1947.11.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 10η

Δευτέρα 17 Νοεμβρίου 1947

Προεδρία Ι. Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(ὥρα 6.15′ μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις. Ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τ’ ἀκόλουθα: Ὁ Εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν Δράμας ὑποβάλλει, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2074 ἐ.ἔ. ἀναφορᾶς του, δικογραφίαν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Σερρῶν κ. Παντελῆ Παπαδάκη, κατηγορουμένου ἐπὶ ἀντιστάσει κατὰ τῆς ἀρχῆς δι’ ἀπειλῶν κ.λ.π. καὶ ζητεῖ τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τοῦ ἀνωτέρω, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Τὸ Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 61416 ἐ.ἔ. ἐγγράφου του διαβιβάζει τὰς ὑπ’ ἀριθ. 6723 ἐ.ἔ καὶ 26 ἐ.ἔ. ἀναφορὰς τοῦ Εἰσαγγελέως Ἐφετῶν Θεσ)νίκης καὶ τοῦ παρ’ Ἐφέταις Θεσ)νίκης ἀνακριτοῦ, δι’ ὧν ζητεῖται ἡ ἄρσις τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ναπ. Ζέρβα, Κωνστ. Ροδοπούλου καὶ Κ. Παπαδοπούλου προκειμένου ν’ ἀσκηθῇ ποινικὴ δίωξις κατ’ αὐτῶν ἐπὶ ἠθικῇ αὐτουργίᾳ φόνου, κατόπιν ἐγκλήσεως τῆς Καίτης χήρας Ἰωάννου Ζεύγου. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλει μέσῳ τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ποινικὴν δικογραφίαν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ κ. Ἰωάννου Τσιμπούκη κατηγορουμένου ἐπὶ παραβάσει τῶν ἄρθρων 1 καὶ 2 Ν.Δ. 120)46 κλπ. «περὶ συναλλάγματος», καὶ ζητεῖ τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τοῦ ἀνωτέρω, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Πρωτοδικῶν Δράμας ὑποβάλλει, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2075 ἐ.ἔ. ἀναφορᾶς του δικογραφίαν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Δράμας Γερασίμου Κύρου κατηγορουμένου ἐπὶ ἀντιποιήσει ἀρχῆς καὶ αὐτοδικίᾳ καὶ ζητεῖ τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τοῦ ἀνωτέρω, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Θεσ)νίκης ὑποβάλλει, μέσῳ τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ποινικὴν δικογραφίαν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Φλωρίνης κ. Γεωργίου Τζώρτζη ἐπὶ παραβάσει τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6)1945 Σ. Π. καὶ ζητεῖ ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τοῦ ἀνωτέρω, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Θεσ)νίκης ὑποβάλλει, μέσῳ τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ποινικὴν δικογραφίαν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Θεσ)νίκης κ. Δημητρίου Θεοχαρίδου ἐπὶ ἀδίκῳ ἐπιθέσει καὶ ἐξυβρίσει τοῦ Δημητρίου Σταυρίδου κλπ. καὶ ζητεῖ τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τοῦ ἀνωτέρω, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Ὁ παρὰ τοῖς ἐν Ἀθήναις Ἐφέταις Εἰσαγγελεύς, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 20099 ἐ. ἔ. ἀναφορᾶς του ζητεῖ τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ι. Πολυχρονοπούλου καὶ Λ. Βρεττάκου, κατηγορουμένων ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει τοῦ Δημ. Λιάρη. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Ἐφετῶν Ἀθηνῶν ὑποβάλλει, μέσῳ τοῦ ὑπουργείου Δικαιοσύνης, ποινικὴν δικογραφίαν κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Σάμου κ. Ἐμμανουὴλ Σοφούλη, κατηγορουμένου ἐπὶ συκοφαντικῇ δυσφημήσει καὶ ζητεῖ τὴν ἄρσιν τῆς βουλευτικῆς ἀσυλίας τοῦ ἀνωτέρω, συμφώνως τῷ ἄρθρῳ 63 τοῦ Συντάγματος. Ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης (ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. τῆς 28]30–10 35 «περὶ συστάσεως Ταμείου Ἐκπαιδευτικῆς Προνοίας παρὰ τῇ ἐν Καΐρῳ Β. Πρεσβείᾳ». Ὁ κ. Χ. Λαδᾶς (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας πρὸς προσέλευσιν τῶν ὑπαγομένων εἰς τὰς διατάξεις τοῦ Ν. Δ. 414 τοῦ 1947». Ὁ κ. Θ. Κιζάνης (ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ Α. Ν. 1746 τῆς 20]25 Μαΐου 1939 «περὶ ἀπαγορεύσεως μεταφορᾶς εἰς Παλαιστίνην προ-

σώπων μὴ ἐφωδιασμένων διὰ κανονικοῦ διαβατηρίου»

(Ε.Κ.Φ. 206 Αʹ).

Οἱ κ. κ., Θ. Κιζάνης (Ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας) καὶ Χ. Λαδᾶς (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης) καταθέτουν σχέδιον νόμου «περὶ πειθαρχικῆς ἐξουσίας τῶν προϊσταμένων τῶν Λιμενικῶν Ἀρχῶν». Οἱ βουλευταὶ κ. κ. Θ. Διακουμόπουλος, Ε. Κομνηνός, Κ. Σκιαδᾶς, Π. Λυκίδης, Κ. Κορόζος, Θ. Κονίτσας, Γ. Μόσχος κ.ἄ. καταθέτουσι πρότασιν νόμου «περὶ συμπληρώσεως τοῦ καθωρισμένου ἀριθμοῦ τῶν εἰσακτέων φοιτητῶν, εἰς Νομικὴν Σχολὴν Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κατὰ τὸ ἔτος 1947 διὰ τῶν ἐπιλαχόντων». Ἡ ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος Κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ καταθέτει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ σχεδίου ψηφίσματος «περὶ κυρώσεως καὶ ἰσχύος τῶν ὑπὸ τοῦ Στρατιωτικοῦ Διοικητοῦ Δωδεκανήσου ἐκδοθεισῶν προκηρύξεων καὶ ἀποφάσεων». Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν διεβίβασεν ἔγγραφον τοῦ ἐν Οὐασιγκτῶνι Πρεσβευτοῦ κ. Δενδραμῆ ἔχον οὕτω: Οὐάσιγκτων τῇ 25ῃ Ἰουνίου 1947 Ἀριθ. πρωτ. 4416 Πρὸς Τὸ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Β. Ὑπουργεῖον Διεύθυνσιν Πολιτικῶν Ὑποθέσεων Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ πέμψω ὑμῖν συνημμένως περικοπὴν ἐκ τῶν Πρακτικῶν τοῦ Κοινοβουλίου τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν—Congressional Record— τῆς 11ης τρέχοντος μηνός, ἐν ᾗ ἀναδημοσιεύεται ἀγόρευσις τοῦ βουλευτοῦ Ἀθηνῶν κ. Γεωργίου Μπακοπούλου ἵνα, εὐαρεστούμενοι, διατελῆτε ἐν γνώσει. Σᾶς παρακαλῶ ὅπως φέρητε τὴν πληροφορίαν ταύτην καὶ εἰς γνῶσιν τοῦ κ. Μπακοπούλου. Εὐπειθέστατος

Ὁ Πρέσβυς

Β. ΔΕΝΔΡΑΜΗΣ

Πληρεξούσιος Ὑπουργὸς Αʹ Ὁ βουλευτὴς Ἀθηνῶν κ. Γ. Μπακόπουλος κατέθεσεν ἐπιστολὴν τοῦ ἐν τῷ Κογκρέσσῳ ἀντιπροσώπου τῆς Πολιτείας Ἀλαμπάμας κ. Πίτε Τζιάρμαν ἔχουσαν οὕτω: Ἀξιότιμον κ. Γεώργιον Μπακόπουλον Βουλευτὴν–Ἀθήνας 23 Ἰουνίου 1947 Ἀγαπητὲ κ. Μπακόπουλε, Μόλις ἔλαβα τὴν ἐξαιρετικῆς ἀξίας καὶ ἐνδιαφέρουσαν ἀγόρευσίν σας εἰς τὸ διακεκριμένον Κοινοβούλιόν σας περὶ τοῦ Προέδρου Τροῦμαν καὶ τοῦ προγράμματός του. Ἀναγνώσας αὐτὴν λέξιν πρὸς λέξιν καὶ μετὰ μεγίστου ἐνδιαφέροντος, ἔσπευσα πρὸς τὸ Βῆμα καὶ ὑπὸ τὴν ὁμόφωνον ἐπιδοκιμασίαν τοῦ Σώματος ἀπεφασίσθη ὅπως καταχωρηθῇ αὕτη εἰς τὰ ἐπίσημα Πρακτικά, καὶ οὕτω κατεστήσαμεν αὐτὴν διαρκὲς καὶ ἀναπόσπαστον τμῆμα τῶν Πρακτικῶν τοῦ Κογκρέσσου μας. Καὶ ἔπραξα τοῦτο ἐν πεποιθήσει ὅτι δὲν θὰ ἔχετε ἀντίρρησιν. Σᾶς ἀποστέλλω ἀντίτυπον τῶν Πρακτικῶν τούτων. Ἐπιθυμῶ, ὡς πολιτικὸς φίλος τοῦ Προέδρου Τροῦμαν καὶ ὡς μέλος τῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑποθέσεων Ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία καὶ υἱοθέτησε τὸν σχετικὸν νόμον, νὰ ἐκφράσω πρὸς ὑμᾶς τὴν μεγίστην ἐκτίμησίν μου διὰ τὰς εὐγενεῖς ἐκδηλώσεις σας εἰς τὴν ὄντως ἀξιόλογον αὐτὴν ἀγόρευσίν σας. Ἡμεῖς ἀναμένομεν μεγάλα ἀποτελέσματα ἐκ τοῦ προγράμματος αὐτοῦ καὶ ἔχομεν ἀπόφασιν νὰ ἴδωμεν τὴν Ἑλλάδα ἀποκαθισταμένην εἰς τὴν θέσιν της κατὰ τὸ ἀμέσως προσεχὲς μέλλον. Μὲ τοὺς ἐγκαρδίους χαιρετισμούς μου καὶ τὰς καλυτέρας μου εὐχὰς δι’ ὑμᾶς, τὴν Βουλήν σας καὶ τὴν Πατρίδα σας, Διατελῶ. Μετὰ τιμῆς καὶ εἰλικρινῶς ἰδικός σας PETE JARMAN

§2Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐὰν ἡ ἐνέργεια αὕτη ἔσχεν ἀποτέλεσμα τὶ ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν μας ὑποθέσεων ἢ τιμὴ ἀνήκει κατὰ μέγιστον μέρος εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Βουλῆς κ. Ι. Θεοτόκην ὁ ὁποῖος ἔσχε τὴν ἔμπνευσιν καὶ τὴν πρωτοβουλίαν τῆς μεταφράσεως τῆς ἀγορεύσεώς μου, περὶ τῆς ὁποίας ὁμιλεῖ τὸ ἔγγραφον τοῦ κ. Πρεσβευτοῦ καὶ τῆς ἐκτυπώσεως αὐτῆς. Ὁ ἴδιος συνετέλεσεν εἰς τὴν ἀποστολὴν αὐτῆς εἰς τὸν Πρόεδρον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, εἰς τοὺς Ὑπουργούς, Βουλευτὰς καὶ Γερουσιαστὰς, εἰς Διοικητὰς τῶν Πολιτειῶν καὶ εἰς πλείστας ἄλλας προσωπικότητας. Μαζὺ μὲ ἄλλα πολλὰ γεγονότα ὁ λόγος, ὁ ὁποῖος ἐγένετο περὶ τὴν ἀγόρευσιν αὐτὴν ἀποδεικνύει τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν ἀγάπην τοῦ Λαοῦ τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν πρὸς τὴν Πατρίδα μας. Ἔλαβα ἐπίσης πολλὰς ἐπιστολὰς ἀπὸ Γερουσιαστάς, Βουλευτὰς καὶ ἄλλας προσωπικότητας, ἐπίσης ἀπὸ Πανεπιστήμια καὶ Βιβλιοθήκας τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἐν αἷς καὶ τοῦ Προέδρου Τροῦμαν διαβιβασθεῖσαν διὰ τῆς ἐν Ἀθήναις Ἀμερικανικῆς Πρεσβείας τῇ ἐντολῇ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν κ. Μάρσαλ καὶ δι’ ἧς ἐκφράζονται αἱ εὐχαριστίαι τοῦ Προέδρου, δι’ ὅσα ἐν τῇ ἀγορεύσει ἐκτίθενται περὶ τοῦ ἔργου του καὶ ἐκ μέρους πολλῶν ὑπουργῶν καὶ λοιπῶν πολιτευτῶν, οἱ ὁποῖοι σὺν τοῖς ἄλλοις ἐκφράζουν τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν συμπάθειάν των πρὸς τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα).

§3Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ σᾶς συγχαίρει. Καὶ τώρα ἂς θίξωμεν ἕνα ἄλλο ζήτημα τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἐπίκαιρον. Εἶναι αἱ ἐκκρεμεῖς ἀνακρίσεις κατὰ στυγερῶν προδοτῶν τῆς Πατρίδος, καὶ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους δὲν προσέρχονται νὰ ἐξετασθοῦν ὡς μάρτυρες. Ἐξητάσθην μόνον ἐγὼ ὡς μάρτυς καὶ δὲν προσέρχονται οἱ ἄλλοι. Ὁ Εἰσαγγελεὺς νὰ κάμῃ τὸ καθῆκον του.

§4Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐὰν ὁ Εἰσαγγελεὺς δὲν ἐξέδωκεν ἐντάλματα βιαίας προσαγωγῆς, νὰ κληθῇ νὰ κάνῃ τὸ καθῆκον του. Ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ μερικοὶ κατὰ τῶν ὁποίων δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐκδοθοῦν ἐντάλματα βιαίας προσαγωγῆς. Ἑπομένως ἐγὼ θὰ ἐρωτήσω αὔριον καὶ θὰ ἐξετάσω πῶς ἔχει τὸ πρᾶγμα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 14ης Νοεμβρίου μὲ τὴν διόρθωσιν εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον. (ἀναγιγνώσκει).............

§6Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, τοῦ πρώτου, νομίζω ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνακοινωθῇ τοῦτο καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Προσέξατε τὸ νομοσχέδιον καὶ θὰ ἰδῆτε, δὲν θέλω νὰ εἴπω τὸν λόγον, ἀλλὰ θὰ τὸ ἀντιληφθῆτε ἐκ τῆς ἀναγνώσεως.

§7Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ὡς ἐμφαίνεται ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς μεταμεσονυκτίου συνεδριάσεως μεταξὺ Παρασκευῆς καὶ Σαββάτου, ἐξαντληθέντος τοῦ καταλόγου τῶν ρητόρων καὶ οὐδεμιᾶς ἐνστάσεως ὑποβληθείσης, ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐτερματίσθη. Κατὰ τὴν μεταμεσονύκτιον συνεδρίασιν καὶ περίπου κατὰ τὰς 12½, ὅταν Προεδρεύοντος τοῦ κ. Μουτζουρίδη ἐκλήθην νὰ ὁμιλήσω, ἐδήλωσα τοῦτο: Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ δὲν εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου. Καὶ ταυτοχρόνως ἐζήτησα νὰ ἐγγραφῶ μεταξὺ τῶν τελευταίων ὁμιλητῶν. Παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εὑρίσκετο ἐν ἀπαρτίᾳ, παρέμεινα καὶ παρηκολούθησα τὴν συνεδρίασιν. Κατὰ τὴν 3ην παρὰ 15′ τοῦ Σαββάτου ὅταν παρίσταντο 11 βουλευταὶ καὶ 3 ἕως 4 ὑπουργοὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐσυνεχίζετο ἡ συνεδρίασις τῆς Βουλῆς καὶ κληθεὶς διὰ δευτέραν φοράν, νὰ ὁμιλήσω εἶπον, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ. Καὶ βέβαια ὁ κανονισμὸς ὁρίζει εἰς τὸ ἄρθρον 14 ὅτι θὰ πρέπῃ νὰ ὑποβληθῇ ἔνστασις ἀπὸ τὸν ὡρισμένον ἀριθμὸν μελῶν, ἀλλὰ τίθεται τὸ ἐρώτημα: ὅταν ἡ Βουλὴ συνεδριάζει μὲ τόσα μέλη ὅσα δὲν ἀντιπροσωπεύουν τὴν βάσιν τὴν ὁποίαν ὁρίζει ὁ κανονισμός, εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ ἔνστασις καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τὴν ἔνστασιν δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ὑποβάλῃ εἷς ἕκαστος τῶν παρισταμένων βουλευτῶν; Νομίζω ὅτι εὑρίσκομαι ἐν δικαίῳ καὶ ἀσφαλῶς θὰ εὑρίσκωνται ἐν δικαίῳ νὰ διαμαρτυρηθοῦν ἐπίσης οἱ κ. κ. συνάδελφοι βουλευταί, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκοντο εἰς τὴν σειρὰν νὰ ὁμιλήσουν καὶ αὐτοί, καὶ οἱ ὁποῖοι διεγράφησαν κατὰ τὴν συνεδρίασιν, ἡ ὁποία δὲν εὑρίσκετο ἐν ἀπαρτίᾳ. Παρηκολούθησα πολλὰ Κοινοβούλια εἰς τὸ ἐξωτερικόν, ποτὲ δὲν διαγράφονται οἱ βουλευταὶ κατὰ τὸν τρόπον ποὺ διαγράφονται ἐδῶ. Προκειμένου νὰ ὁμιλήσῃ καὶ νὰ εἶναι ἀπὼν εἷς βουλευτής, ἐξαποστέλλονται πάντοτε οἱ κλητῆρες διὰ νὰ τὸν εἰδοποιήσουν, ὅτι τὴν τάδε ὥραν ἀρχίζει ἡ συνεδρίασις καὶ πάντοτε λαμβάνουν γνῶσιν οἱ βουλευταὶ ἐὰν πρόκειται νὰ ὁμιλήσουν ἢ ὄχι. Ἐν πάσῃ περιπτώσει τὸ ζήτημα ἔχει οὐσιαστικῶς λυθῆ, διότι σιωπηρῶς μέχρι σήμερον ἐδέχθημεν αὐτὸν τὸν κανόνα, ἀλλὰ πέραν τοῦ κανόνος αὐτοῦ, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀφήνωμεν τὴν ἐντύπωσιν ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ συνεδριάζῃ τὸ Σῶμα τῆς Βουλῆς μὲ ἕνα ἀριθμὸν βουλευτῶν κάτω τοῦ ἀριθμοῦ 15, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει οὐδεὶς βουλευτὴς σεβόμενος ἑαυτὸν καὶ τὸν Κανονισμόν, θὰ ἠδύνατο νὰ ὁμιλήσῃ. Διότι ναὶ μὲν καταχωροῦνται αἱ σκέψεις τῶν βουλευτῶν εἰς τὰ πρακτικά, καὶ τῶν πρακτικῶν αὐτῶν λαμβάνουν γνῶσιν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπουργοί, ἀλλὰ δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἀγορεύσεως ἑνὸς βουλευτοῦ νὰ καταχωροῦνται αἱ σκέψεις του εἰς τὰ πρακτικά. Ἀντιθέτως ὁ σκοπὸς τῆς ἀγορεύσεως ἔχει εὐρύτερον νόημα, θέτει προβλήματα, δημιουργεῖ διαλογικὰς συζητήσεις πολλὲς φορές, καὶ ἐπὶ πλέον φέρει εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ὡρισμένας θέσεις ἢ καὶ ἀντιθέσεις ἐπὶ τῶν ὁποίων τὸ Σῶμα σχηματίζει γνώμην. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους φρονῶ, ἐὰν μὲν θεωρῆται ὅτι τὸ Σῶμα εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ μὲ ἀριθμὸν βουλευτῶν κάτω τῶν 15 βουλευτῶν τότε καλῶς ἔχουν τὰ Πρακτικὰ καὶ καλῶς διεγράφησαν οἱ βουλευταί, καὶ καλῶς δὲν ὡμίλησα καὶ ἐγώ. Ἐὰν ὅμως τὸ Σῶμα δὲν θεωρεῖται ὅτι εὑρίσκεται ἐν ἀπαρτίᾳ μὲ ἕναν ἀριθμὸν κάτω τῶν 15 καὶ κανονικὰ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς θὰ ἔπρεπε νὰ διακόψῃ τὴν συνεδρίασιν, τότε φρονῶ ὅτι δὲν ἐξηντλήθη τὸ θέμα τῶν συζητήσεων ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, καὶ φρονῶ ὅτι συνεχίζεται ἡ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν.

§8Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι γεγονὸς ὅτι, ὡς ἀπέδειξε προηγουμένως ὁ προλαλήσας συνάδελφος, διὰ νὰ γίνῃ συζήτησις εἰς τὴν Βουλὴν ἀναντιρρήτως πρέπει παρόντες νὰ εἶναι 118 βουλευταί, δηλαδὴ τὸ ⅓. Παρηκολούθησα τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν καὶ περὶ ὥραν 12ην, ὅταν ὡμίλει ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Κοζάνης Χρυσόστομος Πιπιλιάγκας, ἦσαν παρόντες 42 συνάδελφοι. Παρηκολούθησα ἐν συνεχείᾳ τὴν συνεδρίασιν καὶ εἴς τινα στιγμὴν ἀναντιρρήτως ἦσαν παρόντες 14. Καθ’ ὃν χρόνον ἐκλήθη ὁ ἀξιότιμος ἐκ Θεσσαλονίκης βουλευτὴς κ. Μπάτζιος νὰ λάβῃ μὲ τὴν σειράν του τὸν λόγον, ὁ βουλευτὴς οὗτος εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ὑπέμνησεν ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβάλῃ πρότασιν. Τότε ὁ κ. Μπάτζιος ἀπήντησεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς βουλευτῶν πρὸς ὑποβολὴν προτάσεως. Ὁ κ. Πρόεδρος εἶπεν ὅτι δὲν βλέπει· καὶ τότε προσέθεσεν ὁ κ. βουλευτὴς: ἔχετε καὶ γυαλιά. Κύριοι βουλευταί, ἓν Κράτος διὰ νὰ ζήσῃ πρέπει ἀπαραιτήτως, ὡς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διδάσκει ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀθηνῶν βουλευτής, πρέπει νὰ τηρῆται ὁ νόμος, πρέπει νὰ τηρῆται τὸ πολίτευμα, πρέπει νὰ τηρῆται τὸ Σύνταγμα, πρέπει νὰ τηρῆται ὁ Κανονισμός, δηλαδὴ ἡ σπονδυλικὴ στήλη τοῦ Σώματος τούτου, ὅπου τηρητὴς εἶναι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ὅταν ἔχωμεν τοῦτο ὡς δεδομένον, κύριοι βουλευταί, φρονῶ ὅτι ὁ ἀγαπῶν τοὺς νόμους τῆς πατρίδος του πρέπει νὰ ὑψώνῃ φωνὴν διαμαρτυρίας. Ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πλέον ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ Νέου Κόμματος, περαίνων τὸν λόγον του, εἶπεν (ἀναγινώσκει) «Δὲν ἀνῆλθον, κύριοι Βουλευταί....» ἐκφράζων οὕτω τὴν δυσπιστίαν του πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Λέγει ρητῶς ὁ Κανονισμὸς εἰς τὸ ἄρθρον 53 ὅτι προτάσεις, ἐκφράζουσαι ἐμπιστοσύνην ἢ δυσπιστίαν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, συζητοῦνται, ἐφ’ ὅσον ὑποστηρίζονται ὑπὸ δέκα βουλευτῶν. Εἶναι ἀναντίλεκτον, κύριοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ὅτι ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Νέου Κόμματος ὁμιλῶν ἐξεπροσώπει ἀπεριορίστως τὸ Κόμμα του. Εἶναι δὲ ἀπορίας ἄξιον νὰ λέγεται καὶ νὰ ὑποστηρίζεται ὅτι ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη, δηλαδὴ φράσις μηδαμοῦ ἀναφερομένη εἰς τὸν Κανονισμόν· ἀλλὰ εἰς τὴν Βουλήν, ὡς λέγουν οἱ παλαιότεροι τοῦ Κοινοβουλίου, ἠκούετο ὅτι ἐξηντλήθη ὁ κατάλογος τῶν ρητόρων. Συνεχίζων μὲ τὴν φωνὴν τοῦ Ἕλληνος τοῦ ἀγαπῶντος τὴν πατρίδα του, λέγω ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶχε τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν ἐὰν καὶ κατὰ πόσον ἐξακολουθῇ νὰ περιβάλλῃ αὐτὴν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην της, διὰ νὰ εἶναι ἐν τάξει πρὸς τὴν δήλωσιν καὶ ἀνακοίνωσιν ἄλλου ἀρχηγοῦ κόμματος, ὁ ὁποῖος ἐπεφυλάχθη, εἰπὼν ὅτι θὰ παρακολουθήσῃ τὴν συζήτησιν καὶ ἂν ἐκ ταύτης πεισθῇ, θὰ περιβάλῃ μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην του τὴν Κυβέρνησιν. Ἀνῆλθον λοιπὸν εἰς τὸ βῆμα, ὄχι ἐλαυνόμενος ἀπὸ δημοκοπικὸν πνεῦμα· ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διότι—τέλος πάντων δύναται νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἐλάττωμά μου— ἀγαπῶ καὶ λατρεύω τοὺς νόμους τῆς Πατρίδος, καὶ ὑψώνω φωνὴν διαμαρτυρίας ὅτι τὸ πολίτευμα σωριάζεται, ὅταν οἱ νόμοι δὲν τηροῦνται, διὰ τοὺς ὁποίους θὰ κατεβῶμεν εἰς τὰ πεζοδρόμια, καὶ θὰ ξεσηκώσωμεν τὸν κόσμον, διὰ νὰ ζήσῃ ἡ Ἑλλάς.

§9Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπ. Δικαιοσύνης), Παρακαλῶ τὸν κ. Ἀρχηγὸν τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων νὰ μᾶς εἴπῃ: τίθεται ζήτημα ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν;

§10ΣΤ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ὄχι, δὲν τίθεται.

§11Χ. ΛΑΔΑΣ. Διατὶ νὰ παραβῶμεν τὸν Κανονισμὸν καὶ νὰ θεωρήσωμεν ὅτι δὲν ἐτερματίσθη ἡ συζήτησις;

§12Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Δὲν ἐθέσαμεν ζήτημα τοιοῦτον.

§13Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὁ κ. Μαρκεζίνης εἶπεν ὅτι δυσπιστεῖ.

§14Χ. ΛΑΔΑΣ. Ἔπρεπε νὰ εἶναι ἐδῶ καὶ νὰ ὑποβληθῇ πρότασις.

§15Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Λέγει τὸ ἄρθρον 53 τοῦ Κανονισμοῦ τὰ ἑξῆς: «Πρότασις........ (ἀναγινώσκει)........... Δὲν λέγει «ἐγγράφως» οὐδαμοῦ.

§16Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικαιοσύνης). Εἶναι παλαιότεροι, οἱ ὁποῖοι ἠξεύρουν.

§17Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἡ Κυβέρνησις, κύριε ὑπουργέ, στέκεται μὲ τὴν εὐθιξίαν καὶ ἀποτελεῖ τὸ παράδειγμα τῆς εὐθιξίας, διδάσκουσα τὸν λαόν.

§18Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀναντίρρητον ὅτι ὑπὸ τὸ ἀποκαρδιωτικὸν θέαμα μιᾶς Ἐθνικῆς Βουλῆς καὶ κενῶν ἑδωλίων ἐτερματίσθη κατὰ τὰς μεταμεσονυκτίους ἢ μᾶλλον τὰς πρωϊνὰς ὥρας τῆς προχθεσινῆς Παρασκευῆς, μία συζήτησις σπουδαιοτάτη, ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀνεξαρτήτως τοῦ γεγονότος, ὅτι δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι θὰ ἐδικαιολόγουν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶχον ἐγγραφῆ καὶ διέφυγον, ἀνεξαρτήτως αὐτοῦ, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἤθελον νὰ εἴπω εἶναι ὅτι ἡ Κυβέρνησις σεβομένη ἑαυτὴν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μὴ δώσῃ προσοχὴν εἰς τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλαμεν ἀπὸ τῆς θέσεως ἐκείνης, διότι ἔλαβε χώραν, κύριοι, ρητὴ παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ. Καὶ ἴσως προβληθῇ καὶ τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι οἱ βουλευταὶ ὁμιλοῦντες ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου δὲν ἀπευθύνονται πρὸς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ἀπευθύνονται πρὸς τὸ Ἔθνος. Ναί, πρὸς τὸ Ἔθνος ἀπευθύνονται, κύριοι βουλευταί, καὶ τὸ Ἔθνος ἐκπροσωποῦν, δυνάμει ρητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, πλὴν ὅμως οἱ βουλευταὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ φορεῖς τῶν ἀπόψεων· διὰ τῶν βουλευτῶν θὰ ὁμιλήσῃ ὁ βουλευτὴς πρὸς τὸ Ἔθνος καὶ ὄχι διὰ τῶν κενῶν ἑδωλίων. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ διαπίστωσις τῆς ἐλλείψεως ἀπαρτίας ἀνήκει εἰς αὐτόν.

§19Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ Σύνταγμα τοῦ 1927 τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ νεώτερον Σύνταγμα, δὲν περιλαμβάνει τὸ δικαίωμα τῆς ὑποβολῆς ἐνστάσεως ἀπαρτίας διὰ τὴν συζήτησιν. Τὸ Σύνταγμα τοῦ 1911, τὸ ὁποῖον ἤδη εὑρίσκεται ἐν ἰσχύϊ, περιλαμβάνει τοιοῦτον δικαίωμα ἐλλείψεως ἀπαρτίας. Ἐὰν λοιπὸν ὑποτεθῇ, ὅτι ἡ Βουλὴ εὑρίσκετο ὅπως καταγγέλλουν οἱ κ.κ. συνάδελφοι, πρὸ κενῶν ἑδωλίων, εἶναι ζήτημα Προέδρου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὅταν εἶδεν ὅτι ἡ Βουλὴ προφανῶς δὲν εἶχεν ἀριθμὸν βουλευτῶν ἱκανόν, βεβαίως τότε, μόνον θὰ ἠμποροῦσε νὰ λύσῃ τὴν συνεδρίασιν. Τὸ τυπικὸν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ ὁ κανονισμὸς εἶναι ὅπως ὑπάρχῃ ἔνστασις ὑπογεγραμμένη ἀπὸ 10, ἐφ’ ὅσον δὲν ὑπάρχουν οἱ 10, δὲν νομίζω ὅτι ἦτο λόγος καὶ ἰσχυρισμὸς ὀρθός. Ἑπομένως τὰ παράπονα αὐτὰ ἦσαν εὔλογα. Ἀλλὰ θέλω νὰ εἴπω τοῦτο: ὅτι διὰ τὰς συζητήσεις, εἰς τὰς Βουλάς, ἔνστασις ἀπαρτίας δὲν ὑπάρχει μόνον διὰ τὰς ἀποφάσεις.

§20Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ κανονισμοῦ. Ὁ κανονισμὸς λέγει ὅτι, ἡ διαπίστωσις τῆς μὴ ἀπαρτίας, ἀνήκει εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Περαιτέρω, ἔνστασις ἀπαρτίας, ὑποβάλλεται ὑπὸ 10 τοὐλάχιστον βουλευτῶν. Εἶναι δεύτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν Βουλὴν καὶ τοὺς βουλευτάς, ἡ οὐσία τοῦ ζητήματος ἀφορᾷ τὸν Πρόεδρον. Ἐτέθησαν οἱ τύποι τοῦ ἄρθρου 14, τὸ ὁποῖον λέγει: «Ὅταν καὶ οἴκοθεν ὁ Πρόεδρος ἀντιληφθῇ ὅτι ὑπάρχει ἔλλειψις ἀπαρτίας, θὰ εἶναι ὑποχρεωμένος νὰ τὸ διαπιστώσῃ, δὲν ἔγινεν ὅμως αὐτό. Δὲν νομίζω, κύριοι βουλευταί, ὅτι οἱ τύποι τίθενται, εἰκῆ καὶ ὡς ἔτυχεν, διὰ νὰ τορπιλλίζουν τὴν οὐσίαν, ἀλλὰ διὰ νὰ προφυλάξουν τὴν οὐσίαν. Εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, δολοφονοῦν τὴν οὐσίαν, διότι δὲν ὑπῆρχον 10 βουλευταί, διὰ νὰ ὑποβάλουν ἔνστασιν ἀπαρτίας. Καὶ ἔτσι ἐνθυμούμεθα τὴν παλαιὰν παράδοσιν τῶν παννυχίδων, κατὰ τὴν ὁποίαν εἰς τὴν Βουλὴν μέσα: «Γιάννης κερνοῦσε, Γιάννης ἔπινε». Ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὰ νομοσχέδια, ἡ Κυβέρνησις τὰ ἐψήφισεν. Καὶ εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει καμμία ἄλλη διάταξις, εἰς τὸν Κανονισμὸν καὶ τὸ Σύνταγμα, ποὺ νὰ ἐπιβάλῃ κυρώσεις εἰς τοὺς βουλευτάς, οἱ ὁποῖοι ἀπουσιάζουν, θὰ ἔπρεπε τοὐλάχιστον νὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ ἄρθρον 14, τὸ ὁποῖον καθορίζει καὶ λέγει ὅτι............. (ἀναγινώσκει). Τουλάχιστον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ αὐτό. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπρότεινα εἶναι τοῦτο: Νὰ προσέξῃ ἡ πλειοψηφία μήπως διὰ τῆς μεθόδου αὐτῆς καταπνίγει τὴν μειοψηφίαν, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ νοηθῇ διακυβέρνησις τῆς Χώρας ἄνευ ὑπάρξεως ἐλέγχου.

§21Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὶ ἐννοεῖτε πλειοψηφίαν ἀφοῦ ἦσαν 14; θὰ ἀπουσίαζαν καὶ ἀπὸ τὴν μειοψηφίαν.

§22Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Κύριοι Συνάδελφοι, τὴν μειοψηφίαν τὴν καθοδηγεῖ καὶ τὴν κατευθύνει ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον προέρχεται ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν.

§23Β. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω νὰ εἴπω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε διὰ τὴν πλειοψηφίαν, διότι ἐφ’ ὅσον ἡ ὥρα ἦτο 3½ φυσικὸν ἦτο ὅλοι οἱ βουλευταὶ νὰ φύγουν ἀνεξαρτήτως, ἐὰν ἀνήκουν εἰς τὴν πλειοψηφίαν ἢ τὴν μειοψηφίαν.

§24Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Αὐτὸ ἀποτελεῖ δικαιολογίαν διὰ τοὺς βουλευτάς· ποτὲ διὰ τὸ Προεδρεῖον.

§25Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ἀφορμὴν λαμβάνοντες ἀπὸ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἐπιθυμοῦμεν, καὶ θὰ ἐνομίζον ὅτι ἠμποροῦμεν νὰ ἔχωμεν τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ συστήσωμεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς; εἰς ἄλλας περιπτώσεις νὰ μὴν προβαίνῃ εἰς τοιαύτην ρύθμισιν ἐπὶ τόσου σπουδαίου ζητήματος, καθ’ ἣν στιγμὴν μάλιστα κλονίζεται αὐτὴ αὕτη ἡ ὑπόστασις τῆς Χώρας. Ἐπ’ αὐτοῦ θὰ ἤθελον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς.

§26Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Συμμερίζομαι τὰς διαμαρτυρίας τῶν κ. κ. συναδέλφων δι’ ἄλλους ὅμως κυρίως λόγους, διότι ἡ συνεδρίασις τῆς παρελθούσης Παρασκευῆς ἐλύθη κάπως ἀνωμάλως. Καθ’ ἣν στιγμὴν δηλαδὴ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς ἀνεκοίνωσεν ὅτι ἐλύθη ἡ συνεδρίασις, ἐβλέπαμεν ταυτοχρόνως τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἀσφαλείας νὰ καταθέτῃ νομοσχέδιον ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε συνάδελφε πλανᾶσθε, ἡ συνεδρίασις διεκόπη τὴν στιγμὴν ἐκείνην.

§28Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Μὲ συγχωρεῖτε. Ἐν συνεχείᾳ, ὁ προεδρεύων τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἐδήλωσεν ὅτι θὰ ἐπανελαμβάνετο ἡ συνεδρίασις τὴν 10½ νυκτερινήν. Μερικοὶ ἢ μᾶλλον μέγας ἀριθμὸς ἐκ τῶν βουλευτῶν ἐφώναξαν: ὄχι, ὄχι, τὴν Δευτέραν. Ἐδημιουργήθη λοιπὸν μία ἀτμόσφαιρα ὥστε ἐπιστεύθη ἀπὸ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ Σώματος, ὅτι ἡ συνεδρίασις θὰ ἐσυνεχίζετο τὴν ἐρχομένην Δευτέραν, ἐκεῖθεν, ἡ μεγάλη ἔλλειψις βουλευτῶν, διότι δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν ἔπειτα ἀπὸ 360 νὰ παρίστανται 10 ἢ 15 βουλευταὶ μόνον κατὰ τὴν συνεδρίασιν. Ἀλλ’ ἐκτὸς αὐτοῦ, κύριε Πρόεδρε, δὲν θὰ ἦτο ἐποικοδομητικὸν τοῦ Σώματος, νὰ διαγραφῇ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς βουλευτῶν, ὄχι διότι θὰ ἐξέφραζον ἔλλειψιν ἐμπιστοσύνης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τοιαύτη ἐμπιστοσύνη δὲν ἐζητήθη, ἁπλῶς καὶ μόνον ἡ Κυβέρνησις ἔκαμεν ἀνακοινώσεις τὰς ὁποίας ὤφειλε νὰ κάνῃ εἰς τὸ Σῶμα, ἀλλὰ δὲν εἶναι νοητόν, οὔτε ἐπιτετραμμένον, ὡρισμένοι ἐκ τῶν βουλευτῶν, ὅσοι ἀναγράφονται εἰς τὴν ἀρχὴν τῶν ἀγορεύσεων νὰ ὁμιλοῦν ἐπὶ μίαν ἢ δύο ὥρας καὶ εἰς τοὺς ἄλλους νὰ λέτε, «ὄχι, τώρα θὰ ὁμιλήσητε 10 λεπτὰ ἢ ¼ ἢ στὸ τέλος, σᾶς διαγράφομεν». Αὐτὸ εἶναι κάτι τὸ ἀντικανονικὸν καὶ τὸ ἀνελεύθερον, τὸ ὁποῖον πιστεύω ὅτι ἐπὶ τῆς Προεδρείας τῆς ἰδικῆς σας δὲν θὰ γίνῃ δεκτόν. Ἄς ἐρωτηθῇ λοιπὸν ἡ Βουλὴ ἐὰν θέλῃ μίαν ἄλλην ἡμέραν νὰ συνεχίσῃ τὴν συζήτησιν, καὶ νὰ παρίσταται καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§29ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§30Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἀνέκυψαν τρία ζητήματα: Πρῶτον: ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἐκηρύχθη περαιωμένη ἡ συζήτησις, δεύτερον: ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς διεξήχθη ἡ συζήτησις μὲ μικρὸν ἀριθμὸν βουλευτῶν, τρίτον: ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ἐτερματίσθη ἡ συζήτησις ἄνευ ψηφοφορίας. Ἐπὶ τοῦ πρώτου ζητήματος νομίζω ὅτι ὅταν ἐξαντλῆται ὁ ἀριθμὸς τῶν ρητόρων, ἐκφωνουμένων τῶν ὀνομάτων αὐτῶν καὶ μὴ ἀπαντώντων, τότε ἡ συζήτησις τερματίζεται, δηλαδὴ ἐξαντλεῖται ὁ ἀριθμὸς τῶν ρητόρων. Ἑπομένως ἀπὸ τῆς ἀπόψεως αὐτῆς καλῶς ἐθεωρήθη τερματισθεῖσα ἡ συζήτησις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν συζήτησιν μὲ ἠλαττωμένον ἀριθμὸν βουλευτῶν, ἡ διάταξις τοῦ ἰσχύοντος Συντάγματος εἶναι σαφής, ἔχει δηλαδὴ καὶ ἀπαρτίαν συζητήσεων καὶ ἀπαρτίαν ἀποφάσεων. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀπαρτίαν συζητήσεων ὑπάρχουν δύο διαδικασίαι: Πρῶτον ἡ αὐτεπάγγελτος διαδικασία ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου καὶ δεύτερον ἡ κατ’ ἔνστασιν ἐκ μέρους βουλευτῶν. Ἐνστάσεις ἐκ μέρους βουλευτῶν δὲν ὑπῆρξαν. Ἑπομένως ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο χωλαίνει ἡ παρατήρησις. Ἀλλὰ ἐὰν πράγματι ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν ἦτο τόσον ἐξόφθαλμος μικρὸς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος δὲν ἐκήρυξε λελυμένην τὴν συνεδρίασιν, δι’ ἔλλειψιν ἀπαρτίας, τότε ὑπάρχει ἀναμφιβόλως παράβασις καθήκοντος ἐκ μέρους τοῦ παραλείψαντος τοῦτο Προέδρου, διότι ρητῶς ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι ἡ διαπίστωσις περὶ ὑπάρξεως τοῦ ἀπαιτουμένου ἀριθμοῦ ἀνήκει εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Καὶ βεβαίως ὅταν ὁ ἀριθμὸς τῶν βουλευτῶν εἶναι 100 ἢ 120 δὲν εἶναι εὔκολον εἰς τὸ Προεδρεῖον νὰ εἶναι ἀπολύτως βέβαιον ἐὰν ὑπάρχῃ ἀπαρτία, ἀλλὰ ὅταν πρόκειται περὶ 14 βουλευτῶν εἶναι ἀναμφισβήτητον ὅτι ἀπαρτία δὲν ὑπάρχει. Ἑπομένως, ἐὰν πράγματι ἡ συζήτησις διεξήχθη ἐνώπιον 14 βουλευτῶν, τότε κακῶς ἔπραξεν ὁ κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην Προεδρεύων, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκήρυξε λελυμένην τὴν συνεδρίασιν δι’ ἔλλειψιν ἀπαρτίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ τρίτον ζήτημα ὀφείλω νὰ διαπιστώσω δύο τινά: Πρῶτον, δὲν ἐτέθη πρότασις δυσπιστίας ἐκ μέρους τοῦ νομίμου ἀριθμοῦ ἢ ἀρχηγοῦ κόμματος ἢ μέλους κόμματος πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, διότι τοῦτο ἀπαιτεῖ ὑπογραφὴν ὡρισμένων βουλευτῶν. Ἀλλὰ ζήτημα γεννᾶται, ἐὰν τὸ ζήτημα ἐμπιστοσύνης δὲν ἐτέθη ὑπὸ αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως, διότι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δικαιοῦται νὰ πιστεύῃ ὅτι διατηρεῖ τὴν ὑποστήριξιν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἀμέριστον, ὅπως εἶχεν ἐκδηλωθῇ αὕτη ὅτε ἐνεφανίσθη τὸ πρῶτον, πρὸ διμήνου, ἐνώπιόν της διὰ νὰ περιβληθῇ τὴν ἐμπιστοσύνην της. Κατ’ ἐμέ, διὰ τῆς φράσεώς του αὐτῆς ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἠθέλησε νὰ διαπιστώσῃ ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐξακολουθῇ περιβάλλουσα τὴν Κυβέρνησιν μὲ τὴν ἐμπιστοσύνην της καὶ ὤφειλε, κατὰ τὴν ἰδικήν μου γνώμην, νὰ διεξαχθῇ ψηφοφορία οὐχὶ ἐπὶ τῇ βάσει προτάσεως ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς ταύτης τῆς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως γενομένης προκλήσεως.

§31Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἔλεγχος εἶναι σήμερον. Ἐὰν εἴχαμε καμμίαν ἄλλην ἐργασίαν τῆς Βουλῆς, νὰ εἴπω καλῶς διεξάγεται ἡ συζήτησις· ἀλλὰ ἔλεγχος εἶναι σήμερον. Εἰς κάθε σημεῖον ὑπάρχει τὸ δικαίωμα τοῦ βουλευτοῦ νὰ ζητήσῃ τὴν ἐμπιστοσύνην τῆς Βουλῆς.

§32Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Μίαν ἐρώτησιν θέλω νὰ ὑποβάλω. Εἰς τὴν ἕδραν κάθεται ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος προήδρευε κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Παρασκευῆς. Θὰ ἤθελον, ἂν ἠμπορῇ νὰ μᾶς δηλώσῃ κατηγορηματικῶς καὶ ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τὴν ὁποίαν ἔχει, ἐὰν κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην ὑπῆρχεν ἀρκετὸς ἀριθμὸς βουλευτῶν διὰ νὰ γίνῃ ἡ συνεδρίασις.

§33Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δὲν δύναμαι νὰ κατανοήσω, κ. βουλευταί, κατὰ ποῖον τρόπον διεξάγεται ἡ συζήτησις. Ἡ Βουλὴ συζητεῖ ἐπὶ τῇ βάσει ἡμερησίας διατάξεως. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δὲν ὑπάρχει τίποτε ποὺ νὰ δικαιολογῇ ταύτην.

§34Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Συζητοῦμεν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν.

§35Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. Γεωργίας). Δύνανται βεβαίως οἱ βουλευταὶ νὰ ζητήσουν τὸν λόγον ἐπὶ τὸν Κανονισμοῦ, ἀλλὰ πότε; Κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην κατὰ τὴν ὁποίαν παρεβιάσθη ὁ Κανονισμός.

§36Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Ἐπὶ τῶν πρακτικῶν συζητοῦμεν καὶ τὰ πρακτικὰ τώρα ἦλθον πρὸς συζήτησιν.

§37Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. τῆς Γεωργίας). Τὸ θέμα τὸ ὁποῖον ἐθέσατε, ἔπρεπε νὰ τεθῇ κατὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην. Ὁ κ. Δημητρᾶτος εἶπεν ὅτι δὲν παρίστατο ἐπαρκὴς ἀριθμὸς βουλευτῶν καὶ ὡς βουλευτὴς ἀντὶ νὰ διαμαρτύρεται σήμερον ὤφειλε νὰ διαμαρτυρηθῇ τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ὁπότε παραβιάζετο ὁ Κανονισμός (θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι) ὁπότε καὶ θὰ ἦτο δυνατὸς ὁ ἔλεγχος ἐὰν τὰ σήμερον λεγόμενα, ὅτι ἦσαν 13 βουλευταί, ἦσαν ἀκριβῆ.

§38Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. (Ἀργολιδοκορινθίας). Τὰ πρακτικὰ ἦλθον πρὸς ἐπικύρωσιν καὶ κατὰ τὸν Κανονισμὸν καλῶς συζητοῦμεν καὶ ἀποροῦμεν πῶς κάνετε τοιαύτην ὑπεράσπισιν σεῖς, ὁ κ. Παπαθανάσης. Εὑρισκόμεθα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ.

§39Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. τῆς Γεωργίας). Πλανᾶσθε· ἐπαναλαμβάνω ὅτι καθῆκον τῶν βουλευτῶν εἶναι ὅταν βλέπουν παραβιαζόμενον τὸ Κανονισμὸν νὰ λαμβάνουν τὸν λόγον ἐκείνην τὴν στιγμήν, ὁπότε καὶ ὁ ἔλεγχος θὰ εἶναι εὔκολος, ἐὰν ὁ βουλευτὴς εὑρίσκεται ἐν ἀκριβείᾳ ἢ ὄχι. Δὲν δύνασθε νὰ ἐλέγχητε τὴν τήρησιν ἢ μὴ τήρησιν τοῦ Κανονισμοῦ μετὰ 4 ἢ 5 ἡμέρας. (θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι)

§40Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Τί πταίομεν ἡμεῖς; Ἄλλως τε δὲν εἶναι 4–5 μέρες.

§41Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. (Κάτι λέγει μὴ ἀκουόμενος λόγῳ τοῦ θορύβου).

§42Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. τῆς Γεωργίας). Δὲν εἶναι τοῦτο σύμφωνον πρὸς τὸ πνεῦμα τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει ὅτι ὁ Πρόεδρος δίδει τὸν λόγον εἰς τοὺς ἐγγεγραμμένους.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ι. Θεοτόκης). Ὁ Αʹ Ἀντιπρόεδρος κ. Μουτζουρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§44Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Αʹ Ἀντιπρόεδρος). Κύριοι βουλευταί, αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκφράσω τὴν λύπην μου, ὄχι διὰ τὰς ἐπικρίσεις διότι διὰ τὰς ἐπικρίσεις ἐκφράζω τὴν χαράν μου διότι τὸ ἀλάθητον δὲν τὸ ἀναγνωρίζω εἰς κανένα ἄνθρωπον καὶ συνεπῶς οὔτε εἰς τὸν ἑαυτόν μου καὶ σᾶς παρακαλῶ μάλιστα ὁσάκις ἐξ ἐσφαλμένης ἀντιλήψεως δὲν ἐφαρμόζω καλῶς τὸν Κανονισμὸν οἱ βουλευταὶ νὰ ἵστανται ἄτεγκτοι κριταί, ὑπεράνω συμπαθειῶν, ὑπεράνω κομματικοῦ συνδέσμου. Ἐγὼ πάντοτε, θὰ ἀναλαμβάνω τὸ βάρος τῶν εὐθυνῶν διότι ἔτσι ἔκαμα εἰς ὅλην μου τὴν ζωήν. Λέγω λοιπὸν ὅτι θὰ ἐκφράσω τὴν χαράν μου διὰ τὰς ἐπικρίσεις, ἀλλὰ θὰ ἐκφράσω καὶ τὴν μεγίλην μου λύπην, διότι ἡ Βουλὴ κατατρίβεται εἰς τοιαῦτα ζητήματα, ὅταν φλέγοντα τοιαῦτα προκαλοῦν τόσας θυσίας εἰς τὴν ὕπαιθρον. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς δεξιᾶς πλευρᾶς).

§45Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργολιδ.). Ἡ τήρησις τῶν νόμων εἶναι μέγα γεγονός. Ὑπῆρχεν ἀπαρτία; Ναὶ ἢ ὄχι; (Φωναί, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, ἀντεγκλήσεις).

§46Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Αʹ Ἀντιπρόεδρος). Καὶ θὰ ἐκφράσω περισσότερον τὴν λύπην μου, διότι ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλὴ παρουσιάζει τὸ θέαμα τὸ ὁποῖον παρουσίασε πρὸ ὀλίγου. (Φωναί, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§47Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Εἶναι πολὺ καλὴ ἡ Δʹ Ἀναθεωρητικὴ Βουλή.

§48Χ. ΑΛΕΤΡΑΣ. Δὲν εἶναι πράγματα αὐτά.

§49Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Αʹ Ἀντιπρόεδρος). Τὸ λέγω δι’ ὡρισμένους οἱ ὁποῖοι.............

§50Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Καὶ ὅμως αὐτὴ ἡ Βουλὴ σᾶς ἐξέλεξεν Ἀντιπρόεδρον.

§51Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Λέγων αὐτὸ δὲν ἐννοῶ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν, ἀλλὰ ὡρισμένους ἀνθρώπους. (Φωναί, θόρυβος, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι).

§52Δ. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Δὲν πρέπει νὰ ἐκφράζεσθε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§53Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος). Τὸ μέγιστον μέρος τῆς Βουλῆς, οἱ πλεῖστοι τῶν βουλευτῶν εἶναι ἤρεμοι καὶ ἀντιλαμβάνονται καλῶς. Μὲ αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπον δὲν ἐνόουν τὸν ὅλον ἀριθμὸν τῶν βουλευτῶν, ἀλλὰ ὡρισμένους ταραξίας, οἱ ὁποῖοι κάμνοντες αὐτὸν τὸν θόρυβον παρουσιάζουν εἰς τὸν Λαὸν ὅτι τὸ σύνολον εὐθύνεται. Αὐτὸ πρέπει νὰ σταματήσῃ.

§54Ε. ΛΟΥΛΑΚΑΚΗΣ. Θὰ ἠκούαμεν μετὰ χαρᾶς μίαν οὐσιαστικὴν καὶ νομικὴν ἀπάντησιν.

§55Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὁ λόγος σας, κ. Ἀντιπρόεδρε, νομίζω ...............................................

§56Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ (Αʹ Ἀντιπρόεδρος). Δὲν θὰ μοῦ καθορίσετε σεῖς τὸν λόγον μου. Θὰ ἀπαντήσω εἰς ὅλα τὰ ἐρωτήματά σας καὶ θὰ ἀφεθῶ εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἔσφαλα, πρῶτος ἐγὼ θὰ ἀναγνωρίσω τὸ σφάλμα μου καὶ θὰ ζητήσω συγγνώμην καὶ τοῦ λοιποῦ θὰ φροντίσω νὰ συμμορφωθῶ, ἀλλὰ δὲν θὰ μοῦ ὑποδείξῃ κανεὶς κατὰ τίνα τρόπον ἐγὼ θὰ χειρισθῶ τὸ θέμα μου. (Χειροκροτήματα).

§57Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, φρονῶ ὅτι αἱ συζητήσεις αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων καλῶς ἐγένοντο, ἀλλὰ ἡ συζήτησις ἡ περαιτέρω πρέπει νὰ τερματισθῇ. Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ὁμιλῶμεν ἀτελευτήτως ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ σταματήσῃ ἡ συζήτησις καὶ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§58Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. (Αʹ Ἀντιπρόεδρος). Ἐγὼ πρῶτος θὰ συντομεύσω καὶ θὰ τερματίσω ἀμέσως. Παρέλαβον τὴν Βουλήν, μὴ οὖσαν ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ ὅταν ἠγόρευσεν ὁ κ. Θηβαῖος ἐπρόκειτο περὶ θέματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἐζητεῖτο ἡ ἐμπιστοσύνη τῆς Βουλῆς. Ἐπρόκειτο περὶ θέματος ἐπὶ τοῦ ὁποίου πρὸ δύο συνεδριάσεων περίπου, νομίζω, ἐὰν ἐνθυμοῦμαι καλῶς, πληθούσης τῆς Βουλῆς ἐζητήθη παρ’ αὐτῆς νὰ περιορισθοῦν εἰς τὸ ¼ αἱ ἀγορεύσεις, διότι εἶχεν ἐξαντληθῇ τὸ θέμα. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἐπρόκειτο περὶ τοιούτου θέματος καὶ εὑρέθησαν συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἦσαν πιστοὶ εἰς τὰς ὑποχρεώσεις των, κατὰ τί πταίει τὸ Προεδρεῖον; διατὶ οἱ ρήτορες ἀφοῦ ἐνεγράφησαν διὰ νὰ ὁμιλήσουν δὲν ἦσαν εἰς τὴν συνεδρίασιν; ποῖος δὲν ἐξεπλήρωσε τὰ καθήκοντά του; Τὸ δὲ ζήτημα τῆς διαπιστώσεως τῆς ἀπαρτίας ὑπὸ μόνου τοῦ Προέδρου δὲν σᾶς ἐμβάλλει εἰς φόβον μήπως τὸν μεταβάλῃ εἰς τύραννον;

§59ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὴ θυμώνετε, κ. Πρόεδρε.

§60Π. ΜΟΥΤΖΟΥΡΙΔΗΣ. Κύριοι, εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς κάμω μίαν δήλωσιν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ θυμοῦ· ὁ τόνος τῆς φωνῆς μου προέρχεται ἀπὸ ἐλάττωμα τοῦ στόματός μου τὸ ὁποῖον εὐτυχῶς θὰ μοῦ διορθώσῃ ὁ ὀδοντίατρος (γέλωτες). Δὲν πρόκειται, λοιπὸν περὶ θυμοῦ. Ἐνῶ λοιπόν, ἐπρόκειτο περὶ τοιούτου θέματος, ἐγὼ ἐπροχώρησα τὴν συζήτησιν καὶ κατόπιν τὴν ἔλυσα. Ἄλλοι κύριοι παρῃτήθησαν καὶ ὁ κ. Μακρῆς παραιτηθεὶς προηγουμένως ἔμεινε μέχρι τὸ τέλος καὶ ἠγόρευσεν. Ἐπαφίεμαι εἰς τὴν κρίσιν σας, κύριοι συνάδελφοι, ἐὰν καλῶς ἔπραξα. (Χειροκροτήματα).

§61Α. ΣΤΡΑΤΟΣ. Διεπιστώθη ἐκ τοῦ λόγου τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου, ὁ ὁποῖος ρητῶς τὸ ὡμολόγησεν, ὅτι ἀνέλαβε τὴν Βουλὴν μὴ οὖσαν ἐν ἀπαρτίᾳ. (Θόρυβος καὶ κωδωνοκρουσία)ι.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις κηρύσσεται περαιωμένη, τὰ πρακτικὰ κυροῦνται.

§63ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

ΤΩΝ ΑΝΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΣΕΩΝ.

§65Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶμαι ἐγγεγραμμένος διὰ νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον ἔχομεν ἔλεγχον, κ. συνάδελφε. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 1 ἐρωτήσεως, δι’ ἧς «Παρακαλεῖται ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ὅπως πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν διὰ ποίους λόγους δὲν ἐγένετο καταπολέμησις διὰ ψεκασμοῦ τοῦ δάκου εἰς τὴν περιφέρειαν Πρεβέζης μὲ ἀποτέλεσμα τὴν καταστροφὴν τῆς ἐφετεινῆς πλουσίας ἐσοδείας τῶν ἐλαιώνων», ὁ κ. Γαρουφαλιᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§67Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ἡ συζήτησις ἀφορᾷ εἰδικῶς τὴν περιφέρειαν Πρεβέζης. Ἡ ἐσοδεία τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς τῆς Πρεβέζης κατεστράφη ἐξ ὁλοκλήρου—ἦτο δὲ μία τῶν πλουσιωτέρων ἐσοδειῶν—διότι τὸ ὑπουργεῖον δὲν προέβη εἰς τὴν καταπολέμησιν τοῦ δάκου. Ἡ καταστροφὴ ἤδη ἐπῆλθε καὶ γεννᾶται τὸ ἐρώτημα: Διατὶ δὲν διατυπώνω τὴν ἐρώτησιν, ὡς ἐπερώτησιν, ἐνῷ κανονικῶς αὕτη ἔπρεπε νὰ διατυπωθῇ ὡς ἐπερώτησις; Διότι πιστεύω ὅτι τὴν εὐθύνην κυρίως δὲν τὴν φέρει ὁ κ. ὑπουργὸς Γεωργίας—ἴσως νὰ τὴν φέρῃ ἄλλο μέλος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου—καὶ ἀκριβῶς εἰς αὐτὸ στρέφεται ἡ ἐρώτησίς μου, διὰ νὰ μὲ πληροφορήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας, ποῖος, εἴτε αὐτὸς εἴτε ἄλλο μέλος τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ποῖος ἔσχεν τὴν σοφὴν σκέψιν νὰ πιστεύῃ, ὅτι ἡ καταστροφὴ μιᾶς ἐσοδείας, δηλ. ἡ καταστροφὴ τῆς παραγωγῆς, ἀποτελεῖ πρᾶξιν πολὺ ἐπωφελεστέραν οἰκονομικῶς διὰ τὸ σύνολον τῆς Ἐθνικῆς οἰκονομίας, παρὰ ἡ δαπάνη ὡρισμένων χρημάτων, διὰ τὴν πρόληψιν τῆς καταστροφῆς, τὴν προστασίαν τῆς παραγωγῆς καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ ἐθνικοῦ εἰσοδήματος. Καὶ μετὰ τὴν ἀπάντησιν ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως, θὰ σκεφθῶ κατὰ πόσον θὰ διατυπώσω τὴν ἐρώτησιν ὡς ἐπερώτησιν ἀπέναντι τοῦ κυρίως ὑπευθύνου τῆς καταστροφῆς αὐτῆς, διότι ἐνδιαφέρομαι εἰδικῶς διὰ τὴν περιφέρειαν Πρεβέζης, ὅπου ἐπῆλθεν ἡ καταστροφή. Εἶμαι ὅμως βέβαιος ὅτι τὸ ἴδιον φαινόμενον, θὰ ἔχῃ συμβῆ καὶ εἰς ἄλλας περιοχὰς τῆς Ἑλλάδος, ὥστε ἡ εὐθύνη τῆς καταστροφῆς αὐτῆς νὰ εἶναι πολὺ γενικωτέρα καὶ ὄχι τοπικῆς μορφῆς.

§68Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπ. τῆς Γεωργίας). Κύριοι βουλευταί, δυστυχῶς εἶναι ἀληθές, ὅτι εἰς τὴν περιφέρειαν Πρεβέζης δὲν ἐγένετο δακοκτονία.

§69ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ εἰς ἄλλας περιφερείας.

§70Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ. (Ὑπ. τῆς Γεωργίας). Καὶ εἴς τινας ἄλλας περιφερείας, ἀλλὰ εἶναι περιωρισμέναι, 2–3 εἶναι ἀκόμη, τοῦτο δὲ ὀφείλεται εἰς τὴν ἔλλειψιν μελάσσης. Τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας δι’ ἐγγράφου του ἀπὸ τῆς 15ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1946, δηλαδὴ πρὸ ἔτους ἀπὸ τῆς σημερινῆς χρονολογίας, ἐζήτησεν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ τὴν προμήθειαν τριῶν καὶ ἡμισείας χιλιάδων τόννων μελάσσης, τὴν δὲ 4ην Νοεμβρίου τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ παρέπεμψε τὸ ζήτημα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Κρατικῶν Προμηθειῶν (Ε.Κ.Π.) διὰ τὴν προμήθειαν τῆς μελάσσης. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐβράδυνεν ἡ Ε.Κ.Π. νὰ προκηρύξῃ τὴν δημοπρασίαν καὶ τὴν προεκήρυξε διὰ τὴν 4ην Ἀπριλίου. Ἀλλὰ τὴν 4ην Ἀπριλίου, δυστυχῶς, οὐδεὶς προσῆλθε χορηγητὴς τῆς μελάσσης ἢ μᾶλλον προσελθόντες τινές, προσέφερον μέλασσαν ἐντὸς δοχείων μὴ συμφώνων πρὸς τοὺς ὅρους τῆς διακηρύξεως. Τὶ ἀξίαν εἶχε τοῦτο; Σοβαρωτάτη, κύριοι, διότι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀπεδείχθη, ὅτι βαρέλια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχον καθαρισθῆ δι’ ἀτμοῦ καὶ εἶχον ἀποφορὰν βενζίνης ἢ τῆς οὐσίας τὴν ὁποίαν περιεῖχον, ἐπέδρασαν ἐπὶ τῆς μελάσσης ἀνεπαισθήτως μέν, ἀλλὰ κατὰ τοιοῦτον τρόπον, ὥστε τὸ τόσον εὐαίσθητον ἔντομον τὸ ὁποῖον καλεῖται δάκος νὰ μὴ τρώγῃ τὴν μέλασσαν. Καὶ ἑπομένως ἡ μέλασσα ἐθεωρήθη ἄχρηστος. Διὰ τοῦτον τὸν λόγον περιελήφθη εἰς τὴν διακήρυξιν ὡς ὅρος, τὰ βαρέλια νὰ εἶναι κεκαθαρμένα δι’ ἀτμοῦ. Ἐπανελήφθη ἡ δημοπρασία τρὶς μέχρι τῆς 25ης Ἀπριλίου, δυστυχῶς ὅμως οὐδεὶς πάλιν προσῆλθεν. Τότε μᾶς συνεστήθη ὑπὸ τῆς Ε.Κ.Π. νὰ ἀναζητήσωμεν καὶ νὰ διατάξωμεν τὴν ἀγορὰν βαρελίων ἔξωθεν. Προσεφέροντο δοχεῖα μόνον εἰς Αἴγυπτον ἀλλὰ μόνον μετὰ μελάσσης. Ἠναγκάσθημεν, διότι δυστυχῶς βαρέλια μετάλλινα δὲν ὑπῆρχον, ἠναγκάσθημεν τότε νὰ στείλωμεν μίαν ἐπιτροπήν, κατὰ σύστασιν τῆς Ε.Κ.Π ἐκ τριῶν ὑπαλλήλων, ἑνὸς καθηγητοῦ τῆς Ἀνωτάτης Γεωπονικῆς Σχολῆς τοῦ κ. Ἰσαακίδου καὶ 2 ὑπαλλήλων, ἑνὸς τοῦ ὑπουργείου Ἐφοδιασμοῦ καὶ ἑνὸς τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας, εἰς τὴν Αἴγυπτον, διὰ τὴν προμήθειαν τῆς μελάσσης. Ὅταν ἐπῆγεν ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκεῖ—δυστυχῶς ἡ μέλασσα ἐκεῖ εἶναι σχεδὸν μονοπώλιον—ὅλοι οἱ χορηγηταὶ ἔσπευσαν νὰ εἶναι πλειοδόται πρὸς τὸν μονοπωλητὴν τῆς μελάσσης καὶ προσέφερον καθ’ ἑκάστην ὑπὸ διαφόρους ὅρους καὶ τιμὰς, ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἐξασφαλίζουν τὸν ὅρον τῆς δι’ ἀτμοῦ καθάρσεως, διότι αὐτὸς ὁ καθαρισμὸς εἶναι δαπανηρός. Γεγονὸς εἶναι ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ κατώρθωσε μόλις περὶ τὴν 23ην Ἰουλίου νὰ προμηθευθῇ μέλασσαν, 2000 τόννων, παραδοτέαν ὅμως ἐντὸς 80 ἡμερῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργείου εἶχε διατάξει εἰς ὅλας τὰς περιφερείας, ὅπου ὑπῆρχεν ἐκ τοῦ παρελθόντος ἔτους ἐναπομείνασα μέλασσα, νὰ κάνῃ τὴν πρώτην διαβροχήν. Εἴς τινας περιφερείας ὅπου ὑπῆρχε περισσοτέρα, ἐκάναμεν καὶ τὴν δευτέραν διαβροχήν. Ἦλθεν ἐπὶ τέλους ἡ μέλασσα, ἀλλ’ ὅταν ἦλθεν, ἡ περίοδος τῆς πρώτης διαβροχῆς εἰς τὰς περιφερείας εἰς ἃς δὲν ὑπῆρχεν ἐκ τοῦ παρελθόντος μέλασσα, εἶχε πλέον παρέλθει καὶ ἡ μέλασσα αὕτη διετέθη διὰ τὸ ἔργον τῆς δευτέρας, καὶ εἴς τινας περιπτώσεις, ὅπου ἐχρειάσθη, καὶ τῆς τρίτης διαβροχῆς. Οὕτως ἔχει τὸ ζήτημα. Εἶναι ἀληθές, ὅτι ὑπῆρχεν ἓν χρονικὸν διάστημα ὀλιγόμηνον, ἀπὸ τῆς 5ης Νοεμβρίου μέχρι τοῦ Ἀπριλίου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ Ἐπιτροπὴ Κρατικῶν Προμηθειῶν ἐβράδυνε νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν προμήθειαν. Εἶχε δικαιολογηθῆ ὅτι ἐβράδυνε νὰ ἐγκριθῇ ἀπὸ τὴν Νομισματικὴν Ἐπιτροπὴν ἡ πίστωσις εἰς συνάλλαγμα, τὸ ὁποῖον οἱ προμηθευταὶ ἠξίουν νὰ εἶναι ἐκ τῶν προτέρων καθωρισμένον ἐὰν θὰ εἶναι εἰς λίρας ἢ δολλάρια, διὰ νὰ καθορίσουν τὴν προσφοράν των. Αὐτὸ δὲν φαίνεται νὰ εἶναι ὁ ἀκριβὴς λόγος ὁ ὁποῖος ἠμπόδισε τοὺς χορηγητὰς, διότι ὁ κύριος λόγος ἦτο ἡ ἀποφυγὴ τῆς ὑποχρεώσεως τῆς δι’ ἀτμοῦ καθάρσεως τῶν δοχείων καὶ ἡ προσπάθεια νὰ ὑποχρεώσουν τὸ Κράτος νὰ πάρῃ τὴν μέλασσαν ἐπὶ βαρελίων μὴ καθαρισμένων δι’ ἀτμοῦ. Διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ μετὰ τὴν προμήθειαν τῆς μελάσσης ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὸν τρόπον τὸν ὁποῖον ἐξέθεσα πρὸς ὑμᾶς διέταξα ἀνάκρισιν διὰ νὰ εὑρεθῇ ἄν ὑπάρχῃ ὑπεύθυνος τῆς καθυστερήσεως αὐτῆς. Ἡ ἀνάκρισις αὐτὴ δὲν μοῦ ὑπεβλήθη ἀκόμη διότι τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐξετασθοῦν ἄλλα ἀπουσιάζουν καὶ ἄλλα εἶναι εἰς ἄλλας ὑπηρεσίας ἀπησχολημένα. Γεγονὸς ὅμως εἶναι ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς αὐτῆς δὲν ὑπεβλήθη τὸ πόρισμα τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὅλη ἱστορία τῆς ὑποθέσεως τῆς μελάσσης.

§71ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐγένοντο πειράματα ραντισμοῦ διὰ ντι–ντι–τί;

§72Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Ἐν σχέσει πρὸς τὴν δίωξιν τοῦ δάκου διὰ ντι–ντι–τὶ μέχρι σήμερον δὲν εἶναι ἐπιστημονικῶς βεβαιωμένον ἐὰν διὰ τοῦ τρόπου αὐτοῦ ἡ δίωξις εἶναι ἀποτελεσματική. Ἐπειδὴ ὅμως αἱ πιθανότητες εἶναι ὅτι δύναται νὰ εἶναι ἀποτελεσματικὴ δεδομένου ὅτι καὶ ἡ διὰ μελάσσης δίωξις δὲν ὑποστηρίζεται ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀποτελεσματικὴ, διότι μεταξὺ τῶν κύκλων τῶν ἐπιστημονικῶν τῶν γεωπονικῶν κρίνεται ὅτι καὶ αὐτὴ δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀποτελεσματική. Ὑποστηρίζεται λέγω σοβαρῶς, ὅτι καὶ ἡ διὰ μελάσσης δίωξις δὲν εἶναι ἀποτελεσματική, ἀλλὰ καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν παραλείψωμεν. Ἐν τούτοις προκειμένου περὶ τοῦ ντι–ντι–τὶ προέβην εἰς ὡρισμένας ἐνεργείας παρὰ τῇ Ἀμερικανικῇ ἀποστολῇ καὶ κυρίως παρὰ τῷ ἡγουμένῳ τοῦ τόσον ἀποτελεσματικῶς διεξαχθέντος ἀνθελονοσιακοῦ ἀγῶνος κ. Ράϊτ καὶ εἶμαι εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ σᾶς πληροφορήσω ὅτι πρὸ ἑβδομάδος ὁ κ. Ράϊτ μαζὶ μὲ συμβούλους τῆς Ἀμερικανικῆς ἀποστολῆς μὲ ἐπεσκέφθη καὶ μοῦ ἐδήλωσεν ὅτι ἡ Ἀμερικανικὴ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ δώσῃ ἑπτὰ ἀεροπλάνα τὰ ὁποῖα θὰ ἐκτελοῦν ἀπὸ τοῦ ἀρχομένου ἔτους τὴν δακοκτονίαν διὰ τοῦ ντὶ–ντὶ–τί. Βεβαίως τὰ ἑπτὰ αὐτὰ ἀεροπλάνα δὲν εἶναι ἐπαρκῆ, διότι ὅπως ὑπελογίζαμεν χρειάζεται εἷς ἀριθμὸς 40 ἀεροπλάνων διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ δι’ ὁλόκληρον τὴν χώραν. Ἀλλὰ ὑπολογίζω ὅτι συνδυάζοντες τὴν ἐνέργειαν ἡμῶν μὲ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν 17 ἀεροπλάνων τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ ὑπουργεῖον τῆς Ὑγιεινῆς διὰ τὴν καταδίωξιν τῶν κωνώπων, ὅτι θὰ εἶναι δυνατὸν μὲ τὰ 24 τότε ἀεροπλάνα κατὰ τὴν κατάλληλον ἐποχὴν νὰ ἐξασφαλισθῇ καὶ τὸ ἔργον τῆς δακοκτονίας τὸ ὁποῖον ἂς ἐλπίσωμεν ὅτι θὰ εἶναι καὶ ἀποτελεσματικόν. Δὲν παραλείπω νὰ ἐπαναλάβω ὅτι μέχρι σήμερον τὰ πειράματα τὰ ὁποῖα ἐγένοντο δὲν ὑπῆρξαν ἱκανοποιητικὰ ἀπολύτως. Μάλιστα μοὶ ἀνεκοινώθη καὶ τὸ ἑξῆς: Εἷς ἐκ τῶν φυτοπαθολόγων Ἀμερικανῶν οἱ ὁποῖοι συνώδευσαν τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ ΓΑΟ, ἐπὶ τοῦ ἐρωτήματός μου ἐὰν χρησιμοποιῆται εἰς τὴν Ἀμερικὴν τὸ ντι–ντι– τὶ ἐναντίον τοῦ δάκου, μοῦ εἶπε τὸ ἑξῆς περιστατικόν. Λειμῶνες οἱ ὁποῖοι ἐραντίσθησαν μὲ τὸ ντι–ντι–τὶ ἐχρησιμοποιήθησαν πρὸς διατροφὴν ἀγελάδων, χωρὶς αὗται νὰ πάθουν τίποτα. Παρετηρήθη ὅμως ὅτι εἰς τοὺς σταύλους καὶ εἰς τὰ σημεῖα τὰ ὁποῖα εἶχον διαβραχῆ ἀπὸ γάλα ἐξ αὐτῶν τῶν ἀγελάδων αἱ μυῖες αἱ ὁποῖαι ἔφαγον τὸ γάλα ἐψόφησαν μετ’ ὀλίγην ὥραν, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον τοὺς ἠνάγκασε νὰ ἐξετάσουν τὶ συμβαίνει. Καὶ πειραματισθέντες εἶδον ὅτι ὠφείλετο ὁ θάνατος τῶν μυιῶν εἰς τὸ γάλα τὸ ὁποῖον ἔτρωγον ἀπὸ ἀγελάδας αἱ ὁποῖαι ἔτρωγον ραντισμένον χόρτον καίτοι αὗται δὲν ἔπαθαν τίποτα. Κατόπιν τούτου προέβησαν εἰς εἰδικωτέραν ἔρευναν, καὶ εἶδον ὅτι ὡρισμένη ποσότης ντὶ–ντὶ–τὶ εἰσερχομένη εἰς τὸν ζῶντα ὀργανισμὸν εἶναι θανατηφόρος καὶ δὴ εἰς ἀσθενεῖς ὀργανισμούς. Οὕτω κατέληξαν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ ἀφόβως μόνον ὁ πρῶτος ραντισμὸς· ἀλλὰ ὁ πρῶτος δὲν ἐπαρκεῖ, πρέπει νὰ γίνουν 3–4 ραντισμοὶ ἀνὰ 15 ἡμέρας. Ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὸν ραντισμὸν εἶναι τόση ἡ ποσότης ἡ εἰσερχομένη πιθανῶς εἰς τὸν καρπὸν ὥστε νὰ εἶναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ τρώγοντος αὐτόν, διὰ τὸν λόγον τοῦτον ἐσταμάτησαν τὰ πειράματα καὶ περιωρίζοντο ἤδη εἰς ἕνα ἢ δύο μόνον ραντισμούς. Αὐτά, κύριοι, εἶχον νὰ ἀνακοινώσω διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ ντὶ–ντὶ–τὶ πρὸς καταπολέμησιν τοῦ δάκου.

§73Π. ΓΑΡΟΥΦΑΛΙΑΣ. Ὑπάρχει μία εὐθύνη τοῦ ὑπουργείου σας. Τὸ ὅτι περιωρίσθητε εἰς τὴν ἀποστολὴν τοῦ ἐγγράφου τοῦ Νοεμβρίου 1946 χωρὶς ἔκτοτε νὰ ἐνδιαφερθῆτε διὰ τὸ ἀποτέλεσμα αὐτοῦ. Ὑπάρχει μία εὐθύνη, ὅτι τοὐλάχιστον θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχετε τιμωρήσει ἤδη τοὺς ὑπευθύνους τῆς ἀμελείας αὐτῆς. Διότι ἐρωτοῦν οἱ ἀτυχεῖς παραγωγοί, ποιὸς τέλος πάντων πταίει εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν; Μήπως ἔχουν τὴν εὐθύνην αὐτοί; Διότι μία φορὰ ποὺ τοὺς ἔρχεται ἡ ἐσοδεία— διότι δὲν τοὺς ἔρχεται κάθε χρόνο—μία φορὰ ποὺ εἶχαν καὶ αὐτοὶ τὸ εἰσόδημά τους, τὸ εἶδαν νὰ καταστρέφεται ἀπὸ ἀμέλειαν ὑπαλλήλων καὶ δὲν εὑρέθη κανεὶς νὰ τιμωρηθῇ ὡς ὑπεύθυνος πρὸς τοῦτο. Πῶς εἶναι δυνατὸν τὸ 1945–46 νὰ ἔχῃ γίνει προμήθεια μελάσσης τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα μόλις ἕνα ἔτος μετὰ τὸν τερματισμὸν τοῦ πολέμου, καὶ φυσικὸν εἶναι τὸ ἔτος αὐτὸ νὰ εἶναι δυσκολώτερον εἰς τὴν συγκομιδὴν, πῶς εἶναι δυνατὸν τότε νὰ εἶχε γίνει προμήθεια ἐνῷ κατὰ τὸ 1947–48 νὰ μὴ εἶναι δυνατὴ ἡ προμήθεια μελάσσης; Δι’ ὅλα αὐτὰ ὑπάρχει εὐθύνη. Γιὰ μιὰ ἀγροτικὴ περιφέρεια ὅπως τῆς Πρεβέζης, ἡ ὁποία οὔτε ἐργοστάσια ἔχει, οὔτε μὲ ἄλλα ζητήματα ἀπασχολεῖ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἡ ὁποία μόνον ἀπὸ τὴν γεωργίαν της καὶ τὰ δένδρα της περιμένει νὰ ζήσῃ, ἔρχεται τὸ Κράτος καὶ λέγει ὅτι δὲν εὑρέθη μέλασσα διότι δὲν εὑρέθησαν βαρέλια καθαρισμένα δι’ ἀτμοῦ. Τί θέλετε νὰ σᾶς εἴπω, κ. ὑπουργέ; Τοὐλάχιστον καθαρίσατε δι’ ἀτμοῦ αὐτούς, οἱ ὁποῖοι κάνουν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα.

§74Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Τὸ παράπονόν σας εἶναι βάσιμον. Τὸ πταῖσμα ὅμως δὲν εἶναι τοῦ ὑπουργείου Γεωργίας, διότι τὸ ὑπουργεῖον Γεωργίας ἐκ τοῦ φακέλλου φαίνεται ποίαν καὶ πόσην ὄχλησιν ἔκαμε διὰ τὴν προμήθειαν τῆς μελάσσης. Ἀλλὰ δυστυχῶς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Κρατικῶν Προμηθειῶν κυρίως ὀφείλεται ἡ βραδύτης ἡ ὁποία λόγῳ τῶν πολλαπλῶν ἀσχολιῶν τὰς ὁποίας ἔχει καὶ τῶν πολλῶν προμηθειῶν τὰς ὁποίας ὑποχρεοῦται νὰ κάμῃ, ἔχει τὸ ἐλαφρυντικὸν αὐτῆς. Ἴσως δὲ καὶ διότι δὲν παρουσιάσθη ἡ εὐκαιρία τῆς ἐξευρέσεως τῶν βαρελίων, δι’ αὐτὸ νὰ ἐπῆλθεν ἡ μεγάλη αὐτὴ καθυστέρησις. Παραμένει ὅμως γεγονὸς ὅτι ἐνῷ ἡμεῖς ἐπεριμέναμεν νὰ μᾶς ἀγγελθῇ ἡ ἀνάθεσις τῆς προμηθείας εἰς ὡρισμένον χορηγητήν, ἐλάβομεν τὴν εἴδησιν ὅτι αὕτη πλέον παύει νὰ ἐνδιαφέρεται διὰ τὴν προμήθειαν καὶ ὅτι πρέπει νὰ σταλῇ μία ἐπιτροπὴ εἰς τὴν Αἴγυπτον διὰ τὴν προμήθειαν τῆς μελάσσης. Ἡ μέλασσα ὑπάρχει, ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχον κατάλληλα δοχεῖα.

§75ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὑπάρχουν παλαιὰ ἀποθέματα;

§76Α. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Γεωργίας). Διετέθησαν ὅλα τὰ παλαιὰ ἀποθέματα καὶ εἰς τὴν Κέρκυραν εἰδικῶς ἐκ τῶν παλαιῶν ἀποθεμάτων ἐγένετο καὶ δοκιμαστικὸν ράντισμα διὰ τοῦ ντι–ντι–τί.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθμὸν 2 καὶ 3 ἀναφοραὶ ἀναβάλλονται. Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 4 διαγράφεται, ἡ 5 ἀναβάλλεται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 6 ὁ κ. Καλατζόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§78Γ. ΚΑΛΑΝΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφορᾷ τὸ ὑπουργεῖον Ἐφοδιασμοῦ καὶ παρακαλῶ νὰ διαβιβασθῇ εἰς αὐτό, μὲ τὴν σύστασιν ὅπως τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψει του.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ὑπ’ ἀριθ. 7 καὶ 8 ἀναβάλλονται. Ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 9 ἀναφορᾶς τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Δημητρᾶτος.

§80Α. ΔΗΜΗΤΡΑΤΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν ὑποψηφίων σπουδαστῶν, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν ἐξετάσεις εἰσαγωγικὰς καὶ ἔλαβον τὴν βάσιν καὶ συνεπῶς ἐὰν ὑπῆρχον θέσεις θὰ προσελαμβάνοντο. Δηλαδὴ οὐσιαστικῶς εἶναι ἐπιτυχόντες καὶ οἱ ἐπιλαχόντες, πλὴν ὅμως ἡ κατηγορία αὐτῶν τῶν μαθητῶν ἐνῷ εὑρίσκεται ἐν δικαίῳ δὲν γίνεται δεκτή. Νομίζω, ὅτι πρέπει καὶ αὐτοὶ νὰ γίνουν δεκτοὶ εἰς τὰς διαφόρους σχολάς, ἐφ’ ὅσον ἐπῆραν τὴν βάσιν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ μεριμνήσῃ σχετικῶς.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Λαυρεντίδης ἔχει τὸν λόγον.

§82Ι. ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγώ, κύριε Πρόεδρε. Πρόκειται περὶ τῶν σπουδαστῶν τοῦ Πολυτεχνείου οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν τὴν βάσιν, ἐν τούτοις ὅμως δὲν προσλαμβάνονται, μολονότι ὑπάρχουν κενὰ ἐκ τῆς ἐπιστρατεύσεως. Θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργόν, ὅπως γίνουν δεκτοὶ καὶ αὐτοί, ἐφ’ ὅσον ἔλαβον τὴν βάσιν κατὰ τὰς εἰσιτηρίους αὐτὰς ἐξετάσεις.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μαλαμίδας ἔχει τὸν λόγον.

§84Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Κατὰ τὰς τελευταίας ἐξετάσεις τοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου ὑπῆρξαν ὡρισμένοι ὑποψήφιοι σπουδασταί, οἱ ὁποῖοι δὲν συνεκέντρωσαν τὸν ὑπὸ τοῦ νόμου καθοριζόμενον ἀριθμὸν 36 βαθμῶν, ἤτοι καλῶς, ἐνῷ ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰσαγωγικῶν ἐξετάσεων τῶν μαθητῶν εἰς τὸ Μετσόβιον Πολυτεχνεῖον ὁρίζει ὅτι κατώτερος βαθμὸς εἶναι τὸ 36, ἐξ ὧν ἀπαραιτήτως 15 εἰς τὰ Μαθηματικά. Ἀλλὰ καὶ τὸ 33, φερ’ εἰπεῖν, εἶναι καὶ ἐκεῖνο καλῶς. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι πρέπει νὰ λάβῃ, διὰ προβιβασμόν, εἰς τὰ μαθηματικὰ τὸν βαθμὸν τοῦ 15. Ὑπάρχει μία σειρὰ μαθητῶν, οἱ ὁποῖοι ἔδωσαν διὰ δευτέραν φορὰν ἐξετάσεις καὶ οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν νὰ πάρουν 17, 18, 19 εἰς τὰ μαθηματικά, δηλαδὴ σχεδὸν ἄριστα. Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἠστόχησαν εἰς τὸ μάθημα, φερ’ εἰπεῖν, τῆς ἐκθέσεως ἰδεῶν καὶ ἐπῆραν μικρὸν βαθμόν, ἢ εἰς τὰ φυσικά, ἀπορρίπτονται ἐκ τῆς αἰτίας αὐτῆς. Ὑπάρχουν μάλιστα καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι συνεκέντρωσαν πολὺ ἀνώτερον τῆς βάσεως εἰς τὸ σύνολον, ἀλλὰ διότι δὲν κατώρθωσαν νὰ πάρουν τὸ 15 ἀπεκλείσθησαν ἀπὸ τὸ Μετσόβιον Πολυτεχνεῖον. Σημειωτέον, ὅτι πέρυσι εἰσήχθησαν 125 μαθηταὶ εἰς τὰς σχολὰς τοῦ Μετσοβίου Πολυτεχνείου. Οἱ ἐφέτος εἰσαχθέντες εἶναι μόλις 80. Δηλαδὴ ἀπομένει ὑπόλοιπον 40–45 μαθητῶν ἐπὶ ἔλαττον τοῦ περυσινοῦ, λόγῳ δὲ τῆς ἐπιστρατεύσεως ἑνὸς μεγάλου ἀριθμοῦ μαθητῶν, παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον τοῦτο, νὰ εἶναι μειωμένος κατὰ τὸ ⅓, δηλ. εἰς τὸ ἔπακρον, ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητῶν τοῦ Πολυτεχνείου, τῶν μηχανικῶν δηλαδὴ τοῦ μέλλοντος οἱ ὁποῖοι θὰ χρησιμεύσουν διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχουν 2–3 βαθμοὶ ἐμποδίζονται νὰ εἰσαχθοῦν μαθηταί, οἱ ὁποῖοι κατὰ ρητὴν πρός με βεβαίωσιν τοῦ Πρυτάνεως τοῦ Πολυτεχνείου ἔπρεπε νὰ μποῦν εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον, διότι τοὺς ἀξίζει νὰ μποῦν. Τὴν συζήτησιν αὐτὴν τὴν ἔκανα καὶ ἄλλοτε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἀπετάθην τότε εἰς τὸν κ. ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος πρὸς στιγμὴν ἠθέλησε νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἄποψιν αὐτὴν ὑπὸ τὸν περιορισμόν, ὅτι εἰς τοὺς ὑποψηφίους θὰ ἐπιτραπῇ νὰ εἰσαχθοῦν εἰς τὸ Πολυτεχνεῖον ἐφ’ ὅσον ἔχουν 15 καὶ ἄνω εἰς τὰ μαθηματικά, ἔστω καὶ ἂν δὲν ἔλαβον συνολικῶς τὸν βαθμὸν 35. Πρὸς στιγμὴν ἐδέχθη καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς καὶ ἡμεῖς τοῦτο, ἀλλὰ κατόπιν, δὲν ἠξεύρω διὰ ποῖον λόγον, ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ὑπανεχώρησεν.

§85Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ γνώμη τοῦ Πολυτεχνείου ποία εἶναι;

§86Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Ὁ κ. Πρύτανις τοῦ Πολυτεχνείου μοῦ εἶπεν: ἐγὼ θεωρητικῶς δὲν συμφωνῶ. Ἐν τῇ πραγματικότητι ὅμως ἀναγνωρίζω ὅτι οἱ μαθηταὶ αὐτοὶ εἶναι ἄξιοι νὰ γίνουν μαθηταὶ τοῦ Πολυτεχνείου. Καὶ τὸν ἠρώτησα: ἂν ἠρωτᾶτο τὸ Πολυτεχνεῖον τὶ θὰ ἀπεφαίνετο; Μοῦ ἐδήλωσε ρητῶς ὅτι αὐτὸς τοὐλάχιστον προσωπικῶς θὰ συνηγόρει ὑπὲρ τῆς προσλήψεως τῶν μαθητῶν αὐτῶν.

§87Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Διατὶ διαφωνεῖ θεωρητικῶς;

§88Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Διὰ νὰ μὴν παραβῇ τὸν ἀριθμὸν τοῦ 36. Ἐγὼ θὰ παρεκάλουν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς δώσῃ εὐμενῆ ἀπάντησιν διὰ τὰ παιδιὰ αὐτά, τὰ ὁποῖα διὰ δευτέραν φορὰν ὑπεβλήθησαν εἰς ἐξετάσεις καὶ ὑπέστησαν τεραστίας δαπάνας· δὲν πρόκειται, παρὰ μόνον διὰ 47 καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὸ αἴτημα αὐτό.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουστρούφης.

§90Α. ΜΟΥΣΤΡΟΥΦΗΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς κατηγορίας αὐτῆς τῶν ὑποψηφίων, καὶ ὅλως ἰδιαιτέρως, ἐπειδὴ γνωρίζω, κ. ὑπουργέ, ὅτι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ Πολυτεχνείου διὰ νὰ μὴν εἰσαχθοῦν οἱ ἐπιλαχόντες εἶναι ὅτι ἡ δυναμικότης τοῦ Πολυτεχνείου δὲν εἶναι ἀρκετή. Δι’ αὐτό θὰ συνηγορήσω καὶ ὅλως ἰδιαιτέρως διὰ τὰς σχολὰς ἐκείνας, εἰς τὰς ὁποίας οἱ ἐπιτυχόντες εἶναι ὀλιγώτεροι τοῦ ὁρισθέντος ἀριθμοῦ εἰσακτέων, καὶ συγκεκριμένως εἰς τὴν σχολὴν Τοπογράφων μηχανικῶν, ὅπου ἔχουν ὁρισθῇ 30 καὶ ἔχουν ἐπιτύχει μόνον 12. Εἰς τὴν περίπτωσιν ἰδιαιτέρως αὐτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν συνεπληρώθη ὁ ἀριθμός, εἰδικώτερον εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν θὰ ἔπρεπε νὰ παρατηρηθῇ ἀπὸ μέρους σας κάποια ἐπιείκεια.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Πιπιλιάγκας.

§92Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Συνηγορῶ καὶ ἐγὼ μὲ τὴν ἀναφορὰν, κ. Πρόεδρε.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπάρδας.

§94Γ. ΜΠΑΡΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, συνηγορῶ καὶ ἐγὼ εἰς τὴν ἀναφοράν, λάβετε ὑπ’ ὄψει σας ὅτι οἱ περισσότεροι ἀπὸ τὰ παιδιὰ αὐτὰ ὑπεβλήθησαν εἰς δαπάνας διὰ τὰς ἐξετάσεις καὶ δι’ αὐτὸ θὰ πρέπῃ νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ σᾶς παρακαλῶ ὁ ἀριθμὸς νὰ αὐξηθῇ καὶ ἐκεῖ ὅπου δὲν συνεπληρώθη ὁ ἀριθμὸς νὰ εἰσαχθοῦν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργός.

§96Α. ΠΑΠΑΔΗΜΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἀνεξαρτήτως πάσης συνηγορίας σᾶς δηλῶ ρητῶς καὶ ἀπεριφράστως ὅτι οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀποτυχόντων θὰ εἰσαχθῇ εἰς τὸ Πανεπιστήμιον ἢ εἰς ἄλλην Σχολήν. Ἐπειδὴ πολλοὶ ἐκ τῶν κ. συναδέλφων ἀνέπτυξαν ὡρισμένας γνώμας πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς ἀναφορᾶς, διὰ νὰ εἶσθε κατατοπισμένοι ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς ἀκούσατε τὸ ἑξῆς: Ὑπάρχουν περιπτώσεις ὅπου ἐπῆραν 10 εἰς ἕνα μόνον μάθημα καὶ εἰς τὴν ἄλγεβραν ἐπῆραν 1, 2 καὶ μηδέν. Πρέπει αὐτοὶ νὰ σπουδάσουν μηχανικοί; Σᾶς πληροφορῶ ὅτι τὸ Πανεπιστήμιον τῶν Ἀθηνῶν ἐφέρετο ὡς τὸ ἕβδομον Πανεπιστήμιον τοῦ κόσμου. Σήμερον εἰς τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας φέρεται 17ον. Τὸ Πολυτεχνεῖον ἐφέρετο μεταξὺ τῶν πρώτων ἱδρυμάτων τῆς Εὐρώπης καὶ ἀρχίζει νὰ κλονίζεται λόγῳ αὐτῶν τῶν χαριστικῶν περιπτώσεων εἰς τὰς ὁποίας ἔπταισα καὶ ἐγώ. Ἀλλὰ ἐφέτος ἔχων μεγαλυτέραν πεῖραν τῆς περυσινῆς, θὰ ἀρνηθῶ πᾶσαν χαριστικὴν διάταξιν, ἀπαιτῶν μεγαλυτέραν εὐστάθειαν καὶ ἴσως καὶ μεγαλυτέραν πειθαρχίαν ἐκτὸς ἐὰν ἡ σχολὴ τὸ ζητήσει, ὁπότε τὸ ζήτημα ἀλλάσσει.

§97Ε. ΜΑΛΑΜΙΔΑΣ. Αἱ σχολαὶ δὲν θὰ τὸ ζητήσουν, διότι οἱ κύριοι καθηγηταὶ δὲν θέλουν νὰ διδάσκουν πολὺ διὰ νὰ μὴ κουράζωνται. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος· εἶναι ὁ λόγος τῆς ραθυμίας τῶν κυρίων καθηγητῶν.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης ἔχει τὸν λόγον.

§99Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, τηλεγραφήματα ἀγωνίας καὶ ἀπογοητεύσεως τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν μᾶς ἠνάγκασαν διὰ πρώτην φορὰν ἴσως νὰ ἀπασχολήσωμεν τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ὅπως γνωρίζετε, πρὸ 5–6 ἡμερῶν ἡ πρωτεύουσα τῆς Θράκης ὑπέστη ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τῶν συμμοριτῶν. Τὸ ζήτημα ἐμμέσως, ὡς μία διακοπὴ, ἤχθη ἐκ μέρους τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἐζητήθη ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ γνώμη καὶ αἱ πληροφορίαι τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπήντησε τότε ὅτι εὐτυχῶς ἡ ἐπιδρομὴ ἀπεκρούσθη ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ κατάστασις εἶναι κρισιμωτάτη. Ἔκτοτε παρῆλθον 2–3 ἡμέραι καὶ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως οὐδὲν μέτρον ἐξηγγέλθη παρὰ μόνον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐδήλωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ἐκ τῶν ταγμάτων ἐθνοφρουρᾶς τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται ὑπὸ κατάρτισιν, ἑπτὰ τάγματα θὰ καλύψουν τὴν Γενικὴν Διοίκησιν Θράκης. Δυστυχῶς μετὰ δύο ἡμέρας ἡ ἐπιδρομὴ ἐπανελήφθη καὶ τὴν φορὰν αὐτὴν οἱ συμμορῖται καίτοι ἀποκρουσθέντες κατώρθωσαν νὰ εἰσέλθουν καὶ ἐντὸς τῆς πόλεως. Δύο τοὐλάχιστον ἐξ αὐτῶν εἰσῆλθον καὶ εἰς τὸ παλαιὸν ἀκριβῶς μέγαρον τῆς μεραρχίας. Εὐτυχῶς ὅμως τὸ πυροβολικὸν κατώρθωσε νὰ θάψῃ κάτω ἀπὸ τὰ ἐρείπια τοῦ κτιρίου καὶ τοὺς δύο συμμορίτας οἱ ὁποῖοι εἰσῆλθον ἐντὸς τῆς πόλεως. Παρετηρήθη ὅμως καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐπιδρομῆς ἐλεύθεροι σκοπευταὶ εὑρισκόμενοι ἐντὸς τῆς πρωτευούσης ἔβαλλον ἐναντίον τοῦ ἐθνικόφρονος κόσμου. Καὶ ἡ πρώτη ἐπίθεσις ἀπεκρούσθη οἱ δὲ ἐκπροσωποῦντες τὰς ἐνόπλους δυνάμεις ἐδέχθησαν καὶ συγχαρητήρια ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὸ θάρρος τὸ ὁποῖον ἐπέδειξαν. Καὶ ἡ δευτέρα βεβαίως ἀπεκρούσθη, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὁ πληθυσμὸς ἐφοβήθη συνέχισιν αὐτῶν τῶν δοκιμασιῶν, νομίζων ὅτι αἱ δυνάμεις αἱ ὑφιστάμεναι εἰς τὴν Κομοτηνὴν δὲν ἦσαν ἐπαρκεῖς διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ κύματα τῶν συμμοριτῶν τὰ ἐπαναλαμβανόμενα καθ’ ὃν τρόπον ἐπαναλαμβάνονται. Καὶ ἐὰν τὸ ζήτημα περιωρίζετο ἕως ἐκεῖ εἶχε καλῶς. Ἀλλ’ ἐκτὸς ὅμως τῶν δηλώσεων εἰς τὰς ὁποίας προέβη ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἔχομεν καὶ ἄλλην ἔνδειξιν προκειμένου περὶ Θράκης, ἡ ὁποία μᾶς ἀφορᾷ ἰδιαιτέρως. Ἡ κατάστασις αὐτὴ ἀπησχόλησεν ὅλους τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν νέων χωρῶν καὶ διὰ νὰ μὴ προκαλέσωμεν συζήτησιν εἰς τὸ Σῶμα ἐπροτιμήσαμεν, ἀντὶ μιᾶς δημοσίας ἐκκλήσεως, νὰ προβῶμεν πολλοὶ ἐκπρόσωποι ἐκ τῆς Ἠπείρου, τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης εἰς μίαν ἰδιαιτέραν σύσκεψιν, τὴν ὁποίαν ἐτίμησαν ἀρκετοὶ ὑπουργοί. Κατὰ τὴν συζήτησιν ἡ ὁποία ἐγένετο, μᾶς ἐδόθη ἡ εὐκαιρία κεκλεισμένων τῶν θυρῶν νὰ ἐμφανίσωμεν πραγματικῶς τὴν τραγικότητα, ἡ ὁποία διαπιστοῦται εἰς τὰς νέας χώρας καὶ νὰ ζητήσωμεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως ὅπως λάβῃ τὰ προσήκοντα ἐν προκειμένῳ μέτρα. Κατελήξαμεν μάλιστα εἰς τὸν σχηματισμὸν μιᾶς ὀλιγομελοῦς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία δὲν παρέλειψε νὰ ὑποβάλῃ εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς μὲ ἀντικειμενικότητα πλήρη τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν ἀντιπροσώπων τῶν νέων χωρῶν ἐπιβάλλονται ὅπως ληφθῶσιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, μέτρα τὰ ὁποῖα ἐπεκτείνονται καὶ ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ πεδίου ἀλλὰ κυρίως ἀφοροῦν ὁλόκληρον τὴν κοινωνικὴν πολιτικήν, τὴν ὁποίαν ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκολουθήσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς τοῦ σχετικοῦ ὑπομνήματος ἐδέχθημεν μίαν ἀπάντησιν ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐκθέτει ποίας φροντίδας καὶ ποῖα μέτρα λαμβάνει ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐκτὸς ὅμως αὐτῆς τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, οὐδεὶς ἄλλος ὑπουργὸς ἔδωσεν ἀπάντησιν ἐπ’ αὐτοῦ. Ἐκεῖ ἐνετοπίσθησαν τὰ πορίσματα τῶν μελετῶν καὶ τῶν ὑποδείξεων εἰς τὰς ὁποίας προέβημεν. Ἐν τῷ μεταξὺ ὅμως γεγονότα νέα μᾶς ἀναγκάζουν νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς. Τὰ γεγονότα εἶναι: αἱ δύο ἐπιθέσεις ἐναντίον τῆς πρωτευούσης τῆς Θράκης, τὰ σχέδια τὰ ὁποῖα ἐμφανίζουν οἱ συμμορῖται καὶ τὰ ὁποῖα διαφαίνονται καὶ ἀπὸ τὰς διαφόρους ἐγκυκλίους, τὰς ὁποίας ἐκυκλοφόρησαν εἴτε σκοπίμως εἴτε ἀναγκαζόμενοι οἱ ἐκπρόσωποι τοῦ Κ.Κ.Ε., ἀλλὰ συνάμα καὶ ἀπὸ ὡρισμένας δηλώσεις ἑνὸς Ἀμερικανοῦ βουλευτοῦ τοῦ κ. Τζάκσον, ὁ ὁποῖος ἐν τῷ μεταξὺ ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐξήτασε τὴν κατάστασιν καὶ ὁ ὁποῖος εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων εἰς Οὐασιγκτῶνα ἐδήλωσεν ἐπὶ λέξει, ὡς τοὐλάχιστον ἀνεκοινώθη ἀπὸ τὸν τύπον, τὰ ἑξῆς: «Ἡ στρατιωτικὴ κατάστασις εἰς τὴν Ἑλλάδα (ἀναγινώσκει).....». Ἰδοὺ διατὶ λοιπὸν μετὰ τὰς δύο ἐπιδρομὰς ἐναντίον τῆς πρωτευούσης τῆς Θράκης, μετὰ τὰς δηλώσεις ἑνὸς βουλευτοῦ ἐντεταλμένου διὰ τὴν μελέτην τῆς καταστάσεως ἐν Ἑλλάδι, ἀναγκαζόμεθα νὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα πρὸ τῆς Βουλῆς καὶ νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὸ ἐνδιαφέρον τῆς ἑλληνικῆς ἀντιπροσωπείας, ἀλλὰ κυρίως τὰς ὑπευθύνους Κυβερνήσεις προκειμένου περὶ Θράκης, Ὀφείλω, κύριοι συνάδελφοι, νὰ συμπληρώσω τὰ ἑξῆς: Ἐκ τῶν ἐνδείξεων τὰς ὁποίας ἔχομεν φαίνεται, ὅτι ἐκτὸς τῶν ἐπιδρομῶν αἱ ὁποῖαι συνεχίζονται εἰς τὴν Ἔδεσσαν καὶ εἰς ἄλλα μέρη καὶ ἡ Θράκη ἐθεωρήθη ἔδαφος εἰς τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ συγκεντρώσουν ἰδιαιτέρως τὴν προσοχήν των. Ὁ συνάδελφος, κ. Οἰκονόμου, λέγει ὅτι εἰς ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα ἐπεξετάθησαν αἱ ἐπιδρομαὶ τῶν συμμοριτῶν. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπός των, αὐτὴ εἶναι ἡ στρατηγικὴ τῶν συμμοριτῶν νὰ ἐπεκτείνουν εἰς ὅσον τὸ δυνατὸν μεγαλύτερον μέρος τὴν δρᾶσιν των διὰ νὰ μπορέσουν νὰ διασπάσουν τὰς ὑφισταμένας ἑλληνικὰς στρατιωτικὰς δυνάμεις. Εἶναι ζήτημα τακτικῆς, εἶναι ζήτημα στρατηγικῆς, εἶναι αὐτὴ ἡ φύσις τοῦ ἀνταρτικοῦ ἀγῶνος ὁ ὁποῖος διεξάγεται. Ἄν ὅμως ὁμιλῶ εἰδικῶς περὶ Θράκης, ὁμιλῶ ὄχι διότι εἶμαι ἰδιαίτερος ἐκπρόσωπος αὐτῆς, ἀλλὰ διότι μὲ ἐνδιαφέρει ὁ πόνος τοῦ κόσμου ὁποθενδήποτε προέρχεται καὶ διότι γνωρίζω τὰς τραγικὰς συνθήκας ὑπὸ τὰς ὁποίας εὑρίσκεται ἡ περιφέρεια αὐτή. Εἰς τὰς Κυβερνήσεις, ὄχι μόνον τὴν παροῦσαν, ἀλλὰ καὶ τὰς προκατόχους, εἴχομεν ὑποδείξει πρὸ μηνῶν πολλῶν, ὅτι δυστυχῶς πρέπει τὴν Θράκην νὰ τὴν προσέξωμεν ἰδιαιτέρως, διότι ἀποτελεῖ πραγματικῶς τὸ πλέον ἀσθενὲς καὶ νευραλγικὸν σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον, κατὰ τὴν ἀντίληψίν μας, οἱ συμμορῖται θὰ συγκεντρώσουν τὰς προσπαθείας των. Ἐὰν κατορθώσουν νὰ ἐπιτύχουν διείσδυσιν, κόπτεται ὁλόκληρος ἡ Θράκη καὶ ἑπομένως χάνεται ἡ ἐπαφή μας μὲ μίαν φιλικὴν χώραν, ἀλλὰ συνάμα θὰ κατορθώσουν οἱ συμμορῖται νὰ πραγματοποιήσουν τὰ σχέδια τὰ ὁποῖα ἔχουν καταρτίσει προκειμένου περὶ Μακεδονίας. Ἐὰν κατορθώσουν ἀφ’ ἑτέρου ἔστω καὶ προσωρινῶς νὰ ἐλέγχουν ἕνα οἱονδήποτε τμῆμα τῆς Θράκης κατὰ τρόπον ἀποκλειστικόν, τότε εἶναι δυνατὸν νὰ πραγματοποιήσουν καὶ τὴν πρόθεσιν τῆς συστάσεως τῆς ἐλευθέρας αὐτῆς Κυβερνήσεως τὴν ὁποίαν λέγουν ὅτι προτίθενται νὰ κάμουν. Μὴ ξεχνᾶτε δὲ ὅτι ὁ ἐχθρὸς μὲ τὸν ὁποῖον χθὲς ἀκόμη ἠσχολήθημεν διὰ τῆς κυρώσεως τῆς σχετικῆς συνθήκης δὲν εἶναι τοιοῦτος, ὥστε νὰ μᾶς ἀφήσῃ ἡσύχους. Ἐν Βουλγαρίᾳ, ἐπὶ τῇ βάσει στοιχείων τὰ ὁποῖα συνεκεντρώσαμεν, βλέπομεν ὅτι κάμουν ὅ,τι μποροῦν διὰ νὰ ἐπιστρατεύσουν ὡρισμένας στρατιωτικὰς δυνάμεις. Καί, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν στοιχείων αὐτῶν, ὑπάρχει ἀρκετὸς στρατὸς βουλγαρικὸς ἕτοιμος διὰ νὰ καλυφθῇ κάτω ἀπὸ τὸν πέπλον τῆς κομμουνιστικῆς συμμοριακῆς δράσεως. Ἐκτὸς δὲ αὐτῶν ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι ὑπάρχουν καὶ ὡρισμέναι ἄλλαι δυνάμεις μιᾶς μεγάλης Δυνάμεως, αἱ ὁποῖαι σήμερον εὑρίσκονται εἰς ἀρκετὸν ἀριθμὸν καταμερισμέναι εἰς τὴν Βουλγαρίαν. Εἰς 70.000, λέγουν τοὐλάχιστον αἱ πληροφορίαι, ἀνέρχεται ὁ Ρωσικὸς στρατὸς ἐν Βουλγαρίᾳ αὐτὴν τὴν στιγμήν. Αἱ δυνάμεις αἱ ἀεροπορικαὶ, αἱ ὁποῖαι συγκεντροῦνται εἰς τὰ βουλγαρικὰ ἀεροδρόμια εἶναι τοιαῦται, ὥστε νὰ μὴ μᾶς ἀφήνουν πάντως ἡσύχους. Χαίρομεν βεβαίως ἰδιαζόντως διὰ τὸ ἐνδιαφέρον ἐκ μέρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἀλλὰ φοβοῦμαι ὅμως, ὅτι ἕως ὅτου ἀποφασισθῇ καὶ ἀποσταλῇ ἡ σχετικὴ βοήθεια εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἡ Ἑλλάς, δυστυχῶς, θὰ εὑρίσκεται εἰς δυσχερεστάτην θέσιν. Καὶ ἐπειδὴ δὲν θέλομεν νὰ εἴμεθα ἐπιμηθεῖς ἐπὶ τοῦ προκειμένου, φέρομεν τὸ ζήτημα πρὸ τῆς Βουλῆς διὰ νὰ ἀναμνησθῶμεν μαζί σας ποία ἦτο ἡ τακτικὴ τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε τὸ ἑλληνικὸν ἔθνος εἰς ὅλους τοὺς ἀγῶνας τῆς ἀπελευθερώσεως, κατὰ τὸ 1821 ἐπεράσαμεν ἀπὸ τοιαῦτα στάδια. Πράγματι καὶ τότε ὑπῆρξαν φιλέλληνες, ὑπῆρξαν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι τὸν ἀγῶνα τῆς ἐλευθερίας τῆς Ἑλλάδος προσεπάθησαν νὰ ὑποστηρίξουν καὶ ὑπεστήριξαν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγένετο εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἀπεστραγγίσθη κάθε δύναμις τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους. Εἰς τὴν περίπτωσιν αὐτὴν ἐφόσον ἀναμένομεν μίαν βοήθειαν ἐκ μέρους τῆς Ἀμερικῆς, νομίζω ὅτι εἰς ἕνα τοιοῦτον ἀγῶνα, ἀγῶνα ὑπάρξεως, ὁ ἑλληνισμὸς ὀφείλει νὰ προσφέρῃ ὅ,τι πλέον περιεσώθη ἀπὸ τοὺς πολέμους, ἀπὸ τὰς καταστροφὰς εἰς τὸν κοινὸν ἀγῶνα, τὸν ἀγῶνα τῆς ὑπάρξεως. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω ὅτι πολλὰ ἐλέχθησαν προκειμένου περὶ συναγερμοῦ. Οὐδὲν ὅμως εἶδον ἀπὸ ἀπόψεως ἀποτολμήματος. Ἐὰν πάρωμεν τὸν ἀγῶνα τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ 1821 θὰ διαπιστώσωμεν ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος νὰ διέθετε καὶ τὰ ἐλάχιστα οἰκονομικὰ μέσα, ὁ ὁποῖος νὰ μὴ προσέφερεν εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπὲρ τῆς Πατρίδος. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα ὡρισμένον ἐκ Μάνης καταγόμενον ἀξιωματικὸν—δὲν ἐνθυμοῦμαι τὸ ὄνομά του—ὁ ὁποῖος ἀφοῦ κατήρτισε σῶμα, ἀφοῦ ὁ ἴδιος ἐπολέμησε καὶ προσέφερε πᾶν ὅ,τι εἶχεν, ὅταν μετὰ τὴν σύναψιν τοῦ ἀγγλικοῦ δανείου ἐκλήθη νὰ πάρῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔδωσεν ἐδήλωσεν: «πράγματι εἶμαι πτωχός, ἀλλὰ πτωχότερον ἐμοῦ εἶναι τὸ Ἔθνος καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος». Δὲν ὁμιλῶ περὶ τῶν ναυτικῶν διότι αὐτοὶ ἐγέμισαν τὴν ἱστορίαν μας ἀπὸ σελίδας δόξης. Πάρετε ὅμως τὴν σημερινὴν περίοδον, ρίψατε ἕνα βλέμμα εἰς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἴσως μὲ τὸν μόχθον των ἐκέρδισαν, ὅπως εἶναι ἡ τάξις τῶν ἐφοπλιστῶν, καὶ εἴπατέ μου ποῦ εἶναι ἡ συνδρομή των εἰς τὸν ἀγῶνα ὑπάρξεως τὸν ὁποῖον διεξάγει ἡ Ἑλλάς; (χειροκροτήματα). Ἡ περιουσία των καλύπτεται ὑπὸ ξένας σημαίας, τὸ δὲ ἑλληνικὸν δρᾶμα ὀλίγους ἐξ αὐτῶν συγκινεῖ. Ἐὰν ἕνας Θρὰξ κατέλθῃ εἰς Ἀθήνας καὶ ἴδῃ τὰ πολυτελῆ αὐτοκίνητα τὰ ὁποῖα κυκλοφοροῦν εἰς τοὺς δρόμους, θὰ μείνῃ ἐνεὸς πρὸ μιᾶς τοιαύτης ζωῆς ἐντελῶς ξένης πρὸς τὴν ἐθνικὴν τραγωδίαν. Ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὰς ἀκόμη τὰς Κρατικὰς ὑπηρεσίας διαπιστώνει κανεὶς ἀριθμὸν αὐτοκινήτων τοιοῦτον, ὥστε ἐὰν τὰ ἔξοδα συντηρήσεως καὶ κινήσεώς των διετίθεντο διὰ τοὺς ἀνταρτοπλήκτους τῆς περιφερείας ἀκριβῶς τῆς Κομοτηνῆς, αἱ ἀνάγκαι ἀσφαλῶς τῶν ἀνταρτοπλήκτων θὰ εἶχον θεραπευθῇ ἀπολύτως.

§100Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὁμιλεῖτε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἐνδιαφέρον ἀπὸ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι εἶναι εἰς θέσιν νὰ βοηθήσουν τὸ ἀγωνιζόμενον Ἔθνος. Μήπως ἔχετε πληροφορίας ὅτι εἰς τὴν Καβάλαν διεξάγεται ἀπὸ 15ημέρου μιὰ δίκη τῶν βιομηχάνων–ἐμπόρων, οἱ ὁποῖοι ὑπεβοήθησαν τὸ κομμουνιστικὸν κόμμα; Μήπως ξέρετε, κ. συνάδελφε, ὅτι εἰς τὴν δίκην αὐτὴν ἐξητάσθη ἓν μέλος τοῦ παρόντος ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§101ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ποῖος εἶναι ὁ ὑπουργός, κ. συνάδελφε.

§102Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων Ἔργων. Καὶ ἐξητάσθη ὡς μάρτυς ὑπερασπίσεως τῶν κομμουνιστῶν, παρακαλῶ.

§103ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ζητηθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς δίκης διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ἐξητάσθη καὶ τὶ εἶπεν.

§104Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Τὸ ἀναγράφει ὁ Μακεδονικὸς τύπος ὁ ὁποῖος μάχεται πάντοτε καὶ τώρα εἰς τὰς ἐπάλξεις.

§105Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἡ παράστασις ἑνὸς ὡς μάρτυρος εἶναι ἱερὸν καθῆκον τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ κανείς. Ἐὰν κληθῇ οἱοσδήποτε καὶ ὁπουδήποτε ὡς μάρτυς, πρέπει νὰ προσέλθῃ, διότι ἐπιτελεῖ καθῆκον.

§106Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Δὲν ἤθελα νὰ κάμω κατάχρησιν τοῦ δικαιώματος τὸ ὁποῖον μοῦ παρεχωρήθη.

§107Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. (Ἐν μέσῳ θορύβων καὶ κωδωνοκρουσιῶν, ὁμιλῶν μὴ ἀκουόμενος).... Ὅταν μέλη τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ὑπεραμύνονται δολοφόνων καὶ προδοτῶν (θόρυβος).

§108Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχω ἐγὼ νὰ διακηρύξω, κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου εἶναι ὅτι εὑρισκόμεθα αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρὸ ἑνὸς πνευματικοῦ εὐνουχισμοῦ. Ὀφείλω δὲ νὰ ὁμολογήσω ὅτι δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ καὶ ἡ στάσις τὴν ὁποίαν ἡ Ἐκκλησία ἐπιδεικνύει προκειμένου περὶ τοῦ ἀγῶνος τὸν ὁποῖον διεξάγομεν. Ὑπάρχουν βέβαια ἐξαιρέσεις, ἀλλ’ αἱ ἐξαιρέσεις αὐταὶ εἶναι μετρημέναι τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλαι αἱ δυνάμεις τοῦ Ἔθνους ὀφείλουν νὰ συναγερθοῦν καὶ συγκεντρωθοῦν πρὸς ἀντιμετώπισιν τῆς καταστάσεως. Ἐνομίζαμεν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι Κράτος καὶ Ἔθνος μέχρι πλήρους ἐξοντώσεως τῶν συμμοριῶν καὶ εἰρηνεύσεως τῆς χώρας θὰ εἶχον στρέψει ἅπασαν τὴν προσοχήν των εἰς τὸν μαχόμενον ἑλληνικὸν στρατόν, εἰς τὸν ὁποῖον ὀφείλουν νὰ παράσχουν πᾶσαν δυνατὴν βοήθειαν πρὸς ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του. Διότι εἰς τίποτε δὲν χρησιμεύουν τὰ σχέδια τῆς ἀνασυγκροτήσεως, τὰ σχέδια τῆς ἀνοικοδομήσεως ἐφ’ ὅσον δὲν κατασταλῇ ἡ ἀνταρσία. Πᾶσα περικοπὴ δαπάνης ἀποτελεῖ κατὰ τὴν ἀντίληψίν μου θανάσιμον πλῆγμα κατὰ τῶν μαχομένων, καταρρίπτει τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον μέχρι σήμερον, εὐτυχῶς, παραμένει ἀμείωτον. Ἑπομένως πρώτιστον καθῆκον καὶ τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας καὶ τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου εἶναι νὰ ἐπιταχύνῃ τὸν τερματισμὸν τοῦ δράματος διὰ νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκον μας καὶ ἐκριζώσωμεν τὴν κομμουνιστικὴν σπεῖραν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Κύριοι συνάδελφοι, τερματίζων τὰς ὑποδείξεις μου, δηλῶ εἰς ὑμᾶς τὰ ἑξῆς, ὅτι ἀναμένομεν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐκτιμήσῃ τὸ δυσχερὲς τῆς θέσεως εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται ἡ ἀκραία αὐτὴ γωνία τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ μᾶς δηλώσῃ ποῖα μέτρα ἔλαβεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου μέχρι τῆς παρούσης στιγμῆς πρὸς κατάπνιξιν τῆς ἀνταρσίας ἐν Θράκῃ καὶ ποῖα σκέπτεται νὰ λάβῃ ἐν συνεχείᾳ. (Χειροκροτήματα).

§109Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Δημοσίων ἔργων). Κατὰ τὴν ἀπουσίαν μου ἀπὸ τὴν αἴθουσαν τῆς Βουλῆς ἐπληροφορήθην ὅτι κατηγορήθην ἀπὸ τὸν συνάδελφον κ. Θεοχαρίδην διότι εὑρεθεὶς εἰς τὴν Καβάλαν καὶ κληθεὶς ὡς μάρτυς εἰς μίαν δίκην ἡ ὁποία διεξάγεται ἐκεῖ, κατέθεσα ὑπὲρ ἑνὸς ἐκ τῶν κατηγορουμένων. Μὲ ἐκπλήσσει ἡ κατηγορία αὐτή, διότι ἡ προσέλευσις μάρτυρος ὑπερασπίσεως εἶναι ὑποχρέωσις καὶ τοῦ ἠθικοῦ καὶ τοῦ πολιτικοῦ νόμου, καὶ νομίζω ὅτι ὑπὸ οἱασδήποτε συνθήκας καὶ οἱοσδήποτε πολίτης, εἴτε ὑπουργός, εἴτε Πρωθυπουργός, εἴτε ἀξιωματικός, ἔχει ὑποχρέωσιν ὅταν καλῆται ἀπὸ τὸ δικαστήριον ἢ ἀπὸ ἕνα κατηγορούμενον νὰ γνωρίσῃ εἰς τὸ δικαστήριον ὅ,τι γνωρίζει ὁ ἴδιος διὰ νὰ τὸ διαφωτίσῃ, ὥστε τὸ δικαστήριον νὰ μὴ περιπέσῃ εἰς μίαν οἱανδήποτε πλάνην ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ τὸ ὁδηγήσῃ εἰς μίαν ἐσφαλμένην ἀπόφασιν εἰς βάρος οἱουδήποτε πολίτου. Αὐτὸ τὸ καθῆκον, εὑρεθεὶς εἰς τὴν Καβάλαν καὶ κληθεὶς ἀπὸ τὸ ἐκεῖ ἔκτακτον Στρατοδικεῖον, τὸ ἐξεπλήρωσα προσελθὼν εἰς τὴν δίκην αὐτὴν ὕστερα μάλιστα ἀπὸ μίαν τραγικὴν κηδείαν ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν εἰς τὴν Καβάλαν ὀλίγον προτοῦ προσέλθω ὡς μάρτυς. Εἰς τὴν περιφέρειαν τῆς Καβάλας εἶχε γίνει τὴν προηγουμένην ἡμέραν φόνος ἑνὸς ἐνωμοτάρχου ἐκ μέρους τῶν ἀνταρτῶν καὶ ἔγινεν ἡ κηδεία του εἰς τὴν ὁποίαν παραστάς, κατέθεσα στέφανον ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Πολιτείας, προσεφώνησα τὸν τραγικὸν νεκρὸν καὶ κατόπιν ἐκλήθην ὡς μάρτυς. Ὁμολογῶ ὅτι ἐδίστασα εἰς τὴν ἀρχὴν νὰ προσέλθω εἰς τὸ δικαστήριον διὰ νὰ μὴ θεωρηθῇ ὅτι ἀφ’ ἑνὸς ἡ Πολιτεία καταθέτει στεφάνους διὰ τὰ θύματα τῶν ἀνταρτῶν καὶ ἀφ’ ἑτέρου ἡ Πολιτεία δι’ ἑνὸς ὑπουργοῦ της προσέρχεται νὰ καταθέσῃ μαρτυρίας ὑπὲρ πολιτῶν οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦνται ὅτι ὑπέθαλψαν οἰκονομικῶς τὴν ἀνταρσίαν. Ἀλλ’ ὅπως εἶπα εἰς τὸ δικαστήριον, φίλος καὶ φίλτατος ὑπῆρξεν ὁ τραγικὸς ἐνωμοτάρχης ὁ ὁποῖος ἐδολοφονήθη, ἀλλὰ φιλτάτη ὡς γνωστὸν εἰς ὅλους εἶναι ἡ ἀλήθεια· ἡ ἀλήθεια ἔχει τὴν ἐπιβολὴν καὶ τὸ κῦρος της εἰς κάθε συνείδησιν. Ἀκολουθῶν τὴν ἐπιταγὴν τῆς συνειδήσεώς μου, προσῆλθον καὶ κατέθεσα εἰς τὸ δικαστήριον. Δὲν γνωρίζω ἐὰν συνιστᾶται ἔγκλημα διότι προσῆλθον καὶ κατέθεσα. Ἀκούσατε δὲ τὶ κατέθεσα καὶ διατὶ κατηγορεῖται ὁ ἄνθρωπος ὑπὲρ τοῦ ὁποίου κατέθεσα. Ἕνας ἕλλην πολίτης, ἀξιωματικὸς ἔφεδρος, κατὰ τὸ διάστημα τῆς κατοχῆς ἦτο ἀξιωματικὸς εἰς τὸν ΕΛΑΣ. Καταδιωκόμενος ἀπὸ τοὺς Γερμανοὺς ἐν Θεσσαλονίκῃ κατέφυγεν εἰς τὸ βουνό, εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ Παγγαίου καὶ ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχεν ἄλλη δύναμις ἀντιστάσεως. Προσέφερε τὰς ὑπηρεσίας του. Δὲν κατηγορήθη διὰ τίποτε. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι κατὰ τὴν ἐαμοκρατίαν ὑπῆρξεν ἕνα διάστημα πρὸ τοῦ κινήματος τοῦ Δεκεμβρίου φρούραρχος τῆς Καβάλας προσενεγκὼν κατὰ τὴν κοινὴν συνείδησιν ὑπηρεσίας καὶ προλαβὼν ὡρισμένα ἔκτροπα τὰ ὁποῖα ἦτο βέβαιον ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ λάβουν χώραν, ἐὰν δὲν ἦτο αὐτὸς φρούραρχος τῆς πόλεως. Κατηγορήθη καὶ διὰ τὸν λόγον αὐτὸν καὶ ἠθωώθη ἀπὸ τὰ δικαστήρια τὰ ἑλληνικὰ μετὰ τὸ κίνημα. Συνεπῶς ὁ ἄνθρωπος αὐτός, διότι ἦτο εἰς τὸν ΕΛΑΣ, διότι ὑπῆρξε φρούραρχος, κατηγορηθεὶς ἠθωώθη, δὲν εἶχε τίποτε εἰς βάρος του. Τώρα κατηγορεῖται ὅτι δῆθεν συνεισέφερεν ὑπὲρ τοῦ ἀνταρτικοῦ ἀγῶνος.

§110Ε. ΓΟΝΗΣ. Διατί λέγετε τὸ δῆθεν, ὅταν ἡ ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου δὲν ἐξεδόθη ἀκόμη;

§111Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ, ὁ κατηγορούμενος κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Δεκεμβρίου ἦτο φρούραρχος τοῦ ΕΛΑΣ. Φρούραρχοι ἦσαν τὰ καλύτερα στελέχη τοῦ Κ.Κ. Πῶς εἶναι δυνατὸν ὑμεῖς νὰ ὑπερασπίζεσθε ἄνθρωπον, διὰ τὸν ὁποῖον τὰ ἐκτελεστικὰ ὄργανα συνεκέντρωσαν φάκελλον βαρύτερον. Δὲν νομίζετε δὲ ὅτι ἡ παρουσία σας ἐπηρέασε τὸ δικαστήριον;

§112Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἐὰν θέλετε νὰ ἐνημερωθῆτε, εἶμαι πρόθυμος νὰ σᾶς ἐνημερώσω καὶ σᾶς καὶ τὴν Βουλήν. Ὁ κατηγορούμενος δὲν ὑπῆρξε φρούραρχος κατὰ τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου, ὑπῆρξε πρό, μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, πρὸ τοῦ κινήματος.

§113Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ καταθέσῃ ὡς μάρτυς. (Θόρυβος).

§114Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα τὸ κίνημα ἐξεδηλώθη τὴν 28ην Ὀκτωβρίου. Στρατεύματα ἀγγλικὰ δὲν ὑπῆρχον εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα.

§115Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (Ὑπ. Δημοσίων Ἔργων). Τὸ κίνημα ἐξεδηλώθη τὴν 3ην Δεκεμβρίου εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα.

§116Δ. ΘΕΟΧΑΡΙΔΗΣ. Αἱ σφαγαὶ τοῦ Κιλκὶς πότε ἔγιναν;

§117Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (Ὑπ. Δημ. Ἔργων). Ἐγὼ ὁμιλῶ διὰ τὴν Ἀνατολικὴν Μακεδονίαν. Τὸ κίνημα ἐκεῖ δὲν ἐξεράγη, ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἐξεράγη, ἐξεράγη μετὰ τὸν Δεκέμβριον.

§118Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. τῆς Δικαιοσύνης). Ἐνῷ συζητῆται ἡ δίκη, εἶναι ἀπαράδεκτος ἡ συζήτησις ἐνταῦθα. Δίδονται ἐπιχειρήματα ὑπὲρ ἢ κατὰ τῶν κατηγορουμένων.

§119Ι. ΜΟΓΓΟΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπήρξατε ὅμηρος τοῦ ΕΛΑΣ.

§120Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (Ὑπ. τῶν Δημ. Ἔργων). Ἀτυχῶς ὑπῆρξα ἐπὶ 15θήμερον. Ἀπὸ τὰς Ἀθήνας ἐπεριπάτησα μέχρι Λεβαδείας καὶ ἐσώθην χάρις εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἐπρόφθασαν τὰ ἀγγλικὰ τάνκς.

§121Σ. ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπουργὸς μάρτυς ὑπερασπίσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνεται. (Θόρυβος).

§122Σ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (Ὑπ. τῶν Δημ. Ἔργων). Εἰς τὸ δικαστήριον δὲν ἐμφανίζονται τὰ ἀξιώματα, ἐμφανίζεται ὁ ἕλλην πολίτης. Ἔτσι ἐνεφανίσθην καὶ ἐγὼ (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι) ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἕλληνος πολίτου, ὁ ὁποῖος κατηγορήθη ἅπαξ καὶ ἠθωώθη. Εἶναι ὑποχρέωσις παντὸς ἕλληνος πολίτου ἰδική σας ὑποχρέωσις καὶ οἱουδήποτε ἕλληνος ὑποχρέωσις, ὅταν κληθῇ ὡς μάρτυς νὰ προσέλθῃ καὶ νὰ εἴπῃ τὴν ἀλήθειαν. -Καὶ προσῆλθον, κύριοι συνάδελφοι, καὶ εἶπον μόνον τὴν ἀλήθειαν, καὶ οὐδὲν πλέον. Ἀπορῶ λοιπόν, πῶς εἶναι δυνατόν, εἴτε ὑπουργὸς εἴτε ἰδιώτης, νὰ κατηγορῆται διότι προσῆλθε καὶ κατέθεσεν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου τὴν ἀλήθειαν. (Χειροκροτήματα). Ἐὰν ἀπέφευγε νὰ προσέλθῃ, τότε ἔπρεπε νὰ κατηγορηθῇ. (Χειροκροτήματα).

§123Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Κύριοι βουλευταί, κατὰ τὴν ἀγόρευσιν τῆς 13 τρέχοντος, ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος καὶ ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Μελᾶ, εἶχε ζητήσει τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ἐπειδὴ ἔχει γεννηθῆ ἕνα σοβαοώτατον ζήτημα εἰς τήν περιοχὴν Φλωρίνης, θὰ μοῦ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Πρόεδρος νὰ ἀπευθύνω δύο ἐρωτήσεις εἰς τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τῆς συγκεντρώσεως στρατευμάτων τοῦ Σερβικοῦ στρατοῦ. Εἶναι δυνατόν, ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν ἂν εἶναι ἀληθεῖς αἱ πληροφορίαι ὅτι Γιουγκοσλαβικαὶ στρατιωτικαὶ δυνάμεις 6–8.000 ἔχουν συγκεντρωθῆ ἀπὸ ἡμερῶν εἰς τὴν παραμεθόριον Μοναστηρίου καὶ Φλωρίνης καὶ ποῖος ὁ σκοπὸς τῆς συγκεντρώσεως τῆς δυνάμεως αὐτῆς. Εἶναι διὰ νὰ ἐνισχυθοῦν αἱ ἐαμοβουλγαρικαὶ συμμορίαι, αἱ ὁποῖαι δροῦν εἰς τὴν περιοχὴν Φλωρίνης ἢ Ἐδέσσης ἢ πρόκειται περὶ ἄλλου σοβαρωτέρου ζητήματος. Διότι ὁ κόσμος τῆς παραμεθορίου περιοχῆς Φλωρίνης ἐκ τῆς συγκεντρώσεως αὐτῆς ἔχει ἀνησυχήσει.

§124Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ὁ κ. συνάδελφος ἀνῆλθε νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Ἄν προσωπικόν σας ζήτημα, κύριε συνάδελφε, εἶναι ἡ ὕπαρξις ἢ μὴ ὕπαρξις στρατοῦ εἰς τὰ γιουγκοσλαβικὰ σύνορα, τότε θὰ ἀπαντήσω.

§125Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπίσης, ἂν ἐπιτρέπῃ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία, νὰ θέσω καὶ ἓν ἄλλο ζήτημα, ἐφ’ ὅσον ἐξακολουθεῖ ὁ ἴδιος ἐκεῖνος ἀγὼν εἰς τὰ Μακεδονικὰ ὄρη. Τώρα ἔρχομαι ἐπὶ τοῦ προσωπικοῦ ζητήματος. Κύριοι βουλευταί, ἐπειδὴ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὑπουργὸς ἄνευ χαρτοφυλακίου κ. Μελᾶς, ἔθιξε προσωπικόν μου ζήτημα εἰς τὴν ἀγόρευσίν μου τῆς 12ης Σεπτεμβρίου 1947 καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι σοβαρὸν λόγῳ τῆς κρισίμου καταστάσεως καὶ τοῦ ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος καὶ ἐπειδὴ ἔχω νὰ ἀπαντήσω εἰς ὡρισμένας δηλώσεις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων, δηλώσεις αἱ ὁποῖαι ἐχρησιμοποιήθησαν ὑπὸ τῶν ἀντιπάλων μας εἰς τὸν Ο.Η.Ε., θὰ ὁμιλήσω ἀπὸ χειρογράφου. (Ἀναγινώσκει) Συζητουμένου τὴν 12 Σεπτεμβρίου 1947 τοῦ σχεδίου νόμου «περὶ ἀμνηστίας τῶν παραδιδομένων στασιαστῶν» ὅπερ ὡς γνωστὸν κατόπιν ἐπισήμου δηλώσεως τοῦ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργοῦ ἐπεξετάθη ἐπὶ παντὸς παραδιδομένου αὐθορμήτως ἐγκληματίου ὡμίλησα περὶ τῆς ἀδιαφορίας ἥν εἶχεν ἐπιδείξῃ ἡ Κυβέρνησις περὶ τὴν ἐκλογὴν τῶν Νομαρχῶν, ἀξιωματικῶν καὶ τῶν Κρατικῶν ἐν γένει ὀργάνων, τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς νευραλγικωτέρας περιοχὰς τῆς χώρας, οἷαι αἱ τῆς Ἐδέσσης, Φλωρίνης καὶ Καστοριᾶς καὶ ἀνέφερον μεμονωμένα τινὰ παραδείγματα συμβάντων ἐκεῖ ἐκτρόπων παρ’ ἐνίων, ἐλαχίστων φυσικά, ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς οὓς καὶ κατωνόμασα καὶ οἵτινες, μετετέθησαν ἐκεῖθεν, διότι δὲν εἶχον καταστῆ ἱκανοὶ ν’ ἀντιληφθοῦν τὴν νοοτροπίαν τοῦ μακεδονικοῦ λαοῦ. Ἡ τελευταία αὕτη φράσις μου, αὐτὴ καὶ μόνη, ἐξηγεῖ τὴν αἰτίαν εἰς ἣν ἀπέδωκα τὰ διαπιστωθέντα ἐλάχιστα εἰς ἀριθμὸν ἐκτρόπα. Κρατικὰ ὄργανα μὴ γνωρίζοντα καὶ μὴ μελετήσαντα τὴν θέσιν, τὴν δρᾶσιν καὶ τὴν νοοτροπίαν τῶν κατοίκων τῶν βορείων ἐπαρχιῶν εἶναι ἀκατάλληλα νὰ ὑπηρετοῦν εἰς τὰς ὡς ἄνω τρεῖς περιφερείας, διότι ἐξ ἀγνοίας καὶ ἐκ χρηστοῦ πολλάκις συνειδότος ἐνδέχεται νὰ ὑποπέσουν εἰς παραπτώματα διὰ τὰ ὁποῖα οἱ πληθυσμοὶ αὐτοὶ δὲν εἶναι ἄξιοι. Ὑπεστήριξα τότε ὅτι χρειάζεται μεγάλη προσοχὴ περὶ τὴν ἐκλογὴν τῶν Νομαρχῶν, τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς καὶ τῶν ἄλλων Κρατικῶν ὀργάνων τῶν ἀποστελλομένων εἰς τὰς περιφερείας ἐκείνας καὶ τὴν προσοχὴν ταύτην ἐπέστησα εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῆς ἄνω ὁμιλίας μου τὴν 12 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. Τὴν ὡς ἄνω ἀθῴαν σύστασίν μου πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐπεκαλέσθη ὡς παράδειγμα ὁ ἄνευ χαρτοφυλακίου ὑπουργὸς κ. Γ. Μελᾶς βουλευτὴς Ἀθηνῶν ἐπιστρέψας ἐκ τοῦ ἐξ Ἀμερικῆς ταξιδίου τοῦ ἔνθα, μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἀντεπροσώπευσε τὴν χώραν παρὰ τῷ Ο.Η.Ε. καί, ὑπὸ τύπον συστήσεως ἐβεβαίωσεν ὑπευθύνως, οὔτε λίγο οὔτε πολύ, ὅτι οἱ ἀντίπαλοι τοῦ ἔθνους τὴν δήλωσίν μου τῆς 12 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. τὴν διαπίστωσίν μου δηλ. ὅτι ἔνιοι τῶν ἀξιωματικῶν καὶ ἐλάχιστος ἀριθμὸς ἐκ τῶν Κρατικῶν ὀργάνων ἐκ τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὰς ὡς ἄνω τρεῖς περιφερείας δὲν ὑπῆρξαν ἱκανοὶ νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν νοοτροπίαν τοῦ Μακεδονικοῦ λαοῦ, τὴν ἐξεμεταλλεύθησαν κατὰ κόρον, φυσικὰ ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ ὅλου ἑλληνικοῦ ζητήματος. Ἐθεώρησα τὸ ζήτημα προσωπικὸν καὶ ἐζήτησα τὸν λόγον ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι πιστεύω ὅτι ὁ κ. Μελᾶς, διαστρέψας τὴν ἔννοιαν τῶν ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντων κατὰ τὴν 12 Σεπτεμβρίου, μὴ ἀποκαταστήσας, ὡς ἔδει τὴν ἀληθῆ ἔννοιαν τοῦ ἔναντι τῆς διαστροφῆς ἣν ἐπεχείρησαν νὰ κάμουν οἱ ἀντίπαλοι τοῦ ἔθνους, πάντως ὅμως ἀναφέρων ὡς παράδειγμα μόνον τὴν ἰδικήν μου δήλωσιν, ἐνῷ ὁ ἴδιος προηγουμένως εἶχεν εἰπῆ ὅτι «δὲν ὑπῆρξαν μία ἢ δύο ἢ τρεῖς αἱ περιπτώσεις ἐκεῖναι καθ’ ἃς δηλώσεις, παρατηρήσεις, ἐπικρίσεις ὅθεν δήποτε προελθοῦσαι, ἀπὸ τῆς Κυβερνητικῆς συχνάκις πλευρᾶς, ἔτυχον εὐρυτάτης καὶ φοβερᾶς ἐκμεταλλεύσεως εἰς βάρος τοῦ ἔθνους μας καὶ ἐπεράσαμεν στιγμὰς ἀγωνιώδεις διὰ νὰ ὑπερνικήσωμεν τὰς δυσχερείας τὰς ὁποίας ἐγέννα τὸ γεγονὸς τοῦτο». Ἀνέφερεν, ἐπαναλαμβάνω, ὁ κ. Μελᾶς μόνον τὸ ἰδικόν μου παράδειγμα. Δὲν ὡμίλησεν ὡς ἄνευ χαρτοφυλακίου ὑπουργός, ἀποτελῶν μέλος Κυβερνήσεως στηριζομένης ἐπὶ τῶν δύο μεγάλων κομμάτων τῆς χώρας, δὲν ὡμίλησεν ὡς μέλος τῆς παρὰ τῷ Ο.Η.Ε. ἐπιτροπῆς τῆς Ἑλλάδος ἀλλ’ ὡμίλησεν ὡς μέλος τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ ἀπέβλεψε διὰ τῆς ὁμιλίας του, τῇ συγκαταθέσει τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, οὐδαμῶς διαμαρτυρηθέντος, ν’ ἀποσείσῃ τὰς ζημίας ἃς ἐπήνεγκον ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ ζητήματος αἱ ἐπανειλημμέναι δηλώσεις τοῦ γηραιοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ νῦν Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡς καὶ πλείστων ἐκ τῶν ἀποτελούντων τὸ ἐπιτελεῖον τοῦ κόμματός του καὶ νὰ ἐπιρρίψῃ ταύτας ἐπὶ δηλώσεων γενομένων παρὰ πολιτευτῶν ἀντιθέτων πρὸς τὸ Φιλελεύθερον κόμμα των. Τὴν ἀποκατάστασιν τῆς ἀληθείας, θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ κάμω διὰ τῶν κατωτέρω. Καὶ ἂν ὑποτεθῇ ὅτι διὰ διαστροφῆς τῆς ἀκριβοῦς ἐννοίας τῶν λεχθέντων παρ’ ἐμοῦ τὴν 12 Σεπτεμβρίου ἐ. ἔ. οἱ ἀντίπαλοι τοῦ ἔθνους ἐπεκαλοῦντο τὰς δηλώσεις μου ἐκείνας, ὡς σημαινούσας ὅτι εἰς τὰς ἄνω τρεῖς περιφερείας ἡ συμμοριακὴ δρᾶσις ἐπετάθη ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἀξιωματικοὶ χωροφυλακῆς ὑπηρετοῦντες ἐκεῖ ἐνήργησαν ἔκτροπά τινα κατὰ τοῦ πληθυσμοῦ δύναται νὰ παραβληθῇ ἡ παρ’ ἐμοῦ, ἑνὸς ἁπλοῦ βουλευτοῦ, γενομένη καταγγελία διὰ μεμονωμένα ἔκτροπα γενόμενα εἰς ὡρισμένην περιφέρειαν, πρὸς ὅσα ὁ Ἀρχηγὸς τῶν Φιλελευθέρων, ὁ θεωρούμενος καὶ ὡς Ἀρχηγὸς τοῦ γνησιωτέρου δημοκρατικοῦ κόμματος τῆς χώρας, ἐπανειλημμένως ἔχει καταγγείλει ὡς συμβαίνοντα εἰς ὅλα τὰ σημεῖα τῆς Ἑλλάδος; Ἀλλ’ ἰδοὺ τὶ γράφει ὁ κ. Σοφούλης εἰς δύο σημειώματά του ἀποσταλέντα εἰς τὸν κ. Τσαλδάρην τὴν 1ην Ὀκτωβρίου 1946 ὅταν ἐκαλεῖτο ἐκ δευτέρου νὰ μετάσχῃ εἰς Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν: «Ἡ μέχρι σήμερον πολιτικὴ τῆς Κυβερνήσεως Τσαλδάρη, ἀντὶ νὰ ἐξαφανίσῃ ἢ περιορίσῃ τὴν ἀναρχίαν, τὴν ἐπέτεινεν. Αἱ συμμορίαι καὶ ἔνοπλοι ὁμάδες τῆς ἄκρας δεξιᾶς παραμένουν ἀσύδοτοι εἰς τὴν ἐγκληματικὴν δρᾶσιν των, αἱ ἔνοπλοι ὀργανώσεις τῆς δεξιᾶς καὶ τὰ ὄργανα τῆς τάξεως ἐπωφελοῦνται ἐκ τῆς ἀγανακτήσεως τῆς κοινῆς γνώμης κατὰ τῶν ἀναρχικῶν ἐκδηλώσεων τῆς ἄκρας ἀριστερᾶς διὰ νὰ ἐξαπολύσουν τρομοκρατίαν κατὰ τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν. Οἱ ἀναρχικοὶ παραπονοῦνται ὅτι ἠναγκάσθησαν νὰ καταφύγουν εἰς μέσα βίας πρὸς ἀσφάλειαν τῆς ζωῆς των». Εἰς τὸ περιεχόμενον τῶν δύο αὐτῶν σημειωμάτων ἀνεφέρθη ὁ κ. Σοφούλης καὶ ὅταν τὴν 23ην Ὀκτωβρίου 1945 ἐπεζητήθη νὰ γίνῃ εὔρυνσις τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἐξακολουθῶν ν’ ἀποτελῇ τὴν πολιτικὴν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελέρων. Ἐνῷ ἡ θέσις, ἣν ἐξ ἀρχῆς ὑπεστήριζον ὅλαι αἱ ἑλληνικαὶ κυβερνήσεις, ἦτο ὅτι ἡ ἔνοπλος ἀνταρσία καθωδηγεῖτο καὶ ἐνισχύετο παρὰ τῶν βορείων γειτόνων τῆς Ἑλλάδος, τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων, οὗτινος ὁ κ. Μελᾶς ἀποτελεῖ ἐπίλεκτον μέλος, συνεφώνει μὲ τὸ κομμουνιστικὸν Κόμμα εἰς τὴν θέσιν ὅτι οἱ συμμορῖται εἶναι ἀθῶοι δημοκρατικοὶ πολῖται, καταδιωκόμενοι ἀπὸ τοὺς Ἕλληνας μοναρχοφασίστας καὶ ὅτι ὁ πόλεμος ποὺ διεξάγεται ἐντὸς τῆς χώρας μας εἶναι ἐμφύλιος καὶ διεξάγεται μεταξὺ τῆς δεξιᾶς καὶ τῆς ἀριστερᾶς χωρὶς οἱ βόρειοι γείτονες νὰ ἐνέχωνται εἰς τίποτε. «Ἐμφύλιος σπαραγμὸς ἀδελφοκτόνος πόλεμος εἶναι ἡ κατάστασις ἣν παρουσιάζει σήμερον ἡ Ἑλλὰς» διεκήρυσσεν ἐντόνως ὁ κ. Σοφούλης, ἀγορεύων κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 23ης Ἰανουαρίου 1947 «Φασιστικαὶ ὀργανώσεις δροῦν εἰς τὴν ὕπαιθρον καὶ προβαίνουν εἰς φορολογίαν τῶν πολιτῶν ὑπὸ τὴν πρόφασιν ὅτι θέλουν ν’ ἀγοράσουν ὅπλα, πλείστων δημοκρατικῶν πολιτῶν ἐκτοπιζομένων καὶ φυλακιζομένων», διεκήρυσσε κατὰ τὴν αὐτὴν συνεδρίαν ὁ νῦν ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας κ. Ρέντης, ἐπίλεκτον μέλος τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Ἐν συνεχείᾳ ὁ κ. Σοφούλης εἰς τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῆς 28ης Ἰανουαρίου 1947 ἐμφαντικῶς πάλιν καταγγέλλει τὴν Κυβέρνησιν «διὰ τὴν θέσιν ποὺ λαμβάνει ἔναντι τοῦ ἐμφυλίου σπαραγμοῦ καὶ τοῦ ἀδελφοκτόνου πολέμου, τῶν μέτρων τῆς ἀσφαλείας καὶ τῶν ἀστυνομικῶν μέτρων, ὄχι μόνον μὴ ἐπενεγκόντων καταστολήν, ἀλλ’ ἐπαύξησιν τῆς ἀνταρσίας». Καὶ ἐνῷ ὁ κ. Μελᾶς ἀποσιωπᾷ τὰ ἐπιχειρήματα τὰ ὁποῖα, ἐκ τῶν ἀνωτέρω δηλώσεων τοῦ Ἀρχηγοῦ τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῶν ἐπιλέκτων μελῶν τοῦ κόμματος τούτου, ἀντλοῦν οἱ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος, τολμᾷ νὰ ὁμιλῇ περὶ τῆς ζημίας ἣν ἐπέφερον εἰς τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν τὰ λεχθέντα παρ’ ἐμοῦ, ἑνὸς ἁπλοῦ βουλευτοῦ Φλωρίνης, κακίζοντος μεμονωμένας τινὰς παρεκτροπὰς τοπικῶν Κρατικῶν ὀργάνων. Ἀλλ’ ὁ κ. Ἀλεξανδρῆς, τότε ὑπουργός, ρητῶς καταγγέλλει κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς τῆς 11ης Νοεμβρίου 1946 ὅτι: «Ἡ δυσφήμισις τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὴν κατ’ αὐτῆς διεθνῆ προπαγάνδαν ἀρύεται τὰς κατηγορίας της ἀπὸ τὴν δημοκρατικὴν ἀντίθεσιν ἥτις διὰ τῶν δημοσιογραφικῶν της ὀργάνων ἐξογκώνει τὰς εἰδήσεις περὶ δῆθεν κυβερνητικῶν διωγμῶν». Καὶ ὁ κ. Ἀβραάμ, πρώην ὑπουργὸς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας, μόλις εἶχεν ἐπιστρέψει ἐξ Ἀμερικῆς ἐδήλου ἐπισήμως κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 30 Ἰανουαρίου 1947 ὅτι: «Δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ χαρακτηρίζεται ὡς ἐμφύλιος πόλεμος ἡ ἐσωτερική μας κατάστασις, διότι τοῦτο ἀκριβῶς ὑποστηρίζουν οἱ ἐχθροὶ τῆς Ἑλλάδος. Τὸ ὑποστηριζόμενον —λέγει ὁ κ. Ἀβραὰμ—ὑπὸ τῶν Φιλελευθέρων ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει ἐμφύλιος πόλεμος δίδει τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ξένους νὰ μᾶς λέγουν ὅτι δὲν εἴμεθα ἄξιοι τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας μας». Δικαία ἑπομένως ὑπῆρξεν ἡ ἐκδήλωσις τῆς χαρᾶς τοῦ κ. Βενιζέλου ὅστις διακόπτων τὸν κ. Μελᾶν τοῦ λέγει ὅτι: «Χαίρω ποὺ ἀκούω αὐτὰ ποὺ λέτε, διότι ἀπὸ δύο ἐτῶν προσπαθοῦσα νὰ σᾶς πείσω ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ὁδὸς ποὺ ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν καὶ χαίρω ποὺ τὴν ἀναγνωρίζετε ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων». Εἶναι περίεργον, πῶς ὁ κ. Μελᾶς ἀντελήφθη μὲν τὴν ζημίαν ποὺ ἐπήρχετο εἰς τὸ ἐθνικὸν ζήτημα ἀπὸ τὰς ἰδικάς μου ἀθώας καταγγελίας ἐν τῇ Βουλῇ καὶ ἀπὸ τὰς δηλώσεις, παρατηρήσεις καὶ ἐπικρίσεις τὰς προελθούσας ἀπὸ τῆς κυβερνητικῆς συχνάκις πλευρᾶς, αἵτινες ἔτυχον εὐρυτάτης καὶ φοβερᾶς ἐκμεταλλεύσεως εἰς βάρος τοῦ ἔθνους μας, διὰ τὴν ὑπερνίκησιν τῶν δυσχερειῶν τῶν ὁποίων ἐπέρασε στιγμὰς ἀγωνιώδεις ἀλλὰ τὰς ὑπερενίκησεν, δὲν ἀντελήφθη ὅμως καμμίαν ζημίαν ἐκ τῶν δηλώσεων τοῦ ἀρχηγοῦ του τῶν ἐπιτελῶν καὶ τῶν δημοσιογραφικῶν ὀργάνων τοῦ κόμματός του. Μήπως ἡ μυωπία θεωρεῖται ὡς προτέρημα τῆς διπλωματικῆς καριέρας; Ἀλλ’ ἰδοὺ ὅ,τι ὑπεστήριζε τὸ Κόμμα τῶν Φιλελευθέρων τὸ ἴδιον ἐπὶ λέξει ὑπεστήριζον καὶ οἱ ἐκπρόσωποι τῆς Σοβιετικῆς Ἑνώσεως, Γιουγκοσλαυΐας, Βουλγαρίας καὶ Ἀλβανίας κατὰ τὴν προσφυγὴν τῆς Ἑλλάδος ἐνώπιον τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας τοῦ Ο.Η.Ε., τὴν γενομένην κατὰ Δεκέμβριον 1946. Ὅλοι αὐτοί, τὴν κατὰ τῆς Ἑλλάδος ἀκυρωτικὴν ἐπίθεσιν ἐκ μέρους τῶν βορείων γειτόνων της τὴν ἐχαρακτήρισαν, ἀκριβῶς ὅπως καὶ ὁ κ. Σοφούλης, ὡς ἐμφύλιον πόλεμον, ὀφειλόμενον εἰς τὴν ἀπόγνωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ δημοκρατικοῦ λαοῦ συνεπείᾳ τῶν καταπιέσεων τῶν κυβερνητικῶν ὀργάνων. Οὕτως ὁ κ. Γκρομίκο κατὰ τὰς συνεδριάσεις ἐκείνας ἐντόνως ὑποστήριζεν ὅτι: «Ὑπάρχει κατάστασις ἐξελιχθεῖσα ἐν Ἑλλάδι εἰς ἐμφύλιον πόλεμον, τῶν δημοκρατικῶν στοιχείων τῆς χώρας τελούντων ὑπὸ τὸν διωγμὸν τῆς Κυβερνήσεως». Κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 7 Φεβρουαρίου 1947, ὁ παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ ἐρεύνης διὰ τὴν ἐν Ἑλλάδι κατάστασιν Ἀλβανὸς ἀντιπρόσωπος Καρεντζῆς μεταξὺ ἄλλων ἐπιχειρημάτων του, ὑπεστήριξε καὶ τὰ ἑξῆς: «Οἱ Ἕλληνες ἡγέται τοῦ Κέντρου Σοφούλης καὶ Τσουδερὸς κατήγγειλαν δι’ ἐπιστολῶν καὶ ἄρθρων των δημοσιευθέντων εἰς ἑλληνικὰς καὶ ξένας ἐφημερίδας τὴν ἀγρίαν τρομοκρατίαν ἡ ὁποία ἀσκεῖται ἐν Ἑλλάδι ὄχι μόνον κατὰ τῶν κομμουνιστῶν, ἀλλὰ καὶ κατὰ παντὸς μὴ μοναρχικοῦ. Εἰς χωρία ὁλόκληρα οἱ ἀρχηγοὶ τῆς τρομοκρατικῆς ὀργανώσεως Χ ἀσκοῦν τὴν πραγματικὴν ἐξουσίαν. Ὁ κ. Σοφούλης εἶχε προβλέψει τὸν ἐμφύλιον πόλεμον, ὃν ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἀποδίδει εἰς ἐξωτερικὴν ὑποκίνησιν». Καὶ ὁ Γιουγκοσλάβος ἀντιπρόσωπος κατὰ τὴν συνεδρίαν τῆς αὐτῆς ἐπιτροπῆς ἐρεύνης τῆς 12 Φεβρουαρίου 1947 εἶπεν ὅτι: «Οἱ πολιτικοὶ τοῦ Κέντρου εἶχον προβλέψει τὸν ἐμφύλιον πόλεμον. Πρὸ τῶν ἐκλογῶν τόσον ὁ Σοφούλης, ὅσον καὶ ὁ Πλαστήρας, ἔκρουον τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου περὶ γενικεύσεως τοῦ ἐμφυλίου πολέμου, ἐὰν ἐγκατασταθῇ εἰς τὴν ἐξουσίαν ἡ δεξιὰ καὶ αἱ προβλέψεις των αὗται ἐπηλήθευσαν ἐξ ὁλοκλήρου». Ἔχω λοιπὸν ἄδικον ἐκφράζων τὴν ἔκπληξίν μου πῶς ὁ φιλελεύθερος κ. Μελᾶς, γενόμενος ἄνευ χαρτοφυλακίου ὑπουργός, διεπίστωσε μὲν κινδύνους διὰ τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν ἀπὸ μερικὰς μικροπαρατηρήσεις καὶ μικροεπικρίσεις ἐμοῦ καὶ ἄλλων ἐκ τῆς δεξιᾶς πτέρυγος πταισματικῆς πάντως ἀξίας, καὶ οὐδένα κίνδυνον διεπίστωσεν ἐκ τῶν διαρκῶν, σταθερῶν καὶ ὁμοιομόρφων δηλώσεων τοῦ ἀρχηγοῦ, τῶν μελῶν καὶ τῶν ὀργάνων τῆς φιλελευθέρας παρατάξεως, ἐγκληματικῆς φύσεως διὰ τὰ ἐθνικὰ ζητήματα; Εἰς τὸν κ. Μελᾶν, τὸν νέον τοῦτον Ταλεϋράνδον τῆς ἑλληνικῆς διπλωματίας, ὅστις βλέπει τὸ ἄχυρον εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς τῶν γειτόνων του καὶ δὲν βλέπει τὸ κάρφος εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, τοῦ πατρός του κ. Σοφούλη καὶ τῶν ἀδελφῶν του φιλελευθέρων; καταλήγων ἔχω καὶ ἐγὼ μὲ τὴν σειράν μου νὰ κάμω μίαν σύστασιν ἀνάλογον μὲ ἐκείνην ποὺ μοῦ ἔκαμεν αὐτός. Νὰ γίνῃ κύριος τῶν νεύρων του, διότι γίνεται ἀθελήτως του, ἐφόσον ὁμιλεῖ ὑπὸ τὸ κράτος νεύρων, πρόξενος μεγίστης ζημίας διὰ τὴν ἐθνικὴν ὑπόθεσιν. Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τῆς Μόσχας εἰς ἐκπομπήν του τῆς 5 Νοεμβρίου 1946 διεκήρυσσεν μεταξὺ ἄλλων ὅτι: «Διώχτηκαν ἀπὸ τὸν στρατὸν καὶ τὶς ὑπηρεσίες οἱ δημοκρατικοὶ καὶ στὴν κυβέρνησιν βρίσκεται ὁ Γονατᾶς, δημιουργὸς τῶν Ταγμάτων Ἀσφαλείας καὶ ὁ Τουρκοβασίλης». Καὶ μὲ τὴν σειράν του ὁ Ἀλβανὸς ἀντιπρόσωπος παρὰ τῇ Ἐπιτροπῇ ἐρεύνης Καρεντζῆς ἐκραύγαζε κατὰ τὴν συνεδρίαν τῆς 7 Φεβρουαρίου 1947: «Ὁ Γονατᾶς, ὁ Μαυρομιχάλης, ὁ Τουρκοβασίλης, ὁ Βρετάκος, ὁ Παπαδόπουλος καὶ ἄλλοι ὑπῆρξαν συνεργάται τῶν γερμανῶν κατὰ τὴν κατοχὴν τῆς Ἑλλάδος. Καὶ αὐτὸς ὁ στρατηγὸς Ζέρβας διετέλει εἰς σχέσεις μετὰ γερμανῶν ἀξιωματικῶν». Δὲν νομίζει ὁ κ. Μελᾶς ὅστις μετέχει διπλωματικῶν ἀποστολῶν τόσης σημασίας, ὅτι βλάπτει τὴν ἑλληνικὴν ὑπόθεσιν καὶ μεταβάλλεται εἰς ὑποστηρικτὴν τῶν σλαυϊκῶν ἀπόψεων, ὅταν κατηγορῇ ὡς προδότας καὶ συνεργάτας τῶν γερμανῶν ἀνθρώπους ἀντιπροσωπεύσαντας τὸν ἑλληνικὸν λαὸν ἐπὶ δεκαετηρίδας ὁλοκλήρους εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ τιμηθέντας καὶ ἀντιπροσωπεύοντας αὐτὸν καὶ σήμερον ἐκ μέρους τριῶν μεγάλων Νομῶν τῆς Ἑλλάδος; Καὶ δὲν νομίζει ὅτι ἡ στάσις του αὐτὴ ἐξέρχεται τῶν ὁρίων τῆς πολιτικῆς ἀντιθέσεως καὶ εἰσέρχεται εἰς τὰ ὅρια τῆς ἀμφισβητήσεως τοῦ κύρους τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, ἥτις ἀποφαίνεται ἐλευθέρως, ἀνεξαρτήτως καὶ ἀνεπηρεάστως ἀπὸ τῶν ἄλλων κρατικῶν ἐξουσιῶν, ἐφόσον αὐτὴ ἔκρινεν ὅτι ὁ πολιτευτὴς αὐτὸς εἶναι ἄξιος τῆς εὐγνωμοσύνης τοῦ λαοῦ, ἀναλαβὼν ἀξίωμα ἐπὶ κατοχῆς, διὰ τὸν λόγον ὅτι ἐχρησιμοποίησε τὸ ἀξίωμά του διὰ νὰ ἐξυπηρετήσῃ τὴν πατρίδα του καὶ ὄχι τὸν ἐχθρόν του; Εἶμαι εὐτυχής, κ. βουλευταί, ὅτι μοῦ ἐδόθη ἡ εὐκαιρία νὰ κάμω συμψηφισμὸν τῆς συστάσεως ποὺ μοῦ ἔκαμεν ὁ κ. Μελᾶς κατὰ τὴν συνεδρίαν τῆς 13 Νοεμβρίου, μὲ τὴν ἰδικήν μου πρὸς αὐτὸν σύστασιν ποὺ τοῦ κάμνω σήμερον. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐὰν αἱ ἑκατέρωθεν γενόμεναι συστάσεις μου τηρηθοῦν ὄχι μόνον ἀπὸ ἐμὲ καὶ τὸν κ. Μελᾶν, ἀλλ’ ἀπὸ ὅλους τοὺς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, τοῦτο θὰ ἀποβῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τῆς χώρας μας.

§126Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Ὁλόκληρος ὁ λαὸς ἀπεδοκίμασε τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. συναδέλφου τὴν γενομένην κατὰ τὴν 12 Σεπτεμβρίου καὶ αὐτὴν στιγμὴν παραβιάζει καὶ τὸ σχετικὸν ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ.

§127Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιτρέπεται συζήτησις ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος ἐπὶ τόσην ὥραν (θόρυβος–φωναί)

§128Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ ἐδηλώθησαν ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸν Ο.Η.Ε. καὶ πρέπει ὅσοι ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων δὲν τὰ γνωρίζουν νὰ λάβουν τώρα γνῶσιν αὐτῶν.

§129Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ κ. Μπακάλμπασης εἶπεν ὅτι κινδυνεύει ἡ Θράκη’ ὑμῶν τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι κινδυνεύει ἡ Δ. Μακεδονία;

§130Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ναί.

§131Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ ἐγὼ σᾶς βεβαιῶ ὅτι κινδυνεύει καὶ ἡ Πελοπόννησος. Ὅλοι ἐδῶ δὲν κάμνομεν τὸ καθῆκον μας. Τί τὰ θέλετε τὰ λόγια τὰ πολλά; Τί τὰς θέλετε αὐτὰς τὰς συζητήσεις;

§132Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ μᾶς κατηγοροῦν οἱ ἐχθροί μας καὶ ζητῶ νὰ ἀποκρούσω τὰς κατηγορίας.

§133Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀφῆστε τὰ διαβάσματα. Ὅλοι τὰ γνωρίζομεν αὐτά. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὰ ἐκθέσετε διὰ μακρῶν. Ὅλοι δὲν ἐκτελοῦμεν τὸ καθῆκον μας, ὅλοι οὐδενὸς ἐξαιρουμένου. Νὰ κρεμασθῶμεν ὅλοι. Ἐγὼ δέχομαι, μάλιστα, πρῶτος νὰ κρεμασθῶ.

§134Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ συνεχίσω δύο λεπτὰ ἀκόμη, διὰ νὰ κάμω μίαν σύστασιν εἰς τὸν κ. Μελᾶν. «Ὁ Ραδιοφωνικὸς Σταθμός................». (ἀναγινώσκει).

§135Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ. Εἶμαι καὶ ἐγὼ ὑποχρεωμένο νὰ σᾶς δηλώσω ὅτι ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἡ γενομένη τὴν 12 Σεπτεμβρίου προεκάλεσεν τὴν ἀγανάκτησιν ὁλοκλήρου τοῦ λαοῦ τῆς Δ. Μακεδονίας, διότι τὰ καταγγελθέντα παρ’ αὐτοῦ ἦσαν τελείως ψευδῆ καὶ ἀναληθῆ. Οἱ ἀξιωματικοὶ οὐδέποτε ἐβίασαν γυναῖκας ἢ ἔκαψαν καλύβας χωρικῶν, ἀλλὰ μόνον οἰκήματα τὰ ὁποῖα ἐχρησιμοποίουν ὡς ἀποθήκας οἱ ἀντάρται. Ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τοῦ Μάρκου ἔκανε τὴν διαπίστωσιν ὅτι ἀπὸ μικρὸ καὶ ἀπὸ τρελλὸ μαθαίνει κανεὶς τὴν ἀλήθειαν. Ἐπίσης ὁ ραδιοφωνικὸς σταθμὸς τοῦ Μάρκου παρέλαβε τὰς δηλώσεις αὐτὰς καὶ τὰς μετεχειρίσθη, εἰς βάρος τοῦ Ἐθνικοῦ μας Στρατοῦ, ὁ ὁποῖος ἐκτελεῖ μετὰ παραδειγματικῆς αὐτοθυσίας τὸ καθῆκον του. (Χειροκροτήματα). Εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ δηλώσω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὰς δηλώσεις τοῦ κ. βουλευτοῦ δὲν τὰς συμμερίζομαι οὔτε ἐγὼ οὔτε κανεὶς ἄλλος καὶ ὅτι αὗται εἶναι ψευδεῖς καὶ ἀνακριβεῖς καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ πρᾶξιν ἀτιμωτικήν.

§136Γ. ΑΡΙΣΤΕΙΔΟΥ. Καὶ ἐγὼ ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ λαοῦ Φλωρίνης διαμαρτύρομαι διὰ τὰ ψεύδη καὶ τὰς συκοφαντίας, τὰς ὁποίας ἐξετόξευσεν ἐναντίον ἀνθρώπων ἀξίων πάσης τιμῆς, διὰ τοὺς ὁποίους δὲν γνωρίζομεν ἐὰν αὐτὴν τὴν στιγμὴν προσφέρουν τὴν τελευταίαν των πνοὴν ἀγωνιζόμενοι ὑπὲρ τῶν ἐλευθεριῶν τῆς Πατρίδος μας.

§137Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι (φωναί, διαμαρτυρίαι, θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)... Κύριοι συνάδελφοι, παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Τάξεως νὰ ἀπαντήσῃ διὰ ποῖον λόγον, κατόπιν τῶν λεχθέντων τὴν 12 Σεπτεμβρίου ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, διὰ ποῖον λόγον, ἐπαναλαμβάνω, μετέθεσε τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς ἐκ τῆς περιοχῆς Φλωρίνης. Διατί τοὺς μετέθεσεν, ἐὰν δὲν ἦσαν ἀληθῆ τὰ καταγγελθέντα;

§138Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μὰ τί εἴδους συνεδρίασις εἶναι αὐτή, κ. Πρόεδρε; Ἔχομεν ἐρωτήσεις ἢ ἐπερωτήσεις;

§139Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλει νὰ μὲ διαψεύσῃ ὁ κ. συνάδελφος, ὁ ἄλλοτε ὑπουργὸς Γενικὸς Διοικητής. Ἔχω λοιπόν, νὰ εἴπω τοῦτο δι’ αὐτόν, ὅτι ὅταν ἦτο ἐργολάβος ἐκεῖ ἐπάνω ἦτο τέτοια ἡ διαταγή του ὥστε τοῦ ἀφηρέθη καὶ τὸ πτυχίον του. Ἐπίσης εἶναι γνωστόν, ὅτι ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εὑρισκόμενος ἐν Μέσῃ Ἀνατολῇ, ἐδήλωσεν ὅτι οὗτος ἀνεμίχθη εἰς πράξεις........... (φωναί, θόρυβος, διαμαρτυρίαι).

§140Α. ΝΤΑΛΙΠΗΣ. (Ὁμιλεῖ μὴ ἀκουόμενος).......

§141Σ. ΜΠΙΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸ ἀνάστημα νὰ μὲ ἀντικρύσετε. (Θόρυβος, φωναί, διαμαρτυρίαι, κωδωνοκρουσίαι). Τελειώνων, κύριοι, σᾶς δηλῶ ὅτι ζητῶ τὴν ἀποστολὴν— καὶ ἐπιμένω ἐπ’ αὐτοῦ—ἐξεταστικῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὰς περιοχὰς Καστορίας, Φλωρίνης καὶ Ἐδέσσης πρὸς ἐξεύρεσιν τοῦ τρόπου, μὲ τὸν ὁποῖον θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν τάξιν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξακολουθήσῃ αὐτὴ ἡ κατάστασις. Μὲ τὰ ὄργανα τὰ ὁποῖα ἔχουν καὶ μὲ τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ὁποίους βάζουν, ἐὰν νομίζουν ὅτι θὰ μᾶς ἀπειλήσουν, πολὺ ἀπατῶνται.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Διακουμόπουλος ἔχει τὺν λόγον.

§143Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκφράζω τὴν εὐγνωμοσύνην τοῦ λαοῦ τῶν νομῶν Ροδόπης καὶ Ξάνθης πρὸς τοὺς γενναίους ἀξιωματικούς, τὸν ταξίαρχον Ἰωάννου καὶ τὸν στρατιωτικὸν Διοικητὴν Ἀγραφιώτην (χειροκροτήματα), οἱ ὁποῖοι ἔσωσαν τὴν πρωτεύουσαν τῆς Θράκης ἀπὸ τὴν ἐπιβουλὴν τῶν ἀνταρτῶν, τῶν ἐχθρῶν τῆς πατρίδος. Μικρὰ δύναμις ἦτο εἰς τὴν Κομοτηνὴν—δὲν γνωρίζω τοὺς λόγους—καίτοι ἐπανειλημμένως ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχὴν τοῦ ἀξιοτίμου ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν ὁποῖον παρακαλῶ καὶ αὖθις νὰ ἐνισχύσῃ τὴν δύναμιν τῆς χωροφυλακῆς μὴ ἀναμένων τὴν συγκρότησιν τῶν πρώτων ταγμάτων τῆς ἐθνοφρουρᾶς, τὰ ὁποῖα θὰ γίνουν ἐντὸς τὸ πολὺ 20 ἡμερῶν ἢ ἑνὸς μηνός. Διότι ἐὰν δὲν σπεύσῃ νὰ ἐνισχύσῃ τὰς δυνάμεις αὐτὰς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πρέπει νὰ γνωρίζετε ὅτι ὁσονδήποτε ἱκανοὶ καὶ ἂν εἶναι οἱ ἔντιμοι καὶ γενναῖοι αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ δὲν θὰ δυνηθοῦν νὰ ἀντεπεξέλθουν διότι ἡ πρώτη ἐπίθεσις κατὰ τῆς Κομοτηνῆς ἐγένετο μὲ 500, ἡ δευτέρα μὲ 800 καὶ ἡ τρίτη, τὴν ὁποίαν θεωρῶ λίαν προσεχῆ, δὲν ἠξεύρω μὲ πόσους θὰ γίνῃ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει εἶναι βεβαιωμένον, κ. ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἐπαρκεῖς δυνάμεις καὶ τὸ γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ. Ἐφιστῶμεν, λοιπόν, τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν ἠθέλαμεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ν’ ἀναφέρωμεν προγενέστερα γεγονότα, ἐφ’ ὅσον ἐλέχθησαν εἰς ἰδιαιτέρας συνομιλίας καὶ εἰς τὸ ὑπόμνημα τὸ ὁποῖον ὑπεβάλαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ Κυβέρνησις ἂς κάμῃ τὸ καθῆκόν της. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὁλόκληρος ἡ Κυβέρνησις, σπεύσατε, ἐνισχύσατε! Εἶναι καθῆκον ἡμῶν. Ἡμεῖς σᾶς συνδράμομεν μὲ ὅλας μας τὰς δυνάμεις. Τοῦτο ἔχω νὰ τονίσω, ὅτι ἡ ἕνωσις τῶν δύο κομμάτων δὲν εἶναι, νομίζω, τίποτε ἄλλο, ἀπὸ μίαν ἕνωσιν ἱερὰν καὶ ἠθικὴν καὶ οὕτω θεωρεῖται ἀπὸ τὸν λαὸν τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Τὴν τοιαύτην ἕνωσιν τὴν ἀπεδέχθη ὁλοψύχως ὁ λαὸς ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος σήμερον μαρτυρεῖ. Καὶ ἐπὶ ἑνὸς ἄλλου ἔχω νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν ὑμῶν, ὅτι ἡ τελευταία περιοδεία τοῦ λατρευτοῦ Βασιλέως μας ἐτόνωσε τοσοῦτον τὸ ἐθνικὸν φρόνημα, ὥστε μετὰ τὴν ἀσθένειάν του, ἐὰν θὰ ἦτο δυνατόν, ὁ Βασιλεὺς καὶ ἄλλην μίαν φορὰν νὰ ἐπισκεφθῇ τὰ μέρη ἐκεῖνα τὰ μαρτυρικά. Ὅλη ἡ Ἑλλὰς ὑποφέρει. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι μία, ἑνιαία καὶ ἀδιαίρετος καὶ εἰς τὸ Γεράκι ἐσκοτώθησαν καὶ εἰς τὴν Ἔδεσσαν ἐσκοτώθησαν, ἀλλά, ὅπως εἶπε καὶ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Μπακάλμπασης, ἡ Θράκη καὶ ἰδίως αἱ πόλεις Κομοτηνὴ καὶ Σουφλὶ κτυπῶνται περισσότερον, διότι εἶναι κόμβοι συγκοινωνιῶν. Ἐὰν ἐπιτύχουν εἰς μίαν τοιαύτην κροῦσιν, δὲν γνωρίζω ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα αὔριον. Ἡμεῖς σᾶς ὑποσχόμεθα ὅτι θὰ σᾶς συνδράμωμεν μὲ ὅλην τὴν δύναμίν μας. Ἡμεῖς περιοδεύσαμεν ὅλα τὰ χωριὰ τῆς περιφερείας μας μαζὶ μὲ τὸν ἡρωϊκὸν ταξίαρχον Ἰωάννου καὶ τὸν μέραρχον Ἀγραφιώτην καὶ ἐπιθυμοῦμεν ὁ ἐθνικὸς συναγερμὸς νὰ εἶναι πραγματικὸς συναγερμός. Ὁ λαὸς τῆς Βορείου Ἑλλάδος καὶ κυρίως τῆς Θράκης δὲν θέλει οὔτε ἐπιδόματα, οὔτε τίποτε ἄλλο, μόνον θέλει νὰ τοῦ δώσετε ὅπλα καὶ νὰ γνωρίζετε ὅτι ἡ Θράκη, ἡ Μακεδονία καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς θὰ εἶναι ἥσυχος ἐντὸς ὀλίγου χρονικοῦ διαστήματος. (Χειροκροτήματα).

§144Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εὖγε, αὐτὴ εἶναι ἀγόρευσις, κύριε Πρόεδρε, εἰς τὰς σημερινὰς περιστάσεις. Εὖγε εἰς τὸν συνάδελφον.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζουμπουλάκης ἔχει τὸν λόγον.

§146Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δὲν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα, κύριοι συνάδελφοι, διὰ νὰ θρηνήσωμεν τοὺς ἡρωϊκοὺς ἀγωνιστὰς τοῦ Γερακίου τῆς Λακωνίας κατόπιν τῆς γνωστῆς ἐπιθέσεως τῶν συμμοριτῶν τοῦ Πάρνωνος καὶ Ταϋγέτου, ἥτις ἔλαβε χώραν τὴν 5ην πρωϊνὴν τῆς 14 Δεκεμβρίου, ἀλλὰ διὰ νὰ διαμαρτυρηθῶ κυρίως διὰ τὴν μὴ πρόληψιν τῆς νέας ταύτης κακούργου δράσεως τῶν συμμοριτῶν. Αὕτη ὀφείλεται εἰς πολλὰς ἀδικαιολογήτους ἐλλείψεις τῶν ἐκεῖ στρατιωτικῶν τμημάτων μας καὶ εἰς τὴν παντελῆ ἔλλειψιν δικτύου πληροφοριῶν. Ἐντὸς τῆς κωμοπόλεως τοῦ Γερακίου ἠμύνθησαν ἡρωϊκώτατα 120 Ἐπιδαύριοι νέοι χωροφύλακες ἄνευ θητείας ὑπὸ τὸν ἡρωϊκὸν ἔφεδρον ἀνθυπολοχαγὸν Μαρατίτσαν ἔναντι ὑπερτριακοσίων δολοφόνων ἀναρχικῶν ἐπὶ ἑξάωρον περίπου. Ἀποτέλεσμα τοῦ ἀγῶνος αὐτοῦ ὑπῆρξεν ἡ ἀπώλεια εἰς νεκροὺς καὶ τραυματίας ὑπερεβδομήκοντα (70) γνησίων Λακώνων, δηλαδὴ αἱ ἀπώλειαι ἀνῆλθον εἰς 60% καὶ ἄνω, ὅπερ σημαίνει ὅτι ἐπολέμησαν γενναίως, ἀλλ’ ὑπέστησαν αἰφνιδιασμόν. Πιστεύσατε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ἡ αἰφνιδιαστικὴ αὐτὴ ἐπίθεσις παρὰ τῶν ἰδίων ἀναρχικῶν εἶναι ἴσως ἡ 22α τοιαύτη ἀπὸ τοῦ Φεβρουαρίου τρέχοντος ἔτους ἐντὸς τῆς περιοχῆς τῆς Λακωνίας καὶ μόνον. Τὸ κατ’ ἐμὲ πιστεύω ἀκραδάντως, ὅτι ἦτο ἀπολύτως δυνατὸν καὶ ἔπρεπε νὰ προληφθῇ ἡ πολλοστὴ αὐτὴ αἰφνιδιαστικὴ ἐπίθεσις, δεδομένου ὅτι ἀπὸ 20ημέρου ἐγὼ ὁ ἴδιος εἶχον πληροφορίας ἐκ Σπάρτης ἐγγράφους καὶ προφορικάς, ὅτι οἱ συμμορῖται κινοῦνται ἐντατικῶς ἐκ τῆς περιοχῆς Ταϋγέτου καὶ Πάρνωνος, συνεπῶς τελεῖ ἐν κινδύνῳ καὶ αὐτὴ ἡ πρωτεύουσα τῆς Λακωνίας. Αἱ πληροφορίαι μου αὐταὶ καὶ ἀνησυχίαι μου μετεδόθησαν πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰς ἄλλους ἁρμοδίους στρατιωτικούς. Ἀτυχῶς οὐδὲν ἐνισχυτικὸν μέτρον ἐλήφθη καὶ ἔτσι ἐπηκολούθησεν ἡ προχθεσινὴ νέα τραγῳδία. Μέμφομαι, κύριοι βουλευταί, συγκεκριμένως τὴν πολιτικὴν καὶ στρατιωτικὴν ἡγεσίαν, παρὰ τὴν ζωηράν μου ἐπιθυμίαν νὰ ἐξάρω τὸν στρατόν, ὡς προερχόμενος ἐξ αὐτοῦ, διότι τὰ δρῶντα τοὐλάχιστον ἐν Πελοποννήσῳ ὀργανικὰ στρατιωτικὰ τμήματα εἶναι ἐλλιπέστατα ὠργανωμένα εἰς στελέχη ἀξιωματικούς, εἰς ἐξοπλισμόν, εἰς σύνθεσιν δυνάμεως, εἰς ἐκπαίδευσιν καὶ τὸ σπουδαιότερον στεροῦνται δικτύου πληροφοριῶν, ἐξ οὗ καὶ οἱ συνεχεῖς αἰφνιδιασμοὶ τῶν συμμοριτῶν. Εἶναι θλιβερόν, κύριοι βουλευταί, νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ὁλόκληρον τάγμα 250 ἀνδρῶν διοικεῖται ὑπὸ ἑνὸς καὶ μόνον γενναίου ἐφέδρου ἀνθυπολοχαγοῦ παρὰ τὰς ἐπιμόνους ἀπὸ ἔτους διαμαρτυρίας μου καὶ γενικῶς εἰς τὰ δρῶντα ἐθνικὰ τμήματα εἶναι χαρακτηριστικὴ ἡ ἔλλειψις ἀξιωματικῶν εἰς τὰς διμοιρίας καὶ λόχους καὶ ἡ ἔλλειψις ἱκανῶν ἐκπαιδευτῶν διὰ τὸν ἀντιμετωπιζόμενον εἰδικὸν ἀνταρτοπόλεμον. Τὰ ἴδια τμήματα κινοῦνται καὶ μάχονται ἄνευ ἀναπαύσεως καὶ ἀνασυγκροτήσεως τῶν δυνάμεών των. Παρετηρήθη ἀκόμη κάτι τὸ ἀχαρακτήριστον. Δὲν ἐπενέβη ἀποδοτικῶς εἰς τὸν διεξαγόμενον ἀγῶνα ἐπὶ ἕξ ὁλοκλήρους ὥρας, οὔτε ἡ ἀεροπορία, οὔτε ἕνας ἕως δύο λόχοι χωροφυλακῆς, οἵτινες εὑρίσκοντο εἰς ἀπόστασιν 30 περίπου χιλιομέτρων, εἰς τὸ χωρίον Γκορτσᾶ τῆς Σπάρτης. Διατί; Κατὰ μίαν ἐκδοχήν, διότι δὲν εἶχον διαταγὴν ἢ διότι δὲν εἶχον προβλέψει νὰ διατεθῶσιν ἐκεῖ ταχυκίνητα μέσα. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἀδικαιολόγητα καὶ βαρύνουν τοὺς ὑπευθύνους, κυβερνῶντας καὶ στρατιωτικούς. Εὐτυχῶς κατέφθασαν αὐθορμήτως μετὰ 2 ἢ 3 ὥρας γενναῖοι ἀρχηγοὶ Μ.Α.Υ. ὑπαίθρου μὲ μικρὰν δύναμιν γενναίων ἐθνικοφρόνων, οἵτινες ἀσφαλῶς καὶ ἔσωσαν τὴν κατάστασιν, ἄλλως τὰ ἀποτελέσματα θὰ ἦσαν ἀκόμη θλιβερώτερα. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψατε νὰ μὴ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὰς διαμαρτυρίας μας διὰ τὴν Λακωνίαν καὶ τὴν ἐγκαταλελειμμένην ἀναξιοπαθοῦσαν Πελοπόννησον, ἀλλὰ νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς συνεχεῖς καὶ ἀτελευτήτους συζητήσεις, συνεδριάσεις καὶ συμβούλια, νὰ πεισθῇ ὅτι ἔληξαν πλέον ὅλα τὰ φάρμακα τοῦ περιφήμου κατευνασμοῦ, αἱ ἀμνηστείαι καὶ αἱ ὑποσχέσεις της νὰ μετατραποῦν εἰς ἔργα. Ἄς μὴ ὁμιλοῦμεν πλέον περὶ πνοῆς, περὶ δράσεως καὶ στρατιωτικῆς ἡγεσίας. Εἶναι καιρὸς νὰ κατανοήσῃ ἡ Κυβέρνησις ὅτι ὑπάρχουν ἐλλείψεις πολλαί. Νὰ τὰς ἀνεύρῃ, νὰ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας της καὶ νὰ προχωρήσῃ ἀδιστάκτως δι’ ὅλων τῶν ὑπαρχόντων μέσων διὰ τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ μεγάλου ἐπιδιωκομένου σκοποῦ τῆς ἀποκαταστάσεως τῆς τάξεως ἢ μᾶλλον τὴν σωτηρίαν τῆς Ἑλλάδος μας.

§147Ι. ΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ πλήρους ἐγκαταλείψεως τῆς Πελοποννήσου. Ἐκάμαμεν συσκέψεις, μᾶς ἐδόθησαν ὑποσχέσεις καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ὁλόκληρος ἡ Πελοπόννησος δὲν ἔχει νὰ διαθέσῃ οὔτε ἕνα τάγμα στρατοῦ παρ’ ὅλας τὰς ὑποσχέσεις τῆς Κυβερνήσεως.

§148Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Δυστυχῶς τίποτε δὲν ἐφηρμόσθη, κύριε συνάδελφε, ἀπὸ ὅσα ἀνεπτύξαμεν εἰς τὰ λαβόντα χώραν συμβούλια διὰ τὴν Λακωνίαν ἀρχικῶς καὶ διὰ τὴν Πελοπόννησον βραδύτερον. Προσωπικῶς μετέπειτα μετέβην ἅπαξ εἰς τὴν Τρίπολιν καὶ τρὶς εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου Πατρίδα, ἔνθα ὑπέδειξα ὅ,τι μοῦ ἐπέβαλε τὸ καθῆκον μακρὰν παντὸς ἀντιπολιτευτικοῦ πνεύματος, ἀτυχῶς ὅμως παρὰ τὰς ὑποσχέσεις τῶν ἁρμοδίων πηγαίνομεν χειρότερα, διότι οὐδὲν ὀρθὸν καὶ ριζικὸν μέτρον ἐφηρμόσθη. Ἀντὶ νὰ ὀργανώσωμεν τὸ ταχύτερον δυνατὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων πολεμικῶν μέσων μας καὶ ἐκείνων ἅτινα ἔδει νὰ εἴχομεν ἤδη ἐξεύρει, νὰ συγκροτήσωμεν ὑπευθύνους στρατιωτικὰς μονάδας καλῶς ὠργανωμένας, ἐξωπλισμένας καὶ ἐκπαιδευμένας, ὠργανώσαμεν τοὺς ἡρωϊκοὺς Μ.Α.Υ. χωρὶς τὰ ἐπιβεβλημένα μέσα, χωρὶς ἀξιωματικούς. Κατὰ συνέπειαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀξιώσωμεν παρ’ αὐτῶν τὴν πρέπουσαν ἀπόδοσιν.

§149Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Οἱ Μάϋδες προσέφεραν μεγάλας ὑπηρεσίας, τόσας ὅσας δὲν προσέφερεν οὐδείς. Ὑπερημύνθησαν γενναίως τῆς τιμῆς καὶ τῆς περιουσίας τῶν κατοίκων.

§150Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Λυποῦμαι, κύριε συνάδελφε, διότι δὲν κατενοήσατε, ὅπως φαίνεται, οὔτε τὶ λέγω οὔτε τὶ σαφῶς ὑποδεικνύω διὰ τὴν βελτίωσιν τῆς στρατιωτικῆς μας δράσεως. Καὶ ἐπὶ τῶν λεγομένων σας ἀπαντῶ, ὅτι ἐὰν ἐξακολουθήσωμεν νὰ μαχώμεθα μὲ μὴ συγκεκροτημένα τμήματα στρατοῦ καὶ μὲ ἀνευθύνους, ἡ ἧττα μας εἶναι ἐξησφαλισμένη 100% μὲ μαθηματικὴν ἀκρίβειαν.

§151Α. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ. Οὐδεὶς ἐξέθεσεν ἐδῶ τοὺς ἡρωϊσμοὺς τοῦ στρατοῦ. Κατηντήσαμεν διαρκῶς νὰ κλαίωμεν, χωρὶς νὰ εὑρίσκεται οὐδεὶς νὰ ἐξάρῃ τὴν δρᾶσιν τοῦ Στρατοῦ.

§152Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ ὁμιλῶ σαφῶς καὶ εἰλικρινῶς καὶ μὲ φρασεολογίαν ὀρθήν, στρατιωτικήν. Δὲν ἐπικρίνω τὴν ἡρωϊκὴν δρᾶσιν τοῦ Στρατοῦ μας. Σεῖς δύνασθε μὲ ποιητικὰς ἐξάρσεις νὰ λέγετε ὅ,τι θέλετε, ἐνῶ ὁ ὁμιλῶν πρός ὑμᾶς τὸ θέλει, δὲν τὸ θέλει, ἀνήκει εἰς τοὺς Ἐθνικοὺς ἀγωνιστὰς διότι ἔπραξα ἁπανταχοῦ καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν στρατὸν ἀκέραιον τὸ καθῆκον μου ἐπὶ τριάκοντα σχεδὸν ὁλόκληρα ἔτη.

§153Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Ἐγὼ συμφωνῶ μὲ τὸν ἀγορεύοντα κύριον συνάδελφον, εἰς τὸ ὅτι μὲ τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἐδημιουργήθησαν, μὲ τοὺς Μ.Α.Υ. καὶ μὲ τὰ Τάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ κάμωμεν τώρα, θὰ ἠμπορούσαμεν νὰ ἐκάνομεν στρατόν, ὁπότε ὅλος ὁ κόσμος ἤθελεν ἀποκτήσει τὸ αἴσθημα τῆς ἀσφαλείας ὅτι θὰ ἐσώζετο ἡ Ἑλλάς. Ἐὰν μὲ τὴν βραδύτητα αὐτὴν βαδίζωμεν, πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅλοι ὅτι 400 χιλιάδες πρόσφυγες ποὺ ὑπάρχουν σήμερον, θὰ γίνουν 1.000.000, ὁπότε τὰ ἔξοδα θὰ εἶναι τεράστια. Καλίτερον θὰ ἦτο νὰ μᾶς ἔδιδον λεπτά, νὰ ἐκάνομεν ἐπιστράτευσιν, ὁπότε θὰ ἐσώζαμεν πράγματι τὴν πατρίδα μας.

§154Α. ΜΠΑΚΑΛΜΠΑΣΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι, βλέπω ὅτι ἀρχίζει ἡ ἐξιστόρησις τῆς τραγωδίας ὅλων τῶν περιφερειῶν τῆς Ἑλλάδος. Ὁ κ. Πρόεδρος καὶ τὸ Σῶμα μοῦ εἶχον κάμει τὴν τιμὴν νὰ μοῦ δώσουν τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, διὰ νὰ ἐμφανίσω τὴν κατάστασιν ἐν Θράκῃ, ὅπως ἐμφανίζεται, καὶ νὰ ζητήσω μίαν ἀπάντησιν ἐκ μέρους τῆς σεβαστῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τὴν τραγικότητα τῆς καταστάσεως καὶ διὰ τὰς δηλώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο ἐκ μέρους βουλευτοῦ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Ἐπ’ αὐτοῦ καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Θράκη καὶ ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνισμὸς ἀναμένει μίαν ἀπάντησιν ἐκ μέρους τῆς ὑπευθύνου Κυβερνήσεως.

§155Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τὸ συμπέρασμα τῶν ὁμιλιῶν μας, κύριοι συνάδελφοι, εἶναι ὅτι πρέπει νὰ πεισθῶμεν ἀδιστάκτως ὅλοι, καὶ ἰδιαιτέρως ἡ ὑπεύθυνος Κυβέρνησις, ὅτι ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους ἀντιμετωπίζομεν τοὺς ὁλοὲν ἐνισχυομένους συμμορίτας, ἐντολοδόχους τοῦ σλαυϊσμοῦ καὶ τῶν τριῶν, κακῇ τῇ μοίρᾳ, βορείων γειτόνων μας. Ὅτι ἡ κατάστασις τῆς ἀσφαλείας τῆς χώρας μας βαίνει διαρκῶς ἐπὶ τὰ χείρω, καίτοι ἅπασαι αἱ Ἐθνικαί μας δυνάμεις μάχονται μὲ αὐταπάρνησιν, ἡρωϊσμὸν καὶ αὐτοθυσίαν. Ὅτι οἱ μεγάλοι σύμμαχοί μας μᾶς παρέχουν βοηθείας καὶ τοὺς εἴμεθα εὐγνώμονες, ἀλλὰ μᾶς παρέχουν τοιαύτας μὲ μεγάλην βραδύτητα καὶ ἐν πολλοῖς θεωρητικὰς δι’ ὡραίων λόγων καὶ συμβουλῶν, ἐνῷ ἡμεῖς ἔχομεν ἄμεσον ἀνάγκην πολεμικῆς ἐνισχύσεως καὶ ἐν ἀνάγκῃ τῆς δικαιουμένης ταχείας ἐπεμβάσεως αὐτῶν διὰ τὴν σωτηρίαν τοῦ πολιτισμοῦ καὶ τῆς παγκοσμίου ἐλευθερίας. Τὰ σύνορά μας ἔναντι τῶν τριῶν γειτονικῶν κομμουνιστικῶν χωρῶν, ἀνέρχονται εἰς 830 περίπου χιλιόμετρα, δεχόμεθα συνεχεῖς εἰσβολὰς καὶ ὅλα αὐτὰ πρέπει νὰ τὰ κατανοήσῃ ὀρθῶς ἡ Κυβέρνησις, διὰ ν’ ἀντιμετωπίσῃ ἀποδοτικῶς τὴν δημιουργηθεῖσαν καὶ δημιουργηθησομένην ἐπικίνδυνον κατάστασιν. Ὅλοι οἱ γνήσιοι Ἕλληνες θὰ εἴμεθα ἡνωμένοι καὶ πειθαρχημένοι καὶ ἰδιαιτέρως ἡμεῖς οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἀνεξαρτήτως πολιτικῶν ἰδεολογιῶν. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ τοῦτο. Πρέπει ἡ πολιτικὴ καὶ στρατιωτικὴ ἡγεσία τῆς χώρας νὰ δώσῃ ἀληθῆ πνοὴν πρὸς ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, στρατὸν καὶ λαόν, διότι μέχρι τοῦδε αἰσθάνομαι ἱερὸν καθῆκον νὰ τονίσω ὅτι δὲν τὸ ἔπραξεν. Οὐδαμοῦ ἀκόμη βλέπομεν τὸν ἐξαγγελθέντα ἐθνικὸν συναγερμόν.

§156Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Διὰ τὸ ζήτημα τῆς Πελοποννήσου ἡ Κυβέρνησις φέρει βαρυτάτας εὐθύνας. Δὲν θὰ ὑπῆρχον ἀντάρται εἰς τὴν Πελοπόννησον ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐλάμβανεν ὑπ’ ὄψει της τὸ δέκατον τῶν ὑποδείξεων αἱ ὁποῖαι τῇ ἐγένοντο. Αἱ εὐθῦναι τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν Πελοπόννησον δὲν εἶναι μικραί· ἐξέρχονται καὶ αὐτοῦ τοῦ κλοιοῦ τῶν στενῶν Κυβερνητικῶν εὐθυνῶν καὶ εἰσέρχονται εἰς ἕνα ἄλλον χαρακτηρισμὸν ἢ μᾶλλον λαμβάνουν διαστάσεις ἐθνικοῦ ἐγκλήματος.

§157Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διότι ἐνισχύετε τοὺς ἰσχυρισμούς μου.

§158Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ σᾶς διευκρινίσω ὅλας σας τὰς ἀπορίας, ἀλλὰ διότι σήμερον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ δεχθῶ τὸν κ. Ἐπιτετραμμένον τῆς Ἀμερικῆς καὶ τὸν κ. Γκρίσγουολντ ἔχω ἑτοιμάσει μίαν ἀνακοίνωσιν ποὺ θὰ ἔδιδα εἰς τὸν τύπον. Ἐπ’ εὐκαιρίᾳ ὅμως τῆς συζητήσεως καὶ ἐπειδὴ γίνονται αὐταὶ αἱ συζητήσεις εἶμαι πλέον ὑποχρεωμένος νὰ σᾶς τονίσω, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ πιστεύσετε, ὅτι παραβλάπτεται τὸ ἐθνικὸν συμφέρον μὲ τὰς συζητήσεις αὐτάς. Εἶσθε ἐλεύθεροι, ὡς βουλευταί, νὰ ἐκφράζετε τὸν πόνον σας ἀλλὰ παρακαλῶ, ἐὰν θέλετε, νὰ μὲ πιστεύσετε. Εἶναι ἀδύνατον νὰ φαντασθῆτε τὶ κακὸν κάμνουν κρίσεις καὶ συζητήσεις προερχόμεναι φυσικὰ ὄχι ἐξ ἀντιδράσεως ἀλλὰ ἐκ διαφορετικῆς ἀντιλήψεως καὶ κρίσεως περὶ τὰ λαμβανόμενα μέτρα καὶ τὶ θλιβερὰ ἀποτελέσματα ἠμποροῦν νὰ ἔχουν. Αὐτὸ σᾶς τὸ λέγω νὰ τὸ γνωρίζετε. Ἀκριβῶς θὰ ἀνακοινώσω τώρα εἰς τὴν Βουλὴν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχα νὰ ἀνακοινώσω εἰς τοὺς δημοσιογράφους, ἐπὶ τῇ βάσει ἑνὸς σημειώματος.

§159Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὀρθότατα, διότι πρῶτα πρέπει νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν ἡ Βουλὴ καὶ ἔπειτα οἱ δημοσιογράφοι.

§160Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Αὐτὸ τὸ θέμα εἶναι 1½ χρόνο τώρα καὶ αὐτὸ ἐδημιούργησε ζήτημα ἐμπιστοσύνης κατὰ τοῦ προσώπου τοῦ τότε ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως. Λοιπὸν ἡ ἀνσκοίνωσις ἔχει ὡς ἑξῆς: «Σήμερον τὴν πρωΐαν, κατόπιν ἐκφρασθείσης ὑπ’ αὐτοῦ ἐπιθυμίας, μὲ ἐπεσκέφθη ὁ Ἐπιτετραμμένος τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν κ. Κῆλι συνοδευόμενος ὑπὸ τοῦ κ. Griswold καὶ μοὶ ἀνεκοίνωσε, κατ’ ἐντολὴν τῆς Κυβερνήσεώς του, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν πραγματοποιοῦσα ἐπιθυμίαν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἐνέκρινε τὴν σύστασιν κοινοῦ Ἀμερικανικοῦ Ἐπιτελείου Στρατοῦ–Ναυτικοῦ–Ἀεροπορίας καὶ τὸν διορισμὸν στρατιωτικῶν παρατηρητῶν εἰς τὰς ἀνωτέρω ἐνόπλους μονάδας μας μέχρι καὶ τῶν Μεραρχιῶν συμπεριλαμβανομένων, ἵνα παράσχουν εἰς αὐτὰς τὰς στρατιωτικὰς συμβουλάς των. Τόσον ὁ κ. Κῆλι ὅσον καὶ ὁ κ. Griswold μοὶ ἐδήλωσαν ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ μίαν ἔτι ἐκδήλωσιν τοῦ Ἀμερικανικοῦ ἐνδιαφέροντος διὰ τὴν διατήρησιν τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐξέφρασαν τὴν ἐλπίδα ὅτι ἡ ἀναγγελία αὕτη θέλει ἐνισχύσῃ τὸ ἠθικὸν τοῦ λαοῦ καὶ ἰδίως τοῦ στρατοῦ κατὰ τὰς ἐπικειμένας ἐναντίον τῶν ἀνταρτῶν ἐπιχειρήσεις». (Ζωηρὰ χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων). Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι βέβαιον εἶναι ὅτι εἰς τοιαύτας ἀνακοινώσεις δὲν θὰ προέβαιναν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς φίλης καὶ μεγάλης δυνάμεως ἐὰν δὲν εἶχον καὶ αὐτοὶ λάβει σχετικὴν γενικὴν εἰκόνα περιστατικῶν εἴτε ὑπὲρ ἡμῶν εἴτε καθ’ ἡμῶν. Εἶναι ἐπιβλαβὲς νὰ λέγεται τὶ κάμνει ὁ στρατός, διότι πράγματι καταβάλλει καθ’ ἑκάστην τοιαύτας προσπαθείας καὶ ὑπάρχουν ἀποτελέσματα καθ’ ἑκάστην, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ ἀντιμετωπίσωμεν μὲ θετικώτερα μέσα καὶ μὲ θετικωτέραν ἀντίληψιν μίαν ἐπιτυχίαν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἀντιληφθῇ τὴν κρισιμότητα τῶν στιγμῶν τὰς ὁποίας διερχόμεθα καὶ νὰ ἀντιληφθῇ καὶ νὰ παρακολουθήσῃ ἐὰν θέλῃ τὰς γενομένας σήμερον καὶ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ἐν Ἀμερικῇ ἤδη, σχετικὰς συζητήσεις πρὸς περαιτέρω ἐνίσχυσιν τῆς Ἑλλάδος καὶ μέσα εἰς τὸ πλαίσιον αὐτὸ νὰ μὴ ἐπαναφέρῃ διαρκῶς τὸ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ποὺ τὸ ἐπαναφέρουν, ἔστω καὶ ἐάν, οἱ κ.κ. συνάδελφοι, ἐκφράζουν τὸν πόνον τῆς Βουλῆς, διότι ὡρισμένα γεγονότα αὐτοῦ τοῦ εἴδους καὶ ὁμιλίαι διεξαγόμεναι ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ κάμουν ἀπηχήσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχουν κακὰ ἀποτελέσματα. Εἷς ἕκαστος ἐξ ἡμῶν εἶναι κύριος τοῦ λόγου του καὶ τῶν πράξεών του καὶ τῶν ἀντιλήψεών του ἔναντι τῶν ἐκλογέων του οἱ ὁποῖοι τὸν ἔστειλαν ἐδῶ. Ἀλλὰ θὰ παρεκάλουν ἐὰν τίς, ἐκ τῶν κ.κ. συναδέλφων, θέλει νὰ λάβῃ γνῶσιν μερικῶν ζητημάτων τοιαύτης φύσεως εὐχαρίστως θὰ τὸν δεχθῶ κατ’ ἰδίαν, διὰ νὰ λάβῃ γνῶσιν, εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ κατόπιν βάσει τῶν στοιχείων αὐτῶν, νὰ καθορίσῃ τὴν περαιτέρω στάσιν του χωρὶς νὰ δημιουργῆται ἐντύπωσις ἐδῶ ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ εἶναι καὶ βλαπτική. (Χειροκροτήματα).

§161Η. ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ. Τελειώνων θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως λάβῃ ἀποφασιστικὰ μέτρα διὰ τὴν ἐμπέδωσιν τῆς δημοσίας τάξεως ἐν Πελοποννήσῳ, ἡ ὁποία ὁσημέραι καθίσταται χειροτέρα.

§162Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε πρόεδρε, ἠκούσαμεν μὲ μεγάλην ἱκανοποίησιν τὰς ἀνακοινώσεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Ἀποτελοῦν ἕνα πρόσθετον λόγον διὰ νὰ ἐκφρασθῇ ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ Ἔθνους πρὸς τὴν μεγάλην μας σύμμαχον. Ἡ ἀπόφασις ἡ ὁποία ἀνεκοινώθη ἀποδεικνύει πράγματι ὅτι ὑπάρχει ἡ θέλησις τῆς συμπαραστάσεως ἔναντι τοῦ κοινοῦ ἐχθροῦ τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἐλευθερίας. (Χειροκροτήματα). Ἐκεῖνο εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως δὲν μᾶς εὑρίσκει συμφώνους εἶναι ὅτι ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία θὰ ὤφειλε, τάχα, διὰ λόγους γενικωτέρων ἐθνικῶν συμφερόντων νὰ παραλείψῃ τὸ κυριώτατον χρέος της, τὸ ὁποῖον συνίσταται εἰς τὴν διαπίστωσιν τῆς ἐπιδεινώσεως τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ἐπίκλησιν τῆς προσοχῆς τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τὴν ἐπίκλησιν τῆς προσοχῆς τῶν Μεγάλων μας συμμάχων καί, ἐν ἀνάγκῃ εἰς τὸν καταλογισμὸν τῶν βαρυτάτων εὐθυνῶν καὶ εἰς τὴν συναγωγὴν τῶν πολιτικῶν των συνεπειῶν. (Χειροκροτήματα). Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν οἱ Μεγάλοι μας Σύμμαχοι νὰ ζητήσουν τὴν σιγὴν τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων ἐπὶ τῆς τραγικῆς μας θέσεως. (Χειροκροτήματα). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραβλάπτωνται τὰ ἐθνικά μας συμφέροντα, διότι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀκούεται ἡ ἀλήθεια.

§163Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ἐλέχθη αὐτὸ κ. Παπανδρέου, μὲ συγχωρεῖτε. Διότι ἐπανηλειμμένως ἐτόνιζα καὶ ἐδήλωσα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι τὴν Κυβέρνησιν ὀφείλετε νὰ τὴν ἐλέγχητε ὅσον ἠμπορεῖτε περισσότερον. Ἀλλὰ ὑπέβαλον τὴν παράκλησιν νὰ μὴ γίνεται ὁ ἔλεγχος κατὰ τοῦ στρατοῦ, διότι αὐτὸ βλάπτει ἀπολύτως.

§164Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ γίνῃ πλήρης ἡ διάκρισις τῶν θεμάτων διὰ νὰ μὴ ἐπέλθῃ καμμία σύγχυσις. Ὑπάρχει τὸ θέμα τῶν συμμάχων, ὑπάρχει τὸ θέμα τοῦ στρατοῦ, ὑπάρχει τὸ θέμα τῆς Κυβερνήσεως. Εἰς τὸ θέμα τῶν συμμάχων ἐπιβάλλεται βαθεῖα εὐλάβεια, πέραν τῆς παλαιᾶς αὐτοτελείας τὴν ὁποίαν αἱ περιστάσεις ἔχουν πλέον ὑπερβάλλει, πέραν τῆς ὑποτελείας, ἡ ὁποία εἶναι ἀπαράδεκτος διὰ ἕνα ὑπερήφανον ἔθνος, ὅπως ἡ Ἑλλάς, (χειροκροτήματα). Ὑπάρχει μία νέα περίοδος εἰς τὴν ὁποίαν εἰσήλθομεν καὶ ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἀποτελέσῃ κοινὴν συνείδησιν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Λαοῦ καὶ ἡ νέα περίοδος ὀνομάζεται συνεργασία.

§165Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐν ἰσοτιμίᾳ.

§166Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Αὐτὴ εἶναι ἡ νέα ἔννοια, τὸ νέον δόγμα τοῦ μεταπολεμικοῦ κόσμου. Ὑπὸ τὴν ἔννοιαν αὐτὴν τῆς ὁμοτίμου συνεργασίας μεγάλων Λαῶν, ἠθικῶς μεγάλων Λαῶν, ὅπως εἶναι ὁ ἑλληνικὸς καὶ ὁ ἀμερικανικὸς βαδίζομεν ἀδελφωμένοι πρὸς τὸ μέλλον. (Χειροκροτήματα). Αὐτὴ εἶναι ἡ στάσις ἀπέναντι τῶν συμμάχων μας Ὑπάρχει τὸ θέμα τοῦ στρατοῦ. Βαθυτάτη εἶναι ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ Ἔθνους. Ἀπαράμιλλος εἶναι ὁ στρατός μας. Στρατιῶται καὶ ἡγέται, καὶ εἶμαι εὐτυχὴς—δὲν εἶναι ἔκφρασις συμβατικὴ—εἶμαι εὐτυχὴς ὅτι δύναμαι ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου νὰ ἐκφράσω τὴν βαθεῖαν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τοὺς ἀπαραμίλλους ὑπερασπιστὰς τῆς πατρίδος. Ἐὰν σήμερον ἡ Ἑλλὰς ἀντέχῃ ἀκόμη, δὲν ἀντέχει ἀπὸ τὴν ἐπάρκειαν ἄλλων ἐκδηλώσεων τῆς ἡγέτιδος τάξεως, ἀντέχει ἀπὸ τὴν ἐπάρκειαν τοῦ μεγάλου ἡρωϊσμοῦ τοῦ ἀπαραμίλλου στρατοῦ μας (χειροκροτήματα). Ὑπάρχει ἀκόμη τὸ θέμα τῆς Κυβερνήσεως. Καὶ εἰς τὸ θέμα τοῦτο, κ. Ἀντιπρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἔχει καὶ δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ ἐπανέρχεται καὶ ὅταν διαπιστώσωμεν, ὅπως δυστυχῶς διεπιστώσαμεν, ὅτι ὁδηγούμεθα πρὸς ραγδαίαν ἐπιδείνωσιν τῆς καταστάσεως, καὶ ὅταν αἱ πληροφορίαι ὁδηγοῦν εἰς βαρείας θετικὰς ἀνησυχίας διὰ τὴν μοῖραν τοῦ ἔθνους, ἀπὸ τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας, θὰ ὑψωθῇ ἡ κραυγὴ πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ τῆς εἴπῃ: ἢ ἐπιτελεῖτε τὸ καθῆκον σας ἢ ἐγκαταλείψατε τὴν θέσιν σας. (Χειροκροτήματα) Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὰς θέσεις ἐκείνας νὰ παραμένουν κυβερνῆται, ὅταν δὲν δύνανται ἐντὸς λογικοῦ χρόνου νὰ ἀσφαλίσουν τὴν σωτηρίαν τῆς Ἑλλάδος. Ἢ ἐξασφαλίζετε τὰ μέσα τὰ ὁποῖα ὁδηγοῦν εἰς τὴν σωτηρίαν ἢ ἐγκαταλείψατε τὴν θέσιν σας. Τὸ ἔθνος καὶ χωρὶς ὑμᾶς, ἂν ὑμεῖς δὲν δύνασθε, θὰ εὕρῃ τὸν δρόμον τῆς σωτηρίας του. (Χειροκροτήματα).

§167Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κύριοι συνάδελφοι, ὀφείλω νὰ ἐπαναφέρω τὴν συζήτησιν ἐκεῖ ὅπου ἔπρεπε νὰ παραμείνῃ, Ἡ συζήτησις δὲν πρέπει νὰ γίνῃ ἀντικείμενον ἀντιπολιτεύσεως. Ζητεῖται ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιτελέσῃ, ἐν τῷ συνόλῳ μάλιστα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς ὁποίας μετείχατε καὶ ὑμεῖς καὶ ὅλοι, δὲν κατώρθωσε νὰ ἐπιτελέσῃ ἐντὸς 7 μηνῶν. Θὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι, ὅταν συνεκροτήσαμεν τὴν Κυβέρνησιν τὸν Ἰανουάριον, ἐκάμαμεν συζητήσεις ἐπὶ δύο μῆνας διὰ νὰ συγκεντρώσωμεν τὰς γνώμας τῶν συναδέλφων. Εἶναι εὔκολοι αἱ λύσεις, ἀλλὰ εἶναι δύσκολον τὸ ἔργον, τὸ ἠξεύρετε πολὺ καλύτερα ἐσεῖς, διότι εἶσθε μέλος τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν πρέπει νὰ ἐπιτελῆται ἔργον ἀντιπολιτεύσεως ἐδῶ.

§168Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Κύριε Ἀντιπρόεδρε, μόνον τοῦτο δὲν δύνασθε νὰ ἀντιτάξετε. Εἰς κόμματα τῆς ἀντιπολιτεύσεως τὰ ὁποῖα σᾶς παρέσχον ψῆφον ἐμπιστοσύνης δὲν δίδεται τοιαύτη ἀπάντησις. Ἡμεῖς, κύριε Ἀντιπρόεδρε, εἴπομεν τοῦτο: Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἑπταμήνου Κυβερνήσεως τῆς Ἐθνικῆς συνεργασίας, ἀνεμέναμεν τὴν συμμαχικὴν συμπαράστασιν, διὰ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν σωτηρίαν. Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τοῦ ἑπταμήνου ἀνεμέναμεν τὸν συμμαχικὸν συνομιλητήν, διότι οἱ Βρεττανοὶ τότε ἔφευγον καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ ἀνεμένοντο. Τὸ ἑπτάμηνον διάστημα, ἦτο διάστημα ἀναμονῆς, ἀλλὰ ἡ ἀναμονὴ ἔληξε.

§169Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπὶ πεντάμηνον ἡ ἡμετέρα Κυβέρνησις ἔκαμε ἐπιχειρήσεις.

§170Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Ἡ ἀναμονὴ ἔληξε. Καὶ τώρα πρόκειται νὰ διαπιστωθῇ ἂν τὸ Ἔθνος ἐξησφάλισε τὰς ὑλικὰς προϋποθέσεις τῆς σωτηρίας του. Διότι ἂν τώρα δὲν τὰς ἔχει ἐξασφαλίσῃ οἱ κίνδυνοι ἠμποροῦν νὰ εἶναι ἀνεπανόρθωτοι. Διὰ τοῦτο τώρα ἦλθεν ἡ ὥρα τῶν ὑπερτάτων εὐθυνῶν σας. Τώρα ἦλθεν ἡ ὥρα τῶν ὑπερτάτων εὐθυνῶν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν ἀντιπολίτευσις. Ὑπάρχουν καρδίαι καὶ συνειδήσεις Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι δοκιμάζονται ἀπὸ τὴν ἀγωνίαν τῆς μοίρας τοῦ Ἔθνους. Ἐν ὀνόματι τῆς ἀγωνιώσης Ἑλλάδος, ἀπευθυνόμεθα πρὸς ὑμᾶς, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, καὶ θέτομεν τὸ ἐρώτημα. Μετὰ τὴν ὁριστικὴν παρουσίαν τῶν μεγάλων συμμάχων μας, μετὰ τὴν διευθέτησιν τῶν ἐπιμάχων θεμάτων, θέτομεν τὸ ἐρώτημα: Πιστεύει ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐδημιούργησε τὰς προϋποθέσεις τῆς σωτηρίας καὶ τῆς νίκης; Τότε νὰ μείνῃ εἰς τὴν θέσιν της, μὲ τὴν βοήθειαν τὴν ἰδικήν μας, μὲ τὴν βοήθειαν καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην ὁλοκλήρου τοῦ ἔθνους. Ἄν ὅμως, εἴτε δὲν τὸ πιστεύει, εἴτε τὸ πιστεύει πλανωμένη, διότι τὰ πράγματα τὴν διαψεύδουν, τότε ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ εἰς τὴν θέσιν της, διότι τὸ ἔθνος, κ. Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε μὲ τὴν ἰδικήν σας παρουσίαν, εἴτε χωρὶς τὴν ἰδικήν σας παρουσίαν, θέλει νὰ σωθῇ καὶ τελικῶς θὰ σωθῇ. (Χειροκροτήματα).

§171Ν. ΖΕΡΒΑΣ. Ἡ ἀνακοινωθεῖσα ἀπὸ τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὡς ἀπόφασις τῶν συμμάχων μας Ἀμερικανῶν νὰ συμπαρασταθοῦν εἰς τὸν ἀγῶνα τοῦ Ἔθνους δι’ ἀποστολῆς ἐδῶ ἀξιωματικῶν ἀμερικανῶν, ἀσφαλῶς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τὸ σύνολον τοῦ Ἔθνους καὶ ἀσφαλῶς τὸ σύνολον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας νὰ χαροποιήσῃ. Τοῦτο ὅμως εἶναι ἀναγκαῖον νὰ λεχθῇ καὶ νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Κυβερνήσεως μὴ τυχὸν ἡ ἀναμενομένη ἄφιξις τῶν συμβούλων ἀξιωματικῶν τῆς μεγάλης Δημοκρατίας σημαίνει ὅ,τι ἐσήμαινε καὶ μέχρι τοῦδε δηλαδὴ συζητήσεις ἀπεράντους. Μὴ τυχὸν τὸ ἀκατατόπιστον αὐτῶν σημάνει συνέχισιν κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον τῆς διεξαγωγῆς τοῦ ἀγῶνος κατὰ τοῦ συμμοριτισμοῦ. Μὴ τυχὸν ὁ χρόνος τῶν συζητήσεων αὐτῶν ὑπάρξῃ μακρὸς καὶ ὑπάρξῃ τόσος ὅσος θὰ εἶναι ἐπαρκής, ὥστε τὰ ἀποτελέσματα ἐκ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου νὰ εἶναι ἀπείρως χειρότερα καὶ πλέον ἐπώδυνα διὰ τὸ Ἔθνος καὶ τὸν Λαόν. Ἐπωφελοῦμαι, κ. Ἀντιπρόσωποι, τῆς εὐκαιρίας νὰ τονίσω ἄλλην μίαν φοράν, ὅτι δὲν ἔγκειται εἰς τὴν ἄφιξιν ἐδῶ ἀξιωματικῶν συμβούλων, ἢ σοφῶν οὔτε ἀκόμη εἰς τὴν ἄφιξιν στρατιωτικῶν δυνάμεων, ἡ λύσις τοῦ θέματος. Τοῦτο θὰ λυθῇ καθ’ ὃν τρόπον ἔχω τὴν τιμὴν ἀπὸ διετίας νὰ τονίζω καὶ ἐπαναλαμβάνω. Ἡρωϊκός, ὡς πάντοτε ὑπῆρξε, μένει καὶ θὰ μένῃ, ὁ στρατός μας, λαμπρὰ καὶ σοφὴ ἡ ἡγεσία του, ἄπειρον καὶ ἀπόλυτον, ἂς εἴπωμεν, τὸ ἐνδιαφέρον τῶν συμμάχων μας, ἕνα ὅμως λείπῃ ἀπὸ ὅλα αὐτά, ἡ γνῶσις τοῦ πολέμου. Δὲν γνωρίζουν τὸν πόλεμον αὐτὸν καὶ νομίζουν ὅτι πρέπει νὰ τὸν διεξαγάζουν ὅπως ἕνα κανονικὸν πόλεμον. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι συνάδελφοι, πρῶτον μὲν νὰ παρακαλέσωμεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως οἱ σύμβουλοι αὐτοὶ Ἀμερικανοὶ ἀξιωματικοὶ ἐρχόμενοι φθάσουν τὸ ταχύτερον, δεύτερον ὅπως οἱ σύμμαχοι αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ εἶναι κατατοπισμένοι εἰς τὸ θέμα τοῦ ἰδιοτύπου αὐτοῦ πολέμου ἐναντίον τῶν συμμοριτῶν. Καὶ διὰ νὰ γίνῃ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπικρίνωμεν ἐδῶ τὸν στρατόν, εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι δι’ ἡμᾶς δὲν ὑπάρχει στρατὸς ὑπεύθυνος, ὑπάρχει Κυβέρνησις ὑπεύθυνος καὶ μόνον Κυβέρνησις. Ἂς συλλάβῃ πρώτη ἡ Κυβέρνησις τὸ θέμα αὐτό. Εἶχον τὴν τιμὴν πλειστάκις νὰ τονίσω αὐτὰ καθ’ ὃν χρόνον συνειργαζόμην ἐν τῇ Κυβερνήσει, δυστυχῶς ἐτόνιζα καὶ ἔλεγον εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων. Δὲν εἶναι ὥρα ἐπικρίσεων καὶ ἀντιπολιτεύσεων, ἡ ὥρα αὐτή, ἡ ἱερὰ καὶ ἡ ἁγία, εἶναι ὥρα πραγματικοῦ συναγερμοῦ καὶ τὸν ἐθνικὸν συναγερμὸν δὲν τὸν αἰσθανόμεθα μόνον ὡς τοιοῦτον ἐκ μέρους τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ ὡς συναγερμὸν ὁλοκλήρου τοῦ Ἔθνους, ὡς συναγερμὸν πρῶτον αὐτῆς ταύτης τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡμῶν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους. Δὲν ἠμποροῦμεν ἐξακολουθητικῶς νὰ ζητοῦμεν καὶ νὰ ἐπιρρίπτωμεν εὐθύνας εἰς τὸν στρατὸν δὲν πταίει ὁ στρατὸς καὶ ἡ ἡγεσία του, πταίομεν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι δὲν συνελάβομεν ἀκόμη τὴν λύσιν τοῦ δράματος. Ἐπ’ αὐτοῦ καὶ μόνον θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ παύσῃ λέγουσα καὶ ὁμιλοῦσα περὶ συναγερμοῦ καὶ νὰ πράξῃ πρώτη αὐτὴ ὅ,τι ἐπιτακτικὰ τὸ χρέος της τῆς ἐπιτάσσει καὶ νὰ εἴπω καὶ εἰς τὴν Βουλήν, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ συζητῇ ὅπως συζητῇ καὶ ὅτι ἡ θέσις ἡμῶν πρὸς τὴν θέσιν τῶν ἐν τοῖς ἑδωλίοις ἐκείνοις καθημένων εἶναι παράπλευρος. Μόνον ὑπὸ τοιαύτην ἔννοιαν εἶναι δυνατὸν νὰ νοηθῇ ἡ ἄφιξις ἐδῶ τῶν Ἀμερικανῶν ἀξιωματικῶν. Καιρὸς διὰ σκέψεις καὶ συζητήσεις δὲν ὑπάρχει. Εἶναι ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ ὁ κοινότερος ἀνθρώπινος νοῦς ἔχει ἤδη συλλάβει, νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν τὸν σχηματισμὸν στρατοῦ ἀποκαλουμένου ἢ ἀποκληθησομένου ὅπως θέλετε, Ἐθνικοῦ Στρατοῦ, Ἀντιανταρτικοῦ Στρατοῦ, Κυβερνητικοῦ Στρατοῦ, ὅπως εἶχον τὴν τιμὴν ἀπὸ καιροῦ νὰ εἴπω εἰς τὴν Βουλὴν ταύτην. (Χειροκροτήματα ζωηρά).

§172Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεγνώρισεν ὅτι ὁ πόνος ἐκ τῶν συμβαινόντων εἰς τὴν χώραν μας ἀναγκάζει τοὺς πληρεξουσίους νὰ διεκτραγῳδοῦν τὴν κατάστασιν αὐτήν. Αὐτὸ δὲν νομίζω, ὅτι ἀποτελεῖ μειονέκτημα. Ἀποτελεῖ ὑποχρέωσιν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους νὰ φέρουν εἰς γνῶσιν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῆς Κυβερνήσεως τὴν πραγματικὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν των. Ἐπίσης, γενικῶς, ἀπὸ οὐδένα ὑπῆρξεν ἀντίρρησις ὅτι ὀφείλεται εὐγνωμοσύνη διὰ τὴν γενναιότητα καὶ τὴν αὐταπάρνησιν τοῦ στρατοῦ εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας. Ἀλλ’ ἐπίσης αὐτὸ δὲν νομίζω ὅτι ἐμποδίζει τὴν ὑπόδειξιν ὡρισμένων παραλείψεων, ὡρισμένων ἡγητόρων μικρῶν μονάδων ἢ μεσαίων μονάδων, οἱ ὁποῖοι εἰς δεδομένην στιγμὴν δὲν ἐξεπλήρωσαν πλήρως τὸ καθῆκον των. Αὐτὰ οὔτε τὸν στρατόν, οὔτε τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ μειώνουν, ἀλλ’ ἀποδεικνύουν μίαν ἔλλειψιν εἴτε Διοικήσεως, εἴτε μίαν παράλειψιν καθήκοντος. Ἑπομένως καὶ αὐτό, τονιζόμενον, δὲν μειώνει καθόλου οὔτε τὴν ὅλην σημασίαν τοῦ ἔργου τοῦ Στρατοῦ, οὔτε τὸ ὅλον ἠθικὸν τῶν ἡγητόρων αὐτοῦ. Ἐπίσης οὐδεὶς ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ ἐμείωσε τὴν συμβολὴν τῶν μεγάλων μας Συμμάχων καὶ τὴν προθυμίαν των νὰ βοηθήσουν τὸ ἔθνος μας κατὰ τὴν δύσκολον αὐτὴν περίοδον. Ἐὰν ἡμεῖς καὶ ὅταν ἀπηντήσαμεν ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως ἐκάμαμεν ὑποδείξεις τινάς, ἦσαν αὗται ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν προσεπάθησε νὰ κατατοπίσῃ τὰς Ἀποστολὰς τῶν συμμάχων μας τὰς ἐδῶ, ἐπὶ τῶν ἀναγκῶν, αἱ ὁποῖαι θὰ ἔπρεπε νὰ προτιμηθοῦν καὶ νὰ προηγηθοῦν. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσεν ἀπόψε ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, βεβαίως εἶναι ἀπὸ τὰ πλέον εὐχάριστα. Ἀλλὰ καὶ πέραν τούτου θὰ ἦτο ἡ ἀναγγελία—δὲν ἠξεύρω κατὰ πόσον θὰ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἐν λεπτομερείαις — περὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ νὰ σταλῇ ὁ ὁπλισμὸς ἐκεῖνος τοῦ ὁποίου ἔχει ἀνάγκην τὸ Ἔθνος.

§173Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Εἴπατε, ἐὰν δὲν ἀπατῶμαι, ὅτι δὲν ἐγένοντο αἱ δέουσαι ἐνέργειαι διὰ νὰ κατατοπίσωμεν τὰς Ἀποστολὰς τῶν συμμάχων.....

§174Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἐν τῇ σειρᾷ τῶν ἀναγκῶν.

§175Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Σᾶς λέγω, διὰ νὰ μὴ ἀναφέρω τίποτε ἄλλο παρὰ ὅσα ἐδημοσιεύθησαν, ὅτι ἐὰν ἐλαμβάνατε τὸν κόπον νὰ διαβάσετε τὸ βιβλίον τοῦ κ. Μπέρνς, τέως ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῶν Ἡν. Πολιτειῶν, θὰ ἐβλέπατε ὅτι διέθεσε 3–4 σελίδας ἐπὶ τῶν ἐκθέσεων τὰς ὁποίας ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ ὑπεβάλαμεν κατὰ τὸν Ὀκτώβριον–Νοέμβριον.

§176Σ. ΓΟΝΑΤΑΣ. Ἐξακολουθῶ νὰ φρονῶ ὅτι ἐὰν ἐτίθετο ἐνώπιον τῶν συμμάχων μας ἡ ἀπόλυτος ἀνάγκη τοῦ ἐξοπλισμοῦ τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Στρατοῦ, ὑπὲρ πᾶσαν ἄλλην ἀνάγκην καὶ αὐτῆς τῆς οἰκονομικῆς ἀκόμη βοηθείας, ἐγὼ νομίζω ὅτι οἱ σύμμαχοι ἔχουν καὶ τὴν προθυμίαν καὶ τὴν ἀντίληψιν ὥστε νὰ ἀντιλαμβάνωνται τοῦτο. Ἐπ’ αὐτοῦ λοιπὸν ἐγένοντο αἱ ἐπικρίσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν θίγουν, νομίζω, τοὺς συμμάχους μας πρὸς τοὺς ὁποίους πάντοτε στρέφεται ἡ εὐγνωμοσύνη μας. Καὶ ἐξακολουθοῦμεν νὰ φρονῶμεν ὅτι ἐὰν τὸ ζήτημα τῆς συνθέσεως καὶ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἀπὸ μακροῦ ἐπαναλαμβάνεται, ἔφθανεν εἰς κάποια πρακτικὰ ἀποτελέσματα καὶ ἐὰν αἱ ὑποδείξεις τὰς ὁποίας ἐκάμαμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ἐτίθεντο ὑπ’ ὄψει τῶν συμμάχων μας κατὰ τρόπον ἐνεργητικώτερον, ἐάν, λέγω, ἐγίνοντο αὐτά, τὰ ἀποτελέσματα νομίζω ὅτι θὰ ἦσαν καλύτερα καὶ ραγδαιότερα εἰς τὴν ὅλην κατάστασιν τὴν Ἐθνικήν. Δι’ αὐτὸ νομίζω ὅτι δὲν ἔβλαψαν αἱ συζητήσεις, ἀλλ’ ἀντιθέτως δίδουν ἀκόμη μίαν ἀφορμὴν καὶ μίαν λαβὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀντιληφθῇ καὶ τὴν κρισιμότητα τῶν περιστάσεων τὰς ὁποίας διερχόμεθα καὶ τὰς εὐθύνας τὰς ὁποίας ἀποκλειστικώτερον ὑπέχει διὰ τὴν καταστολὴν τῆς ἀνταρσίας.

§177Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπὸ τὴν ὅλην συζήτησιν ἡ ὁποία διεξήχθη ἀπόψε εἰς τὴν Βουλήν, ἡ ὁποία Βουλὴ εὑρέθη ὁμολογουμένως εἰς τὸ ὕψος τῶν ἱστορικῶν εὐθυνῶν της καὶ ἰδιαίτατα ἀπὸ τὴν σύστασιν τοῦ ἀξιοτίμου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι πρέπει νὰ ἀποφεύγωνται αἱ συζητήσεις, αἱ σχέσιν ἔχουσαι μὲ τὸν στρατὸν καὶ τὴν ἡγεσίαν αὐτοῦ, ἀνακύπτει πλέον ἀδήριτος ἡ ἀνάγκη καὶ ἐνισχύεται ἡ ἰδέα ὅπως κάμωμεν μίαν μυστικὴν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὴν συνεδρίασιν αὐτὴν νὰ συζητηθοῦν ὅλα τὰ θέματα, νὰ τεθῇ ἐπὶ τάπητος, ὅλο τὸ πρόβλημα τὸ Ἑλληνικὸν καὶ νὰ ἀκούσωμεν πῶς σκέπτεται νὰ τὸ ἀντιμετωπίσῃ ἡ Κυβέρνησις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν μᾶς πείσῃ ὅτι διὰ τῶν μέσων τὰ ὁποῖα αὐτὴν τὴν στιγμὴν διαθέτει εἶναι εἰς θέσιν νὰ διεξαγάγῃ τὸν ἀγῶνα, δὲν ἀναμένομεν ἀπὸ τὴν καλήν της διάθεσιν, ὅπως συνέστησεν ὁ κ. Παπανδρέου, νὰ ἀφήσῃ τὴν ἐξουσίαν. Θὰ τὴν ρίξωμεν ἡμεῖς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ θὰ συσταθῇ μία Κυβέρνησις ἡ ὁποία νὰ ἠμπορῇ ν’ ἀντιμετωπίσῃ τὴν κατάστασιν ὅπως εἶναι σήμερον. Ἄλλωστε, κ. συνάδελφοι, τὸ νὰ ὁμιλῶμεν διαρκῶς, τὸ νὰ ἐξαπτώμεθα, χωρὶς νὰ καταλήγωμεν εἰς ὡρισμένα συμπεράσματα, εἶναι κάτι τι τὸ ὁποῖον δὲν προσήκει εἰς τοὺς καιροὺς τοὺς ὁποίους διατρέχομεν. Τὸ εἶπον καὶ προχθὲς ὅτι «ὁ κόμπος ἔφθασε εἰς τὸ χτένι». Δὲν ἐπιτρέπεται πλέον ἀναβολή. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθοῦν ἀποφάσεις, ἀποφάσεις ἄμεσοι, ἀποφάσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἐπιτρέψουν εἰς τὸν Λαόν μας νὰ καταλάβῃ, ὅτι ὑπάρχουν ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι τὸν διευθύνουν, ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του εἶναι ἀξία τῶν περιστάσεων, ὅτι ὅλα τὰ μέτρα ὁδηγοῦν πλέον πρὸς μίαν τελικὴν κατάστασιν καὶ ἡ τελικὴ αὐτὴ κατάστασις εἶναι ἡ καταστολὴ τῆς ἀνταρσίας. Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν νὰ ὑποβάλῃ μίαν αἴτησιν νὰ γίνῃ μία μυστικὴ συνεδρίασις καὶ νὰ ἀρχίσῃ ἀπόψε ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἀνάγκης τῆς μυστικῆς συνεδριάσεως, ὥστε αὔριον τὴν ἑσπέραν νὰ ἔχωμεν τὴν μυστικὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποτελέσματα. Δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἐξακολουθήσουν συζητήσεις αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν κανένα ἀποτέλεσμα. Ὑπεδείξαμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπὸ τοῦ Μαΐου ποῖα μέτρα πρέπει νὰ λάβῃ διὰ τὴν Πελοπόννησον, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις δυστυχῶς, δὲν ἔδωσε καμμίαν προσοχήν. Ἡ ἀνταρσία εἰς τὴν Πελοπόννησον θὰ ἦτο ἀναξία λόγου, ἐὰν ἐλαμβάνοντο τὰ δέοντα μέτρα. Δὲν θὰ ὑπῆρχεν ἀνταρσία εἰς τὴν Πελοπόννησον, ἀλλ’ ἀντιθέτως θὰ εἴχωμεν καὶ μίαν πλουσίαν πηγὴν ἀπὸ τὴν ὁποίαν θὰ ἀντλούσαμεν δυνάμεις διὰ νὰ ἐνισχύσωμεν τὸν ἀγῶνα εἰς τὴν Βόρειον Ἑλλάδα. Κάμνω λοιπὸν τὴν πρότασιν αὐτὴν νὰ ἀποφασίσωμεν μίαν μυστικὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ μᾶς τὰ εἴπῃ ὅλα ἡ Κυβέρνησις. Διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ λέγωμεν πλέον ὅτι ὑπάρχουν καὶ πράγματα τὰ ὁποῖα δὲν λέγονται. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν περαιτέρω ὅτι ὅσα λέγονται ἐνοχλοῦν τοὺς συμμάχους μας. Διότι ἡμεῖς δὲν πράττομεν τίποτε, παρὰ νὰ διαπιστώνωμεν τοὺς κινδύνους καὶ νὰ διατραγῳδῶμεν τὴν κατάστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ. Πολὺ ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Γονατᾶς ὅτι πρέπει νὰ ἐκτιμῶμεν τὴν συμβολὴν ἐξ Ἀμερικῆς. Ἀλλὰ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην ἡ Ἑλλὰς, ὅπως ἐτόνισεν, εἶναι ὁ ὁπλισμός. Δὲν εἶναι μικρὸν τὸ νὰ ὑπολείπεται σήμερον ὁ Ἐθνικὸς στρατὸς ἀπὸ ἀπόψεως ὁπλισμοῦ τῆς ἀνταρσίας. Αὐτὸ εἶναι ἀναμφισβήτητον. Πῶς εἶναι δυνανόν......

§178Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Διατὶ λέτε «ἀναμφισβήτητον»; Πῶς τὸ γνωρίζετε;

§179Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Τὸ γνωρίζω καλά. Γνωρίζω ὅτι δὲν ὑπάρχουν βαρέα πολυβόλα. Ἐνῶ αὐτοὶ ἔχουν. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους παρακαλῶ νὰ δεχθῆτε μίαν μυστικὴν συνεδρίασιν διὰ νὰ τεθῶσιν ὅλα ἐπὶ τάπητος. Εἶναι ἀδύνατον πλέον νὰ ἀνεχθῶμεν παράτασιν τῆς καταστάσεως, διότι ὅλα τὰ περιθώρια τοῦ χρόνου ἐξηντλήθησαν. Εὐγνωμονοῦμεν τοὺς συμμάχους διὰ τὴν συμπαράστασιν. Ἀλλὰ πληροφοροῦμεν αὐτοὺς, ὅτι ὁ ἀγὼν τὸν ὁποῖον διεξάγει ὁ γενναῖος Ἑλληνικὸς στρατὸς εἶναι διεθνής. Ἡ Ἑλλὰς εἶναι τὸ φυλάκιον τὸ προκεχωρημένον ὅλων τῶν Λαῶν, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν εἰς τὴν Ἰδέαν τῆς Ἐλευθερίας καὶ οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται διὰ τὰ Δημοκρατικὰ ἰδεώδη.

§180Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς εἶχα παρακαλέσει νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, διὰ νὰ ἑνώσω καὶ ἐγὼ τὴν φωνήν μου εἰς τὴν τραγῳδίαν τῆς Θράκης ἡ ὁποία ἐπιτείνεται. Ἴσως ὅμως ἀπὸ τὴν παρεμβολὴν τῶν ἀγορεύσεων τῶν κ. Ἀρχηγῶν τῶν Κομμάτων καὶ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἡ Βουλὴ νὰ ἔχει καταπονηθῆ καὶ θὰ ἤθελα νὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ ἀναπτύξω τὸ θέμα εἰς ἄλλην συνεδρίασιν. Ἐπιλαμβάνομαι μόνον τῆς εὐκαιρίας νὰ τονίσω μαζὶ μὲ τοὺς συναδέλφους ἐκ Θράκης ὅτι ἔχομεν βαθυτάτας ἀνησυχίας διὰ τὴν κατάστασιν ἡ ὁποία ἔχει δημιουργηθῆ ἐκεῖ. Ἡ ἐπίθεσις κατὰ τῆς Κομοτηνῆς μὲ τοιοῦτον θράσος γενομένη κατ’ ἐπανάληψιν καὶ ἀποσοβηθεῖσα χάρις εἰς τὴν ἡρωϊκὴν ἀντίστασιν τοῦ στρατοῦ δίδει ἀφορμὴν, ὥστε αἱ ἀνησυχίαι μας νὰ ἐπιταθοῦν εἰς ὕψιστον βαθμόν. Ἡ περιφέρεια τοῦ Νομοῦ Ἕβρου δοκιμάζεται σκληρότατα. Τηλεγράφημα τὸ ὁποῖον εἴχαμεν προχθὲς μόλις ἀπὸ τὸ Διδυμότειχον καὶ τὸ ὁποῖον κατεθέσαμεν εἰς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, λέγει ὅτι ἐγένετο πρόσφατος ἐπίθεσις ἡ ὁποία εἶχεν ὡς ἀποτέλεσμα νὰ καοῦν ἀρκετὰ σπίτια προκεχωρημένα τῆς πόλεως τοῦ Διδυμοτείχου. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μείνωμεν ἄφωνοι εἰς τὴν αἴθουσαν αὐτὴν τὴν στιγμήν, καθ’ ἣν κατὰ τοιοῦτον σκληρὸν τρόπον δοκιμάζεται ὁ Θρακικὸς λαὸς καὶ ὑπάρχει κίνδυνος μέγας ἀπὸ τὰς συμμορίας αἱ ὁποῖαι καθημερινῶς ἐξοπλίζονται ἀπὸ τοὺς Βουλγάρους. Ἐν ὀνόματι τοῦ Θρακικοῦ λαοῦ διαμαρτύρομαι διὰ τὴν ἐγκατάλειψίν του. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ σύντονα μέτρα. Ἡ ὑπομονὴ τοῦ Θρακικοῦ λαοῦ ἔχει ἐξαντληθῆ. Καλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὸν ἀξιώσῃ κάποιας θετικῆς ἀπαντήσεως.

§181Δ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἤθελα νὰ ἑνώσω ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Θράκης τὴν φωνήν μου μετὰ τῶν προλαλησάντων κυρίων συναδέλφων διὰ τοὺς κινδύνους τοὺς ἀμέσους τοὺς ὁποίους διατρέχει ἡ Θράκη. Εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλους μας ὅτι οἱ Βούλγαροι κομμουνισταὶ ἔχουν κάθε συμφέρον νὰ ἀποκόψουν τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐκεῖ ἔχω τὴν γνώμην ὅτι τελευταίως ἀπεφάσισαν νὰ ἐγκαταστήσουν τὴν «Ἐλευθέραν Κυβέρνησιν». Βεβαίως ὁ στρατὸς ὁ ὑπάρχων ἐκεῖ εἶναι ἀνεπαρκέστατος, ἐκτελεῖ ὅμως τὸ καθῆκον του ἡρωϊκῶς καὶ δύναταί τις εἰπεῖν μὲ μεγάλην καὶ πρωτοφανῆ αὐτοθυσίαν. Κατήντησαν λοχίαι ἐπὶ κεφαλῆς μικρῶν ὁμάδων ἀπὸ 10 στρατιώτας, κατήντησαν, λέγω, ὁλόκληρα τάγματα νὰ ἀποκοποῦν κατὰ τὰς ἐπιθέσεις τῶν ἀνταρτῶν ἐναντίον γεφυρῶν κλπ. Εὐγνωμοσύνη ἀπέραντος πρέπει νὰ ὀφείλεται εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἀψηφοῦν τὴν ζωήν των καὶ δίδουν τὸ αἷμα των ἀφθόνως καὶ εὐχαρίστως ὑπὲρ τοῦ μεγαλείου καὶ τῆς ἀκεραιότητος τῆς Πατρίδος. Ἀλλ’ ἔχομεν ἠθικὴν καὶ ἐπιτακτικὴν ὑποχρέωσιν νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους τὸν πόνον τῶν Θρακῶν. Διότι ὁ Νομὸς Ἔβρου ἔχει ἔκτασιν συνόρων πλέον τῶν 200 χιλιομέτρων. Καὶ πρὸς ποίαν πλευράν; Πρὸς τὴν πλευρὰν τοῦ ἀσπονδοτέρου ἐχθροῦ τῆς Ἑλλάδος, πρὸς τὴν Βουλγαρίαν. Καὶ τὸν Νομὸν αὐτὸν τὸν ὑποστηρίζουν μόνον τρία τάγματα στρατοῦ καὶ αὐτὰ ὄχι πλήρη, καθ’ ἣν στιγμὴν εἶναι ἐξηκριβωμένον ὅτι οἱ συμμορῖται διαθέτουν τέσσαρα πλήρη τάγματα...

§182Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἐπιτρέπεται εἰς ὑμᾶς ἐρχόμενον ἀπὸ ἐκεῖ νὰ δίδετε πληροφορίας εἰς τὸν ἐχθρόν; Αὐτὸ εἶναι ἀκατανόητον. Δὲν λέγονται αὐτά, κύριε συνάδελφε! Θὰ ἐπεθύμουν νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Μανουηλίδην καὶ τὸν κ. Μητσόπουλον ἐὰν ποτὲ μετέβαινον εἰς τὴν Θράκην διὰ νὰ ὁμιλήσουν πρὸς τὸν Θρακικὸν λαὸν καὶ διὰ νὰ τὸν ἐνισχύσουν, θὰ ὡμίλουν πρὸς αὐτὸν ὡς ὁμιλοῦν ἐδῶ. Θὰ τοῦ ἔλεγον ὅτι κινδυνεύει νὰ ἀποκοπῇ (Θόρυβος...!)

§183Φ. ΜΑΝΟΥΗΛΙΔΗΣ. Δὲν ἤκουσα, κύριε Πρόεδρε, τί εἴπατε; Δὲν ἔχετε φαίνεται γνῶσιν τῆς καταστάσεως. Ἡ κατάστασις εἶναι τραγική· πρέπει νὰ τὸ ἀντιληφθῆτε!

§184Δ. ΜΗΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα ὑποχρεωμένοι τὸν πόνον αὐτὸν τῶν Θρακῶν νὰ τὸν μεταφέρωμεν εἰς τὴν αἴθουσαν ταύτην καὶ νὰ τονίσωμεν, ὅτι οἱ Βούλγαροι ἔχουν ἐκεῖ ἕτοιμον καὶ στρατὸν καὶ δυνάμεις αἱ ὁποῖαι, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ κ. Μπακάλμπασης, ἔχουν ἀπόφασιν, ὑπὸ τὸ πρόσχημα τῶν ἀνταρτῶν καὶ τῶν συμμοριτῶν, νὰ βάλουν χέρι εἰς τὴν Θράκην ὁπότε θὰ εἶναι πολὺ ἀργά, κύριε Πρόεδρε. Δὲν εἴπομεν ὅτι δὲν εὕρομεν ἀντίληψιν καὶ κατανόησιν ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Κάθε ἄλλο. Ἀλλὰ τονίζομεν ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ὅτι ἡ Θράκη κινδυνεύει. Τὸ εἴπομεν ἀπὸ τοῦ βήματος τῆς Βουλῆς, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἐπαναλάβωμεν καὶ τώρα καὶ ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ σύντονα καὶ ἄμεσα μέτρα ὥστε νὰ μὴ θρηνήσωμεν τὴν καταστροφὴν καὶ τὸν χαμὸν τῆς Θράκης, διότι ἐὰν καταληφθῇ ὁ Νομὸς Ξάνθης καὶ Κομοτηνῆς ὁ Ἕβρος θὰ πέσῃ ὡς ὥριμος καρπὸς εἰς τὰ χέρια τῶν Βουλγάρων.

§185ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ λύσωμεν τὴν συνεδρίασιν δι’ αὔριον;

§186ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§187Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ παρελθοῦσα σύνοδος τῆς Βουλῆς ἐταλανίσθη μὲ τὰς ἐκτὸς ἡμερησίας διατάξεως συζητήσεις. Ἀπόκειται εἰς ὑμᾶς νὰ ἐφαρμόσητε τὸν Κανονισμὸν καὶ νὰ τερματισθῇ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 6ην μ.μ. μὲ ἀντικείμενον ἡμερησίας διατάξεως νομοθετικὴν ἐργασίαν. Θὰ προηγηθοῦν: 1) Τὸ ψήφισμα «περὶ Διοικητοῦ Δωδεκανήσου» καὶ 2) Δύο νομοσχέδια «περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν». (ὥρα 10.10′ μ.μ.)