1947.11.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 8η

Πέμπτη 13 Νοεμβρίου 1947.

Προεδρία ΙΩΑΝΝΟΥ Γ. ΘΕΟΤΟΚΗ

(Ὥρα 6.30 μ.μ.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις.

§2Ε. ΓΟΝΗΣ. Τὸν λόγον ἐπὶ τῶν Πρακτικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ τέλος θὰ ἐπικυρωθοῦν, κ. Γονῆ, καὶ ἑπομένως τότε θὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῶν.

§4Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μὰ διενεμήθησαν, κ. Πρόεδρε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ναί, ἀλλὰ εἶναι δέκα ἓξ σελίδες καὶ δὲν ἔλαβον ἀκόμη τὸν καιρὸν οἱ κύριοι συνάδελφοι νὰ τὰ ἀναγνώσουν. Ἀνακοινῶ πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἑξῆς: Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Δ. Σταμάτης καταθέτει ἀναφορὰν τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν συνταξιούχων τῆς περιφερείας Ἀγρινίου, ὡς καὶ τῶν ἀναπήρων τοιούτων, ζητούντων ἱκανοποίησιν τῶν αἰτημάτων των. Ὁ βουλευτὴς Αἰτωλοακαρνανίας κ. Γ. Δ. Σταμάτης καταθέτει ἀναφορὰν τοῦ σωματείου καπνεργατῶν Ἀγρινίου «Ὁ Ἅγιος Χριστόφορος» καὶ ζητεῖ τὴν χρηματικὴν ἐνίσχυσιν τοῦ Τ.Κ.Ε. διὰ τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀνεργίας. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐργατικοῦ Σωματείου Ξάνθης ζητεῖ τὴν τοποθέτησιν ἐπόπτου ἐργασίας πρὸς ρύθμισιν τῶν ἐργατικῶν ζητημάτων. Οἱ Πρόεδροι τοῦ Συνδέσμου ἐργοληπτῶν Ἄρτης, Ἀγρινίου, Ναυπάκτου κλπ. ζητοῦν ὅπως τὰ περιφερειακὰ γραφεῖα Ἀνοικοδομήσεως προσλαμβάνουν ἐργολάβους ἐκ τῶν περιφερειῶν των, δι’ ὀνομαστικῆς κληρώσεως. Ἡ Ἕνωσις Ἀναπήρων Πολέμου Ἀθηνῶν 40–41 διαμαρτύρεται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι αὔξησιν τῶν συντάξεών των. Ὁ Πρόεδρος τῆς Κοινότητος Γιδᾶ (Μακεδονίας) ζητεῖ τὴν ἀπαλλαγὴν τῆς Κοινότητός του ἐκ τοῦ ὑπὸ τοῦ Ν. 410 ἐπιβληθέντος χρηματικοῦ ποσοῦ διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ὑπὸ τῶν Γερμανῶν ἐγκαταλειφθείσης ἠλεκτρομηχανῆς. Τὸ Ἐργατικὸν Κέντρον καὶ ὁ Σύλλογος Σταφιδοπαρασκευαστῶν Αἰγίου διαμαρτύρονται διὰ τὴν καθορισθεῖσαν συλλογικὴν σύμβασιν καὶ ζητοῦν βελτίωσιν τῶν ἡμερομισθίων. Οἱ ἐργάται καὶ ἐργάτριαι Ξάνθης διαμαρτύρονται διὰ τὴν μὴ εἰσέτι λειτουργίαν τοῦ Ι.Κ.Α. καὶ ζητοῦν ἄμεσον ἐπέκτασιν αὐτοῦ ἐν τῇ πόλει των. Ἐπιτροπὴ κηδεμόνων μαθητῶν Γυμνασίου Ναυπάκτου ζητεῖ ἀποστολὴν διδακτικοῦ προσωπικοῦ εἰς τὸ Γυμνάσιόν των πρὸς πλήρη λειτουργίαν τούτου. Ὁ Δήμαρχος Σάμου διαμαρτύρεται διὰ τὴν ἐγκατάλειψιν τῆς περιφερείας του εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἀνταρτῶν καὶ ζητεῖ τὴν ἀποστολὴν στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως. Ὁ Σύνδεσμος ἰδιοκτητῶν αὐτοκινήτων καὶ ταξί, τὸ Σωματεῖον Ὑπεραστικῶν Λεωφορείων Θεσσαλονίκης καὶ περιχώρων διαμαρτύρονται διὰ τὴν περικοπὴν 500 ἐλαστικῶν προοριζομένων διὰ τὴν Β. Ἑλλάδα καὶ ζητοῦν τὴν ἀποστολὴν ὁλοκλήρου τοῦ ποσοῦ. Οἱ κάτοικοι Ἄρτης διαμαρτύρονται διὰ τὴν διακοπὴν τῶν ἐργασιῶν τῆς ἑταιρείας ΜΠΟΥΤ καὶ ζητοῦν τὴν ἐπαναλειτουργίαν αὐτῆς. Ὁ ἀγροτικὸς κόσμος Κερκύρας ζητεῖ ὅπως ἡ συγκέντρωσις καὶ ἐξαγωγὴ ἐλαίου ἀνατεθῇ εἰς συνεταιριστικὰς ὀργανώσεις καὶ πριμοδοτηθῇ. Ὁ Σύλλογος Δημοτικῶν Ὑπαλλήλων Λαρίσης διαμαρτύρεται διὰ τὴν μελετωμένην ψήφισιν νομοσχεδίου «περὶ ρυθμίσεως διαπυλίων τελῶν». Ὁ Ν. Γοργίας, συνταξιοῦχος τοῦ Δήμου Χίου, ζητεῖ ὅπως τῷ χορηγηθῇ τὸ ἐφ’ ἅπαξ καὶ μηνιαῖον βοήθημα συμφώνως τῷ Ν. 1726 «περὶ Ταμείου Ἀσφαλίσεως Δημοτικῶν καὶ Κοινοτικῶν ὑπαλλήλων». Οἱ πρόεδροι τῶν Κοινοτήτων Σεληνίτσης, Μηλέας κλπ. ζητοῦν τὴν ἀποστολὴν στρατιωτικῆς δυνάμεως πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς τάξεως. Τὸ Πανεπιστήμιον Θεσσαλονίκης δι’ ἀναφορᾶς του παραπονεῖται καὶ ζητεῖ τὴν λῆψιν συντόνων μέτρων διὰ τὴν πλήρωσιν 200 κενῶν ὀργανικῶν θέσεων βοηθητικοῦ προσωπικοῦ καὶ τὴν ἀποστολὴν πιστώσεων, ἐλλείψει τῶν ὁποίων κινδυνεύει νὰ κλείσῃ τὰς πύλας του. Ὁ Σύλλογος Ἐμποροϋπαλλήλων Ἀθηνῶν ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ὑπογραφείσης συλλογικῆς συμβάσεως καὶ ζητεῖ ἀναπροσαρμογήν, ἵδρυσιν μονίμου ἐπιτροπῆς κλπ. Ὁ Ἀρχιερατικὸς Ἐπίτροπος Ἀγρινίου Ἀρχιμανδρίτης Ἀποστ. Φουφούτης εὐχαριστεῖ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰ ληφθέντα ὑπὲρ τῶν κληρικῶν προστατευτικὰ μέτρα. Ἡ Ἕνωσις Βαμβακοπαραγωγῶν Ἀταλάντης διαμαρτύρεται διὰ καθορισθεῖσαν ἐξευτελιστικὴν τιμὴν ἀσφαλείας βάμβακος. Ἀνακοινῶ ἐπίσης τὴν κατάθεσιν τῶν κάτωθι σχεδίων Νόμων, ψηφισμάτων καὶ προτάσεων Νόμων: Ὁ κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καταθέτει σχέδιον Νόμου «περὶ καταργήσεως τοῦ ἐν Βιέννῃ Γενικοῦ Προξενείου καὶ ἱδρύσεως Β. Πρεσβείας ἐν Βιέννῃ». Οἱ κ. κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν) καὶ Α. Ὀρφανίδης (Ὑπουργὸς Ὑγιεινῆς) καταθέτουσι σχέδιον Νόμου «περὶ κυρώσεως τοῦ ἐν Lace Success τὴν 11 Δεκεμβρίου 1946 ὑπογραφέντος πρωτοκόλλου περὶ τροποποιήσεως τῶν συμφωνιῶν, συμβάσεων, καὶ πρωτοκόλλων περὶ ναρκωτικῶν». Οἱ κ.κ. Κ. Τσαλδάρης (Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν), Π. Χατζηπᾶνος (ὑπουργὸς Μεταφορῶν) καὶ Φ. Ζαΐμης (Ὑπουργὸς Ἐφοδιασμοῦ) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ κυρώσεως τῆς ἀπὸ 4 Ἰανουαρίου 1946 συμφωνίας περὶ συστάσεως Εὐρωπαϊκοῦ Ὀργανισμοῦ Ἄνθρακος». Ὁ κ. Δ. Χέλμης (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ τρόπου πληρωμῆς ἀνταλλάγματος χρήσεως ἐπιτάκτων πλωτῶν μέσων». Ὁ κ. Θ. Δεσύλλας (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας) καταθέτει σχέδιον νόμου «περὶ παιδαγωγῶν Ἐθνικῶν Πατερικῶν Σταθμῶν». Οἱ κ. κ. Σ. Στεφανόπουλος (Ὑπουργὸς Συντονισμοῦ) καὶ Θ. Δεσύλλας (Ὑπουργὸς Κοινωνικῆς Προνοίας) καταθέτουσι σχέδιον νόμου «περὶ συστάσεως Κυβερνητικοῦ Συμβουλίου Κοινωνικῆς Προνοίας». Ὁ κ. Α. Μπιράκης (Ὑπουργὸς Τ.Τ.Τ.) καταθέτει σχέδια νόμων 1) περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῆς Τ.Τ.Τ. ὑπηρεσίας» καὶ 2) περὶ προσλήψεως προσωρινῶν ἀναπληρωτῶν στρατευομένων ὑπαλλήλων Τ.Τ.Τ.» Ὁ κ. Γ. Στρᾶτος (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν) καταθέτει α) σχέδια ψηφισμάτων: 1) «περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24)4)46 Ν.Δ. «Περὶ διατάξεων ἀφορωσῶν τὴν Ὀργάνωσιν καὶ τὰ Στελέχη τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς», καὶ τῶν εἰς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἐκδοθέντων α) ἀπὸ 5)6)1946 Β. Δ. «Περὶ καθορισμοῦ Ὅπλων καὶ Σωμάτων τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς», β) ἀπὸ 5)6)1946 «περὶ καθορισμοῦ τῶν θέσεων τῶν μονίμων στελεχῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς εἰς Ἀξιωματικοὺς καὶ Ἀνθυπασπιστὰς» γ) τοῦ ἀπὸ 31) 12)1946 Β.Δ. «Περὶ τελικοῦ καθορισμοῦ τῶν θέσεων τῶν μονίμων Στελεχῶν τοῦ Στρατοῦ Ξηρᾶς εἰς Ἀξιωματικούς». 2) Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 24)4)46 Ν. Δ. «Περὶ τρόπου ἐνεργείας Στρατιωτικῶν προαγωγῶν» καὶ τῶν εἰς ἐκτέλεσιν αὐτοῦ ἐκδοθέντων α) ἀπὸ 5)6)1946 Β. Δ. «περὶ τροποποιήσεως κλπ. τοῦ Α.Ν. 2307)1940 «Περὶ στρατιωτικῆς Ἱεραρχίας καὶ στρατιωτικῶν προαγωγῶν κλπ.» καὶ β) ἀπὸ 19)2)1946 Β. Δ. «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ 5)6)46 Β.Δ. «περὶ τροποποιήσεως τοῦ Α. Ν. 2307)1940 κλπ.» καὶ ὁριστικῆς ρυθμίσεως τῶν ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τῶν νομοθετημάτων τούτων προκυψάντων ζητημάτων ἀφορώντων τὰ Στελέχη τοῦ ἐνεργοῦ Στρατοῦ». β) Σχέδια νόμων: 1) «περὶ συμπληρώρεως τῶν περὶ Ἀνωτάτου Συμβουλίου Ἐθνικῆς Ἀμύνης διατάξεων». 2) «περὶ καταργήσεως τοῦ Α. Ν. 869)46 «περὶ ἀποδημίας εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν» καὶ περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου 4324)1930 «περὶ κωδικοποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ Στρατολογίας». 3) «Περὶ παρατάσεως τῆς ἀναστολῆς διατάξεων τοῦ Α. Ν. 2803)1941 «περὶ Στρατιωτικοῦ Ποινικοῦ Κώδικος». 4) «Περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ Σῶμα Γραμματέων Στρατιωτικῆς Δικαιοσύνης». 5) «Περὶ καταργήσεως τῶν Α. Ν. 916, 1059, 1075 καὶ 1096)1946 καὶ τῆς παραγράφου 4 τοῦ ἄρθρου μόνου Α. Ν. 1045)1946». 6) «Περὶ τηρήσεως ὑπὸ τὰ ὅπλα ἐθελοντῶν ὁπλιτῶν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ὑποχρεώσεώς των». 7) «Περὶ ἄρσεως καταψηφισμῶν εἰς βάρος ὁπλιτῶν δι’ ἀπωλείας δημοσίων ἀτομικῶν εἰδῶν κατὰ τὸ διάστημα τῆς ἐν τῷ Στρατῷ ὑπηρεσίας των κλπ.». 8) «Περὶ συμπληρώσεως τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 151)41 Ν. Δ. «περὶ διαθέσεως θεραπαινίδος εἰς ἀναπήρους Ἀξιωματικοὺς καὶ Ὁπλίτας ὡρισμένων κατηγοριῶν συνεπεία τραυμάτων πολέμου» ὡς τοῦτο συνεληρώθη διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ὑπ’ ἀριθ 2094)1943 Ν.Δ.» καὶ 9) «Περὶ διατάξεών τινων ἀφορωσῶν τὸ Μετοχικὸν Ταμεῖον Στρατοῦ». Ὁ βουλευτὴς κ. Λ. Κωστόπουλος καταθέτει πρότασιν Νόμου «περὶ τροποποιήσεως τοῦ ὑπ’ ἀριθ. 123)46 Νόμου περὶ μονιμοποιήσεως Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν Ὅπλων καὶ Σωμάτων ἐν τῷ Στρατῷ Ξηρᾶς». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Ι. Μογγογιάννης Ν. Ἀντωνόπουλος, Θ. Κονίτσας, Ι. Κατσάνης, Π. Γαρουφαλιᾶς, Α. Φράγκος κ.ἄ. καταθέτουσι πρότασιν Νόμου «περὶ προσθήκης διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 7 τοῦ Ν. 2238)1940 «περὶ δικαστικῶν κλητήρων». Οἱ βουλευταὶ κ.κ. Καλαμαρᾶς, Π. Σταθόπουλος, Π. Κάντζιας καὶ Γ. Βογιατζῆς καταθέτουσι πρότασιν Νόμου «περὶ ὑπηρεσιακῆς ἀποκαταστάσεως τῶν ὡς Ἐφέδρων Ἀξιωματικῶν καὶ Ὁπλιτῶν ὑπηρετησάντων εἰς Μέσην Ἀνατολὴν ἐν τῷ Ἱερῷ Λόχῳ καὶ ΙΙΙ Ἑλληνικὴν Ὀρεινὴν Ταξιαρχίαν ὑπαλλήλων πάσης κατηγορίας (Δημοσίου, Τραπεζῶν, Νομικῶν Προσώπων Δημοσίου Δικαίου)». Οἱ Βουλευταὶ κ.κ. Σ. Πολυζωγόπουλος. Κ. Θεοφανόπουλος, Κ. Καλαμαρᾶς, Μ. Καρζῆς. Φ. Μακρῆς, Χ. Θηβαῖος, Β. Κρῖκος, Ε. Κουθρῆς, Δ. Θεοχαρίδης, Θ. Κονίτσας, Κ. Κορόζος, Α. Δημητρακόπουλος, Π. Μουντζουρίδης, Γ. Μαῦρος, Ι. Πολίτης, Α. Μπακάλμπασης, Γ. Παραβάντης, Χ. Ἀλιβιζᾶτος κ.ἄ. καταθέτουσι πρότασιν Νόμου «περὶ Ταμείου Συντάξεων Προνοίας καὶ Ὑγείας προσωπικοῦ Ἀνωνύμου Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας Ὑδάτων».

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν

ΗΜΕΡΗΣΙΑΝ ΔΙΑΤΑΞΙΝ

Συνέχεια τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ὁ κ. Α. Βαμβέτσος ἔχει τὸν λόγον.

§7Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶναι κρῖμα, διότι εἰς τὴν χώραν ὅπου ἔδρασαν ὁ Κάλχας, ὁ Τειρεσίας καὶ ἡ Πυθία, ὁ Φοῖβος δὲν ἔχει πλέον καλύβην καὶ ἐστείρευσεν ἡ «παγὰ λαλέουσα». Διότι ἄλλως θὰ εἴχομεν ἕνα ἐπίσημον ὀργανισμόν, πρὸς τὸν ὁποῖον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἀπευθυνθῶμεν διὰ νὰ ἐξυχνιάσωμεν ἑκάστοτε τὰ νοήματα τῶν δηλώσεων, εἰς τὰς ὁποίας προβαίνει ὁ ἀγαπητός μου παλαιὸς συμφοιτητὴς καὶ Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Ἀκούσαντες τὰς δηλώσεις αὐτὰς εὑρέθημεν πρὸ σειρᾶς ἀποριῶν. Ἐτέθη ἢ δὲν ἐτέθη δι’ αὐτῶν, ζήτημα ἐμπιστοσύνης; Ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς φράσεως ἐκείνης κατὰ τὴν ὁποίαν «προπαρασκευάζεται ἡ ἐπάνοδος εἰς τὸ σύστημα τῆς διακυβερνήσεως τῆς ἑνιαίας εὐθύνης»; Καὶ τί εἶναι αὐταὶ αἱ δηλώσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων γίνεται ἡ συζήτησις; Αἱ πολιτικαὶ χαρτομάντιδες ἀσχολοῦνται τὰς τελευταίας ἡμέρας μὲ τὴν ἔρευναν τῆς ἐννοίας τῶν φράσεων αὐτῶν καὶ δὲν φαίνεται ὅτι κατέληξαν εἰς ὡρισμένα ἀποτελέσματα. Ἐλπίζω ἑπομένως, ὅτι θὰ ἔχωμεν αὐθεντικὴν ἑρμηνείαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, περὶ τῆς ἐννοίας αὐτῶν τῶν σημείων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερον καὶ ἄλλων τινῶν, τὰ ὁποῖα θὰ προκύψουν ἐν τῇ συνεχείᾳ τῆς ἀγορεύσεως. Ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι ἐφ’ ὅσον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως λέγει, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ γνωρίζῃ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθῇ νὰ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος, τῆς ὁποίας ἔτυχε κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς ἐμφανίσεώς της, ἀσφαλῶς διὰ τῆς φράσεως αὐτῆς ἐπαναφέρει ἐνώπιον ἡμῶν ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ἐπιθυμεῖ δηλαδὴ ἐμμέσως, ἀλλὰ μὲ ὅλην τὴν διακρίνουσαν αὐτὸν ἀσάφειαν, νὰ πληροφορηθῇ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐξακολουθῇ νὰ ἀπολαμβάνῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ Σώματος; Ἡ φράσις «περὶ προπαρασκευῆς τῆς Κυβερνήσεως, δι’ ἑνιαίαν εὐθύνην» εἶναι ἄγνωστον, ἐὰν ἀποβλέπῃ εἰς τὸν χρόνον τὸν μεταπολεμικὸν ἢ ἐὰν ἐννοῇ πρόθεσιν τυχὸν τῆς ὑπαρχούσης Κυβερνήσεως νὰ ὑποστῇ, ἀντὶ διευρύνσεως, μίαν στένευσιν διὰ τοῦ περιορισμοῦ αὐτῆς εἰς ἓν ἑνιαῖον Κόμμα. Καὶ ἡ ἔννοια τῶν δηλώσεων εἶναι ἐπίσης σαφὴς κατὰ τοῦτο, ὅτι ἐνῷ οἱ 150 πρῶτοι στίχοι τῶν δηλώσεων αὐτῶν ἀποτελοῦν μίαν ἔκθεσιν τοῦ ἐπανακάμψαντος ἐκ τοῦ τελευταίου του ταξειδίου ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἔξαφνα μετὰ τὸ σημεῖον αὐτὸ ἀρχίζει μιὰ ὁλόκληρος ἀνάπτυξις προγράμματος ἐσωτερικῆς καὶ ἐξωτερικῆς πολιτικῆς. Ἡμεῖς συμφωνοῦμεν μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἀρχηγοῦ τοῦ Κόμματος τῶν Βενιζελικῶν Φιλελευθέρων εἰς τοῦτο, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀπολογισμοῦ, ἀλλὰ πρόκειται πράγματι περὶ ἑνὸς νέου πολιτικοῦ προγράμματος, ἐκτιθεμένου ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ δὴ οὐχὶ ὑπὸ τοῦ κ. Τσαλδάρη, ὡς ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ ὑπὸ τὴν ἰδιότητά του ὡς ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἀναπληροῦντος τὸν ἀσθενοῦντα πρόεδρον αὐτῆς. Καὶ ἐφ’ ὅσον θεωροῦμεν τὰς δηλώσεις αὐτὰς ὡς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὸν ὀρθόδοξον καὶ κλασσικὸν τρόπον τῆς ἀπαντήσεως ἐπὶ τοιούτων δηλώσεων, ὁ ὁποῖος ὁμολογοῦμεν ὅτι δὲν ἐνεφανίσθη κατὰ τὰς προηγηθείσας συνεδριάσεις τοῦ Σώματος. Δὲν ἀνῆλθον, κύριοι, εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἀποσπάσω εὔκολα χειροκροτήματα, εἴτε ἐκ τῆς αἰθούσης εἴτε ἐκ τῶν θεωρείων, διότι νομίζω, ὅτι αἱ στιγμαὶ εἶναι κρίσιμοι καὶ ὅτι ἐπιβάλλεται μὲ τὴν προσήκουσαν σοβαρότητα καὶ ψυχραιμίαν νὰ ἀντιμετωπίζωμεν τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἐμφανίζονται ἐνώπιον ἡμῶν. Δὲν ἀγνοῶ τὴν συνταγὴν τῆς ἀποσπάσεως τοιούτων ἐπευφημιῶν. Εἶναι εὐκολώτατον σήμερον νὰ λάβετε μίαν δόσιν ὕβρεων ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, μίαν δόσιν πατριωτικῶν τινων ἐξάρσεων, μίαν δόσιν ἀναμίξεως ἰσότητος ἐν τῷ στρατεύεσθαι καὶ ἡ συνταγὴ εἶναι ἕτοιμος. Δύνασθε νὰ τὴν σερβίρετε, ὅπως θὰ ἔλεγεν ὁ ἀείμνηστος Τσελεμεντὲς καὶ νὰ ἀποσπάσετε τὰς ἐπευφημίας τῶν παρόντων. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ἐπίσης, ὅτι θὰ ἦτο δυσχερὲς δι’ ἕνα ἀπὸ τριῶν καὶ πλέον δεκαετηρίδων ἔχοντα δικαστικὴν πεῖραν καὶ ὑπὲρ τὰς δύο δεκαετηρίδας πολιτικὴν τοιαύτην, νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ αὐτὸς τὴν συνταγὴν αὐτὴν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι σήμερον δὲν εἶναι καιρὸς τοιούτων κοινῶν ἐκδηλώσεων. Σήμερον πρέπει νὰ σκεφθῶμεν ὡρίμως καὶ σοβαρῶς καὶ εἰ δυνατὸν νὰ ἀπαρνηθῶμεν ἡμᾶς αὐτούς, διὰ νὰ δυνηθῶμεν μετὰ εὐσυνειδησίας νὰ ἐκπληρώσωμεν τὰ βουλευτικά μας καθήκοντα. Ὑπὸ αὐτὰς τὰς προϋποθέσεις ἐξετάζων τὰς δηλώσεις τοῦ κυρίου Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως διακρίνω τὰ κεφάλαια αὐτά: Τὸ πρῶτον κεφάλαιον τὸ ἀφορῶν τὴν ἐξωτερικὴν πολιτικήν, τὸ κεφάλαιον τὸ ἀφορῶν τὴν δημοσίαν τάξιν καὶ τὸ κεφάλαιον τὸ ἀφορῶν τὴν οἰκονομικὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, ἐν ἀρχῇ, ὁ κύριος Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ ἐκ τῶν ἐφημερίδων γνωστὰ περιστατικὰ περὶ τῶν λαβόντων χώραν ἐνώπιον τοῦ Ο.Η.Ε. Οὐδὲν τὸ νέον παρουσιάζεται εἰς τὰς δηλώσεις του. Δὲν νομίζω ὅτι δικαιολογοῦνται αἱ ἐπευφημίαι πρὸς τὸν νικητὴν τοῦ Ο.Η.Ε. ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς δράσεως αὐτοῦ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ. Βεβαίως, ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἔσπευσε νὰ μεταβῇ ἐκεῖ ἐλπίζων ὅτι θὰ ἀποκομίσῃ ἀξίας λόγου δάφνας καὶ μάλιστα ὑπῆρξε τοσαύτη ἡ σπουδὴ αὐτοῦ, ὥστε ἐλησμόνησε παραλαβὼν μετ’ αὐτοῦ καὶ τὸ ὑπουργικὸν χαρτοφυλάκιον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἀφῆκε τὸ ὑπουργεῖον ἐπὶ ἕνα καὶ πλέον μῆνα ἀκέφαλον, διευθυνόμενον ἀπὸ ἀνώτερον δημόσιον ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος κατ’ αὐτὸ τὸ διάστημα ἀντιποιηθεὶς τοῦ ἔργου τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἀπετόλμησε νὰ ἐκδίδῃ Βασιλικὰ Διατάγματα φέροντα τὴν ὑπογραφὴν αὐτοῦ, ὡς ὑπευθύνου συμβούλου τοῦ Στέμματος, καὶ νὰ ἀποστέλλῃ πρὸς τὴν συνεδριάζουσαν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως νομοσχέδια ὑπογεγραμμένα ὑπ’ αὐτοῦ.

§8Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Εἶναι ὑφυπουργὸς ὁ κ. Πιπινέλης.

§9Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ὄχι. Εἶναι μόνιμος ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, δηλ. δημόσιος ὑπάλληλος ἔχων ὡρισμένα προσόντα καὶ δυνάμει ὡρισμένων προσόντων διοριζόμενος.

§10Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Δὲν εἶναι ὑφυπουργός;

§11Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Μόνιμος ὑφυπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ δημόσιος ὑπάλληλος ὅμως· καὶ οὐχὶ κοινοβουλευτικὸς ὑφυπουργός. Διότι δὲν ὑποθέτω νὰ ἠκούσατε ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ἀνακοίνωσιν περὶ διορισμοῦ του ὡς ὑφυπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἡ ἀνωμαλία αὐτὴ ὑπῆρξεν ἀφορμὴ ἀποφάσεως τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἡ ὁποία ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἠρνήθη νὰ συζητήσῃ κἂν καὶ μάλιστα καὶ νὰ παραπέμψῃ κἂν εἰς εἰσηγητάς νομοσχέδια φέροντα τὴν ὑπογραφὴν αὐτοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εὑρεθεῖσα πρὸ τῆς ἀνάγκης τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων περὶ κυρώσεως τῶν συνθηκῶν εἰρήνης μετὰ τῆς Ἰταλίας καὶ Βουλγαρίας ἠναγκάσθη νὰ κάμῃ χρῆσιν μιᾶς οἰκονομίας κατὰ τὴν ὁποίαν νὰ μὴ ζητήσῃ δηλαδὴ καθ’ ὃ εἶχε δικαίωμα, τὴν παρουσίαν τοῦ ἀπουσιάζοντος ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ μὴ ὑπὸ οὐδενὸς ἀναπληρουμένου, ἀλλὰ νὰ συζητήσῃ τὰς συνθήκας αὐτὰς ἀπόντος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ μὲ μίαν προσωρινὴν παρουσίαν τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ὑπάρχῃ κάποιο κῦρος ἠθικὸν εἰς τὰς συζητήσεις. Μεταβὰς εἰς τὴν Ἀμερικὴν βεβαίως ἐξεπλήρωσε καλῶς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελέσῃ. Ἐν τούτοις ὑπῆρχον δύο αὐτόματοι σύμμαχοι, ἀφ’ ἑνὸς ἡ νέα στάσις τῆς Κυβερνήσεως τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ἡ ὁποία εἶναι πλέον ἐνεργοτέρα τῆς ἐν τῷ παρελθόντι τοιαύτης καὶ ἡ ὁποία ἑπομένως προεδίκαζεν, ἐὰν διεπράττοντο σφάλματα ἀπὸ ἑλληνικῆς πλευρᾶς, τὴν εὐμενῆ καὶ αἰσίαν ἔκβασιν τοῦ ἑλληνικοῦ ζητήματος. Τὸ ἕτερον εὐχάριστον σημεῖον, τὸ ὁποῖον συνώδευε τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ἦτο ὁ σχηματισμὸς τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Πράγματι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ ἐν τῇ παρούσῃ της ἐκθέσει ἀπέκλειε κάθε βολὴν καὶ κάθε δυσφήμησιν τῆς Ἀμερικανικῆς Κυβερνήσεως καὶ ἑπομένως ἀπέκλειε τὴν διάπραξιν λάθους ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαχείρισιν τῶν ἑλληνικῶν ζητημάτων, διότι ἦτο πλέον ἀδιάβλητος, πρᾶγμα τὸ ὁποῖον δὲν εἶχεν οὔτε ἡ πρώτη μετεκλογικὴ Κυβέρνησις, οὔτε ἡ δευτέρα Κυβέρνησις δι’ οὓς λόγους ἐξέθεσα εἰς τὸν τελευταῖον μου λόγον ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τῆς Κυβερνήσεως. Ἑπομένως, μὴ ὑπαρχούσης δυνατότητος διαπράξεως λαθῶν, ἦτο ἑπόμενον ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἦτο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πράγματι ὑπῆρξεν. Ἀλλὰ δὲν βλέπω ποσῶς τοὺς λόγους τῆς ἐξαιρετικῆς αἰσιοδοξίας ἐκ τῶν ληφθεισῶν ἀποφάσεων, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει, τὴν Χώραν ἡμῶν, εἶναι τὸ κλείσιμον τῶν πρὸς βορρᾶν συνόρων, τὸ κλείσιμον δὲ αὐτὸ δὲν τὸ ἐγγυᾶται ἡ ἀπόφασις, διότι οὔτε ἡ δυνατότης τῆς ἐκτάκτου συγκλήσεως τῆς γενικῆς συνελεύσεως τοῦ Ο.Η.Ε., οὔτε ἡ εὐχέρεια τῆς μετακινήσεως τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι σημεῖα ἀρκετὰ διὰ νὰ μᾶς καθησυχάσουν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς αὐτῆς. Διότι, δοθέντος ὅτι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτὴν δὲν μετέχουν τὰ δύο κράτη τοῦ ἀνατολικοῦ συνασπισμοῦ, παρουσιάζεται κἄπως κουτσουρεμένη ἡ ἐπιτροπὴ αὐτὴ ἀπὸ ἀπόψεως ἐμφανίσεως καὶ εἶναι λίαν ἀπίθανον ὅτι οἱ βόρειοι γείτονες τῆς Ἑλλάδος θὰ ἐπέτρεπον τὴν εἴσοδον εἰς τὸ ἔδαφός των τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς αὐτῆς καὶ ἑπομένως θὰ γεννηθῇ καὶ πάλιν τὸ ζήτημα τοῦ τὶ θὰ γίνῃ ἐὰν ἀπαγορευθῇ ἡ εἴσοδος αὐτῆς. Συνεπῶς ἡ πλευρὰ αὐτὴ συνδέεται μὲ τὴν ἐξέλιξιν τῆς ὅλης διεθνοῦς καταστάσεως καὶ μὲ τὸ ἐνδεχόμενον ἢ μὴ ἐνδεχόμενον ὀξύνσεως τῶν σχέσεων μεταξὺ τῶν δύο μεγάλων δυνάμεων. Ἐὰν ἡ ὄξυνσις αὐτὴ ἐπέλθῃ, τότε αὐτομάτως λύονται καὶ τὰ ἐνδιαφέροντα ἡμᾶς ζητήματα, ἀδιάφορον τοῦ ποῖαι θὰ εἶναι αἱ συνέπειαι αὐτῆς, ἀλλὰ ἐὰν δὲν ἐπέλθῃ ἡ ὄξυνσις ποῖον θὰ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα ἀπὸ ἀπόψεως ἑλληνικῆς; Βεβαίως ἀποτελεῖ μίαν πρόοδον τὸ ὅτι διὰ πρώτην φορὰν ἀναγνωρίζεται, τοὐλάχιστον ἠθικῶς, τὸ δίκαιον τῆς Ἑλλάδος καὶ ὑπάρχει ἕνας τίτλος διὰ τὸ μέλλον, ἐὰν τυχὸν αἱ διεθνεῖς ἐξελίξεις ἐπιτρέψουν τὴν χρησιμοποίησιν αὐτοῦ. Περισσότερα δὲν θὰ ἄξιζε τὸν κόπον νὰ εἴπῃ τις ἐπὶ τῶν ἀφορώντων τὴν δρᾶσιν τῆς Κυβερνήσεως ἐνώπιον τοῦ Ο.Η.Ε. Καὶ ἀπομένει τὸ δεύτερον σημεῖον τῶν δηλώσεων ἐπὶ τῆς ἐξωτερικῆς πολιτικῆς, τὸ ἀφορῶν τὰς σχέσεις ἡμῶν μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Διηρωτήθην διὰ ποῖον λόγον ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνέφερε μόνον τὴν Βουλγαρίαν ἐξ ὅλων τῶν γειτονικῶν χωρῶν. Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Γιουγκοσλαυΐαν τὸ πρᾶγμα εὑρίσκει μίαν ἐξήγησιν, διότι μὲ αὐτὴν ἡ Ἑλλὰς εὑρίσκεται εἰς διπλωματικὰς σχέσεις καὶ δὲν ὑπῆρχε λόγος νὰ γίνῃ εἰδικὴ αὐτῆς μνεία. Καθ’ ὅσον ὅμως γνωρίζω, δὲν ὑπάρχει καμμία ἐπανάληψις τῶν σχέσεων μετὰ τῆς Ἀλβανίας καὶ ἔκαμεν ἐντύπωσιν τὸ ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν περιωρίσθη εἰς μίαν ἐκ τῶν δύο μὴ φιλικῶς πρὸς τὴν Ἑλλάδα διακειμένων χωρῶν. Εἰδικώτερον διὰ τὴν Βουλγαρίαν θὰ ἐπεθύμουν νὰ φέρω εἰς γνῶσιν τοῦ Σώματος τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διακοπῶν ἐν σχέσει μὲ τὴν κύρωσιν τῆς συνθήκης μὲ τὴν Βουλγαρίαν. Προκειμένου νὰ κυρωθῇ ἡ συνθήκη, ἐκ τῶν τεσσάρων εἰσηγητῶν οἱ δύο ἦσαν ἐναντίον τῆς κυρώσεως τῆς συνθήκης καὶ ὅμως εἰσηγήθησαν, οὐχὶ τόσον τὴν ἀπόρριψιν αὐτῆς, ἀλλὰ τοὐλάχιστον τὴν ἀναβολὴν λήψεως ἀποφάσεως ἐπὶ τοῦ σχετικοῦ νομοθετήματος. Ἐν ὄψει τῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα ἐν σχέσει πρὸς τὴν γειτονικὴν ταύτην χώραν, εἰδικῶς ἡ ἄποψίς μου, τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξα ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἦτο ἡ ἑξῆς: Εἶπον ὅτι, ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς ἐμφανίζεται ἐνώπιον διεθνοῦς συνεδρίου κατήγορος τῆς Βουλγαρίας, ὡς ἐχούσης ἐν τῷ ἐδάφει αὐτῆς ὀργανώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐνεργοῦν κατὰ τρόπον ἐπιβλαβῆ διὰ τὰ ἑλληνικὰ συμφέροντα καὶ ἀποδέχεται λιποτάκτας, ὀργανώνει στρατόν, ἐφοδιάζει τοῦτον καὶ τὸν ἀποστέλλει εἰς τὸ ἑλληνικὸν ἔδαφος, εἶπον ὅτι θὰ ἀπετέλει μίαν παραφωνίαν πρὸς τὴν τοιαύτην δρᾶσιν τῆς Βουλγαρικῆς Κυβερνήσεως ἡ τήρησις τῆς Ἑλληνοβουλγαρικῆς συνθήκης, ἐν ἄρθρῳ 4 τῆς ὁποίας ἐγένετο ἡ διαπίστωσις ὅτι ἡ Βουλγαρία διέλυσε πάσας τὰς ὀργανώσεις. Ἐθεωρήσαμεν ὅτι τοῦτο ἀποτελεῖ ἕνα βαρὺ διπλωματικὸν σφάλμα ἐκ μέρους τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν νὰ κατηγορῇ τὴν Βουλγαρίαν ὡς παραβιάζουσαν τὰ ἑλληνικὰ σύνορα καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν νὰ ἐγκρίνῃ τὴν συνθήκην ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι δὲν παραβιάζει τὸ ἄρθρον 4 τῆς συνθήκης. Ἠθελήσαμεν νὰ ἐπικοινωνήσωμεν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ τοὺς λόγους διὰ τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ τηρηθῇ ἡ συνθήκη καὶ ἐκεῖ ἔγινε μία περίεργος διαδικασία. Ἐκλήθησαν εἰς μίαν περίεργον σύσκεψιν οἱ ἀνήκοντες εἰς τὸ πλειοψηφοῦν κόμμα, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπὸ τοῦ τότε ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, τοῦ ἀναπληρωτοῦ ἀρχηγοῦ, ἀνεκοινώθη ἓν τηλεγράφημα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ψηφισθῇ ἡ συνθήκη. Ἐζητήσαμεν ἡμεῖς τότε, ὅταν ἐλάβομεν γνῶσιν τῆς περιέργου αὐτῆς διαδικασίας, νὰ γίνῃ μία ἐπίσημος δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως, διότι καὶ πολλοὶ ἐκ τῆς πλειοψηφίας εἶχον σοβαρωτάτους δισταγμούς, περὶ τοῦ ἐὰν θὰ ἔπρεπε νὰ κυρωθῇ ἢ ὄχι ἡ συνθήκη μετὰ τῆς Βουλγαρίας. Ἀντὶ τούτου ἐθεωρήθη σκόπιμον ὁ περὶ οὗ πρόκειται ἀνώτερος ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν νὰ ἀποστείλῃ μίαν ἰδιωτικὴν ἐπιστολὴν πρὸς τὸν φίλον του κ. Λεονάρδον, ἀνακοινωθεῖσαν διὰ τοῦ Προεδρείου, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιστολὴν τοῦ ἔλεγεν ὅτι ἔλαβε τηλεγράφημα τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, τοῦ ἀσκοῦντος τὸ ὑπουργικόν του ἀξίωμα ἐξ Ἀμερικῆς, διὰ τοῦ ὁποίου οὗτος συνίστα τὴν ψήφισιν τῆς συνθήκης, ἵνα μὴ χαρακτηρισθῇ ἡ Ἑλλὰς ὡς χώρα σωβινιστική.

§12Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Δὲν ἦτο αὐτὴ ἡ φράσις.

§13Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Νομίζω ὅτι ἔλεγε τὴν λέξιν σωβινιστική.

§14Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ὁ κ. Πιπινέλης ἐν τῇ ἐπιστολῇ του, τῇ καθαρῶς προσωπικῇ πρὸς ἐμέ, λέγει ὅτι ἡ μὴ ψήφισις τῆς συνθήκης τῆς Βουλγαρίας δὲν εἶχε νὰ ὠφελήσῃ τὸν τόπον, τοὐναντίον ἦτο δυνατὸν νὰ προκαλέσῃ ζημίας, καὶ τὴν φιλικὴν αὐτὴν ἐπιστολὴν τὴν ἀνέγνωσα ὑπὸ τύπον πληροφορίας εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως.

§15Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Δὲν δίδω σημασίαν εἰς τὴν λέξιν αὐτήν, ἀλλ’ ἐν πάσῃ περιπτώσει νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντησις δὲν ἦτο τοιαύτη ὥστε νὰ παρέχῃ πράγματι ἄξια λόγου ἐπιχειρήματα διὰ τὴν κύρωσιν τῆς συνθήκης καὶ ἀπόδειξις εἶναι ἀκριβῶς ἡ φράσις τῶν δηλώσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐν σχέσει πρὸς τὴν Βουλγαρίαν, ἐν τῇ ὁποίᾳ παρουσιάζει ὅτι μετὰ τὴν γενναίαν ἡμῶν χειρονομίαν ἐλπίζει ὅτι ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις δὲν θὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν ἐχθρικὴν πολιτικὴν ἔναντι τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἡ Βουλγαρικὴ Κυβέρνησις δὲν ἀντιλαμβάνεται τοιούτου εἴδους χειρονομίας καὶ θὰ ἤθελα νὰ γνωρίζω ἐὰν ἀκόμη σκέπτεται σήμερον ἡ Κυβέρνησις τὴν δυνατότητα ἀναθεωρήσεως τῆς συνθήκης αὐτῆς. Σήμερον, εἰδικῶς, ἤκουσα εἰς τὸ ραδιόφωνον ὅτι ἀναχωρεῖ ἐκεῖθεν ὁ στρατιωτικὸς ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐκεῖ ὡς ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος πρὸ τῆς κυρώσεως τῶν συνθηκῶν, τοῦτο δὲ ὀφείλεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς συνθήκης, ὅτι δηλαδὴ τερματίζεται ἡ ἐμπόλεμος κατάστασις μετὰ τῆς Βουλγαρίας. Καὶ γεννᾶται τὸ ζήτημα, θὰ ἔχωμεν διπλωματικόν τινὰ ἐκπρόσωπον ἐν τῇ Βουλγαρίᾳ μετὰ τὴν ἀναχώρησιν τοῦ στρατιωτικοῦ ἐκπροσώπου; Αὐτὸ εἶναι τὸ πρῶτον ἀμφίβολον κέρδος, τὸ ὁποῖον ἀπεκτήθη ἐκ τῆς κυρώσεως τῆς Ἑλληνοβουλγαρικῆς συνθήκης. Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι ἡ κύρωσις αὐτὴ ὑπῆρξε σφάλμα καὶ ὅτι καθ’ ἣν στιγμὴν ἄλλαι χῶραι αἱ ὁποῖαι ἐκύρωσαν τὰς συνθήκας καὶ αἱ ὁποῖαι δὲν εἶχον λόγους σοβαρωτέρους ἀπὸ ἡμᾶς, ἐζήτησαν ἀναθεώρησιν τῶν συνθηκῶν, ἡμεῖς δὲν θὰ ζητήσωμεν σήμερον τὴν ἀναθεώρησιν αὐτῶν; Θὰ ἦτο προτιμότερον διὰ τὴν Ἑλλάδα ἐὰν τὸ σημεῖον αὐτὸ ἦτο ἀκόμη ἐκκρεμὲς καὶ ἐὰν εἴχομεν σήμερον τὴν δυνατότητα νὰ συζητήσωμεν περὶ κυρώσεως ἢ μὴ τῆς συνθήκης αὐτῆς, δοθέντος ὅτι ἐξ αὐτῆς τὸ μόνον κέρδος, τὸ ὁποῖον ἀποκομίζει ἡ χώρα μας, ἦτο ἡ ἐλπὶς νὰ εἰσπράξῃ ἐντὸς ὀκταετίας 45.000.000 δολλαρίων ὡς ἀποζημίωσιν, δηλαδὴ ἕνα κωμικὸν πολλοστημόριον τῶν κερδῶν, τὰ ὁποῖα ἀπεκόμισαν οἱ Βούλγαροι, κυβερνῶντες καθ’ ὃν τρόπον ἐκυβέρνησαν τὴν Ἀνατολικὴν Ἑλλάδα. Ἑπομένως τὸ σημεῖον αὐτὸ τῶν ἀνακοινώσεων τῆς Κυβερνήσεως κάθε ἄλλο εἶναι παρὰ ἱκανοποιητικὸν καὶ σημαίνει μίαν παράλειψιν τῆς μνείας τῶν σχέσεων μετὰ τῆς γειτονικῆς αὐτῆς χώρας. Ἀλλ’ εἰδικῶς, κατὰ τὴν σημερινὴν στιγμὴν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἴσως μνεία σημείων τινῶν τὰ ὁποῖα ἐπισκιάζουν τὰς ἀγαθὰς αὐτὰς σχέσεις. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μίαν τῶν χωρῶν αὐτῶν, ἓν σημεῖον τὸ ὁποῖον βαθέως ἐπισκιάζει τὰς σχέσεις μας, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς ἀπελευθερώσεως τῆς Ἑλληνικῆς Μεγαλονήσου, ὅπου κατὰ τὸ τελευταῖον χρονικὸν διάστημα γίνονται περίεργα καὶ ἀκατάληπτα πράγματα. Οἱ ἐκεῖ κομμουνισταὶ οἱ ὁποῖοι πρότερον ἐνεφανίζοντο ὡς οἱ ἄκρως ὑποστηρικταὶ τῆς ἑνώσεως, ἐμφανίζονται σήμερον ὡς ὑποστηρικταὶ μιᾶς αὐτονομήσεως τῆς Μεγαλονήσου, ὁ δὲ ἐθνικόφρων κόσμος εὑρίσκεται ἐκτὸς πάσης ἐπαφῆς μὲ τὰς Ἀγγλικὰς ἀρχάς. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐξεδήλωσε τὴν ἐπιθυμίαν ἑνώσεως τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἐν τούτοις τὸ σημεῖον αὐτὸ δὲν θίγεται εἰς τὰς προγραμματικὰς δηλώσεις τῆς Κυβερνήσεως. Ἓν ἄλλο σημεῖον τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ τεθῇ ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς εἶναι ἡ περίεργος εἰς ξένας χώρας μνεία γεγονότων ἀφορώντων τὴν χώραν ἡμῶν καὶ δὴ ὑπὸ ἐπισήμων κύκλων τῶν χωρῶν αὐτῶν. Θὰ ἀνεγνώσατε εἰς τὰς χθεσινὰς ἐφημερίδας; ὅτι ὁ ἐπίσημος ἐκπρόσωπος τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Μεγ. Βρετανίας προέβη εἰς δηλώσεις, καθ’ ἃς Ἕλληνες φέροντες στρατιωτικὴν στολὴν ἐπεδείκνυον εἴς τινα ἐπαρχιακὴν πόλιν κεφαλὰς φονευθέντων ἀνταρτῶν. Ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγει ὁ ἐπίσημος ἐκπρόσωπος τῆς Βρετανικῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν μετὰ τοῦ τύπου ἐπαφήν του, εἶναι ὅτι ἡ Βρετανικὴ Κυβέρνησις θεωρεῖ ἀναγκαῖον νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως ἐπ’ αὐτῶν τῶν δῆθεν ἀγριοτήτων. Καὶ ἀνεγνώσαμεν σήμερον εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν εἶχε μίαν συνομιλίαν μετὰ τοῦ πρεσβευτοῦ τῆς Μεγ. Βρετανίας, κατὰ τὴν ὁποίαν ὡς λέγεται ἐπεστήθη ἡ προσοχὴ τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπ’ αὐτῶν τῶν γεγονότων. Ἐγὼ ἀνέμενον ὅτι μετὰ ἀπὸ τὸ δημοσίευμα αὐτό, ἀντιθέτως ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν θὰ ἐκάλει τὸν πρεσβευτὴν τῆς Μεγ. Βρετανίας καὶ θὰ ἐφίστα αὐτὸς τὴν προσοχήν του ἐπὶ τοῦ ἀπαραδέκτου τῆς ἀναμίξεως αὐτῶν εἰς τὰ ἐσωτερικὰ τῆς Ἑλλάδος. Τοιοῦτον διάβημα ἀνέμενον. Ἀνεξαρτήτως, κύριοι, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα τῶν δῆθεν κεφαλῶν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ δεχθῶμεν ὡς ἐνέχον τὴν ἔννοιαν τὴν ὁποίαν ἀποδίδουν μερικαὶ πουριταναὶ γεροντοκόραι, αἱ ὁποῖαι τρέμουσι βλέπουσαι μίαν κεφαλήν, καθ’ ἣν στιγμὴν οὐδέποτε εἰς τὰς κόρας αὐτὰς ἐγεννήθη παράπονον ὅτι πτώματα μεταφέρονται εἰς τὰ ἀνατομεῖα καὶ ἀνατέμνονται καὶ κόπτονται ἐκεῖ χωρὶς ποτὲ αὐτὸ νὰ θεωρηθῇ παραβίασις τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Ὑπεστερίχθη ὅτι κόπτονται κεφαλαὶ ζώντων ἀνθρώπων, ἐνῶ αἱ φωτογραφίαι αὐταὶ ἀφοροῦν κεφαλὰς τεθνεώτων ἀνθρώπων. Τοὐλάχιστον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἔπρεπε νὰ τονισθῇ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι ὅτι αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ ἔνδειξιν θηριωδίας, ἀλλὰ καθ’ ἣν στιγμὴν τὰ πρόσωπα αὐτὰ προέβησαν εἰς φρικτὰ κακουργήματα, ἀφοῦ ἐφονεύθησαν ἐπιδεικνύονται ἁπλῶς εἰς τόνωσιν τοῦ ἠθικοῦ τῶν καταδυναστευθέντων πληθυσμῶν, ὅτι ἐξέλιπε τὸ θηριῶδες αὐτὸ ἄτομον τὸ ὁποῖον ἐκρεούργησε ζῶντας ὀργανισμούς. Αὐτὰς τὰς ἐξηγήσεις θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ δώσῃ ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις πρὸ πάσης συζητήσεως καὶ συγχρόνως νὰ καταστήσῃ ἀντιληπτὸν ὅτι εἶναι ἀπαράδεκτον δι’ ἡμᾶς νὰ ἐπεμβαίνουν ξέναι ἐπίσημοι ἀρχαὶ εἰς ζητήματα ἀφορῶντα τὴν Ἑλλάδα. Τὸ δεύτερον σημεῖον, τὸ ἀφορῶν τὰς σχέσεις μας μετὰ τῆς χώρας ταύτης εἶναι ἡ ἐν τῇ χώρᾳ ἡμῶν ὕπαρξις μιᾶς ἀλλοδαπῆς ὀργανωτικῆς τοῦ Στρατοῦ Ἀποστολῆς. Κύριοι, θὰ ἐλάβετε, ἴσως, γνῶσιν ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ κατέθεσα σχετικὴν ἐπερώτησιν, ἀπευθυνομένην πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Νομίζω ὅτι πρέπει νὰ διακρίνωμεν σαφῶς τὴν ἀγάπην καὶ τὴν ἐκτίμησιν ἡμῶν πρὸς τὴν ξένην χώραν ἀλλὰ καὶ τὰ λάθη, τὰ ὁποῖα διαπράττονται ἀπὸ πρόσωπα ἀνήκοντα εἰς τὴν χώραν αὐτὴν ἐν τῷ ἐδάφει ἡμῶν. Καὶ ἐάν, ὅπως συμβαίνει πράγματι, ἀποτελῇ γενικὴν πεποίθησιν ὅτι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ὠργανώθη ὁ Ἑλληνικὸς Στρατὸς ὑπῆρξεν ἀπολύτως ἀτυχής, ἐὰν ὑπάρχῃ πεποίθησις ὅτι ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον μέχρι τοῦδε διεξήχθη ὁ ἀγὼν κατὰ τῶν συμμοριτῶν, δὲν ὑπῆρξεν οἷος ἔπρεπε καὶ ὅτι, τόσον ὡς πρὸς τὸ πρῶτον σημεῖον ὅσον καὶ ὡς πρὸς τὸ δεύτερον, ἡ ἠθικὴ εὐθύνη βαρύνει τὴν ἀλλοδαπὴν ἀποστολήν, ἀδιαφόρως ἐὰν ἡμεῖς ἠναγκάσθημεν νὰ ἀποδεχθῶμεν τὰς ἀπόψεις αὐτῆς, ἦτο προφανὲς ὅτι θὰ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ συζητήσῃ τὸ ὅλον ζήτημα μετὰ πάσης προσοχῆς, μετὰ πάσης σοβαρότητος καὶ σταθερότητος. Δὲν εἶναι δυνατόν, διὰ λόγους αἰσθηματικοὺς νὰ ἀνεχώμεθα ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες βουλευταὶ τὴν παράτασιν αὐτῆς τῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία στοιχίζει καθημερινῶς τὴν ζωὴν Ἑλλήνων πολιτῶν καὶ ἡ ὁποία σημαίνει καταστροφὴν περιουσιῶν, καταστροφὴν δημοσίων ἔργων κοινῆς ὠφελείας, ἰδιωτικῶν περιουσιῶν κ.λ.π. Κύριοι, τί μᾶς ὠφελεῖ ἡ παρηγορία ὅτι μετὰ τόσους μῆνας πρόκειται νὰ τερματισθῇ ὁ ἀγὼν αὐτὸς κατὰ τῆς ἀνταρσίας ὅταν κάθε παρερχομένη ἡμέρα σημειώνει καὶ νέα θύματα; καὶ πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὴν παράτασιν μιᾶς καταστάσεως, ὅταν γνωρίζωμεν καὶ ἀναγνωρίζωμεν ὅτι ἡ κατάστασις αὐτὴ εἶναι ὑπεύθυνος αὐτῶν τῶν ἀπωλειῶν; Ἐλέχθη χθὲς ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι τὸ ὅλον ζήτημα εἶναι ζήτημα κυβερνητικόν. Καὶ ἡμεῖς βεβαίως ὡς κυβερνητικὸν ζήτημα τὸ ἀντιλαμβανόμεθα καὶ ἐρωτῶμεν: Εἰς ποίας ἐνεργείας προέβη ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ τερματισθῇ πλέον αὐτὴ ἡ ἀνάμιξις τῆς Βρετανικῆς Ἀποστολῆς εἰς ζητήματα ἀφορῶντα αὐτὴν ταύτην τὴν ἀσφάλειαν τοῦ ἡμετέρου Ἔθνους; καὶ διὰ ποῖον λόγον ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὁποία εὑρέθη πρὸ ὀργανισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὅλοι οἱ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης καὶ στρατιωτικοὶ καὶ πολιτικοὶ θεωροῦν τελείως ἀκατάλληλον, δὲν ἔπραξε μέχρι σήμερον τίποτε διὰ νὰ ἀποτρέψῃ αὐτὸν τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ; Ἰδού, κύριοι, διὰ ποῖον λόγον καὶ τοῦτο τὸ σημεῖον θὰ ἔπρεπε νὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὴν πολιτικὴν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιφυλάσσομαι δὲ ἀπὸ στρατιωτικῆς πλευρᾶς νὰ ἐξετάσω τοῦτο ἐν τῷ δευτέρῳ κεφαλαίῳ τῷ ἀφορῶντι τὴν στρατιωτικὴν τάξιν. Ἡ ἑτέρα παράλειψις τῶν διπλωματικῶν σχέσεων μὲ τὶς ξένας χώρας ἀφορᾷ τὰς σχέσεις ἡμῶν μετὰ τῆς ἀλλοδαπῆς οἰκονομικῆς ἀποστολῆς. Ἐπίσης, κύριοι, κατὰ τὴν διάρκειαν τῶν διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἐκ μέρους τῶν ὑπουργείων Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ Συντονισμοῦ, σχέδιον Ν.Δ. τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ ἤδη νόμον τοῦ Κράτους καὶ διὰ τοῦ ὁποίου ἐδημιουργήθη ἡ λεγομένη διοίκησις ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου. Ἐν τῇ διοικήσει τοῦ ἐξωτερικοῦ ἐμπορίου τὸ κύριον πρόσωπον εἶναι ὁ λεγόμενος «ἐντεταλμένος διευθυντὴς» ὁ ὁποῖος ἐκ τοῦ νόμου πρέπει νὰ εἶναι ἀλλοδαπὸς καὶ ὁ ὁποῖος κατ’ οὐσίαν ἀσκεῖ κυριαρχικὰ καθήκοντα. Κατὰ τὸ ὑποβληθὲν μάλιστα εἰς ἡμᾶς ἀρχικὸν σχέδιον ἐπρόκειτο αὐτὸς νὰ διατηρῇ τὴν ἀλλοδαπὴν αὐτοῦ ἰδιότητα, καὶ πᾶσα ἄδεια ἐξαγωγῶν ἢ εἰσαγωγῶν ἐξερχομένη ἐκ τοῦ ὑπουργείου Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ ἔχῃ πλὴν τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ τὴν ἰδικήν του ὑπογραφήν. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές, κ. συνάδελφοι, διὰ τὴν ἱστορίαν μιᾶς οἱασδήποτε ἐλευθέρας χώρας, νὰ ἔχῃ δύο ὑπογραφάς. Ὡς νὰ μὴ ἤρκει ἡ ὑπογραφὴ τοῦ Ἕλληνος ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀπαιτεῖται παραλλήλως ἐπὶ τοῦ πρωτοτύπου τοῦ ἐγγράφου ἡ ὑπογραφὴ καὶ τοῦ ξένου διευθυντοῦ τοῦ ἐμπορίου. Βεβαίως, κύριοι, τοιοῦτοι ἐξευτελισμοὶ εἶναι ἀποτέλεσμα μιᾶς ἀναμφιβόλου κακοδαιμονίας ἡ ὁποία προηγήθη τῶν γεγονότων αὐτῶν. Ἀλλὰ ὁσαδήποτε καὶ ἂν ἐγένοντο τοιαῦτα σφάλματα εἰς τὸ παρελθὸν δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνουν δεκταὶ τοιαῦται διατάξεις, αἱ ὁποῖαι σημαίνουν κατάργησιν πάσης ἐννοίας ἐθνικῆς κυριαρχίας. Καὶ ἐπετύχομεν μόνον, δι’ ἐπιμονῆς, νὰ ἐπέλθουν δύο σοβαραὶ τροποποιήσεις εἰς τὸ σχέδιον ἐκεῖνο, ὅτι δηλαδὴ πρῶτον ἐπετύχομεν ὥστε οἱ ἀλλοδαποὶ νὰ θεωρηθοῦν ὡς Ἕλληνες δημόσιοι ὑπάλληλοι, νὰ ὀμώσουν τὸν ὅρκον τοῦ Ἕλληνος δημοσίου ὑπαλλήλου, νὰ ὀμώσουν πίστιν πρὸς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὅτι θὰ τηροῦν τὸ Σύνταγμα καὶ τοὺς νόμους τοῦ Κράτους. Καὶ ἐπίσης ἐπετύχομεν ὥστε τὰ ἔγγραφα νὰ ἐξέρχωνται μόνον μὲ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας καὶ μόνον τὸ πρωτότυπον ἐν τῷ ὑπουργείῳ, τὸ ὁποῖον θὰ ἀποστέλλεται εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος, θὰ φέρῃ δύο ὑπογραφάς. Ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι αἱ δύο αὐταὶ τροποποιήσεις εἶναι ἐπαρκεῖς, ὥστε νὰ ἄρουν τὴν εἰκόνα τὴν ὁποίαν ἔδιδεν ἡ ἀρχικὴ πρότασις. Ἀλλ’ ὀλίγον μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἠκούσθη ἕνα περίεργον γεγονός, ὅτι ὁ ἀλλοδαπὸς οὗτος προέβη διὰ τοῦ τύπου εἰς ἀνακοίνωσιν τοῦ φορολογικοῦ προγράμματος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι, σπανίως εἰς τὴν ἱστορίαν ἐλευθέρου λαοῦ παρουσιάζεται τοιοῦτον φαινόμενον, θὰ ἔλεγον σχεδὸν κυνικὴ κατάργησις τῆς ἐθνικῆς κυριαρχίας. Διότι καὶ ὅταν ἀκόμη, κατόπιν ἑνὸς θλιβεροῦ πολέμου, ἐτέθημεν ὑπὸ διεθνῆ οἰκονομικὸν ἔλεγχον, ἡ τότε κυβέρνησις τῆς ἥττης εἶχεν ἐπιτύχει, ὥστε ὁ διεθνὴς αὐτὸς οἰκονομικὸς ἔλεγχος νὰ μὴ γίνεται ἀπ’ εὐθείας πρὸς τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος καὶ ἐδημιουργήθη, ὅπως γνωρίζετε, ἡ ἑταιρεία ὑπεγγύων προσόδων, ἕνα εἶδος ταμείου μεταξὺ ἐλέγχου καὶ Κυβερνήσεως, διὰ νὰ μὴ καταργηθῇ ἡ ἐθνικὴ κυριαρχία. Καὶ ἄν, κύριοι, κατόπιν μιᾶς τοιαύτης ἥττης εἴχομεν τύχει τοὐλάχιστον μιᾶς τοιαύτης μεταχειρίσεως, πῶς ἦτο δυνατὸν σήμερον ἡ Ἑλλὰς νικήτρια, ἡ Ἑλλὰς ἡ ὁποία γνωρίζει ὅτι τὰ χρήματα αὐτὰ δὲν εἶναι χρήματα ἐλεημοσύνης ἀλλὰ εἶναι ἕνα πολλοστημόριον τῶν χρημάτων τὰ ὁποῖα οἱ νῦν νικηταὶ ἐχάρισαν ἀπὸ τὰ ἰδικά μας εἰς τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ἑλλάδος, πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἔχῃ τόσην ἀξιοπρέπειαν ὥστε νὰ δεχθῇ τοιαύτης ἐκτάσεως ἀλλοδαπὴν ἀποστολήν; Οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοί, κύριοι, ἐνεφανίσθησαν ἐνώπιον ἡμῶν ὑπέρμαχοι ὄχι ἁπλῶς ἡττοπαθοῦς, ἀλλὰ δουλοπαθοῦς τακτικῆς. Καὶ ἔπραξαν τοῦτο ἐμφανίζοντες ὡς ἐπιχείρημα μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἠναγκάσθη πιεζομένη νὰ ὑποβάλῃ τότε ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὴν 15ην Ἰουλίου τρέχοντος ἔτους καὶ τὴν ὁποίαν ἐθεώρησαν βραδύτερον αἱ δύο χῶραι ὡς ἀποτελοῦσαν τμῆμα τῆς Ἑλληνοαμερικανικῆς συμφωνίας περὶ παροχῆς βοηθείας εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἡ σύμβασις αὐτὴ δὲν ἐκυρώθη ἀκόμη ὑπὸ τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας καὶ τελεῖ ὑπὸ τὴν αἵρεσιν τῆς κυρώσεως. Καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν τοῦτο νὰ εἶναι ἐπιχείρημα εἰς τοὺς ἐκπροσωποῦντας τὴν Ἑλληνικὴν Κυβέρνησιν ὑπουργοὺς τῶν οἰκονομικῶν ὑπουργείων, ὥστε νὰ ἀντιδράσουν ἔναντι ἔξωθεν ἀξιώσεων, καὶ ἐνεφάνισαν ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως οἱ Ἕλληνες ὑπουργοί, οἱ ἔχοντες πάντα λόγον νὰ ἐπικαλεσθῶσιν τὰ ἀντίθετα, ὅτι ὑποχρεούμεθα μὲ τὴν συμφωνίαν νὰ δεχθῶμεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὑποβαλλομένους ἐφ’ ἡμῶν ὅρους καὶ φυσικὸν θὰ ἦτο νὰ γνωρίζουν ὅτι ἡ ἐξαγγελία φορολογικοῦ προγράμματος οὐχὶ ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ ὑπὸ ἀλλοδαπῶν, εἶναι σύμφωνος μὲ τὰς ὑποχρεώσεις τὰς ὁποίας ἀνέλαβεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις. Ὡς νὰ μὴ ἤρκει αὐτό, εἰς τὰς σημερινὰς ἐφημερίδας δημοσιεύεται μία περαιτέρω εἴδησις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἔλαβε μίαν ἐπιστολὴν περιέχουσαν 6 ὅρους.

§16Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ διακοπῇ ὁ ρήτωρ.

§17Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς σημερινὰς ἐφημερίδας μία ἐπιστολὴ ἀποσταλεῖσα εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἡ ὁποία περιεῖχεν ὡρισμένας ρήτρας τιθεμένας ὑπὸ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς ἀλλοδαπῆς οἰκονομικῆς ἀποστολῆς, μάλιστα αἱ ρῆτραι αὐταὶ διατυποῦνται ὡς αἰτήματα. Τὸ πρῶτον αἴτημα εἶναι ὅτι πρέπει ἐφεξῆς αἱ δαπάναι νὰ περιορίζωνται εἰς τὰ καταρτιζόμενα ὑπὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ πλαίσια. Οὐδεμίαν ἄλλην δαπάνην πρέπει νὰ ἀναλάβῃ ἄνευ προηγουμένης ἐγκρίσεως τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς. Δεύτερον «ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει... νὰ καταβάλῃ προσπαθείας πρὸς αὔξησιν τῶν ἐσόδων, δι’ ἐπιβολῆς νέων φορολογιῶν...». Καὶ παραλείπω ὅλα τὰ ἄλλα καὶ ἔρχομαι εἰς τὸ ἕκτον, κατὰ τὸ ὁποῖον Ἀμερικανοὶ ἐμπειρογνώμονες πρέπει νὰ διορισθοῦν εἰς τὰ ὑπουργεῖα Οἰκονομικῶν, Στρατιωτικῶν, Ναυτικῶν καὶ Ἀεροπορίας, οἱ ὁποῖοι θὰ συνεργάζωνται μετὰ τῶν δημοσιονομικῶν τμημάτων τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς καὶ θὰ παρακολουθοῦν δῆθεν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Κατὰ τὰς πληροφορίας τῆς ἐφημερίδος, ἡ Κυβέρνησις πρόκειται νὰ ἀποδεχθῇ τὸ περιεχόμενον τῆς ἐπιστολῆς ταύτης. Κύριοι, βεβαίως ἀντιλαμβανόμεθα ὅτι ὑπάρχουν στιγμαὶ εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν Ἐθνῶν κατὰ τὰς ὁποίας ταῦτα ὑποχρεοῦνται νὰ κύπτουν τὴν κεφαλήν, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἰς ὁμοίαν μὲ ἡμᾶς θέσιν εὑρίσκονται σήμερον καὶ ἄλλαι χῶραι, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν τοὺς ἰδικούς μας ἱστορικοὺς ἀλλὰ οὔτε καὶ συγχρόνους τίτλους ἐκτιμωμένους ἀπὸ τὴν διεθνῆ κοινωνίαν. Καὶ αἱ χῶραι αὗται, κύριοι, ἀντέστησαν ἐναντίον παρομοίας ὑποχρεώσεως, καὶ εἶχον τὴν τόλμην νὰ ἀρνηθοῦν τοιούτου εἴδους ἔλεγχον. Ἀναφέρω τὴν γείτονα Τουρκίαν, ἀναφέρω ἀκόμη τὴν μικρὰν Περσίαν, ἡ ὁποία, καίτοι γειτονεύει μὲ τὴν μεγάλην Ἀνατολικὴν χώραν καὶ κινδυνεύει, καθημερινῶς ἀπειλουμένη διὰ τὴν ἀνεξαρτησίαν της, εἶχε τὸ θάρρος διὰ τῆς Περσικῆς Βουλῆς νὰ ἀκυρώσῃ σύμβασιν ὑπογεγραμμένην, διὰ τῆς ὁποίας ἔδιδεν εἰς τὴν Ρωσίαν παραχωρήσεις πετρελαίων. Πῶς κατωρθώθη ὥστε ἡ Ἑλλὰς τῆς 28ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1940, ἡ Ἑλλὰς τῆς 6ης Ἀπριλίου τοῦ 1941 νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον ὥστε νὰ ἀποδέχεται ἄνευ συζητήσεως τοιαῦτα ραπίσματα; Διαρκῶς μᾶς ἐμφανίζεται τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα λέγονται θὰ χρησιμοποιηθοῦν αὔριον εἰς κανένα διεθνὲς συνέδριον ἀπὸ τὸν κ. Βισίνσκυ. Ἀλλά, κύριοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγομεν ἡμεῖς, εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ χρησιμοποιηθῇ ἢ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον γίνεται καὶ εἶναι γνωστόν. Δηλαδὴ ἡμεῖς δίδομεν ἐπιχειρήματα ἢ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλουν τοιούτους ὅρους εἰς τὴν χώραν μας καὶ ἑπομένως οἱ ἴδιοι ἀναλαμβάνουν τὴν εὐθύνην τῆς χρησιμοποιήσεως αὐτῶν ὑπὸ τῶν ἀντιπάλων; Δὲν ἀντιλαμβάνομαι αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ἡττοπάθειαν, ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη καὶ ἐκδηλοῦται πολλαπλῶς καὶ ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς αἰθούσης ταύτης. Κύριοι, θὰ πρέπει ἐπιτέλους νὰ ἀποκτήσωμεν καὶ πάλιν τὴν παλαιάν μας ἐθνικὴν ὑπερηφάνειαν. Δὲν τὸ θέλω μόνον διότι ἐκ παραδόσεως πολιτικῆς ὑπεστήριξα καί ἄλλοτε τὴν κακῶς κατειρωνευθεῖσαν πολιτικὴν τῆς αὐτοτελείας, ἀλλὰ τὸ λέγω, διότι νομίζω ὅτι σήμερον δὲν πρόκειται περὶ μορφῆς τῆς πολιτικῆς ἐκείνης. Σήμερον πρόκειται περὶ μιᾶς πρακτικῆς πολιτικῆς, σήμερον πρόκειται περὶ τούτου, ὅτι ἡ ἐνδεχομένη ἀποτυχία τῶν ἀναμιγνυομένων εἰς τὰ ἐσωτερικὰ πράγματα τῆς Ἑλλάδος καὶ ἀναλαμβανόντων δι’ αὐτῆς τῆς ἀναμίξεως ἠθικὰς εὐθύνας καὶ ἀπέναντι τῆς χώρας ἡμῶν καὶ ἀπέναντι τοῦ λαοῦ ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ ἔναντι τοῦ διεθνοῦς κόσμου, ἡ ἀποτυχία αὐτῆς θὰ ἔχῃ μεγαλειτέραν σημασίαν διὰ τὴν καθόλου διεθνῆ πολιτικήν. Διότι, κύριοι, εἰς τὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται σήμερον ἡ ἀνθρωπότης, μία ἀποτυχία τῶν δημοκρατιῶν ἐν τῇ χώρᾳ αὐτῇ δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς νὰ προΐδῃ ποίας συνεπείας θὰ ἔχῃ διὰ τὴν καθόλου διεθνῆ πολιτικήν. Ἐδῶ θὰ ἔπρεπεν ἡ Ἑλλὰς νὰ ἀποτελέσῃ τὸ πρότυπον τῆς δράσεως τῶν δημοκρατιῶν. Ἐδῶ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι τὸ παράδειγμα περὶ τοῦ τρόπου κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ Δυτικαὶ Δημοκρατίαι ἀντιλαμβάνονται τὴν θέσιν αὐτῶν ἐν τῇ διεθνῆ κοινωνίᾳ. Ἐδῶ θὰ ἔπρεπε νὰ δώσουν πράγματι ἐξετάσεις περὶ τῆς διαφορᾶς ἀντιλήψεων τῶν Δυτικῶν Δημοκρατιῶν ἀπὸ τὰς λεγομένας Δημοκρατίας τοῦ Ἀνατολικοῦ τύπου. Ἄν ὅμως, ὅπως ἐκπρόσωποι αὐτῶν τούτων τῶν χωρῶν ἀναγνωρίζουν, καὶ ἐδημοσιεύθη σειρὰ ἄρθρων σχετικῶν, ἂν καὶ αἱ Δυτικαὶ Δημοκρατίαι ἐφαρμόζουν παρόμοια συστήματα μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζουν αἱ λεγόμεναι Δημοκρατίαι τοῦ Ἀνατολικοῦ τύπου, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ πρόκειται περὶ ποσοτικῆς καὶ οὐχὶ περὶ ποιοτικῆς διαφορᾶς. Καὶ ἂν ὁ κόσμος καταλήξῃ εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ διαφορὰ μεταξὺ αὐτῶν εἶναι μόνον ποσοτικὴ καὶ ὄχι ποιοτική, ἀλλοίμονον εἰς τὴν ἐξέλιξιν τῆς διεθνοῦς καταστάσεως. Ἰδοὺ διατὶ καὶ διὰ λόγους γενικωτέρους καὶ διὰ λόγους εἰδικώτερον ἀφορῶντας ἡμᾶς, νομίζομεν ὅτι τὰ ζητήματα αὐτὰ θὰ ἔπρεπε νὰ τύχουν ἐμπεριστατωμένης προσοχῆς ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Ἤδη τὸν ἀντίκτυπον θὰ τὸν ἴδωμεν καὶ εἰς τὰ ἄλλα δύο σημεῖα, εἰς τὴν ἔρευναν τῶν ὁποίων εἰσέρχομαι ἀμέσως, τῆς δημοσίας τάξεως καὶ τῶν οἰκονομικῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δημοσίαν τάξιν, κύριοι, εἶναι πλέον κοινὸς τύπος τὸ νὰ λέγεται ὅτι βαίνομεν ἀπὸ τοῦ κακοῦ εἰς τὸ χειρότερον καὶ ὅτι ἐνῶ πρὸ ἑνὸς ἔτους ἀκόμη ἐπρόκειτο περὶ μιᾶς μικρᾶς ἀνταρσίας τῆς ὁποίας ἦτο δυνατὴ ἡ καταστολή, σήμερον εὑρισκόμεθα πρὸ μιᾶς ἀπαρχῆς ἀληθοῦς ἐκστρατείας. Ποῦ ὀφείλεται ἡ κατάστασις αὐτή; Ἡ κατάστασις αὐτὴ ὀφείλεται εἰς τὴν κακὴν ὀργάνωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ, εἰς τὴν κακὴν διατύπωσιν τῶν σχεδίων καὶ εἰς τὴν κακὴν ἐφαρμογὴν τῶν σχεδίων. Περὶ τούτου οὐδεὶς ὑπάρχει ὁ ἀμφιβάλλων. Καὶ ἐνῶ τοῦτο γνωρίζομεν προσπαθοῦμεν πὼς νὰ μὴ θίξωμεν κανένα ἀδιαφοροῦντες ἂν ἐκ τῆς θίξεως ἢ μὴ θίξεως προσώπων, ἐξαρτᾶται ἡ τύχη ἢ ἡ σωτηρία τῆς Πατρίδος ἡμῶν. Ἀλλὰ τί εἶναι προτιμότερον; κύριοι, νὰ θίξωμεν πράγματι ἕνα πρόσωπον ἢ νὰ παραδοθῶμεν εἰς τὸν ὄλεθρον; Δὲν ὑποθέτω ὅτι ὁσονδήποτε προφυλακτικὸς καὶ ἂν εἶναι κανεὶς θὰ διστάσῃ καὶ ἐπὶ στιγμὴν πρὸ αὐτοῦ τοῦ διλήμματος. Ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς, κύριοι, ἔχει μίαν παράδοσιν. Ἔχει μίαν παράδοσιν ὀρεινῆς συνθέσεως. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω ἐν μέρει ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε χθὲς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου συνάδελφος, τὰ ὁποῖα ὅμως ἴσως λόγῳ τοῦ ἐπακολουθήσαντος θορύβου καὶ τῶν δημιουργηθέντων ἐπεισοδίων ἴσως νὰ μὴ ἐγένοντο ἐπαρκῶς ἀντιληπτά. Ἡ Ἑλλὰς εἶχε προπολεμικῶς ἐν καιρῷ μὲν εἰρήνης 15 ὀρεινὰς μεραρχίας, ἐν καιρῷ δὲ πολέμου 20 τοιαύτας. Ἑκάστη τοιαύτη μεραρχία ἀπετελεῖτο ἀπὸ τρία συντάγματα πεζικοῦ, ἀπετελεῖτο ἀπὸ ἕνα σύνταγμα ὀρειβατικοῦ πυροβολικοῦ καὶ διέθετε καὶ 36 πολυβόλα, ἐπὶ πλέον δὲ ἕκαστον σύνταγμα διέθετε δύο μικρὰ τηλεβόλα τῶν 6,5. Αὐτὴ ἦτο ἡ πατροπαράδοτος, οὕτως εἰπεῖν, σύνθεσις τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Καὶ τοῦτο διότι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς κατὰ τὴν ἀντίληψιν τῶν προπολεμικῶν κυβερνήσεων ἦτο ὄργανον, τὸ ὁποῖον θὰ ὑπερησπίζετο τὸ πάτριον ἔδαφος ἐναντίον ξένου εἰσβολέως, δοθέντος ὅτι ἡ χώρα ἡμῶν οὐδέποτε εἶχε τάσεις ἐμπολέμου ἐπεκτάσεως. Ἀντὶ τούτων ἡ σημερινὴ σύνθεσις τοῦ στρατοῦ ἐμφανίζει μίαν ἄρδην ἀνατροπὴν αὐτῆς τῆς παραδόσεως. Σήμερον δηλαδὴ ἔχομεν μόνον 7 μεραρχίας ἐκ τῶν ὁποίων 4 ὀρεινὰς καὶ 3 μηχανοκινήτους. Δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνθεσιν αὐτῶν τῶν δῆθεν μηχανοκινήτων μεραρχιῶν καὶ περιορίζομαι μόνον εἰς τὸ ὅτι μόνον τὸ ½ τῆς σημερινῆς στρατιωτικῆς συνθέσεως τῆς χώρας ἡμῶν ἀποτελεῖ σύνθεσιν σύμφωνον μὲ τὸ ἔδαφος αὐτῆς. Καὶ ἐρωτῶ; Πῶς ἐσκέφθησαν, κύριοι, ἐκεῖνοι, εἴτε ἀλλοδαποὶ εἴτε ἡμεδαποί, οἱ ὁποῖοι ἐνέκριναν τὴν τοιούτην στρατιωτικὴν ὀργάνωσιν τῆς χώρας; Ἐσκέφθησαν ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν μηχανοκινήτων μεραρχιῶν καὶ δι’ αὐτῶν τῶν τεσσάρων ἀμφιβόλου σημασίας ὀρεινῶν μεραρχιῶν θὰ κατορθώσουν νὰ ἀμυνθοῦν τοῦ πατρίου ἐδάφους; Ἡ ἀντίληψις τῶν εἰδικῶν εἶναι ὅτι τὸ σχέδιον ἐβασίζετο ἐπὶ ἄλλης τινὸς προϋποθέσεως. Ἐπὶ τῆς προϋποθέσεως ὅτι ἐνδεχομένως ἡ χώρα αὐτὴ ἐν περιπτώσει ἐπιθέσεως θὰ ἐγκατελείπετο καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ χρησιμοποιηθῇ ὁ στρατὸς διὰ νὰ δράσῃ ἀλλαχοῦ ὅπου θὰ ὑπῆρχεν ἔδαφος πεδινόν. Αὐτὴ μόνον ἡ ὑπόνοια εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς βασίζουσα τὴν σημερινὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ, διότι ἄλλως θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἔνοχος ἐσχάτης προδοσίας, ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἐδέχθη σύνθεσιν τοιαύτην ἡ ὁποία ἦρεν ἄρδην τὸν χαρακτῆρα τοῦ στρατεύματος. Αἱ σημεριναί, κύριοι, ὀρειναὶ μεραρχίαι ἀποτελοῦνται ἀπὸ 3 ταξιαρχίας ἐφοδιασμένας μόνον μὲ πεδινὸν πυροβολικὸν καὶ ἀπὸ ἀκαθορίστου ἀξίας, ἐντρέπομαι, κύριοι, νὰ εἴπω ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸν ἀριθμὸν τῶν πολυβόλων καὶ τῶν ὀρειβατικῶν πυροβόλων τὰ ὁποῖα διαθέτει ὁ Ἑλληνικὸς στρατός, διότι ἂν ἠκούατε τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, ἀσφαλῶς δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ σταθῇ, οὐδ’ ἐπὶ μίαν ὥραν, οὔτε ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οὔτε ἡ Κυβέρνησις, οὔτε ἡ στρατιωτικὴ ἡγεσία. Ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς καταστάσεως, κύριοι, ἐπιβάλλεται μία ταχεῖα, ταχίστη ἀνατροπὴ τῶν γενομένων. Ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ κ, Ἀντιπροέδρου αὐτῆς μᾶς ἐδήλωσεν ἐπισήμως ὅτι μὲ τὴν βοήθειαν εἰς ὑλικὰ ἐφόδια τὴν παρασχεθεῖσαν ὑπὸ τῶν συμμάχων μας, ἐπετύχομεν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ, ἑτοίμου πλέον νὰ ἀναλάβῃ τὴν ἐπίθεσιν. (Ἀναγινώσκει)..... Ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς κατηγορηματικῆς δηλώσεως, τὴν ὁποίαν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπὸ σημείωσιν δι’ ἣν τυχὸν περίπτωσιν ἤθελον ἀποδειχθῆ ἀνακριβής, εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νὰ δεχθῶμεν, ὅτι πλέον τῶν γνωστῶν εἰς ἡμᾶς στοιχείων ὑπάρχουν καὶ ἄλλα ἄγνωστα ἐφόδια τὰ ὁποῖα εἰσέρρευσαν εἰς τὴν χώραν καὶ τὰ ὁποῖα κατέστησαν πράγματι εἰς τοιοῦτον βαθμὸν ἀξιόμαχον τὸν στρατόν. Ἀλλ’ ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι καὶ ὡς ἀκόμη εἶχεν ὁ Στρατός, ἐὰν ἐγένετο ἡ προσήκουσα διαρρύθμισις αὐτοῦ ἡ προσήκουσα σύνταξις σχεδίου καὶ ἡ προσήκουσα ἐκτέλεσις αὐτοῦ μὲ ὅλην τὴν ἀναγκαίαν πνοήν, ἡ ὁποία ἐπεβάλλετο νὰ ὑπάρχῃ, θὰ ἦσαν τελείως διάφορα σήμερον τὰ ἀποτελέσματα. Δὲν πιστεύομεν ὅτι ὅταν, ὡς ἀνεκοινώθη, ὑπῆρχον ὑπὸ τὰ ὅπλα 140 χιλ. ἀνδρῶν ἐκ τῶν ὁποίων 20 χιλ. μὴ ἐκπαιδευμένοι, ἑπομένως 120 χιλ. μάχιμοι, ἀπῃτεῖτο καὶ προσθήκη νέων ἀνδρῶν διὰ νὰ κατασταλῇ ὁ συμμοριακὸς ἀγών, ὁ ὁποῖος διεξήγετο ἀπὸ 20 χιλ. μόλις ἄνδρας. Δὲν νομίζω ὅτι ἡ σχέσις 6 πρὸς 1 ἦτο τόσον ἀσήμαντος, ὥστε νὰ μὴ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐλπίζωμεν ἐπὶ τὸν αἴσιον τερματισμὸν τοῦ ἀγῶνος. Ἐν τούτοις τοῦτο δὲν ἐγένετο. Διατί; Διότι ἀναμφισβητήτως ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν ἐπὶ τοῦ χάρτου δὲν ἦσαν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἦσαν εἰς τὴν πραγματικότητα. Διότι αἱ δυνάμεις τῶν ταξιαρχιῶν καὶ τῶν ταγμάτων δὲν ἦσαν αἱ πραγματικαί. Καὶ ἑπομένως δὲν ὑπῆρχεν ἡ δύναμις πυρὸς τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἐκπροσωπῇ ἡ ἀριθμητικὴ δύναμις τοῦ ὑπὸ τὰ ὅπλα ἑλληνικοῦ Στρατοῦ. Ἀλλ’ ὅπως, κύριοι, ἠκούσατε ἀπὸ ρήτορας μᾶλλον εἰδικοὺς ἐμοῦ, ἀλλὰ καὶ καθὼς ἀντιλαμβάνεται πᾶς τις, πῶς εἶναι δυνατὸν ἀγών, ὡς ὁ παρὼν ἀγών, ἐναντίον συμμοριῶν ἀποτελουμένων ἀπὸ μικρὰς ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὁμάδας εὐκινήτους, ἀλλάζουσας τόπον διαμονῆς ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμήν, νὰ διεξάγεται ἐπὶ τῇ βάσει σχεδίων τὰ ὁποῖα συντάσσονται εἰς τὴν πρωτεύουσαν, εἰς τὸ κτίριον εἰς τὸ ὁποῖον καὶ ἡμεῖς συνεδριάζομεν, καὶ σχεδίων τὰ ὁποῖα ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελεσθοῦν μετὰ ὁλοκλήρους μῆνας ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν συνετάσσοντο; Ἐπρόκειτο, κύριοι, περὶ ἀγῶνος ἐναντίον φρουρίων παραμενόντων ἀκινήτων, ὥστε τὰ σχέδια αὐτὰ νὰ εἶναι πάντοτε εἰς θέσιν νὰ ἐφαρμοσθοῦν; Ὑπῆρχε στρατιωτικὴ δύναμις παρατεταγμένη ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευράν, τῆς ὁποίας νὰ εἶναι γνωστὴ ἡ ἀριθμητικὴ δύναμις, ὥστε νὰ εἴπωμεν ὅτι θὰ πᾶμε ἐκεῖ καὶ θὰ εὕρωμεν τὸν ἐχθρὸν καί ἑπομένως ἐκεῖ θὰ τὸν κτυπήσωμεν; ἑπομένως ἠμπορούσαμε νὰ κάμωμεν τὰ σχέδια; Ἀλλὰ εἶναι γνωστὸν ὅτι καὶ ὅταν ἀκόμη διεξάγεται ἕνας κανονικὸς στρατιωτικὸς ἀγών, πάντοτε, ἀπὸ στιγμῆς εἰς στιγμήν, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἑκάστοτε δεδομένων, ἐπιβάλλεται ἡ προσαρμογὴ τῶν σχεδίων αὐτῶν ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς ἐφαρμογῆς. Ἐὰν λοιπὸν αὐτὰ ἰσχύουν προκειμένου περὶ ἑνὸς κανονικοῦ στρατιωτικοῦ ἀγῶνος, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ μὴ ἰσχύουν προκειμένου περὶ ἀγῶνος ὡς αὐτός, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ συμμορῖται δὲν θὰ ἀνέμενον βεβαίως τὸν Νοέμβριον, ὁπότε θὰ ἀπεστέλλετο ἐντεῦθεν πτερυγίζον ἕνα πτηνὸν τὸ φέρον τὸ ὄνομα τοῦ περιφήμου ἐπιτελικοῦ σχεδίου; Δὲν θὰ ἀνέμενον ἐκεῖ τὴν πτῶσιν τοῦ πτηνοῦ αὐτοῦ ἀκίνητοι διὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν τὰ σχέδια τὰ ὁποῖα συντάσσονται εἰς Ἀθήνας. Αὐτὰ εἶναι πράγματα τὰ ὁποῖα θίγουν τὰ ὅρια τῆς κωμικότητος, ἀλλὰ κωμικότητος τραγικῆς, διότι πληρώνονται ὄχι μόνον μὲ αἷμα καὶ θυσίας καὶ ἀπωλείας, ἀλλὰ καὶ ἐνδεχομένως μὲ κάμψιν τοῦ ἠθικοῦ. Σήμερον ἔχομεν ἑκατοντάδας χιλιάδων προσφύγων. Καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὁ ὁποῖος ἐνθυμηθεὶς ἴσως ἀπὸ τὰς νεανικάς του σπουδὰς τὸ ποίημα τοῦ Σίλλερ τὴν «Καμπάναν» ἀπέδειξεν ὅτι ἔχει καὶ πλούσιον φιλολογικὸν τάλαντον εἰς τὴν τραγικὴν περιγραφὴν τῆς εἰκόνος αὐτῆς τῆς συμφορᾶς, τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησαν αἱ ἐπιτιθέμεναι συμμορίαι, ἐνόσῳ ἔχει τὴν εἰκόνα αὐτὴν τὴν τραγικὴν πῶς δὲν σκέπτεται τὴν ἠθικὴν ἐπιρροὴν τῆς εἰκόνος αὐτῆς; Εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας τῆς Ἑλλάδος, κύριοι, ὅπου ὑπάρχει ἀνταρτικὸς ἀγὼν συνέρρευσαν χιλιάδες προσφύγων. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι σήμερον εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν. Καὶ εἶναι πρόσφυγες δύο εἰδῶν. Εἶναι πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι ἔφυγαν φοβούμενοι τὸν θάνατον καὶ εἶναι πρόσφυγες οἱ ὁποῖοι ἐστάλησαν εἰς τὰ κέντρα ὑπ’ αὐτῶν τούτων τῶν στρατιωτικῶν ἀρχῶν. Εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ χειμῶνος καὶ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἀκόμη ἄστεγοι καὶ δίδεται εἰς αὐτοὺς ὡς σιτηρέσιον 750 δρχ. ἡμερησίως. Καὶ ὅταν κάποτε ἠρώτησα τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν διατὶ τὸ ποσὸν αὐτὸ εἶναι τόσον μικρόν, μοῦ ἀπήντησεν ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἀνεγνώρισεν ἡ Νομισματικὴ Ἐπιτροπή. Καὶ ὅταν τὸν ἠρώτησα καὶ πάλιν ἐὰν εἰς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀντιληπτὸν ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 750 δρχ. εἶναι κάτι ὀλιγώτερον τῶν 10 Ἀμερικανικῶν σὲντς καὶ ἐὰν τὸ ποσὸν τοῦτο θὰ κατεδέχετο νὰ λάβῃ ὁ οἱοσδήποτε ἐπαίτης, μοῦ ἀπήντησεν, ὅτι τὸ εἶπεν, ἀλλὰ δὲν προσέθεσε καὶ τὴν ἀπάντησιν τὴν ὁποίαν ἔλαβεν εἰς τὴν τοιαύτην διατύπωσιν. Πῶς θέλετε οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι τελοῦν ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτὰς νὰ μὴ ἐπηρεάζωνται; πῶς θέλετε, ἐὰν ἐξακολουθήσῃ ἡ ἀναλγησία τοῦ Κράτους ἔναντι αὐτῶν νὰ διατηρήσουν ἀκμαῖον τὸ ἐθνικόν των φρόνημα; καὶ πῶς εἶναι δυνατόν, πρὸ τῆς γύμνιας, πρὸ τῆς ἐλλείψεως στέγης νὰ μὴ καμφθῇ καὶ αὐτῶν τῶν ἐθνικοφρόνων τὸ ἠθικὸν καὶ νὰ ἴδωμεν αὐξανόμενον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀντεθνικῶς δρώντων πολιτῶν; Ὅταν τὸ ἄτομον, κύριοι, βλέπει ἑαυτὸ εἰς κατάστασιν ἐξαθλιώσεως — αὐτὸ ἄλλωστε ὑπεστήριξε καὶ ὁ δημιουργὸς τῆς θεωρίας αὐτῆς ἡ ὁποία κατέληξεν εἰς τὴν κομμουνιστικὴν πρᾶξιν — ὅταν φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον τῆς ἐξαθλιώσεως, τότε, τίποτε δὲν ὑπάρχει τὸ ὁποῖον νὰ τὸ συγκρατῇ ἀπὸ τὴν τελευταίαν πρᾶξιν ἀπελπισίας τὴν ὁποίαν δὲν θέλω νὰ ὀνομάσω. Ἑπομένως μετὰ μεγάλου δέους προσβλέπομεν εἰς τὴν νέαν φάσιν τῶν στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων, ἐφ’ ὅσον βλέπομεν ὅτι καὶ ὁ ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ παραμένει ὁ ἴδιος. Μάλιστα ἐὰν καλῶς ἀντελήφθην, πρὸ ὀλίγου κατετέθη καὶ ψήφισμα διὰ τοῦ ὁποίου πρόκειται νὰ κυρώσωμεν τὸν περιώνυμον αὐτὸν ὀργανισμὸν τῇ προτάσει τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ τὰ πρόσωπα παραμένουν τὰ ἴδια. Σᾶς ὑπενθυμίζω, κύριοι, τὰς δηλώσεις τοῦ ἑτέρου τῶν σκελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἐπρόκειτο αὕτη νὰ καταρτισθῇ, καὶ εὐθὺς ὡς κατηρτίσθη, περὶ τῆς ἀνάγκης σοβαρῶν μεταβολῶν ἐν τῇ στρατιωτικῇ ἡγεσίᾳ. Ὅταν ὡμίλουν τότε ἐσημείωσα τὸ σημεῖον αὐτὸ καὶ ἤλπιζα ὅτι θὰ ἦτο ταχεῖα ἡ μεταβολή. Μάλιστα ἐφανταζόμην ὅτι προτοῦ κἂν ἐμφανισθῇ ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶχεν ἤδη ἐπέλθη ἡ μεταβολή. Περιέργως ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ μέχρι πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν παρηκολουθοῦμεν μίαν περίεργον ἀπὸ τῶν δημοσιογραφικῶν στηλῶν ἐπίθεσιν ἐναντίον τῆς ἡγεσίας, ὥστε νὰ μὴ δικαιολογοῦνται τὰ χθὲς ἀπὸ τῶν ὑπουργικῶν ἑδωλίων λεχθέντα ἐπὶ τῆς συζητήσεως αὐτῆς. Διότι αὐτὴ αὕτη ἡ Κυβέρνησις διὰ τῶν δημοσιογραφικῶν συζητήσεων, αὐτὴ ἡ ἰδία ἐκλόνισε τὸ κῦρος τῆς ἡγεσίας. Καὶ ἀφοῦ τὸ ἐκλόνισεν εἶχε τοὐλάχιστον μίαν στοιχειώδη ὑποχρέωσιν νὰ ἀντικαταστήσῃ αὐτὴν τὴν ἡγεσίαν, διὰ νὰ μὴ ἐμφανίζεται ἐπὶ κεφαλῆς τῆς νέας φάσεως τοῦ ἀγῶνος ἡγεσία μὲ κλονισμένον ἠθικόν. Ἀντὶ τούτου, ἀφοῦ τὴν ἐκλόνισεν, ἀφοῦ κατερείπωσε πᾶν κῦρος αὐτῆς, ἀπεδέχθη εἰς τὸ τέλος αὐτὴν τὴν κωμικὴν λύσιν τῆς ἐναλλὰξ μεταθέσεως τῶν δύο στρατηγῶν ἀπὸ τὴν ὁποίαν προσδοκᾶ τὴν λύσιν τοῦ ἑλληνικοῦ προβλήματος. Καὶ ἠρώτησα δι’ εἰδικῆς ἐπερωτήσεως τὴν Κυβέρνησιν: Πῶς φαντάζεται; φαντάζεται ὁ τέως Ἀρχηγὸς τῆς Στρατιᾶς γενόμενος ἤδη Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου, νὰ ἀνατρέψῃ τὰ σχέδια τοῦ προκατόχου του; καὶ φαντάζεται ὅτι ὁ τέως Ἀρχηγὸς τοῦ Ἐπιτελείου γενόμενος ἀρχηγὸς τῆς στρατιᾶς θὰ ἀνατρέψῃ τὸν τρόπον ἐκτελέσεως τοῦ προκατόχου του ἢ θὰ βαδίσῃ εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ ἐπιδιωκομένου σκοποῦ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀχναρίων αὐτοῦ; καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρὸς τί ὅλος αὐτὸς ὁ μάταιος θόρυβος ὁ ὁποῖος ὡδήγησεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ νὰ μὴ ὑπάρχῃ σήμερον στρατιωτικὴ ἡγεσία κύρους, ὥστε νὰ μὴ ἀρκῇ ἡ ἱερὰ ἀγανάκτησις τῆς χθὲς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ ἀναστηλώσῃ τὸ καταπεσὸν κῦρος αὐτῆς; Ἡμεῖς πιστεύομεν ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τῶν σημείων τούτων πρέπει νὰ προβῇ εἰς σοβαρὰς καὶ ἀμέσους ἀποφάσεις. Πρῶτον, περιορισμὸν τῶν ἔργων τῆς ἀλλοδαπῆς ἀποστολῆς εἰς τὰ ὅρια τὰ ὁποῖα ρητῶς διαγράφει ἡ κειμένη νομοθεσία. Καὶ κειμένην νομοθεσίαν, κύριοι, ἀποτελοῦν τὰ τρία νομοθετήματα τὰ ὁποῖα ἐξεδόθησαν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τῶν Φιλελευθέρων κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1945, δηλαδὴ οἱ Α. Ν. 730, 731, 732. Κατὰ τοὺς νόμους αὐτοὺς τὰ μέλη τῶν ἀλλοδαπῶν ἀποστολῶν μετέχουν μόνον τῶν συνεδριάσεων ὡρισμένων Συμβουλίων, ἀλλὰ μετέχουν μὲ καθαρῶς συμβουλευτικὴν ψῆφον. Βεβαίως γνωρίζομεν ὅλοι εἰς τὴν πρᾶξιν τὶ σημαίνει αὐτὴ ἡ συμβουλευτικὴ ψῆφος καὶ γνωρίζομεν ὅτι ἡ συμβουλευτικὴ αὐτὴ ψῆφος ἔχει μεγαλειτέραν σημασίαν ἀπὸ τὴν ψηφίζουσαν ψῆφον ὅλων τῶν ἄλλων μελῶν τοῦ Συμβουλίου. Ἀλλ’ ἐλπίζω ἐν ὄψει αὐτῆς τῆς τραγικῆς πραγματικότητος ἀπὸ σήμερον καὶ ἐφεξῆς ἡ Κυβέρνησις, ὀχυρουμένη ἔναντι αὐτῶν τῶν διατάξεων τῆς κειμένης νομοθεσίας, τὰς ὁποίας ἡ Ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία δὲν μετέβαλεν καὶ ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ ἦτο ποσῶς πρόθυμος νὰ τὰς μεταβάλῃ καὶ σήμερον, ὅτι θὰ περιορίσῃ τὴν θέσιν τῶν ἀλλοδαπῶν ἀποστολῶν εἰς τὸ καθαρῶς συμβουλευτικὸν αὐτῶν ἔργον, νὰ ἀποκλείσῃ πᾶσαν αὐτῶν ἀνάμιξιν εἰς προσωπικὰ ζητήματα, νὰ ἀπαγορεύσῃ πᾶσαν αὐτῶν ἀνάμιξιν εἰς ζητήματα τῆς ὀργανώσεως τοῦ στρατοῦ κατὰ τρόπον ἀντίθετον πρὸς τὸ γνήσιον Ἐθνικὸν ἑλληνικὸν συμφέρον του. Τέλος ἡ Κυβέρνησις θὰ πρέπει νὰ προβῇ εἰς τὰς ἀμέσους ἐκείνας ἀντικαταστάσεις ἐν τῇ στρατιωτικῇ ἡγεσίᾳ, αἱ ὁποῖαι τοὺς μὲν χρεωκοπήσαντας θὰ θέσουν ἐκτὸς ὑπηρεσίας, θὰ δώσουν δὲ πλέον νέαν ἀναπνοήν, νέαν ὁρμὴν εἰς τὰς μαχομένας δυνάμεις. Ἄνευ τῶν προϋποθέσεων τούτων, κύριοι βουλευταί, εἶναι ἀδύνατον νὰ περιμένωμεν καλλίτερα ἀποτελέσματα. Καὶ ἐὰν καὶ ἡ νέα ἐξόρμησις ἡ ὁποία ἀναγγέλλεται δὲν ἐπιτύχῃ, τότε δὲν γνωρίζω τὶ θὰ κλαύσητε καὶ ἐὰν θὰ εἶσθε εἰς θέσιν νὰ κλαύσητε ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ. Ἔλαβον, κύριοι, ἐπιστολὴν μαχομένων ἀξιωματικῶν οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται ἐντελῶς ἐντὸς τοῦ κύκλου αὐτοῦ, τὸν ὁποῖον σᾶς ἐξέθεσα. Ἀνέμενον, κύριοι, ὅτι θὰ ἐπέλθῃ αὐτὴ ἡ μεταβολὴ καὶ θεωροῦν ἀπαραίτητον τὴν τοιαύτην κυβερνητικὴν ἐνέργειαν. Καὶ ὅταν ὁ μαχόμενος στρατὸς ἔχει τοιαύτην τινὰ ἀξίωσιν, εἶναι μεγάλη ἡ εὐθύνη τῶν πολιτικῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν δὲν λαμβάνουν ὑπ’ ὄψει τὴν ἀξίωσιν ταύτην. Τὸ τελευταῖον κεφάλαιον, κύριοι, τῶν κυβερνητικῶν δηλώσεων ἀναφέρεται εἰς τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα τῆς χώρας. Τὸ οἰκονομικὸν πρόβλημα ἐμφανίζεται ὄχι μόνον ὡς ἔργον καθαρῶς ἑλληνικόν, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ στρατιωτικόν, ἀλλ’ ὡς ἔργον ξενικῆς ἐμπνεύσεως καὶ κυβερνητικῆς ἁπλῶς ἐκτελέσεως. Καὶ τὸ πρῶτον εἶναι ἡ ἰσοσκέλισις ἢ σχεδὸν ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Δηλαδὴ μᾶς βεβαιώνει ἡ Κυβέρνησις ὅτι ἐπέτυχεν ὥστε ἕνα μικρὸν μόνον ἔλλειμμα νὰ παρουσιάσῃ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ τρέχοντος οἰκονομικοῦ ἔτους. Ἀλλά, κύριοι, νομίζω ὅτι οὐδεὶς ἐξ αὐτῶν θὰ δύναται νὰ ἀποδώσῃ σοβαρότητα εἰς τὴν τοιαύτην διαβεβαίωσιν. Διότι προϋπολογισμὸς χώρας εὑρισκομένης εἰς τοιαύτην κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἡμεῖς σήμερον εὑρισκόμεθα, προϋπολογισμὸς τοῦ ὁποίου εἶναι ἄγνωστον καὶ τὸ σκέλος τῶν ἐξόδων καὶ τὸ σκέλος τῶν ἐσόδων, δύναται βεβαίως νά ἰσοσκελίζεται ἐπὶ τοῦ χάρτου τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὑποβάλλεται, ἀλλὰ δὲν φαντάζομαι νὰ ὑπάρχῃ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ ὁποῖος νὰ πιστεύῃ εἰς τὴν ἰσοσκέλισιν τοιούτου προϋπολογισμοῦ. Σημειώσατε μάλιστα ὅτι διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ αὐτὴ ἡ ἰσοσκέλισις παρέστη ἀνάγκη νὰ γίνουν αἱματηρόταται οἰκονομίαι. Δηλαδὴ ἠξιώθη ἀπὸ τὴν χώραν ἡμῶν ἐκ μέρους τῶν εὐεργετῶν μας, ὅπως στερηθῇ στοιχειωδῶν ἀξιώσεων. Σχολεῖα ὁλόκληρα στεροῦνται διδασκάλων καὶ ἀπαγορεύεται ὁ διορισμὸς διδασκάλων. Εἰρηνοδικεῖα εἶναι κλειστὰ ἐλλείψει εἰρηνοδικῶν καὶ ἀπαγορεύεται ὁ διορισμὸς εἰρηνοδικῶν, χωρὶς νὰ ἀναφέρω καὶ ἄλλας δαπάνας σχετιζομένας μὲ τὴν στρατιωτικὴν ὀργάνωσιν, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ πλέον ἀνήκει εἰς τὸ ἄλλο κεφάλαιον τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξα. Ὅταν, κύριοι, περικόπτωνται τὰ πάντα, ὅταν εἴμεθα ὑποχρεωμένοι ἀκόμη, εἰς μίαν χώραν ἡ ὁποία εἶχε τόσον ὑποτυπώδεις δημοσίας ὑπηρεσίας, νὰ περικόπτωμεν δαπάνας πραγματικῶς οὐσιώδεις καὶ ἐπὶ πλέον γίνεται λόγος καὶ περὶ ὁμαδικῆς ἀπολύσεως χιλιάδων ὑπαλλήλων διὰ τῆς προσθήκης δηλαδὴ ἰσαρίθμων χιλιάδων ἀνέργων εἰς τὴν ἐθνικὴν δημοσίαν οἰκονομίαν, ἀντιλαμβάνεσθε μὲ ποίας θυσίας πρόκειται νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ δῆθεν ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλὰ πλὴν τούτου, κύριοι, ὁ προϋπολογισμὸς αὐτὸς λησμονεῖ τελείως ὁλόκληρον τὸν κόσμον τὸν ἐξαρτώμενον ἐκ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀμέσως ἢ ἐμμέσως. Ηὐξήθησαν πράγματι ἐσχάτως ἔν τινι μέτρῳ, ἀπολύτως ἀνεπαρκῶς, οἱ μισθοὶ τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων καὶ λέγεται ὅτι διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ παρέχεται ἡ δυνατότης τῆς εἰς τὸ νόμιμον ὅριον τοῦ 85% αὐξήσεως τῶν συντάξεων. Ἀλλὰ ἀπὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν ἔγινεν ἡ αὔξησις τῶν μισθῶν καὶ πρὸ τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ αὔξησις τῶν συντάξεων ὁλόκληρον αὐτὸ τὸ ποσὸν τῆς αὐξήσεως ἀπερροφήθη ἤδη, κύριοι, ἀπὸ τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ πλέον ἐλησμόνησε χιλιάδας ὅλας Ἑλλήνων πολιτῶν οἱ ὁποῖοι εἶναι συνταξιοῦχοι, εἴτε νομικῶν προσώπων Δημοσίου Δικαίου εἴτε ὀργανισμῶν ἀσφαλιστικῶν ἐπισήμων, ἡμιεπισήμων ἢ ἰδιωτικῶν καὶ οἱ ὁποῖοι λαμβάνουν συντάξεις τὰς ὁποίας, ἐὰν ἀκούσητε, θὰ νομίσητε ὅτι πρόκειται περὶ ἀστειότητος. Αἱ συντάξεις προσώπων μετεχόντων εἰδικῶν κλαδικῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων ἀνέρχονται ἀπὸ 30 χιλ. δραχ. μηνιαίως μέχρι 120 χιλ. Ἀπόμαχοι ναυτικοὶ λαμβάνουν 40–45 χιλ. δρχ. μηνιαίως καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ζήσουν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί; Θὰ ἔπρεπε νὰ γίνῃ μία πλήρης ἀναδιοργάνωσις τῶν Ἀσφαλιστικῶν Ταμείων, ἀλλὰ τοιαύτη ἀναδιοργάνωσις εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατος λόγῳ τῆς ἐξαφανίσεως ὁλοκλήρου τοῦ προπολεμικοῦ ἐνεργητικοῦ διὰ τοῦ Νόμου 18. Ἑπομένως, μόνον διὰ τῆς Κρατικῆς ἐνισχύσεως εἶναι δυνατὸν νὰ δοθῇ μία στοιχειώδης συντήρησις μόνον μὲ ἄρτον εἰς τοὺς ἀνθρώπους αὐτοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν τριακοντάδα τοὐλάχιστον ἐτῶν εἰς διαφόρους ἰδιωτικὰς ἐπιχειρήσεις. Λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις θὰ εἶναι ἠναγκασμένη, θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ἠναγκασμένη νὰ προσθέσῃ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν εἰδικὸν κονδύλιον διὰ τὴν περίπτωσιν αὐτήν, ἀλλὰ καὶ τὸ κονδύλιον αὐτὸ δὲν τὸ προσθέτει· καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ὅταν, κύριοι, λέγωμεν ὅτι κάμνομεν ἀγῶνα ἐναντίον τοῦ κομμουνισμοῦ, φανταζόμεθα ὅτι τὸν ἀγῶνα τὸν κάμνομεν μόνον διὰ τῶν ὅπλων; ἀρκεῖ δηλαδὴ ἡ καταστολὴ τῆς ἀνταρσίας διὰ νὰ ἐπέλθῃ ὁ χρυσοῦς αἰὼν εἰς τὴν χώραν μας; ἢ ἡ δημιουργία νέων ἀνθρώπων θὰ δώσῃ μίαν νέαν αὔξησιν; Ἔχομεν λοιπὸν μίαν κατηγορίαν εὑρισκομένων εἰς ἐπικίνδυνον κατάστασιν ἀνθρώπων, καταφυγόντων εἰς τὰς πόλεις, προσφυγικοῦ πληθυσμοῦ, ἔχομεν ἄλλην κατηγορίαν τῶν μισθωτῶν καὶ τῶν συνταξιούχων. Διατρέχομεν δηλαδὴ σοβαρωτάτους κοινωνικοὺς κινδύνους ἀπὸ τὴν ἐξακολούθησιν αὐτῆς τῆς ἀναλγήτου ἀπαθείας μας. Τί λοιπὸν τὸν θέλετε αὐτὸν τὸν ὑπὸ τοιούτους ὅρους ἰσοσκελισμένον προϋπολογισμόν; Ἀλλὰ περαιτέρω ἡ ἰσοσκέλισις τοῦ προϋπολογισμοῦ βασίζεται ἐπὶ τῆς συγκρατήσεως τῶν τιμῶν. Ἡ Κυβέρνησις μᾶς ἐβεβαίωσεν ὅτι θὰ συγκρατήσῃ τὰς τιμὰς καὶ εἰς ἐνίσχυσιν τῶν προγραμματικῶν της δηλώσεων ἔρχεται σήμερον μία μακρὰ ἀνακοίνωσις τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ὁ ὁποῖος ἀναπτύσσει τὰ ἐπιχειρήματα διὰ τῶν ὁποίων προσπαθεῖ νὰ πείσῃ ὅτι αἱ τιμαὶ θὰ συγκρατηθοῦν καὶ ὅτι ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν εἶναι ἀδικαιολόγητος. Καθ’ ἣν στιγμὴν ὅμως ταῦτα λέγει ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ τοῦ ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, κατὰ τὰς τελευταίας δύο ἡμέρας, ὅσοι ἐξ ὑμῶν εἶσθε οἰκογενειάρχαι θὰ ἐπληροφορήθητε ἀπὸ τὰ πρόσωπα τὰ ὁποῖα προβαίνουν εἰς τὴν ἀγορὰν τῶν τροφίμων σας ὅτι τὸ γάλα τὸ ὁποῖον εἶχε 2.300 δρχ. κατ’ ὀκᾶν τιμᾶται σήμερον 3.200, ὅτι τὸ βούτυρον τοῦ ὁποίου τὰ 50 δράμια εἶχον 4.000 ἔχουν σήμερον 4.400, ὅτι οἱ πατάτες, οἱ ὁποῖες εἶχον 1400 δρχ. ἔχουν σήμερον 1650, ὅτι τὰ αὐγὰ τὰ ὁποῖα εἶχον 400–600 δρχ. ἔχουν 700–1000 δρχ., ὅτι τὸ χαρτὶ αὐξάνει, ὅτι ἕνα κομμάτι σαποῦνι τὸ ὁποῖον εἶχε 2500 ἔχει σήμερον 3100. Εἶναι βεβαίως, κατὰ τὸν κ. ὑπουργὸν τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας, ἀδικαιολόγητος ἡ αὔξησις αὕτη, ἀλλὰ ἡ αὔξησις ὑπάρχει. Πρόκειται νὰ κάμωμεν φιλοσοφικὰς συζητήσεις, ἐὰν εἶναι δικαιολογημένη ἢ ἀδικαιολόγητος ἢ νὰ διαπιστώσωμεν ἐὰν ἡ αὔξησις αὕτη ὑπάρχῃ ἢ δὲν ὑπάρχῃ; Ἡ Κυβέρνησις ἔπαθε τὸ ἴδιον, τὸ ὁποῖον ἔπαθε πρὸ διετίας ὁ οἰκονομικὸς δικτάτωρ, καὶ φοβοῦμαι ὅτι ἡ μακρὰ συνάντησις, τὴν ὁποίαν εἶχε, κατὰ τὴν παραμονήν του ἐν Ἀμερικῇ, ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦλθεν εἰς ἐπιβεβαίωσιν τῆς παροιμίας ὅτι «ὁμιλίαι κακαὶ φθείρουσιν ἤθη χρηστά». Δηλαδὴ ὁ κ. Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μὲ τὸν ἀγῶνα ἐναντίον τῶν ἰδιοτελῶν αὐτῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι διὰ τὰ ἰδιωτικὰ συμφέροντα θυσιάζουν τὰ δημόσια καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ προβοῦν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν καὶ οἱ ὁποῖοι θὰ τύχουν μιᾶς αὐστηροτάτης μεταχειρίσεως ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, προετοιμάζει κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον διὰ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ὅ,τι προητοίμασεν δι’ ἑαυτὴν ὁ οἰκονομικὸς δικτάτωρ πρὸ 2ετίας, ὅτι θὰ ἔχωμεν αὔριον ἕνα νέον φιλιππικὸν ἐναντίον τῆς οἰκονομικῆς ὀλιγαρχίας τῆς χώρας, οἱ ὁποῖοι διὰ τῆς κερδοσκοπίας ἐπὶ τῆς χρυσῆς λίρας ἐπιφέρουν τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Αὐτὴν τὴν φορὰν συνέβη καὶ κάτι τὸ περίεργον, ὅτι ἐνῶ ἡ λίρα ἐκάμφθη τὰς τελευταίας ἡμέρας, ἐν τούτοις αἱ τιμαὶ τῶν τροφίμων ἀνέρχονται, ἑπομένως παύει πλέον ἡ ἐπίδρασις τῆς χρυσῆς λίρας ἐπὶ τῶν εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης. Ὅσοι παροικεῖτε ἐν Ἰερουσαλήμ, γνωρίζετε, ὅτι δὲν εἶναι καμμία ὁμὰς κερδοσκόπων ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιτίθενται κατὰ τοῦ ἐθνικοῦ νομίσματος. Ὅσοι ἐξ ὑμῶν ζῆτε εἰς τὴν Ἑλλάδα θὰ γνωρίζετε ὅτι ὁ μικρός, ὁ ὁποῖος πωλεῖ σιγαρέττα εἰς τὸν δρόμον, τὸ βράδυ τὰς εἰσπράξεις του σπεύδει νὰ τὰς μετουσιώσῃ εἰς χρυσῆν λίραν, ὅτι πᾶς ἐπιτηδευματίας, ὁ ὁποῖος ἔχει 100.000–150,000 δραχμῶν διαθέσιμα, σπεύδει τὸ βράδυ καὶ τὰς μετατρέπει εἰς χρυσᾶς λίρας. Δὲν εἶναι τὸ μεγάλο κεφάλαιον, τὸ ὁποῖον κάμνει τὴν μετατροπήν. Εἶναι τὸ ἄθροισμα τῶν πολλῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἐκ δυσπιστίας σπεύδουν καὶ μετατρέπουν τὰ χρήματά των εἰς λίρας, αὐτοὶ εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐπιφέρουν τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς. Ἀλλὰ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ζῶμεν ἐδῶ, οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν τοὺς μικροὺς ἐπαγγελματίας, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς ἐπαφὴν μεθ’ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν τὸν ἠλεκτρολόγον μας, τὸν μπακάλην μας, τὸν μανάβην μας, τὸν κρεοπώλην μας, ἡμεῖς γνωρίζομεν κατὰ ποῖον τρόπον δημιουργεῖται αὐτὸς ὁ πανικός, ὁ ὁποῖος ἐπιφέρει τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τῆς λίρας. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, σήμερον, κύριοι, δὲν ἔχομεν πρόβλημα τιμῆς χρυσῆς λίρας. Σήμερον εἶναι δυνατὸν νὰ λεχθῇ, ὅτι καὶ ἄνευ τῶν ξένων συμβούλων θὰ εἶναι δυνατὸν καὶ εἰς τὴν Τράπεζαν τῆς Ἑλλάδος νὰ συγκρατήσῃ τὴν τιμὴν τῆς λίρας. Ἀλλὰ τὴν τιμὴν τῶν εἰδῶν αὐτῶν, τὰ ὁποῖα κατὰ μέγιστον μέρος παράγονται εἰς τὴν χώραν, πῶς τὴν συγκρατεῖ ἡ Κυβέρνησις; Ὅταν εἰσήχθη ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τὸ νομοσχέδιον «Περὶ προστασίας τοῦ Ἐξαγωγικοῦ Ἐμπορίου» προέβλεψεν ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ θὰ ἐπήρχετο μετὰ μαθηματικῆς ἀκριβείας. Διότι, κύριοι, ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, δηλαδὴ τὰ οἰκονομικὰ μέλη τῆς Κυβερνήσεως καὶ οἱ ἀλλοδαποὶ σύμβουλοι αὐτῆς ἐβασίσθησαν ἐπὶ τῶν βιβλίων. Ἐπὶ τῶν βιβλίων εἶχε βασισθῆ καὶ ὁ πρὸ διετίας οἰκονομικὸς δικτάτωρ. Ἀλλὰ τὰ βιβλία, κύριοι, προκειμένου περὶ οἰκονομικῶν ζητημάτων, εἶναι πολὺ κακοὶ σύμβουλοι. Τὰ βιβλία συμβάλλουν ὥστε νὰ ἀποκτήσῃ κανεὶς τὴν ἐξ αὐτῶν μόρφωσιν, νὰ προσαρμόζεται πρὸς τὰς ἑκάστοτε παρουσιαζομένας περιστάσεις. Ἀλλοίμονον ὅμως εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος θὰ προσπαθῇ νὰ ἐφαρμόσῃ τὰ γραφέντα εἰς τὰ βιβλία, καὶ μάλιστα ὅταν αὐτὰ ἐγράφησαν ὑπὸ ἄλλας οἰκονομικὰς προϋποθέσεις ἀπὸ τὰς ἐφαρμοζομένας εἰς μίαν χώραν ὡς ἡ ἰδική μας, ὑφισταμένη τὰς συνεπείας μιᾶς μακρᾶς ἀνωμάλου καταστάσεως. Τὰ βιβλία λέγουν φυσικά τοῦτο: ὅτι ἐφ’ ὅσον κατὰ τὴν πρὸ τῆς συστάσεως τοῦ ὀργανισμοῦ αὐτοῦ περίοδον, αἱ τιμαὶ τῶν ἐμπορευμάτων ἐβασίζοντο ἐπὶ τῆς ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ ἀγορᾷ τιμῆς τοῦ ξένου συναλλάγματος, ἐφ’ ὅσον δηλαδὴ τὸ δολλάριον, τὸ ὁποῖον εἶχεν εἰς τὴν ἐλευθέραν ἀγορὰν 8.500 δρχ. ἐνῶ εἰς τὴν ἐπίσημον 5000, ἦτο φυσικόν, λέγουν τὰ βιβλία ὅτι, ἐφ’ ὅσον διὰ τῶν ἀποδεικτικῶν αὐτῶν δὲν ἐκάμνομεν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ σταθεροποιοῦμεν τὴν ἐπίσημον τιμήν, δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἐπέλθῃ καμμία αὔξησις, διότι μὲ 8500 δρχ. ὑπελόγισε τὴν τιμὴν ὁ ἔμπορος ὅτι θὰ ἐπωλοῦσε, μὲ 8500 δρχ. ὑπολογίζει καὶ σήμερον, μὲ μόνην τὴν διαφυρὰν ὅτι, ἐνῷ πρότερον ἐκέρδιζεν αὐτὸς τὴν διαφοράν—καὶ αὐτὴν τὴν ἐκέρδιζεν καὶ τὴν εἰσέπραττεν ἀπὸ τὸν καταναλωτήν—σήμερον θὰ τὴν εἰσπράττῃ πάλιν ἀπὸ τὸν καταναλωτήν, ἀλλὰ τὴν διαφορὰν δὲν θὰ τὴν κερδίζῃ αὐτὸς ἀλλὰ θὰ τὴν δίδῃ εἰς τοὺς εἰσαγωγεῖς τῶν προϊόντων. Ἐάν, κύριοι, ὅλα αὐτὰ τὰ λέγουν τὰ βιβλία, ἡ πραγματικότης τί λέγει; Ἡ πραγματικότης λέγει ὅτι ὁ πωλητὴς εἶχε συνηθίσει νά κερδίζῃ 3500 δρχ. τὸ δολλάριον, καὶ ὁ πωλητὴς ὁ συνηθίσας αὐτὸ τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον ἐθεώρει ὡς εὔλογον καὶ νόμιμον κέρδος, τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ δολλάριον θὰ τὸ ἀποτιμήσῃ εἰς 8500 δρχ. τὴν στιγμὴν ἐκείνην θὰ ζητήσῃ διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν τιμῶν νὰ ἐξακολουθήσῃ νὰ εἰσπράττῃ τὸ νόμιμον καὶ εὔλογον κατ’ αὐτὸν κέρδος, τὸ ὁποῖον εἰσέπραττεν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτό. Ἡ Κυβέρνησις ὑπῆρξε τόσον ἐπιπολαία ἐν τῷ χειρισμῷ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος, ὥστε ἐνῷ ἔκαμε τὸ πρῶτον βῆμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἦτο βεβαία ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν, εἶχε τὴν οἰκτρὰν ἐπιπολαιότητα τὴν ἐπαύριον νὰ θέσῃ εἰς ἐφαρμογὴν καὶ δεύτερον μέτρον, μέτρον δηλαδὴ διὰ τοῦ ὁποίου ηὔξησε τὴν ἀξίαν τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς ἀπὸ 40% εἰς 100, δηλαδὴ κατὰ 250%. Ἐδῶ πλέον δὲν τοὺς βοήθησαν καὶ τὰ βιβλία, διότι τὰ βιβλία λέγουν ὅτι, ἐὰν αὐξήσητε ἕνα φόρον καταναλώσεως, ὅπως εἶναι ὁ δασμός, αὐτομάτως ὁ φόρος αὐτὸς τῆς καταναλώσεως ἐπιπίπτει ἐπὶ τοῦ καταναλωτοῦ. Ἄρα γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις ὅτι, ἂν ὄχι διὰ τῶν ἀποδεικτικῶν, τοὐλάχιστον διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς θὰ ἦτο ἄμεσος ἡ ὑπερτίμησις τῶν ἐν τῇ ἀγορᾷ πωλουμένων εἰδῶν.

§18Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἀγόρευσις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§19Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ὁμιλήσω ὅπως θέλω ἐγὼ καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε, μολονότι εἴσαστε παλαιὸς πολιτευόμενος, νὰ σᾶς κάμω καὶ ἓν ἀκόμη μάθημα, διότι αἱ δηλώσεις τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔγιναν ἐπὶ τοῦ οἰκονομικοῦ προβλήματος μέν, ἀλλ’ εἶχαν ὁλόκληρον κεφάλαιον ἀναφερόμενον εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Μὴ κάμνετε λοιπὸν διαρκεῖς διακοπάς.

§20Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσεῖς κάμνετε κατάχρησιν τῆς ὑπομονῆς μας, ὁμιλῶν ἐπὶ ὥρας ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐξηντλήθησαν ἤδη.

§21Α. ΒΑΜΒΕΤΣΟΣ. Εἶναι βέβαιον λοιπόν, ὅτι διὰ τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς μεταλλικῆς δραχμῆς θὰ ἐπήρχετο, ὅπως ἐπῆλθεν, ἡ αὔξησις τῶν τιμῶν, ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει, κύριοι, καὶ εἷς ἄλλος παράγων ἐξωελληνικός, ὁ ὁποῖος καθιστᾶ ἔκδηλον τὴν ἐπικειμένην αὔξησιν τῶν τιμῶν καὶ εἰς τοὺς τόπους τῆς παραγωγῆς. Δηλαδὴ λόγῳ αὐτῶν τῶν ἀθρόων ἐξαγωγῶν, εἰς τὸ μοναδικὸν κέντρον ἐξαγωγῆς σήμερον τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, λόγῳ τῆς ἀθρόας ἐξαγωγῆς προϊόντων, παρατηρεῖται ἐν τῇ χώρᾳ ἐκείνῃ μία αὔξησις τῶν τιμῶν. Καὶ καθὼς γνωρίζετε ἡ Κυβέρνησις τῆς χώρας ἐκείνης προσπαθεῖ νὰ λάβῃ μέτρα, ὥστε νὰ μὴ ἐπέλθῃ αὔξησις τῶν τιμῶν καὶ ἐκεῖ, λαμβάνουσα τὰ ἴδια μέτρα, ὅπως καὶ ἐδῶ, δηλαδὴ κάμνει μίαν ἔκκλησιν εἰς τὸν πατριωτισμὸν τῶν ἐμπόρων, ὅπως κάμνωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὸν πατριωτισμὸν τοῦ ἐμπορικοῦ κόσμου. Ἀλλά, κύριοι, ἀλλοίμονον εἰς τὰ Κράτη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα κάμνουν ἔκκλησιν εἰς τοὺς πατριωτισμοὺς τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ὡς σκοπὸν νὰ κερδίζουν εἰς τὴν ζωήν, καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐφαρμόσουν τὰ κρατικὰ μέτρα. Καὶ ἐφ’ ὅσον ἡ Κυβέρνησις ἐθεώρει ἀδικαιολόγητον τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν, καὶ τὴν θεωρεῖ ἀδικαιολόγητον, ἐρωτῶ: Τί ἔκαμε κατὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν ἑβδομάδα, κατὰ τὴν ὁποίαν βλέπει αὐτὴν τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν, τῆς ὁποίας δείγματα σᾶς ἔδωσα πρὸ ὀλίγου; Ποῖα εἶναι τὰ ἀγορανομικὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε καὶ ποία εἶναι, ἐν γένει, ἡ ἀγορανομικὴ πολιτική, τὴν ὁποίαν ἐτήρησεν; Διότι, ὅπως εἶπον τότε συζητῶν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διὰ νὰ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθοῦν τοιαῦτα οἰκονομικὰ μέτρα, προϋποτίθεται μία τελείως λειτουργοῦσα ἀγορανομικὴ ὑπηρεσία. Καὶ προσέθετον, ὅτι θὰ ἔπρεπεν ὁ ὑπουργὸς τοῦ Συντονισμοῦ καὶ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐθνικῆς Οἰκονομίας νὰ εἶναι βέβαιοι, ὅτι δύνανται εἰς ἕκαστον κατάστημα νὰ τοποθετήσουν ἕνα ἀδιάβλητον καὶ ἀδιάφθορον ἀστυφύλακα, ὁ ὁποῖος νὰ παρακολουθῇ τὴν τήρησιν τῶν ἀγορανομικῶν διαταγῶν. Καὶ ἐρωτῶ: Εἶναι δυνατόν, κανείς ἐξ ὑμῶν νὰ φαντάζηται, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἐφαρμογὴ τοιαύτης τινὸς ἀγορανομικῆς πολιτικῆς ἐν Ἑλλάδι ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας; Εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσητε, ὅτι θὰ παρακολουθῆται μετὰ τοιαύτης αὐστηρότητος ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἀγορανομικῶν διατάξεων, ὅταν ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἰσήγαγεν καὶ ἐψηφίσαμεν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου ἐπεβάλλετο φορολογία ἐπὶ τῶν εἰσαγωγέων, μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι λόγῳ τῆς κακῆς λειτουργίας τῆς ἀγορανομικῆς ὑπηρεσίας οἱ εἰσαγωγεῖς αὐτοὶ ἐπέτυχον κέρδη δυσανάλογα πρὸς ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἀνέμενεν ἡ Κυβέρνησις, διότι δὲν ἐπώλησαν τὰ ἐμπορεύματα εἰς τὰς τιμὰς τῶν ἀγορανομικῶν διατιμήσεων ἀλλὰ εἰς τιμὰς τῆς διεθνοῦς ἀγορᾶς καὶ κατὰ πολὺ ἀνωτέρας; Ἑπομένως, ἡ ἰδία ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ τὴν μίαν πλευρὰν ἀνομολογεῖ ὅτι δὲν ἔχει ἀγορανομικὰς ὑπηρεσίας, ἐπὶ τῶν ὁποίων νὰ βασίζεται, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην πλευρὰν θέτει πολιτικὴν προϋποθέτουσαν ἀρίστην λειτουργίαν τῆς ἀγορανομικῆς μηχανῆς καὶ προβλέπει, ὅτι δὲν θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τῶν τιμῶν, καὶ εἶναι φυσικὰ ἑπόμενον ὅτι δὲν πρόκειται οὔτε περὶ κερδοσκόπων, οὔτε περὶ ἀντεθνικῶς δρώντων προσώπων, ἀλλὰ περὶ τῆς σκληρᾶς πραγματικότητος ἡ ὁποία ὡδήγησεν εἰς τὴν αὔξησιν τῶν τιμῶν. Ἑπομένως, κύριοι, φοβοῦμαι ὅτι ἡ οἰκονομικὴ πολιτική, ἡ ὁποία ἐξαγγέλλεται καὶ ἡ ὁποία, διὰ τῶν φορολογικῶν αὐτῶν μέτρων, ἴσως δημιουργήσῃ ἀκόμη μεγαλυτέρας δυσχερείας, δὲν εἶναι ἐκείνη ἀπὸ τὴν ὁποίαν προσδοκῶμεν ἀποτέλεσμα. Ἡ Κυβέρνησις ἐν τούτοις εἶχε τὴν αὐταρέσκειαν νὰ δηλώσῃ, ὅτι ἐλπίζει εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἀνάρρωσιν τῆς Χώρας βασιζομένη εἰς τὴν προεργασίαν τῆς πρώτης μετεκλογικῆς Κυβερνήσεως. Κύριοι, λυποῦμαι ὅτι εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ διαψεύσω κατηγορηματικῶς τὸ σημεῖον αὐτὸ τῶν κυβερνητικῶν δηλώσεων, διότι ὄχι μόνον ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς προεκλογικῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶχεν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα, ἀλλὰ τοὐναντίον εἶχε τὸ ἀντίθετον. Ἐνῶ ἡμεῖς, βουλευταὶ ἀντιπολιτευόμενοι, οἱ ὁποῖοι θὰ εἴχομεν πᾶν δικαίωμα νὰ ἀσκήσωμεν πολιτικὴν παλαιᾶς ἀντιπολιτεύσεως, κοινοβουλευτικῆς ἀντιδράσεως εἰς τὴν ὑποβολὴν φορολογικῶν νομοσχεδίων, ἡμεῖς προεκαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἐπιβολὴν φορολογιῶν, ὥστε νὰ μὴ φθάσῃ εἰς τὴν κατάντιαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔφθασε σήμερον, νὰ ἴδῃ ἐπιβαλλομένας ἐπ’ αὐτῆς τὰς φορολογίας αὐτάς. Ἐνῶ ἡμεῖς, λέγω, προεκαλοῦμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἡ Κυβέρνησις, ἢ δὲν ὑπέβαλε κανένα νομοσχέδιον φορολογικόν, ἤ, ὅταν μετὰ κόπου καὶ μόχθου κατώρθωνε νὰ τὰ ὑποβάλῃ, τὰ ὑπέβαλε, τὰ κατέθετε καὶ δὲν ἐπεδίωκε τὴν ψήφισιν αὐτῶν. Ὑπάρχει, κύριοι, ἀπὸ ἑνὸς καὶ πλέον ἔτους κατατεθειμένον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατετέθη διὰ τετάρτην φοράν, χθὲς τὸ βράδυ, ἀπὸ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, περὶ τῆς ἐπιβολῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν πιστώσεων τῶν καπνεμπόρων. Καὶ ἀπὸ τῆς αἰθούσης ταύτης πρὸ μηνῶν προεκαλέσαμεν τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἐγένετο μακρὰ ἐπεξεργασία αὐτοῦ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνεγράφη δεκάκις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Ἐπιτροπῆς Ἐξουσιοδοτήσεως, ἀλλ’ ὁσάκις ἔφθανε μέχρι τοῦ σημείου νὰ τὸ συζητήσωμεν, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπεσύρετο τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Κατετέθη πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ πλέον νομοσχέδιον περὶ τῆς φορολογίας τῆς ποντοπόρου ναυσιπλοΐας. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ συνεζητήθη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν Οἰκονομικῶν, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁ τότε ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας εὑρίσκετο ἐν Ἀμερικῇ, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐδήλωσεν, ὅτι, εὐθὺς ὡς ἐπιστρέψῃ ὁ ὑπουργὸς τῆς Ἐμπορικῆς Ναυτιλίας καὶ μᾶς προσκομίσῃ τὴν σύμβασιν τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ἐν Ἀμερικῇ μετὰ τῶν ἐφοπλιστῶν, θὰ ψηφισθῇ. Καὶ ἐνῶ ὁ ὑπουργὸς ἐπανῆλθεν, ἔπεσεν. Κυβερνήσεις δύο ἐπηκολούθησαν, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἐξακολουθεῖ νὰ παραμένει ἀψήφιστον. Εἰσήχθη ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως τὸ νομοσχέδιον, περὶ ἐπιβολῆς φορολογίας ἐπὶ τῶν πιστώσεων τῶν δοθεισῶν τὸ 1945–1946, δηλαδὴ πρὸ τῆς τελευταίας ἀναπροσαρμογῆς τοῦ συναλλάγματος. Καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κατετέθη καὶ ἐγένοντο εἰσηγήσεις καὶ ἐνῶ ἐφθάσαμεν μέχρι τῆς ψηφίσεώς του καὶ πάλιν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀπεσύρθη. Δι’ αὐτό, κύριοι, εἶπον πρὸ ὀλίγου ὅτι, βεβαίως ἡ Κυβέρνησις, ἔχουσα τὴν συνείδησιν αὐτῆς ἀνήσυχον, ὑποτάσσεται κατ’ ἀνάγκην καὶ δέχεται κατ’ ἀνάγκην τὰ ραπίσματα, τὰ ὁποῖα λαμβάνει ἀπὸ τῆς ἐξωτερικῆς πλευρᾶς καὶ ἐμφανίζεται σήμερον τὸ ἑλληνικὸν Κράτος, οὐχὶ εἰσάγον ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας νομοσχέδια, ἀλλ’ εἰσάγον νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐξηγγέλθησαν διὰ τοῦ τύπου ἀπὸ ξένα πρόσωπα εὑρισκόμενα καὶ φιλοξενούμενα ἐν Ἑλλάδι. Τούτων οὕτως ἐχόντων, κύριοι, νομίζω ὅτι ἐπὶ ὅλων τῶν κεφαλαίων, τὰ ὁποῖα θίγονται ἐν ταῖς προγραμματικαῖς δηλώσεσι τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἔχομεν νὰ σημειώσωμεν οὐδὲν σημεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς ἡμᾶς νὰ ἔχωμεν ἀγαθὰς ἐλπίδας περὶ τῆς μελλούσης Κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Διετυπώθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἡ ἄποψις ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ τοὐλάχιστον τὴν ἐσωτερικὴν πολιτικήν, τὴν πολιτικὴν δηλαδὴ τῆς καταστολῆς τοῦ κινήματος τῆς ἀνταρσίας, τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ ἓν τῶν σκελῶν τῆς Κυβερνήσεως ἐπίστευεν εἰς τὴν πολιτικὴν τοῦ κατευνασμοῦ, ἐνῶ σήμερον πρόκειται νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἐντελῶς ἀντίθετον πολιτικήν, δηλαδὴ τὴν πολιτικὴν τὴν δυναμικήν, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἴσως ἐπέτρεπε νὰ ἐφαρμοσθῇ, ἔναντι τῆς Κυβερνήσεως, αὐτὸ τοῦτο τὸ δόγμα, τὸ ὁποῖον ὑπεστήριξεν ἐπανειλημμένως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὁ σημερινὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ δόγμα δηλαδή, ὅτι μίαν πολιτικὴν τὴν ἐφαρμόζει μόνον ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος πιστεύει πράγματι εἰς αὐτήν. Θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ ἐν τούτοις νὰ μὴ συμμερισθῶ τὴν ἄποψιν αὐτήν. Πιστεύω, ὅτι ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, ἐν τῇ παρούσῃ αὐτῆς συνθέσει, ἐξετέλεσε μίαν μεγάλην ἀποστολὴν μέχρι τοῦδε καὶ ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦ Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως διὰ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν δυναμικὴν πολιτικὴν δὲν θὰ εἶναι, ὡς πιστεύω, τόσον ἀκατάλληλον ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τῆς πολιτικῆς ταύτης. Διότι καὶ ὁ ἀγανακτῶν διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῆς πολιτικῆς του φανατίζεται ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ εἶναι ἀκαμπτότερος εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἀντιθέτου πολιτικῆς καὶ πιστεύω ὅτι ὁ σεβαστὸς καὶ ἀγαπητὸς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, μετὰ τὴν ἀποτυχίαν τῆς κατευναστικῆς πολιτικῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εἰλικρινῶς τὸν ἐβοηθήσαμεν, διότι ἐπιστεύομεν μὲν ὅτι ἡ πολιτικὴ αὐτὴ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἀποτύχῃ, ἀλλ’ ἐπιστεύομεν ἐν τούτοις ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ περάσωμεν καὶ ἀπὸ τὸ στάδιον αὐτὸ τῆς κατευναστικῆς πολιτικῆς, ὥστε νὰ βγῇ τὸ ἄχτι μιᾶς παρατάξεως, ἡ ὁποία ἐπίστευεν εἰλικρινῶς εἰς αὐτήν, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ ἐκπληρώσωμεν τὴν ἐπιθυμίαν τῶν ἀσθενῶν ἐκείνων τύπων τοῦ Ἐξωτερικοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐνόμιζον ὅτι διὰ τοῦ κατευνασμοῦ εἶναι δυνατὸν νὰ κατασταλῇ τὸ ἀνταρτικὸν κίνημα ἐν Ἑλλάδι, φαντάζομαι, λέγω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος ἄλλωστε ἀπ’ ἀρχῆς εἶχεν ἀφήσει νὰ ἐννοηθῇ ὅτι θὰ ἐφαρμόσῃ τὴν κατευναστικὴν πολιτικήν, ἀλλ’ ὅτι ἐὰν αὕτη ἀποτύχῃ θὰ κάμῃ ἐθνικὸν συναγερμόν, διὰ νὰ καταστείλῃ τὸ ἀνταρτικὸν κίνημα, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει βεβαίως δὲν εἶναι ὁ ἀκατάλληλος χειριστὴς τῆς πολιτικῆς αὐτῆς, ἀρκεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου ἀνέφερα, ὅσον ἀφορᾷ τὸν τρόπον τῆς καταστολῆς τῆς ἀνταρσίας. Καὶ ἐπὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ ἐγὼ εἰλικρινῶς νομίζω ὅτι δὲν βαρύνει καμμία εὐθύνη τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, διότι, καθ’ ἃς ἔχομεν πληροφορίας, ὁ Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἦτο διατεθειμένος, ἀσκῶν τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον τοῦ παρέχουν αἱ γνωσταὶ ἐκεῖναι συμβάσεις μετὰ τῆς ἀλλοδαπῆς ὀργανωτικῆς ἀποστολῆς, ὑπαρχούσης διαφωνίας εἰς τὰς τοποθετήσεις, νὰ ἀσκήσῃ τὸ διαιτητικὸν αὐτὸ δικαίωμα κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ παρέχῃ εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὸν λαὸν τὴν ἐμπιστοσύνην ἐπὶ τὴν νέαν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν. Δὲν τοῦ ἐδόθη ὅμως ἡ εὐκαιρία ἐκ μέρους τῶν ἄλλων ὑπευθύνων μελῶν τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀσκήσῃ τὸ διαιτητικὸν τοῦτο δικαίωμα. Ἑπομένως δὲν βαρύνουν αὐτὸν αἱ εὐθῦναι, ἀλλὰ τὸν μὴ διαφωνήσαντα πρὸς τὰς ἀντιθέτους ἀπόψεις τῆς ἀλλοδαπῆς ἀποστολῆς, ὁ ὁποῖος δὲν ἔφερε τὸ ζήτημα τῆς διαφωνίας ἐνώπιον τοῦ κυβερνητικοῦ διαιτητοῦ. Ἀλλ’ ἐὰν ἀπ’ αὐτῆς τῆς πλευρᾶς δὲν ὑπάρχῃ βεβαίως λόγος μιᾶς σοβαρᾶς δυσπιστίας, ὑπάρχουν ὅμως ὅλαι αἱ ἄλλαι πλευραί, διὰ τὰς ὁποίας ἡμεῖς τοὐλάχιστον δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν τρόπον τῆς διαχειρίσεως τῶν ὑποθέσεων ὑπὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως. Δὲν ἔχομεν ἰδίως ἐμπιστοσύνην περὶ τοῦ ὅτι ἡ Κυβέρνησις αὐτὴ θὰ ἔχῃ τὸ θάρρος νὰ κανονίσῃ καὶ τὴν θέσιν ἡμῶν ἔναντι τῶν ἐξωτερικῶν παραγόντων κατὰ τὸν ἐπιβαλλόμενον ἐθνικὸν καὶ ἀνδροπρεπῆ τρόπον, οὔτε θὰ ἔχῃ τὴν δυνατότητα νὰ ἐπιφέρῃ τὰς μεταβολὰς ἐκείνας ἐν τῇ στρατιωτικῇ πολιτικῇ, τὰς ὁποίας πρὸ ὀλίγου ἀνέφερα, οὔτε θὰ εἶναι ὁ κατάλληλος ἐφαρμοστὴς τῆς οἰκονομικῆς πολιτικῆς. Διότι ὅταν ἡ Κυβέρνησις κάμνει ἔκκλησιν πρὸς τὸν λαὸν νὰ μὴ θέσῃ ὑπεράνω τῶν κοινῶν συμφερόντων τὰ ἰδιωτικὰ αὐτοῦ συμφέροντα, ἔπρεπε νὰ κάμῃ καὶ ἔκκλησιν καὶ πρὸς ἑαυτὴν νὰ μὴ θέτῃ τὰ κομματικά της συμφέροντα ὑπεράνω τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Δυστυχῶς κατὰ τοὺς διαρρεύσαντας μῆνας ἡ διαχείρισις τῆς χώρας μαρτυρεῖ ὅτι ὑπεράνω παντὸς ἔρχεται τὸ κομματικὸν καὶ κατὰ δεύτερον λόγον ἀκολουθεῖ τὸ δημόσιον συμφέρον. Ἑπομένως ἐὰν ἠθέλομεν νὰ ἀκούσωμεν τὰς ἐξαγγελίας τοῦ Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος λέγει ὅτι θὰ ἀγάγῃ ἐνώπιον δικαστηρίου τοὺς ὑπευθύνους πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἐμμέσως ἄγουν εἰς βοήθειαν τῆς ἀνταρσίας, θὰ ἐφοβούμην ὅτι θὰ μεταβληθῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς κατηγορουμένην; διότι θὰ πρέπει πρώτην ἑαυτὴν νὰ ἀγάγῃ ἐνώπιον τοῦ κοινωνικοῦ δικαστηρίου. Καὶ ἐν ὄψει, κύριοι, αὐτῶν τῶν πραγμάτων δὲν νομίζω ὅτι ἐπιβάλλεται, οὔτε ἐπιτρέπεται ἡ ἐπιείκεια ἡ ὁποία ἐξεδηλώθη κατὰ τὰς τελευταίας δύο ἡμέρας ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ. Κύριοι, πιστώσεις χρόνου δίδονται ὅταν ὁ χρόνος ἐπιτρέπει νὰ δίδωνται πιστώσεις. Ἀλλὰ σήμερον ὁ χρόνος δὲν μᾶς ἐπιτρέπει πλέον νὰ δίδωμεν πιστώσεις. Ὁ χειμὼν ἐπέρχεται, νέοι ἀγῶνες ἑτοιμάζονται, ὑπ’ αὐτὰς τὰς δυσοιώνους συνθήκας τὰς ὁποίας ἐξέθεσα, παροχὴ πιστώσεως χρόνου, κύριοι βουλευταί, σημαίνει ἀνάμιξιν ἡμῶν εἰς τὰς εὐθύνας τῆς Κυβερνήσεως. Δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι μόνον ἡ Κυβέρνησις εὐθύνεται πολιτικῶς. Εὐθύνονται καὶ οἱ ὑποστηρίζοντες τὰς Κυβερνήσεις. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὔριον νὰ ἐμφανισθῶμεν ἐνώπιον τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ εἴπωμεν ὅτι ἔπταισεν ἡ Κυβέρνησις καὶ νὰ ζητήσωμεν θύματα μεταξὺ τῶν μελῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅταν ἡμεῖς οἱ ἴδιοι διὰ τῆς ψήφου μας ἐνισχύωμεν τὰς Κυβερνήσεις αὐτάς. Θὰ πρέπει ἑπομένως νὰ σκεφθῶμεν σοβαρῶς καὶ ὡρίμως ἐὰν πράγματι ἐπιτρέπωνται ὑπὸ τὰς σημερινὰς συνθήκας αἱ παροχαὶ πιστώσεων χρόνου, ἐὰν πράγματι ἐπιτρέπεται ἡ διατήρησις μεθόδων, περὶ τῶν ὁποίων προβλέπομεν μετὰ μαθηματικῆς ἀκριβείας ὅτι θὰ ἀγάγουν εἰς νέας ἀπαισιοδόξους λύσεις. (Χειροκροτήματα).

§22Γ. ΜΠΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοῦ ἀπεδόθη χαρακτηρισμὸς τοῦ ὁποίου ἐγὼ νομίζω ὅτι δὲν εἶμαι ἄξιος, ἀλλὰ καὶ ἂν τυχὸν πλανῶμαι εἰς τοῦτο, πάντως δύναμαι νὰ πιστεύω ὅτι μία ἐρώτησις ἐκπληκτική, δὲν ἀποτελεῖ ἀπρέπειαν. Πιστεύω ἄλλωστε, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι ὅταν ἕνας ρήτωρ ὁμιλῇ ἐπὶ ὥρας ὁλοκλήρους, εἶναι δὲ ἐγγεγραμμένοι περὶ τοὺς 55 νὰ ὁμιλήσουν, πρέπει, ὡς εἴθισται καὶ ὡς ἔχει καθιερωθῆ ἐν τῷ Ἑλληνικῷ Κοινοβουλίῳ, νὰ δέχεται ἔστω καὶ διακοπὰς καὶ μάλιστα προκειμένου περὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ πρέπει οὔτε κἂν νὰ ἀναφέρωνται ἀπὸ τοῦ ἐπισήμου αὐτοῦ βήματος. Ὁ πολυμαθὴς κύριος συνάδελφος, εἶπε πρὸς στιγμὴν ὅτι ἡμεῖς ὑπεκύψαμεν εἰς μίαν δουλείαν, ὅτι ἡ Ἑλλὰς ὑπεδουλώθη. Αὐτὸ δὲν νομίζω ὅτι εἶναι ἀληθές, ἀλλὰ δὲν λέγεται αὐτὸ εὐπρέπεια συναδέλφου. Καὶ τότε ἀπηυθύνθην πρὸς τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἶπον: Ἔχετε ὑποχρέωσιν νὰ διακόψετε τὸν ὁμιλητὴν καὶ νὰ δηλώσητε ἀπὸ τῆς θέσεως αὐτῆς ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ οἱ Ἄγγλοι δὲν ἦλθον ἐδῶ διὰ νὰ μᾶς ὑποδουλώσουν, ἀλλὰ νὰ μᾶς περιφρουρήσουν τὴν ἐλευθερίαν μας. Ὑπῆρξε καὶ ἕνα ἄλλο σημεῖον, κύριοι συνάδελφοι, καὶ τὸ σημεῖον αὐτὸ μὲ ὡδήγησε εἰς τὴν ἐρώτησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος κύριος συνάδελφος ἐχαρακτήρισεν ὡς ἀπρέπειαν. Τὸ νὰ διακόψωμεν τὸν κ. συνάδελφον ἦτο ἀπρέπεια καὶ καὶ δὲν ἦτο κοινοβουλευτικῶς ἀπρεπὲς τὸ ὅτι δὲν ἐπετράπη εἰς ἡμᾶς νὰ τοῦ εἴπωμεν: Κύριε, οὐδεὶς Ἕλλην συνταξιοῦχος ἐσκέφθη νὰ γίνῃ κομμουνιστὴς διότι δὲν παίρνει μεγάλην σύνταξιν. (Χειροκροτήματα). Διατὶ δὲν ἦτο ἀπρέπεια ἐκ μέρους τοῦ κ. συναδέλφου ἐρχομένου ἐδῶ καὶ λέγοντος ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν τὰ ὅσα εἶπε; Καὶ ἠναγκάσθην ἐγὼ νὰ ὑποβάλω τὴν ἐρώτησιν, ἡ ὁποία ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἀπρέπεια, ἐρώτησιν ἀθωωτάτην διὰ νὰ μοῦ λύσῃ τὴν ἀπορίαν, τοσοῦτον μάλιστα καθ’ ὅσον διετέλεσα εἰσηγητὴς ἐπὶ τοῦ ἀπολογισμοῦ τοῦ παρελθόντος ἔτους. Ἀπρεπέστατος ὑπῆρξεν ὁ τρόπος τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. συναδέλφου.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Γ. Μελᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§24Γ. ΜΕΛΑΣ (Ὑπ. ἄνευ χαρτοφυλακίου). Ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ λάβω τὸν λόγον διὰ νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις ἐξ ἀφορμῆς ὡρισμένων παρατηρήσεων ποὺ ἐγένοντο ἐπὶ τῶν προγραμματικῶν δηλώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰδικῶς εἰς τὸ πρῶτον κυρίως μέρος τὸ ἀφορῶν τὴν ἐκπλήρωσιν τῆς ἀποστολῆς του εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Βεβαίως ἡ χώρα μας διέρχεται στιγμὰς κρισίμους, κρισιμωτάτας καὶ καθῆκον ὅλων εἶναι νὰ στρέψωμεν τὴν προσοχήν μας ἀκεραίαν εἰς τὴν συγκρότησιν, εἰς τὴν τόνωσιν, εἰς τὴν χαλύβδωσιν τοῦ ἠθικοῦ τοῦ μαχομένου Ἔθνους. Πρὸς τοῦτο νομίζω ὅτι καλλίτερον μέτρον δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀπὸ τοῦ νὰ ἐμπνεώμεθα πάντοτε ἀπὸ τὸ μέτρον, τὸ μέτριον, τὸ ὁποῖον ἐπήγασεν ἀπὸ τὴν χώραν αὐτὴν ὅπως καὶ ὅλαι αἱ ἐκδηλώσεις τοῦ ἀνθρωπίνου πολιτισμοῦ. Κατὰ ταῦτα, νομίζω, ὅτι οὔτε ἡ ἄκρατος αἰσιοδοξία εἶναι ἴσως δικαιολογημένη, ἀλλὰ οὔτε αἱ μεμψίμοιροι ἐπικρίσεις ἔχουν τὴν θέσιν των. Ἀνάγομαι φυσικὰ εἰς τὸ ἔργον τὸ ἐπιτελεσθὲν παρὰ τῷ Ο.Η.Ε. ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Ἀντιπροσωπείας, τῆς ὁποίας συνέπεσε νὰ μετάσχω, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπιπροσθέτως ἐθεώρησα καθῆκον μου νὰ λογοδοτήσω ἐνώπιον τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Βεβαίως δὲν ἐπετεύχθη, διὰ τῆς ἀποφάσεως τὴν ὁποίαν ἀπεκομίσαμεν, ἡ ἀπόφραξις τῶν Ἑλληνικῶν συνόρων. Βεβαίως ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ αὐτοῦ θὰ ἦτο τὸ πράγματι ὁριστικῶς ἀποτελεσματικὸν μέσον, τὸ ὁποῖον μέσον θὰ ἐπέτρεπεν ἐντὸς ἐλαχίστου χρόνου τὴν ἐξαφάνισιν τῆς μάστιγος ποὺ ἐπέπεσεν ἐπὶ τῆς ἀτυχοῦς μας χώρας. Ἀλλὰ μεταξὺ τοῦ ἀπολύτου καὶ τῆς ἀρνήσεως ὑπάρχει τεραστία ἀπόστασις καὶ ἐκεῖ εἰς τὸ ἐνδιάμεσον ἀκριβῶς διάστημα ἔρχεται νὰ τοποθετηθῇ ἡ ἐπιτευχθεῖσα ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους ἀπόφασις. Ἡ ἀπόφασις αὐτὴ δύναται νὰ μὴ ἀποτιμᾶται εἰς ὑλικὰς παροχὰς καὶ εἰς τὴν παράταξιν δυνάμεων ἁπτῶν καὶ ὁρατῶν. Ἀλλὰ ὑπάρχουν, κύριοι συνάδελφοι, περιστάσεις καὶ κυριώτατα κατὰ τὰς κρισίμους στιγμὰς τῶν Ἐθνῶν, ὅταν πράξεις ἠθικαὶ ἴσως κατ’ ἐπίφασιν καὶ ἄξιαι εἶναι τοὐλάχιστον ἰσότιμοι καὶ ἰσάξιαι πρὸς ὑλικὰ κέρδη. Τοιαύτη κατ’ ἐξοχὴν εἶναι ἡ ἔννοια τῆς ἐπιτευχθείσης ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους ἀποφάσεως καὶ θὰ παρακαλέσω νὰ παρακολουθήσητε μαζί μου τὴν ὑπόθεσιν ὀλίγον ἐνωρίτερον πρὸς τὰς πηγάς της, διὰ νὰ συμπεράνωμεν μαζὶ καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι εἰς περιστάσεις καθ’ ἃς τὸ Ἔθνος ἐτίθετο ὑπὸ κρίσιν δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἀναμένῃ καὶ νὰ προσδοκᾷ τίποτε περισσότερον ἀπὸ ἐκεῖνα ποὺ ἐπετεύχθησαν. Ὅλα αὐτὰ δὲν ἦτο καὶ βέβαιον ὅτι ἠμποροῦσαν νὰ ἐπιτευχθοῦν, ἐχρειάζετο προσπάθεια, ἐχρειάζετο ἀγῶνας, ἐχρειάζετο νὰ καμφθοῦν καὶ νὰ ὑπερνικηθοῦν πραγματικαὶ δυσχέρειαι καὶ ταῦτα πάντα ἐπετεύχθησαν. Ἐνθυμοῦνται ὅλοι, ὅτι πρὸ ὀλίγων μόλις μηνῶν τὸ ἔργον τὸ ὁποῖον ἤρξατο πρὸ πολλῶν μηνῶν ἐξ ἀφορμῆς τῆς Ἑλληνικῆς προσφυγῆς εἶχεν ἀνακοπῆ ὁλοσχερῶς λόγῳ τῆς χρήσεως, ἑνὸς τῶν δικαιουμένων εἰς τοῦτο, τοῦ δικαιώματος τῆς ἀρνησικυρίας. Ὁ μηχανισμὸς εἶχεν ἐξ ὁλοκλήρου ἀνακοπῆ καὶ τὸ Ἔθνος ἔκθετον ἀπὸ ἀπόψεως ἐξωτερικῆς ἐνισχύσεως καὶ ἠθικῆς τονώσεως καὶ συμπαραστάσεως ἔπρεπε νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰ ὅσα δεινὰ ἀντιμετωπίζομεν. Λέγω λοιπόν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι τὰ ἐπιτευχθέντα, χωρὶς κομπασμοὺς καὶ ὑπερφιάλους ἐκφράσεις καὶ ὑπερβολάς, εἶναι ὄντως ἐθνικὸν κέρδος βέβαιον. Δὲν ἀπεφράχθησαν ἴσως τὰ σύνορα καὶ ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι τοῦτο ἀπαιτεῖται, ἀλλ’ ἐπετελέσθη σημαντικὸν βῆμα ἐπὶ τοῦ ἠθικοῦ πεδίου, τοῦ ἔχοντος ἄμεσον ἀντανάκλασιν ἐπὶ τοῦ πρακτικοῦ. Τεσσαράκοντα ἔθνη ἐκ τῶν πεντήκοντα ἑπτὰ ἐν συνόλῳ ἐκπροσωπουμένων, διὰ τῆς θετικῆς ψήφου των, ἦλθον νὰ διαδηλώσουν τὴν ἀλληλεγγύην των διὰ τὴν Ἑλλάδα. (χειροκροτήματα). Τὰ ὑπόλοιπα ἔθνη εἶναι 17, δὲν πρέπει δὲ νὰ θεωρηθῇ ὅτι ὅλαι αἱ μὴ θετικαὶ ψῆφοι σημαίνουν ἀρνητικὴν διάθεσιν. Τοὐναντίον ἔχομεν καὶ εἴχομεν τὴν θετικὴν διαβεβαίωσιν τῶν 11 ἐκ τῶν ὑπολοίπων Κρατῶν, ὅτι διὰ λόγους καθαρῶς εἰδικούς, στενῶς ἀφορῶντας ἰδιά των συμφέροντα, δὲν εὑρίσκοντο εἰς θέσιν νὰ συμβάλουν διὰ τῆς θετικῆς των ψήφου εἰς τὰ ἐπιτευχθέντα ἀποτελέσματα. Ὅμως ὁλοψύχως, ὅπως μᾶς ἐδήλωσαν καὶ μᾶς ἐπανέλαβον, ἦσαν μαζί μας. Καὶ τοῦτο ἀκόμη πρέπει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς Ἑλλάδος ὥστε νὰ μὴ μείνῃ ξένον πρὸς τὴν ὁμόθυμον αὐτὴν παγκόσμιον ἐκδήλωσιν, παρὰ τὸ συγκρότημα ἐλαχίστων μόνον Κρατῶν, τὰ ὁποῖα, ἀκολουθοῦντα τυφλῶς μίαν καθοδήγησιν, ἀκολουθοῦν ὡρισμένην ὁδόν. Τὸ ἀποτέλεσμα λέγω εἶναι ἄξιον ἐθνικῆς προσοχῆς καὶ εἶναι ἰδιαιτέρως ἄξιον νὰ εἴπωμεν ὅτι σήμερον, ὁπότε τὸ κύριον θέμα τοῦ ἐθνικοῦ ἐνδιαφέροντος ἀσυζητητεὶ ἀποτελεῖ ἡ τόνωσις τοῦ φρονήματος καὶ τοῦ ἠθικοῦ τοῦ τε λαοῦ καὶ τοῦ μαχομένου Ἐθνικοῦ στρατοῦ, νομίζω ὅτι θὰ ἀπετέλει ἄτοπον παράλειψιν καὶ ἀσυζητητεὶ πρᾶξιν μεμπτέαν τὸ νὰ θελήσωμεν νὰ μειώσωμεν τὴν ἔννοιαν καὶ τὴν ἀξίαν τῶν γενομένων. Καὶ διὰ νὰ εἶμαι σαφέστερος ἀκόμη θὰ ἤθελον ἀντιστρέφων τὸ ἐρώτημα ὡρισμένων ἐπικριτῶν—δὲν λέγω κατὰ σύστημα ἐπικριτῶν, ἀλλὰ μελῶν τῆς αἰθούσης ταύτης τὰ ὁποῖα ἐπικριτικῶς ἐξήτασαν τὰ ἐπιτευχθέντα—νὰ ἐρωτήσω μὲ τὴν σειράν μου καὶ ἐγώ: Θέλουν πρὸς στιγμὴν νὰ ἀναλογισθοῦν καὶ νὰ ὁραματισθοῦν μαζύ μου ποία θὰ ἦτο ἡ κατάστασις ἐὰν ἀντιθέτως πρὸς τὰ θετικῶς ἐπιτευχθέντα δὲν εἶχον ἐπιτύχει αἱ ἐκεῖ καταβληθεῖσαι προσπάθειαι εἰς τὸ νὰ ἐπιφέρουν αὐτὸ τὸ ἀποτέλεσμα; Θέλουν νὰ ὁραματισθοῦν πρὸς στιγμὴν ποῖον πλῆγμα βαρὺ θὰ εἶχεν ἐπέλθει ἐπὶ τοῦ ἠθικοῦ τοῦ Ἔθνους καὶ ποία ἀναρρίπισις καὶ ἀναζωπύρωσις τοῦ θράσους ἐκείνων ποὺ ἐπιβουλεύονται τὸ Ἔθνος; θὰ ἤθελον τοιοῦτον τι; Νομίζω ὅτι τοιαύτη ἁπλῆ εἰκὼν ἀρκεῖ διὰ νὰ ἐξαγάγωμεν τὸ συμπέρασμα ποὺ ἀπαιτεῖται καὶ ἐπιβάλλεται. Χωρὶς ὑπερβολάς, πάντοτε ἐντὸς ἐκείνου τοῦ θείου μέτρου, πρέπει νὰ θεωρήσωμεν ὅτι ἡ Ἑλλὰς κατήγαγε μίαν νίκην ἐθνικὴν ἀποτιμωμένην εὐρύτερον εἰς ἐθνικὴν ὠφέλειαν. Καὶ εἰς τοῦτο, κύριοι, συνέβαλεν εὐρύτατα, ὡς ἐλέχθη ἤδη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἡ ἐμφάνισις τῆς Ἑλλάδος ἡνωμένης, ἡ ἐμφάνισις τῆς Ἑλλάδος ἀποβαλλούσης κάθε διαφορὰν ποὺ τὴν χωρίζει καὶ τὴν ἐχώρισεν ἀπὸ τόσων ἐτῶν τῆς Ἑλλάδος εὑρεθείσης ἑνιαίας καὶ ὁμονοούσης, ὅπως εἶχον τὴν εὐκαιρίαν νὰ εἴπω ἐκεῖ, ὡς κατὰ τὴν μεγάλην ἡμέραν τοῦ Μαραθῶνος καὶ τῆς Ἰταλικῆς ἐπιδρομῆς. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ἔχει πράγματι ἐμποιήσει μίαν βαθεῖαν καὶ σοβαρὰν αἴσθησιν παρὰ τῷ πολιτισμένῳ κόσμῳ καὶ ἐκεῖ ὄντως τὰ ἔθνη τὰ πολιτισμένα, τὰ πιστεύοντα εἰλικρινῶς εἰς τὴν ἔννοιαν τῆς ἐλευθερίας, ἠθέλησαν νὰ θεωρήσουν τὴν Ἑλλάδα ὡς ἓν θῦμα πραγματικῶς ἀδίκου ἐπιθέσεως καὶ νὰ τὴν ὑποστηρίξουν μὲ ὅλας των τὰς ψυχικὰς καὶ ἄλλας δυνάμεις. Καὶ ἐὰν ἡ ἀπόφασις αὐτὴ εἴς τινας ἐφάνη ἀτελὴς εἰς περιεχόμενον καὶ ἁπτὰ ἀποτελέσματα, θὰ μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ σημειώσω ὅτι ὅπως κατὰ τὸ πρῶτον στάδιον, τῆς ἀνακοπῆς τῆς ὁλοκληρωτικῆς τοῦ ἔργου τοῦ Συμβουλίου Ἀσφαλείας, λόγῳ τῆς ἀρνησικυρίας, εἶχε σημειωθῆ μία πλήρης καθυστέρησις τοῦ ἑλληνικοῦ ζητήματος, ἡ ὁποία ὑπερενικήθη, ἔτσι ὑπάρχουν διαδοχικὰ στάδια διαδικασίας, τὰ ὁποῖα ὅμως ἀπολήγουν, παρὰ τὴν ἀδυναμίαν τοῦ Ὀργανισμοῦ καὶ παρ’ ὅλα τὰ ἀσθενῆ σημεῖα αὐτοῦ, ἀπολήγουν ἐν τούτοις εἰς θετικὰ ἀποτελέσματα. Ὁ σταθμὸς λοιπὸν αὐτός, διότι σταθμὸν ἀποτελεῖ ἀλλὰ σταθμὸν οὐσιώδη, ὁδηγεῖ εἰς κάποια περαιτέρω προσδοκώμενα μὲ θετικότητα ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα βεβαιότατα δὲν μποροῦν νὰ χαρακτηρισθοῦν ἢ νὰ ἀποδοθοῦν εἰς τὸ παθητικὸν τοῦ Ἔθνους. Καὶ ὑπῆρξε πραγματικὴ ἡ φιλικὴ εὐμένεια ὅλων ἐκείνων ὅσοι πιστεύουν εἰς τὸν ἑλληνικὸν παράγοντα, ὅσοι πραγματικῶς ἀναλογίζονται ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν ὁλόκληρον τὴν ἠθικὴν ἀξίαν τῆς ἑλληνικῆς συμβολῆς, ὑπῆρξε, λέγω, εὐμενὴς ἡ σκέψις καὶ ἡ σύστασις αὐτῶν τῶν εἰλικρινῶν καὶ πραγματικῶν φίλων μας, ὅπως μὴ ἐπιτρέψωμεν ποτὲ εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς ἀπὸ κομματικοὺς ἢ ἄλλους λόγους νὰ διασπάσωμεν αὐτὴν τὴν ὡραίαν καὶ εὐτυχῶς ἐπιτευχθεῖσαν ἐθνικὴν ἑνότητα. (Χειροκροτήματα ἐκ τῆς αἰθούσης καὶ τῶν θεωρείων). Ἀλλὰ θὰ τολμήσω ἀκόμη, καὶ θὰ ζητήσω τὴν ἄδειαν παρὰ τῶν ἀγαπητῶν συναδέλφων, νὰ τοὺς σημειώσω κάτι τὸ ὁποῖον συνέπεσεν ἁπλῶς ἐξ ἀτομικῆς ἀντιλήψεως νὰ ἀντιληφθῶ, καὶ τοῦτο θὰ ἀπετέλει ἀπάντησιν εἰς πολλὰ σημεῖα ἀγορεύσεων τινῶν, διακοπῶν τινῶν ἢ ἄλλων ἐκφράσεων γνωμῶν, γενομένων ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῆς παρούσης συζητήσεως. Δὲν ὑπῆρξεν μία ἢ δύο ἢ τρεῖς αἱ περιπτώσεις ἐκεῖναι κατὰ τὰς ὁποίας δηλώσεις, παρατηρήσεις, ἐπικρίσεις, ὁθενδήποτε προελθοῦσαι καὶ ἀπὸ τῆς Κυβερνητικῆς συχνάκις πλευρᾶς, ἔτυχον μιᾶς εὐρυτέρας καὶ φοβερᾶς ἐκμεταλλεύσεως εἰς βάρος τοῦ Ἔθνους μας, ἀλλὰ ὑπῆρξαν ἄπειροι αἱ περιπτώσεις αὐταὶ καὶ ἠμποροῦμε νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐπεράσαμεν στιγμὰς ἀγωνιώδεις, ἀλλὰ ὑπερενικήσαμεν τὰς δυσχερείας αἱ ὁποῖαι ἐγεννῶντο. Ἐξ ἰδίων τὰ βέλη, μᾶς ἔλεγον· καὶ ὄντως ἡ ἀνασκευή των ἦτο δυσχερής. Καὶ λέγω τοῦτο καὶ ἐπιμένω ....

§25Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Χαίρω πολὺ ποὺ ἀκούω αὐτὸ ποὺ λέτε, διότι ἀπὸ δύο ἐτῶν προσπαθοῦσα νὰ σᾶς πείσω ὅτι αὐτὴ ἦτο ἡ ὁδὸς τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν καὶ χαίρω ἰδιαιτέρως διότι τὴν ἀναγνωρίζετε ἔστω καὶ ἐκ τῶν ὑστέρων, ἔστω καὶ καθυστερημένως.

§26Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. ἄνευ χαρτοφ.). Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἰδικῆς μου τάσεως καὶ σᾶς εὐχαριστῶ παρὰ πολύ.

§27Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Δὲν σᾶς ἀποδίδω καμμίαν μομφήν.

§28Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Ἀλλὰ σᾶς βεβαιῶ ὅτι τὸ Ἔθνος δὲν ἀπεκόμισε ζημίαν ἐξ ἡμῶν, οὔτε πρόκειται νὰ ἀποκομίσῃ.

§29Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Σεῖς ἐπεβεβαιώσατε τὴν ζημίαν καὶ ἐξ αἰτίας αὐτοῦ ὡμίλησεν ὁ κ. Βενιζέλος.

§30Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Ἐγὼ θὰ εἴπω μὲ τὴν ἄδειαν τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως ὡρισμένα πράγματα καὶ παρακαλῶ νὰ μὲ διαψεύσῃ ἐὰν τὰ πράγματα δὲν ἔχουν ὡς τὰ λέγω. Ἐγένετο μία δήλωσις τοῦ κ. Μπινοπούλου καταγγέλλοντος μίαν ὑπερβασίαν καὶ νὰ μὲ συγχωρῇ ὁ κ. Μπινόπουλος διότι δὲν θέλω νὰ εἴπω τίποτε τὸ προσωπικὸν ἐναντίον του. Μὲ συγχωρεῖτε παρὰ πολύ, διότι ἐξ ἀγαθοῦ συνειδότος καὶ ἀναλογιζόμενος τὰς συνεπείας ὡρισμένων πραγμάτων, τὰ ὁποῖα ἀνεφέρατε εἰς τὸ Σῶμα, εἶπον τὰ ὅσα εἶπον· ἐν τούτοις οἱ ἀντίπαλοι τοῦ Ἔθνους τὰ ἐξεμεταλλεύθησαν κατὰ κόρον. Αὐτὸ ἤθελα νὰ εἴπω. Ἠκούσθη κατ’ αὐτὰς ὅτι ὁ κατευνασμὸς ὑπῆρξε μία φενάκη, ἓν κατασκεύασμα νοερόν. Βεβαίως οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποτιμήσῃ, οὔτε τὴν ἀξίαν, οὔτε τὴν σημασίαν καὶ τὴν ἀπόδοσιν τῆς πολιτικῆς ἐκείνης, ἀλλὰ παρακαλῶ νὰ πιστεύσητε ὅτι, ἐφαρμόσασα ἡ Ἑλλὰς μετ’ εἰλικρινοῦς προθέσεως τὴν πολιτικὴν αὐτὴν ἀπὸ τῆς συνθέσεως τῆς τελευταίας Κυβερνήσεως, οὐδὲν ἐθνικῶς ἐζημιώθη, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν νομίζω ὅτι δὲν ἀνεκόπη ἡ ἀντίστασις τοῦ Ἔθνους εἰς τὰς δυνάμεις τοῦ κακοῦ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἡ ἀξιοποίησις, ἡ ὁποία ἠμπόρεσε νὰ γίνῃ κατὰ τὴν κρίσιμον αὐτὴν μάχην, ἡ ὁποία ἐδόθη, ἦτο ἀληθῶς ἀξία καὶ αὐτὴ νὰ σημειωθῇ εἰς τὸ ἐνεργητικὸν τῆς πολιτικῆς ἐκείνης καὶ συνετέλεσε πολύ, ὥστε πολλοὶ ἀμφιρρέποντες νὰ πεισθοῦν καὶ νὰ ἔλθουν νὰ συνταχθοῦν μαζί μας, ἐνῷ κατὰ τὴν πρώτην ψηφοφορίαν δὲν μᾶς ἔδωσαν ψῆφον. Παρακαλῶ ἀκόμη τὴν Βουλὴν νὰ πιστεύσῃ ὅτι δὲν παρελείφθησαν καὶ αἱ ἐνέργειαι ἐπὶ τοῦ ἐθνικοῦ πεδίου, αἱ ὁποῖαι θὰ ἠδύναντο νὰ γίνουν. Ἐγένετο ἐδῶ, κατὰ τὴν χθεσινὴν νομίζω συζήτησιν, κάποια συγκεχυμένη ἀνάμιξις γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἠδύναντο νὰ ἔχουν σχέσιν μὲ τὸν ὀργανισμόν, μὲ ἄλλα τὰ ὁποῖα ἦσαν ἄσχετα πρὸς αὐτὸν καὶ τὰ ὁποῖα μόνον εἰς τὴν συνδιάσκεψιν τῆς εἰρήνης ἠμποροῦν καὶ ἀνάγωνται.

§31Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΗΣ. Τί ἐννοεῖτε;

§32Γ. ΜΕΛΑΣ. (Ὑπ. ἄνευ Χαρτοφ.). Λέγω ὅτι ἐγένετο μία σύγχυσις καὶ ἐπαναλαμβάνω, διὰ νὰ εἶναι σαφέστερον εἰς ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, ὅτι δὲν ἦτο κατάλληλον τὸ βῆμα, νὰ τεθοῦν οἱαιδήποτε ἐθνικαὶ διεκδικήσεις. Ἀλλ’ οἱονδήποτε θέμα ἀναγόμενον εἰς οἱανδήποτε ἑλληνικὴν ὑπόθεσιν ἔλαβε τὴν πρέπουσαν ἀπάντησιν καὶ ἀπαντήσεις ἐδόθησαν ἄφθονοι καὶ ὁσάκις ἡ περίστασις τὸ ἐκάλει καὶ δὲν ὑπῆρξε σημεῖον τοῦ ὁρίζοντος τοῦ ἀφορῶντος τὸ Ἔθνος, τὸ ὁποῖον νὰ εἶναι ἀκάλυπτον ἀπὸ τὴν προστασίαν, τῆς ὁποίας ἦτο ἄξιον. Ἡ ἐπιθυμία καὶ ἡ συμβουλὴ καὶ ἡ σύστασις ὅλων ἐκείνων, ὅσοι ἦσαν εἰς τὸ πλευρὸν καὶ ἐννοοῦν νὰ παραμένουν πιστοὶ εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Ἑλλάδος μὲ ὅσην σημασίαν εἶναι δυνατὸν τοῦτο νὰ ἔχῃ, εἶναι νὰ μὴ ἐπιτρέψωμεν εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς τίποτε νὰ ἔλθῃ νὰ κλονίσῃ ἤ νὰ ἀμαυρώσῃ τὸ ἐπιτευχθὲν ἀπὸ τὴν ἀγαστὴν συνεργασίαν ἔργον τῆς ἐθνικῆς ὁμονοήσεως. Καὶ νομίζω ὅτι τοῦτο εἶναι ἱκανὸν νὰ φέρῃ κἄποιαν τόνωσιν εἰς τὸ Ἔθνος κατὰ τὰς δυσκόλους αὐτὰς στιγμάς. Ἔχομεν πιστοὺς φίλους καὶ φίλους ἐπιμόνως ἀποφασισμένους νὰ μὴ ἐγκαταλείψουν τὴν Ἑλλάδα. (Παρατεταμένα χειροκροτήματα).

§33Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ. Μὲ μεγάλην ἀνακούφισιν διεπιστώσαμεν καὶ ἀναγνωρίζομεν ἐπίσης ὡς παρασχεθεῖσαν ὑπηρεσίαν πρὸς τὸ Ἔθνος τὸ ὅτι οἱ Φιλελεύθεροι διὰ τῆς συμμετοχῆς των εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἔπεισαν τὴν παγκόσμιον κοινὴν γνώμην ὅτι ἐπλανᾶτο εἰς τὴν πολιτικήν της. (Χειροκροτήματα).

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Δ. Παπαδημητρίου ἔχει τὸν λόγον.

§35Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ (Ἀργολιδοκορινθίας). Κύριοι βουλευταί, ἀναντιρρήτως δικαιοῦται ὁ ἑλληνικὸς λαὸς νὰ μάθῃ ἐὰν καὶ κατὰ πόσον κατὰ τὰς συνεδριάσεις ταύτας τῆς Ἀντιπροσωπείας μας θὰ συζητηθῇ τὸ θέμα τὸ ὁποῖον τὸν ἀπασχολεῖ καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐὰν θὰ τεθοῦν αἱ βάσεις πρὸς λύσιν τοῦ θέματος καὶ τοῦ προβλήματος. Θεωροῦμεν καθῆκον μας καὶ ἡμεῖς ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ εἴπωμεν πρὸς τὸ Ἔθνος, νὰ εἴπωμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι οἱ σλαῦοι, διότι περὶ αὐτῶν πρόκειται, ὤθησαν καὶ ὠθοῦν τὰ παιδιά μας νὰ σκοτώνουν, νὰ καῖνε τὰ χωριά μας, νὰ γκρεμίζουν τὰ γεφύρια μας, νὰ πυρπολοῦν τὰς σιταποθήκας μας, νὰ δημιουργοῦν ἀνθρώπους πειναλέους καὶ γυμνοὺς καὶ τέλος τὸ Κράτος νὰ ἀμύνεται. Δηλαδὴ τὰ 95% τῶν ἑλλήνων νὰ σκοτώνουν τὰ παιδιά των καὶ νὰ κατατρώγουν τὰ σπλάγχνα των. Καὶ ἐρωτῶ: διατί ὅλα αὐτά; Διότι ἀτυχῶς ἀπὸ αἰώνων ἀπωτάτων οἱ σλαῦοι ἐπιθυμοῦν νὰ καταλάβουν τὸν τόπον τοῦτον, ἵνα αἱ ὀρδαί των καταστοῦν μόνιμοι κάτοικοι τοῦ τόπου τούτου, τῆς Ἑλληνικῆς φυλῆς ἐξαφανιζομένης. Καὶ εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο ἐδημιούργησαν ὅρους παραπλανητικούς, οἱ ὁποῖοι γοητεύουν καὶ σαγηνεύουν τοὺς προλεταρίους τῆς γῆς, ὅρους ὑπισχνουμένους εὐτυχίαν εἰς τοὺς πτωχούς. Καὶ ὁ ὅρος αὐτὸς δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο παρὰ κομμουνισμός, τὸν ὁποῖον θέτουν μὲ μίαν πινακίδα, ἐπὶ τῆς ὁποίας δὲν ὑπάρχει οὐσία, οὔτε σύστημα ὑπισχνούμενον τὴν καλλιτέρευσιν τῶν ὅρων τῆς ζωῆς, ἀλλ’ ὑπάρχει ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς ἐπιβολῆς τοῦ σλαυϊσμοῦ εἰς τὴν πατρίδα μας, τὴν Ἑλλάδα. Ὁ κόσμος αὐτὸς οὕτως ἐχαρακτηρίζετο πρὸ τοῦ πολέμου καὶ ὅταν ὁ πόλεμος ἦλθε καὶ ἡ μικρὰ ἐκείνη μειοψηφία εἶπεν ὅτι ἐμπλέκεται εἰς τὸν ἀγῶνα διὰ νὰ πολεμήσῃ διὰ τὴν ἐλευθερίαν, τότε ἔπαυσε νὰ φέρῃ τὸ ὄνομα ἢ μᾶλλον ἔπαυσε νὰ ἀκούῃ εἰς τὸ ἐπίθετον κομμουνισμὸς καὶ τότε ἤρχισε νὰ λέγῃ ὅτι εἶναι ΕΑΜ, ΕΠΟΝ, ΕΛΑΣ, ΠΕΕΑ καὶ ὡς τοιαύτη ἤρχισε νὰ δρᾷ εἰς τὴν πατρίδα μας καὶ νὰ λέγῃ εἰς τοὺς νέους, νὰ λέγῃ εἰς τὸν κόσμον ὅτι μάχεται διὰ τὴν ἐλευθερίαν, ἐνῷ κυριολεκτικῶς δὲν ἦτο τίποτε ἄλλο ὁ κόσμος ἐκεῖνος, παρὰ προγεφύρωμα τῶν σλαύων. Καὶ τὸ προγεφύρωμα τοῦτο, ἕνα καὶ μόνον σκοπὸν ἔχει. Νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τὴν πατρίδα μας καὶ τὰς διαταγὰς νὰ λαμβάνῃ ἔξωθεν. Καὶ ποῖος ἦτο ὁ στόχος των; Οἱ χωρικοὶ καὶ οἱ ἀγρόται, οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι, οἵτινες ὅταν ἀντελήφθησαν τὴν ὅλην αὐτῶν συμφορὰν ἀντέδρασαν, σφαζόμενοι. Τὸ Κράτος τὸ ἐπίσημον, δηλαδὴ ἡ Κυβέρνησις ἢ εἰς τὸ Ἐξωτερικόν, ἡ τότε ἐκπροσωποῦσα τὸν μαχόμενον ἑλληνικὸν λαόν, ἀντὶ νὰ καταγγείλῃ τὰ ὅσα συνέβαινον εἰς τὴν πατρίδα μας, ἀντὶ νὰ γνωρίσῃ εἰς τὸν κόσμον τὸ ὅ,τι εἰς τὴν πατρίδα μας ἐπραγματοῦτο, ἱκέτευεν ἐκείνους νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ πράγματι ἔλαβον μέρος εἰς αὐτὴν καὶ οὕτω ὁ ἐθνικόφρων κόσμος τῆς πατρίδος μας συνεκυβέρνα μετὰ τῶν προδοτῶν, οἱ ὁποῖοι προδόται τὴν πατρίδα μας ἔσφαζον. Καὶ τὸ γεγονὸς τοῦτο τὸ διετυμπάνιζον ἀνὰ τὸν κόσμον, ὡς χαρμόσυνον καὶ μέγα. Καὶ ὅταν ἔφευγεν ὁ κατακτητὴς ἀπὸ τὴν πατρίδα μας—ἐκ λόγων ἄλλων καὶ ὄχι ἐξ ἀντιστάσεως, διότι οὐδεμία ἀντίστασις ἐγένετο τότε,—αὐτοὶ ἦλθον ὡς συγκυβερνῆται μετὰ τῶν προδοτῶν καὶ πρόθυμοι θεράποντες τῶν ὑποδείξεων ἐκείνων καὶ προλαμβάνοντες τὰς ἐπιθυμίας των, τί ἔπραξαν, κύριοι βουλευταί; Ἐστιγμάτισαν τὰ θύματα τῶν σλαύων, ἐστιγμάτισαν τοὺς σφαγέντας καὶ τοὺς μεγάλους ἀγωνιστὰς τῆς πατρίδος, οἱ ὁποῖοι ἐξεπήγασαν ἀπὸ τὴν ἀγωνίαν τοῦ Ἔθνους, τὸ ὁποῖον ἐτέλει ὑπὸ κατοχήν, καὶ τὴν πατρίδα μας τὴν ἐνεφάνισαν ὡς χώραν δοσιλόγων. Δὲν εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ λέγῃ τις ὅτι εὑρίσκεται ἐντὸς τῶν πραγμάτων, ὅταν ὑποστηρίζῃ ὅτι τὴν πατρίδα μας τὴν πολεμᾷ ὁ κομμουνισμός. Διότι ὅταν λέγωμεν τοῦτο, ὀφείλομεν νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι πολεμοῦμεν πρὸς μίαν οἰκονομικοπολιτικὴν θεωρίαν, ἡ ὁποία σκοπεῖ τάχα τὴν καλλιτέρευσιν τῶν ὅρων τῆς ζωῆς, ἐνῶ κυρίως ὁ πόλεμος γίνεται ἐναντίον τῆς πατρίδος μας ὑπὸ τῶν σλαύων, διὰ νὰ καταλάβουν τὴν πατρίδα μας. Καὶ ἐρωτῶ ἐκείνους ποὺ διεχειρίσθησαν τὸ θέμα τῆς Πατρίδος μας εἰς τὴν ξένην καὶ οἱ ὁποῖοι διεπίστωσαν, ὡς διεπιστώθη ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου παρ’ ἐκείνων, ὅτι οἱ Ἀμερικανοὶ καὶ ἐν γένει ὁ ξένος κόσμος τὴν πατρίδα μας ἐθεώρει ὡς χώραν Μοναρχοφασιστικήν: Τίς πταίει διὰ τοῦτο; Ἐὰν δηλαδὴ ἐλειτούργει τὸ ὑπουργεῖον Τύπου καὶ διελάλει εἰς ὅλον τὸν κόσμον ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ὑπάρχει πραγματικὴ Δημοκρατία, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα, παρὰ τοῦ κόσμου αὐτοῦ, δὲν ἐγένετο ἀγὼν ἀντιστάσεως, ἀλλὰ ἐγένετο ἀγὼν ἐπὶ σκοπῷ ἐπιβολῆς τῶν σλαύων καὶ διὰ νὰ ἐξαφανισθῇ ὁ ἑλληνικὸς λαός, δὲν θὰ ἦτο ἀλλοία ἡ κατάστασις; Καὶ ἐρωτῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τοῦ Τύπου: Ποῖαι εἶναι αἱ ἐφημερίδες, ποῖα εἶναι τὰ χαρτιὰ ἐκεῖνα, ποὺ διεπίστωσαν εἰς τὸν κόσμον πόσες χιλιάδες ἐσφάγησαν κατὰ τὴν ἐπάρατον Κατοχὴν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διελάλουν ἀνὰ τὸν κόσμον ὅτι ἤσκουν ἢ διενήργουν ἀγῶνα ἀντιστάσεως; Ὁ κ. Μελᾶς χθὲς τὸ βράδυ εἶπε καὶ ἀπόψε τὸ ἐπανέλαβεν, ὅτι ἀπῃτήθησαν κόποι πολλοὶ διὰ νὰ μεταπείσωμεν τοὺς ξένους καὶ εἰς τοῦτο συνετέλεσεν ἡ ἕνωσις τῶν ἱστορικῶν κομμάτων. Ἡμεῖς τὴν ἐχαιρετίσαμεν, ἀλλὰ λέγομεν ὅτι, ὅταν τοῦτο ἐννοοῦμεν ἡμεῖς, πιστεύομεν ὅτι πιστεύουν ὡς «ἕνωσιν», τὴν ἕνωσιν τῶν 49 βουλευτῶν τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων καὶ τῶν 140 τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, καθ’ ὅσον ὁ λαὸς τοῦ τε Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τοῦ Κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, εἰς τὸ ἐθνικὸν θέμα ἦτο πάντοτε ἡνωμένος καὶ μόνον ἡμεῖς δὲν εἴμεθα ἡνωμένοι. Βεβαιότατα, κύριοι βουλευταί, ἡ ἕνωσις αὐτὴ ἐξυπηρετεῖ τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδος. Βεβαιότατα ὁ λαὸς καὶ ὁλόκληρος ἡ ἀντιπροσωπεία πρέπει νὰ εἶναι ἡνωμένοι διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῶν ἐθνικῶν ζητημάτων καὶ ὅλων τῶν προβλημάτων τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀλλὰ τὴν πατρίδα μας εἴπομεν ὅτι ταλανίζει ἕνας τεράστιος ἀγών. Πόλεις προσβάλλονται, χωρία καίονται, ἄνδρες καὶ γυναῖκες σφάζονται καὶ ἡ δύναμις ἐκείνων ποὺ σφάζουν ἀνέρχεται, καθ’ ἃ λέγουν τὰ ἐπίσημα κυβερνητικὰ χείλη, εἰς 15.000 καὶ ὁ στρατός, ποὺ διαθέτει ἡ πατρὶς ἀνέρχεται εἰς 150.000. Καὶ εἰς τὸν ἀριθμὸν τοῦτον προστίθεται καὶ ἡ χωροφυλακή, προστίθενται καὶ αἱ Μ.Α.Υ., προστίθεται καὶ τὸ γενναῖον φρόνημα σύμπαντος τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Ἔδεσσα ἡ ὁποία διέθετε δύο τάγματα, γράφουν αἱ ἐφημερίδες σήμερον—ἐγὼ ὅμως γνωρίζω ὅτι διέθετε 1200 ἄνδρας, διέθετε τέσσερα τάνκς, διέθετε πυροβολικόν, διέθετε 60 χωροφύλακας, διέθετε λόχον ΜΑΥ—ἡ Ἔδεσσα, τονίζω, κατελήφθη τὴν ἑσπέραν ἐκείνην, κατὰ τὴν ὁποίαν εὑρίσκετο ἐκεῖ ὁ μέραρχος καὶ δύω ταξίαρχοι. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ὡς ἕλλην καὶ ὡς ἑλληνικὸς λαὸς — βεβαίως ἀπαντᾶ σήμερον διὰ τῶν ἐφημερίδων — πῶς δικαιολογεῖται 150 συμμορῖται καὶ 300 συμμορίτισσαι νὰ καταλάβουν τὴν πόλιν, νὰ λεηλατήσουν τὸ νοσοκομεῖον καὶ νὰ φονεύσουν πατέρα καὶ δύο κορίτσια, πρὸ τοῦ σχολείου, ὅπου ἥδρευε διλοχία, ὅπερ σχολεῖον ἀπέχει 10 μέτρα τοῦ συρματοπλέγματος; Πῶς δικαιολογεῖται μὲ δύναμιν τοιαύτην 150 συμμοριτῶν νὰ καταλάβουν μίαν πόλιν εἰς τὴν ὁποίαν κατοικοῦσαν στρατιῶται ὡς ἐκεῖνοι ποὺ ἐπολέμησαν εἰς τὴν Τρεμπεσίναν καὶ τὸν Μοράβαν, ὡς ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπολέμησαν παντοῦ καὶ οἱ ὁποῖοι ἐθάμβωσαν ὅλον τὸν κόσμον μὲ τὴν ἀνδρείαν των καὶ τὸ μεγαλεῖον των; Καὶ ἐν συνεχείᾳ ἐρωτῶ, πῶς εἰς τὰ Γιαννιτσά, εἰς τὴν πόλιν, μέσα εἰς τὸν κάμπον, ὅπου ὑπῆρχεν ἕδρα ταξιαρχίας, πῶς συνέβη ἐλαχίστη δύναμις νὰ προσβάλῃ, νὰ σφάξῃ, νὰ καταστρέψῃ καὶ νὰ ταπεινώσῃ τὸ μεγαλεῖον καὶ τὴν ἀνδρείαν τοῦ ἑλληνικοῦ Στρατοῦ; Πῶς ἐν Μετσόβῳ, ἐνῶ συνεκεντροῦτο μία δύναμις 12 ταγμάτων, πῶς δὲν ἐλάμβανον πληροφορίας,—καὶ γνωρίζω ὅτι ἐδόθησαν τοιαῦται,—καὶ πῶς συνέβη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβη, ἀφοῦ κάθε στρατιωτικὸς λέγει, ὅτι τὸ ὑψίπεδον τῆς Κατάρας—πρέπει ὁπωσδήποτε τὸ Γενικὸν Στρατηγεῖον νὰ τὸ γνωρίζῃ—ὁ χῶρος ἐκεῖνος, ὁ σπουδαῖος, ποὺ οἱ Τοῦρκοι τὸν ἔλεγον Καραοῦλι, ὤφειλε νὰ εἶχε καταληφθῆ; Καὶ νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν θὰ μοῦ ἀρνηθῆ ὅτι διηρπάγη μεγάλη ἀποθήκη ὑλικοῦ, μεγίστης ἀξίας ἐν Μετσόβῳ. Καὶ συνεχίζω, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν: Πῶς ἐν Βερροίᾳ, πῶς ἐν Λαμίᾳ, πῶς ἐν Πελοποννήσῳ..., ἀλλὰ θὰ μοῦ εἴπητε ὅτι δὲν φέρετε τὰς εὐθύνας. Λέγω λοιπὸν ὅτι ὁ ἑλληνικὸς λαὸς διερωτᾶται καὶ λέγει: Διατί ὁ Στρατός;... διατί ἡ Χωροφυλακή;... διατί τέλος πάντων δὲν μπορεῖ νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο; Ἡ ἀπάντησις εἶναι ἁπλῆ, ἁπλουστάτη. Κατ’ ἀρχὴν ἐγκατελείφθησαν τὰ σύνορα, τὰ ὁποῖα καθὼς ἰσχυρίζονται οἱ στρατιωτικοὶ—καὶ ὡς μοῦ ἔχουν βεβαιώσει ὑπεδείχθη τοῦτο εἰς τὴν ἡγεσίαν τοῦ στρατοῦ—ἔπρεπε νὰ μὴ ἐγκαταλειφθοῦν, ἀλλὰ νὰ κρατηθοῦν ὥστε οἱ ἔξωθεν συμμορῖται— οἱ ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν τὸ προγεφύρωμα τῶν σλαύων—ἐρχόμενοι νὰ μὴ δύνανται διὰ τῶν μεγάλων διόδων νὰ ἔρχωνται καὶ νὰ φεύγουν εἰς τὰ ὅμορα Κράτη συναποκομίζοντες καὶ τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον τῶν βορείων ἐπαρχιῶν μας. Ἀλλὰ καὶ ὁ στρατός μας εἰς τὰς πόλεις εὑρίσκεται μέσα εἰς συρματόπλεγμα, ὡς συνέβαινε μὲ τοὺς Ἰταλούς, οἱ ὁποῖοι τέλος πάντων ἐδικαιολογοῦντο διότι εὑρίσκοντο εἰς ἐχθρικὴν χώραν. Καὶ συνέβη εἰς τὸ Λεβίδιον νὰ γίνῃ ἐπίθεσις συμμοριτῶν καὶ παρουσιάσθη ἕνας στρατηγὸς εἰς τὸν συνταγματάρχην καὶ τοῦ εἶπε. Τώρα εὑρίσκονται 3 χιλ. ἔξω τῆς Τριπόλεως, ὁ δὲ συνταγματάρχης τοῦ ἀπήντησε: Δὲν πηγαίνω διότι δὲν ἔχω διαταγήν. Τότε ὁ στρατηγὸς τοῦ εἶπε νὰ ἐξέλθῃ μὲ τοὺς ἄνδρας δι’ ἀσκήσεις καὶ νὰ εἰπῇ ὅτι ἔξω τοὺς συνήντησε. Ἄλλο γεγονὸς παρόμοιον εἰς τὴν Λεβάδειαν ὅπου ὁ ἡρωϊκὸς νομάρχης εἰδοποίησε τὸν ἀντισυνταγματάρχην ὅτι ἐνεφανίσθησαν συμμορῖται, ἔπειτα δὲ τὸν ταγματάρχην, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ τέλος τοῦ λέγει: Δὲν ἠμπορῶ, διότι θὰ χάσω τὰ γαλόνια μου ἐὰν ἐνεργήσω χωρὶς νὰ ἔχω διαταγήν. Δὲν εὑρέθη, κύριοι, ἕνας νὰ εἴπῃ ὅτι διαταγὴ εἶναι μία ἡ τοῦ Ἔθνους καὶ ὄχι τῆς ἡγεσίας τοῦ στρατοῦ, ὅταν ἀντιβαίνῃ εἰς τὴν θέλησιν τοῦ Ἔθνους. Ἀλλ’ εἶπε χθὲς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ εἶναι αὐτός· ἀλλὰ τοῦ λέγω ἂς ἐρωτήσωμεν τὸν γενναῖον ναύαρχον Σακελλαρίου, ὁ ὁποῖος μόλις ἐπῆγεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν,—ποὺ καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει ὀργανωτής, ὄχι ὁ Ρόλλιγκς, ἀλλὰ ὁ Τάλμποτ,— ὅταν ἐπεχειρήθη νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ αὐτὴ τακτικὴ ἔθεσε τὸ Ναυτικὸν ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν του καὶ εἶπεν ὅτι τὸ Ναυτικὸν κυβερνᾶται ἐκ τῶν ἄνω καὶ ὄχι ἐκ τῶν κάτω. Τιμὴ καὶ δόξα εἰς τὸν θαλασσόλυκον, τιμὴ καὶ δόξα εἰς τὸν διδάσκαλον τῆς τιμῆς καὶ τῆς ὑπερηφανείας. (Χειροκροτήματα). Ἡ σύμβασις λέγει ὅτι, ὅταν ὑπάρχῃ διαφωνία μεταξὺ τοῦ Ρόλλιγκς καὶ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν τὴν ἐπιλύει ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ τούτων μὴ συμφωνούντων τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Θέλω νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ φίλη Μεγ. Βρετανία, ἡ ὁποία ἦτο ὑπερήφανος διὰ τὴν σύμμαχόν της Ἑλλάδα καὶ πρὸς τὴν ὁποίαν ἀνομολογοῦμεν τὰς μεγάλας ὑποχρεώσεις μας καὶ ὅτι ἐκ παραδόσεως ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ἐκείνην ἀγαπᾶ, θέλω νὰ πιστεύω ὅτι δὲν θὰ ἠνείχετο ποτὲ αὐτὸ καὶ δὲν θὰ εἶμαι ἐντὸς τῆς πραγματικότητος ὅταν πιστεύω ὅτι ὁ Ρόλλιγκς ὡδήγησε τὸν ἑλληνικὸν λαὸν εἰς τὴν καταστροφὴν μὲ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πράττει εἰς βάρος τοῦ στρατεύματος. Ἀλλὰ ἀπέδειξα προηγουμένως ὅτι ἡ εὐθύνη βαρύνει τὴν στρατιωτικὴν ἡγεσίαν τοῦ τόπου μας, διότι δὲν ἀντέστη εἰς τὰς ἐπεμβάσεις, διότι δὲν εἶπεν, ὅτι ἡμεῖς ἐδῶ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἔχομεν συνηθίσει νὰ πολεμῶμεν ὅπως ἐπολεμήσαμε τὸ 1912–13, ὅπως ἐπολεμήσαμεν εἰς τὴν Μ. Ἀσίαν καὶ τὸ 1940–41, τότε ποὺ ἐκάμαμε ὅλους ἐσᾶς νὰ πιστεύητε ὅτι εἴμεθα χώρα ἡρώων. Δὲν εἶναι νοητόν, εἶναι ἐπικίνδυνον διὰ τὸ καθεστώς, εἶναι ἐπικίνδυνον διὰ τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ καὶ τὴν ὑπόστασιν τοῦ Ἔθνους, νὰ βλέπῃ τὸ παιδὶ τὸν πατέρα του σφαζόμενον εἰς τὸ Λεβίδιον καὶ ὁ συνταγματάρχης του νὰ μὴ τοῦ ἐπιτρέπῃ νὰ ἐκτελέσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον θὰ ἐξετέλει ἐὰν εὑρίσκετο ἐν Λεβιδίῳ.

§36Ι. ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιβάλετε τὸν κανονισμόν.

§37Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριοι βουλευταί, ἤκουσα τοὺς ἀξιοτίμους ἀρχηγοὺς τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ἤκουσα τοῦ φιλτάτου ἐκ Τρικάλων βουλευτοῦ καὶ τοὺς ἄλλους προλαλήσαντας οἵτινες εἶπον ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ συναγερμός, ὅτι πρέπει τέλος πάντων νὰ πολεμήσωμεν. Ἤκουσα τούτων εἰπόντων ὅτι ἄχρι τοῦδε ἀπετύχαμεν, καὶ εἶπον, κύριοι, ὁμοιάζετε μὲ τὸν ἰατρὸν ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος θέλει νὰ ἴδῃ ἕνα ἄρρωστον καὶ ὄχι μόνον δὲν ἐξετάζει ἐὰν εἶναι ἀσθενής, δὲν κάμνει διάγνωσιν τῆς ἀσθενείας, ἀλλ’ οὔτε κἂν ἐπιλαμβάνεται τῶν θεραπευτικῶν μεθόδων. Συναγερμὸς θὰ εἰπῇ, κύριοι, νὰ σηκωθῇ ὅλος ὁ λαὸς μὲ τὸν πρῶτον πολίτην του, μὲ τοὺς ὑπουργούς του, μὲ τοὺς βουλευτάς του, μὲ τοὺς παπάδες του, μὲ τοὺς πρυτάνεις του καὶ τὴν ἱστορίαν του καὶ νὰ ἀνέβῃ εἰς τὸ ὑψηλόν του παρατηρητήριον διὰ νὰ φωνάξῃ εἰς τὸ Ἔθνος: ἕλληνες εἴμεθα ἕτοιμοι νὰ πολεμήσωμεν τὸ σλαυϊκὸν τέρας διότι θέλομεν νὰ ζήσωμεν καὶ νὰ ἐπιβάλωμεν τὴν εἰρήνην σὲ σᾶς.

§38Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, βεβαίως ὅλαι αἱ ρητορικαὶ φράσεις εἶναι καλαί, ἀλλὰ παρετήρησα εἰς ὅλους τοὺς ρήτορας ὅτι προσπαθοῦν νὰ εὕρουν τὸν δρόμον τῆς λύσεως τοῦ θέματος, ἀλλὰ δὲν ἔφθασε κανεὶς ἐκεῖ ποὺ πρέπει. Ὅ,τιδήποτε καὶ ἂν εἴπωμεν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὸ Ἐπιτελεῖον δὲν γνωρίζω ἐὰν θὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα, οὔτε θὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα ἡ ἐξέγερσις τοῦ κόσμου. Ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον θὰ ἠμποροῦσε κανεὶς νὰ κατηγορήσῃ τὴν παροῦσαν καὶ τὰς προηγουμένας Κυβερνήσεις εἶναι ὅτι δὲν ἐπῆγαν νὰ εἴπουν καθαρὰ εἰς τοὺς συμμάχους μας: ἢ θὰ μᾶς δώσετε τὰ μέσα νὰ κάμωμεν 300.000 στρατὸν ἢ θὰ παραιτηθῶμεν καὶ ἐλᾶτε ἐσεῖς νὰ κυβερνήσετε. Ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλγαρία ἔχει 300.000 ἢ ἴσως 200.000 στρατὸν ἐφ’ ὅσον ἡ Σερβία ἂν δὲν ἔχῃ 600.000 ἔχει 400.000, ἡμεῖς ἔχομεν μόνον 150.000. Οἱονδήποτε Ἐπιτελεῖον καὶ οἱαδήποτε κυβέρνησις καὶ ἂν ἔλθῃ καὶ δὲν αὐξηθῇ ὁ στρατός μας εἰς 300.000 καὶ ὁ ἐφοδιασμός του μὲ τὰ ἀνάλογα μέσα δὲν θὰ ἠμπορέσωμεν νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις μας. (Εὖγε, χειροκροτήματα).

§39Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὁμολογῶ ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου ποὺ ἦλθεν ἀπὸ τὴν Κρήτην ποὺ ἀγωνίζεται κατὰ τῶν ἀνθρώπων ποὺ δὲν τηροῦν τοὺς νόμους, ὁμολογῶ ὅτι ἡ πρότασίς του εἶναι πρότασις ὁμολογουμένως ὀρθοτάτη. Ἀλλὰ καὶ εἶναι πρότασις ἡ ὁποία μὲ ἀναγκάζει νὰ κατηγορήσω τὴν Κυβέρνησιν διὰ τίνα λόγον δὲν ἔπεισεν τὸν κόσμον ἔξω ὅτι εἰς τὴν πατρίδα μας...

§40Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὰς Κυβερνήσεις ὄχι τὴν Κυβέρνησιν εἶπεν.

§41Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ἐγὼ δύναμαι νὰ ἑρμηνεύω τὰ πράγματα καὶ νὰ κατευθύνω τὸν λόγον ὡς ἐγὼ νομίζω καὶ νομίζω ὅτι καλῶς τὴν γλῶσσαν χειρίζομαι καὶ ὅτι καλῶς καὶ σεῖς τὴν γλῶσσαν προσέχετε· ἀλλὰ θὰ ἦτο σωστότερον σεῖς, ὁ ὁποῖος παριστάνετε τὸν διδάσκαλον τῆς εὐπρεπείας, νὰ μὴ διακόπτετε τὸν ρήτορα. (Χειροκροτήματα)

§42Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Λέγετε πράγματα ἀνυπόστατα. Τὰ λέτε ὡραῖα, περίφημα, ἀλλὰ ἐγὼ δὲν σᾶς διέκοψα, διώρθωσα μίαν λέξιν. Δὲν εἶπε τὴν Κυβέρνησιν· εἶπε τὰς Κυβερνήσεις.

§43Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Θὰ παρεκάλουν τὸν ρήτορα νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις εἰς τὴν Βουλήν, ἐὰν ἐπικρίνῃ τὸ ἔργον τὸ τρίμηνον τῆς Κυβερνήσεως ἢ τὸ 18)μηνον.

§44Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, κ. Ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ κόμματος, γνωρίζετε ὅτι εἰς ὅλην μου τὴν ζωὴν μὲ διακρίνει εὐθαρσία εἰς τὴν ἀντιμετώπισιν τῆς ἀληθείας. Θεωρῶ ὑπευθύνους ὅλους τοὺς κυβερνήσαντας καὶ αὐτὸν τὸν ἀρχηγόν μου. Εἶναι μεγάλο πρᾶγμα εἰς τοὺς πολιτικοὺς νὰ ὁμολογοῦν τὴν ἀλήθειαν διότι αἱ μεταπολεμικαὶ κυβερνήσεις δὲν διεφώτισαν τὸν κόσμον καὶ ὅταν τὸ 1944 οἱ ἀντάρται ἦσαν εἰς τὸν Πάρνωνα, καὶ ἔλεγεν ὁ κ. Τουρκοβασίλης, καὶ ἔλεγεν ὁ κ. Κουλουμβάκης καὶ ἐλέγομεν ἡμεῖς, ὅταν τὰς ἡμέρας τῶν ἐκλογῶν εἰς τὸν Ἅϊ Βασίλη ἔκαμεν τοὺς ἐκλογικοὺς καταλόγους, τὸ Κράτος δὲν ἔλαβεν οὐδὲν μέτρον καὶ σήμερον εἶναι 800 καὶ κυριαρχοῦν τοῦ ἀνδρείου Πελοποννησιακοῦ λαοῦ.

§45Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εὖγε, ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι συμφωνοῦμεν.

§46Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ πιστεύῃ τις ὅτι ἐν Πελοποννήσῳ γίνεται ἀγὼν διὰ τοὺς Πελοποννησίους, γίνεται ἀγὼν διὰ νὰ μὴ σταλῇ στρατὸς ἐν Μακεδονίᾳ, ὅστις θὰ ἠντλεῖτο ἀπὸ τὸν πύθον αὐτόν, διὰ νὰ πολεμήσῃ εἰς τὴν Μακεδονίαν ὅπου ἐπολέμησαν καὶ οἱ πατέρες μας. Καὶ ἡμεῖς εἴπομεν νὰ φυλάγωμεν τὸν Βορρᾶν δηλαδὴ τὴν Ἑλληνικὴν Μακεδονίαν, καὶ ὄχι ἐκεῖνα ποὺ ὑπεστήριξεν ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς πατρίδος μας εἰς τὴν Βαλκανικὴν Ἐπιτροπὴν· εἶπεν ὅτι ὑπάρχει ξένη μειονότης ὑποννοῶν τὴν βουλγαρόφωνον μειονότητα.

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σλαυόφωνος μειονότης καὶ ὄχι Βουλγαρόφωνος.

§48Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Διὰ τὴν περίπτωσιν ταύτην ὁ σημερινὸς ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως ἔλαβε τὸν λόγον καὶ εἶπεν ὅτι τὸ γλωσσικὸν ἰδίωμα δὲν ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν τοῦ ὅτι κανεὶς δὲν εἶναι ἕλλην, καὶ ὅτι εἶναι ἀναντίρρητον ἱστορικῶς ὅτι εἶναι ἕλληνες καὶ μόνον ἕλληνες. Ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος ἐφάνη μεγάλος ὑποστηρικτὴς καὶ συνεπίκουρος τοῦ Βισίνσκυ, ὑποστηρίξας τὴν ἄποψιν ὅτι ὑπάρχει σλαυϊκὴ μειονότης.

§49Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ποῖος ἀντιπρόσωπος;

§50Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὁ κ. Κύρου ὑπεστήριξεν ὅτι ὑπάρχει σλαυϊκὴ μειονότης καὶ ὅτι πρέπει νὰ φύγουν αὐτοὶ ἀπὸ ἐκεῖ.

§51Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Μὴ θίγετε τὰ ζητήματα, ἐὰν δὲν τὰ ἔχετε ἐξετάσει εἰς τὰς λεπτομερείας των καὶ ἐὰν δὲν ἔχετε ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν λάβει στοιχεῖα. Διὰ νὰ θίγετε τοιαῦτα ζητήματα θὰ πρέπει προηγουμένως νὰ ἔλθετε εἰς ἐπαφὴν μὲ τὰς ὑπηρεσίας τοῦ ὑπουργείου διὰ νὰ κρίνετε ἐὰν ὑπάρχῃ τι τὸ μεμπτὸν καὶ τότε νὰ θίξητε τὸ ζήτημα. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσβάλλετε ὑπαλλήλους οἱ ὁποῖοι ἐκτελοῦν τὸ καθῆκον των μὲ μεγάλον πατριωτισμὸν καὶ μὲ ἐπιμέλειαν.

§52Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἐπιμέλειαν, δὲν ἀμφισβητῶ τὸ ἐνδιαφέρον τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ λέγω τοῦτο.

§53Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Εἶναι καλαὶ αἱ ἐπικρίσεις, ἀλλὰ εἶναι δυσχερὲς τὸ ἔργον ἐκείνου ὁ ὁποῖος ἐργάζεται καὶ λυώνει εἰς τὰ πόδια του διὰ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτοῦ.

§54Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγετε, ἀλλὰ...

§55Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐνσπείρετε ζιζάνια εἰς τὸν στρατόν, τοὺς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ τοὺς ὑπαλλήλους.

§56Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Οἱ ἔνδοξοι ἀξιωματικοὶ ποὺ ἔγραψαν τὴν πλέον ὡραίαν παράδοσιν εἰς τὴν Ἀλβανίαν...

§57Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν σημαίνει τίποτα, ὅταν διασείετε τὴν πειθαρχίαν τοῦ στρατοῦ; Ὑπάρχει ἕνα ἀσύγκριτον ἀγαθὸν τὸ ὁποῖον λέγεται πειθαρχία καὶ τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται καὶ πρέπει νὰ ἐπιβάλλεται καὶ εἰς ἡμᾶς. (Χειροκροτήματα).

§58Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε Πρόεδρε, τὴν πειθαρχίαν τὴν ἐπιβάλλει ἡ Κυβέρνησις.

§59Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Νὰ ἐλέγξητε τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι ὅμως τὸν στρατὸν καὶ τοὺς ὑπαλλήλους.

§60Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὅσον καὶ ἂν πιστεύωμεν εἰς τὸν ἀγῶνα, ὅσον καὶ ἂν ἔχωμεν πνεῦμα ἀγωνιστικόν, πρέπει νὰ ξεύρωμεν ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ νικήσωμεν εἰς τὸν ἀγῶνα, ὅταν 300.000 ἀνταρτόπληκτοι θὰ ἀντιμετωπισθοῦν καθ’ ὃν τρόπον ὑπέδειξαν οἱ προλαλήσαντες συνάδελφοι. Δὲν ἀντιμετωπίζεται καὶ δὲν προστατεύεται ἡ πεῖνα καὶ ἡ φτώχεια μὲ λόγια, ἀλλὰ μὲ ἔργα. Πρέπει τὸ σπίτι τοῦ ὑπουργοῦ, τὸ σπίτι τοῦ εὐπόρου ἕλληνος, νὰ πάρῃ τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἠρνήθησαν νὰ καθήσουν μαζὶ μὲ τοὺς συμμορίτας, διὰ νὰ καθήσουν καὶ νὰ ζήσουν μαζί τους, διὰ νὰ μπορέσουν νὰ πᾶνε καὶ πάλιν εἰς τὰ χωριά των, νὰ δουλέψουν διὰ τὴν Ἑλλάδα. (Χειροκροτήματα). Καὶ τότε ὁ καθοδηγητής, κύριε Ἀρχηγὲ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, κύριε Πρόεδρε, ὁ ὁποῖος θὰ θέλῃ νὰ ἐπιβληθῇ εἰς τοὺς περὶ αὐτὸν θὰ εἶναι ἐστερημένος ἀπὸ ἐπιχειρήματα, διότι ἡμεῖς ἐπιβάλλομεν αὐτὸ τὸ πνεῦμα ποὺ λέγεται κομμουνισμὸς μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ χριστιανισμοῦ καὶ τῆς ἀγάπης πρὸς τὴν Πατρίδα μας.

§61Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ σᾶς ἐνισχύσω, κύριε συνάδελφε. Εἰς τὰ Γρεβενὰ τὴν 25ην Ἰουλίου, ποὺ ἐδόθη μία μάχη ὅπου τιμᾷ τὸν στρατὸν ἐναντίον 10–12 ταγμάτων συμμοριτῶν ἠμύνθησαν 300 γενναῖοι στρατιῶτες. Εἰς τὰ Γρεβενά, λέγω, μετὰ τὴν κηδείαν ἑνὸς ΜΑΥ ὁ ὁποῖος ἔπεσε μαχόμενος εἰς τὴν πόλιν ἐκείνην, ὀλίγας ἡμέρας ἀργότερον ἡ οἰκογένεια αὐτοῦ πὶξ–λὰξ ἐξεδιώχθη ἀπὸ ἕνα δωμάτιον ὅπου ἔμενεν ὡς ἀνταρτόπληκτος καὶ τὴν ἀνεῦρον κατὰ τὴν πρὸ ἡμερῶν μετάβασίν μου εἰς Γρεβενὰ ζῶσαν εἰς μίαν σκηνὴν ὑπὸ τὸ φοβερὸν κλίμα τῆς περιοχῆς ἐκείνης. Ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ δωματίου ἐκείνου ἦτο πενθερὸς μονίμου χωροφύλακος καὶ ἐπέταξε τὴν ἀνταρτόπληκτον οἰκογένειαν διὰ νὰ μισθώσῃ τὸ δωμάτιον εἰς ἄλλον ἔνοικον ἀντὶ μεγαλυτέρου μισθώματος.

§62Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Κύριε ὑπουργέ, εἶσθε ὑποχρεωμένος νὰ παρουσιάσητε ἐντὸς τῆς ἑσπέρας ἢ τὸ δυνατὸν ἐντὸς τῆς αὔριον, τὸ ἑξῆς νομοθέτημα: Ὅλα τὰ σπίτια τῶν εὐπόρων, καὶ ἐὰν ἀκόμη εἶναι τριῶν δωματίων, νὰ περιορισθοῦν ἐκ τῶν τριῶν εἰς τὸ ἕνα διὰ νὰ δώσουν τὰ δύο, ὥστε νὰ φέρουν πλέον τοὺς ἕλληνας. Καὶ νὰ δώσητε τὰ σανίδια, κύριε ὑπουργὲ τῆς Ἀνοικοδομήσεως, νὰ κάνουμε παράγκες νὰ δεχθοῦν τοὺς πρόσφυγας καὶ μὴ ἀναμένετε διὰ τὸν Μάρτιον ὁπότε τότε θὰ θέλουμε τριακόσιες «Σωτηρίες» καὶ νοσοκομεῖα διὰ νὰ βάλουμε τοὺς ἕλληνας, οἱ ὁποῖοι θὰ ἔχουν πλέον καταστραφῆ. (Χειροκροτήματα). Τὸ ὑπουργεῖον τῆς Προνοίας ἔχει πρώτιστον καθῆκον νὰ εἶναι σὰν ἐκεῖνο ποὺ συνεκρότησεν ὁ ἀθάνατος Ἐλευθέριος Βενιζέλος κατὰ τὸ ἔτος τὸ ἐπάρατον τοῦ 1922, διὰ νὰ δεχθῇ ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον κόσμου καὶ νὰ ἐγκαταστήσῃ τοὺς ἕλληνας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἔτσι πρέπει νὰ εἶναι τὸ ὑπουργεῖον Προνοίας. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποτρέπεται ἡ ἐκμετάλλευσις, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀφοπλίσωμεν τὸν καθοδηγητήν, ὅταν γνωρίζετε ἢ μᾶλλον πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι αἱ Τράπεζαι τοκίζουν χρήματα καὶ παίρνουν τόκο 40 ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν χωρὶς κανεὶς εἰσαγγελεὺς νὰ τοὺς ὑποβάλλῃ μήνυσιν, ὡς ἀπὸ τὸν νόμον ὤφειλε νὰ πράξῃ; (Χειροκροτήματα).

§63Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπ. Δικ.) Πρῶτον δὲν εἶναι ἔτσι ποὺ τὸ λέτε. Δεύτερον πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζῃ ὁ εἰσαγγελεὺς ὅτι τοκίζουν μὲ 40% ὅταν, ὅπως ξέρετε, ἐκεῖνος ποὺ τοκίζει παρὰ πάνω ἀπὸ τὸν νόμιμον τόκον δὲν τὸ λέγει ποτέ;

§64Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Τὸ λέγω ἐγώ.

§65Χ. ΛΑΔΑΣ. (Ὑπ. Δικ.). Πρέπει νὰ εἰπῆτε ποία Τράπεζα καὶ τότε νὰ ἀξιώσητε τὴν παραπομπήν.

§66Η. ΜΠΑΤΖΙΟΣ. Ὅλαι αἱ Τράπεζαι, πλὴν τῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, τοκίζουν μὲ 40% ἀλλὰ τὸ καλύπτουν ὑπὸ τύπον προμηθείας.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐφαρμόζω τὸν Κανονισμὸν καὶ ἀπαγορεύω τὰς διακοπάς.

§68Λ. ΚΟΥΤΣΟΠΕΤΑΛΟΣ. Ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα.

§69Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Νὰ λοιπὸν, κ. Βαμβέτσο, πῶς τὰ εἴδη ὑπερτιμῶνται ὡς προηγουμένως εὐθαρσῶς ἐκλαύσατε τὸν πόνον τοῦ πένητος ἑλληνικοῦ λαοῦ. Διότι ὁ τόκος ὁ μεγάλος ἐπιρρίπτεται ἐπὶ τοῦ καταναλωτοῦ καὶ ἡ ζωὴ αὐξάνει καὶ ὁ λαὸς πεινᾶ καὶ τὸν παραλαμβάνει τότε ὁ Μάρκος. Κύριε ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, κύριοι ὑπουργοί; 15.000 ὑπάλληλοι ἀπελύθησαν. Βεβαιότατα σᾶς ἐπεβλήθη τὸ μέτρον, τὸ συνομολογοῦμεν, ἀλλὰ τί θὰ γίνουν ἐκεῖνοι καὶ μάλιστα τώρα ποὺ ὁ μισθὸς εἶναι πρόνοια; Ἐπεβλήθη τὸ μέτρον, τὸ συνομολογῶ, ἀλλὰ ἔχει καθῆκον ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ ὅτι εἰς τὴν πατρίδα μας πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ἰδιότυπος πολιτικὴ καὶ θὰ διώξουμε τὶς γυναῖκες καὶ θὰ κρατήσουμε τοὺς ἄνδρας ποὺ πολεμοῦν καὶ σώζουν τὸ σπίτι ποὺ θὰ μποῦν μέσα οἱ γυναῖκες. Τὰ μέτρα πρέπει νὰ εἶναι γενναῖα καὶ θαρραλέα διότι οἱ καιροὶ εἶναι ἰδιότυποι καὶ οὐδέποτε ὁ ἑλληνικὸς λαὸς εἶδε στιγμὰς τοσοῦτον ἐπικινδύνους καθ’ ἅπαντα τὸν μακραίωνα βίον του. Βλέπετε ὅτι ἡ βιομηχανία τῶν Ἀθηνῶν εἶναι προνομιοῦχος ἔναντι τῆς ἐπαρχίας ἡ ὁποία παίρνει ἐμπορεύματα ἀπὸ τὴν Ἀθήνα καὶ πληρώνει φόρους ἐξαγωγικοὺς καὶ φόρους εἰσαγωγικούς, διότι τὴν Ἑλλάδα ἡ Κυβέρνησις τὴν ἀρχίζει ἀπ’ τὸν Σκαραμαγκᾶ καὶ τὴν τελειώνει στὸ Παγκράτι. Καὶ ἐρωτᾶται ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ποῖα ζητήματα ἐλύσαμεν; Καὶ ἐρωτῶ τὸν φίλον μου καὶ πράγματι ἀγαθώτατον ὑπουργὸν τῆς Παιδείας. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Παιδείας, λέγει ἡ ἱστορία ὅτι στὸ κρυφὸ σχολειὸ ἐγαλβανίζετο τὸ πατριωτικὸν αἴσθημα τῶν ἑλληνοπαίδων. Λέγει ἡ ἱστορία ὅτι οἱ πατέρες μας καὶ οἱ διδάσκαλοί μας ἔλεγαν «Θεούλη μου νὰ μᾶς φυλᾶς τὴν Πατρίδα μας». Διατάξατε, καθ’ ὃ ἔχετε καθῆκον, τὸν διδάσκαλον, τὸν γυμνασιάρχην, τὸν σχολάρχην, τὸν καθηγητὴν ὅταν μπαίνῃ στὸ σχολεῖο νὰ λέγῃ «Ἡ Πατρὶς κινδυνεύει, ἀλλὰ θὰ ζήσῃ καὶ μὴ τείνετε εὐήκοον οὖς εἰς τοὺς σλαύους». Ὅταν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καὶ ὁ Δεσπότης καὶ ὁ παπᾶς εἰς τὴν ἐκκλησίαν δὲν δίδει τὸν τόνον αὐτόν, πῶς ἐννοεῖτε, κ. Σοφούλη, πῶς ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις τὸν συναγερμὸν τοῦ λαοῦ; Δι’ αὐτὸ ὅταν ἔλεγεν ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος καὶ ὁ ἀρχηγὸς τοῦ Δημοκρατικοῦ Σοσιαλιστικοῦ Κόμματος ὅτι δίδουν ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἤθελον νὰ ἐρωτήσω πῶς διέβλεπον τὴν δυνατότητα ἐπιτυχίας, διότι δὲν ξέρω ἂν οἱ καιροὶ αὐτοὶ εἶναι καιροὶ οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ παρέρχωνται ἄνευ ἀγώνων. Ἡ δὲ γνώμη τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Ἑνωτικοῦ Κόμματος μοῦ ἐνθυμίζει ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1870 ὅταν οἱ Γερμανοὶ προήλαυνεν πρὸς Παρισίους καὶ ἐπολιορκεῖτο τὸ Μέτς, ἡ γαλλικὴ Κυβέρνησις ἐπενέβη εἰς τὸ ἔργον τοῦ στρατηγοῦ Μὰκ Μαὸν καὶ τὸν διέταξε, παρὰ τὴν θέλησίν του νὰ πολεμήσῃ εἰς περιχαρακωμένον στρατόπεδον, νὰ σπεύσῃ πρὸς Σεδὰν καὶ γνωρίζομεν ὅτι οἱ Γερμανοὶ ᾐχμαλώτισαν καὶ τὸν Μὰκ Μαὸν καὶ τὸν Μπαζάκ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἱστορία λέγει ὅτι οἱ πολιτικοὶ μόνον τὴν γραμμὴν δίδουν καί ὅτι τὸν πόλεμον τὸν διεξάγουν οἱ στρατηγοὶ ὡς ὁ Μοντγκόμερυ καὶ ὁ Ἀλεξάντερ, χωρὶς ὁ Τσῶρτσιλ νὰ ἐπεμβαίνῃ ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ σχεδίου. Ἀλλὰ μήπως καὶ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1897 δὲν συνέβη οἱ βουλευταί Ἁλμυροῦ νὰ ἐπέμβουν παρὰ τῷ Πρωθυπουργῷ καὶ ν’ ἀναγκάσουν τὸν Σμολένσκυ νὰ μείνῃ εἰς τὸν Ἁλμυρὸν καὶ ἐπάθαμε ὅ,τι ἐπάθαμε; Συνεπῶς, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐπάναγκες ἡ Κυβέρνησις νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ ἂν βλέπῃ ὅτι οἱ ὑπουργοί της δὲν ἀποδίδουν ὅσον ἐκείνη ἢ μᾶλλον τινὲς ἐκείνων τοὺς ὁποίους ἀνέφερα, ἔχει καθῆκον ἐκ τῶν κόλπων της νὰ ἀνεύρῃ τὰ δυναμικὰ στοιχεῖα καὶ νὰ ἀλλάξῃ τὴν σημερινὴν μορφήν, διὰ νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ νίκη ἡ ποθητὴ καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Δὲν ξεύρω ἐὰν γνωρίζῃ ὅτι εἰς τὸ ὑπουργεῖον του ὑπάρχουν 260 ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν κινηθῆ καθόλου διὰ τὰς ἐπαρχίας ἐνῷ οἱ ἄλλοι, κ. ὑπουργὲ τῆς Δημοσίας Τάξεως, φονεύονται καὶ εἶναι τίμιον καὶ δίκαιον νὰ πάρετε αὔριον τοὺς καταλόγους καὶ νὰ τοὺς στείλετε αὐτοὺς ἐπάνω. Καὶ μοῦ κάμνει κατάπληξιν, κ. Πρόεδρε, ὅτι εἰς τὸ Γεν. Ἐπιτελεῖον εἶναι ὑπάλληλοι 360 γυναῖκες.

§70Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Χωρὶς νὰ εἶμαι ἁρμόδιος θὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἡ διαταγὴ τῆς ἀπολύσεως ἔλεγε ρητῶς ὅτι ἀπολύονται, πρῶτον, ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι στεροῦνται προσόντων. Δεύτερον, αἱ θήλεις αἱ προσληφθεῖσαι μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν, τρίτον οἱ ἄγαμοι ἄρρενες οἱ προσληφθέντες μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσιν κλπ. Ἑπομένως εἰς τὴν ἀπόλυσιν προηγοῦντο αἱ θήλεις ὑπάλληλοι.

§71Δ. ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ. Ὑπὸ τὰς συνθήκας αὐτάς, κ. βουλευταί, νομίζω ὅτι ἐπειδὴ δὲν βλέπω ἀκριβῶς τὴν δυνατότητα παροχῆς τοῦ ἀπαραιτήτου κατὰ τοὺς χρόνους τούτους τρόπου ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, θὰ σκεφθῶ ἐὰν καὶ καὶ κατὰ πόσον θὰ πρέπει νὰ βοηθήσω μὲ τὴν ἀτομικήν μου ἐμπιστοσύνην τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἔχει τὸν λόγον.

§73Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὄχι μόνον νὰ ἀγορεύσω, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀκούω ἀκόμη εἶμαι κουρασμένος.

§74Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Κύριοι βουλευταί, ἡ συνεδρίασις θὰ ἐξακολουθήσῃ, ἐκτὸς ἐὰν ὑποβληθῇ ἔνστασις ἀπαρτίας. Εἶναι 50 ἐγγεγραμμένοι καὶ ἕκαστος ὁμιλεῖ ἐπὶ ἕνα δίωρον. Ἑπομένως θὰ χρειασθῇ νὰ κάμωμεν 10 συνεδριάσεις ἐὰν δὲν ἐφαρμόσωμεν τὸ τέταρτον.

§75Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε. Εἶπον ὅτι εἶμαι κουρασμένος καὶ στὸ νὰ ἀκούω. Ἐπικρίνω πάντα ὅστις ἤθελεν ἀγορεύσῃ ἐπὶ δίωρον, διότι δὲν ὑπάρχει θέμα πλέον διώρου ἀγορεύσεως. Ἀλλά, κ. Πρόεδρε, μία Βουλή, μία ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία, κ. Ἀρχηγέ, δὲν ἔχει προορισμὸν νὰ χειροκροτῇ μόνον μερικοὺς προνομιούχους καὶ μετὰ ταῦτα νὰ καταδικάζεται ὅπως καταδικάζεται τὴν στιγμὴν αὐτήν. Ἔχομεν καὶ ἡμεῖς οἱ βουλευταὶ τὸ δικαίωμα νὰ ἀγορεύσωμεν. Ἀλλὰ νὰ ἀγορεύσωμεν ὅταν δυνάμεθα καὶ ὅταν πρέπει.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συνεδρίασις ἤρχισε εἰς τὰς 6.30 καὶ δὲν ἠγόρευσαν παρὰ ἐλάχιστοι ἐκ τῶν κ.κ. βουλευτῶν. Ἐὰν εἶσθε κουρασμένος, νὰ σᾶς κρατήσωμεν τὴν σειράν σας.

§77Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως). Ἡ ὥρα εἶναι 9.15 καὶ δὲν βλέπω καθόλου ταλαιπωρημένην τὴν Βουλήν.

§78Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀφοῦ θέλετε, θὰ σᾶς κάμω τὸ χατῆρι. (ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα).

§79Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὅσον καὶ ἂν εἶμαι κουρασμένος, κ.κ. συνάδελφοι, θὰ προσπαθήσω δι’ ὅσον τὸ δυνατὸν ὀλιγωτέρων φράσεων νὰ ἐκτελέσω καὶ ἐγὼ τὸ καθῆκον μου. Ἀλλὰ βέβαια διαφωνῶ, διαφωνῶ ἀπολύτως, ὡς τὸ εἶπον πολλάκις, μὲ τὴν ἀθλίαν ἐκείνην διάταξιν τοῦ Κανονισμοῦ μας, κατὰ τὴν ὁποίαν μόνον προνομιοῦχοι προσωπικότητες ἀκούονται εἰς τὴν Βουλήν. Καὶ πιστεύω ἐπίσης, κ.κ. βουλευταί, ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, ὅτι, ὑπὸ τὸ Πολίτευμα τὸ Κοινοβουλευτικόν, κυβερνᾷ ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία καὶ πρέπει νὰ ἀκούεται ἐν πάσῃ εὐρύτητι ἡ γνώμη τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Δὲν εἶναι Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἐκείνη εἰς τὴν ὁποίαν ἀκούονται μόνον μερικοί, κακῶς χαρακτηρισθέντες μάλιστα καὶ ἀπὸ οὐσιαστικὴν ἔποψιν, ὡς δικαιούμενοι νὰ εἶναι προνομιοῦχοι. Πῶς ὅμως εἶναι δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ καλῶς μία Βουλή, ὅταν καταπονῆται ἐπὶ τόσας ὥρας;

§80ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ στρατιῶται μας μάχονται ἐπὶ ὁλοκλήρους ἑβδομάδας χωρὶς διακοπὴν καὶ ἡμεῖς δὲν πρέπει νὰ κουρασθῶμεν διὰ νὰ δώσωμεν τὴν κοινοβουλευτικὴν μάχην;

§81Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Συμβαίνει, ἀξιότιμε κύριε συνάδελφε, νὰ πιστεύω καὶ ἐγώ, ὅτι ὅταν μαχώμεθα κατὰ τὸν Ἐθνικὸν συναγερμόν, ὅταν δηλαδὴ καλῆται νὰ πολεμήσῃ ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος, τοῦτο βεβαίως δὲν σημαίνει ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες, ἄνδρες καὶ γυναῖκες καὶ παιδιὰ θὰ λάβουν ὅπλα καὶ θὰ πυροβολοῦν καὶ θὰ πυροβολοῦνται.

§82Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Κύριε συνάδελφε, τὰ ὅπλα ἀξίζουν μόνον εἰς τῶν στρατιωτῶν τὰ χέρια.

§83Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Καὶ τὸ λέγει αὐτὸ ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος πολεμᾷ καθὼς νομίζω, διαρκῶς ἐπὶ 44 ἔτη, ἀπὸ τοῦ 1903.

§84Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Δὲν σᾶς ἔκανα τὴν διακοπὴν διὰ νὰ ἀποκαλύψετε τὰ χρόνια μου...

§85Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Λοιπόν, κ. κ. συνάδελφοι, ἂς εἰσέλθωμεν σοβαρῶς εἰς τὴν πολιτικὴν συζήτησιν. Ἐξετίμησα ἀπόψε ἐξαιρετικῶς μίαν διάλεξιν, μεγάλου πλήθους λεπτομερειῶν διάλεξιν γενομένην ἀπὸ μέρους ἐπιστήμονος, ἐπιστημονικωτάτην μέν, ἀλλ’ ἀτυχῶς οὐχὶ καὶ πολιτικώτατα πρακτικήν. Ἐξετίμησα ἐπίσης μίαν ἀπολογίαν καὶ μίαν μετάνοιαν, μετὰ τὴν ὁποίαν ἠκούσθησαν συγχωρητήρια! Ἐπίσης ἐξετίμησα καὶ τὴν εἰς πεζὸν λόγον ποίησιν, ἡ ὁποία ἠκούσθη πρὸ ὀλίγου. Καιρὸς εἶναι νὰ εἰσέλθωμεν εἰς καθαρῶς πολιτικὴν συζήτησιν, διότι, ὅταν λέγωμεν συζήτησιν πολιτικήν, ἐννοοῦμεν συζήτησιν καταλήγουσαν εἰς πρακτικὰς σκέψεις τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας αἱ ὁποῖαι καταλήγουν εἰς ἐκτελέσεις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως. Διὰ νὰ προχωρήσω εἰς τοιαύτην συζήτησιν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπικαλεσθῶ μερικὰ δεδομένα. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι μᾶς ἐπιβάλλεται νὰ εὐχαριστήσωμεν τοὺς ἀντιπροσώπους Δημοκρατικῶν Ἐθνῶν, οἱ ὁποῖοι, 40 τὸν ἀριθμόν, ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς Πατρίδος μας. Νὰ εὐχαριστήσωμεν ἰδιαιτέρως δύο Μεγάλας Δυνάμεις, τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς, καὶ τὴν Μ. Βρετανίαν. Δὲν ἀνήκω εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι πιστεύουν, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ διατυπώσωμεν παράπονα, νὰ διατυπώσωμεν διαμαρτυρίας, ν’ ἀπαγγείλωμεν καὶ μομφάς. Ἐν ὀνόματι τῶν ἐλευθέρων πολιτευμάτων, τὰ ὁποῖα διέπουν καὶ τὰς Ἡνωμένας Πολιτείας τῆς Ἀμερικῆς, καὶ τὴν Μ. Βρετανίαν, ἔχομεν τὸ δικαίωμα, οἱ Ἕλληνες, μὲ ὑψηλὰ τὴν κεφαλήν, σεβόμενοι τὸ Πολίτευμά των, ἀλλὰ καὶ τὸ ἰδικόν μας Πολίτευμα, σεβόμενοι τὴν ἐλευθερίαν μας καὶ τὴν ἀξιοπρέπειάν μας, ἀλλὰ ἐπικαλούμενοι καὶ τὸν σεβασμὸν ἐκείνων πρὸς τὴν ἐλευθερίαν καὶ τὸ πολίτευμα παντὸς πεπολιτισμένου λαοῦ, νὰ εἴπωμεν πρὸς αὐτοὺς καὶ τὰ σφάλματά των καὶ τὰς ἁμαρτίας των καὶ τὰς πράξεις των, αἱ ὁποῖαι ἔχουν ἐκθέσει τὴν ἰδικήν μας Πατρίδα εἰς τὸν ἔσχατον κίνδυνον, ἀλλὰ βεβαίως ἔχουν βλάψει καὶ τὰ ἰδικά των συμφέροντα. Καὶ ὅταν κατὰ τοιοῦτον τρόπον διεξάγεται ἡ συζήτησις, μὲ αὐτὰ τὰ δεδομένα, ἀνδρῶν πρὸς ἄνδρας, θὰ καταλήξωμεν εἰς καλύτερα συμπεράσματα, εἰς καλυτέρας ἀποφάσεις, ἀπὸ ἐκείνας τὰς ὁποίας ἔλαβον κατὰ τὸ παρελθόν, ὅταν ἐδημιούργησαν ἐδῶ τὴν συνωμοσίαν τὴν κουκουεδικήν, ὅταν ἦσαν αἴτιοι τοῦ στασιαστικοῦ ἐκείνου κινήματος εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅταν ἀνεγνώριζον ὅτι τάχα συντελεῖται ἑνότης τοῦ ἑλληνισμοῦ εἰς τὸ συνέδριον τοῦ Λιβάνου, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀπεφασίζετο νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑλλάδος ἕξ καὶ κατόπιν ἑπτὰ συνωμόται, προδόται τοῦ Ἔθνους μας, ὅταν κατόπιν ἀπεβιβάζοντο εἰς τὰς Ἀθήνας καὶ διέλυον τὰς δυνάμεις, αἱ ὁποῖαι ἠμπόδισαν τοὺς προδότας νὰ ἔχουν καθυποτάξει τὴν Ἑλλάδα καὶ προεκάλουν τὸ κίνημα τοῦ Δεκεμβρίου, ἀλλὰ καὶ ὅταν, κατόπιν καὶ ὅλων τούτων, ἐξηκολούθουν νὰ πείθωνται ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα τάχα ὑπάρχει Κέντρον καὶ Δεξιὰ καὶ Ἀριστερά, ὅτι δῆθεν δὲν εἶναι ὁ Ἑλληνισμὸς ὅλος ὁμόφρων, ἀδιάφορον ἐὰν ὑπάρχουν ὀνομασίαι κομμάτων κατὰ προχειρότητας πολυειδεῖς, ἀπέναντι ὅλων τούτων, μιᾶς συνωμοτικῆς προδοσίας, ἐνισχυομένης καὶ διευθυνομένης ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν. Βέβαια τώρα παρεσχέθη μία ὑπηρεσία, εἶναι ἀναμφισβήτητον, παρεσχέθη μία ὑπηρεσία, διότι ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Κέντρου μετέβη εἰς τὴν Ἀμερικήν, ἔλαβε μέρος εἰς τὰς συζητήσεις τοῦ Ὀργανισμοῦ Ἡνωμένων Ἐθνῶν καὶ ἐδήλωσεν ὅτι εἶναι ὁμόφρων μὲ ἡμᾶς τοὺς ἄλλους ἕλληνας, καὶ ὅτι ἡ λέξις «Κέντρον» ἦτο μία λέξις εὐφυΐας στιγμιαίας, ἀλλὰ δὲν εἶχε καμμίαν οὐσιαστικὴν σημασίαν ὅταν ἐλέγετο, ἀλλὰ εἶχεν ὅμως, λέγω ἐγώ, ὀλέθρια ἀποτελέσματα, διότι ἔπειθε τὸν κόσμον, ὅτι, ἀφοῦ ὑπάρχει Κέντρον εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἄρα ὑπάρχει καὶ Δεξιὰ καὶ Ἀριστερὰ καὶ ἄκρα Δεξιὰ καὶ ἄκρα Ἀριστερά, ὥστε νὰ εἶναι ἀδιάγνωστος ἡ Ἐθνικὴ ἑνότης μας! Λοιπόν, δεχόμεθα εὐχαρίστως εἰς τοὺς κήπους μας τὸν ἄσωτον υἱόν, τὸ Κέντρον, τὸ δῆθεν Κέντρον, καὶ θυσιάζομεν δι’ αὐτὸν τὸν μόσχον τὸν σιτευτόν! Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσωμεν, ὅτι ἡ Κοινὴ Γνώμη τῆς Ἑλλάδος, ἡ Κοινὴ Γνώμη ὅλου τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ μὲ ἐνθουσιασμὸν ὑπεδέχθη τὴν ἔλευσιν ἐξ Ἀμερικῆς τῆς Ἀντιπροσωπείας ἡμῶν τῆς Βουλῆς, τῆς Ἀντιπροσωπείας ὅλου τοῦ Ἔθνους μας. Καὶ ἐπίστευε καὶ πιστεύει ὁ Ἑλληνικὸς Λαός, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ἐπανῆλθεν ἐξ Ἀμερικῆς μὲ ἀποτελέσματα εὐχάριστα. Δὲν εἶπεν οὔτε ὁ κ. Ἀρχηγὸς τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος, ὅτι ἐλύθησαν ὅλα τὰ ζητήματά μας ὁλοτελῶς καὶ ὁριστικῶς. Ἀλλὰ μετέδωκεν εἰς ἡμᾶς μίαν ἐλπίδα, ὅτι ἡ Ἑλλάς, θελήσασα νὰ ζήσῃ ὡς τὸ ἠθέλησε, θὰ τὸ κατορθώσῃ νὰ ζήσῃ. Δὲν εἶναι δυνατὸν κανεὶς λοιπὸν νὰ ἀρνηθῇ, ὅτι μὲ ἐπιτυχίαν ἐπανῆλθεν ἐξ Ἀμερικῆς ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη ὑπὸ τὴν ἡγεσίαν τοῦ κ. Ἀρχηγοῦ τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος. Καὶ ἐγένετο δεκτὸν καὶ κἄτι ἄλλο ἀκόμη. Ἐγένετο δεκτόν, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκον του καὶ τὸ Σοφουλικὸν κόμμα. Κατὰ τὴν γνώμην μου θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρκεσθῇ εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιτυχίαν τὸ κόμμα ἐκεῖνο, νὰ δηλώσῃ δὲ ὅτι ἀρκεῖται εἰς αὐτὴν διά τε τοῦ Ἀρχηγοῦ του καὶ διὰ τῶν ἐκλεκτῶν ὑπουργῶν του τῶν μετεχόντων τῆς Κυβερνήσεως, διὰ τοὺς ὁποίους καὶ χθὲς ἐγὼ εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκφρασθῶ μετ’ ἐπαίνων, καθ’ ὅσον εἶναι ἀναντιρρήτως ἀξιότιμοι, ὡς τὸ ἀποδεικνύουν κατὰ πάσας τὰς ἡμέρας, ἀποδεικνύοντες τὴν ἱκανότητά των. Συνεπῶς νὰ εἶναι ἱκανοποιημένοι ἔστω καὶ ἐάν, δυστυχῶς, ἀπεδείχθη μία ἐξαίρεσις, μία ἐξαίρεσις ἁμαρτήσασα ἀναμφιβόλως, διότι δὲν ὑπάρχουν μόνον τὰ δύο ἔγγραφα, περὶ τῶν ὁποίων ὁ λόγος χθές, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ τρίτον! Καί, ὅπερ τὸ χειρότερον, ἐτολμήθη χθὲς μία τοιαύτη ἀπολογία, ὥστε ἐγώ, κύριοι συνάδελφοι, δὲν κατώρθωσα χθὲς τὸ βράδυ, ἂν καὶ εἶχον τὴν πρόθεσιν, νὰ εἴπω: «τέλος πάντων τὸν λυποῦμαι, γεμίζει ἡ ψυχή μου ἀπὸ ἐπιείκειαν!» Ἀλλὰ θὰ ἔλεγον τοῦτο καὶ μὲ τὴν ἀξίωσιν νὰ φανῇ ἀντάξιος τοῦ παρελθόντος του, κατὰ τὸ ὁποῖον παρελθόν του εἶχον εἴπει νομίζω καὶ ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης, ὅτι εὐχαρίστως θὰ τὸν ἔβλεπον καὶ Πρωθυπουργόν. Μὲ τὴν ἀξίωσιν, λέγω, νὰ τὸν ἤκουον τὴν ἑσπέραν χθὲς νὰ ὁμολογήσῃ ἀξιοπρεπῶς καὶ πολιτικώτατα τὴν ἁμαρτίαν του καὶ δηλοῦντα: «ἀναγνωρίζω ὅτι πρέπει νὰ παραιτηθῶ καὶ παραιτοῦμαι».

§86Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπ. Δικ.). Κάμνω μίαν δήλωσιν, διότι πρέπει νὰ ἀποδίδωνται τὰ τοῦ Καίσαρος τῷ Καίσαρι, ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὁ ὁποῖος φέρεται συντάξας τὸ ἔγγραφον αὐτό, εἶναι ὁ διατάξας πρῶτος τὴν κατάσχεσιν τῶν κομμουνιστικῶν ἐφημερίδων, μεθ’ ὃ ἐκλήθην ἐγὼ μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ νομιμοποιήσωμεν τὴν κατάσχεσιν αὐτήν. Μοῦ κάμνει ἐντύπωσιν, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπογράφῃ τοιοῦτον ἔγγραφον καὶ νὰ διατάσσῃ αὐτὸς οὗτος τὴν κατάσχεσιν ἔπειτα.

§87Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἔχω λόγους νὰ εἶμαι ὡς βουλευτὴς ὑπερήφανος, διότι ἔχομεν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὸν κ. Λαδᾶν μετὰ τοῦ ὁποίου γνωστοὶ εἶναι οἱ δεσμοί μου. Λέγω πρὸς αὐτὸν ὅτι πιστεύω εἰς τοὺς λόγους του, ἀλλ’ οἱ λόγοι του δὲν μεταβάλλουν τὸ πολιτικὸν θέμα. Εἶπεν ὁ ἐν λόγῳ ὑπουργὸς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Λαδᾶς τώρα περὶ αὐτοῦ, ἀλλὰ τὰ εἶπεν ἀφοῦ εἶχεν ἁμαρτήσει. Καὶ τὸ κακὸν εἶναι ὅτι προσεπάθησεν ἐδῶ νὰ καλύψῃ τὴν ἁμαρτίαν του, διότι ἔλεγεν ὅτι αὐτὸ ἦτο τὸ ἔγγραφον τὸ ὁποῖον συνετάχθη, ἐνῶ ἦτο καὶ ἄλλο, καθὼς ὑπάρχει καὶ τρίτον! Μόλις ἀνέλαβε τὸ ὑπουργεῖον ἐξέδωκεν ἐγκύκλιον, λέγων, «ὁ ἐθνικὸς στρατὸς τοῦ ΕΛΑΣ», προσθέτων: «Ἡ ὑστερία ἡ ἀντικομμουνιστική!» Κανεὶς δὲν ἀρνεῖται τὰ προσόντα του. Ὅσον τὸν ἐσεβόμεθα κατὰ τὸ παρελθὸν θὰ ἐξακολουθήσωμεν νὰ τὸν σεβώμεθα καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἐὰν ὑπερήφανα, ἀξιοπρεπέστατα, πολιτικώτατα ἔλεγεν: «ἡμάρτησα, παραιτοῦμαι καὶ θὰ προσπαθήσω νὰ ἀποδείξω καὶ μελλοντικῶς ὅτι ἤμην ἄξιος νὰ εἴχετε προηγουμένως τὴν ὑπόληψιν τὴν ὁποίαν εἴχετε περὶ ἐμοῦ.» Κύριοι, νὰ μὲ συγχωρῆτε. Εἰσέρχομαι εἰς ἄλλο θέμα. Ἐπιμένω εἰς τὴν γνώμην, ὅτι τὸ κοινοβουλευτικὸν Πολίτευμα λειτουργεῖ ἐπιτυχῶς μόνον ὅταν ὑπάρχῃ Κυβέρνησις ὁμοιογενής. Ἡ Κυβέρνησις, ὡς ἔχει σήμερον, ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκον της καὶ τὸ ἐξεπλήρωσεν ἐπιτυχῶς. Ἐρωτῶ ὑμᾶς: Εἰς περίπτωσιν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν εἴχομεν τὴν οἰκονομικὴν ἀρωγὴν τὴν ὁποίαν ἔχομεν τώρα ἐκ μέρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν, ποία θὰ ἦτο ἡ θέσις μας, ἡ κατάστασίς μας; Καὶ ὅσον ἀφορᾷ τὴν Μεγάλην Βρετανίαν καὶ ἐκείνη μᾶς ὑπεστήριξε πολύ. Πῶς δυνάμεθα, κύριοι, νὰ λησμονήσωμεν τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944 καὶ τὴν δρᾶσιν τοῦ ἐνδόξου Ἄγγλου Στρατηγοῦ Σκόμπυ; Πῶς δυνάμεθα νὰ λησμονήσωμεν, ὅτι κατὰ τὰς ἡμέρας ἐκείνας ὁ Πρωθυπουργός, ὁ Κυβερνήτης τῆς Μεγάλης Βρετανίας, ἔφθασεν ἐν μέσαις Ἀθήναις, ὅπου ἐξηκολούθει νὰ εἶναι ὁ κίνδυνος προφανής; Σφάλματα, ἐπαναλαμβάνω, ἐγένοντο καὶ γίνονται. Ἀλλὰ τὰ ζητήματα τὰ πολιτικὰ πρέπει νὰ ἐξετάζωνται ἐν τῷ συνόλῳ των. Εἴμεθα καὶ σήμερον ὅπως καὶ κατὰ τὸν πόλεμον τοῦ 1940 εἰς τὸ πλευρὸν τῆς Μεγάλης Βρετανίας, εὐτυχῶς δὲ τώρα καὶ εἰς τὸ πλευρὸν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Μετ’ αὐτῶν θὰ προχωρήσωμεν. Βέβαια, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ἐγὼ παρατηρῶ κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας καὶ πληροφοροῦμαι ὅτι διαπράττονται σφάλματα κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς πολιτικῆς αὐτῆς κατὰ τὴν ὁποίαν τυγχάνομεν τῆς μεγάλης, τῆς ἀνυπολογίστου οἰκονομικῆς εὐεργεσίας ἐκ μέρους τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν. Βέβαια, μέλη τῆς ἀποστολῆς ἐκείνης διαπράττουν ὑπερβολάς. Βέβαια, εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐλέχθη πρὸ δύο ὡρῶν ἐνταῦθα, ὅτι ἦτο ἄτοπον νὰ ἀναγγελθῇ εἰς τὴν δημοσιότητα, δι’ ἐφημερίδων, παρὰ τοῦ Ἀρχηγοῦ τῆς Ἀμερικανικῆς Ἀποστολῆς ἡ οἰκονομικὴ πολιτικὴ τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλά, βέβαια, ἀξίζει ὑψηλὴ τιμὴ καὶ μέγας ἔπαινος πρὸς τὸ πρόσωπον ἐκεῖνο, ἀξίζει νὰ ἀναγνωρίσωμεν ὅτι εἶχε μεγίστην πολιτικὴν σημασίαν, ὅτι τοιοῦτος ἀνήρ, ἐκτελῶν ἐν ὀνόματι τῆς ἰσχυροτέρας σήμερον δυνάμεως ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ καθήκοντα τὰ ὁποῖα ἐκτελεῖ, ἀνεγνώρισε τὸ πρᾶγμα καὶ ὡμολόγησεν ὅτι ἡ ἀναγγελία του ἐκείνη ἐὰν ἐξελαμβάνετο ὡς ἔχουσα ἐπισημότητα θὰ ἦτο ἄτοπος. Ἀλλὰ δὲν περιεῖχεν ἐπισημότητα. Ἦτο μία ἀπάντησις εἰς ἐρωτήσεις τῶν δημοσιογράφων καὶ ἑπομένως δὲν εἶχεν τὴν σημασίαν, ἡ ὁποία ἀπεδόθη εἰς αὐτὴν καὶ ἔξω τῆς Βουλῆς καὶ ἐν τῇ Βουλῇ μας ἀπόψε. Καὶ ἀκόμη περισσότερον πρέπει νὰ πληρούμεθα ἐλπίδων, ὅτι ἡ ἐργασία αὐτὴ θὰ προχωρήσῃ καλλίτερον, ἐπιτυχέστερον, σκοπιμώτερον καὶ διὰ τὴν σωτηρίαν τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς παγκοσμίου πολιτικῆς, ἡ ὁποία ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἀκεραιότητα τῆς χώρας μας. Ἐὰν ἐξακολουθήσουν αὐταὶ αἱ ἀναγνωρίσεις τῶν σφαλμάτων, ἐὰν δηλαδὴ ἔχωμεν ἡμεῖς τὴν παρρησίαν νὰ λέγωμεν, ὅπως εἶπεν ἕνας ἐκ τῶν κυρίων ὑπουργῶν—ἐὰν μοῦ τὸ ἐπιτρέπῃ, τὸν ὀνομάζω—: «Ἔχετε, κύριε, ὑμεῖς τὴν γνώμην, ἀλλ’ ἐγὼ ἔχω τὴν εὐθύνην καὶ ἡ εὐθύνη θὰ ἐπικρατήσῃ τῆς γνώμης». Καὶ εἶπεν ἄλλος ὑπουργός μας πρὸς τὸν εἰπόντα πρὸς αὐτὸν «δέχομαι κατ’ ἀρχὴν τὴν γνώμην σας», εἶπεν ὁ ὑπουργός μας «καὶ ἐγὼ λέγω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι δὲν δέχομαι κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ λαμβάνω ἀπόφασιν ὁριστικήν». Εἶναι φιλότιμοι καὶ οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι, εἶναι πολιτικοὶ καὶ ἐκεῖνοι καὶ θὰ πείθωνται ὅτι ἡμεῖς οἱ Ἕλληνες, οἱ τόσον πρὸς αὐτοὺς εὐγνώμονες, οἱ ἀναγνωρίζοντες τὴν χρησιμότητά των διὰ νὰ σωθῶμεν, οἱ Ἕλληνες ὅμως οἱ ὁποῖοι ἔχομεν αὐτὸ τὸ ἱστορικὸν παρελθόν, αὐτὴν τὴν ὑπόστασιν τὴν σημερινήν, βεβαίως γνωρίζομεν καλλίτερον ἀπὸ αὐτοὺς τὰ παρ’ ἡμῖν πρόσωπα καὶ πράγματα καὶ ἑπομένως ἔχουν μὲν δικαίωμα νὰ ἀξιοῦν συζήτησιν, ἀλλ’ ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἀξιοῦμεν μετὰ τὴν συζήτησιν ὅπως, ἐν διαφωνίᾳ, ἐπικρατοῦν αἱ ἰδικαί μας γνῶμαι περὶ τῶν ἑλληνικῶν προσώπων καὶ πραγμάτων. Δυστυχῶς βέβαια δὲν ἐφηρμόσθη τοιαύτη πολιτικὴ κατὰ τὸ παρελθὸν καὶ διὰ τοῦτο ἐφθάσαμεν εἰς τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944 Διότι ἐσυκοφαντήθησαν ἀπὸ τοῦ Καΐρου αἱ δυνάμεις αἱ ὁποῖαι ἔσωσαν τὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὸν κίνδυνον τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ διελύθησαν αἱ δυνάμεις ἐκεῖναι καὶ ὅταν ἦλθον ἐνταῦθα δὲν ἤκουσαν τὰς συστάσεις ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ἐμείναμεν ἐδῶ καὶ ἠγωνίσθημεν, ὅπως γνωρίζει ὁ Θεός. Καὶ εἴπομεν πρὸς αὐτοὺς ἀμέσως μόλις ἦλθον, «συλλάβετε τοὺς ἓξ ὑπουργούς σας, συλλάβετε τοὺς 15–20 ἄλλους ἡγέτας τῆς ἀτιμοτάτης αὐτῆς προδοσίας». Ἀλλ’ ἐφαντάζοντο ὅτι τοὺς ἐφθονοῦμεν, διότι ἀνεκοινώθη εἰς τὸ Κοινὸν ὅτι τάχα ἐπαίνους ὑπὲρ αὐτῶν ἔψαλλεν ὁ Οὐΐνστων Τσῶρτσιλ.

§88Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶ μίαν διασάφησιν ἀπὸ τὰ χείλη τοῦ ἀγορητοῦ διὰ νὰ κατατοπισθῶ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους. Μπορεῖτε νὰ μὲ πληροφορήσητε, κύριε Κουλουμβάκη, εἰς πόσην δύναμιν ἀνήρχοντο αἱ καταγγελθεῖσαι, ὅπως λέγετε, δυνάμεις τῶν ἀντιπάλων τῶν κομμουνιστῶν κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς Κατοχῆς καὶ ἂν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν εὑρίσκετε ὅτι ἦτο ἱκανὸς κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1944, γνωστῆς οὔσης τῆς κυριαρχίας καὶ τῆς παντοκρατορίας τοῦ ΕΑΜ–ΕΛΑΣ, ἂν αἱ δυνάμεις αὐταὶ ἦσαν ἱκαναὶ νὰ ἀντεπεξέλθουν εἰς ἐκείνην τὴν κατάθλιψιν ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν σημερινὴν κατάστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν τὸν Ἀπρίλιον 1946 ὀλίγαι ἑκατοντάδες ἀνταρτῶν δὲν ἀντιμετωπίσθησαν ἀπὸ ἕνα συγκροτημένον ἐθνικὸν στρατὸν εἰς τρόπον ὥστε νὰ ἐξηγήσωμεν τὸ παράπονόν σας;

§89Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐπίστευον τότε ἀκραδάντως ὅτι ἂν αἱ δυνάμεις ἐκεῖναι δὲν ἐσυκοφαντοῦντο ὑπὸ τοῦ Καΐρου διὰ ραδιογραφημάτων καὶ δὲν ἀφωπλίζοντο καὶ εἰς τὴν Τρίπολιν καὶ εἰς τὰς Ἀθήνας, ἦσαν ὑπεραρκεταὶ διὰ νὰ συντρίψουν τὰ δειλὰ καὶ κατάπτυστα ἐκεῖνα καθάρματα, τὰ ὁποῖα ἀπετέλουν τὸν δῆθεν στρατὸν τοῦ ΕΛΑΣ. Πιστεύω καὶ ταύτην τὴν στιγμὴν ὅτι ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ νὰ ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν ἐνέργειαν τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὁπλίτας ἐκείνους καὶ σήμερον θὰ συντριβῇ ἡ ἀνταρσία. (Χειροκροτήματα). Ἀλλ’ ἐφθάσαμεν εἰς τὸν Δεκέμβριον χωρὶς νὰ κάμωμεν καμμίαν ἐνέργειαν, ὅπως δημιουργηθῇ στρατός. Μετὰ ταῦτα ἔρχεται ἄλλη Κυβέρνησις, ἡ ὁποία δὲν ἔκαμε καμμίαν ἐνέργειαν διὰ νὰ δημιουργηθῇ στρατός, ἐνήργησεν ὅμως πολὺ διὰ νὰ διασπάσῃ καὶ ἐξουθενώσῃ τὸ σῶμα τῶν ἀξιωματικῶν.

§90Δ. ΖΗΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Κουλουμβάκη, δὲν ἀπαντήσατε εἰς τὸ ἐρώτημά μου, πόσος ἦτο ὁ ἀριθμός.

§91Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Τὴν γνώμην σας, κύριε Κουλουμβάκη, ἐπὶ τοῦ τὶ ἔκαμεν ἡ Κυβέρνησις τοῦ Καΐρου διὰ νὰ δημιουργήσῃ μίαν πραγματικὴν ἐθνικὴν ἀντίστασιν ἐναντίον τοῦ ἐχθροῦ...

§92Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἀλλά, κύριοι συνάδελφοι, προσέχετε καὶ εἰς τὰς ἐδῶ συζητήσεις. Ἤρχισεν ἡ συζήτησίς μας μὲ τοὺς προνομιούχους. Ἔλαβε τὸν λόγον πρῶτος ὁ ἀξιότιμος κ. Ἀρχηγὸς τῆς ἀξιωματικῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς εἶπεν ὁ ἴδιος ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐγὼ δὲ τὸν ἐχειροκρότησα ἐνθουσιωδῶς. Κατ’ ἐμέ, τὸ πολιτικὸν μέρος τῆς ἀγορεύσεώς του ἦτο ἐκεῖνο, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐντελῶς ἀντίθετον πολιτικὴν ἀπὸ τὴν πολιτικὴν τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων. Θὰ εἶναι μέγα εὐτύχημα διὰ τὸ Ἔθνος μας ν’ ἀποκατασταθῇ ἡ ἑνότης τοῦ ἄλλοτε κόμματος τῶν Φιλελευθέρων, τοῦ ἄλλοτε δηλαδή, ὡς ἐγὼ ὀνομάζω αὐτό, Βενιζελικοῦ κόμματος. Ἄν θέλετε, κύριοι συνάδελφοι, μοῦ ἐπιτρέπετε ἐδῶ μίαν παρένθεσιν: Ἐξελέγην βουλευτὴς κατὰ τὸ 1930 καὶ ἠρωτήθην ὑπὸ τῆς ὑπηρεσίας τῆς Βουλῆς εἰς ποῖον κόμμα ἀνήκω καὶ ἀπήντησα «εἰς τὸ Βενιζελικόν». Μοῦ εἶπε τότε ὁ ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτον κόμμα, κύριε βουλευτά!!! Καὶ ἀνταπήντησα: «Δι’ ἐμὲ μόνον Βενιζελικὸν κόμμα ὑπάρχει. Τὸ κόμμα Φιλελευθέρων εἶναι μία παιγνιώδης ἔκφρασις τῆς στιγμῆς, τὴν ὁποίαν εἶπεν ὁ μακαρίτης βουλευτὴς καὶ δημοσιογράφος, Γεώργιος Πὼπ». Καὶ τὸ ἐδέχθη ἐναβρυνόμενος καὶ μὲ αὐταρέσκειαν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος. Λοιπόν, ἐὰν ἀποκατασταθῇ ἡ ἑνότης τοῦ κόμματος τοῦ Βενιζελικοῦ, εἰς τὸ πλευρὸν τοῦ κόμματος τοῦ Λαϊκοῦ, προσερχομένου εἰς τὰς τάξεις τοῦ Βενιζελικοῦ κόμματος καὶ τοῦ ἄλλου ἀξιολόγου μέλους αὐτοῦ, ὑπὸ τὸν εἰς ἐμὲ φίλτατον καὶ σεβαστὸν ἀρχηγὸν κ. Γονατᾶν, θ’ ἀποκατασταθῇ ἡ ὁμαλὴ καὶ σκόπιμος καὶ δραστικὴ λειτουργία τοῦ πολιτεύματος ἡμῶν καὶ θὰ ὑπηρετῆται ἡ Ἑλλὰς καθὼς πρέπει. Μετὰ τὸν κ. Βενιζέλον, ἔλαβε τὸν λόγον ὁ ἀξιότιμος ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος τῶν Ἐθνικῶν Φιλελευθέρων. Ἡ ἀγόρευσίς του ἦτο πολιτικωτάτη, πρέπει νὰ τὸ ὁμολογήσωμεν, καὶ θετική. Ἄν ὅμως μοῦ ἐπιτρέπετε, ἔχω ἕνα ἐνδοιασμὸν ἂν ἦτο ἀγόρευσις περὶ τοῦ συνόλου τῆς σήμερον ἐπιβαλλομένης πολιτικῆς, εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα ὅμως, ἐπαναλαμβάνω, ἦτο ἀγόρευσις θετική, ἑπομένως ἀληθῶς πολιτική. Τὸ σπουδαιότερον μέρος τῆς ἀγορεύσεώς του, ἦτο ἡ τελευταία φράσις. Εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ ἔπρεπε, ἐὰν αἰσθάνεται ὅτι ὑπ’ αὐτῆς χάνεται καιρός, «νὰ ἀποσυρθῇ». Ἡ λέξις «ἀποσυρθῇ» ἦτο ἡ πολιτικωτέρα λέξις καὶ ἑπομένως εἶχε τὴν πολιτικωτέραν ἔννοιαν. Ἀλλὰ ἔπρεπε νὰ ἀναπτύξῃ καὶ τὸ θέμα τοῦτο καὶ δὲν τὸ ἀνέπτυξε. Μετὰ ταῦτα ἠκούσθη μία ἀγόρευσις ἐξαιρετικῆς εὐφραδείας, ἀληθῶς ἀριστοτεχνικῆς εὐφραδείας: Ἀνήγγειλεν, ὅτι ὁ «κατευνασμός», δηλαδὴ τὸ «ἀποκοίμισμα», διότι αὐτὸ σημαίνει κατευνασμός, ἀπέτυχεν ἢ μᾶλλον ἀπέθανεν δι’ ὃ καὶ ἔψαλλεν εὐφραδῶς τὸν ἐπικήδειόν του. Καὶ μετὰ ταῦτα ἀνήγγειλεν, ἐμάντευσε, προεῖπεν, ὅτι θὰ ἀποτύχῃ καὶ θὰ ἀποθάνῃ καὶ ὁ συναγερμός. Καὶ διετύπωσε τὴν φιλοδοξίαν του ὅπως ἀπαγγείλῃ καὶ κατὰ τὴν κηδείαν τοῦ συναγερμοῦ τὸν ἐπικήδειόν του! Καὶ ἐτελείωσεν ἡ ἀγόρευσίς του. Πιστεύω, κύριοι, ὅτι μὲ ὅλην τὴν εὐφράδειαν, μὲ ὅσην δήποτε εὐφράδειαν, ἡ φιλοδοξία ἑνὸς πολιτικοῦ ἀνδρὸς νὰ ἀπαγγέλλῃ ἐπικηδείους λόγους, δὲν εἶναι ἡ πρέπουσα φιλοδοξία ἀξίου ἀνδρὸς πολιτικοῦ. Φοβοῦμαι δὲ ὅτι πολὺ συχνὰ παραπλανᾶται πολὺς κόσμος μὲ τοιούτου εἴδους εὐφραδείας, εὐφραδεστάτας πομπολογίας! Ἀκολούθως ἠγόρευσε, νομίζω, ὁ κ. Ζέρβας. Ὁ κ. Ζέρβας εἶναι στρατιώτης ἀναμφιβόλως γενναῖος. Δὲν γνωρίζω πόσοι ἀναγνωρίζετε δι’ αὐτὸν προτερήματα καὶ πόσοι ἴσως καὶ μερικὰ ἐλαττώματα, ἀλλὰ ὅτι εἶναι γενναῖος ἀνήρ, ἡρωϊκὸς στρατιώτης, κανεὶς δὲν δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ. Εἶχεν ἁρμοδιότητα νὰ ἐλέγξῃ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐξυπηρετήθη, κακῶς ἐξυπηρετήθη, ἡ πολιτικὴ πρὸς ἀποκατάστασιν τῆς δημοσίας τάξεως, διότι ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖον ἐπολεμήθη ἡ προδοσία δὲν ἦτο ἐπιτυχής. Δὲν εἰσέρχομαι εἰς λεπτομερείας, δὲν πρόκειται νὰ ἐλέγξω εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα δημοσίους ὑπαλλήλους, βαθμῶν ἀνωτέρων καὶ κατωτέρων, ἀλλὰ εἶμαι βέβαιος ὅτι διατυπώνω τὴν ἀντίληψιν τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, ὅτι ἡ ἐφαρμοσθεῖσα πολιτικὴ τῆς καταδιώξεως τῶν ἀνταρτῶν—προδοτῶν, ἀπέτυχε καθ’ ὅλην τὴν γραμμὴν καὶ ὁ κ. Ζέρβας εἶχε δίκαιον εἰς ὅσα κατηγόρησεν. Ἀκολούθως, εἴχομεν τὴν ἀγόρευσιν νομίζω τοῦ κ. Μαρκεζίνη. Ὁ κ. Μαρκεζίνης ὡμίλησε τὴν φορὰν ταύτην μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνιστᾷ ὅτι πρέπει νὰ χαρακτηρίζῃ τὰς Κυβερνήσεις, μὲ πνοήν, ἀληθῶς μὲ ζωηρὰν πνοήν, καὶ τὸν συγχαίρω δι’ αὐτό. Ἀλλὰ ἂς μοῦ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω πρὸς αὐτὸν τρία τινά: 1) Ὅτι πρέπει νὰ συνεχίσῃ νὰ ἀνέρχεται εἰς τὸ βῆμα τοῦτο καὶ νὰ ὁμιλῇ καὶ δὴ μὲ ζωηρότητα. 2) Ὅτι πρέπει νὰ ἀρχίσῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, καὶ οὐχὶ εἰς ἰδιαιτέρας ὁμιλίας, νὰ ἀναπτύσσῃ τὸ πολιτικόν του πρόγραμμα, διότι καὶ κατὰ τὴν προχθεσινὴν ὁμιλίαν του περὶ πνοῆς καὶ πίστεως καὶ ζωηρότητος ὡμίλησεν, οὐχὶ δὲ καὶ περὶ τοῦ πολιτικοῦ του προγράμματος, ἀντιτιθεμένου εἰς τὸ πολιτικὸν πρόγραμμα τῆς Κυβερνήσεως. 3) Νὰ προσέξῃ, ἀναλόγως τῆς πολυμαθείας του, βοηθούμενος μάλιστα καὶ ἀπὸ τὴν ὁμάδα τῶν ἐκλεκτῶν νέων καὶ διακεκριμένων ἐπιστημόνων ὀπαδῶν του, νὰ κατανοήσῃ εἰς τὸ βάθος καὶ εἰς ὅλην τὴν ἔκτασίν του τὸ πολίτευμά μας, τὸ ὁποῖον διέπει καὶ πρέπει νὰ διέπῃ τὴν Πατρίδα μας, τὸ πολίτευμα, τὸ ὁποῖον ὑπέστη ἕνα τραυματισμὸν θεραπευθέντα κατὰ τὸ 1909, ἄλλον ὅμως τραυματισμόν, κατὰ τὸ 1915, μὴ θεραπευθέντα καὶ ἕνεκα τοῦ ὁποίου τραυματισμοῦ ἴσως ἔχομεν, κυριώτατα, τὰς σημερινὰς συμφορὰς καὶ τοὺς κινδύνους. Συγχωρήσατέ μου, κύριοι συνάδελφοι, ἄλλην μίαν φορὰν νὰ ἀνατρέξω ὀλίγον εἰς τὸ παρελθόν. Ἐτολμήθη καὶ δὴ διὰ νομοθετήματος κατὰ τὸ 1911, νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὸν τότε Διάδοχον τοῦ Θρόνου ὑπηρεσία ὑπεύθυνος. Ἀμέσως δὲ ἐζήτησα τὸν λόγον καὶ ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα εἶπον: «Ἀνέρχομαι, κύριοι βουλευταί, εἰς τὸ βῆμα, διὰ νὰ ὑπερασπίσω τὸν Διάδοχον τοῦ Θρόνου. Ἔχομεν — εἶπον — κύριοι βουλευταί, ὅλα τὰ προτερήματα, ἀλλὰ εἴμεθα οἱ Ἕλληνες ὀξεῖς εἰς τὰς πολιτικάς μας διαμάχας καὶ πρέπει τὰς ὀξύτητας αὐτάς, τοὺς φανατισμοὺς καὶ τοὺς κομματισμοὺς νὰ τοὺς σταματήσωμεν εἰς ἓν κέντρον, ὅπου νὰ ὑπάρχῃ μία σταθερὰ ὑπάτη Ἀρχή, ἀνωτάτη ἀρχὴ ἐκτὸς τῶν κομμάτων, δηλαδὴ ἐκτὸς τῶν εὐθυνῶν. Ἑπομένως, ἐὰν μερικὰ πρόσωπα ἢ καὶ κόμματα ἐδημοκόπουν καὶ προσεπάθησαν νὰ ψηφοθηροῦν ἐν ὀνόματι τῆς Ἀνωτάτης Ἀρχῆς τοῦ Κράτους, τῆς Βασιλικῆς Ἀρχῆς, ἦτο σφάλμα, ἦτο ἁμάρτημα. Ὁ ἑλληνικὸς λαὸς ψηφίζει καὶ πρέπει νὰ ψηφίζῃ τοὺς ὑπευθύνους κυβερνήτας του, τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν, ἡ ὁποία ἐκλέγει τὴν ὑπεύθυνον Κυβέρνησιν. Οὔτε προκειμένου περὶ ἐκλογῶν ἐπιτρέπεται ἀνάμιξις τῆς ἀνευθύνου Ἀνωτάτης Ἀρχῆς, τῆς Βασιλείας, κατὰ τὰς συζητήσεις μας». Ὡς ἐπροχώρησε μέχρι τοῦ σημείου τούτου ἡ συζήτησις, κύριοι συνάδελφοι, καὶ ὡς διεξήχθη καὶ ἀπόψε δὲν πρέπει νὰ προκαλῇ παρεξηγήσεις καὶ μάλιστα ἐπικρίσεις. Ἀπευθύνομαι πρὸς ὑμᾶς πάντας, κ. βουλευταί, καὶ δι’ ὑμῶν πρὸς ὁλόκληρον τὸν ἑλληνικὸν λαόν. Ἐπειδὴ δὲ μοῦ συνέβη νὰ ὑπηρετήσω καὶ ἀπὸ τοῦ θεωρείου ἐκείνου (τοῦ δημοσιογραφικοῦ) ἐπὶ μίαν ὁλόκληρον ἄλλοτε δεκαετίαν καὶ ἐπειδὴ ἀπὸ ἐκεῖ, κυρίως, θὰ διαφωτισθῇ περὶ τῶν ἐνταῦθα συζητήσεων ὁ ἑλληνικὸς λαός, λέγω καὶ πρὸς αὐτοὺς καὶ πρὸς τοὺς προϊσταμένους των, νὰ προσέχουν. Δὲν εἶναι κίνδυνος διὰ τὴν πατρίδα μας νὰ ἀκουσθοῦν λόγοι τινές, περισσότεροι ἔστω, εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κίνδυνος διὰ τὴν πατρίδα μας θὰ εἶναι νὰ κλείσῃ ἡ Βουλή, νὰ σταματήσουν νὰ ἀγορεύουν οἱ βουλευταί, νὰ συγκεντρωθῇ μία παντοδυναμία ἐκεῖ (δείχνει τὰς θέσεις τῶν ὑπουργῶν). Τότε θὰ εἶναι κίνδυνος, διότι τότε θὰ παύσῃ νὰ ὑπάρχῃ τὸ Πολίτευμα τῆς Ἑλλάδος ἐλεύθερον. Καὶ τὸ ἔχομεν καταντήσει ἤδη, κύριοι, ὥστε σχεδὸν νὰ ἔχῃ παύσει ἡ λειτουργία ἐλευθέρου Πολιτεύματος. Διότι σᾶς ἐρωτῶ: Ἔχει ἢ δὲν ἔχει καταργηθῆ εἰς τὴν Βουλήν, τὴν τωρινὴν καὶ ἰδικήν μας, κατὰ 99%, ὁ ἔλεγχος;

§93ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§94Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὸ ἔργον ὅμως τοῦ ἐλέγχου εἰς τὰς Βουλάς, εἰς τὰ ἐλεύθερα Κράτη, εἶναι πολὺ σπουδαιότερον εἶναι πολὺ ἀνώτερον αὐτοῦ τοῦ νομοθετικοῦ, διότι οἱ τιθέμενοι νόμοι εἶναι ὀλίγοι, ἐνῷ οἱ ἐν λειτουργίᾳ νόμοι εἶναι πολλοὶ καὶ πρέπει ἐκείνους νὰ προσέχωμεν νὰ τηρήσωμεν καλῶς, νὰ ἐφαρμόζωνται, λέγω, καλῶς οἱ κείμενοι νόμοι. Διὰ νὰ τηροῦνται καλῶς καί ἐφαρμόζωνται ἐπακριβῶς οἱ κείμενοι νόμοι, αὐτὸ ἐπιτυγχάνεται διὰ τοῦ ἐλέγχου. Ἔχομεν ἡμεῖς ἔλεγχον κατὰ τὴν παροῦσαν Βουλήν; Ὄχι. Ἀλλὰ καὶ τὶ ἄλλο ἀκόμη ἐπράξαμεν; Καὶ πρέπει νὰ σταματήσῃ αὐτὸ τὸ κακόν. Εἴπομεν εἰς τὸν Ἑλληνικὸν Λαόν: Ἀστεῖον ἦτο ὅτι ἐξέλεξες 354 ἀντιπροσώπους! Θὰ διορίζωμεν ἡμεῖς μίαν ὀλιγομελῆ ἐπιτροπὴν καὶ ἐκεῖ θὰ εἶναι μερικοὶ πολυμαθέστατοι, ἀλλὰ καί...

§95Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Ἐπιτήδειοι.

§96Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. .. ἐπιτήδειοι καὶ τυραννικώτατοι— διότι εἶναι καὶ τυραννικώτατοι—δύο, τρεῖς τὸ πολύ, οἱ ὁποῖοι θὰ νομοθετοῦν μόνοι αὐτοί! Καὶ κατηργήσαμεν, ἐπαναλαμβάνω, τὸ Πολίτευμα τὸ φιλελεύθερον καὶ Κοινοβουλευτικόν.

§97Δ. ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ. Εἶναι οἱ σπεσιαλίσται αὐτοί. (γέλωτες)

§98Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Προκαταλαμβάνω δὲ τὴν ἑσπέραν ταύτην καὶ λέγω, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὸν σεβαστόν μου ἀλλὰ τώρα καὶ ἰσάδελφον εἰς ἀγάπην ἀρχηγόν μου: «Λέγεται καὶ ψιθυρίζεται ὅτι θὰ προταθῇ καὶ πάλιν διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς!» Εἰς τοιαύτας περιστάσεις ἡ Βουλὴ θὰ πρέπει νὰ εἶναι παροῦσα, νὰ ἐπιβλέπῃ, νὰ ἐνθαρρύνῃ, νὰ ἐλέγχῃ, νὰ ζωπυρῇ. Δὲν ἔχομεν ἐμπιστοσύνην ὅτι δύνασθε ὀλίγοι ἄνθρωποι, μάλιστα μὴ ἀποτελοῦντες ὁμοιογένειαν, νὰ κυβερνᾶτε καθὼς ἡμεῖς ἀξιοῦμεν, καθὼς ἡμεῖς ἀπαιτοῦμεν, καθὼς ἡμεῖς ἐπιτάσσωμεν, διότι ἡμεῖς εἴμεθα οἱ ἀληθινοί, οἱ οὐσιαστικοὶ Κυβερνῆται, ἡ εὐρεῖα Κυβέρνησις, ἡ Λαϊκὴ Ἀντιπροσωπεία. Καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ δόξα ἡ ἰδική σας, κ. ἀρχηγέ, νὰ ἡγῆσθε τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας, νὰ ρυθμίζετε τὰς ἐργασίας αὐτῆς, πολλάκις βεβαίως καὶ νὰ ἐπιβάλεσθε καὶ τὸ καθῆκον ἡμῶν νὰ πειθαρχοῦμεν, ἀλλὰ νὰ εἴμεθα ἐδῶ παρόντες, διότι ἄλλως καταλήγομεν εἰς τὴν καλουμένην δικτατορίαν, ὄχι ὅμως τὴν Ρωμαϊκὴν δικτατορίαν, κύριοι βουλευταί. Διότι ἡ δικτατορία εἰς τὴν Ρώμην, ἰδίως μετὰ τὸν νόμον τοῦ 510 π. Χ. εἶχε πρῶτον, διάρκειαν ὅση θὰ ὑπελείπετο εἰς τὴν Ἀρχὴν τῶν δύο Ὑπάτων, ἐφ’ ὅσον ἡ διάρκεια αὕτη δὲν θὰ ὑπερέβαινε τοὺς 6 μῆνας. Διότι ἡ δικτατορία δὲν διήρκει πέραν τῶν 6 μηνῶν. Δεύτερον ὅταν θὰ ἔπαυεν ἡ δικτατορία ἴσχυον αὖθις καὶ αὐτοδικαίως οἱ πρὸ αὐτῆς νόμοι καὶ ἐλειτούργουν οἱ πρὸ αὐτῆς δημόσιοι λειτουργοί. Καὶ τρίτον καὶ σπουδαιότατον εἶχεν ὅλα τὰ δικαιώματα ἡ δικτατορία πλὴν τοῦ εἰσπράττειν καὶ δαπανᾶν. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔρχωνται ἐδῶ οὔτε μόνοι οἱ ἰδικοί μας ὑπουργοὶ οὔτε συμπράττοντες μετὰ μεγάλων καὶ φιλεάτων συμμάχων καὶ νὰ κανονίζουν τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα τῆς Χώρας μας. Τὰ οἰκονομικὰ ζητήματα τῆς Ἑλλάδος τὰ κανονίζει ἡ Ἐθνικὴ Ἀντιπροσωπεία ἡ ἐκλεγομένη ὑπὸ τοῦ κυριάρχου Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, ἡ ὁποία πρέπει νὰ εἶναι διαρκῶς παροῦσα, νὰ ἐπιβλέπῃ καὶ πόσα πρέπει νὰ εἰσπράξωμεν καὶ πῶς θὰ εἰσπραχθοῦν καὶ πόσα θὰ δαπανηθοῦν καὶ πῶς θὰ δαπανηθοῦν. Ἄλλως δὲν εἶναι τὸ Πολίτευμα ἐλεύθερον, δὲν εἶναι λαϊκόν. Καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα ἐπὶ πλέον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκλέξωμεν καὶ ἄλλην μίαν φορὰν ἐπιτροπὴν νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως, ἐπιτροπὴν καὶ αὐτὴν δικτατορικήν, μὲ ὅλην τὴν μηδαμινότητά της ἀπέναντι τοῦ συνόλου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας. Βέβαια οἱ ἀποτελέσαντες αὐτὴν ἦσαν ἀξιότιμοι συνάδελφοι, σεβαστοὶ εἰς ἐμὲ μὲ ὅλην μου τὴν ψυχήν, ἀλλὰ ἀπέναντι τοῦ συνόλου τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας ἦτο βεβαίως ἡ ἐπιτροπὴ μία μηδαμινότης. Καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν λειτουργίαν τοῦ Πολιτεύματός μας, μὲ τὴν βοήθειαν τῶν Μεγάλων μας Συμμάχων, πρὸς τήρησιν καὶ οὐχὶ διαστρέβλωσιν τοῦ Πολιτεύματός μας. Ἔπρεπεν ὅμως καὶ ἡ παροῦσα ἀκόμη Κυβέρνησις νὰ ἀγωνισθῇ, κ. κ. συνάδελφοι, διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν αὐτὸν τὸν μέχρι τῆς στιγμῆς ὀδυνηρὸν τραγέλαφον εἰς τὰ οἰκονομικά μας ζητήματα. Ἔπρεπε νὰ ἀξιώσωμεν ἀπὸ τοὺς Μεγάλους μας Συμμάχους ἓν μέγα δάνειον καὶ νὰ ἀξιώσωμεν προσέτι τὴν ἐμπιστοσύνην των, ὅτι θὰ τὸ διαχειρισθῶμεν καθὼς πρέπει, καθὼς ἐπιβάλλει ἡ ἀρετή μας, καθὼς ἐπιβάλλουν αἱ ἐθνικαί μας ἀνάγκαι καὶ ἐπιτάσσουν οἱ νόμοι μας. Πρέπει δέ, διὰ νὰ κατορθωθοῦν αὐτὰ καθὼς ἐπιβάλλεται, κατὰ τὴν ἰδικήν μου τοὐλάχιστον γνώμην, νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν μετάνοιάν του καὶ ἔπειτα εἰς τὴν εὐχήν μας τὸ Κόμμα τὸ Σοφουλικὸν καὶ νὰ ἀποχωρήσῃ τῆς Κυβερνήσεως. Νὰ σχηματισθῇ Κυβέρνησις τοῦ Λαϊκοῦ Κόμματος καὶ τὸ Λαϊκὸν Κόμμα μόνον του νὰ ἀναλάβῃ καὶ τὰς εὐθύνας μὲ τὰς ὁποίας τὸ ἐβάρυνεν ἡ ψῆφος τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, νὰ ἀντιμετωπίσῃ τὰς ἱστορικὰς εὐθύνας καὶ νὰ ἐπιτύχῃ τὴν δόξαν ἢ τὴν κατάκρισιν. Καὶ ἑνούμενον ὡς ἦτο ἄλλοτε τὸ ἔνδοξον Βενιζελικὸν Κόμμα, νὰ ἀποτελέσῃ μίαν μεγάλην, σταθεράν, φερέγγυον ἐφεδρείαν τοῦ Ἔθνους, ἕτοιμον, κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν θὰ εἶχε πλέον δικαιολογίαν παράτασις τῆς ζωῆς τῆς Λαϊκῆς Κυβερνήσεως, νὰ διαδεχθῇ τὴν Κυβέρνησιν τὴν Λαϊκὴν καὶ ν’ ἀναλάβῃ αὐτὸ τὰς εὐθύνας καὶ τὰ καθήκοντα ἀπέναντι τοῦ Ἔθνους.

§99ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Θὰ γίνῃ καὶ αὐτό, κ. Κουλουμβάκη.

§100Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Αὐταὶ εἶναι, κύριοι, αἱ ἰδικαί μου γνῶμαι.

§101ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὰ ἄλλα κόμματα τί θὰ γίνουν;

§102Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Τὰ ἄλλα κόμματα, εἶπον κἄποιαν ἄλλην ἑσπέραν, νὰ ἐξαφανισθοῦν εἰς αἰῶνα τὸν ἅπαντα. (γέλωτες). Διότι δὲν ὠφελοῦν, ἀλλὰ βλάπτουν. Ἐὰν πολιτικός τις ἀνὴρ εἶναι ἱκανὸς ν’ ἀναλάβῃ τὰς εὐθύνας τῆς κυβερνήσεως τοῦ Ἔθνους, μὴ ἀμφιβάλλετε, ὅτι θὰ τὸ κατορθώσῃ νὰ τύχῃ τῆς ἐμπιστοσύνης τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ νὰ ἔλθῃ μὲ πλειοψηφίαν νὰ κυβερνήσῃ. Ὄχι νὰ μὴ ἔχῃ ἀληθινόν, σοβαροῦ ἀριθμοῦ, κόμμα, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ προνόμια καὶ μισθὸν καὶ αὐτοκίνητον καὶ νὰ ζητῇ τὸν λόγον ὅταν τοῦ καπνίζῃ ἐδῶ!; (γέλωτες). Καὶ τοιουτοτρόπως νὰ διαστρέφεται τὸ Πολίτευμα τὸ Κοινοβουλευτικόν. Ναί, τὰ μικρὰ κόμματα ἀποτελοῦν νοθείαν καὶ διαστροφὴν τοῦ Κοινοβουλευτικοῦ Πολιτεύματος. Ἐὰν θέλωμεν νὰ κυβερνηθῶμεν καθὼς πρέπει, αὐτὰς τὰς ἀληθείας νὰ ἐφαρμόσωμεν, ἐπαναλαμβάνω καὶ τονίζω. Διότι, κ. κ. συνάδελφοι, ὑπάρχει καὶ μία ἄλλη παρεξήγησις εἰς τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δώσωμεν ἀπάντησιν καὶ ἀμέσως ἐνταῦθα καὶ ἐμμέσως ἀπὸ ἐκεῖ (διὰ τοῦ Τύπου), ὅτι τάχα ἐδῶ ὀργιζόμεθα, παρεκτρεπόμεθα, δημιουργοῦμεν ἐπεισόδια καὶ δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο καὶ ὅτι αὐτὸ εἶναι ἀσυγχώρητον. Ὅταν, κύριοι, ἡ Πατρίς μας κινδυνεύῃ τὸν ἔσχατον κίνδυνον καὶ ἐρχώμεθα ἐδῶ νὰ συζητήσωμεν, εἶναι δυνατὸν νὰ συζητήσωμεν μετ’ ἄκρας λεπτότητος καὶ νηφαλιότητος καὶ ἠπιότητος καὶ γαλήνης καὶ ἠρεμίας;; Βέβαια καὶ θὰ διακόψωμεν καὶ θὰ ὀργισθῶμεν καὶ θὰ προκαλέσωμεν ἐπεισόδια, ἐνίοτε καὶ ἄτοπα, πολλάκις ὑπερβολικά, ἀλλὰ ἡ κατεύθυνσις εἶναι μὲ αὐτὴν τὴν ὁρμήν, ἀκριβῶς, μὲ αὐτὸν τὸν ἐνθουσιασμόν, μὲ αὐτὴν τὴν ὁρμὴν καὶ αὐτὸ τὸ ζωηρὸν ἐνδιαφέρον, ἡ κατεύθυνσις εἶναι, νὰ καταλήξωμεν εἰς ἀποφάσεις, αἱ ὁποῖαι νὰ σώσουν τὴν Πατρίδα μας. Διότι ὅλοι ἔχομεν τὴν αὐτὴν θέλησιν καὶ γνώμην. Εἶναι περιττὸν νὰ τὸ εἴπω ἐγώ, ἀλλὰ εἶναι ἀνάγκη συνεχείας τοῦ λόγου μου νὰ εἴπω, ὅτι ἐδῶ συζητοῦμεν καὶ προσπαθοῦμεν νὰ εὕρωμεν τοὺς ρυθμοὺς καὶ τὰ μέσα, ἵνα σώσωμεν τὴν Πατρίδα μας ἀπὸ τοῦ μεγαλειτέρου κινδύνου, ἐνώπιον τοῦ ὁποίου εὑρέθη καθ’ ὅλην τὴν ἱστορίαν της. Δὲν ἦτο τόσον μέγας ὁ κίνδυνος, οὔτε ὅταν διεξήγετο ἡ ἐνδοξοτάτη ναυμαχία τῆς Σαλαμῖνος, οὔτε ὅταν ἔπιπτεν ἡ Κωνσταντινούπολις, διότι ἀμέσως μετ’ αὐτὴν μὲ πᾶσαν πίστιν καὶ πεποίθησιν ἔλεγε τὸ Ἔθνος ὅλον, «πάλιν μὲ χρόνους, μὲ καιρούς, πάλιν δικιά μας θἆναι». Τώρα ὁ κίνδυνος εἶναι πολὺ μεγαλείτερος, ἀπείρως μεγαλείτερος καὶ δὲν τὸν ἀντιμετωπίζομεν, δυστυχῶς, καθὼς πρέπει. Διότι καὶ τὸ πολίτευμά μας παρημελήσαμεν καὶ δὲν ἔχομεν τοὺς ἀπαιτουμένους ρυθμοὺς εἰς τὸ ἔργον μας, πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ καθήκοντός μας, ἀλλὰ καὶ ὑπεχωρήσαμεν εἰς ἀξιώσεις, διὰ τὰς ὁποίας δὲν πρέπει νὰ κατακρίνωμεν τοὺς μεγάλους συμμάχους μας, ἀλλὰ κατὰ πρῶτον λόγον νὰ κατακρίνωμεν τὰς Κυβερνήσεις μας, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ μιᾶς τριετίας δὲν ὡμίλησαν ποτὲ πρὸς τοὺς μεγάλους συμμάχους μας ἀνδρικῶς, ὑπερηφάνως, σταθερῶς. Οὐδεὶς Κυβερνήτης μας εἶπεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος, εἰς τὰ 1917, πρὸς τὸν τότε κύριον πρεσβευτὴν τῆς Ἀγγλίας: «Ὡμιλήσατε, κύριε», εἶπε πρὸς αὐτόν, «ἐπὶ μίαν ὥραν ἄριστα, ἀλλὰ ἐλησμονήσατε κἄτι σπουδαῖον, τὸ σπουδαιότερον». —«Ποῖον, κύριε πρόεδρε;» —«Τὸ ὅτι Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος εἶμαι ἐγώ.» (Χειροκροτήματα). Δὲν ὡμίλησαν τοιουτοτρόπως οἱ Κυβερνῆται μας, δὲν κατώρθωσαν νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ ὡρισμένας Πρεσβείας προδόται καὶ κατάσκοποι, Φραγγολεβαντῖνοι ἀπαισιώτατοι. Δὲν ἠξίωσαν, ἐνῷ παρουσιάζετο ἀνάγκη, τὴν ἀνάκλησιν πρέσβεων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐξετέλουν ὅπως πρέπει τὰ καθήκοντά των, δὲν ἐνήργησαν καθὼς ἔπρεπεν, ὅταν ἐπεβάλλετο ὀργανισμὸς τοῦ Στρατοῦ μας ἀπαράδεκτος. Δὲν ὁμιλοῦν καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, μὲ ὅσον πρέπει ἀνδρισμόν, διὰ νὰ πολεμηθοῦν αἱ ὁμάδες τῶν ἀνταρτῶν, αἱ ληστρικαὶ αὐταὶ συμμορίαι, καθὼς προσεβάλλοντο καὶ πρὸ 20 καὶ πρὸ 50 ἐτῶν, ἐπιτυχῶς εἰς τὴν χώραν μας, ἀκόμη καὶ πρὸ πολλῶν δεκαετηρίδων, ὅτε καὶ εἰδικοὶ νόμοι ἐψηφίσθησαν κατὰ τῶν ληστρικῶν συμμοριῶν. Ὅμοιαι εἶναι καὶ αἱ σημεριναὶ ἀνταρτικαὶ συμμορίαι καὶ δὲν ἔθεσαν, ὅπερ τὸ σπουδαιότατον, δὲν ἔθεσαν αἱ Κυβερνήσεις μας καλῶς τὸ ζήτημα ἐξ ἀρχῆς πρὸς τοὺς μεγάλους συμμάχους μας. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, νὰ ἀγνοῆτε ποία εἶναι ἡ κατάστασις εἰς τὴν Ἑλληνικὴν Χερσόνησον — τοιουτοτρόπως ἀποκαλῶ αὐτὴν ἐγὼ πάντοτε καὶ ὀργίζομαι ὅταν ἀκούω νὰ τὴν ἀποκαλοῦν Βαλκανικήν, ὅταν ἀκούω νὰ μετονομάζεται ἡ Ἑλληνικὴ Χερσόνησος τοιουτοτρόπως, διότι συνέβη πρό τινων αἰώνων νὰ ἐπιδράμουν μερικοὶ βάρβαροι καὶ νὰ ὀνομάσουν τὸ ὄρος Αἷμον «Μπαλκὰν» καὶ ἔκτοτε νὰ ὀνομάζωμεν, τὴν ἑλληνικὴν Χερσόνησον, Βαλκανικήν—. Δὲν εἶπον, λέγω, πρὸς τοὺς μεγάλους μας συμμάχους: «Κύριοι, δὲν εἶναι ζήτημα ἐσωτερικῆς ἀταξίας εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἀποκλειστικῶς, καὶ τὸ γνωρίζετε, τὸ γνωρίζετε καλῶς καὶ δὲν ἔχετε οὐδεμίαν ἀμφιβολίαν, ὅτι εἶναι ζήτημα ἐξωτερικόν, προσβολῆς καὶ ἐπιθέσεως κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς Χερσονήσου, τῆς ὁποίας ἔχομεν βέβαια ἡμεῖς ἀνάγκην, διὰ νὰ ὑπάρξωμεν ὡς Ἑλλάς, ἀλλὰ ἔχετε καὶ ὑμεῖς ἀνάγκην, διὰ νὰ ὠφεληθῇ ἡ πολιτική σας, διὰ νὰ ἐξυπηρετήσετε τὸν χριστιανικὸν κόσμον καὶ πολιτισμόν, ὁ ὁποῖος ἀπειλεῖται σήμερον ἀπὸ μίαν σπεῖραν συνωμοτῶν, προδοτῶν, ἐπιβουλευομένων, ἐπαναλαμβάνομεν τὴν ἔκφρασιν, τὸν χριστιανικὸν κόσμον καὶ πολιτισμόν». Ἔπρεπε νὰ ἀξιώσουν αἱ ἑλληνικαὶ κυβερνήσεις, κατὰ τοῦτον ἢ ἐκεῖνον τὸν τρόπον, δι’ ἑνὸς αὐστηροῦ τελεσιγράφου, ἢ διὰ μιᾶς ἀποστολῆς στρατιωτικῶν τινων δυνάμεων, μὲ δήλωσιν ρητήν, ὅτι δὲν ἀπειλοῦν τὴν εἰρήνην, ἀλλὰ ἁπλῶς θέλουν νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ Ἑλληνικὰ σύνορα καὶ τότε τὸ σάρωμα, ἡ συντριβή, ἡ ἐξαφάνισις αὐτῶν τῶν ἀθλίων συμμοριῶν, θὰ ἦτο ζήτημα ἡμερῶν, τὸ πολὺ ἑβδομάδων. Δὲν ἐξετέλεσαν καλῶς τὰ καθήκοντά των αἱ ἑλληνικαὶ κυβερνήσεις καί, ἐὰν τὸ ἐπιτρέπῃ ὁ σεβαστὸς καὶ φίλτατος Ἀρχηγός μου, εἰς τὴν ἐπαναληφθεῖσαν ἔκφρασίν του περὶ 11 μηνῶν, ἀπὸ τότε δηλαδὴ ὅπου ἦλθεν ἐνταῦθα ἡ πρώτη Ἐπιτροπὴ τοῦ Ο.Η.Ε., εἰς τὴν ἐπανάληψιν αὐτῆς τῆς ἐκφράσεως διέβλεπον μίαν ἔννοιαν ὅτι ἐπὶ ματαίῳ ἀγωνιζόμεθα ἐπὶ 11 μῆνας καὶ ἂς προσπαθήσωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ καλλίτερον ἀποτέλεσμα τώρα...

§103Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ἐλέχθη τοιοῦτόν τι. Πρὸ 11 μηνῶν, εἶναι πέρυσι τὸν Νοέμβριον, ὅτε ἐπήγαμεν ἔξω καὶ ἦλθεν ἡ Ἐπιτροπή.

§104Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἕνδεκα μῆνες, κύριε Πρόεδρε, κατὰ μέγα μέρος ἐπὶ ματαίῳ. Γνωρίζετε καὶ ἀπὸ τὰς κατ’ ἰδίαν συζητήσεις μας, κύριε Πρόεδρε, μὲ πόσον ἐνθουσιασμὸν σᾶς ὑπεδέχθην ἐλθόντα ἐξ Ἀμερικῆς. Διότι κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκεῖ μετάβασίν σας, ἀλλὰ ἰδίως κατὰ τὴν τελευταίαν μετάβασίν σας ἐξυπηρετήσατε τὴν Πατρίδα μας, μέχρι τοῦ νὰ εἶσθε ἄξιος, ἄξιος αὐτῆς, ἔνδοξος πολιτικὸς ἀνήρ. (χειροκροτήματα). Ἀλλὰ δὲν εἶχον, ἐγὼ τοὐλάχιστον, ποτὲ τὴν ἀξίωσιν τὴν ὑπερβολικὴν νὰ νομίζω ὅτι μὲ μίαν καὶ δύο μεταβάσεις σας θὰ ἠδύνασθε νὰ ἐξαφανίσετε ὅλα τὰ ἐρείπια, τὰ ὁποῖα εἶχον ἐπισωρεύσει οἱ προκάτοχοί σας, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὸ 1941, 1942, 1943, 1944, 1945, 1946, ἐνῶ ἡ Πατρὶς ἠγωνίζετο ἀγῶνα σκληρότατον, ἐνῶ ἐμάχετο πολλάκις ἐν ἀπελπισίᾳ, δὲν ἠσχολοῦντο περὶ τούτου καθόλου, δὲν ἐβοήθουν τὸν Ἡγέτην τοῦ ἐνδόξου μας πολέμου, δὲν ἐβοήθουν τὸν Βασιλέα, ὁ ὁποῖος εἰς τὸ πλευρὸν τῶν μεγάλων συμμάχων ἐδόξασε τὴν Πατρίδα μας. Καὶ ἐνῷ ἀπήρχετο Αὐτὸς διὰ νὰ δείξῃ, ὅτι ὅπου καὶ ἐὰν εὑρίσκεται θὰ ἀγωνίζεται τὸν κοινὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον ἠγωνίζοντο τὰ φιλελεύθερα καὶ δημοκρατικὰ Ἔθνη ἐναντίον τῆς ἐπιβουλῆς κατὰ τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου καὶ τοῦ πολιτισμοῦ, ἐπιβουλῆς οὐχὶ ἀπὸ μόνου τοῦ κομμουνισμοῦ, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ φασισμοῦ ὁμοιότατα καὶ ναζισμοῦ, ἐνῷ, λέγω, ἐκεῖνος, ὁ Βασιλεύς μας, ἠγωνίζετο καὶ κατὰ τὸ 1943 ἐρωτηθέντες—καὶ ὁ Πρόεδρος τῶν Ἡνωμ. Πολιτειῶν καὶ ὁ Κυβερνήτης τῆς Μεγ. Βρετανίας—εἶπον ρητῶς, εἶναι ἀναγεγραμμένον εἰς σύγγραμμα ἐκδεδομένον ὑπὸ τοῦ τότε ἕλληνος Πρωθυπουργοῦ — εἶπον ρητῶς ὅτι συμφωνοῦν μετὰ τοῦ Βασιλέως μας, ἐν τούτοις ἐκεῖνοι ἐξηκολούθουν νὰ δημιουργοῦν καὶ νὰ ὑπηρετοῦν τὸ ἐθνικόν μας καρκίνωμα, τὸ Πολιτειακὸν ζήτημα!! Καὶ κατηντήσαμεν, νὰ ἔλθῃ ἐδῶ ἡ δῆθεν Κυβέρνησις τῆς Ἀπελευθερώσεως, τῆς «ἀπελευθέρωσης» ὅπως ἔλεγον οἱ Ἀρμένιοι εἰς τὴν πλατεῖαν τοῦ Συντάγματος, φωνάζοντες «Γκάμπαν–Γκάμπαν–Ἔυψιλον», ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριον δὲ τοῦ 1944 μέχρι τῶν ἐκλογῶν τῆς 31–3–1946 κατηντήσαμεν ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ δημιουργηθῆ οὔτε μία ἐνωμοτία στρατοῦ!

§105Δ. ΚΟΥΤΣΙΚΑΣ. Πόσα ὅπλα εἴχομεν κατὰ τὸν πόλεμον τῆς Ἀλβανίας;

§106Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Δὲν τὰ ἐμέτρησα. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον γνωρίζω, εἶναι ὅτι εἴχομεν ἕνα στρατὸν τοῦ Μετώπου, ἀρκετὰ καλὰ ἐξωπλισμένον, ὑπὲρ τὰς 300.000 ἀνδρῶν. Λοιπόν, νὰ συνετισθῶμεν ὅλοι οἱ Ἕλληνες, νὰ ἐφαρμόσωμεν πιστῶς τὸ Πολίτευμά μας, νὰ ὁμιλήσωμεν ἀνδρικῶς πρὸς τοὺς Συμμάχους μας, διὰ νὰ σώσωμεν τὴν Πατρίδα μας. Ἀλλά, διὰ νὰ κατορθωθῇ τοῦτο, πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν καλῶς καὶ ὑπὸ γενικὴν ἔποψιν καὶ εἰς ὅλας τὰς λεπτομερείας, ὅτι ἐδῶ δὲν ὑπάρχουν πολιτικοὶ ἀντίπαλοι, ὑπάρχουν ἐχθροί, προδόται καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἔρχεται ἐδῶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὴ μὲ ἀξιώσεις ὁ ὑπουργὸς ὁ ὁποῖος διώρισε γενικὸν δ)ντὴν τοῦ ὑπουργείου του, τοῦ κατ’ ἐξοχὴν ἀναγκαιοτάτου ὑπουργείου διὰ τὸν σημερινὸν κίνδυνον τῆς Πατρίδος μας, συνταγματάρχην τῆς Χωρ)κῆς, ὁ ὁποῖος, γενικὸς ὢν διευθυντὴς τῆς Δημοσίας Τάξεως εἰς τὴν δυτικὴν Μακεδονίαν, προσῆλθεν ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου προστάτης καὶ μάρτυς ὑπερασπίσεως δολοφόνου, προδότου, καταδικασθέντος ὑπὸ τοῦ Δικαστηρίου εἰς θάνατον, ὁ συνταγματάρχης τῆς χωροφυλακῆς, ὁ Σαμουήλ.

§107Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Εἰς τοῦ Μακρυγιάννη ἔκαμε τὸ καθῆκον του.

§108Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ἐκεῖνος, ὑπὲρ τοῦ ὁποίου προσῆλθε μάρτυς ὑπερασπίσεως, κατεδικάσθη εἰς θάνατον.

§109Π. ΓΥΠΑΡΗΣ. Εἶναι ἀπὸ τοὺς καλλιτέρους ἀξιωματικοὺς τοὺς ὁποίους ἔχομεν σήμερον.

§110Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Εἰς τοιαύτας περιστάσεις τῆς Πατρίδος ὁ ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Τάξεως δὲν ἔπρεπε νὰ ἀναστατώσῃ ὅλας τὰς ὑπηρεσίας. Καὶ θὰ σᾶς ὑποβάλω μίαν παράκλησιν, νὰ μὲ πιστεύσητε. Σήμερον μ.μ. ἔσχον πληροφορίας — ἂν θέλετε μὲ πιστεύετε, δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν νὰ μὲ πιστεύσετε, ἐξετάσατε ὅλον μου τὸ παρελθὸν καὶ κρίνατε ἂν λέγω πάντοτε τὴν ἀλήθειαν — ὅτι μὲ τὴν ἀναστάτωσιν ἡ ὁποία ἐγένετο εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τῆς Χωροφυλακῆς, δὲν ἐξετέλεσε καὶ δὲν ἐκτελεῖ ἡ Χωροφυλακή, ἡ ἀνδρειοτάτη Χωροφυλακή, ἡ ἡρωϊκωτάτη Χωροφυλακή, ἡ ἱκανωτάτη Χωροφυλακή μας, ἡ τόσας ἔχουσα νὰ ἐπιδείξῃ ἐνδόξους θυσίας, δὲν ἐξετέλεσε καὶ δὲν ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά της, ὅπως εἶναι πρόθυμοι νὰ τὸ πράξουν οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι, δικαιούμενοι ὡς διηυθύνοντο προηγουμένως καὶ νὰ ἐκτελοῦν καὶ αὖθις τὰ καθήκοντά των. Εἶμαι πλήρης θαυμασμοῦ ἐν κυριολεξίᾳ, πρὸς τοὺς ἐκ τοῦ κόμματος τῶν Φιλελευθέρων κυρίους ὑπουργούς, ἅπαντας, πλὴν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῆς Δημοσίας Τάξεως, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ ἀπομακρυνθῇ τῆς Κυβερνήσεως διὰ τὴν σταθερωτέραν συνοχὴν αὐτῆς, ἂς μοῦ συγχωρήσῃ δὲ καὶ ὁ ἴδιος νὰ εἴπω καὶ διὰ τὴν ἰδικήν του ἀκόμη ὑπόληψιν, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι οἱ ἕλληνες Πολιτικοὶ ἄνδρες ἀξιοπρεπῶς καὶ ὑπερηφάνως πληρώνουν διὰ τὰς ἁμαρτίας των, διότι ἄλλως δὲν θὰ ἔχωμεν ὑψωμένην πολιτικὴν ζωήν, ὑψηλὴν ἀντίληψιν, συνοχήν, ρυθμὸν εἰς τὰς σκέψεις μας, εἰς τὰς ἀποφάσεις μας, εἰς τὰς ἐνεργείας μας. Πολύ, κύριοι, σᾶς ἀπησχόλησα καὶ σᾶς ἐκούρασα. Σᾶς ζητῶ συγγνώμην. Θέλω μόνον νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις διὰ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα, διότι ἐγὼ πιστεύω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ταύτην τὴν στιγμὴν οἰκονομικὸν ζήτημα καί, διὰ νὰ κυριολεκτήσω, οἰκονομικὸν πρόβλημα. Ὁ ἀναπτύσσων οἰκονομικὸν πρόγραμμα, ἀπαγγέλλει φράσεις αὐθαιρέτους. Δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ οἰκονομικὸς ρυθμός, δὲν δύνανται νὰ ὑπάρχουν οἰκονομικαὶ ἐγγυήσεις, δὲν δύναται νὰ ὑπάρχῃ οἰκονομικὴ νομοθεσία, ἐφ’ ὅσον εὑρισκόμεθα εἰς τοιοῦτον διασπαραγμόν. Λοιπόν, νὰ μὴ ἀπασχολούμεθα μὲ ἐπιδείξεις μαθήσεων, ὡς συνέβη μὲ τὸν προηγούμενον ρήτορα. Νὰ φροντίσωμεν νὰ καταστείλωμεν τὸν ἐμφύλιον σπαραγμὸν μὲ δύο μέσα: Μὲ τὴν ἐξασφάλισιν τῶν συνόρων μας, διὰ τῶν συμμάχων μας καὶ μὲ τὴν συντριβὴν διὰ τοῦ στρατοῦ μας τῶν προδοτικῶν συμμοριῶν. Καί, διὰ νὰ πεισθοῦν εἰς ταῦτα οἱ σύμμαχοί μας, ἔχει τὸ μεγαλύτερον καὶ ἱερώτερον καθῆκον πᾶσα ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, οἱαδήποτε Κυβέρνησις, νὰ παραιτῆται, ἂν δὲν ἐπιτύχῃ νὰ πείσῃ τοὺς συμμάχους μας περὶ τῶν δεόντων γενέσθαι. Πρέπει ἰδιαζόντως νὰ ἐφαρμοσθῇ πολιτικοστρατιωτικὴ ἐνέργεια ἐπιθετικὴ ἐκ μέρους τῶν ἐνόπλων δυνάμεών μας κατὰ τῶν ἀνταρτικῶν ὁμάδων. Διότι μέχρι τοῦδε δὲν ἐγίνετο ἐπιθετικὴ ἐνέργεια, ἀλλ’ ἐπληροφοροῦντο ὅτι ὑπῆρχον κἄπου ἀντάρται, μετέβαινον πρὸς τὰ ἐκεῖ, ἔρριπτον μερικούς τυφεκισμούς, ἀπεχώρουν οἱ ἀντάρται καὶ ἀνεγιγνώσκομεν εἰς τὰς ἐφημερίδας: «Πανωλεθρία πολυμελοῦς συμμορίας, εἷς νεκρὸς καὶ δύο συλληφθέντες!!!» Δὲν ἐγίνετο ἐπίθεσις δυστυχῶς. Δὲν γεννᾶται φόβος ἀπὸ τοὺς λόγους μας. Ἀλλὰ πάντως ἀξιοῦμεν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησίν μας, ὅπως κατορθώσῃ νὰ προασπίσῃ τὸν Λαόν μας, νὰ κλείσῃ τὰ σύνορα καὶ νὰ ὁπλίσῃ καλοὺς ἀξιωματικοὺς μὲ καλοὺς ὑπαξιωματικούς, ὡς ἐγένετο κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, διότι μόνον οἱ γνωστοὶ καὶ ὑπάρχοντες δεδοκιμασμένοι αὐτοὶ ἀξιωματικοὶ καὶ ὁπλῖται θὰ σώσουν τὴν ἀπειλουμένην Πατρίδα μας καὶ οὐχὶ αἱ μέχρι τοῦδε ἐφαρμοσθεῖσαι μέθοδοι. (χειροκροτήματα)

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη πρότασις παρὰ 25 συναδέλφων περὶ περιορισμοῦ τῆς ὥρας τῶν ἀγορεύσεων.

§112ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα. (Θόρυβος).

§113ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§114Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συνεδρίασις.

§115Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα, διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν εἶναι παρόντες.

§116Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν τὸ δικαίωμα ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν νὰ ὑποβάλωμεν αἴτησιν. Ὑποβάλλομεν ταύτην τώρα.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν. (ἀναγινώσκονται).

§118Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ Κανονισμοῦ.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§120Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Εἶχον σειρὰν νὰ ὁμιλήσω μετὰ τὸν κ. Κουλουμβάκην. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς χθὲς ἐξέδωσε μίαν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, μὲ ἀνεκάλεσεν εἰς τὴν τάξιν καὶ μὲ διέγραψε. Δὲν δύναμαι νὰ ἐξηγήσω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι ἤγαγον τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον εἰς μίαν τοιαύτην ἐσπευσμένην, οὕτως εἰπεῖν ἐξεζητημένην ἀπόφασιν. Σᾶς εὔχομαι νὰ μὴ μετανοήσητε δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἐκάματε· ἡμεῖς δὲν εἴμεθα πληβεῖοι.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ ἔχω τὸν κατάλογον, εἶσθε ἐγγεγραμμένος καὶ μάλιστα ὑπ’ ἀριθ. 5. Διότι ὅμως ἀνεκλήθητε εἰς τὴν τάξιν, εἶμαι ὑποχρεωμένος ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ νὰ μὴ σᾶς δώσω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος. Ὁ Κανονισμὸς λέγει: (ἀναγινώσκει).

§122Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις ἐπὶ τοῦ ἰδίου θέματος. Ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἀνακαλεῖται τις κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἰς τὴν τάξιν εἶναι ὅτι θορυβεῖ ἤ... (ἀναγινώσκει) Νομίζω ὅτι διετήρησα τὴν ψυχραιμίαν μου περισσότερον παντὸς ἄλλου, ὡς βουλευτὴς ἐξέφερα μίαν γνώμην καὶ δὲν ἔθιξα κανένα. Οὐδαμοῦ ἀναγράφει ὁ Κανονισμὸς ὅτι ὅταν ἐγὼ ἐχρησιμοποίησα μίαν φράσιν, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, ἔπρεπε νὰ μὲ ἀνακαλέσετε εἰς τὴν τάξιν. Παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§123Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν δύναται νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν ὁ βουλευτὴς ὁ ἐκφέρων μίαν γνώμην· εἶναι ρητὸν τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ. Μὲ τὸ νὰ ἐκφέρῃ μίαν γνώμην ὁ βουλευτὴς — δικαίωμά του εἶναι — δὲν ἠμπορεῖ νὰ τοῦ ἐπιβληθῇ ποινή. Ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος εἰς τὴν Βουλήν, κατὰ συνέπειαν κακῶς ἀνεκλήθη εἰς τὴν τάξιν.

§124Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ καταθέσω τὰ ὅπλα. (Θόρυβος). Εἰς τί παρεξετράπην; (Θόρυβος). Ποῖον ἔθιξα ἐκ τῶν κ. κ. συναδέλφων; Ποίαν ἀπρεπῆ φράσιν εἶπον; Ποῖος εἶναι ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ἀνεκλήθην εἰς τὴν τάξιν; Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ καταθέσω τὰ ὅπλα. Εἶμαι βουλευτής, δὲν δύνασθε νὰ μὲ μεταχειρίζεσθε ὡς ὑπάλληλον. Αὐτὸ εἶναι πρωτοφανές. Διότι τὸ θέλει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, θὰ μὲ ἀνακαλέσῃ εἰς τὴν τάξιν; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γίνουν αὐτὰ τὰ πράγματα, θὰ μεταννοήσετε δι’ αὐτὸ ποὺ ἐκάματε, κύριε Πρόεδρε.

§125Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς).

§126Δ. ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ. Ἐδῶ εἶπον χειρότερα καὶ δὲν ἀνεκλήθησαν εἰς τὴν τάξιν.

§127Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Κύριε Σαρρῆ, παρακαλῶ νὰ μὲ ἀκούσητε μὲ τὴν ὑπομονὴν ποὺ σᾶς ἤκουσα καὶ ἐγώ. Δὲν ἐσυνήθισα νὰ ὑποκύπτω εἰς ἀπειλάς. Ἠμπορεῖτε νὰ μοῦ εἴπητε ὅτι.....

§128Δ. ΣΑΡΡΗΣ......

§129Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Δυστυχῶς, κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν εἴχατε τὸ ἀτύχημα νὰ μεταχειρισθῆτε φράσιν ἡ ὁποία πράγματι συνεκλόνισε τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον, ἐγεννήθησαν δὲ ἐκ μέρους συναδέλφων ἀκόμη καὶ διαμαρτυρίαι διὰ τὴν φράσιν τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθητε.

§130Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Εἰπέτε μου τὴν φράσιν.

§131Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐπαναλάβω τὴν φράσιν καὶ σεῖς τὴν γνωρίζετε καὶ ἡ Βουλὴ τὴν γνωρίζει. Ἐγὼ ἤμην ὑποχρεωμένος μετὰ τὴν διακοπὴν ὅταν ἀνέλαβον τὰ καθήκοντα τοῦ Προέδρου, διότι κατὰ τὴν στιγμὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξεστομίσατε τὴν φράσιν αὐτὴν προήδρευεν ὁ κ. ἀντιπρόεδρος, ὁ ὁποῖος σᾶς παρεκάλεσε νὰ ἀνακαλέσετε τὴν φράσιν τὴν ὁποίαν......

§132Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ποῖον ἔθιξα;

§133Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἐθίξατε τὸν ἀρχηγὸν τοῦ Στρατοῦ. Σᾶς παρεκάλεσε λοιπὸν νὰ ἀνακαλέσητε καὶ ὄχι μόνον δὲν ἀνεκαλέσατε ἀλλὰ ἐπανήλθατε διὰ τῆς δῆθεν ἀνακλήσεως ἐπὶ τῆς αὐτῆς φράσεως, ὁπότε ἠναγκάσθην νὰ εἴπω: Ὁ κ. Σαρρῆς ἀντὶ νὰ ἀνακαλέσῃ ὑποπίπτει εἰς δευτέραν παρεκτροπὴν καὶ τὸν ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν· ὁπότε ἡ Βουλὴ ἐρωτηθεῖσα εἶπε: μάλιστα, μάλιστα. Συνεπῶς δὲν εἶναι ἀπόφασις ἰδική μου, εἶναι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. Δὲν ἐσυνήθισα....

§134Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Διαμαρτύρομαι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ· εἶναι ἐκβιασμὸς αὐτό. Ὁ κ. Κουλουμβάκης ἀπεκάλεσε τὸν ὑπουργὸν προδότην καὶ δὲν ἐτολμήσατε νὰ ἀνεγείρετε τὸ ἀνάστημά σας. Σᾶς προσέβαλεν εὐθέως ὡς ἄτομα. Αὐτὰ εἶναι ἀνεκτὰ εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν συναδέλφων, ἐπικαλοῦμαι τὸν ἑλληνικὸν λαόν, διότι δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κάμετε αὐτὸ ποὺ ἐκάματε.

§135Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἐγὼ ἐξετέλεσα τὸ καθῆκον μου.

§136Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Τὸ παρελείψατε.

§137Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασίν της βεβαίως εἶναι ἐλευθέρα νὰ τὸ πράξῃ. Πάντως δὲν ἔπρεπε νὰ ἀπευθύνεται ἐναντίον μου μομφή.

§138ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχομεν τὸ παράπονον ὅτι δὲν γίνεται ἴση μεταχείρισις τῶν βουλευτῶν. (θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσίαι)

§139ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς ἀποφάσεως δὲν ἐλήφθη. (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι, φωναί)

§140Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Δὲν ἤμην κατὰ τὴν ὥραν τοῦ ἐπεισοδίου, ἀντιλαμβάνομαι ὅμως, ἐκ τῆς στάσεως τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου τὰ ὁποῖα ὑπερασπίζουν τὸν κ. Σαρρῆν, ὅτι συγκρίνουν τὸ παράπτωμα αὐτοῦ μὲ τὸ παράπτωμα ἄλλων συναδέλφων οἱ ὁποῖοι ὑπέπεσαν εἰς ἄλλο παράπτωμα. Νομίζω, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι δὲν εἶναι τὸ ἔργον μας νὰ συγκρίνωμεν τὰ παραπτώματα τῶν κ. συναδέλφων ἐφ’ ὅσον ὑπάρχει παράπτωμα καὶ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς. (θόρυβος, φωναί, κωδωνοκρουσία).

§141Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουργ. τῆς Δικαιοσύνης). Καὶ αὐτὸ ποὺ κάμνετε, κύριοι συνάδελφοι, καὶ διακόπτετε τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως εἶναι παράπτωμα.

§142Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερν.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν ἐπὶ μιᾶς ἀποφάσεως, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ νὰ ἐπανέλθῃ. Ὁ κ. συνάδελφος αἰσθάνεται πικρίαν δι’ αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἔγινεν ἐκ μέρους τοῦ Προεδρείου, πρέπει ὅμως νὰ γνωρίζετε ὅτι πρέπει νὰ κρατηθῇ μία τάξις ἐδῶ εἰς τὴν Βουλήν. Λοιπὸν θὰ παρακαλέσω ὁ κ. συνάδελφος νὰ ἀνακαλέσῃ τὰ λεχθέντα καὶ νὰ ἀνακαλέσῃ καὶ ἡ Βουλὴ τὴν ἀπόφασίν της.

§143Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Εὐχαριστῶ διὰ τὴν συμβουλήν, ἀλλὰ δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀνακαλέσω, διότι αἱ σκέψεις αἱ ἰδικαί μου δὲν προέρχονται, οὔτε ρυθμίζονται παρ’ οὐδενός. Ἔχω ἀξίωσιν καὶ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον πηγάζει ἀπὸ τὸ Σύνταγμα καὶ θεωρῶ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἔλαβεν ἡ Βουλὴ ἢ μᾶλλον 4–5 βουλευταί, ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ἐσκεμμένως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς τὴν ἐπεζήτησε. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον...

§144Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ἔχετε ἀπολύτως ἄδικον· οὔτε ἐγὼ σᾶς ἔβαλα τὴν φράσιν εἰς τὸ στόμα, οὔτε ἐγὼ ἔβαλα τὴν ἀπόφασιν εἰς τὰς κεφαλὰς τῶν συναδέλφων.

§145Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν μοῦ ἐδώσατε τὸν χρόνον νὰ ἀπολογηθῶ, νὰ σκεφθῶ, οὔτε νὰ καταλάβω πότε ἐλήφθη ἡ ἀπόφασις.

§146Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Ὅταν ἐκστομίζετε μίαν κακὴν φράσιν εἶναι πιὸ ἀνδρικὸν νὰ τὴν ἀνακαλῆτε, παρὰ νὰ ἐπιμένετε. Εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅ,τι ἄλλο θέλετε, ὄχι ὅμως ὅτι ἐγὼ ἐσκεμμένως ἠθέλησα νὰ λάβω τὴν ἀπόφασιν εἰς βάρος σας καὶ τοῦτο ὅταν γνωρίζετε πόσας φορὰς, ὡς πατέρας σας, σᾶς συνεβούλευσα καὶ πάντοτε σᾶς ὑπέδειξα τὸν εὐθὺν δρόμον.

§147Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Δὲν εἶμαι διατεθειμένος νὰ ἀνακαλέσω.

§148Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς). Καὶ ἐγὼ νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἀνακαλέσῃ τὴν ἀπόφασίν της ἐὰν προηγουμένως δὲν ἀνακαλέσετε σεῖς.

§149Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ἐφ’ ὅσον δὲν μοῦ δίδετε τὸν λόγον;

§150Ε. ΚΟΥΛΟΥΜΒΑΚΗΣ. Ὁ τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ κ. συνάδελφος ὡμίλησεν ἀπόψε, ἀποδεικνύει ὅτι ἔχει ζωηροτάτην φιλοτιμίαν καὶ ἑπομένως εἶναι ἄξιος νὰ ἀνακαλέσωμεν τὴν ἀπόφασιν.

§151Α. ΠΕΡΡΩΤΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐζήτησα τὸν λόγον διότι ἐγένετο μία κατάφωρος παράβασις τοῦ Κανονισμοῦ. Ἐὰν ὁ κ. Σαρρῆς παρέβη τὸν Κανονισμὸν ἔπρεπε νὰ τιμωρηθῇ, ἀλλὰ ὁ Κανονισμὸς λέγει ρητῶς, ὅτι οἱ βουλευταὶ δὲν ἀνακαλοῦνται εἰς τὴν τάξιν εἰμὴ ἐὰν θορυβοῦν κ.λ.π. Ὁ κ. Σαρρῆς ἐκ τῶν πρακτικῶν τὰ ὁποῖα ἔχομεν ἐνώπιόν μας, δὲν φαίνεται νὰ διέπραξεν τοιαύτην παράβασιν. Τοὐναντίον παράβασιν τοιαύτην, κ. Πρόεδρε τῆς Βουλῆς, διέπραξεν ὑπουργὸς καὶ δὲν ἀνεκλήθη εἰς τὴν τάξιν. Κατὰ συνέπειαν εἶναι ὀρθὸν νὰ διορθώσωμεν τὰ πρακτικὰ ὡς πρὸς τὸ σημεῖον τοῦτο.

§152Χ. ΛΑΔΑΣ (Ὑπουρ. τῆς Δικαιοσ.). Ἡ τραχύτης τοῦ ὕφους εἶναι λόγος ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν.

§153Χ. ΠΙΠΙΛΙΑΓΚΑΣ. Ἐγὼ ἐξετάζω τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Σαρρῆ καὶ ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν: ποία εἶναι χυδαιοτέρα; ἡ φράσις τοῦ κ. Σαρρῆ ἢ τοῦ κ. Λαδᾶ; Τὸν Κανονισμόν, κύριοι, παρέβη τὸ Προεδρεῖον καὶ κανεὶς ἄλλος.

§154Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἔχω τὴν ἰδέαν ὅτι ἄν ὑπέπεσεν ὁ κ. Σαρρῆς εἰς ἕνα παράπτωμα, τὸ παράπτωμα αὐτὸ προβλέπεται ὑπὸ τοῦ ἄρθρ. 23 καὶ ὄχι ὑπὸ τοῦ ἄρθρ. 24. Τὸ ἄρθρ. 23 λέγει τὰ ἑξῆς: (ἀναγινώσκει): «Οἱ Βουλευταί, ὅσοι θορυβοῦσι, διακόπτουσι τοὺς ἀγορεύοντας ἢ διὰ φωνῆς ἢ διὰ σχημάτων ἀποδοκιμάζουσιν αὐτούς, ἐὰν μετὰ παρατήρησιν τοῦ Προέδρου ἐξακολουθήσωσι θορυβοῦντες ἀνακαλοῦνται εἰς τὴν τάξιν». Καὶ αὐτὸς δὲν διέκοψεν, ἐγὼ τοῦ ἔδωκα τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ. (ἀναγινώσκει). Λοιπὸν ἡμεῖς θὰ δεχθῶμεν ὅτι αἱ φράσεις τὰς ὁποίας εἶπεν ὁ κ. βουλευτὴς ἀποτελοῦν ἕνα θόρυβον, δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς δώσωμεν ἄλλον χαρακτηρισμόν. Διὰ τὸν θόρυβον αὐτὸν πρέπει νὰ ἀνακληθῇ εἰς τὴν τάξιν, ἀλλ’ ἡ ἀναγραφὴ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ἀποτελεῖ βαρυτέραν ποινὴν καὶ ἀπορῶ πῶς τὸ Προεδρεῖον ἐπέβαλε τὴν βαρυτέραν ποινὴν κατὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ.

§155Ι. ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Πρόεδρος τῆς Βουλῆς)... (δὲν ἀκούεται).

§156Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)... Ἑπομένως ἂν ἐλήφθη ἀπόφασις κακῶς ἐλήφθη καὶ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ. Νομίζω ὅτι εἶναι ἀρκετὴ ἡ τιμωρία ὅτι ἀνακαλεῖται εἰς τὴν τάξιν ἕνας βουλευτὴς ὁ ὁποῖος διὰ πρώτην φορὰν δίδει ἀφορμήν. Ὑπῆρξεν ἕνα πνεῦμα νευρικότητος τὸ ὁποῖον ἐπεκράτησε καὶ ἀπὸ τὴν νευρικότητα δὲν ἀπηλλάγη ἀτυχῶς καὶ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς καὶ προσεπάθησε νὰ ἐκφέρῃ μίαν ἀπόφασιν ἐσπευσμένην ὡς πρὸς τοῦτο, ὅτι διετάχθη καὶ ἡ ἀναγραφὴ ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς. Αὐτὸ εἶναι ἀκατανόητον, δὲν ἔχει καμμίαν δικαιολογίαν καὶ καμμίαν βάσιν. Ἑπομένως ὁ κ. Σαρρῆς ἔχει ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ διαμαρτυρηθῇ διότι κακῶς τοῦ ἀφῃρέθη ὁ λόγος. Λοιπὸν θὰ διορθωθοῦν τὰ πρακτικά, ὅτι ὁ κ. Σαρρῆς ἀνακαλεῖται εἰς τὴν τάξιν καὶ ὄχι μὲ ἀναγραφὴν εἰς τὰ πρακτικά. Κύριε Ἀντιπρόεδρε τῆς Κυβερνήσεως, παρακαλῶ νὰ ἐπέμβητε.

§157Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερν.) Τὰ πρακτικὰ ἐπεκυρώθησαν;

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§159Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερν.). Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς βεβαιώνει ὅτι ἡ ἀπόφασις ἐλήφθη κατόπιν δύο προσκλήσεων πρὸς τὸν κ. Βουλευτήν. Δὲν δύναται συνεπῶς νὰ γίνῃ ἄλλως. Δὲν μπορεῖ νὰ κάνῃ ὁ καθένας ὅ,τι θέλει. Ὁ κ. Σαρρῆς εἶναι ἡ δευτέρα φορὰ ποὺ δίδει ἀφορμήν.

§160Δ. ΣΑΡΡΗΣ. Ὄχι.

§161Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ. (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερν.). Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προκαλοῦνται τοιαῦτα ἐπεισόδια εἰς τὴν Βουλήν.

§162Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ὑπάρχει εἰς ἡμᾶς ἡ εὐκολία. Ἐφ’ ὅσον τὰ πρακτικὰ δὲν ἐπεκυρώθησαν, παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν ἀρκεῖται εἰς τὴν τιμωρίαν τῆς ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν. Τὸ δεύτερον εἶναι ἀκατανόητον. Ἐγὼ πρῶτος δὲν ἐνεθυμούμην ποίαν σημασίαν εἶχεν ἡ ἀναγραφὴ εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ τώρα βλέπω ὅτι αὕτη ἀποτελεῖ βαρυτέραν ποινὴν ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται, ὅταν ὁ θορυβῶν ἐπιμένει. (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι)

§163Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερν.). Ἄν ἐπιμένῃ ἡ Βουλή, νὰ διακοπῇ ἡ συνεδρίασις καὶ αὔριον νὰ γίνῃ συνεδρίασις μὲ θέμα αὐτό, διὰ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἅπαξ διὰ παντός. (θόρυβος)

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἐκακοσυνηθίσατε καί... (θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§165ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Προεδρεύων Αʹ Ἀντιπρόεδρος). Κύριοι βουλευταί, ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ μέχρι τοῦ σημείου τῆς διακοπῆς, δηλαδὴ πρὸ τῆς ἀνακλήσεως εἰς τὴν τάξιν τοῦ κ. Σαρρῆ.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη εἰς τὸ Προεδρεῖον πρότασις ὑπογεγραμμένη νομίμως περὶ περιορισμοῦ τῶν ἀγορεύσεων εἰς 15′ λεπτά. Ὑπάρχει ἐπίσης καὶ ἑτέρα πρότασις ὑπογεγραμμένη ὑπὸ 15 βουλευτῶν περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως. Ἐπειδὴ ἡ δευτέρα πρότασις εἶναι ἀπωτέρα προηγεῖται καὶ συνεπῶς παρακαλῶ ὅπως οἱ παραδεχόμενοι ταύτην ἐγερθῶσι.

§167Ε. ΓΟΝΗΣ. Διὰ τῆς προτάσεως ζητεῖται ὅπως ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§168Θ. ΤΟΥΡΚΟΒΑΣΙΛΗΣ. Ἡ Βουλὴ εἶναι καταπεπονημένη καὶ παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν τὴν συνεδρίασιν καὶ νὰ ἀρχίσωμεν αὔριον ἀπὸ τῆς 4ης ἀπογευματινῆς.

§169Κ. ΤΣΑΛΔΑΡΗΣ (Ἀντιπρ. τῆς Κυβερνήσεως). Πρέπει νὰ συνεχισθῇ ἡ συζήτησις. (Ἀναγινώσκονται ἀκολούθως τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων τὴν πρότασιν ἀναβολῆς καὶ εὑρίσκονται παρόντες 13).

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ πρότασις θεωρεῖται ὡς μὴ ὑπάρχουσα ἐφ’ ὅσον ἀπουσιάζουν οἱ ὑποβαλόντες αὐτήν.

§171Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ἀντιπρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ δεικνύει μίαν καταπόνησιν καὶ νομίζω ὅτι ὑπὸ αὐτὰς τὰς συνθήκας, ὅπως εὑρίσκεται αὐτὴν τὴν στιγμήν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προχωρήσῃ ἡ συζήτησις, νὰ συγκατατεθῇ νὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν δι’ αὔριον. Θὰ παρακαλέσω ἐπίσης, ἀντὶ νὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 7 νὰ ἀρχίζωμεν εἰς τὰς 5½ καὶ νὰ φθάνωμεν μέχρι τῆς 10ης νυκτερινῆς.

§172ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει πρότασις περιορισμοῦ τοῦ λόγου εἰς τὸ τέταρτον τῆς ὥρας. Καλοῦνται νὰ ὁμιλήσουν, εἷς ἐκ τῶν τεταγμένων ὑπὲρ αὐτῆς καὶ εἷς ἐκ τῶν ἀντιλεγόντων. Ὁ κ. Διακουμόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§173Θ. ΔΙΑΚΟΥΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἐπαρκῶς διεφωτίσθη ἡ Βουλὴ ἐπὶ τοῦ θέματος ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἀγορεύσεων καὶ παρακαλῶ ὅπως πρὸς ἀποφυγὴν ἀσκόπου ἀπωλείας χρόνου, δεχθῇ ἡ Βουλὴ τὸν περιορισμὸν τῶν ἀγορεύσεων τῶν ὑπολειπομένων ρητόρων εἰς 15 λεπτά.

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Θηβαῖος.

§175Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἡ Βουλὴ διὰ τῶν μεθόδων τὰς ὁποίας μετέρχεται τείνει νὰ ὁδηγήσῃ τὸ Σῶμα καὶ ὁλόκληρον τὸ βάθρον τῆς Δημοκρατίας εἰς κατάπτωσιν καὶ ἐξευτελισμόν. Καθιερώθη ἀπὸ ἔτους καὶ πλέον τακτική, ἡ ὁποία δὲν συμβάλλει καθόλου εἰς τὸ γόητρον τοῦ Σώματος, πρῶτον μὲν διὰ τῆς καθιερώσεως τοῦ συστήματος τῆς Ἐπιτροπῆς νομοθετικῆς ἐξουσιοδοτήσεως ὑφισταμένου τοῦ Σώματος...

§176Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦ ὁποίου εἶσθε μέγας συνήγορος καὶ ὑπέρμαχος. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§177Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Πρέπει νὰ ἐνθυμῆσθε ὅτι εἰς τὴν κοινοβουλευτικὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Συντάγματος προετείναμεν πλὴν τῆς ὁλομελείας, ἡ ὁποία νὰ ἀπασχολῆται κατὰ σύστημα μὲ τὰ μεγάλης σημασίας νομοθετήματα καὶ τὸν κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον ἐπὶ 6 ἡμέρας τὴν ἑβδομάδα, νὰ λειτουργοῦν παραλλήλως καὶ τμήματα νομοθετικῆς ἐργασίας. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ, εἶναι τοῦτο τὸ ἴδιον σύστημα μὲ τὴν Ἐπιτροπὴν Ἐξουσιοδοτήσεως; εἶναι τὸ ἴδιον σύστημα μὲ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον προετείναμεν, καὶ τὸ ὁποῖον ἐξασφαλίζει 6 ἡμέρας κοινοβουλευτικὸν ἔλεγχον, μὲ τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον καθιερώθη διὰ τοῦ ὁποίου ἐφιμώθη ὁριστικῶς ἡ γλῶσσα τῆς Βουλῆς;

§178Β. ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπαντῶ ὅτι ὑπήρξατε ὑπέρμαχος τῆς ἐξουσιοδοτήσεως καὶ ἐὰν θέλετε σᾶς ἀναγιγνώσκω ἕνα ἀπόσπασμα. (Θόρυβος, κωδωνοκρουσίαι).

§179Χ. ΘΗΒΑΙΟΣ. Καὶ ἔρχεται ἡ Βουλὴ μετὰ 6 μῆνας ὑποχρεωτικῆς ἀργίας, ἐν ὄψει τεραστίων γεγονότων, ἀπειλούντων τὴν ὕπαρξιν τοῦ Ἔθνους. Τὸ Ἔθνος ὁλόκληρον ἀγωνιᾷ καὶ περιμένει νὰ ἀντλήσῃ μαθήματα καὶ ὁδηγίας ἀπὸ τὸ Σῶμα αὐτό. Ἐὰν δὲν ἔχωμεν συναίσθησιν τῆς ἀποστολῆς μας, ἐὰν νομίζωμεν ὅτι ἐδῶ πέρα ἐρχόμεθα διὰ νὰ χάνωμεν τὸν καιρό μας, αὐτὸ δὲν εἶναι τιμητικόν, ἀλλὰ ὀλέθριον. Καὶ ἔρχομαι ἤδη εἰς τὴν πρότασιν. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ὅτι ἡ Βουλὴ μετὰ προφανῆ ἐξάντλησιν δύναται κ.λ.π. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Πόσοι ὡμίλησαν μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς; Τρεῖς μόνον. Ὁ κ. Βαμβέτσος, ὁ κ. Παπακωνσταντίνου καὶ ὁ κ. Κουλουμβάκης. Τοὺς ἀρχηγοὺς ἢ τοὺς ὑπουργοὺς δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς ὑπολογίσωμεν, διότι αὐτοὶ λαμβάνουν τὸν λόγον ὅταν τὸν ζητοῦν. Καὶ σᾶς ἐρωτῶ: Ἐξηντλήθη ἡ συζήτησις; Ἐὰν θέλετε, κύριοι, νὰ διαστρέφετε τὴν ἔννοιαν τῶν κοινοβουλευτικῶν θεσμῶν διὰ νὰ καταλήξετε εἰς τὸ σύστημα τῆς πλήρους φιμώσεως, δὲν ἔχετε παρὰ νὰ μᾶς τὸ εἰπῆτε διὰ νὰ πάρουμε τὸ καπέλλο μας καὶ νὰ φύγουμε. Πλειοψηφία εἶσθε καὶ δύνασθε νὰ κάνετε ὅ,τι θέλετε. Κύριοι βουλευταί, πρέπει νὰ ἀντιληφθῆτε τὴν σοβαρότητα τοῦ πράγματος. Ἡ Βουλὴ συνήνεσεν εἰς ἐπὶ ἓν ἔτος διακοπάς. Δῶστε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἀκουσθῇ καὶ ἡ φωνή της, ὥστε νὰ δοθῇ ἡ ἐντύπωσις ὅτι λειτουργοῦν οἱ κοινοβουλευτικοὶ θεσμοὶ καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Πολιτεύματος καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου. (χειροκροτήματα).

§180ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τίθεται ὑπὸ ψηφοφορίαν. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι).

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συνεπῶς ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη περὶ τοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀγορεύσεων τῶν ὑπολειπομένων ρητόρων εἰς 15′ λεπτά.

§182ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Προεδρεύων Αʹ Ἀντιπρόεδρος). Κύριοι βουλευταί, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι κατηρτίσθησαν αἱ Κοινοβουλευτικαὶ Ἐπιτροπαί, ὧν πλήρεις πίνακες θέλουσιν ἀνακοινωθῇ διὰ τῶν πρακτικῶν. Ἡ σύνθεσις τῶν Κοινοβουλευτικῶν Ἐπιτροπῶν ἔχει ὡς ἀκολούθως:

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑΣ

1) Δημήτριος Μητσόπουλος 2) Χρῆστος Κοψιδᾶς 3) Γεώργιος Γραφάκος 4) Γεώργιος Δροσόπουλος 5) Νικόλαος Καλαντζῆς 6) Ἰωάννης Παπαρτεμίου 7) Γεώργιος Βογιατζῆς 8) Κων)τῖνος Καλκάνης 9) Βασίλειος Κρῖκος 10) Στέργιος Μπινόπουλος 11) Ἀριστείδης Θεοδωρόπουλος 12) Δρακούλης Μαντούβαλος 13) Νικόλαος Ἀντωνόπουλος 14) Νικόλαος Κώττας 15) Δημήτριος Παπανικολάου 16) Δημήτριος Βουρδουμπᾶς 17) Εὐστράτιος Γεωργιλαδάκης 18) Ἐμμανουὴλ Σοφούλης 19) Παρίσης Καλλιγκάτσης 20) Γρηγόριος Χρυσοστόμου 21) Ἰάννης Μελᾶς 22) Ἀπόστολος Ἀντωνίου 23) Γεράσιμος Βασιλειάδης 24) Ἰωάννης Ντόζης 25) Ἀθανάσιος Βαχλιώτης 26) Κωνσταντῖνος Μητσοτάκης 27) Χρῆστος Πῖψος 28) Γεώργιος Κουγιουμτζόγλου 29) Δημήτριος Βογιατζῆς 30) Ἀγαθοκλῆς Κωνσταντινίδης 31) Δημήτριος Ζησόπουλος 32) Θεμιστοκλῆς Τσάτσος 33) Εὐάγγελος Κουσαῆς 34) Νικόλαος Ἀθανασίου 35) Σπυρίδων Τρίαντος 36) Ἡρακλῆς Ζουμπουλάκης 37) Χρῆστος Ζαλοκώστας 38) Ἰωάννης Πολυχρονόπουλος 39) Γεώργιος Θεμελῆς

40) Παναγιώτης Παπαληγούρας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΕΩΣ

1) Δημ. Στεφανόπουλος 2) Δημ. Σφαέλλος 3) Γεώργιος Βογιατζῆς 4) Γεώργιος Παραβάντης 5) Μιχαὴλ Αἰλιανὸς 6) Χαραλ. Ἀλιβιζᾶτος 7) Εὐστρ. Ἀλιπράντης 8) Γεώργιος Ἀστερίου 9) Νικόλαος Βλιάμος 10) Χρῆστος Γουλόπουλος 11) Δημ. Θεοχαρίδης 12) Ἀχιλλεὺς Ἰατροῦ 13) Παναγ. Κάντζιας 14) Κων)νος Καραμανλῆς 15) Θεμιστ. Κονίτσας 16) Χρῆστος Παναγιούλας 17) Λουκᾶς Κουτσοπέταλος 18) Εὐστάθιος Μαλαμίδας 19) Γεώργιος Μπακατσέλος 20) Κοσμᾶς Ἀλεξανδρίδης 21) Παρίσης Καλλιγκάτσης 22) Κων)τῖνος Μουρατίδης 23) Ἰωάννης Γκλαβάνης 24) Νικόλ. Κρασαδάκης 25) Δημ. Παπαδημητρίου 26) Ἐμμαν. Κωθρῆς 27) Πολυζώης Οἰκονομίδης 28) Παναγιώτης Παπαδόπουλος 29) Δημ. Παπαδημητρίου (Ἀργολιδοκορινθίας) 30) Ἀνάργ. Δημητρακόπουλος 31) Στέφ. Παπουτσάνης 32) Ἰωάνν. Κίνιας 33) Δημ. Θανόπουλος 34) Νικόλ. Ἀθανασίου 35) Ἀλέξ. Παπαδόπουλος 36) Θᾶνος Καψάλης 37) Τριαντ. Τριανταφυλλᾶκος 38) Ἰωάννης Γιαννόπουλος 39) Νικόλαος Σπέντζας

40) Γρηγ. Κασιμάτης

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΓΕΩΡΓΙΑΣ

1) Κων]νος Παπακωνσταντίνου 2) Χρῆστος Παναγιούλας 3) Δημήτριος Στεφανόπουλος 4) Θεόδωρος Πετρινὸς 5) Θωμᾶς Διακουμόπουλος 6) Ἐμμανουὴλ Γαλενιανὸς 7) Γεώργιος Καλαντζόπουλος 8) Ἀναστάσιος Φράγκου 9) Δημ. Παπανικολάου 10) Κων]νος Κορόζος 11) Ἀθανάσιος Ταλιαδοῦρος 12) Ἀθανάσιος Μπουκουβάλας 13) Νικόλαος Μπούμπουλης 14) Δημήτριος Νικολαΐδης 15) Νικόλαος Μαλινδρέτος 16) Γεώργιος Παραβάντης 17) Λουκᾶς Κουτσοπέταλος 18) Κοσμᾶς Ἀλεξανδρίδης 19) Κοσμᾶς Προκοπίδης 20) Ἀπόστολος Ἀντωνίου 21) Γεώργιος Μπακατσέλος 22) Εὐστάθιος Μαλαμίδας 23) Ἰωάννης Γκλαβάνης 24) Δημήτριος Χατζηγιάννης 25) Νικόλαος Κρασαδάκης 26) Ἀναστάσιος Μπακάλμπασης 27) Ἰωάννης Παπαδόπουλος 28) Νικήτας Βαρβιτσιώτης 29] Διονύσιος Λεονάρδος 30) Δημήτριος Χατζηγιάννης 31) Νικόλαος Ἔξαρχος 32) Γεώργιος Σταμάτης 33) Εὐρυπίδης Καζαντζῆς 34) Γεώργιος Κακαγιάννης 35) Γεώργιος Μπάρδας 36) Χρῆστος Θηβαῖος 37) Χαρίλαος Ἀλετρᾶς 38) Ἀπόστολος Μουστρούφης 39) Λεωνίδας Βρεττάκος

40) Κωνσταντῖνος Καλλίας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΤΑΞΕΩΣ

1) Παναγιώτης Σπηλιώτης 2) Δημήτριος Γιαννόπουλος 3) Ἀλέξανδρος Καλαντζᾶκος 4) Ἰωάννης Κυρόζης 5) Κων]νος Σκιαδᾶς 6) Ἀχιλλεὺς Ἰατροῦ 7) Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης 8) Νικόλαος Καράμπελας 9) Ἰωάννης Πάνιος 10) Κωνσταντίνος Καλκάνης 11) Γεώργιος Πλατῆς 12) Δημήτριος Γεωργαντέλης 13) Γεώργιος Βορρὲς 14) Γεώργιος Ἀριστείδου 15) Ἀλεξ. Καραθόδωρος 16) Δημήτριος Κούτσικας 17) Εὐστάθιος Μαλαμίδας 18) Πέτρος Λεβαντῆς 19) Εὐστράτιος Γεωργιλαδάκης 20) Ἐμμανουὴλ Γρηγορίου 21) Γεώργιος Μπακατσέλος 22) Παῦλος Ντεντιδάκης 23) Ἰωάννης Κατσάνης 24) Ἐμμανουὴλ Κοθρῆς 25) Γεώργιος Πετράκης ἢ Πετρακογιῶργος 26) Γεώργιος Σαρρῆς 27) Δημήτριος Σαρρῆς 28) Διονύσιος Λεονάρδος 29) Στ. Σαμαρᾶς 30) Κων)νος Μπέλλας 31) Ἰωάννης Φωτιάδης 32) Ἠλίας Τσεριώνης 33) Ἀλέξανδρος Παπαδόπουλος 34) Στυλιανὸς Χούτας 35) Σταῦρος Πολυζωγόπουλος 36) Ἐλευθέριος Γονῆς 37) Ἀντώνιος Κοκκαρᾶς 38) Ἀναστ. Μιχαλακόπουλος 39) Φίλιππ. Δραγούμης

40) Παυσανίας Κατσώτας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΡΓΩΝ

1) Ἀθανάσιος Μπουκουβάλας 2) Κων)νος Τζιτζικώστας 3) Θεόδωρος Κώνης 4) Γεώργιος Γκίνης 5) Γεώργιος Φραγγιαδάκης 6) Δημήτριος Σφαέλλος 7) Γεώργιος Βογιατζῆς 8) Ἀναστάσιος Φράγκου 9) Γεώργιος Ἀριστείδου 10) Νικόλαος Κώττας 11) Δημήτριος Μητσόπουλος 12) Σπῦρος Σχινᾶς 13) Ἰωάννης Λίτσιος 14) Δημήτριος Βουρδουμπᾶς 15) Βασίλειος Βύζας 16) Νικόλαος Γεννηματᾶς 17) Λουκᾶς Κουτσοπέταλος 18) Λεωνίδας Ἰασωνίδης 19) Εὐστάθιος Μαλαμίδας 20) Χρῆστος Τούντας 21) Ἰωάννης Τυρρῆς 22) Δημήτριος Γόντικας 23) Πότης Τσιμπιδάρος 24) Ἀνδρέας Τριανταφυλλίδης 25) Μανοῦσος Βολουδάκης 26) Δημ. Προμπονᾶς 27) Χρῆστος Στεργιόπουλος 28) Βασίλειος Μουράτογλου 29) Σταῦρος Σαμαρᾶς 30) Ἀνάργυρος Δημητρακόπουλος 31) Ἰωάννης Κίνιας 32) Δημήτριος Χατζηγιάννης 33) Ἀνδρέας Δερδεμέζης 34) Ἀλέξανδρος Παπαδόπουλος 35) Στυλιανὸς Χούτας 36) Θᾶνος Καψάλης 37) Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλᾶκος 38) Λεωνίδας Βρεττᾶκος 39) Ἀπόστ. Μουστρούφης

40) Γρηγόριος Κασιμάτης

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ

1) Βασίλειος Παπαρρηγόπουλος 2) Δημήτριος Στεφανόπουλος 3) Παναγιώτης Σπηλιώτης 4) Κλεάνθης Θεοφανόπουλος 5) Δημήτριος Γιαννόπουλος 6) Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης 7) Γεώργιος Ἀστερίου 8) Γεώργιος Μπακόπουλος 9) Νικόλαος Βλιάμος 10) Ἀναστάσιος Ἀναγνωστόπουλος 11) Βασίλειος Στεφανόπουλος 12) Παναγιώτης Σωτηρόπουλος 13) Βασίλειος Σαγιᾶς 14) Ἰωάννης Κυρόζης 15) Κων)νος Παπακωνσταντίνου 16) Ἀριστείδης Θεοδωρόπουλος 17) Γεώργιος Μαῦρος 18) Γεώργιος Μπακατσέλος 19) Δημήτριος Γόντικας 20) Ἰωάννης Ἀποστόλου 21) Χρῆστος Τούντας 22) Ἀπόστολος Ἀντωνίου 23) Χαράλαμπος Ψαρρὸς 24) Μανοῦσος Βολουδάκης 25) Δημήτριος Χατζηγάκης 26) Δῆμος Οἰκονόμου 27) Νικόλαος Ἀβραὰμ 28) Πολυζώης Οἰκονομίδης 29) Δημήτριος Παπαδημητρίου (Ἀργ) κορινθίας) 30) Θεμιστοκλῆς Τσάτσος 31) Ἠλίας Λαγᾶκος 32) Ἀθανάσιος Γιαννόπουλος 33) Δημήτριος Θανόπουλος 34) Εὐάγγελος Κουσαῆς 35) Σταῦρος Πολυζωγόπουλος 36) Χρῆστος Θηβαῖος 37) Παυσανίας Λυκουρέζος 38) Νικόλ. Σπέντζας 39) Ἰωάννης Γιαννόπουλος

40) Κων)νος Καλλίας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΘΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

1) Κων)νος Παπακωνσταντίνου 2) Κων)νος Κορόζος 3) Δημήτριος Σφαέλλος 4) Δημήτριος Στεφανόπουλος 5) Νικόλαος Φωκᾶς 6) Ἀναστάσιος Τσιρώνης 7) Ἀνδρέας Ξαρχᾶκος 8) Δημήτριος Πετροπουλᾶκος 9) Παναγιώτης Κάντζιας 10) Δημήτριος Θεοχαρίδης 11) Ἀχιλλεὺς Ἰατροῦ 12) Ἰωάννης Τσιμπούκης 13) Λάμπρος Εὐταξίας 14) Δημήτριος Νικολαΐδης 15) Μιχαὴλ Αἰλιανὸς 16) Βασίλειος Βύζας 17) Γεώργιος Βοραζάνης 18) Ἰωάννης Ἀποστόλου 19) Πέτρος Λεβαντῆς 20) Ἰωάννης Δούμπας 21) Ἐπαμεινώνδας Σωτηριάδης 22) Ἐμμανουὴλ Γρηγορίου 23) Ἰωάννης Γκλαβάνης 24) Ἐμμανουὴλ Λουλακάκης 25) Εὐάγγελος Ἀβέρωφ 26) Δημήτριος Προμπονᾶς 27) Χρυσόστομος Πιπιλιάγκας 28) Ἰωάννης Μπερνίτσας 29) Βασίλειος Ὀρφανὸς 30) Στέφανος Παπουτσάνης 31) Πέτρος Γαρουφαλιᾶς 32) Φίλιππος Μανουηλίδης 33) Κων)νος Σταμούλης 34) Εὐρυπίδης Καζαντζῆς 35) Κων)νος Σπυρίδης 36) Κων)νος Παπαγιάννης 37) Νικόλαος Γρηγοριάδης 38) Ἀριστείδης Δημητρᾶτος 39) Ἀπόστολος Μουστρούφης

40) Βασίλειος Βογιατζῆς

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΜΠΟΡΙΚΗΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΣ

1) Χαράλαμπος Ἀλιβιζᾶτος 2) Δημήτριος Σφαέλλος 3) Γεώργιος Βογιατζῆς 4) Βασίλειος Μητσόπουλος 5) Νικόλαος Καμπάνης 6) Εὐστράτιος Ἀλιπράντης 7) Εὐστράτιος Κομνηνὸς 8) Φώτιος Μακρῆς 9) Ἐμμανουὴλ Γαλελιανὸς 10) Κων)νος Γουλῆς 11) Νικόλαος Γεννηματᾶς 12) Γεώργιος Γεωργαντέλης 13) Νικόλαος Μπούμπουλης 14) Ἀνδρέας Πολεμίδης 15) Γεώργιος Δροσόπουλος 16) Βασίλειος Γουλανδρῆς 17) Σάββας Σαββίδης 18) Δημήτριος Μαρσέλλος 19) Ἰωάννης Μελᾶς 20) Ἐμμανουὴλ Ἐμμανουηλίδης 21) Κοσμᾶς Προκοπίδης 22) Χρῆστος Τούντας 23) Γεράσιμος Βασιλειάδης 24) Ἀνδρέας Τριανταφυλλίδης 25) Κων)νος Παπαδάκης 26) Ἐμμανουὴλ Λουλακάκης 27) Νικόλαος Ἀβραὰμ 28) Μιχαὴλ Καροῦσος 29) Ἰωάννης Μπουρνιᾶς 30) Ἠλίας Ἀσπιώτης 31) Κων)νος Μπέλλας 32) Περικλῆς Μαζαράκης 33) Δημήτριος Ἀναγνώστου 34) Σπῦρος Τρίαντος 35) Ἰωάννης Φωτόπουλος 36) Ἰωάννης Ζολώτας 37) Σπῦρος Θεοτόκης 38) Ἀριστείδης Δημητρᾶτος 39) Ἡρακλῆς Μπάτζιος

40) Βασίλειος Βογιατζῆς

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΥΠΟΥ

1) Δημήτριος Σφαέλλος 2) Κων)νος Τζιτζικώστας 3) Γεώργιος Γκίνης 4) Παναγιώτης Σωτηρόπουλος 5) Γεώργιος Δροσόπουλος 6) Γεώργιος Μπακόπουλος 7) Νικόλαος Ἀντωνόπουλος 8) Γεώργιος Δρόσος 9) Βασίλειος Σαγιᾶς 10) Κρίτων Δηλαβέρης 11) Λάμπρος Εὐταξίας 12) Βασίλειος Στεφανόπουλος 13) Νικόλαος Βλιάμος 14) Νικόλαος Φωκᾶς 15) Χαράλαμπος Ἀλιβιζᾶτος 16) Κων)νος Καραμανλῆς 17) Γεώργιος Μαῦρος 18) Παντελῆς Ροζάκης 19) Ἀπόστολος Ἀντωνίου 20) Γεώργιος Τσουδερὸς 21) Δημήτριος Δημάδης 22) Γεώργιος Βοραζάνης 23) Κων)νος Μητσοτάκης 24) Εὐάγγελος Ἀβέρωφ 25) Ἰωάννης Πολίτης 26) Δημήτριος Παπαδημητρίου 27) Χαράλαμπος Μητσιάλης 28) Ἀθανάσιος Περρωτῆς 29) Νικόλαος Ἀβραὰμ 30) Φίλιππος Μανουηλίδης 31) Λάμπρος Λαμπριανίδης 32) Λέων Μακκᾶς 33) Ἀλέξανδρος Βαμβέτσος 34) Κων)νος Σπυρίδης 35) Δημήτριος Χατζῖσκος 36) Χρῆστος Ζαλοκώστας 37) Ἀνδρέας Στρᾶτος 38) Φίλιππος Δραγούμης 39) Ἀναστάσ. Μιχαλακόπουλος

40) Κων)νος Τσάτσος

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

1) Κων)νος Καλαμαρᾶς 2) Νικητ. Βαρβιτσιώτης 3) Βασίλειος Παπαρρηγόπουλος 4) Ἀνδρ. Ξαρχᾶκος 5) Ἰσαὰκ Λαυρεντίδης 6) Σταῦρος Πηλείδης 7) Μιχαὴλ Πάζης 8) Νικόλαος Γεννηματᾶς 9) Δημήτριος Πετροπουλᾶκος 10) Βασίλειος Βύζας 11) Δημήτριος Θεοχαρίδης 12) Φώτιος Μακρῆς 13) Βασίλειος Στεφανόπουλος 14) Ἀχιλλεὺς Ἰατροῦ 15) Κων)νος Οἰκονομίδης 16) Ἀναστάσιος Τσιρώνης 17) Ἰωάννης Μογγογιάννης 18) Ἐπαμεινώνδας Σωτηριάδης 19) Κοσμᾶς Προκοπίδης 20) Χρῆστος Βόσκογλου 21) Κοσμᾶς Ἀλεξανδρίδης 22) Εὐστάθιος Μαλαμίδας 23) Ἰωάννης Γκλαβάνης 24) Γεώργιος Τζηρίδης 25) Πόπης Τσιμπιδάρος 26) Ἐμμανουὴλ Λουλακάκης 27) Δημήτριος Βογιατζῆς 28) Δημήτριος Παπαδημητρίου 29) Ἰωάν. Μπερνίτσας 30) Πέτρος Γαρουφαλιᾶς 31) Ἠλίας Λαγᾶκος 32) Αὔγ. Θεολογίτης 33) Εὐρυπ. Καζαντζῆς 34) Γεώργιος Κακαγιάννης 35) Δημήτριος Θανόπουλος 36) Κων)νος Μπακόλας 37) Ἐλευθέρ. Γονῆς 38) Περικλ. Λυκίδης 39) Ἀριστ. Δημητρᾶτος

40) Βασίλ. Βογιατζῆς

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ

1) Θεόδωρος Πετρινὸς 2) Δημήτριος Γιαννόπουλος 3) Ἰωάννης Κυρόζης 4) Ἰωάννης Πάντος 5) Κων)νος Καλκάνης 6) Βασίλειος Σαγιᾶς 7) Θεμιστοκλῆς Κονίτσας 8) Δημήτριος Παπανικολάου 9) Δημήτριος Μητσόπουλος 10) Ἀδαμάντιος Νικολαΐδης 11) Γεώργιος Ἀστερίου 12) Σπῦρος Σχινᾶς 13) Εὐστ. Ἀλιπράντης 14) Ἰωάννης Ἀντωνιάδης 15) Μᾶνος Καρζῆς 16) Χρῆστος Φουσιάνης 17) Λουκᾶς Κουτσοπέταλος 18) Δημήτριος Δημάδης 19) Ἰωάννης Δούμπας 20) Λεωνίδας Ἰασωνίδης 21) Πέτρος Λεβαντῆς 22) Σάββας Σαββίδης 23) Πότης Τσιμπιδάρος 24) Χαράλ. Ψαρρὸς 25) Μανοῦσος Βολουδάκης 26) Γεώργ. Τζηρίδης 27) Χρυσόστ. Πιπιλιάγκας 28) Ἰωάν. Μπουρνιᾶς 29) Χριστόφ. Πετρολιᾶς 30) Φίλιππος Μανουηλίδης 31) Περικλ. Μαζαράκης 32) Θεμιστ. Τσάτσος 33) Δημ. Ἰωάννου 34) Κων)νος Σταμούλης 35) Γεώργ. Τζωρτζόπουλος 36) Ἐλευθέριος Γονῆς 37) Κων)νος Μπακόλας 38) Ἰωάν. Πολυχρονόπουλος 39) Ἀναστ. Μιχαλακόπουλος

40) Κων)νος Τσάτσος

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΦΟΔΙΑΣΜΟΥ

1) Ἐμμανουὴλ Γαλενιανὸς 2) Γεώργιος Καλαντζόπουλος 3) Κων)νος Κορόζος 4) Σπῦρος Σγουρόγλου 5) Γεώργ. Δροσόπουλος 6) Νικόλ. Καλαντζῆς 7) Δημ. Πετροπουλᾶκος 8) Παναγιώτης Κάντζιας 9) Δημήτριος Θεοχαρίδης 10) Ἰωάννης Κυρόζης 11) Δημήτριος Σφαέλλος 12) Μιχαὴλ Σάπκας 13) Χαράλ. Ἀλιβιζᾶτος 14) Κρίτων Δηλαβέρης 15) Νικόλαος Ἀντωνιάδης 16) Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 17) Σάββας Σαββίδης 18) Παρίσης Καλλιγκάτσης 19) Κων)νος Μουρατίδης 20) Βασίλειος Λάππας 21) Εὐστάθιος Μαλαμίδας 22) Γρηγόριος Χρυσοστόμου 23) Ἐμμαν. Κοθρῆς 24) Εὐάγγ. Δασκαλάκης 25) Κων)νος Παπαδάκης 26) Γεώργ. Σαρρῆς 27) Νικήτας Βαρβιτσιώτης 28) Βασίλ. Ὀρφανὸς 29) Θεόδ. Οἰκονόμου 30) Α. Βγενόπουλος 31) Γεώργ. Σταμάτης 32) Στέφ. Παπουτσάνης 33) Νικόλ. Ἀθανασίου 34) Νικόλ. Παπαγεωργίου 35) Δημ. Χατζῖσκος 36) Ἐμμ. Διακογιάννης 37) Νικόλ. Γρηγοριάδης 38) Παναγιώτης Σταθόπουλος 39) Ἀριστείδης Δημητρᾶτος

40) Παναγ. Παπαληγούρας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ

1) Θεόδωρος Πετρινὸς 2) Κων]νος Σκιαδᾶς 3) Ἀριστ. Θεοδωρόπουλος 4) Γεώργιος Βογιατζῆς 5) Θεμ. Κονίτσας 6) Ἀν. Φράγκου 7) Γεώργιος Ἀριστείδου 8) Γεώργιος Φιλιππίδης 9) Δημ. Στεφανόπουλος 10) Βασίλειος Βύζας 11) Ἀχιλλεὺς Ἰατροῦ 12) Εὐστ. Κομνηνὸς 13) Ἰωάννης Σαραντάκης 14) Κων]νος Οἰκονομίδης 15) Στ. Παπάζης 16) Γεώργιος Πλατῆς 17) Πέτρος Λεβαντῆς 18) Κων]νος Μουρατίδης 19) Ἀπόστολος Ἀντωνίου 20) Βασίλειος Λάππας 21) Ἐμμανουὴλ Γρηγορίου 22) Σάββας Σαββίδης 23) Γεράσ. Βασιλειάδης 24) Ἀνδρ. Τριανταφυλλίδης 25) Δημητρ. Παπαδημητρίου (Ἠλείας) 26) Γεώρ. Τζηρίδης 27) Ἰωάνν. Παπαδόπουλος 28) Ἰωάνν. Λαμπρόπουλος 29) Χρῆστος Στεργιόπουλος 30) Ἀναργ. Δημητρακόπουλος 31) Ἀναστ. Βγενόπουλος 32) Ἰωάν. Φωτιάδης 33) Ἰωάνν. Φωτόπουλος 34) Ἀλέξ. Παπαδόπουλος 35) Νικόλ. Παπαγεωργίου 36) Ἀνδρ. Στρᾶτος 37) Τρύφων Τριανταφυλλᾶκος 38) Κων]νος Δημητρακόπουλος 39) Ἀναστ. Μιχαλακόπουλος

40) Παυσαν. Κατσώτας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΝΑΥΤΙΚΩΝ

1) Κρίτων Δηλαβέρης 2) Νικόλαος Μπούμπουλης 3) Δημήτριος Παπανικολάου 4) Εὐστράτιος Ἀλιπράντης 5) Δημήτριος Μητσόπουλος 6) Ἀνδρέας Πολεμίδης 7) Βασίλειος Γουλανδρῆς 8) Γεώργιος Γραφάκος 9) Νικόλαος Γεννηματᾶς 10) Γεώργιος Φραγκιαδάκης 11) Τηλέμαχος Ἀναγνώστου 12) Σταῦρος Εὐθυμιάδης 13) Γεράσιμος Κύρου 14) Νικόλαος Βλιάμος 15] Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 16] Γεώργιος Δροσόπουλος 17] Γρηγόριος Χρυσοστόμου 18] Παῦλος Ντεντιδάκης 19] Ἰωάννης Μογγογιάννης 20] Κοσμᾶς Ἀλεξανδρίδης 21] Δημήτριος Μαρσέλλος 22] Ἐμμανουὴλ Γρηγορίου 23] Γεράσ. Βασιλειάδης 24] Ἀνδρ. Τριανταφυλλίδης 25] Εὐάγγ. Ἀβέρωφ 26] Μανοῦσος Βολουδάκης 27] Ἰωάννης Μπουρνιᾶς 28] Χρῆστος Πῖψος 29] Γεώργ. Κουγιουμτζόγλου 30] Ἠλίας Τσεριώνης 31] Ἠλίας Ἀσπιώτης 32] Ἀθαν. Γιαννόπουλος 33] Ἀλεξ. Βαμβέτσος 34] Σπυρ. Τρίαντος 35] Ἰωάννης Φωτόπουλος 36] Σπυρ. Θεοτόκης 37] Νικόλ. Πετρίδης 38] Φίλιππος Δραγούμης 39] Κων]νος Παπαδόπουλος

40] Γρηγόρ. Κασιμάτης

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ

1] Δημήτριος Βουρδουμπᾶς 2] Κων]νος Κορόζος 3] Κρίτων Δηλαβέρης 4] Παναγιώτης Κάντζιας 5] Γεώργιος Μπακόπουλος 6] Κων]νος Καραμανλῆς 7] Ἀλέξανδρος Λαδᾶς 8] Ἰωάννης Τσιμπούκης 9] Χριστόδουλος Ρῖζος 10] Βασίλειος Στεφανόπουλος 11] Θεμιστοκλῆς Κονίτσας 12] Χαράλαμπος Ἀλιβιζᾶτος 13] Γεώργιος Λαζανᾶς 14] Ἀθανάσιος Ἀντωνόπουλος 15] Δημήτριος Νικολαΐδης 16] Γεώργιος Γκίνης 17] Γεώργιος Βοραζάνης 18] Γεώργιος Μαῦρος 19] Παντελῆς Ροζάκης 20] Γεώργιος Μπακατσέλος 21] Ἰωάννης Μογγογιάννης 22] Δημήτριος Γόντικας 23] Πότης Τσιμπιδᾶρος 24] Ἐμμανουὴλ Λουλακάκης 25] Ἰωάννης Πολίτης 26] Ἀναστάσιος Μπακάλμπασης 27] Χαράλαμπος Μητσιάλης 28] Ἰωάννης Μπερνίτσας 29] Ἰωάννης Γιαννόπουλος 30] Πέτρος Γαρουφαλιᾶς 31] Ἠλίας Λαγᾶκος 32] Δημήτριος Χατζηγιάννης 33] Ἀλέξανδρος Βαμβέτσος 34] Γεώργιος Τζωρτζόπουλος 35] Ἰωάννης Φωτόπουλος 36] Θᾶνος Καψάλης 37] Κων]νος Παπαγιάννης 38] Ἀναστάσιος Μιχαλακόπουλος 39] Λεωνίδας Βρεττᾶκος

40] Παναγιώτης Παπαληγούρας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

1] Μᾶνος Καρζῆς 2] Κων]νος Καλαμαρᾶς 3] Δημήτρ. Γιαννόπουλος 4] Χρῆστος Φουσιάνης 5] Γεώργιος Πλατῆς 6] Νικόλ. Φωκᾶς 7] Ἰωάνν. Μαρινᾶκος 8] Νικόλ. Βλιάμος 9] Θωμᾶς Διακουμόπουλος 10] Κλεάνθης Θεοφανόπουλος 11] Βασίλειος Κρῖκος 12] Ἰωάννης Λίτσιος 13] Θεόδ. Μανωλόπουλος 14] Γεώρ. Καλαντζόπουλος 15) Γεώργιος Ἀστερίου 16) Νικόλαος Κώττας 17) Δημήτριος Μαρσέλλος 18) Παντελῆς Ροζάκης 19) Ἐπαμεινώνδας Σωτηριάδης 20) Ἀπόστολος Ἀντωνίου 21) Κων)νος Μουρατίδης 22) Δημήτριος Δημάδης 23) Περικλ. Χρυσοχέρης 24) Πότης Τσιμπιδάρος 25) Δημήτριος Προμπονᾶς 26) Ἀναστ. Μπακάλμπασης 27) Μιχαὴλ Καροῦσος 28) Ἰωάννης Λαμπρόπουλος 29) Περικλ. Ἠλιάδης 30) Θεμιστοκλ. Τσάτσος 31) Νικόλ. Μαλλιάκας 32) Λέων Μακκᾶς 33) Γεώργ. Μπάρδας 34) Δημ. Ἰωάννου 35) Δημ. Χατζῖσκος 36) Ἰωάν. Λάμπρου 37) Παυσαν. Λυκουρέζος 38) Φίλιππος Δραγούμης 39) Νικόλαος Σπέντζας

40) Κων)νος Τσάτσος

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

1) Κων. Σκιαδᾶς 2) Θωμᾶς Διακουμόπουλος 3) Ἰωάννης Μαρινᾶκος 4) Ἰωάννης Σαραντάκης 5) Θεμιστοκλῆς Κονίτσας 6) Ἀλέξανδρος Λαδᾶς 7) Κων)νος Οἰκονομίδης 8) Δημήτρ. Γεωργαντέλης 9) Δρακούλης Μαντούβαλος 10) Ἰσαὰκ Λαυρεντίδης 11) Ἀθανάσιος Μανωλόπουλος 12] Κωνσταντῖνος Καλαμαρᾶς 13] Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 14] Κωνσταντῖνος Γουλῆς 15] Μᾶνος Καρζῆς 16] Γεώργ. Λαζανᾶς 17] Λεωνίδας Ἰασωνίδης 18] Δημήτρ. Μαρσέλλος 19] Σάββας Σαββίδης 20] Παρίσης Καλλιγκάτσης 21] Κοσμᾶς Ἀλεξανδρίδης 22] Ἰωάννης Δούμπας 23] Ἰωάννης Φουντουλάκης 24] Κων]νος Παπαδάκης 25] Δῆμος Οἰκονόμου 26] Ἰωάνν. Ντόζης 27] Παν. Παπαδόπουλος 28] Χρυσόστ. Καραΐσκος 29] Χρῆστος Στεργιόπουλος 30] Νικόλ. Μαλλιάκας 31] Νικόλ. Ράπτης 32] Ἀθαν. Παπαχρήστου 33] Νικόλ. Ἀθανασίου 34] Ἀνδρέας Δερδεμέζης 35] Στυλ. Χούτας 36] Ἰωάν. Ζολώτας 37] Ἰωάν. Λάμπρου 38] Ἡρακλῆς Μπάτζιος 39] Παναγιώτης Σταθόπουλος

40] Γρηγόρ. Κασιμάτης

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ

1] Ἰωάννης Κυρόζης 2) Ἰωάννης Παπαρτεμίου 3) Γεώργιος Ἀριστείδου 4) Νικόλαος Καράμπελας 5) Ἰωάννης Μαρινᾶκος 6) Δημήτριος Μητσόπουλος 7) Δρακούλης Μαντούβαλος 8) Δημοσθένης Ἀμπατζόπουλος 9) Νικόλαος Μαλινδρέτος 10) Γεώργιος Γραφάκος 11] Δημήτριος Βουρδουμπᾶς 12] Γεώργιος Παραβάντης 13] Βασίλειος Παπαρηγόπουλος 14] Δημήτριος Παπανικολάου 15] Ἐμμανουὴλ Παπαδόγιαννης 16] Δημήτριος Γιαννόπουλος 17] Ἰωάννης Ἀποστόλου 18] Κοσμᾶς Ἀλεξανδρίδης 19] Δημήτριος Γόντικας 20] Γεώργιος Μπακατσέλος 21] Παῦλος Ντεντιδάκης 22] Χρῆστος Τούντας 23] Γεώργιος Πετράκης ἢ Πετρακογιῶργος 24] Ἰωάννης Ντόζης 25] Δῆμος Οἰκονόμου 26] Ἀθανάσιος Βαχλιώτης 27] Διονύσιος Λεονάρδος 28] Δημήτριος Σαρρῆς 29] Χρυσόστομος Καραΐσκος 30] Λάμπρος Λαμπριανίδης 31] Ἀλέξανδρος Κωστόπουλος 32] Ἀγαθοκλῆς Κωνσταντινίδης 33] Δημήτριος Ἰωάννου 34] Εὐάγγελος Κουσαῆς 35] Στυλιανὸς Χούτας 36] Χρῆστος Ζαλοκώστας 37] Ἡρακλῆς Ζουμπουλάκης 38] Παναγιώτης Σταθόπουλος 39] Γεώργιος Θεμελῆς

40] Παυσανίας Κατσώτας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ

1] Γεώργιος Δρόσος 2] Ἐμμανουὴλ Μηλιαρᾶς 3] Κων]νος Κορόζος 4] Σταῦρος Πηλείδης 5] Κρίτων Δηλαβέρης 6] Δημήτρ. Πετροπουλᾶκος 7] Παναγιώτης Κάντζιας 8] Παναγιώτης Σωτηρόπουλος 9] Ἀριστείδης Θεοδωρόπουλος 10] Ἰωάννης Τσιμπούκης 11] Ἀθανάσ. Ταλιαδοῦρος 12] Χαράλ. Ἀλιβιζᾶτος 13] Ἰωάννης Κυρόζης 14] Δημήτριος Στεφανόπουλος 15] Μιχαὴλ Αἰλιανὸς 16] Ἀνδρέας Ξαρχᾶκος 17] Γεώργ. Βοραζάνης 18] Ἀπόστολος Ἀντωνίου 19] Παντελῆς Ροζάκης 20] Γεώργιος Μαῦρος 21] Ἐμμανουὴλ Ἐμμανουηλίδης 22] Γεώργιος Τσουδερὸς 23] Σταῦρος Κωστόπουλος 24] Ἰωάννης Κατσάνης 25] Κων]νος Μητσοτάκης 26] Ἐμμαν. Κοθρῆς 27] Ἰωάννης Μπερνίτσας 28] Γεώργιος Παπαϊωάννου 29] Θεόδ. Οἰκονόμου 30] Λέων Μακκᾶς 31] Πέτρος Γαρουφαλιᾶς 32) Νικόλ. Ἔξαρχος 33) Ἀνδρέας Δερδεμέζης 34] Ἀλέξ. Βαμβέτσος 35] Εὐάγγ. Κουσαῆς 36] Χαρίλ. Ἀλετρᾶς 37) Νικόλ. Θηβαῖος 38] Ἀριστείδης Δημητρᾶτος 39] Νικόλαος Σπέντζας

40) Γρηγόρ. Κασιμάτης

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ Τ.Τ.Τ.

1] Ἀνδρέας Πολεμίδης 2] Δημήτρ. Μητσόπουλος 3] Νικόλαος Καράμπελας 4) Ἀριστείδης Θεοδωρόπουλος 5] Φώτιος Μακρῆς 6) Γεώργ. Δροσόπουλος 7) Σπῦρος Σχοινᾶς 8] Ἀχιλλεὺς Ἰατροῦ 9) Ἐμμαν Παπαδόγιαννης 10) Νικόλ. Ἀντωνόπουλος 11) Διονύσιος Κορκολῆς 12) Φώτιος Κωτούζας 13) Γεώργ. Πλατῆς 14) Κλεάνθης Θεοφανόπουλος 15] Γεώργ. Λαζανᾶς 16] Κων]νος Σκιαδᾶς 17] Ἰωάνν. Μογγογιάννης 18] Πέτρος Λεβαντῆς 19] Χρῆστος Τούντας 20] Ἐμμαν. Ἐμμανουηλίδης 21] Βασίλ. Λάππας 22] Κοσμᾶς Ἀλεξανδρίδης 23] Ἰωάν, Φουντουλάκης 24] Ἐμμαν. Παπαδημητρόπουλος 25] Ἰωάνν. Κατσάνης 26] Μιχαὴλ Σκουλᾶς 27] Ἀθανάσ. Περρωτῆς 28] Χρυσόστ. Καραΐσκος 29] Μιχαὴλ Καροῦσος 30] Ἠλίας Τσεριώνης 31] Δημ. Ζησόπουλος 32] Νικόλ. Ἔξαρχος 33] Χρῆστος Βαλλῖνος 34] Κων)νος Μπαλτᾶς 35] Σταῦρος Πολυζωγόπουλος 36[ Ἐμμαν. Διακογιάννης 37] Ἰωάνν. Ζολώτας 38] Κων)νος Δημητρακόπουλος 39] Ἀπόστολος Μουστρούφης 40] Κων]νος Καλλίας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΥΓΙΕΙΝΗΣ

1] Ἀλέξ. Καλαντζᾶκος 2] Κων)νος Καλαμαρᾶς 3] Κων)νος Τζιτζικώστας 4] Θεόδωρος Κώνης 5] Ἰωάννης Μαρινᾶκος 6] Ἰωάννης Σαραντάκης 7] Μᾶνος Καρζῆς 8] Δρακούλης Μαντούβαλος 9] Κων)νος Οἰκονομίδης 10] Χρῆστος Κοψιδᾶς 11] Ἀναστάσ. Τσιρώνης 12] Γεώργιος Βορρὲς 13] Θεόδωρος Μανωλόπουλος 14] Κων)νος Γουλῆς 15] Δημ. Κούτσικας 16] Ἰωάν. Πάντος 17] Εὐστάθιος Μαλαμίδας 18] Γεώργιος Σπυρόπουλος 19] Δημήτριος Δημάδης 20] Παῦλος Ντεντιδάκης 21] Ἰωάννης Δούμπας 22] Ἰωάννης Τιρρῆς 23] Περικλ. Χρυσοχέρης 24] Ἀθαν. Βαχλιώτης 25] Δημήτρ. Προμπονᾶς 26] Ἐμμαν. Παπαδημητρόπουλος 27] Γεώργ. Παπαϊωάννου 28] Περικλ. Ἠλιάδης 29] Νικ. Βαρβιτσιώτης 30] Ἀλέξαν. Κωστόπουλος 31] Ἀθαν. Παπαχρήστου 32] Κων)νος Βλαχοθανάσης 33] Δημήτρ. Ἀναγνώστου 34] Χρῆστος Βαλλῖνος 35] Κων)νος Μπαλτᾶς 36] Ἀντών. Κακαρᾶς 37] Νικ. Πετρίδης 38] Παναγιώτης Σταθόπουλος 39] Ἰωάννης Γιαννόπουλος 40] Βασίλ. Βογιατζῆς.

§183ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις δι’ αὔριον καὶ ὥραν 5.30′ μ.μ. μὲ ἀντικείμενον Ἡμερησίας Διατάξεως, συνέχισιν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἀνακοινώσεων τοῦ κ. Ἀντιπροέδρου τῆς Κυβερνήσεως. (Ὥρα 11.30′ μ.μ.).