὸ νὰ λάβῃ τὰ προσήκοντα μέτρα νομίζω, ὅτι εἶναι ἀδικαιολόγητος διὰ τὸν λόγον ὅτι, ἐλπίζουσα ὅτι ἤθελε καταλήξει εἰς κάποιον ἀποτέλεσμα ἐκ τῶν διαπραγματεύσεων τὰς ὁποίας διεξῆγεν εὑρέθη πρὸ ἑνὸς ἀπροόπτου, εἰς τὸ ὁποῖον ἀπρόοπτον εὑρέθημεν καὶ ἡμεῖς, ἐξ ὑπαιτιότητος ὅμως αὐτῶν τούτων τῶν ἐργατῶν καὶ τῶν ὑπαλλήλων. Εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπήν, ὅτε τὸ ἀπόγευμα συνήλθομεν, μᾶς διενεμήθη ἡ ἔκθεσις τῶν λεγομένων ἀπὸ τὸ μέτρον αὐτὸ καὶ διὰ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς προεβάλλοντο ὡρισμένα ἐπιχειρήματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ μία πρότασις τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ. Ἀλλὰ τὴν ἐσχάτην ὥραν, κύριοι, ἀφοῦ ἤδη εἶχον ἀναγγείλει, ὅτι θὰ προβοῦν εἰς ἀπεργίαν τὴν Δευτέραν, τὴν ἐσχάτην ὥραν προσέφυγον εἰς τὴν διαιτησίαν ἡμῶν.

§333ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι ὑπαίτιος τῆς τροπῆς αὐτῆς;

§334Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Εἰς ποίαν διαιτησίαν προσέφυγον; Εἴπατε «ἡμῶν».

§335Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλωμεν νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι θὰ κάμουν αὐτὸ τὸ πατριωτικὸν καθῆκον νὰ ἀναβάλουν τὴν ἀπεργίαν ἐπὶ 8 ἡμέρας, ὥστε νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἀσχοληθῇ ἡ Βουλὴ καὶ ἐὰν θελήσουν νὰ ἐκβιάσουν τὴν Κυβέρνησιν ὑποκινοῦντες τὴν ἀπεργίαν διὰ τὴν Δευτέραν...

§336Γ. ΣΤΑΜΑΤΗΣ. Ἡ δήλωσις τῆς ἀπεργίας ἔχει κατατεθῆ πρὸ 10 ἡμερῶν.

§337Α. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἱερὸν καθῆκον, ἠμπορεῖ νὰ εἴπῃ κανείς, τῆς Κυβερνήσεως, νὰ λάβῃ τὸ προσῆκον μέτρον καὶ εἶναι ἐπίσης ἱερὸν καθῆκον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, καθὼς ἠκούσαμεν ἐδῶ, προσέφερον περισσότερα ἀπὸ τοὺς βιομηχάνους εἰς τὸν ἀγῶνα κατὰ τῆς ἀνταρσίας, νὰ κάμουν καὶ αὐτὴν τὴν αὐταπάρνησιν, νὰ ἀναβάλουν τὴν ἀπεργίαν ἐπὶ 8 ἡμέρας, ὥστε νὰ δοθῇ εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ὁ καιρὸς νὰ συζητήσῃ τὰ προσήκοντα μέτρα, νὰ μὴ θελήσουν νὰ ἐκβιάσουν τὴν Κυβέρνησιν, ἀπειλοῦντες ἀπεργίαν τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀποσύρῃ τὸ παρὸν ψήφισμα. Καὶ ἐρωτῶ ἕκαστον ἐξ ὑμῶν: Ἐὰν ὑποτεθῇ, ὅτι αὐτὴ ἡ ἀπειλὴ ἐγένετο ὄχι κατὰ τὴν κήρυξιν τοῦ πολέμου τοῦ 1940, ἀλλὰ κατὰ τὴν παραμονὴν τοῦ πολέμου τοῦ 1940, ποῖα θὰ ἦσαν τὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως; Διότι σήμερον, κύριοι, εὑρισκόμεθα εἰς πολὺ χειροτέραν κατάστασιν ἀπὸ ἐκείνην, κατὰ τὴν ἐμπόλεμον ἀκόμη, ὄχι κατὰ τὴν παραμονὴν τοῦ πολέμου. Εἶναι ἐκ τῶν προτέρων γνωστόν, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ δὲν θὰ ἠπειλοῦντο σήμερον ἀπὸ τὰ μέτρα αὐτά, ἀλλὰ θὰ ἀπηλαύνοντο εἰς ποῖα νησιὰ δὲν γνωρίζω. Δὲν ἐγένετο λοιπόν, κύριοι, τὸ μέτρον διὰ νὰ καλύψῃ, ὅπως ἐλέχθη, ἡ Κυβέρνησις τὴν εὐθύνην της. Διότι καὶ ἐὰν ἀκόμη ἐκηρύσσετο στρατιωτικὸς νόμος καὶ ἐὰν ἐλαμβάνετο οἱονδήποτε μέτρον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως δὲν θὰ ἤρχετο ἐκ τῶν ὑστέρων νὰ τὸ ἐγκρίνωμεν; Πρέπει νὰ ἔχῃ τὴν ἔγκρισιν ἡμῶν ἐκ τῶν προτέρων καὶ νὰ στηρίζεται εἰς τὴν Ἀντιπροσωπείαν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ πεισθῇ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς διὰ τῆς ἀναπτύξεως, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, ὅτι εἶναι δίκαιον τὸ μέτρον καὶ ὅτι πρέπει οἱ κύριοι αὐτοὶ νὰ περιμένουν 8 ἡμέρας, διὰ νὰ ἀκούσουν τὰ παράπονά των οἱ ἀντιπρόσωποί τους; Βέβαια τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν θὰ ἐπιφέρῃ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπιφέρῃ, ἐὰν ταυτοχρόνως δὲν ληφθοῦν καὶ τὰ μέτρα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις πρὸ ὀλίγου, δηλαδὴ νὰ ἀποφευχθῇ ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν. Ἀλλὰ τοῦτο ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις, ὅταν τὸ εἶχεν ἤδη προείδῃ. Ὅταν θὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸ πρόγραμμα, τὸ ὁποῖον ἀπὸ ἑνὸς ἔτους, ὅταν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὁμιλῶ πρὸς ὑμᾶς, ἐφώναζον, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἡ εἰσαγωγὴ δι’ ἰδίου συναλλάγματος. Ἔχω τὴν ἀντίληψιν, ὅτι διὰ τοῦ μέτρου αὐτοῦ θὰ αὐξηθοῦν αἱ εἰσαγωγαί, ἐάν βεβαίως, αἱ ἄδειαι διατίθενται κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴ περιέρχωνται εἰς χεῖρας τῶν εἰσαγωγέων τοῦ χονδρικοῦ ἐμπορίου, ἀλλὰ νὰ περιέρχωνται ἀπ’ εὐθείας, ἀπὸ τὰ τελωνεῖα εἰς τὴν κατανάλωσιν, εἰς τοὺς εἰδικοὺς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκ τῆς φύσεώς των ἐπαγγελματίαι εἰδικοὶ διὰ τὴν κατανομὴν τῶν εἰδῶν αὐτῶν. Καὶ εἰδικῶς νομίζω, ὅτι εἰς τὸ ἄρθρον 2 ἀπαγγέλλεται μία ποινή, ἡ ὁποία εἶναι λογική. Ἐπιφυλάσσομαι, ἐν πάσῃ περιπτώσει, κατὰ τὴν συζήτησίν του κατ’ ἄρθρον, νὰ ἀναπτύξω ὅτι περιττεύει τὸ ἄρθρον 2, ἐφ’ ὅσον διὰ τοῦ ἄρθρου 6 ἀπαγγέλλονται ποιναὶ τοιαῦται, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ παρελθὸν ἐφηρμόσθησαν. Ὅταν ἐγένετο ἡ Πανελλαδικὴ ἀπεργία τὸ 1925, διότι τότε, βάσει τῶν κειμένων νόμων, ἐξέδωκε μίαν ἀπόφασιν τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, διὰ τῆς ὁποίας εἶπεν, ὅτι οἱ μὴ προσερχόμενοι εἰς τὰς ἐργασίας των ἐντὸς 5 ἡμερῶν, δύναται νὰ ἀναπληρωθοῦν δι’ ἄλλων ἐργατῶν. Αὐτὸ δὲ ἐστηρίζετο εἰς κειμένας διατάξεις περὶ συμβάσεως ἐργασίας. Μετὰ τρεῖς ἡμέρας, μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐξελιπάρουν νὰ ἐπανέλθουν ἐκ νέου.

§338ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Ἀριστείδου ἔχει τὸν λόγον.

§339Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Κατόπιν τῶν ἀγορεύσεων τόσων ἐγκρίτων συναδέλφων θεωρῶ τὸ θέμα ἐξηντλημένον, κύριε Πρόεδρε, καὶ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§340ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ροζάκης ἔχει τὸν λόγον.

§341Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὰς πραγματικὰς Δημοκρατίας καὶ εἰς τὰ πραγματικὰ Κράτη δικαίου ὁ θεσμὸς τῆς ἀπεργίας, δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀναχρονισμός, διότι ἀλλοίμονον εἰς τὴν Δημοκρατίαν ἐκείνην τὴν πραγματικήν, ἡ ὁποία ἔχει τὸ ἔρεισμά της εἰς τὸν λαόν, ὅταν ἀφήνῃ νὰ ἀπαθλιοῦνται, μέχρις σημείου ἐσχάτης ἀπογνώσεως οἱ ἐργαζόμενοι, ὥστε νὰ κηρύσσουν ἀπεργίαν, διὰ νὰ διεκδικήσουν τὸ δικαίωμα τῆς ζωῆς. Εἶναι ἀτύχημα, διότι εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις, καὶ μὲ τόσους νέους βουλευτάς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παγιωθῇ εἷς νέος θεσμός, τῆς παρεμβάσεως τοῦ Κράτους, πρὸς πρόληψιν ὅλων τῶν δυσαρέστων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δημιουργοῦν αἱ ἀπεργίαι. Τὰς ἀπεργίας, ὅταν ὑπάρχῃ Κράτος δικαίου, εὐνομούμενον, δὲν ἠμποροῦν νὰ τὰς δημιουργοῦν, παρὰ μόνον ἀναρχικὰ στοιχεῖα. Εἶναι γεγονός, ὅτι ἀπεργίαι αἱ ὁποῖαι εἶχον μόνον ἐλατήρια οἰκονομικά, δὲν διετήρησαν μέχρι τέλους τὸν οἰκονομικὸν των χαρακτῆρα, διότι παρεισέφρησαν στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα ἀτυχῶς ἀναμιγνύουν καὶ τὰ πολιτικὰ κίνητρα, μέσα εἰς τὰ δίκαια οἰκονομικὰ αἰτήματα τῶν ἐργαζομένων. Σήμερον ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν μίαν μακρὰν ἱστορίαν Δημοκρατικήν, δυνάμεθα νὰ διακηρύξωμεν, χωρὶς νὰ φοβούμεθα τὴν παρεξήγησιν, ὅτι εἰς τὴν σημερινὴν ἐποχήν, ποὺ τὸ Κράτος ἀπειλεῖται εἰς τὰ θεμέλιά του, ἠμπορεῖ νὰ λάβῃ μέτρα ἀμύνης, ἠμπορεῖ νὰ ἀπαγορεύσῃ τὰς ἀπεργίας, δι’ ἓν χρονικὸν διάστημα. Ἀλλά, ἔχει ὑποχρέωσιν τὸ Κράτος παραλλήλως, νὰ λάβῃ μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ διασφαλίζουν τὸν ἐργαζόμενον εἰς τὴν ἐργασίαν του, νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε, νὰ περιορίσῃ τοὺς ἐργοδότας νὰ ἀποκομίζουν κέρδη, καθ’ ἣν στιγμὴν οἱ ἐργάται ἀναγκάζονται νὰ περιορισθοῦν μέσα εἰς ἕναν προϋπολογισμόν, καὶ μέσα εἰς ἕναν μισθὸν πείνης. Οἱ ἐργάται πρέπει νὰ περιορισθοῦν, μέχρις ὅτου κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία, μέσα εἰς τοὺς μισθούς των τοὺς σημερινούς, ἀλλὰ πρέπει νὰ ληφθοῦν παραλλήλως μέτρα, ὥστε οἱ ἐργοδόται νὰ μὴ πραγματοποιήσουν κέρδη. Κατὰ τὴν ἀντίστοιχον περίοδον ἠμποροῦν νὰ κάμουν ἀποσβέσεις τῶν κεφαλαίων των, ἀλλὰ νὰ μὴ κερδίζουν. Ἄς μὴ αὐξήσουν τά κέρδη των, ὅταν οἱ ἄλλοι θυσιάζουν τὰ πάντα, καὶ τοὺς ἑαυτούς των ἀκόμη, εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Πατρίδος. Ἠμποροῦμεν λοιπόν, νὰ δεχθῶμεν τὸ ψήφισμα αὐτὸ μὲ τὴν συνείδησιν ἐλαφράν, ὅτι δὲν ἀδικοῦμεν τοὺς ἐργαζομένους, ὅτι δὲν κακουργοῦμεν τὸ ἓν δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχουν, ὅταν ἀκριβῶς καταστήσωμεν τὸ ψήφισμα ἀκίνδυνον διὰ τοὺς ἐργάτας καὶ θέσωμεν μίαν ἀσφαλιστικὴν δικλίδα, ὥστε οἱ ἐργοδόται νὰ μὴν ἀποκομίζουν κέρδη κατὰ τὸ αὐτὸ διάστημα, κατὰ τὸ ὁποῖον θὰ διαρκῇ ἡ ἀναστολὴ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας. Διὰ τοῦτο προέτεινα, καὶ ἐδέχθη, ἤδη, ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, μίαν προσθήκην εἰς τὸ ἄρθρον 1, παράγραφος 2, ἡ ὁποία περίπου ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Αἱ ἑκάστοτε ἀναφυόμεναι διαφοραὶ μεταξὺ ἐργοδοτῶν καὶ ἐργαζομένων, ἐπιλύονται δι’ ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας τῆς Κυβερνήσεως λεπτομερῶς ἐνημερωμένης ἐπὶ τῶν ἀπόψεων ἀμφοτέρων τῶν μερῶν». Νομίζω, ὅτι αὐτὸ ἀποτελεῖ ἀσφαλιστικὴν δικλίδα, δὲν θὰ εὑρεθῇ δὲ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία θὰ ἀδικήσῃ τὸν ἐργαζόμενον μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου.

§342Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ δεκτὴ αὐτὴ ἡ τροπολογία· εἶναι μέσα εἰς τὸν νόμον, διότι ἡ διαιτησία τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ἀναγεγραμμένη μέσα εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὅτι δηλαδή, ἡ «μὴ ἀποδοχὴ τῆς διαιτησίας αὐτῆς, ἀποτελεῖ παράβασιν κλπ.». Ἑπομένως οὐσιαστικῶς εἶναι γραμμένη, πρόκειται περὶ φιλολογίας.

§343Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Δὲν πρόκειται καθόλου περὶ φιλολογίας.

§344Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Νὰ κάμωμεν διαιτησίαν μὲ ἄλλο διοικητικὸν ὄργανον εἶναι διαφορετικόν.

§345Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἀσκεῖ διαιτησίαν, λόγω τῆς φύσεώς της τῆς Κυβερνητικῆς, ἡ μόνη συμπλήρωσις εἶναι, νὰ εἶναι πλήρως ἐνημερωμένη, ἐνῶ ἕως τώρα, χωρὶς τὴν τροπολογίαν εἰς τὸν νόμον πιστοποιεῖται, ὅτι ἦτο πλημμελῶς ἐνημερωυένη.

§346Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Χαίρω πολύ, διότι ἡ πτέρυξ αὐτὴ ἐνεθυμήθη κάποτε, ὅτι εἶναι καὶ δημοκρατικὴ καὶ σοσιαλιστική.

§347Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν δεχόμεθα ἀπὸ σᾶς νὰ μᾶς ὑπενθυμήσητε τί εἴμεθα. Σεῖς μείνετε καλλίτερα κατηυνασμένος καὶ εἰς τὴν ψυχραιμίαν καὶ εἰς τὰ νεῦρα σας.

§348Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Νομίζω λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀρκετὰ ἀνεπτυγμένον τὸ πατριωτικὸν αἴσθημα, τὸ ὁποῖον ὅλοι ἐπικαλοῦνται τὴν παροῦσαν στιγμήν, καὶ ὅτι τὴν στιγμὴν αὐτὴν θὰ ἀρθῇ εἰς τὸ ὕψος τῆς ἀποστολῆς της, καὶ ὅτι δὲν θὰ θυσιάσῃ μόνον τοὺς ἐργαζομένους, ἀλλὰ ἀκριβῶς θὰ ἐμπνεύσῃ εἰς αὐτοὺς τὸ αἴσθημα τῆς θυσίας, ὅταν ἀρχίσῃ ἀπὸ τοὺς οἰκονομικῶς ἰσχυροτέρους. Οὕτω δὲν θὰ θυσιάσῃ μόνον τοὺς ἐργαζομένους, ἀλλὰ θὰ περιορίσῃ καὶ τὰς ἀξιώσεις τῶν ἐργοδοτῶν, μέχρις ἐκλείψεως παντὸς κέρδους κατὰ τὴν ἰδίαν τοὐλάχιστον περίοδον, καθ’ ἣν θέλει διαρκέσει τὸ ψήφισμα τὸ ἀπαγορεῦον τὰς ἀπεργίας καὶ οἱ οἰκονομικῶς ἀνθεκτικώτεροι νὰ δώσουν πρῶτοι τὸ παράδειγμα τῆς θυσίας, χάριν τῆς δοκιμαζομένης Πατρίδος.

§349ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Μουστρούφης ἔχει τὸν λόγιν.

§350Α. ΜΟΥΣΤΡΟΥΦΗΣ. Κύριοι βουλευταί, τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα ὑπεβλήθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ψήφισιν ἐξ αἰτίας τῆς ἀπειλουμένης γενικῆς ἀπεργίας. Εἶναι βέβαιον, ὅτι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας μία τοιαύτη ἀπεργία θὰ προεκάλει τὴν παράλυσιν τῆς Κρατικῆς μηχανῆς καὶ ὅλων τῶν κοινωνικῶν λειτουργιῶν, ἡ ὁποία παράλυσις θὰ ἀπετέλει καίριον πλῆγμα κατὰ τῆς Πατρίδος, καθ’ ὃν χρόνον αὕτη διεξάγει ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς ὑπάρξεώς της. Κατ’ ἀκολουθίαν φρονῶ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε καθῆκον νὰ προλάβῃ τὴν τοιαύτην παράλυσιν καὶ ὀρθῶς ἔπραξεν ὑποβάλλουσα τὸ ὑπὸ συζήτησιν ψήφισμα. Ἐὰν ὅμως τὸ ψήφισμα, διὰ τοὺς ἐκτεθέντας λόγους, εἶναι μέτρον ἐκ τῶν περιστάσεων ἀναγκαῖον, οὐχ ἧττον πιστεύω, ὅτι συγχρόνως εἶναι μέτρον κακόν. Εἶναι ἕνα ἀναγκαῖον κακόν. Καὶ εἶναι κακόν, διότι δὲν ἔχει ἠθικὸν ἔρεισμα. Θὰ εἶχεν ἠθικὸν ἔρεισμα μόνον, ἂν ἡ Κυβέρνησις ἦτο εἰς θέσιν νὰ μᾶς βεβαιώσῃ, ὅτι προτοῦ ἀποφασίσῃ νὰ ἀπαγορεύσῃ τὴν ἀπεργίαν, δηλαδὴ νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὸν κόσμον τῶν ἐργαζομένων τὸ μόνον ὅπλον ποὺ διαθέτει οὗτος πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν δικαίων του, εἶχεν ἤδη λάβει ὅλα τὰ προστατευτικὰ ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων μέτρα, τὰ ὁποῖα θὰ καθίστων τὴν ἀπεργίαν οὐσιαστικῶς περιττὴν καὶ ἠθικῶς ἀστήρικτον. Δυστυχῶς τοιαῦτα μέτρα προστατευτικὰ ὑπὲρ τῶν ἐργαζομένων δὲν ἔχει νὰ μᾶς ἐπιδείξῃ ἡ Κυβέρνησις. Ὀφείλομεν δὲ νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι τὰ ἐλατήρια τῆς σχεδιασθείσης ἀπεργίας δὲν εἶναι ἀνήθικα, ὅτι δηλαδὴ δὲν ἐσκέφθησαν οἱ ἐργαζόμενοι νὰ χρησιμοποιήσουν ταύτην ὡς ὅπλον ἐπιθετικὸν κατὰ τοῦ ἀγωνιζομένου Κράτους, ἀλλ’ ὡς ὅπλον ἀμυντικὸν πρὸς ὑπεράσπισιν τῶν δικαίων αἰτημάτων των, συνισταμένων εἰς τὴν ἐξασφάλισιν εἰς αὐτοὺς τῶν στοιχειωδῶν μέσων συντηρήσεως. Ποῖος δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἔχουν ἄδικον; Καὶ ποῖος δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι ἕως σήμερον ἔτυχον κάποιας προστασίας ἐκ μέρους τοῦ Κράτους ἔναντι τῆς ἀσκουμένης εἰς βάρος των ἐκμεταλλεύσεως; Ὄχι μόνον τοῦτο δὲν συμβαίνει, δυστυχῶς, ἀλλὰ παρατηρεῖται ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετον, ὅτι δηλαδὴ τὸ Κράτος ἐπέδειξεν ἔναντι τῆς τάξεως τῶν ἐργαζομένων ἀδιαφορίαν καὶ ἀστοργίαν. Καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου, μεταξὺ πολλῶν ἄλλων, θὰ ἀναφέρω δύο παραδείγματα ληφθέντα ἐκ τῆς ἰδιαιτέρας μου περιφερείας, τοῦ Βόλου. Εἰς τὸν Βόλον ἑδρεύει ἡ Ἑταιρεία Θεσσαλικῶν Σιδηροδρόμων παρὰ τῇ ὁποίᾳ ἐργάζονται περὶ τὰ 1.000 ἄτομα, συντηροῦντα ἰσαρίθμους οἰκογενείας. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, ὡς γνωστόν, εἰς ὅλας τὰς κρισίμους στιγμὰς τῆς Πατρίδος εἰργάσθησαν μὲ πραγματικὴν αὐτοθυσίαν καὶ αὐταπάρνησιν ἐν μέσῳ ἀπειραρίθμων κινδύνων. Ἐν τούτοις ὄχι μόνον δὲν λαμβάνουν ἀποδοχὰς ἐπαρκεῖς διὰ τὴν συντήρησίν των, ἀλλ’ οὐδὲ καὶ αὐτοὺς τοὺς δεδουλευμένους γλίσχρους μισθούς των λαμβάνουν. Οὕτω καθ’ ὅλον τὸν μῆνα Νοέμβριον ἔλαβον δύο προκαταβολὰς ἔναντι τῶν ἀποδοχῶν των ἐκ 30 χιλιάδων δραχμῶν ἑκάστην. Καὶ τοῦτο διότι οἱ Σιδηρόδρομοι Θεσσαλίας ἐργαζόμενοι ἐν μέσῳ τραγικῶν συνθηκῶν, δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των ἔναντι τοῦ προσωπικοῦ των. Εἰς μάτην ἀπὸ μηνῶν καὶ ἐτῶν ἀγωνιζόμεθα νὰ δώσωμεν τέρμα εἰς τὴν κατάστασιν αὐτὴν εἰσηγούμενοι διαφόρους λύσεις, πλὴν ἡ Κυβέρνησις μέχρι σήμερον δυστροπεῖ καὶ ἀδιαφορεῖ διὰ τὴν τύχην τόσων ἐργαζομένων. Τὸ δεύτερον παράδειγμα ἀφορᾷ τοὺς ἀνέργους τοῦ Βόλου, οἱ ὁποῖοι εἶναι καὶ αὐτοὶ ἐργαζόμενοι καὶ δὴ ἄνευ ἐργασίας καὶ διὰ τοῦτο χρήζουν ἔτι μεγαλυτέρας προσοχῆς. Ὑπάρχει δι’ αὐτοὺς τὸ Ταμεῖον ἀνεργίας, τροφοδοτούμενον ἀπὸ ὡρισμένους πόρους. Καὶ ἐνῶ τὸ Ταμεῖον τοῦτο ἔχει μηνιαίως περισσεύματα ἐκ πολλῶν δεκάδων ἑκατομμυρίων, ἐν τούτοις τὰ χορηγούμενα ἐπιδόματα ἀνέρχονται εἰς ὀλίγας δεκάδας χιλιάδων δραχμῶν. Τὰ δὲ περισσεύματα τοῦ Ταμείου ὑπερβαίνοντα εἰς μόνον τὸν Βόλον τὸ ἓν δισεκατομμύριον καὶ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος τὰ τριάκοντα δισεκατομμύρια, ἀντὶ νὰ χρησιμεύσουν εἰς τὴν ἐπιδότησιν τῶν ἀνέργων, ὥστε νὰ ἐξασφαλίζηται εἰς αὐτοὺς μία στοιχειώδης συντήρησις, εὑρίσκονται κατατεθειμένα εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὲ ἐλάχιστον τόκον 2½ τοῖς ἑκατὸν ἕως τελευταίως καὶ 4½ τοῖς ἑκατὸν σήμερον, ἡ δὲ Τράπεζα ἐκμεταλλεύεται τὰ τεράστια αὐτὰ ποσὰ τοκίζουσα ταῦτα μὲ τόκον 30, 40 καὶ 50 τοῖς ἑκατόν. Πρέπει τὸ Κράτος νὰ λάβῃ σοβαρὰ μέτρα προστασίας τῆς τάξεως τῶν ἐργαζομένων, ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων. Πρέπει νὰ φανῇ ἐπὶ τέλους ἀπέναντι τούτων ἠθικὸν καὶ δίκαιον. Τὰ ἐνδεικνυόμενα δὲ μέτρα εἶναι δύο εἰδῶν, ἀφ’ ἑνὸς τὰ ἀμέσου καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὰ ἀπωτέρας ἀποδόσεως. Ὡς μέτρα ἀμέσου ἀποδόσεως εἶναι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ ἐπιτρέψουν διὰ λογικῶν αὐξήσεων τὴν προσαρμογὴν τῶν ἀποδοχῶν πρὸς τὴν σημερινὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν. Πρέπει ὅμως ἀφ’ ἑτέρου νὰ ληφθοῦν μέτρα ἀποτελεσματικά, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἐπὶ τέλους ἡ σταθεροποίησις τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς κἄποιον ἐπίπεδον. Διότι ἂν πρόκειται αἱ παρασχεθησόμεραι αὐξήσεις νὰ ἐπιφέρουν ἀνάλογον ὕψωσιν τῶν τιμῶν, τότε αἱ αὐξήσεις οὐδεμίαν ἀξίαν θὰ ἔχουν καὶ θὰ χρειασθῇ νέα ἀναπροσαρμογή. Μία δὲ τοιαύτη τακτοποίησις τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐργαζομένων ἀποβαίνει ματαία δι’ αὐτοὺς καὶ καταστρεπτικὴ διὰ τὴν Ἐθνικὴν οἰκονομίαν. Δὲν εἶναι τῇ παρούσῃ στιγμῇ νὰ ἀσχοληθῶ ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ληπτέων μέτρων. Ἄλλωστε κατὰ τὴν τελευταίαν ἑβδομάδα δὶς ὡμίλησα ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ καὶ ὑπέδειξα ὡρισμένα μέτρα ἀποβλέποντα κυρίως εἰς τὴν πάταξιν τῆς αἰσχροκερδείας, τὴν ὁποίαν θεωρῶ ὡς τὴν κυρίαν αἰτίαν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως καὶ τῆς ἀσταθείας τῶν τιμῶν. Ὀφείλω ὅμως νὰ τονίσω μὲ δύο λέξεις, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου μᾶς ἀνέγνωσεν ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἀποτελοῦντα τὰς βασικὰς γραμμὰς τοῦ ἐξαγγελθέντος νέου οἰκονομικοῦ προγράμματος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι κατὰ τὴν γνώμην μου ἐπαρκῆ, διὰ νὰ ἐπιτύχουν τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς οἰκονομικῆς κρίσεως καὶ τὴν σταθεροποίησιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως. Περαίνων, κύριοι βουλευταί, καλῶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως καταστρώσῃ καὶ μᾶς ἀνακοινώσῃ τάχιστα οἰκονομικὸν πρόγραμμα σοβαρὸν καὶ μέτρα ἀποτελεσματικά. Καὶ καλῶ, ἐπίσης, τοὺς ἐργαζομένους τῶν πόλεων νὰ ἀναλογισθοῦν, ὅτι ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη μεγάλη τάξις συναδέλφων των, δηλαδὴ ἐπίσης ἐργαζομένων, ἡ τάξις τῶν ἀγροτῶν, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον δὲν ἔχουν ἐξασφαλίσει τὰ στοιχειώδη μέσα μιᾶς ὑποφερτῆς διαβιώσεως, ἀλλὰ καὶ ὑφίστανται μίαν κατάστασιν ἀθλιότητος πείνης, καὶ διωγμοῦ συνεχῶς ἐπιδεινουμένην καὶ ὅτι πρέπει νὰ δείξουν ἀλληλεγγύην πρὸς αὐτοὺς καὶ νὰ συντελέσουν εἰς ὑποβοήθησιν τοῦ διεξαγομένου ἀγῶνος πρὸς τερματισμὸν τῆς δραματικῆς αὐτῆς καταστάσεως. Δὲν εἶναι ἑπομένως ἡ κατάλληλος στιγμὴ δι’ ἀπεργίας, διότι αἱ ἀπεργίαι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἐνισχύσουν τὸν Μᾶρκον καὶ νὰ πλήξουν τὴν χώραν ἀνεπανορθώτως. Εἶναι ὅθεν ἔργον Ἐθνικῆς ἀνάγκης νὰ ἀναλογισθοῦν οἱ δικαίως διαμαρτυρόμενοι ἐργάται καὶ ὑπάλληλοι, ὅτι κατὰ τὴν σημερινὴν κρίσιμον περίστασιν πρέπει νὰ ὑποστοῦν καὶ αὐτοὶ ὡρισμένας θυσίας καὶ νὰ εἶναι εἰς τὰς ἀπαιτήσεις των συγκαταβατικοί.

§351ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Βασιλειάδης ἔχει τὸν λόγον.

§352Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως πρὸ 10 ἡμερῶν εἰς Θεσσαλονίκην ἐκήρυξε τὴν ἐπιστράτευσιν τοῦ Ἔθνους. Νομίζω ὅτι κατ’ οὐσίαν τὸ ψήφισμα εἶναι μία ἐπιστράτευσις τῶν ἐργατικῶν τάξεων. Ἴσως ἡ διατύπωσις εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία εἶναι κακόηχος. Ἐπίσης θὰ ἤθελον νὰ κάμω μίαν σύστασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Κατὰ τὰς πρώτας ὥρας τῆς συζητήσεως, ὁ κ. Μακρῆς, ὁ ὁποῖος φέρεται ἔχων στενὴν ἐπαφὴν μετὰ τῶν ἐργατικῶν τάξεων, ἐδήλωσεν, ὅτι οἱ περὶ ὧν πρόκειται ἐργάται δὲν πρόκειται νὰ κηρύξουν ἀπεργίαν παρὰ τοὺς φόβους τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§353Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ δὲν ἀνέφερα φόβους. Ἀνέφερα μίαν δήλωσιν.

§354Γ. ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει φαίνεται, ὅτι οἱ ἐργάται, ἐπειδὴ εἶναι ἐθνικόφρονες, δὲν ἔχουν σκοπὸν νὰ ὑπονομεύσουν τὰς προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὸ ἔργον της ἔναντι τῶν ἀναρχικῶν στοιχείων. Θὰ ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως ἐφαρμόσῃ τὰ μέτρα ποὺ θὰ εὕρῃ λογικὰ καὶ μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέτρων αὐτῶν, τότε νὰ δημοσιεύσῃ τὸ ψήφισμα.

§355ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Π. Γαρουφαλιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§356Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Δὲν πρόκειται νὰ ὁμιλήσω κύριοι, παρὰ μόνον νὰ εἰσηγηθῶ τὴν τροπολογίαν τοῦ κόμματός μας διὰ τὴν ὑποχρεωτικὴν διαιτησίαν. Οἱ κύριοι ὑπουργοὶ παρέσχον πρὸς τὴν Βουλὴν τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι μετὰ δίμηνον λεπτομερῆ ἔρευναν τῶν στοιχείων δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀνακαλύψουν εἰς τοὺς ἰσολογισμοὺς τῶν ἐπιχειρήσεων περιθώρια διὰ τὴν ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων τῶν ὑπαλλήλων. Ἡμεῖς ἔχομεν βαθεῖαν ἀμφιβολίαν διὰ τὴν διαβεβαίωσιν αὐτὴν τῶν κ. ὑπουργῶν. Ἡμεῖς πιστεύομεν, ὅτι ὑπάρχουν περιθώρια εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτάς, τὰ ὁποῖα ἐπιτρέπουν τὴν ἱκανοποίησιν τῶν ὑπαλλήλων. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν εἰς ἐρώτησιν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, εἶπεν, ὅτι τὸ ἀναφερθὲν, ὡς ἀφορῶν ἀπόσβεσιν καὶ συντήρησιν, ποσοστὸν 40%, δὲν εἶναι ἀκριβές. Νομίζω, ὅτι εἰς αὐτό σφάλλεται. Παρακαλῶ νὰ δώσῃ τὸν ἀκριβῆ ἀριθμόν, διότι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἔχομεν εἶναι, ὅτι 25% διατίθεται δι’ ἀπόσβεσιν καὶ 15% διὰ συντήρησιν, δηλαδὴ ἐν συνόλῳ 40%.

§357Π. ΧΑΤΖΗΠΑΝΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι σας. Ἐκ τῶν στοιχείων διεπιστώθησαν, τῇ συμπράξει καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων ὀργανώσεων καὶ τῶν ἀμερικανῶν ἐμπειρογνωμόνων, οἱ ἑξῆς ἀριθμοί. Ἡ Ἑταιρεία Μεταφορῶν διαθέτει διὰ μισθοὺς 30%, διὰ δαπάνας καυσίμων 31%, δι’ ἔξοδα συντηρήσεως 14% καὶ δι’ ἔξοδα ἀποσβέσεως 11 ο)υ.

§358Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Λοιπὸν ἔχομεν 11 καὶ 14 = 25%. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἰς τοὺς ἰσολογισμοὺς αὐτοὺς, τοὺς ὁποίους ἐμφανίζουν αἱ ἐπιχειρήσεις αὐταὶ εἶναι ἐμφανῆ τὰ 25%, ἐπειδὴ δὲ ὅλοι γνωρίζομεν τὸν τρόπον κατὰ τὸν ὁποῖον συγκαλύπτονται τὰ κέρδη καὶ καταρτίζονται οἱ ἰσολογισμοί, δι’ ἡμᾶς εἶναι ἀπολύτως βέβαιον μετὰ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτούς, τοὺς ὁποίους πιστοποιεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Μεταφορῶν, ὅτι ὑπάρχουν ἀναμφισβητήτως τὰ περιθώρια τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἀξιώσεων τῶν ὑπαλλήλων ἐντὸς τῶν κερδῶν τῶν ἐπιχειρήσεων. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις δηλοῖ, ὅτι μετὰ δίμηνον ἔρευναν τῶν στοιχείων κατέληξεν εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἱκανοποιήσῃ τὰ αἰτήματα τῶν ὑπαλλήλων, παρὰ μόνον διὰ τῆς μεταθέσεως τῶν βαρῶν αὐτῶν ἐπὶ τοῦ καταναλωτικοῦ κοινοῦ, καὶ κατόπιν αὐτοῦ ἠρνήθη κάθε ἱκανοποίησιν καὶ ἀξίωσιν αὐτῶν καὶ ἔφθασε μέχρι τοῦ ψηφίσματος περὶ ἀπαγορεύσεως τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας. Ἡμεῖς δὲν ἐμπιστευόμεθα πλέον τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον τὴν ἀκριβῆ καὶ δικαίαν ἔρευναν τῶν ἀξιώσεων τῶν ὑπαλλήλων, παρὰ τὰς ὑποσχέσεις, τὰς ὁποίας δίδει καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτόν, τὸ Κόμμα ἡμῶν ὑποβάλει τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐκ τῆς ἀποδοχῆς τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται καὶ ἡ στάσις μας ἔναντι τοῦ ψηφίσματος.

§359Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Διαφωνεῖτε πρὸς τὸν Ἀρχηγόν σας;

§360Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀφοπλίζομεν τοὺς ἐργάτας ἀπὸ τὸ μόνον ὅπλον διὰ τοῦ ὁποίου δύνανται νὰ ὑποστηρίζουν τὴν ζωήν των ἔναντι τῶν ἐργοδοτῶν, δὲν πρέπει νὰ τοὺς ἐξασφαλίσωμεν ἓν ἀνώτατον διαιτητικὸν δικαστήριον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐγγυᾶται τὴν ἐπιμελῆ καὶ ἀκριβῆ ἔρευναν τῶν αἰτημάτων; τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἰσχυρίζεται, ὅτι δὲν κατώρθωσε νὰ ἀνεύρῃ τὸν τρόπον δικαίας, ἱκανοποιήσεως τῶν ὑπαλλήλων, ἡμεῖς πιστεύομεν τὸ ἀντίθετον καὶ τὴν στιγμήν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις θέλει πράγματι νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι εἰς τὴν κατάθεσιν τοῦ ψηφίσματος αὐτοῦ προῆλθεν ἀπὸ λόγους Ἐθνικῆς ἀνάγκης, ὅπως ἰσχυρίζεται καὶ ὄχι ὅπως παραδώσῃ τὸν ἐργάτην εἰς τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν ἐργοδοτῶν, ὀφείλει διὰ νὰ δώσῃ ἠθικὸν κῦρος εἰς τὸ ψήφισμα, νὰ δεχθῇ τὴν καθιέρωσιν τῆς ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας, ἡ ὁποία ἐγκαίρως θὰ ἐπαναλάβῃ τὴν δικαίαν ἐξέτασιν τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων. Ἡ τροπολογία μας κατετέθη εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ τὴν ἀναγνώσῃ. Ἡ τροπολογία αὐτὴ συνδυάζεται ἀναμφισβητήτως καὶ μὲ τὴν ὅλην ἀντιμετώπισιν ἐκ μέρους μας τοῦ ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον κατετέθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§361ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φ. Μακρῆς ἔχει τὸν λόγον.

§362Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Κατ’ ἀρχήν, κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας, διότι πρὶν τεθῇ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα ἐν ἰσχύϊ συνελήφθησαν πρὸ ἀρκετῶν ὡρῶν οἱ ὑπεύθυνοι τῶν συνδικάτων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος. Συνελήφθησαν χθὲς ἐνωρίς.

§363Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ οἱ τρεῖς εἶναι τραπεζιτικοὶ ὑπάλληλοι;

§364Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Μάλιστα. Ἀντιλαμβάνεσθε, κ. βουλευταί, ποῖαι θὰ εἶναι αἱ συνέπειαι ἐκ τῶν μέτρων ἀπὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ ὑπὸ κρίσιν ψηφίσματος.

§365Π. ΡΟΖΑΚΗΣ. Τί μισθολόγιον ἔχουν οἱ τραπεζιτικοί;

§366Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Θὰ φθάσω καὶ εἰς αὐτό. Μὲ αἰσθήματα λοιπὸν καταπλήξεως, ἐδέχθη ἡ Ἑλληνικὴ κοινωνία τὴν πληροφορίαν περὶ τῶν μέτρων, εἰς τὰ ὁποῖα ἤχθη ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἐναντίον τῶν ἐργαζομένων καὶ συναισθήματα ὀδύνης καὶ ἀπογοητεύσεως κατεπλημμύρησαν τὰς ψυχὰς ὅλων τῶν Ἑλλήνων, ἰδιαιτέρως δὲ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπὸ τὰς σημερινὰς σκληρὰς συνθήκας ἔχουν τὴν σκληρὰν μοῖραν νὰ ἀγωνίζωνται καὶ νὰ εἶναι ἐπὶ κεφαλῆς τῶν συνδικαλιστικῶν ὀργανώσεων. Πέραν τῆς ἰδιότητος τῆς βουλευτικῆς ἔχω, ὅπως γνωρίζητε, καὶ τὴν ἰδιότητα τοῦ προϊσταμένου τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Ἀθηνῶν, ὡς προερχόμενος ἀπὸ τὴν τάξιν τῶν μισθωτῶν. Προηγουμένως ἐλέχθη, ὅτι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ, ὀφείλονται εἰς τὴν ἐκτράχυνσιν τῆς καταστάσεως καὶ εἰς τὸ ὅτι ὁ ἐχθρὸς εὑρίσκεται πρὸ τῶν πυλῶν. Ἀλλ’ ὅπως διαπιστῶ ὁ ἐχθρὸς δὲν εὑρίσκεται πρὸ τῶν πυλῶν, ἀλλ’ ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, διότι ὁ ἐχθρὸς εἶμαι ἐγὼ καὶ οἱ συνεργάται μου ἐναντίον τῶν ὁποίων ἐκστρατεύει ἡ Κυβέρνησις....

§367Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Ἐχθρὸς εἶναι ἡ ἡγεσία, ἡ ὁποία θὰ προεκάλει ἐνδεχομένως τὴν δημιουργίαν ἀνωμαλιῶν.

§368Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Διότι ἡ Κυβέρνησις λέγει: «Εἶναι ἀπαράδεκτον, καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ Κυβέρνησις σημαίνουσα συναγερμόν καλεῖ περὶ αὐτὴν ὅλας τοῦ Ἔθνους τὰς δυνάμεις καὶ ὁ στρατὸς τῆς Ἑλλάδος ἀγωνίζεται διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως, νὰ ἐμφανίζωνται ἔστω καὶ μεμονωμέναι περιπτώσεις πολιτῶν, οἵτινες πίπτοντες θύματα τῶν ἐντέχνων ἐνεργειῶν τῶν ἐχθρῶν τῆς Πατρίδος δημιουργοῦσιν ἀνωμαλίας εἰς τὰ μετόπισθεν πρὸς βλάβην τοῦ καθολικοῦ ἀγῶνος τοῦ Ἔθνους, ἀνωμαλίας αἵτινες καθίστανται ἀντικείμενον ἐντόνου ἐκμεταλλεύσεως ὑπὸ τῶν ὑπονομευτῶν τῆς ἐννόμου τάξεως». Ἀλλὰ καὶ ἐγώ, κύριοι βουλευταί, ἐν πλήρει γνώσει τῶν συνεπειῶν καταγγέλλω ὡς ὑπεύθυνον τῶν ὅσων ἐν τῇ ἀναγνωσθείσῃ παραγράφῳ ἀναφέρει ἡ Κυβέρνησις, καταγγέλλω, λέγω, ὡς ὑπευθύνους αὐτοὺς τούτους τοὺς ἁρμοδίους Κυβερνητικοὺς παράγοντας. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι πλέον συγκεκριμένος καταγγέλλω, ὅτι πρῶτος ὑπεύθυνος διὰ τὰς κινήσεις αὐτάς, αἱ ὁποῖαι πράγματι δυσχεραίνουν τὴν ζωὴν τοῦ Ἔθνους εἶναι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Καὶ σᾶς ἀναφέρω ἐνδεικτικῶς ἓν καὶ μόνον παράδειγμα διὰ νὰ ἴδητε κατὰ πόσον οἱ ἐργάται εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι κατέφυγον εἰς τὴν ἀπεργίαν ἢ οἱ ἀξιότιμοι κ.κ. ὑπουργοὶ τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὤθησαν τοὺς ἐργάτας εἰς τὴν ἀπεργίαν. Ὑπεγράφησαν αὐταὶ αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις αἱ γνωσταὶ εἰς ὑμᾶς, προκειμένου ὅμως νὰ καθορισθοῦν τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν τοῦ Δήμου, θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ εἰδικὴ ἀπόφασις, ἡ ὁποία νὰ ὑπογραφῇ ἐκ μέρους τῶν ἁρμοδίων ὑπουργῶν καὶ βάσει αὐτῆς τῆς ἀποφάσεως νὰ ἀρχίσῃ ἡ πληρωμή. Ὁ ἀξιότιμος κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔκαμε τὴν σχετικὴν ἀπόφασιν, κατόπιν παρακλήσεώς μου, καὶ τὴν ἐπῆγεν εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐργασίας, ὁ ὁποῖος καὶ τὴν ὑπέγραψε. Κατόπιν ἀνέλαβον ἐγὼ νὰ τὴν προσκομίσω εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος μοῦ εἶπεν, ὅτι πρέπει διὰ τῆς ὑπηρεσίας νὰ προσκομισθῇ, διὰ νὰ τὴν ὑπογράψῃ καὶ ἡ ὑπηρεσία νὰ τὴν εἰσηγηθῇ. Παρεκάλεσα τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν νὰ εἰσηγηθῇ κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην καὶ ἐστάθη ἀδύνατον· εἰσηγήθη δὲ τὴν ἑπομένην, ἀλλ’ ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπε νὰ παραμείνῃ ἐπ’ ὀλίγας ἡμέρας ἡ ἀπόφασις. Ἤδη ἔχουν περάσει 15 ἡμέραι καὶ ἡ ἀπόφασις αὐτὴ δὲν ἔχει περάσει, δηλαδὴ ἁπλῶς τυπικὸν καθῆκον τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ ὑπογράψῃ τὴν ἀπόφασιν καὶ αὐτὸ δὲν τὸ ἔκαμε καὶ ἐὰν οἱ ἐργάται αὐτοὶ δὲν κατέλθουν εἰς μίαν ἀπεργίαν δὲν θὰ τὴν ὑπογράψῃ τὴν ἀπόφασιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Βλέπετε, λοιπόν, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν μόνον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πταίει.

§369Σ. ΣΑΒΒΙΔΗΣ. Οἱ ἐργάται τῶν Δήμων, τί ἡμερομίσθια παίρνουν;

§370Φ. ΜΑΚΡΗΣ. 4.000–5.000 δραχ.

§371Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτοὶ ποὺ συνελήφθησαν, τί μισθὸν λαμβάνουν;

§372Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν θέλω νὰ ἀναφέρω γεγονότα εἰς τὴν Βουλήν, διὰ νὰ ἴδητε μὲ ποῖον τρόπον σκέπτεται καὶ πῶς ἀντιμετωπίζει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ζητήματα αὐτὰ τῶν ἐργατῶν. Πάντως ἕνα ἔχω νὰ εἴπω ἐνώπιον τοῦ Σώματος, ὅτι εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον καὶ ἔχει καταστῆ συνείδησις, ὄχι μόνον εἰς τοὺς Ἕλληνας ἐργάτας καὶ τοὺς ὑπευθύνους τῶν συνδικάτων, ἀλλὰ εἰς ὅλον τὸν ἐργαζόμενον λαὸν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν κανένα ζήτημα ἐργατικὸν νὰ λυθῇ ἐὰν δὲν μεσολαβήσουν, ἐὰν ὄχι ἀπεργίαι, τοὐλάχιστον ἀπειλὴ ἀπεργίας καὶ ἀντιλαμβάνεσθε τί κακὸν ἔχει νὰ κάμῃ ἀκριβῶς αὐτὸ τὸ ψήφισμα, τὸ ὁποῖον ἐκλήθη νὰ ψηφίσῃ ἀπόψε ἡ Βουλή. Καὶ ὅπως γνωρίζητε ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου 1946, ὁπότε δι’ ἀποφάσεως τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Ἐργασίας κ. Ζάκκα καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Βαρβαρέσου, εἶχον καθορισθῆ τὰ ἡμερομίσθια καὶ οἱ μισθοί, αἱ ἑκάστοτε Κυβερνήσεις δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀντιμετωπίσουν τὸ θέμα καὶ οἱ ἐργάται ἔζων διαρκῶς μὲ τὴν ἐλπίδα, ὅτι κάποτε τὸ Κράτος θὰ ἦτο εἰς θέσιν νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ θέμα αὐτὸ καὶ νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰς βασικὰς καὶ τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῆς ζωῆς, διότι περὶ αὐτοῦ πρόκειται. Ἔκτοτε παρῆλθον 20 καὶ πλέον μῆνες, χωρὶς ἐν τούτοις κατὰ τὸν χρόνον αὐτὸν οἱ ἐργάται νὰ παραλείψουν ἀπὸ τοῦ νὰ πράξουν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον των. Θὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψει σας τὰ στατιστικὰ στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα αὐτοὶ οἱ ἴδιοι οἱ βιομήχανοι δίδουν εἰς τὴν δημοσιότητα, ὅτι εἰς πλείστους τομεῖς τῆς βιομηχανίας ἔχομεν περάσει καὶ ἀπὸ τὴν προπολεμικὴν ἀπόδοσιν καὶ αὐτὸ ὀφείλεται εἰς τὴν ἐντατικὴν ἐργασίαν, τὴν ὁποίαν κατέβαλον καὶ καταβάλλουν οἱ Ἕλληνες ἐργάται, τρεφόμενοι ἀπὸ αὐτὰς ταύτας τὰς σάρκας των. Ὅταν ἐπέστη ἡ στιγμή, ποὺ ἐνόμισεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ ζήτημα, ἔδωσε τὴν λύσιν διὰ τοῦ τρόπου τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, ἐὰν εἶναι δυνατόν, νὰ εἶναι αὐταὶ συλλογικαὶ συμβάσεις, διότι δὲν γνωρίζομεν, ἐὰν εἶναι συλλογικαὶ συμβάσεις.

§373Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἀμφισβητεῖτε, ὅτι εἶναι συλλογικαὶ συμβάσεις;

§374Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις, προϋποθέτουν ἐλευθέραν συνεννόησιν μεταξὺ τῶν δύο παραγόντων, ἐργοδοτῶν καὶ ἐργατῶν καὶ ἐκεῖνοι ποὺ θὰ διαπραγματευτοῦν, πρέπει νὰ εἶναι νομίμως ἐξουσιοδοτημένοι.

§375Ν. ΚΩΤΤΑΣ. Καὶ ὅταν τὰς δέχωνται τὰ συμβαλλόμενα μέρη, ἔστω καί τῇ παρεμβάσει τῆς Κυβερνήσεως;

§376Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Θὰ ἀπαντήσω ἀμέσως, κύριε συνάδελφε. Πρῶτον δὲν ἔγινεν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, δεύτερον, ὡς εἶναι γνωστόν, ὁλόκληρος ὁ ἐργαζόμενος κόσμος τῶν Ἀθηνῶν, δὲν ἀπεδέχθη αὐτὰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας γνωρίζει τοῦτο.

§377Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Αὐτὸ εἶναι ἀκριβές, διότι ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας ἔχει πληθώραν αἰτήσεων διαφόρων μισθωτῶν τῶν Ἀθηνῶν, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν νὰ ὑπαχθοῦν εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις.

§378Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Θὰ σᾶς ἀπαντήσω διὰ τοῦ ἑξῆς ἀδιαψεύστου γεγονότος. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι τὴν 6ην πρὸς τὴν 7ην παρελθόντος μηνὸς Νοεμβρίου, ἐξ αἰτίας τῶν ὑπογραφεισῶν συλλογικῶν συμβάσεων, κατῆλθον εἰς ἀπεργίαν οἱ μισθωτοὶ τῶν Ἀθηνῶν, ἡ δὲ συμμετοχή των εἰς τὴν ἀπεργίαν ἦτο καθολιλή. Συνεπῶς αὐτὸ εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητον.

§379Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὑπεγράφησαν τὰ διατάγματα τῆς ἐπιστρατεύσεως καὶ συνεπῶς δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωμεν ποῖοι θὰ ἀπεργοῦσαν καὶ ποῖοι ὄχι. Αὐτὸ θὰ τὸ ἐγνωρίζαμεν ἐὰν δὲν εἶχον ὑπογραφῆ τὰ διατάγματα τῆς ἐπιστρατεύσεως.

§380Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Τὰ διατάγματα τῆς ἐπιστρατεύσεως ἔγιναν ἀκριβῶς, διότι ἐγνωρίζατε, ὅτι θὰ εἴχωμεν καθολικὴν ἀπεργίαν.

§381Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐὰν δὲν εἶχον ἐκδοθῆ τὰ διατάγματα αὐτὰ, θὰ εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωμεν πόσον θὰ συμμετεῖχον εἰς τὴν ἀπεργίαν.

§382Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, σᾶς ἐπροκάλεσα καὶ τὴν ἑσπέραν ἐκείνην εἰς τὴν αἴθουσαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ μοῦ δηλώσετε, ἐὰν εἴχατε διαβεβαίωσιν ἔστω καὶ ἑνὸς συνδικάτου τῶν Ἀθηνῶν, ὅτι δὲν θὰ μετάσχῃ εἰς τὴν ἀπεργίαν. Ἀλλ’ αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις, ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὰ καθοριζόμενα δι’ αὐτῶν κατώτατα ὅρια ἡμερομισθίων δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς αὐτὰς τὰς βασικὰς καί στοιχειώδεις ἀνάγκας τῶν ἐργατῶν, ἐπὶ πλέον ἀφαιροῦν καὶ κεκτημένα δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων. Ἀλλὰ διὰ νὰ σᾶς δώσω καὶ ἕνα παραστατικὸν παράδειγμα σᾶς λέγω καὶ τοῦτο, ὅτι εἰς τὰ ἔργα ἀνοικοδομήσεως τοῦ Κράτους, τοὺς ἐλευθέρους καὶ ἀνειδικεύτους ἐργάτας, τὸ Κράτος τοὺς πληρώνει μὲ 13.500 ἕως 15.500 ἡμερησίως, προκειμένου τώρα διὰ τὸν ἀνειδίκευτον ἐργάτην, τὸν ὁποῖον θὰ χρησιμοποιήσῃ ὁ κ. Κατσάμπας τὸ ἴδιον τὸ Κράτος ἀπεφάσισε νὰ πληρώνῃ 11.000. Καὶ ἐρωτᾷ ὁ ἐργάτης, καὶ ἐγὼ μαζί, διατί θὰ πληρώσῃ ὁ Κατσάμπας 11.000 καὶ σεῖς ἀπὸ τὰ χρήματα τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ πληρώνετε 13.500–15.500; Ἐὰν τὸ Κράτος ἔπαιρνε τὴν διαφορὰν καὶ τὴν διέθετεν εἰς ὄφελος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, νὰ τὴν ὑποστῶμεν· ἀλλὰ διατί νὰ τὰ πάρῃ ὁ κ. Κατσάμπας τὰ ἐπὶ πλέον;

§383Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὅταν συνεζητεῖτο τὸ κατώτατον ὅριον τῶν 11.000 σεῖς διεφωνήσατε;

§384Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Βεβαίως εἰς τὴν Γεν. Συνομοσπονδίαν Ἐργατῶν καὶ εἰς τὴν σύσκεψιν, ἡ ὁποία ἔγινεν εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος.

§385Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὅπου καταβάλλονται μεγαλύτερα ἡμερομίσθια πρὸ τῆς συνάψεως τῶν συλλογικῶν συμβάσεων αὐτὰ θὰ ἐξακολουθήσουν νὰ καταβάλλωνται.

§386Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐγὼ ἐρωτῶ, διατί θὰ πληρώνῃ τὸ Κράτος ἀπὸ τὸν κρατικὸν προϋπολογισμὸν 13.500–15.500 καὶ ὁ Κατσάμπας θὰ πληρώνῃ 11.000; Ἐὰν τὴν ἔπαιρνε τὴν διαφορὰν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν θέσῃ εἰς ὄφελος τοῦ κοινωνικοῦ συνόλου, οἱ ἴδιοι οἱ ἐργάται θὰ ἐδέχοντο νὰ πληρωθοῦν καὶ μὲ 10.000, ἀλλὰ δυστυχῶς τὴν διαφορὰν αὐτὴν δὲν τὴν ὠφελεῖται τὸ Κράτος, ἀλλὰ οἱ βιομήχανοι. Δεύτερον θέμα, τὸ ὁποῖον ἔθιξαν αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις εἶναι τὰ ἡμερομίσθια τῶν γυναικῶν. Ὅπως γνωρίζητε, τὸ μεγαλύτερον μέρος τῶν ἀπασχολουμένων εἰς τὴν κλωστο–υφαντουργικὴν βιομηχανίαν, εἶναι γυναῖκες 80–85%. Ἐνῶ προκειμένου περὶ τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἀνδρῶν ὁ Βαρβαρέσος λέγει, ὅτι ὁ ἀνειδίκευτος ἐργάτης θὰ παίρνῃ 4.000, ὁ εἰδικευμένος 5.000, ὁ τεχνίτης 6.000 καὶ ὁ ἀρχιτεχνίτης 7.200, τώρα ἔφθασαν τὸ 4.000 νὰ γίνῃ 11.000, τὸ 7.200 νὰ γίνῃ 20.000. Ἐν τούτοις ὅμως τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐργατῶν εἰς τὴν βάσιν, εἶναι διαφοροποιημένα ἀπὸ τὰ ἡμερομίσθια τῶν γυναικῶν, διότι λέγει 3.000 ἀνειδίκευτος, 4.000 εἰδικευμένος κ.ο.κ.

§387Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Προπολεμικῶς πῶς ἦσαν;

§388Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ λέγετε αὐτὰ ἐνώπιον τοῦ Σώματος. Δὲν εἶναι σοβαρὰ πράγματα αὐτά. Ἐκάματε μίαν ἀναπροσαρμογὴν μὲ ἕνα ἀριθμὸν αὐθαίρετον, τὸν ὁποῖον ἐπήρατε σεῖς. Εἰς τὰ ἡμερομίσθια τῶν γυναικῶν δὲν ἐγένετο ὁ πολλαπλασιασμὸς μὲ τὸν αὐτὸν συντελεστήν. Ἡ κατάφωρος αὐτή, ἡ ἄδικος καὶ ἀνήθικος πρᾶξις σημαίνει διὰ τὰς κλωστοϋφαντουργικὰς ἐπιχειρήσεις 80 ἑκατομμύρια δραχμὰς μηνιαίως. Αὐτὸ εἶναι μία πρᾶξις ἐναντίον τῆς ὁποίας ἐξηγέρθη σύσσωμος ὁ ἐργατικὸς κόσμος. Τρίτον θέμα εἶναι, τὸ θέμα τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἐπαρχιῶν, ἐν σχέσει μὲ τὰ ἡμερομίσθια τῆς Πρωτευούσης. Ὅπως θὰ γνωρίζητε εἰς εἰρηνικωτέρας περιόδους, ὅπου ἡ ζωὴ ἦτο εὐθηνοτέρα εἰς τὰς ἐπαρχίας ἀπὸ τὴν ζωὴν τῆς Πρωτευούσης, ὑπῆρχε μία διαφορὰ μεταξὺ τῶν ἡμερομισθίων. Ἡ διαφορὰ ἦτο 5–10%. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν ἐπετεύχθη πλέον ἐξίσωσις μεταξὺ τῶν ἡμερομισθίων τῆς ἐπαρχίας καὶ τῆς Πρωτευούσης. Διὰ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων τὶ νομίζετε ὅτι ἔκαμαν; Ἐμείωσαν τὰ ἡμερομίσθια τῶν ἐπαρχιῶν κατὰ 15%, δηλαδὴ κατὰ ποσοστὸν περισσότερον ἀπὸ τὸ τῆς προπολεμικῆς ἐποχῆς. Πότε; Σήμερον ὁπότε ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία μάχεται, ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία ζῆ κάτω ἀπὸ τὴν κόλασιν τῆς ἀνταρσίας, ὁπότε ἡ Ἑλληνικὴ ἐπαρχία ἔχει τελείως ἐξουθενωμένην τὴν οἰκονομικήν της ζωήν.

§389Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Προπολεμικῶς δὲν ὑπῆρχεν ἡ διαφορά, κύριε συνάδελφε;

§390Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). 5% μόνον.

§391Φ. ΜΑΚΡΗΣ. 5–10%.

§392Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Εἰς τὴν Θεσσαλονίκην 5% καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας 10%.

§393Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Μάλιστα.

§394Δ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΟΣ. Τώρα εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἶναι τὸ ἴδιο.

§395Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Σήμερον εἶναι 15% ἡ μείωσις διὰ τὰς ἐπαρχίας. Ἐπὶ πλέον αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις ἦλθον καὶ εἶπον, ὅτι διὰ τὴν ὑπερπαραγωγὴν ὁ ἐργοδότης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ δώσῃ ἐπὶ πλέον 30%. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανὴς ὅρος διὰ συλλογικὰς συμβάσεις, διότι εἰς οὐδεμίαν συλλογικὴν σύμβασιν ἐτέθη ποτὲ ὁ ὅρος αὐτός. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον νὰ ἐγνώριζεν ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ποῖαι ὑπῆρξαν αἱ συνέπειαι τῆς συμβάσεως αὐτῆς, προκειμένου τοὐλάχιστον περὶ τῶν Ἀθηνῶν. Ἀπὸ τὰ ἡμερομίσθια ποὺ εἶχον καθορισθῆ διὰ τῶν ἀποφάσεων Βαρβαρέσου καὶ λόγῳ τῆς πραγματικῆς ἀνάγκης τῆς ἀντιμετωπίσεως τῆς ζωῆς τῶν ἐργαζομένων καὶ λόγῳ τῆς ἀνάγκης ἐκ τῆς ὑπερπαραγωγῆς, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἔχουν οἱ ἴδιοι οἱ ἐργοδόται εἶχον προέλθη εἰς ἰδίας συμφωνίας μετὰ τῶν ἐργαζομένων καὶ ἀντὶ αὐτοῦ τοῦ συστήματος τῆς ὑπερπαραγωγῆς, εἶχον καθορίσει ποσοστὸν μείζονος ἀμοιβῆς, πέραν τῶν καθοριζομένων βασικῶν ἡμερομισθίων. Καὶ τὰ ἡμερομίσθια αὐτὰ ἦσαν ὑπέρτερα τῶν διὰ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων καθοριζομένων. Ἀλλὰ εἰς ἄλλας περιπτώσεις ἦσαν καὶ κατώτερα τούτων. Τώρα ὁπότε ὁ ἐργαζόμενος αὐτὸς κόσμος ἀνέμενε τὴν ἡμέραν αὐτὴν ὡς ἡμέραν μεγάλην, διότι ἤλπιζεν, ὅτι μετὰ 20 μῆνας θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ εὕρῃ μίαν ἀντίληψιν δικαίαν ἐκ μέρους τοῦ Κράτους, ἀντὶ αὐτῆς τῆς ἀντιλήψεως εὑρῆκε μίαν πλήρη καταδίκην καὶ μὴ δυνάμενος πλέον νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὸ πρόβλημα τῆς ἀνατιμήσεως τῶν εἰδῶν ἤρχισε πλέον νὰ λυγίζῃ καὶ νὰ μὴ εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀποδώσῃ τὴν παραγωγήν, τὴν ὁποίαν ἀπέδιδε χθὲς καὶ κατόπιν αὐτοῦ προεκλήθη μία μείωσις τῆς παραγωγῆς εἰς πλείστας βιομηχανίας μέχρι 5%. Αἱ βιομηχανίαι, αἱ ὁποῖαι ἐνδιαφέρονται διὰ τὴν ὑπερπαραγωγήν, διότι διανύομεν μίαν περίοδον, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔχομεν ἀνάγκην ὑπερπαραγωγῆς καὶ ἐγὼ πιστεύω, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην ὑπερπαραγωγῆς, προέρχονται εἰς ἄλλας συμφωνίας καὶ πέραν τῶν συλλογικῶν συμβάσεων, καθορίζουν ἀμοιβήν, διὰ νὰ διατηρήσουν τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς, διότι ἄλλως εἶναι ἀναμφισβήτητον, ὅτι θὰ ἀντιμετωπίζετο μία γενικὴ μείωσις τῆς παραγωγῆς. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι, τὰ ἀγαθὰ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Ἐπὶ πλέον δὲν ὑπάρχει καὶ ὁ περιορισμὸς τοῦ ἑξαμήνου. Ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι ζῶμεν εἰς μίαν ἐποχὴν τόσον ρευστὴν καὶ ἐνῶ ἔχομεν ὅλοι μας τὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἴδωμεν μίαν οἰκονομικὴν σταθερότητα, ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην ἔχομεν μίαν ἀναβίβασιν τοῦ κόστους τῆς ζωῆς καὶ σήμερον ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν περιφήμων συλλογικῶν συμβάσεων καὶ διὰ τῶν μέτρων τοῦ ψηφίσματος εἶναι φανερόν, ὅτι καταφέρει καίριον πλῆγμα κατὰ τῆς ζωῆς τῶν ἐργατῶν. Ἔρχεται καὶ τοὺς λέγει: ἐπὶ 6 μῆνας αὐτὸ εἶναι καὶ δὲν ἔχετε δικαίωμα νὰ πάρετε τίποτε περισσότερον. Ἀντιλαμβάνεσθε, κύριοι συνάδελφοι, ποία εἶναι σήμερον ἡ θέσις τῶν ἐργαζομένων καὶ αἱ συνέπειαι, αἱ ὁποῖαι θὰ προκύψουν ἐντεῦθεν. Ὅσον ἀφορᾷ εἰδικῶς τὸ θέμα τῶν ἀπασχολουμένων εἰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας καὶ Τραπέζας, εἶναι ἐκτὸς πάσης ἀμφιβολίας, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τὸ διεπραγματεύθη κακῶς, διότι κατ’ ἀρχὴν ἔχομεν μόνον ἀξίωσιν τῶν συνδικάτων, ὅπως τὸ διαπραγματευθοῦν κατὰ τρόπον ἑνιαῖον, ἀλλὰ ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν εὐθύνην ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ δεχθοῦν αὐτὰς τὰς ἀξιώσεις, διότι εἶναι διάφορος, ἑκάστης ἐπιχειρήσεως, καὶ ἡ οἰκονομικὴ συγκρότησις καὶ ὁ τρόπος τοῦ καθορισμοῦ τῆς ἀμοιβῆς των. Τὸ διεπραγματεύθη κακῶς, διότι ἀπεδέχθη τὴν ἀξίωσιν αὐτὴν τῶν συνδικάτων καὶ δὲν κατώρθωσε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, νὰ χειρισθῇ ἰδιαιτέρως τὸ ζήτημα μιᾶς ἑκάστης συγκεκριμένης ἐπιχειρήσεως, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν οἰκονομικῶν δεδομένων; ὥστε νὰ ἔχωμεν μίαν λύσιν τὴν ὁποίαν θὰ ἠδυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν. Καὶ ἐπὶ πλέον δι’ αὐτοῦ, ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις παρεδέχθη ἀπ’ ἀρχῆς, δηλαδὴ ἀπὸ διμήνου, ὅτι τὸ ζήτημα τῶν συνδικάτων τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας καὶ τῶν Τραπεζῶν εἶναι ζήτημα, τό ὁποῖον θὰ λυθῇ ἰδιαιτέρως καὶ παρεδέχθη, ὅτι θὰ προβῇ εἰς ἴσην μεταχείρισιν μεταξὺ τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις αὐτάς. Ἀκόμη ἐπλήρωσε τοὺς ἐργαζομένους μὲ ἐλπίδας καὶ ὑποσχέσεις, διότι ὑπεύθυνον ὄργανον τῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνώρισεν, εἰς ἰδιαιτέρας συζητήσεις, τὰς ὁποίας εἶχε, τὴν ἀνάγκην τῆς τιμαριθμικῆς ἀναπροσαρμογῆς τοῦ μισθολογίου. Καὶ ἐνῶ ἐπὶ ἡμέρας πολλὰς διεπραγματεύετο δι’ ἐπιτροπῶν καὶ παραεπιτροπῶν τὰ ζητήματα τῶν συνδικάτων καὶ ἐνῶ ἀπὸ ἐπισήμους καὶ ὑπευθύνους δηλώσεις, τὰς ὁποίας καὶ ἡμεῖς ἀνεγνώσαμεν εἰς τὰς ἐφημερίδας, προέκυπτε τὸ συμπέρασμα, ὅτι ἐπίκειται ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία θὰ ἐρρύθμιζε τὰ ζητήματα αὐτά, ἐξαίφνης ἡ Κυβέρνησις ἐμφανίζει χθὲς τὸ ψήφισμα αὐτό, ἀντὶ τῆς ἄλλης λύσεως, ἡ ὁποία θὰ ἀφεώρα τὰ στοιχειώδη καὶ νόμιμα δικαιώματα τῶν ἐργαζομένων, ἀντὶ τῆς ἄλλης λύσεως, ἡ ὁποία θὰ ἐκάλυπτε τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῆς ζωῆς αὐτῶν. Ἀλλὰ θὰ ἤθελον, κύριοι βουλευταί, νὰ ἀναφερθῶ ἐδῶ εἰς τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας ἔχει προσφέρει ὁ ἐργαζόμενος Ἐθνικόφρων ἐργατικὸς κόσμος εἰς τὸ ὅλον ἔργον τῆς Κυβερνήσεως, αἱ ὁποῖαι ὑπηρεσίαι εἶναι πολυπληθεῖς καὶ σημαντικαί. Ὅλοι θὰ γνωρίζητε ὑπὸ ποίας συνθήκας εὑρέθημεν μετὰ τὰ Δεκεμβριανὰ γεγονότα. Ἐχρειάσθη νὰ ὑπάρξῃ μία ἡγεσία Ἐθνικόφρων, ἡ ὁποία νὰ καταβάλλῃ σκληρὰς προσπαθείας, διὰ νὰ κατορθώσῃ, ὥστε νὰ ἐκκαθαρίσῃ τὰς ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις καὶ τοὺς ὀργανισμούς, τοὺς ὁποίους εἶχον μεταβάλει οἱ πράκτορες τῆς ἀνταρσίας εἰς προκεχωρημένα φυλάκια τῆς ἀνταρσίας, νὰ τὰ ἐκκαθαρίσῃ καὶ νὰ πάρῃ εἰς χεῖρας της ὅλα τὰ συνδικάτα. Νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ πρᾶξις εἶναι ἀρκετὰ σημαντική, διότι σκεφθῆτε πρὸς στιγμὴν ἐὰν καὶ σήμερον αἱ ὀργανώσεις αὐταὶ καὶ οἱ συνδικαλιστικοὶ αὐτοὶ ὀργανισμοὶ εὑρίσκοντο εἰς χεῖρας τῶν πρακτόρων τῆς ἀνταρσίας. Σκεφθῆτε ποῖαι θὰ ἦσαν αἱ συνέπειαι καὶ ποία θὰ ἦτο ἡ κατάστασις μέσα εἰς τὰς πόλεις. Λοιπόν, αἱ πράξεις αὐταὶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶχον ἐκτιμηθῆ ἀρκούντως καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Βεβαίως ἠκούσαμεν πολλοὺς ἐπαίνους, ἠκούσαμεν χειροκροτήματα καὶ ἐπιβραβεύσεις, ἀλλὰ εἶναι γεγονός, ὅτι μὲ ἐπαίνους καὶ χειροκροτήματα καὶ ἐπιβραβεύσεις, δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ ἔργον αὐτὸ νὰ θεμελιωθῇ, διότι οἱ Ἕλληνες ἐργάται, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἠκολούθησαν εἰς τὸν δύσκολον αὐτὸν δρόμον, ἔχουν πέραν αὐτῶν καὶ τὴν ἀνάγκην νὰ ὑπάρξουν, διὰ νὰ προσφέρουν τὰς ὑπηρεσίας των εἰς τὴν χειμαζομένην Πατρίδα. Ἐπὶ πλέον καὶ ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, τὰς ὁποίας περιέγραψα, ἡ ἀπόδοσις τῆς ἐργασίας τῶν ἐργαζομένων ὑπῆρξεν ἐξαιρετική, ὡς δὲ σᾶς προανέφερον εἰς πολλὰς βιομηχανίας ἔχουν ξεπεράσει τὴν προπολεμικὴν ἀπόδοσιν οἱ ἐργάται. Ἀλλὰ πέραν αὐτοῦ οἱ Ἕλληνες ἐργάται ἦσαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἦλθον πρῶτοι εἰς τὸν ἔρανον βοηθείας διὰ τοὺς πληθυσμοὺς τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Σᾶς ἀναφέρω, ὅτι ὁ ἔρανος μιᾶς ἡμέρας ὑπὲρ τῶν ἀνταρτοπλήκτων ἀπέδωσεν τέσσαρα δισεκατομμύρια. Κύριοι βουλευταί, θὰ παρεκάλουν τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς νὰ σᾶς διαβεβαιώσουν, ἐὰν οἱ Ἕλληνες βιομήχανοι προσέφερον ἀνάλογα ποσά. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ ἔρανος τῆς Κυριακῆς, εἶναι καὶ πλεῖστοι ὅσοι ἄλλοι ἔρανοι ἀπὸ τὰς διαφόρους ἐπαγγελματικὰς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἔδωσαν σημαντικὰ ποσά. Αὐταὶ εἶναι αἱ ὑπηρεσίαι, τὰς ὁποίας προσέφερον οἱ Ἕλληνες ἐργάται εἰς τὴν προσπάθειαν τὴν καταβληθεῖσαν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν διασφάλισιν τῆς Ἐθνικῆς μας ὑποθέσεως. Οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ μᾶς ἀνέφερον ὡρισμένους ἀριθμοὺς μὲ τοὺς ὁποίους ἠθέλησαν νὰ μᾶς βεβαιώσουν, ὅτι καθίσταται ἀδύνατος ἡ ἱκανοποίησις τῶν αἰτημάτων τῶν ἐργαζομένων εἰς τὰς ἐπιχειρήσεις κοινῆς ὠφελείας, ἀλλὰ οἱ ἀριθμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι ἀληθεῖς. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τοὺς ἀληθεῖς ἀριθμούς, οἱ ὁποῖοι προέρχονται ἀπὸ αὐτὰς ταύτας τὰς ἐπιχειρήσεις, ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τοὺς ἰδικούς μας ἀριθμούς, διότι κάθε ἐπιχείρησις ἔχει καὶ τὰ μυστικά της. Πάντως, νομίζω, ὅτι τὸ Κράτος θὰ ἠδύνατο, ἐὰν ἤθελε, νὰ ἔχῃ τὰ πραγματικὰ στοιχεῖα τῶν ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας, διότι ἐξ αὐτῶν τούτων τῶν στοιχείων τεκμαίρονται πολλὰ εἰς τρόπον ὥστε νὰ διαφεύγουν τὸν ἔλεγχον καὶ τὴν προσοχὴν τοῦ Κράτους.

§396Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ ἐφοριακὰ ὄργανα, ἠμποροῦν νὰ ἔχουν στοιχεῖα πληρέστερα.

§397Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Διατί, κύριοι, δὲν ἀπεδέχθη ἡ Κυβέρνησις τὴν πρότασιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τοῦ Συντονισμοῦ, διὰ τῆς ὁποίας ἐξεύρισκε τρόπον, διὰ τῆς δημιουργίας ἑνὸς Ταμείου Προνοίας; Ὁ κ. ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ, ἐξεῦρεν ἐπαναλαμβάνω, τρόπον ἐξευρέσεως τῶν ποσῶν, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀναγκαῖα διὰ τὴν κάλυψιν τῶν ἐργαζομένων, καὶ ὑπέδειξε τὸν σχηματισμὸν Ταμείου Προνοίας, κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε νὰ μὴν ἐπέρχωνται συνέπειαι ἐπὶ τοῦ κόστους τῆς ζωῆς, καὶ ἐρωτῶ: διατί τὰς ὑποδείξεις αὐτὰς δὲν τὰς ἐδέχθη ἡ Κυβέρνησις; Καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἀληθείας τῶν ἰσχυρισμῶν μου, θὰ ἤθελον νὰ ὑποβάλω μερικὰ ἐρωτήματα. Οἱ Ἠλεκτρικοὶ Σιδηρόδρομοι προέβησαν εἰς ἐγκαταστάσεις καὶ ἐπιδιορθώσεις χωρὶς νὰ συνάψουν δάνειον καὶ ἐρωτῶ: πόθεν ἐξεῦρον τὰ χρήματα; Ποῦ ἐξεῦρε τὰ χρήματα ἡ Ἑταιρεία Ἀεριόφωτος διὰ νὰ πραγματοποιήσῃ ἐπισκευὰς καὶ ἐγκαταστάσεις; Τί ἔκανεν ἡ Ἑταιρεία Μεταφορῶν τὸ ποσοστόν, τὸ ὁποῖον εἰσέπραξεν ἐκ τῆς αὐξήσεως κατὰ 50 δραχ. τὸ εἰσιτήριον, διὰ νὰ δώσῃ τὸ ποσὸν τῶν 100.000 δραχ. εἰς τοὺς ἐργαζομένους; ἐφ’ ὅσον μάλιστα τὸ ποσὸν τὸ εἰσπραττόμενον εἶναι σημαντικὸν καὶ ὑπολογίζεται εἰς 420 ἑκατομμύρια μηνιαίως; Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐργάται κάμουν τὸ καθῆκον τους, καθὼς ἐπίσης καὶ ἡ ἡγεσία των, ἀντιθέτως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠθέλησε νὰ ἀνταποκριθῇ εἰς τὸ ἰδικόν της καθῆκον. Ἡ εἰσήγησις ἐπὶ τοῦ ψηφίσματος, ἀναφέρει τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον καταβάλλει τὸ Ἔθνος. Θὰ ἤθελον νὰ σᾶς ἀναγνώσω μίαν ἐγκύκλιον τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου διὰ νὰ ἰδῆτε κατὰ ποῖον τρόπον ἀντιλαμβάνονται ὅλοι οἱ Ἕλληνες ἐργαζόμενοι ἀκριβῶς τὸ καθῆκον των αὐτὸ ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους, ὡς καὶ ὅτι οἱ Ἕλληνες ἐργάται εὑρίσκονται εἰς συναγερμὸν ἀπὸ διετίας’ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἐγκύκλιον αὐτὴν τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου...(ἀναγινώσκει...). Ὅπως βλέπετε, κύριοι, δὲν παραλείπουν ἀπὸ τοῦ νὰ πράττουν εἰς τὸ ἀκέραιον τὸ καθῆκον των. Κάμνω ὑστάτην ἔκκλησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ θελήσῃ νὰ ἀντιμετωπίσῃ μὲ τὸ πνεῦμα τῆς στοργῆς, τῆς ἐπιβεβλημένης στοργῆς, τὸ ζήτημα τῶν ἐργατῶν καὶ ὑπαλλήλων, τὸ ὁποῖον οὗτοι αὐτοπροαιρέτως ἔχουν καθορίσει εἰς τὸ ἐλάχιστον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀπαραίτητον διὰ νὰ καλύπτῃ τὰς στοιχειώδεις ἀνάγκας τῆς ζωῆς των, διὰ νὰ δύνανται νὰ ἐργασθοῦν καὶ νὰ ἀποδώσουν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς χώρας. Νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα ἐὰν τελικῶς γίνῃ ἀποδεκτὸν ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, νομίζω, καὶ φοβοῦμαι, ὅτι θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὸ ἀντίθετον ἀκριβῶς ἀποτέλεσμα. Εἶμαι δυστυχῶς ὑποχρεωμένος νὰ ὁμολογήσω ἐνώπιον τῆς συνελεύσεως τοῦ ἔθνους, ὅτι ἔχασα πᾶσαν ἐλπίδα, ὅτι οἱ ἁρμόδιοι ἐκ τῶν κ. ὑπουργῶν, θὰ λύσουν τὰ ζητήματα τῶν ἐργαζομένων. Καὶ φοβοῦμαι, ὅτι δὲν θὰ θελήσουν νὰ ἀλλάξουν τακτικὴν καὶ νὰ συνεισφέρουν εἰς τὴν πραγματικὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν ἐργαζομένων, ἐντὸς τοῦ πλαισίου τοῦ δυνατοῦ. Φοβοῦμαι, ὅτι τὸ ψήφισμα θὰ ὁδηγήσῃ εἰς τὴν πλήρη ἀποτελμάτωσιν τῶν ἐργατικῶν ζητημάτων, ἡ ὁποία ἀποτελμάτωσις ἀντιλαμβάνεσθε, ὁποίας συνεπείας θὰ ἔχῃ, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι πεινασμένοι καὶ ἔχουν φθάσει εἰς ἀπόγνωσιν, καὶ ὡς ἐκ τούτου εἶναι ἀδύνατον νὰ συγκρατηθῶσιν. Καὶ ἐπειδὴ ἀκριβῶς τὸ φοβοῦμαι αὐτό, κάνω ἔκκλησιν πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ δώσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν δυνατότητα νὰ μετέλθῃ τὰ μέτρα αὐτὰ τὰ ἀψυχολόγητα καὶ ἀνελεύθερα, ἐναντίον τῶν ἐργαζομένων. Δύναμαι νὰ παράσχω τὴν διαβεβαίωσιν, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀποδεχθῇ καὶ ἀποσύρῃ τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα, καὶ ἐὰν ἤθελε χορηγηθῆ πίστωσις χρόνου, οἱ ἐργαζόμενοι ὑπεύθυνοι τῶν συνδικάτων, δύνανται νὰ κάνουν τὴν δήλωσιν, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ κατέλθουν εἰς ἀπεργίαν.

§398Δ. ΣΦΑΕΛΛΟΣ. Τὸ λέγετε ὑπευθύνως;

§399Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Μάλιστα· ἀρκεῖ νὰ δηλώσῃ καὶ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἐντὸς τῆς ἐρχομένης ἑβδομάδος θὰ ἐπιληφθῇ κατὰ τρόπον σοβαρὸν καὶ ἐντὸς τοῦ ὁρίου τοῦ δυνατοῦ, νὰ δώσῃ τὴν δυνατότητα εἰς τοὺς ἐργαζομένους νὰ ἀποκτήσουν τὰ στοιχειώδη μέσα διὰ νὰ ζήσουν. Ἐγὼ καταψηφίζω τὸ ψήφισμα καὶ κάμνω ἔκκλησιν νὰ ἐξαρθῆτε, κύριοι συνάδελφοι, εἰς τὸ ὕψος τῶν περιστάσεων, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται καὶ νὰ καταψηφίσητε τὸ ψήφισμα καὶ σεῖς ἐν τῇ πεποιθήσει, ὅτι παρέχετε πραγματικὴν ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν. (Χειροκροτήματα).

§400ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Πρωτοπαπαδάκης, ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας, ἔχει τὸν λόγον.

§401Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον, διότι ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον κ. Μακρῆν, ἐλέχθησαν ὡρισμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εὐσταθοῦν. Αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις εἶναι ἀποτέλεσμα ἐλευθέρως γενομένων συνεννοήσεων μεταξὺ τῶν ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν. Τὸ ὅτι δὲ νομίμως ὑπεγράφησαν καὶ τὸ ὅτι νομίμως ἦσαν ἐξουσιοδοτημένοι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι τὰς ὑπέγραψαν, ἔχει ἐκτεθῆ καὶ διὰ τοῦ τύπου, καὶ σᾶς πληροφορῶ, ὅτι ἐκ τῶν 15 μελῶν τῶν συνδικάτων...;

§402Φ. ΜΑΚΡΗΣ. 16 εἶναι ἐν συνόλῳ.

§403Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Διὰ 13 ψήφων, ἑνὸς μόνον ἀρνηθέντος, ἐνεκρίθη ἡ στάσις τῆς διοικήσεως. Αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις, εἶναι προϊὸν τῆς ἀπολύτως ἐλευθέρας θελήσεως.

§404Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ὑπάρχουν σύλλογοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐνέκρινον τὰς συμβάσεις;

§405Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Τὴν ἔγκρισιν τῆς διοικήσεως χρειάζονται καὶ ὄχι τῆς συνελεύσεως.

§406Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα ὑπῆρξε, νὰ ἀποκηρύξουν καὶ τὰς διοικήσεις των τὰ μέλη τῶν ὁμοσπονδιῶν.

§407Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐλέχθησαν καὶ μερικὰ ἐναντίον τῆς οὐσίας τῶν συμβάσεων· ὅπως π. χ. διὰ τὸ κατώτερον ὅριον τῶν 11.000. Μὲ τοῦτο δὲν θέλω νὰ εἴπω ὅτι εἶμαι ἱκανοποιημένος ἀπὸ τὰς συλλογικὰς αὐτὰς συμβάσεις· ἀλλὰ ἦσαν ἀναμφισβητήτως τὸ μεγαλύτερον, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ δώσῃ ἡ Ἑλληνικὴ οἰκονομία, καὶ ὅπως πολὺ χαρακτηριστικῶς εἶπε κἄποιος παριστάμενος ξένος εἰς τὸ Συμβούλιον «καὶ ἡ ὡραιοτέρα γυναῖκα δὲν ἠμπορεῖ περισσότερον νὰ δώσῃ, παρὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον διαθέτει». Ὁ σκοπὸς ἦτο νὰ ἐξασφαλισθῇ μία ἰσοτιμία μεταξὺ τῶν ἡμερομισθίων τῶν ἐργαζομένων καὶ τῶν τιμῶν τῆς ἀγορᾶς καὶ νὰ μὴ γίνῃ αὔξησις τῶν ἀγαθῶν, καὶ δι’ αὐτὸ ἡ δήλωσις ἡ ὁποία ἐγένετο ἀπὸ τοὺς ἐργοδότας εἶναι δεσμευτική. Τὸ ἡμερομίσθιον τῶν 11.000 ὡρίσθη κατόπιν ἀγῶνος καὶ ἀπειλῆς ἀπεργιῶν καὶ ἐγένετο δεκτὸν ὡς κατώτερον ὅριον ἀπὸ τῆς 20 Ὀκτωβρίου. Ὅταν κατόπιν συνῆλθεν ἡ ἐπιτροπὴ ἡ γνωμοδοτικὴ εἶπεν, ὅτι θὰ θέσῃ ὡς βάσιν τὰς 11.000 καὶ προχώρησεν εἰς τὸν καθορισμὸν τῶν ἄλλων ἡμερομισθίων, ἔχουσα ὡς ἀρχὴν τὸν κατώτατον συντελεστήν. Ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ συνεδρίασεν ἀπὸ 22ας Ὀκτωβρίου μέχρι 4ης Νοεμβρίου, πολυάριθμοι συνεδριάσεις μέχρι τῶν πρωϊνῶν ὡρῶν ἐγένοντο, μὲ ἀπειλὰς ἀποχωρήσεως πότε τῶν ἐργατῶν, καὶ πότε τῶν ἐργοδοτῶν. Ἕως ὅτου τέλος ἐγένοντο αἱ συμβάσεις, αἵτινες ἐπαναλαμβάνω ἦσαν προϊὸν ἐλευθέρας ἀποφάσεως. Τὸ ζήτημα κυρίως ἦτο νὰ δοθῇ αὔξησις τῶν ἐργατῶν χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ αὔξησις καὶ τῶν τιμῶν, ὁπότε θὰ ἐξεμηδενίζοντο αἱ αὐξήσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἐδίδοντο. Ἐλέχθη ὑπὸ τοῦ κ. Μακρῆ ὅτι ὑπῆρχε τὸ 30%. Αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις ὁρίζουν κατώτερον ὅριον τυπικῶς, ὡς πρὸς δὲ τὸ ἀνώτατον ὑπάρχει ἡ σχετικὴ βελτίωσις. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἐπαρχιῶν καὶ Πρωτευούσης ἦτο προπολεμικῶς 50% διὰ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ 10% διὰ τὰς ὑπολοίπους ἐπαρχίας. Ἤδη ἡ Θεσσαλονίκη ἐξομοιοῦται μὲ τὰς Ἀθήνας καὶ τὸν Πειραιᾶ καὶ αἱ ἐπαρχίαι ἔχουν μείωσιν 15%. Ἡ μείωσις αὐτὴ δὲν ἀφορᾷ τὰ ἀναπροσαρμοζόμενα ἡμερομίσθια τῶν τοπικῶν συμβάσεων ἐργασίας. Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§408Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Τί ἐννοεῖτε μὲ αὐτό, κύριε ὑπουργέ, διότι δὲν ὑπάρχουν τοπικαὶ συμβάσεις.

§409Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὅπου ὑπάρχουν τοπικαὶ συμβάσεις δὲν ὑπάρχει μείωσις, 150%. Συγκεκριμένως ὑπάρχουν τοπικαὶ συμβάσεις εἰς τὴν Λάρισαν καὶ ἀλλαχοῦ.

§410Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Μάλιστα ἔτσι εἶναι διὰ τὴν Λάρισαν κ. ὑπουργέ.

§411Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ὅλες. Ἀλλά, κύριοι βουλευταί, σκοπὸς τῶν συλλογικῶν συμβάσεων δὲν ἦτο νὰ ἐπιτευχθοῦν γενικαὶ αὐξήσεις ἡμερομισθίων. Ὑπῆρξαν ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα ἦσαν ὑψηλότερα ἀπὸ ὅσα διαλαμβάνουν αἱ συμβάσεις, ἀλλὰ καὶ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἦσαν εἰς χαμηλότερα ἐπίπεδα, τὸ δὲ περίεργον ἦτο, ὅτι βιομηχανίαι ἐργαζόμεναι ὑπὸ τὰς αὐτὰς τεχνικὰς συνθήκας, μία ἐπλήρωνεν ἡμερομίσθια 10.000 καὶ ἄλλη 4.000. Αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις ἔθεσαν τάξιν εἰς αὐτὴν τὴν ἀναρχίαν. Τὰ ἡμερομίσθια τῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ Θεσσαλονίκης ἔχουν ὁπωσδήποτε βελτιωθῆ. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἡ διαφορὰ ἦτο μεγάλη πρὸ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων. Εἰς πολλὰς ἐπαρχίας τὰ ἡμερομίσθια εὑρίσκοντο εἰς ἐπίπεδα κατὰ 30–40% κατώτερα ἀπὸ τὰ ἐπίπεδα τῶν Ἀθηνῶν. Τυχαίως, διότι δὲν ἐφανταζόμην, ὅτι θὰ ἠρχόμεθα εἰς αὐτὸ τὸ θέμα, τυχαίως, εὑρῆκα μίαν ἐφημερίδα «Τὸ Δελτίον» τοῦ Ἐργατικοῦ Κέντρου Κυκλάδων, ὅπου ἔχει ἕνα συγκριτικὸν πίνακα καὶ λέγει: «Βάσει τῆς ἀποφάσεως τοῦ 1946........... (ἀναγινώσκει).............». Δηλαδὴ εἰς τὴν Σῦρον ἔχομεν μίαν αὔξησιν, ἡ ὁποία φθάνει τὸ 86%. Καὶ περαιτέρω: «εἰδικευμένοι.... (ἀναγινώσκει).............». Δηλαδὴ ἔχομε καὶ ἐδῶ βελτίωσιν 15%. «Γυναῖκες... (ἀναγινώσκει).............». Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ ἔχω σωρείαν αἰτήσεων περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὰς συλλογικὰς συμβάσεις σωματείων τῶν Ἀθηνῶν, Πειραιῶς καὶ περιχώρων καὶ ἐπαρχιῶν. Ἐπίσης αἰτήσεις πολλὰς διὰ νὰ ἀποσταλοῦν ἐπόπται εἰς τὰς ἐπαρχίας, διότι κατὰ τὴν συγκεκριμένην φράσιν «εἰς τὰς ἐπαρχίας καταβάλλονται ἡμερομίσθια 3–4 χιλ. δραχμῶν».

§412Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον θίγετε τὸ ζήτημα τῶν ἐποπτῶν, τί θὰ γίνῃ;

§413Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις ἄλλωστε δὲν ἐπρόκειτο νὰ βελτιώσουν τὰ ὑψηλὰ ἡμερομίσθια, ἐπρόκειτο νὰ βελτιώσουν τὰ χαμηλὰ ἡμερομίσθια καὶ ἐν πάσῃ περιπτώσει δὲν εἶναι τὸ τέρμα τῆς προσπαθείας, εἶναι ἁπλῶς ὁ θεμέλιος λίθος ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ οἰκοδομήσωμεν.

§414Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Τερματίζεται μὲ τὸ ψήφισμα.

§415Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἔχει ἡ Κυβέρνησις πολλὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν ἐργατῶν νὰ θέσῃ ὑπ’ ὄψει τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν θὰ εἰσέλθω, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ θέμα τῶν μισθῶν καὶ ἡμερομισθίων τοῦ προσωπικοῦ Τραπεζῶν καὶ ἐπιχειρήσεων κοινῆς ὠφελείας διότι καὶ ἄλλοι συνάδελφοι εἶναι ἁρμόδιοι ἀλλὰ καὶ διότι ἐξηντλήθη. Ἐν πάσῃ περιπτώσει γεγονὸς εἶναι, ἄλλωστε αὐτὸ ἀνεκοινώθη καὶ διὰ τοῦ τύπου, ὅτι αἱ συλλογικαὶ συμβάσεις αὐταὶ ἐφαρμόζονται καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους αὐτοὺς καὶ δίδουν καὶ εἰς αὐτοὺς αὐξήσεις. Τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ τονίσω ἀκόμη, ὅτι ἀρχικῶς μὲ τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῶν ἡ ὁποία μὲ ἐπεσκέφθη διὰ νὰ ζητήσῃ αὔξησιν τῶν ἡμερομισθίων κατελήξαμεν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ παραδεκτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς ἴσης μεταχειρίσεως ἡ ὁποία καὶ διετυπώθη εἰς ἀνακοινωθὲν δημοσιευθὲν εἰς τὰς ἐφημερίδας τῆς 26ης Ὀκτωβρίου καὶ διεσαφηνίσθη ὅτι ἴση μεταχείρισις σημαίνει ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι προπολεμικῶς εὑρίσκοντο εἰς τὴν αὐτὴν μισθολογικὴν κλάσιν πρέπει νὰ εὑρεθοῦν καὶ πάλιν εἰς τὴν αὐτήν. Αὐτὴν τὴν ἀρχὴν τὴν ἀπεδέχθησαν.

§416Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Ἀπεδέχθησαν ἴσην μεταχείρισιν μεταξύ των. Καὶ ἐπειδὴ ὡμιλήσατε περὶ αὐξήσεων διὰ τῶν συλλογικῶν συμβάσεων σᾶς λέγω, ὅτι ἡ αὔξησις εἶναι 7%.

§417Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἀρνοῦνται οἱ ἐνδιαφερόμενοι νὰ ὑποβληθοῦν εἰς ἴσην μεταχείρισιν μὲ τοὺς ἄλλους;

§418Φ. ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ, ἀφοῦ προχθὲς ὑπεγράφη μὲ τοὺς ἀσχολουμένους εἰς τὰ πετρέλαια καὶ φεύγουν ἀπὸ τὰς συλλογικὰς συμβάσεις.

§419Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Ἐκτὸς ἂν πρόκειται νὰ τοὺς ξεχωρίσωμεν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι προπολεμικῶς ἠμείβοντο καλύτερον, ἀλλὰ διὰ τῆς ἀναπροσαρμογῆς μεταφέρονται εἰς τὰ σημερινὰ ἐπίπεδα. Ἡ ἀρχὴ τῆς ἴσης μεταχειρίσεως εἶναι μία ἀρχὴ ἀπὸ τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ ἀποστῶμεν. Αὐτὰ τὰ ὀλίγα εἶχον νὰ εἴπω διὰ νὰ ἀποσαφηνίσω τὰ λεχθέντα.

§420Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Δὲν ἐπεκαλέσθητε ποτὲ τὴν ἀρχήν, ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀποκομίζει μεγάλα κέρδη πρέπει νὰ δίδῃ περισσότερα.

§421Α. ΠΡΩΤΟΠΑΠΑΔΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Ἐργασίας). Αὐτὴ εἶναι ἡ πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως.

§422ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λ. Μακκᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§423Λ. ΜΑΚΚΑΣ. Ἐὰν ἀνέρχωμαι εἰς τὸ βῆμα εἰς τόσον προκεχωρημένην ὥραν, πράττω τοῦτο μόνον διὰ νὰ καταστήσω διὰ μίαν ἀκόμη φορὰν τὴν Κυβέρνησιν προσεκτικὴν ἐπὶ τῆς προτάσεως, ἥτις ἐγένετο ὑπὸ τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος διὰ τὴν παρεμβολὴν τῆς διαιτησίας μεταξὺ μισθωτῶν καὶ ἐργοδοτῶν. Δύο εἶναι σήμερον τὰ θέματα τὰ ὁποῖα χρήζουν προσοχῆς. Τὸ θέμα τῆς ἀνταρσίας καὶ τὸ θέμα τῆς ἀνακουφίσεως τοῦ πάσχοντος Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὰ θέματα αὐτὰ εἶναι στενῶς συνδεδεμένα μεταξὺ των καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ ἀνταρσία συνεχίζεται εἶναι ἀδύνατον νὰ χωρισθῇ τὸ ἓν ἀπὸ τὸ ἄλλο ἐφ’ ὅσον ὑπάρχουν μεγάλαι τάξεις αἱ ὁποῖαι ἀπειλοῦν τὴν διασάλευσιν τῆς τάξεως. Καὶ διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἐξυπηρετεῖται ἔτι περισσότερον ἡ ἀνταρσία. Ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντιμετώπισεν ἐπαρκῶς κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας τὸ ζήτημα τῶν μισθωτῶν. Ἡ δὲ λύσις ἡ ὁποία πρέπει νὰ δοθῇ, πρέπει νὰ εἶναι λύσις ἐθνικῆς σκοπιμότητος καὶ προστασίας τῆς ἐθνικοφρόνου παρατάξεως τῶν ἐργατῶν καὶ μισθωτῶν. Ποιοῦμαι ἔκκλησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ Σοσιαλιστικοῦ Δημοκρατικοῦ Κόμματος, διὰ τῆς ὁποίας θὰ καταστῇ ἀδιάβλητος ἡ κατάστασις καὶ θὰ πεισθοῦν οἱ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν εὑρισκόμενοι, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχει Κράτος δικαίου. Καὶ μόνον δι’ αὐτῆς θὰ ἐπιτευχθῇ γαλήνη μεταξὺ τῶν τάξεων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, αἱ ὁποῖαι θέλουν νὰ συνεχίσουν τὰς θυσίας των.

§424Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ Κυβέρνησις δέχεται τὴν ἑξῆς τροπολογίαν: «πᾶσα συλλογικὴ διαφορά ...(ἀναγινώσκει)....». Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονηθῇ, ὅτι ὁ διὰ κλήρου καθορισμὸς τοῦ δικαστηρίου παρορᾷ, ὅτι ἡ ἐργατικὴ πολιτικὴ παρασύρει καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους ὡς ἐργοδότου. Δὲν δεχόμεθα τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν.....ἀποφάσεις θὰ λύσουν ἐργατικὰς διαφορὰς διὰ νὰ μὴ παρίδωμεν τὸ γεγονὸς, ὅτι ἐκεῖ ὅπου εἶναι τὸ Κράτος ἐργοδότης, δηλαδὴ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ἐξ ἀδυναμίας τοῦ Κράτους, λόγῳ τῶν δυνατοτήτων τοῦ προϋπολογισμοῦ, θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δυσάρεστον ἀνάγκην νὰ μὴ τὰς ἐκτελέσωμεν.

§425Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν.

§426Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Βεβαίως δὲν ὑπάγονται, ἀλλ’ ὅταν κατορθώσωμεν, ὥστε ὁ κλητὴρ τῆς Ἀγροτικῆς Τραπέζης ἢ τῆς Ἐθνικῆς, δυνάμει μιᾶς συμφωνίας, τὴν ὁποίαν θὰ ἐπιλύσῃ τὸ δικαστήριον τὸ διὰ κλήρου καθοριζόμενον, νὰ δικαιωθῇ μισθοῦ ὁ ὁποῖος θὰ εἶναι ἀνώτερος τοῦ Προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀντιλαμβάνεσθε πόση μεγάλη θὰ εἶναι ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ προϋπολογισμοῦ, τὸν ὁποῖον δὲν εἶναι δυνατόν, λόγῳ τῶν δυνατοτήτων τῶν σημερινῶν, νὰ ὑπερβῶμεν οὔτε κατὰ ἕνα λεπτόν. Δι’ αὐτὸ περιοριζόμεθα εἰς τὴν ὑπάρχουσαν διαιτησίαν τὴν δυνάμει τοῦ νόμου, ἡ ὁποία εἶναι δικαστικὴ, καὶ ἡ ὁποία εἶναι ὑποχρεωτικὴ, καὶ ἡ ὁποία δὲν ἀπονέμεται διὰ δικαστηρίου ὁριζομένου διὰ κλήρου, ἀλλὰ διὰ δικαστηρίου μονίμου, ὅπως εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος 835 περὶ ὑποχρεωτικῆς ρυθμίσεως συλλογικῶν διαφορῶν ἐργασίας, ὁ ὁποῖος ἰσχύει ἀπὸ τὸ 1935, καὶ ὁ ὁποῖος δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ νὰ λύῃ κάθε διαφορὰν μεταξὺ ἐργατῶν καὶ ἐργοδοτῶν.

§427ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χ. Ἀλιβιζᾶτος ἔχει τὸν λόγον.

§428Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ ὥρα εἶναι προχωρημένη καὶ τὸ Σῶμα καταπεπονημένον. Δὲν ἐσκόπευον συνεπῶς νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλὰ τὸ κάμνω διὰ δύο κυρίως λόγους. Ὁ πρῶτος εἶναι ἕνα ἠθικὸν δίλημμα, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου συνείδησιν καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου ψυχήν, προκειμένου νὰ δώσω τὴν ψῆφον μου ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος, τὸ ὁποῖον φέρει πρὸς ἔγκρισιν καὶ ψήφισιν ἡ Κυβέρνησις, καὶ τὸ ὁποῖον ἐνῶ φέρει ἀφ’ ἑνὸς τὸν ἐξοπλισμὸν τοῦ Κράτους, πρὸς ἀντιμετώπισιν ἐκτάκτων συνθηκῶν, ἀφ’ ἑτέρου φαίνεται καὶ ἐκ πρώτης ὄψεως, ὅτι τείνει νὰ θίξῃ καὶ αὐτὸν τὸν ἐπιχειρηματίαν. Ἠθέλησα νὰ δώσω ἕνα πάγιον δικαίωμα εἰς τὴν Ἐργακὴν τάξιν. Ὁ δεύτερος λόγος, ὁ ὁποῖος μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα, εἶναι τὸ γεγονός, ὅτι ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ἀρχικῶς ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος καὶ κατόπιν ἄλλοι ρήτορες, ἀνήκοντες εἰς τὸ αὐτὸ Κόμμα, δὲν κατέστη δυνατὸν νὰ γίνῃ ἀποδεκτὴ καὶ συνεπῶς, εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς νέας διαφωνίας, εἰς ὅ,τι ἀφορᾷ τὴν μορφὴν καὶ τὴν ἔκτασιν ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας. Ἐὰν δώσωμεν πίστιν εἰς ὅσα ἐξέθεσε πρὸ ὀλίγου ἐνώπιόν μας ἕνας ἐκ τῶν ἐκπροσώπων τῆς ἐργατικῆς τάξεως, ὁ ἀγαπητὸς συνάδελφος, ὁ κ. Μακρῆς, θὰ ἠδύνατο νὰ ἀπαλύνῃ τὰς σημερινὰς ἀντιδράσεις μεταξὺ ὡρισμένων ἐργατικῶν ὀργανώσεων ἀφ’ ἑνὸς καὶ τῶν ἁρμοδίων, ἀφ’ ἑτέρου, ὑπουργῶν. Ἀκριβῶς δὲ, ἡ ἀδυναμία νὰ ἐξευρεθῇ ἕνα στάδιον συμπτώσεως, ὅλων τῶν ἀπόψεων τῶν ἐκπροσωπουμένων ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ ἀναγκάζει νὰ λάβω τὸν λόγον. Διότι θὰ ἔπρεπε εἰς ἕνα τόσον βασικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον θίγει ζωτικὸν κοινωνικὸν θέμα καὶ τὸ ὁποῖον ἐνδείκνυται νὰ ἔχῃ κάποιαν γενικωτέραν σημασίαν ἐπὶ τῆς ὅλης ἐξελίξεως τῆς κοινωνικῆς καὶ ἐθνικῆς μας ζωῆς, θὰ ἦτο σκόπιμον νὰ παρουσιάσῃ ἡ αἴθουσα καὶ πάλιν τὴν αὐτὴν ὁμοφωνίαν, τὴν ὁποίαν εἰς ὅλα τὰ μεγάλα ζητήματα κατώρθωσε νὰ παρουσιάσῃ σχεδὸν μέχρι σήμερον πάντοτε. Καὶ τὸ δίλημμα, τὸ ὁποῖον προβάλλεται καὶ εἰς τὴν συνείδησίν μας, ὅπως ἀσφαλῶς προβάλλεται καὶ εἰς τὴν ἰδικήν σας συνείδησιν εἶναι, ἐὰν ὄντως αἱ ἔκτακτοι καὶ ἐξαιρετικῶς κρίσιμοι σημεριναὶ συνθῆκαι, δικαιολογοῦν τὴν λῆψιν ἑνὸς ἐκτάκτου ἔστω καὶ παροδικοῦ μέτρου, διὰ τοῦ ὁποίου θίγεται ἡ βάσις τῆς ἐλευθερίας τῆς ἐργασίας, ἡ ὁποία εἶναι ἀναποσπάστως συνδεδεμένη μὲ τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας. Ὑπὸ ἄλλας συνθήκας δὲν θὰ ἐδίσταζον καθόλου νὰ δώσω τὴν λύσιν εἰς τὸ δίλημμα αὐτό, διότι πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ὑπὸ καθεστὼς φιλελεύθερον καὶ Δημοκρατικὸν εἶναι δικαίωμα ἀπόλυτον καὶ εἶναι ὅπλον ὑπὲρ τοῦ ἐργάτου τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας. Ἐὰν συνεπῶς ὑπὸ ἄλλας συνθήκας ἐπρόκειτο νὰ ληφθῇ οἱονδήποτε μέτρον, τὸ ὁποῖον νὰ φέρῃ περιορισμὸν εἰς τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας τοῦτο δὲν θὰ συνεζητῆτο κἂν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τῆς ἰδικῆς μου, διότι τὸ δικαίωμα τῆς ἀπεργίας δὲν καθιερώθη διὰ νόμου, δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς νομικῆς συνειδήσεως τὴν ὁποίαν διεμόρφωσεν ἡ σύγχρονος κοινωνία ἐκ τῆς μελέτης τοῦ ἀφηρημένου δικαίου, εἶναι κατάκτησις μετὰ ἀγῶνας μακρούς, κατάκτησις, ἡ ὁποία ἐπλήρωσε μὲ τοὺς ἀγῶνας τῆς ἐργατικῆς τάξεως ὁλόκληρον τὸ τελευταῖον ἥμισυ τοῦ παρελθόντος αἰῶνος καὶ ὅλον τὸν τρέχοντα αἰῶνα. Ὅταν, συνεπῶς, δι’ ἑνὸς νομοθετήματος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται ἐπειγόντως καὶ τοῦ ὁποίου ζητεῖται ἡ ψήφισις ἐντὸς ὡρῶν μὲ μίαν ὁλονύκτιον συνεδρίασιν πρόκειται ἔστω καὶ προσκαίρως νὰ θιγῇ δικαίωμα τοιαύτης σημασίας, τὸ ὁποῖον εἶναι συνυφασμένον μὲ ὅλην τὴν ἐξέλιξιν καὶ τὴν ἄνοδον τῆς ἐργατικῆς τάξεως, τὴν ἄνοδον ὄχι μόνον τὴν ἐπαγγελματικὴν καὶ οἰκονομικήν, ἀλλὰ καὶ τὴν ἄνοδον συγχρόνως τὴν πολιτικὴν καὶ κοινωνικήν. Ὅταν λέγω, θίγεται ἔστω καὶ προσκαίρως, ἕνα παρόμοιον δικαίωμα, ὀφείλομεν νὰ εἴμεθα ἀπολύτως διστακτικοί. Ἀλλ’ ἐὰν θέλωμεν νὰ κατανικήσωμεν τοὺς φόβους ποὺ ἠμπορεῖ νὰ πλημμυρίζουν τὴν ψυχήν μας, ἐὰν θέλωμεν, νὰ ἀποφασίσωμεν χωρὶς νὰ μᾶς μείνῃ οὐδεὶς δισταγμὸς δὲν ἔχομεν, παρὰ νὰ μεταφερθῶμεν καὶ πάλιν εἰς τὴν ἀτμόσφαιραν τοῦ Ἐθνικοῦ συναγερμοῦ, ποὺ ἐγνώρισε χθές, ἐξ ἀφορμῆς μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἡ αἴθουσα αὐτή, ὅταν ἐνώπιόν μας................... Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λησμονηθῇ, ὁ ὅτι διὰ κλήρου καθορισμὸς τοῦ δικαστηρίου, παρορᾷ ὅτι ἡ ἐργατικὴ πολιτικὴ παρασύρει ἀνεπιγνώτως ἢ μᾶλλον ἐν ἐπιγνώσει καὶ τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Κράτους ὡς ἐργοδότου. Θὰ ὑποχρεούμεθα δηλαδὴ νὰ ἐκτελέσωμεν ἀποφάσεις τοιαύτας καὶ θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν δυσάρεστον ἀνάγκην νὰ μὴ εἶναι δυνατόν, λόγῳ τῆς ἀδυναμίας τοῦ προϋπολογισμοῦ, νὰ τὰς ἐκτελέσωμεν. Ὅταν ἐνώπιόν μας ἀναπτυχθῇ ὁλόκληρον τὸ δρᾶμα τῆς Ἑλλάδος, ὅταν ἐνώπιον ὅλων μας παρουσιασθῇ τὸ θέαμα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπαρχίας, ἡ ὁποία ἀντιμετωπίζει τὰς δολοφονικὰς καὶ προδοτικὰς πράξεις μιᾶς ὁμάδος προδοτῶν καὶ ὅταν τὸ Κράτος ἀντιμετωπίζῃ παρομοίους κινδύνους, ὅταν ἡ δρᾶσις τοῦ μαχομένου στρατοῦ εἶναι στενώτατα συνυφασμένη μὲ τὴν δρᾶσιν τῶν μετόπισθεν, ὅταν ἀναλογισθῇ κανεὶς ποῖος ἀντίκτυπος δύναται νὰ προκύψῃ ἀπὸ μίαν ἀνωμαλίαν, ἡ ὁποία θὰ ἐξεδηλοῦτο εἰς τὴν Ἑλληνικὴν πρωτεύουσαν, ἐπὶ τοῦ μαχομένου στρατοῦ, ἐπὶ τοῦ ἠθικοῦ, γενικώτερον, τοῦ λαοῦ τῶν ἐπαρχιῶν, νομίζω, ὅτι δὲν θὰ διστάσῃ κανεὶς νὰ παράσχῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅλα τὰ μέσα, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ εἰς πέρας τὸ δυσχερὲς ἔργον, τὸ ὁποῖον σήμερα ἀντιμετωπίζει. Ἐλέχθη, ὅτι τὸ ὑπὸ κρίσιν σχέδιον ψηφίσματος, ἀποτελεῖ κατάργησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας. Νομίζω, κύριοι, ὅτι κάπως ὑπερβάλλομεν, ὅταν δίδομεν παρόμοιον χαρακτηρισμὸν εἰς τὸ Κυβερνητικὸν αὐτὸ μέτρον, διότι ἀντιθέτως θὰ ἠδύνατο νὰ ὑποστηριχθῇ, ὅπως ἄλλωστε τὸ ἔπραξεν ὁ ἀξιότιμος κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, οὐσιαστικῶς ἐπέρχεται ἡ νομικὴ ἀναγνώρισις τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ. Διότι ρητῶς εἰς αὐτὸ ἀναφέρεται, ὅτι ἐπέρχεται προσωρινῶς ἀναστολὴ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας. Ἀνεπτύχθησαν καὶ ἄλλαι ἀπόψεις. Ἀνεπτύχθη ἡ ἄποψις τῆς ἐνδεχομένης ἐπιδράσεως, τὴν ὁποίαν θὰ ἀσκήσῃ ἡ ψήφισις παρομοίου μέτρου εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Κύριοι, θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς ἂν ἐβλέπαμεν εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτήν, νὰ ἀρχίσῃ ἕνα πνεῦμα κάποιας μεγαλυτέρας ἀνεξαρτησίας, ἀπέναντι τῶν ἀπόψεων ἐπὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ ζητήματος, αἱ ὁποῖαι ἐκφράζονται ἀπὸ διάφορα ἔγκυρα ἢ μὴ ὄργανα τῆς κοινῆς γνώμης καὶ ἂν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον εἰς τὸ ὁποῖον ἔχομεν φθάσει, τοῦτο ὀφείλεται ἐν πολλοῖς εἰς τὸ ὅτι ὑπήρξαμεν ἐξαιρετικὰ νομιμόφρονες, πολλάκις ἀπέναντι τῶν ὑποδείξεων τῶν ξένων. Καὶ ἂν τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὑποφέρωμεν ὑπὸ ὡρισμένας ἀπόψεις, ὑποφέρομεν ἀκριβῶς, διότι ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ προσαρμόζῃ τὴν δρᾶσιν της ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότερον μὲ τὰς ὑποδείξεις τῶν μεγάλων μας φίλων, οἱ ὁποῖοι δὲν κατορθώνουν πάντοτε νὰ συλλαμβάνουν τὴν βαθυτέραν ἔννοιαν τοῦ Ἑλληνικοῦ προβλήματος. Διὰ τοῦτο δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ δώσῃ λαβὴν εἰς σοβαρὰς παρεξηγήσεις, ἕνα μέτρον Κυβερνητικόν, τὸ ὁποῖον λαμβάνεται ὄχι διὰ νὰ πλήξῃ τὴν ἐργατικὴν τάξιν, ἡ στοργὴ πρὸς τὴν ὁποίαν εἶναι καθολική, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξοπλίσῃ τὸ Κράτος εἰς μίαν δύσκολον καμπὴν τοῦ Ἐθνικοῦ του βίου, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἀντιμετωπίζει τὴν ἐξωτερικὴν ἐπίθεσιν καὶ τὸν ἐσωτερικὸν ἐμφύλιον πόλεμον, τὸν ὁποῖον ἔχουν ἐξαπολύσει ἐναντίον τῆς Ἑλλάδος οἱ γείτονές μας. Καὶ λέγω αὐτὰ ὄχι διότι νομίζω, ὅτι δὲν ὑφίσταται εὐθύνη διὰ τὴν ἐξέλιξιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ἐργατικὸν ζήτημα, ἀλλὰ ὅταν ἕνα Ἔθνος κινδυνεύῃ, ὅταν τίθεται ἐνώπιον αὐτοῦ τὸ πρόβλημα ζωῆς καὶ θανάτου, δὲν ἔχει τὴν στιγμὴν ἐκείνην νὰ ἐκλέξῃ μεταξὺ τῶν μέσων, δὲν ἔχει νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τῆς εὐθύνης. Τὸ πρῶτον τὸ ὁποῖον ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσῃ εἶναι τὸ πρόβλημα τῆς ἀποτελεσματικῆς ἀντιμετωπίσεως τοῦ κινδύνου, τὸ πρόβλημα τῆς ἐπιβιώσεώς του. Καὶ προκειμένου νὰ ἐπιτευχθῇ τὸ μεγάλο τοῦτο ἀγαθόν, νομίζω, ὅτι, ὅπως ὀρθῶς ἐτονίσθη καὶ ἀπὸ προλαλήσαντα συνάδελφον, καὶ αἱ προγραμματικαὶ προτιμήσεις καὶ αἱ προγραμματικαὶ ἀπόψεις ἠμποροῦν νὰ ὑποχωρήσουν πρὸ τῆς ἀνάγκης τῆς σωτηρίας τοῦ Ἔθνους. Εἶναι ὅμως παράξενον, κύριοι, πόσον εὔκολα πάντοτε λησμονοῦμεν καὶ ἄλλοτε μὲν ἐπικαλούμεθα τὸ ἐξωτερικὸν διὰ νὰ δεσμεύσωμεν τὴν δρᾶσιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ ἄλλοτε εὑρίσκομεν τὴν δύναμιν νὰ ἀντιμετωπίσωμεν τὰς θεωρίας αὐτὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ. Καὶ τοῦτο διατί; Διότι πάντοτε δὲν εἶναι τὰ αὐτὰ κριτήρια. Ἀλλοίμονον καὶ εἰς τὸν Ἑλληνικὸν λαόν, ἀλλοίμονον καὶ εἰς ἡμᾶς ὅλους, ἂν μὲ τὸ ἴδιο πνεῦμα ἐκρίναμεν ὅταν ἐπρόκειτο νὰ προσφύγωμεν κατὰ τὸ 1946 εἰς τὰς κάλπας. Καὶ τότε ἐδίδοντο ὡρισμέναι ὁδηγίαι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ καὶ τότε ἐξεδηλοῦτο κάποια ἐχθρότης, ἡ ὁποία συνεχίσθη ἐπ’ ἀρκετόν, ἀπέναντι τῆς ἐθνικόφρονος Ἑλλάδος. Ἐν τούτοις οὔτε ἡ τότε Κυβέρνησις, ἡ ὁποία διεξήγαγε τὰς ἐκλογάς, οὔτε τὰ κόμματα, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο ἐκτὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὠρρώδησαν πρὸ τῶν ὑποδείξεων τοῦ ἐξωτερικοῦ, ἀλλὰ ἀντιθέτως ἐζήτησαν νὰ ἐπιτύχουν τὴν ταχυτέραν δυνατὴν διενέργειαν τῶν ἐκλογῶν, ἀπὸ τὰς ὁποίας προῆλθεν ἡ παροῦσα Βουλὴ καὶ ἀποτέλεσμα τῶν ὁποίων ὑπῆρξεν ἡ ἀποκατάστασις τῆς συνταγματικῆς νομιμότητος εἰς τὸν τόπον μας, προάγγελος τῆς ἑνώσεως, τὴν ὁποίαν βλέπομεν σήμερον εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§429Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε συνάδελφε, εὑρίσκετε ὅτι ἡ ἕνωσις τῶν κομμάτων, εἶναι ἐντὸς τοῦ θέματος;

§430Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος διὰ τὴν διακοπήν. Κύριοι βουλευταί, ἐξέθεσα τὴν ἄποψιν, ἡ ὁποία ἐξετέθη ἄλλωστε ἀπὸ πλείστους ὁμιλητάς, κατὰ τὴν παροῦσαν συνεδρίασιν, ἡ ὁποία μὲ ἀναγκάζει καὶ ἐμὲ νὰ ἀποδεχθῶ τὸ μέτρον τὸ Κυβερνητικόν. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι θὰ ἦτο ὁλοκληρωμένη ἡ ἄποψίς μου ἐὰν δὲν ζητοῦσα νὰ κατατοπίσω τὰς εὐθύνας διὰ τὴν κατάστασιν, ἡ ὁποία ἔφερε τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸ νὰ ὑποβάλῃ πρὸς ψήφισιν παρόμοιον σχέδιον νόμου καὶ παρ’ ὅλα τὰ αἰσθήματά μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τοὺς ἀξιοτίμους κυρίους ὑπουργούς, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ τονίσω ὅτι ὑφίσταται εὐθύνη καὶ εὐθύνη σοβαρὰ διὰ τὴν ὅλην ἐξέλιξιν ἡ ὁποία ὡδήγησε τὴν ἐργατικὴν τάξιν εἰς τὸ νὰ ἀπειλήσῃ τὴν γενικωτέραν αὐτὴν ἀπεργίαν, ἡ ὁποία δίδει ἀφορμὴν εἰς τὰ προτεινόμενα μέτρα καὶ εἰς τὴν δημιουργίαν μιᾶς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἀσφαλῶς δὲν εἶναι ἱκανοποιητική, οὔτε διὰ τὴν ἐργατικὴν τάξιν, οὔτε διὰ τὸ κοινωνικὸν σύνολον. Κύριοι, ἐὰν ὑπῆρχε μία περισσοτέρα οἰκονομικὴ σταθερότης κατὰ τὸν τελευταῖον μῆνα, καὶ δὲν παρουσιάζετο αὐτὴ ἡ ἀπότομος ὕψωσις τῶν τιμῶν ὅλων τῶν εἰδῶν, ἴσως αἱ ἀπαιτήσεις τῶν ἐργατικῶν σωματείων νὰ ἦσαν περισσότερον μετριοπαθεῖς καὶ ἴσως ἡ συμφωνία μετὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἦτο εὐχερεστέρα. Ὅταν συνεζητοῦντο εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως τὰ οἰκονομικὰ νομοσχέδια τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἰδιαιτέρως τὸ πρῶτον, τὸ ὁποῖον ἀφεώρα τὴν φορολογίαν ἐπὶ τῶν ἐκτάκτων κερδῶν ἐκ τῶν εἰσαγωγῶν, εἶχον τότε τὴν εὐκαιρίαν νὰ τονίσω εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, πολὺ πρὶν ἐκδηλωθῆ αὐτὴ ἡ ραγδαία ὕψωσις τῶν τιμῶν τῶν διαφόρων εἰδῶν καὶ τῆς τιμῆς τῆς χρυσῆς λίρας, ὅτι αὐτὸ μοῦ ἐνθυμίζει κἄποιο ἀστυνομικὸν μυθιστόρημα, τὸ ὁποῖον ὅλοι κάποτε εἴχομεν ἀπολαύσει. Ἐστηρίζετο εἰς τὸν διαχωρισμὸν τοῦ ἐγώ. Πρόκειται περὶ τοῦ Εἰσαγγελέως Χάλερ, ὁ ὁποῖος τὴν νύκτα ἦτο λωποδύτης καὶ τὴν ἡμέρα εἰσαγγελεὺς καὶ ἐδίωκε τὸν ἑαυτόν του. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω, ὅτι ὡρισμένα νομοσχέδια τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἀφοῦ συντελοῦν εἰς τὴν διὰ τῆς ὑψώσεως τῶν τιμῶν δημιουργίαν παρανόμων κερδῶν, κατόπιν δίδουν τὴν εὐκαιρίαν νὰ κατατίθενται νομοσχέδια διὰ τὴν φορολογίαν τῶν κερδῶν αὐτῶν. Καὶ ἔλεγον τότε ὅτι μὲ τὰ νέα αὐτὰ οἰκονομικὰ μέτρα θὰ ἐκδηλωθῇ ταχέως ἡ ὕψωσις τῶν τιμῶν καὶ ἡ ἐπιβάρυνσις τοῦ κόστους τῆς ζωῆς. Τότε ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχε διαφορετικὴν ἀντίληψιν, καὶ τὴν ἀντίληψιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐνεστερνίσθη κατόπιν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὅταν κατέθετε καὶ ἐζήτη τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων περὶ ἐνισχύσεως τοῦ ἐξαγωγικοῦ ἐμπορίου. Βέβαια μοῦ εἶναι δύσκολον σήμερον, ἔπειτα ἀπὸ ὅσα γεγονότα γνωρίζομεν, νὰ ἀποδώσω πλήρη τὴν εὐθύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι γνωστὸν εἶναι ποῖον πρωταρχικὸν ρόλον ἔπαιξαν εἰς τὴν διαμόρφωσιν τῶν οἰκονομικῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως, οἱ ξένοι σύμβουλοι, ἀλλὰ καὶ τότε ἐτόνισα καὶ πιστεύω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρξῃ κάποια μεγαλυτέρα ἀντίστασις εἰς αὐτὰ τὰ μέτρα. Δυστυχῶς ἐσυνηθίσαμεν νὰ ὑπακούωμεν εἰς ὅσα μᾶς κελεύουν οἱ μεγάλοι μας φίλοι. Κύριοι βουλευταί, ἐλέχθη ὅτι θὰ ἠδύνατο νὰ εὑρεθῇ διέξοδος εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ θεσμοῦ τῆς ἀναγκαστικῆς διαιτησίας. Δὲν ἔχω τὴν ἐντύπωσιν, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ θεσμοῦ αὐτοῦ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν ἔδωσε σημαντικὰ ἀποτελέσματα. Καθ’ ὅσον τοὐλάχιστον γνωρίζω καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν, ὅταν παρηκολούθησα τὴν ἐφαρμογὴν αὐτοῦ τοῦ θεσμοῦ, καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν δὲν ἔδωσεν ἐξαιρετικὰ ἀποτελέσματα ἡ ὑποχρεωτικὴ διαιτησία ὡς θεσμός. Δὲν γνωρίζω, κατὰ μείζονα λόγον, ἐὰν ὑπὸ τὰς σημερινὰς ἀνωμάλους κοινωνικάς, οἰκονομικὰς καὶ ἐθνικὰς συνθήκας εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἂν ὁ θεσμὸς αὐτὸς θὰ ἠμποροῦσε νὰ ἀποδώσῃ καλλίτερα ἀποτελέσματα. Θὰ ἀποτελοῦσε πάντως ἡ εἰσαγωγή του μίαν ἀπαρχὴν ἀπαλύνσεως τῶν ἀντιθέσεων μεταξὺ τῆς ἐργατικῆς τάξεως καὶ τῶν ἐργοδοτῶν καὶ ἀπὸ αὐτῆς τῆς ἀπόψεως θὰ ἔπρεπε νὰ μελετηθῇ κάπως καλλίτερον ὁ τρόπος τῆς εἰσαγωγῆς της. Δὲν νομίζω ὅμως ὅτι ἡ πρότασις ἡ ὁποία ὑπεβλήθη ἀπὸ μέρους τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος θὰ ἠμποροῦσε νὰ καλύψῃ τὴν ἀνάγκην αὐτήν, τοῦτο δὲ διότι ὡς ἤκουσα, δὲν ἀνεγνώσθη ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὁλόκληρος ἡ πρότασις, ἀλλὰ ἤκουσα τὸ περιεχόμενον αὐτῆς ἀναγιγνωσκόμενον ἐκτὸς αὐτῆς, ὅτι ἡ διαιτητικὴ ἐπιτροπὴ θὰ εἶχε τὴν ἀκόλουθον σύνθεσιν: δύο μέλη ἐκ τοῦ ἐργοδοτικοῦ κόσμου, δύο μέλη ἐκ τοῦ ἐργατικοῦ, δύο μέλη τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας καὶ ἕνα μέλος, ἕνα καθηγητὴν τῶν οἰκονομικῶν μαθημάτων τοῦ Πανεπιστημίου. Τὰ δύο αὐτὰ μέλη θὰ ὁρίζωνται διὰ κλήρου. Καὶ ἐρωτᾶται ἀνεξαρτήτως τῶν μεγάλων πλεονεκτημάτων τὰ ὁποῖα ἐξέθεσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐργατικὴ πολιτική, μάλιστα εἰς περιόδους ἀνωμάλους, ὅπως ἡ σημερινή, εἰς περιόδους κατὰ τὰς ὁποίας αἱ ἀντιθέσεις αἱ πολιτικαὶ καὶ κοινωνικαὶ εἶναι ὀξύταται καὶ διαδεδομέναι εἰς ὅλα τὰ στρώματα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἐὰν εἶναι δυνατὸν ἡ ἐργατικὴ πολιτικὴ μιᾶς χώρας νὰ κανονίζηται διὰ τοῦ κλήρου.

§431Η. ΛΑΓΑΚΟΣ. Ἡ κλήρωσις πρόκειται νὰ γίνῃ μεταξὺ 20 ἀρίστων Συμβούλων τῆς Ἐπικρατείας.

§432Χ. ΑΛΙΒΙΖΑΤΟΣ. Ξεύρετε ὅτι εἰς τὴν Συνταγματικὴν Ἐπιτροπὴν συνήθως πλησιάζουσι αἱ ἀπόψεις μας, ἀλλὰ δοθέντος ὅτι θὰ εἶναι φυσικόν, τὰ δύο ἐργατικὰ μέλη νὰ ὑποστηρίζουν τὴν ἀντίθετον πολιτικήν, ἀπὸ τὰ δύο ἐργοδοτικά, ὁ ρόλος τῶν δύο Συμβούλων τῆς Ἐπικρατείας θὰ εἶναι νὰ δώσουν τὴν πλειοψηφίαν καὶ νὰ διαμορφώσουν τὴν γνώμην τῆς διαιτητικῆς ἐπιτροπῆς.

§433ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Α. Νικολαΐδης ἔχει τὸν λόγον.

§434Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Παραιτοῦμαι.

§435Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἠκούσαμεν μὲ ἱκανοποίησιν τὴν δήλωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅτι ἀποδέχεται τὴν πρότασίν μας, διὰ τὴν καθιέρωσιν ὑποχρεωτικῆς διαιτησίας, θὰ εἴμεθα εὐτυχεῖς, ἐὰν καὶ ἡ τάξις τῶν μισθωτῶν αἰσθανθῇ ἱκανοποίησιν ἀπὸ τὴν κοινὴν αὐτὴν ἐγγύησιν, διότι ἡ ὑποχρεωτικὴ διαιτησία ἀποτελεῖ πράγματι ἕνα θεσμὸν συμφιλιώσεως τῶν ἀντιπάλων μερίδων καὶ ἴσως ἀποτελέσει, ὄχι μόνον διὰ τὸ παρόν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ μέλλον, θεμελιώδη θεσμὸν ὁ ὁποῖος τερματίζει τὴν πάλην τῶν τάξεων καὶ θεμελιοῖ τὴν ἐγγύησιν τοῦ Ἔθνους. Ὅ,τι ὑπολείπεται ὡς θέμα, εἶναι ἡ σύνθεσις τοῦ διαιτητικοῦ δικαστηρίου. Δὲν ὑπάρχουν μεγάλαι διαφοραὶ αἱ ὁποῖαι χωρίζουν τὰς δύο προτάσεις. Ἑπταμελὴς εἶναι καὶ ἡ σύνθεσις τοῦ νόμου εἰς τὸν ὁποῖον παραπέμπει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ἑπταμελῆ σύνθεσιν προτείνομεν καὶ ἡμεῖς, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχουν δύο ἀντιπρόσωποι τῶν μισθωτῶν καὶ δύο ἀντιπρόσωποι τῶν ἐργοδοτῶν. Διατηροῦμεν τὴν γνώμην ὅτι ἡ ἰδική μας σύνθεσις ὑπῆρξεν ἐπιτυχεστέρα. Ἐάν, ἐν τούτοις, ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ, δὲν εἶναι θέμα θεμελιώδους διαφορᾶς.

§436Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Θὰ παρακαλέσω νὰ ἐμείνωμεν εἰς τὸν ἀρχικὸν νόμον.

§437ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Μελᾶς καὶ Δ. Σφαέλλος καταθέτουν δηλώσεις, τὰς ὁποίας παρακαλῶ τὸν κ. Γραμματέα ὅπως τὰς ἀναγνώσῃ.

§438Γ. ΒΟΓΙΑΤΖΗΣ. (Γραμματεύς). (Ἀναγινώσκει): Δήλωσις Ἰωάννου Μελᾶ, βουλευτοῦ Πειραιῶς. «Τὸ ἐργαζόμενον Ἔθνος, εὑρισκόμενον εἰς βιοτικὸν ἀδιέξοδον, μὲ τελείαν κατανόησιν τῶν περιστάσεων, εἰθισμένον εἰς τὰς θυσίας, διεκδικεῖ τὸ ἀναφαίρετον δικαίωμα τῆς ἐπιβιώσεως. Ὁ ἀγὼν αὐτὸς τῆς λαϊκῆς ἐπιβιώσεως, δὲν εἶναι ἐνδεδειγμένος ψυχολογικῶς, ἠθικῶς καὶ ἐθνικῶς, νὰ ἀντιμετωπισθῇ μὲ τὴν πολιτικὴν τῶν ἐκτάκτων μέτρων, ἀλλὰ μὲ τὴν πολιτικὴν τῆς στοργῆς, τῆς κατανοήσεως, τῆς ἐξισώσεως τῶν θυσιῶν. Θερμὸν καὶ εἰλικρινὲς ἐνδιαφέρον τῶν Κυβερνήσεων, ἐγκατάλειψις τῆς τακτικῆς τῆς ἐμμονῆς εἰς τὴν μονομερῆ προστασίαν τῶν προνομίων καὶ ἐξασφάλισις τῶν ἀπαραιτήτων ὅρων ζωῆς τῶν ἐργαζομένων, θὰ εὕρουν εὐθεῖαν καὶ πλήρη ἀπήχησιν καὶ ἱκανοποίησιν εἰς τὰς τάξεις τοῦ ἐργαζομένου Λαοῦ. Μὲ τὴν ἀντίληψιν ὅτι, ἐν συσχετισμῷ τῆς τοιαύτης πολιτικῆς κατανοήσεως, οἱ κείμενοι νόμοι εἶναι ἐπαρκεῖς διὰ τὴν προστασίαν τῆς τάξεως, δηλῶ ὅτι καταψηφίζω τὸ ὑπὸ κρίσιν ψήφισμα. Ἀθῆναι τῇ 6ῃ Δεκεμβρίου 1947. Ι. Μελᾶς, βουλευτὴς Πειραιῶς». Δήλωσις Δημ. Κ. Σφαέλλου, βουλευτοῦ Πειραιῶς καὶ Νήσων. «Θεωροῦντες ὅτι ἡ κειμένη νομοθεσία τῆς χώρας παρέχει ἐπαρκῆ μέσα δι’ ἀντιμετώπισιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἐκτάκτων ἀναγκῶν καὶ ἀπεργιῶν, καὶ ἐπίσης λαμβάνοντες τόσον τὰς γενικωτέρας συνεπείας, τοῦ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς Δʹ Ἀναθεωρητικῆς Βουλῆς εὑρισκομένου ζητήματος περὶ προσωρινῆς ἀναστολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας, ὅσον καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι οὔτε δύναται νὰ τεθῇ ἐν ἀμφιβολίᾳ ὁ μετὰ θυσιῶν ἔμπρακτος πατριωτισμὸς τῶν ἀποτελούντων τὴν Ἕνωσιν Συνδικάτων Προσωπικοῦ Ἐπιχειρήσεων Κοινῆς Ὠφελείας καὶ Τραπεζιτικῶν, καθὼς καὶ τῆς καθόλου σημερινῆς ἐργατικῆς ἡγεσίας, ἐξ ἄλλου δὲ ὅτι οὔτε ἐξηντλήθη ἀπὸ Κυβερνητικῆς πλευρᾶς, κάθε δυνατότης ἀπαντήσεως θυσιῶν ἀπὸ τῆς ἐργοδοτικῆς πλευρᾶς, δηλοῦμεν ὅτι θὰ καταψηφίσωμεν τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος ψήφισμα ὡς βεβιασμένως εἰσαχθέν, ἀδίκως τραυματίζον τὴν φιλοτιμίαν τῶν ἐθνικῶν ἐργατικῶν συνδικαλιστῶν καὶ ἀποστεροῦν τὸν ἐργαζόμενον κόσμον ἑνὸς ἀναφαιρέτου μέσου τοῦ ὁποίου οὗτος μὲ πλήρη Ἐθνικὴν ἀντίληψιν ἔχει κάμει ἕως τώρα χρῆσιν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 6ῃ Δεκεμβρίου 1947 Ὁ Δηλῶν Δ. Κ. Σφαέλλος, βουλευτὴς Πειραιῶς καὶ Νήσων».

§439ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ἀγορητῶν ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ψήφισμα κατ’ ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.

§440ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠγέρθησαν οἱ περισσότεροι. Ἄρα ἐγένετο δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν τὸ ψήφισμα «περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως τῆς διακοπῆς τῆς παραγωγῆς καὶ ἀναστολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας». Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν.

§441Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). (Ἀναγινώσκει τὰς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 προσθήκας).

§442ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δεκτὸν τὸ 1ον ἄρθρον μὲ τὰς προσθήκας. Δεκτὰ καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἄρθρα τοῦ ψηφίσματος.

§443ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένετο συνεπῶς δεκτὸν εἰς μίαν καὶ μόνην συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ὡς τοῦτο ἐτροπολογήθη, τὸ σχέδιον ψηφίσματος «περὶ προσωρινῆς ἀπαγορεύσεως τῆς διακοπῆς τῆς παραγωγῆς καὶ ἀναβολῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀπεργίας». Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὅπως μὲ ἐξουσιοδοτήσῃ ἵνα κυρώσω ὑπ’ εὐθύνη μου, τὰ πρακτικὰ τῆς παρούσης, συνεδριάσεως.

§444ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§445ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τὴν ὑπ’ εὐθύνη μου ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Λύεται ἡ συνεδρίασις διὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν καὶ ὥραν 6ην μ.μ. μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως κατὰ ὸν κανονισμόν. (ὥρα 4. 20′ πρωϊνή.)